text:
Veronica Lario
La Veronica Lario, nóm 'd art dla Miriam Raffaella Bartolini, (Bulógna, 19 ad Luj dal 1956) 'l è n'atōra itagliàna cgnusùda anc p'r èsar stada la mujér ad Silvio Berlusconi. I du i èṅ adès separâ in frònt a la léǵ.
La Veronica l'è anc na sòcia impurtànta dal giurnàl Il Foglio dirèt par Giuliano Ferrara.
Caréra in dal cìnema e in dal teàtar
La Lario la fà al sò debùt in dal mónd dal spetàcul in dal 1979 cumparénd in du senegiâ par la televiśiòṅ, Bel Ami (tìtul in francéś ch'al vól dir Bèl Amìg) ad Sandro Bolchi e La vedova e il piedipiatti (La védṿa e al śbir) ad Mario Landi.
In dla Nuvémbar dal stés an Enrico Maria Salerno la la sarnìs par far-ag far la part dla prutagunìsta in dla cumèdia teatràla Il magnifico cornuto (Al magnìfic curnû) ad Fernand Crommelynck.
In dal 1982 la rècita in dal sò prim film Tenebre ad Dario Argento. A s trata dna pelìcula dal terór in du la fà la part dna dóna ch'la fà i còran a sò marè e la vèṅ masàda da òṅ ch'al gh taja un bras cun na manàra. In di pasàǵ in televiśiòṅ, cal sèni lè i èṅ stadi tiràdi via da Mediaset, al grup mediàtic ad sò marè. Dal quèl, al mìstar d'l urór al s è lagnâ in n'intervìsta al canàl Roma T9.[1]
Du an dòp la lavóra insém a Enrico Montesano in dal film Sotto... sotto... strapazzato da anomala passione ad Lina Wertmüller.
Dòp ch'l'à incuntrâ Silvio Berlusconi, Veronica la gh dà un taj e la śmét ad recitàr.
La famìja
Miriam Raffaella Bartolini l'è la fióla ad Flora Bartolini. L'éra stada rigistràda in cumùṅ cun al cugnóm ad sò màdar parchè al pàdar l'éra bèla spuśâ e al n l'à minga arcgusùda. Al nunòṅ matèran ad Miriam, Raffaele Bartolini, l'éra un barusàr nâ in dal 1907 e masâ par i naśìsta in dal 1944 insém ad àtar 14 itagliàṅ in dal masàcar ad Rio Conco di Vizzano, davśèṅ a Al Sâs.[2]
Mèntar l'éra drē a recitàr in dal teàtar Manzoni ad Milàn in dal 1980, la cgnós Silvio Berlusconi, proprietàri dal teàtar, e la s gh mét insém, andànd a vìvar a villa Borletti a Milàṅ.
'L òt 'd Utóbar dal 1985, dòp che Berlusconi 'l à divursiâ da la sò prima mujér, Veronica la và a vìvar sèg e i sa spóśan in cumuṅ al 15 ad Dicémbar dal 1990, cui i tri fiói Barbara (1984), Eleonora (1986) e Luigi (1988) bèla nâ.
Prima ch'la nàsis Barbara, in dal 1982 l'è stada custréta a far 'n abòrt terapèutic al sètim méś parchè al putèṅ ch'la gh'iva in grémb al gh'iva di prubléma grav.
Anc s'l'éra la mujér dal Presidènt dal Cunsìli, l'à sèmpar fat in manéra da star p'r al sò cant, sénsa andàr a 'd incóntar pùblic e anc andànd pòc sèg durànt gl'incóntar uficiài.
Dichiarasiòṅ e pulèmichi
In dal sò dichiarasiòṅ pùblichi, Veronica l'à fat védar da spés na sèrta indipendénsa culturàla da sò marè.
In dal Mars dal 2003, intervistàda da MicroMega par savér al sò giudìsi su la guèra in Iraq, l'à tòlt dal puśisiòṅ ad simpatìa in di cunfrònt di muvimènt par la paś. L'à anc diféś i partigiàṅ da i atàc dal partî ad sò marè, Forsa Itàglia, ch'al vliva arbaltàr la cólpa dal masàcar ad Marzabòt su 'd lór invèci che su i naśìsta, inviànd na létra a Dante Cruicchi, presidènt dal Cumitâ par gl'unurànsi a i cadû ad Marzabòt.[3] 'L argumènt 'l è stâ tratâ in dal film L'Uomo che verrà girâ par Giorgio Diritti in Emigliàn.[4]
In d'l Utóbar dal stés an l'à dit ch'l'éra 'd acòrd cun al fat ch'la cumèdia Anomalo Bicefalo ad Franca Rame l'andìs in ónda anc s'la gh'iva dèntar dal crìtichi còntra sò marè.
In d'l Avrìl dal 2005, intervistàda p'r al Corriere della Sera a riguàrd dal referéndum su la fecundasiòṅ asistìda, l'à dit ch'la sarév andàda a vudàr ad sè parchè "andàr minga a vudàr al vól dir afruntàr minga al prublèma. Èsar ciamâ al vōd, invèci, a vól dir infurmàr-as anc dand a mènt al sò cunvinsiòṅ religióśi, filuśófichi o pulìtichi. Quél ch'l è impurtànt 'l è minga far finta ch'al prubléma al n gh sia minga". Faghénd acsè la s éra misa còntra a sò marè e a la Cēsa ch'i vlìvan ch'al referéndum al falìs (ròba che pò l'è andàda in pòrt).[5]
Al 31 ad Śnar dal 2007, la manda na létra al giurnàl la Repubblica par dmandàr a sò marè ad scuśàr-as sèg in pùblic parchè in pùblic lì lò al gh'iva mancâ ad rispèt faghénd di cumplimènt esplìcit a la soubrette Mara Carfagna durànt la traśmisiòṅ di Telegat. «S'a n fus minga spuśâ a ta spuśarév subìt!» 'l è quél che Berlusconi, ch'al gh'iva da piò ad stant'an, 'l à dit a la showgirl che pò la sarév dvintàda un sò minìstar. «Mè a 'ndrév dapartùt vòsc!» l'è stada la rispòsta ad la Carfagna. 'L epiśòdi 'l à fat scalpór in tut i giurnài dal mónd.[6]
Al 28 'd Avrìl dal 2009, prima di elesiòṅ europèi, la manda p'r e-mail un sò cuntribùt a na discusiòṅ s'al velìni in pulìtica vèrta da la fundasiòṅ Farefuturo, davśèṅ a 'l presidènt dla Cambra Gianfranco Fini.[7]
Quést chè in sima 'l è al sò punt ad vista rispèt al fat ch'al partî ad sò marè, al Pòpul dla Libertà, al vliva mètar in lista dal velìni e dal soubrette e p'r al fat che Berlusconi 'l era andâ a festegiàr al cumpléan ad la śóvna Noemi Letizia, na ragasóla ad Casoria.[8]
Du dè dòp, al diretór dal giurnàl Libero, Vittorio Feltri al gh rispónd cun 'n artìcul in prima paǵna cun al tìtul «Veronica velina ingrata» in du al tira fóra da i casét dal sò foto cun al téti ad fóra durànt un lavór a teàtar ad vint an prima e al scriv «Un pregiudìsi che la madame la n gh'arév minga 'd avér parchè pròpria lē la vèṅ dal mónd dal spetàcul e 'd arcurdàr i èṅ al sò eśibisiòṅ sensa regipèt in sal palc dal teàtar Manzoni in du l'à cgnusû Silvio, inamurànd-as».[9]
Al 3 ad Maǵ dal 2009 i più impurtànt giurnài nasiunàl i fan gnir fóra la nutìsia dla dmanda ad separasiòṅ ad Veronica Lario in di cunfrònt ad Silvio Berlusconi e lē la cunférma tut a l'Ansa.
