text:
Las vacanzas èn avant porta ed uschia era bleras persunas che van a la tschertga da lieus cun aua, lais, lieus solitaris per pudair giudair il temp liber. Fitg blers cumpartan era quests lieus en las raits socialas. L'effect da quests posts è dad ina vart fitg bun per il turissem, da l'autra vart pon els era daventar ina vaira sfida sche adina pli bleras persunas vulan medemamain vegnir en quests lieus magics.
In da quests exempels è il Lag la Cauma. In vair hotspot en il Grischun. Dapi intgins onns è il dumber da visitaders s'augmentà durant la stagiun auta uschè ferm che las entradas han stuì vegnir limitadas sin 1'700 persunas per di. Guido Casty, il president da la cumissiun dal Lag la Cauma di, che l'effect da social media saja dad ina vart fitg bun, ins na dovria betg pli daners per pudair far reclama, da l'autra vart n'hajan ins insumma nagina controlla pli.
Era Martin Vincenz da Grischun Vacanzas conferma ch'il Grischun ha survegnì uschia ils davos onns plirs hotspots e quels hajan quasi tuts da far cun l'aua. D'ina vart bun per il turissem, ils lieus stoppian dentant esser preparads e pudair reglar traffic ed infrastructura. Quai saja fitg impurtant.
Ina campagna dal Club alpin svizzer va ussa, curt avant las vacanzas exact en quella direcziun. Cumparter saja bun, dentant betg tut e betg adina, din els.
En questa Marella giain nus sin ils fastizs da la fascinaziun da l'aua, da hotsposts e las sfidas per quests lieus.


c: text/html

text:
Roubaix
Roubaix (Robaais in ulandes) a l'è una veggia cità indüstriala in del nord de la Francia, in de la regiun Nord-Pass de Calais-Piccardia, arent al cunfin cunt el Belgi.
La gh'ha püssee de 95.000 abitant e a l'è la terza cità de la regiun Nord-Pass de Calais-Piccardia, dopu de Lilla e de Amiens.
Musee[Modifega | modifica 'l sorgent]
- La Piscine, musee d'art e d'indüstria.
Sport[Modifega | modifica 'l sorgent]
Roubaix a l'è cugnussüda per la cursa ciclistiga Paris-Roubaix.
Cità gemelaa[Modifega | modifica 'l sorgent]
Roubaix a l'è gemelaa cun:
- Bouira, Algeria
- Bradford, Regn Ünì
- Covilhã, Purtugal
- Mönchengladbach, Germania
- Praa, Italia
- Skopje, Macedonia
- Sosnowiec, Pulonia
- Verviers, Belgi

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
La banca tessinaisa Banca Credinvest haja cuntrafatg a disposiziuns svizras areguard il lavar daners. Tenor la Finma, la Surveglianza federala dals martgads da finanzas, sa tracti da grevs fallaments durant ils onns 2013 fin 2017. Las inquisiziuns han da far cun in probabel cas da corrupziun en la Venezuela. Entratschà è il pli grond concern d’ieli dal pajais.
Uss ha la Finma adossà a la Banca Credinvest pliras mesiras – tranter auter sto ella examinar tut ils clients privats areguard ristgs pli gronds da lavar daners.


text:
Dumengia suentermezdi hai dà ferms urizis en Svizra. Per part haja dà ferma plievgia e stemprads. Local saja tenor medias era vegnì tar inundaziuns.
Plinavant sajan passa 40'000 chametgs vegnids registrads. La Confederaziun aveva avertì dumengia da mezdi dals ferms urizis. Ella ha clamà ora il stgalim da privel 4 en differentas regiuns da la Svizra, da l’Oberland bernais enfin a Basilea e Schaffusa. Il staglim 4 vul dir in grond privel.
Il center da l'urizi è vegnì dal vest sur la regiun dal lai da Genevra e lura vinavant sur parts dal chantun Berna e la Svizra centrala. En la regiun da Berna èn las cullas da granella stadas per part uschè grondas sco in dad 1 franc. En il Vallais è il tschancun da tren tranter Monthey e St. Gingolph stà interrut.


text:
Tenor medias franzosas vul il primminister franzos Édouard Philippe far in nov pachet da mesiras ed uschia far in pass vers ils «Gilets Jaunes». Glindesdi saira hajan il president franzos Emmanuel Macron e la regenza gì discurs da crisa en quel senn. Uschia vul la regenza garantir che la fasa da discurs previsa per ils proximas 3 mais passia organisadamain. Perquai ha il president Macron spustà ina visita a Belgrad.
Moviment cun differenzas internas
Curt avant quai avevan represchentants dal moviment stritgà in termin per discurs cun il primminister Édouard Philippe. Vers l'agentura da novitads franzosa AFP avevani argumentà quai cun raschuns da segirtad. Commembers fundamentlistics hajan smanatschà vers represchentants che vulan s'inscuntrar cun la regenza, hai gì num.
2 emnas da cravals
Dapi 2 emnas cloman ils «Gilets Jaunes» adina puspè a protestas – quai surtut cunter pretschs da carburant auts, cunter taglias autas e cunter ils custs da viver auts. La fin d'emna èn las protestas escaladas a Paris – fin a cumbats cun la polizia.
Entant ha il moviment clamà ad ulteriuras protestas questa sonda.
RR novitads 06:00


text:
La chalur s'accumulescha en las citads, quai era evident durant las stads vargadas. Ed era sut terra sa rimna questa chalur pli ch'en las regiuns ruralas, scrivan perscrutaders da l'ETH. En territoris urbans s'accumulescha la chalur sur terra e vegn transportada sur las vias, ils tschalers u sur chanals d'auas persas en il sutterran. Uschia dettia en la terra ina chalur supplementara sper il reservuar da chalur natiral.
40% dapli energia sut la citad
Ils perscrutaders mussan, con grond ch'il potenzial per la producziun d'energia atras questas inslas da chalur fiss. 20 meters sut Turitg èsi plirs grads pli chaud che ordaifer la citad. Pervia da quest effect d'inslas saja l'utilisaziun d'energia geotermica bler pli fritgaivel che sin champagna – il potenzial saja en las citads fin 40% pli aut, calculescha l'ETH.
Il plus da chalur mussia ch'ins pudess gudagnar dapli energia ord la terra u ch'ins stuess furar pli pauc profund per las sondas. Per trair giu questa energia pudess ins duvrar ils medems indriz che vegnan gia oz duvrads.
RR novitads 12:00


text:
Il panorama mediatic tessinais daventa pli pauper. La dumengia, ils 4 da fanadur è vegnida publitgada l'ultima ediziun da la gasetta da la dumengia tessinaisa «il Caffè». Ina gasetta ch'era, tenor studis da l'Universitad da Turitg, tranter las meglras gasettas da l'emna en Svizra.
L'ultim «Caffè»
Ultima ediziun da la gasetta tessinaisa.
Per pudair abunar quest podcast duvrais Vus ina software cumpatibla cun podcast u ina app. Sche Vossa app n'è betg en la glista sura, lura pudais copiar la feed URL manual en Vossa app da podcast u software.


text:
Per la fin dal mais fanadur 2021 chala il reverenda. Ensemen cun sia dunna Madlen Hofstetter Zangger prevesan els da bandunar l’Engiadina. Tenor ina communicaziun a las medias da la baselgia evangelica-refurmeda Engiadin’Ota sajan las differentas opiniuns en il manaschi da la plaiv il motiv da la desditga. Urs Zangger n'ha betg vulì prender posiziun envers RTR.
Urs Zangger ha manà in quart tschientaner la plaiv Segl, Silvaplana e Champfèr. Ses accents principals eran oravant tut champs d’uffants e giuventetgna, cussegl pastoral en chasas da tgira, cussegliaziuns per la vita ed era la concepziun dal magazin «preschaint».


text:
Matemâtica
La paróla matemâtica, dal grîg uάθnua (mathema): cgnusänza fundamentèl par vîver (a la lettra: i quî ch'as à da savair par tirèr avänti intìla vétta), vré dîr al stûdi dî mudêl ed strutûra, ed trasformaziån e 'd spâzi.
Al dé d'incû l'è la rizairca ed strutûr astrâti definé cun dî asiôm druvand al pänsir fén cme lavurîr. Äl strutûr zarchè spèss àn uréggin int'äl siénz naturèli, cme int'la fîsica. I cònt én interen a la matemâtica e serven par aiudèr al calcol.
Al cminzéppi, la matemâtica l'era druvè int'al cumêrzi, par misurèr la tèra e par truèr ali ecléss e èter abinamént astronômic.
Al stûdi dî mudèl cminzéppia coi nómmer, prémma ed tott coi nómmer naturèl. Äl régol präli operazión ed tott i dé fàn pèrt d'l aritmética elementèr. L'algebra l'è fundè såura stäl régol. Al stûdi däl superfézzi al fà pèrt d'la geometrî elementèr.
La stòria d'la matemâtica la nass coi babilunîs e i grîg cåun dî parsunagg' cme Euclîd, Archimêd e Pitàgora. Dåpp al Mediuêv, as svilóppa l'introduziån dî nómmer areb, grâzia a Fibonacci, dal 1200.


text:
Gulivaziun da finanzas
Nus essan la suletta interpresa da medias che producescha purschidas audiovisualas en tut las quatter linguas naziunalas. Nossa gulivaziun da finanzas permetta da producir programs equivalents e d'auta qualitad per tut las parts dal pajais.
Nus repartain nossas entradas da taxas e da reclamas en ina gulivaziun da finanzas en tut las quatter regiuns linguisticas da la Svizra: 73 pertschient da las entradas da taxas derivan da la Svizra tudestga che obtegna mo 43 pertschient dals daners. La Svizra franzosa survegn 33 pertschient, la Svizra taliana 22 pertschient e la Svizra rumantscha 2 pertschient da las entradas.
Las taxas da recepziun per radio e televisiun impundain nus exclusivamain per nossa purschida da program.


text:
Wii
El Wii a l'è 'na console de la Nintendo presentada in del 2005 e venduda dal 2006. A l'è stada la console pussee venduda de la Nintendo e vuna di pussee venduu in la storia.
La console la pò lengg i Nintendo Optical Disc sò e del GameCube.
CaratteristichModifega
Canai WiiModifega
I Canai Wii a hinn di servizzi cont di fonzion giontiv respett ai videogioeugh, per esempi i news, el meteo, di mini-gioeugh o di possibilità de doperà on quaj element di gioeugh senza el DVD. Anca i Mii a hinn gestii cont on canal, e se pòden giontà cont el WiiWare.
Virtual ConsoleModifega
Virtual Console el permètt de descaregà di gioeugh iconich di piattaform de retrogaming ad on prezz de 'n quaj Euro: A gh'è gioeugh del NES, del SNES, del Neo Geo, del Nintendo 64, del Sega Mega Drive, del Sega Master System e del Commodore 64. I gioeugh a hinn no modifegaa, foeura che per la traduzion in ingles di gioeugh sortii domà in giappones.
Periférich de contròllModifega
La periferica pussee importanta a l'è el Wii Remote, on telecomand a mano libera che cont on giroscopi e 'n accelerometer el rileva la soa posizion spaziala. A l'è possibil fàll pussee precis cont el Wii Motion Plus. I signai a hinn relevaa cont ona barra a infraross.
Per i gioeugh che domanden dò man a l'è doperaa on Nunchuk, anca lu cont di sensor. El Wii Remote el pò andà cont di guss, per esempi, a forma de volant de macchina per Mario Kart Wii o de pistola. A l'è possibil doperà anca on Classic Controller, senza giroscopi, per i gioeugh classich o per i gioeugh del Virtual Console.
Per i gioeugh che han de bisogn de rilevà el moviment di pee a gh'è la Wii Balance Board, nassuda per Wii Fit, che la rileva el pes e 'l baricenter.
RetrocompatibilitàModifega
El Wii a l'è retrocompatibil cont el GameCube a nivell nativ, e 'l gh'ha besogn di sò sched de memoria e controller per fonzionà e offriva 4 access controller e 2 per sched de memoria. El supportava no, però, i espansion sotta del GameCube 'me el Game Boy Player.
Cont di version moddaa, però, a l'è possibel doperà di àlter controller e di sched de memoria virtuai.
GioeughModifega
Gioeugh ch'han avuu success per el Wii a hinn staa:
Nintendo l'ha desviluppaa la Serie Wii, ciovè di gioeugh che fann ampi us di caratteristegh di noeuv controller e permetten de imparà a doperàll. 'Sti gioeugh a hinn:


text:
Darmstadt
Darmstadt l'è ona città de la Germania central, cont ona popolazion de 149 743 personn (dato del 31. Dic 2013).
Geografia[Modifega | modifica 'l sorgent]
L'è ona città de l'Assia, capploeugh del distrett con l'istess nomm. L'è foeura di circondari.
L'è la quarta città del Land, dopo de Francofort, Wiesbaden e Kassel. L'è traversada del riaa Darmbach e del Modau. Darmstadt la gh'ha noeuv quarter: Darmstadt-Mitte, Darmstadt-Nord, Darmstadt-Ost, Bessungen, Darmstadt-West, Arheilgen, Eberstadt, Wixhausen e Kranichstein.
Storia[Modifega | modifica 'l sorgent]
Darmstadt la salta foeura per la prima volta in d'on document del XI secol cont el nomm de Darmundestadt. Se sa minga ben de indove l'è che 'l vegna 'sto nomm: besogna dì che l'è domà ona coincidenza che "Darmstadt" in del todesch del dì d'incoeu el voeura dì "città de l'intestin".
La gh'ha 'vuu el status de città sotta el regn de Luis IV del Sacher Roman Imperi in del 1330. Al temp Darmstadt la partegniva a la contea de Katzenelnbogen: i cont la doperaven 'me segonda residenza e gh'hann faa sù on castell. Quand che la dinastia di Katzenelnbogen l'è finida, in del 1479, Darmstadt l'è passada a l'Assia, e inscì l'è anca al dì d'incoeu.
L'è cressuda de bon ai temp de la Revoluzion Industrial. Ai temp di Nazista l'è stada la prima città che in del 1933 l'ha faa sarrà sù tucc i negozzi ai giudee. In del 1942, hinn staa deportaa 3000 giudee. Dopo la II Guerra Mondial (e dopo avè patii di bombardament bei pesant), Darmstadt l'è stada sede de on mucc de compagnii tecnologegh.
Gemellagg[Modifega | modifica 'l sorgent]
- Alkmaar, Paes Bass.
- Troyes, Francia.
- Chesterfield, Regn Unii.
- Graz, Austria.
- Trondheim, Norvegia.
- Bursa, Turchia.
- Płock, Polonia.
- Freiberg, Germania.
- Szeged, Ungheria.
- Bressa, Italia.
- Saanen, Svizzera.
- Ungwar, Ucraina.
- Libau, Lettonia.
- Logroño, Spagna.


