text:
Il bambino di Mâcon
Il bambino di Mâcon (Al putèṅ ad Mâcon) 'l è 'n film grutésc dal 1992 ad Peter Greenaway ch'al 'l à anc scrit.
'L è stâ preśentâ fóra cuncōrs a 'l 46śum Fèstival ad Cannes.
Sunt
In dal 1659 na cumpagnìa ad teàtar la mét in séna, davànti a la cōrt ad Còśim III de' Medici (Jonathan Lacey), al penùltim grandùca ad Tuscàna, un drama muràł ambintâ in dal Mèdi éṿ a Mâcon. Un dè a nas un bèl putèṅ biónd e risulèṅ da na vècia malàda (Diana van Kolck) e da sò marè (Tony Vogel) e a pâr un miràcul, un rigàl ad Dio e 'n ségn dal sò vulēr, parchè in dal paéś francéś a gh'è dla carestìa e cal dóni i faṅ fadìga a far di fiōi. La surèla dal masćèṅ (Julia Ormond), ch'l'è incóra vìrgin fra 'l àtar, la fà finta 'd èsar lē a 'vér-al parturî cuma na Madóna, la 'l pòrta via sèg e la lóga i sò genitōr e la bàglia (Jessica Hynes) par far-i sparìr. Tut i gh crédan, a part al fiōl dal véscuv (Philip Stone), Giuseppe (Ralph Fiennes).
La dóna la gh cònta la véra e pò la 'l pòrta in dal ciùś par gusàr sèg ma 'l putèṅ 'l órdna a na vaca ad masàr a curnàdi al fiōl dal véscuv parchè al gh'à da difénd'r al sò unōr parchè al vōl cuntinuàr a far inténdar 'd èsar nâ da na dóna inusènta che s'invéci la s fà ciavàr pò ninsòṅ a gh créd piò. Quànd al véscuv e la gint dal pòst, ch'l'à sèmpar śibî di bèsi a la dóna p'r avér dâ a la luś cal fiōl lè banadét, i véd'n al ragàs mòrt par tèra i gh dànan la cólpa a lē mént'r al putèṅ al n diś gnint par diféndar-la. Quànd lē pò la 'l cópa faghénd-ag mancàr al fiâ c'n un cusèṅ, la vèṅ cundanàda a mòrt ma p'r al fat ch'a n s pōl minga impicàr na vìrgin, al règhli dal santuàri i dìś'n acsè, al véscuv, tgnénd adrē a 'n cunsìli ad Còśim III, al la fà prima stupràr par duśènt-òt óm ad fila, pò la Céśa la sćiànca 'l còrp sàcar dal putèṅ par véndar-'l a pès quànd anc prima la vindìva a l'àsta la sò salìa e 'l sò sangṿ.


c: text/html

text:
Sco sfidas impurtantas per ils chantuns da muntogna vesa Christian Vitta il dumagnar la crisa davart il diever da la forza idraulica, il svilup demografic en las valladas alpinas ed il regress en il turissem.
Vitta è pir il segund Tessinais che presidiescha la conferenza. L'emprim era Fulvio Caccia ils onns 1983/84. La conferenza dals set chantuns da muntogna (GL, GR, NW, OW, TI, UR e VS) è vegnida fundada l'onn 1981.
Cavigelli da sia vart ha remess ses uffizi perquai ch'el è vegnì elegì sco nov president da la Conferenza dals directurs d'energia chantunals.
RR novitads 15:00

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Il schef da la Corea dal Nord haja tramess l’invit cun ina charta, ch’è vegnida surdada da sia sor Kim Yo Jong. Durant in inscunter en il Blue House a Seoul haja Kim laschà dir sia sor ch’el envidia il president da la Corea dal Sid prest ad in inscunter. Il schef da la Corea dal Nord veglia meglierar las relaziuns sin la peninsla coreana. Quai ha communitgà in pledader dal president sid-corean a Seoul.
President sid-corean reagescha «precautamain» sin invit
Moon, che s’engascha dapi ditg per tractativas cun la Corea dal Nord, haja reagì «precautamain» sin l’invitaziun, scriva la SDA. L’emprim sajan da stgaffir «premissas adattadas» per in tal inscunter. En pli haja Moon appellà a la Corea dal Nord da sa stentar per in dialog cun ils Stadis Unids.
Cun Kim Yo Jong viagia per l'emprima giada in commember da la famiglia regenta dal schef da la Corea dal Nord en il Sid.
Tgi è Kim Yo Jong?
Ella è la sora giuvna dal schef da la Corea dal Nord Kim Jong Un. Tenor l’agentura da novitads tudestga DPA haja Kim Yo Jong (30) ina fitg buna relaziun cun ses frar. Els sajan stads tuts dus dapi il 1996 per intgins onns a Berna a scola. Cunquai che la famiglia saja il pli impurtant en la Corea dal Nord vegn ella valitada sco cussegliadra pli impurtanta e pussanta da ses frar. Kim Yo Jong è scheffa dal stab e manadra da propaganda. Sia visita en il Sid è istorica: Anc mai n’è in commember direct da la dinastia Kim stà a Seoul.
RR novitads 10:00


text:
Bun duas terzas da la surfatscha dal planet èn aua. Ma pir en l’ultima minuta è il tema dal rument da plastic en ils oceans vegnì sin l’agenda da las Naziuns Unidas.
Cun l’emprima conferenza dals oceans vulan las Naziuns Unidas uss crear in squitsch per ch’ils commembers da l’ONU ageschian.
Senza mars nagins umans
Cler è, che las mars lian bun in terz da tuttas emissiun da CO2, che la mesadad dal oxigen en l’atmosfera vegn ord la mar e che las mars reguleschan il clima global. Uschia che la mar ha ina relaziun fitg speziala cun l’umanitad. Ella ha pir stgaffì las premissas per vita, ha ditg Guterres.
Naginas mesiras concretas en vista
La situaziun da las mars mundialas è sa pegiurada ils ultims onns ma il mument na datti naginas mesiras concretas. Las contractivas vegnan dentant era qua engrevgiadas tras ils Stadis Unids che na vulan betg renconuscher, che la midada dal clima è ina part centrala dal problem.
La conferenza ha cumenzà mo paucs dis suenter ch’il president dals Stadis Unids Donald Trump ha annunzià da visar la cunvegna da clima da Paris.
RR novitads 06:00


text:
Pian de Magadin
El Pian de Magadin (italian: Piano di Magadino; todesch: Magadinoebene) l'è ona region del Canton Tesin, in Isvizzera.
A se troeuva in tra la scima del Lagh Magior e la città de Belinzona e la ciappa el sò nomm del paes de Magadin, al dì d'incoeu frazion del comun de Gambarogn (distrett de Locarn). A l'è longh pu o manch ona vintena de chilometer.
A l'è nassuu de la gera e di alter sediment lassaa giò del fiumm Tesin, che proppi lilinscì el se butta dent al Lagh Magior. Fina a quand che l'hann minga bonificada (in tra el 1888 e 'l 1961), a l'era ona zona de stagn e de boll, e donca puttost malsana.
Grazzie ai bonifegh, la zona l'è vegnuda puttost fertil, e gh'hann mettuu tanti camp e riser. Inoltra, el delta del fiumm (ciamaa Boll de Magadin) l'è vegnuu ona riserva natural, indè che se troeuven tanti razz de animai (per esempi, trisent speci diferent de usei).
Inoltra hann mettuu in pee on bell poo de infrastrutur: ghe passa la strada cantonal che la ven su del Gambarogn (e de l'Italia) fina a Locarn, oltr'a quella che la va fina a Belinzona. Hinn dree a fà su ona strada e ona galeria che la colegarà el Pian al Monscender e a tutt el Luganes.
Arent ai Boll de Magadin a gh'è l'areoport de Locarn: quell territori chì, ciamaa cont el domm de i Gerr, a l'è on'exclave de la città tesinesa.


text:
Inhalt
Exteriur
-
Aviuns han cumenzà a far sgols davent dal porta-aviuns franzos
Aviuns da cumbat franzos han cumenzà a far sgols davent dal porta-aviuns Charles de Gaulle. Tenor differentas agenturas da novitads n'èsi anc betg cler sch'ils sgols eran sgols d'exploraziun ubain attatgas or da l'aria cunter posiziuns dal Stadi Islamic en Siria ubain en l'Irac.
L'unic porta-aviuns da la Frantscha era partì dal port da la citad franzosa Toulon. La fin d'emna aveva el lura cuntanschì la costa da la Siria a l'ost da la mar mediterrana.
La Frantscha ha uss 38 aviuns d’armada en la regiun. 12 aviuns èn staziunads en la Jordania ed en ils Emirats Arabs Unids.
RR novitads 17:00


text:
Tgi che vul passentar las vacanzas en il sid, dovra era questa fin d'emna pazienza davant il tunnel dal Gottard.
Actualmain è la colonna davant il portal nord 11 kilometers lunga. Il temp da spetga munta a passa duas uras. Quai communitgescha il servetsch da traffic «Viasuisse». Il servetsch da traffic cusseglia da guntgir sur l'A13 sin la ruta dal San Bernardino.
La bun’ura era la colonna anc pli lunga en direcziun sid, radund 14 kilometers.
Er colonna en direcziun nord
En direcziun nord tranter Quinto ed Airolo datti 6 kilometers colonna. Il temp da spetga munta a radund 1 ura.
RR novitads 7:00+


text:
En in champ da fugitivs en il Sudan dal sid survegnan enturn 18’000 persunas actualmain sulet in liter aua da baiver per di. Per surviver duvrassi tenor l'organisaziun Medis senza cunfins dentant 2,5 liters per persuna. Intgins cumbattian schizunt per l'aua.
Il 2011 è il Sudan dal Sid daventà independent dal Sudan. Dus onns pli tard è rutta ora la guerra civila pervi da cumbats da pussanza tranter il president Salva Kiir e ses anteriur substitut Riek Machar. Dapi lura èn mortas pliras 10milli persunas e passa 3,5milliuns èn fugidas.
RR novitads 15:00


text:
Sco Seehofer ha ditg la sonda al di da partida da la CSU, na fetschia sia partida nagina «cultura da bainvegni, mabain ina cultura da raschun». Plinavant ha Seehofer fatg attent che passa in mez milliun fugitivs han passà il cunfin tudestg en Bavaria dapi il settember.
Silsuenter è Seehofer vegnì reelegì sco schef da la CSU cun 87,2% da las vuschs. Quai è il mender resultat ch’el ha cuntanschì insacura.
CSU vul limitar l’immigraziun da fugitivs
Ils stgars 800 delegads da la CSU han approvà ina moziun che pretenda ina limita naziunala dal dumber da fugitivs per il 2016. Dapi l'entschatta da quest onn ha la Germania recepì pli che 900’000 fugitivs, conferma il minister da l'intern da la Baviera Joachim Herrmann. Il venderdi aveva Angela Merkel refusà d’introducir ina limita naziunala dal dumber da fugitivs.
RR novitads 12:00


text:
Svizra - Economiesuisse pretenda d'evitar donns durabels per la Svizra
Suenter la revalitaziun dal franc svizzer saja quai d'impedir donns durabels per la Svizra sco plazza economica. Quai pretenda l'Uniun tetgala da l'economia svizra ed appellescha perquai a la politica da vegnir activa sin differents champs.
Tranter auter pretenda economiesuisse in moratori da custs. Tscherts projects planisads sco la strategia d'energia 2050 u er l'economia verda stoppian vegnir suspendids. Plinavat stoppia l'iniziativa d'immigraziun vegnir realisada tant pli spert ed ils contracts cun l'UE stoppian vegnir segirads.


text:
«Maletg directiv» da RTR
Tgi che va cun il tren sto consultar l’urari per savair, cura ch’il tren parta sin tge perrun e cura ch’el arriva a la staziun d’arrivada. L’urari è uschia in agid impurtant: el fa in tschert urden, el chanalisescha ed el garantescha ch’ils passagiers arrivian là, nua ch’els vulan arrivar.
Tgi che va cun il tren basegna era in bigliet, eventualmain era l’abunament da mesa taxa e la carta d’identitad. Era quai è documents che rendan insumma pussaivel il viadi.
Per organisaziuns publicas e privatas valan ils medems princips: era ellas basegnan insatge sco ina carta d’identitad. Ins numna quai «maletg empalont» u «maletg directiv». RTR Radiotelevisiun Svizra Rumantscha ha elavurà en il decurs dals davos mais in «Mussavia» nov che resguarda la situaziun actuala da noss’interpresa. L’ultim «maletg directiv» da RTR datescha dals 2003. Nairas uras
pia d’al refar.


text:
Sper Jan Garbarek ch'è er cun ses 71 onns anc adina bun da far entrar l’auditur en in agen mund, ha era la band sin tribuna fascinà ils preschents. Surtut ils solos dal pianist ed ami da Garbarek, Rainer Brüninghaus, e dal percussiunist, Trilok Gurtu, han adina puspè procurà per applaus spontan en sala.
Accumplì giavisch
Sco ch’il directur dal Festival da Jazz, Christian Jott Jenny, ha declerà avant il concert, saja ses giavisch ch’el aveva avant 10 onns finalmain daventà realitad. Numnadamain da pudair beneventar in dals pli gronds nums da la musica da jazz en Engiadina.


