text:
Sajettar
- Mesemna, 15.6.2016, 7:47
Dar ballape, hockey u tennis èn sports che paran dad esser en la moda ozendi. Dal sajettar, ch’è magari bler pli vegl che tut tschels sports, auda ins fitg pauc.
Dar ballape, hockey u tennis. Quai èn ils sports che paran dad esser en la moda ozendi. Dad in sport ch’è magari bler pli vegl che tut tschels, auda ins fitg pauc. Numnadamain dal sajettar. Gist en il Grischun datti dentant blers tiradurs giuvens ed era tiraduras giuvnas.
Ed els èn dus tiradurs che han talent. Il buob Andri Tomaschett da Trun e sia cusrina Elena Tomatschett da Rabius. Els èn daventads campiun svizzer e vicecampiunessa svizra en sajettar cun la buis d'aria cumprimida. La TvR ha gì marveglias co ch'els treneschan en il stan da sajettar ed ha visità ils dus uffants.
L'onn 2009 è Elena Tomaschett vegnida campiunessa da sajettar cun buis d’aria cumprimida. Elena Tomaschett ha sajettà 185 puncts al campiunadi svizzer a Lucerna. Quai ha tanschì per l’emprim plaz. La giuvna da Rabius era ida cun dus collegas a Lucerna. Mo ella ha dentant pudì turnar cun ina medaglia.
Manuela emprenda da sajettar
Sch’ils Tomaschetts da la Surselva sajettan e tutgan uschè bain, vulain nus era empruvar quai. Manuela da battaporta ha vulì savair quant grev ch’i è da tutgar il mez da la schiba. Andri Tomaschett e sia sora pitschna Gianna han gidà a Manuela e mussà in pèr trics. Guardai sche Manuela ha tutgà la schiba.
I dovra l’entir corp per tutgar la noda
Sch’ins s‘imaginescha in trenament da sajettar na patratg’ins betg vid trenament da coordinaziun e cundiziun. Mo exact quai è la basa per daventar in bun tiradur. L'entschatta favrer 2017 han ils tiradurs giuvens dal Grischun sa mesirà a Trun. Il Minisguard ha visità ils giuvens sportists da Trun durant il davos trenament avant la concurrenza, e mussà pertge che currer è impurtant per avair in maun ruassaivel.


c: text/html

text:
Tista Murk, piunier da radio e televisiun
- Mardi, 14.4.2015, 20:03
-
Emprima emissiun:
- Mardi, 14.4.2015, 20:03, RTR
El pudess festivar quels dis il 100avel anniversari. Tista Murk, il piunier da radio e televisiun. L'entschatta dals onns 60 dal davos tschientaner era l'um da radio viagià cun ses microfon en l'alp Cavrein per rapportar dal giubileum da la 50avla stad da Flurin Giger en l'alp. E l'onn 1980 aveva Tista Murk raquintà da sias finamiras per il temp da pensiun. Omaduas emissiuns rendan omagi al pionier oriund da la Val Müstair.
Redacziun: Flavio Huonder

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
10 04
Ol dé 10 de bril l'è 'l 100 ( 101 si l'an al è biseest ) dé de l'an del calendare gregorià; manca 266 dé a finí l'an.
Ul dí 10 de bril al è ul dí da pòost 100 ( 101 si l'an al è biseest ) dal an dal calendari gregurian; i manca 266 dí a finí l'an.
Nom del dé in diferenc dialecc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Aenimenc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
2003 - Kirkuk (ol Kurdistan): la sità la borla in mà de la guerija kurda e de l'esèrsit estaunidench (guèra de l'Iraq).
2010 - L'aereoplà del presidènt de la Polònia l' se schiànta a tèra intàt che l' sircàa de aterà a l'areopórt de Smolensk in Rüsia: i mör ol presidènt de la Polònia, Lech Kaczyński, la sò moér, ol capo de stat magiùr de l'ezèrcit Franciszek Gagor, el vice minìstro di èsteri Andrzej Kremer, ol goernadùr de la banca centràl polàca Slawomir Skrzypek, e töta la delegasiù üficiàla che l'ìa dré a 'ndà a Katyń per prezensià a i selebrasiù 'n memoria de la stràge soviètega de polàch per mà de Stalin.
Nassimeent[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- 1982 - Chyler Leigh: attris, cantant e mudela americana.
Necrolòse[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
1902 - Barcelona: Bartomeu Robert, plö cognossit come Dr. Robert, medi e polítegh Català (n.1842).
1919 - Chinameca, Mèssich: Zeneral Emiliano Zapata, al borla zò mort in öna imboscada per órden de Pablo González.
1965 - Nissa, Fransa: Carolina Otero, cognossida come La Bela Otero. Balerina d'orísen Spagnöla, famusa internassiunalament a la fí del s.XIX.
2010 - ol presidènt de la Polònia, Lech Kaczyński, la sò moér e töt ol sò staff in d'ü dizàster aèreo a l'areopórt de Smolensk in Rüsia.
Feste[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.


text:
E anca quest ann l'è andad! De quí a un par d'hore darom el benvegnid al nœv ann cond la sperança que 'l sagui el płu bell e joiós possible. Mi, a nom del mé blog, àuguri a tuts un boníssim ann nœv, płén de felicità, de joia e de sodisfaccion.
31 dic 2015
1 dic 2015
Una cena e una vísita de Bèrgom... tut en lengua
I dí 28 e 29 de Novembre del 2015 i restarà per sempre end el mé cœr come i dó dí de la lombardofonia. Quan que ho organizad la segonda Cena Lombardòfona, al principi savivi mia que g'havereix havid come hòspeds dó car scłets de Barcelona, anca lor lingüisty, o an'mò que el dí dopo ghe sereix staid l'encontre del Comitad Lombard per la Salvaguàrdia dei Patrimoni Lingüístic. L'è staida una sorpresona que l'ha transformad un fin de setimana qualsevœl en vun per mi indesmentegable.
15 nov 2015
La pax l'è la mea religion
L'è de venerdí de sera, 13 Novembre 2015, la notícia d'una tragédia causada en płen centre de París del grup de extremists ligads al "Stat Islàmic".
14 nov 2015
L'è quell fłor la mea lum
7 nov 2015
De Pont Dalegn a Pomponesc... la cartina lombarda dei comun oròbic!
Volaria de ti, de Pont Dalegn a Pomponesc,
passand per Cremona, de Rivolta a Felònica... per cercar ti!
Probabilment la Giusy Ferreri e la Baby K li g'havereix faid un lavorar del gèner, se li g'hess struiturad la soa cançon vardand quella cartina quí. E quí ve la presenti. Èco la prima part del protòtip (= el pœl cambiar) de la mea cartina, an'mò en fase de creacion, de la toponomàstica en lengua lombarda de la nosta region.
30 ott 2015
Anca el spaci el se colora de lombard
Quant l'è bell saver que la nosta lengua l'è mia propi dré a morir del tut. Ja, perquè gh'è amò qui que 'l cred al valor del nost lombard e gràcie al sforç de tuts, ogni tant g'hom tuts la possibilità de far un passetín endré e de tornar a un sècol fa, quan que tuts i parlava tranquillament en lengua lombarda sença que vergun el ghe diguess vergot.
1 ott 2015
Gh'è un nígol
Bentrovads, encœ volł cuntar-v una poësia que ho scrivud un po' de temp fa, endovè que parli d'una de li "malatie" płu brute de tute: la depression... e ve spłegui perquè mi la consíderi úna de li płu brute. Perquè anca se no l'è "grav" come altre malatie, la g'ha un detalł que li altre li g'ha mia: l'è súbdola. La depression la te porta end una spiral emotiva sença fin. La te porta a la mort... ma taaaant lentament.
26 set 2015
La “Generacion YouPorn”, come ve formi la società del doman
La “Generacion YouPorn”, incí l'è staida soranominada la part de la popolacion que encœ la g'ha entrà i 10 e i 25 any. E no l'è un nom casual, perquè l'è la medema (çoè l'istessa) generacion que l'ha vist el desvilup de la tecnologia, de l'Ínternet e, oviament, del mercad de la pornografia.
1 set 2015
La major part dei spagnœly la cred que Junts Pel Sí la decłararà l'independença
La major part dei spagnœly la cred que la Junts Pel Sí ("Ensema per el Sí", la prima candidatura catalana independentista de le pròssime eleccion, ndr) la tirarà enanç cond i sò płan e la decłararà l'independença de la Catalogna, end el cas que la lista unitària la guadegnes le eleccion del 27 de Setembre, segond un sondaj de la cadena SER elaborad de MyWord.
21 ago 2015
La nœva gràfica la fa de trampolín al nœv sit... forsi!
En prevision d'una possible rechapada del blog, encœ ve presente la nœva gràfica, płus moderna, minimal e cłara. La gràfica precedenta l'era trop "retró", la me piaxia mia fina en fond e la dava al sit un aspet trop scur. Questa gràfica envece l'è el trampolín per la big news que spere la rivarà prest. Le novità de faid i è mia nomà quí. Són dré a desvilupar un nœv sit, completament renovad e cread entregament (o quasi) de mi, ma cond el poc temp que g'ho en quell moment quí, la roba la se slongarà d'un po'. Quissà, magari de quí a la fin de l'ann el sarà pront. HAHAHAHA
Bona jornada e stiv pronts, de quí a 20 dí ghe sarà la famosa Diada Catalana, a la qual parteciparó e su la qual faró una bella blog-crònaca.
12 ago 2015
Una Lombardia bilingüe l'è possible, basta cominçar a mœver-s
8 lug 2015
Un'aultra comparacion entrà le lengüe sorelle
squiciv quí, sedenò vardiv el mé nœv experiment de comparacion. Bona leitura!
3 lug 2015
Són tornad!
Bondííí bela gent, bentrovads an'mò. Ve domande scusa per vésser stait lontàn per incí tant temp, ma come ja v'hive diit, g'hive de far i exams de madurità. D'encœ són líber come l'ària e spere de poder publicar plu roba interessant, soratut perquè voly portar a la lum el mé nœv projet.
31 mag 2015
La tastera lombarda
End l'ambient informàtic, una tastera l'è essencialment un grup de botons que i da al calcolador, ognidun, un specífic «ínput». Un sistema operativ come el Windows el g'ha installad un programa, per so defet, que 'l ghe permet de "reconóscer" i varis «ínputs» squiçads e de convertir-i end la lètera, o el símbol, desiderads.
22 mag 2015
L'experiment ortogràfic al prœva a vegnir fœra
Bonasera a tuts, amics del blog. Encœ voly nomà far una comunicacion de servici. D'encœ e per un po' de temp, scrivaró ly mé artícoly end el mé nœv "protòtip" de ortografia simil-catalana.
19 mag 2015
Un esperiment ortogràfic
Volîv veder l'artícol precedent a propòsit de la cena Lombardòfona, ma questa vœlta scrivud enduna manera tuta nœva? Volîv scuriosar entra i mè esperiments ortogràfic e gramaticai? Se la resposta a quel·le demande chí l'è "porco bígio, sí!", donca squicî quí e legî un esempi de quel que l'è adré, forse, a deventar el mè terz stàndard ortogràfic. Perquè cambiar l'è motiv de cressiment. Pussé ta càmbiet, pussé ta millóret!
Bona seirada, bel·la gent! Mangî polenta e parlî lombard!
17 mag 2015
La “Cena Lombardòfona” intra amix e felicità
L'è passada ind la manera pu bella e joiosa la serada de ier organizada dal sotascrivud a la mea casa. Una "cena lombardòfona", incí l'hive ciamada, che l'è trascorruda del debon beníssim. A la cena sérem in domà quàter, contra i dex-dódex de le prevision, ma comè che se dix, l'importa mia la quantità, quan gh'è la qualità.
6 mag 2015
Da “post” a “nòta”: una forma de lombardizar li paròle
2 mag 2015
Un grup per i ativists de la lengua
L'è nassud propi incœ, 2 de Maj del 2015, el grup de facebook ciamad “Lengua Lombarda: ideë per una standardizazion democràtica”, indovè che se provarà a relazionar-s per discutir de quelle che i è le vàrie problemàtiche d'una standardizazion gràfica de la lengua lombarda.
23 apr 2015
Una cena a bas de lombard
15 apr 2015
I plurai indel Bressàn
Un mè amix spagnœl al m'ha demandad come che i fonziona i plurai de la lengua lombarda. Mi al soo mia per tuta la Lombardia, ma soo comè che i fonziona indel Bressàn.
11 apr 2015
La magia de le parole
La lengua l'è un instrument de comunicazion màgic. L'è màgic perchè l'è un po' come una pozion d'una stria, no? Ti ta ciàpet una pignata, ta ghe mètet dènter un quai ingredients, ta mès·cet un po' e boom, la magia: la parola.
5 apr 2015
Lombard: quan el stàndard al rivarà mai
Un dei problemi pussé importants de la lengua lombarda l'è sèmper stait quell del stàndard ortogràfic. Anc'mò anca adèss, defait, el lombard l'è parlad da pussé de 4 milion de persone, intra quei che i la parlan come lengua màder e quei che i butan lí una quai parola de tant in tant, ma per desfortuna al pœl gnanc'mò goder d'una manera únivoca de scríver.
2 apr 2015
Destacar la S da la C: qual segn drovar?
Fin dal prim moment che hoo ambiad a jontar-m a la lengua lombarda, hoo sèmper hiit problemi per quant al revardava l'ortografia. Defait nissun dei pussé spantegads sistemi de scritura del lombard al me piaxeva fin in fond e trovavi difícil poder legar-m in manera "profonda". Un dei problemi per mi pussé insormontàbei l'era la grafia s-c e s'c. Nissuna de le do grafie la m'è mai piaxuda, per un par de rexon, che naroo a spiegar chí de sota.
1 apr 2015
Una mimosa per tute le fomne
Ier de sera hoo partecipad a la mè prima dei tante conferenze in lengua lombarda organizade da la jornalista Simona Scuri, de Il Sole 24 Ore, e dal cantaudor milanés Lissander Brasca, che ormai dal 2012, con cadenza quasi mensil, le se tegnen indel comun de Bussor (in italiàn Bussero), un comun del milanés, e che ogni mes i tratan d'un argoment diferent e dei pussé spantegads.
17 mar 2015
La torna in vita la lengua dei emozion
L'è principiad intorn al 1993 el viaj de l'Organizazion dei Nazion Unide per l'Educazion, la Scienza e la Cultura, l'UNESCO, per salvaguardar i lengue del mond in via d'estinzion. Un líber ciamad Unesco Red Book Report on Endangered Languages (el Líber-Report Ross in sui Lengue in Perícol de l'Unesco) l'ha catalogad tute i lengue minoritàrie de tut el mond e l'ha portad l'atenzion in su tute quelle cond un altíssim perícol d'estinzion.
14 mar 2015
Mi sont viv (Estic viva)
Quan mi piangi soo,
che in banda a ti,
pœdi respirar,
perchè ta me feet ésser viv.
Quan ta me vàrdet soo,
che se tochi el ciel e voli,
mi sont viv.
12 mar 2015
Credi in ti (Creu en tu)
sui mè làver un sorrís,
con canzon del to John Lennon
che scoltàvet quan sont nassud.
Mi sont chí perdud induna ísola
tut quell che mi g'hoo t'el doo a ti
inviaroo al mond incœ un SOS
e diroo a tut el mond che
"Ta seet tut"
10 mar 2015
El nœv LoRiS e el nœv bloc
Bondí a tuts, car i mè (poc) letor, incœ vœli far un'oltra comunicazion de servizi dedicada al LoRiS² e a una modífica a la "destinazion d'us" de LaVoxLombarda. Incœ, defait, l'entra ofiçalment a far part del blog el nœv sistema ortogràfic che v'hoo cuntad la setimana passada, basad sul SL (el qual "mèntor" al g'ha no perdud temp per dar-m del plagiador, ndr) e che podarii prest lèger ind la sezion dedicada. Come oltra novità del spazi, comúnichi ofiçalment che sont adré a entrar ind la zona rossa de l'ann scolàstic e che, donca, per un poc, g'havaroo no temp per gestir-l, ma... al gh'è sèmper un ma... provaroo a star-v dedré publicand, de tant in tant, un nœv artícol de una longa série dedicada a... *rull de tambur* la traduzion di canzon vàrie in lombard. Quei che i me cognossen i san che a mi al me piax tant tradúxer canzon in lengua lombarda, ma che per mè desfurtuna, g'hoo no una gran capacità canora e per quell la mè traduzion la resta scrivuda e no cantada.
Intant ve saludi. A prest :)
28 feb 2015
El nœv LoRiS
26 feb 2015
Modífica del LOriS
Bondí a tuts, car s·cets e amix. Incœ vœli domà far una precisazion.
I ènn un poc de dí che públichi nagot, ma la rexon l'è semplicíssima: sont adré a recrear un standard ortogràfic plœ "italianizad" (o mei, plœ "tradizionalista"), per quell sont ocupad. Quan che haroo completad la modífica del mè LOriS (che ciamaroo LOriZ in manera scherzosa) v'el postaroo, v'el cuntaroo e cominçaroo a far-l cognósser a tuts. Gràzie de l'atenzion e bona letura :)
21 feb 2015
El reloi l'è miga precís per tuts
Cognossii un quai amix o parent che al riva sèmper in retard? Una de quei persone che, anca se i prœvan a rivar puntuai, i ghe la fann propi miga? D'incœ al gh'è un studi che al dimostra come la saghe miga tuta colpa de la maleducazion dei persone, ma che la colpa la g'havaríss de vésser cercada ind i capacità naturai dei individui.
19 feb 2015
Quan el Photoshop al te fa deventar gross
I ènn de ier i imagin che le hann fait el gir del mond in poche ore: l'artísta e gràfic spagnœl David Lopera l'ha publigad su la so pàgina del Facebook un grup de fotografie ind i quai famose stelle internazionai i eran reatraite con 60 chili de plœ. Un procediment invers al normal lavorar d'un gràfic che al lavora con personaj famós, donca, che l'è stait compagnad da forte polémiche in tut el mond.
16 feb 2015
Lengües germanes en comparacion
L'è ja un bell po' que digue a tutes les persones que les me conosç que la lengua lombarda l'è una lengua tant similar a la cusina spagnœla (la lengua catalana) e a quella francesa (la lengua occitana), ho però gn'amò faid una bella comparacion come que la se g'ha de far.
12 feb 2015
L'Instadependenza, una droga legal
Tuts i cognossen quell che l'è el famós Instagram, no? Al gh'è chi che l'al dovra, al gh'è chi che la l'ha dovrad indel passat, al gh'è chi inveci la l'ha apena sentid nominar. Defait, però, tuts i la cognossen. Quei che i la dovra, pœ, i ènn a cognossenza de quella che mi ciami la “Instadependenza”.
10 feb 2015
L'Alleluia del Cohen
que el Dàvid el sonava al re
ma so que a ti la te płax mia la música
El fa incí, un fa e un sol,
el la menor e el la major,
el re perpless el scriv jo l'alleluia
5 feb 2015
Se al vœl fiocar, lassa che al fiochi
Ah, la nev, che bella cosa. La quarça jo tut in quàter·e·quatrot e la càmbia el paesaj induna manera che la somea quasi una magia. Del dibon. Quan che sont livad su incœ e me sont metud inanz al volant de la mè màchina, hoo fait fadiga a capir indov'che seri. Ah, come l'è bella.
3 feb 2015
Provar a lavar-s no?!
Ma òstia, è-l difícil provar a lavar-s inveci de butar-s sota una cascada de perfum?! Vœli dir, che ognun al faghe quell che al vœl, al saghi ciar, ma l'è miga possíbil spuzzar compagn d'una cavra e cercar de scónder jo la spœzza con líter de perfum... perchè la spœzza la se sent de plœ, insí!
2 feb 2015
E se el Lombard al diventàss ofiçal?
L'è mia tant ciara la rexon per la quala incœ la lengua lombarda l'è gnanc'mò recognossuda e tratada compagn d'una lengua come le aultre. In fin dei cunts, de lengue compagne al lombard, ma ofiçai, ghe n'è. Prima intra tute, la lengua catalana.
1 feb 2015
Lombard, dome-ga la dignità che al se mèrita
L'è miga difícil capir che anc'mò indel 2015 la gh'è una forta “dialet-fobia” ind la nosta penísola. Che la colpa la saghe de la coltura italo-cèntriga o che la saghe de l'ignoranza dei italiàn, l'única cosa certa l'è che incœ se ta pàrlet la toa lengua ta seet un stúped.
31 gen 2015
Sergio Mattarella l'è l'undexésim president italiàn
ROMA, 31 de Jenar del 2015 — El júdex de la Cort Costituzional Sergio Mattarella, de 73 agn, l'è el nœv president de la República italiana.
Iscriviti a: Post (Atom)


