text:
Ill Baccaiäd
Al giurnäl e la pagina di mort (di Pietro “Pedar” Rebecchi)
Ill Baccaiäd è la rubrica in dialetto piacentino a cura di Pietro “Pedar” Rebecchi per i lettori di sportelloquotidiano.com (foto di Marco Caviglioni)
Gh’é dill rob c’ho mäi capì di mé cuncittadein, am sum anca sfursä, m’an gh’é mia stä ‘d vérs. Pr’esempi la mania da cuminciä a leś al giurnäl dalla fein, parché gh’é la pagina di mort, magäri alla matteina bunura parché sa möra al cugniä dal cüsein dal fradell dal sò visein ad cà sia mäi ditta chi’la vegnan a savì dopa i’ätar e mëttas a dré a fä passä tütt ill cunduglians, dadnans un bell caffé is seintan in päs cul mond. E l’é una roba propi atavica, tramandä da generasion a generasion. Am ricord mé nonna quand la vadiva una fotu cun tant ad num insima cla pagina lé e magäri agh gniva al dübbi che un täl al pudiva iess un cunusint o un pareint alla luntanissima, allura partiva un gir ad telefunäd, una lettüra riga par riga dill cunduglians e un quälca sacranon parché “as pöl mia mëtt una fotu ad veint’ann prima”, l’agitasion l’as placcäva sultant quand l’äva decis,al di la di ogni ragionevole dubbio, se al povar disgrasiä l’era ‘l cäs da fä mëtt dü righ tant da salvä tütt la famiglia (fein al terś gräd almenu) da una figüra barbeina. E si parché lalur ca g’ha ‘l mort in cà gh’intaressa bein abota dill cunduglians ad gint ca magäri i vëdan mia da veint’ann.
Sum cunvint che una parola o un bell abrass i välan pössé, ma’d ‘bota, ad quattar righ sutta una cruś. I giuan, fortünatameint is cumportan in manéra divérsa, in dl’epuca dla comünicasion immediä un bell messag’ e via c’andum almenu l’é indirissä alla parsona verameint interessä mia par fä vëd anca a i’ätar cus té fatt. Mé ho lassä lé da un peś da fäia, se ‘l lüttu l’ha culpi un mé amis vagh al füneräl e agh mëtt la mé fassia e la mé vus. Ätar esempi, sarà süccess a tütt, at gh’è da fä i’esam dal sangu, at fä la prenutasion un mes prima par preparä la strategia, t’urganiś la giurnä lavurativa dal dé prima e dal dé dopa in möd e manéra che un piccul ritärdi al ta vaga mia a incasinä la vita.
Alla matteina, prima dal preliev, at gh’é mia da fä culasion però at’ta dësd d’istess mesura prima par ‘rivä bunura, la bärba t’lé fatta alla sira, cullegameint ad almenu tri satellit ch’it pölan dä una man a sarcä ‘l pustegg’ pössé a tacca all’uspedäl. At ‘riv dadnas alla porta dal repärt, at guärd l’arlog’, sett ur, cunteint cme un cavastarlein parché t’é talmeint in anticip che l’infarmera cla g’ha da sbüśät l’é ancura cun la tésta puggiä in sal cüsein. T’é śà drè a pinsä che ista voota at farä mia culasion con un piatt ad pastasütta ma ‘t vér la porta e at vëd lur, i pensiunä, quäldoin ancura impegnä a mëtt alla via la teinda ca i’han druä da doram in dal giardein ad l’uspedäl, ätar chi guärdan al nümar e i peinsan : “Al mè l’é bass abota, al tò t’al dröv gnian da śügä al lott, dorma dorma”. E tütt, indistintameint, it guärdan cun cla fassia da…am dispiäs ma tò fargä anca ista vota. Sa si bon da fägla capì che vöi c’al g’ha gnin da fä al pudriss anca dä la precedeinsa a chi va a laurä par pagägh la pension si bräv, mè g’ho rinunciä
Un po’ la stéssa roba sücceda dal pristinär o al süpermarcä, t’é at gh’è al logh a iess da frëssa, at catarä seimpar al pensiunä cul giurnäl sutta al brass (par guardä i mort) e cul litar ad latt e un miccon in dal cestein e guäi a fägh nutä ca gh’è la “cassa veloce” automatiśśä, vöt mëtt la suddisfasion da cüntä i centesim dadnas alla casséra e guardä quand la striscia la tesra e i “pont magiustar” i van chi vulan ?
Pietro “Pedar” Rebecchi
> Se sei su Facebook, segui Sportello Quotidiano cliccando qui
> Se ti piace leggere gli approfondimenti di Sportello Quotidiano, scopri la raccolta cartacea cliccando qui


c: text/html

text:
Organisaziun
L’ovra electrica Lumbrein ei vegnida externalisada igl onn 2011 dalla vischnaunca da Lumbrein ed ei organisada dapi lu en fuorma d’ina societad cooperativa. Tut ils habitonts dalla vischnaunca da Lumbrein cun l’abilitad d’agir han la pusseivladad da vegnir commembers dalla societad. In cedel da participaziun cuosta 100 CHF, e mintga commember sto cumprar silmeins in e maximalmein vegn. Sin ils cedels da participaziun dat ei negin tscheins, denton porschan els in dretg da cundecisiun e la pusseivladad da prender part a radunonzas generalas informativas cun program accumpignont.
- rapport annual SOEL 2020
- rapport annual SOEL 2019
- rapport annual SOEL 2018
- rapport annual SOEL 2017
- rapport annual SOEL 2016
- rapport annual SOEL 2015
- rapport annual SOEL 2014
- rapport annual SOEL 2013
- rapport annual SOEL 2012
- rapport annual SOEL 2011
- declaraziun d’entrada SOEL
- statuts SOEL
La suprastonza dalla SOEL secumpona el mument dils suandonts commembers:
Gian Derungs, president (responsabel finanzas e strategia)
Martin Capaul, vice-president (responsabel tecnica e menaschi)
Nathan Solèr, commember
Flurin Capaul, commember
Martin Sgier, commember e representant dalla vischnaunca Lumnezia
Il survetsch tecnic, che dumbra el mument tschun engaschai conluvrers, mantegn e meina l’entira reit sin igl intschess dalla duas vischnauncas da Lumbrein e Vrin. Vinavon ha l’ovra electrica era l’incumbensa da menar igl implont hidraulic dalla vischnaunca da Lumbrein a Schanaus Sut. Quella electrizitad vegn spisgentada e repartgida ella reit dalla SOEL. L’ovra ei era proprietaria d’in implont fotovoltaic sin l’alp Staviala Vedra a Lumbrein, quei implont ha ina grondezia da 300m2.
Per damondas ni giavischs stat noss’administraziun bugen a disposiziun:
Giusep Capeder / Selina Caduff
Vigela 1C
7148 Lumbrein
telefon: 081 936 88 00
e-mail: email hidden; JavaScript is required
Per saver garantir in provediment d’energia segir, stat en cass d’urgenza nies survetsch da pichet 24 uras a disposiziun:
telefon: 081 931 31 03