La sò biugrafìa uficiàla, Tendenza Veronica l'è scrita par Maria Latella par la Rizzoli e l'è gnuda fóra na prima vòlta in dal 2004 e pò incóra in dal 2009 cun di agiurnamènt.
Filmugrafìa
- 1979 - La vedova e il piedipiatti, regìa ad Mario Landi senegiâ par la TV
- 1979 - Bel Ami, regìa ad Sandro Bolchi senegiâ par la TV
- 1980 - La mano indemoniata, regìa ad Marcello Aliprandi film par la TV
- 1982 - Tenebre, regìa ad Dario Argento
- 1984 - Sotto... sotto... strapazzato da anomala passione, regìa ad Lina Wertmuller
Nòti
- ↑ Artìcul sul film Tenebre deagostiniedicola.it
- ↑ Létra ad Veronica Lario repubblica.it, 25 'd Avrìl dal 2003
- ↑ Intervìsta a Dante Cruicchi corriere.it, 26 'd Avrìl dal 2003
- ↑ Recensiòṅ ad FilmTV film.tv.it
- ↑ Intensiòṅ ad vót ad Veronica Lario salute.aduc.it, 14 'd Avrìl dal 2005
- ↑ Létra ad Veronica Lario repubblica.it, 31 ad Śnar dal 2007
- ↑ A basta cun al velìni in pulìtica repubblica.it, 27 'd Avrìl dal 2009
- ↑ Ciarpame senza pudore corriere.it, 28 'd Avrìl dal 2009
- ↑ Veronica velina ingrata siciliainformazioni.com, 30 'd Avrìl dal 2009


c: text/html

text:
Ecouter E la luna bussò – Loredana Bertè bass cover, telecharger E la luna bussò – Loredana Bertè bass cover, Music E la luna bussò – Loredana Bertè bass cover, E la luna bussò – Loredana Bertè bass cover Gratuit, chanson de E la luna bussò – Loredana Bertè bass cover, album E la luna bussò – Loredana Bertè bass cover.
الإستماع و تحميل اغنية E la luna bussò – Loredana Bertè bass cover, تنزيل موسيقى E la luna bussò – Loredana Bertè bass cover, اسمع طرب E la luna bussò – Loredana Bertè bass cover
Listen to E la luna bussò – Loredana Bertè bass cover, or Download MP3 song of E la luna bussò – Loredana Bertè bass cover, Artist Free Music track of E la luna bussò – Loredana Bertè bass cover
Ecouter télécharger les chansons et musique de E la luna bussò – Loredana Bertè bass cover et les meilleures vidéos et chanson, Chansons gratuites, telecharger chansons , Telecharger mp3 , nouveau album , download mp3, mp3 gratuit Site officiel, Ecouter la musique mp3 gratuit, Le Dernier album ,Telecharger mp3 gratuitement,2015 – 2014 – 2016 - 2017 2018 Chansons gratuites, Photo, Video clip gratuite download music GRATUITEMENT Et Voir Aussi Le Track List Et autre Chanson Ou Song Pour Listen to music. إستماع E la luna bussò – Loredana Bertè bass cover تحميل وتنزيل الأغاني E la luna bussò – Loredana Bertè bass cover يمكنكم أيضا البحث على أي ألبوم أو مغني E la luna bussò – Loredana Bertè bass cover يمكنكم تنزيل أي أغنيه من اغاني 2016 E la luna bussò – Loredana Bertè bass cover استماع mp3 E la luna bussò – Loredana Bertè bass cover فيديو كليب 2016 E la luna bussò – Loredana Bertè bass cover فيديو كليب 2017 E la luna bussò – Loredana Bertè bass cover أستماع أغاني E la luna bussò – Loredana Bertè bass cover جديد صور ومعلومات وتحميل E la luna bussò – Loredana Bertè bass cover الموقع مجاني دنيا أم بي ثري E la luna bussò – Loredana Bertè bass cover و تحميل أغاني mp3 2016 2017E la luna bussò – Loredana Bertè bass cover دندنها E la luna bussò – Loredana Bertè bass cover يوتيب E la luna bussò – Loredana Bertè bass cover موسيقى E la luna bussò – Loredana Bertè bass cover تنزيل E la luna bussò – Loredana Bertè bass cover حصري الأصلي E la luna bussò – Loredana Bertè bass cover

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Buddism
El buddism l'è la religon (o la filosofia) basada sora i insegnament de Siddharta Gautama (che l'è deventaa el Buddha).
Questa religion chì la toeu origen in de l'India e la se diffond osca a l'Asia cental, el Tibet, el Sri Lanka, el sud-est de l'Asia, la Cina, la Corea e 'l Giappon. Incoeu, el buddism l'è deventaa relativament popolar anca in del mond occidental. Se calcola che gh'hinn intra 230 e 500 milion de buddista al mond.