text:
Nepal daventa ina democrazia
- Dumengia, 20.9.2015, 17:19
En il Nepal è per l'emprima giada entrada en vigur ina constituziun democratica. Quai 9 onns suenter che la monarchia è vegnida abolida. Il parlament ha approvà la constituziun cun 507 da 598 vuschs.
La constituziun introducescha in sistem federalistic cun 7 provinzas che remplazzan il stadi central. Plinavant èn uss il stadi e la religiun separads. L’entrada en vigur è vegnida annunziada dal president Ram Baran Yadav.
Pliras minoritads etnicas sa lamentan però che lur dretgs sajan limitads. Perquai hai dà durant pliras emnas demonstraziuns violentas en il sid dal pajais. 40 persunas èn mortas.
RR novitads 17:00


text:
Fin da la navigaziun principala
Entschatta dal navigatur
Cumin d'Appenzell Dadens
Descripziun
L'ultima dumengia d'avrigl sa radunan las votantas ed ils votants d'Appenzell Dadens en il vitg dad Appenzell per far là cumin. L'avantmezdi ha lieu il servetsch divin da cumin, al qual sa participeschan er ils commembers da la regenza e da la dretgira chantunalasco er giasts d'onur. Precis a las dudesch cumenza il cortegi da la regenza, da la dretgira e dals giasts d'onur davent da la Chasa communala fin a la Plazza-cumin. Ordavant va la societad da musica «Harmonie Appenzell» sunond in marsch plaun. Ils «Rhodsfähnriche» ed ils giunchers dals set districts («Rhoden») da l'Appenzell Dadens dattan cun lur unifurmas e bandieras ina tempra viva e colurada al cortegi. Ils commembers da las autoritads portan il vestgì uffizial, ils umens er anc in'arma (sabel u spada) ed in chapè. Uschespert ch'il zain grond ha finì da tutgar, avra il president da la regenza il cumin e tegna in pled. Suenter l'elecziun dal president e dal vicepresident da la regenza prestan quels – ensemen cun il pievel – l'engirament da cumin en l'act il pli solen dal cumin. Avant las votaziuns davart las fatschentas (projects constituziunals, da leschas e da credit) vegnan confermads u elegids da nov ils commembers da la regenza e da la dretgira chantunala. Las votantas ed ils votants han la pussaivladad da prender il pled davart las fatschentas e da preschentar lur arguments per u cunter questas fatschentas. A la fin dal cumin banduna il cortegi la plazza gist uschia sco ch'el è arrivà.
Gallaria d'illustraziuns
Documents da video
Extract dal film «S Woot ischt frei. Die Landsgemeinde von Appenzell Innerrhoden», 2004 © Andreas Baumberger AG/Museum Appenzell, 2004
Referenzas e dossier
- Publicaziuns
Hermann Bischofberger: Eid, Zeremoniell, Wappen, Siegel und Fahne als tragende Bestandteile der Landsgemeinde von Appenzell Innerrhoden. In: Innerrhoder Geschichtsfreund 46. Appenzell, 2005
Josef Küng: Die Landsgemeinde. In: Unser Innerrhoden. Ed. Landesschulkommission Appenzell Innerrhoden. Mit Beiträgen von Josef Küng, Ferdinand Fuchs, Roland Inauen, Oskar Keller, Joe Manser, Johann Manser, Edi Moser, Alfred Sutter. Appenzell, 2003
- Multimedia
Landsgemeinde in Appenzell
Eine Landsgemeinde in Appenzell Innerrhoden um 1940
Ref. Fonoteca naziunala svizra:
DAT15679 Tr. 3
- Dossier
- Innerrhoder Landsgemeinde
Ausführliche Beschreibung Ultima modificaziun: 20.07.2012
Dimensiun: 292 kb
Tip: PDF
- Innerrhoder Landsgemeinde


text:
Renovaziuns dals indrizs da sport a Cuira èn in pass vinavant
- Gievgia, 23.6.2016, 17:48
Il cussegl communal da Cuira ha ditg cun 18 vuschs gea, naginas cunter-vuschs e 2 abstenziuns cleramain gea al plan da master da la suprastanza per l’infrastructura da sport sin la Obere Au.
Quest plan è ina skizza, co l’infrastructura da sport duai vegni renovada e bajegiada ora. Tenor il plan vegnan singuls projects elavurads e lura mess avant al cussegl communal e sche necessari al pievel. L'emprim project è gia tras. Il cussegl communal ha ditg unanimamain gea a la construcziun d’in plaz da ballape artifizial a l’Obere Au. Quel custa 2.5 milliuns francs. Sch’i na vegn betg fatg diever dal referendum facultativ, pon las lavurs gia cumenzar igl atun.


text:
Accents: gasetta da chasa RTR e SRG.R
La gasetta è in med da communicaziun tant intern so extern. Extern duai la gasetta Accents crear il liom tranter RTR e la societad purtadra, la SRG.R. Intern duai ella colliar collavuraturas e collavuraturs RTR che lavuran a Scuol, Samedan, Savognin, Glion, Mustér, Cuira ed a Berna e che vivan en tut las regiuns dal Grischun e per part er ordaifer. Accents duai far punts tar collavuraturas e collavuraturs e tar persunas-clav da la societad civila rumantscha ed attaschadas a RTR.
La gasetta cumpara 4 giadas ad onn (mars, zercladur, settember, december).
2017
Accents 1 (2.4 MB) Nus essan nus - RTR e sia posiziun en la SRG SSR
2016
Accents 1 (3.0 MB) Dapli per noss public - dapli per Vus
Accents 2 (1.9 MB) La televisiun rumantscha cun in nova purschida da stad: "Sil punct"
Accents 3 (3.8 MB)
... raquintar las istorgias da nossa regiun -
l'ediziun speziala dals Accents fatga dals emprendists/da las emprendistas da RTR
Accents 4 (2.6 MB) Il vent daventa pli criv (en Grischun)


text:
Ura da sulegl
- Mardi, 21.6.2016, 8:11
Ils 21 da zercladur è il pli lung di da l'onn. Quest di fa il sulegl il pli lung gir sur il firmament. Quest gir pon ins era nudar e mesirar cun ina ura da sulegl.
Ils 21 da zercladur è il pli lung di da l'onn. Quest di fa il sulegl il pli lung gir sur il firmament. Quest gir pon ins era nudar e mesirar cun ina ura da sulegl. Sin Muottas Muragl, in culm en l’Engiadina, è vegnì preschentà il zercladur 2012 la pli exacta ura da sulegl dal mund. Ma co funcziuna quai propi?


