text:
Il Tribunal administrativ chantunal ha refusà il recurs encunter il project d'in manaschi per elavuraziun da charn en Val Müstair. Il manaschi è ina part dad in project da svilup regiunal da la societad «Agricultura Jaura» che cumpiglia ina latgaria, in center per elavuraziun da charn ed in center per elavuraziun da graun.
Tema da concurrenza
Il recurs è vegnì dad in mazler. Quel ha pretendì ch'il center dad elavuraziun da charn che vegnia sustegnì da chantun e confederaziun saja ina concurrenza per el. Il Tribunal chantunal ha sbittà il recurs cun l’argument ch'il mazler n’haja betg offrì la pussaivladad da mazzar e n’haja era betg lavurà tenor criteris dal label Bio Suisse il mument cura ch'il project è vegnì inoltrà. Uschia na saja il center dad elavuraziun da charn planisà betg ina concurrenza.
La societad «Agricultura Jaura» po ussa cuntinuar cun la realisaziun dal project.
RR novitads 18:00


c: text/html

text:
Valentine - Appuntamento con la morte
Valentine - Appuntamento con la morte (Valintèṅ - Apuntamènt cun la mòrt) 'l è 'n film thriller dal 2001 ad Jamie Blanks trat da 'n rumànś ad Tom Savage, Valentine. Custâ déś migliòṅ ad dòlar, al 'n à pò purtâ a cà da piò ad trénta-siē.
In dal film i s càtan soquànt pès hard rock cuma Valentine's Day ad Marilyn Manson, Superbeast ad Rob Zombie, RX Queen di Deftones e Pushing Me Away di Linkin Park.
Sunt
Durànt la fèsta 'd San Valintèṅ la Shelley Fisher (Katherine Heigl), dòp avér snâ c'n al sò muróś Jason (Adam Harrington), la pasa da 'l ubitòri par far di autupsìi ch'la gh'à da far 'n eśàm a l'università 'l dè dòp. Lè lì lē la cata 'n maniàc cun na mascra 'd Cupîd adòs ch'al gh taja la góla.
Gl'amìghi dla vitma, la Paige Prescott (Denise Richards), la Lily Voight (Jessica Cauffiel), la Kate Davies (Marley Shelton) e la Dorothy Wheeler (Jessica Capshaw), i s càt'n a 'l sò funeràł e i dascóran c'n al detective Leon Vaughn (Fulvio Cecere) ch'al pòrta avànti gl'indàśin. Cla sira lè la Lily e Paige i càtan da drē da 'l us dal sò apartamènt na scatla 'd ciuculatèṅ ma quànd i próan a magnàr-i i védan ch'i gh'aṅ dèntar di bēg. Al bijét dal rigàl 'l è firmâ JM e a 'l dū ragàsi a gh vîṅ in mènt un sò vèć cumpàgn ad scōla, Jeremy Melton (Joel Palmer), che tuti lōr i ìvan tòlt in gir durànt la fèsta di inamurâ 'd tréd'ś an prima. In séguit la Kate, dòp avér litgâ c'n al sò muróś Adam Carr (David Boreanaz), da spés imbariàg, e ès'r-as fata na dócia, la cata la mascra 'd Cupîd darènt a 'l asinsōr.
Al sasèṅ al tórna a cupàr una dòp cl'atra al mémbri dal grup di amìghi, prima la Lily e pò la Ruthie. Durànt i masamènt al pèrd dal sangṿ da 'l naś.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Maloja (distret)
El distrèt del Malögia l'è giü dei öndes distrècc del Cantù dei Grigioni, en Svìsera. El capolöch del distrèt l'è Samedan.
Colocàt endèla part centro meridiunàla del cantù, el sò teretóre el töl dét la sìma del Bernina (4049 méter söl leèl del mar) che l'è apò la vèta piö alta de töt el cantù. La superfìce totàl del distrèt l'è de 973.61 km² e la popolasiù l'è de 18830 abitàncc (dàto del 2011).
Diviziù aministratìva[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El distrèt del Malögia l'è dividìt en du cìrcoi e 12 cumü:
Colegamèncc estèrni[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Cìrcol de l'Alta Engadìna (en todèsch)
- Regiù Cìrcol Bargaja
- Ente Türistich Val Bargaja
- Via Bargaja
- Alta Engadìna
- Feruvìa rética
- Aeropórt de Samedan


text:
10.08.2015 Femi Kuti – Oyimbo – Nigeria
Femi Kuti, naschì l’onn 1962 a Londra, è il prim figl dal famus musicist nigerian Fela Kuti, il maister dal afrobeat. Creschì si è Femi a Lagos, la chapitala nigeriana, in lieu marcà da violenza, malperinadad e corrupziun. Cun 15 onns ha el cumenzà a sunar saxofon, curt sisur è el entrà en la gruppa da ses bab, substituind quel durant ses temp da praschun. E malgrà che Femi ha lura fundà il 1985 sia atgna, detg populara band «The Positive Force», malgrà ch’el ha sviluppà ses agens accents, pon ins dir ch’el maina vinavant la tradiziun da ses bab. Uschia cumbatta il figl er el en sias chanzuns las cundiziuns desastrusas da l’Africa, la paupradad, las malsognas, la colonialisaziun. Sco ses bab chanta el per englais patua, per cuntanscher uschè blera glieud sco pussaivel. Be ils vizis famus da Fela Kuti emprova Femi dad evitar – il consum e la glorificaziun da drogas, il sexissem virulent. Dal reminent – dacurt ha Femi concertà – per l’emprima giada insumma – ensemen cun ses frar pli giuven Seun Kuti.
11.08.2015 Nneka - Viva Africa - Nigeria
Nneka Egbuna è ses num cumplet. Naschida ils 24 da december 1980 a Warri, ina citad nigeriana, e creschida là, sco figlia d’in bab nigerian ed ina mamma tudestga. Cun 18 lura la emigraziun en Germania, nua che la giuvna abitescha l'emprim en ina WG a Hamburg-Altona. Ils coabitants rappegian, Nneka secundescha cun chant. Ed ella sviluppa ses agen stil, collocà insanua tranter hiphop, soul e reggae. Preprograms da Sean Paul e Seeed portan arbajas temprivas, avunda laud survegnan er ses emprims albums. Las chanzuns rapportan – per la gronda part per englais - da las cundiziuns desastrusas en la veglia patria, corrupziun, colonisaziun moderna, euv. L'onn 2009 ina emprima turnea en las USA, in onn pli tard contribuescha Nneka cun «viva Africa» ina chanzun al campiunadi da ballape en il Sidafrica. Dus onns pli tard suonda ina turnea africana! E la paletta musicala da la nigeriana tudestga daventa adina pli varianta e cumplexa ...
12.08.2015 Amar Sundy - Camel Shuffle - Algeria
L'ultim temp han gruppas da rock dals Tuareg fatg furore cun lur blues desertic, sco ils Tinariwen ubain ils Tamikrest. Ma in vegl bluesunz tuareghin è il Amar Sundy, naschì insacura en ils onns 60, en il desert algerin. En in emprim viadi è el finì ils onns 80 a Paris, nua ch'el ha fatg ditg musica da strada e da metropolitana. Giond lura pli tard en ils USA, ha Sundy gì divers entaups cun ils gronds bluesunz da là vi, Albert Collins, B.B.King, James Cotton u Albert King, cun il qual el ha schizunt fatg duas turneas. Turnà en Frantscha ha Amar Sundy lura sviluppà ses fitg agen blues, cumbinond quel american cun musica tradiziunala franzosa e cun tuns da la Sahara, creond quai che la revista Blues Sur Seine ha ina giada numnà «in dals pli bels success da la implantaziun musicala ed ina nova senda per il blues».
13.08.2015 Songhoy Blues – Irganda – Mali
Il quartet Songhoy blues vegn dal Mali, in pajais cun bleras pievels ed etnias, e la convivenza n’è betg adina simpla. Ils Songhoy, 7% da la populaziun, vegnan dal nord, da la regiun da Timbuktu e Gao, ed els vivan in pau a l’ur, pertge il pajais vegn dominà dals Bambara che vivan èn il dis. Il pli grond problem en la patria dals Songhoy èn però ils Islamists, che han scumandà da far musica,per ils musicists Nathanel Dembelé e per Aliou, Garba ed Oumar Touré in scumond che tutga lur existenza. Lur reacziun: els fan enavant musica e cumbattan uschia cunter ils Islamists ed els vulessan er unir ils differents pievels cun lur musica. Songhoy blues cun «irganda», ritmus africans cun ghitarras electricas e bler schlantsch ed energia.
14.08.2015 Serge Beynaud – Talehi – Cote d’Ivoire
La chanzun che nus preschentain oz en nossa seria da musica africana n’è betg in semperverd, per quai è el bler memia frestg. Enfin uss avain nus udi gronds semperverds da l’Africa, tocs impurtants dal jazz e hits dals ultims onns ch’èn rivads fin tar nus en ils radios, sco «7 seconds», «alene» ubain «Ye ke ye ke». I dat però er ina scena actuala e moderna che segua ils fastizs da la musica da l’Europa e dals Stadis Unids da l’America, il pop, il hip hop ed r’n’b. In da quels exempels actuals e «talehi» dal chantadur, arranschader e cumponist Serge Beynaud, naschi il 1987 à Daloa, a la costa d’ivur en l’Africa dal vest. Sia carriera ha cumenza il 2009, e gia suenter paucs onns ha el gì ina lingia da hits dal pop african da la generaziun nova e moderna. Ina generaziun musicala che vegn subsummada sut il nov stil numnà «coupé-décalé», dal qual Beynaud è in dals protagonists principals.
15.08.2015 Melissa Nkonda – Africa - Camerun/Frantscha
Naschida ils 6 da november 1990 en Frantscha sco figlia da mamma algerina e bab camerunais è Mélissa Nkonda daventada enconuschenta sco participanta a la show da casting franzosa Nouvelle Star, l’onn 2009. Sgulada or vers il finale, ha la chantanta crititgà vehement l’emissiun, ch’ella “servia mo a smardegliar ils artists davant il public”. Perencunter ha ella gudagnà ina concurrenza dal label AZ, publitgond lura bainspert ses emprim album “Nouveaux Horizons”, che cuntegna in duet cun il rappunz franzos Soprano, plus la chanzun “Africa” – preschentada qua sco semperverd.
16.08.2015 Velile Mchunu – Sondela – Africa dal Sid
Velile Mchunu, enconuschenta er mo sut il num Velile, ha fatg carriera surtut cun la chanzun «Helele» (in remake da la chanzun A.I.E. Mwana dal 1975), registrada a chaschun dal campiunadi mundial da ballape 2010, en collavuraziun cun il Safri Duo danais. Naschida è Velile l’onn 1973 a KwaMashu en il natal da ‘Africa dal Sid, creschida si en ina Township sper Durban e frequentà la scola da teater a Johannesburg. Dapi intgins onns gioga ella a Hamburg la schamana Rafiki en il musical il Retg dals Liuns. 2010 ha Velile publitgà ses emprim album «Tales From Africa», che cuntegna tranter auter er la chanzun preschentada qua.
Hits e semperverds africans Hits africans – otgavl'emna
10.08. fin ils 16.08.2015


text:
Els Stadis Unids da l’America è la religiun impurtanta per l'identitad d'ina persuna. Ins enconuscha adina l’aderenza religiusa d'in candidat. Donald Trump è presbiterian. Hillary Clinton è metodista. Omadus èn pia protestants.
Auters focus el cumbat electoral
Ils temas centrals dal cumbat electoral èn dentant betg religius. Quai di Marie-Theres Mäder, ch’è scienziada da religiun a l’universitad da Turitg e sa fatschenta cun la rolla da la religiun en las elecziuns americanas.
Ni il scumond d’abort ni la lètg tranter um ed um ni dunna e dunna èn stads impurtants el cumbat electoral. Malgrà quest fatg èn Hillary Clinton e Donald Trump adina puspè stads en baselgias per far cumbat electoral di la scienziada da religiun.
Evangelicals: Impurtanta gruppa
La gruppa dad alvs evangelicals ch'èn enturn 20% dals electurs registrads èn per gronda part per in scumond d’abort ed encunter la lètg tranter omosexuals. Tenor Mäder èn els, schebain che Trump na sa posiziuneschia betg cler tar quests temas, plitost per Trump.
Il motiv saja, ch'ils evangelicals sajan era fitg conservativs en dumondas da l’economia, da la lescha d’armas e da la migraziun. E quels temas èn impurtants en il cumbat electoral e tar ils evangelicals fa il conservativ Trump punts.


text:
Radio e TV live
Ils products da medias enconusch’ins sco «buccadinas» finidas e consumablas sin moniturs ed en il radio. Ma co fan ins tut las contribuziuns ch’ins vesa ed auda mintga di? RTR ha dà invista e ha mussà la lavur concreta en ils studios. Emissiuns èn vegnidas producidas live per e cun il public.
Fufragnar en l’archiv
Ensemen cun ils collavuraturas e las collavuraturas han las visitadras ed ils visitaders fatg retschertgas davart lieus preferì en il Grischun u tschertgà istorgias veglias en l’archiv. Sper retschertgar han ils visitadras e visitaders era pudì chargiar agens videos u fotos sin la nova plattafurma «nossaistorgia.ch».
Zambregiar in radio DAB+
Durant trais lavuratoris han passa 40 uffants pudì construir ses agen radio DAB+.Ma er per pli giuvens hai dà attracziuns: Il moderatur da RTR Sergio Guetg e Riccarda Caluori en stads en cuschina e han cuschinà cun ils uffants stailas dultschas e saladas.
Musica e lirica
Sa chapescha che musica e texts rumantschs na han betg dastgà mancar ad in tal arranschament. I ha dà pliras chaschuns d’entupar artists indigens: La chantadura da 18 onns Chiara Jacomet ha preschentà chanzuns da ses album nov «Mascra». Severin Brugger e Laura Loretz lur simbiosa da musica multifara e lirica en il dialect tuatschin.
La «Sonda lunga» è in punct fix en il chalender cultural dal chantun Grischun. Per in di lung da 12 uras sa preschentan divers manaschis da cultura pli pitschens e pli gronds e porschan a visitaders e visitadras attracziuns individualas. A la 11avla ediziun ha era RTR preparà in program multifar ed extraordinari.