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Hugo Chavez
Hugo Rafael Chávez Frías ['uɣo rafa'el 'tʃaBes 'fɾias] (* 28. Lüj 1954 a Sabaneta; † 5. Mars 2013 a Caracas[1][2]) l'è staa un pulitegh e statista venezuelan. Del 1999 fin a la mort in del Mars del 2013 l'è staa el premier del Venezuela indua l'ha traa inans una mota de refùrm a faùr de la gent cumün, di pòer, di tusànn e di Indios.
A l'è staa anca 'l leader del partii pulitegh ciamaa Muiment Quinta Repübliga del di de la sua fundassiun in del 1997 finn al 2007, quand che l'è vegnüü vün cunt una mota de partii de la senistra venezuelana, e l'ha daa vida al Partii Suzialista Ünii Venezuelan (PSUV), che lü medèm l'ha guidaa finn al di de la sua mort.
Cunt la sua pulitega pragmatega incentrada in sü la figüra del Simón Bolívar e 'n sü l'ideja d'un' Ameriga Latina ünida cuntra l'upressiun statünitensa, l'ha faa cünt de giuntà insèma Cumünism, Suzialism e Fee Cristiana in quèl che l'è staa ciamaa 'l Suzialism del vintünesem secul. Cunt el trà inàns refurm suziaj e pulitegh cumpagn de partezipassiun pulitega slargáda a tücc (el l'ha traa via l'inscii ciamada "tassa de la gabina eluturala", inscí che tücc poden vudà, anch i puarít, e minga dumà i sciurèt), nassiunalizzassiun di ressurs natüraj del paes, che la rendüü pussibel pumpà danee in de l'istrüssiun e la sanidaa püblega, l'è staa bun de utignì giüstizia e standard de vida ben püsee volt in gran toch del paes.[3] Segund i Nassiun Ünii ("ONU"), dürant ij agn de la presidensa del Chávez, la qualidaa de la vida di Venezuelan l'è 'ndada sü d'un bel toch,[4] e 'l nivèl de puertaa l'è 'ndaa sgiò del 48,6 percent in del 2002 al 29,5 percent in del 2011.[4]
Vida de piscininn - Prim agn de vida[Modifega | modifica 'l sorgent]
L' Hugo Chávez l'è nassüü 'l vintòt de Lüj del 1954 in de la cà de la mama del so papà, Rosa Inéz Chávez, una mudesta cà de tre camber, tre stansít pütost piscinít, lucada in del vilagg rüral ciamaa Sabaneta, in de l'estaa venezuelan ciamaa Barinas. La faméja Chávez l'eva de radis Indios, negher african, ed Ispagnö.[5] I sò vegg, Hugo de los Reyes Chávez e l'Elena Frías de Chávez, eren master de scöra che viveven e lauraven in un paesin ciamaa Los Rastrojos.
Carera Militar[Modifega | modifica 'l sorgent]
Carera Pulitega[Modifega | modifica 'l sorgent]
Riferiment[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ Murió Chávez - Hasta siempre, comandante (spanisch) auf www.montevideo.com.uy vom 5. März 2013, abgerufen am 5. März 2013
- ↑ Todesnachricht auf Spiegel.de
- ↑ Ian James (4 October 2012). Venezuela vote puts 'Chavismo' to critical test. Yahoo. Recuveraa el 2 February 2013.
- ↑ 4,0 4,1 Charlie Devereux & Raymond Colitt. March 7, 2013. Venezuelans’ Quality of Life Improved in UN Index Under Chavez. Bloomberg. Retrieved: 7 March 2013. Human Development Index
- ↑ Beaumont 2006.


text:
Finamira da l’inscunter suprem per il clima «Smile for Future» (surrir per il futur) è da coordinar ils differents protests ch'i dat en differents pajais europeics e da rinforzar la collavuraziun, la solidaritad ed il spiert da cuminanza tranter ils differents activists per il clima.
A l'Universitad da Losanna, che metta a disposiziun sias localitads per l’inscunter, han lieu differentas conferenzas, lavuratoris ed ateliers. Sco finiziun e punct culminant datti il venderdi ina gronda demonstraziun per la protecziun dal clima.
Iniziativa per politica neutrala al clima
Gia oz han ils iniziants dentant preschentà in emprim project concret. Els han lantschà in'iniziativa da burgais cun la finamira che l'entira Uniun europeica daventia neutrala al clima e quai enfin il 2035. Per quest intent rimnan els ils proxims dudesch mais total in milliun suttascripziuns.
Ord l'archiv:
RR novitads 17:00


text:
Entant ha l’uffizi forestal inventarisà per gronda part ils donns. El fa quint suenter ina emprima stima cun in donn da 220'000 francs. Sco quai che l’inschigner forestal da la Val Müstair, Livio Conrad ha declerà ad RTR, sa tractia per gronda part da donns da rempars, da differenta infrastructura, vias, infrastructura agricula, enchaschaments da sauaziun e punts.
Ins haja cumenzà immediat suenter il temporal ad allontanar material: quai surtut or dals batschigl da regulaziun ch’eran plainischems cun material. Tenor Livio Conrad vegni a cuzzar bun in mais per allontanar il material e reparar tut en Val Müstair.
Observar la situaziun
En vista a las previsiuns da l’aura per ils proxims dis cun plievgia intensiva, hajan ils responsabels adina en egl la situaziun dals lieus periclitads. Surtut ils chanals e batschigls d’aua ch’èn anc adina plains, vegnian observads cuntinuadamain. «Igl è dentant tuttina grev da prognostitgar, cunquai che l’aura sa mida fitg svelt», ha agiunt l’inschigner forestal.
L’ultima giada avevan bovas purtà material en val ils onns 80 en ina medema dimensiun.


