text:
martedì 30 dicembre 2014
venerdì 26 dicembre 2014
A son butasse a contelo a tùit (Progèt Bibia piemontèisa, 28/12/2014)
La Visita dij Bergé. "Àor, a-i ero lì davzin ëd bergé ch'a stavo 'nt ij camp e ch'a goernavo ij sò trop ëd feje ant la neuit. E n'àngel dël Signor a l'é presentasse dë 'dnans a lor e la glòria 'd Nosgnor a l'ha 'nvlupaje 'd lus tant che a na son ëstàit ëstravirà e son ësburdisse nen pòch. Ma l'àngel a l'ha dije: "Àbie nen tëmma përché, scoté bin, iv nunsio la neuva 'd lòn ch'a sarà 'n gran motiv d'alegrëssa për tut ël pòpol. Ancheuj, ant la sità 'd David, a l'é nassuve 'l Salvator. A l'é 'l Crist, ël Signor. Sossì a sarà për vojàutri 'n segn: i trovereve 'n cit fassà e cogià ant na grëppia". E 'd colp, ansema a l'àngel, a-i é staje na legion ëd l'armada dël cel ch'a laudava Nosgnor e ch'a disìa: "Glòria sia a Dé ant ij leugh pi àut! Che la pas a sia an sla tèra an mes a coj ch'a-j son agradì!". E a l'é rivaje che dòp che j'àngel a son andass-ne për torné 'n cel, ij bërgé a son disse tra 'd lor: "Andoma donca fin-a a Betleem, e vëdoma sta còsa ch'a l'é rivaje e che 'l Signor ha l'ha fane conòsse". A son donca 'ndàit an pressa e a l'han trovà Maria e Giusep con ël cit cogià ant na grëppia. E dòp avèj vëddulo, a son butasse a conté a tùit lòn ch'a-j era stàit dit ëd cola masnà; e tùit coj ch'a l'han sentulo, a son stàit stupì dle còse ch'a contavo ij bërgé. Marìa, da soa part, ëd tute ste paròle a na fasìa 'n tesòr e a pensava ant sò cheur còsa ch'a podèisso significhé. Ij bërgé, peuj, a son andass-ne glorificand e laudand Dé për tut lòn che l'avìo sentù e vëddù: tut a l'era stàit propi coma ch'a l'era staje contà. Quand che peuj a son stàit passà eut dì për podej fé la circoncision a la masnà, antlora a l'han daje 'l nòm Gesù, ël nòm indicà da l'àngel prima ch'a fussa concepì ant ël vènter ëd soa mare" (Luca 2:8-21).
Spiegassion an italian: "Le sorprendenti scelte di Dio: i pastori di Betlemme".
J'àutri test : Isaia 61:10-62:3; Salm 148.
lunedì 22 dicembre 2014
Auguri 'd Bon Natal
e n'ann neuv pien ëd benedission
É-lo stàit credità an nòst cont (për grassia)?
Quand ch’as parla mach, com’ ël dì d’ancheuj, ëd débit da paghé, e ch’as deuv dé, dé, dé e ancora dé e a ch’a fòrsa ‘d gavé a-i na resta pì gnente, a sarìa pròpi na bon-a neuva, na vòlta ògni tant, ch’as parlèissa d’arsèive, ëd vëdde ch’ ant nòst cont a l’han butà quejcòsa, ch’a l’han acreditane “na cifra”. Speta e spera, i dirìe vojàutri. “quand ch’ël gal a farà tre euv”... Ël mëssagi dl’Evangeli ‘d Gesù Crist, col génit, a parla nen, an prim leugh, ëd dé ma d’arsèive, nen ëd porté a débit, ma a crédit.
L’apòstol Pàul, a la fin dël prim capìtol ëd soa prima litra ai cristian ëd Corinto, a scriv: “Dé a l'ha butave 'n comunion con Crist Gesù. Për nòstr benefissi Dé a l'ha fàit che Chiel medèsim a fussa nòstra sapiensa, giustissia, santificassion e redension” (1 Corinti 1:30-31). Ambelessì as parla ‘d richesse dlë spirit, cole, che cand i-j arsèivoma, gnun làder a podrà mai pì portess-je vìa, cole ch’an fà ‘d person-e ‘d pien-a dignità, dignitosa, e agradìa a Dè, ch’a l’é lòn ch’a pi a l’ha ‘d valor. Costa sòrt ëd richësse a son ël don, ël cadò, che, për soa grassia e misericòrdia, Dé a fà a coj ch’a séguito con fiusa Nosgnor Gesù Crist. Parèj, col ch’a l’ha vagnà së richësse a l’é Chiel e Chiel an na fa don. Costa a l’é la scòrta ch’a l’é girà an nòst cont. Ëd ës don, an dìs l’apòstol, i podoma bin vantesse.
Ëd sòlit nojàutri is vantoma ‘d lòn chi soma, ëd lòn ch’i l’oma fàit, mach për adesse, chi prima chi peuj, che, an efet, i soma gnente e che nòstre imprèise a son ëd faliment, na dirota. An Gesù e con Gesù, ël cristian a l’é col òm o cola fomna che, dòp d’avèj arconossù, an tuta onestà, che soa vita a l’é fùtile, van-a, fata, e sensa consistensa a son soe imprèise e mérit, ch’arsèiv da Dé, i diso, con la përson-a ‘d Gesù Crist, e për grassia, ëd don motobin pressios! As trata ‘d cola sapiensa ch’i podrìo mai trové da n’àutra part. As trata ëd cola dritura (giustissia) ch’i podrìo mai realisé. As trata ëd cola purëssa che la pàuta ‘d cost mond an lasserìa mai d’avèj. As trata ‘d cola santificassion che gnun programa ‘d “self-improvement”, ëd miorament, a podrìa mai realisé. As trata ‘d cola redension da le caten-e ‘d nòstra vita ch’i da noi medèsim i podrìo mai s-ciapé.
Tut sossì a l’é ‘l don ch’a ven ansema a Gesù Crist, arsèivù con fiusa e seguità con fidelità. A l’é nen “teorìa” ma realità. Prové për chërde, an sto perìod ëd feste natalissie!
Pàul Castlin-a
https://sites.google.com/site/bibiapiemonteisa/
http://barbetpiemonteis.blogspot.co.uk/
http://www.riforma.net/natale14/index_files/Page498.htm
venerdì 19 dicembre 2014
Anonsi dla nàssita dël Salvator (Proget Bibia piemontèisa, 21/12/14)
(39) Àor, an col temp-là, Marìa a l'é levasse e a l'é andàita 'n pressa an Giudea, fin-a a 'n paisòt an tra le colin-e. (40) Là a l'é intrà ant la ca 'd Zacarìa e a l'ha salutà Elisabeta. (41) E a l'é rivà che giusta 'nt ël moment che Elisabeta a l'ha sentù 'l salut ëd Marìa, ël cit ch'a l'avìa 'n pansa a l'ha fàit coma 'n sàut e Elisabeta a l'é stàita 'mpinìa dë Spirit Sant. (42) Elisabeta a l'ha sclamà a vos àuta: "Dè a l'ha benedite ëd pì ch' ògni àutra fomna e benedìa a l'é toa masnà. (43) Com' é-lo che la mare 'd mè Signor am fà l'onor ëd ven-e a feme na visita? (44) Përchè tut sùbit che 'l son ëd toa vos a l'é rivà a mie orije, ël cit ch'i l'hai an pansa a l'é sautà 'd gòj! (45) Àor, beata a l'é cola ch' a l'ha chërdù che lòn che 'l Signor a l'ha dije a l'é sicur ch'as compirà".
El cant ëd Làuda 'd Maria (Magnificat) (46) E Marìa a l'ha dit: "L'ànima mia magnifica 'l Signor
(47) e mè spìrit a l'é 'n camin a 'rlegresse an Dé, mè Salvator (48) perchè Chiel a l'ha vardà con favor a l'ùmil condission ëd soa serva. D'adess anans tute le generassion am ciamran beata, (49) përché 'l Potent a l'ha fame 'd grande còse e Sò Nòm a l'é sant. (50) Da na generassion a l'àutra Dé as mostra misericordios anvers coj ch'a l'han ëd riguard për Chiel. (51) A l'ha dimostrà potensa con Sò bras: a l'ha sbërgiairà j'orgojos e j'arogant, (52) a l'ha tirà giù ij prinsi dai sò tròno e a l'ha esaltà coj ch'a son ùmil. (53) A l’ha gavà la fam a j’afamà, a l’ha mandà via jë sgnor a man veuide. (54) A l'ha giutà Israel, Sò servitor, arcordandse ëd soa misericòrdia, (55) cola ch'a l'avìa promettùa ai nòstri antich, a Abraam e a soa dissendensa për sèmper". (56) A l'é parèj che Marìa a l'é stàita con Elisabeta apopré tre mèis e peuj a l'é tornass-ne a soa ca" (Luca 1:26-56).
J'àutre leture bìbliche dël lessionari: Duminica 21 Dzèmber 2014 (Quarta dominica d'Advent)
lunedì 15 dicembre 2014
Roberto Benigni e ij Des Comandament
- (1) Anlora Dé a l’ha prononsià tute se paròle-sì:
- (2) “Mi. ël Signor, i son tò Dé, col ch’a l’ha fate seurte da la tèra d’Egit, da la tèra andoa ti j’ere s-ciav.
- (3) It l’avras nen d’àutri dé ‘dnans a mi.
- (4) Ti it faras nen ëd mistà scolpie ò na quàich simijansa dle còse ch’a stan sù an cel, o an sla tera o sot-tèra.
- (5) T’it butras nen an ginojon dë 'dnans a cole ròbe-là për dij servissi religios, për che mi. ël Signor, i son un Dé gelos, ch’a castiga la colpa dij pare an sij fieuj fin-a la tersa e la quarta generassion ëd coj ch’am arnègo
- (6), e che smon-a soa benevolensa a mila ‘d generassion ëd coj ch’am veulo bin e ch’a ubidisso ai mè comandament.
- (7) I dovraras nen ël nòm dël Senior fòra ‘d leu, përché ‘l Signor a lassara nen andé impunì chionque a dovra ‘l nòm dël Signor fòra ‘d leu.
- (8) It visaras dël dì ‘d Saba e lo ten-ras da cont coma ‘n dì fòravìa.
- (9) Ti’t podras travajé ses dì e fé an coj dì-là tut ël tò travàj,
- (10) ma ël dì ch’a fà set a l’é ‘n dì consacrà a Nosgnor tò Dé. An col dì lì i faras nen dij travaj, nì ti, nì té fieul, nì toa fija, nì tò servidor, nì toa serventa, nì toe bestie, nì ‘l forësté ch’a stà an toa cà.
- (11) përchè an ses dì Nosgnor a l’ha fàit ij cej e la tèra, e ‘l mar e tut lòn ch’a-i stà, e a l’ha arposasse ant ël dì ch’a fà set, parèj che Nosgnor a l’ha benedì ‘l saba e a l’ha consideralo fòravìa coma ‘n dì sant.
- (12) Rend onor a tò pare e a toa mare, parèj che ti’t peusse vive motobin dj’agn an sla tèra che ‘l Senior tò Dé av dà.
- (13) It sassineras nen.
- (14) It comëttras nen n’adulteri.
- (15) It robaras nen.
- (16) It rendras nen na fàussa testimoniansa contra tò vzin.
- (17) It susneras nen la cà ‘d tò vzin. It susneras nen la fomna ‘d tò vzin, nì sò servidur, nì soa serventa, ni sò beu, ni sò aso, ni 'd ròba qualsèssia ch’a sia dèl tò vzin.
- (18) Tut ël pòpol a sentìa ij tron e 'l son dël còrn e a vëdìa le lòsne e le fiame dla montagna ch'a fumava. Dëdnans a tut ës spetàcol ël pòpol a tramblava e as na tenìa a distansa.
- (19) A l'han dit a Mosè: "Ti parlane e noi it scotroma, ma lassa nen che Dé an parla, dësnò i na podrìo meuire".
- (20) E Mosè a-j dis: "Avèj nen tëmma, përchè Dé a l'é vnù për buteve a la preuva, parèj che la tëmma 'd Chiel av tratnissa dal peché".
- (21) Antlora 'l pòpol a l'é restà a distansa, ma Mosè a l'é avzinasse al spèss top anté ch'a stava Dé.
Parèj, an avend signà ‘l Pat con De, Israel a aceta na teocrassìa, visadì ëd sugetesse a la volontà arvelà ‘d Nosgnor. Sa Lege a l’era la Costitussion obligatòria dla nassion d’Israel sota Javé, sò De. Ël moment e ‘l leu ëd soa proclamassion a l’é nen stàit për cas. Ij comandament a determino coma Israel a dovìa vive për esse benedì da Nosgnor e dovrà coma na nassion ëd sacerdòt. Le lege a arvelava De ant ël regulé con precision la condòta e ij rituaj religios. La lege a prefigurava l’euvra dël Crist ch’a l’era da ven-e. Ël Neuv Testament a mostra che costa Lege a l’é stàita scolpìa për natura ant ël cheur (la cossiensa) dl’òm. A càusa dël pecà, costa scrita a l’é stàita dësfigurà e sogetà a ‘n tentativ costant ëd sopression.
Malgré lòn, la Lege ‘d De a l’é publicà ciaira e neta a tut ël mond. La lege ‘d De a l’é bon-a, përfeta e santa. A smon coma che ‘l Crist a l’è fin e scòpo dla Lege, përché a mena a Chiel. L’apostol Pàol a disìa che la lege a l’é ‘n pedagògo për portene a Crist, nen un moien ëd salvassion. Ëdcò për ij cristian, lòn che la Lege ‘d De a arvela a propòsit ëd De e ‘d soa volontà, a l’ha ‘n valor ch’a andrà mai a la fin e ch’a l’é ancora autorèivol për nòstra fèj e nòstra condòta. Ij des Comandament a son un somari dla Lege. A arvelo l’esensa dla Lege e a son ëdcò specià an tut ël Neuv Testament përché a smon-o la natura santa e giusta ‘d Nosgnor. Ël Neuv Testament a-j eleva a un standard ancora pì àut për guerné lë spìrit e la letera dla Lege.
venerdì 12 dicembre 2014
La testimoniansa 'd Gioann ël batesator (Proget Bibia piemontèisa, 14/12/2014)
La testimoniansa 'd Gioann ël batesator (Gioann Batista)
(Gioann 1:6-28)
A l'é vnuje n'òm, mandà da Dé. As ciamava Gioann. A l'é vnù për fé da testimòni, për rende testimoniansa a la lus, parèj che tùit a chërdèisso për sò mojen. A l'era nen chiel la lus, ma a l'é vnù mach për rende testimoniansa a la lus. La vera lus, ch'a dà la lus a tùit j'òm, a l'era 'n camin ch'a venìa ant ël mond. A l'era 'nt ël mond e 'l mond a l'é stàit creà da chiel, ma 'l mond a l'ha nen arconossulo. A l'é vnùa dai sò, ma ij sò a l'han nen arseivulo. Nopà, a tùit coj ch'a l'han arseivula - a coj ch'a chërdo an sò nòm - a l'ha dàit ël drit ëd vnì fieuj 'd Dé - nen fieuj nà coma da 'n pare e na mare, o da volontà uman-a, opura për decision ëd n'òm, ma da Dé. Àor, la Paròla a l'é vnùa 'd carn e a l'é stàita tra 'd noi. I l'oma vëddù soa glòria - la glòria dël Sol e Ùnich ch'a l'é vnù dal Pare, pien ëd grassia e 'd vrità. Gioann a l'ha rendù testimoniansa a sò rësguard e a l'ha crià: "Cost-sì a l'é col dont i l'avìa dit: 'Col ch'a ven apress mi a l'é da consideresse pi grand ëd mi, përché Chiel a esistìa già prima 'd mi. Përché da soa pienëssa i l'oma arseivù na grassia dòp l'àutra. La Lej a l'é stàita dàita për ël mojen ëd Mosè, ma la Grassia e la Vrità a son vnue për ël mojen ëd Gesù Crist. Gnun a l'ha mai vëddù Dé. L'Ùnich, an Chiel istèss Dé, ch'a l'é ant la pì strèita comunion con ël Pare, a l'é col ch'a l'ha 'rvelalo.
Costa a l'é la testimoniansa che Gioann a l'ha dàit quand ij cap dij giudé a l'avìo mandaje ij sacerdòt e ij levita da Gerusalem për anteroghelo. A l'han ciamaje: "Ti, chi ses-to?".) Chiel a l'ha risponduje sensa reticense e a l'ha dìt ciair e net: "A l'é nen mi ch'i son ël Crist". Antlora a l'han ciamaje: "Chi ses-to, donca? Ses-to Elìa?", e a-j dis:"I lo son nen". "Ses-to 'l profeta?", e a l'ha rispondù: "Nò!". Antlora a l'han dije: "Chi ses-to? Përchè i l'oma da deje na rispòsta a coj ch'a l'han mandane. Còsa dis-to 'd ti medèsim?". A l'ha risponduje: "I son la vos ëd col ch'a crija ant ël desert: 'Spiané la strà dël Signor', com' a l'ha dilo Isaia 'l profeta". Àor, quaidun ëd coj ch'a j'ero stàit mandà da chiel a j'ero dij farisé e a l'han ancora ciamaje: "Përché, donca, bateses-to, s' it ses nen ël Crist, nì Elia, nì 'l Profeta?". Gioann a l'ha risponduje: "Mi i bateso mach con d'eva, ma a-i na i-é un bele sì 'n mes a la gent ch'i conòsse nen. Combin che Sò ministeri a ven-a apress ël mè, i saria gnanca degn ëd dësgropeje le stache 'd soe sàndole!". Ste còse a son rivà a Betània, da l'àutra banda dël Giordan, andova Gioann a batesava.
giovedì 11 dicembre 2014
Comemorassion ëd Tavo Burat an Telegranda dël 4 Dzèmber 2014
Comemorassion ed Tavo Burat
PIEMONTEIS 4 dic from Telegranda on Vimeo.
PIEMONTEIS 4 dic from Telegranda on Vimeo.
venerdì 5 dicembre 2014