text:
La Svizra vul agir ensemen cun l'Austria, la Germania ed il Principadi dal Liechtenstein per cumbatter la tuberculosa tar tschiervs en il territori da las Alps. Represchentants dals 4 pajais han suttascrit la mesemna a Salzburg ina decleranza communabla. Per il Grischun è quai stà l'Uffizi per sanadad d'animals.
La finamira è dad impedir che glieud ed animals s'infecteschian. Per quest intent vegn installada ina gruppa da coc internaziunala. La derasaziun da la tuberculosa tar animals ed il success cun las mesiras encunter vul ins documentar.
RR novitads 17:00


text:
Tge prestaziun da Viktorija Golubic (WTA 129) tar ses emprim gieu singul dal Fedcup. Il sustegn dals stgars 5’000 aspectaturs en la Messehalle a Lucerna ha dà anim a la Turitgaisa per batter il numer 1 nominal da la Tschechia en in temp d’in zic dapli che duas uras e trais sets.
Confruntà e battì il squitsch
Ni il squitsch supplementar da la perdita da Bacsinszky ni il set pers da l’entschatta ed er betg in retard da break en il segund percurs han pudì bittar la giuvna da 23 onns ord il concept.
Las perspectivas n’eran betg bunas per Golubic cun il retard 3:6 e 2:4, avant ch’ella ha gudagnà enavos la partida cun quatter victorias da game en seria.
L’elan ha ella lura pudì prender cun sai en il set decisiv, en il qual ella ha pudì prender giu il servis trais giadas da sia contrahenta.
Bacsinzky era malsegira
Timea Bacsinzky (WTA 33) avess gì da far igl emprim punct per la Svizra, procurar pigl avantatg dad 1:0. Mo igl è vegni tut auter, la Svizra ha gì in fitg schlet di, pareva fitg malsegira ed ha uschia pers suenter bun in’ura fitg clar cunter la Tscheca Barbora Strycova (WTA 33) cun 0:6 e 2:6.
I fa mal. Schi mal.
Curta speranza en il segund set
Suenter mo 45 minutas era la Svizra gia enavos cun 0:6 e 0:3. Lura ha Bacsinszky fatg igl emprim game. Sinaquai ha ella giugà in zic meglier, ha dentant tuttina gì nagina schanza. Strycova ha giugà fitg ferm, davent dal service sur las fridas da davostiers fin tar il volley.
RR novitads 15:00 / 17:00 / Sportissimo 17:00


text:
Il snowboardist era cupitgà grevamain il schaner al Laax Open. Il Turitgais ha tranter auter gì ina squassada dal tscharvè e grevas contusiuns al dies. Cunquai perda l'equipa dus candidats per ina top-rangaziun.
Sco David Halblützel ha detg, haja el dà tut per vegnir fit a temp. El sentia dentant ch'el saja be tar 60 fin 70 pertschient da sia capacitad da prestaziun. Sut questas circumstanzas na fetschia quai pauc senn da vulair cumbatter sin il pli aut nivel.
Cun Pat Burgener, il numer 8 dal mund, ed il snowboardist da reserva da 16 onns Elias Allenspach, restan a la Svizra anc dus debutants als gieus olimpics.


text:
La plattafurma, cun 2,13 milliardas utilisaders activs per mais, ha pudì profitar d'entradas da reclama e scriver in onn da record. La svieuta è s'augmentada per prest 50% a 12 milliardas francs.
Gudogn moderà pervia da reservas
En cumparegliaziun cun la svieuta da record è il gudogn da la rait sociala pli moderà: Il gudogn è s'augmentà per 20% a 4 milliardas francs. Il motiv per l'augment moderà è, tenor indicaziuns da Facebook, la nova refurma da taglias en ils Stadis Unids. L'interpresa haja augmentà sias reservas per la taglia sin entradas en l'exteriur per passa 2 milliardas francs.
Sin las aczias da Facebook n'han las cifras da l'onn da manaschi betg gì ina bun'influenza. La valita d'in'aczia è curt suenter crudada per 3%.
Nova strategia
Tiers la svieuta da record planisescha il fundatur e schef da Facebook Mark Zuckerberg midadas. Il temp ch'ina persuna passenta sin la plattafurma saja en il davos quartal sa reducì, numnadamain per 50'000 uras en di. Per Zuckerberg è quai la consequenza che Facebook mussia pli paucs videos. Perquai che gist la durada saja dentant impurtanta per clients da reclama, stoppia Facebook ir novas vias per carmalar la glieud da star pli ditg sin la rait sociala. La nova idea saja da mussar dapli cuntegns dal conturn privat, e pli pauc cuntegns d'interpresas.
RR novitads 06:00


text:
Election Hangover u il stress pervi dal cumbat electoral
- Glindesdi, 7.11.2016, 8:40
-
Emprima emissiun:
- Glindesdi, 7.11.2016, 8:40, RTR
Passa la mesadad dals Americans e da las Americanas han tenor ina retschertga il nas plain dal cumbat tranter Hillary Clinton e Donald Trump.
En la retschertga da l'assoziaziun da psicologia da l'America han 52% dals participants creschids inditgà ch'il cumbat electoral saja in fitg grond u almain in grond factur da stress. Ina differenza è da vesair tranter quels che han Facebook e quels senza. Tar quels senza han be 45% inditga ch'il cumbat saja in impurtant factur da stress.
L'associaziun da psicologia cusseglia perquai er tranter auter da betg trasor guardar sin Facebook, stizzar la televisiun e da leger be tant ch'ins saja infurmà. Plinavant duajan ins evitar discussiuns memia lungas sur dal cumbat e sa concentrar sin chaussas productivas sco il temps cun la famiglia, lavur en uniuns euv. enstagl da ponderar tge che pudess capitar sch'in u l'auter vegniss president u presidenta. La finala dettia lura era anc persunas che limiteschian la pussanza dal president u da la presidenta.


text:
El ha gia stuì tadlar da tuttas offensiuns e discriminaziuns pussaivlas: Christian Seidel, l'autur ed anteriur schurnalist e manager da Minca. El ha vivì in onn sco dunna. Or da Christian è daventà Christiane. E sco dunna n'è betg mo sia gardaroba sa midada, mabain er sia percepziun pertutgant egualitad. «Avant l'experiment sun jau stà in um ignorant schess jau oz. Jau hai adina pensà che dunnas sappian far il medem sco ils umens, dentant entras l'esser dunna hai jau pir vesì che quai n'è betg uschia.»
El haja stuì tadlar brutalas offensiuns ed è er vegnì attatgà. Cul temp haja el simplamain stuì restrenscher ses radius. Sch'el veseva pia ch'in um haja gì il spruh gia sin il lef, ha el simplamain midà la vart da la via. Dentant er las bellas varts da l'esser dunna ha Christian pudì giudair sco Christiane. El saja sesentì in zic sco en in pajais da la cucagna – cunzunt perquai ch'el haja pudì mussar dapli sentiments che sco um. Per dapli egualitad en la societad fiss tenor l'autur da cussegliar a mintga uman da midar per in mument la rolla.
Tge far sche la lescha d'egualitad na vegn betg respectada?
Ins ha la medema qualificaziun sco il collega da lavur masculin, fadia dentant 700 francs pli pauc per mais. Tge far? Peter Portmann è il president dal post da mediaziun per dumondas d'egualitad da schanzas. Pia da quai post che vegn sco emprim en acziun tar dumondas da discriminaziun. En il Grischun vegnan dentant mo fitg paucs cas avant l'autoritad.
Peter Portmann crai, perquai che las persunas hajan er in zic tema d'accusar l'agen schef. Ubain perquai che blers na san betg ch'i dat l'autoritad da mediaziun. En general er sch'el guarda sin auters chantuns, saja dentant creschì il dumber da cas ils ultims onns, uschia che las persunas sajan bain vegnidas pli curaschusas d'accusar malgistadads discriminantas.
Tge ha la lescha d'egualitad purtà?
La lescha per l'egualitad tranter um e dunna ch'e dapi 20 onns en vigur è bain realisada sin il palpiri, dentant betg dapertut en la vita quotidiana. Politicras dal Grischun san era, nua ch'il basegn per dapli egualitad è anc il pli grond: tar las pajas e tar la cumpatibilita da famiglia e carriera.
Uschè ditg sco las dunnas hajan da purtar duas e trais chargias sco professiun, famiglia e forsa anc ina u l'autra lavur publica, dovria quai meglras structuras ed er bler engaschament dals umens. Per nagut saja la lescha dentant insumma betg stada. Ina lescha dovria simplamain ses temp per propi ir en vigur. Brigitta Gadient, anteriura cussegliera naziunala, sa regorda anc da la lescha da l'assicuranza da maternitad che gia ses tat e ses bab hajan cumbattì persuenter, e pir ella haja lura propi decidì sur da quella lescha.
L'egualitad ord la vista da las generaziuns
Oz èn las portas per dunnas giuvnas pli avertas ch'anc avant 20 onns. Ellas na ston betg pli cumbatter tant ed er betg s'occupar tant cun attatgas chauvinisticas per exempel cu ellas s'annunzian per ina plazza ch'era ina giada prevesida cunzunt per umens.
Dunnas giuvnas èn activas, segiras e libras. Er libras da sexissem? Oceana Galmarini (23) e Maria Cadruvi (67), omiduas schurnalistas, raquintan lur opiniuns tar il tema. Tgi è per exempel per ina quota da dunnas e tgi avess fadia da esser la dunna per la quota. Tgi è da l'avis che feministas èn memia radicalas, tgi di ch'i dovri la radicalitad per cuntanscher insatge. Cler è dentant, bler saja vegnì pli empernaivel per dunnas, dentant saja anc bler da far.
RR actualitad 11:00


text:
- Dumonda Atanes concernent il futur da las medias en il Grischun talian
La fin da matg è vegnida terminada la procedura da consultaziun tar la revisiun parziala da l'ordina...
- Dumonda Baselgia-Brunner concernent agids finanzials per la tgira d'uffants confurm als basegns
Perquai ch'il maun public na sa participescha strusch als custs per la tgira d'uffants cumplementara...
- Dumonda Caduff concernent la digitalisaziun d'inventaris statals da fotografias
Dapi ch'i dat la fotografia han nundumbraivels fotografs da professiun e fotografs amaturs fixà foto...
- Dumonda Cahenzli-Philipp concernent umans cun basegns spezials en la vegliadetgna
Pervia da la midada demografica en cumbinaziun cun ils progress medicinals vegn a s'augmentar il dum...
- Dumonda Casanova (Glion) concernent l'avegnir da la gasetta dal di rumantscha La Quotidiana
Ils 20 da mars 2017, mo 3 dis suenter la festa da giubileum da 20 onns da La Quotidiana e da l'Agent...
- Dumonda Caviezel (Tavau Clavadel) concernent las consequenzas d'ina renunzia a la facultad per l'agid social e l'obligaziun da sustegnair parents
Adina pli savens capiti che persunas bainstantas transcrivan lur proprietad – tras ina retratga anti...
- Dumonda Locher Benguerel concernent l'augment da la violenza a chasa en il Grischun
Deplorablamain fa la violenza a chasa en Svizra anc adina part dal mintgadi. Quai mussan las suandan...
- Dumonda Wellig concernent firmas da chaschas da brevs e permissiuns B en il Moesano
Da las infurmaziuns messas a disposiziun dals uffizis cumpetents (uffizi da scussiun e da concurs, u...
- Dumonda Widmer-Spreiter concernent il futur dal Sennhof
Durant 200 onns ha il Sennhof da Cuira dà alloschi a la praschun grischuna. L'ultim en la versiun ch...
- Incumbensa Danuser concernent l'introducziun da l'attest obligatoric da las enconuschientschas da la materia per possessurs da chauns
En Svizra vegnan importads mintga onn 50 000 chauns, da quels circa 20 000 en moda illegala. En il c...
- Incumbensa Della Vedova concernent il resguard da lain tar la submissiun d'edifizis publics en il chantun Grischun
Las sutsegnadras ed ils sutsegnaders pretendan ch'i vegnia duvrà dapli lain en edifizis finanziads d...
- Incumbensa Engler concernent la meglieraziun da la cuntanschibladad dal Grischun
La proposta da la regenza da refusar l'incumbensa Engler concernent la renaschientscha da l'idea d'i...
- Incumbensa Fasani concernent il sustegn da la plurilinguitad svizra sin plaun federal
Suenter las decisiuns da tscherts chantuns che mettan en dumonda l'emprender d'ina segunda lingua na...
- Incumbensa Stiffler (Cuira) concernent la pratica dals departaments chantunals per surdar incaricas da prestaziuns da servetsch a terzs en cas da publicaziuns betg uffizialas
En il chantun vegn surdada la clera maioritad da las incaricas da prestaziuns da servetsch dals depa...
- Incumbensa Tomaschett (Breil) concernent l'aboliziun da las taxas da roaming en Svizra
En Svizra èn ils pretschs da roaming in pèr giadas pli chars ch'ils pretschs per colliaziuns naziuna...


text:
L'occurenza è per l'emprima giada a San Murezzan. In eveniment che custa radund 3,5 milliuns francs e che ha duvrà in temp da preparaziun da 3 onns. La presidenta dal comité d'organisaziun, Leta Joos è da Samedan ed ha ina buna rait en il sport da chaval. «Mo uschè è quai grategià da metter en pe il turnier», di ella.
La gronda sfida è la plazza da turnier
La plazza da turnier è la pli gronda sfida – ina ch'ins dat en ils mauns da profis: precis en quels dad Anton Walser. El ha l'unica firma en Svizra da bajegiar plazzas da sella.
Sia incumbensa è da bajegiar si la plazza. Sco emprim cun plattas da gumma, lasura il sablun da quarz maschadà cun fibras. Tut quai sto vegnir maschadà pliras giadas e surtut dovra la plazza ova. Radund 60'000 liter aua al di. Suenter mintga prova ston Anton Waser è ses collavuraturs ir en la plazza culs tractors per dar ova al sablun.