text:
Tschients uras da ballape pon ils fans puspè consumar questa stad a la televisiun. SRF mussa tut ils 64 gieus dals campiunadis mundials en Russia. Mintga gol vegn mussà ord numerusas perspectivas e vegn repetì e repetì. Vitiers vegnan rundas da discussiun, analisas d’experts e documentaziuns davart la terra ospitanta. Dals stars datti intervistas ed oravant tut bleras flosclas. Mo propi co els èn e tge ch’els pensan zuppentan ils giugaders il pli savens. Fin da qua è quai è sta uschia tar ils trais frars Rodriguez. Mo ussa han els raquintà a l’autur Thomas Renggli lur istorgia da la vita, ina istorgia che muventa.
Trais frars, ina famiglia
Il cudesch «Roberto, Ricardo, Francisco Rodriguez - Drei Brüder - eine Familie», è ina biografia davart ils trais frars Rodriguez ch'èn tuts trais profis da ballape. Il pli enconuschent dad els è Ricardo Rodriguez da l'AC Milan, il giugader naziunal svizzer ch'è en sasez la culpa che la Svizra dat insumma als campiunadis mundials en Russia. En ils gieus da la «barrage» cunter l'Irlanda dal Nord ha Ricardo Rodriguez sajettà il sulet gol, quai penalti ch'ha muntà che la Svizra è sa qualifitgada.
Dapli che mo l’istorgia da gols impurtants
Ina biografia da ballapedists è savens in'enumeraziun da gols e gieus impurtants. La biografia dals trais frars Rodriguez è autra. Ella cumbinescha singulas istorgias dal ballape cun l’istorgia da la famiglia. Quai èn raquints persunals da lur uffanza modesta en in quartier multicultural a Turitg. Igl è l’istorgia da lur bab José ch'è oriunds da la Spagna e da lur mamma Marcela che deriva dal Chile ed è morta bler memia giuvna dal cancer. En memoria da lur mamma dattan ils trais frars cun il numer 68, l’annada da lur mamma. Il giuven Francisco dat tar Lucerna, il mesaun Ricardo tar l’AC Milan ed il vegl Roberto tar il FCZ.
Els han adina gì da cumbatter
La famiglia Rodriguez ha adina gì da cumbatter. Roberto auda mal e Ricardo fiss bunamain mort sco uffant pitschen. Mo era grazia a lur amur per il ballape han ils trais frars dumagnà tut ils problems. Lur ragischs han els dentant mai emblidà. Almain ina giada ad onn turnan els en la canorta da la scola ad Auzelg a l’ur da Turitg, nua ch’els han passentà lur uffanza.
Roberto, Ricardo, Francisco Rodriguez – Drei Brüder, eine Familie
RR Sportissimo 17:00


text:
Natüralmaing cha üna tscherta critica es eir güstifichada. Uschè per exaimpel a reguard la politica d’infuormaziun da las instanzas cumünalas da Scuol. Perquai han eir giavüschà differents votums ed eir la cumischiun sindicatoria daplü infuormaziuns e transparenza. E critichar as poja eir, sco cha’ls respunsabels da finanzas e manaders da proget nu d’eiran preparats e nun han savü respuonder tschertas dumondas evidaintas. Els han laschà il capo cumünal impalüdà. Quai nu das-cha capitar.
Ma insacura stoja lura eir esser a fin e per dal bun. Scha perits, tant indschegners specialisats e giurists independents, fan valair cha in connex culla Punt da Gurlaina nu sajan gnüts fats sbagls da proceder e scha eir la cumischiun sindicatoria vain a quella conclusiun, schi stess il cas planet bain esser evas. Ma na in lündeschdi a Scuol: Eir las analisas e conclusiuns da perits vegnan missas in dumonda e la discussiun nu pigliaiva ingüna fin. Displaschaivelmaing ha muossà tuot quist’istorgia, cha’ls fats nu stan lönch na plü i’l center. Dimpersè chi va be amo per motivs persunals e göins da pussanza. E per muossar chi chi ha las plü grondas musclas. Quai es deplorabel e nun ha plü da chefar cun democrazia e politica. Per furtüna sun ils preschaints davo mezzanot stats stufs da la discussiun ed han finalmaing acceptà il credit supplementar per cha la renovaziun e la sanaziun da la Punt da Gurlaina possa tantüna cuntinuar. Trais oters credits han invezza fat naufragi e sun stats victimas da la discussiun na per forza be democratica.
Commentar: Nicolo Bass


text:
Il dumber da las rentas d'invaliditad è sa reducì l'onn passà per 1,6% sin 222’000. Quai ha communitgà l'Uffizi federal d’assicuranzas socialas.
Tenor l'Uffizi federal è quest svilup in segn ch'ins saja sin la dretga via da transferir l’AI d'ina assicuranza da renta ad in'assicuranza da reintegraziun.
L'onn cun las pli bleras rentas d'invaliditad ch'èn vegnidas pajadas insacura è stà il 2006 cun bunamain 260’000.
Sco success ha l'Uffizi federal era taxà il cumbat da l'abus d'assicuranza. L'onn passà hajan ins pudì cumprovar 540 cas. Quai muntia in respargn da passa 150 milliuns francs.
RR novitads 14:00