Siddharta Gautama a l'era fioeu d'ona fameja ricca e influenta. Però, a l'etaa de 29 agn el bandona tutta la soa ricchezza e 'l comenza ona vita d'asceta, con l'andà in gir per el mond. El s'introduiss al cognossiment di upanishads e, a l'etaa de 35 agn, el conseguiss quell che l'eva dree a cercà: immobel al pee d'on arbor per quarantanoeuv dì, el descovriss el misteri de la liberazion, el nirvana. Inscì, el se convertiss in del Budda, che 'l voeur dì l'"Inluminaa". El moeur a l'etaa de 80 agn, dopo d'avè ottegnuu per primm la fin del desideri e de l'azion (quell chì l'è 'l nirvana).
Despoeu la soa inluminazion, el comenza a cuntà sù in gir el sò dharma, o la veritaa buddista. El nucli del Buddism l'è faa sù del Sermon di Quatter Nobel Veritaa:
- Tucc i vit l'è piena de patiment, de frustazion denanz a quanto l'è brev e curt el mond, che 'l muda semper. Gh'è negott de stabel, el scappa via tusscoss.
- L'origin del patiment la se troeuva in del magon de viv, in del desideri de realizzàss, de 'vèggh la robba.
- El patiment el se smorza via cont el smorzà la sed de viv, de god, de fà sù robb.
- El cammin che 'l menna al Nirvana l'è 'l nobel cammin di vott pass. Chi che 'l ghe va dree el se vesina a l'inluminazion.
I vott pass hinn quei chì:
- Cognoss ben benon i quatter veritaa.
- Deslontanàss de l'odi e de l'invidia.
- Dì minga bosii, trasà minga via i paroll.
- Comportàss ben.
- Guadagnàss de viv senza fà del mal.
- Ispirà di bonn azion.
- Andàggh minga adree ai desideri.
- Fà de la meditazion.


text:
Wikipedia:Pàgina d'üsüari
La Wikipedia la mett a despusizziun di pàgini d'üsüari par fá plüü fàcil la cumünicazziun intra participaant al prugett. Si ul Vòost nomm d'üsüari al è Esempi:
- La Vosta pàgina d'üsüari a l'è la pàgina a Druvat:Esempi (u Special:Mypage)
- La Vosta pàgina da descüssiun d'üsüari a l'è la pàgina a Ciciarada Druvat:Esempi (u Special:Mytalk)
- I Vosti sota-pàgini d'üsüari i è i pàgini da la furma Druvat:Esempi/Lipsum (Special:Mypage/Lipsum) u Ciciarada Druvat:Esempi/Lipsum (Special:Mytalk/Lipsum).
- Ul Vòost spazzi d'üsüari al è la culezziun da tütt-coss chí-da-sura.
I pàgini specjali Special:Mypage e Special:Mytalk i purtarà cada üsüari a i söö pàgini d'üsüari e da descüssiun, respetivament. Di òolt i sarà mia bun da truvá la Vosta pàgina d'üsüari druvaant Special:Mypage, però i gh'arà da druvá Druvat:Esempi.
Detaj sura Vuu i gh'à da mia ná generalament íntal spazzi prinçipaal, ch'al è reservaa par cuntegnüü enciclupédich.
Cuntegnüü
Vargott podi-a gh'í sü la mè pàgina d'üsüari?
La Vosta pàgina d'üsüari a l'è par tütt-coss cumpatíbil cul prugett Wikipedia. Al è un eruur da pensá-la cuma una pàgina persunala: la wikipedia a l'è mia un òspit gràtis, pruvedituur da spazzi da ragna u un sitt da reet sucjala.
Al cuntrari pensii-la cuma una manera d'urganizá ul laurá ch'a síi drée a fá sü i artícuj in Wikipedia, e anca cuma una manera da jütá di òolt edituur a capí cun chi è che i è drée a laurá.
Vargüna persona la gjunta anca un zich d'infurmazziun sura sí-istess, pussibilament inclüdeent infurmazziun da cuntatt (cureel, messagería istantània, evi), una futugrafía, ul sò nomm reaal, la sò lucazziun, infirmazziun a prupòsit di sò àrei d'esperienza e interess e via inscí. Si Vuu síi cuncerníi cun la privatezza, a pudaríi mia vurí emülá chest.
Vuu pudíi anca druvá la Vosta pàgina d'üsüari par druvá Wikipedia plüü efetivament:
- infirmazziun sü roba da fá sü;
- laurá in prugress;
- pro memòria;
- liamm ütil...
A l'è anca buna par sperimentá cul lenguagg marca-sü (markup), i.e. un Sabiun persunaal.
Un òolt üüs al è par fá savé a la geent sura i Vosti ativitaa e upiniun sü la Wikipedia. Dunca a pudíi ga mett deent prugett cureent, un gjurnaal da receent ativitaa sü la Wikipedia e i Vosti (custrütivi) upiniun sü cuma ceert artícuj u pulíteghi da Wikipedia i gh'aress da vess cambiaa.
Si a saríi mia drée a editá Wikipedia par un puu, lassíi gjò una nota a chel efett.
Vuu pudíi anca vurí gjuntá di citazziun ch'i va piaas, un disegn, u vargün di Vàost preferíi artícuj u imàgen da Wikipedia (noma a licenza líbera, vardíi la sezziun #Vargott podi mia í sü la mè pàgina d'üsüari? chí-da-sota?), u vargott cuma chel.
Intal caas che i Vòost privilegi d'edizziun i è staa revucaa, una nutizzia da cheest la pöö vess plazzada sü la Vosta pàgina d'üsüari.
Si Vuu vuríi relassá i Vosti cuntribüzziun sota una licenza adizziunala u i declará dumini püblich, metíi una nutízzia a chest efett sü la Vosta pàgina d'üsüari. Par via di bueti larghi e di nomm da categuría luungh, di edituur i mööf i bueti da licenza a una sota-pàgina. Cura che vuu includíi una licenza esplícita u no, da tüta manera, tüti i Vosti edizziun a la Wikipedia i è gjamò licenziadi sota la licenza da ducümentazziun líbera GNU.
Vuu pudíi anca inclüüd vüna u plüü categuríi da wikipedista, cuma Category:Wikipedist müsiciist. I categuríi da wikipedista i è intendüdi a jütá i Wikipediist cun laargh interess símel a sa cungregá e cunversá. I gh'à vargüni similaritaa aj Wikiprugett, però i è fisc maanch furmali.