text:
Slaughter
I Slaughter (Masèl) i èṅ un grup hard rock americàṅ uriginàri ad Las Végas (Nevàda). Al s è furmâ a la fiṅ dal 1988 da 'l séndri di Vinnie Vincent Invasion, al grup d'l èx chiratìsta di Kiss Vinnie Vincent, dòp che la Chrysalis Records l'iva sćiancâ 'l cuntràt sèg par far-'l invéci sōl c'n al cantànt Mark Slaughter e 'l basìsta Dana Strum. Chi lōr dū i aṅ pò ciamâ 'l chitarìsta Tim Kelly e 'l baterìsta Blas Elias par cumpletàr al grup.
In dla sò caréra i s èṅ fat nutàr subìt c'n al prim àlbum Stick It to Ya ch'al gh l'à cavàda a dvintàr “plàtin dópi” in di Stat Unî anc par via 'd sìngui ad sucès cuma Up All Night, Spend My Life, Mad About You e Fly to the Angels.
Biugrafìa
Al grup al fà vgnir fóra 'l sò prim disc in dal 1990, Stick It to Ya, e 'l è subìt un sucès, specialmènt i dū sìngui Up All Night e Fly to the Angels, cun qvést chè ch'al finìs in rutasiòṅ su MTV. Sèmp'r in c'l an lè a véd la luś un mini àlbum da 'l viṿ, Stick It Live, cun sinc pès dèntar.
Al grup al partìs p'r un tour insém a i Kiss e la sò canta Shout It Out la finìs in dla culòna sunóra dal film cun Keanu Reeves Un mitico viaggio. A la 18śma edisiòṅ di American Music Awards la banda la ciàpa 'n prèmi in dla categurìa di artìsta heavy metal nóṿ.
In dal 1992 i Slaughter i faṅ catàr in di negòsi 'l àlbum The Wild Life ch'al fà 'l sò debùt diretamènt in dla top 10 dla Billboard finénd par dvintàr “disc 'd òr”. Al grup al fà prumusiòṅ andànd in tour c'n Ozzy Osbourne. Purtròp par lōr 'l è 'l mumènt dal grunge ch'al cuntribuìs a śmursàr al luś su 'd lōr e pò i tàcan di prubléma persunài. Mark Slaughter al gh'à da uperàr-'s a 'l còrdi vucàli, Tim Kelly al vîṅ arestâ par tràfic ad dròga e Dana Strum al fà 'n incidènt in mòta. Inóltar la EMI, ch'la s éra in cal méntar cumpràda la Chrysalis Records, la decìd ad druàr la fòrbśa sćiancànd soquànt cuntràt cuma qvél cun Billy Idol e c'n i Huey Lewis and the News. Anc l'aventùra di Slaughter sèg la finìs cun la publicasiòṅ dla racòlta Mass Slaughter: The Best of Slaughter.
Al grup al pasa a l'etichéta CMC Records ma 'l disc Fear No Evil al n s al caga pròpria ninsòṅ a part un pôc in Giapòṅ. C'n al disc Revolution i Slaughter i próan la carta d'l “hard rock psichedèlig” ma anc cal lavōr chè 'l è 'n fiàsc cumersiàł. Al 5 ad Favràr dal 1998 a mōr in 'n incidènt in màchina Tim Kelly stablénd-as cónt'r un càmion in dal deśèrt d'l Ariśòna. Al grup al decìd 'd andàr avànti listés tulénd al chitarìsta Jeff Blando a 'l sò pòst e faghénd vgnir fóra un disc da 'l viṿ dedicâ a 'l sunadōr dasfurtunâ uriginàri dal New Jersey, Eternal Live, e 'n ùltim disc in studi, Back to Reality (1999).
Cumpunènt
Quéi 'd adès
- Mark Slaughter - vóś, chitàra, tastéri (1988-incō)
- Dana Strum - bas, côr (1988-incō)
- Jeff "Blando" Bland - chitàra (1998-incō)
- Zoltan Chaney - baterìa (2011-incō)
Mémbar vèć
- Tim Kelly - chitàra (1988–1995, 1995-1998)
- Blas Elias - baterìa (1988–2003)
Discugrafìa
Àlbum
- 1990 - Stick It to Ya
- 1992 - The Wild Life
- 1995 - Fear No Evil
- 1997 - Revolution
- 1999 - Back to Reality
Da 'l Viṿ
- 1990 - Stick It Live
- 1998 - Eternal Live
Racòlti
- 1995 - Mass Slaughter: The Best of Slaughter
- 2002 - Then and Now
- 2006 - The Best of Slaughter
- 2011 - 10 Greatest Songs


text:
Il concern dad autos ha communitgà la notg passada da vulair cooperar cun las autoritads americanas.
L’incumbensa da l’autoritad da surveglianza americana è ina consequenza da plants collectivs da possessurs americans dad autos , ch’èn vegnì inoltrà il favrer en ils Stadis Unids. Els rinfatschan a Daimler valurs da svapur memia autas.
Cooperaziun gea - cunter plants collectivs dentant defaisa cun tut ils mezzs giuridics
Cunter quellas reproschas sa veglia Daimler defender cun tut ils meds giuridics. En il curs dal scandal tar VW ha Daimler contestà pliras giadas, dad avair en ses autos ina software che manipulescha las valurs da svapur.
Sco VW è era Mitsubishi involvà en il scandal da las valurs manipuladas
La fin d’emna era vegnì enconuschent, che las medemas autoritads americanas hajan era en mira il concern giapunais Mitsubishi Motors. Ils americans vulan infurmaziuns tar autos, ch’èn vegnids vendids en ils Stadis Unids.
Tenor in rapport da la gasetta Sankei pudess Mitsubishi avair manipulà las valurs da svapur dad ulteriurs models sco tar autos electrics. Mitsubishi aveva gia concedì, dad avair duvrà tricks tar tests en connex cun las valurs da svapur.
RR novitads 06:30


text:
A l’Americana Mikaela Shiffrin èsi gartegià da satisfar las aspectativas da ses fans. Ella ha gudagnà a moda suverana cun 73 tschientavels avant la Slovaca Veronika Velez Zuzulova. Cun quai purtà ella a chasa sia 21. victoria en la cuppa mondiala.
La segunda giada sin il podest
Per Wendy Holdener è ses terz post dad oz il segund sin il podest en questa stagiun. En la Finlanda era ella vegnida segunda. Segund meglra Svizzra è Michelle Gisin sin plaz 19. Denise Feierabend ha terminà la cursa sin plazza 23.
RR novitads 20:00


text:
En la notg da glindesdi sin mardi han ins en bleras parts da la Svizra mesirà temperaturas sut nulla. E quai savens temperaturas da duas cifras.
Il pli fraid en las muntognas
Zunt fraid èsi stà en las muntognas. En l'Engiadina ha SRF Meteo mesirà minus 30,9 grads sin il Corvatsch. In nov record da fradaglia hai però betg dà là, quel è tar minus 33,3 grads.
Il pli fraid èsi la notg passada stà a Glattalp en il chantun Sviz cun minus 38 grads. Uschè fraidas temperaturas na sajan dentant nagina raritad en la regiun exponida: Tenor statisticas mesiran ins mintga trais fin tschintg onns temperaturas cumparegliablas u perfin pli fraidas.
Sperta midada da temperatura
Il mardi marvegl saja tenor SRF Meteo anc da quintar cun temperaturas bassas. En il decurs dal di spetgan ins dentant in augment da la temperatura andetg: Sin 2'000 meters stoppia ins quintar ch'i dettia ina midada da pli che 20 grads entaifer dus dis. La gievgia posia dentant puspè dar temperaturas enturn nulla.
RR novitads 11:00


text:
Südtirol Pass abo+ por scolares y scolars y studëntes y studënć
N sorvisc dl'aministraziun provinziala de Südtirol
Descriziun generala
Chiló dessot ciafëise n valgönes informaziuns importantes sön le Südtirol Pass abo+ 2018/2019:
La domanda podará gní fata, sides por ciafé che por renové le Südtirol Pass abo+, ma online sön le sit www.mobilitaaltoadige.info pian ia dal 01.05.2018.
Le Südtirol Pass abo+ é n documënt de iade cun inom, che ne pó nia gní dé inant, che an pó adoré sön düc i mesi dl sistem de Trasport Integré Südtirol, danter chisc les ferates regionales cina al Prener, Vierschiach y Trënt, y sön n valgönes linies dl bus sura i confins provinziai fora.
Ma ativan online i sorvisc implü a paiamënt vára da paié cun le Südtirol Pass abo+ ince i iadi cina a Desproch o Lienz, i sorvisc de trasport sön i mesi nightliner o le trasport de rodes o tiers.
L’abonamënt ne po nia gnì tut da jì plü lunć sciöche cun l’IC, l’EC, l’EN, l’ES.
Le Südtirol Pass abo+ vel dal 1° de setëmber cina ai 15 de setëmber dl ann do.
Al á le dërt mitans y mituns y jones y jogn che l’ann de presentaziun dla domanda ne complësc nia 27 agn y che fej pert de öna de chëstes categories:
• mitans y mituns y jones y jogn che á la residënza tla provinzia de Balsan, che fej na scora o ativités de stüde tla provinzia o defora dla provinzia;
• mitans y mituns y jones y jogn che n’á nia la residënza tla provinzia de Balsan, mo che fej na scora o ativités de stüde tla provinzia;
• porsones che fej na formaziun de basa tl setur sozial.
Por podëi adorè chësc sorvisc n'àn nia bria da presentè documënć implü.
Te chësc caje vëgnel fat controi a caje adatà por verifiché sce al é vëi ći che é gnü detlarè (lege provinziala n. 17/1993).
TARIFA ANUALA SÜDTIROL PASS ABO+
Al vëgn calcolé la tarifa anuala che ti corespogn al momënt dla domanda
- 20 euro por scolares y scolars dla scora elementara, mesana y alta y por che che frecuentëia la scora profescionala o na formaziun de basa tl setur sozial a tëmp plëgn y lerneres y lerneri che n’á nia ciamó complí 18 agn y che fej la scora profescionala (chël ó dí che ne complësc nia cina ai 31 de dezëmber, ann de presentaziun dla domanda, 18 agn);
-
150 euro por studëntes y studënc universitars, lerneres y lerneri che á complí 18 agn y che fej la scora profescionala, por che che fej na scora serala y che che frecuentëia na formaziun de basa söl laur tl setur sozial.
PAIAMËNT SÜDTIROL PASS ABO+
Le paiamënt pó gní fat cun les modalités scrites dessot:
1. Prepaid:
• online cun cherta de credit;
• tres internet-banking cun les banches abilitades;
• pro les portines y i punc de venüda autorisá dl Sistem de Trasport Integré Südtirol.
2. Postpaid: al vëgn adebité sön le cunt corënt bancar (SEPA Direct Debit).
DUPLICAT
Tl caje de arobada, pordüda o danejamënt dl Südtirol Pass abo+ mësson damané do n duplicat. Por le duplicat mësson paié 20 euro sciöche spëises aministratives.
Ma tl caje de na cherta de iade intiera, mo che ne vá nia, ciafon na tessera nöia debann.
La domanda de duplicat pó gní fata:
• online dal genitur (sce la scolara o le scolar n’á nia arjunt la majera eté) o diretamënter dala scolara o dal scolar (sce sura i 18 agn) tres l’account por le Südtirol Pass abo+
• tres le secretariat scolastich por les scores tl Südtirol
• tres le Call Center 840 000426 (dal lönesc al vëndres: 9:00-13:00 y 14:00-18:00)
• pro les portines y i punc de venüda autorisá dl Sistem de Trasport Integré Südtirol.
Paiamënt dl duplicat
- Sce le contrat é Postpaid (chël ó dí che le cost vëgn adebité sön le cunt corënt bancar - SEPA Direct Debit), gnará le cost dl duplicat ajunté sön la fatura.
- Sce le contrat é Prepaid (chël ó dí da ciarié sö), él da paié te un di punc de venüda autorisá dl Sistem dl Trasport Integré Südtirol te 15 dis.
Metede averda:
Sce le duplicat ne vëgn nia paié te 15 dis vëgn la tessera blocada. Te degun caje ne pón paié a scora!
- Deliberaziun dla Junta provinziala n. 760 di 5 de lugio 2016
Account
Ara jará ince, canche an fej domanda o te n secundo momënt, da ativé, tres le sit www.suedtirolmobil.info/de, n account, cun chël che an ti röia pormez a chisc sorvisc online:
• consulté la situaziun dla tessera abo+;
• visualisé iadi eventuai cun i sorvisc a paiamënt;
• mudé la modalité de paiamënt;
• ativé/dejativé i sorvisc implü;
• damané n duplicat/bloché la tessera (sides le duplicat che la blocada dla cherta ne pó nia gní trac zoruch. N iade che an á damané do, sce an se ciafa por ejëmpl spo indô la tessera, ne vel la vedla tessera a vigni moda nia plü, porchël mësson jí a se tó le duplicat, le paié y ince adoré le abo+ nü);
• mudé/ajorné i dac anagrafics.
Sorvisc implü a paiamënt por l’abo+
Canche an scrí fora la domanda online pó les porsones che fej domanda chirí fora sce ativé chisc sorvisc implü a paiamënt:
• trasport dla roda;
• trasport de tiers
• sorvisc nightliner
• iadi cina a Desproch y Lienz (cun la tarifa dla ÖBB);
• registré süa “ÖBB Vorteilscard”. Te chësc caje vára por les trasses dla ferata cun destinaziun Desproch o Lienz da adoré la tarifa smendrida preodüda dala “ÖBB Vorteilscard” por la trassa austriaca.
Check in/Check out: Ara funzionëia avisa sciöche cun le Südtirol Pass normal, porchël messarán fá le check-out sön i mesi extraurbans y dé dant le codesc dl travert tla staziun olache an pëia ia por i iadi cun la ferata.
Por adoré i sorvisc implü vál debojëgn da ciarié sö le Südtirol Pass abo+ (tarifa minima 20 euro) o chirí fora la modalité de paiamënt postpaid.
Per d'autra nfurmazions prions bel de jì sun la plata dla istituzion cumpetënta per chësc servisc.
Formulars
News abo+ ladin
- Formulars
(Sorvisc actualisá ai: 11/05/2018)
Ënt competënt38.2. Ufize Trasport de persones
Palaz provinziel 3b, Plaza Silvius Magnago 3, 39100 Balsan
Telefonn: 0471 41 54 80
Fax: 0471 41 54 99
PEC: personenverkehr.trasportopersone@pec.prov.bz.it
Plata internet: http://www.provincia.bz.it/mobilita/
Terminns
Ann 2018: La domanda por ciafé o renové le Südtirol Pass abo+ pó ma gní fata online sön le sit dla mobilité http://www.suedtirolmobil.info/lad/chertes-de-viac/suedtirol-pass-abo-plus dal 1° de ma ai 31 de dezëmber dl 2018.
Important: Sce an se scrí ite a scora o al’université do i 31 de dezëmber, pó le Südtirol Pass abo+ gní damané ince do chësta data y cina ai 28 de forá dl ann suandënt, dagnora online.
Metede averda:
- Le Südtirol Pass abo+ nia renové ne vel nia plü dai 15.09.2018 inant. Sön le display dl aparat da obliteré gnarál sö te chësc caje l'imaja de “tessera tomada”.
- Sce al é gnü renové online tres le sit, mo nia ciamó paié, gnarál sö dai 16.09.2018 inant sön le display dl aparat da obliteré l'imaja “Euro 0” - credit rové.


text:
Crear mobiglias, interpretar da nov vestgadira tradiziunala, ornaments e decoraziuns ord materials innovativs. Quai ed anc dapli fa part dal artisanadi dal chantun Grischun.
Per rinforzar questa tradiziun veglia e colliar ils producents e producentas dad artisanadi en il chantun è l’uniun «Kunst.Hand.Werk. Graubünden» vegnida fundada igl onn 2013. Questa fin d’emna è l’uniun sa preschentada cun in’exposiziun en la galaria da la citad a Cuira.
Enavos tar la natira, quai plascha era als turists.
La finamira da l’uniun e ses 26 commembers e commembras saja da daventar anc pli gronda e presenta en l’entir chantun Grischun. Alura fiss in proxim pass in center dad artisanadi cun differents ateliers, butias ed exposiziuns, quai ha ditg la suprastanta da l’uniun «Kunst.Hand.Werk.Graubünden», Ricarda Müller envers RTR. In tal center fiss era ina buna idea da promover il turissem en il Grischun, ha manegià ella vinavant.