text:
L'idea oriunda dal champ da chant ha gì il scolast Christoffel Nay. Avant 19 onns è el vegnì sustegnì dal district da chant Surselva, per organisar in tal champ. Oz è quest camp daventà instituziun. 99 uffants fan part en trais categorias. Ils minis, ils midis ed ils maxis vegnan instruids en il chant popular. Sa chapescha è il program adattà a la vegliadetgna.
Promoziun da chant
La promoziun da chant per ils uffants porta fritg, di Rilana Cadruvi, ina da las dirigentas. Ils dirigents constateschan che blers uffants vegnan da lunsch enturn per passentar quest'emna da chant durant lur vacanzas. Er hajan els constatà che giuvenils che han fatg part d'in tal champ da chant enconuschian per part anc pli tard la chanzuns ch'els han emprendì en il champ.
RR actualitad 08:00


text:
Dapi la fin d'avrigl na producescha la GlaxoSmithKline SA nagin vaccin pli. Tenor il pledader sajan process vegnids adattads ch'hajan manà a retards en la producziun. Davent da la fin da zercladur vess la producziun puspè da funcziunar.
La firma è ina da las grondas producentas da medicaments e producescha in da dus vaccins encunter FSME. Ils medis pon damai per il mument empustar l'auter vaccin. Il BAG na cusseglia betg da maschadar ils duas vaccins, impussibel na saja quai dentant era betg.
Mument da campagna è suboptimal
L'Uffizi federal da sanadad sustegna per il mument ina campagna dals producents da la virola che cloman si da sa laschar vaccinar.
Quai na saja natiralmain betg ideal cun la stretga tar la furniziun, ha il responsabel da la partiziun malatias contagiusas dal BAG, Daniel Koch ditg envers RTR. La sensibilisaziun da sa laschar vaccinar saja dentant pli impurtant.
RR actualitad 07:00


text:
Irlànda
Artéccol in dialètt mudnés
L’Irlànda (a s diś Éire [ˈeːɾʲə] in Irlandéś e Ireland [ˈaɪərlənd] in Ingléś) l'è na nasiòṅ e repùblica dl'Europa dal nòrd ch'la s cata, par sinc/sèst, in dl'ìśula umònima ch'la spartìs cun l'Irlànda dal Nòrd ch'invéci la fà part dal Régn Unî.
L'è nada in dal 1922 cuma Stat Lìbar 'd Irlànda par pò tajàr definitivamènt i ligàm c'n al Régn Unî sōl in dal 1949. La nasiòṅ irlandéśa, da sèmpar una dal più pòvri dl'Euròpa Ucidentàla, la gh'à abû un śvilùp dimóndi élt in di an Nuànta quànd l'è stada anc batśàda cuma la “Tigra sèltica”.
L'è divìśa in trént'òṅ cuntèi e in quàtar pruìnsi.
La sò pupulasiòṅ la pasa par pôc i quàtar migliòṅ e mèś 'd abitànt cun na na superfìsi ad 70.273 km². La sò capitàł l'è Dublîṅ cun Sligo, Galway, Limerick, Waterford e Cork àtar sènt'r impurtànt.
La sò léngua ufisiàla l'è 'l Ingléś ma lè a s dascór anc al Gaèlic irlandéś e 'l Ulster Scots. Al sò presidènt, da 'l 2011, 'l è Michael Higgins mént'r al cap dal guèran, ciamâ taoiseach, 'l è Enda Kenny.
Culegamènt estéran
Albania
Andorra
Armenia
Austria
Belgio
Bielorussia
Bosnia-Ezegovina
Bulgaria
Cipro
Croazia
Danimarca
Estonia Finlandia Francia Germania Grecia Irlanda Islanda Italia Lettonia (manca)
Lituania Lussemburgo Macedonia Malta Moldavia Monaco Montenegro Norvegia Polonia Portogallo
Regno Unito Repubblica ceca Romania Russia San Marino Serbia Slovacchia Slovenia Spagna
Svezia Svizzera Turchia Ucraina Olanda Ungheria Città del Vaticano


text:
La regenza dat glisch verda per il project «Schmelziwald», che protegia la lingia da tren Alvra da crudada da crappa. Là è la lingia da viafier periclitada da lavinas e crudadas da crappa. La finamira dal project è da segirar il tschancun tranter Filisur e Bravuogn. Per quai vegn il territori segirà cun raits da var 900 meters lunghezza. Plinavant ha la regenza garantì ina contribuziun da 3,5 milliuns francs. Ils custs totals muntan a 4,7 milliuns francs.
Fin il 2021 duai il project esser terminà.
RR novitads 11:00


text:
Retrair lur agen mix d’energia, da solar e vent fin a biomassa, pon ils consuments sur la plattafurma «Elblox» en l’internet. Las ovras da la citad da Wuppertal gestiuneschan la plattafurma da commerzi, e la Axpo sviluppescha il concept.
Ina sort revoluziun
Per il parsura da las ovras da Wuppertal Andreas Feicht pudess quest nov concept revoluziunar la fiera d’energia. I saja numnadamain l’emprima giada pussaivel per ils consuments, d’eleger or sez lur producents d'electricitad ed ils differents products d’energia regenerativa.
Colliaziun directa
Era Christoph Sutter il manader da la partiziun da novas energias tar la Axpo manegia, che consuments d'electricitad sajan en il futur uschia sin ina lingia cun ils distributurs da energia.
RR novitads 17:00


text:
Il project «Republik» ha cumenzà dapi in'emna da maniera fulminanta cun in crowdfunding: infra in'emna han ins rimnà prest 11'000 abunentas e cun quai prest 2.7 milliuns francs. La «Republik» duai esser in med da massa online che è finanzià dals lecturs e da las lecturas. Reclama na vegni betg a dar en il magazin che vegn lantschà l'onn 2018. Sper ils abunents datti per la fasa da start anc investurs che contribueschan 3.5 milliuns francs sco chapital da partenza. Enfin ussa è enconuschent che ils frars Meili èn tranter quels investurs. Ils frars Meili da Turitg èn ertavels ritgs che sustegnan differents projects ed els vaivan s'engaschà l'onn 2015 per l'introducziun dad ina taglia sin l'ierta.
Mantegnair in schurnalissem independent
Ils iniziants da la «Republik» vulan s'engaschar per in schurnalissem independent. Quai en vista al fatg che tenor els fetschian las grondas chasas edituras en Svizra adina damain per in schurnalissem independent. I vegnia spargnà adina dapli tar la lavur schurnalistica. Las chasas edituras sajan viepli chasas da commerzi en la rait.
Era temas regiunals
Ils iniziants da la «Republik» fan ussa ina turnea tras tut la Svizra ed han visità era l'Engiadina cun ina sairada da discussiun a Lavin. Christof Moser da la «Republik» ha ditg a Radiotelevisiun Svizra Rumantscha che la «Republik» na possia betg far schurnalissem local e rapportar per exempel dad istorgias en Engiadina. La «Republik» veglia dentant adina era tractar temas regiunals cun in focus pli grond. Quai per era promover la discussiun tranter citad e champagna.
RR actualitad 11:00


text:
Ac generai
Statut d'autonomia dl Südtirol
Decret dl Presidënt dla Republica di 31 d'agost dl 1972, n. 670 (link forest)
Codesc dla Provinzia autonoma de Balsan – desposiziuns sön l’organisaziun y l’ativité
- Leges provinziales tl LexBrowser (link forest)
- Desposiziuns sön les ufizies provinziei y personal tl LexBrowser
- Desposiziuns sön la prozedöra aministrativa tl LexBrowser (link forest)
Ac aministratifs generai
- Diretives dl’aministraziun provinziala por ci che reverda la presënza sön i social media y policy internache toca lapró
- Manual por la conservaziun di documënc digitai dla Provinzia autonoma de Balsan-Südtirol
- Manual por l’aministraziun de documënc dla Provinzia autonoma de Balsan-Südtirol
- Plan de renforzamënt aministratif (PRA) por la gestiun di Programs di Fonds strotorai y d'investimënt europeics (SIE)
- Comunicac stampa dla Junta provinziala
Documënc de programaziun strategich-gestionala:
- Relaziun dl diretur general aladô dla lege provinziala di 22 d’otober dl 1993, n. 17:
Referimënc normatifs y link a normes de leges statales traslatades y ala banca dac "Normattiva"
- Desposiziuns por la prevenziun y la represciun dla coruziun y dl'ilegalité tl'aministraziun publica:
- Lege di 6 de novëmber dl 2012, n. 190 (verjiun te dui lingac talian/todësch atualisada l’ultimo iade de dezëmber dl 2017)
- Regolamënt nü dl dërt d’azes zivich y di dovëis de publicaziun, trasparënza y difujiun de informaziuns da pert dles aministraziuns publiches:
- Decret legislatif di 14 de merz dl 2013, n. 33 (verjiun te dui lingac talian/todësch atualisada l’ultimo iade de novëmber dl 2014)
- Verjiun da sëgn cun les mudaziuns preodüdes dal decret legislatif di 25 de ma dl 2016, n. 97 (link forest)
- Desposiziuns sön l’inconferibilité y l’incompatibilité dles inciaries tles aministraziuns publiches y ti ënc privac de control publich:
- Decret legislatif di 8 d’aurí dl 2013, n. 39 (verjiun te dui lingac talian/todësch atualisada l’ultimo iade de mei dl 2014)
- Normes giuridiches tradujedes
- Link ala banca dac "Normattiva" (link forest)
Ordinamënt dl personal e codesc de comportamënt
- Ordinamënt dl personal e desposiziuns
- Codesc de comportamënt dl personal dla Provinzia aprové cun deliberaziun dla junta provinziala n. 839 di 28 d'agost dl 2018


text:
Satgados d’istorgias
Dotà d’in cudesch da maletgs biling, in gieu, in animalet da stoffa ed ina surpraisa circulescha il pitschen satgados tranter las famiglias d’ina classa da scolina u da scola.
- Monthey: A Tous Livres: Geschichtenrucksack
Mia lingua. Mes cudesch
En quest project dal Center 5 visitan collavuraturas e collavuraturs da las bibliotecas interculturalas classas da scola, animeschan uffants da s’exprimer en lur emprima lingua e portan cudeschs en las linguas dals uffants ed en tudestg ch’els pon emprestar directamain.
- Bern: Zentrum5: Meine Sprache. Mein Buch
Visitas guidadas per classas
Differentas bibliotecas interculturalas porschan visitas guidadas da classa cun animaziun, nua ch’ils uffants pon far experientschas en differentas linguas e scrittiras.
- Basel: JUKIBU Project bogn da linguas: animaziuns da leger per franzos tempriv ed inscunter cun autras linguas
- Fribourg: LivrEchange: Klassenführungen Animaziuns da classa en franzos e tudestg per classas da scola e scolas autas pedagogicas
- Monthey: A Tous Livres: Accueil de classes
- Renens: Globlivres: Klassenführungen Visitas guidadas da classa cun animaziun


text:
La Procura publica rinfatscha als 3 arrestads, tuts burgais da la Belgia, d’avair empruvà in murdraretsch terroristic e d'avair participà ad ina gruppaziun terroristica. Ils umens da 27, 29 e 40 onns aveva la polizia tschiffà en acziuns en l'entir pajais. Nov ulteriurs suspectads ch'eran vegnids tschiffads ha la polizia entant relaschà suenter interrogaziuns.
In'acziun da gronda dimensiun
La polizia belgia aveva fatg razzias en chasas e garaschas en 16 vischnancas, tranter auter er a Molenbeek. Ed ella aveva intercurrì radund 40 abitaziuns ed interrogà numerusas persunas. Armas ubain material explosiv n'aveva la polizia dentant betg chattà. Ils resultats dad inquisiziuns hajan dentant sfurzà in'acziun, havevi gì num.
In'ulteriura arrestaziun
Gia avant aveva la polizia belgia annunzià ch’els hajan arrestà in um en connex cun il attentats da terror il mars passà a Brüssel sin la plazza aviatica e sin la lingia da metro da la citad da Brüssel. Tar quests attentats eran mortas passa 30 persunas.
RR novitads 12:00/21:00


text:
Inhalt
Exteriur
-
«Africa è punct central per la prosperitad globala da l’economia»
Il president american Barack Obama ha titulà tar sia visita a Nairobi, l'Africa sco punct central per la prosperitad globala da l'economia. L'Africa saja en moviment ed ina da las regiuns che creschia mundialmain il pli fitg.
La populaziun vegnia manada or da la povradad, las entradas creschian e la classa media daventia adina pli gronda, uschia Obama ad ina sentupada d'interprendiders da passa 120 pajais.
RR novitads 14:00


text:
Cun la vernissascha da l'exposiziun «Solo Walks» ha il Museum d'art dal Grischun Cuira avert las portas per la publicitad. Blers han prendi la chaschun da visitar la vernissascha ed il medem mument pudair vesair per l’emprima giada l’engrondiment dal museum. Preschents interessads sco artists ed amaturs dal art da tut il chantun. La vernissascha è era stada in lieu d’inscunter.
Cun marveglias ha la fulla da glieud pudì sa mover tras ils locals novs. Ed els n’han betg spargnà cun laud. Impressiunads dal spazi da las localitads, la glisch e la moda d’exponer eran blers. L’architectura fetschia il servetsch a l’art, e quai persvadia.