Pronteje la stra a Nosgnor, spianèje sò senté [Proget Bibia piemontèisa 6/12/14)
Prima letura - Ël Signor a 'rtorna a Gerusalem. "Consolé, consolé mè pòpol" a dis vòstr Dé, "parlé al cheur ëd Gerusalem e dije che sò temp ëd guèra a l'é finì, che sò castigh a l'é compì, përché 'l Signor a l'ha faje paghé 'l dobi për tùit ij sò pecà". Na vos a crija: "Ant ël desert pronteje na stra për ël Signor. Ant la vàuda spianeje na carera për nòstr Dé. Che tùit j'avalament a sio lëvà. Che tute le montagne e tute le colin-e a sio sbassà. Ij terèn grotolù a vniran na pian-a e le gòrgie d'ampie valade. La magnificensa dël Signor a sarà arvelà e tùti, ant l'istèss temp, a la vëdran përché 'l Signor a l'ha decretalo. Na vos a dis: "Dislo fòrt!". N'àutra a ciama: "Lòn ch'i l'hai da dì?". La prima vos a rispònd: "Dìs fòrt che tùit a son tanme 'd erba, e tute le promësse dla gent a son tanme 'd fior dij camp. L'erba a 'rsëcchiss e le fior a ven-o fiape, quand ch'a bòfa 'l vent ch' ël Signor a manda. A l'é vera: la gent a l'é tanme 'd erba. L'erba a 'rsëcchiss e le fior a ven-o fiape, ma le crije ëd nòst Dé a manco mai 'd realisesse. Monta an sna montagna bin àuta, ò crior Sion, àussa bin fòrta la vos, ò criosa Gerusalem! Crija! N'avèje nen tëmma! Dìs a le sità 'd Giuda: "Vardé-sì vòstr Dé!". Vardé, ël Signor sovran a l'é 'n camin ch'a riva tanme 'n guerié vitorios. A l'é soa vajantisa 'd soldà ch' a stabilìss soa dominassion. Vardé, a lo compagna ël frut ëd sòa vitòria; ij sò trofé a-j van danans! Tanme 'n bërgé Chiel a cudiss sò strop. A pija 'n brass j'agnej, a-j pòrta strèit al pét, a compagna con soen le feje ch'a dan ël làit" (Isaia 40:1-11).
Sconda letura: L'artòrn del Signor. "Àor, mè car amis, lasseve nen scapé da 'n ment sòn, che dë 'dnans al Signor un di a l'é coma mila agn, e mila agn a l'é coma 'n di. Ël Signor a 'rtarda nen 'l compiment ëd Soa promëssa, coma quejdun a chërd ch'a-i sìa 'd artard, ma a l'é passient anvers noi, e a veul che gnun as perda, ma che tùit as pento. Ma 'l Di dël Signor a vnirà coma 'n làder ëd neuit. Quand ch'a vnirà, ij cej a dëspariran con n'armor afros e j'àstar dël cel as dëslingueran ant le fiame, e la Tèra, con tut lòn che la gent a fà, a sarà 'rvelà për lòn ch'a l'é. Dàit che tut lòn a dovrà ven-e a la fin an cola manera-là, i capisse che sòrt ëd gent a venta ch'i sie. Ch' l'àbie na condòta santa e rispetosa 'd De, antramentre ch'i spetoma con grand ardensa la venùa dël Di 'd Nosgnor. Përchè a'nt col dì-lì i ciej a saran brusà dal feu e j'àstar dël cel as dëslingueran për ël calor. Ma, conforma a la promëssa, i spetoma dij cej neuv e na neuva Tèra andoa ch'a-i sarà la giustissia. Për sta rason, mè car amis, an spetand ste còse, studieve d'esse trovà da Chiel an pas, sensa macia e sensa difet. Guardé la passiensa dël Signor coma n'ocasion ëd salvëssa, tanme nòst car frel Pàul a l'ha scrivuvne, conforma la sapiensa ch'a l'é staje dàita" (2 Pé 3:8-15).
Tersa letura: La predicassion ëd Gioann Batista. "Prinsipi dl'evangeli ëd Gesù Crist, Fieul ëd Nosgnor. Com a l'é scrit ant ij profeta: "Varda-sì: it mando dadnans a ti mè nunsi: chiel at prontërà la stra. La vos ëd col ch'a cria ant ël desert a la fa: Pronteje la stra a Nosgnor, spianèje sò senté". Për lòn Gioann a batiava ant ël desert, e a predicava un batésim ëd pentiment për oten-e ël përdon dij pecà. E tut ël pais ëd la Giudéa e j'abitant ëd Gerusalem a 'ndasìo da chiel, e chiel a-j batiava an Giordan, an scotand la confession dij sò pecà. Gioann a l'era vëstì con na pel ëd gamel, e ai fianch a l'avìa na sëntura 'd coram, e a mangiava 'd cavalëtte e d'amel selvàtich. E a predicava, an disend: "Dapress a mi, a-i n'a ven un ch'a l'é pì potent che mi, un ch'i son pa gnanca degn ëd basseme giù a dësgropéje le liasse dij sàndoj. Mi i l'hai batiave con l'eva, ma chiel av batiërà con lë Spìrit Sant" (March 1:1-8).
venerdì 28 novembre 2014
Ël cel e la tèra a passeran, ma mie paròle a passeran nen [Proget Bibia piemontèisa, 30/11/2014]
La paràbola del fié. Àor amprende lòn ch'a veul dì sto paragon pijà dal fié: Quand ij sò branch a ven-o tënner e ch'a sorto soe feuje, i save che l'istà a l'é davzin-a. Dë l'istèssa manera, quand ch'i vëdreve tute ste còse ch'a rivran, i l'avreve da savèj ch' a l'é davzin, ch'a l'é a la pòrta. Iv diso la vrità: sta generassion a passerà nen che tute ste còse a sio rivà. Ël cel e la tèra a passeran, ma mie paròle a passeran nen.
Sie pront! Quant a col dì-lì e a che ora, a-i é gnun ch'a lo sàpia, gnanca j'àngel ch'a son ant ël cel, gnanca 'l Fieul: mach ël Pare. Fé atension, vijé e preghé, përchè i seve nen quand che col temp a vnirà. A l'é coma n'òm ch'a part për fé 'n viagi e che, an lassand soa ca, a dèissa d'impiegh ai sò servidur e a ognidun sò incàrich, e ch'a comandèissa al portié 'd vijé. Vijé, donca, përchè i seve nen quand ch'ël padron ëd ca a vnirà, se a la sèira, o a mesaneuit, o a l'ora ch'ël gal a canta, o a la matin. Chiel a podrìa rivé a l'improvista e troveve andormì. Àor, lòn ch'i diso a vojàutri, i lo diso a tùit: Vijé. (March 13:24-37).
Ò, se mach it squarsèisse ij cej e calèisse giù! Le montagne a tramblerìo dënars a Ti! Coma ch'a fà ël feugh quand ch' a brusa 'l bòsch sèch o ch'a fà beuje l'eva, ch' ij tò aversari a sapio coma ch' it ses e che le nassion a tërmolo an Toa presensa. Quand che Ti 't l'avìe ciapane 'd surprèisa con ëd portent afros, Ti 't j'ere calà giù e le montagne a l'avìo tremblà dëdnans a Ti. Da quand ch'a l'é nà 'l mond gnun a l'avìa mai sentù o vëddù n'àutr Dé coma Ti, un Dé ch'a fasa 'd còse parèj për coj ch'a l'han fiusa an Chiel. Ti 't das ël bin ëvnù a coj ch'a l'han piasì a fé lòn ch'a l'é giust e ch'a scoto ij tò comandament. Varda, it j'ere anrabiate quand che noi con costansa i-j trasgredìo. Coma podrìa mai esse salvà 'd gent coma nojàutri? I soma tùit anfetà e antamnà dal pecà. Fin-a i nòstri mej ësfòrs, dëdnans a Ti, a son gnent' àutr che 'd ëstrass anfià 'd grass. Tanme 'd feuje d'otogn, i vnoma sèch e crojoma, e ij nòstri pecà an porto vìa coma 'l vent. Epura gnun a invòca tò Nom, ni at suplica misericòrdia. A l'é për lòn ch' it ses slontanate da nojàutri e 't has bandonane ant ij nòstri pecà. Tutun, Ti 't ses nòstr Pare. Nojàutri i soma la crèja e Ti 't ses ël vasé. Tùit nojàutri i soma 'l prodòt ëd Tò travaj. Sie nen tant anrabià con nojàutri! Arcordete nen për sèmper ëd nòstri pecà. Vardene bin: tùit nojàutri i soma tò pòpol! Toe sità sante a son dventà 'n desert. Sion a l'é dventà na desolassion. A-i son mach ëd ruin-e a Gerusalem. Nòstr templ sant, ch'a l'era nòstr orgheuj e gòj, ël leugh anté nòstri vej at laudavo, a l'han daje feu e tute le ròbe 'd valor ch' a-i ero a son stàite portà via. Dëdnans a tut sòn coma che peudes-to seguité a fé finta 'd gnente? Seguitaras-tu a sté ciuto e a castighene?
sabato 22 novembre 2014
A dividrà j'un da j'àutri com' ël bërgé a divid le feje da le crave [Proget Bibia Piemontèisa 23/11/14]
I chërdoma "Ch’a l’é montà sù an cel, a l’é setasse a la drita ‘d De, Pare tut-potent. Da là a vnirà për giudiché ij viv e ij mòrt" (Credo dj'apòstoj)..
Ël giudissi final. 31 Àor, quand ch' ël Fieul ëd l'òm a vnirà anvironà 'd Sòa glòria e compagnà 'd tùit j'àngel sant, antlora as assetrà an sël tròno 'd Soa glòria. 32 E tute le nassion a saran radunà dëdnans a Chiel, e a dividrà j'un da j'àutri com' ël bërgé a divid le feje da le crave. 34 A butrà le feje a Soa drita, e le crave a Soa mancin-a.
41Antlora a dirà 'dcò a coj ch'a saran a Soa mancina: "Maledet, artireve da Mi e andé ant ël feu etern e ch'a l'é pront për ël diav e pr' ij sò àngej 42 Përché i l'avìa fam e i l'eve nen dame da mangé; i l'avìa sèit e i l'eve nen dame da bèive; 43 i l'ero foresté e i l'eve nen anvitame a sté da voi, dësvestì e i l'eve nen vestime; i son stàit malavi e an përzon e i seve nen vnume a trové. 44 Antlora coj-lì 'dcò a rispondran: "Signor, quand é-lo ch'i l'oma vëddute avèj fam, ò avèj sèit, o esse foresté, o dësvestì, o malavi, o an përzon, e ch'i l'oma nen date lòn ch'it l'avìe da manca?'. 45 Antlora a-j rispondrà: 'Iv diso la vrità, lòn ch'i l'eve nen fàit a un ëd cost-sì, ch'a son ij pì cit, i l'eve 'dcò nen falo a Mi'. 46 E sti-sì as n'andran a 'n castigh sensa fin, ma ij giust a 'ndran a gòde la vita eterna". (Maté 25:31-46).
J'àutri test biblic ëd sa duminica: Duminica 23 Novèmber 2014 (Crist Ré)
Ezechiel 34 (11-16,20-24)
Salm 95:1-7
Efesin 1 (15 a la fin)
34 Antlora 'l rè a dirà a coj ch'a staran a Sòa drita: 'Vnì, vojàutri ch'i seve benedì da Mè Pare, arsèive l'ardità dël regn ch'a l'é stàita prontà për vojàutri fin-a da la fondassion dël mond. 35 Përchè i l'avìa fam e voi i l'eve dame da mangé; i l'avìa sèit e i l'eve dame da bèive, i l'ero 'n foresté e i l'eve anvitame a sté da voi; 36 i l'ero dësvestì e i l'eve vestime; i l'ero malavi e i l'eve cudìme; i l'ero an përzon e i seve vnume a trové'. 37 Antlora ij giust a-j rispondran: 'Signor, quand l'é-lo ch'i l'oma vëddute avèj fam, e ch'i l'oma date da mangé; opura avèj sèit e ch'i l'oma date da bèive; 38 E quand é-lo ch'i l'oma vëddute foresté e ch'i l'oma 'nvitate a sté da noi; o dësvestì e ch'i l'oma vestite? 39 Opura, quand'é-lo ch'i l'oma vëddute malavi o an përzon e ch'i soma nen vnute a trové? 40 E' l ré a-j rispondrà: 'Iv diso la vrità, ch'an tant ch'i l'eve fàit cole còse a un ëd coj pì cit ëd mè frej o seur, a l'é coma s'a l'avèisse falo a Mi".
41Antlora a dirà 'dcò a coj ch'a saran a Soa mancina: "Maledet, artireve da Mi e andé ant ël feu etern e ch'a l'é pront për ël diav e pr' ij sò àngej 42 Përché i l'avìa fam e i l'eve nen dame da mangé; i l'avìa sèit e i l'eve nen dame da bèive; 43 i l'ero foresté e i l'eve nen anvitame a sté da voi, dësvestì e i l'eve nen vestime; i son stàit malavi e an përzon e i seve nen vnume a trové. 44 Antlora coj-lì 'dcò a rispondran: "Signor, quand é-lo ch'i l'oma vëddute avèj fam, ò avèj sèit, o esse foresté, o dësvestì, o malavi, o an përzon, e ch'i l'oma nen date lòn ch'it l'avìe da manca?'. 45 Antlora a-j rispondrà: 'Iv diso la vrità, lòn ch'i l'eve nen fàit a un ëd cost-sì, ch'a son ij pì cit, i l'eve 'dcò nen falo a Mi'. 46 E sti-sì as n'andran a 'n castigh sensa fin, ma ij giust a 'ndran a gòde la vita eterna". (Maté 25:31-46).
Ezechiel 34 (11-16,20-24)
Salm 95:1-7
Efesin 1 (15 a la fin)
giovedì 20 novembre 2014
Dëdnans a tut sòn, coma che peudes-to seguité a fé finta 'd gnente? [Proget Bibia Piemontèisa]
Dal liber dël profeta Isaia, capìtol 64:
1 Ò, se mach it squarsèisse ij cej e calèisse giù! Le montagne a tramblerìo dënars a Ti! 2 Coma ch'a fà ël feugh quand ch' a brusa 'l bòsch sèch o ch'a fà beuje l'eva, ch' ij tò aversari a sapio coma ch' it ses e che le nassion a tërmolo an Toa presensa. 3 Quand che Ti 't l'avìe ciapane 'd surprèisa con ëd portent afros, Ti 't j'ere calà giù e le montagne a l'avìo tremblà dëdnans a Ti. 4 Da quand ch'a l'é nà 'l mond gnun a l'avìa mai sentù o vëddù n'àutr Dé coma Ti, un Dé ch'a fasa 'd còse parèj për coj ch'a l'han fiusa an Chiel. 5 Ti 't das ël bin ëvnù a coj ch'a l'han piasì a fé lòn ch'a l'é giust e ch'a scoto ij tò comandament. Varda, it j'ere anrabiate quand che noi con costansa i-j trasgredìo. Coma podrìa mai esse salvà 'd gent coma nojàutri?
1 Ò, se mach it squarsèisse ij cej e calèisse giù! Le montagne a tramblerìo dënars a Ti! 2 Coma ch'a fà ël feugh quand ch' a brusa 'l bòsch sèch o ch'a fà beuje l'eva, ch' ij tò aversari a sapio coma ch' it ses e che le nassion a tërmolo an Toa presensa. 3 Quand che Ti 't l'avìe ciapane 'd surprèisa con ëd portent afros, Ti 't j'ere calà giù e le montagne a l'avìo tremblà dëdnans a Ti. 4 Da quand ch'a l'é nà 'l mond gnun a l'avìa mai sentù o vëddù n'àutr Dé coma Ti, un Dé ch'a fasa 'd còse parèj për coj ch'a l'han fiusa an Chiel. 5 Ti 't das ël bin ëvnù a coj ch'a l'han piasì a fé lòn ch'a l'é giust e ch'a scoto ij tò comandament. Varda, it j'ere anrabiate quand che noi con costansa i-j trasgredìo. Coma podrìa mai esse salvà 'd gent coma nojàutri?
6 I soma tùit anfetà e antamnà dal pecà. Fin-a i nòstri mej ësfòrs, dëdnans a Ti, a son gnent' àutr che 'd ëstrass anfià 'd grass. Tanme 'd feuje d'otogn, i vnoma sèch e crojoma, e ij nòstri pecà an porto vìa coma 'l vent.
7 Epura gnun a invòca tò Nom, ni at suplica misericòrdia. A l'é për lòn ch' it ses slontanate da nojàutri e 't has bandonane ant ij nòstri pecà. 8 Tutun, Ti 't ses nòstr Pare. Nojàutri i soma la crèja e Ti 't ses ël vasé. Tùit nojàutri i soma 'l prodòt ëd Tò travaj. 9 Sie nen tant anrabià con nojàutri! Arcordete nen për sèmper ëd nòstri pecà. Vardene bin: tùit nojàutri i soma tò pòpol! 10 Toe sità sante a son dventà 'n desert. Sion a l'é dventà na desolassion. A-i son mach ëd ruin-e a Gerusalem. 11 Nòstr templ sant, ch'a l'era nòstr orgheuj e gòj, ël leugh anté nòstri vej at laudavo, a l'han daje feu e tute le ròbe 'd valor ch' a-i ero a son stàite portà via. 12 Dëdnans a tut sòn, coma che peudes-to seguité a fé finta 'd gnente? Seguitaras-tu a sté ciuto e a castighene? (Isaia 64).
venerdì 14 novembre 2014
Talent d'arconòsse e da fé fruté (Proget Bibia piemontèisa, 16/11/14)
16 Àor, col ch'a l'avìa arsèivù ij sinch talent, a l'é andassne, a l'ha negossiaje, e a l'ha vaniane àutri sinch talent. 17 Për l'istèssa manera, col ch'a l'avìa arseivù doi talent, a l'ha 'dcò vaniane àutri doi.
18 Ma col ch'a l'avìa arseivune mach un, a l'é andass-ne e a l'ha stërmà sot-tèra l'arzan ëd sò padron.
18 Ma col ch'a l'avìa arseivune mach un, a l'é andass-ne e a l'ha stërmà sot-tèra l'arzan ëd sò padron.