text:
Malcesine
Malsézen (nòm uficiàl en italià: Malcesine; en vèneto: Marsexen) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Verùna. El g'ha 3 739 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), condena superfìce de 68,1 km² e 'na densità de popolasiù de 55 ab./km². El cunfìna coi cümü de Avio (TN), Brentonico (TN), Brenzone, Ferrara di Monte Baldo, Limù (BS), Nago-Torbole (TN), Rìa del Garda (TN), Tignàl (BS) e Tremùzen (BS).
L'è sö la ria a matina (èst) del lach de Garda.
Cuntegnüü
De èt[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ol castèl di Scaligeri a pich söl lach.
Personagi ligàcc a Malcesine[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Gustav Klimt[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
In del estàt del 1913, ol Gustav Klimt l’à pitüràt dò tra i sò quàder piö 'mportàncc e cognusìcc pròpe de chèste bande. Ol prim l'è La césa a Casone che l'è a Roma in de la Galleria Nazionale d'Arte Moderna di Roma, ol segónt l'è Malcesine söl lach de Garda e l'éra in de la colesiù Lederer e l'è 'ndàcc perdìt in del incèndio del castèl de Immendorf di bànde de Vièna in del 1945.
Johann Wolfgang von Goethe[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Malcesine l'è stàcia visitàda dal Goethe che l' n'ha pò parlàt in del sò viàs in Italia, e pròpe a Malcesine l'à ris-ciàt de ès 'nfina arestàt e acüzàt de ès öna spia, quan che i l'ha ciapàt a fà 'l ritràt del castèl di Scaligeri.
Franco Vegliani (1915-1982), scritùr e giurnalista.
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
sabato 17 ottobre 2015
CAMPIONATO DI SERIE "D" 2015/ 2016 "Il Pagéli di Crozè in djalètt Pramzàn": Ribelle - Pärma Calcio 1913 - 0-1 Testo pubblicato sulla Gazzetta di Parma del 17 ottobre 2015.
(TESTO IN DIALETTO PARMIGIANO)
Ribelle - Pärma 0-1
Zommers déz : masim di vot par Tin Tin anca s' al gh' à pù lavor un portér da condomìnni che lù ; però a gh’é rivè un tir nojóz e do usìdi e l’à dimostrè d’ ésor sémpor pront e concentrè, còza rära p'r un ragas äd dezdòt an' !
Mesén'na òt : tutt chi ragasén chì j’én carsù a bistècchi äd león : i päron fat cóll stampén, ält, spali lärghi, mo cóll ch' a fa restär a bòcca avèrta, l’é chi gh' àn si e no l’etè par la paténta e i dimòsstron 'na maturitè e 'na cälma da génta a fén ädla carjéra
Caciól déz : oh Capitàn, la prìmma volta la ’n sé scorda mäj ahn ? specialmént sa riva 'na vitòrja ch’ la väl òr : però prìmma o po’ at' gh' arè da spiegär cme mäj t’é pasè tùtta la carjéra in sèrja D, parchè mi a gh' l’ò ancòrra da capir.
Giorgén déz : centräl äd centorcàmp, centräl ädla diféza, al rendimént al né cambja mìga : al top! Vrà dir che Gigi s’al sé dovìss catär in dificoltè al té podrà fär fär anca al centravanti ch' a té t' la zbrigarè ala granda anca li, no ?
Saporètt déz : al ragas ädla tèrsa C al fa 'na zugäda da rapinatór d’area ala Inzaghi e al porta a ca' tri pónt, mo a pärta al gol, al zuga 'na partìda äd gran sostansa, zéro erór e concentrasjón al masim; n’ ätor ezémpi äd la béla gioventù crozäda e dal gran lavór che Gigi l’é 'drè fär con tutt lór
Corapi déz : partìda da Méstor, un diretór d’orchéstra parfét, t’é deciz ti cuand l’éra al momént d’acelerär e cuand invéci sarvìva tirär al freno e ciapär fjè ; 'na còza sola però, al me amigh Alberto al s’é lamentè parchè at' gh' é tirè la majètta tùtta sporca e ch’ l'à scampanäva un po’ sòtta il lazén’ni, la prosima volta sta un po’ aténti a cascär e sudär meno vala bén ?
MIliètta séz : sibén che il do zugädi tecnicamént pù béli ädla partìda i sìon städi tòvvi ( al tir al vol dal prìmm témp e al colp äd tach zmarcant dal second ) a ’n t’é mìga ancòrra capì che la sèrja D pù che cantär lé cuäzi escluzivamént portär la cróza, e si che con cóll nòmm chi a t’al dovrìss savér méj che ch’j ätor no ?
Melandri séz : un po’ fiach al Micio jerdlà, un gat pùff sénsa mäj 'na zugäda dil sòvvi, e la gh' pól stär parchè fin adésa l’éra stè fòrsi al pù regolär e brilant äd tutt
Lauria òt : zugadór delisjóz, sinìsstor rafinè, movimént da balarén, at' m’arcord con tutt al rispét un po’ Messi, mo purtrop fin adésa al momént bón a t’é sémpor restè al colp in càna o cuäzi, sperèmma ch' at' pos schisär al grilètt in-t-al momént giusst anca ti
Sereni séz : un vót äd stimma parchè jerdlà sa t' fùss stè a scóla i profesór i t’arìsson sgnè asént insìmma al regìsstor, poch ispirè e poch in sintonia cójj schéma ädla scuädra anca s' l'é véra ch'a t’é zughè poch e po’ al camp al té pól avér limitè pù che tant ätor
Guas séz : anca ti at' si restè con al colp in càna però la sensasjón l’é che al post giusst at' si bón äd färot catär dato ch' at' si sémpor zmarchè; l’é manchè cóll cicinén äd precizjón e fòrsi anca äd c.. , fortón’na ch' j’én li dardè l’angol, dai tén dur ch' a riva al tò momént anca par ti sta trancuil
Apolón òt : Gigi, a caval donè “ecetera ecetera”, prìmma fuga e adésa tén schisè l’aceleratór ch' l’é al momént d’andär via e n’artornär pù indrè; però jerdlà fòrsi pròprja a vrér sarcär al pél in-t-l’óv l’é städa a rizgh un po’ trop, fòrsi j’én stè cambiè un pär äd zugadór äd trop tutt in-t-na volta e i schéma i n’àn risentì, mo Gigi, l’é pròprja al pél in-t-l’óv, avanti acsì ch'at' si 'drè fär un lavór pù che parfét
Tifóz e Socetè déz : fin adésa tutt parfét e tutt belìssim, a sèmma 'drè dimosträr a tùtta Itàlja e anca a tutt al mond am' vén da dir có vól dir ésor pramzàn e có vól dir amor par la pròprja citè, la pròprja màja e la pròprja storia, ch' a sia Sèrja A ch' a sia sèrja D, Wembley o Cervia, còssta l’é la scuädra ädla vìtta mia
CARICA CROCIATI
(Tgnèmmos vìsst)
(Testo di Crociato 63)
(Correzione ortografica a cura di Enrico Maletti)
Nessun commento:
Iscriviti a: Commenti sul post (Atom)


text:
L'areal nua ch'ils containers sa chattan è l'areal Aurax Maissen sper la Neumühle sut il center Mundaun. Quella retscha da containers è la finala uschè gronda sco quatter stanzas da scola. En in tal provisori n’è betg mintga detagl optimal. Uschia na datti betg parcadis per ils scolars gest avant scola. Ma ins stoppia vesair che quels scolars hajan in di ad emna scola ed il provisori cuzzi mo in onn, manegia Peter Kreiliger il manader dil center da furmaziun Surselva.
Custs per il provisori
Sco quai che Geri Hafner da la vischnanca da Glion ha ditg custa quai provisori var 200'000 francs per quai onn ch'el vegn duvrà. Pli ditg na dastga la renovaziun da la scola betg cuzzar. I vegn quintà cuns custs d'investiziun da quasiset milliuns francs. Ina giada che la scola è finida, pia l'avust 2018 va quella en ils mauns da la Regiun Surselva. Fin lura tutga ella a la vischnanca da Glion.
RR actualitad 07:00


text:
A l’entschatta da la fin d’emna da Tschuncaisma daventa la colonna davant il portal da nord dal Gottard sin l’A2 mintg’ura pli lunga.
Sin l’autostrada A2 tranter Altdorf e Göschenen en direcziun dal Gottard hai colonnas da 15 kilometers. Quai correspunda ad in temp da spetga da sur duas uras.
La via dal pass dal Gottard è serrada pervi da l'enviern ed è uschia nagina alternativa. Rutas alternativas èn:
- A9 Simplon / Grond Son Bernard
- Transport d'autos tras il Lötschberg
- A13 via San Bernardino
Però stagnescha il traffic er sin la ruta da sviament direcziun San Bernardino: Sin l’A13 tranter Landquart e Rothenbrunnen è la colonna creschia sin 10 kilometers. I vegn supplitgà da betg sviar sin las vias localas.
Sin la via principala H13 en la Tumleastga stagnescha il traffic er gia. Automobilists ston quintar da spetgar là passa in’ura. Sin ha H3 tranter Zezras e Masans direcziun Cuira èsi er da quintar cun in temp da spetga da bun in'ura.
En la citad da Cuira è la Via da la caserna actualmain bloccada.
RR novitads 10:00++


text:
L'immensità
L'immensità l’è öna cansù del 1967 scricia dal Mogol ‘nsèma al Detto Mariano e al Don Backy e l'è stacia cantada sées dal Johnny Dorelli, sées dal Don Backy e quach mis dòpo po’ la Mina n’à facc öna sò versiù.
La cansù l’è stacia preşentada al Festival di Sanremo 'n del 1967 e l’è riada al nöf pòst, pò però ol Jonny Dorelly l’è riàt al segónt pòst ‘n del la hit parade, ol Don Backy al quint e la Mina al quatórdes.
In tance i à però fai notà che L’immensità la sömeàa ‘mpó tròp compagna a Un giorno ti dirò de Gorni Kramer e sura de töt a I put a spell on you, cansù di agn '50 del bluesman [[Screamin' Jay Hawkins] che ‘n del 1966 l’éra stacia portada de bèl nöf in di clasifighe ‘ngléşe dall'Alan Price Set.
La versiù de L’immensità del Johnny Dorelli l’è egnida fò come ü 45 gir e ‘l B side l’è Soltanto il sottoscritto.
I Negramaro i n’à fai öna cover in del 2005 che l’è dèt in del album Mentre tutto scorre.


text:
Intent e profil
L’intent principal da la ULR è la promoziun integrala da la litteratura rumantscha davent dal lectorat professiunal enfin a la vendita da cudeschs.
a ULR s’engascha spezialmain
- per ina chasa editura rumantscha
- per realisar ils Dis da litteratura
- per edir la revista Litteratura
- per porscher in lectorat ad auturas ed auturs
- per sustegnair prelecziuns
Purschida
Commembras e commembers da la ULR sustegnan cun lur contribziun annuala las activitads da l’uniun per la promoziun dalla litteratura rumantscha
La ULR porscha ultra da quai
- mintg’onn nossa revista Litteratura gratuitamain en chasa
- invitaziun als Dis da Litteratura
- entrada reducida sin il pass general dals Dis da litteratura
- infurmaziun davart novas publicaziuns ed acziuns litteraras
La contribuziun annuala, fixada da la radunanza generala 2012, munta a CHF 80.- (40.- per studentAs).