text:
Laven-Mombell
Laven-Mombell (nom ufizial in italian: Laveno-Mombello) a l'è on comun de la Provincia de Vares che 'l cunta 8 813 abitant (dato del Dicember 2015[1]), cont ona süperfis de 25 km² e 'na densità de 353 ab./km²..
El paes el se troeuva longh i còst del Lagh Maggior e 'l confina con la Provincia de Verbania (comun de Ghiffa, Stresa e Verbania). Inoltra el gh'ha vari frazion, trai quai a cuntom Caser.
El comun l'è nassuu in del 1927 de l'union de Laven, Mombell e Cerr.
Persunagg[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Renato Pozzetto, (1940), atùr còmic
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nümer de abitant del cumün de Laven-Mombell l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Utilisaziun da hidrants
Interpresas e privats pon da prancepi retrer ava giu da hidrants sot las suandontas cundiziuns:
Per sa tatger ad en hidrant dovrigl la lubientscha digl cumegn. Chella ins pò dumandar agl manader digls sarvetschs tecnics, Martegn Netzer (telefonign 078 718 69 26), cun indicaziun digl li digl hidrant, igl nomer digl hidrant (schi avantmang) scu er igl scopo e la dirada dall’utilisaziun. Per ansuar pros cun ava da hidrant èn lubias uders cun en diameter maximal da 40 mm. Tot igls hidrants (cun excepziun per l’ansuada da pros) on da neir mess or da funcziun sur notg e las clavs digls hidrants on da neir allontanadas. Ena lubientscha concedeida pò neir revocada da tot taimp digl cumegn.


text:
Dad Annatina Nay - Alternativ, melancolic e fin. Cun quels treis cavazins descriva la cantautura Ursina Giger sezza sia musica. Ella fagess mai musica da Heavy Metal e luvrass era...
Da Benedetto Vigne - Chantautur ladin Curdin Nicolay briglescha finalmain cun ses primalbum «Silips e furmias». Ina recensiun. Crudà en ureglia era Curdin Nicolay avant diesch onns sin la cumpilaziun...
Da Benedetto Vigne - Ils dus albums «Pet Sounds» e «Revolver» cumpleneschan lur 50vel anniversari. Els valan sco capolavurs da la musica pop. Benedetto Vigne declera pertge.en fonoteca charezzas e...
Da Benedetto Vigne - Berna resta il center da noss mund «mundartig». Gist dus producziuns actualas ans demussan la forza superiura da la musica pop e rock bernaisa. L’ina deriva...
Da Benedetto Vigne - Poesias romontschas e tuns classics franzos? Co che quai funcziuna, demussa l’album «Remas» da Mario Pacchioli. Luxuriusa ed illustra sa preschenta l’ovra musicala «Remas» da Mario Pacchioli, in...
Da Benedetto Vigne - In duo svizzer che fa furor sin tribunas internaziunalas: Ecco sco Benedetto Vigne ha scuvert en sia atgna discografia ils Klaus Johann Grobe. L’emprima giada als haja...
Da Corina Gustin - Romana Ganzoni es autura ed uriunta da Scuol, hoz lavura e viva ella a Schlarigna. Davo raquints, poesias, essais e columnas es seis prüm cudesch cun...
Da Corina Gustin - Bunura, cuort avant las set. Intant paraiva da gnir ün da quels dis tuot ordinaris. L'utuon d'eira rivà, il grand bös-ch dadour chasa perdaiva plan a plan darcheu...
pinc e provocativ: Cura che ins entra in territori rumantsch na badan ins betg che ins è uss en il territori rumantsch: Ils nums dals lieus ed ils toponims èn gia en la romania submersa, vul dir en la Valragn songagliaisa per gronda part rumantschs. Ma discurrì vegn qua dapli blers onns be pli tudestg-svizzer. Sulet tschertas expressiuns sco «viva», «l'ora» u «gletsch» èn sa mantenids en il dialect – era tranter la giuventetgna. Per far attent nua che il territori rumantsch dad ozendi cumenza ha la Giuventetgna Rumantscha (GiuRu) lantschà cun in'acziun da guerriglia durant ina not d’inviern 2014 ina champagna cun tatgaders pincs cun scrit sisur «Per Rumantsch?» e tatgà quests sin tut las tablas inscrittas be per tudestg in territori rumantsch o biling. L'acziun ha provocà e chaschunà undas in las medias...


text:
Ils responsabels da la Bieraria Tschlin èn stads realists avunda che l'onn 2016 daventia in onn negativ, almain quai che pertutga las finanzas. Cun dar a la bieraria in nov e pli grond dachasa a Martina, è la producziun stada airi ils mais schaner e favrer. Vitiers hai dà problems cun l'indriz da metter en buttiglia. Grazia a l'augment dal chapital d'aczias han ins pudì cumprar ina nova maschina.
Da 1'250 sin 2'000 hectoliters
La Bieraria Tschlin producescha cuntinuadamain dapli biera. Uschia è la producziun vegnida dublegiada sin 1'250 hectoliters l'onn passà. Uonn duess la marca da 2'000 hectoliters esser pussaivla. Quai saja il cunfin, di Reto Rauch, il gestiunari da la Bieraria Tschlin. Gidar a scriver cifras nairas duain era novas sorts da biera. Dentant datti quatter sorts da la biera engiadinaisa. La novissima creaziun, quella cun furment da la Val Müstair.
RR actualitad 07:00


text:
La Svizra ha gudagnà suveran il gieu a Torshavn encunter las Inslas Feroe ed uschia dumagnà il test da caracter. Ils Svizzers han dà en il tun e dictà il gieu a partir da l’emprima minuta. En la 36avla minuta ha il reschissur d’amez Granit Xhaka sajettà il 1:0 ord bun 16 meters. Xherdan Shaqiri ha lura fatg tut cler cun ses 2:0 en la 59avla minuta.
Vacanzas da stad
Per la naziunala Svizra èsi gia stà la 7avla victoria en seria, la davosa avant las vacanzas da stad. La fin avust cuntinuescha la qualificaziun cun il gieu da chasa a Son Gagl encunter l’Andorra. Silsuenter suondan anc ils gieus ordaifer encunter la Lettonia ed a Basilea encunter l’Ungaria avant ch’i vegn, va tut sco quintà, tar in «final» ordaifer encunter il Portugal ch’ha battì la Lettonia cun 3:0 e resta uschia sin ils chaltgogns als Svizzers.


text:
La migraziun da nums - era nums pon immigrar, betg mo persunas
- Sonda, 17.12.2016, 12:45
-
Emprima emissiun:
- Sonda, 17.12.2016, 12:45, RTR
Ils 18 da december è il di internaziunal dals migrants. Da quels udin nus mintga di, mintgin ha ses agen destin. Era toponims pon migrar. Ils Romans han purtà blers nums en il territori retic. Uschia han els numnà ils vitgs sisum las valladas Sumvitg u Vicosoprano, era Sour e Sufers eran ils ultims avant ils pass. Il 13avel tschientaner èn immigrads ils Gualsers, era els han prendì cun els lur nums. Sche nus chattain sin l'Alp Flex nums sco Tobal u Loc, n'è quai betg difficil da badar il Tobel e la rusna u fora ch'èn la raschun per quests nums.


text:
Novitês
Mostra "Aquanitis" 31.03 - 30.04.2006Mostra "Aquanitis"
Ntan dut l’ann uniral tratà coche tema de basa l’ëila te si aspec plu desferënc. La mostres y la manifestazions che unirà fates tulerà defati n cunsciderazion l’ëila tl’ert, tla storia, tla leteratura y nce tla mitologia.
Dla mitologia se tratela defati tla prima mostra che unirà a s’l dé ai 31 de merz dl 2006. Plu avisa se tratela dla figura dla “gana”, figura mitologica che vën dant te plu raions dla Elpes sota inuemes desferënc y che caraterisea deplën nce la lijëndes dla Dolomites. Danter la lijëndes plu cunesciuda ie dessegur la “Gana dla Val da Mesdi”, ma te truepa autra lijëndes vën dant la gana, creatura sucrëta, l’ëila dl’ega coche dij la dutoria Ulrike Kindl, una dla majera espertes te chësc ciamp. Eiles vivova tl raion di ladins deberieda cun la populazion da ntlëuta. Les fova da udëi dantaldut sun la montes, sun i crëps, ti bosc y aldò dla liejëndes univeles nce ratedes de bela mutans, drët fines y dastramp daulëibon. For inò savoveles da dé de drë cunsëies ala jënt y les ti cunediva nce ai nsec de no danejé la blava.
Ntëur ala figura dla gana nasc la mostra che ie spartida su te doi pertes: te una na sala saral da udëi n film realisà da Peter Mahlknecht cun na nterpretazion ambienteda tl mond de aldicancuei. L film ie complessivamënter de 80 menuc y conta dla storia de n ost che devënta artist do che l ie unì tucà dal bot y do che l ie unì a cuntat cun la figura mitologia dla gana.
L’autra sala ie rapresenteda dala scultures de Filip Moroder Doss, artist che dai ani se dà ju cun la lijëndes y che à realisà i lëures n ucajion dl film. Defati vën dant chësta figures plu iedesc tl film.
L inuem “Aquanitis” ie perdrët na parola nventeda, ma che, tulan ispirazion dala gana, uel simbolisé y sotrissé l’influenza che la mitologia tla lijëndes possa avëi sun nëus o tl cajo dl film sun l “ost.
Per l’ucajion uniral publicà n catalogh che acumpanieia la mostra. Tl catalogh iel doi ntervënc: una na pert scrita dala dut. Kindl sun l mond dla gana n relazion al artist, cun na descrizion scientifica, frut de nrescides che la dozënta dl’Università de Unieja ie bele da ani che fej. La seconda pert ie unida scrita da Fiorenzo Degasperi dal titul “La figures dl mit. L espert storich d’ert descrij plu sot l’ert de Filip Moroder Doss y si figures.
L Museum Ladin tol l’ucajion per nvië duc canc ala giaurida dla mostra che unirà fata n vënderdi 31 de merz dala 6 da sëira tl Museum Ladin Ciastel de Tor a San Martin.


text:
Suenter paucas secundas ha Tino Kessler pudì attatgar sulet il gol svedais. Il giugader da Tavau ha dentant disditg. Sch’el avess gartegià fiss la partida forsa ida a fin pli pauc displaschaivel.
Uschia dentant han ils Svedais surpiglià la direcziun a partir da la segunda minuta ed èn restads ils dominants per il rest dal gieu.
Ils Svizzers han be pudì far cosmetica da resultats punctuala; els han giugà a moda nundisciplinada – e quai cun damain da giugaders: Kessler ha fatg il 1:2 (18.), Noah Rod il 2:5 (28.) ed anc ina giada Kessler, lura il 3:7 (52).
Roschada da goli suenter mesadad dal gieu
En il gol n’è Gauthier Descloux betg stà la pitga ch’i avess duvrà per batter ils Svedais. Il giugader da 19 onns è vegnì remplazza suenter 33 minutas e sis gols dals Svedais cun Joren van Pottelberghe.
Sportissimo dals 26.12.2015


text:
Un lupo mannaro americano a Londra
Un lupo mannaro americano a Londra (Un lóv manâr americàṅ a Lóndra) 'l è 'n film ad scarésa americàṅ dal 1981 ad John Landis. 'L è stâ girâ spendénd déś migliòṅ ad dòlar a 'l incìrca rivànd pò a purtàr-'n a cà ssanta-dū.
Gl'efèt speciài i èṅ stâ curâ par Rick Baker ch'l à pò vins al Prèmi Òscar in dal 1982 p'r al truc fat méj.
Sunt
Durànt i an Stanta, dū studènt americàṅ David Kessler (David Naughton) e Jack Goodman (Griffin Dunne) i viàś'n in dal Yorkshire, in dal nòrd dl'Inghiltèra, par na vacànsa ad tri méś. Na sira, mént'r i càtan ripàr in un pub ciamâ “'L Agnèl Maslâ”, i dmànd'n a la gint dal pòst parchè a gh sia 'n pentàcul in sal mur. Qvi là, ch'i 'l druàvan par paràr via i demòni, i i càsan via subìt, miténd-i in guàrdia 'd armàgnar sèmp'r in sla strada sénsa spinś'r-as in di camp lè dintóran.
L'è na nòt cun la luna pîna. I ragàs i s daśmìndgan ad qvél ch'i gh'ìvan dit e i finìsan da par lōr in di camp. Tut 'd un trat i sèntan di sîg 'd un lóv e pò na bistiàsa rabìda la s para lōr incóntar. Jack al mōr subìt méntar David al la scampa cun na quàlc frida ad śgranfgnàdi. Par sò furtùna qvéi dal pub i riv'n in sò ajùt e i cópan a sćiuptàdi la bistiàsa. Prima ad pèrd'r i sèns, David al fà sōl in tèmp a védar darènt a lò 'n óm nûd mòrt, tut śbuśî ad cólp.
Al ragàs al s darséd tri stmani dòp a 'l uśdàl ad Lóndra. A pâr ch'al s sia armìs bèṅ ma a gh'è quèl ch'a traśa. David al gh'à di arbgàt a la nòt in dua al s insùgna ad magàr ad gust un sèruv viṿ. Un dè pò al taca a trasfurmàr-as in un lóv manâr.