text:
Fatschenta ipotecara è creschida
Ils emprests ipotecars èn creschids per 1,5% sin 421,1 milliuns francs. Mo quest augment na possia betg cumpensar la digren en la marscha da tschains. Il retgav brut da la fatschenta da tschains è sa reducì per 5,1% a 6 milliuns francs. Era il gudogn da la fatschenta da cumissiuns e da servetschs è sa reducì per 14,7% a quasi 249’000 francs. Ina reducziun ha quai dà era tar la fatschenta commerziala cun – 2,7%.
Gudogn da passa 500’000 francs
Mo la finala po la Banca Raiffeisen nudar in gudogn da 505’482 francs (16%), quai era grazia a la vendita d’ina abitaziun e cun reducir ina reserva fatga en connex cun ina fatschenta da credit. Cun quest gudogn possia la banca rinforzar enavant il chapital agen (15,2 milliuns francs).
Augment tar ils custs da fatschenta
Ils ultims onns sajan ils custs da fatschenta sa reducids, mo quest onn sajan quels puspè s’augmentads per 4,7%. Il motiv da quest augment sajan custs unics cun serrar las filialas a Surrein, Sumvitg e Curaglia sco era auters facturs extraordinaris.
Dapli daners da la clientella
Ils daners da la clientella èn s’augmentads per 3,5% a 372,4 milliuns francs. Quai è dapli che l’onn passà.
Digitalisaziun
L’onn 2016 saja stà en l’ensaina da la digitalisaziun. Ils clients da la banca possian pajar cun il telefonin, avrir in conto en l’internet ubain l’ipoteca online.
L’intschess da la Banca Raiffeisen Cadi cumpiglia las vischnancas da Medel, Mustér, Sumvitg, Tujetsch e Trun. La sedia principala è Mustér. Tar la banca lavuran 23 persunas (17,3 plazzas cumplainas).
RR novitads 08:00


text:
Lavurs
Palantschieus en fabricas, en lavuratoris, en hallas da sport u en chasas da parcar ston esser construids a moda robusta. Practicistas e practicists da tschentar palantschieus industrials e purtants AFP gidan a tschentar quests palantschieus senza chavas or da betun, rascha artifiziala, granulat da gumma u lain petrifitgà.
En lavur da team preparan els il palantschieu da basa e tschentan il material d’isolaziun. Sin quest fund repartan els las maschaidas da material e las tiran cun ina latta da planar u cun maschinas sin l’autezza giavischada.
Il segund champ da lavur dals practicists da tschentar palantschieus industrials e purtants è la construcziun dals palantschieus da basa. Ils palantschieus da basa furman la stresa tranter il palantschieu da betun grop ed il palantschieu che vegn construì pli tard, sco per exempel parchet, tarpun, materia sintetica u cheramica.
Per lur lavur dovran ils practicists da tschentar palantschieus industrials e purtants apparaturas e maschinas modernas. Tuttina vegnan blers pass da lavur fatgs a maun ed en ina posiziun sgobada u en schanuglias, quai che pretenda ina buna disposiziun corporala.
Practicists da tschentar palantschieus industrials e purtants lavuran quasi adina en teams. Els enconuschan ils privels sin ils plazzals e protegian sasezs e lur collavuraturs.
Per proteger l’ambient resguardan els las prescripziuns per la protecziun da l’ambient. Materials duvradas ed auter rument dismettan els tenor las prescripziuns dal manaschi.
Scolaziun
Basa legala
Ordinaziun federala 1-11-2013
Durada
2 onns
Furmaziun en la pratica
En in manaschi che metta palantschieus industrials e da basa
Furmaziun en scola
Curs da bloc a la scola professiunala per constructurs da vias da traffic a Sursee: en tut 18 emnas, da quai var 2 emnas cun accent sin "construcziun da palantschieus industrials e da basa"
Roms professiunals
- organisar las lavurs e garantir la segirezza da lavur e da sanadad sco era la protecziun da l’ambient
- exequir lavurs generalas en la construcziun da vias da traffic
- exequir las lavurs per metter palantschieus da surchombras flottants e palantschieus industrials
Curs ordaifer il manaschi
Emprender ed exercitar las basas professiunalas a moda pratica
Diplom
Attestat federal professiunal "practicist / practicista da tschentar palantschieus industrials e purtants AFP"
Premissas
Furmaziun preliminara
- scola populara terminada
Pretensiuns
- inschign manual
- encletga pratica
- fidadadad e perseveranza
- abilitad da lavurar en in team
- forza corporala
- sanadad robusta
Furmaziun supplementara
Curs
purschidas da scolas spezialisadas e professiunalas, dal Campus Sursee Center da furmaziun construcziun sco era d’auters manaschis da la construcziun da vias da traffic
Tschentapalantschieus industrials e purtants AFQ
Practicists da tschentar palantschieus industrials e purtants AFP pon far ina furmaziun da basa scursanida sco tschentapalantschieus industrials e purtants AFQ (access al segund onn da la furmaziun da basa).
Suenter han els las medemas pussaivladads da furmaziun supplementara sco tschentapalantschieus industrials e purtants AFQ.
Cundiziuns da lavur
Practicists da tschentar palantschieus industrials e purtants lavuran en manaschis che mettan palantschieus industrials e da basa. Els cumenzan lur lavur la damaun marvegl e midan savens il lieu da lavur.
Ulteriuras infurmaziuns
Scola professiunala per constructurs da vias da traffic
Chascha postala
6210 Sursee
Tel: 041 922 26 26
URL: www.verkehrswegbauer.ch
URL: www.bauberufe.ch
PAVIDENSA Isolaziuns da surchombras Svizra
Seilerstr. 22
Chascha postala 5853
3001 Berna
Tel: 031 310 20 34
URL: www.pavidensa.ch
Revistas professiunalas:
"Pavidensa"
"B. Magazin - Das Magazin für Verkehrswegbauer"