text:
«S&P» degradescha la bonitad da la Brasilia
- Gievgia, 10.9.2015, 8:04
L'agentura da rating americana «Standard & Poor's» ha sbassà la bonitad da la Brasilia sin il «stgalim speculativ». Per il pajais munta questa degradaziun ch’i dat probabel credits mo sut mendras cundiziuns.
Las sfidas per la presidenta brasiliana Dilma Rousseff sajan vegnidas pli grondas, argumentescha l'agentura sia decisiun. La Brasilia sa chatta dapi mais en ina recessiun e cumbatta per la fidanza dals martgads da finanzas. L’agentura da rating aveva gia avertì avant dus mais dad ina degradaziun.
RR novitads 08:00


text:
Silva-Ramos: «Mes temperament mexican n’è betg adattà a mintgin»
- Venderdi, 15.12.2017, 11:31
Entant che sias ragischs latinas èn idealas per avair in bun fil per exempel cun pazientas portugaisas, ha Riccardo Silva-Ramos da dosar ses temperament tar auters clients.
Riccardo Silva-Ramos lavura dapi 15 onns en l'Engiadina sco ginecolog. Avant ch’el è rivà a Samedan, ha il Mexican lavurà en il chantun Schaffusa. La vita en l'Engiadina n'al plascha betg mo pervi da la criminalitad bunamain betg existenta. Er l’autezza è d’avantatg per il Mexican ch'è creschì si en ina regiun sin 2100 meters sur mar.
-
1 Mezdi: In medi mexican, cuntent da temperaturas frestgas 4:01 min
da Novitads dals 14.12.2017
MintginA è spezialA
A l’entschatta saja sia lavur en Svizra stada difficila. Quai surtut cunquai che Riccardo Silva-Ramos è da lingua materna spagnola. El haja l’emprim gì da gudagnar la fiduzia da sia clientella. Entant sa senta il Mexican ordvart bain e giauda er l’internaziunalitad en l’Ospital regiunal a Samedan. Impurtant è tenor el ch’ins piglia mintga persuna singula sco ch’ella è.
RR actualitad 11:00


text:
Ativé ij sota-tìtoj për vëdde 'l test piemontèis...
5:21 Quand che Gesù a l'é torna passà an sl'àutra riva ant la barca, a l'é ambaronasse na gran furfa davzin a chiel, e a l'era davzin al mar. 5:22 Valà ch'a l'é rivaje un dij cap dla sinagòga, ëd nòm Giàiro. Quand ch'a l'ha vëddù Gesù, a l'é campasse ai sò pé 5:23 e a l'ha supplicalo con insistensa disendje: "Mia cita a l'é press a meuire. It prego 'd ven-e e d'amponje le man përchè a sia varìa e ch'a viva. 5:24 Gesù, donca, a l'é andass-ne con chiel, e ëd grand ëstrop ëd gent a j'andasìo dapress e a lo s-ciassavo tut dantorn.
5:25 Antlora na fomna ch'a l'avìa 'n fluss ëd sang da dódes agn, 5:26 ch'a l'avìa tant patì ant le man ëd vàire médich, e ch'a l'avìa spendù tut lòn ch'a l'avìa, sensa gnun profit, ma pitòst andasend viaman pes, 5:27 Avend sentì parlé ëd Gesù, a l'é vnùita ant la furfa për daré, e a l'ha tocà soa vesta. 5:28 Përchè a disìa: "A basta ch'i toca mach soa vesta, i sarai varìa". 5:29 E pròpi an col moment-lì ël flussa ëd sangh a l'é fërmasse e a l'ha sentù an sò còrp ch'a l'era varìa da sò flagel. 5:30 Dlongh Gesù, rendendse cont dla fòrsa ch'a l'era surtìa da chiel, a l'é virasse vers la gent e a l'ha dit: "Chi é-lo ch'a l'ha tocà mia vestimenta?". 5:31 Contut.ij sò dissìpoj a l'han dije: "Vëddes-to nen che la furfa at sara tut dantorn, e it dise: 'Chi é-lo ch'a l'ha tocame?'". 5:32 Ma Gesù a vardava tut dantorn për vëdde cola ch'a l'avìa fàit lòn. 5:33 Antlora la fomna, sbaruvà e trambland tuta, savend lòn ch'a l'era rivaje an soa përson-a, a ven e as campa ai sò pé, e a diciara tuta la vrità.b A-j dis: "Fija mia, toa féj a l'ha salvate; vat-ne an pas, e sie varìa da tò flagel".
5:35 Antramentre ch'a parlava ancora, a l'é rivaje 'd gent da ca dël prinsipal ëd la sinagòga, ch'a l'han dije: "Toa fija a l'é mòrta, përchè das-to ancor ëd pen-a al Magister?". 5:36 Ma Gesù, avend tòst sentù lòn ch'a disìo, a-i dis al cap ëd la sinagòga: "Tëm gnente, chërd mach". 5:37 E a l'ha përmëtuje a gnun d'andeje dapress, gavà a Pero, e a Giaco, e a Gioann ël frel ëd Giaco. 5:38 Peui a l'é andàit ant la ca dël cap ëd la sinagòga, e a vëd ël brut ciadel, visadì, coj ch'a pioravo e ch'a sgarìo. 5:39 E essend intrà, a l'ha dije: Përchè feve-ne tut ës tapage, e përchè i piore? La cita a l'é pa mòrta, ma a deurm". 5:40 E a lo pijavo 'n gir. Ma Gesù avendje fàit seurte tuti, a pija 'l pare e la mare dla fijëtta, e coj ch'a-i ero con chiel, e a intra là andoa a-i era la fijëtta cogià. 5:41 E pijand la masnà për man, a-i dis: "Talitha comi", che, voltà an nòstra lenga, a veul dì: "Fijëtta, it diso, àuss-te!". 5:42 Dlongh la fijëtta a l'é aussase, e a l'ha marcià; përchè a l'avìa dódes agn; e lor a na son ëstàit tuti maravijà. 5:43 Gesù, peui, a l'ha comandaje a paròle ciàire che gnun a lo savèissa. A la fin, a l'ha dije ch'a-j dèisso da mangé a la fijëtta. (March 5:21-43).


text:
Una identitaa trigonométrica l'è una relazziun implicaant da li funziun trigonométrich e verificada par tüti li valuur da li variàbil í cuntegnüdi. Sti identitaa a pòden vess ütil, cur che una espressiun cunteneent da li funziun trigonométrich la gh-a besogn da vess semplificada. Li funziun trigonométrich inn un bell puu ütil in intégrazziun, par integrà da li funziun «non trigonométrich»: un prucedimeent abitüaal, al cunsist a fà un cambi da variàbil ütilizant una funziun trigonométrica, e a semplificà da séguit l'integrala utegnüda cun li identitaa trigonométrich.
Notazziun: cun li funziun trigonométrich, a definiremm sin2, cos2, etc., li funziun tai che par ògni real x, sin2(x) = (sin(x))2, ...
-
-
Al è fàcil vidé sül círcul trigonométrich che:
-
-
-
-
(la demustrazziun la depeent sü la definizziun da li funziun cosinus, sinus)
In física, al è important savé che tüti li cumbinazziun lineaal da òndi sinusoidaal da la medésima períoda, ma da fasa difereent, l'è, da l'istessa manera, una ònda sinusoidaal da la medésima períoda ma cunt una fasa diversa.
In d'òlter tèrmin :
-
intúe
-
-
Ul medi ul püssee sveelt par pruvà sti fòrmül al è d'ütilizà li fòrmül d' Euler in anàlisi cumplessa.
La fòrmüla da la tangeent la seguiss a partí da li òltri dò:
-
-
-
Sti fòrmül a pòden vess utegnüdi rempiazzaant inti teuréem d'adizziun, e ütilizaant ul teoréma da Pitàgora par li ültim dò, u anca ütilizaant la fòrmüla da de Moivre cunt .
-
-
-
Si Tn è ul n-ésim polinòmi da Chebychev alura
-
La fòrmüla da de Moivre la sa scriif:
- int-úe i a l'è l'ünitaa imaginària.
Ul nücli da Dirichlet Dn al è la funziun definida par :
- par ògni real x,
Ul prudott da cunvulüzziun da una funziun da quadraa integràbil e da períoda 2p cul nücli da Dirichlet a l'è l'istess che la suma d'òrdin n da la suva série da Fourier.
Sti fòrmül a permétten da scriif cos2(x) e sin2(x) in funziun dal cosinus da l'angül dòpi.
-
-
Rempiazzaant x par x/2 inti fòrmül da redüzziun da li putenzi, e ricavaant da séguit l'espressiun da cos(x/2) e sin(x/2), nü utenemm:
-
-
Mültipliemm tan(x/2) par 2cos(x/2) / ( 2cos(x/2)) e sü(b)stitüemm sin(x/2) / cos(x/2) par tan(x/2). Ul nümeratuur al è alura istess a sin(x), grazzia a la fòrmüla da l'angül dòpi; ul denominatuur al è istess a 2cos2(x/2) - 1 + 1 che, da l'istessa manera, al è istess a cos(x) + 1.
La secònda fòrmüla la veen da la prima mültiplicaant par sin(x) / sin(x) e semplificaant ütilizaant ul teoréma da Pitàgora.
-
Si punemm , truvemm:
-
-
-
sti fòrmül permétten da semplificà di calcüi trigonométrich arivaant a di calcüi sura di frazziun razziunaal. I permétten da l'istessa manera da determinà ul cungjuunt di puunt razziunaal dal círcul ünitaa.
Sti fòrmül a pòden vess demustraa desvelüpaant i mémber da drita pai fòrmül d'adizziun :
-
-
-
Al è assee da cambià x par (x + y) / 2 e y par (x– y) / 2 inta li fòrmül da trasfurmazziun da prudott in suma.
-
-
-
-
Si x > 0 alura
-
Si x < 0 alura
-
Da plüü, per ògni x,y, al var
-
Un bell puu d'identitaa símil a a pòden vess utegnüüt a partí dal teoréma da Pitàgora :
Richard Feynman, retegnüü d'avé imparaa beníssim li fòrmül da trigonometría, al s'è sempru recurdaa da chesta cüriusa identitaa:
-
Una taal identitaa a l'è un esempi d'identitaa che la cunteen nò da variàbil, e la s'obteen a partí da l'üguaglianza??? :
-
Li relazziun segueent a pòden, da l'istessa manera, vess consideradi cuma da li identitaa senza variàbil :
-
-
Sa trœva che la mesüra in degree di àngui la dà mía una fòrmüla püssee sémplis che la mesüra in radiaant, cur che a cunsideremm chesta identitaa cun 21 ai denominatuur:
-
Ma i fa(c)tuur 1, 2, 4, 5, 8, 10 a pòden fà pensà ai nümer inter inferiuur a 21/2 che gh'ann mía da fa(c)tuur cummün cun 21. I ültim esempi inn cunseguenzi d'un resültaa da basa sura i polynòmi cyclotòmich; i cosinus inn li parti reaal di radiis da sti polinomi ; la suma di zéer la dà la valuur da la funziun da Möbius in 21 (ín dal cas precedeent); dumà la metaa da li radiis inn preseent in la relazziun precedeent.
In anàlisi, al è esenziaal che i àngui che aparíssen cuma argümeent da li funziun trigonométrich, a síen mesüraa in radiaant; si a inn mesüraa in degree u int importa-mía quaal òltra ünitaa, alura li relazziun reportaa chí-da-sòta a devénten fòlsi. Si li funziun trigonométrich inn definidi geometricameent, alura li sœu derivadi a pòden vess utegnüdi demustraant prealabilmeent sti límit :
-
e
-
e ütilizaant la definizziun cunt i límit da la derivada in un puunt, inscí cuma i teuréem d'adizziun; si li funziun trigonométrich a inn definidi par li sœu série da Taylor, alura li derivadi a pòden vess utegnüdi derivaant li sérii inteer tèrmin a tèrmin.
-
Li òltri funziun trigonométrich a pòden vess derivadi ütilizaant li identitaa precedeent e li régul da derivazziun, par esempi :
-
-
-
-
Li identitaa sura li integrali a pòden vess truvaa in la Taula da l'integrali.


text:
Suvich
Suvich (nom ufizial en italian: Sovico) l'è un cumün de la Provincia de Munscia e Brianza. El gh'ha 8 393 abitant (dàto del Dic 2015 [1]), 'na süperfis de 3,25 km² e 'na densità de 2 582 ab./km². L'è tacaa ai cumün de Triugg, Albiaa, Machee e Lissun.
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nümer de abitant del cumün de Suvich l'è mustraa in de la tabela chi desutta:
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Fasce di reddito
Fasce di reddito tabella di punteggio in riferimento al reddito
Formulars
- EEVE - Einkommensstufen_Punkte.pdf ›(482 KB)
Sorvisc assegnà
- Abité Cumpra dl terac y cosć de urbanisaziun
- Abité Cumpra o costruziun dla pröma ćiasa - condiziuns por ti rové pormez al'alisiraziun y calcolaziun dl’alisiraziun online
- Abité Cumpra o costruziun dla pröma ćiasa - contribuć de un n iade
- Abité Cumpra o costruziun dla pröma ćiasa – criters d’assegnaziun di punć
- Abité Recuperada dla pröma ćiasa - condiziuns por ti rové pormez al'alisiraziun y calcolaziun dl’alisiraziun online
- Abité Recuperada dla pröma ćiasa - contribuć de un n iade por la recuperada o por la cumpra y la recuperada
- Abité Recuperada dla pröma ćiasa - criters de assegnaziun di punć
- Recuperada convenzionada de abitaziuns


text:
Sancziuns cunter la Russia restan ad interim
- Venderdi, 18.12.2015, 19:03
L'Uniun europeica n'è betg cuntenta cun il svilup en l'Ucraina e prolunghescha perquai las sancziuns cunter la Russia.
Il process da pasch per l'Ucraina na fetschia betg avunda progress. Perquai valian las sancziuns er per ils proxims 6 mais. Quai han ils represchentants da 28 stadis da l'UE decidì. Ussa ston las regenzas en las citads principalas anc confermar questa decisiun a scrit. Las sancziuns sa drizzan tranter auter cunter bancas statalas Russas, cunter l'import e l'export da material d'armament e cunter l'industria da gas ed ieli Russa.
Il fanadur 2014 aveva l'UE decidì questas sancziuns suenter ch'in aviun da passagiers era vegnì sajettà giu sur l'Ucraina. 298 persunas eran a bord. La UE aveva gia prolungà las sancziuns enfin il schaner 2016, e quai, malgrà las perditas per interpresas indigenas. L'entschatta december avess l'UE puspè giu da decider davart ina prolungaziun. Plirs pajais avevan dentant annunzià dubis perquai ch'ins na possia betg chastiar la Russia ed il medem mument prender encunter agid en il conflict da la Siria.