text:
Haumea (zamò cunusìt co la sìgla pruvizòria de (136108) 2003 EL61, e ciamàt encö col la denuminasiù uficiàla 136108 Haumea) l'è 'n pianeta nano che gìra entùren al Sul sönden òrbita colocàda endèl Sistema Solar estèrno. L'è clasificàt come ogèt transnetünià. L'è stat scuprìt de 'na squàdra de astrònom californià de l'oservatóre del Mut Palomar ai 28 de dezèmber del 2004.
El sò retroamènt l'è stat rindìt püblich ai 29 de löi del 2005, el stès dé che gh'è stat anunciàt el retroamènt de óter du ogècc transnetünià de dimensiù mìa trascüràbii: Eris e Makemake.
Per dimensiù, l'ogèt el se 'nsomèa a Plutone. El g'ha el particolàr de ìga 'na velocità de rotasiù 'n grant ràpida, presapóch quatr'ùre, e chèsto el g'ha fat ciapà 'na fùrma bislónga.


text:
Il cristiandemocrat Martin Candinas ed il burgaisdemocrat Duri Campell beneventeschan da far analisas da pajas tar firmas che han dapli che 100 collavuraturas e collavuraturs. Dentant refuseschan els la proposta dal Cussegl federal che vul analisas da paja dar firmas cun pli che 50 collavuraturas e collavuraturs. Tuttas dus propostas refusa il Cusseglier naziunal dal PPS Heinz Brand. Quai saja chaussa da las firmas sezzas. Il stadi na duai betg intervegnir di Brand.
Unanimamain èn tuts trais da l'avis che l'egualitad da las pajas sto dentant vegnir discutada. Egualitad tranter um e dunna dovri dapertut din els - Per ils ins cun mesiras e per ils auters senza.
Emrimas decisiuns fatgas
Il Cussegl naziunal beneventa mesiras cunter la discriminaziun da paja. El ha decis da lantschar in project da lescha correspundent. Quai cun 107 cunter 85 vuschs, cun duas abstenziuns. Cunzunt ils politichers da la Partida populara svizra e da la Partida liberaldemocratica svizra èn stads cunter.
Ils aderents han fatg attent al fatg che l'egualitad dad um e dunna saja francada en la Constituziun dapi il 1981. Latiers tutgia er l'egualitad da paja che pretenda la medema paja per um e dunna. Grondas interpresas duain esser obligadas da controllar, sche umens e dunnas gudognan tuttina bler. La consultaziun dals detagls terminescha il Cussegl naziunal il mardi.
Paucas interpresas pertutgadas
Il Cussegl federal aveva proponì che interpresas cun 50 emploiads sajan pertutgadas da talas controllas. Lura fissan radund 54% da tut ils lavurants pertutgads. Il Cussegl dals chantuns è s'exprimì per interpresas cun 100 e dapli emploiads, tge che correspundess a 45% da tut ils lavurants. Quai èn 0.85% da tut las firmas svizras. Il Cussegl naziunal vul però che anc pli paucas pajas vegnissan controlladas. Quai cun restrenscher las controllas sin plazzas cumplainas.
RR novitads 18:00


text:
La ferma plievgia è tschessada il venderdi a bun’ura. Las pli grondas quantitads d’aua èn vegnidas mesiradas en il Valragn. Là ha ina staziun da mesiraziun registrà 166,7 mm aua aifer las ultimas 48 uras, scriva l’Uffizi chantunal per privels da la natira.
Fin 120 liters aua per meter quadrat
Tranter la Surselva, sur la Val S. Pieder fin la Val Stussavgia sco er en il Mesauc e la Bregaglia hai dà tranter 80 e 110 mm aua, localmain er 120 mm.
En las ulteriuras regiuns dal chantun ha quai pluvì tranter 50 ed 80 mm. Las prognosas èn uschia stadas pli u main accuratas. Be en il Partenz ed en la Bregaglia hai dà dapli plievgia che spetgà.
Pitschens, ma numerus donns
La blera plievgia ha procurà per fitg auts nivels d’auals e flums. Il Rain davent da Domat saja be mintga 10 fin 30 onns uschè aut, uschia l’uffizi. Sbuvaditschs, bovas e grondas massas aua èn stadas d’observar en blers lieus.
Malgrà la situaziun hai dà relativamain pitschens, ma numerus donns, cunzunt vi da bajetgs, terren agricul e guauds.
Prognosa: damain plievgia
Per ils proxims dis vegn vinavant quintà cun urizis e plievgia tranter 10 fin 25 mm. Dumengia e glindesdi datti in zic dapli plievgia (30 mm). Il cunfin da naiv va puspè ad aut sin 2’300 fin 2’700 meters sur mar. Cunquai ch’ils terrens èn fitg saturads datti vinavant in privel da sbuvaditschs e bovas.
RR novitads 14:00


text:
A Turitg duai dar agid per Rumantschas e Rumantschs: Il co-president da la Partida socialdemocratica da la citad da Turitg, Marco Denoth, pretenda en in postulat al Cussegl da la citad da crear in post central che duai rimnar tuttas purschidas rumantschas a Turitg e dar vinavant questas a Turitgaisas e Turitgais. Quai scriva il Tages-Anzeiger.
Denoth ch'è sez creschì si en Grischun argumentescha, che la lingua rumantscha saja periclitada, sche adina dapli Rumantschs giajan a viver en la Bassa. I dettia bain diversas instituziuns che promovian il rumantsch a Turitg sco ina canorta rumantscha ubain uniuns che organiseschan occurenzas rumantschas. Quellas purschidas sajan dentant memia pauc enconuschentas, è persvas Denoth.
A Turitg vivan radund 10'000 Grischunas e Grischuns e da quels radund 1'500 da lingua rumantscha.
RR novitads 06:00


text:
La valitaziun media l’onn 2016 è tar 19.54 (2015: 19.45 puncts) da 20 puncts pussibels – e quai tar ina participaziun da 90 alps. Signunas e signuns han preschanta mintgamai 2 chascholas ch’èn vegnidas fatgas en la segunda mesadad da fanadur.
Ils megliers otg dal Grischun
A la 17avla premiaziun chantunala da chaschiels d’alp grischuns han ina signuna e set signuns fatg il resultat da 20 puncts e cun quai la valitaziun excellent per lur chaschiel:
- Walter Boos – Alp Naustgel, Sumvitg
- Petra Kienzle – Alp Russein, Mustér
- Marco Pangrazzi – Alp Larein, Jenaz
- Valentin Peer - Alp Uina Dadaint, Sent
- Walter Niklaus – Alp Maran, Cuira
- Christopher Krauel – Alp Sattel, Zezras
- Felix Tanner - Alp Kleinguraletsch, Val S.Pieder
- Luis Alfonso – Alp Peil, Val S.Pieder
Il di da premiaziun al Plantahof a Landquart ha dentant cummenzà las 09:00 la bun'ura. Lura eran els arrivads – signunas, pasters, chaus d'alp, paurs e visitas. Per alp han els mintgamai purtà duas chascholas. Ina è vegnida tagliada si per valitar, l'autra era per avair ina referenza dubla.
Examinaziun stretgamain tenor in catalog
Alura èn ils experts sa mess vi da la lavur. Durant duas uras han els examinà chaschola per chaschola - e quai tenor in catalog exact da criteris per il chaschiel d'alp grischun. Els han valità las chascholas tenor l'exteriur, las foras, la pasta ed il aroma. Tut la valitaziun dat in total da maximalmain 20 puncts e minimalmain 18.
Il chaschiel 2016 è excellent
Bruno Beerli, il cussegliader per l'economia d'alp al Plantahof, straglischa sur tut la fatscha: Quest onn haja dat grazia a l'aura bler latg sin las alps grischunas e da quel hajan las signunas ed ils signuns fatg in chaschiel da fitg buna qualitad. Auter ch'anc il 2015 haja la plievgia procurà per avunda aua per ils animals. En media eran quels 90 enfin 100 dis ad alp.
Ils experts èn critics
Malgrad ch'il Plantahof dat cussegl, sustegn e scolescha il persunal da las alps grischunas, dettian ils sis experts valitaziuns severas, di il signun Meinrad Abt dal Partenz. Mo cun emprender teoria na saja quai betg fatg.
La qualitad dal chaschiel d'alp dependia dad ina paletta multifara da criteris. Impurtant sin alp saja da collavurar bain - e quai era, sch'i dat situaziuns pli pauc agreablas u sche quai saja da svidar davent latg, raquinta Abt.
La premiaziun - aspect economic, ma era social e didactic
Cun la premiaziun finescha tradiziunalmain era la stad d'alp. Auter che pli baud na van ils experts betg pli sin las singulas alps, ma envidan il persunal dad alp a l'inscunter a Landquart. Quai saja tant in grazia fitg per la lavur prestada ad alp, uschia Bruno Beerli, ma er la pussaivladad da s’inscuntrar e discutar.
Durant ch'ils experts termineschan lur taxaziuns porscha perquai il Plantahof trais referats per ses giasts dad alp. Da las radund 120 alps en Grischun èn sa participadas 90 a la premiaziun.
RR actualitad 17:00


text:
Il facit tenor ils perscrutaders saja, che gia ils emprims onns da la vita influenzeschan il stadi da sanadad da pli tard. Sch'ins haja per exempel bler stress durant l'uffanza, haja quai in'influenza sin la sanadad cura ch'ins vegn pli vegls. Quai è perfin il cas tar carstgauns che cuntanschan bler sco creschids. Ils perscrutaders da l'universitad da Genevra vegnan a la conclusiun ch'ils emprims onns da la vita sajan con-decisivs per il stadi da sanadad.
Il studi mussa plinavant era ch'i dat grondas differenzas da pajais tar pajais. Uschia saja la sanadad tar la populaziun da la Scandinavia meglra che tar la populaziun en Svizra. Per il studi han ils perscrutaders duvrà las datas da passa 24'000 persunas en la vegliadetgna da 50 fin 96 onns da 14 pajais europeics.
RR novitads 12:00


text:
5% da las entradas dals tschains d’aua en val Schons stattan mintg’onn a disposiziun. Responsabla per surdar ils stipendis è la Corporaziun Val Schons ch’è vegnida fundada l’onn 1956. Profitar dals stipendis pon tut ils giuvenils da Runtgaglia, Ziran, Andeer, Ferrera e la Muntogna da Schons. Daners datti independentamain da la situaziun finanziala d’ina famiglia.
Blers profitan dals stipendis
Sco quai che Mathé Camenisch, il president da la Corporaziun Val Schons ha ditg envers RTR, profitian en media mintg’onn 100 giuvenils da l’agid finanzial. La summa mensila possia esser tranter 100 e 150 francs al mais. La summa pli auta valia per quels giuvenils che n’abitian betg pli a chasa. Dapi ch’i dettia la corporaziun sajan enfin oz vegnids pajads ora radund 12 milliuns francs. Dumondas per stipendis pon mintgamai vegnir inoltradas enfin l’emprim da mars.