text:
Bun quatter onns suenter l’uschenumnada affera Hildebrand ha oz cumenzà il process davant la dretgira districtuala dal chantun Turitg.
Ils accusads: in informaticher ed in politicher
L’informaticher accusà duai avair copià las datas da banca da Philipp Hildebrand ch’era lura president da la Banca naziunala svizra ed uschia cuntrafatg al secret da banca ed a la lescha davart las bancas. El duai vegnir sentenzià a 12 mais praschun cundiziunà.
Il segund accusà, il giurist e politicher da la PPS dal chantun Turgovia Hermann Lei, duai avair mirà per contacts tar differents politichers, tranter auter er tar Chrsitoph Blocher. Lei è accusa per cumplicitad tar la violaziun dal secret da bancas. El duai vegnir sentenzià ad in chastì monetar cundiziunà.
Avertura da la sentenzia ils 13 d’avrigl
Entant che Hermann Lei è cumparì davant la dretgira, n’era l’informaticher betg preschent. El era dispensà pervi da malsogna.
A l’entschatta dal process e gia vegnì annunzià il termin per l’avertura da la sentenzia. Sche tut va tenor plan, lura vegn la sentenzia averta la mesemna, ils 13 d’avrigl a las 08:30.
RR novitads 10:00


text:
Ins stoppia quintar ch'ils fugitivs tschertgian autras rutas suenter che la ruta dal Balcan saja vegnida serrada, uschia la ministra da l'intern austriaca Johanna Mikl-Leitner.
Sper il cunfin da Spielfeld ch'è gia segirà cun ina saiv haja l'Austria en mira 12 ulteriurs lieus. Saivs sajan ina opziun, giatters, containers e controllas entras policists e schuldads autras.
L'Austria na vegnia betg a prender si contingents da fugitivs fin ch'ils moviments nuncontrollads da fugitivs entaifer l'entira Europa na sajan betg a sut controlla, uschia Mikl-Leitner vinavant.
RR novitads 10:00


text:
Cremenaga
Cremenaga (inscì anca in Italian) a l'è on comun de la Provincia de Vares che gh'ha ona popolazion de 804 abitant (dato del Dicember 2015[1]), cont ona süperfis de 4,6 km² e 'na densità de 175 ab./km².abitant.
El paes el se troeuva longh el cors de la Tresa, e donca al confin con la Svizzera (comun de Montegg). L'è on pont de dogana cont el paes elvetich cont el qual l'è collegaa cont on pont, che le pòrta a la frazion de Montegg ciamada pròppi Pont Cremenaga.
Evoluzion demografega[Modifega | modifica 'l sorgent]
L'andament del numer de abitant del comun de Cremenaga l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Abitàncc censìcc
Riferiment[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Il fanadur eran en il Grischun 1'369 persunas senza lavur. Quai èn 157 persunas damain ch'anc il zercladur e 95 damain ch'il fanadur da l'onn passà. Uschia resulta la quota da dischoccupaziun da 1,2%, quai ch'è 0,2% sut la quota dal zercladur e 0,1% sut la quota dal fanadur da l'onn passà.
Sco quai ch'il secretariat statal per economia communitgescha, è la quota da dischoccupziun svizra restada tar 3,1% il fanadur, quai che correspunda a la quota dal zercladur. En tut èn il fanadur bunamain 140'000 persunas stadas senza lavur en Svizra. Il fanadur da l'onn passà è la dischoccupaziun stada tar 3%.
RR novitads 08:00


text:
En l’emprima e - sch’i dat avunda interessents – era la terza auzada datti abitaziuns da 4 ½ stanzas. I sa tracta dad abitaziuns da vacanzas per persunas che tschertgan il ruaus. Perquai numna Susanne Hollenstein questas: Timeout-Residences. Ella veglia contactar firmas che prendan a tschains las abitaziuns per in tschert temp. L’abitaziun en la segunda auzada vul ella vender; ed en il plaunterren datti u biros, stanzas da musica ubain da terapia.
1,5 - 2 milliuns francs
Susanne Hollenstein quinta cun investiziuns da 1,5 – 2 milliuns francs. Ma la finanziaziun na saja anc betg reglada. Ella spera da survegnir daners da fundaziuns e da la tgira da monuments, surtut era da la tgira da monuments federala. Cura ch’ella haja fatg la dumonda haja quai dà dapli lavur cun scriver rapports e cun preschentar plans detagliads.
Retard
Il project ha retard. Previs eri d’esser a fin il mars 2017. Ma ussa giaja quai fin l’october 2017.
RR actualitad 08:00


text:
Per la varietad da las spezias
Tgi che dat in’egliada en in vegl cudesch d’utschels legia là savens dals „curtins“ sco spazi da viver – betg mo da spezias sco la merlotscha, il maset blau u la cuacotschna da chasa che vivan anc oz en ils curtins svizzers. Er utschels sco la tschuetta da la mort, il cot da matg, l’ortulan u il beffarel da curtin èn descrits là sco utschels da curtin. Dad els cuan oz en Svizra mo anc paucs pèrs. Intginas spezias, sco la pitgaspina dal chau cotschen, èn gia svanidas dal tuttafatg. Anc pli dramatica, surtut areguard il dumber d’individis, è la diminuziun dals invertebrads, da las tgirallas sur ils avieuls selvadis fin a las lindornas.
Omaduas perditas stattan en stretg connex cun l’intensivaziun da l’agricultura e la fragmentaziun dals spazis da viver natirals, ma era cun la depauperisaziun da noss curtins. Ils curtins cun plantas indigenas e pumera veglia preziusa porschan in refugi a tschients spezias d’animals e da plantas. Il pastget englais e chaglias exoticas sco la tuja e l’arbaja-tscharescha percunter servan mo a paucs animals sco nutriment u zup. La gronda part dals curtins odierns èn bain verds, ma deserts ecologics. Nus duvrain bleras surfatschas da curtin cultivadas en accord cun la natira – e betg mo in pugn plain. Per ch’il spazi d’abitar daventia puspè attractiv per tut las spezias svanidas sto el cuntegnair ina rait spessa da spazis da viver adattads. Blers insects sa movan sin il pli in pèr tschient meters davent da lur lieu da naschientscha. En quest conturn sto esser il proxim spazi da viver abitabel, uschiglio n’han els nagina schanza a lunga vista.
Per Vus
Societads da plantas natiralas nizzegian optimalmain las substanzas nutritivas en il terren e la glisch penetranta. Ellas porschan paucas largias, nua che pudess crescher „zerclim“. In curtin natiral cultivà en accord cun la natira e gia creschì in pèr onns stuais Vus zerclar e segar damain, na stuais Vus betg ladar e betg tractar cun tissi.
Ma quai è anc il pli pitschen avantatg. In curtin natiral viva! Qua sgulatschan avieuls selvadis e tgirallas, qua chantan il salip da feglia ed ils utschels, qua traplignan erizuns per lung da las saivs vivas, qua flureschan mintga mais puspè novas flurs ed ins po mangiar blera fritga e numerusas ervas. In curtin natiral è ideal per ils uffants e po vegnir fatg anc pli segir cun renunziar a plantas da tissi. Ma era per ils creschids porscha el bler dapli qualitad da viver ch’in curtin ordinari steril.
Per buns terrens ed in clima empernaivel
En in curtin natiral saun è prest mintga surfatscha cuverta cun plantas. Surfatschas da terratsch avertas datti strusch. Quai ha dus effects positivs: d’ina vart po la plievgia lavar ora damain substanzas nutritivas, il terren mantegna sia qualitad e ladim artifizial n’è betg necessari. Da l’autra vart evapurescha era bler damain aua e la glisch che penetrescha vegn absorbada da las plantas enstagl da vegnir transfurmada en chalira. Quai procura per in clima empernaivel, surtut la stad. Citads sco Amsterdam, Detroit e Basilea creeschan oz sistematicamain surfatschas verdas per sa proteger meglier cunter las undas da chalira. Cun in curtin natiral faschais Vus il medem per Voss quartier.