text:
Vignetta d’autostrada duai vegnir pli chara
- Glindesdi, 14.9.2015, 13:21
Il Cussegl federal vul auzar il pretsch per la vignetta d’autostrada e propona al parlament d’approvar ina moziun correspundenta. Ina argumentaziun n’ha il Cussegl federal dentant betg publitgà.
Da la moziun vegn il Cussegl dals chantuns a discutar probabel proxima gievgia. Inoltrà la moziun ha la cumissiun da traffic dal cussegl dals chantuns. Il november 2013 aveva il pievel svizzer votà cunter in auzament dal pretsch per la vignetta sin 100 francs.
RR novitads 12:00


text:
Rómbo
Ol rómbo l'è öna figüra geomètrica piàna, l'è ü polìgon e l'è ü particolàr quadrilàter che 'l gh'à töcc e quàter i làti lónch istès e 'n piö i lati opòscc i è paraléli tra de lur e per chèsto l'è ach ü paralelogràm. Ol quadràt l'è ü rómbo particolàr che 'n piö l' gh'à ach i quàter àngoi grancc istès e cioè de 90 gràdi.
La sóma di quàter àngoi dét in d'ü rómbo l'è de 360 gradi.
I dò diagonài d'ü rómbo i è mia lónghe stèse tra de lùre, però i se 'ncrùsia 'n del mès del rómbo e i è metìde a perpendìcol tra de lùre.
Ol perìmeter d'ü rómbo[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Per troà 'l perìmeter d'ü rómbo m'è moltiplicà 'l làto a per 4
L'àrea d'ü rómbo[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Per troà l'àrea d'ü rómbo m'è moltiplicà i dò diagonài d1 e d2 tra de lùre e dividì töt per 2
sedenò s'pöl moltiplicà 'l lato a per la sò altèsa h
L'àrea del rómbo s'pöl troàla pò a moltiplicà ol quadràt d'ü làto per ol séno de ü di àngoi del rómbo, öpör s'pöl troàla pò a moltiplicà 'l sémi perimetèr del rómbo per ol ràgio dèl sércc dizegnàt dèt in del rómbo.


text:
Banca naziunala augmenta reservas da devisas
- Glindesdi, 7.12.2015, 10:44
Las reservas da devisas da la Banca naziunala svizra èn s'augmentadas il 5avel mais en seria. La fin da november han ellas muntà a 562,7 milliardas francs.
Quellas reservas èn bun 11 milliardas dapli ch'il mais avant, sco la Banca naziunala communitgescha. D'attribuir è quest svilup probabel a las fluctuaziuns dals curs da stgomi.
Quant fitg u schebain insumma che la Banca ha intervegnì sin il martgà da devisas n'è betg enconuschent. Ils analists quintan dentant mo cun ina lev’intervenziun da l'instituziun.
RR novitads 11:00


text:
Massa netijia ne fej nia bon ala sanità
Sustanzes antibateriches ti prodoc da neté, mitli per puzené l ëifl y tei contra la taces – la ufierta de prodoc per neté y lavé ie stragranda y si adurvanza nia for da fundamënt, dut auter, datrai iela nchinamei periculëusa. Nce sce la publizità nes uel suvënz fé crëier autramënter: la majera pert di mitli speziei ne ie nia de bujën, scrij la scumenciadiva cunsumadëures. Y pona: mitli da neté agressifs y l’igena esagereda possa gaujé alergies. Oradechël ne ie la majera pert dla bateries de cësa defin nia periculëuses. Truep prodoc danejea dassënn l ambient, davia che giut de no duta la sustanzes ie biodegradables tla sereneres.
Coche prodot de basa per puzené a cësa iel normalmënter assé de n detergënt generich adatà per uni sort d’adurvanza, n mitl abrasif mpue plu sterch, canche la va de neté l ledam plu ustinà y ajëi o śaira de limon per ti vester ala depusizion de ciauc te chegadoi, tla baniadoies y te droch. Oradechël buta nce mpue de spirt per neté bën vieresc y spiedli. Per l rest vel la regula che „la forza di muscli“ vën dan la chimica – a chësta maniera respeteien l ambient y brujen calories: a puzené i vieresc bruja na persona de 70 kg te 15 menuc 83 calories: plu o manco l medemo sciche sce la fajëssa jogging per n diesc menuc.
Di mundiel dl cunsum – 50 ani de dërc per i/la cunsumadëures
Ai 15 de merz ie l di mundiel di/dla cunsumadëures. Uni ann lecorda n chësc di la urganisazions per i/la cunsumadëures y si sustenidëures i nteresc de defendura di/dla cunsumadëures, i dërc de basa di/dla cunsumadëures y l bujën de ti jì ancontra ala ngiustizies sozieles, l dezipamënt ecologich y la meladurvanza dl pudëi da pert dl’economia. Chësta urganisazions se refej cundechël a na detlarazion dl presidënt american John F. Kennedy che ova ai 15 de merz 1962 per l prim iede formulà na lingia de dërc di cunsumadëures.
50 ani do chësc fat ie l bujën de sburdlé l’istituzions y l’economia a defënder miec i zitadins y i cunsumadëures for mo atuel. Ma tl medemo mumënt iel danz nce de mpurtanza che nëus zitadins nstësc purton pro al miuramënt dla sozietà.
Sport-events 2012: metëde verda ala chertes falsifichedes
L ann 2012 se prejentea rich de manifestazions sportives che mpulsea y ntujiasmea n gran publich, sciche p.e. i juesc olimpics a London. Ma canche i priejes dla chertes online ie drë massa cunvenienc iel da mëter verda: dovia possel se scuender fregatures.
Cumprëde vosta chertes mé pra purteles ufizieles de prevenduda o da plates web autorisedes. Sun la plates dla Uefa iel la nfurmazions n cont dla purteles ufizieles de prevenduda sibe per i campiunac mundiei europeics dl juech al palé 2012 che nce per d’autra cumpetizions nternaziuneles y per la Champions League; l medemo vel nce per i juesc olimpics a London. Stampëve ora na copia di documënc sun la pruzedura dl’apusteda o salvëve i „screenshots“ uriginei.
De plu nfurmazions y cunsëies de utl ie da liejer sun la plata dla ZCE sot a www.euroconsumatori.org.
Trapula internet Italia-programmi.net
L’autorità antitrust ti ova de jené dl 2012 dat na straufonga de milions d’euro ala firma Estesa Ltd pervia de si pratiches cumerzieles nia rëidles. Chësta firma, gestëura dla plata internet italia-programmi.net cun sënta sun la ijules Seychelles, sciacova bele da mënsc cunsumadëures che se ova registrà sun la plata internet zënza l savëi y ti mandova amunimënc de paiamënt y manacedes. I/la cunsumadëures fova capitei sun la plata www.italia-programmi.net navigan tl internet ala crissa de software debant. Via per de plu links senialei cun "scaricalo subito" ("cëria ju debota") ruova i/la cunsumadëures pra na scrita "registrati ora e scarica" ("registrëiete śën y cëria ju"). Zënza se rënder cont tumova i/la cunsumadëures te na trapula y se registran stlujovi ju n cuntrat per n abunamënt de doi ani al priesc de 96,00 € al ann.
Do la straufonga da pert dl antitrust semea che la firma ébe śën mudà strategia: Truep cunsumadëures nes conta śën che i giapa amunimënc da pert de Italia-programmi.net (i gestëures dla trapula) cun l titul “Convocazione presso il Tribunale Regionale Giudiziario” – „cunvocazion pra l trubunal regiunel giudizier” per i manacé che do la paroles unirà sciche de dì i fac. Scebën che l cuntenut dl amunimënt ie formulà te na maniera agressiva – l mira a ti fé tëma ai cunsumadëures – ne à chisc nia drë de sté cun festide, ajache n tel tribunal NE IEL NIA. Cunsëies y aiut ie da giapé pra la ZCS, tel. 0471-980939.
Cuntrac per telefonn: la miëura ufierta?
For inò vën tla ZCS cunsumadëures che do avëi stlut ju n cuntrat per telefonn (la majera pert cun n pitadëur de lectrisc o de telefonn) scumëncia a dubité n cont de si apurvazion. L cunsëi dla ZCS: no lascëve ite a dé massa debota l’apurvazion a na pruposta! Nce chi che sà da fé bën i conc, ne ie tan che mei boni de cunfrunté na ufierta mé prejenteda a usc cun l cuntrat atuel y valuté ciun di doi che ie plu cunvenient. L ie miec se nuzé de calculadëures ndependënc y se damandé dadedò, per scrit, ufiertes persunalisedes. Permò do ti avëi cialà avisa a chësta ufiertes y les avëi cunfruntedes dëssen tò na dezijion.
Cunsëi: chi che uel se schivé da cherdedes publiziteres possa se scrì ite tla lista dla oposizions (Registro delle Opposizinoni, www.registrodelleopposizioni.it) y metëde verda de ne dé no ca vosc dac per rejons de publizità.
Spargules sci – ma prëibel aldò dla sajon y dla region y pusciblmënter zënza chimica
Tla cultivazion de spergules iel doi de gran linies: la cultivazion cunvenziunela y chëla biologica; la spergules cultivedes cunvenziunalmënter vën cautedes y sprizedes sinteticamënter. Ciamps moderns de spergules cultivedes cunvenziunalmënter coche i ie da abiné nce te Südtirol god de n sistem de cundotes sota tiera tres chëles che la plantes dla spergules vën blandedes y cautedes cun na soluzion d’ega y chetum artifiziel y sce n cajo nce sciaudedes. Contra malaties da fonch spriza i paures cunvenziunei la spergules cun pestizic. Tla cultivazion biologica vën la spergules cautedes cun chetum o cumpost y la malaties da fonch vën cumbatudes dai paures biologics cun soluzions de ram aldò dla regulamentazions dla UE. La spergules biologiches te Südtirol vën cultivedes dantaldut tl’aziendes Bioland y vendudes n gran pert diretamënter sun l luech da paur. Unfat sce biologiches o cunvenziuneles: chi che à gën la spergules dassëssa les maië dai prims d’auril nchin ai prims de juni. Chi che uel maië spergules blances o vërdes ora de chësta sajon ne se cumporta nia scialdi da fundamënt dal pont d’ududa ecologich: Esperc sà da dì che per l trasport de un n chilo de spergules cun n fliegher dal’Africa dl Sud iel de bujën de cater litri de kerosen.
Spendules
Chi che uel fé na spendula dassëssa pudëi se crì ora a chi che i uel ti la fé – no l cuntrer. Per vester tleres: da urganisazions che pëtla agressivamënter spendules per telefonn o sun streda iel da sté dalonc. Cumpascion, tëma o l dejidere de se desgatië debota da chi che pëtla ne ie deguna bona prerogatives per na spendula. La ZCS à dat ora na plata de nfurmazion te chëla che n possa liejer co che i damandënc de spendules rëidli ie da defrënzië da chëi manco rëidli. La plata info ie da udëi online sot a www.verbraucherzentrale.it y da giapé debant tla verscion sun papier ti ufizies dla ZCS.
ZCE: Diretives per lamentanzes di/dla cunsumadëures
Sce do la cuntlujion de n cuntrat cun n’azienda se portel pro n problem, per ejëmpl ajache l ciuciapolver ie rot do l prim iede che n l à adurvà o ajache l tiermul per la cunseniazion ie bele passà via da dis (y ve ëis stufà de sté a mespies a cialé la televijion) ie la prima cossa che ve toma povester ite chëla de cherdé su l’autra pert almanco per ve lascé ora l sënn. Ma scialdi miec iel fé zeche d’auter: retlamazion scrita. Ma cie dassëssa pa vester scrit te na tel retlamazion? Pra chi possi pa damandé do per cunëscer mi dërc? Respostes a chësta y a d’autra dumandes giapëis tla „Diretives per la lamentanzes di/dla cunsumadëures“ che la Zentrela Cunsumadëures Europeica de Bulsan à publicà. La brosciura ie da giapé debant pra la Zentrela Cunsumadëures de Bulsan (Brennerstraße 3, Tel. 0471-980939) o la possa unì ciarieda ju dala plata dla ZCE www.euroconsumatori.org o la vën mandeda a cësa sun dumanda.
Auti adurvei: ce garanzia àn pa ala fin vëiramënter?
Pra la garanzies di auti de segonda man vëniel for inò su vel melsegurëza. Tan giut vélela pa? Cie ie pa curì avisa? Tlo la nfurmazions plu mpurtantes:
- 1. La garanzia leghela vel nce per auti de segonda man!
- 2. La dureda dla garanzia leghela ie nce pra auti de segonda man de regula de doi ani dala compra inant. Cun n cuntrat possa l venditëur y l cumpradëur smendrì la garanzia a n tëmp de garanzia de n ann, ma nia de manco.
- 3. La rejon de garanzia ie ududa danora dala lege y n ne possa nia renunzië lessù!
- 4. La garanzia leghela ie debant!
Metëde verda: Nia uni dann ne toma automaticamënter tla garanzia. Sambën dajerà n auto cun 150.000 km sun la sciables plu sënies de adurvà che no n auto cun 50.000 km. L dërt de pudëi lascé cuncé n dann n garanzia pra n auto cun truep chilometri ie danz plu rie da pertënder che pra n auto cun puec chilometri!
Deplù nfurmazions sun www.verbraucherzentrale.it
250.000 euro de straufonga per Teletu: viulazion di dërc de retrata
L ann passà d’instà fova truepa persones unides pra la ZC a se lamenté per l medemo problem. Les ova dat si apurvazion per telefonn de ativé n cuntrat Teletu. Dadedò se oveles nuzà dla rejon de se retré dal cuntrat (tl tëmp di diesc dis udui danora dal codesc de defendura di cunsumadëures). Purtruep fova la lëtres recumandedes che les ti ova scrit ala Teletu unides iniuredes da chësta y l cuntrat ti ie debota unit ativà. Perchël fovel tan che mpuscibl (o almanco bendebò cumplicà) mudé inò per jì de reviers pra l „vedl“ pitadëur de telefonn o per avëi inò l „status quo“ de dan che n ova stlut ju l cuntrat. D’agost à la ZCS perchël fat na denunzia de chisc caji pra l’autorità de verdia per la concurënza y l marcià. Śën ie la dezijion unida publicheda: l’autorità de verdia à cunscidrà chësta pratica cumerziela sciche nia rëidla y ti à dat na straufonga de 250.000 euro. „L resta da speré“ dij la ZCS „che chësta straufonga nueva feje a na moda che Teletu mude si cumpurtamënt de viers de si tlienc y tlientes. Nëus ti stajeron a uni moda do a chësta cuestion y, sce l ie de bujën, fajerons inò na denunzia.