text:
Encunter Weinfelden ha il Cdh Engiadina pudì festivar l’emprima victoria da la stagiun. L’equipa da l’Engiadina Bassa ha gudagnà cun 5:4 encunter Weinfelden. La partida era fitg egualisada. Fin la 54avla minuta era Weinfelden anc en avantatg encunter il Cdh Engiadina. Durant las ultimas minutas ha l’equipa indigena dentant anc fatg dus gols.
Victoria impurtanta
La victoria encunter Weinfelden è fitg impurtanta e vegn il dretg mument. Suenter trais sconfittas l'entschatta da la nova stagiun eri ussa ura da gudagnar in gieu e da far insatge per la fiduzia en sai sez. La fin d’emna che vegn spetga il duel encunter Son Gagl. Ina equipa ch'è segir in concurrent direct per il Cdh Engiadina en il cumbat per restar en segunda liga. E suenter spetga alura gia il derbi engiadinais encunter il EHC San Murezzan.
RR sportissimo 12:00


text:
La scuadra dl' U-8 da La Val
Ince la sajun da d’altonn por la nöia scuadra dl U8 da La Val é ruvada a piz. Na sajun rica de bugn resultac.
Tres deplö él gnü damané a la Val de mët adüm na scuadra por pici sogadus che ne pó nia ciamó sughé para pro la scuadra dl U10 y cun la nöia sajun dl palé a La Val él sté meso de mët impé na scuadra de mituns dl‘ U8 daulache al fej pert sogadus di agn 2008 y plö jogn, che á tut pert al campionat VSS dl raiun de Puster.
Cun i 17 de setember é scomencé la sajun por la nöia scuadra di mituns. Le campionat é struturé atramënter co le campionat U10, vigni fin dl’edema vëgnel organisé sön en ater ciamp n torneo anter deplö scuadres che se mosöra üna cun l’atra te döes o ince trëi partides. Fora por düt le campionat á la scuadra da La Val fat bela figöra portan a ciasa n grüm de devëntes cun de bí resultac.
Ince sön le ciamp a La Val, plö avisa ai 15 de otober, él gnü tigní les partides anter les scuadres dl Stegen, Dietenheim, Alta Badia y La Val, ince chiló á i padruns de ciasa mostré so savëi (La Val – Dietenheim 3-0; La Val – Stegen 0-0).
Le campionat dl’U8 s’á spo stlüt jö ai 22 de otober a Reischach cun le torneo de contlujiun. Les partides jará spo inant cun le campionat de retüda da d’aisciüda. Dlungia i alenamënc y l’insegnamënt de fa rode le palé ti vëgnel ince insigné ai sogadus bel da pici insö de gran valurs, sciöche le crësce adüm, davagné düc adüm y perde düc adüm.
En gran giulan ti va ala Monica Moling da La Val che á alené cun lezitënza la scuadra fora por düt l' altonn. En giulan ti va ince ai geniturs y a düc i acompagnadus che porta i mituns ales partides o da só contribut ala scuadra. Giulan y ma inant insciö!
I resultac dl campionat U8 por La Val: resultac


text:
trun/rabius el quartfinal dil cup svizzer
Co surmunta Trun/Rabius il nausch resultat dalla davosa fin d’jamna? Quei era la damonda cardinala avon il giug digl 1/8-final dil Cup svizzer la mesjamna sera a Mutteins. Legreivlamein han ils aspectaturs spert saviu encorscher che la terrada schai buc pli sco in toc fondue sil magun, aschia che la partida encunter il hosp dil cantun Turgovia ei dall’entschatta animada ed ulivada. L’emprema acziun malsegira s’auda lu era all’equipa da casa, mo in giugadur da Wängi vegn da liberar pauc avon la lingia dil gol. Cuort avon pausa sa Clau Berther vegnir frenaus ella da sedisch mo cun in foul. Patrizio Decurtins lai buc supplicar duas ga e setta il CBTR en avantatg.
Trun/Rabius vegn era suenter pausa plein curascha ord cabina e vegn ella 50. minuta entras Gianin Derungs tier il 2:0. Wängi seriscuda uss cun tutta forza e vegn siat minutas pli tard tier igl emprem gol entras Yanick Lanker. Ella 67. minuta speculescha Gianin Derungs endretg e nezegia ina malcapientscha denter in defensur ed il goli da Wängi aschia che Trun/Rabius meina danovamein cun dus gols differenza. Mo in giug da cup ei in giug da cup – ed aschia vegn Wängi paucas minutas pli tard entras Cristian De Rosa puspei da scursanir. Gianin Derungs sesenta denton bein sin siu plaz da casa a Mutteins e vegn cun ina tgaua e suenter ina biala cumbinaziun tier siu hattrick da quella sera. Wängi ha uss buc pli la forza da reagir, aschia che Trun/Rabius resta sco sulet representant dil cantun Grischun el Cup svizzer – ni per declarar ei cun ils plaids dil trenader da Trun/Rabius Philippe Vincenz: "Nus savein passentar igl unviern (überwintern) naziunal".
informaziuns: Cup svizzer, 1/8-final; Trun/Rabius - Wängi 4:2 (1:0); Mutteins, Tavanasa – 120 aspectaturAs
gols: 45. Patrizio Decurtins 1:0 (penalti), 50. Gianin Derungs 2:0, 57. Yanick Lanker 2:1, 67. Gianin Derungs 3:1, 73. Cristian De Rosa 3:2, 82. Gianin Derungs 4:2
Trun/Rabius: Mauricio Cathomas; Damian Schmed, Livio Janka, Ramon Orlik, Sandro Orlik; Daniel Pfister (60. Robin Monn), Mathias Flepp, Salvatore Stagliano (74. Denis Monn), Clau Berther (60. Remo Alig); Patrizio Decurtins, Gianin Derungs (88. Lucas Maissen)
Wängi: Thierry Rusch; Dominic Holenstein, Matthias Tuchschmid, Fabian Widmer, Simon Böhl; Oliver Burgermeister, Mauro Schüepp, Yanick Lanker; Michael Schneider, Björn Queetz, Cristian De Rosa
remarcas: Trun/Rabius senza Fabio Caduff, Beat Cadruvi, Orlando Monn, Silvan Muoth, Mirco Pfister


text:
I curra e marscha puspè insatge sin ils indrizs da sport en la citad da Cuira. Las plazzas da ballape, il stadion da glatsch u er las plazzas da tennis èn puspè savens occupadas. Quai suenter mais fitg, fitg ruassaivels pervia dal coronavirus. Led che la vita da sport è enavos en citad, è er il cusseglier da la citad, Patrik Degiacomi. Il sport saja in'impurtanta part da la societad.
Ch'il puls da sport dat puspè en la chapitala grischuna vesan ins, spezialmain, sch'ins è en il stadion da glatsch a l'Obere Au. Il stadion è actualmain quasi adina occupà cun equipas da hockey u cun persunas che fan patinadi artistic.
Normalmain è il glatsch occupà schlet durant quest temp. Quest onn èsi tut auter.
Sumegliant guarda quai or en las hallas da gimnastica. Era lezzas vegnan duvradas fermamain da las uniuns da sport. Las hallas sajan normalmain serradas durant la stad, declera Patrik Degiacomi. Pervi da la situaziun speziala laschia la citad dentant avert ellas questa stad. Duvradas vegnan las hallas dal club da pingpong fin tar il club da lacrosse.


text:
cuntegn
Exteriur
-
Austria: FPÖ contesta il resultat d'elecziun
La partida populista FPÖ vul laschar examinar il resultat da l’elecziun dal president en l’Austria, che'è stada ils 22 da matg.
In pledader da la dretgira constiziunala a Vienna ha confermà sin Twitter che la FPÖ haja inoltrà ina dumonda correspundenta.
Al candidat da l’FPÖ, Norbert Hofer, avevan mancà 31'000 vuschs per vegnir elegì, la finala aveva il candidat independent Alexander van der Bellen gudagnà las elecziuns. Gia in temp avevan las medias speculà che l’FPÖ laschia anc ina giada dumbrar las vuschs decisivas.
RR novitads 11:00


text:
Cun ils Campiunadis mundials da quest onn vess Berthod gugent serrà giu il capitel da skis, quai cun in happy end. Blessuras e problems da sanadad han dentant sfurzà il sportist da 33 onns da terminar la carriera la fin settember e pender ils skis vid la paraid.
Anc collià cun il circus da skis
Tuttina, dal tut davent dal sport da skis n’è Marc Berthod betg. El ha survegnì per ils Campiunadis mundials 2017 ina nova funcziun. Durant duas emnas lavura Berthod per SRF, quai sco insider. Cun Berthod gudogna SRF sa chapescha ina persuna cun blera experientscha ord la cuppa mundiala da skis. Plinavant ha Berthod buns contacts cun San Murezzan. E tranter auter dastga Berthod er esser skiunz da camera ensemen cun Bruno Kernen.
Skiunz da camera
El sa legria sin questa nov’incumbensa, dentant anc pli grond saja il plaschair da vesair las cursas, da mirar co ses anteriurs collegas cumbattian per medaglias sin la pista da la Corviglia. El fissi sa chapescha gugent er stà a la partenza a quests campiunadis mundials da chasa, mo ussa saja la situaziun simplamain uschia, di Marc Berthod.
RR actualitad 07:00


text:
L'aua gronda è cun stgars 4 meters dentant anc sut l'aua gronda dal 2016 cun 6,1 meters. Las autoritads appelleschan dentant d'esser precaut cunquai ch'il livel pudess anc crescher.
Situaziun sa normalisescha
En la Germania sa mitigescha entant la situaziun d'aua gronda. En diversas citads ha l'aua cuntanschì il stadi il pli aut e va enavos. A Cologna per exempel quinta la centrala per dumondas d'auas grondas ch’il Rain cuntanschia ses livel il pli aut da 8,8 meters il glindesdi suentermezdi.
RR novitads 17:00


text:
La differenza da l'aspectativa tranter umens e dunnas è uschia sa sminuì da 5,6 onns sin 4,4 onns. Las aspectativas da vita da Svizras e Svizzers tutgan tar las pli autas dal mund er sche las cifras èn vid stagnar in pau.
Differents svilups tut tenor raschun da la mort
Tar ils umens pon ins manar enavos la pli auta aspectativa da vita sin trais raschuns da mort che van enavos. 40% pli pauca mortalitad entras malsognas cardiovascularas, pia dal cor e la circulaziun dal sang. 20% han fatg or ch'i ha dà pli paucs cas da cancer mortals e 15% pli paucs mortoris entras intervenziuns violentas.
Tar las dunnas èn duas raschuns da la mort il motiv per la pli auta aspectativa da viver. Medemamain 60% pli paucs cas dal cor e la circulaziun dal sang e 15% cancer.
En cumparegliaziun internaziunala vivan Svizzers ditg
Ils Svizzers e las Svizras han ina da las pli autas aspectativas da la vita sin il mund. Tar ils umens han be ils Islandais gì il 2010 ina pli auta aspectativa da vita (80,2 onns) ch'ils umens Svizzers.
Er sche l'aspectativa da las dunnas crescha pli plaun, tutga ella anc adina tar ina da las pli autas sin il mund, dasper quella da las Giapunaisas (86,3 onns), las Spagnolas (85 onns), las Singapuraisas (84,7 onns) e las Franzosas (84,6 onns).
Persunas maridadas vivan pli ditg
La rata da mortalitad da persunas maridadas resta marcantamain pli bassa che quella da persunas cun in auter stadi civil. Umens maridads vivan suenter 65 onns en media anc 19,8 onns, betg maridads anc 15,8 onns (umens divorziads u vaivs anc 17,1 onns). Er tar las dunnas sa mussa quai purtret. Dunnas suenter 65 ch'èn maridadas vivan anc 23,6 onns, vaivas anc 21,4 onns, divorziadas anc 20,8 onns e nunmaridadas 20,7 onns.
RR novitads 10:00


text:
Wer hat nicht schon einmal daran gedacht, seine Arbeit aufzugeben und sein Leben zu ändern? Vielleicht, um sich etwas zu widmen, das man wirklich liebt? Was zählt wirklich: Gehalt oder Reichtum, Karriere oder Glück? Viele Menschen stellen sich diese Fragen und einige wagen den Sprung wirklich.
Marzio Pescia
Francesco Chiesa
Falò (RSI)
Qua chattais Vus ils megliers films e las meglras serias e docus – senza custs supplementars. L'entira purschida da films e serias en la versiun originala cun suttitels u sincronisada, propostas persunalisadas per films, serias e collecziuns spezialas. Tut quai che Vus duvrais è in login.
Play Suisse As porscha il meglier da las producziuns e coproducziuns da SRF, RTS, RSI e RTR. Damai che Play Suisse vegn finanzià via la SSR, na resultan nagins custs supplementars per utilisar la purschida.
Tuttina sche Vus preferis la televisiun (Swisscom blue TV – disponibel sin la Swisscom Box e la TV-Box (UHD), Apple TV, Android TV), il smartfon u il computer: Play Suisse pudais Vus utilisar dapertut. Quai vul dir: midar senza interrupziun tranter differents apparats e guardar vinavant là, nua che Vus avais chalà, far glistas da favurits che Vus vulais guardar pli tard, crear cuntegns persunalisads ed anc bler auter pli.
Novitads, gronds success ed il meglier da noss archivs. Tut en la versiun originala suttitulada u sincronisada en tudestg, franzos, talian e mintgatant er en rumantsch.


text:
Las directuras ed ils directurs chantunals da l'educaziun publica recloman tar il Cussegl federal. Cun decider pertutgant il coronavirus e la scola haja il Cussegl federal manchentà da consultar els – e quai en plirs puncts. Quai cuntrafetschia a la lescha d'epidemia, ha la Conferenza svizra da las directuras e dals directurs chantunals da l'educaziun publica scrit en ina communicaziun.
Il Cussegl federal vul che las scolas testeschian l'atun vinavant scolaras e scolars. Raschun è che pajais nua che la varianta Delta dal coronavirus è il mument dominanta han constatà sur-proporziunalmain bleras infecziuns en scolas.