text:
Daniela Hantuchová
La Daniela Hantuchová (Poprad, 23 'd Avrìl dal 1983, a s lèś [ˈdanɪjɛla ˈɦantuxɔva:]) l'è na tenìsta śluvàca prufesiunìsta da 'l 1999. L'è élta 181 cm e la péśa 62 chilo.
A gh piàś dimóndi śugàr in sl'èrba e la tira 'l arvèrs a dū maṅ. Al film ch'a gh piàś da piò 'l è Il Gladiatore. Al 27 ad Śnar dal 2003 l'è rivàda a èsar la nùmar sinc dal mónd.
In dal sò caréra l'à vins sinc tìtui WTA e tri ad qvéi d'l IFT, purtànd-'s a cà da piò 'd òt migliòṅ e mèś ad dòlar. In dal 2008 l'è rivàda in semifinàl a gl'Australian Open mént'r a Wimbledon e a gl'US Open la s è farmàda a i quàrt in dal 2002.
Caréra
L’Hantuchová la śōga al sò prim turnèo WTA in d'l Utóbar dal 1999 a Bratiślàva ma la và fóra subìt p'r òpra dla Sabine Appelmans. In dal Maǵ dal 2000, parténd da 'l qualificasiòṅ, la riva in di quàrt a Straśbûrg baténd la Nadia Petrova par pò pèrdar da la Rita Kuti-Kis. La próa a pasàr al qualificasiòṅ anc a gl'US Open e a Wimbledon ma la n gh la cava minga anc se chè l'è bòna ad bàtar l'Elena Bovina. A gh và méj in Lussembûrgh in dua la riva in di quàrt baténd anc la nùmar sèt dal mónd, la francéśa Nathalie Tauziat.
In dal 2001 la s fà strada a Oklahoma City rivànd in semifinàl ma la pèrd da la Jennifer Capriati par 4-6 6-3 2-6 (prima l'iva fat fóra l'Amanda Coetzer, nùmar déś dal mónd). In Maǵ la pasa 'l qualificasiòṅ a Róma e la riva in di utàṿ dòp avér batû prima la mudnéśa Adriana Serra Zanetti 6-7 6-2 6-4 e pò spasâ via la śluvàca Henrieta Nagyová 6-0 6-1, nùmar trénta-tri dal mónd. La s la śōga bèn anc cuṅ la francéśa Amélie Mauresmo, nùmar siē dal ranking, ma la céd 2-6 6-3 3-6. In s'l èrba la riva in semifinàl a Birmingham, pardénd 6-2 4-6 5-7 da l'ulandéśa Miriam Oremans, e a 'l secónd tùran a Wimbledon in dua la lasa strada a la Venus Williams. A Turónt la bat incóra l'Adriana Serra Zanetti e pò la và davśèṅ a surpréndar la Jennifer Capriati ch'la gh'à da sudàr dimóndi par bàt'r-la 5-7 7-5 6-2. In Setémbar, da qualificàda, la bat la nùmar ùndas dal mónd Jelena Dokić prima ad lasàr-'g al péni in di quàrt a l'Elena Dement'eva. Cun i quàrt anc a Śurîg, la finìs 'l an da nùmar trént'òt.
La taca al 2002 pardénd a Gold Coast da la Justine Henin 6-1 0-6 3-6. La s qualìfica a Sydney miténd in riga la Maria Elena Camerin, l'Anca Barna e l'Elena Bovina. In dal turnèo la fà fóra la nùmar sédas dal mónd la Magdalena Maleeva ma la pèrd a 'l secónd tùran da la Meghann Shaughnessy. In di Australian Open e a Parì la n fà minga tanta strada, andànd fóra in di prim tùran da la Venus Williams e da la Francesca Schiavone. La taca a far dabòṅ a Indian Wells, turnèo ch'la s pòrta a cà baténd in di utàṿ la Justine Henin e in finàl la Martina Hingis par 6-3 6-4. In sla tèra rósa, la śvisra la gh la fà pagàr a Ambûrg quànd la la manda a cà in di quàrt cun al puntéǵ ad 7-5 6-4. La śluvàca la riva in di quàrt anc a Berlîṅ ma la pèrd da l'Anna Smashnova 6-1 2-6 3-6. A 'l Roland Garros la dà incóra la paga a l'Adriana Serra Zanetti ma pò l'è lē ch'la i ciàpa da la Monica Seles in di utàṿ. A Eastbourne la s cava la vója ad śugàr cóntar la Martina Navratilová e anc ad bat'r-la par 2-6 6-2 6-2 (i gh'ìvan dâ na carta salvàdga). A Wimbledon la bat la Jelena Dokić (nùmar sèt dal mónd) in di utàṿ ma pò la Serena Williams in di quàrt l'è tròp fòrta par lē. In Agóst la riva in semifinàl a Montreal (la céd a l'Amélie Mauresmo ch'l'iva batû al méś prima in Fed Cup) e a New Haven (baténd chè l'Iva Majoli e la Patty Schnyder prima ad patìr un 3-6 3-6 da la Venus Williams). A gl'US Open la bat incóra la cruàta e pò anc la Justine Henin alvànd la bandéra biànca sōl in di quàrt davànti a la nùmar òṅ dal mónd Serena Williams par 2-6 2-6. La śluvàca la riva pò in finàl a Filderstadt e par pôc la gh la fà a la Kim Clijsters ma a la fiṅ l'è chi lē a spuntàr-la par 4-6 6-3 6-4. In Utóbar la riva in semifinàl a Linz ma l'è in Nuvémbar ch'la s tōś la sudisfasiòṅ più granda vinsénd cun la sò nasiunàla la Fed Cup cóntar la Spaggna e lē la pòrta a cà i sò dū singulàr cóntar la Magüi Serna e la Conchita Martínez. La finìs 'l an a 'l utàṿ pòst dla clasìfica dal tènis dal fémni.
In dal 2003 l’Hantuchová la śōga gl'Australian Open e la dà incóra la paga a l'Adriana Serra Zanetti 7-6 7-6 e pò anc a na śōvna Samantha Stosur (ch'l'iva abû na carta salvàdga) 6-4 6-2. Vinsénd anc cun la śvisra Patty Schnyder la riva in di quàrt ma chè al turnèo par lē al finìs lè parchè la pèrd da la Venus Williams 4-6 3-6. Chi lē la la bat anc in dla semifinàl 'd Antwerp in Bélgi. In Mars la n gh la cava briśa a difénd'r al tìtul a Indian Wells, la và fóra in di utàṿ par maṅ dl'Amanda Coetzer, e anc a Miami la śōga mâl. La finìs al gir in di Stat Unî cun i quàrt a Charleston e a Amelia Island. Tut al rèst dla stagiòṅ l'è da butàr in dal rusc (la n è briśa bòna ad vìnsar da piò ad dū partìdi ad fila). Pardénd a 'l prim tùran a Linz da la Jelena Dokić 4-6 1-6, la cróda śò in clasìfica, piasànd-'s a 'l nùmar daśnóṿ, dòp avér tucâ al sò best ranking a la fiṅ 'd Śnar (nùmar sinc).
In dal 2004 la pèrd dū incóntar su tri a Sydney e a Melbourne (chè la bat l'Adriana Serra Zanetti dvintànd sèmpar da piò la sò bistiàsa négra). A Tokyo in Favràr la fà fóra na śōvra Marija Šarapova 7-6 6-1 ma la pèrd a 'l tèrs tùran da la Lindsay Davenport par 2-6 2-6. Dòp dimóndi prim e secónd tùran, la véd incóra la luś in Istâ a Eastbourne quànd la riva in finàl baténd l'Amélie Mauresmo (nùmar 4) par 4-6 6-4 6-4 ma pò la pèrd da la rusa Svetlana Kuznecova 6-2 6-7 4-6. A Wimbledon la s imprufìta dal bandòṅ a 'l secónd tùran ad cl'atra rusa Elena Bovina ma pò a riva la siberiàna Marija Šarapova ch'la la spapèla dabòṅ cun un 3-6 1-6 ch'a n s in dascór. In Agóst la riva in di quàrt a New Haven e a 'l tèrs tùran a gl'US Open (batùda par la Patty Schnyder par 4-6 6-4 6-7). A Mósca la nùmar daśnóṿ dal mónd Elena Bovina la la manda cà a 'l prim tùran 6-2 6-3 mént'r a Śurîg la pasa sōl un tùran, pò la cata la Marija Šarapova ch'la la bat 6-4 7-5. La Daniela la finìs incóra più śò, a 'l 31śum pòst.
Dòp avér tacâ al 2005 pardénd a 'l secónd tùran a Sydney da la Nadia Petrova, l’Hantuchová la sa spòsta a Melbourne p'r al prim Gran Slam dla stagiòṅ. Chè la bat la giapunéśa Akiko Morigami 6-4 7-5, l'austrìaca Barbara Schett 6-4 6-0 ma a 'l tèrs tùran la céd a l'Elena Dement'eva 5-7 7-5 4-6. A Tokyo la s cata davànti atri tri rusi. Lē la bat l'Alina Jidkova e la Marija Kirilenko ma in di quàrt la nùmar siē Svetlana Kuznecova la s pòrta a cà la partìda par 7-6 7-6. A Doha la cata atri dū rusi: la śluvàca la bat l'Elena Bovina 6-0 3-6 6-3 ma in semifinàl a n gh'è gnint da far cun la Marija Šarapova. A Dubai la patìs na scunfìta da la Serena Williams in di quàrt, a Miami la và fóra subìt p'r òpra dla Stéphanie Cohen-Aloro e a Varsàvia a 'l secónd tùran da l'Elena Bovina, pò più gnint, a part i tèrs tùran a 'l Roland Garros e a Wimbledon. A Cincinnati la vins tri incóntar ma pò la finìs intraplàda in dla tlaréda dl'Akiko Morigami in semifinàl pardénd 4-6 4-6. In Luj e Agóst la pèrd a Stanford e a Los Angeles da la Kim Clijsters ma chè la riva almànc in finàl, baténd in di quàrt la nùmar dū dal mónd Marija Šarapova (par bandòṅ) e in semifinàl la nùmar siē Elena Dement'eva. A Filderstadt (Germâgna) la bat in di quàrt la Flavia Pennetta ma in semifinàl la céd a la Lindsay Davenport 4-6 3-6. La finìs la stagiòṅ a Linz cun dū vìnsiti (Klára Zakopalová e Conchita Martínez) e na scunfìta in di quàrt da la Patty Schnyder (nùmar nóṿ dal mónd) e acsè la sèra 'l an a 'l pòst nùmar daśnóṿ.
La vèra 'l an 2006 dimóndi bèṅ cun na semifinàl a Auckland e i quàrt a Sydney. A gl'Australian Open la bat 6-1 7-6 a 'l tèrs tùran la Serena Williams ma pò la céd 4-6 4-6 a la Marija Šarapova. A Tokyo la manda a cà la Jelena Janković par pò pèrdar da la Samantha Stosur, in alóra nùmar stanta-dū dal mónd. In Dubai la dà la paga a la Na Li par pò patìr un 6-3 1-6 5-7 da la Svetlana Kuznecova. La cinéśa la mét i cònt in para sèg baténd-la pò a 'l secónd tùran a Doha 6-4 6-7 1-6. In Maǵ la pèrd a Róma e a Parì (chè in di utàṿ) da la Samantha Stosur e da la Kim Clijsters. La pasa pò tri tùr'n anc a Wimbledon in dua la cata la nùmar tri Justine Henin ch'la vins sèg 6-3 6-1. A 'ndàr a la fiṅ d'l an, la riva in finàl a Śurîg baténd via via la śvisra Patty Schnyder (nùmar 8 dal mónd), la giapunéśa Ai Sugiyama (26), la francéśa Amélie Mauresmo (1) par bandòṅ e la rusa Svetlana Kuznecova (4) ma pò la céd a la nùmar tri dal mónd Marija Šarapova par 1-6 6-4 3-6.
In dal 2007 la riva in di utàṿ a Melbourne (a n gh'è gnint da far cun la Kim Clijsters) ma pò a Tokyo la pèrd 4-6 4-6 da na qualificàda a 'l prim tùran, la Roberta Vinci. In Dubai la mét in riga dū rusi (Elena Vesnina e Marija Kirilenko) prima 'd inchinàr-as lutànd a l'Amélie Mauresmo 3-6 6-3 4-6. A Doha la riva in semifinàl baténd la Martina Hingis e pardénd da la Svetlana Kuznecova. In Mars la śōga pò a Indian Wells, al prim turnèo ch'l'iva vins in caréra, e la gh la cava a 'rdupiàr faghénd fóra in d'l órdan la Kaia Kanepi 6-2 2-6 6-1, la Francesca Schiavone 6-2 7-6, la Martina Hingis 6-4 6-3, la Shahar Peer 6-2 5-7 7-6, la Na Li 7-5 4-6 6-1 e la Svetlana Kuznecova 6-3 6-4, miténd-'s in bisàca anc 465 punt e da piò ad tarśènt-mila dòlar. A Amelia Island la riva in di quàrt baténd la Dominika Cibulková e pardénd da la Sybille Bammer 6-2 2-6 2-6. La śluvàca la tōś l'arvìnsida sèg a Róma rivànd anc in semifinàl ma lè la pèrd da la Svetlana Kuznecova. A Wimbledon la pèrd in di utàṿ da la Serena Williams, a San Diego da sò surèla Venus. A Bali la riva in finàl baténd la Sorana Cîrstea ma lasànd pò strada in tri sét a na Lindsay Davenport crudàda śò a 'l 234śum pòst dla clasìfica. In Setémbar la cata sù na semifinàl a Kolkata e na finàl pardùda in Lussembûrgh 6-3 4-6 4-6 da l'Ana Ivanović. La gh và méj a Linz parchè lè la vins al tìtul cóntar la Patty Schnyder 6-4 6-2. La finìs 'l an da nùmar nóṿ dal mónd śugànd i WTA Championships in Spaggna pardénd in dal giròṅ da la Marija Šarapova e da l'Ana Ivanović e vinsénd sōl cun la Svetlana Kuznecova.
In dal 2008 lē l'è lè lè par śugàr finalmènt na finàla in un Gran Slam. A sucéd a gl'Australian Open quànd la riva in semifinàl fàcil, lasànd par strada un sét sōl e baténd, fra gl'atri, l'Alizé Cornet, la Marija Kirilenko e l'Agnieszka Radwańska. La gh'à da pasàr 'l ustàcul Ana Ivanović (nùmar tri dal mónd) e 'l inìsi 'l è da la sò part: 6-0. Ma pò la sèrba 'l arbàlta incòsa vinsénd 0-6 6-3 6-4. In Mars la pèrd i punt 'd Indian Wells par cólpa dla Marija Šarapova ch'la la bat in di quàrt par 7-6 6-1. A Wimbledon la manda a cà subìt la Sara Errani 7-6 6-4 ma pò l'è lē a far al valìś la partìda dòp. In séguit la mét in fila sōl di prim e di secónd tùran. In Setémbar la vins dū incóntar a Bali ma pò la céd in semifinàl a la Tamira Paszek 2-6 7-5 4-6. La riva in di quàrt in Lussembûrgh in Utóbar pardénd da la Sorana Cîrstea e la sèra 'l an a 'l 21śum pòst.
La taca mâl al 2009 parchè in Austràglia la pèrd in di prim tùran a Brisbane da la Sara Errani, a Sydney da l'Agnieszka Radwańska e a Melbourne da l'Alizé Cornet. In Maǵ a Varsàvia la tórna a śugàr na semifinàl dòp dimóndi tèmp ma la la pèrd da la qualificàda Alexandra Dulgheru (nùmar 201 dal mónd) par 4-6 7-6 1-6. La fà méj in sl'èrba: a 's-Hertogenbosch la bat la Roberta Vinci par pò pèrdar in di quàrt da la nùmar òṅ dal mónd la Dinara Safina mént'r a Wimbledon la lasa strada in di utàṿ a la Serena Williams. A Cincinnati la bat la rumagnōla Sara Errani a 'l prim tùran 3-6 6-3 6-1 ma in di quàrt la céd a la Flavia Pennetta 3-6 3-6. La finìs 'l an a 'l 25śum pòst.
In dal 2010 la patìs dū scunfìti da l'Anastasija Pavljučenkova a Dubai e in finàl a Monterrey. In di Stat Unî la pèrd da la Roberta Vinci a Indian Wells e da la Venus Williams a Miami. La próa a far méj in sla tèra vérda ad Charleston e là la bat prima l'Angelique Kerber e pò la Jelena Janković ma in semifinàl la céd a la Samantha Stosur 3-6 6-7. A Róma e a Madrid la và fóra subìt, lasànd strada a la Francesca Schiavone e a l'Anastasija Pavljučenkova. Chi lē la n gh'à cumpasiòṅ dla śluvàca gnanc a Cincinnati perchè la la bat incóra a 'l prim tùran.
In dal 2011 la fà sèntar a Pattaya baténd in finàl la Sara Errani 6-0 6-2. A Doha la bat a 'l inìsi la nùmar nóṿ dal mónd Viktoryja Azaranka in tri sét ma in di quàrt la pèrd da la rusa Vera Zvonarëva 5-7 7-6 5-7. La Samantha Stosur la gh fà magnàr la pólvra in di secónd tùran a Stucàrda e a Madrid. In Maǵ la śluvàca la riva in semifinàl a Straśbûrg ma la pèrd da l'Andrea Petković par 4-6 6-3 4-6. A 'l Roland Garros la Daniela la mét in riga la Sara Errani 6-1 6-2 e la nùmar òṅ dal mónd la Caroline Wozniacki 6-1 6-3 ma pò la Svetlana Kuznecova la la spunta p'r un pēl, 6-7 6-3 6-2. La taca la stagiòṅ in sl'èrba rivànd in finàl a Birmingham baténd l'Ana Ivanović ma la n pōl gnint cun la tedésca Sabine Lisicki ch'la fà suo al tìtul par 6-3 6-2. A Eastbourne la fà dū cólp mandànd a cà la Na Li e la Venus Williams ma pò la gh'à da bandunàr in semifinàl quànd l'éra sóta 6-7 2-4 cun la Petra Kvitová. A Wimbledon la pèrd a 'l tèrs tùran in tri sét da la Viktoryja Azaranka. In Agóst la bat la Flavia Pennetta e la Marion Bartoli a Cincinnati ma pò la gh lasa 'l péni cun la Vera Zvonarëva 3-6 6-7. A Linz la bat la Petra Martić e pò la Ksenija Pervak ma in di quàrt la pèrd incóra da la Petra Kvitová.
La śluvàca la mùcia sù sie-sènt punt in di tri turnèo austragliàṅ dal 2012. La taca cun na finàl a Brisbane amprufitànd-as di bandòṅ dla Serena Williams in di quàrt e dla Kim Clijsters in semifinàl. Ma in d'l ùlt'm incóntar la vèṅ spasàda via nét da l'èstuna Kaia Kanepi par 2-6 1-6. A Sydney la fà in tèmp a mandàr a cà la Roberta Vinci e la Francesca Schiavone prima ad cédar a la Petra Kvitová 0-6 4-6. A gl'Australian Open invéci la pèrd a 'l tèrs tùran da la Kim Clijsters. Dòp i dū punt purtâ a cà in singulàr p'r al sò paéś in dla Fed Cup cóntar la Frància, in Favràr la vins incóra al turnèo ad Pattaya baténd in finàl la Marija Kirilenko cun al puntéǵ ad 6-7 6-3 6-3. A cal punt chè la Daniela la patìs un câl ad fórma clamuróś ch'la la pòrta a vìnsar sōl sèt di vint-a-tri incónt'r a vgnir. Sōl in Utóbar in Lussembûrgh la cata sù quèl baténd a fadìga in d'l órdan l'ulandéśa Arantxa Rus e la carta salvàdga Kirsten Flipkens. Dòp la vìnsida in di quàrt su la Lourdes Domínguez Lino par 7-5 6-0, la céd nét in semifinàl a la ruména Monica Niculescu 1-6 3-6. I 130 punt mis in bisàca i la jùtan in clasìfica che però la taca a tōr na bruta piga: 32śum pòst.
'L inìsi dal 2013 'l è 'n arbgàt par lē parchè la pèrd ad cuntìnuv di punt. A Brisbane la fà fóra la nùmar siē dal mónd Sara Errani 4-6 6-1 7-5 ma pò la céd a l'ucraìna Lesja Curenko in di quàrt. A Sydney e a gl'Australian Open invéci la và fóra subìt. A Pattaya la pasa sōl al prim tùran. La próa a tiràr-as sù a Doha ma a 'l tèrs tùran la Sara Errani la gh la fà pagàr baténd-la 7-5 5-7 6-2. In Dubai l'è custréta a pasàr p'r al qualificasiòṅ ma la Petra Kvitová pò la la casa fóra subìt cun un 6-2 6-1. In di Stat Unî (Indian Wells e Miami) la riva sōl a i secónd tùran pardénd da la Viktoryja Azaranka e incóra na vòlta da la Sara Errani. Cun la scunfìta a 'l prim tùran ad Charleston la strabùca in clasìfica śò a 'l 75śum pòst. A Marrakech anc l'Ol'ga Pučkova la la manda a cà subìt par 6-3 6-7 5-7.