19 Àor, dòp un bel pes, ël padron ëd coj servidur a l'é 'rtornà, e a l'ha vorsù rangé ij cont con lor.
20 Antlora, col ch'a l'avìa arseivù ij sinch talent a l'é rivà, a l'ha presentà j'àutri sinch talent e a l'ha dit: 'Signor, it l'has fidame sinch talent. Varda, i l'hai vagnane àutri sinch ëd sovrapì". 21 E 'l Signor a l'ha dije: "Bin fàit, servidur bon e fidà! Ti 't ses stàit fidà ant ël meinagi ëd costa cita cifra, për lòn i't darai adess motobin da pì 'd responsabilità. Ven, foma festa ansema!".22 Dòp a l'é vnuje col ch'a l'avìa 'rseivù ij doi talent e a l'ha dit: 'Signor, it l'has fidame doi talent. Varda, i l'hai vagnane àutri doi ëd sovrapì". 23 E 'l Signor a l'ha dije: "Bin fàit, servidur bon e fidà! Ti 't ses stàit fidà ant ël meinagi ëd costa cita cifra, për lòn i't darai adess motobin da pì 'd responsabilità. Ven, foma festa ansema!".
20 Antlora, col ch'a l'avìa arseivù ij sinch talent a l'é rivà, a l'ha presentà j'àutri sinch talent e a l'ha dit: 'Signor, it l'has fidame sinch talent. Varda, i l'hai vagnane àutri sinch ëd sovrapì". 21 E 'l Signor a l'ha dije: "Bin fàit, servidur bon e fidà! Ti 't ses stàit fidà ant ël meinagi ëd costa cita cifra, për lòn i't darai adess motobin da pì 'd responsabilità. Ven, foma festa ansema!".22 Dòp a l'é vnuje col ch'a l'avìa 'rseivù ij doi talent e a l'ha dit: 'Signor, it l'has fidame doi talent. Varda, i l'hai vagnane àutri doi ëd sovrapì". 23 E 'l Signor a l'ha dije: "Bin fàit, servidur bon e fidà! Ti 't ses stàit fidà ant ël meinagi ëd costa cita cifra, për lòn i't darai adess motobin da pì 'd responsabilità. Ven, foma festa ansema!".
24 Ma col ch'a l'avìa mach arsèivù un talent a l'é vnù e a l'ha dit: "Signor, i savìa che ti 't ses n'òm dur, ch'it mëssone andoa ch'it l'has nen sëmnà, e ch'it ambaron-e andoa ch'it l'has nen spantià. 25 Për lòn i l'avìa tëmma, parèj ch'i l'hai stërmà tò talent sot-tèra. Varda, it dago andaré lòn ch'at aparten".26 E sò padron a l'ha dije: "Servidor gram e plandron ch'it ses! I lo savìe ch'i son n'òm dur, ch'i mëssono andoa ch'i l'hai nen sëmnà, e ch'i ambaron-o andoa ch'i l'hai nen spantià. 27 A ventava mach ch'it l'avèisse dàit mè arzan ai banché e, a mè artorn, i l'avrìa artiralo con l'anteresse!". 28 Leveje donca 'l talent, e delo a col ch'a l'ha ij des talent, 29 përchè a ognidun ch'a l'ha, a sarà dàit, e a n'avrà 'ncora 'd pì, ma da coj ch'a faso gnente, fin-a col pòch ch'a l'han a-j sarà gavà. 30 Campé dònca col servidor dësùtil, fòra ant ël top, anté ch'a-i sarà da pioré e d'argrigné ij dent!'".
- Capìtol antregh con nòte
- Spiegassion an italian: Talenti da investire in attesa del Suo ritorno (Matteo 25:14-30)
giovedì 13 novembre 2014
Ò, se mach ancheuj i Lo scotèisse!
1 Vnì, cantoma 'd gòj al Signor! Crijoma 'd làude a Col ch'an guerna e ch'an libera! 2 Andoma dëdnans a Chiel con ëd ringrassiament! Cantoma a gran' vos ëd Salm an sò onor! 3 Përché 'l Signor a l'é 'n Dé grand, un gran Ré ch'a l'é dzura 'd ògni dé.
4 Le profondità dla tèra a son an Soe man e Sò a son ij pich dle montagne! 5 Ël mar a l'é Sò përchè a l'é Chiel ch'a l'ha falo. A son stàite Soe man ch'a l'han formà la tèra sùita.
6 Vnì, prostromse e adoroma! Botomse an ginojon dëdnans al Signor, nòst Creator! 7 Përchè Chiel a l'é nòst Dé e nojàutri a soma 'l pòpol che Chiel a men-a 'n pastura, lë strop ch'a l'é Sò. Ò, se mach ancheuj a lo scotèisse!
8 Chiel a dis: "Sie nen coma coj ch'a j'ero a Meriba, tanme coj ch'a j'ero col dì-là a Massah ant ël desert, 9 andoa ch' ij vòstri vej a l'avìio dësfidà mia autorità e butà a la preuva mia passiensa, combin ch'a l'avèisso vëddù lòn ch'i peudo fé. 10 Për quarant' agn cola generassion a l'ha fame dëspiasì e i l'hai dit: A l'é 'n pòpol ch'a l'ha vorsù andé an sla catìva stra e ch'a scota nen lòn ch'i-j comando. 11 A l'é parèj ch'i l'hai anrabiame e giurà ch'a sarìo mai pì intrà ant ël leugh d'arpòs ch'i l'avìa prontà për lor".
https://sites.google.com/site/bibiapiemonteisa/testament-vej/salm/salm-95
venerdì 7 novembre 2014
A l'é nen ël temp ëd deurme! [Proget Bibia piemontèisa, Dominica 9/11/2014]
giovedì 6 novembre 2014
Sofonia
I l'hai terminà la tradussion an piemontèis d'un dij profeta minor: Sofonia (che gnun mai a l'era 'ncalasse a fé prima). A l'é 'n profeta ch'a va giù dur contra le istitussion religiose ëd sò temp an Israel e ch'a na denunsia la corussion. Peuj, Sofonia a mostra coma ch'a sìa fàussa l'idèja ch'a va per la magior ancheuj, che Dé a sìa "tut amor" e gnente giustissia. L'ira 'd Dé a l'é na realtà tanme Sò amor. Sofonia an dis che gnun as fassa d'ilusion ëd na grassia a bon mercà! Sofònia a l'ha tre capitoj. https://sites.google.com/site/bibiapiemonteisa/testament-vej/sofonia/sofonia-1
sabato 1 novembre 2014
A venta che ste còse a rivo: seve-ne pront? (Proget Bibia piemontèisa, 2/11/2014)
La letura dl'Evangeli 'd costa dominca a l'é pijà dal discurs profètich ëd Gesù. A parla dla trobolassion ch'a sarìa vnùa da lì an pòchi agn dòp soa mòrt e ch'a sarìa 'rzultà ant la distrussion dël Templ ëd Gerusalem. Coj cristian ch'a l'avrio dàit a ment a lòn che Gesù a l'avìa dit, a sario stàit salv. Tutun, Cost discurs a parla 'd cò 'd j'ùltim tem ëd sto mond. Soma-ne dispòst ëdcò noi a deje da ment?
Dal vangeli conforma a Maté 24:1-14
La dëstrussion dël Templ. Antant che Gesù a sortìa e as n'andasìa da le cort dël Templ, ij sò dissèpoj a son avzinasse a Chiel per feje osservé le fabriche dël Templ. E Gesù a-j dis: "I vëdde tute ste còse? Iv diso la vrità, ch'a-i sarà gnanca lassà 'mbelessì pera an su pera ch'a sia nen tirà giù".
Ij segn dla fin dël mond. Antant ch'a stava setà an sla colin-a dj'uliv, ij sò dissépoj a son vnù da Chiel an privà e a l'han dije: "Dis-ne 'n pòch, quand ch'a l'é che còste còse a rivëran e qual sarà 'l segn ëd toa vnùa e dla fin dël mond?". Gesù a-j rispond: "Pijé guarda d'esse nen angabiolà da gnun, përchè a saran tanti coj ch'a vniran a mè nòm e ch'a diran: "I son mi ël Crist", e a dëstravieran pì d'un. I sentëreve parlé 'd guère e vos ëd guèra, ma pijé guarda d'esse nen sbaruvà, përché a venta che ste còse a rivo, ma a sarà ancora nen la fin. Na nassion as levërà contra n'àutra nassion, e 'n regn contra n'àutr regn; e a-i sarà 'd famin-a e 'd taramòt an vàire leugh. Tut sòn a sarà mach ël comensament dij dolor.
La persecussion dij dissèpoj. Antlora i sareve consignà a j'autorità për esse suplissià e massà. Tute le nassion a v'avran an òdio për càusa 'd mè nòm. A saran tanti coj che arneghëran la fej, a tradiran la fradlansa e as detestëran l'un l'àutr. A seurtiran fòra tanti fàuss profèta ch'a 'ngabiolaran motobin ëd gent e, tant a sarà spantiasse la schergna e la violassion dla lej 'd De che tanti a savran pì nen lòn ch'a l'é 'l bin. Chi, nopà, a l'avrà tenù dur fin-a a la fin a sarà salvà. E cost Evangeli dël regn a sarà nunsià an tut ël mond, da part a part, për esse 'd testimoniansa dëdnans a tute le nassion. An col temp-là a vnirà la fin. (Maté 24:1-14).
venerdì 31 ottobre 2014
La disposission dij Cànon ëd Westminster
La disposission dij Cànon ëd Westminster rësguard a la volgarissasion dla Bìbia
Ij Cànon ëd Westminster për l'arfòrma dla Cesa d'Anghiltèra (1646), ch'a son fin-a al dì d'ancheuj la nòrma ant le Cese presbiterian-e an tut ël mond, a fortìsso ant soa Confession ëd Fej:
"Ël Testament Vej an ebraich, ch'a l'é la marelenga (ël vernàcol) dël antich pòpol ëd Dé, e 'l Testament Neuv an grech, che, ant ël temp ëd soa composission, a l'era la lenga la pì conossùa an general fra le nassion, essend stàit ispirà an manera direta da Dé e, per sò special soagn e providensa, conservà pur e incontamnà an tùit ij temp, a son për lòn autèntich. Cole Scriture a son l'istansa ùltima che la Cesa a dev apelesse an tute le controversie 'd religion. Tutun, përchè coste lenghe originaj a son nen comprendùe da tut ël pòpol ëd Dé, ch'a l'ha 'l drit e l'interesse a le Scriture e ch'a l'é comandà 'd lesje e scandajeje ant la tëmma 'd Dé, (për lòn) a deuvo esse voltà ant la lenga parlà dal pòpol (ël volgar) ëd minca nassion anté ch'a-j rivo, parèj che la Paròla 'd Dé, butà ant ël leugh d'onor an minca ca e lesùa da tùit, a peussa mné a cola adorassion e a col servissi 'd Dé ch'a-j sìa agradì e, për la passiensa e dla consolassion ch'a dan le Scriture, a peussa avèj la speransa" (Confession 1:8).
Volgarisé la Paròla 'd Dé, parèj che tùit a la leso, la conòsso e la séguito con fiusa coma régola 'd soa fej e 'd soa condòta, a l'é 'l dovèj ëd la cesa e 'd minca cristian ch'a n'abia la capacità e ch'a na sìa ciamà. Ëdcò 'l pòpol piemontèis a l'ha 'd drit a lese le Scriture Sante an soa lenga con pien-a inteligensa, për podèj arsèive l'Evangeli dla salvëssa an Gesù Crist e parèj dé glòria a Dé ant l'adorassion e 'l servissi ch'a-j conven e che Chiel a comanda.
mercoledì 29 ottobre 2014
Vërgognesse 'd nòstra marelenga?
Pietro Cociancich a scriv: “I soma rivà a fé che na generassion antrega as vërgognèissa ‘d soa marelenga. Cost-sì a l’é un disonor smisurà, ansi, un crìmin gènit. I soma ‘n camin a dësblé nòstra diversità lenghistica e la coltura ‘d nòstr teritòri. I soma ‘n camin a fé a tòch nòstra identità ...për còsa peuj? Për parlé n’italian scadent e n’anglèis fin-a pes. Nòstr provincialism a l’é da fene dabon tombé ant la depression. I soma riessù ant ël but ëd dventé na comunità sensa color e sensa fòrma, sensa stòria e sensa avnì”.
Sossì, nopà, a l’é mach l’arzultà dl’ideologìa mondialista che, mascrà da ideal umanìsta,’a l’é tant vantagiosa për ij dëspotism d’ògni sòrt për la dominassion dl’umanità. Le diferense a son ëd valor a guerné con soen. A l’é mach quand ch’as abusa ‘d sòn ch’a nasso ij problema.
L’episòdi bìblich dla Tor ëd Babel a l’é ‘dcò stàit interpretà ‘d manera sbalià. Antlora, la nàssita dle lenghe a l’era nen për l’umanità un castigh ëd Dè, coma ch’as chërd ëd sòlit, ma na benedission, na providensa. An efet, coj ch’a vorìo buté tuta l’umanità ansema ant na sità ùnica e sòta na dominassion ùnica, a l’ero ij polìtich ch’a l’avìo progetà la sità ‘d Babel an dësfidand ël comand ëd Dé ‘d disperdse an tuta la tera. Lor a l’avìo dit: "Vnì e fomse na sità e na tor ch'a riva fin-a an cel, tant da fesse (për nojàutri) 'n nòm e për nen dispërdse an sla facia 'd tuta la tèra" (Gènesi 11:3). Con la “confusion” dle lenghe, Dé a l’avìa rendù inùtil i proget ëd coj polìtich. S’a peul parlesse ‘d castigh, as podrìa bin dì che a esse castigà a l’era nen la gent, ma ij polìtich. Ant l’istessa manera ancheuj ëd sicur Dé a farà l’istèss! Le ambission d’omogeneisassion a saran dësfàite!
venerdì 24 ottobre 2014
Ël comandament pì grand
"E quand ij Farisé a l’an sentì ch’a l’avìa sarà la boca ai Sadducé, a son radunasse con l’istèssa intension. E un ëd lor, ch’a l’era ‘n dotor dla Lege, për butelo a la preuva, a l’ha ciamaje: “Magister, qual é-lo ‘l pì grand comandament dla Lege?”. Gesù a-i dis: “Ti ‘t voreras bin al Signor, tò Dé, dë tut tò cheur, dë tuta toa ànima, e dë tut toa ment. Sto-sì a l’é ‘l prim e ‘l pi grand comandament. Ël second, parèj ‘d col-là, a l’é: Ti ‘t voreras bin a tò pròssim coma ti medésim. Da sti doi a derivo tuti j’àutri comandament” (Maté 22:35-40).
A l'é vera, Gesù a lo conferma, l'amor, ël bin, a l'é 'l comandament pì grand, ël comandament ch'a compendia e dà 'n sens a tùit j'àutri. Tutun, a venta fé bin atension: i soma nen nojàutri a dé la definission ëd còsa ch'a sia l'amor. L'amor genit a l'ha coma sò pont ëd riferta Dé e Soa Lege moral.
Amor genit a veul dì l'oservansa dij comandament che Dé an ha dàit, coma rispòsta a l'amor ch'i l'oma për Chiel. Gesù a l'ha 'dcò dit: "S’im veule bin, fé lòn ch’iv comando" (Gioann 14:15). Për Gesù tut a l'é gropà ansema: amor, Dé e Lege moral. L'amor dont Gesù a parla, a l'ha bin pòch da fé con ël concet umanista ch'a va për la magior ancheuj!
Vardé-sì 'd pì (an italian)
Vardé-sì 'd pì (an italian)
martedì 21 ottobre 2014
An col temp-là...
Con paròle profètiche Gesù a l'ha dit ai sò dissèpoj: "...Antlora i sareve consignà a j'autorità për esse suplissià e massà. Tute le nassion av avran an òdio për càusa 'd mè nòm. A saran tanti coj che arneghëran la fej, a tradiran la fradlansa e as detestëran l'un l'àutr. A seurtiran fòra tanti fàuss profèta ch'a 'ngabiolaran motobin ëd gent e, tant a sarà spantiasse la schergna e la violassion dla lej 'd De che tanti a savran pì nen lòn ch'a l'é l'amor. Chi, nopà, a l'avrà tenù dur fin-a a la fin a sarà salvà. E cost Evangeli dël regn a sarà nunsià an tut ël mond, da part a part, për esse 'd testimoniansa për tute le nassion. An col temp-là a vnirà la fin" (Maté 24:9-14).
https://sites.google.com/site/bibiapiemonteisa/testament-neuv/evangeli-d-mat/mat-24
https://sites.google.com/site/bibiapiemonteisa/testament-neuv/evangeli-d-mat/mat-24
domenica 19 ottobre 2014
Póer
Ant la tradussion piemontèisa, póer a comparìss ëdcò an Salm 90:3 "Ti 't fas artorné l'òm an la póer e 't dise: "Artorné a la póer, ò fieuj d'òm", andoa ch' ël tèrmen a l'é, nopà: דַּכָּא (daka’).
Ël tèrmen ebraich דַּכָּא (daka’), ant ël Salm 90:3 ch'i l'oma voltà an piemontèis "póer", a l'ha 'l sens ëd base: crasà, cassà ("povrisà"). An d'àutri leugh a fa 'rferiment a coj ch'a son "crasà" ant lë spìrit o ch'a son contrì 'd cheur (< contrission: v. Salm 34:18; Isaia 57:15). S' i comprendoma costa nuansa ambelessì, antlora ël v. 3 a dis che Dé a men-a l'òm al pentiment (ël tèrmen שׁוּב, shuv, “artorné”, che compariss doi vire an cost vers, a l'é a vòlte dovrà për ël pentiment). Sossì a l'é lòn ch'a dis la Vulgata: "convertes hominem usque ad contritionem et dices revertimini filii Adam".