text:
Beschreibung
Flurina Plouda Lazzarini, Yvonne Gienal
La famiglia Babulin (pt)
Puter
Lia Rumantscha, Cuira, 2016, numer d’empustaziun 978- 3-03900-128-6
Dudesch istorgias quintan dal minchadi da la famiglia Babulin. Tals Babulins nun es que nempe mê quiet u dafatta lungurus. Do que perfin leders tar els? U inua es sparida la tuorta da nuschs cha barba Teo vaiva purto? E chi so, scha la prüma tratschoula cha Luisa ho fat be suletta gratagia? Nic leva invidas ils daints, el giouva bger pü gugent culla s-chima da fer la barba da bap. Il giat Brutus ho adüna noscha glüna e’l chaun Lupo fo pü gugent pachific cu ir a spass. Na, tar la famiglia Babulin nun es que propi mê lungurus.
supplementar: disc cumpact
Ähnliche Beiträge


text:
Macc (VA)
Macc (Marzio in Italian) a l'è on comun de la Provincia de Vares che 'l cunta 337 abitant (dato del Dicember 2015[1]), cont ona süperfis de 1 km² e ona densità de 169 ab./km²..
L'è on paes piscinin, situaa tra la Val Ganna e la Val Ceres.
Evoluzion demografega[Modifega | modifica 'l sorgent]
L'andament del numer di abitant del comun de Marz l'è mostraa in la tabella chi de sotta
Abitàncc censìcc
Riferiment[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Renate Welsh
Il Vamperlin
Sursilvan
Surselva Romontscha, 2015, numer d’empustaziun 12122015
«Na, quei dat ei gie buc!», di Dunna Lucia cura ch’ella anfla in pign vampir en sia habitaziun. Suenter haver muganau igl emprem sterment sedecida ella da nutrir il Vamperlin cul guoter – naturalmein cun latg, buca forsa cun saung. Aschia crescha il pign vampir e sviluppescha qualitads nunusitadas. Il Vamperlin ei numnadamein immediat el liug sch’in carstgaun daventa vilaus e nauschs. El dat ina piztgada al furius e tschetscha ora il tissi dil fèl.
Translatau dil tudestg da Rita Bearth e Giuanna Beeli
material didactic e sligiaziuns (gratuit)
Il Vamperlin_material didactic
sligiaziun.pdf


text:
Corina Küchel
Marmottin
Puter
Fundaziun biblioteca engiadinaisa, 1993, numer d’empustaziun 3-566269-01-4
Normalmaing dorman las muntanellas l’inviern. Ma quista vouta as sdruaglia Marmottin e perquai ch’el vezza üna glüsch clera banduna el sia tanna e’s metta in viedi. Immez la naiv chatta el bleras bes-chas cun ün bel bös-chin decoro ed el oda per la prüma vouta l’istorgia da Nadel. Cun turner a chesa croda Marmottin in ün flüm, ma ün aunghel vain a güder ad el e’l porta frisch e saun darcho a chesa.


text:
Content management system
El Content management system (breviaa CMS) l'è 'n software installaa in su 'n server web e che 'l permett al webmaster e ai utent del server de vess disligaa da la programmazion effettiva del codes del sit e concentràss pussee in sul contegnuu. Gh'è di CMS generich che poden vess doperaa per pussee ròbb (comé ' Drupal e 'l Joomla) e di CMS specifegh, comé WordPress per i blog o PrestaShop per i mercaa online. Di voeult i aziend se fan scriv di CMS personalizaa, despess in PHP


text:
Sant Carles de la Ràpita Weather In December 2014
Historical Data for December 2014 in Sant Carles de la Ràpita, Spain
December 2014 Graph
December 2014 - Daily Observations
Sant Carles de la Ràpita Historical Data
- Sant Carles de la Ràpita, Catalonia weather in December 2010
- Sant Carles de la Ràpita, Catalonia weather in December 2011
- Sant Carles de la Ràpita, Catalonia weather in December 2012
- Sant Carles de la Ràpita, Catalonia weather in December 2013
- Sant Carles de la Ràpita, Catalonia weather in December 2015
- Sant Carles de la Ràpita, Catalonia weather in December 2016
- Sant Carles de la Ràpita, Catalonia weather in December 2017
- Sant Carles de la Ràpita, Catalonia weather in December 2018
- Sant Carles de la Ràpita, Catalonia weather in December 2019
- Sant Carles de la Ràpita, Catalonia weather in December 2020


text:
Vènet
Al Vènet l'è 'na regiån itaglièna, cun 7 pruvénzi: Venêzia, Belón, Pèdva, Ruvîg, Trevîs, Verånna e Vizänza. Al languv piò bacajè ali én al vènet e l'itagliàn. Al Vènet al s truva int'l Elta Itâglia ed maténna e l'a na popolaziån ed 4.490.000 d'abitànt (2001).
Geografî
Al cunféna piò sò cun l'Austria (såul pr'un pzulén), a maténna col Friåul e col Mèr Adriâtic, piò zå cun l'Emégglia-Rumâgna e a sîra cun la Lunbardî e col Trentén-Elt Égg’.
Fiòmm e lèg
Al Vènet l'è traversè par du fiòmm impurtant: al Po al cunfén cun l'Emégglia-Rumâgna; l'Égg’, ch'al pasa par Verånna e tais a Ruvîg; la Brenta ch' la pasa par Pèdva, al Pièv ch'al pasa par Belòn, al Tajamänt al cunfén col Friåul, al Sile ch'al lambéss Trevîs e ch'l é anca al térz fiòmm d'âcua risurgîva d'l Euròpa.
Curiositè
Ai é trai cmónni d'la pruvénzia ed Belón, (Curténna, Col e Livénnalónngh) ch'al vrénn pasèr al Égg’. I àn belì vudè al referendum e la zänt l'à squèsi totta dètt ed sé. Adès l'è al parlamänt ch'l arà da dezîder. Un quèl da vadder l'è sanza dobbi al Lagón ed Venêzia. A sîra ai é anch'al Lèg ed Ghèrda.
Zänt famåusa nèda in Vènet
- Giacomo Casanova sfrunblån veneziàn
- Giorgio Panto, dirizänt e puléttic
- Roberto Baggio, zugadåur ed balån
- Carlo Goldoni, scritåur ed cumêdi
- Angelo Beolco, ciamè el Ruzante scritåur ed cumêdi
- Giorgione , pitåur da Casteo


text:
Co sa cuntegnan gruppas da capricorns? Tgeninas differenzas dat igl tranter animals feminins e masculins? Nua e co creschan orchideas en Val Müstair? Questas eran tranter autras las dumondas ch’ils giuvens e las giuvnas han prova da respunder entras la perscrutaziun champestra.
En 7 gruppas da 2 enfin 4 persunas èn els sa mess vi da lur projects cun agid da scienziads, spievels da champagna e marellas. Hans Schmocker, il responsabel dal project en Val Müstair è stà intgantà da la marveglia e da l'inschign dals perscrutaders-novizs.
I na sa po quasi betg imaginar ch’i dat era oz anc uschè blers giuvenils ch’èn uschia amiaivels e chars.
Tar la scienza tutga era la preschentaziun dals resultats
Quella è stada il venderdi passà en l’auditori dal Parc Naziunal Svizzer a Zernez. Per englais han ils giuvens e las giuvnas descrit lur inscunters cun tavauns, serps e marmottas en ina preschentaziun publica.
Da collavurar cun l’Europa per projects scientifics cun giuvenils saja vegnì pli difficil. Quai ha ditg Karin Suter-Burri, la manadra dal project e vicedirectura da la Fundaziun scienza e giuventetgna, a Zernez envers l’agentura da novitads rumantscha ANR. Tuttina saja vegnì cuntinuà cun il project.
Avrir portas en omaduas direcziuns
La lavur internaziunala cuminaivla resta per Karin Sutter-Bieri ina finamira impurtanta da la Fundaziun scienza e giuventetgna. Ella avra portas en tuttas 2 direcziuns: Dad ina vart organisescha arranschaments sco la «International Wildlife Research Week», nua che giuvenils da l‘Europa survegnan la pussibilità da frequentar in Svizra projects da perscrutaziun.
Da l’autra vart han giuvenils svizzers, che han gudagnà premis da la concurrenza naziunala, la pussibilità da visitar exposiziuns scientificas e concurrenzas en l’ester sco per exempel il «European Contest for Young Scientists».


text:
Bataja de Mombell (1800)
La bataja de Mombell l'è stada combattuda el noeuv de giugn del 1800 in tra l'armada francesa e quella austriega.
El sit de la bataja (part de la Guerra de la Segonda Coalizzion) l'è stada la campagna intorna a Mombell e Stradella, duu paesoeu arent a Voghera.
La bataja[Modifega | modifica 'l sorgent]
Rivaa giò in Italia e dopo d'avè battuu i armad austriegh, el Napoleon l'è andaa giò per la Pianura Padana.
El general austriegh Melas, el pensava che l'atacch el saria vegnuu in tra Turin e Genoa, e donca l'ha mandaa el gross di sò trupp a controllà la zona tra Lissandria e la Liguria. El Napoleon el sperava che la resistenza de Genoa l'avaria permettuu de s'ceppà in duu tocch l'armada austriega, che inscì la saria stada pussee facil de batt.
Inora el general Jean Lannes, che l'era el capp de la vanguardia francesa (7.000/8.000 omen) l'ha taccaa i austriegh arent a Stradella; ma, despoeu d'on primm sucess frances, i austriegh hinn staa bon de conquistà anmò el paes.
El Lannes l'ha specciaa che 'l rivass el rest di sò forz e, grazzie a l'aiutt del general Victor, l'è tornaa a taccà, e l'ha respingiuu definitivament i austriegh.
Per 'sta vittoria, el Lannes l'è staa nominaa "duca de Mombell".
I austriegh hann perduu circa 4.000 omen; inscambi, el par che i mort frances i vaghen de 'n quai centenee a 1.500.


text:
Avant stgars in mais è la via tranter Martina e Vinadi vegnida sepulida d’in grip. Per rumir la via è il grip vegnì siglientà cun 350 kilos material explosiv. La via è dentant restà serrada.
La via serrada ha numnadamain per consequenza, che il center da cumpras Acla da Fans n'è betg pli sin la via directa vers Samignun. E quai bada il center. Durant las stgars quatter emnas che la via era serrada, ha l’Acla da Fans fatg in minus da 40%.
Via duess avrir en venderdi saira
Uss èn ils lavurants vi da las ultimas lavurs da rumida. Tranter auter vegnan raits da segirtad montadas ed il chanal da cabels sut il vial sto vegnir reparà. Sche tut va sco planisà, lura po la via tranter Martina e Vinadi puspè vegnir averta en venderdi saira.
TSG 17:40


text:
I vegn bajegià bler en Svizra. Cunzunt immobiglias da rendita sco per exempel chasas da pliras famiglias. Ina raschun – ils tschains ipotecars bass. E quai tschains è crudà vinavant dapi il december. Dad 1,5% sin uss anc 1,2% per in'ipoteca fixa da 10 onns. Quai pervi da la schletta perspectiva da la conjunctura.
Vegn vitiers ch'ils tschains da locuziun na creschan betg uschè ferm sco ils pretschs da las immobiglias. Tut quai augmenta il privel d'in collaps da la fiera. Mark Branson, il directur da la FINMA è perquai persvadì che las bancas stoppian uss esser anc pli precautas tar las ipotectas. Sche quai na gidia betg, stoppia la politica intervegnir e decider mesiras.
RR novitads 12:00


text:
Quest plan è ina skizza, co l’infrastructura da sport duai vegni renovada e bajegiada ora. Tenor il plan vegnan singuls projects elavurads e lura mess avant al cussegl communal e sche necessari al pievel. L'emprim project è gia tras. Il cussegl communal ha ditg unanimamain gea a la construcziun d’in plaz da ballape artifizial a l’Obere Au. Quel custa 2.5 milliuns francs. Sch’i na vegn betg fatg diever dal referendum facultativ, pon las lavurs gia cumenzar igl atun.
Ulteriur Grischun Renovaziuns dals indrizs da sport a Cuira èn in pass vinavant
Il cussegl communal da Cuira ha ditg cun 18 vuschs gea, naginas cunter-vuschs e 2 abstenziuns cleramain gea al plan da master da la suprastanza per l’infrastructura da sport sin la Obere Au.
RTR/ul