text:
ROSSET MEYER GEIGER
- Sonda, 1.8.2015, 11:03
-
Emprima emissiun:
- Sonda, 1.8.2015, 11:03, RTR
Il trio songagliais Josquin Rosset, Gabriel Meyer e Jan Geiger exista dapi 15 onns. Gronda furora han els gia gì fatg cun lur emprim album «What happened» in album che ha survegnì grond laud sin il parchet internaziunal.
En il magazin da cultura che è deditgà durant la stad al jazz preschentain nus tocs da tut ils trais albums da la furmaziun Rosset Meyer Geiger. Exclusivamain schizunt da l'album che cumpara pir l'entschatta dal 2016.
Redacziun: Josquin Rosset ed Esther Berther


text:
Mesiras da spargn tar il persunal federal
- Mardi, 7.6.2016, 12:18
Il Cussegl federal duai spargnar custs tar il persunal da la Confederaziun. Il Cussegl dals chantuns è s’exprimì da francar questa finamira en la planisaziun da la legislatura. Il Cussegl federal duaja mussar si concretamain co el veglia reducir ils custs da persunal.
Il minister d'economia, Johann Schneider-Ammann, ha argumentà adumbatten, che la chombra pitschna sajettia cunter chastels sballunads.
Cun la planisaziun da la legislatura annunzia il Cussegl federal al parlament, tge ch'el quinta da far e da cuntanscher ils proxims quatter onns. I na sa tractia betg d'ina plattafurma d'elecziun u d'in contract da coaliziun, mabain d'ina basa da discussiun, ha constattà Johann Schneider-Ammann.
RR novitads 12:00


text:
La vita en claustra
La vita en claustra è ina vita en cuminaza sut "regla ed avat" en in midament equilibrà d'uraziun, lavur e lectura spirituala. Dapi sia fundaziun en il 8-avel tschientaner è la claustra da Son Jon a Müstair stada abitada permanentamain. Il spiert benedictin è bain evident. Il S. Benedict ha cun sia regla mess il fundament per ina cuminanza d'in urden, nua ch'ils frars e las soras sa scuntran en respect ed umilitad, s'inspireschan e sa gidan vicendaivlamain, procuran per il bainesser da la cuminanza e tschertgan Dieu, ensemen sco er individualmain, ed al van encunter.
In mintgadi cleramain structurà
Tranter la vigilgia, il laud da la damaun a las 5.30, e la complet, l'uraziun da la notg a las 19.30, èn 14 uras dal mintgadi cleramain structurà en claustra: urar, chantar psalms ed imnis al laud da Dieu, lavurar, meditar, leger, mangiar, taschair: di per di, onn per onn, decennis, tschientaners a la lunga. Il decurs dal di da las soras benedictinas da Müstair è oz en sasez il medem sco avant 1500 onns, cur ch'il S. Benedict aveva scrit sia regla. En il center stat la cretta, il tschertgar ed adurar Dieu. Latiers gida il decurs dal di reglà, perquai ch'el porta calma en il di.
Tgi che pensa dentant ch'il temp stettia quiet en claustra e che la vita moderna sa fermia davant la miraglia claustrala, quel è sa sbaglià. Computers ed e-mails han surmuntà ils mirs ch'èn 1200 onns vegls. Termins e tschentadas, conferenzas e duairs mundans tutgan gist tant tar il mintgadi da las mungias sco lur uras canonicas.
Sin l'emprim sguard para la colliaziun stretga da la claustra cun instituziuns na-religiusas da periclitar il ritmus quiet dal di da las mungias. Ma la spiritualitad da Benedict n'è betg simplamain ina metoda sitga per trenar il spiert - ella è liada stretgamain cun la vita dal mintgadi en la claustra ed ha uschia sia plazza er en il mund modern ch'è multimedial, global ed adina pli svelt.
Ina vita deditgada a Dieu
Sche Vus dumandais las mungias da Müstair suenter lur motivs da s'avair decisas d'entrar en claustra, lura vegn mintgina a raquintar in'autra istorgia. A tuttas è dentant cuminaivel il giavisch, da vegnir pli daspera a Dieu. La via en claustra n'è però betg be in singul pass, igl è anzi in crescher lien, in emprender permanent. Benedict conguala la claustra cun ina "scola en servetsch dal Segner" (RB, prolog 45). El di sez che la via na po betg esser autra che stretga al cumenzament. "Tgi che fa dentant progress en la cretta claustrala, quel tschiffa in cor vast e quel va en la fortuna immensa da l'amur la via dals cumandaments da Dieu." (RB, prolog 49)
Oz èn quai nov dunnas che vivan mintga di la spiritualitad benedictina en la claustra da Son Jon a Müstair. Dapi schaner 2013 maina sora Domenica Dethomas la cuminanza claustrala. Sia maniera averta e plaina d'umor mussa che "esser mungia" na signifitgeschan betg be severitad e rigurusitad.


text:
El Paśo
El Paśo (a s lèś [ɛl ˈpæsoʊ] in ingléś) l'è na sità di Stat Unî ad siesènt-utantamìla abitànt a 'l incìrca (2016). La s cata in dla cuntèa 'd El Paśo in dal cantòṅ più a òvest dal Tèxas, fra 'l 'l Mèsic Nóṿ e 'l Mèsic, separâ da 'l fiùm Rio Grand e c'n al deśèrt ad Chihuahua lè dintóran. Al sò nóm al riva da 'l spagnōl e 'l vōl dir “Al Pas”.
Tgnénd adrē a 'l censimènt dal 2010, la sò pupulasiòṅ la s divìd in un 80,84% ad biànc, un 3,39% ad négar, un 0,73% ad natìṿ americàṅ, un 1,19% 'd aśiàtic e 'n 11% a 'l incìrca 'd atri rasi.
La sò ecunumìa la pōl cuntàr su 'l cumèrs internasiunàł, su 'l àmbit militàr e petrulìfar, su 'l turìśum e su i servìsi sanitàri.
Da 'l 2017 al sò sìndig 'l è 'l republicàṅ Dee Margo.
Persunàǵ ligâ a El Paśo
- Debbie Reynolds, atōra, cantànta e balarìna


text:
Il plevon na vul betg abdicar
- Mardi, 10.2.2015, 15:56
Il prer catolic da Bürglen en il chantun Uri n'inoltrescha betg sia demissiun sco pretendi da l'uvestg Vitus Huonder. Tenor ina communicaziun dal cussegl da baselgia na vesa el nagin motiv per bandunar sia plaiv.
Vitus Huonder aveva pretendi la demissiun dal prer Wendelin Bucheli suenter che quel aveva benedi in pèr omosexual. Questa benedicziun n'è tenor l'uvestg da Cuira betg cumpatibla cun la teoria catolica.
Cunquai che Bucheli era vegnì ordinà da l'uvestgieu da Losanna-Genevra-Friburg stoppia uss lez tschertgar il discurs cun il prer. L'uvestgieu da Cuira respectia quest process, hai num en ina communicaziun.
RR novitads 16:00


text:
Paragónimus kellicòtti
Al Paragónimus kellicòtti (nóm sientìfic “Paragonimus kellicotti”) 'l è 'n bêg parasìta trimatôd cun la pansa piàta dla famìja di Troglotrematidae cuma 'l Paragónimus westermàni. 'L è ad culōr maròṅ, c'n un còrp fiàp ad fórma uvàla cuma 'n grâṅ 'd cafè e dal vintóśi ch'al dróa par tacàr-'s a 'l sò òspit. Al viṿ in dl'Amèrica dal nòrd (in dua 'l è endèmig), e in Àśia specialmènt. Par vìv'r al parasìta cuma larva al gh'à da pasàr prima p'r al lumàghi 'd àqua, pò p'r i gàmbar o gl'aragósti. Sōl in ùltim al riva a i mamìfar cuma i gat, al spusli, i viśòṅ, i caṅ, i nimài, i sórag, al lóntri o anc 'l óm in dua 'l è respunsàbil 'd un brut mâł ciamâ Paragonimìaśi ch'al pōl anc masàr parchè al frusta i palmòṅ [1].
Al Paragónimus kellicòtti 'l è ermafrudìda parchè al gh'à i òrgan sesuài di masć e anc qvéi dal fémni dònca 'l è bòṅ ad fecundàr-as da par lò. Al pōl vìv'r in di àqui dólsi o salàdi sénsa prubléma. I óṿ i finìs'n in dl'àqua c'n i pét di mamìf'r infèt.
Quànd a s magna di gàmbar minga còt bèṅ, a s pōl ciapàr al vérum. In d'l óm al bêg s fà strada in dal còrp (da adûlt al riva a èsar lung 1 cm a 'l incìrca) par rivàr in dal sò budèli. In séguit al sa spòsta a 'l sarvèl o a i palmòṅ in dua al s sèra dènt'r a na cisti faghénd impinìr 'l òrgan ad lìquid. Al vérum al pōl andàr avànti acsè anc par vint an, faghénd vgnir la tós, fadìga a tōr fiâ, śbóc ad sangṿ, stufìśia e févra. Da spés a 'l s véd anc giràr sót-pèla.
Culegamènt estéran
Nòti
- ↑ I gàmb'r i pōlan far vgnir di infesiòṅ grâvi ad parasìta La Stampa, 27 ad Maǵ dal 2010


text:
Terrada betg necessaria
- Sonda, 18.4.2015, 8:11
La squadra da hockey naziunala svizra U18 ha pers l'emprima partida dal campiunadi mundial a chasa. Ils Svizzers han stuì suttacumber als Finnlandais en l'emprim gieu da gruppa a Zug cun 1:3.
La terrada n'è betg stada necessaria. Il gieu era equilibrà e l'equipa dal coach Manuele Celio ha elavurà pliras schanzas. Ils chastis han dentant influenzà il gieu. L'equipa svizra è stada en tut 20 minutas sin il baun da chasti. Il sulet gol dals Svizzers ha sajettà Dennis Malgin, quai suenter in solo.
Gia oz stat il segund gieu da gruppa sin il program. Là fruntan ils Svizzers sin ils Canadais.
RR novitads 06:00


text:
Menu principale:
Gh'è dent la mia anticamera on guarneri
pien de ròbb vegg, on mucc de cattanaj
La mia regiora la dis, giust con criteri:
-
La gh'ha reson, ma hinn ròbb del mè papà
che tegni cont amor e adorazion
hinn tòcch de la mia vita e in verità
aveghi pù me mett agitazion...
Bollitt, moned, di timber tipografich
medaj, calendariett de perrucchee
tolitt, faccett, pennitt, penn stilografich
santitt, cartinn e on vegg salvadanee
Ma a la collezion de cartolinn
ghe tegni pròppi tant: bei ordinaa
ligaa coi naster, dent di scatolinn
hinn ben tegnuu de cunt, catalogaa
De tant in tant je foo passà pian pian …
vegg cartolinn, che adess hinn ingiallii
mostren quell che a sò temp l'era Milan
che a tanti ròbb l’ha daa el benservii.
De spess i cartolinn scoeuden penser
emozion, sensazion de mì pinella
e me pòrten indree per i senter
de la mia vita che in di regòrd, l'è bella.
Cartolinn con scrivuu sù di salutt
auguri, cortesii per contattass
Incoeu ‘na freggia mail ‘me sostitutt
l'ha giazzaa 'l gust romantich d'incantass.


text:
Biro a Turitg
MeteoNews SA
Siewerdtstr. 105
CH-8050 Turitg
Centrala: +41 43 288 40 50
Fax: +41 43 288 51 31
I n'emporta betg, sche Vus prendais l'agen auto u vegnis cun ils meds da transport publics: la rait da traffic spessa As pussibilitescha d'ans cuntanscher a moda confortabla. Nus As giavischain in bun viadi!
Cun il traffic public
- Il tram 11 (direcziun Auzelg) cursescha directamain dal center da la citad fin a la fermada Messe/Hallenstadion. Prender las lingias 10 u 14 fin a la fermada Sternen Oerlikon ed alura ir anc ca. 500 meters a pe.
- Ir davent da la staziun dad Oerlikon cun las lingias dal bus 63 u 94 fin a la fermada Riedgraben.
- Davent da la staziun centrala da Turitg parta ca. mintga tschintg minutas ina lingia da la viafier urbana (S2, S5, S6, S7, S8, S14) en direcziun dad Oerlikon.
Cun l'auto
- Da Berna, Basilea, Svizra da l'Ost: charrar sin l'A1 fin al spartavias A20 Nordring, prender l'extrada Oerlikon, Affoltern, Regensdorf (en direcziun dal Gubristtunnel).
- Da Winterthur, Schaffusa, Son Gagl: charrar sin l'A1 fin a l'extrada Oerlikon.
- Da Cuira u dal Tessin: charrar sin l'A3 enfin a la fin da l'autostrada, alura cuntinuar en direcziun transit/eroport.
Biro a Losanna
Tél.: 021 / 534 30 39


text:
Leeds
Leeds (Loidis in Latin) l'è ona città inglesa del Regn Unii.
Ghe viven 760.000 abitant.
Geografia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La se troeuva in de l'Inghilterra del nord, in la region del Yorkshire e Humber (distrett de la Città de Leeds, in del qual se troeuven anca Wetherby e Ottley).
L'è traversada del fiumm Aire e la partegn a la veggia contea del West Yorkshire.
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El primm riferiment a Leeds se troeuva in di stori del monegh Beda el Venerabil (731), che 'l cunta sù de ona regione quæ vocatur Loidis. Quella chì l'è ona radis etimologica che la se troeuva anca in di nomm di città là arent 'me Ledston e Ledsham.
In del Domesday Book (1086) l'è ciamada Ledes: ai temp l'era on paesott, che poeu col temp l'è cressuu semper pussee, fina a ciappà in del 1893 el status de città (la primma università inveci l'è del 1904).
A Leeds hinn nassuu l'attor Malcolm McDowell e la cantanta Melanie Brown.