Ël contest ch'a seguita, nopà, a lamenta la mortalità 'd l'òm e quant che la vita a sìa curta. A l'é parèj che se 'l v. 3 a l'é nen d' antende an tal manera positiva. A l'é pì probàbil che ambelessì דַּכָּא as arfèissa a "materia crasà", visadì a la "sënner" ch'ampiniss la tomba. Për lòn, as peul sente n'arson de Genesi 3:19.
A l'é ciàir, nopà, che l'idèja póer > tèra (humus) > pera crasà > spirit (cheur) crasà > sbate a tèra (ant la póer) > fesse cit > contrission > pentiment > ùmil > mortifiché a son tùit gropà. La condission uman-a a l'é esse ligà a la tèra. Quand ch'a l'òm as vanta, as esalta, a pensa d'esse "grand", magara 'n Dé, as ilud, a pija 'n bàilo. A l'é për lòn che la Scritura an ciama l'òm a "ridimensionesse", a bassé la cresta, a dësgonfiesse, fesse cit, a bassesse a tèra, magara butandse an ginojon, përchè a l'è 'n mortal, a l'é nen Dé. Se l'òm a veul nen felo, un bel di Dé "a trierà" (ciapolërà) tùit j'orgojos, ch'a saran parèj smerdà, umilià.
venerdì 17 ottobre 2014
Rende a l'imperador lòn ch'a l'é dl'imperadur, e a Dé lòn ch'a l'é 'd Dé (Proget Bibiia piemontèisa, 19/10/2014)
Spiegassion ëd cost test (an italian).
"Pàul, Silvan e Timòt, a la cesa dij Tessalonicèis an Dé pare e ant ël Signor Gesù Crist; grassia e pas a voi! I rendoma sèmper grassie a Dio për voi tùit, fasand mension ëd vojàutri an nòstre orassion, e arciamand sèmper a nòstra memòria l'euvra 'd vòstra fej, ël travaj 'd vòstr amor e la passiensa 'd vòstra speransa, an Nosgnor Gesù Crist, an prësensa 'd nòst Dé e Pare. I savoma, frej e seur, che Dé av veul bin e ch'a l'ha sernuve, përchè nòstr Evangeli a l'é nen vnù a voi mach con ëd paròle, ma con potensa, con lë Spirit Sant e con na përfonda persuasion - iv arcòrde 'd sicur ël caràter ch'i l'oma esternà quand ch'i soma vnù për deve n'agiùt. I seve stàit imitator ëd nojàutri e dël Signor, quand ch'i l'eve arsèivù ël messagi con la gòj ch'a ven dlë Spirit Sant malgré la granda aflission ch'a l'ha compagnalo. A l'é 'rsultane che vojàutri i seve dventà 'n model për tùit ij fidej dla Macedònia e dl'Acàia, përchè da voi ël messagi a l'ha 'rsonà nen mach an Macedònia e ant l'Acàia, ma la neuva 'd vòstra fej an De a l'é spantiasse tant ch'a l'é pì nen necessari che nojàutri a na parla. An efet, lor istèss a conto 'd la manera ch'i l'eve arseivune e coma ch'i seve stàit convertì da j'idol a Dé për serve 'l Dé viv e ver, e coma ch'i speteve dai cej sò Fieul, ch'a l'ha 'rsussità dai mòrt e ch'an libera da l'ira 'd Dé ch'a l'ha da ven-e" (Prima litra ai cristian ëd Tessalònica 1:1-10).
martedì 14 ottobre 2014
Col ch'a l'ha fane conòsse Dé për dabon
A l'é vnuje n'òm, mandà da Dé. As ciamava Gioann. A l'é vnù për fé da testimòni, për rende testimoniansa a la lus, parèj che tùit a chërdèisso për sò mojen. A l'era nen chiel la lus, ma a l'é vnù për rende testimoniansa a la lus. La vera lus, ch'a dà la lus a tùit j'òm, a l'era 'n camin ch'a venìa ant ël mond. A l'era 'nt ël mond e 'l mond a l'é stàit creà da chila, ma 'l mond a l'ha nen arconossula. A l'é vnùa dai sò, ma ij sò a l'han nen arseivula. Nopà, a tùit coj coj ch'a l'han arseivula - a coj ch'a chërdo an sò nòm - a l'ha dàit ël drit ëd vnì fieuj 'd Dé - nen fieuj nà coma da 'n pare e na mare, o da volontà uman-a, opura për decision ëd n'òm, ma da Dé.
Àor, la Paròla a l'é vnìa 'd carn e a l'é stàita tra 'd noi. I l'oma vëddù soa glòria - la glòria dël Sol e Ùnich ch'a l'é vnù dal Pare, pien ëd grassia e 'd vrità. Gioan a l'ha rendù testimoniansa a sò rësguard e a l'ha crià: "Cost-sì a l'é col dont i l'avìa dit: 'Col ch'a ven apress mi a l'é da consideresse pi grand ëd mi, përché Chiel a esistìa già prima 'd mi". Përché da soa pienëssa i l'oma arseivù na grassia dòp l'àutra. La Lej a l'é stàita dàita për ël mojen ëd Mosè, ma la Grassia e la Vrità a son vnue për ël mojen ëd Gesù Crist. Gnun a l'ha mai vëddù Dé. L'Ùnich, an Chiel istèss Dé, ch'a l'é ant la pì strèita comunion con ël Pare, a l'é col ch'a l'ha fane conòsse Dé për dabon.
sabato 11 ottobre 2014
Paràbola 'd la festa 'd nòsse (Progèt Bibia piemontèisa, 12/10/2014)
sabato 4 ottobre 2014
La paràbola dij vignolant (Proget Bibia piemontèisa, 5/10/14)
Leture bìbliche dël lessionari
Duminica 5 Otóber 2014 (XVI d. T.)
giovedì 2 ottobre 2014
Coma che tut a l'é comensà (Genesi, capìtol 2)
Genesi Capìtol 2Për parèj ij cej e la tèra a son stàit completà con tut lòn ch'a conten-o, De a l'ha completà soa euvra ant ël dì ch'a fa set. A l'ha chità 'd travajé [3] ant ël dì ch'a fa set. De a l'ha benedì ël dì ch'a fa set e a l'ha santificalo, përché an col dì lì a l'ha chità l'euvra dla creassion.
La creassion dl'òm e dla fomna
Coste-sì a son le orìgin dij cej e dla tèra quand ch'a j'ero stàit creà - quand che'l Signor De a l'ha fàit la tèra e ij cej. Àor a l'era ancora nen chërsuie ant ij camp dj'arborin e gnuna pianta dij camp a l'avìa 'ncora 'rbutà përchè 'l Signor De a l'avìa ancora nen mandà dla pieuva an sla tèra e a-i era gnun òm ch'a la coltivèissa. A montava, nopà, dl'eva 'd surgìss për bagné la facia antrega dla tèra. Antlora 'l Signor De a l'ha formà l'òm da la póer dla tèra e a l'ha bofà an le soe nariss un sofi 'd vita. A l'é parèj che l'òm a l'é vnì na përson-a viva. Ël Signor De a l'ha peuj piantà 'n vërzé anvers l'orient, an Eden e ambelelà a l'ha piassà l'òm ch'a l'avìa formà. Ël Signor De a l'ha fàit an manera ch'a-i chërsèissa da la tèra d'ògni sòrt dj'erbo, d'ògni erbo ch'a l'é bel da vardé e bon da mangé. An mes ëd col vërzé a-i era 'd cò l'erbo dla vita e l'erbo dla conossensa dël bin e dël mal.
Àor a-i era na rivera ch'a seurtiva da l'Eden për bagné 'l vërzé e da là as dividìa an quatr branche. Ël nòm dla prima a l'é Pishon; cola-lì a scor për tut ël pais d'Avila, anté ch'a-i é l''òr. L'òr ëd col pais a l'é pur; ambelelà a-i é 'dcò dle perle e dle pere bleuve. Ël nòm dla sconda rivera a l'é Ghìon: a scor tut d'antorn ël pais ëd Cush. Ël nòm dla tersa rivera a l'é Tigris: a scor anvers l'Assiria. La quarta rivera a l'é l'Eufrate.
Ël Signor De a l'ha ciapà l'òm e a l'ha butalo ant ël vërzé d'Eden parèj che a lo cudièissa e lo guernèissa. Peuj ël Signor De a l'ha comandaje: "Ti't peude mangé a tò gust la fruta 'd minc' erbo dël vërzé ma 't deuve mach nen mangé da l'erbo dla conossensa dël bin e dël mal, përché coma che ti 't na mange, bin sicur it meureras. Ël Signor De a l'ha dit: "A va nen bin che l'òm as na stìa daspërchiel, i-j faraj na companìa ch'a-j vada bin. Antlora 'l Signor De a l'ha formà da la tèra vàire qualità 'd bestie vive dij camp e dj'osej dël cel e a l'ha portaje a l'òm për vëdde coma ch'a l'avèissa ciamaje, e qual ch'a fussa 'l nòm che l'òm a l'avrìa daje, col-lì a sarìa stàit sò nòm. Antlora l'òm a l'ha dàit un nòm a ògni sòrt ëd bestie, dj'osej dël cel e dle creature vive dij camp, ma a l'é trovasse gnun ëd lor ch'a 'ndeissa bin coma na compagnia adata a Adam. Antlora De a l'ha fàit tombé l'òm ant un seugn përfond, e antramente ch'a durmìa, a l'ha ciapà na part dël fianch dl'òm e a l'ha sarà col pòst con dla carn. Peuj ël Signor De, da la part ch'a l'avìa ciapà dl'òm, a l'ha fàit na fomna, e l'ha portala a l'òm. Antlora l'òm a l'ha dit: "A la fin, sta-sì a l'é òss dij mè òss e carn ëd mia carn; sta-sì a sarà ciamà 'dòna' përchè ch'a l'é stàita ciapà dl'òm". Cost' a l'é la rason përché n'òm a chita sò pare e soa mare e as buta 'nsema a soa fomna e a dvento na neuva famija. L'òm e soa fomna a l'ero tùit doi patanù ma 'd lòn a l'avìo gnun ambarass.
sabato 27 settembre 2014
Chi ch'a l'ha date l'autorisassion ëd fé ste còse? [Proget Bibia piemontèisa, 27/9/2014)
La paràbola dij doi fieuj. Còsa na dise? N'òm a l'avìa doi fieuj. A l'é 'ndàit dal prim e a l'ha dije: 'Fieul, ancheuj va a travajé 'nt la vigna'. Ël fieul a l'ha risponduje: 'I veui nen andeie'. Peuj, nopà, a l'é pentiss-ne e a l'é andaie. Ël pare a l'é peuj andàit da l'àutr fieul e a l'ha dije l'istèss. Cost-sì a l'ha risponduje: 'I vado, sgnor', ma a l'é nen andaje. Qual dij doi é-lo ch'a l'ha fàit la volontà dël pare?". A-j han rispondù: "Ël prim". E Gesù a-j dis: "In vrità iv diso che j'esator (disonest) dle impòste e le bagasse a intraran prima 'd vojàutri ant ël Regn ëd De. Përché Gioann a l'é vnù da voi për la strà dla giustissia, e i l'eve nen chërduje, ma j'esator dle impòste e le bagasse a l'han chërduje. E voi, combin ch' i l'eve vëddulo, i seve nen pì tard pentive për chërdje.
mercoledì 24 settembre 2014
La creassion dël mond
(6) De a l'ha dit: "Ch'a sia na vòlta ant ël mes dle aque e ch'a separa le aque da le aque". (7) Antlora De a l'ha fàit la vòlta e a l'ha separà le aque sòta la vòlta da le aque dzura la vòlta, e a s'é fasse parèj. (8) De a l'ha ciamà la vòlta "cel". Antlor' a l'é stàita na sèira e a l'é stàita na matin. Cost-sì a l'era 'l scond dì.
(9) De a l'ha dit: "Che le aque sota 'l cel as buto ansema ant un sol pòst e ch'a comparissa ël teren sùit. E a s'é fasse parèj. (10) De a l'ha ciamà 'l teren sùit: "Tèra" e le acque ch'a l'ero butasse 'nsema: ij "mar". De a l'ha vëddù che tut sòn a l'era bon. (11) De a l'ha dit: "Ch'a la tèra a prodùa 'd vegetassion, ëd piante ch'a porto 'd smens conforma le sò specie, e dj'erbo ch'a porto an lor dla smens conforma le sò specie. E a s'é fasse parèj. (12) La tèra a l'ha prodùit ëd vegetassion - ëd piante ch'a portavo 'd smens conforma le sò specie, e dj'erbo ch'a portavo an lor dla smens conforma sò specie. De a l'ha vëddù che tut sòn a l'era bon. (13) A l'é stàita na sèira e a l'é stàita na matin. Cost-sì a l'era 'l ters dì.
(14) De a l'ha dit: "Ch'a-i sio dle lus ant la vòlta dël cel për separé 'l dì da la neuit, e ch' a sio 'd segn për indiché djë stagion, dij dì e dj'agn, (15) e ch'a servo da lus ant la vòlta dël cel për anluminé la tèra". E a s'é fasse parèj. (16) De a l'ha fàit doi gran' lus - la lus pì granda për governé 'l dì e na lus pì cita për governé la neuit. A l'ha fàit ëdcò le stèile. (17) De a l'ha butà le lus ant la vòlta dël cel për bërlusé an sla tèra, (18) për governé 'l dì e la neuit e për separé la lus dal top. De a l'ha vëddù che tut sòn a l'era bon. (19) A l'é stàita na sèira e a l'é stàita na matin. Cost-sì a l'era 'l dì ch'a fà quatr.
(20) De a l'ha dit: "Che le aque a formiolo d'un formiolament ëd creature vive e che dj'osej a volo an sla tèra vers la vòlta dël cel". (21) De a l'ha creà ij pèss grand e tute le bestie vive ch'as meuvo e ch'a formiolo ant le aque, conforma le sò specie. A l'ha creà 'dcò minca osel ch'a l'ha dj'ale, conforma le sò specie. De a l'ha vëddù che tut sòn a l'era bon. (22) De a l'ha benedije e a l'ha dit: "Sie fosonant. multipliché e ampinì le aque dij mar, e che j'osej as multiplico an sla tèra". (23) A l'é stàita na sèira e a l'é stàita na matin. Cost-sì a l'era 'l dì ch'a fà sinch.
(24) De a l'ha dit: "Che la tèra a prodùa creature vive conforma le sò specie: ëd bestiam, dij serpent e 'd bestie sarvaje, conforma le sò specie, e a s'é fasse parèj. (25) De a l'ha fàit le bestie sarvaje conforma le sò specie, ëd bestiam conforma le sò specie, e tute le creature ch'a strusio an sla tèra conforma le sò specie. De a l'ha vëddù che tut sòn a l'era bon. (26) Antlora De a l'ha dit: "Fasoma l'òm a nòstra imàgine, conforma nòstra smijansa, parèj ch'a peussa dominé ij pess dël mar, j'osej dl'aria, ël bestiam e tuta la tèra, e tute le creature ch'as meuvo an sla tèra. (27) De a l'ha creà l'òm a Soa imàgine, a l'ha crealo a l'imàgine 'd De, a l'ha crealo mas-cc e fumela. (28) De a l'ha benedije e a l'ha dije: "Sie fosonant multipliché, ampinì la tèra e sogetela! Dominé ij pess dël mar, j'osej dl'aria e minca creatura ch'as meuv an sla tèra (29) Peuj De a l'ha dit: "Adèss iv dago minca pianta ch'a pòrta 'd smens ch'a l'é an sla superfice 'd tuta la tèra e tùit j'erbo ch'a l'han ëd frut ch'a pòrta 'd smens: tut lòn sarà vòstra noritura. (30) E a tute le bestie dla tèra, e a minca osel dël cel, e a tute le creature ch'as meuvo an sla tèra - tut lòn ch'a l'ha an sé medésim ël sofi dla vita, i-j dago tute le vërdure për noritura, e a s'é fasse parèj. (31) De a l'ha vëddù tut lòn ch'a l'avìa fàit e a l'era pròpi bon! A l'é stàita na sèira e a l'é stàita na matin. Cost-sì a l'era 'l dì ch'a fà ses.
(2:1) Për parèj ij cej e la tèra a son stàit completà con tut lòn ch'a conten-o, (2) De a l'ha completà soa euvra ant ël dì ch'a fa set. A l'ha chità 'd travajé ant ël dì ch'a fa set. (3) De a l'ha benedì ël dì ch'a fa set e a l'ha santificalo, përchè an col dì lì a l'ha chità l'euvra dla creassion.
(Genesi 1:1-2:3).
sabato 20 settembre 2014
L'ingiustissie 'd De [Progèt Bibia piemontèisa, Duminica 21 stember 2014)
mercoledì 17 settembre 2014
A propòsit ëd Scòssia...
"Fortia fortiorum facta sunt" ("Da gent coragiosa a ven-o dij fàit coragios").
Dòp avèj sotsignà ël Pat Nassional ant ël fërvé 1638, a l'ha avù leugh ant la catedral ëd Glasgow, dòp 36 agn, la prima Ciambréa General dla Cesa 'd Scòssia con Alexander Henderson coma moderator. La Ciambréa a l'ha prinsipià na completa arformassion dla cesa. A l'ha diciarà "papista" i SinchArticol ëd Perth, ël liber dij Canoni, ël Liber dle Orassion comunitarie e nen legal l'istès sistema vëscovil. Ël rapresentant dël Re, ël marchèis ëd Hamilton a riva e a diciara nen legal la Ciambréa, përchè 'l Re a l'avìa nen dàit ël permess ëd radunela. Henderson a rëspònd: "A nòm dël Signor Gesù Crist, l'ùnich Cap e Sovran ëd costa Cesa, i podoma nen alvé la ciambréa". Hamilton a l'é andassne an lerma!
"Fortia fortiorum facta sunt." ("From brave men come brave deeds").