text:
Donald Trump
Donald John Trump, cgnusû méj cuma Donald Trump (New York, 14 ad Śugn dal 1946, a s lèś [ˈdɑnəɫd ˈʤɑn ˈtʰɹʌmp] in ingléś) 'l è 'n imprendidōr, 'n atōr, un persunàǵ televiśìṿ e 'n pulìtic americàṅ.
Vinsénd gl'elesiòṅ presidensiàli d'l 8 ad Nuvémbar dal 2016 su la candidàda dal partî demucràtic, l'Hillary Clinton, al 19 ad Dicémbar dal 2016 al dvintarà al 45śum presidènt di Stat Unî.
Biugrafìa
Laureâ in Ecunumìa e Finànsa a la Wharton School of Business dl'Università dla Pennsylvania, Donald al taca la sò caréra in dla dita 'd sò pàdar Fred Trump, la Elizabeth Trump and Son, ch'la fitàva dal cà a Brooklyn, in dal Queens e a Staten Island. In dal 1971 al fà di lavōr a Manhattan dand vita a na sucietà 'd custrusiòṅ ch'in dal tèmp l'al fà dvintàr òṅ di óm più ric dla tèra, par Forbes al s cata a 'l 405śum pòst (2015), c'n un patrimòni stimâ 'd quàtar migliòṅ e òṅ ad dòlar, anc se p'r al Washington Post al riva anc a nóṿ.
'L à recitâ da spés cuma òspit in soquànti séri televiśìvi cuma I Jefferson, Willy, il principe di Bel Air, La tata, Sabrina, vita da strega, Sex and the City ma anc a 'l cìnema tulénd part a dal pelìculi cuma I fantasmi non possono farlo, Mamma, ho riperso l'aereo - Mi sono smarrito a New York, Funny Money - Come fare i soldi senza lavorare, Studio 54, Celebrity ad Woody Allen e Zoolander ad Ben Stiller. Da 'l 2004 a 'l 2015 'l è stâ prutagunìsta dal reality show The Apprentice, un prugràma dla NBC in du al fava la part 'd un padròṅ ch'al gh'iva da batśàr la gint ch'la gh dmandàva da lauràr sèg e lò 'l gh dgiva «You're fired!» ("at sē licensiâ!") quànd l'éra óra 'd lasàr-i a cà.
Da i an 2000 in avànti Trump 'l à tacâ a davśinàr-'s a la pulìtica dòp che soquànt an prima 'l éra da la banda 'd Bill Clinton. In dal 2000 al Tycoon 'l à pruâ a candidàr-'s a gl'elesiòṅ par dvintàr presidènt c'n al partî dla rifórma, ch'l iva candidâ la vòlta pasàda 'l migliardàri Ross Perot, ma la gh'è andàda mâł parchè la nomination la s l'è bcada Pat Buchanan. In dal 2008, durànt al Larry King Live, al dà 'l sò apòǵ a 'l senadōr republicàṅ John McCain, in cursa cóntar Barack Obama. Tri an dòp, durànt un dascōrs tgnû a 'l CPAC, al fà savēr soquànti sò puśisiòṅ pulìtichi, ch'l è cuntràri a 'lvàr al tasi, ch'l è cuntràri a métar di cuntròi su 'l véndidi dgl'armi da fōg, ch'l è cuntràri a tiràr fóra di bèsi par gl'ajùt internasiunài, ch'l è cuntràri a 'l Obamacare e ch'l è dl'idéa ad métar di dasi su i prudót ch'i rìvan da la Cina parchè 'l è 'n paéś cumunìsta nemìg di Stat Unî. In dal 2012 al s mét da la banda d'l ultacunservadōr Newt Gingrich cóntar Mitt Romney durànt al primàri dal partî republicàṅ.
Al 16 ad Śugn dal 2015 al fà savēr ch'al vōl cùrar in prima parsòna a 'l primàri dal partî republicàṅ druànd al mòt „Make America Great Again“ (Fém dvintàr l'Amèrica grand' incóra). Trump al gh la cava a spasàr via tut i sò aversàri, cuma Ted Cruz, Marco Rubio, John Kasich e Jeb Bush, vinsénd dagnóra in tut i stat. Al 26 ad Maǵ dal 2016 al gh'à di delegâ abàsta p'r ès'r al candidâ ufisiàł dal sò partî esénd anc qvél più vutâ dla stòria di republicàṅ avénd muciâ sù da piò ad trédas migliòṅ vōt, òṅ da piò ad qvéi ciapâ da George W. Bush in dal 2000. Par dvintàr presidènt di Stat Unî al gh'à da bàtar la candidàda Hillary Clinton, mujér dal vèć presidènt Bill Clinton. Purtànd via a i demucràtic i stat ciàṿ dla Flòrida, d'l Ohio, dla Pennsylvania, dal Mìchigan e dal Wiscònsin, al tycoon al vins un nùm'r ad grand eletōr asè par dvintàr al presidènt di Stat Unî anc se la sò rivàla l'è stada bòna ad ciàpar dū migliòṅ e dū ad vōt più che lò (1,6%). In dla sò campàggna eleturàla al s è fat jutàr p'r al stratéga espunènt dla dèstra suprematìsta biànca Steve Bannon.
Donald al gh'à sinc fiōi abû da tri dóni difarènti, l'Ivana Marie Zelnickovà (Trump), ch'l'à tòlt part in dal 2010 a 'l reality show itagliàṅ L'isola dei famosi e ch'l'è stada sò mujér da 1977 a 'l 1992, la Marla Maples, sò spóśa da 'l 1993 a 'l 1999, e la Melania Knauss ad vint-siē an più śōvna, sò mujér da 'l 22 ad Śnar dal 2005.
Filmugrafìa
- 1989 - I fantasmi non possono farlo (Ghosts Can't Do It), regìa ad John Derek
- 1992 - Mamma, ho riperso l'aereo - Mi sono smarrito a New York (Home Alone 2: Lost in New York), regìa ad Chris Columbus
- 1993 - Buona fortuna, Mr. Stone (The Pickle), regìa ad Paul Mazursky
- 1994 - Piccole canaglie (The Little Rascals), regìa dla Penelope Spheeris
- 1995 - Across the Sea of Time, regìa ad Stephen Low
- 1996 - Eddie - Un'Allenatrice Fuori Di Testa (Eddie), regìa ad Steve Rash
- 1996 - Funny Money - Come fare i soldi senza lavorare (The Associate), regìa ad Donald Petrie
- 1998 - Studio 54 (54), regìa ad Mark Christopher
- 1998 - Celebrity, regìa ad Woody Allen
- 2001 - Zoolander, regìa ad Ben Stiller
- 2004 - Marmalade, regìa dla Kim Dempster
- 2011 - Horrorween, regìa ad Joe Estevez


text:
En l'Ospital chantunal a Cuira pon ins puspè purtar la mascrina normala. Davent da gievgia, ils 24 da favrer, n'èsi betg pli necessari da purtar ina mascrina dal tip FFP2, communitgescha l'Ospital. La situaziun actuala lubeschia da puspè purtar sulet las mascrinas normalas. Tgi che vul dastga er vinavant purtar ina mascrina dal tip FFP2.
Ulteriuras restricziuns restan
Er vinavant dastga mintga pazienta e mintga pazient be retschaiver ina visita per di e quella dastga star maximalmain ina mes'ura. Excepziuns valan per geniturs, partenaris da dunnas en speranza e confamigliars da persunas moribundas.


text:
Pruvincia autonuma de Trent
- Süperfis: 6.207 km²
- Pupulaziun (2005): 502.478 ab.
- Densitaa: 81 ab./km²
- Nümer de cumün: 223
- Capitala (pup. 2005): Trent (111.044 ab.)
El Trentin (in Italian: Trentino, cugnussüü, suratüt int el passáa anca cuma Welschtirol in Tudesch e cuma Venezia Tridentina in Italian), a nivel üfiziál ciamáa Pruvincia Autonuma de Trent (Provincia autonoma di Trento in Talian), insema al Südtirol el fà sü la regiun Trentino-Südtirol. La capital del Trentin l'è Trent.
El Trentin el fa part de l'Europaregion Tirol-Südtirol-Trentino, che'l met insema tücc e quater i regiun de'l vegg Tirol.
El nom[Modifega | modifica 'l sorgent]
El nom "Trentino" el revarda el toch de tera inturn a Trent: chi toch de tera tirulesa chi, ucüpáa per la püpart de Talian e Ladin, int el secul 19° hin gnüü ciamáa Welschtirol. El termen "Tirol" (Talian: „Trentino tirolese“) a l'è 'ncamò viv al didincö int el nom di cumpagnij di Schützen di sit trentin (Primör, per esempi) e int el nom del PATT (Partito Autonomista Trentino Tirolese), un partíi ütunumista regiunál che'l partegn a l'üniun furmada inturn al Partito Democratico.
Anca se'l nom üfiziáa a l'è Provincia Autonoma di Trento, la gent cumün el ciama squas semper dumà Trentino.
Lenguagg[Modifega | modifica 'l sorgent]
Al cuntrari de'l Südtirol, la püpart de la gent in Trentin la parla Talian, lengua recugnussüda a nivel üfiziál, e, int el parlà de tücc i dí, anca di dialet Cisalpin e Venet (minga recugnussüü a nivel üfiziál). In di quaj tuchelit de tera 'l se parla anch el Tudesch e int la Val de Fassa e, tant mesedàa al Trentìn, anca in de la Val de Non e in de la Val de Sô 'l se parla 'l Ladin.


text:
Latèin
Artécol in dialèt arzân
Al latèin (latino in italiân) l'é 'na léngua indoeuropea (gróp ed léngvi parlêdi in quêşi tót al mònd) ch' la fà pêrt dal gróp da léngui latino-falisiche o vènet-latèini[1]. La gnîva parlêda a Ròma ed int al Lâsi almēno da i prém dal I sècol p.C.. Al latèin l'à quistê grôsa impurtânsa cun al şlargamèint dal stêt rumân e cme léngua uficêla ed l'impêr l'à tachê in grôsa pert ind l' Euròpa e in l' Africa setentrionêla. Tóti al léngui rumânşi a deşvînen dal latèin dal pôpol, mó parôli'd urégin latèina a 's câten despès ânch in dimòndi léngvi 'd êtri râsi:còst perché ânca dōp la fîn ed l'Impēr rumân 'd Ocidèint, per pió ed mél ân al latèin l'é stê, int al mònd ocidentêl, la léngva frânca ed la cultûra, ed la siĵnsa, e dal relasiòun internasionêli, e ind l' istèsa manēra l'à 'vû dal pèiş insém al divêrsi léngvi lochêli.
Quând è gnû mēno stà funsiòun, intōren al XVII sècol e al XVIII sècol, còsta l'é stêda tōta dal léngvi vîvi europèi dal tèimp e, in soquânt ambiĵnt leteterâri (in particulêr ind i léber ed memôri o stôri ed véta) e ind la diplomaséia, dal francèiş. St' ûlma, pôst che l'é 'na léngva rumânşa, l'à cuntinvê a pasêr parôli 'd urégin latèina ind al j êtri léngvi fîn a prém dêş ân dal Novsèint, fîn a quând a s'é impôst pôch a la vôlta, in Euròpa e int al mònd, cme léngva frânca l'inglèiş, che ânca s' l'é ed la 'stèsa râs dal tedèsch, al preşèinta, préma ed tót int al vocabolâri, un grôs nómer ed parôli 'd urégin latèina, ânch in môd indipendèint da l'impurtânsa dal francèiş.
Int al mèinter, in sègvit ed la catêda ed l'Amèrica e a la polética coloniêla di stêt europèi, soquânt léngvi rumânşi (francèiş, spagnōl e portoghèiş) insèm a êtri léngvi ed l'Euròpa ocidentêla, dóve al sègn dal latèin l'ēra fôrt, fra quisché l'inglèiş, a s' ēren pó sparpagnêdi in quêşi tót al mònd.
La léngva latèina la s'é şvilupêda grâsia ânca a l'ajōt ed tóti al léngvi di pôpol ch' l'é gnûda in cuntât al tèimp ed l'època rumâna, e in partoiculêr cun i dialèt itâlich, l' etrósch e cun al léngvi parlêdi in al Mediterraneo orientêl (préma ed tót al grēch).
Adèsa al léngvi cun pió arvişèria cun al latèin în al sardagnōl per la pronûnsia, l'italiân per la parlêda, al rumēn per l'impalcadûra ed la gamâtica (declinasiòun).
Al latèin ed cēşa uficialmèint l'armâgn la léngva ed la Cēşa catôlica rumâna incòra incō e l'é la léngva uficêla ed la Sitê dal vaticân; la Cēşa catôlica l' à druvê al latèin cme légva p'r al só funsiòun fîn al Cuncéli Vaticân II.
Divêrsi scōli 'd incō a pêrlen latèin (Schola Nova in Bēlgio, Vivarium Novum in Itâlia).
Al latèin l'é druvê per sgnêr i nòm int al clasificasiòun sientéfich ed j èser vivèint.
Nôti[modifica | mudéfica la surzéia]
- ↑ Un tèimp al léngui latino-falisiche e osco-umbre (lengui parlêdi dal cèinter a la bâsa italiâna) ēren cunsiderêdi pêrt 'd un ónich gróp ed léngui indoeuropee còl ciamê dal lingue italiche; sté vişiòun l' é stêda pôch a la vôlta bandunêda dai studiōş dal léngui indoeuropee bèle da pió ed dêş ân d'acôrdi ind al cunsiderêri dû râm indoeuropei distînt, ânca se aşvinê da fenômen ch' àn purtê vêrs i 'stès pûnt a câşva dal stêr dimòndi insèm int la Penìşola Itâlica.
Nôta: cla pâgina ché l'é stêda inviêda cun 'na tradusiòun da Lingua latina trâta da it.wikipedia.org.
Guêrda la stôria ed la pâgina uriginêla per cgnòser l'elèinch 'd j autōr.
Êter progèt[modifica | mudéfica la surzéia]
- Wikisource contiene un'opera di Filippo Artico: Pensieri di uomini classici sulla lingua latina
- Wikibooks contiene testi o manuali sulla lingua latina
- Wikimedia Commons contiene file multimediali sulla lingua latina
- Wikiversità contiene informazioni sulla storia della lingua latina
- Wikizionario contiene la voce di dizionario «latino»
- Wikiquote contiene citazioni sulla lingua latina