I categuríi da Wikipedista i gh'aress da mia sa suraponn a i categuríi d'artícul. Al è impurtaant da inclüüd la parola Wikipedista in chiist nomm da categuría. Da plüü, i gh'aress da vess di categuríi cun la categuria generala da Wikipedista.
Vardíi anca Wikipedia:Categurizazziun d'üsüari. Fisc d'üsüari i inclüüd di menziun di lengui in che i è flüeent (vardíi Wikipedia:Babel).
Vuu síi anca benvegnüü da inclüüd un liamm a la Vosta pàgina persunala a la ragna, malgraa a gh'aressuf d'evitá da circundáll cun vargün linguacc prumuzziunaal.
Nota I pàgini d'üsüari i è da spess rivadi a travès i signadüri d'üsüari sü i pàgini da descüssiun.
Vargott sura i sota-pàgini d'üsüari?
Si vuu gh'i büsögn da plüü pàgini, a pudíi creá di sota-pàgini.Plüü u maanch, a pudii vegh chí tütt-coss ch'a pudarèssuf vegh sü la Vosta pàgina d'üsüari u pàgina da descüssiun.
Esempi:
- un laurá in prugress, fincura ch'al sia pruunt da vess relassaa (chest al è mia tipicament necessari, malgraa vargün al faga inscí)
- archivi da descüssiun;
- teest; par testá una bueta, fasii una sota-pàgina separada;
- Sezziun da la pàgina d'üsüari grandi assée par dumandá la sò pròpia pàgina, i.e. una pàgina da premi ch'íi recevüü u futugrafii ch'íi cjapaa.
Vargott podi-a mia vegh sü la mè pàgina d'üsüari?
Generalament, Vuu gh'aressuf d'evitá cuntegnüü süstanziaal sü la Vosta pàgina d'üsüari ch'al sía descurelaa a la Wikipedia.
La Wikipedia a l'è mia un servizzi generaal d'uspitá, inscí la Vosta pàgina d'üsüari a l'è mia una pàgina persunala da ragna. La Vosta pàgina d'üsüari a l'è sura Vuu cuma Wikipedista.
Esempi da cuntegnüü descurelaa i inclüüd:
- Un diari da ragna cüntaant sü i Vosti ativitaa non-Wikipedia
- Descüssiun intensivi descureladi a la Wikipedia
- Ecessiva infurmazziun persunala (plüü d'un para da pàgini)
- Statüimeent persunaal ch'i pudaress vèss cunsideraa pulémich, cuma upiniun sü matérii descurelaa a la Wikipedia
- Artícuj d'upiniun descurelaa a la Wikipedia u d'òolt materiaal mia enciclupédich
- Gjöögh, sessiun da gjöögh da röö, d'oltri robi partegneent al "intratenimeent" plütòost che a "scriif una enciclupedia", particülarament si i invòolf persuni ch'i è mia atiif participaant íntal prugett.
- Cumünicazziun cun personi desinvulüdi íntal prugett
- Imàgeni che Vuu a síi mia líber da druvá (vardíi da sota).
In generaal, si Vuu gh'í dal materiaal ch'a desidríi mia editaa da i òolt, u altrament inaprupriaa par la Wikipedia, al gh'aress da èss plazzaa sü un sitt da ragna persunaal.
Fisc òspit e diari da ragna, servizzi da curèl gratis i è largament dispuníbil e i è una buna olternativa par cuntegnüü descurelaa a la Wikipedia. Vuu pudarèssuf anca vurí cunsiderá Wikia par culaburazziun da cumünitaa wiki-stiil.
La cumünitaa da la Wikipedia a l'è generalament tuleranta e la ufriss larga elasticitaa aplicaant chesti línii guida aj participaant regülaar. In particülaar, ativitaa da custrüzziun da cumünitaa ch'i è mia strègjament "sü sügett" i pöö vess permetüdi, specjalament cura inizziadi per impegnaa Wikipediist cun buna stòria d'edizziun. In la mejur di ipòtesi, chesti ativitaa i na jüta a fá sü la cumünitaa, vargott ch'al jüta a fa sü l'enciclupédia.
Però, íntal istess teemp, si l'ativitaa da pàgina d'üsüari la deventa destrütiva a la cumünitaa u sa la mett in mezz al travaj da fá sü una enciclupédia, la gh'a da vess mudifegada par impedí la destrüzziun.
La redirezziun da la Vosta pàgina d'üsüari a una oltra pàgina (oltra che la Vosta pàgina da descüssiun u una sota-pàgina da la Vosta pàgina d'üsüari) la dà fastidi a vargüni personi. Faseent inscí al fà difícil ná drée aj liamm a la Vosta pàgina d'üsüari e dunca va lassá gjò di messagg u vardá aj Vosti cuntribüzziun.
Una ecezziun, natüralament, a l'è si Vuu redirigíi la pàgina d'üsüari d'un vegg cüünt di Vòost a la pàgina d'üsüari dal Vòost cüünt cureent.
Inclüdíi mia di imàgini mia líberi (imàgini mandadi sü senza la permissiun dal titülaar dal drecc da còpia, u sota licenzi mia permeteent üüs cumerziaal) sü la Vosta pàgina d'üsüari, u vargüna sota-pàgina (chesta a l'è pulítega uffizziala e la üsüala larga elasticitaa sa l'aplica mia, vardíi Wikipedia:Fair use par detaj.)
I imàgeni mia líberi truadi sü una pàgina d'üsüari i pöö vèss tradi vía (preferíbilment remplazzant-i cunt un liamm a l'imàgen) da chèla pàgina sensa aviis (e, si mia druvadi int un artícul da la Wikipedia, tradi via interament)
Pusíi mia la Vosta pàgina d'üsüari, iclüdeent artícuj in prugress, deent di categurii druvadi paj artícuj da Wikipedia. Stíi-gh ateent ai bueti e nutizzi da sbozz ch'i mett un artícul in prugress int una categuria.
A pudíi "citá" di categurii gjuntaant una culòna (:) prima da "Category", cuma inscí: [[:Category:Bridges]]. Chest-chí al cambia-l int un liamm urdinari. I bueti e i nutizzi da sbozz i pöö vess giradi in liamm a sí-istess meteent tl


text:
I voria ancorageve a lese la Bibia, la Paròla ‘d Nosgnor, minca dì.