After the National Covenant was signed in February 1638, the first free General Assembly of the Church of Scotland for 36 years was held in Glasgow Cathedral in November with Alexander Henderson as moderator. The Assembly began a complete reformation of the church. It declared the “popish” Five Articles of Perth, the Book of Canons, the Book of Common Prayer and Episcopalianism itself unlawful.
The King’s representative the Marquis of Hamilton arrives and declares the Assembly unlawful because the King never gave it permission to sit. Henderson responds “In the name of the Lord Jesus Christ, the only Head and Monarch of this Church we cannot dissolve this Assembly” Hamilton left in tears!
Dòp avèj sotsignà ël Pat Nassional ant ël fërvé 1638, a l'ha avù leugh ant la catedral ëd Glasgow, dòp 36 agn, la prima Ciambréa General dla Cesa 'd Scòssia con Alexander Henderson coma moderator. La Ciambréa a l'ha prinsipià na completa arformassion dla cesa. A l'ha diciarà "papista" i SinchArticol ëd Perth, ël liber dij Canoni, ël Liber dle Orassion comunitarie e nen legal l'istès sistema vëscovil. Ël rapresentant dël Re, ël marchèis ëd Hamilton a riva e a diciara nen legal la Ciambréa, përchè 'l Re a l'avìa nen dàit ël permess ëd radunela. Henderson a rëspònd: "A nòm dël Signor Gesù Crist, l'ùnich Cap e Sovran ëd costa Cesa, i podoma nen alvé la ciambréa". Hamilton a l'é andassne an lerma!
"Fortia fortiorum facta sunt." ("From brave men come brave deeds").
After the National Covenant was signed in February 1638, the first free General Assembly of the Church of Scotland for 36 years was held in Glasgow Cathedral in November with Alexander Henderson as moderator. The Assembly began a complete reformation of the church. It declared the “popish” Five Articles of Perth, the Book of Canons, the Book of Common Prayer and Episcopalianism itself unlawful.
The King’s representative the Marquis of Hamilton arrives and declares the Assembly unlawful because the King never gave it permission to sit. Henderson responds “In the name of the Lord Jesus Christ, the only Head and Monarch of this Church we cannot dissolve this Assembly” Hamilton left in tears!
giovedì 11 settembre 2014
Signor, vàire vòlte, se mè frel am ofend, é-lo ch'i son obligà 'd përdonelo? [Progèt Bibia piemontèisa, 14/9/2014)
Antlora Pé, avzinand-se, a l'ha ciamaje: "Signor, vàire vòlte, se mè frel am ofend, é-lo ch'i son obligà 'd përdonelo? Sarà-lo fin-a a set vòlte?". Gesù a l'ha rësponduje: "It diso nen fin-a a set vòlte, ma fin-a a setanta set vòlte!".
Për costa rason ël Regn dël Cel a l'é tanme 'n re ch'a l'ha vorsù regolé ij cont con ij sò servitor. Quand ch'a l'é 'ncaminasse a conté, a l'han presentajne un ch'a-j dovìa des mila talent. E për càusa che col-lì a l'avìa nen ëd che paghé, sò signor a l'ha dàit l'ordin ch'a fussa vendù, chiel, soa fomna e soe masnà, e tut lòn ch'a l'avìa, e che 'd sta manera-sì 'l débit a fussa pagà. Antlora sto servitor a l'é campasse a tèra dëdnans a chiel e a lo suplicava con ste paròle: 'Signor, për carità, àbie 'ncora 'n pòch ëd pasiensa e it arpaghëraj 'd tut'. Antlora 'l padron ëd sto servitor, tocà 'd compassion, a l'ha lassalo 'ndé e a l'ha faje la grassia 'd condoneje tut ël débit. Ma sto servitor, quand ch'a l'é sortì, a l'ha 'ncontrà un dij sò colega 'd servissi ch'a-j dovìa sent dné, e a l'ha ciapalo për ël còl tant ch'a mancava poch ch'a l'avria strossalo, e a-j disìa: Pagh-me lòn che ti 'm deuve! Ma sò colega 'd servissi, campand-se an ginojon, a lo suplicava e a-j disìa: Për carità, àbie 'ncora 'n pòch ëd pasiensa e it paghëraj tut lòn ch'it deuvo. Ma a l'ha nen vorsulo scuté, a l'é 'ndassne e a l'ha falo buté 'n përzon, fin-a a tant che 'l débit a sarìa stàit saldà. Aor, j'àutri sò colega 'd servissi, quand ch'a l'han vëddù lòn ch'a l'era rivà, a l'ha rinchërsuje e a son andàit a conté al padron tuta la facenda. Antlora sò padron a l'ha fa-lo ven-e e a l'ha dije: 'Gram servitor ch'it ses, i l'avìa date la gràssia 'd condonete tut sto débit përché 't l'avìes suplicame. Dovies-to nen ëdcò ti avèj pietà 'd tò colega 'd servissi, coma mi i l'avìo avù pietà 'd ti?'. E sò padron an còlera a l'ha dalo ant le man dle guardie dla përzon për esse suplissià fin-a a tant da paghé tut lòn ch'a-j devìa. A l'é parèj ch'av farà mè Pare ch'a l'é 'n Cel, se përdone nen ëd bon cheur ognidun a sò frel tute soe mancanse.
Tut el capìtol a l'é 'mbelessì
Na predicassion an sù cost test (an italian)
Esortassion a la toleransa (Roman 4:1-12)
Àor, aceté coj ch'a l'han na fej débola e sté nen lì (con lor) a questioné dj'opinion. Un a chërd ëd podèj mangé 'd tut, ma col ch'a l'é débol a mangia mach ëd vërdura. Col ch'a mangia 'd tut a deuv nen dëspresié col ch'a lo fa nen, e col ch'a chërd ch'as deuv anstense (dal mangé quejcòs) ch'a giudica nen col ch'a mangia 'd tut, përché Nosgnor a l'ha 'rseivulo (l'istèss). Chi ses-to, ti ch'it giudiche 'l servitor d'un àutr? Dëdnans a sò padron chiel as ten ferm o a casca e s' as ten ferm a l'é mach grassie al Signor (ch'a lo sosten). Un a giudica ch' un dì a sìa pi sant d' un àutr, e n'àutr a giudica ch' ij dì a sìo tùit j'istèss. Ognidùn ch' a sìa përsuas (ëd lòn) an sò spìrit. Col ch'a l'ha riguard al dì, a lo fa për ël Signor, e col ch'a mangia ('d tut) a lo fa për ël Signor, përché a-j na rend grassie; e col ch'as asten (dal mangé quejcòs) a lo fa për ël Signor e a-j na rend grassie. Përché gnun ëd nojàutri (cristian) a viv mach për chiel istèss, e gnun a meuir për chiel istèss. S'i vivoma, i vivoma për ël Signor, s'i meuiroma, i meuiroma për ël Signor. A l'é parèj che sia ch'i vivoma, sìa ch'i meuiroma, i soma dël Signor. A l'é për lòn che Crist a l'é mòrt e ch'a l'é tornà a vive, parèj che Chiel a sia 'l Signor tant d'ij mòrt che 'd coj ch'a son vivent. Ma ti ch'i mange mach ëd vërdura - përché giudiches-tu to frel o toa seur? E ti ch'it mange 'd tut, përché dëspresies-tu tò frel o toa seur? Përché tùit nojàutri i compariroma dëdnans al tribunal ëd Crist. Përché a l'é scrit: "I son ël vivent - a dis ël Signor - tùit as buteran an ginojon dëdnans a mi, e ògni lenga a darà làude a De". A l'é parèj che ciaschëdun a rendrà cont për chiel istèss a De.
Tut el capìtol a l'é 'mbelessì
La vitòria al Mar Ross (Esod 14:19-31)
L'àngel dël Signor, ch'a 'ndasìa dëdnans al camp d'Israel, a l'é butasse 'n moviment e a l'é andàit a posisionesse darera 'd lor e 'dcò la colon-a 'd nivola a l'é spostasse da dnans a daré 'd lor. A l'é butasse antrames ël camp dj'egissian e 'l camp dj'israelita. A l'era na nivola scura e a 'nluminava la neuit paréj che 'n camp a podia nen avzinesse a l'àut për tuta la neuit. Mosè a l'ha dëstendù soa man anvers ël mar, e 'l Signor a l'ha possà 'ndarera 'l mar tant ch'a l'ha dividusse për ël mojen d'un vent fòrt ch'a vnisìa dal levant e ch'a l'é bofà për tuta cola neuit. A l'ha fàit dventé 'l mar na tèra sùita e le aque a son dividusse. A l'é parèj che j'israelita a l'han marcià pròpe antrames al mar an sù 'd tèra sùita e le aque për lor a formavo coma 'n mur a drita e a mancin-a. J'egissian a son vnuje dapress an mes al mar - tùit ij cavaj 'd Faraon, ij sò car da guèra e ij sò cavajer. Un pòch prima dl'alba ël Signor a l'ha vardà giù anvers l'armada egissian-a a travers la colòn-a 'd feu e 'd nivola e a l'ha fàit tombé l'armada egissian-a ant un grand ësparm. A l'ha fàit bloché le roe dij car ant la pàuta parèj ch'a l'era pì nen posibil feje andé anans. Antlora j'egissian a l'han dit: "Scapoma via da Israel përché 'l Signor a combat për lor contra l'Egit!". Antlora ël Signor a l'ha dit a Mosè: "Dëstend toa man anvers al mar, parèj che le aque a 'rtorno an su j'egissian, ij sò car da guèra e ij sò cavajer!". Antlora Mosè a l'ha dëstendù soa man anvers al mar, e 'l mar a l'é 'rtornà a soa condission normal quand che 'l sol a l'ha comensà a levesse. Àor j'egissian a sercavo 'd scapé via da tut lòn, ma 'l Signor a l'ha fongà j'egissian an mes al mar. Le aque a son tornà a sò pòst e a l'han quatà ij car da guèra e ij cavajer, ansema tuta l'armada d'Egit ch'a l'avia daje dapress a j'israelita ant ël mar - ëd j'egissian a l'é survivune gnanca un!) J'israelita, nopà, a l'avìo marcià an su 'd tèra sùita an mes al mar e për lor l'eva a l'avìa formà coma 'n mur a drita e a mancin-a. A l'é parèj che ant col dì-lì ël Signor a l'ha salvà Israel da la potensa dj'egissian, e Israel a l'ha vëddù j'egissian mòrt an sla riva dël mar. Quand che Israel a l'ha vëddù la gran potensa che 'l Signor a l'avìa mostrà contra j'egissian, a l'han avù tëmma dël Signor e a l'han chërdù a Chiel e a Sò servitor Mosè.
Tut el capìtol a l'é 'mbelessì
Salm 114
Ël poèta a 'rciama a la memòria ij fàit dla surtìa da l'Egit e dla conquista e a selebra la sovranità 'd De an su sò pòpol, ligà a Chiel con un pat.
Quand che Israel a l'ha chità l'Egit, quand che la famija 'd Giacòb a l'ha lassasse darera na nassion forësta, Giuda a l'é dventà Sò santuari, Israel Sò regn. Ël mar a l'ha vardà e a l'é scapà e 'l fium Giordan a l'é tornà 'ndarera. Le montagne a sautavo coma 'd moton e le colin-e tanme d' bèro. Përchè scapes-tu, ò mar? Përché tornes-tu 'ndarera, ò fium? Përchè sauteve-ne coma 'd moton, ò montagne, tanme 'd bèro ò colin-e? Tërmola, ò tèra, dëdnans al Signor - dëdnans al De 'd Giacòb, ch'a l'ha cambià na ròca ant na gòja d'eva, na dura ròca ant na sorgiss d'eva.
https://sites.google.com/site/bibiapiemonteisa/testament-vej/salm/salm-114
sabato 6 settembre 2014
Avèj nen ëd débit foravìa che 'd volejve bin l'un a l'àut [Progèt Bibia piemontèisa, 7/9/14]
Se tò frel a l'ha ofendute, va a feje na rimostransa a quatreuj. S' at scota, it l'avras vanià tò frel. Se, nopà, at scota nen, pija 'nsem a ti un o doi d'àutri, parèj che doi o tre testimòni as rendo cont dla còsa. Se poi a veul dé da ment gnanc' a lor, dis-lo a la cesa; e s' a veul nen scuté gnanca la cesa, ten-lo tanme 'n pagan o n'esator dj'impòste. In vrità iv diso che tut lòn ch' i l'avreve ligà an sla tèra, a sarà ligà 'dcò ant ël Cel; e tut lòn ch'i l'avreve dësligà an sla tèra, a sarà dësligà 'dcò ant ël Cel. Iv diso 'dcò che se doi 'd vojàutri iv butreve d'acòrdi an sla tèra, qual ch'a sìa lòn ch'a ciamëran, a-j sarà dàit da mè Pare ch'a l'é ant ël Cel. Përché là doa ch'a son radunà doi o tre a mè nòm, ëdcò mi i son ansema lor" (Maté 18-15:20).
"Avèj nen ëd débit foravìa che 'd volejve bin l'un a l'àut, përché col ch'a veul bin a j'àutri a l'ha adempì la lej, përchè 'l nen comëtte adulteri, 'l nen massé, 'l nen robé, 'l nen dì 'l fàuss, ël nen invidié, e tùit j'àutri comandament, as peudo compendié an sta paròla-sì: It voreras bin a tò pròssim com' a ti medésim. L'amor a fa nen ëd mal al pròssim: donque, 'l compiment dla lej a l'é l'amor. Fé lolì përch' i seve bin qual ch'al sia 'l temp ch'i vivoma ancheuj: a l'é l'ora 'd dësviesse dal seugn, përché nòstra salvëssa a l'é pì davzina adèss che quand ch'i soma dventà chërdent. La neuit a l'é press che finìa e 'l dì a l'é avzinasse. Donque, a venta buté da part le euvre dël top e butesse adòss j'arme dla lus. Portomse da person-e oneste ch'a vivo a la lus dël sol nen an galuparìe, nen an ambriacògne, nen an gargarìe, nen an insolense, nen an querimònie, nè ant l'invìdia. Al contrari, arvestive dël Signor Gesù Crist e pieve nen cura dla carn, parèj che ij sò desideri as dësvio nen" (Roman 13:8-14).
Laudé 'l Signor! Canté al Signor na càntica neuva! Laudelo ant la radunansa dij divot! Che Israel a s'arlegra ant sò Creator! Che 'l pòpol ëd Sion a argiojissa an sò Re! Ch'a làudo Sò nòm con la dansa! Ch'a canto 'd làude a Chiel con l'acompagnament dij tamburnin e dl'arpa! Përchè Nosgnor a l'ha gòj 'd Sò pòpol. Chiel a esalta coj ch'a son crasà con la liberassion. Che ij divot as arlegro përchè De a l'ha daje l'arvangia! Ch'a crijo 'd gòj ant ij sò let. Ch'a làudo De quand ch'a ten-o an man na spa a doi trancie për vendichesse dle nassion e për castighé ij forësté. A gropo ij sò re con ëd caten-e e ij sò nòbij con ëd such ëd fer. A dan esecussion al giudissi che ij sò nemis a son stàit condanà. Tùit ij Sò fidej a saran vendicà. Laudé 'l Signor! (Salm 149).
Ël Signor a l'ha dit a Mosè e a Aaron ant ël pais d'Egit: "Cost mèis a venta ch'a sìa për vojàutri ël prinsipi dij mèis: cost-sì a sarà 'l prim mèis dl'ànn. A venta ch'i dise a tuta la comunità d'Israel: 'Ant ël dì ch'a fa des ëd cost mèis, ciaschëdun ëd vojàutri ciapé n'agnel, un për famija. Se na famija a l'é tròp cita për n'agnel, l'òm e sò avzin ëd ca a venta ch'a ciapo n'agnel conforma 'l numer dla gent - i fareve vòst cont për l'agnel conforma lòn che ciaschëdun a peul mangene. Vòstr agnel a l'ha da esse përfet, un mas-cc d'un ann; i lo peude ciapé d'antrames le fèje o le cavre. I lo deuve soagné fin-a al dì ch'a fa quatòrdes ëd cost mèis e peuj tuta la comunità d'Israel a lo dovrà massé al calé dël sol. A na ciaperan un po' d' sangh e a lo ampiastrëran an sù ij doi stibi e an su l'architrav dla pòrta dla cà 'ndova a lo mangeran. A na mangeran la carn col' istèssa neuit. A lo mangeran rostì an sël feu con ëd pan fàit sensa chërsent e con dj'erbe amere. Mangelo nen cru o bujì ant l'eva, ma rostilo complet, con soa testa, soe piòte, e soe buele. Gnente a deuv resté fin-a a la matin, ma brusé tut lòn ch'a l'é nen stàit mangià fin-a a la matin. Sta-sì a l'é la manera ch'i deuve mangelo - pront për ël viagi: sàndole ai pé e con ël baston an man. I lo deuve mangé 'n pressa. Sta-sì a l'é la Pasqua dël Signor" (Esod 12:1-11).
Iscriviti a: Post (Atom)