text:
bènaltè! 2020 – 5. ediziun
Cun grond plascher astgein nus annunziar la tschunavla ediziun da nies magazin cul num «bènaltè!» – in'ediziun speciala che sededichescha uonn oravontut allas persunas che s'engaschan davos las culissas pil club da ballapei Trun/Rabius. Ellas stattan normalmein buc el focus dils schabetgs ell'Arena Pustget – e tuttina ein ellas il cor da nies club, senza las qualas ei dess negin ballapei.
Co ei nies club baghegiaus si? Tgei s’auda tut tier il complex CB Trun/Rabius? Tgei lavurs vegnan fatgas davos las culissas? Tgi ademplescha quels pensums? Prendi investa da nies cor dil club e smarvigliei tgei che s’auda tut tier nies CB. Deplorablamein havein nus buca saviu dedicar a mintga «luvrer» dil club in agen text. Las paginas da nies magazin ein era limitadas. En quei connex seigi denton gia dedicau a tuts che sustegnan sin ina moda ni l’autra il CB in cordial engraziel, vus saveis sche vus essas manegiai!
El decuors digl onn ei nossa redacziun carschida e sa garantir aschia per niev slontsch els texts. Ei fa plascher che era nos giuvens giugadurs activs s’engaschan per il «bènaltè!» e portan vinavon el. La redacziun spera ch’ella sappi era crescher e vegnir regiuvinada els proxims onns.
La sesiun 2019/2020 ha mo giu liug il 2019. Tuttina ei lezza stada interessanta. Nossa emprema ei returnada en 3. ligia cun buns resultats. Ed era la secunda, l’equipa da giuvnas sco era nos juniors han purtau bunas prestaziuns. Il 2020 ei capitau nuot sin basa sportiva. Ei astga denton tuttina vegnir menziunau ch’igl ei era vegniu luvrau cheu davos las culissas ed il temps para dad esser il dretg per in niev act en la historia dil CB …
Lein uss sperar ensemen che las equip a s vegnien da mussar vinavon prestaziuns sco igl atun vargau e quei senza surpresas da virus. Gudi nies magazin e schei semegliar cuort duront spitgar sin il niev campiunadi ed empau normalitad en nies mintgadi. Stei sauns!
Il «bènaltè!» 2020 en fuorma da PDF saveis vus telecargar cheu.
bènaltè! 2019 – 4. ediziun
Il «bènaltè!», il magazin che beinenqual adherent da nies club da ballapei spetga vess mintga uost, va ella quarta runda. Sche vus fageis era part da quella categoria lectura/lectur, sch’ei il spitgar sepagaus e vus astgeis finalmein sfegliar ella nova ediziun e leger plein marveglias las novas dil CB Trun/Rabius.
La sesiun 2018/2019 ei secapescha puspei succediu ina massa sil e spel plaz da ballapei – e quei ha la redacziun dil «bènaltè!» naturalmein buca schau passar sperasvi mo aschia. Forsa essas vus era stai perdetga d’in ni l’auter schabetg. Cun totalmein 56 paginas sto la quarta ediziun dil «bènaltè!» en mintga cass buca sezuppar. Aschia sperein nus era uonn da saver svegliar vies interess, giavischein a vus bien divertiment per la lectura e selegrein da bunas discussiuns davart il CB Trun/Rabius. Pertgei leu nua ch’ei vegn discussiunau ei veta – e nies club viva!
Il «bènaltè!» 2019 en fuorma da PDF saveis vus telecargar cheu.
bènaltè! 2018 – 3. ediziun
Miez uost ei la tiarza ediziun dil bènaltè! cumparida. Ils habitonts dallas vischnauncas Sumvitg e Trun han astgau prender quel avon paucs dis ord lur scaffa da brevs. Ils ulteriurs interessai san retrer ina ediziun gratuitamein duront ils giugs da casa al kiosc - ni telecargar la versiun digitala. Il link leutier anfleis Vus giudem igl artechel.
«Aller guten Dinge sind drei» senumna ina enconuschenta locuziun. Per talian vegn quella translatada cun «La terza volta è quella buona». Stregn priu («pren striu») ;-) savess quei pia haver num per romontsch «La tiarza ga ei la buna» – denton vala quei era per la tiarza versiun dil «bènaltè!»? La finfinala ha ei num per engles «All good things come in threes». Na – buca tut il bien vegn en plontas («trees»), mobein «tut il bien vegn en treis». Era il franzos va la medema via cun «Toutes les bonnes choses sont trois». En cumbinaziun stuess quei consequentamein pia esser aschia che questa versiun dil «bènaltè!» ei la megliera – denton era la davosa …
Avon che denton daventar memia filosofics arisguard il futur dil magazin e seprofundir en fantisems linguistics, lein seconcentrar sil present e prender sut la marella la versiun actuala. Cun ina dimensiun da 72 paginas – pia 28 paginas (!) dapli che l’ediziun digl onn vargau – porscha la tiarza ediziun dil «bènaltè!» primo inaga dapli artechels documentai cun ina pluna fotografias e secundo era empau dapli «carn vid igl ies». «La carn» ei tenor meini dalla redacziun stada empau zaia e munglusa ella secunda ediziun, aschia ch’ins ha vuliu reagir en quei grau. Ultra da quei ei la redacziun dad uonn era sedecidida da cungir quella «carn» empau pli fetg – vul dir da mirar sin fatgs, schabetgs e decisiuns cun egls empau pli critics e da tscheu e leu dar ina (fina) tecca ni l’autra che duei provocar emoziuns e discussiuns da vart dils lecturs ed interessai. La finfinala porta in «bènaltè!» la pli gronda part dils cass era discussiuns cun el; schebein gl’arbiter ha giu raschun da schular quel ni schebein ei fuss stau pli prudent da desister dad in schul! «Last but not least» seigi aunc detg: Savens fa ei senn dad observar ils schabetgs ord in’autra perspectiva e cun empau distanza – adina denton cul respect duiu viers las persunas pertuccadas.
En quei senn sperein nus che la locuziun taliana «La terza volta è quella buona» mondi a prau culla tiarza ediziun dil «bènaltè!» e giavischein a Vus, preziadas lecturas e preziai lecturs, bien divertiment – e secapescha era bunas discussiuns.
Il bènaltè! 2018 en fuorma da PDF saveis Vus telecargar cheu.
bènaltè! 2017 – 2. ediziun
Punctualmein sill'entschatta dil campiunadi 2017/18 ei la secunda ediziun dil "bènaltè!" cumparida.
Era questa ediziun porscha in vast cuntegn e tracta denter auter puspei historias ed anecdotas ord temps vargai, purtrets ed intervestas cun giugadurs anteriurs ed actuals, sco era treis giuvnas che dattan ballapei - e buca d'emblidar nos juniors.
En quei connex engraziein nus er uonn grondamein a nos fideivels sponsurs per lur generus sustegn finanzial, il qual possibilitescha insumma a nus quei magazin. Engraziel fetg!
Il "bènaltè!" 2017 en fuorma da PDF saveis Vus telecargar cheu.
bènaltè! 2016 – 1. ediziun
Igl uost 2016 ei l'emprema ediziun dil "bènaltè!", il niev magazin dil CB Trun/Rabius, vegnida lantschada. Sper historias ed anecdotas ord temps vargai, purtrets da "legendas dil club" e tops e flops d'anteriurs giugadurs porscha il magazin era ina plattafuorma al rival da Danis-Tavanasa. Plinavon sefateschenta il "bènaltè!" culs giugadurs dallas differentas equipas da juniors e dils activs, sco era cul giug da ballapei en general - pia in cuntegn fetg variont en connex cun nies club da ballapei.
L'idea per in magazin vegn al secretari dil club Patrick Rothmund duront in giug da ballapei da plitost bassa qualitad - per cletg! El decuors dalla sera e dils proxims dis daventan ses patratgs pli e pli concrets. La finala pren el la curascha e contactescha in pèr commembers dil club che vegnessen en damonda per la redacziun. Igl echo ei gia dall'entschatta enneu fetg positivs ed ils giuvens ein incantai dall'idea da crear in magazin pil CB Trun/Rabius. En diversas sesidas vegn allura decidiu davart il cuntegn, il fil tgietschen e la finamira dil magazin. Nov meins pli tard schai l'emprema ediziun dil magazin sin meisa. Il rest ei historia ... La proxima ediziun ei planisada pigl uost 2017.
Il "bènaltè!" 2016 en fuorma da PDF saveis Vus telecargar cheu. Plinavon anfleis Vus cheu l'emissiun dad RTR davart il "bènaltè!".
En quei connex admettein nus a tut nos sponsurs in cordial engraziament pil grondius sustegn finanzial, il qual ha insumma possibilitau a nus l'ediziun d'in tal magazin e sperein vinavon sin Vies sustegn. Engraziel fetg!