text:
Verùna
Verùna (Verona 'n italià e 'n latì; Vérone 'n francés; Verone 'n furlà; Bern, Dietrichsbern o Welschbern en todèsch; Bearn en cìmbro) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Verùna. El g'ha presapóch 256.110 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 206,63 km², per 'na densità de 1182 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bussolengo, Buttapietra, Castel d'Azzano, Grezzana, Mezzane di Sotto, Negrar, Pescantina, Roverè Veronese, San Giovanni Lupatoto, San Martino Buon Albergo, San Mauro di Saline, San Pietro in Cariano, Sommacampagna, Sona, Tregnago, Villafranca de Verùna.
L'è strersàda del fiöm Adige e la rèsta a 'an trentìna de chilòmetri del Lach de Garda.
StóriaModifega
La cità de 'Verùna, somèa che la sàpe stàda fondàda dei Galli Cenòmani söndèn sit del neolìtich so le rìe del Adige. Dòpo l'è deentàda 'na colònia romàna (endèl an 49 prìma del Signùr ai verunés ghe vé dat la citadinànsa romàna), col nòm de Augusta. Piö tàrde amò, l'è stàda sóta i Ostrogòti, sóta l'impéro bizantì, e dòpo la conquìsta dei Longobàrdi l'è deentàda la séde de 'n dücàt importànte.
Sèmper a Verùna, 'ndèl an 774, Carlo Magno el g'ha mitìt fì a l'öltema rezistènsa dei Longobàrdi, minàda del Adelchi, fiöl del re Desiderio. Adelchi 'l sercarà de rifügiàs a Verùna ma a la fì ghe tocarà scapaà con cèsto feneserà 'l Régno dei Longobàrdi.
MonümènccModifega
La cità l'è stàda deciaràda patremóne de l'umanità de l'UNESCO per vìa de la sò strütüra urbàna e per la sò architetüra: Verùna l'è 'n bèl ezèmpe de cità che s'è svelöpàda de menemà e sènsa 'nterusiù per dumìla agn, e isé la g'ha 'ntegràt elemèncc artìstich de gran qualità de perìodi stòrich diferèncc.
'Ntra i monümèncc piö 'mportànti gh'è:
Archivi:
- Anfiteatro romano
- Catedràl gàtica (séc X)
- La céza romànica de San Zén
- Divèrsi palàs, come 'l Palazzo del Consiglio
- Castel Vècc
- Put Scalìger (1354)
CuriozitàModifega
A Verùna gh'è stat ambientàt giöna de le piö famùze tragédie teatrài de William Shakespeare, el Romèo e Giulièta. En cèntro a la cità gh'è amò la cà 'ndóche, segónt la stória, stàa la Giulièta.


text:
Durant ch’ils atlets procuran per la musica sin loipa èn ils umens da service zuppads a l'ur da la loipa. Els èn quels che procuran che mintga atlet po ir a la partenza cun il meglier material pussibel. E quel gioghia ina rolla fitg impurtanta, gist tar da quellas relaziuns da primavaira, uschia Reto Matossi, ch’è a Sedrun en funcziun sco um da service dal BSV (Federaziun da skis grischuna).
Vegnir da preparar top material è ina scienza per sa sez.
La crew da service prepara differents skis per mintga atleta ed atlet ch’emprova lura ora il material curt avant la partenza. Na funcziuneschan ils skis betg sco giavischà, fan ils umens da service las correcturas, e quai sto magari ir svelt, gist tar cursas da sprint, nua ch’ina gronda part va pliras giadas a la partenza.


text:
Ina gronda maioritad da la populaziun è da l'avis che las mesiras rigurusas sajan adattadas a la situaziun. Ina maioritad che preferiss reglas da sortir pli strictas na datti il mument betg: 44% da las persunas dumandadas èn da l'avis che las mesiras dal Cussegl federal giajan memia pauc lunsch u bler memia pauc lunsch.
Cunzunt persunas pli giuvnas giavischassan dapli restricziuns da sa mover. Persunas pli veglias èn percunter pli cuntentas cun l'agir dal Cussegl federal.
Memia baud u memia tard? – Nagin consens tar populaziun
Sin la dumonda sch'il Cussegl federal haja prendì en il dretg mument las dretgas mesiras van las opiniuns dapart:
Ch'il Cussegl federal haja reagì memia tard manegia cunzunt la populaziun da la Svizra taliana (68%) sco er persunas pli giuvnas. En la Svizra tudestga – ch'è anc pli pauc pertutgada da la pandemia – è la populaziun da l'avis ch'il tempo saja stà adattà a la situaziun (56%).
In sumegliant maletg sco enfin qua sa mussa er tar la fidanza en ils gremis politics: 63% da la populaziun haja «gronda» u «fitg gronda» fidanza en il Cussegl federal. Ils pli giuvens fidian pli pauc – ils pli vegls pli fitg.
Foss dal rösti cura ch'i va per fidanza
Marcantas èn las differenzas tranter la Svizra tudestga e la Svizra latina: Fertant che la fidanza munta en la Svizra tudestga a 71%, è quella quota en la Svizra franzosa tar 43%. En la Svizra taliana èn quai 46%.
Co rapportan las medias?
La finala ha la retschertga er intercurì co la lavur da las medias vegn recepida. En general vegn lur lavur valitada sco positiva ed ina maioritad (51%) è da l'opiniun che las medias rapportan cumplessiv. Percunter resentan 22% da la populaziun che las medias exagereschian cun ils rapports senza fin. Radund 25% èn da l'avis che las medias contribueschian a panica.
La retschertga
L'institut da perscrutaziun Sotomo ha fatg la retschertga sin incumbensa da la SRG SSR. En tut han 30'460 persunas respundì las dumondas publitgadas online tar RTR, SRF, RSI, RTS e Swissinfo. Questa emprima retschertga davart la crisa da corona è vegnida fatga sur la fin d'emna dals 21 fin ils 23 da mars 2020. La quota da sbagls munta a +/- 1,1 puncts procentuals.


text:
Swiss Ski ha fatg tar Swiss Olympic ina dumonda per ina permissiun d'excepziun per Janka. Swiss Ski è sa basà sin l’uschenumnada clausula medicinala.
Quella vala per atlets che n’han betg accumplì ils criteris da selecziun pervi dad ina blessura ma che avessan il potenzial necessari.
Averts per ina discussiun
Swiss Olympic è avert davart in’eventuala selecziun da Janka. Els sajan pronts da discutar, ha ditg Jürg Stahl, il president da Swiss Olympic. En uschè in cas dettia adina ina via. Swiss Olympic è l'organisaziun che decida davart la participaziun alsgieus olimpics.
Nizzegiar las schanzas
Janka vul ir l'emna che vegn a Kitzbühel. Sin la «Streif» vul el far almain ils trenaments per la cursa rapida.
L’october passà aveva Janka rut il liom cruschà. El ha be pli paucas schanzas per sa qualifitgar per ils gieus olimpics.


text:
Caldaro sulla Strada del Vino
Caldaro sulla Strada del Vino (Kaltern an der Weinstrasse en todèsch; Koltern endèla parlàda locàl) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino-Alto Adige, en Pruvìncia de Bolzano. El g'ha presapóch 6.859 abitàncc, 'na superfìce de 47 km² e 'na densità de 146 ab./km². El cunfìna coi cümü de Amblar (TN), Appiano sulla Strada del Vino, Cavareno (TN), Egna, Ruffrè (TN), Sarnonico (TN), Termeno sulla Strada del Vino, Vadena.
Situasiù linguìsticaModifega
Evulusiù demogràficaModifega
Abitàncc censìcc


text:
En Svizra procuran accidents cun selvaschina mintg'onn donns da radund 50 milliuns francs. Questa stimaziun fa l'assicuranza Axa Winterthur en ina communicaziun. Sulet l'Axa survegna mintg'onn passa 3'000 annunzias d'accidents cun selvaschina che procurian per custs dad 11 milliuns francs.
Zunt aut è il ristg d'ina collisiun cun in animal selvadi en il Grischun, Giura, Friburg ed en la Turgovia. En quests chantuns saja il ristg fin a 7 giadas pli auts ch'en auters chantuns. Il pli malsegir sajan ils mais october, november e december. Cun ils dis curts sajan ils animals savens sin via il medem temp sco automobilists. Ins duess pervia da quai adattar la spertadad, spezialmain la damaun u la saira.
I saja impurtant da contactar la polizia tar in accident cun selvaschina, di Michael Pfäffli, il manader da la perscrutaziun d'accidents tar l'Axa. Perquai che lezza possia mobilisar il guardaselvaschina che po s'occupar da l'animal.
2020 hai dà 89 blessads tar accidents cun selvaschina.
Ord l'Archiv
Il lockdown ha era gì influenza sin ils accidents cun selvaschina en il Grischun.


text:
Anna Netrebko
L’Anna Jur'evna Netrebko, cgnusùda méj cuma Anna Netrebko (Krasnodar, 18 ad Setémbar dal 1971, a sa scriv AHHa ЮpbeBHa HeTpeбko in rus) l'è na cantànta soprano rusa naturaliśàda austrìaca cun di urìgini cuśàchi.
Al 27 ad Favràr dal 2008 al presidènt rus Vladimir Putin al gh'à dâ 'l prèmi “Artìsta dal pòpul dla Rùsia”. In déś an registrasiòṅ ad par qvéi dla Deutsche Grammophon 'l à vindû dagnóra quàtar migliòṅ 'd disc.
In dal sò repertòri lìric l'à fat, sarnénd soquànt di sò rōi, la Micaela in dla Carmen ad Georges Bizet, l'Anna Bolena in dl'òpra umònima 'd Gaetano Donizetti, la Susanna in Al nòsi 'd Fìgar ad Wolfgang Amadeus Mozart, la Natasha in Guèra e Paś ad Sergej Sergeevič Prokof'ev, la Mimì e la Musetta in La bohème ad Giacomo Puccini, la Rosina in Al barbēr ad Sivìglia 'd Gioachino Rossini e la Śvàna 'd Arc in dl'òpra 'd Giuseppe Verdi e anc la Lady Macbeth.
Culegamènt estéran
(EN) (DE) (RU) Al sò sit ufisiàł


text:
Fin il prim da fanadur 2019 duain las pajas crescher per 3,5%. In onn pli tard anc ina giada per 2,6% ha communitgà il sindicat. En pli survegnan ils emploiads il favrer in pajament unic da milli euros. Ils novs contracts valan fin il favrer 2021.
Dispita cun «GDL» anc betg schliada
Vinavant averta è dentant la dispita da paja tranter la viafier ed il sindicat dals locomotivists tudestgs «GDL». Tenor il sindicat hajan ils discurs cun la Deutsche Bahn fatg naufragi. Els stuessan uss ir en ina mediaziun. Pir suenter sche quella faschess er naufragi pudess la «GDL» puspè clamar si da far chauma. Durant quest onn na pudess quai tenor la cunvegna pia betg pli dar chaumas.
RR novitads 12:00


text:
Violoncello
Can pón pa mëte man da imparé da soné chësc stromënt?
Ideal fossel da mëte man da soné chësc stromënt dai 6 ai 10 agn. Al é sambëgn n vantaje sce an á bele fat n curs de educaziun musicala bunorida.
De ci vál pa debojëgn por imparé da soné chësc stromënt?
Capazité da se conzentré y na bona orëdla. N förtl manual y agilité di dëic. Mans da forza cun pizes di dëic torones y na bona capazité da spraizé la man ciampa. Desponibilité da se eserzité vigni de.
Ci poscibilités pîta pa chësc stromënt?
Ara vá da le soné dassú y sciöche stromënt d'acompagnamënt. Al é dër important por la musiga da ciamëna y le laur d'orchestra. Le cello ciafon te vigni ciamp dla musiga: tla musiga classica, tla musiga popolara, tl pop, rock y jazz.
Pité da ...
Scores de musiga todësces y ladines
Eté
Danter 6 y 10 agn
Test d'amisciun
Nou
Sëntes dl curs
- SM Balsan (Gries, Altstadt, Jenesien)
- SM Porsenú (Vandoies, Mühlbach)
- SM Bornech
- SM Val Badia
- SM Lana/Ulten/Nonsberg
- SM Leifers (Leifers, Regglberg)
- SM Maran/Passeier
- SM Sterzing
- SM Alta Val d'Adesc (Val d'Adesc Mesana)
- SM Alta Val de Puster
Personal insegnantScriesse ite
Scora de musiga taliana "A. Vivaldi"
Eté
Dai 8 agn
Test d'amisciun
Nou
Sëntes dl curs
Personal insegnant
Le program dl curs vëgn organisé atramënter aladô dl'eté, dla sort musicala, dles aspetatives y dl impëgn. Al vëgn tigní cunt dla dërta impostaziun tecnica dl stromënt, zënza de chëra che ara ne jiss nia da arjunje de bugn resultac.
Le violoncello é n stromënt classich cun l'arch y 4 cordes, che vëgn soné bele da secui incá cun rodi importanc tla musiga solo, da ciamena y sinfonica. Incö l'adoron sovënz ince tla musiga lisiera y rock, y por chësta adoranza él ince le violoncello eletrich. Ara jará da s'avijiné dal scomenciamënt inant ince a n'esperiënza de grup, cun proposta de toc de repertore classics y moderns, cun acompagnamënt dl clavier, duec y d'ater, cun chi che an podará aprofondí i elemënc tecnics te n contest de jüch.
Canche an arjunj le secundo livel o a vigni moda cun val' agn de esperiënza cun le stromënt tradizional pón ínce soné tratan la leziun n stromënt eletrich particolar cun cin cordes, che conzed da passé a n repertore plü modern y plü interessant por la jonëza.