An tra le petission dla preghiera che Gesù a l’ha mostrane a-i é la frase: “Dane minca dì ël pan ch’i n’oma da manca” (Luca 11:3). Nosgnor Gesù Crist a parla ambelelì nen mach dla nuritura dël còrp, ma ‘dcò ‘d cola dl’ànima. La Paròla scrita ‘d Nosgnor a l’é ‘l nutriment che chiel a l’ha dane për l’ànima. S’is nutrissoma nen i meuireroma. Nòst ëspirit a l’ha ‘dcò da esse nutrì e a-i é gnun nutriment pì sostansios e bon che la Paròla scrita ‘d Nosgnor, che, an efet, an n’é l’ùnich nutriment.
Vera, la preghiera e la partecipassion a la Sin-a ‘d Nosgnor (l’Eucaristìa) a son ëdcò ‘d nutriment ëd l’ànima, ma lor a son tanme ‘l contorn dla carn quand ch’i mangioma ‘l disné: a l’é la carn, la paròla scrita ‘d Nosgnor ch’a l’é la pitansa prinsipal: ël rest a l’é mach ël contorn. Pì ‘d lòn, a l’é nen pro dë scoté la Paròla ‘d Nosgnor ant le cese la Duminica e pijé part a l’Eucaristìa. S’i la lesoma e la meditoma nen tùit ij dì, la Paròla scrita ‘d Nosgnor, a sarìa coma s’i mangèisso mach na vira la sman-a (e tanti, an cesa, a-i van gnanca tute le Duminiche!), e l’Eucaristia a l’é nen quajcòsa ‘d magich, ma a va semper ansema a la Paròla nunsiù, sëdësnò da sola a l’é gnente.
I vorìa deve amnelessì quaj d’àutre motivassion ch’i l’oma da lese la Paròla ‘d Nosgnor minca dì.
1. La letura minca dì dla Bibia an buta an comunicassion con Nosgnor
Tùit i savoma che na bon-a relassion con quajdun a venta ch’a sìa coltivà da la comunicassion. Quand che la comunicassion a l’é scarsa, la relassion a së slontan-a, e a-i é fin-a ‘d privo che cola comunicassion a ven-a a manché. L’istess a l’é vera con nòstra relassion con Nosgnor. I l’oma da manca ‘d comuniché con nòst Pare ch’a l’é an cél, e la manera ch’i podoma felo a l’é për ël mojen dla Paròla, dël Sacrament e dla preghiera. Chiel an parla ant la Paròla e ant ël Sacrament, e nojàutri i parloma a Chiel për ël mojen dla preghiera spòtica.
La manera prinsipal che Nosgnor a l’ha ‘d parlene da Soa Paròla a l’é la letura pùblica e la predicassion dla Bibia ant ël Servissi divin dla Duminica (ël Dì ‘d Nosgnor) (1). Për tanta part dla stòria dla Cesa, cola-lì a l’era an pràtica l’ùnica manera che ‘n cristian a l’avìa dë scoté la Paròla ‘d Nosgnor. Da l’Arforma protestanta anans, lë Spirit Sant a l’ha fàit a sò pòpol na benedission ëstrasordinaria, a l’ha fàit che ‘d còpie dla Bibia a bon mërcà e ant la lenga dël pòpol, a intrèisso ant le ca dle famije cristian-e e a fusso butà ant le man ëd minca cristian. Ancheuj a-i é pì gnun-a scusa për nen lese la Bibia, ëd lese ‘d përson-a la Paròla ispirà da Nosgnor: i lo podoma fé an tante manere. I l’oma da profitene d’ës don maravijos. Coj ch’a vorìo ch’in na fusso privà a son ij nemis dla salute ‘d nòstra ànima.
A l’é bin vera che la letùra pùblica e la predicassion dla Paròla ant la cesa dël pòst a sarà sèmper la manera la pì amportanta che Nosgnor a dovra për parlene, ma cola-lì a l’é nen l’ùnica manera. Lese la Bibia minca dì ant le famije e ‘d përson-a a l’é ‘dcò na part amportanta dla comunicassion ëd Nosgnor con nojàutri, e a nutriss nòstra relassion con Chiel.
2. La letura minca dì dla Bibia a forniss da mangé a nòstra ànima
Apress l’arsurression, Gesù a l’ha comandà a Pé: "Guerna ij mè agnej … goerna mie feje” (Gioann 21:15,17), e chiel a l’ha falo e a séguita a felo quand che le feje ‘d Nosgnor a son mnà ant le pasture bondose dla Paròla ‘d Nosgnor. A l’é për lòn che la Paròla ‘d Nosgnor a l’é ciamà “ël pan dla vita” e a l’é për lòn che ‘l bergé fedel a dispensa con abondansa la Paròla ‘d Nosgnor durant la radunansa pùblica dla Duminica për ël sërvissi dla Paròla e dij sacrament.
Minca Duminica na tàula a l’é prontà për ël pòpol ëd Nosgnor: ambelelà a-i é da mangé e da bèive an abondansa për nòstre ànime (2). Contut, durant la sman-a, nòstre ànima a peudo arsèive da mangé e da bèive për la letura e la meditassion dla Paròla scrita ‘d Nosgnor. A l’é vera ch’i podoma nen prediché a noi medésim ant la mzura ch’a serv o d’esse sustnì da soj an lassand da banda ‘l disné dla famija dij chërdent cristian la Duminica, contut i podoma ancora trové da mangé për nòstra ànima durant la sman-a. An efet, l’alimentassion durant la sman-a a podrìa disse ch’a seurt, ch’a nass, da la festa dël Dì ‘d Nosgor, e a n’é la rispòsta.
I podrìo ‘dcò dovré na figura diversa: j’utiss pùblich dla grassia ëd Duminica a son tanme ‘l vërzé cudì da ‘n giardiné: a-i é la povura, lë dzerbé, la sëmna, l’androgé, e vìa fòrt… La letura minca dì dla Bibia a l’é, contut, coma ‘l sistema ‘d seivada ch’as doverta minca dì për quaj minuta për giuté a mantnì verd ël vërzé. Coj ch’a leso la Bibia e a la médito minca dì a son coma l’erbo ch’a na parla ‘l Salm 1: “Coj-lì a saran tanme d'erbo piantà arlongh la sponda 'd na rivera e ch'a dan sò frut an soa stagion. Soe feuje a ven-o mai sëcche e soa produssion a l'é sèmper fosonanta” (1:3).