text:
Las cameras che Hans Danuser (*1953) dovra ozendi per sia lavur d’artist èn anc adina quellas cun las qualas ch'el ha cumenzà sia carriera. Uschia che sias cameras dateschan anc dals onns 1970 ed èn passa 40 onns veglias.
Midar quellas na vul el betg: «Igl è uschia che quellas cameras èn daventadas mias cameras preferidas, sco insatge ch’ins porta cun sai, ch’ins survegn gugent cun ils onns.»
IN VIVO ha purtà il success
Internaziunalmain enconuschent è Hans Danuser vegnì cun ses ciclus da fotografias IN VIVO, nua ch’el è s’occupà durant diesch onns (1980-1989), en set serias, da las zonas da tabu da nossa societad. Las 93 fotografias nair-alvas dattan in'invista en lieus betg accessibels u en secturs da la vita pauc enconuschents: Uschia per exempel en ovras atomaras, la medischina, la fisica u er la chemia.
«IN VIVO» è vegnì ludà internaziunalmain sco in'impurtanta contribuziun tar la fotografia contemporana ed ha creà la basa per numerusas collavuraziuns e projects interdisciplinars.
Cuntent d'esser a Cuira
In extract da quest ciclus IN VIVO è era da vesair en l’exposiziun «Chombras stgiras da la fotografia» en il Museum d’art dal Grischun. En pli mussa l’exposiziun dentant era extracts or dad autras serias e ciclus sco per exempel PARTY IS OVER (1984-2016), EROSION (2000-2006) u er FROZEN EMBRYO SERIES (1997-2000).
Uschia che «Chombras stgiras da la fotografia» è l’emprima exposiziun che dat ina survista da l’ovra fotografica da Hans Danuser dals ultims 35 onns.
Hans Danuser è en mintga cas cuntent ch’el dastga exponer en il Museum d’art dal Grischun a Cuira. Betg be perquai che Cuira è ses lieu d’origin, mabain cunzunt perquai ch’il nov bajetg dal museum d’art porschi il plaz adattà per fotografias ch’el n’ha fin ussa betg pudì exponer en il Grischun.
RR actualitad 17:10


text:
La blackbox registrescha las vuschs dals pilots, però er ramurs or dal cockpit.
L’impurtanta part da questa blackbox, il registratur da tuns, è restà intact. Il registratur da vuschs è dentant rut en plira tocca. L’equipa d'ina bartga speziala franzosa aveva avant annunzià d’avair chattà tocca dal vrac radund 290 kilometers en il nord da la costa egipziana. La tschertga è vegnida conduida en ina bassezza da fin 3’000 meters tranter l’Egipta e Creta.
Localisà tocca dal vrac
In bastiment spezial ha localisà en la Mar Mediterrana plirs lieus cun parts dal vrac da l'aviun da passagiers da la Egyptair ch'è crudà giu avant 4 emnas. Sco quai che la cumissiun d'inquisiziun a Cairo communitgescha, hajan ins er pudì transferir ils emprims maletgs. I vegn fatg ina carta dals tocs dal vrac.
L'aviun da passagiers cun 66 persunas a bord era crudà giu ils 19 da matg 2016 sin ses viadi da Paris a Cairo. La raschun per la disgrazia n'è anc betg sclerida.
RR novitads 06:00 / 16:00


text:
Il potenzial valità è almain 5 giadas pli grond che la finamira energetica ch’il chantun vul cuntanscher fin il 2035. Sco quai che la regenza communitgescha metta il chantun a disposiziun ina nova applicaziun d'internet che gida in e scadin a chattar il dretg lieu per la producziun da current solar.
Bleras pussaivladads er ordaifer zonas da contrucziun
Tgi che planiseschia da construir in tal implant possia uschia calcular il retgav ch'el po generar cun quel. Er ordaifer las zonas da construcziun datti bleras pussaivladads per producir electricitad. Quai per lung d’infrastructuras ch’existan gia, uschia per exempel tar paraids da protecziun cunter la canera, telefericas, runals u lais da fermada.
RR novitads 11:00


text:
Il project
Fin il 2018 duai vegnir construì in quartier da museums a Losanna. Il project cun il num «Pôle Muséal» prevesa trais novs bajetgs da museum e custa 180 milliuns francs.
Ils responsabels dal project «Pôle Museal» sajan vegnids infurmads oz da la sentenzia dal Tribunal federal, communitgescha il Chantun Vad. La construcziun dal nov museum d'art era dispitaivla.
Tenor il cusseglier guvernativ Pascal Broulis èn ils contrahents ids 6 giadas avant dretgira. Il Tribunal federal tiria cun la sentenza in stritg final sut radund 40 mais, uschia Broulis envers l’agentura da novitads SDA.
La fin da schaner possian ins cumenzar cun la demoliziun da la halla da locomotivas. A medem temp sto era vegnir fatga ina sanaziun d’asbest. Tenor Broulis duain questas lavurs esser a fin il settember 2016.
RR novitads 20:00


text:
Catalogs de biblioteches
Biblioteches a Balsan
Catalogh dla Biblioteca Provinziala Taliana "Claudia Augusta" (BPI), Balsan
Biblioteches dl Comun de Balsan (BCB)
Catalogh dla Biblioteca dl’Academia Europeica, Balsan
Catalogh dla biblioteca dla Scora alta provinziala por la sanité, Claudiana
Catalogh dla biblioteca dl’Université, Balsan
Biblioteches tl Südtirol
Catalogs online dles biblioteches dl Südtirol, Open
Catalogh dla Biblioteca dl Istitut Ladin "Micurà de Rü"
Catalogh unitar "Volksliedwerke Österreichs und Südtirols" (VLW)
Codejel dles biblioteches dl Südtirol (indesc dles misciuns)
EHB – Cataloghisaziun dles biblioteches storiches
Explora (BIS, BCB, BPI)
Catalogh dla Biblioteca dl’Istitut superiur de teologia Porsenù
Die Wissenschaftsbibliothek Südtirol
Biblioteches tl Trentin
Catalogh bibliografich dl Trentin
Catalogh dla biblioteca dl’Université de Trënt
Biblioteches tl’Austria
Catalogh dla biblioteca dl’Université da Desproch
Catalogh dla biblioteca „Niederösterreichische Landesbibliothek“ (St. Pölten)
Catalogh dla biblioteca "Oberösterreichische Landesbibliothek" (Linz)
Catalogh dla biblioteca nazionala dl’Austria (Viena)
Catalogh unitar dles biblioteches dl’Austria (ALEPH)
Catalogh unitar dles biblioteches provinziales austriaches
Catalogh unitar "Volksliedwerke Österreichs und Südtirols" (VLW)
Biblioteches ti Paîsc Todësc
Bayerischer Verbundkatalog
Karlsruher virtueller Katalog (KVK)
Deutsche Nationalbibliothek
Biblioteches tla Svizera
Informationsverbund Deutschschweiz, IDS
Schweizer Virtueller Katalog
Biblioteches tla Talia
Istituto centrale per il Catalogo Unico, catalogh unitar talian (SBN)
MetaOpac Azalai Italiano
Indesc di catologs online tla Talia
Biblioteches internazionales
Europeana
The-European-Library-Browser por folieć storics
Library of Congress Online Catalogs
British Library - PORTICO
Bibliothèque nationale de France
The Virtual Library
Portai (aladô dl argomënt)
Foliec storics y revistes
ANNO Austrian Newspapers Online – Folieć y revistes storiches austriaches online
- Tl salf de letöra virtual de foliec y revistes dla Biblioteca nazionala austriaca vára da platerné, lí y chirí te revistes y foliec storics online.
Material digitalisé dla Bibliothèque Nationale de France (Gallica)
- Le portal dla Biblioteca nazionala franzeja tól ite libri, chertes, manoscric, imajes, notes, registraziuns de tons sciöche ince revistes y foliec digitalisá. La maiú pert é operes lëdies dal dërt d’autur. L’aspet plü important dl contignü é la storia dla cultura franzeja dal’eté medievala cina ala fin dl 19ejim secul.
Biblioteca Provinziala taliana "Claudia Augusta" – Biblioteca digitala
- La biblioteca digitala dla Biblioteca provinziala taliana Claudia Augusta presentëia revistes y foliec digitalisá cun referimënt local al tëmp dal 1920 inant sciöche ince n valgügn libri singui digitalisá.
Retro Seals: Swiss electronic academic library service – Folieć digitalisà dla Svizera
- An ti pó pormez a revistes scientifiches digitalisades retroativamënter de Biblioteches universitares svizeres.
Teßmann digital
- La biblioteca digitala dla Biblioteca provinziala Dr. F. Tessmann tól ite plü co 146.000 scric digitalisá: 1,5 miliuns de plates de foliec tirolesc storics, sura 4.000 libri y incër 1.600 grafiches fora dl patrimone de Tirolensien.
The-European-Library-Browser por folieć storics
- Tres le portal online ti pón pormez a passa 18 miliuns de plates de foliec digitalisades da döta l’Europa, danter ater ince a Teßmann digital, y al fej pert dl Portal cultural online Europeana.
Trentino cultura - Patrimonio online
- Tól ite revistes y foliec storics dl Trentin, le catalogh bibliografich (CBT), le sistem informatif di archifs storics (AST) y le Dizionar toponomastich dl Trentin (DTT) y implü ince i „Set manoscric musicai dl Trentin“.
ZEFYS – Sistem informatif de folieć dla biblioteca statala a Berlin
- An ti pó pormez a foliec storics digitalisá dla Biblioteca statala a Berlin y an á la poscibilité da fá na inrescida bibliografica sön le patrimone de foliec te biblioteches todësces y al vëgn dé dant ressurses internet de foliec che é a desposiziun debann sura döt le monn.
Bëgns culturai online
alo – Austrian Literature Online
- Biblioteca digitala cun documënc dal 11ejim secul cina al tëmp da sëgn, a chi che an ti pó pormez debann. Al é a desposiziun te na forma digitala libri, revistes, foliec, manoscric, chertes postales, mo ince dissertaziuns, laurs da diplom y articui scientifics – sovënz cun n referimënt al’Austria.
Bavarikon - Kultur und Wissensschätze Bayerns
- Le portal presentëia tesurs d’ert, cultura y savëi te na manira digitala da istituziuns tl Paiern.
Archif de retrac dla Biblioteca nazionala austriaca
- Plataforma de retrac dla Bibiloteca nazionala austriaca. Al vëgn metü l’azënt sön le patrimone che reverda la fotografia storica tl’Austria.
BOhisto – Bozen-Bolzano’s History Online
- Scritöres digitalisades fora dl Archif dla cité de Balsan (cina sëgn dal 1470 al 1805). Proiet por la presservaziun dl’arpejun culturala dla cité de Balsan.
Biblioteca digitala dla Biblioteca europeica de informaziun y cultura (BEIC)
- L’archif digital dla Biblioteca di informazione e cultura a Milan vëgn caraterisé da na cerna seletiva y multidisciplinara de fontanes y documënc speziai digitalisá de gran biblioteches nazionales y da foradecá a chi ch'an ti pó pormez debann.
Biblioteca digitala dla Biblioteca Nazionala Zentrala de Firenze
- Tl archif digital dla Biblioteca Nazionala de Firenze ti pón pormez a so patrimone digitalisé (monografies, stampes antiches y manoscric).
Biblioteca digitala dl’Université da Desproch
- L'Université da Desproch pita tres chësc portal la poscibilité da ti podëi pormez debann online a stampes digitalisades fora dl patrimone storich dla Universitäts- und Landesbibliothek Tirol, sciöche ince a monografies, teses universitares y revistes digitalisades retroativamënter.
Biblioteca digitala dla Sardegna
- Sardegna DigitalLibrary: Archif digital dla Regiun autonoma Sardegna. Le fin de chësc portal é da cöie adöm y mëte a desposiziun online le bëgn cultural digital dla Sardegna (lapró él ince films y material audio).
Material digitalisé dla Bibliothèque Nationale de France (Gallica)
- Le portal dla Biblioteca nazionala franzeja tól ite libri, chertes, manoscric, imajes, notes, registraziuns de tons sciöche ince revistes y foliec digitalisá. La maiú pert é operes lëdies dal dërt d’autur. L’aspet plü important dl contignü é la storia dla cultura franzeja dal’eté medievala cina ala fin dl 19ejim secul.
Europeana
- Europeana.eu é na biblioteca virtuala che dess ti dé la poscibilité a n gran publich da ti podëi pormez al'arpejun scientifica y culturala dl'Europa dala preistoria cina al tëmp da sëgn tla forma de dac visuai, testuai, audio y audiovisuai.
Archif di foliec da Desproch sön la leteratöra todëscia y de lingaz forest (IZA)
- Al é le maiú post de documentaziun universitar por critica leterara jornalistica tl raiun linguistich todësch che cöi adöm dal 1960 incá, sön la basa de foliec da vigni de y edemai chiris fora, nia ma rezenjiuns classiches, mo ince articui sön düc i ciamps dla vita leterara. L'archif documentëia cotan sura n miliun de articui.
Archifs d’internet
- Archiviëia dal 1996 incá dac digitai tl y fora dl World Wide Web aladô dl'archiviaziun a dorada lungia. Insciö él gnü a s'al dé na biblioteca online che pita l'azes a miliuns de libri, films, software, musiga y cotan de plü, a chi ch'an ti pó pormez debann.
Internet Culturale – Catalogs y racoiüdes digitales de biblioteches talianes
- L'ICCU (Istituto Centrale per il Catalogo Unico) s'ocupëia dl portal "Internet culturale" che pita l'azes a ressurses y catalogs digitai de biblioteches, archifs y istituziuns culturales dla Talia.
Catalogh di bëgns culturai tl Südtirol
- Al é n proiet dla Repartiziun Cultura todëscia y Bëgns culturai por tó ite y cataloghisé i bëgns artistics y culturai dl Südtirol.
Proiet Gutenberg
- Al é na biblioteca digitala che contëgn dantadöt e-books ingleji. I tesć vëgn metüs jö o comedá da porsones volontares y ai pó gní lic o desćiariá debann.
Projekt Gutenberg-DE
- Al é na biblioteca digitala che contëgn dantadöt e-books ingleji. I tesć vëgn metüs jö o comedá da porsones volontares y ai pó gní lic o desćiariá debann.
Teßmann digital
- La biblioteca digitala dla Biblioteca provinziala Dr. F. Tessmann tól ite plü co 146.000 scric digitalisá: 1,5 miliuns de plates de foliec tirolesc storics, sura 4.000 libri y incër 1.600 grafiches fora dl patrimone de Tirolensien.
Trentino cultura - Patrimonio online
- Tól ite revistes y foliec storics dl Trentin, le catalogh bibliografich (CBT), le sistem informatif di archifs storics (AST) y le Dizionar toponomastich dl Trentin (DTT) y implü ince i „Set manoscric musicai dl Trentin“.
Banches dac iuridiches (Südtirol / Trentin / Talia)
Boletin ofizial dla Regiun autonoma Trentin-Südtirol
- Link al'ediziun online dl Boletin ofizial dla Regiun Trentin-Südtirol.
Eur-Lex – Dërt dl’UE
- Ara se trata de na banca dac che pita n azes diret y debann ala legislaziun dl'Uniun Europeica y a d'atri documënc aratá publics.
Gasëta ofiziala
- Tl archif dla Gazzetta Ufficiale él da ciafé dötes les leges che vél dötaurela tla Talia te na verjiun integrala y sciöche PPF, y ince l'archif dal 1946 inant.
Gasëta ofiziala storica (1860-1946)
- Al pó gní desćiarié o consulté les ediziuns storiches dla Gazzetta Ufficiale d’Italia tl format PDF.
Lexbrowser – Provinzia Autonoma de Balsan Südtirol
- Te chësta banca dac él da ciafé la verjiun varënta dla legislaziun provinziala dl Südtirol ti trëi lingac provinziai ofiziai.
Portai por banches dac y foliec digitai
DBIS: Datenbank-Infosystem
– Le DBIS é n sorvisc cooperatif por adorè banches dać scientifiches, laurè fora dala biblioteca universitara Regensburg. A zirca le mez dles banches dać che vëgn dant ti röion pormez debann.
EZB: Elektronische Zeitschriftenbibliothek
– La biblioteca de folieć eletronica é n sorvisc dla biblioteca universitara da Regensburg y dla biblioteca dl’Université Tecnica da München por adorè articui intiers de folieć scientifics tl internet. Passa le mez di folieć che vëgn dant é a desposiziun debann (löm vërda = a desposiziun tla rëi).