c: text/html

text:
Germignaga
Germignaga (inscì anca in Italian) a l'è on comun de la Provincia de Vares che 'l cunta 3 880 abitant (dato del Dicember 2015[1]), cont ona süperfis de 6,2 km² e 'na densità de 626 ab./km².
El paes se troeuva longh i spond del Lagh Maggior e 'l confina con la Provincia de Verbania (comun de Canner). Inoltra l'ha faa part, duranta el Fascismo, del comun de Luin.
Germignaga la gh'ha cinqu frazion: Cà Mòro, Fornas, Mirandola Noeuva, Ronchett e Ronch.
Evoluzion demografega[Modifega | modifica 'l sorgent]
L'andament del numer di abitant del comun de Germignaga l'è mostraa in la tabella chi de sotta
Abitàncc censìcc
Riferiment[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
6 posts èn d'occupar, 7 derschaders e derschadras candideschan. 4 actuals e 3 novs. E tgi èn quels novs che duain purtar urden en la dretgira? Ils presidents da las fracziuns han pudì far curts pledoyers per lur candidats.
- Christoph Bergamin, il candidat da la PS enconuschia bain il chantun ed haja er gia lavurà a la Dretgira chantunala da Zug, di il president da la fracziun da la PS en il Cussegl grond Conradin Caviezel.
- Remo Cavegn da la PCD sa qualifitgeschia sco president da la Dretgira chantunala perquai ch'el saja in teamplayer ed in bun giurist cun bler experientscha, lauda ses collega Reto Crameri da la PCD el.
- Ed Alexander Moses (PCD), il terz nov candidat senza partida che la PBD ha bittà en il carussel saja stà blers onns tar il Tribunal federal e sappia er talian, fa Gian Michael da la PBD reclama per el.
Ils pledoyers per ils derschaders en uffizi
- Ils candidats da la PLD Ursula Michael Dürst e Micha Nydegger ch'èn gia derschaders, hajan fatg buna lavur e sajan perquai da reeleger, di Vera Stiffler, la presidenta da la fracziun da la PLD.
- Ed er il candidat da la PCD Fridolin Hubert haja mussà en ses uffizi sco derschader, ch'el lavuria exact e saja fitg diligent, di Reto Crameri.
- Il sulet candidat veder che n'ha betg survegnì in pledoyer è Peter Schnyder. La PBD na nominescha betg pli el, perquai ch'ella vul novas fatschas en la dretgira, suenter ils scandals dals ultims mais.


text:
Sco successuras da la Landi vegnan las duas interpresas Ilanz Keramik e Swiss River Adventures a sa chasar en il bajetg sper il plaz fiera a Glion. La possessura dal bajetg, l’Uniun purila Surselva, sto l’emprim dentant renovar il bajetg per CHF 200’000. Il credit per far las lavurs necessarias ha la radunanza generala deliberà senza cuntravusch. Planisà è da far las lavurs da renovaziun durant l’enviern per che ils novs locataris sappian retrair ils locals entschatta mars 2017.
Biros e magasins
Sco il president da l’Uniun purila Surselva, Curdin Capeder, ha declerà, vegnia cunzunt l’emprim plaun renovà. I dovria ina nova isolaziun, pliras stanzas da seduta e d’instrucziun sco era pliras tualettas supplementaras. Quai cunzunt per la Swiss River Adventures, ina interpresa ch’organisescha viadis cun bartgas da gumma tras la Ruinaulta. Ella stoppia avair avunda plaz per gruppas fin 100 persunas. Las localitads da las duas interpresas vegnian separadas cumplettamain cun mirs, quai ton en l’emprim plaun sco era en il plaunterren. Là vegnian installads magasins e lavuratoris.


text:
Vahcuengh
Vahcuengh (Sawndip: 話僮)/Hauqcuengh (Sawndip: 㕰僮)/Linxcuengh (Sawndip: 𫇖僮) dwg Vah Bouxcuengh, gvi Dai yijhaeh. Sawcuengh dwg saw gyoebyaem, yung lahdingh cihmeh guh cihmeh hingzsik, yungh Vahcuengh fanghyenz haihbaek guh goekdaej, aeu yaem Vahcuengh Vujmingz guh biucinj, dwg yinzminz cwngfuj youg 1956 nienz caux ok, 1957 nienz ginggvaq bihcinj youq dieg Bouxcuengh doihengz sawjyungh cunj dahit saujsu minzcuz vwnzsw ndeu. Sawcuengh gungh miz 26 chi-meh, 22 aen singmeh, 108 aen yinhmeh caeuq 8 aen diuhloih.
Saw laj neix dwg Sawndip.