text:
La super glina plaina dals 14 da november 2016
- Glindesdi, 14.11.2016, 8:40
-
Emprima emissiun:
- Glindesdi, 14.11.2016, 8:40, RTR
Dapi bun 69 onns n'è la glina plaina mai stada uschè gronda sco oz.
Oz para la glina plaina spezialmain gronda. Sin ses orbit lunar sa chatta la glina uss datiers da la terra. Questa saira para ella per 14% pli gronda e traglischa 30% pli fitg ch'usità. Ins discurra d'ina super glina. Quest fenomen da la glina plaina datti be darar, la davosa giada ils 26 da schaner 1948, la proxima giada il november 2034.


text:
Anna Tatangelo
Anna Tatangelo (Sora, 9 ad Śnar dal 1987) l'è na cantànta itagliàna dal Lasi ch'la s è fata cgnósar in dal 2002 quànd l'à vins a quind'ś an al Festival di Sanremo dal 2002 in dla sesiòṅ di śóvan cun al braṅ Doppiamente fragili e pò par 'l àlbum Attimo x attimo dal 2003.
Al sò repertòri al s baśa principalmènt in sla mùśica pop (cun di pcòṅ melòdic in di braṅ scrit par lē dal napuletàṅ Gigi D'Alessio), ma anc fusion in dal sò quìnt lavōr Progetto B. In di sò tèst a s dascór 'd argumènt suciài e dal dè 'd incō cuma al cundisiòṅ dal fémni, 'l òdi in di cunfrònt di fnòć, i distûrb in dal magnàr e al viulénsi còntra 'l dóni. A partìr da 'l 2007 l'à anc tacâ a scrìvar soquànt di sò pès.
Par siē vòlti l'à cantâ a 'l Festival ad Sanremo. In dla sò caréra l'à vindû da piò ad sinc-sènt-mila còpi.
L'è cumpagnàda a 'l cantànt Gigi D'Alessio (che par lē 'l à mulâ sò mujér) e sèg la gh'à 'n fiōl, Andrea, nâ al 31 ad Mars dal 2010.
Biugrafìa
Discugrafìa
Àlbum
- Attimo x attimo 2003
- Ragazza di periferia 2005
- Mai dire mai 2007
- Nel mondo delle donne 2008
- Progetto B 2011
Televiśiòṅ
- Sanremo Top Raiuno, 2002 - Cundutóra
- Playlist Italia Video Italia, 2004/2006 - Cundutóra
- X Factor Raidue, 2010 - Giùdas
- Ballando con le stelle Raiuno, 2012 - Cuncurénta


text:
Malögia
Malögia (isé apò a 'n romàncio; en italià: Maloggia; en Todèsch Maloja) l'è 'na frasiù del cümü de Bargaja, endèl cantù svìser dei Grigioni. L'è colocàda 'nsìma a la Val Bargaja.
'Na ólta l'ìa 'n póst de alpègio culunizàt dei abitàncc de Stampa, al dé d'encö l'è deentàt en sit türìstich atresàt. Le lèngue uficiài i è l'Italià e 'l Todèsch.
El paizì el se tróa 'n corespondènsa del pas alpì che pórta 'l stès nòm, colocàt a 1815 méter sùra 'l leèl del mar. El pas el coléga la Val Bargaja co l'Engadina, cioè Chiavenna con St. Moritz.
El spartiàque 'ndóche se tróa l'abitàt de Malögia 'l g'ha de particolàr che 'ndèn sèrto pónt — el pas de Lunghin — se önés tré gràncc sistémi flüviài. Chèl del Inn che 'l se sböta 'ndèl Danubio e pò 'ndèl Mar Nero, chèl del Giülia che 'l se sböta 'ndèl Reno e pò 'ndèl Mar del Nord e doca 'ndèl Oceano Atlantich, e chèl de la Mera che la se sböta 'ndèl Pò e pò 'ndèl Mar Adriatich e dóca 'ndèl Mar Mediteràneo.
A Malögia g'ha abitàt endèi öltem agn de vìta el pitùr Giovanni Segantini, el sò còrp l'è amò sotràt endèl cimitéro del paés.


text:
Scoulina
Stimos genituors
Entrer in scoulina es impustüt per Vos iffaunt, ma eir per Vus ün evenimaint important chi chaschuna grandas müdedas in Vos minchadi e chi po pisserer per fermas emoziuns. Vus confidais Vos iffaunt a la chüra d’üna mussedra . Vos iffaunt stu s’adüser ad ün nouv ambiaint e vi d’ üna nouva persuna da contact. Cò seguan ün pêr infurmaziuns in connex culla scoulina :
Las incumbenzas da la scoulina
In scoulina dess mincha iffaunt gnir accepto e sustgnieu in tuot sia persunalited. Üna da las premissas principelas per ragiundscher quist böt es üna buna collavuraziun traunter la mussedra, l’iffaunt e’ls genituors. Uschè chatta l’iffaunt ün ambiaint inua ch’el po giuver, fer scuviertas ed experimenter. El po fer bgeras experienzas, augmainta sieu savair ed imprenda giuvand differentas abilliteds. Tres experienzas d’imprender fundamentelas vain l’iffaunt preparo per entrer illa scoula primara. Las incumbenzas principelas da la scoulina cumpiglian la promoziun da:
La cumpetenza sociela
Per bgers iffaunts es la scoulina il lö inua ch’els faun las prümas experienzas cun as mouver ed agir in üna gruppa pü granda. Ils iffaunts imprendan da tadler, surpiglian respunsabilted, imprendan d’accepter ad oters, da güder e da’s lascher güder e cumainzan ad agir independentamaing.
La cumpetenza persunela
In üna atmosfera bainvugliainta e sgüra rinforza la mussedra als iffaunts d’esser avierts e critics invers l’egen cumportimaint e quel dals oters e da trer svessa decisiuns. Ils iffaunts imprendan a cugnuoscher lur ambiaint cun fer egnas experienzas.
La cumpetenza da la materia
La scoulina promouva il savair elementer, cun que cha la mussedra tratta temas chi pertuochan ed occupan l’iffaunt directamaing. Uschè imprenda l’iffaunt a s’occuper cun chosas dal minchadi.
Secturs da furmaziun
- Umaun ed ambiaint
- Lingua
- Creativited e musica
- Activiteds matematicas
- Muvimaint e sport
Per respuonder ulteriuras dumandas sur da nossa scoulina staun las mussedras gugent a dispusiziun.


text:
En ina communicaziun scriva il directur dal Parc Adula, Martin Hilfiker, ch’i na dettia naginas midadas da leschas e cunvegnas dad utilisaziun en la zona circumdanta. Las finamiras per in parc vegnissan realisadas en il rom dals plans directivs dal Grischun e dal Tessin en collavuraziun cun organisaziuns e persunas pertutgadas e perquai na vegnia a dar midadas.
La Pro Natura n'è betg la mesira per il Parc Adula
Plinavant punctuescha Hilfiker, che la mesira per il Parc Adula sajan ils cuntegns, che la societad Parc Adula haja fixà, e betg las aspettativas da la Pro Natura u autras uniuns. La societad represchenta las 17 vischnancas e las 5 regiuns ch’èn da la partida tar il project.
"In concept temelitg" di la Pro Natura
La Pro Natura e sias secziuns grischunas e tessinaisas s’aveva bain expressa per il project, ha dentant era crititgà la charta dal parc. Quella saja in concept mo a mesas e schizunt temelitg. La charta saja formulada uschia per evitar conflicts cun las differentas gruppas d'interess. Tranter auter saja il reglament per la zona da coc plain excepziuns per ils differents utilisaders - uschia la Pro Natura.
Enfin il prim da favrer avevan privats ed organisaziuns gì peda dad inoltrar lur posiziuns pertutgant la charta dal Parc Adula.
RR novitads 18:00


text:
Piasa Brembana
Piasa Brembana (o Piassa Brembana segónt la graféa del Dücàt) l'è ü bèl paìs de la Al Brembana ‘n pruinsa de Bèrghem, a 38 km da la sità, 536 méter söl mar.
El g'ha 'na popolasiù de 1 222 abitàncc (dàto del Dicember 2015[1]), cond'öna süperfìce de 6,5 km² e 'na densità de popolasiù de 188 ab./km²
L'è tacàt ai cümü de Camerada, Cassèi, Lèna, Ólmo, Piassöl e Alnigra.
Piasa Brembana l'éra ol capolinea de la FVB, la ègia ferovìa de la Al Brembana.
In chèl paìs ché, gh'è nasìt ol vèscof misiunare Alisànt Carmél Rufinóni.
Evulusiù demogràfega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Piasa Brembana l'è mostràt in de la tabela ché sóta
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Avais Vus in interess spezial u tut simplamain in interess general? Tranter nossas purschidas per gruppas privatas u per firmas chattais Vus segiramain insatge che correspunda a Voss giavischs. Tar ina visita guidada, en in atelier u tar in gieu pudais Vus far reviver ils temps passads. La paletta da temas è vasta, las visitadras ed ils visitaders survegnan per exempel ina invista en aspects emblidads da la vita da mintgadi dal 18avel tschientaner, ina survista da spezias veglias da verdura ed ina idea da la vita sin il chastè dal temp dal barun da Prangins.
Festivar anniversaris d’uffants sin il Chastè da Prangins
Vulessas ti festivar tes anniversari u insatge auter ina giada en ina moda in zic autra? Ve al museum! Nus offrin in'entira retscha d'activitads per uffants che vulan passentar muments memorabels cun la famiglia u cun lur amias ed amis. Scuvrir chaussas novas, zambregiar, far engiavineras, sa smirvegliar, cumpeter u simplamain sa divertir: Tut quai è garantidamain cumprais.
Per ina visita guidada e per ils programs d'animaziun As supplitgain nus d'ans preavisar a la recepziun, glindesdi fin venderdi, 09.00 – 12.00.
Museum naziunal svizzer
Chastè da Prangins
Av. Général Guiguer 3
1197 Prangins
Tel. +41 (0)58 469 38 90
Fax +41 (0)58 469 98 98
info.prangins@snm.admin.ch


text:
Eschenbach (SG)
Eschenbach a l'è un cumün svizzer del distret eletural (Wahlkreis) de See-Gaster, in del Canton San Gal. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 13.25 km² e in del Dicember 2011 al gh'eva una popolazion de 5647 abitant.
El cumün de Eschenbach al se tröva a una altitüden de 485 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Goldingen, Rapperswil-Jona, Rüti (ZH), Sankt Gallenkappel, Schmerikon, Uznach, Wald (ZH). La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca.
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Eschenbach l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 775 col nom de Esghibach. In del 829 l'è staa menziunaa col nom de Esgithorf.[1]
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:[1]
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Sit ufizial
- Eschenbach in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.


text:
mercoledì 26 marzo 2014
Disomlo ciàir e net
El barbèt piemontèis ancheuj a fortìss: "A podrìa anca esse n'òm brav e simpàtich, ma coma cristian, nojàutri i l'oma nen da manca d'un Papa e d'un Vatican. San Pé a l’ha mai avù dij sucessor e l'ùnich vicari 'd Gesù Crist a l'é l'Ëspìrit Sant. Gesù a resta l'ùnich Cap dla Cesa e Chiel a l'ha delegà a gnun soa autorità. Gesù a dis: 'Ciamé gnun an sla tèra vòst pare, përché mach un a l'è vòst Pare, col ch'a l'é ant ij cej e vojàutri i seve tuti frèj" (Maté 23:9). Mach Chiel a l'è sant".
Pubblicato da Paolo Castellina a 09:21
Etichette: Protesta
Ubicazione: Dunton Green, Dunton Green
Iscriviti a: Commenti sul post (Atom)


text:
Russia nominescha investigader da l'assassinat Nemzow
- Glindesdi, 2.3.2015, 14:21
Suenter l'assassinat dal politicher russ Boris Nemzow ha la Russia nominà in investigader spezial.
L'investigader Igor Krasnow saja expert per crims cun motiv naziunalist, rapportan medias russas. El mainia ina cumissiun speziala cun 12 commembers.
Krasnow ha gia gì success
Krasnow aveva era sclerì ils murdraretschs da 2 persunas ch'avevan ina tenuta critica envers la regenza russa. Quellas eran vegnidas sajettadas l'onn 2009.
RR novitads 14:00


text:
Il Chardun cumpara per l'ultima giada
- Venderdi, 27.3.2015, 17:45
Mo pli radund 100 lecturs ha la gasetta online Il Chardun. Quai saja memia pauc per investir vinavant forzas. Avant in onn ha la redacziun anc pensà che 2'500 persunas visitian mintga mais la pagina. Cun midar provider èsi dentant sa mussà che quai n'è betg il cas
Dapi il 1971 existiva Il Chardun. L'emprim sco gasetta stampada, pli tard online. Suenter 10 onns en la rait sto la redacziun enturn Baldina Cantieni Kobi realisar che la gasetta satirica umoristica n'attira betg pli l'interess, sco ina giada.
Da ses cumenzament aveva la gasetta anc ina forza e valur, quai saja ì a perder, uschia dunna Baldina.
«Il chardun è forsa memia pauc modern»
Ils commembers da la redacziun han tranter 60 è 83 onns. Els hajan betg pli l'energia e la voluntad da sviluppar insatge nov. Quai stoppian ussa far auters e Baldina Cantieni Kobi spera che quai saja il cas. Forsa betg ussa, mo en in pèr onns.
La pagina d’internet resta averta per pudair publitgar in'ediziun speziala, sche quai fa basegn, sco era la chasa editura Chardun.