text:
Sex and Zen - Il tappeto da preghiera, di carne
Sex and Zen - Il tappeto da preghiera, di carne (Sès e Zen - Al tapē dla préga, ad carna) 'l è 'n film eròtic dal 1991 ad Michael Mak ch'a tōś ispirasiòṅ da 'n lìb'r eròtic cinéś dal 17śum sècul ad Li Yu.
Al gh'à abû dū séguit, Sex and Zen 2 dal 1996 ad Man Kei Chin e Sex and Zen III dal 1998 'd Aman Chang, e 'n arfacimènt, Sex and Zen 3D dal 2011 girâ par Christopher Sun Lap Key.
Sunt
Durànt i an dla dinastìa Ming, al sgnuròt Mei Yung-sheng (Lawrence Ng) al s è mis in tèsta ad dasfrutàr al tèmp ch'la vita la gh dà par catàr al piaśēr sesuàl più grand ch'a sa gh sia. Un dè al cgnós la Huk-Yung (Amy Yip), la fiōla vìrgin 'd un vendidōr dimóndi ric, e al la spóśa. Al n pōl minga però catàr tut cal gudimènt ch'al pascàva parchè al gh 'l à dimóndi pìcul e al gh al fà nutàr Choi Kun-Lun (Lo Lieh), un làdar ch'al gh'iva purtâ via dla ròba ma ch'al s éra pò mis da la sò banda. Lò al n è minga cuntènt parchè sò mujér la n gh basta piò e al vrév invéci purtàr-'s a lèt anc al dóni ad chi àtar cuma la mujér (Mari Ayukawa) 'd al fabricànt ad sēda Wong Chut (Elvis Tsui). Quànd però al véd che lò al gh'à un bigulòṅ grôs dimóndi al decìd ad far-as strapiantàr da 'n cirùsig (Kent Cheng) qvél 'd un cavàl.


text:
Il Tavulin litterar
- Dumengia, 27.3.2016, 9:03
-
Emprima emissiun:
- Dumengia, 27.3.2016, 9:03, RTR
Al Tavulin litterar sa scuntran questa giada Bettina Vital, romanista ed amatura da cudeschs, e Claudia Knapp, dunna da cultura e cuntadina d'ulivas.
En il center da l'emissiun stat litteratura actuala: «Wie wir älter werden» da Ruth Schweikert e «Weit über das Land» da Peter Stamm, dus cudeschs che discurran da las sfidas da la vita en famiglia e che dumondan tge ch'i fa che nossa vita va en questa u en l'autra direcziun.
Redacziun e moderaziun: Esther Krättli


text:
Avant in onn ha la suprastanza da l’uniun Filarmonia grischuna scrit ora la plazza. 5 candidats han gì la pussaivladad da far provas cun l’orchester, da quels èn anc en la cursa Christoph- Mathias Müller, Philippe Bach e Philipp von Steinäcker. Els han la pussaivladad da preschentar cun l’orchester differentas ovras en il teater da Cuira. Ils 3 candidats pon sez decider il program ed ils solists. Uschia less il comité examinar il dun musical, la collavuraziun ed emprender d’enconuscher ils dirigents durant lur lavur.
Ils criteris
Sper la musicalitad è era la chemia tranter orchester e dirigent fitg impurtanta. Ella sto funcziunar. Perquai è la suprastanza da l’uniun Filarmonia grischun adina en dialog cun ils musicists. Ils dus musicists Christoph Butz e Peter Schneider represchentan l’orchester en la suprastanza. Suenter ils 3 concerts ston ils musicists valitar la collavuraziun e far ina rangaziun cun ils favurits. Quella valitaziun e la basa per la decisiun finala da la suprastanza. Mez december vegn il nov dirigent preschentà.
Concerts en il teater da Cuira
Christop-Mathias Müller è il prim dirigent che presenta il concert cun la solista Tanja Tetzlaff ed il solist Matthias Würsch, quai mardi ils 27 d’october a las 20:00. Philippe Bach preschenta dumengia ils 29 da november a las 17:00 ovras dad Edvard Grieg. Sco ultim preschenta lura Philipp von Steinäcker ses program cun il tenor Andrew Staples ils 7 da december a las 20:00.


text:
Ils 14 da zercladur 2014 a las 20:45 stat il ballape en il center. Radiotelevisiun Svizra Rumantscha (RTR) rapporta da la qualificaziun per il campiunadi europeic da la Lituania cunter la Svizra. La purschida da RTR cuntegn questa giada ina premiera. Sper mussar il gieu cun commentari rumantsch sco livestream sin rtr.ch, mussa RTR il gieu era sin SRF+. Roger Alig commentescha live ord il studio da Cuira.
Medias 2015 Lituania- Svizra: Ballape per rumantsch
Litauen – Schweiz: Das Fussballspiel auf Rätoromanisch


text:
La cumissiun d'etica da la federaziun internaziunala da ballalpe FIFA ha suspendì il president da la federaziun tailandaisa Worawi Makudi. Ad el vegn renfatschà d'avair cuntrafatg al code d'etica da la FIFA. La raschun concreta na vul la cumissiun però betg numnar avant la sentenzia definitiva. Las investigaziuns cunter Makudi continueschan.
Funcziunari sentenzià pervi da sfalsificaziun da documents
Makudi è stà commember dal comité executiv da la FIFA fin il matg. Il fanadur è el vegnì sentenzià dad ina dretgira a Bangkok ad 1 onn e 4 mais cundiziunà. Là pervi da sfalsificaziun da documents uffizials. Makudi era gia pliras giadas vegnì inculpà da d'esser corrupt e d'avair defraudà daners.
Era Blatter, Valcke e Platini èn suspendids
L'emna passada aveva la cumissiun d'etica gia suspendì per 90 dis il president da la FIFA Sepp Blatter, il president da la UEFA Michel Platini ed il secretari general da la FIFA Jérôme Valcke.
RR novitads 17:00


text:
La caverna vegn ad avair ina grondezza da 1'200 meters quadrat. Ella ha era spazi per ina turbina che las Ovras electricas da Turitg EWZ vulan endrizzar sch'i dat daners dal program dal KEV (indemnisaziun per cuvrir ils custs da la furniziun d'electricitad).
Fin 400 liters la secunda per la Gelgia
L'aua che vegn en l'avegnir a cular en la Gelgia, vegn a sortir entras bischens ord la svidera da fund existenta. Igl è previs che 200 fin 400 liters la secunda vegnan ad ir en la Gelgia. La regenza ha approvà il project. Il mument è quel exponì tar l'uffizi d'energia e traffic. Sche tut va tenor plan, vul la EWZ terminar cun las lavurs en il decurs da la stad 2019. La EWZ è obligada da laschar cular aua en la Gelgia. Il mument vegn tut l'aua dal lai da fermada da Marmorera duvrada per la producziun d'electricitad.
RR actualitad 07:00


text:
Gianni Morandi
El Gianni Morandi, nassuu Gian Luigi Morandi (Monghidoro, 11 de dicember 1944) a l'è on cantant italian.
L'è vun di cantant italian pussee cognossuu in del sò Paes e anca de foeura, cont ona cariera che la gh'ha pussee de cinquant'agn. L'ha traversaa tutta la storia de la canzon italiana moderna, e l'ha venduu almanch 50 milion de disch in gir per el mond.
L'ha cognossuu el sò sucess al princippi di Agn Sessanta, anca se in del desenni che l'è vegnuu dopo el gh'ha 'vuu di critegh minga bei e l'ha venduu minga tant. A partì di Agn '80 l'è tornaa vun di cantant pussee popolar e l'ha presentaa anca on fracch de trasmission televisiv.
Del 2010 a l'è anca president onorari de la squadra de ballon de Bologna. In del 2011 l'ha presentaa el Festival de Sanremm insemma all'Elisabetta Canalis e a la Belen Rodriguez.


text:
La Svizra duai introducir il temp da stad ed uschia avair il medem temp sco ils pajais vischinants, quai han il parlament e la regenza decidì il 1977. Ma igl ha dà in referendum e sinaquai ha il suveran decidì cleramain da betg introducir il temp da stad. Surtut la PPS dal chantun Turitg cun Christoph Blocher a la testa, sco era ils purs, han cumbattì quai.
Il 1980 ha la Confederaziun dà in'ulteriura emprova. Puspè ha quai dà opposiziun, questa giada dentant senza success. Uschia ha la Svizra introducì il 1981 il temp da stad, uschia sco el vala anc il di dad oz.
RR actualitad 08:00


text:
Il Cussegl naziunal ha approvà la proposta dal Cussegl federal da reducir ils custs per canortas cun daners da la Confederaziun. Quai cun 113 cunter 80 vuschs. Uschia suonda il Cussegl naziunal al Cussegl dals chantuns ch’aveva ditg GEA al credit il mars.
Il Cussegl federal vul in credit da stgars 97 milliuns francs per reducir ils custs per canortas durant 5 onns e per adattar la purschida meglier als basegns dals geniturs. La proposta è pronta per la votaziun finala.
Mintga franc che la confederaziun dat per las canortas vegn enavos 2.5-3.5 giadas.
Quai è impurtant da dar quels raps a las canortas dian ils aderents. I dat oravant tut uschè bleras dunnas che han bunas scolaziuns e fissan fitg bunas lavurantas. Sche quellas pon ir a lavurar, lura profitescha l’economia enormamain.
La finanziaziun e chaussa dals chantuns. La confederaziun na duai betg puspè stuair pajar!
Betg puspè dian ils adversaris. Adina puspè haja la confederaziun dat raps per canortas. I na saja betg la lezia dal stadi da dar ils raps. Ils chantuns duessan regular quai.
RR novitads 18:00