text:
La taxa da bul na duai betg vegnir abolida. Quai purtass sulettamain avantatgs als concerns gronds ed a la branscha da finanzas e quels n'hajan betg da basegn quai. Da quest avis è in comité independent da la PS, ils Verds ed ils sindicats ed ha perquai lantschà il referendum cunter la decisiun dals parlament.
I n'èn anc betg passadas duas emnas che la sessiun da stad aveva mess sut tetg l'emprim project parzial per abolir la taxa da bul. Tenor quella duai la taxa d'emissiun sin agen chapital vegnir stritgada. Abolir quella vuless dir, che la Confederaziun stuess desister en futur dad entradas da var 250 milliuns francs.
Ils iniziants dal referendum argumenteschan, che l'abolir la taxa da bul vegnia fatg sin donn e cust da tuts. La perdita da taglia mainia numnadamain a quai ch'il stadi stritgia prestaziuns ubain che la taglia sin las entradas stoppia vegnir auzada.
Ord l'archiv da Radio SRF:


text:
San Mattee
El Mattee, nassuu cont el nomm de Levi (Cafarnao, fin del I secol p.d.C. - Etiopia, metà del I secol) l'era on esattor di tass, prima de vess ciamaa del Signor a vess vun di dodes apostoi.
Tutta la tradizzion cristiana le recognoss 'me l'autor del Vangel de Mattee, indè che lu medemm el vegna ciamaa anca Levi o el publican: in ogni cas gh'è di esegeta del dì d'incoeu che contesten l'identificazzion.
El ven pitturaa 'me on vegg con la barba, e 'l gh'ha 'me simbol on angiol che l'è dree a ispiràll e a menà la soa man intant che lu el scriv el Vangel. Despess el gh'ha arent anca ona spada, el simbol del sò martiri.
In de la tradizzion popolar[Modifega | modifica 'l sorgent]
La festa de San Mattee segond el calendari catolegh l'è 'l vintun de settember. La tradizzion popolar la gh'ha di proverbi a proposet de 'sto dì (che l'è vun di ultem de l'estaa)[1]:
- A San Mattee, el casciador el solta in pee.
- A San Mattee, el dord l'è in pee.
- De San Mattee, castegn/i crodei a tre a tre.
- De San Mattee la castegna o la va o la ven.
- A San Mattee, chi gh'ha 'na bella selva i vaghi a vedè.
- I pioveri de San Mattee o che i è davanti o che i è dedree.
- San Mattee, l'aqua fin ai pee.


text:
Il december passà ha il Tribunal federal a Losanna decidì ch'ina scola dastga mo pli incassar maximalmain 80 francs per emna dals geniturs per finanziar per exempel in champ da sport da naiv obligatoric. Il rest stoppia la scola finanziar sezza. Gist quai possia avair per consequenza ch'ina scola desistia sin in champ, perquai ch'i na saja betg pussaivel da reparter ils custs sin pliras spatlas, di il cusseglier naziunal Duri Campell da la PBD grischuna.
Quai na dastgia betg schabegiar. Pli paucs champs da sport d’enviern, quai avess era consequenzas finanzialas per ils chantuns da muntogna, manegia Campell. Tgi che n’enconuscha betg gia da pitschen la naiv, il plaschair d'ir cun skis ubain il viandar tras la natira d’enviern, lez na vegnia probabel era pli tard betg en muntogna.
Sperditas per chantuns da muntogna
Ultra da quai pericliteschia la decisiun dal Tribunal federal tut las stentas ch'ins haja fatg ils ultims onns per motivar ils geniturs e lur uffants sco era las scolas da far tals champs da sport da naiv. Per exempel cun fundar la «Iniziativa sport da naiv Svizra» e la plattafurma «GoSnow» che sustegna las scolas tar l'organisaziun da tals champs. «Las pendicularas, las fatschentas da sport ed era ils lieus da pernottar reduceschan ils pretschs e lura po il maun public era gidar per che la giuventetgna possia participar a quels champs e ch’els emprendian in sport che plascha ad els.»
Maun public duai gidar
Gist perquai ha Duri Campell ussa inoltrà ina moziun. En quella pretenda el da la Confederaziun in rapport che mussa co tals champs pudessan vegnir sustegnids meglier dal maun public. Per exempel en il rom dal program «Giuventetgna e sport». Sch'ins veglia ch'ils uffants e la giuventetgna sa muventia dapli ed haja plaschair vi dal sport na dastgian ins betg entschaiver a spargnar tar las offertas è Campell persvas.
RR novitads 08:00


text:
Cura va il proxim tren, tge aura fai la fin d’emna e nua sai jau cumprar il pli bun martgà novs chalzers? Tut questas respostas chatt’ins en l’internet. Gratuitamain? Na, perquai cun mintga tschertga che nus faschain tradin nus era tge ch’interessescha nus e tge che nus faschain en il temp liber.
Questas infurmaziuns valan tuttina bler sco daners per firmas che fan reclama. Lezzas dovran quai per far reclama persunala per in e scadin, ma era la scienza po profitar da questas infurmaziuns. Il Minisguard less savair pertge che quest «Big Data» è uschè impurtant e tge datas che nus tradin senza savair.


text:
Documents da basa ed agids da lavur
L'incumbensa da la planisaziun dal territori è quella da procurar per in'utilisaziun spargnusa dal terren e per ina colonisaziun ordinada. Per quest intent la stattan a disposiziun differents instruments: concepts e plans secturials, plans directivs chantunalas e regiunals, plans d'utilisaziun communals e.u.v. Tut quests instruments e tut questas planisaziuns sa fundan sin documents da basa. Quai èn: studis, inventaris, models directivs, statisticas, analisas, calculaziuns da la capacitad e.a. Ina rolla impurtanta ha en quest connex l'observaziun dal territori. Ella cumpiglia l'analisa sistematica da svilups territorials areguard problems specifics dal svilup dal territori e da la politica da l'organisaziun dal territori. Ulteriurs documents da basa – sco agids da lavur, mussavias e manuals – servan en spezial a realisar ils instruments da la planisaziun dal territori.


text:
Magenta
Magenta (inscì anca in Italian; Mazenta in Latin) l'è on comun de la Provincia de Milan che'l cunta 23 654 abitant. L'è staa fondaa forsi intel V secol prima de Crist dij Insuber, ma 'l sò nòmm de incoeu el vegn de quèll de l'imperador roman Massenzi (e infatt in Latin Castra Maxentia voeur dì "Castej de Massenzi"). In de la Segonda Guèra de Indipendenza italiana l'è staa loeugh d'ona bataja contra i Austriach.
Persunagg[Modifega | modifica 'l sorgent]
Evoluzion demografega[Modifega | modifica 'l sorgent]
L'andament del numer di abitant del comun de Magenta l'è mostraa in la tabella chi de sotta:
Abitàncc censìcc


text:
Vus pudais chattar ün dachasa nouv in nossa chasa da chüra, scha Vus nun As sentis plü in sgürezza in Voss contuorns üsitats, obain schi'd es gnü massa pretensius per Voss paraints o pel Spitex d'As chürar. Nus As lain güdar in quellas domenas ingio cha Vus vais dabsögn. Per nus esa a listess temp üna sfida ed ün dalet da mantegner e da nüzziar Voss talents. Scha Vus giavüschais quai, pudais far part da nossas nombrusas activitats; lapro inscuntrais il plü suvent a persunas cuntschaintas dalönch innan.
I nun es adüna leiv d'entrar in üna chasa da chüra. I fa mal da bandunar ils contuorns adüsats. Perquai As cusgliaina da passar pro nus il prüm sco giast dal di o in vacanzas.
Nus As garantin chüra ed assistenza ourdvart cumpetenta. Nos persunal posseda la qualificaziun adequata; nus ans engaschain per til scolar e perfecziunar.
Nus fain tuot il pussibel per cha'l CSVM saja per Vus ün lö da sgürezza e cuntantezza.
Contact:
Damaris Kosel
manadra da la chasa da chüra
Telefon: 081 851 61 85


text:
Basa Baviera
La Basa Baviera (en todèsch: Niederbayern) l'è giü dei sèt distrècc aministratìf (en todèsch: Regierungsbezirk) del Land de la Baviera, 'n Germània. La capital del distret l'è la cità de Landshut.
Südiviziù aministratìveModifega
La regiù de la Bàsa Baviéra l'è dividìda 'n nöf circondàre (Kreise) e trè cità extra-circondariài (Kreisfreie Städte), che le aparté e nisü circondàre.
- Circondàre (Kreise):
- Deggendorf
- Dingolfing-Landau
- Freyung-Grafenau
- Kelheim
- Landshut
- Passau
- Regen
- Rottal-Inn
- Straubing-Bogen
- Cità extra-circondariài:


text:
Integrads en la nova revista èn la revista Pro Bravuogn e la revista Der Greifensteiner. Sco quai ch’il schefredactur da la revista Linard Nicolay ha ditg, saja questa fusiun da las revistas ina consequenza da la fusiun politica da Bravuogn e Filisur.
En la revista datti tranter auter da leger purtrets da persunas e famiglias, sgnoccas, i dat fotografias da novnaschids, ed era uniuns duain pudair sa preschentar. La revista ha in preventiv da radund 15’000 francs, la vischnanca da Bravuogn-Filisur gida a finanziar ella, quai dasper las entradas dals abunaments.
RR actualitad 07:00


text:
La cunvegna da Paris va en vigur, sche duas cundiziuns èn ademplidas: Per l’ina ston almain 55 stadis suttascriver ella. Per l’autra ston quels stadis ensemen esser responsabels per almain 55% da l’emissiun mundiala da gas cun effect da serra. L’emprima cundiziun è gia ademplida e la segunda è grazia a la suttascripziun da l’India er sin buna via.
L'India saja ditg stada il motiv principal che franava las stentas da las Naziuns Unidas pertutgant il clima. Il pajais promova vinavant sia industrialisaziun e bajegia vinavant ovras atomaras ed ovras d'energia da charvun novas. Medemamain è l'India dentant daventada fitg impurtanta per l'industria da forza da vent.
RR novitads 06:00


text:
Da la sonda sin dumengia n’aveva quai schizunt dà naginas novas arrivadas da migrants ord la Tirchia. Er la guardia da la costa communitgescha che la Tirchia sa tegnia il mument vid la cunvegna da fugitivs cun l’Uniun europeica.
Il mars arrivavan mintgadi dapli che 900 fugitivs ord la Tirchia sin las inslas greccas. L’avrigl eran tenor indicaziuns da las Naziuns Unidas arrivads anc mintga di sur 100 fugitivs.
Cunvegnan runanta tranter UE e Tirchia
Dapi ils 20 da mars vala ina cunvegna tranter l’UE e la Tirchia. Tenor quella cunvegna pon fugitivs ch’èn arrivads a moda illegala en Grezia puspè vegnir tramess enavos en Tirchia. Fin uss èn dentant be 386 migrants vegnids tramess enavos. La raschun per quai è che l’evaluaziun da las dumondas d’asil s’avanzan moda runanta.
La cunvegna prevesa plinavant che burgais tircs pon viagiar en l’UE senz’in visum. L’UE ed Ankara na vegnan dentant betg perina davart las premissas per l’aboliziun da l’obligaziun da visum. Quella duai ir en vigur la fin da zercladur.
RR novitads 12:00


text:
Auronzo di Cadore
Auronzo di Cadore (en vèneto: Auronže; en ladì: Auronze) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Belluno. El g'ha presapóch 3.611 abitàncc, 'na superfìce de 220 km² e 'na densità de 16 ab./km². El cunfìna coi cümü de Calalzo di Cadore, Comelico Superiore, Cortina d'Ampezzo, Danta di Cadore, Dobbiaco (BZ), Domegge di Cadore, Lozzo di Cadore, San Vito di Cadore, Santo Stefano di Cadore, Sesto (BZ), Vigo di Cadore.
Galerìa de fotografìe[Modifega | modifica 'l sorgent]
El centro abitàt[Modifega | modifica 'l sorgent]
Auronzo e 'l lach véscc de le Tre Cime de Lavaredo
Natüra e mucc[Modifega | modifica 'l sorgent]


text:
Vangél
Ol Santo Vangél l'è 'l lìber che l' cónta sö la èta, i miràcoi, i 'nsegnamèncc, la mórt e la ressuressiù de Nòst Signùr Gesü Crést.
I vangéi üficiài, cioè chèi acetàcc cóme giös'cc da la Césa Catòlega e da töte i ótre Cése cristiane, i è quàter:
- ol Vangél de San March (Katὰ Mᾶpkov eὐaYYέλιov - segónt March) fòrse del 70 d.C.;
- ol Vangél de San Matéo (Katὰ Matθaῖov eὐaYYέλιov - segónt Matéo) scricc tra 'l 70 e l' 100 d.C.;
- ol Vangél de San Lüca (Katὰ Aoukᾶv eὐaYYέλιov - segónt Lüca) scricc tra 'l 80 e 'l 90 d.C;
- ol Vangél de San Gioàn finìt de scrif vèrs ol 100 o 'mpó dòpo.
töcc i óter Vangèi i è mia acetàc da la Césa Catòlega e e da töte i ótre Cése cristiane i è ciamàcc apòcrifi.
Ol nòm VangélModifega
Ol nòm Vangél l' vé dal gréch antìch euaYYέλιov (euanghélion) che l' völ dì la buna notissia.
La lèngua di VangéiModifega
Se pènsa che i Vangéi i sìes istàcc iscricc 'n gréch antìch, fò che 'l Vangél del San Matéo scricc fórse 'n Aramàich e per chèsto ciamàt Ol Vangél di Ebrèi, ma l'è mia sigür, de fati gh'è riàt dóma di tèsti 'n gréch antìch.
Tradussiù en LumbàrtModifega
Ol Vangél de San March l'è stacc tradüsìt in Bergamàsch dal Gioancarlo Giaàss e dal Ümbèrt Minèl.
Ol Cìrcol Filològich Milanés l'ha facc öna tradüsiù de töcc i quàter Vangéi.