text:
Roger Federer perda mezfinal
- Sonda, 18.6.2016, 16:59
Per Roger Federer è il turnier d'ATP a Halle en la Germania a fin. Il favurit e defensur dal titel ha pers cunter il Tudestg Alexander Zverev cun 6:7 (4:7). 7:5 e 3:6.
Per Roger Federer è quai stà la 11avla gia ch'el ha prendì part al turnier da Halle. Igl è l'emprima gia ch'el manchenta il final da quest turnier. Ils onns 2007, 2009 e 2011 n'aveva el betg prendì part. Cun 8 victorias è Federer il campiun da record a Halle.
Questa giada n'hai betg tanschì per il final. Federer ha pers cunter il pli giuven giugaders dals top 50, il Tudestg Alexander Zverev (ATP 38). Per il giuven da 19 onns è quai in da ses pli gronds success en sia carriera.
RR novitads 15:00


text:
Francesco Petrarca
El Francesco Petrarca (Arezz, 20 de luj del 1304 – Arquà, 18/19 de luj del 1374) l'è staa on scriccior, poetta e filosof, consideraa el fondador de l'umanesim e e vun di fondament de la letteradura italiana, soratutt con la soa opera, la pussee importanta, el Canzoniere.
La soa produzion, sia in lengua latina che in lengua toscana, l'era ispirada a la figura de la Laura, donna che ghe voreva ben fiss. Anca se lu 'l pensava che a dàgh la gloria sarien staa i sò oeuver in latin, comé 'l Secretum, a la fin hinn staa quej in toscan a fàll cognoss in tutt el mond.


text:
138 schurnalists mazzads quest onn
- Glindesdi, 14.12.2015, 15:48
Quest onn èn 138 schurnalists vegnids mazzads en 31 pajais, quai scriva l'organisaziun nunguvernamentala PEC en ses rapport annual. Ils blers sajan mort durant attatgas terroristicas ubain durant acziuns da guerra. Il cas il pli enconuschent è stà l'attatga sin la redacziun da Charlie Hebdo.
Il pajais il pli privlus per schurnalists era dentant la Siria. Là èn mort 11 schurnalists. En l'Irac ed il Mexico èn mintgamain 10 schurnalists mort enten far lur lavur. Tenor l'organisaziun PEC cuntinuescha la violenza envers schurnalists. Ils ultims quatter onns sajan stads ils pli mortals dals davos 10 onns.
L'organisaziun PEC ha cumenzà il 2006 a dumbrar las unfrendas. Dapi lura èn 1'177 schurnalists mort, quai èn en media dus per emna.
RR novitads 16:00


text:
Livio Zanolari lavura per Magdalena Martullo-Blocher
- Gievgia, 3.12.2015, 11:34
L'anteriur pledader dal Cussegl federal, Livio Zanolari, daventa collavuratur persunal da la cussegliera naziunala da la PPS Magdalena Martullo-Blocher.
El saja responsabel per la lavur parlamentara da Martullo-Blocher ha Zanolari confermà in rapport da la gasetta «Il Grigione Italiano». Perquai banduna el la fin favrer 2016 il concern d'electricitad grischun Repower. La è Zanolari manader da la communicaziun.
Pli baud aveva Livio Zanolari gia lavurà per il bab da Magdalena Martullo-Blocher, l'anteriur cusseglier federal Christoph Blocher.
RR novitads 12.00


text:
Terza letera de' Giuan
Terza Giuan[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö.
1L'anzian[1], al predilett Gaj, che mi vöri bén in de la verità. 2Predilett, mi preghi che te prusperet riguard a tütt e te siet san, cume pruspera la tua anima. 3Perchè mi sun staa tant alegher quand hinn vegnüü di fradèll e hann testimuniaa la tua verità, cume ti te caminet in de la verità. 4Gh'huu minga letizia püssee granda de chest: che mi senti che i me fiö caminen in de la verità.
5Predilett, ti te fee una cossa fedela tütt quell che te lauret vers i fradèj e i furestee, 6chi hann testimuniaa al to bén denanz a la gésa, te faree bén a mandà lur in viagg[2] in möd degn de Diu. 7Perchè hinn naa föra per el Nomm, sénza ciapà nagott di pagan. 8Dunca nümm gh'èmm de ricév[3] taj personn, perchè diventum nümm culégh in de la verità.
9Mi huu scrivüü quajcossa a la gésa, ma Diutrèf, chi'l vör vèss primm tra lur, el ghe ricév no. 10Dunca, se mi vegni, regurdaruu i so oper che'l fa, acüsandugh cun paroll malign; e cuntént no cun chest, lü el ricév no i fradèj, e quej che vören el impediga e'l se cascia föra de la gésa.
11Predilett, imita no el mal ma el bén; chi'l fa el bén l'è de Diu; chi'l fa el mal l'ha minga vedüü Diu. 12La testimunianza l'è stada dada de tücc e de la verità medema; e anca nümm testimonium, e ti te see che la nostra testimunianza l'è vera.
13Mi gh'avevi tant de scriv a ti, ma vöri no scrivel a ti cun incoster e pèna; 14E mi speri vedèt sübit[4], e parlarèmm facia a facia. 15Pas a ti. I amis te salüden. Salüda i amis segund el nomm[5].


text:
Bova da Bondo è stada ina cumbinaziun rara d'eveniments
- Venderdi, 15.12.2017, 11:23, actualisà a las 18:51
La crudada da crappa al Pizzo Cengalo e la bova ch'è ida a val fin a Bondo ils 23 d'avust saja stà plirs eveniments da natira ch'i dettia darar en questa cumbinaziun. La pressiun dad aua e glatsch hajan chaschunà la crudada, concluda ina gruppa d'experts suenter l'analisa.
Ils passa 3 milliuns meters cubics grip ch'èn sballunads a val ils 23 d'avust 2017 dal Pizzo Cengalo sin il glatscher suten, hajan laschà luar e sfraccar il glatsch aifer secundas. Silsuenter saja la bova cun glera e lozza vegnida en moviment ed ida tras la Val Bondasca fin giu enten la val. Ina tala cumbinaziun saja d'observar da rar sin il mund, ha ditg il manader da l'institut per la perscrutaziun da naiv e lavinas (WSL) Jürg Schweizer. Quai suenter l'analisa da la gruppa d'experts ch'el fa part.
La gruppa haja identifitgà plirs temas ch'i saja ussa dad observar e perscrutar. Tranter auter è quai
- la muntada da la schelira permanenta che lieua e dad aua en sfessas da grip
- la rolla dal glatscher tar la crudada da crappa
- ed il svilup da l'aua en sedimentaziuns suenter crudadas da grip.
Igl è da quintar cun ulteriuras crudadas a lunga vista
Tras las mesiraziuns hajan ins bain savì ch'in eveniment pli grond saja avant isch, ha ditg il geolog Florian Amann. La flanca dal Cengalo, nua ch'il grip saja la finala propi crudà, saja avant però stada ruassaivla.
Quai saja spezial, perquai ch'avant crudadas uschè grondas vesian per ordinari indizis per talas. Sin basa da las experientschas stoppian ins era vinavant quintar ch'i dettia ulteriurs 3 milliuns meters cubics grip che vegnian a val – quai però a lunga vista.
Gruppa da lavur cumprovada
La gruppa da lavur aveva il chantun installà paucs dis suenter la bova, per intercurir ils schabetgs e trair conclusiuns. Quai per trair conclusiuns ed era metter a disposiziun la savida ad autras regiuns en las alps, ha ditg il cusseglier guvernativ Mario Cavigelli. La gruppa saja sa cumprovada. Sin basa da quai vegnia ussa elavurà in concept da protecziun. E fin lura restian ils rempars a Bondo, Spino e Promontogno uschè auts sco ussa.
RR novitads 11:00


text:
Thun e Sforza van vias separadas
- Mesemna, 30.9.2015, 11:31
Ciriaco Sforza n'è betg pli trenader dal club da ballape da Thun. Sco quai ch’il club bernais ha communitgà, vegnia il contract cun Sforza schlià cun consentiment vicendaivel.
Sforza aveva surpiglià ses post pir a l'entschatta da questa stagiun. Cun mo 7 puncts or da 10 gieus n'è la partenza betg grategiada sco giavischà. «Suenter 3 mais è vegnì cler che las constellaziuns n'èn betg sa sviluppadas sco quai che omaduas varts avevan giavischà», ha il schef da sport da Thun, Andreas Gerber ditg.
RR novitads 12:00


text:
Pleiospilos
Pleiospilos l'è 'n zèner de piànte suculènte che fà part de la famìa botànica de le Aizoaceae uriginàre del Sudafrica. L'è 'n zèner emparentàt col zèner Lithops.
Caraterìstiche[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La pursiù epigèa de chèste piànte la se rödés a 'n pér de fòie quàse semisfériche, bèle suculènte. Le dò semisfére i è separàde de 'na sfrizidüra bèla profónda. El culùr de le fòie el và del vért médio/scür 'nfìna al gris en sèrte spéci e i è töte piéne de püntì picinì piö scür o che tìra al gris. La còpia de fòie le düra apéna 'na stagiù, quan che vé sà la fì de l'istàt le tàca a secàs e de 'n mès a la sfrizidüra se fùrma en pér de fòie nöe che le ciaparà el pòst de chèle ècie. El gamp de la piantìna l'è cürt e 'l vànsa mìa sö de del teré.
De la sfrizidüra centrala, entra l'istàt e l'autuno nas apò a i fiùr, de color salmù o zalt piö o méno cargàt. I è grancc presapóch 7 ghèi e i è furmàcc de 'na màsa bèla spèsa de stam zalcc en mès e töt entùren i nömerùs staminóde petalòidi (cioè a fùrma de pétalo) lónch e strècc.
Spéci[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Le spéci acetàde, segónt el sit del giardì botànich del Missouri, per el zèner Pleiospiols i è apéna 4, piö trè sotaspéci[1]:
- Pleiospilos bolusii (Hook. f.) N.E. Br.
- Pleiospilos compactus Schwantes
- Pleiospilos compactus subsp. canus H.E.K. Hartmann & Liede
- Pleiospilos compactus subsp. fergusoniae H.E.K. Hartmann & Liede
- Pleiospilos compactus subsp. minor H.E.K. Hartmann & Liede
- Pleiospilos compactus subsp. sororius H.E.K. Hartmann & Liede
- Pleiospilos nelii Schwantes
- Pleiospilos simulans N.E. Br
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Pleiospilos en PlantList consültàt endèl més de noèmber del 2014


text:
Ryf va cun il jackpot da la «Triple Crown»
- Sonda, 5.12.2015, 11:17
Suenter Dubai e Hawai, gudogna Ryf era il mez «Ironman» en il Bahrain e va uschia sco emprima sportista cun il milliun da la «Triple Crown».
La triatleta svizra Daniela Ryf scriva istorgia da sport dal «Ironman». La sportista da Solothurn gudogna il mez «Ironman» en il Bahrain, ed è l'emprima triatleta che va cun il jackpot dad 1 milliun dollars per l'uschenumnada «Triple Crown». In premi sponsurisà dal scheich Nasser Al Khalifa.
Davos la campiunessa mundiala Daniela Ryf èn classadas la collega svizra Caroline Steffen sco segunda a Bahrain - cun radund 10 minutas retard.
RR novitads 10:00


text:
Polizia idetifitgescha attentader da Copenhagen
- Dumengia, 15.2.2015, 15:48
En il Danemarc ha la polizia identifitgà l'attentader da Copenhagen. El saja gia stà enconuschent als investigaders. Il num da l'attentader n'ha la polizia però betg communitgà, be ch'el saja oriund da Copenhagen.
Tenor las autoritads da segirezza pudessan ils attentats sin la redacziun da "Charlie Hebdo" avair inspirà l'um per l'attatga. Indizis per in cumplizi na dettia però nagins. En consequenza dals attentats a Kopenhagen sonda e la notg passada èn duas persunas vegnidas mazzadas, 5 ulteriuras èn blessadas.
Primministra è levgiada
La primministra danaisa, Helle Thorning-Schmidt è levgiada che la polizia ha sajettà giu l’attentader. En ina conferenza da pressa ha ditg Thorning-Schmidt che nagin na possia attatgar la libra e democratica societad danaisa.
RR novitads 15:00


text:
Recicladi Surselva
La regiun surselva procura tenor las perscripziuns dalla confederaziun e dil cantun per in'economisaziun da rumien cunvegnenta ella regiun che schanegia la natira.
La finanziaziun succeda sur ina taxa fundamentala ed ina taxa d’emballadi tenor prestaziun.
Taxa fundamentala
Ils cuosts dil menaschi che vegnan buca finanziai culla taxa tenor prestaziun vegnan cuvretgs culla taxa fundamentala annuala silla basa dalla valeta dalla segirada d'edifezis. Naven digl onn 2013 munta la taxa fundamentala a 0.17‰ (2008-2012 0.18‰) dalla valeta d'assiguranza.
Tgi ha da pagar la taxa fundamentala?
Tgi ch'ei igl 1. da schaner proprietari, proprietari da cuminonza, cunproprietari, proprietari en condomini ha da pagar la taxa fundamentala. Midadas ella valeta dalla segirada e midada da proprietari el decuors digl onn vegnan risguardadas pér el proxim onn. Il tschentar quen vinavon (cumpensaziun ulteriura) dalla taxa fundamentala ei caussa dil proprietari.
Factur da rimanda
Il factur da rimnada munta ad 1.0 tier in transport per jamna ed 1.5 tier dus transports per jamna.
Taxas tenor prestaziun
Quella taxa cuviera cunzun ils cuosts pil cargar entuorn (trascargar), il transport a liunga distanza e la elavuraziun pils rumians barscheivels e buca pli utilisabels. La taxa d'emballadi ei da pagar per mintga svidada ni per emballadi.
prezis
Taxa directa da consegna
Per rumians che vegnan furni al stabiliment per economisar rumien a Plaun Grond senza la taxa d'emballadi eis ei da pagar ina taxa corrispundenta.
prezis
Rauba blocconta
Per rauba blocconta che vegn furnida entras las vischnauncas eis ei buca da pagar ina taxa.
Disposiziun penala e giurisdicziun
Tgi che depona emballadis e rauba blocconta senza la taxa d'emballadi vegn castigiaus dalla regiun surselva cun 100.- francs ed en cass da repetiziun cun 200.- francs. Tenor lavur vegn ei aunc tschentau quen per l'inquisiziun e la taxa da copiatura da 80.- francs sco era ina taxa da dimessa da 50.- francs.