text:
La gruppa saja sa cunvegnida che l'economia mundiala dependia da refurmas da las structuras, da la politica monetara e da la politica da finanzas. Il pli impurtant sajan entant che las structuras vegnian refurmadas, uschia il minister da finanzas tudestg suenter l'inscunter en il Giapun.
Ina creschientscha persistenta possia be dar cun talas refurmas. Ins saja plinavant sa cunvegnì ch'i na giaja betg per dar ora usche blers raps sco pussaivel mabain d'investir quels correct e cun ina clera finamira. In pachet da conjunctura communabel han ils G7 refusà.
RR novitads 10:00


text:
Ils chavals è il tema che dominescha il champ. Els vegnan decorads e stregliads. Sco quai che Najat Zimbi di, saja la finamira principala dal camp d'emprender d'enconuscher la natira e qua tutgian er ils chavals tiers. En il camp pon ils uffants però er emprender co ch'ins po far itg cun rascha u co ch'ins sa cumporta en la natira.
Viver ordavert e durmir en tenda e en clavads sin il fain, e betg avair ina tualetta cun aua è insatge nov per ils blers dals 20 uffants en il camp d’Indians.
Quest onn hai dapli mattatschas che matatschs en il camp a Schlans. Anc avant trais onns era quai pli gulivà, manegia Najat Zimbi. Quai haja probabel da far cun il fatg che chavals e mattatschas na sajan simplamain betg da separar, manegia ella riend.
RR actualitad 11:00


text:
Suenter ils attentats dals 22 da mars era la metro l'emprim vegnida serrada dal tuttafatg. Las ultimas emnas ha il manaschi lura funcziunà cun limitaziuns. Uss èn policists e schuldads preschents per segirar il manaschi dal traffic public.
Per simplifitgar las controllas n'èn però anc betg tut las entradas da las staziuns da metro avertas. En la staziun da metro Maelbeek è vegnida installada ina tavla da commemoraziun. Sin questa tavla pon viagiaturs laschar enavos lur patratgs.
RR novitads 11:00


text:
El Goldie, un DJ impurtant per la nassita del Drum and bass
El Drum and bass (scürtaa anca d&b, DnB, dnb, d'n'b, drum n bass, drum & bass) a l'è un gener de müsega eletroniga cugnussüü anca cunt el nòm Jungle nassüü in Regn Ünì a la fin di agn '80. I sò carateristich a hinn: ritm de la bateria s'cepaa (broken beat) e svelt (de solit 160-180 bpm, cunt eceziun per vecc müsegh) e toch pesant del bass che cuntegnen anca la meludia. Dunca i part a frequenz volta servissen dumà per fà cumpagnia a la meludia del bass, e questa a l'è una carateristiga ünega.
El drum'n bass el gh'ha dent element d'un frach de stil: ragga, dancehall, electro, funk, hip hop, house, jazz, heavy metal, reggae, rock, techno e trance. El drum'n bass a l'è ancamò cunsideraa un gener underground ma anca lü l'ha inflüenzaa la müsega pupulara de incö.


text:
La «Beizenprämierung» ha puspè undrà trais localitads da tschaiver cun la plachetta da tschaiver. Las ustarias ch'èn decoradas il pli bel, han survegnì ina plachetta da bronz.
Ivo Orlik
Parter tar FacebookParter tar TwitterParter cun Whatsapp
En tut èn set localitads sa participadas a la premiaziun d'ustarias da tschaiver a Cuira. Ils trais victurs dal 2018 èn: Bar Galliano, Classico Apérobar (Rebleuten) sco era la cafeteria da l'Argo. Las decoraziuns èn vegnidas valitadas d'ina giuria da 15 persunas.


text:
- Il minister da la defensiun Guy Parmelin ha preschentà las recumandaziuns da la gruppa d’experts per in nov aviun da cumbat.
- Cun in credit da 10 milliuns francs duai vegnir finanziada la preparaziun per cumprar in nov aviun da cumbat.
- En il fratemp duain ils F/A 18 sgular 6’000 e na betg mo 5’000 uras.
- Plinavant duai ina part da la flotta dal tip Tiger sgular pli ditg che planisà.
Suenter ch’il pievel svizzer ha refusà da cumprar in nov aviun da cumbat duain ils aviuns existents restar pli ditg en acziun. Ina gruppa d’experts da la Confederaziun propona da laschar sgular ils F/A 18 fin il 2030 il pli tard.
L’onn 2025 cuntanscha la gronda part dals aviuns la fin da lur durada d’utilisaziun. Quella è fixada tar 5’000 uras da sgol. Perquai propona la gruppa d’experts da prolungar la durada da vita dals 30 F/A 18 restants sin 6’000 uras da sgol.
In nov aviun da cumbat è però tuttina necessari. Quai è la conclusiun da la gruppa d’experts. Sco quai ch’il departament federal da defensiun scriva duai il tip d’aviun vegnir tscherni il 2020. Il 2022 duai lura il parlament approvar ils meds necessaris, uschia ch’ils aviuns novs pudessan ir en l’aria tranter ils onns 2025 fin 2030.


text:
La radunanza generala da la Selva, l'associaziun dals possessurs da guaud dal Grischun na vesa betg grondas schanzas da cumbatter ils pretschs da laina fitg bas. Il pretsch per in m3 laina da pign e crudà infra 6 onns per radund 20 francs. Quai èn radund 17%. Quai tenor indicaziuns da la Selva. Uschia appelleschan ils possessurs da guaud da sensibilisar la glieud da cumprar laina svizra era sche quai custa dapli. Gist ils possessurs da guaud èn en blers cas vischnancas e quellas stoppian cumprar laina indigena per fabritgar. Uschiglio na saja quai betg vardaivel.
Danuser e Zanetti nov en suprastanza
La radunanza generala da la Selva a San Murezzan ha elegì nov en suprastanza ils dus deputads Kenneth Danuser e Livio Zanetti. Il rest da la suprastanza cun il president Leo Thomann è vegnì reelegì.


text:
Lengua franca
Una lengua franca (da l'italian, cun el significaa de "lengua di Franch") l'è una lengua che l'è druvaa da tanta gent föra da la sua tera nativa. De suent, e' status de lengua franca el vena daa a la lengua de la nazion cun püssee inflüenza pulitica o ecunomica. De spess una lengua la diventa lengua franca principalment perchè l'è druvaa per el cumerc föra da i so cunfin linguistich-storich. De suvent la vena pö 'cetaa anca per alter scambi cültüral, come la diplumazia. Un esempi de lengua franca l'è l'italian/tuscan, che a pratì dal XII secul l'era druvaa föra dai cunfin de la Tuscana duvüü al puter cumercial e ecunomich de Firenz. Al dì d'incö, l'ingles l'è ciamaa la lengua franca del XX secul, perchè l'è parlaa da un mügg de gent sia föra dal pajis d'urigin che föra dai pajis indè che l'esista cume maderlengua, e l'è la lengua duminanta a livel internaziunal int la sienza, int i afari, int l'aviazion, e int la diplumazia.


text:
Predùr
Predùr (nòm uficiàl en italià: Predore) l'è 'n cümü de 1 853 abitàncc (dàto del Dicember 2015[1]) de la pruinsa de Bèrghem. El se tróa sö la rìa dèl lach d'Isé a 36 km de la sità de Bèrghem e a 189 méter söl lièl del mar.
Cuntegnüü
Laùr Vecc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
En rìa al lach, dét a la ìla Lansa, sa tróa la Tur Smezada dol XII sécul che la fàa part de la fortificasiù de Predùr. 'Ndol paìs sa dìs che du fredèi, giü Guelfo e l'óter Ghibelì, i ghìrà tacàt béga, giü 'l vulìa tegnìla 'n pé, l'otèr tìrala zó. I g'ha zügàt öna partìda a scacchi per decidì chèl che fà co la Tùr. Al ghìra vinsìt chél che ulìa tiràla zó e isé 'l g'ha decis de tiràn zó sul che la mèsa.
250 meter sura 'l paìs, ghè 'l Santüare de la Madóna de la Nef, tìrat sö 'nturen al XV sécul. Per rìaga ta ghè de fà na stradina strèta e 'n pé o 'na scalèta de 288 pasèi.
Cümü tacacc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Isé, Sàrnech, Taèrnola, Ìgol e Idànga
Evulusiù demogràfega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andamènt del nömer de abitàncc del cümü de Predùr l'è ilüstràt in de la tabèla ché sóta:
Abitàncc censìcc
Amministrasiù[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ol 30/05/2006 ghé stade le elesiù che gà ést insì ol sindéch Lorenzo Girelli.
Sit dol cümü[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
http://www.comune.predore.bg.it/
Àrda ach[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Plievgias intensivas laschan crescher svelt ils auals e flums; regiunalmain poi dar gia entaifer curt temp inundaziuns e da spundas stippas pon vegnir giu bovas. En cas d'ina plievgia ferma ston ins perquai adina far attenziun al liber, en spezial en la vischinanza d'auas e sin spundas, ma er en il traffic sin via.
Recumandaziuns da cumportament durant plievgias fermas:
- observar il svilup local da l'aura, s'infurmar ed adattar il cumportament a las relaziuns.
- resguardar las annunzias push da l' app da MeteoSvizra.
- tegnair distanza da las auas (er da letgs d'auals ch'èn anc sitgs) e da las rivas.
- betg ir en tschalers ed en plauns sutterrans, sch'igl exista in privel d'inundaziun, metter ad aut objects (vesair tar il process "Aua gronda").
- tegnair distanza da spundas fitg stippas.
- tegnair distanza d'auals stips en las Alps, perquai ch'els pon vegnir cun bovas. Ina bova po vegnir giu andetgamain e senza preavertiment ed ha in potenzial da destrucziun enorm.
- betg ir sin punts en cas d'aua gronda.
- tegnair distanza e sviar trajects da via inundads.
- sche pussaivel restar a chasa.
- en mintga cas suandar las instrucziuns da las autoritads.


text:
I è numnadamain è in pau ina chasa speziala. Sin las emprimas 2 auzadas èn numnadamain las abitaziuns - tut en tut 4. E sin las proximas 2 auzadas sa chattan las chombras da durmir.
Ina chasa plain vita
En ils megliers temps abitavan passa 30 persunas en «Casa Gronda». Alfonsina Vincenz è naschida il 1940 ed ha abità en chasa fin il 1961. Durant si’uffanza sajan els stads varga 20 uffants. Quai eran natiralmain temps nua ch’i marschava, di Alfonsina Vincenz. Clar saja uschia era ch’i deva magari in pau charplina tranter ils uffants. Ma la fin finala era l’entira chasa sco ina gronda famiglia.
Ils temps sa midan
Daniela Bundi è naschida il 1962. Il temp cun 20 uffants en chasa haja ella mai enconuschì. Cura ch’ella era ina buoba abitavan anc 10 fin 11 persunas en «Casa Gronda»
Oz abitan anc 4 persunas en «Casa Gronda», numnadamain Daniela Bundi e sia famiglia. Suenter ch'ella saja stada davent in temp saja ella turnada il 2004 a Surrein, ed uschia en «Casa Gronda».