text:
Vegnì en questa situaziun è l'Ospital da Tavau suenter ch'el ha stuì pigliar si l'onn passà dus milliuns francs. Quels daners hai duvrà per reagir sin ina mancanza da liquiditad. Quai scriva la vischnanca da Tavau en ses messadi al parlament.
Uss sto l'ospital pajar enavos proximamain quella summa. Tenor il svilup da la fatschenta e da la planisaziun da liquiditad actuala, na po l'Ospital da Tavau betg pajar enavos ils daners ord atgna forza, hai num en il messadi. Pigliar si novs credits na schliass betg il problem da liquiditad.
Il parlament da Tavau tracta en duas emnas la dumonda da l'ospital.
RR novitads 12:00


text:
La Lia Rumantscha intervegn tar il Servetsch da mediaziun da la SRG SSR Svizra tudestga. Raschun è l'emissiun «Tagesgespräch» dals 8 da fanadur sin Radio SRF, scriva la Lia en ina communicaziun. L'emissiun ha tematisà la plurilinguitad da la Svizra. Il rumantsch, ina da las quatter linguas naziunalas, n'è dentant betg vegnì menziunà.
Repetidamain han las participantas ed ils participants dal discurs enumerà il tudestg, il franzos ed il talian en exempels tipics per la Svizra tudestga, la Svizra franzosa ed il Tessin. Il rumantsch percunter n’è vegnì menziunà gnanc ina giada en l’emissiun da var 17 minutas.
Plinavant saja sulet il Tessin vegnì duvrà sco sinonim per il territori linguistic talian. Ma er en Grischun datti territoris italofons.
Uss prenda il servetsch da mediaziun per mauns la reclamaziun
Uss s'occupa il servetsch da mediaziun da la SRG SSR dal cas. El controlla, sche las renfatschas da la Lia èn giustifitgadas e dumonda a la redacziun dal Tagesgespräch da prender posiziun. Il pli tard en 40 dis publitgescha il servetsch, sch'els sustegna u sch'el renviescha la reclamaziun.
La Lia Rumantscha sa basa en sia reclamaziun sin dus pitgas:
La Lescha federala davart radio e televisiun (LRTV) pretenda «ch’ils fatgs vegnian preschentads a moda adequata.» En pli saja renconuschì il rumantsch dapi il 1938 sco ina da las quatter linguas naziunalas.
Per tadlar curt e concis:


text:
L'emprim dals sis umens è vegnì malsaun trais dis suenter ses return da l'ester. El è ì tar il medi per laschar testar sin il virus. Dapi lura è il team da contact-tracing dal chantun vid elavurar las chadainas d'infecziun ed infurmar las persunas pertutgadas. Ils sis umens èn en isolaziun.
Tuttas persunas ch'èn vegnidas en contact cun ils umens suenter ch'els èn turnads da l'exteriur, èn vegnidas en quarantina. En Grischun èn fin uss total 80 persunas en quarantina, las bleras pervi dal cas da Belgrad.
Las partys èn il problem
Ils sis umens sajan ids la fin d'emna avant in'emna en l'exteriur, sajan s'infectads e lura turnads en Svizra, ha declerà la media chantunala Marina Jamnicki oz a bun'ura a RSI. La raschun per las infecziuns saja la vita da partys sco tala.
I na gioghia nagina rolla nua che las festas hajan lieu. Sch'ina persuna saja malsauna, lura dettia simplamain il privel da s'infectar. Jamnicki appellescha a l'atgna responsabladad: Da far festa l'entira notg spatla dasper spatla, quai na giaja simplamain betg.
Tenor la media chantunala dettia uss basegn d'agir en il Grischun. Las structuras da manar che sajan vegnidas installadas la primavaira pervi da corona, sajan uss puspè vegnidas reactivadas.
Citad da Cuira è er alarmada pervi da Welschdörfli
Sco er en autras citads svizras haja er dà a Cuira accumulaziuns da persunas, uschia surtut en il Welschdörfli. Sco i para, na vegnia la distanza minimala betg resguardada. Quai dentant surtut sin funs public. Ils locals sa tegnian bain vid las mesiras. Per pudair evitar ch'i dettia puspè dapli infecziuns cun il coronavirus, vul la citad uss reagir cun mesiras:
- Tgi che ha in manaschi ordadora, po prolungar il temp d'avertura fin a l'ina empè da mesanotg. Uschia duai la circulaziun da persunas en la citad vegnir evitada.
- Sch'i dettia en il Welschdörfli fullas da persunas, duai l'access vegnir limità.
- Sin basa voluntara vegnian repartidas mascras da protecziun che la citad metta a disposiziun a moda gratuita.
- La campagna d'infurmaziun da la citad, «jau protegel tai e mai», duai vegnir chatschada pli ferm en il Welschdörfli cun agid da placats. Qua duai er l'impurtanza per l'economia vegnir suttastritgada.
- Plinavant vegnia il persunal dals locals, sco era il persunal da segirezza anc ina giada instruì e sensibilisà.
Infecziuns suenter visita en bar en Argovia
Er giu la Bassa hai dà pliras infecziuns en ina bar, quai a Spreitenbach en l'Argovia. Là èn passa 20 persunas s'infectadas cun il virus. Tenor la media chantunala hajan emprims scleriments mussà che las infecziuns stettian en connex cun las infecziuns en in club a Turitg d'avant bundant in'emna.
Il possessur haja serrà la bar fin almain la fin da l'emna. Quai ha il Departament da sanadad dal chantun Argovia communitgà. Il concept da protecziun da la bar vegnia uss examinà.


text:
- Perquai ch'il coronavirus s'extenda, han ils Stadis Unids decretà in stop d'entrada per esters da l'Europa. Il scumond d'entrada vala per il spazi da Schengen ed uschia er per la Svizra.
- Quest stop d'entrada en il pajais vala ad interim per 30 dis.
- ll scumond d'entrada va en vigur il venderdi da mesanotg, temp local, pia sonda damaun.
Sco ch'il president american Donald Trump ha ditg, dettia excepziuns per burgais americans, quai dentant be sch'els laschan far ils tests correspundents. Plinavant na valia il stop betg per la Gronda Britannia. El ha giustifitgà il stop d'entrada che la UE n'haja betg decidì las medemas mesiras da protecziun sco ils Stadis Unids ed er betg impedì ad uras viadis da la China en l'Europa.
Pli grond engaschament en l'istorgia moderna
Nus mobilisain l'entira forza da la regenza e dals secturs privats per proteger ils umans en America.
I saja il pli decisiv e vast engaschament en l'istorgia moderna per cumbatter in virus da l'ester.
Fin uss èn mortas 37 persunas en ils Stadis Unids en consequenza dal virus Covid-19, varga 1'100 èn infectadas.
RTR novitads 06:00


text:
Sco quai ch’ils economs da las bancas decleran haja l’industria pudì augmentar tant la producziun sco era las plazzas da lavur. Sco i para hajan concerns d’industria engaschà dapli lavurants. Quai sajan bunas novas per l’entira economia svizra. Cunquai che la segirezza da plazzas da lavur saja in impurtant factur per il consum privat.
Prognosas per in carschen da l’economia
Experts van da quai anora che l’economia svizra creschi quest onn pli fitg che anc l’onn varga. Era auters indicaturs sco per exempel il barometer da conjunctura da l’ETH prognostitgeschia in carschen.
RR actualitad 11:00


text:
Seziuns
Local
Te chësta pert él monografies, leteratöra grija y teses de laurea, laurs da diplom, revistes, placac y publicaziuns eletroniches (MC, VHS, CD, CD-Rom, DVD, banches dac, link a plates web) cun n referimënt local, chël ó dí che reverda le Südtirol, le Trentin, le Tirol storich y les regiuns alpines vijines.
Les operes vëgn metüdes sö adoran n codesc alfanumerich, a chël che al ti corespogn le codesc Dewey dl argomënt, la presilba alfabetica ti corespogn a na desposiziun geografica y l’ajunta alfabetich ales prömes trëi lëtres dl autur o dl titul.
- AA Südtirol
- AA-N Südtirol Beletristica
- T Tirol storich
- T-N Trentin Beletristica
- TN Trentin
- R Mituns
-
GUIDES
General
Te chësta pert él monografies, dizionars, enziclopedies, revistes, publicaziuns eletroniches sön tematiches generales y de beletristica nia locala.
Les operes vëgn metüdes sö adoran n codesc alfanumerich, a chël che al ti corespogn le codesc Dewey dl argomënt y le prefis alfabetich ti corespogn ales prömes trëi lëtres dl autur o dl titul.
- G General
- G-N General beletristica
- G-C General consultaziun
Conservaziun
Te chësta pert él copies de media destiná a gní tignis sö te n magazin defora.
Les operes vëgn metüdes sö adoran n codesc alfanumerich, a chël che al ti corespogn le codesc Dewey dl argomënt, la presilba alfabetica ti corespogn a na desposiziun geografica y l’ajunta alfabetica ales prömes trëi lëtres dl autur o dl titul.
- CONS Conservaziun
- CONS-N Conservaziun Beletristica
Biblioteca Archeoart
L'assoziaziun culturala ArcheoArt é gnüda metüda sö dl 1992 sön scomenciadia de n grup de porsones apascionades y s'adressëia a dötes les porsones che ó svilupé y aprofondí sües conescënzes dl patrimone cultural, artistich, storich y archeologich. L'assoziaziun mët a jí conferënzes, proieziuns, cursc de storia dl’ert y de archeologia, vijites acompagnades y iadi de stüde. Al ti vëgn dé n'importanza particolara al gran patrimone che é sön le teritore talian y tl raiun dl Mer Mediteran.
Na pert dla gran biblioteca vëgn por le momënt gestida dala Biblioteca provinziala “Claudia Augusta” te n setur aposta denominé “Fondo Archeoart”. Chësc é tl magazin defora.
I libri de chësc fonds conzed da svilupé y aprofondí i interesc dla zitadinanza dantadöt por temesc dl'ert, dl'archeologia, dla storia y dla cultura en general. I libri pó gní imprestá fora damanan le personal dla biblioteca o tres e-mail info@bpi.claudiaugusta.it.
Ebook
Desćiaria debann les publicaziuns tl format ePub, realisades dala Biblioteca:


text:
La colonna avant l’apoteca Steinbock a Cuira è pli curta ch’anc avant in’emna. Tenor la manadra da l’apoteca Monika Fehr haja dà 60% damain reservaziuns cumpareglià cun in di ch’ils tests eran anc gratuit.
Betg dapertut tuttina char
En l’apoteca Steinbock custa in test per survegnir il certificat da nov 47 francs. Tenor Monika Fehr sajan ins sa decidì per il pretsch che la Confederaziun haja proponì. I valia dentant la fiera libra.
Jau poss far dar 1'000 francs per il test u laschar el gratuit.
In grond levgiament
Monika Fehr è cuntenta ch’i dat ussa puspè damain da far. Ils davos mais saja ses persunal adina puspè vegnì als cunfins. Durant dis intensivs hajan pli che 10 persunas lavurà il medem mument en l'apoteca. La situaziun pli ruassaivla fetschia bain a tuttas collavuraturas e collavuraturs.


text:
Ils adherents vulan gidar cun la lescha nova a pèrs cun malsognas geneticas u ch'han problems da survegnir uffants. Ils adversaris teman che la lescha saja in emprim pass en direcziun da la selecziun da la vita ed in'intervenziun en la stgaffiziun da Dieu.
Na, quai n’è betg in «Déjà-vu»
Gia avant in onn avain nus debattà davart la medischina da reproducziun. En ina votaziun han lura passa 60 pertschient da las votantas e dals votants ditg gea a l’artitgel constituziunal concernent la medischina da reproducziun e la tecnologia da gens tar carstgauns.
Cun quella decisiun è vegnida creada la premissa per la diagnostica da preimplantaziun. Oz scumonda la lescha quella. Ils 5 da zercladur decidin nus en chaussa.
Tar la diagnostica da preimplataziun vegnan ils gens d'ina cella d'ov ch'è vegnida fructifitgada artifizialmain intercurì avant ch'ella vegn implantada en l’uterus da la dunna. La lescha nova lubescha la diagnostica da preimplantaziun mo en dus cas.
- Per pèrs che savessan dar vinavant a lur uffants ina greva malsogna.Tar els duai esser lubì d'intercurir ils embrios e da selecziunar in tal che na porta betg il defect genetic. Uschia po quai pèr survegnir in uffant che n'è betg pertutgà da la malsogna ertaivla dals geniturs.
- Er pèrs che na pon betg survegnir uffants sin via natirala duain pudair profitar da la diagnostica da preimplantaziun.
Questa lescha dettia a tals pèrs la pussaivladad da reducir las grevezzas dal tractament e da render quel era pli segir per las mammas ed ils uffants, di la cussegliera naziunala socialdemocrata Min Li Marti da Turitg. «Blers renunzian sin uffants ni van en l’exteriur. Cun la lescha nova avessan els la pussaivladad da far quai sut cundiziuns segiras en Svizra.»
Betg far ils medems sbagls
La Svizra na stoppia dentant betg suandar l'exteriur e far ils medems sbagls, recloma cussegliera naziunala Marianne Streiff da la Partida evangelica da la Svizra. «I vegn adina a dar glieud che van en l’exteriur. Mo quai n’è anc ditg betg ina raschun da crear ina lescha svizra che pussibilitescha da laschar fat examinaziuns e tests che nus na pudain betg controllar.»
Ultra da quai giaja la lescha era bler memia lunsch. La proposta dal Cussegl federal haja lubì la diagnostica da preimplantaziun mo per pèrs cun ina greva malsogna genetica.
Quai che vala per legums duai er valair per uffants
Cunter la lescha nova è era il cusseglier naziunal cristiandemocrat Christian Lohr. Quai che vali per ils legums, numnadamain nagins experiments genetics, stoppia era valair per ils uffants. «Jau na vi nagin sistem da selecziun indegn d’in uman che furma la basa per selecziunar tranter degn e na betg degn da viver, che nus giugain Dieu.
Scumandà da selecziunar
Quai na vegni era betg ad esser il cas, respunda Min Li Marti. La lescha scumondi claramain da selecziunar las cellas tenor la schlattaina, la colur dals chavels ni dals egls ni tenor auters criteris.
Cun la lescha sappian ins dentant reducir las ristgas per las mammas ed impedir gravidanzas sin emprova. «Oz ston quellas dunnas simplamain spetgar. E forsa audan ellas en la 11avla emna da la gravidanza che l’uffant patescha da quella malsogna nuncurabla e sa decidan lura cun cor grev da laschar far in abort. I fiss bler pli simpel sch’ellas na stuessan betg far atras quai e pudessan far ils tests gia avant.»
Effect problematic
Mo gist quai mussia che la lescha per la diagnostica da preimplantaziun haja l'effect da definir tge che saja giavischà e tge che stoppia vegnir eliminà, è la cussegliera naziunala verda Christine Häsler persvadida.
«Jau sun mamma d'ina figlia cun in impediment spiertal e jau enconusch e ves adina puspè tge valita che persunas cun impediments han per nossa societad. Ed i è ina dumonda etica fitg profunda sche nus cumenzain da discurrer da vita ch’è degn da viver e da vita che n’è betg degn da viver. Gist quai faschessan nus cun questa lescha davart la medischina da reproducziun. Per mai fiss quai fitg difficil.»
Betg cunter persunas cun impediments
La lescha na saja betg drizzada cunter persunas cun impediments, sa defenda la cussegliera naziunala cristiandemocrata Ruth Humbel. I saja l'obligaziun da la politica da sustegnair geniturs cun uffants cun impediments e da pussibilitar ad els ina vita cun ils medems dretgs sco ils uffants senza impediments. Qua giaja dentant per ina decisiun privata dals geniturs.
«Dapi il 2002 exista en Svizra la pussaivladad legala per in’interrupziun terminada da la gravidanza nua che dunnas ni geniturs pon decider sch’els possian viver cun in uffant ni era cun in uffant cun impediments. E quai è lura la decisiun persunala sch’els vulan nizzegiar las pussaivladads medicinalas.
Tenor ella giaja per la dumonda sch'ins dastga far ils tests avant che las cellas d'ov fructifitgadas vegnan implantadas u pir cura che l’embrio è gia 11 emnas vegls.


text:
Enfin uss è Luzi Schutz il sulet candidat per il presidi per la perioda d’uffizi che dura dal 2021 fin 2023. Quai ha el confermà envers RTR. In termin per inoltrar candidaturas na datti betg – elegiblas èn tut las persunas ch’han il dretg da votar en vischnanca.
En suprastanza datti ina demissiun, ord motivs persunals na candidescha Reto Bachmann betg pli per in’ulteriura perioda d’uffizi. L’elecziun da la suprastanza communala e d'auters uffizis da vischnanca – è l’october da quest onn.
La vischnanca Bravuogn Filisur exista dapi il schaner 2018. Ella è vegnida furmada or da las dus vischnancas Bravuogn e Filisur.