3. La letura minca dì dla Bibia a giuta a santifiché nòstra ca
Ant ël Testament Vej ël pòpol ëd Nosgnor a l’era comandà ‘d tiré sù ij fieuj e le fije an mostrandje la Paròla ‘d Nosgnor. “Grava ant ël cheur le paròle dij comandament che ancheuj it dago; Anciavje ant la ment dij tò fieuj; parlane quand ch’it ses a ca, quand ch’it vades a deurme e quand ch’it àusse dal let. Groptje a le man coma ‘n bindel, portje tanme na marca an tra j’euj. Scrivje ai montant dla pòrta ‘d toa ca e dle pòrte dla sità” (Deuteronòmi 6:6-9).
Nosgnor a dà l’istess comand ant ël Testament Neuv: “E vojàutri pare anvelené nen l'ànima dij vòstri fieuj: anleveje bin e mostreje coma ch'a farìa 'l Signor” (Efesin 6:4). La letura minca dì dla Bibia a l’é na part amportanta ‘d cost “anlevament”. Quand ch’i doverta la Bibia minca dì, ij fieuj e le fije, l’òm e la fomna, e tùit j’àutri ch’a-i son an nòstra ca, a l’han la possibilità dë scoté ij comandament e le promësse ‘d Nosgnor, d’amprende soa manera ‘d vive. A podran conòsse parèj la santità e soa grassia. A amprendran la stòria dla redension e coma ch’as compissa an Crist. I l’oma da nen dësmentiesse che gnun d’àutri lìber a son ispirà da Nosgnor e a conten-o la fòrsa ‘d salvene.
2 Timòt 3:16-17 a dis: “Tuta la Scritura a l’è ispirà da Nosgnor e ùtil për mostré lòn ch’a l’é ver. An fà rendne cont ëd lòn che an nòstra vita a va nen; an coregg quand ch’i soma ant l’eror e an mostra lòn ch’a l’é giust. Nosgnor a la dovra për pronté sò pòpol a fé tute j’euvre bon-e”. Pensé mach al grand benefissi spiritual ch’a-i é ant ël lese minca dì la Bibia dëdnans a vòstra famija!
4. La letura minca dì dla Bibia an giuta a prontesse a bin meuire
Vàire ch’a l’é ‘l temp ch’i sgairoma dëdnans a la television? Tròp. A l’é tròp grand ël temp ch’i sgairòma an nòstra vita con ëd ròbe ch’an dan gnun profit a nòstra ànima. Quand ch’i saroma an sël let ëd mòrt, i podrioma ringreté ‘l temp ch’i l’oma pa dedicà a lòn ch’a serv për ël bin ëd nòstra ànima. Antlora is trovroma a d’avèj susta d’arcuperé col temp ësgairà, e i lo podroma pì nen fé. L’ùnica ròba ch’i ringretroma mai, contut, a sarà la quantità ‘d temp ch’i l’oma passà a lese la Paròla ‘d Nosgnor. An nòst let ëd mòrt, is pronteroma a d’andeje ancontra al Signor ch’i l’oma daje fiusa e ch’i l’oma parlaje ant la preghiera. Cola preparassion a l’é adess ch’a l’ha da comensé e pa nen antlora, quand ch’a podrìa esse giumai tròp tard. Ant la letura dla Bibia minca dì, i foma n’investiment ch’an fruterà tant: i investissoma ‘d temp për conòsse mej Nosgnor, che a soa presensa i staroma për sèmper. Vorsomne fòrsi stè a la presensa d’un dësconossù?
An conclusion, donca, i veuj ancorageve tuti a lese la Bibia minca dì. Fé na preuva a intré ant na rotin ëd passé minim des minut ant le devossion. A l’é pro quindes minut al dì për lese tuta la Bibia antrega ant n’ann. S’i perde ‘n quaj dì, sagrineve nen. Comensé torna e seguité a felo, ch’i soma salvà mach për grassia e mach an Nosgnor Gesù Crist. Lassé nen che la tëmma ‘d falì a blòca vòstra marcia. “Përché Nosgnor a l’ha nen dane në Spirit ëd tëmma e ‘d timidità, ma në spirit ëd fortëssa, d’amor e ‘d bon sens” (2 Timòt 1:7).
Orassion: Nosgnor! Toa glòria a l'é sèmper cola d'avèj misericòrdia. Sie misericordios anvers tuti coj ch'a l'han scartà dai Tò senté e feje artorné con ëd cheur arpentì e con ëd fèj ferma a ambrassé e tense strèit a la vrità ch'a cambia mai ëd Toa Paròla, Gesù Crist, Tò Fieul; che con ti e con lë Spirit Sant, a viv e a regna, un sol Dé, pr' ij sécoj dij sécoj. Amen.


text:
La fundaziun Werner Coninx surdettia al museum d'art dal Grischun sco emprest permanent ina gronda part da sia collecziun grafica impurtanta, scriva l’uffizi en sia communicaziun. I sa tractia da bunamain 1000 ovras da Cuno Amiet, Giovanni Giacometti, Ernst Ludwig Kirchner, Erich Heckel, Max Beckmann, Hermann Scherer, Johann Robert Schürch ed auters.
Per il museum d'art dal Grischun è quai ina da las extensiuns las pli impurtantas e las pli voluminusas insumma da la collecziun.
Fundaziun Werner Coninx tschertgava nov da chasa
Cun quai che la fundaziun Werner Coninx ha serrà ses museum privat a Turitg avant 3 onns haja ella tschertgà alternativas per pudair render accessiblas sias ovras er vinavant al public. Uschia haja ella fatg cunvegnas cun differents museums en Svizra – per exempel cun la chasa d'art da l'Argovia ad Aarau, il museum d'art a Winterthur u il museum Rietberg, scriva l'uffizi.
Museum d'art dal Grischun ha survegnì la collecziun grafica
Ina da las parts las pli preziusas da la collecziun da Werner Coninx furmia da vegl ennà la collecziun grafica cun ovras da l'expressiunissem svizzer e tudestg. Quella è uss ida al museum d'art dal Grischun – cun quai ch'el possedia gia ina collecziun extraordinaria d'ovras expressiunisticas.
Las ovras èn vegnidas acquistadas per gronda part enturn l'onn 1960, cur che Werner Coninx fascheva regularmain offertas a las aucziuns da la gallaria Kornfeld a Berna e cumprava savens ovras d'exposiziuns da relaschs.