text:
Coca Cola la possessura da Valserwasser retira l'aua da Val ord la funtauna da son Pieder e questa funtauna pudess esser periclitada sch'i vegn furà en questa regiun.
L’emprima sentupada tranter ils geologs da la 7132 SA e da l'aua da Val, pia Coca Cola, han gì lieu. Il president da vischnanca da Val, Stefan Schmid discurra d’ina regiun sensibla en la quala i duess vegnir furà, per far sondagis. Il scenari preferì da la vischnanca fiss ch’ils geologs da las duas partidas fissan perina. Quai n’è dentant betg il cas suenter l’emprima sentupada ha il pledader da medias da Coca Cola Patrik Bossart ditg, ch’el ha na possia betg sustegnair quella dumonda per sondagis. El sajan dentant vinavant pronts da discurrer cun la 7132 SA.
Ernst Senteler da la 7132 SA ha manegia che la dumonda per ils sondagis sa basia sin il discurs tranter il geolog da la Valserwasser e quel da la 7132 SA.
La dispita pervia dals sondagis retardassi en mintga cas la votaziun da midada da zona per questa regiun, che era previsa quest atun ni sin il pli tard proxima primavaira.


text:
Agost
Óst l'è 'l chèl dei vòt dei més del an segónt el calendàre Gregorià e 'l tèrs més de l'istàt endèl emisféro boreàl, e del envéren endèl emisféro austràl. Óst l'è giü dei sèt més che g'ha 31 dé. Endèl calendàre de Ròmolo, l'ìa ciamàt Sextilis perchè l'ìa 'l sèst més del an, però dòpo, 'ndèl 8 dòpo Crìsto, gh'è stat dàt el nòm de Augustus en unùr del imperadùr Otaviàno Augùsto. Uriginariamènt, Sextilis el gh'ìa 29 dé ma quant che i g'ha cambiàt nòm per entitulàghel a l'imperadùr Augusto, gh'è stat töt vià en pér de dé a Febrér per zontàghei al més nöf, per fa che 'l g'héres mìa méno dé del més de Löj che l'éra 'ntitulàt a Giùlio Césare.
Oter projecc[Modifega | modifica 'l sorgent]
- Wikimedia Commons al gh'ha dent roba culegada a: Agosto.


text:
Pianeta
En pianeta l'è 'n còrp celèst che 'l gìra entùren a 'na stèla, ma che, a diferènsa de chèsta, el gènera mìa energìa per mès de la füziù nücleàra. En piö el g'ha de ìga 'na màsa grànda asé per ciapà 'na fùrma sférica e 'l g'ha de éser stat bù de snetà fò la sò òrbita dei isé ciamàcc platetézem cioè ogècc primordài che col agregàs ensèma de giü con l'óter i g'ha furmàt i pianéti.
Chèsta definisiù l'è stàda a adotàda en fùrma uficiàla ai 24 de óst del 2006 de part de l'Üniù Astronòmica Internasiunàla. Prim de alùra ezistìa mìa 'na definisiù precìza, ma 'na concesiù che partìa amò de de l'antìca astronomìa greca che la ciamàa pianéta töcc i còrp celèscc che se müìa sö òrbite fìse.
A stà a la definisiù del 2006, endel nòst Sistema Solar gh'è òt pianéti, quàter de chèsti clasificàcc come panéti ruciùs:
du clasificàcc come gigànti gasùs
e du clasificàcc come gigànti de gias
'Nfìna a prìma de la nöa definisiù, pò a Plutone l'ìa cunsideràt en pianéta, adès envéce l'è stat riclasificàt come pianeta nano.


text:
DB Multiverse
Te seet mìa el mal assolud...e poo quand che t'heet assorbid la toa part bona te seet stad corrompud dal ben!!
Cosè?
Ti te amet la Terra e i vesser umagn. El ben l'è adree a cresser dent de ti e prest te sareet convertid. Te fareet pu soeuffrì i umagn e te sareet bon!
Te seet adree a delirà! Mi sont bon de controllam e faroo mai del ben!
Però t'el voeuret fa, l'è mìa inscì? Quand che te videt i umagn te gh'heet voeuja de salvai e de protesgei!
Trattegnissess nò! Muchelà de lottà! Lassass conquistà dal ben!
No!
No!
No!
L'è inevitabel...l'è el to destin.


text:
Sangian
Sangian (nom ufizial in italian: Sangiano) a l'è on comun de la Provincia de Vares che 'l cunta 1 526 abitant (dato del Dicember 2015[1]), 'na süperfis de 2 km² e 'na densità de 763 ab./km².
Sangian l'è on paes situaa arent al Lagh Maggior (anca se minga in su la còsta), arent a Leggiun, comun del qual l'è staa ona frazion tra el 1927 e 'l 1963. A Sangian l'è nassuu el Premi Nobel de la Letteratura Dario Fo (24 marz del 1927), oltra che la mamma del Nanni Svampa.
Evoluzion demografega[Modifega | modifica 'l sorgent]
L'andament del numer di abitant del comun de Sangian l'è mostraa in la tabella chi de sotta
Abitàncc censìcc
Riferiment[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Fin 110 camiuns plain glera vulan els rumir ora, mintga di. Tenor il mainaproject Endrio Bütler saja la muntogna tar la Klus il lieu ideal per ina chava sutterrana. Quai pervi da cundiziuns geologicas, vinavant na disturba la chava betg il maletg dal lieu.
Material per 80 onns
Durant 80 onns vulan els rumir or glera per la branscha da construcziun locala. Il material vegn duvrà per far chasas, vias u simplamain betun. 120'000 meters cubic material mintg'onn è la mira. Tuttina perda la muntogna en 80 onns be 1% da ses volumen.
KSB Produktions AG
La KSB Produktions AG è ina partenaria da producziun da la firma LogBau SA. Quella ha gia chavas da glera tar l'autostrada a Landquart, a Schiers sco er en il chantun Son Gagl.
Lunga procedura
Il november 2017 ha il team enturn Endrio Bütler preschentà il plan directiv. Tar quel han els survegnì 30 remartgas, tranter auter da la populaziun sco er da la ProNatura.
Temas da las remartgas eran tranter auter il traffic supplementar sco er la canera. Tschertas remartgas hajan els pudì sclerir, autras possian els pir elavurar durant la planisaziun detagliada, uschè Bütler.
Ils 29 da november ha la regiun Partenz/Tavau acceptà il plan directiv. Tenor il president Marcel Conzett saja quai in project interessant, che porscha vinavant plazzas da lavur en la regiun. Sco proxim sto il chantun anc acceptar el.
La vischnanca da Grüsch sa metta uss vi d'in nov plan da zonas. Dal 2019 vuschan ils da Grüsch davart quel. La construcziun da la chava cumenza, sche tut va tenor plan da Bütler, l'onn 2022.
RR Actualitad 07:20


text:
En la MySports League ha l'EHC Cuira Capricorns pers ses gieu a chasa cunter il HC Valais Chablais. En l'emprim terz era Cuira anc vegnì da tegnair il resultat egualisà. Ma en il segund terz vegnan ils Vallesans da marcar gist dus gols. La finala perdan ils da Cuira cun 1:4. Uschia resta Cuira ils ultims da la tabella.
Tabella MySports League
Er pers ha Partenz Signuradi en l'emprima liga, cunter Pikes EHC Oberthurgau a chasa cun 0:3. Uschia resta Partenz Signuradi sin plazza 8 da la tabella gist sur il stritg cun in avantatg da dus puncts.
L'EHC Arosa vegn tar ina clera victoria a chasa cunter ils Argovia Stars da 7:2. Arosa è sin plazza 2 da la tabella. Ad Arosa mancan 4 puncts sin l'emprim l'EHC Wetzikon.
RR novitads 23:00


text:
Irlanda
L' Irlanda (Éire in irlandes, Ireland in ingles) a l'è un paes de l'Europa nord-ucidentala.
La ocüpa l'83% de l'isula d'Irlanda e l'è tacada a l'Irlanda del Nord (Regn Ünì).
La capital a l'è Düblin.
La gh'ha una süperfiss de 70.273 km² e una pupulaziun de pressapoch 4.200.000 abitant.
A l'è un member de l'Üniun Eurupea.
Urganizaziun pulitigaModifega
L'Irlanda a l'è una repübliga.
El president a l'è 'l Michael Higgins (del 2011).
El Prim Minister a l'è l'Micheál Martin (del 2020).
MunedaModifega
Del 1m de genar del 2002 l'Irlanda la dupra l'Euro.


text:
Sapiana
Sapiana (Sëppian-a in Piemuntes; Seppiana in Italian) a l'è un cumün ussulan de la Pruvincia del Verban-Cüsi-Ossula.
El gh'ha ona popolaziun de 162 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), cunt ona superfis de 5,7 km² e ona densità de popolaziun de 28 ab./km².
L'è tacaa ai cumün de Calasca-Castiun, Muntaschéi, Palanzén, Viganela e Vila d'Ossula.
Evoluzion demografegaModifega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Sapiana l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Nümer de abitant
RiferimentModifega
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
Uschia vul Roma motivar firmas e burgais a contribuir al mantegniment da lieus istorics da renum mundial sco per exempel il Forum Romanum o il Circus Maximus.
Enfin uss avevan gia marcas da luxus sustegnì a Roma en cas simils: la firma da moda Fendi ha finanzià la restauraziun da la funtauna da Trevi, il giuvelier Bulgari la Piazza da Spagna ed il fabricant da stgarpas e tastgas Tod’s paja la renovaziun dal Kolosseum.
Claudio Parisi, l'incumbensà dal patrimoni cultural da Roma, ha preschentà quests plans a schurnalists. Cun ses debits da 12 milliardas euros n'è Roma betg buna da conservar tut ses bains culturals suletta.
Quant auta che la prontezza da dar raps vegn ad esser n’è tenor il president da cità interimistic, Francesco Paolo Tronca, betg uschia segir. Il clom vegn numnadamain suenter in scandal da corrupziun en l’administraziun da la cità.
RR novitads 06:00


text:
Wikipedia:Pagina de desambiguazion
Per i wikipidista disambiguà 'l vör dì risolv di prublema ch'i salten föra quand che gh'è di vus ch'i parlen de rob diferent, ma i gh'hann di nom ch'i se sumijen. In quij cas chì, per evità di rebelot se fà una pagina de disambiguazión.
Presempi, se vön 'l met intra parentes quader "[[ ]]" la parola limon, l'è mia ciar a che roba che l'è adree a riferìss, perchè l'è na parola cun püssee d'un significaa, ognidün culegaa a una vus diferenta:
- Limon, cumün de la Pruvìncia de Cüni;
- Limù del Gàrda, cumün de la pruvìncia de Brèssa.
- Limon (früta), un früt de la piànta del gener Citrus.