text:
La planisaziun per la residenza da seniors a Sedrun saja sin buna via. Quai ha il president da la cumissiun da bajegiar, André Schmid ditg a chaschun da l’infurmaziun davart la Tgèsa S. Vigeli che vegn serrada l’auter onn.
En vista a ch’i vegn bajegià a Mustér da privats differentas purschidas per abitar en la vegliadetgna hajan ins redimensiunà il dumber da abitaziuns da 20 sin 15. Ultra da quai haja la retschertga tar la populaziun mussà ch’i dovra dapli abitaziuns da 2 ½ stanza e pli paucas da 3 ½. Quai hajan ins tenor André Schmid medemamain resguarda tar la planisaziun.
Il bajetg vegn ad avair ina garascha sutterrana. Ultra da quai duai ella era dar suttetg a la banca Raiffeisen ed ad in café. Fin il zercladur quinta André Schmid che la calculaziun da custs è fatga uschia che la fundaziun PUNTREIS po ir vid la finanziaziun dal bajetg.
Cun la construcziun da la residenza vul ins cumenzar la primavaira 2017. La stad 2018 duai la residenza esser pronta per ils abitants.
RR novitads 06:00


text:
L'Italia ha manegià ch'els sajan abels da dumagnar persuls la situaziun. La Svizra saja dentant pronta da gidar era pli tard sch'i saja necessari. Il terratrembel en l'Italia ha chaschunà passa 290 morts.
Agid finanzial è gia arrivà
Damai ch'i haja dà nagin clom per agid da l'Italia haja er la chadaina da fortuna betg lantschà in appel per donaziuns. La regenza taliana e las organisaziuns umanitaras al lieu hajan per il mument avunda meds per dumagnar la situaziun.
Acziuns da donaziuns han però blers privats ed organisaziuns ecclesiasticas, sco la Caritas lantschà. Passa 50'000 francs sajan tenor in represchentant da la Caritas, gia vegnids pajads a las organisaziuns en l'Italia.