text:
Inhalt der Website: Bainvegni sin la pagina d'internet dal museum da la natira dal Grischun! Igl ans fa plaschair che Vus ans visitais. Nossa pagina d'internet As mussa tge che Vus pudais tut scuvrir ed experimentar en il museum da la natira. Laschai As surprender! Il museum grischun da la natira è in center d'infurmaziun per l'etnografia da la scienza natirala. Cun sias activitads variadas preschenta el ad in vast public la natira dal chantun Grischun e sias tipicas caracteristicas. Cun quai gida el a derasar ina furmaziun da la natira e da l'ambient ed a proponer l'utilisaziun da lunga durada da las resursas natiralas. Il medem mument vegn er tschertgà da declerar en moda enclegentaivla fenomens generals sco per exempel la furmaziun da las muntognas u l'evoluziun. Ina pitga impurtanta da la lavur da museum è la documentaziun da la natira dal chantun Grischun e da sias midadas. A quai servan las ritgas collecziuns e l'atgna activitad da perscrutaziun.
Hinweis: Sie haben die von uns definierten Style-Sheets (CSS) abgeschaltet oder Sie nutzen leider einen älteren Browser, daher wird diese Seite anders dargestellt.
Hinweis: Weitere Informationen über die Darstellung dieser Website finden Sie in den Besucherinfos
En il vegl museum al Postplatz è il preparat d'in dals davos "tschess d'agnels" dal Grischun stà cun sias alas avertas in dals objects d'exposiziun ils pli impressiunants. Oz infurmescha ina vitrina precis uschè impressiunanta davart il return da l'utschè il pli grond da las Alps. Il museum gioga ina rolla activa tar la repopulaziun dal tschess barbet en las Alps. Il directur dal museum è cuniniziant e comanader da project da la repopulaziun en las Alps svizras che vegn realisada da la fundaziun pro tschess barbet, Zernez. Il museum è s'engaschà cunzunt tar la lavur da publicitad e tar la perscrutaziun. L'onn 1988, pia trais onns avant l'emprima liberaziun en Engiadina, è vegnida stgaffida cun success l'exposiziun ambulanta "il tschess barbet" ch'ins ha pudì vesair silsuenter en blers museums da la natira da la Svizra e dals pajais vischins. Ina versiun taliana ed ina versiun franzosa da l'exposiziun èn vegnidas realisadas ensemen cun il Museo di storia naturale, Lugano, ed il Museé d’histoire naturelle, La Chaux-de-Fonds. Ellas han servì al scleriment davart il magliacadavers innocent ch'era disfamà sco "assassin d'agnels" e "magliauffants".
Dapi 1997 cuan in pèr dals passa 100 tschess barbets ch'èn vegnids liberads en tut il territori da las Alps. Passa ina dunsaina d'utschels giuvens èn gia sgulads ora. Per entant vegnan anc liberads ulteriurs utschels giuvens da lur praschunia fin ch'igl è sa furmà in effectiv che po sa mantegnair senza l'agid da l'uman.
Dapli infurmaziuns chattais Vus sut: fundaziun pro tschess barbet.


text:
Transparents e placats da Rezia Cantat ves'ins sch'ins va tras Chiavenna. Ma uschiglio fa betg bler endament che la festa da chant chantunala stat avon porta. Tenor il co-president dil comité d'organisaziun Jon Fadri Huder sajan ins sin buna via cun l'organisaziun. Sulettamain la bova ch'i ha dà a Gallivaggio en Valchiavenna haja fatg quitads.
Midada da plans
Enturn 500 chantaduras e chantadurs avessan gì suttetg a Madesimo nua che la bova ha bloccà la via. Per quels han ins stuì chattar ina nova soluziun. Tenor Jon Fadri Huder hajan ins dentant chattà in novs letgs per ils chors pertutgads. Ina part da la glieud haja uss hotel si vers la Val Tellina, l'autra part datiers da Domaso. Uschia ch'il circul è daventà pli grond. Cun da quellas midadas da plans avess il comité na betg quintà. Ma uss saja tut organisà.
RR actualitad 11:00


text:
Il stabiliment Büvetta è en in nausch stadi. Damai ch’igl è memia privlus d’entrar è il bajetg dapli blers onns vit. Ma il grond problem è in grip sur quel stabiliment. Ussa ha la vischnanca da Scuol approvà in credit da 30’000 francs per ch’ins possia segirar quella costa. Ils custs per far quellas lavurs da segirezza en calculadas cun radund 1,5 milliuns francs. Per la sanaziun dal stabiliment èn previs tranter 6 e 8 milliuns francs.
Tut la costa è en moviment ed il privel grond che quel grip croda sin il bajetg e donnega quel ferm.
Pro Büvetta Tarasp
Mardi saira è stada la radunanza generala da la Pro Büvetta Tarasp. Avant 3 onns è vegnida fundada la Pro Büvetta Tarasp. Ella vul mantegnair il bajetg istoric da la bavetta. Là rimnavan ins pli baud l’aua da l’En e la glieud vegniva a far curas.


text:
Sco quai che l’inizianta dals dis da cuschinar Rita Juon ha ditg, saja l’idea da cuschinar communablamain naschida en connex cun il center da transit Rheinkrone a Cazas. La vivian radund 70 persunas da quellas ch'ins haja nagina idea, tgi ch'ellas sajan. Rar en la regiun da la Tumleastga e la Mantogna ch'ha caracter d'in vitg.
Quai vuleva Rita Juon midar: ella vuleva avair la pussaivladad d'emprender ad enconuscher quellas persunas. Uschia è naschida l’idea d'organisar dis da cuschinar. Cuschinar cuminaivlamain vesa ella sco idea adattada per vegnir en contact cun ils fugitivs, per discutar sur dal mangiar e sur da la vita. Ensemen cun Susanne Gross e Daniel Schläpfer organisescha ella prest mintga mais in di da cuschinar. Proximamain ha lieu gia la dieschavla ediziun. Quella ha lieu ils 13 d'avrigl a las set la saira en la sala da gimnastica a Pasqual.
RR actualitad 08:00


text:
La Zenni Capital Partners è ina societad d’investiziun ch'investeschan en interpresas che n'èn betg a la bursa. Tenor il fundatur e CEO da la Zenni Capital Partners, James Zenni, tschertgan els interpresas cun potenzial da crescher, che n'han dentant betg chapital a disposiziun per far las investiziuns necessarias. En mira ha el interpresas da grondezza mesauna, per el èn quai interpresas che fan ina svieuta da maximal 100 milliuns dollars per onn. La Zenni Capital Partners cumpra da quellas interpresas, metta a disposiziun il chapital per las investiziuns necessarias ed emprova uschè da dar nov schlantsch a quellas interpresas.
Veglias vulps
Era sche la Zenni Capital Partners è vegnida fundada l’onn 2006, èn ils collavuraturs veglias vulps quai che pertutga investiziuns. La gronda part ha gia lavurà tar autras societads d’investiziun ed han ina gronda experientscha. La finamira è da realisar in gudogn constant sur plirs onns e cun pauc ristg. Perquai stoppian els era analisar fitg bain las interpresas ch’els vulan cumprar e planisar las investiziuns a lung temp. Tenor James Zenni na saja la finamira betg da puspè vender quellas interpresas suenter curt temp.
Plans per il Waldhaus
Il potenzial dal Waldhaus è tenor James Zenni, l'istorgia dal hotel, e questa istorgia vul el mantegnair. Bain renovar l’infrastructura nua necessari per cuntanscher il standard internaziunal per in hotel da 5* ed engrondir la zona da wellness, il caracter dal Waldhaus duai dentant restar intacts. Cun questa strategia duess il hotel avair success en il futur ed era carmalar hosps da l’entir mund a Flem.


text:
Suenter il Cussegl naziunal ha uss era il Cussegl dals chantuns decidì da prolungar in scumond da duvrar plantas, sems u animals manipulads cun agid da la tecnica genetica. Quest scumond vegn prolungà per quatter onns.
Ils ristgs e las schanzas
L’acceptanza è l'argument ch'è vegni numnà il pli bler en il Cussegl dals chantuns. Il consument n'haja betg fidanza en la tecnologia genetica. Dentant dian ils adversaris saja quai sa uschè, ch'era en Svizra na riv’ins betg dad evitar quel svilup. Quai che vegn importà da l’exteriur saja per part era maschadads cun tecnologia genetica.
Dumondas èn en mintga cas anc avertas. Nagin na po dir tge ristgs ni schanzas che la tecnologia vegn ad avair en l’avegnir.
La discussiun cuntinua
Gia duas giadas ha il parlament prolungà quest moratori. La Svizra è in dals unics pajais che ha in tal scumond. Per la perscrutaziun datti dentant excepziuns. Pervi da differenzas cun il cussegl naziunal pervi da la liberalisaziun per la perscrutaziun sto questa fatschenta anc ina giada turnar en la chombra gronda.
Novitads da las 12:00


text:
Prest 100 onns existan ils tschains d'aua. Cun la fin da l'onn 2019 scada la lescha federala che regla ils tschains d'aua. I dovra ina soluziun. Il mument è l'avegnir malguess. Co ils tschains vegnan a sa cumponer en l'avegnir sa nagin. Il matg trametta il departament federal per energia en consultaziun ina poposta. Probabel vegni a dar quella ch'ils tschains vegnan separads en ina part fixa ed ina variabla. Dentant dependi quant auta che la part fixa è. Kurt Patzen, il president communal d'Avras quinta cun la mesadad. Vul dir ch'i dat per sia vischnanca empè dals oz 600'000 francs be pli 300'000 francs. Quai munti ch'ins stoppia strenscher la tschinta in pau dapertut. Dentant, quai possian ins far in pèr onns, a lunga vista vegni grev per la vischnaunca cun sias 8 fracziuns.
Chantun e vischnancas teman per lur daners
550 milliuns francs sbuccan onn per onn en las cassas dals chantuns e da las vischnancas. 160 milliuns èn ids en il Vallais, 120 milliuns en il Grischun. Mintgamai 55 milliuns en il Tessin e l'Argovia, 50 milliuns ha Berna survegnì, 25 milliuns il chantun Uri. La fin dals tschains d'aua fiss fatal. Suener las consequenzas entras l'iniziativa che limita secundas abitaziuns ed il ferm franc fiss quai ulteriuras entradas impurtantas che mancassan. «Noss'entira infrastructura dependa dals tschains d'aua» gi il president communal Kurt Patzen. E sco i tuna ad Avras tuni era en tut tschellas 90 vischnancas grischunas ch'èn dependentas dal pretsch che vegn pajà per lur ressursa preciusa.
Tge valita ha l’aur blau en l’avegnir?
En il Grischun profitescha quasi mintga vischnanca dals tschains d’aua. La cuminanza d’interess da las vischnancas concessiunarias (IBK) guarda pensiv en l’avegnir. I dovria pir che mai la cuminanza d’interess ch’exista dapi 5 onns. Uschia Not Carl, il president da la IBK a chaschun da la radunanza generala. Tenor el mancan novas strategias e surtut las allianzas necessarias per avair success en l’entira debatta. I fa prescha. A partir da l’onn 2020 vegn l’autezza dals tschains d’aua reglada da nov. Not Carl appellescha era a la regenza grischuna da vegnir activa.
L’onn passà han las tractativas tranter ils chantuns da muntogna ed ils concerns d’energia fatg naufragi. Dentant ha la Confederaziun elavurà ina proposta che va il matg en consultaziun. A curta vista saja uss impurtant ch’i dettia in gea ils 21 da matg a la strategia d’energia 2050. Quella strategia porta a la forza idraulica plirs 100 milliuns francs.
Tenor ils dus parlamentaris a Berna, Silva Semadeni e Stefan Engler, ch’eran a la radunanza generala da la cuminanza d’interess da las vischnancas concessiunarias, stoppia la finamira esser da mantegnair il nivel actual dals tschains d’aua. Averta è dentant la dumonda co quels vegnan calculads en l’avegnir.
RR actualitad 12:00