Stephan Kunz: «Gronda fortuna»
L'emprest permanent «accentuescha vinavant la collecziun d'ovras expressiunisticas ed en spezial auza el la collecziun cun lavurs sin palpiri sin in nivel fitg aut.» vegn cità Stephan Kunz, il co-directur e manader artistic dal museum d'art dal Grischun, en la communicaziun. Kunz haja fatg la cunvegna cun la fundaziun Werner Coninx per surpigliar il deposit.
Verer las novas ovras
Singulas ovras da la collecziun da Werner Coninx pon ins contemplar a partir dals 10 da matg 2018 en la Villa Planta ed en l'exposiziun «Focus GRafica».
RR novitads 12:00+


text:
La regenza grischuna communitgescha ch'ella saja satisfatga da la decisiun. Il Tribunal federal constateschia ch'il proceder da fusiun na cuntrafetschia betg a las leschas. Ils recurrents avevan rinfatschà ch'il proceder na saja betg valaivel perquai ch'i saja vegnì votà en duas etappas davart il contract da fusiun e la constituziun.
Igl è l’emprima gia che la procedura da fusiun grischuna è tema d’ina procedura giudiziala. La vischnanca fusiunada Arosa è en vigur dapi l'emprim da schaner 2013.
RR novitads 15:00


text:
En Svizra n'han entant bun trais quarts da tut las vatgas da latg nagina corna. Quella vegn d'ina vart fatga giu per sminuir il privel da blessuras da l'autra vart per raschuns economicas. Vatgas cun corna dovran dapli plaz en stalla.
L'iniziativa pretenda che la Confederaziun promova cun «stimuls economics» las furmas da producziun favuraivlas als animals. En spezial duain ils possessurs d'animals cun corns survegnir sustegn finanzial. Davos l'iniziativa stat la cuminanza d'interess vatga cun corna ch'è vegnida fundada il 2012 dal pur da muntogna Armin Capaul.
RR novitads 16:00


text:
Orassion: Nosgnor ëd misericòrdia! Ch’it l’has mandà ij tà mëssagé, ij profeta, për prediché ‘l pentiment e për pronté la stra për nòstra salvëssa: Dane la grassia dë scoté j’amoniment ch’i fan e chité nòstri pecà, përchè ch’i peussa saluté con gòj la vnùa ‘d Gesù Crist, nòst Redentor, ch’a viv e regna con Ti e con lë Spirit Sant, ora e për sèmper. Amen.
martedì 29 novembre 2016
La tèra a sarà socrolà da la fòrsa ‘d soa paròla (Leture bibliche për ël 4 ëd Dzèmber 2016)
mercoledì 23 novembre 2016
A l'é l'ora 'd dësviesse dal seugn (Duminica 27/11/2016)
I comensoma da costa sman-a la letura dij test dla Bibia ch’a son lesù la Duminica ant le cese durant ël temp ëd l’Avent.
I. isaia 2:1-5
La prima letura, dal Testament Vej, a l’é ‘n tòch ëd la professìa d’Isaìa. A varda a ‘n dì dl’avnì quand ëd gent da tut ël mond a vnirà an pelerinagi a Gerusalem për rende onor a Nosgnor, ël Dé ver e viv e për amprende la manera ‘d vive che Chiel a l’ha mostrane. Gerusalem a l’era ‘l leugh sernù da Nosgnor për arvelesse a j’uman. A rapresenta la përson-a ‘d Gesù Crist, ch’a l’é Sò Fieul, dont la vnùa a l’é stàita prontà durant la stòria d’Israel. Col-là a sarà a la fin un temp ëd pas. Le guère a l’avran pa pì da esse përchè ‘l pecà a-i sarà pì nen dàit che Nosgnor medèsim a na dà la meisin-a. J’utiss ëd guèra a saran cambià an d’utiss d’agricoltura. Tuti a saran sogetà al govern dël Prinsi dla pas. Isaìa a cissa ‘l pòpol a adoté sùbit col ëstil ëd vita. Lesoma.
II. Roman 13:11-14
Al prinsipi d’ ësto capìtol l’apòstol a l’ha mostrà coma ch’i l’oma da consideré j’autorità politiche e peui a va anans a mostré lòn ch’a l’ha da esse la condòta dij cristian, soa ética ‘d lor. A dis che col ëstil ëd vita a l’é caraterisà, qualificà, da l’amor coma ch’a l’é definì da la lej ëd Nosgnor. Ambelessì l’apòstol a buta an evidensa che n’àutra rason ëd na condòta parìja a l’é ‘l temp ch’i vivoma ancheuj, col ch’a stà an mes an tra la prima e la sconda vnùa dël Crist. Pàul a lo dëspiega ant ij termin ëd neuit e dì. Ël dì ‘d Nosgnor a l’é lì lì ch’a ven, a l’é davzin. Quand che chiel a sarà d’artòrn a arconòss-rà sò pòpol përchè a l’avran “l’istessa soa vestimenta”, visadì da soa manera ‘d lor ëd vive, confòrma a la soa,
Ant ël test dl’Evangeli ëd Maté, Gesù, ch’a parla ai sò dissèpoj, a fà la predission dla dëstrussion dël templ ëd Gerusalem e a mostra coj ch’a saran ij segn, le marche dla fin dël temp. Ant ij patiment e preuve ch’a-i saran anans a col temp ëd la Fin, la società uman-a a së sfriserà e tanti a arnegran la fej cristian-a, ma a saran salvà coj ch’a l’avran ëd përseveransa. Apress ëd costi aveniment a vnirà “Ël Fieul ëd l’Òm” con gran podèj e glòria. Sossì a sarà ‘l prinsipi ëd na neuva época, na neuva manera d’esse. I cristian a l’han da disserne ij segn dla sconda vnùa dël Crist. Contut, i podoma nen savèj quand ch’a vnirà col temp-lì. La situassion a sarà parija dij dì dël Diluvi. La gent a sarà tuta angagià ant le còse dë sto mond. Coj ch’a l’avran dàit da ment a j’avertiment dla paròla ‘d Nosgnor e a l’avran scotaje, a saran salvà pròpi tanme Noé. An coj dì là pòchi a saran salvà, visadì coj ch’a saran trovasse pront. A l’é ‘dcò për lòn ch’i l’oma da sté bin dësvij al volèj ëd Nosgnor, esse pront për la sconda vnùa dël Crist.