text:
- Ils possessurs d'abitaziuns secundaras da Breil e conturn pretendan dapli transparenza da las vischnancas e da Surselva Turissem, co lur daners vegnan duvrads.
- Per megliurar la transparenza vul la gruppa d'interess trametter in delegà en il cussegl d'administraziun da Surselva Turissem.
- La gruppa d'interess mida structura. Da nov datti ina gruppa ch'è activa en mintgina da las 4 vischnancas Breil, Sursaissa, Lumnezia e Glion.
- Era il num mida la gruppa sin «Gruppa d'interess possessurs d'abitaziuns secundaras Surselva».
Ina da las finamiras impurtantas da la gruppa d'interess è la transparenza. Tenor il president da la gruppa Ignaz Derungs, hajan enfin oz ni las vischnancas ni Surselva Turissem declerà en detagl, con che possessurs d'abitaziuns secundaras pajan en total taglias e taxas da turissem e cunzunt per tge che quels daners vegnian duvrads. Quai chaschunia gronda malcuntentientscha tar commembras e commembers.
Sco proponì da la suprastanza, ha la radunanza generala da la gruppa d'interess perquai acceptà ier saira a Breil l'idea da pretender in sez en il cussegl d'administraziun da Surselva Turissem. In delegà dals possessurs d'abitaziuns secundaras gidass tenor Ignaz Derungs da crear dapli transparenza, era gia sche quei delegà avess mo ina rolla sco observatur senza dretg da vuschar. Sche quai saja dentant insumma pussibel, stoppia la suprastanza da la gruppa d'interess uss sclerir cun Surselva Turissem.
Novas structuras
La radunanza generala ha era decidì da crear novas structuras entaifer l'organisaziun. Per pudair discutar pli effectiv cun las vischnancas, vegnan creadas 4 fracziuns, ina fracziun per mintgina da las 4 vischnancas Breil, Sursaissa, Lumnezia e Glion. Quellas 4 fracziuns persequiteschan finamiras communalas, entant ch'il tetg da la gruppa d'interess discuta temas regiunals e chantunals. Cun quella midada da l'organisaziun mida era il num. La «Gruppa d'interess possessurs d'abitaziuns secundaras Breil e conturn» daventa «Gruppa d'interess possessurs d'abitaziuns secundaras Surselva».
RR actualitad 07:00


text:
Las medemas pretensiuns fan era ils sindicats Unia e Syna pervia da la «situaziun desparada». I dovria uschè spert sco pussaivel mesiras, pertge ils pajaments empermess per cas da direzza na sajan anc betg arrivads. I smanatschian ulteriuras relaschadas e serradas da manaschis. Mesemna vul il Cussegl federal decider sche las ustarias restan serradas fin la fin da favrer.
Nagina chapientscha per «Nus avrin»
Da l'acziun «Nus avrin» sa distanziescha GastroSuisse dentant. Sut quest motto s'opponan intgins commerziants cunter las mesiras da corona. Glindesdi vulan els avrir lur fatschentas e restaurants – malgrà il scumond.
Dapi quest'emna appellescha la gruppaziun «Nus avrin» a malobedientscha civila. Ell'agescha anonim. L'idea deriva da nunconformists tudestgs. Entant datti er talas gruppaziuns en Svizra, en la Pologna, l'Ollanda e l'Austria.


text:
Beschreibung
Tim Krohn , Jacky Gleich
Princessa sülla grascha
Jauer
kwasi verlag, 2019, Bestellnummer 978-3-906183-29-9
Bigna ha tschinch ons id es üna puoba chi viva jent do ses chau i fila sco ün diluvi tras ses cumün illa Val Müstair. Ella gira par la prada intuorn i joa a la riva dal Rom, tschütta jent pro al paur co ch’el muldscha, tavella cus tschiervs i filosofescha cun l’autur, ses ami in cumün, chi’d es ün pa ün marmuognun: sur da l’orma da las fluors, la renaschentscha sco arogn, la lavur dal taiclar pro i sur dal plü bel manster dal mond.
Ähnliche Beiträge


text:
OAL decida fin matg....
Il pli baud la fin matg vegnia decis sche l’Open Air Lumnezia ha lieu quest onn u betg. Quai ha confermà Catia Tschuor, pledadra da medias dal Open Air Lumnezia. Sch’i na dettia nagins decrets surordinads da las autoritads lura na dettia il mument nagin motiv da decider gia oz, declera Catia Tschuor vinavant. Il pli grond open air dal grischun avess lieu la fin dals 23 fin ils 25 da fanadur. La 36avla ediziun è preparà e la prevendita è terminada gia dapi il mez da favrer.
... ed operaviva la fin d'avrigl
Sche la operaviva a Sursaissa (premiera da «Semiramide» ils 31-07-2020) po vegnir preschentada quest onn vegnia decis la fin avrigl, ha declerà Roman Benker, il manader da project operaviva. Il cas ch’ins na pudess betg far quest onn l’opera a Sursaissa veglian ins spustar quella sin l’onn che vegn.
Normalmain datti mintga dus onns ina opera a Sursaissa.
Per tadlar curt e concis:


text:
Beauvallon
Beauvallon l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Portes-lès-Valence, del circondàre (arrondissement) de Valence e del dipartimènt de la Drôme.
El g'ha 'na popolasiù de 1 589 abitàncc[1], dato agiurnàt al sginer 2011.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 3,12 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 120 méter a 'na altèsa màsima de 200 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica[Modifega | modifica 'l sorgent]
'Abitàncc censìcc
Riferimèncc[Modifega | modifica 'l sorgent]


text:
Il campiunadi da hockey en la My Sports League sco er en emprima liga è interrutta definitivamain. Quai ha la federaziun da Swiss Ice Hockey annunzià oz suenter ch'il Cussegl federal ha annunzià da prolungar las mesiras enfin la fin favrer.
MySports League
- EHC Cuira
- EHC Arosa
1.liga
- HC Purtenza-Signuradi
En quellas ligias avevan ins gì mess il termin da decisiun sin ils 20 da favrer. Sch’ins na possia enfin lura betg cuntinuar lura saja la stagiun a fin. Quest termin vegn entras la decisiun dal Cussegl federal dad oz dentant obsolet.