text:
Cuśa l'è Meta
- About Meta
- Discussion pages
- Request pages
- Policies and guidelines
- Information and statistics
- Categories
- Help pages
Participate:
Bèinvgnù a la Wikimedia Meta-Wiki (ànca sòl dìta Meta-Wiki o ànca sòl Meta), un wiki per mèttr'insèm i progét Wikimedia.
Contents
L'intensiòun
Meta la gh'à trì coumpìt dìférèint, tùt lighé strèt ma che despès j' in par dal diferèinti sòta-catégorìi ed drùadòr.
- Discusiòun e formulàsiòun ed progèt ed Wikimedia, in particulèr la dìscusiòun sul régli chi cmànden i diferèint progèt, cùma open-content licensing. Al pòst par càtères a discùter l'è la Piàsa 'd Wikimedia. 'Na quèlc discùsiòun d'un livèl piò élt, tgnùdi de piò int dal 2009, i stèven racòlti ànca in Strategy Wiki|Stratégìi 'd wiki.
- Un pòst pr'al còordìnamèint (a tràvérs wiki) inter-linguìstic internàsiùnèl ca fà pèrt d'i progèt Wikimedia e dàl muvìmèint ed Wikimedia in genérèl, ca l' cumprènd al discùsiòun in lìngui diférèinti da l'Inglés. Al cumprènd requests (per tùt-Wikimedia o di ètri wiki), al translation e news, e la déscrìsiòun, docùmèintasiòun e discùsiòun dagli atìvité d'la vìta-réel e i fàt ed Wikimedia Foundation e affiliates. Vèd ànca reports, events, outreach:, e grants.
'Na piàsa par dì sàg persònèl sùi prògèt 'd Wikimedia. Stènd che quèst j 'n desvìnen mìnga da un pùnt ed vìsta neutrèl, j prèvèn stèr dèinter di pagìni neutri gnùdi fòra da piò pùnt ed vìsta druènd di formé cùma tèimp, sòurtìdi, pusìsiòun, argùmeint, évidèinsa, fòunt, autòrité (TIPAESA) u anc' al sò sòta-insèm IPA. Agh'è un déterminé grèd ed libèrté int dal déterminèr quèl ch'a riguèrda i progèt 'd Wikimedia, c' al fa sumìlièr Meta anca a un minestròun wiki ed tànti variétè, ch' as discùt ed matéri cuma la cultùra 'd wiki e i modé 'd wiki. La docùmèintasiòun ed MediaWiki adèsa l'è pr la magiòr pèrt tòlta fòra (vèd sòta). Cal coumpìt chè al cùmprènd dal discùsiòun rissérchi de piò fòrmèli e lighèdi tra lòr.
Al categorìi i pòlèn furnìr un quèder piò grand dal conténù ed Meta.
Cùsa l'ann'è brìsa Meta
- Un sìt apòsta per chi artìcol ch' j' n 's corésen brìsa chi desvìnen da diféreinti Wikidpédi
- S' te vò costrùir la tò pròpia wiki, và a vèdèr la list of wiki software.
- S' tì in serca ed 'na comunìtè basèda sùi wiki,và a vèdèr other wiki communities, sul MinèstrounWiki community list.
- S' tì in serca d' ùn spàsi libèr int dàl web, te in pò catèr de piò here chè.
- Un pòst pr descrìvèr al MediaWiki software. Al software al gh'a la sò pròpria wiki int MediaWiki.org. Di countgnù e dal pagìni cùma quèsta chè j prèven stèr int transferred.
La comùnité
J àn discùs despès si Meta la gh'àpia 'na comùnitè. Ed sicùr la 'n gh' a mìa 'na sò comùnité da per lé, ch'la sìa separèda da chègli ètri comùnitè di Progèt ed Wikimedia: cùm' a dìs quèlchidùn, «un progèt 'd Meta — ch' l' ésìst per e intòrna chègli ètri wiki 'd Wikimedia, brìsa cùma un progèt da per lò — 'na comùnitè dal comùnitè, piùtòst ch' la sò comùnitè d'ìsla cìca».[1]
Quèst al vòl dir che dimòndi discùsiòun, di prosès e di ètri ativité i stàn su Meta, cun diférèint partìsipant e persòuni in càrga (s'agh'n'è) - pr'esèimpi, tra dimòundi ètèr, quèlch Cumìtè d'Wikimedia, j asìstèint, al grùp ed WMF pr' el garansìi –: nisòun ed lòr mo anca tùt fra lòr, l'è Meta. Meta l'è al spàsi e al strùmèint pr'i sò partìsìpant in manéra ch'i rìvèn ài sò obiètìv, sèinsa ch'agh' sìa n'atòr trà lòr e gnànca ùn ca cmànda in sìma a lòr.
Altrimèinti a' psòm ànca dir ch' agh' è 'na comunitè spécièl int dla Meta: l'è un grùp un pò cìc ed persòuni sèimper àtìvi in 'na quèlc o in dimòundi ativitè (spésialmèint cùma "zardìnér"), ch' as cùra ed Meta pr' rivèr al scòpi ch'a jòm dìt prèma, e ch' l'è piò fàsìl ch'j intervègnen per 'rivèregh.[2]
"Metawikiàn" l'è 'na paròla druèda pr'ìndichèr un mèmber dla spésìfica "Comùnité 'd Meta", ch'l'è l'insèm di regùlèr 'd Meta, giòm quì piò despès atìv su Meta, par scòp ed contributòr di conténu dal sò pagìni o per rènder più fàcil di ètri discusiòun o di procès.
J orìgin
CCréèda al prencìpi cùma "Wikipedia d' Meta" int dàl Novèmbèr dal 2001 per tgnìr Wikipedia lìbbra còl purtèrègh tùt i meta-argùmèint (giòm i argùmèint riguèrd i sìt web ed Wikipedia, i sò utèint e i sò infinìdi quìstiòun sùl polìtichi), ed countra al réèl cuntgnù ensiclòpèdic (giòm el vòs d'l'ensìclopédìa), in sìma a 'na nòva wiki. Since its upgrade to Wikipedia's custom MediaWiki software, Meta has become a multilingual discussion forum used by all Wikimedia language communities. As the number of Wikimedia projects and translations increased, so too did Meta's scope. Meta comprises 77 458 articles. Many of the older pages here are still worded as being specific to Wikipedia, but arguably many now apply to all Wikimedia projects.
El lìnii guìda ed Meta
- Meta:Inclusion policy
- Meta:Deletion policy
- Policy e lìni guìda
- Privacy policy
- Steward policy
- New project policy (vècia)
Vèd ànca
- andénd avànt
- Catégorìi – pàgina d'introdùsiòun par curiòsèr
- Meta's Zeitgeist a 't pòl dèr 'na drìta sul piò importànti ativìté d'ògni més (sòl al tìtol piò importànt, ò la discusiòun la 't pòl indìchèr de piò)
- Meta:Babel templates – el compétèinsi linguistìc di utìlisadòr ed Meta
- Scanśèla
- Edmàndi per scanślèr
- Meta:Edmàndi per restèr
- Porté di progèt – 'na lìsta dj porté dj progèt ed Wikimedia
- Wikimedia Foundation e i progèt ed Wikimedia.
- 'N'esaimpi ed quèl ca' s' pòl fèr sòl su cla wiki chè
Al nòti
- ↑ Adàtè da Pathoschild, 29 September 2011.
- ↑ Adàté da Anthere, 29 March 2006; vèd ànca MeatBall:CommunityMember pr'i prènsìpi zèneraj.


text:
Igl è nuncler, cura che Küng po returnar sin il velo. Il decurs da la malsogna da Pfeiffer n’è strusch da prevesair. Tuttina sa mussa Küng optimistic: gia l'emna passada haja quai dà segns d'in meglierament. El observia l'emprim il process da guariziun ensemen cun ses medis avant che definir cura ch'el turnia a trenar.
La malsogna aveva gia cumenzà vers mez december en in champ da trenament da BMC en Spagna. Però sa senta il sportist gia dapi intginas emnas stanchel. Tenor Küng n'èn ils gieus olimpics dentant betg periclitads.
RR novitads 15:00


text:
Per in di lung da 12 uras sa preschentan divers manaschis da cultura pli pitschens e pli gronds e porschan a visitaders e visitadras attracziuns individualas. A la 11avla ediziun ha era RTR preparà in program multifar ed extraordinari. Tut ils arranschaments e tut las visitas guidadas èn per rumantsch e tudestg e da giudair tranter las 12:00 – 19:00.
Radio e TV live
Ils products da medias enconusch’ins sco “buccadinas” finidas e consumablas sin moniturs ed en il radio. Ma co fan ins tut las contribuziuns ch’ins vesa ed auda mintga di? RTR dat invista e mussa la lavur concreta en ils studios. Emissiuns vegnan producidas live per e cun il public e tgi che vul po collavurar davos la camera u il microfon.
Fufragnar en l’archiv
Ensemen cun ils collavuraturas e las collavuraturas pon las visitadras ed ils visitaders far ina retschertga davart in lieu preferì en il Grischun u tschertgar istorgias veglias en l’archiv. Pertge betg guardar sch’ins n’è eventualmain sez betg perpetnisà en ina contribuziun da radio u televisiun? Sper retschertgar pon visitadras e visitaders era chargiar agens videos u fotos sin la nova plattafurma «nossaistorgia.ch». Suletta cundiziun: Ils videos ston esser digitalisads (po vegnir fatg al lieu).
Zambregiar in radio DAB+
Tgi ch’è pli vegl che 12 onns po construir tar RTR durant la «Sonda lunga» ses agen radio DAB+. Trais lavuratoris porschan plaz a diesch persunas. Ma er per pli giuvens datti attracziuns: Il moderatur da RTR Sergio Guetg è en cuschina e fa cun uffants tranter 5 e 10 onns stailas dultschas e saladas.
Musica e lirica
Sa chapescha che musica e texts rumantschs n’astgan betg mancar ad in tal arranschament. I dat gist pliras chaschuns d’entupar artists indigens: La chantautura da 18 onns Chiara Jacomet preschenta chanzuns da ses album nov “Mascra”. Severin Brugger e Laura Loretz preschentan lur simbiosa da musica multifara e lirica en il dialect tuatschin.
La survista da tut las attracziuns chattais Vus online sut www.langersamstag.ch/programm, il link avra en ina nova fanestra ed el carnet da program.


text:
Quels 2 territoris da skis èn pli u main tuttina gronds. Sulet quai che pertutga il pretsch è quel a Scuol in pau pli aut. Ma sco quai che Markus Comploj ha adina puspè intunà na sajan las differenzas da pretsch betg uschè decisivas. Impurtant saja la qualitad e quella turnia, uschia il directur austriac.
Engiadina Scuol Motta Naluns versus Brandnertal
Il directur da las pendicularas Brandnertal en il Voralberg, Markus Comploj, ha visita il territori da skis Scuol Motta Naluns. La finamira da quella vista è da cumparegliar ils dus territoris da skis e lur purschida sin e dasper las pistas.


text:
A partir da mardi duain ils turists puspè avair access a la val da Yosemite en il parc naziunal dals Stadis Unids, quai ha communitgà il service dal parc. I vegnian dentant avertas be duas da las trais vias. Perquai ch'i ardia anc adina sa sviluppeschia per part ferm fim. Er ils temps d'avertura e las purschidas per visitaders èn limitads.
Ils 25 da fanadur avevan ils visitaders stuì bandunar la val. Motiv è stà l'incendi da Ferguson ch'è rut ora mez fanadur ed ha destruì grondas parts dal guaud. L'incendi ha era furià per lung las vias dal parc naziunal. La val da Yosemite ch'è enconuschenta per sias paraids da crap taissas attira mintg'onn passa trais milliuns visitaders.
RR novitads 12:00


text:
Concret vul Hollande ina regenza speziala cun in agen budget ed in parlament che controllescha la regenza, scrivan pliras medias. Per Hollande è quai la consequenza ord la crisa da daivets cun la Grezia.L’Europa haja laschà tiers che sias instituziuns sajan vegnidas pli flaivlas.
Per la zona dal euro exista sulet in gremi infurmal, che sa cumpona dals 19 ministers da finanzas da la zona dal euro. Il parlament da l’UE è responsabel per dumondas che pertutgan tut ils 28 pajas da l’uniun europeica.
RR novitads 18:00


text:
Leàt (fóns)
I leàcc i è 'n ensèma de fóns, furmàcc de apéna 'n tìpo de cèlula eucariòta, che 'l pöl vìga 'na fùrma elìtica o ovàl o sférica. Gh'è stat catalogàt de piö de mìla spéci de leàcc.
Ergöne (compàgn del Saccharomyces cerevisiae) se le dopèra de töcc i dé per fa leà 'l pà e fà fermentà la bìra e 'l vì. I piö tacc 'ntra i leàcc i aparté al ensèma dei Ascomiceti.
Üzo en birificasiù[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Per la fermentasiù de la bira se dopèra divèrsi tìpi de leàt a segónda del tìpo de bìra che se öl otègner. I tìpi piö dopràcc i è:
- Saccharomyces cerevisiae (àlta fermentasiù, bìre de tìpo ale);
- Saccharomyces uvarum (bàsa fermentasiù);
- Saccharomyces carlsbergensis (bàsa fermentasiù, bìre de tìpo lager);
- Torulaspora delbrueckii (àlta fermentasiù, bire tìpo Weizen todèsche);
- Brettanomyces bruxellensis (fermentasiù spontànea ~ bìre tipo lambic bèlghe);
- Brettanomyces lambicus (fermentasiù spontànea ~ bìre tipo lambic bèlghe).


text:
Final Fantasy IX
Final Fantasy IX (ファイナルファンタジーIX Fainaru Fantajī Nain?) a l'è un videojœg de rœl desvelupad e publegad de la Square ind el 2000. A l'è stad l'ultem jœg de Final Fantasy q'a l'è vegnud fœra per la PlayStation. Qell episod qì de la saga al g'ha un frac de ligamm cont Final Fantasy: i influenze i ge pœden vesser, per esempi, ind el character design de i boss de fin nivell.
Apos l'esperienza realistega cont Final Fantasy VIII, al g'è un ritorn a un character design super-deformed e cont color plussee viv.
Del 26 maj 2010, in Europa l'è possibil scargar jò Final Fantasy IX per PlayStation 3, PlayStation Portable e, del 28 agost 2012, per PlayStation Vita in su PlayStation Network.
Ind el marz 2003, el jœg l'ha vendud plussee de 5.300.000 copie in tut el mond.
Personaj principai[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Zidane Tribal
- Vivi Orunitia
- Garnet Til Alexandros (Daga)
- Quina Quen
- Steiner Adalberto
- Eiko Carol
- Freija Crescent
- Amaranth Coral
Musega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La musega a l'è stada scrivuda jò del Nobuo Uemtasu, qe l'ha fad su plussee de 160 bindei.
Ind el jœg, 'me in Final Fantasy VIII, la g'è una ballada J-pop, qe la se ciama Melodies of life.