text:
Andelfingen (distret)
Coordinate: 47°37′N 8°40′E / 47.616667°N 8.666667°E El Distret de Andelfingen (en todèsch: Bezirk Andelfingen) l'è giü dei dùdes distrècc del Canton Zurigo, en Svìsera. La popolasiù l'è 'n magiurànsa de lèngua todèsca e 'ndèl Dicember 2011 l'ìa de 29 847 abitàncc.
El corespónt a la Zürcher Weinland (tèra del vì Zürighés), limitàda del Réno a nòrt e a òvest, del Canton Turgovia a oriènt, de Winterthur a sud e del Irchel a sudòvest.
Sudiviziù aministratìva[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Andelfingen l'è dividìt endèi vintiquàter cümü elencàcc endèla tabèla riportàda ché sóta:
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]


text:
13 01
Ol dé 13 de zenér l'è 'l 13 dé de l'an del calendare gregorià; manca 353 (354 si l'an al è biseest) dé a finí l'an.
Ul dí 13 de zenér al è ul dí da pòost 13 dal an dal calendari gregurian; i manca 353 (354 si l'an al è biseest) dí a finí l'an.
Nomm dal dí in difereent dialett[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Gjuntée un nomm!
-
1714 - Arbúcies (la Selva): i foorz Catalann i trà gjo i burbònich int una bataja cjamada combat d'Arbúcies (guèra da Sücessiun).
1966 - arcipèlagh Juan Fernández (Cili): al adota ul sò nomm atüaal; fin alura sa al eva cjamaa arcipèlagh Robinson Crusoe.
Nassimeent[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
1992 - Barcelona (Catalunya): Josep Rosés.
Necrulogi[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
2004 - Joan Reventós, pulítich Catalan, fundaduur dal PSC e ex-presideent dal Parlament de Catalunya.


text:
Tgi essan nus?
La cooperativa Bon svizzer dal cudesch è vegnida fundada il 1970 da l'Associaziun svizra dals libraris ed editurs (SBVV).
L’onn 2001 è il Bon svizzer dal cudesch sa midà giuridicamain en ina societad cooperativa, da la quala fan ussa part era las associaziuns correspundentas da la Svizra romanda e dal Tessin.
La societad cooperativa dumbra oz passa 430 commembers e porscha passa 500 posts da contact per incassar u vender ils Bons svizzers dal cudesch.
Quai correspunda quasi al total da tut las librarias en Svizra ed en il Liechtenstein.
Sche Vus avais dumondas, pudais Vus contactar nus sut la suandanta adressa:
Schweizer Bücherbon, chascha postala 964, 6371 Stans
t. 052 672 27 24, email schweizer@buchbon.ch


text:
El saja vegnì cloccà e vegnì stratg vi da chavels e vestgadira or da l'auto – uschia raquintia l’anteriur interprendider da Ramosch e whistleblower Adam Quadroni a la «Rundschau» dals 15 da zercladur 2017, nua ch'ina unitad speziala da la polizia haja arrestà el.
Suenter saja el vegnì transportà en chanvettas e cun fascha d'egls sin il post da polizia, interrogà, examinà blut dad in medi uffizial. La polizia haja survegnì ina denunzia pervi da violenza en famiglia e pussibla periclitaziun dad auters e sasez. Actas da la polizia n'haja el mai vesì, raquinta Quadroni tenor SRF.
Acziun da polizia contestabla
Per l'expert da dretg da polizia è quest agir pli che dubitabel. Dr. Markus H.F. Mohler è da l'avis, ch'ins avessa stuì analisar l'emprim, sche Adam Quadroni saja propi privlus. Perquai sa dumondia el, pertge ch'ins n'haja betg organisà l'agir cun dus u trais policists, ch'avessian l'emprim sclerì la situaziun, rapporta l’emissiun «Rundschau».
Cun l'arrestaziun na saja quai betg stà finì – Adam Quadroni è vegnì transportà ed internà en la clinica psichiatrica, i seguan cuntraversas cun l'autoritad per la protecziun da l'uffant e da creschids. Avant la camera da la Rundschau ha Quadroni repetì elements da l'acziun sco quai ch'els eran gia vegnids revelads dal magazin online Republik.
Atgisa 1 – cunter ils responsabels da la polizia chantunala
Uss ha Adam Quadroni purtà plant. Tenor la Rundschau pretendia el, che las investigaziuns vegnian prendidas per mauns dad ina procura publica betg chantunala. Er questa pretaisa saja chapibla, di l'expert Mohler,
Atgisa 2 – cunter il cusseglier guvernativ Jon Domenic Parolini
La segund'atgisa – er ella saja vegnida inoltrada la mesemna, scriva SRF – sa drizzia cunter l'anteriur president comunal da Scuol ed actual cusseglier guvernativ, cunter Jon Domenic Parolini.
A Parolini rinfatscha Quadroni ch’el haja s'exprimì en l’intervista en l’emissiun Cuntrasts da dumengia passada da maniera ingiuriusa e ch’el haja cuntrafatg al secret d’uffizi.
En l’emissiun «Cuntrasts» aveva Parolini ditg, ch’els hajan gì anc auters problems e discurs cun la persuna (cun Adam Quadroni, precisescha SRF) e ch'els hajan er gì grondas discussiuns davart la credibilitad da questa persuna.
Adam Quadroni aveva contactà il 2009 il president communal da Scuol, quella giada Jon Domenic Parolini, e mussà ad el documents, che confermian che set interpresas da construcziun engiadinaisas hajan fatg cunvegnas da pretschs.
En il fratemp aveva investigà la cumissiun da concurrenza CumCo e revelà il pli grond cas da cartel en Svizra insumma. In emprima part da sias investigaziuns ha la CumCo gia publitgà e sancziunà cun chastis da 7,5 milliuns francs – in'ulteriura part pertutgant lavurs vi da las vias en Grischun è annunziada per questa stad.
Adam Quadroni haja pers en il decurs dals onns tut: La firma ha fatg falliment il 2013, la dunna ed ils uffants na vivian betg pli tar el. Tuttina, uschia Quadroni en la Rundschau, agiss el anc ina giada tuttina.
Sustegn da tut las varts – er da Giusep Nay
Alarmads dals raquints e da la situaziun dal whistleblower sa chatta glieud da tut la Svizra per rimnar daners per Adam Quadroni. La finamira era da rimnar 100'000 francs via ina plattafurma en la rait è reussida. Aifer sis dis han ins gia rimnà dapli che 100'000 francs. L'acziun cuzzà anc fin l'entschatta da zercladur.
Tranter questa glieud è er l'anteriur derschader dal tribunal federal Giusep Nay. Ina reparaziun cumplaina per Quadroni na saja betg pussaivla, di Nay en la Rundschau. La varianta minimala saja dentant da chapir, ch'i saja vegnì fatg tort ad Adam Quadroni e ch'i vegnia deplorà quai che saja succedì ad el.
RR novitads 20:00


text:
L'aviun svizzer è arrivà mardi a bun’ura en ses lieu da destinaziun Abu Dhabi. Ed uschia ha per l'emprima giada in aviun circumdà il mund senza carburant e mo cun energia solara.
La davosa etappa da Cairo ad Abu Dhabi ha il pilot Bertrand Piccard fatg en var 48 uras. Dapi la partenza il mars 2015 ad Abu Dhabi han Piccard e ses collega André Borschberg fatg pli che 43’000 kilometers cun l’aviun «Solar Impulse 2».
Bertrand Piccard aveva stuì spustar la partenza per la davosa etappa pervi dad ina grippa e pervi da schlett’aura per in’emna. La davosa saja er stada la pli difficila da las totalmain 17 etappas. Quai ha communitgà la squadra da «Solar Impulse 2». La raschun sajan stadas cunzunt las diversas zonas cun scumond da sursgular e l’aura.
Doris Leuthard al lieu
Tar ils giasts uffizials ch’han spetgà l’arriva da l’aviun ad en l’emirat han tranter auter er tutgà la cussegliera federala Doris Leuthard, prinzi Albert da Monaco ed il minister dal stadi Al Jaber ch’è il manader da la suprastanza da la citad ecologica Masdar.
RR novitads 06:00


text:
Exteriur
-
Scandal da corrupziun tar l'ONU
In anteriur president da la radunanza plenara da l'ONU è vegnì arrestà en ils Stadis Unids pervi da suspect da corrupziun. A John Ashe, anteriur ambassadur dal stadi caribian Antigua e Barbuda, vegn rinfatschà d'avair prendì encunter d'in milliardari chinais passa in milliun dollars.
John Ashe duai, sco cuntraprestaziun per ils daners da corrupziun, avair s'engaschà che l'ONU avria in center da conferenzas en la citad chinaisa Macau, quai las reproschas da las autoritads da persecuziun penala.
Ashe ha presidià il gremi da l'ONU tranter ils onns 2013-2014.
RR novitads 06:00


text:
L'interpresa da bus Domo dastga manar en Svizra 3 lingias naziunalas a lunga distanza. L'uffizi federal per traffic ha dà oz ina concessiun. La Domo Swiss Express SA haja documentà da sa tegnair vi da tut las prescripziuns giuridicas, ha communitgà l'Uffizi da traffic. Domo ha per exempel stuì cumprovar che l'interpresa paja pajas usitadas a la branscha e sa tegna vi dal dretg da lavur.
La concessiun vala fin il 2020. Perquai che la spierta da bus vegn integrada en il sistem da traffic e tariffas existent, valan per quests bus era l'abunament general e l'abunament da mesa taxa. Per ils bus vegni dentant a dar in obligatori da reservaziun, perquai che star en pe en ils bus è scumandà.
Planisadas èn lingias da Cuira – Turitg – Berna – Sion, Turitg Eroport – Basilea – Lucerna – Lugano e Son Gagl – Turitg – Bienna – Genevra Eroport.
RR novitads 15:00


text:
Jon Demarmels ist in Susch und Scuol im von seinen Eltern geführten Hotel Bahnhof aufgewachsen und stammte aus einer Familie von Randulins, mit Geschäften in Pisa und Carrara. Zusammen mit seiner Frau Dora hat Jon Demarmels über Jahrzehnte das Milchgeschäft in Scuol geführt, wechselte später zur Baufirma Denoth & Söhne, wo er bis weit über das Pensionsalter tätig war. Demarmels hatte zahlreiche politische Ämter inne, war Bezirksrichter, Gemeinderat und Grossrat des Kantons Graubünden. Die Freundschaft zu Men Rauch (1888-1958) und zur rätoromanischen Theatertruppe La culissa hat das künstlerische Wirken Demarmels beeinflusst. So hat Demarmels nebst surrealer Prosa auch Liedtexte verfasst. 1973 erscheint seine surreale Erzählung Il piz da la corna tschanca. Der Autor hat diesen Text noch selbst für die Publikation vorbereitet und seiner Tochter Madlaina Demarmels Liesch, die das Buch als Privatdruck kurz nach dem Tod des Autors veröffentlichte, vermacht. Diese einmalige Erzählung, über Jahrzehnte vergriffen, wird nun durch den Verlag editionmevinapuorger der romanischen Leserschaft wieder zugänglich gemacht. In einem Nachwort und mit ergänzendem Bildmaterial wird das Leben und Werk Demarmels innerhalb der romanischen Literatur eingeordnet.
Jon Demarmels
Il piz da la corna tschanca
Üna tarabla surrealista
Vallader
Fotografias da la famiglia Demarmels / Feuerstein
Postfacziun: Mevina Puorger
editionmevinapuorger turich 2011
El eira amo adüna davant la porta dal paradis. Ma na plü in pè sün quella platta, dimpersè el sezzaiva giò uossa darcheu sül banc. Il diavel eira svani. Sper el staiva ün anguel, il president dal
Tribunal divin, ch'el cugnuoschaiva. Quel al disch:
«Meis figl, tü eirast dat giò per terra. Eu speresch bain cha tü nu t'hajast fat mal?» «Grazcha, sar president, per Sagüd», respuondet l'advocat, «eu sun amo inter ed intrat sco avant. Quellas chalavernas am han tut per ün mumaint la vezzüda. Qua sarà eu sblizchà e dat giò. Eu nu sa che cha quai eira. Tuns e chalavernas - però ingüna plövgia?» «Que ais la solita fotta e tactica dal diavel», respuondet l'anguel, - «adüna, cur ch'el ha üna sconfitta, schi as retira el giò in sias fortezzas da l'infiern cun tuns i chalavernas. A tai meis figl at poss be gratular per la furtünada finischun da tias aventüras cul diavel. Id ais adüna ün grand ris-ch a's metter aint cun el, e be pacs vegnan eir libers da la malabes-cha. Quista jada ha'l però tschüf ün nas lung in uorden.»
La suonda d'pan sejel
La famiglia Taisch, davart da mia mamma d'eira ün sich parainta cun Jon Demarmels, causa cha meis pin Rico, ün frar da mia mamma, vaiva maridà ad Ursulina Demarmels, la sour da Jon Demarmels, nossa 'tanta Lina'. Perquai varà gnü Jon Demarmels, mettain, per mai, fingià da puobet insü ün pa daplü simpatia, forsa eir causa ch'el d'eira amo da l'on da meis bap, e cha quel d'eira disgrazià a mort ch'eu vaiva be amo tschinch ons. Quai d'eira ün di d'inviern vers saira, eu varà gnü var ot ons, vaiva dad ir da nossa chasa paterna giò Scuol Sot fin sülla lattaria cun üna brenta d'lat be mus. La lattaria d'eira quella jada suotaint l'hotel da 'L'üja', ingio chi'd es la butia da sport 'Engiadina'. Ma mamma am vaiva dat sco incuraschimaint ün fletta d'pan sejel cun sü gross painch e zücher suravia. La brenta vaiv'la rantà per plat sün üna schlitretta. Cun ir da qua sü varaja mettain, lichà Mic Feuerstein giò painch e zücher da la suonda, uschea cha cur ch'eu sun rivà sü in lattaria nu d'eira sü plü nüglia. 'Sar Jon', co ch'eu vaiva da dir, ha guardà pel pan aint ed ha dit: „Ma, quia, meis char, nun esa sü plü bler. Dà nan!“ E lura ha'l tut be cul man our da la panaglia gronda tant sco ün öv painch frais-ch, til ha miss ourasom la fletta, ha strichà oura cul polsch tuot il mantun per lung dal pan ed ha dit: „Uossa hast eir alch per ir aval.“
Pes-char culla frilla
Quai sarà stat intuorn l'on 1950 ch'eu, sco giuven pes-chader, savaiva cha Jon Demarmels d'eira ün expert per pes-char culla frilla, e ch'eu vess dasort jent savü dad el co cha tuot funcziuna in detagl. Eu m'ha permiss da til dumandar, sch'el am pudess instruir plü precis. Ed el, quella jada intuorn ils sesanta ha dit: „Quai fetscha jent, tü poust gnir cun mai in dumengia aint da S-charl. Mo sainza percha!“ Quist „mo sainza percha“ m'ha parü il prüm ün pa curius, schi, eu d'eira bod indegnà ch'el nu'm piglia per plain. Mo eu n'ha lura eir badà perche! Partits eschna a bunura bodezzas culs velos 'da militar' sco chi's dschaiva quell vouta, eschan passats a pè sü da San Jon, lura aint dals Vallangs e Trigl fin pro la Storta da Mingèr. Là vaina miss ils velos suot ün giaschigl. Lura s'ha miss Jon Demarmels a sezzer sün ün grip sper l'aua e ha guardà lönch per quai suot sainza far pled. A til verer uschea am paraiva da dudir che cha seis stret ami Men Rauch ha scrit da 'Gian da Crapalv' aint il 'Bal dal schaiver nair' e illa poesia 'La chanzun dal pes-chader' ch'el svess vaiva miss in rima e cumpuonü. Amo ün pa absaint, am paraiva, ha'l miss insembel la percha da chonna, plajà insembel il piz da la gnignola our da corda d'saida verda, muossà co chi's fa il nuf cun corda e cavaletta e co chi's franca girels e crötsch. Lura ha'l tut our da sa buscha üna butiglia cun frillas, svödà oura l'aua e miss aint frais-cha, tut üna frilla, till'ha dat ün sfargnoccal giò pel nas e cumanzà culla procedura cun üna forschina agüzza e fil fin, guardond adüna darcheu per mai aint cun ün'ögliada lomma, sco'l painch ch'el am vaiva strichà sül pan sejel. In vista al fat, chi podessan esser quia preschaints eir pes-chader, nu vöglia tradir uossa massa bler. Fat esa però ch'el davo mincha manada importanta faiva üna posina, guardond per mai aint riond e dschaiva: „Hast vis bain?“ E lura ha cumanzà la pes-cha. „Sta davent da l'aua!“ - „Nu far movimaints massa dindets!“ e bler oter plü. El traiva la frilla sco l'archet d'üna gïa. „Scha davo trais trattas nu morda ingün, schi va inavant!“ El as struozchaiva sco üna vuolp da crap a crap, da bösch a bös-ch, guardond da nu büttar sa sumbriva aint ill'aua, e quai tuot cun üna tala abiltà cha eu, sch'eu laiva propcha gnir da verer precis co ch'el fa tuot, nu vess eir amo gnü peida da pes-char svess. Là n'haja pür inclet perche ch'el am vaivat dit: „Tü poust gnir cun mai, mo sainza percha!“ Be tras quai n'haja pudü imprender blers trics da Jon Demarmels, trics ch'eu douvr amo hoz e chi'm fan adüna darcheu pensar e meis magister da pes-char.
La chanzun dal pes-chader.
In: Men Rauch, Chanzuns per guitarra, ed. dal "Chardun", 1976: 60-61
Ils vainchers da la sonda
Jon Demarmels e sia duonna Dora vaivan ün'abitaziun aint il Bloc Quadras be sur la scoula. Aint in quel staivan eir Madlaina, lur figlia, e seis prüm hom Mic Feuerstein cun lura trais uffants, e mia famiglia, eir cun trais uffants. Quists ses d'eiran adüna darcheu in cumpagnia. Per els d'eira la sonda a mezdi adüna alch special. Là capitaiva nempe Jon Demarmels a chasa da lavur nan da la punt Clozza be sper il Bloc. Ils trais uffants da Madlaina e Mic currivan lura be sigls incunter clomond: „Bazegner, bazegner!“ Quel riaiva da tuot cour, branclaiva lura sias abiadias e seis abiadi e pigliaiva, fond sü murlunas be aspettativas, our da la glioffina da brastoc ün vaincher per ün. Stoja cha quai ha lura dat fö il strom eir pro meis trais mats, damöd cha eir els currivan lura incunter clomond: „Bazegner, bazegner!“ e Jon Demarmels, sco adüna cul cour daoura giò, daiva riond eir ad els ün vaincher per ün.
Loc. cit., p. 64
Jon Demarmels
Il piz da la corna tschanca
Üna tarabla surrealista
Vallader
Fotografias da la famiglia Demarmels / Feuerstein
Postfacziun: Mevina Puorger
editionmevinapuorger turich 2011