text:
Quai è in editorial deditgà exclusivamain a Babylonia. Avant dus onns aveva in collega dumandà danunder che la speziala forza inspirativa da la “pitauna Babylonia” derivia insumma. Questa dumonda na m’ha mai laschà paus. En la prostituziun giascha la dimensiun dal feminin e dal misteri che occupa nossa imaginaziun. Cun quel sa collia l’attracziun d’in mitus che n’enritgescha cun ses amletgs variants betg sulet nossa cultura occidentala, mabain el ha adina puspè segnà profundamain noss subconscient cristian-giudaic. Là giascha la fascinaziun da l’alternar tranter mitus e vardad. Pertge ha la chapitala d’ina da las culturas las pli brigliantas e cumplexas da l’umanitad - che n’ha betg bè valorisà la gistia e la dignitad umana cun il “Codex Hammurabi”, ma che ha anzi cuntanschì ritgezza culturala, sociala e materiala grazia a la scrittira a cugn e cun ina fitg vasta savida - pudì daventar l’incarnaziun dal nausch insumma, daventar ina hibris, la pli ferma expressiun da l’arroganza e prepotenza umana? Co ha ina tala societad flurenta en l’Asia Minura pudì dominar la regiun betg sulet cun simpla pussanza, mabain cun la vigur da sias instituziuns giuridicas e sia abilitad d’assimilar ed integrar socialmain differentas modas da viver e linguas, co ha ella pudì daventar il mitos istoric da la confusiun, dal viriveri, dal vizi? La vardad istorica da la citad tranter Eufrat e Tigris è probablamain vegnida supprimida ed idealisada perquai ch’i va en l’istorgia da Babilon e la tur da Babel betg tant per ina citad ed ina cultura, mabain per Dieu ed ils carstgauns. En questa istorgia, sco ella vegn condensada en il Veder ed en il Nov Testament, na lascha il messadi nagin dubi: Construir turs per provotgar Dieu è talmain fatal, ch’il carstgaun sto vegnir tutgà da la pli dira e sgarschaivla paina divina: “Nus vulain descender e scumbigliar là lur linguas, uschia che nagin chapescha pli ils linguatgs.– E Jahwe ha sparpaglià els da là sur l’entir mund, ed els han chalà da construir la citad. Perquai numnan ins ella Babel; pertge là ha Dieu scumbiglià il linguatg da l’entir mund.” (Genesis 11, 7-9). Ils carstgauns vegnan privads da quai ch’è il pli essenzial da lur esser uman, da la lingua. La transfiguraziun mitica e cumplaina, l’instrumentalisaziun da la realitad è irrevocabla, pertge la tur da Babel era en vardad l’expressiun da l’elementara veneraziun da Dieu, da la tschertga da Dieu.: “bab” la porta, “ili” tar Dieu.
Babylonia ha tschiffà l’inspiraziun da l’idea da dar enavos - simbolicamain - als carstgauns lur linguas e cun quai restabilir lur dignitad umana. Quai avain nus empruvà da realisar cun nossa pitschna contribuziun e nus sperain da pudair far quai era durant ils proxims ventg onns cun il medem ardiment sco fin qua.
GG


text:
Olanda
L'Olanda (per olandesc: Holland) ie na region de i Paejes Basc. Aldidancuei iela spartida su te la doi provinzies Olanda dl Nord (Noord-Holland) y Olanda dl Sud (Zuid-Holland).
La majera pert de la atività economica, politica y de cultura de i Paejes Basc ie te l'Olanda, y gran pert de la populazion vif ënghe ilò. L olandesc, la rujeneda ufiziela de i Paejes Basc, se basa sui dialec che univa rujenei te l'Olanda. Per chësc vën la region de l'Olanda ududa coche la cuna de i Paejes Basc. Per chësc vën la parola Olanda datrai adurveda coche sinonim per i Paejes Basc, ma chësc ne ie ufiziel nia drët.


text:
Il World economic forum, WEF, ha il 2022 definitivamain puspè lieu a Tavau. Quai han ils organisaturs communitgà oz. Suenter ch'il WEF 2021 è vegnì manà tras a moda virtuala, turna el l'auter onn puspè enavos en il Grischun a Tavau. Quai davent ils 17 enfin ils 22 da schaner. Ils temas sin la glista da tractandas èn tranter auter la midada dal clima ed il futur dal martgà da lavur che sa mida.
Enfin oz n'eri betg cler sch'il WEF ha puspè lieu en Svizra u betg. Era Singapur avess numnadamain gì interess dad esser il lieu d'occurrenza per il Forum mundial d'economia.
Il landamma da Tavau Philipp Wilhelm è cuntent che il WEF turna. I saja in grond plaschair ed ina onur da puspè dastgar beneventar ils osps dal Forum mundial d'economia. Er la regenza grischuna è satisfatga.
Era la politica Svizra è cuntenta ch'il WEF ha puspè lieu a Tavau. Il president da la Confederaziun Guy Parmelin ha laschà citar ch'il dialog tranter ils acturs e las acturas ord da las differentas branschas saja gist en temps da crisa fitg impurtant.


text:
L’onn 1784 ha il filosof tudestg Immanuel Kant publitgà en la ‹Berlinische Monatsschrift› il tractat ‹Resposta a la dumonda: Tge è l’illuminissem?›. L’ediziun da quest pitschen essai che dueva daventar ordvart influent croda en ina fasa centrala entaifer la lavur publicistica da Kant.
Suenter si’ovra precritica (ch’era ida a finir en ils famus onns da taschair) è cumparì il 1781 l’opus magnum da Kant, la ‹Kritik der reinen Vernunft›. Ma quest’ovra epocala – che dueva marcar pli tard la vieuta copernicana entaifer la filosofia – n’è l’emprim betg vegnida chapida en sia muntada e sias consequenzas per l’istorgia dal pensar da l’umanitad. (E be en parantesa: il Vatican ha schizunt duvrà fin il 1827 per metter la ‹Kritik der reinen Vernunft› sin l’index dals cudeschs scumandads). Perquai ha Kant laschà suandar il 1783 las ‹Prolegomena› che na furman nagut auter ch’in agid da lectura per la ‹Kritik der reinen Vernunft›. Ed ussa, a la fin da l’onn 1784, steva Kant curt avant la publicaziun da la ‹Grundlegung zur Metaphysik der Sitten› (1785) che dueva introducir en ses pensar in element betg main famus, numnadamain l’imperativ categoric («Agescha be tenor quella maxima, da la quala ti pos a medem temp vulair ch’ella daventia ina lescha generala.»).
Il pitschen essai ‹Tge è l’illuminissem?› è pia quasi in product lateral ch’è resortì d’ina da las fasas las pli creativas entaifer l’operar da Kant. E quest pitschen tractat filosofic-politic na dovra tuttavia betg sa zuppar davos las ovras pli voluminusas ch’al circumdeschan. I reussescha numnadamain a Kant da sviluppar sin paucas paginas ed en ina lingua ordvart concisa betg main ch’in entir program da l’illuminissem. E quasi en passant furnescha el gist anc la pli enconuschenta definiziun per quest moviment spiertal (la quala nagin che frequenta ina scola cuntinuanta na po sa lubir da betg enconuscher):
«L’illuminissem è la sortida da l’uman or da ses stadi minoren ch’el ha sez chaschunà. Il stadi minoren è l’inabilitad da far diever da ses intelletg senza vegnir manà d’insatgi auter. Chaschunada sezza è questa minorennitad sch’ella na deriva betg da mancanza d’intelletg, mabain da resolutezza e da curaschi da far diever da ses intelletg senza vegnir manà d’insatgi auter. Sapere aude! Hajas il curaschi da far diever da tes agen intelletg! è pia la parola da l’illuminissem.»
L’ediziun rumantscha da l’essai ‹Tge è l’illuminissem?› en furma da cudesch da Vichipedia cuntegna l’emprim ina translaziun integrala dal text ch’è tegnida datiers da l’original. Alura suonda ina versiun sinoptica tudestg-rumantscha che lubescha da cumparegliar tranter l’original e la translaziun. A quest’emprima part dal cudesch – l’ediziun dal text – suondan materialias che cumpiglian infurmaziuns davart l’autur, ch’approfundeschan l’essai sco tal e che dattan in sguard general a l’epoca da l’illuminissem.


text:
Cun la prolungaziun anticipada dal contract collectiv da lavur veglia la posta dar stabilitad a lur collavuraturs. Quai han communitgà la Posta, il sindicat Syndicom e l’associaziun dal persunal Transfair. La finamira saja d’offrir cundiziuns d’engaschament modernas als 33’000 collavuraturs.
Ils contracts collectivs da lavur actuals valan dapi il prim da schaner dal 2016 ed han ina durada da trais onns. Quellas cundiziuns avessan en sasez stuì vegnir regladas da nov per l'emprim da schaner 2019.
RR novitads 12:00


text:
Jau ma sent uss fitg bain cun dar il «ti» in a l’auter.
Prisca Cathomen visita per sia lavur famiglias en Surselva. L’entschatta saja dentant stà curius da dir «ti», damai che a Cuira vegniva ditg «vus».
Per Renata Coray ch’è sociolinguista di la moda e maniera co nus discurrin in cun l’auter ora bler davart la persuna che discurra. E là tutga il dir «ti» e «vus» er latiers.
Ins na fa betg mo in maletg da la persuna a basa dal vesair ora, mabain era da la moda e maniera co che insatgi discurra.
Sa mida la communicaziun tranter umans sch’i vegn detg «ti» u «vus»? Thomas Brandenberger ch’è psicolog da lavur na crai betg.
Ma i po esser che la distanza crescha in zic e ch’i dat dapli flosclas. E cun il «ti» datti vischinanza e quai è bun.


text:
Cumenzà aveva tut cun la Toggenburg Bergbahnen SA che vuleva surpigliar la pendiculara vischinanta, la Bergbahnen Wildhaus SA. Quella ha dentant refusà la proposta, ord vista dal cussegl d'administraziun da la Bergbahnen Wildhaus SA sa tracti d'ina offerta ostila. Ed ils discurs fixads n'han purtà nagins resultats.
I va era per in sustegn federal
L'offerta da surpigliar la Bergbahnen Wildhaus SA ha la Toggenburg Bergbahn SA entant prolungà fin il settember 2018. Avert restan era anc daners federals ch'il chantun Son Gagl sto dar liber. Il chantun pretenda dentant da las duas pendicularas da collavurar meglier, avant ch'els survegnian ils daners da Berna.
A lunga vista pateschan era ils skiunzs
Era l'avegnir dal bigliet communabel da las duas pendicularas è intschert. Per questa e per la proxima stagiun èsi anc pussaivel da duvrar omaduas pendicularas cun in solit bigliet. Sche questa spierta resta lura vinavant, n'è uss insumma betg cler.
RR actualitad 12:00


text:
Igl unviern vargau ei il Pass dil Lucmagn staus serraus mo diesch dis. La gievgia sera ha la Pro Lucmagn salvau sia radunonza generala ell’ustria sil pass. Menau quella ha per l’emprema ga il cusseglier naziunal Martin Candinas da Rabius, el presidiescha dapi in onn l’uniun ch’ei seformada la fin dils onns 1990. «Igl unviern vargau essan nus vegni preservai da nevaglias aschia ch’il pass ha stuiu vegnir serraus mo duront diesch dis», ha Candinas puntuau e discurriu d’in unviern da success per la Pro Lucmagn. Leger vinavon: qu10102016
10.10.2016 / Medien / /


text:
Sülsà
Sülsà (o àpo Sölsà; Sulzano en italià) l'è 'n cümü de 1 917 abitàncc (dàto del Dic 2015 [1]) de la Pruvìncia de Brèsa. El se tróa sö la spónda bresàna de Lach d'Izé.
La zona 'ndoche ve sö Sülsà e le sò frasiù l'éra zà abitàda a l'època dei Romàni. L'abitàt de Sülsà 'l vé sö 'n rìa al Lach d'Izé ma le sò dò frasiù Tesà e Martignàch le se tróa sö la còsta de mut che stà a le spàle del lach. El bórch principàl 'na ólta l'éra Martignàch, e Sülsà l'èra apéna 'l pórt de lach.
Endèl Medioévo, el teretóre de Sülsà l'éra de proprietà del Convént bresà de Santa Giulia e dòpo l'è stat en ma a la faméa dei Olofrédi de Izé.
Uriginàriamènt l'economìa del paés l'è stàda suratöt ligàda a le calchére a la prudusiù de carbù de poiàt. Dòpo s'è difundìt apò la laorasiù de la làna e de le coèrte.
Dòpo l'Otsènt a la laorasiù de la làna s'è sustitüìt la laorasiù de le récc, perchè vergü dei artigiàni de Muntìzola i tacàa a preferéser la tèraférma per facilità i traspórcc.
Evulusiù demogràfica[Modifega | modifica 'l sorgent]
Abitàncc censìcc
Riferimèncc[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Die Städte sind mit Lärm gesättigt, und es ist heute schwierig, eine ruhige Ecke im Land zu finden. In der Schweiz leidet jeder fünfte Mensch unter Lärm. Die Folgen dieser Lärmbelastung lassen sich in sozialer, medizinischer und wirtschaftlicher Hinsicht messen und belaufen sich auf fast zwei Milliarden Franken pro Jahr.
Rodercik Jaynes
Temps Présent (RTS)
Qua chattais Vus ils megliers films e las meglras serias e docus – senza custs supplementars. L'entira purschida da films e serias en la versiun originala cun suttitels u sincronisada, propostas persunalisadas per films, serias e collecziuns spezialas. Tut quai che Vus duvrais è in login.
Play Suisse As porscha il meglier da las producziuns e coproducziuns da SRF, RTS, RSI e RTR. Damai che Play Suisse vegn finanzià via la SSR, na resultan nagins custs supplementars per utilisar la purschida.
Tuttina sche Vus preferis la televisiun (Swisscom blue TV – disponibel sin la Swisscom Box e la TV-Box (UHD), Apple TV, Android TV), il smartfon u il computer: Play Suisse pudais Vus utilisar dapertut. Quai vul dir: midar senza interrupziun tranter differents apparats e guardar vinavant là, nua che Vus avais chalà, far glistas da favurits che Vus vulais guardar pli tard, crear cuntegns persunalisads ed anc bler auter pli.
Novitads, gronds success ed il meglier da noss archivs. Tut en la versiun originala suttitulada u sincronisada en tudestg, franzos, talian e mintgatant er en rumantsch.