text:
Ouest Lausannois (distret)
El Distret de Ouest Lausannois l'è giü dei dés distrècc del Canton Vaud, en Svìsera. Endèl més de Dicember 2012, la popolasiù totàl del distrèt l'ìa de 69 553. El capolöch del distrèt l'è la citadìna de Renens.
Südiviziù aministratìva[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El distrèt de Ouest Lausannois l'è furmàt dei cümü elencàcc endèla tabèla ché sóta:
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Swiss Federal Statistical Office-Land Use Statistics 2009 data (Todesch) accessed 25 March 2010


text:
Dapi che la disco Gallaria è vegnida serrada avant radund in mais n'ha Scuol betg pli ina discoteca. Gia avant radund 10 onns era vegnida serrada la penultima disco pervi da problems da canera – il Sounds, ch'era en possess da la vischnanca.
Ils petiziunaris fan propostas concretas per il Sounds
Ina gruppa da quatter abitants da Scuol cun Curdin Thomas a la testa ha uss lantschà ina petiziun. Sin lur pagina da facebook «Nova disco a Scuol» han els clomà si la mesemna suentermezdi lur 833 comembers, da sustegnair ils sforzs per ina soluziun.
Concret pretenda la petiziun dal cussegl da vischnanca:
- da far tut il pussaivel per che la disco Sounds sin Trü, ch’è en possess da la vischnanca, vegnia danovamain averta il pli baud che pussaivel. E saja quai er mo transitoricamain enfin ch’i exista in’autra disco a Scuol.
- da s’engaschar ed intermediar per che la disco Gallaria vegnia danovamain averta pli baud che pussaivel. E saja quai er mo transitoricamain enfin ch’i exista in’autra disco a Scuol.
- da sustegnair, promover e prochatschar mintga dumonda da fabrica, che prevesa la realisaziun dad ina discoteca en ina zona prevesida per ina tala gestiun sco p.ex. las zonas da mastergnanza en nossa vischnanca.
Tenor Curdin Thomas han ils petiziunaris er tramess ina charta a la vischnanca cun propostas concretas co reducir la canera per pudair avrir danovamain la discoteca Sounds.
Senza resultads datti suenter la petiziun in'iniziativa
Sche la petiziun na vess betg da cuntanscher la finamira giavischada saja la gruppa d’abitants pronta da lantschar in'iniziativa di Curdin Thomas.
RR novitads 17:00


text:
Inhalt
Svizra
-
8,5 milliuns francs per repatriar requirents d'asil
L'onn passà ha la Confederaziun pajà 8,5 milliuns francs per ils sgols da repatriament. En total ha la Svizra repatrià bunamain 8'600 requirents d'asil. Il 2013 eran quai anc 12'000 persunas che han bandunà la Svizra en in aviun.
Sco quai ch'il Secretariat da stadi per migraziun communitgeschan, hajan 2'500 persunas bandunà la svizra independentamain, 6'100 persunas haja la polizia accumpagnà fin en l'aviun. Betg cuntegnids en ils 8,5 milliuns francs, èn ils custs da l'accumpagnament da la polizia.
(RR novitads 12:00)


text:
Il Cussegl dals chantuns è malcuntent che la Posta reducescha la rait d'uffizis postals. Perquai pretenda el che la Posta elavuria in concept cun criteris transparents per ils lieus da las filialas da posta. Il Cussegl dals chantuns haja chapientscha che la Posta stoppia adattar sia rait da filialas al temp dad oz. Las autoritads communalas vegnian dentant savens messas avant fatgs accumplids. La Posta stoppia qua agir cun dapli sensibilitad.
Posta duai infurmar davart ses plans
Cun ina clera maioritad ha il Cussegl dals chantuns uschia incumbensà il Cussegl federal da procurar che la Posta infurmeschia davart ses plans per il futur.
Plinavant pretenda la chombra pitschna ch'il Cussegl federal preschentia al parlament entaifer in onn ina revisiun da la lescha da posta. En l'avegnir duain ils criteris che defineschan il service-public da la Posta resguardar meglier la situaziun en las regiuns, la cuntanschibladad da las filialas sco era ils basegns particulars da la populaziun.
RR novitads 11:00


text:
Val (PV)
Val (nom ufizial: Valle Lomellina) a l'è un comün italian, de la regiun de la Lombardia, en Pruvincia de Pavia. Al gh'ha 2 197 abitant (dato del Dicember 2015[1]), cont ona süperfis de 27,1 km² e ona densità de 81 ab./km².
Al cunfìna coi comün de Bräm, Candia, Còss, Sartiräna, Semiäna, Vlèss Ümléna, Zem.
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del numer de abitant del comun de Val l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Nümer de abitant
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
En tut en vegnidas registradas 2’292 persunas senza lavur el chantun Grischun. Tenor l'Uffizi per l'industria, mastergn e lavur munta quai ina quota da dischoccupaziun da 2,1 %. Ils pli blers dischoccupads datti en la gastronomia. In dals motivs per l'augment saja la fin da la stagiun el sectur da construcziun, scriva l'Uffizi per l'industria, mastergn e lavur dal Grischun.
En Svizra è la quota da dischoccupaziun sin 3,4%
Il november è la quota da dischoccupaziun s'augmentada sin 3,4 %. Passa 148'000 persunas eran il mais passà senza lavur, bunamain 7'000 dapli che l'october. Quai communitgescha il secretariat da stadi per l'economia SECO.
Il november avant in onn era la quota da dischoccupaziun sin 3,2%. Tar ils giuvens eran il november passa 20'000 senza lavur, quai è in plus da 1,2 %.
RR novitads 09:00/11:00


text:
Per la 55avla giada ha l’EMS Chemie envidà las acziunarias ed ils acziunaris a la radunanza generala a Domat. Ils 582 milliuns gudogn per l’on 2017 èn gia pli daditg stads enconuschents ed uschia è era l’atmosfera al eveniment stada fitg positiva. Tut las propostas dal cussegl d’administraziun èn vegnidas approvadas cun be paucas cuntravuschs. Uschia èn era tut las persunas proponidas vegnidas reelegidas en il cussegl d’administraziun.
Pauc formalitad – blera show
Las cifras ed ils quints èn stads ina pitschna part da l'eveniment en ina gronda tenda da festa sin l’areal da l’EMS Chemie. Dasperas han ils organisaturs preschentà lur innovaziuns, premis ni era laschà vegnir a pled collavuraturs extraordinaris. Accumpagnada è la radunanza stada da la Swing Kids Jazz Band sco era dals Tamburs da Domat.
RR novitads 17:00


text:
Damai che quest virus è fitg contagius s'infectescha bunamain mintga uffant pitschen insacura cun il virus da rota, mintga 25avel sto ir en ospital. L'infecziun maina a fuira, gramflis e fevra. Il virus po cuzzar bun in’emna. Per ils uffants pitschens èsi oravant tut privlus perquai ch’els perdan bler aua e substanzas mineralas durant la malsogn.
Cun vaccinar quinta la cumissiun da pudair reducir il basegn d'ir en l’ospital cun ils uffants pitschens per 90% sco la NZZ da la dumengia scriva.
RR novitads 11:00


text:
Era autras fermativas han in num extraordinari cun in'istorgia. Il suppleant da l'auto da posta da la regiun Grischun, Riet Denoth, raquinta davart la fermativa «Strada Cuncalada» e tge che questa ha da far cun la qualitad da l'aria a Berna.
Chantun Nums extraordinaris da fermadas e lur istorgia
Il num da la fermada da l'auto da posta «Grüsch Ingerloch» sa basa sin ina tradiziun dals onns 40. Lura stuevan ils purs rimnar buccarias e stracoier quellas en il «Ingerloch». Gest uschè in sco i deva là nua che la fermativa «Grüsch Ingerloch» è ozendi.


text:
Cherta dl di Parch Naziunel Svizer
Priesc: 11,00 euro
Validità: 1 di
Dërt d’adurvanza nia limiteda n l di de validità dla cherta sun la linies PostAuto:
- Mals - Müstair - Zernez
- Fuldera - Lü
Sciche nce sun la linia dla curieres di Autoservizi Silvestri Livigno:
- Zernez - Livigno
Cherta dl di dla Engiadina
Priesc: 22,00 euro
Validità: 1 di
Dërt d’adurvanza nia limiteda n l di de validità dla cherta sun la linies PostAuto:
- Mals - Müstair - Zernez
- Fuldera - Lü
- Guarda staziun - Guarda cumün
- Scuol - Ftan
- Scuol - Vulpera - Tarasp
- Scuol - S-charl
- Scuol - Martina - Samnaun
- Scuol - Martina
- Scuol - Sent - Sur En / Val Sinestra
- Ramosch - Vnà
- Strada - Tschlin
Sciche nce sun la linia dla Ferata Retica:
- Scuol - Zernez - Pontresina / St. Moritz (2. Cl.)
Sciche nce sun la linia di Autoservizi Silvestri Livigno:
- Zernez - Livigno
- Livigno - Bernina Diavolezza - Pontresina
La chertes vën vendudes dai prim d’auril 2011 pra la purteles automatiches dl Trasporto Ntegrà Südtirol tla stazions dla ferata tla Val Venosta y tl auto dla posta Postato da Mals a Taufers.
Tl auto dla posta Postato da Martina ie la chertes mé da cumpré sce n possa mustré su cun la cherta che n ie unic adalerch diretamënter cun la curiera dla SAT da Nauders –Südtirol.


text:
L’è nò che i storiei ghe piasen domà ai fiolitt Anca i grand voeuren sentissi contà, domà che se dev dagh ona rinfrescada perchè i a conossen, ò ghe par de conossei, e se stufissen a sentì semper i stess ròbb.
Però i stòri de la tradizion hinn bei e saria on peccaa minga doperai. De sòlit hinn ròbb terribil che se cunten ai fiolitt. Mamm che moeuren e poeu riven i madregn gramm come el tòssich. Moster che mangen i fiolitt ò ghe tajen i crapitt. Strii che fann i dispresi e indormenten per ann e ann la gent. Pader, de sòlit on poo pirlòtt, che stann sòtt a la miee e per falla contenta maltratten i fiolitt. ‘Sti stòri sarann quel che sarann, ma ai bagaitt ghe piasen minga pòcch. Pussee hin gramm, pussee ghe piasen.
Hoo ciappaa quei storiei che tutti pensen de cognoss: Biancanev, Scindiroeula (Cenerentola), Capuscin ross, Didonin, El gatt cont i strivai, La bella indormentada e Kummel e Prucker ( Hansel e Gretel) e gh’hoo daa ona lustradina senza pretes, ona resentada, assee per fai parì on ciccin pussee noeuv.
Poeu hoo pensaa che quaighedun de bòna volontà che el voeur divertì i amis, el podaria anca dagh ona leggiuda, in particolar a favor de quei pòcch che conossen el dialett, ma anca per i alter. Basta ògni tant fà on poo de traduzion in italian.
Se v’hinn piasuu fasiimel savè. Se inveci i avii trovà stupid e noios va ben anca se me disii nagòtt.
Ciao.


text:
Persunas svizras pon acquistar il dretg da burgais communal da lur vischnanca da domicil ensemen cun il dretg da burgais chantunal, sch'ellas adempleschan las premissas legalas per ina natiralisaziun. Quellas sa differenzieschan sco tar la natiralisaziun da Grischunas e Grischuns tut tenor vischnanca burgaisa resp. – sch'ina tala manca – tenor vischnanca politica.
Premissas
Independentamain da la concepziun concreta sin plaun communal pon persunas svizras u grischunas sa laschar natiralisar en mintga cas, sch'ellas adempleschan las suandantas premissas:
- durada da domicil: 6 onns en la vischnanca da domicil ubain 6 onns domicil senza interrupziun avant l'inoltraziun da la dumonda
- reputaziun penala irreproschabla
- enconuschientscha da las relaziuns localas e participaziun a la vita sociala e cultural locala
- procuraziun da l'agen mantegniment e nagina dependenza actuala da l'agid social
- restituziun dals daners da l'agid social retratgs ils ultims 10 onns
- relaziuns finanzialas regladas
Contactai per plaschair l'autoritad communala cumpetenta per As infurmar davart las premissas da natiralisaziun eventualmain main severas che valan en Vossa vischnanca da domicil.
Procedura
La dumonda sco tala so vegnir inoltrada cun il formular uffizial e cun ils documents menziunads là a la vischnanca burgaisa u a la vischnanca politica. Quellas fan alura las retschertgas ch'èn necessarias per giuditgar las premissas da natiralisaziun. En cas da persunas che han gia il dretg da burgais d'ina autra vischnanca grischuna e pia il dretg da burgais chantunal, decida la vischnanca burgaisa resp. la vischnanca politica directamain davart la concessiun u la refusa dal dretg da burgais communal. Uschiglio dovri anc la concessiun dal dretg da burgais chantunal tras il departament da giustia, segirezza e sanadad dal chantun Grischun.
Formulars da dumonda
Formulars da dumonda pudais Vus retrair da la vischnanca burgaisa da Voss domicil u – en cas ch'ina tala manca – directamain da la vischnanca politica.
Dretgs da burgais vertents
En intgins chantuns ha la concessiun dal dretg da burgais communal e chantunal per consequenza ch'ils dretgs da burgais vertents van a perder. Sche Vus avais dumondas en quest connex, As adressai per plaschair a l'autoritad cumpetenta dal chantun, nua che Vus possedais il dretg da burgais.
En cas da dumondas pudais Vus gugent As drizzar a noss uffizi sut 081 257 26 32