text:
Il Departament federal da defensiun, protecziun da la populaziun e sport (DDPS) s'occupa principalmain da dumondas militaras. Manà vegn el dapi il cumenzament da 2016 dad Guy Parmelin.
Il cusseglier federal Guy Parmelin
Guy Parmelin è naschì ils 9 da november 1959 a Bursins (VD). El ha fatg ina matura federala (latin-englais). Suenter ses emprendissadi sco pur ha el survegnì l'onn 1979 il diplom da la scola d'agricultura a Marcelin. L'onn 1985 ha el survegnì il certificat professiunal federal sco mainagestiun en viticultura. Guy Parmelin è maridà.
L'onn 1993 è Guy Parmelin entrà en la politica sco president dal cussegl d'abitantas e d'abitants da Bursins. Dals onns 1994 fin 2003 è el stà commember dal cussegl grond dal chantun Vad. Dals onns 2000 fin 2004 ha el presidià la PPS vadaisa.
L'onn 2003 è el vegnì elegì da las votantas e dals votants dal chantun Vad en il Cussegl naziunal.
Fin a sia elecziun ha el manà sco cumpossessur in manaschi agricul ed in bain da viticultura ed è stà vicepresident dal cussegl
d'administraziun da la gruppa d'interpresas da l'economia agrara svizra (FENACO) e commember dal cussegl d'administraziun da l'assicuranza d'edifizis dal chantun Vad.
Elecziun en il Cussegl federal
Ils 9 da december 2015 ha l'Assamblea federala plenara elegì Guy Parmelin en il Cussegl federal. Dapi il 1. da schaner 2016 dirigia el il Departament federal da defensiun, protecziun da la populaziun e sport (DDPS).
Il Departament federal da defensiun, protecziun da la populaziun e sport (DDPS)
En connex cun il DDPS pensan blers a l'armada ed al militar. Il departament na sa lascha dentant betg limitar al chavazzin "defensiun". Anzi, el ha blers aspects. Dal DDPS fan part er ils ulteriurs secturs ch'al dattan il num "protecziun da la populaziun" e "sport" sco er il servetsch d'infurmaziun da la Confederaziun. Vitiers vegn armasuisse, il center da cumpetenza da la Confederaziun en spezial per l'acquisiziun da tecnologia cumplexa.
Cifras pertutgant il DDPS
En il DDPS lavuran circa 12 300 emploiadas ed emploiads federals.
Tenor il preventiv quinta il DDPS per l'onn 2015 cun custs da 4,849 milliardas francs e cun in retgav dad 1,644 milliardas francs.
Ultima midada 02.05.2016


text:
Svizra
-
Reclamar tar interpresas daventa pli simpel
La Fundaziun per la protecziun da consuments (SKS) sustegna persunas che vulan reclamar tar interpresas. Ella ha activà ina pagina d'internet nua ch'igl è pussibel da registrar reclamaziuns e da spedir vinavant ellas a las interpresas pertutgadas.
Tenor la Fundaziun per la protecziun da consuments èsi vegnì per ils consuments pli grev da reclamar cun success tar interpresas. Tranter auter era perquai che nagin sa senta responsabel tar las interpresas.
RR novitads 14:00


text:
Naziunal/Internaziunal - Duri Camichel è sa disgrazià mortalmain
L'anteriur giugader da hockey naziunal Duri Camichel è mort suenter in accident d'auto. Sco quai che la Swiss Ice Hockey communitgescha è l'Engiadinais da 32 onns sa disgrazià ier saira ensemen cun ses partenari da viadi Harry Andereggen.
Duri Camichel è stà capitani dal EV Zug ed ha absolvì per il EV Zug ed ils Rapperswil-Jona Lakers passa 700 gieus en la liga naziunala A. Il 2007 ha Camichel giugà al campiunadi mundial a Moscau sut il trenader naziunal Ralph Krüger.


text:
Il cumbat electoral american è preschent en las medias, a la plazza da lavur, era sin las vias da las citads americanas.
Blers Rumantschs èn emigrads enturn il 1880 en l'America.
Clinton u Trump? Rosie Jörg sa, a tgi ch'ella dat la vusch.
Era en il Grischun datti persunas che dastgan eleger il president american. Per exempel Robert Grossmann da Farschno.
Lucretia Jacomet ha il pass american e dastga eleger il president american. Per ella èsi cler: Sia vusch va a Clinton.
Donald Trump è elegì sco 45avel president american.
Avant in’emna è Trump vegni elegì sco nov president dals Stadis Unids. Co è l’atmosfera in’emna suenter l’elecziun?
Vinavant parsura da la chasa dals represchentants.
UE e NATO da cuminanza cunter attatgas da cyber.
Trump e Putin vulan s’inscuntrar gia baud persunalmain
Il parsura dals republicans daventa chef dal stab en Chasa alva – Stephen Bannon daventa schefstrateg e cussegliader.
Radund trais milliuns persunas duain bandunar ils Stadis Unids.
A Portland en l'Oregan è in um vegnì blessà grevamain entras in sajet.
Tar il Brexit ed er uss tar l'elecziun dal presidi american èn las prognosas stadas per gronda part faussas. Pertge?
Quest team ha l'incumbensa da metter ensemen la nova regenza americana. Pence surpiglia la posiziun da Chris Christie.
Suenter il discurs cun Obama vul Trump eventualmain tuttina mantegnair ina part da la refurma da sanadad.
Quai manegia in comité grischun cunter l'iniziativa per l'abandun da l'energia nucleara.
Quai propona in commentader in di suenter che Donald Trump ha gudagnà l'elecziun en ils Stadis Unids.
Quai ha ditg il president mexican Enrique Peña Nieto suenter in telefon cun il nov president american.
Suenter emprimas turbulenzas restan las bursas en l'Europa calmas suenter l'elecziun da Trump.
Nus as declerain sco las Americanas ed ils Americans elegian propi lur president.
Ils Swing States pon esser ils stadis decisivs sch’i va per l’elecziun dal president american.
In cumbat electoral quasi senza temas religius – ma las vuschs dals evangelicals èn impurtantas per Clinton e Trump.
Quai resulta d'ina retschertga cuminaivla da l’emettur ABC e la gasetta Washington Post.
En in'emna è il nov president dals Stadis Unids enconuschents. Perquai dattan Trump e Clinton anc ina giada tut.
Il chavazzin dal di dals 7.11.2016
Il chavazzin dal di dals 1.10.2016
3:04 min, Il chavazzin dal di dals 30.09.2016
Il chavazzin dal di dals 29.9.2016
Il chavazzin dal di dals 28.9.2016
Il chavazzin dal di dals 27.9.2016
Il chavazzin dal di dals 26.9.2016


text:
17 09
Ol dé 17 de setèmber l'è 'l 260 ( 261 si l'an al è biseest ) dé de l'an del calendare gregorià; manca 106 dé a finí l'an.
Ul dí 17 de setèmber al è ul dí da pòost 260 ( 261 si l'an al è biseest ) dal an dal calendari gregurian; i manca 106 dí a finí l'an.
Avenimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- 1176 - I bizantì i vé batìcc endèla batàia de Miriocefalo dei türchi selgiuchidi.
- 1394 - Re Carlo VI de Francia el da ùrden che töcc i ebrei i sàpe casàcc vià de la Francia
- 1462 - Batàia de Swiecin (ciamada apò Batàia de Zarnowiec), endèla Guèra dei Trédez'Àgn
- 1630 - Fondasiù de la cità de Boston (Massachusetts)
- 1759 - El Papa Clemente XIII el püblica l'Enciclica Cum primum, sö la curusiù dei cèrec, cutra la mercadüra che chèsti i fàa, ecc.
- 1776 - Fondasiù del Presìdio de San Francisco
- 1787 - A Filadelfia vé firmàda la Custitusiù dei Stàti Ünìcc
- 1809 - Pace 'ntra Svésia e Rüsia 'ndèla Guèra Fìnica. El teretóre che dòpo 'l deentarà la Finlandia el vé cidìt a la Rüsia col Tratàt de Fredrikshamn
- 1907 - fondasiù de la Harley-Davidson Motor Company
- 1908 - El tenènt Thomas Selfridge el se sfracèla condèn aparèchio dei fredèi Wright e 'l deènta la prima vìtima de 'n vul aèreo
- 1939 - Segónda Guèra Mondiàl: L'Üniù Soviètica la atàca la Polonia
- 1944 - Segónda Guèra Mondiàl: Trüpe britàniche le vé paracadutàde sö Arnhem, come part de l'Operasiù Market Garden
- 1948 - El Lehi (cunusìt apò come Banda Stern) el còpa 'l cónt Folke Bernadotte, che l'ìa stat numinàt de l'ONU per mediù 'ntra Arabi e Ebrei
- 1974 - El Bangladesh l'aderés a l'ONU
- 1978 - Acòrde de pàce de Camp David 'ntra Israéle e Egìto
- 1983 - Vanessa Williams la deènta la prima Miss America afro-americàna
- 1988 - Seremónia de apertüra dei Zöc de la XXIV Olimpìade a Seul, Corea del Sud
- 1991
- - Corea del Nord e Corea del Sud le aderés a le Nasiù Ünìde
- - Linus Torvalds el püblica la prima versiù del kernel de Linux
- 2001 - El Dow Jones Industrial Average el tùrna a dèrver per la prìma ólta dopo de i atentàcc de l'11 de setèmber. Le asiù le à zó per töta la zurnàda e le fà registrà la piö gran pèrdida de póncc de la sò stória.
Chi che gh'è nasìt[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Chi che gh'è mórt[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Fèste e comemorasiú[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.


text:
Neuenhof
Neuenhof (Noiehof in aleman) a l'è un cumün svizzer del distret de Baden. in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch 8 178 abitant e una süperfiss de 5.37 km², e al se tröva a una altitüden de 403 meter sura al livel del mar.
El cumün de Neuenhof a l'è tacaa ai cumün de Baden, Fislisbach, Killwangen, Oberrohrdorf, Wettingen, Würenlos.
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Neuenhof l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1393 col nom de ob dem nuiwem Hof.[1]
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi sott:[1]
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Media relaa a Neuenhof AG su Wikimedia Commons


text:
Lucerna manava suenter 8 minutas gia cun 1:0. Curt avant la pausa ha Berardi egualisà per il club da la seria A grazia ad in penalti. Figura tragica tar l'FC Lucerna è stà Markus Neumayr. En la tschintgavla minuta ha el tutgà sulet la latta ed en la segunda mesadad n'ha el betg realisà in penalti.
Ventira tardiva per GC
Ils Grasshoppers da Turitg perencunter han gudagnà a chasa cunter il club da la Cipra Apollon Limassol cun 2:1. Il gol decisiv è crudà pir en la 93avla minuta. Lavanchy ha fatg il gol en il temp supplementar. En l'indeschavla minuta ha Tabakovic sajettà il 1:0 per GC. Suenter ha il club da Turitg manchentà la decisiun preliminara. Encunter il decurs dal gieu ha Gneki pudì egualisar en la 76avla minuta.
Ils gieus da return èn gievgia ils 5-08-2016.
RR novitads 22:00