text:
Rohr
Rohr el pöl vìga chèsti significàcc:
en Svìsera:
- Rohr ex-cümü e adès frasiù de la cità de Aarau, endel Canton Argovia;
- Rohr cümü del Canton Soleta.
en Germània:
- Rohr, cümü del circondàre de Roth, Baviera;
- Rohr in Niederbayern, cümü del circondàre de Kelheim, Baviera;
- Rohr, cümü del circondàre de Schmalkalden-Meiningen, Türingia.
en Austria:
- Rohr im Burgenland
- Rohr im Gebirge, cümü del circol Wiener Neustadt-Land, Bàsa Austria;
- Rohr im Kremstal, cümü de l'Alta Austria;
- Rohr bei Hartberg, cümü de la Stiria.


text:
Fin da la navigaziun principala
Entschatta dal navigatur
Urbarisaziun turistica da la cuntrada en la Svizra centrala
Descripziun
En l'Europa è sa furmada a la fin dal 18avel tschientaner ina relaziun specifica envers la natira ch'è daventada essenziala per la vita moderna: l'urbarisaziun da la cuntrada a favur dal turissem, da l’alpinissem e dal passatemp. La regiun dal Lai dals Quatter Chantuns è stada confruntada da prim ennà cun quest svilup, e quai en in senn dubel: Per l'ina han ils emprims turists visità – ultra da la regiun dal Lai da Genevra e da la Surselva bernaisa – cunzunt er Lucerna, la Rigi ed il pass dal Gottard; per l'autra han questas activitads gì per consequenza ina urbarisaziun incumparabla e minuziusa da la cuntrada. Per il temp tranter 1870 e 1950 è documentada ina seria da projects da piunier che han pussibilità las purschidas turisticas fundamentalas ed elementaras, sco l'excursiun, la vista, il panorama u la variaziun da scenarias en la cuntrada. Parallelamain a l'avertura dal traffic èn vegnidas construidas infrastructuras d'hotellaria, da sport e da divertiment. Dapi la segunda mesadad dal 20avel tschientaner na vai betg pli per la realisaziun d'ovras da piunier, mabain per il perfecziunament e per la concentraziun da las purschidas. L'appropriaziun da la cuntrada e da la natira per il turissem è ina pratica culturala immateriala ch'è francada dapi passa duatschient onns en la regiun da la Svizra centrala e che caracterisescha l'economia, il mintgadi e la mentalitad dals umans.
Gallaria d'illustraziuns
Referenzas e dossier
- Publicaziuns
Daniel Anker (Ed.): Titlis. Spielplatz der Schweiz. Zürich, 2001
Josef Flüeler-Martinez: Im Land der 100 Bahnen. Buochs, 2010
Heinz Horat: Seelust. Badefreuden in Luzern. Baden, 2008
Adi Kälin: Rigi. Mehr als ein Berg. Baden, 2012
Peter A. Meyer: Der Pilatus zwischen Mystik und Tourismus. Eine Festschrift zum 100jährigen Bestehen der Zahnradbahn Alpnachstad-Pilatus. Ed. Pilatus-Bahn-Gesellschaft. Luzern, 1989
Schifffahrtsgesellschaft des Vierwaldstättersees (Ed.): 150 Jahre Dampfschifffahrt auf dem Vierwaldstättersee. 1837-1987. Luzern, 1987
Schweizerisches Alpines Museum (Ed.): Augenreisen. Das Panorama in der Schweiz. Bern, 2001
Daniel Speich: Wissenschaftlicher und touristischer Blick. Zur Geschichte der «Aussicht» im 19. Jahrhundert. In: Traverse. Zeitschrift für Geschichte 3. Zürich, 1999, p. 83-99
- Dossier
- Touristische Landschaftserschliessung in der Zentralschweiz
Ausführliche Beschreibung Ultima modificaziun: 04.01.2013
Dimensiun: 234 kb
Tip: PDF
- Touristische Landschaftserschliessung in der Zentralschweiz


text:
Pin (VA)
Pin (nom ufizial in italian: Pino sulla Sponda del Lago Maggiore) a l'è on comun de la Provincia de Vares che 'l cunta Erùr: Còdice sbagliàt012 112 abitant (dato del Dicember 2015[1]), 'na süperfis de 7 km² e 'na densità de Errore nell'espressione: operatore < inatteso, ab./km².
El paes el se troeuva in sul Lagh Maggior e l'è l'ultim comun italian prima del confin svizzer (comun de Gambarögn, Brissagh e Ronch sora Scòna). L'è el comun pussee settentrional del Varesòtt e quell che in Italian el gh'ha el nòmm pussee longh.
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nümer de abitant del cumün de Pin l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
The Ring
The Ring (’L anèl) 'l è 'n film ad scarésa dal 2002 ad Gore Verbinski, adatamènt 'd un film giapunéś dal 1998 'd Hideo Nakata ciamâ Ring (リング) trat da 'n rumànś ad Koji Suzuki. In dal 2005 'l è gnû fóra un séguit, The Ring 2, girâ p'r i americàṅ pròpria da Nakata stés.
Al film 'l à muciâ sù dūśènt-sinquànta migliòṅ ad dòlar a 'l incìrca a frònt 'd un budget ad quarànt'òt.
Sunt
Dū baghéti, la Katie Embry (Amber Tamblyn) e la Becca Kotler (Rachael Bella), i dascóran na sira dna caséta vìddeo particulàra ch'la purtarév a la mòrt, dòp sèt dè, par quéi ch'i la guàrdan e al fat al sarés sgnâ da na telefunàda ch'la riva subìt dòp avér-la vdùda. A parév na burla tuta da rìdar ma la Katie, ch'l'à vdû la caséta pròpria la stmana prima, la mōr dabòṅ cun un grugn dasfurmâ ch'al fà inténdar la paùra ch'l'à patî in cal mumènt lè. La Becca, dal cant suo, la và fóra 'd tèsta e anc al masćèṅ cuśèṅ dla mòrta, Aidan (David Dorfman), al gh armàgn mâł. Sò màdar Rachel Keller (Naomi Watts), giurnalìsta ad Seattle, la tōś 'l impégn cun sò surèla ad catàr al parchè dla mòrt ad sò anvōda e la taca miténd sù la caséta par véd'r-la. Al telèfun al sòna e anc par lē i partìsan i sèt dè dla maledisiòṅ. Purtròp anc sò fiōl al la guàrda sénsa vlér e al stès quèl a sucéd anc a 'l sò vèć muróś e pàdar 'd Aidan, Noah (Martin Henderson), ch'l al fà par dimustràr ch'a n è véra gnint. Par far in manéra ad casàr via 'l óra dla mòrt, i tri i ś métan 'd inśégn par saltàr-ag fóra e i vènan a savér che tut a nas da na putìna cun dimóndi prubléma, la Samara (Daveigh Chase).
Dimóndi an prima, la putìna Samara l'éra stada tòlta in adusiòṅ da i Morgan, na còpia ch'la tiràva sù di cavài a Moesko Island. A 'l inìsi a parìva ch'a 'ndìs bèṅ incòsa ma pò soquànt acadimènt straṅ e spavintóś i èṅ sucès da cal bandi là, cum al fat ch'i cavài i tachìsan a dvintàr mat tut 'd un trat curénd via par butàr-as śò in dal mar e andgànd-ag. Anc la màdar dla baghéta Anna (Shannon Cochran) l'iva tacâ a pèrdar la tèsta, prima ad scumparìr dal tut insém a sò fiōla.
Gl'indàśin ad Rachel i dasquàcian finalmènt al mistēr dal quèl ch'l éra sucès in alóra: la Samara, avénd di putēr paranurmài, l'éra bòna da far sucédar di brut quèi a quéi ch'i gh stàvan 'd intóran, bèsti, śavàj e parsòni. I sò genitōr adutìṿ i l'ìvan misa acsè da par lē in un fnil davśèṅ a la cà lasànd-ag sōl un carillon e 'n televiśōr fiṅ tant che sò màdar l'iva tòlt la deciśiòṅ ad cupàr-la, tulénd-'g al fiâ cun 'n anvlùp ad plàstica mis 'd intór'n a la fàcia e pò butànd-la śò p'r un pós. In cla manéra lè la cardìva 'd avér-gh-la fata a scavśàr la cadéna dla maledisiòṅ ma la Samara l'éra invéci scampàda par sèt dè là sóta prima ad murìr ad fam e ad fréd. L'ultma luś ch'l'iva vdû l'éra quél d'l anèl dal pós ch'a s saràva cun na préda ad sōvar da lē.
La vindéta dla Samara l'è drē a rivàr anc p'r i Keller parchè i sèt dè i èṅ drē a pasàr.


text:
Fin da la navigaziun principala
Entschatta dal navigatur
Industria da saida da Turitg
Descripziun
L'industria da textilias è fitg impurtanta en l'istorgia dal chantun Turitg. Ina impurtanza speziala ha l'industria da saida da Turitg. Ella è documentada gia per il 14avel tschientaner ed ha fatg il 17avel tschientaner in emprim grond progress. Il 19avel tschientaner èn vegnidas construidas sin la champagna, cunzunt a la riva sanestra dal Lai da Turitg, pliras fabricas da saida. Da l'onn 1840 fin l'onn 1900 è l'industria da saida stada l'industria elavuranta la pli impurtanta dal chantun Turitg. Ils onns 1850 e 1860 è Turitg sa sviluppà al segund grond producent da taila da saida da l'entir mund. Il taft nair sco er ils satgets da taila per crivlar farina eran da renum mundial. Suenter l'onn 1930 ha l'industria da textilias pers adina pli fitg sia impurtanza. Bleras firmas da l'industria da saida han serrà lur manaschis. L'onn 2011 eran las duas firmas da Turitg Gessner SA e Weisbrod-Zürrer SA las duas ultimas tessarias da saida da la Svizra. L'industria da saida ha anc adina in’influenza indirecta tras edifizis existents e tras interpresas sco bancas, societads d'immobiglias e fabricas da maschinas che derivan oriundamain da l'industria da saida. Dapi intgins onns datti differentas stentas da render attenta la publicitad a l'impurtanza da l'industria da saida da Turitg e da conservar ils archivs da textilias anc existents.
Gallaria d'illustraziuns
Referenzas e dossier
- Publicaziuns
Hans-Peter Bärtschi: Industriekultur im Kanton Zürich. Zürich, 1994
Commission Européenne Promotion Soie (CEPS), Barbara Messerli (Ed.): Seide. Zur Geschichte eines edlen Gewebes. Zürich, 1985
Anne-Marie Dubler: Textilindustrie. In: Historisches Lexikon der Schweiz. 2012
Robert U. Vogler: Der Finanzplatz Zürich. Eine Erfolgsgeschichte. 2009
Liliane Mottu-Weber: Seide. In: Historisches Lexikon der Schweiz. 2011
Martin Widmer: Sieben x Seide. Die Zürcher Seidenindustrie 1954–2003. Baden, 2004
Zürcher Kantonalbank (Ed.): Seide. Stoff für Zürcher Geschichte und Geschichten (Die «Züri-Reihe» der Zürcher Kantonalbank). Zürich, 1999
- Dossier
- Zürcher Seidenindustrie
Ausführliche Beschreibung Ultima modificaziun: 24.08.2012
Dimensiun: 240 kb
Tip: PDF
- Zürcher Seidenindustrie


text:
Prunus armeniaca
La mugnaga (Prunus armeniaca L. - mignàga o bignàga 'n bergamàsch, ambrognàga 'n bresà) l'è una pianta che la fa part de la fameja di Rosaceae, e dal gener di Prunus. Al Linné el cherdeva che l'eva una pianta urigenaria de l'Armenia, da indè che 'l vegn al nom specifegh "armeniaca" e la derivazion lumbarda mugnaga. La pianta l'esisteva però anca in Cina, e l'è rivaa in Europa un bel poo de secul indree travers la civiltà araba.
Descrisiù[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'è 'na piànta de grandèsa media, àlta 'ntra 5 e 7 meter.
Le fòie i è altèrne e le g'ha 'na fùrma elìtica cordifórme. L'òrlo l'è dò ólte capetàt.
I fiùr i è biànch o ròza smórt, i g'ha la fùrma tìpica de chèi de le Rosaceae. I vé fò prìma de le fòie.
I fröcc i è de le drùpe glubùze co la pèl velütàda. I è de 'n culùr tìpich, tra 'l zàlt e l'aràncio. El giandì 'l se destàca bé de la pólpa del fröt e dét gh'è 'na màndulìna che la pöl véser dólsa o amàra a segónt de la sórt.


text:
Viano
Viano (endèla parlàda locàl: Viân) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Reggio Emilia.
El g'ha 3 419 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), cond'öna süperfis de 45,2 km² e 'na densità de 76 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Albinea, Baiso, Carpineti, Casina, Castellarano, Scandiano e Vezzano sul Crostolo.
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nömer de abitàncc del cümü de Viano l'è mustrat endela tabèla ché de sóta:
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
Importantas innovaziuns a partir da la perioda d'impostas 2016
Declaraziun d'impostas
Persunas in dovair da pajer impostas survegnan i'l mais schner üna charta "Dumanda d'inoltraziun da la declaraziun d'impostas". I'l tel scriver vain rendü attent il seguaint: per implir our la declaraunza d'impostas as po telecharger la SoftTax bsögnaivla suot la homepage www.stv.gr.ch. La declaraziun d'impostas po eir gnir inoltreda cul code remarcho sülla dumanda d'inoltraziun. Üna quittaunza cun suottascripziun originela, scu eir tuot las confermas na scannedas aint e telechargedas, scu per exaimpel attests da peja, extrats da banca etc staun intaunt auncha gnir inoltros per posta a l'adressa suotmanzuneda.
Sch'üna persuna oblieda nun es in possess d'ün computer, po Ella puster la declaraunza d'impostas in fuorma da palperi, tal uffizi d'impostas respunsabel (Tel. 081 851 22 27 u per mail: a.hardegger@zuoz.ch).
NOUV: Declaraziuns d'impostas nu staun pü gnir inoltredas tals uffizis d'impostas, dimpersè direct tar la seguaint'adressa:
Steuerverwaltung des Kantons GR
Verarbeitungszentrum 1 / KO
Steinbruchstrasse 18
CH-7000 Chur
Las declaraziuns d'impostas vegnan lettas aint tal center da scan tar l'administraziun d'impostas chantunela e paun alura gnir elavuredas dals uffizis d'impostas da las vschinaunchas via monitur.