Ant ël Salm 122 i trovoma un càntich ch’a esalta la blëssa d’andé an pelerinagi, con ël pòpol ëd Nosgnor, a Gerusalem, për laudelo e për scoté Soa Paròla. Lë scritor dë sto Salm a l’ha na granda gòj ëd podèj giontesse al pòpol ëd Nosgnor e gòde dla sicurëssa e dla protession ëd Nosgnor ant na tal sità. Peuj a promet ëd preghé për ël bin ëd cola sità, ch’a peuda sèmper stè an pas. L’apresiament, la stima, l’amor, la gòj dë sté an comunion con Nosgnor e con sò pòpol a l’é quajcòsa che mach coj ch’a son ëstàit tocà da la grassia ‘d Nosgnor a peudo comprende e fene l’esperiensa.
A l'é l'ora 'd dësviesse dal seugn (Duminica 27... by paolo-castellina
I. isaia 2:1-5
La prima letura, dal Testament Vej, a l’é ‘n tòch ëd la professìa d’Isaìa. A varda a ‘n dì dl’avnì quand ëd gent da tut ël mond a vnirà an pelerinagi a Gerusalem për rende onor a Nosgnor, ël Dé ver e viv e për amprende la manera ‘d vive che Chiel a l’ha mostrane. Gerusalem a l’era ‘l leugh sernù da Nosgnor për arvelesse a j’uman. A rapresenta la përson-a ‘d Gesù Crist, ch’a l’é Sò Fieul, dont la vnùa a l’é stàita prontà durant la stòria d’Israel. Col-là a sarà a la fin un temp ëd pas. Le guère a l’avran pa pì da esse përchè ‘l pecà a-i sarà pì nen dàit che Nosgnor medèsim a na dà la meisin-a. J’utiss ëd guèra a saran cambià an d’utiss d’agricoltura. Tuti a saran sogetà al govern dël Prinsi dla pas. Isaìa a cissa ‘l pòpol a adoté sùbit col ëstil ëd vita. Lesoma.
Ël Regn ëd Nosgnor ch’a vnirà. “Costa-sì a l’é na vision che Isaìa, fieul d’Amos, a l’ha avù al rësguard ëd Giuda e ‘d Gerusalem. Ant ij dì darié, ël mont ëd la ca ‘d Nosgnor a sarà ël pì àut - ël leugh pì d’amportansa dla tera. As alvarà bin dzura dj’àutri mont, e ‘d gent da tut ël mond as arvërsrà ansilà për rendje onor a Nosgnor. Ëd gent da tute le nassion a vniran e a diran: “Vnì, montoma a la ca ‘d Nosgnor, la ca dël Dé ‘d Giacòb. Ambelelà Chiel an mostrerà soe vie, e nojàutri i marceroma an sij sò senté. Përchè la dotrin-a ‘d Nosgnor a seurtirà da Sion, soa paròla a seurtirà da Gerusalem. A sarà Chiel ël Giudes an tra le nassion, Chiel a farà da àrbiter dzura ij pòpoj. Ant la fòrgia a modlaran soe spa për fé dë slòire, e dle soe lanse a na faran ëd mëssòire. A-i saran pa pì ‘d nassion ch’a ampugneran la spa contra n’àutra, nì a s’antrenran pa pì a fé la guèra. Vnì, dissendent ëd Giacòb, marcioma al ciàir ëd Nosgnor!” (isaia 2:1-5).
II. Roman 13:11-14
Al prinsipi d’ ësto capìtol l’apòstol a l’ha mostrà coma ch’i l’oma da consideré j’autorità politiche e peui a va anans a mostré lòn ch’a l’ha da esse la condòta dij cristian, soa ética ‘d lor. A dis che col ëstil ëd vita a l’é caraterisà, qualificà, da l’amor coma ch’a l’é definì da la lej ëd Nosgnor. Ambelessì l’apòstol a buta an evidensa che n’àutra rason ëd na condòta parìja a l’é ‘l temp ch’i vivoma ancheuj, col ch’a stà an mes an tra la prima e la sconda vnùa dël Crist. Pàul a lo dëspiega ant ij termin ëd neuit e dì. Ël dì ‘d Nosgnor a l’é lì lì ch’a ven, a l’é davzin. Quand che chiel a sarà d’artòrn a arconòss-rà sò pòpol përchè a l’avran “l’istessa soa vestimenta”, visadì da soa manera ‘d lor ëd vive, confòrma a la soa,
Motivassion ëd na condòta divòta. “Fé lolì përch' i seve bin qual ch'a sia 'l temp ch'i vivoma ancheuj: a l'é l'ora 'd dësviesse dal seugn, përchè nòstra salvëssa a l'é pì davzina adèss che quand ch'i soma dventà dij chërdent. La neuit a l'é press ch’a l’é finìa e 'l dì a l'é avzinasse. Donca, a venta buté da part j'euvre dël top e butesse adòss j'arme dël ciàir. Portomse da person-e oneste ch'a vivo a la lus dël sol; nen an galuparìe, nen an d’ambriacògne, nen an ëd gargarìe, nen an d’insolense, nen an ëd querimònie, nè ant l'invìdia. Al contrari, arvestive dël Signor Gesù Crist e pieve nen cura dla carn, parèj che ij sò desideri as dësvio nen” (Roman 13:11-14).III. Maté 24:36-44
Ant ël test dl’Evangeli ëd Maté, Gesù, ch’a parla ai sò dissèpoj, a fà la predission dla dëstrussion dël templ ëd Gerusalem e a mostra coj ch’a saran ij segn, le marche dla fin dël temp. Ant ij patiment e preuve ch’a-i saran anans a col temp ëd la Fin, la società uman-a a së sfriserà e tanti a arnegran la fej cristian-a, ma a saran salvà coj ch’a l’avran ëd përseveransa. Apress ëd costi aveniment a vnirà “Ël Fieul ëd l’Òm” con gran podèj e glòria. Sossì a sarà ‘l prinsipi ëd na neuva época, na neuva manera d’esse. I cristian a l’han da disserne ij segn dla sconda vnùa dël Crist. Contut, i podoma nen savèj quand ch’a vnirà col temp-lì. La situassion a sarà parija dij dì dël Diluvi. La gent a sarà tuta angagià ant le còse dë sto mond. Coj ch’a l’avran dàit da ment a j’avertiment dla paròla ‘d Nosgnor e a l’avran scotaje, a saran salvà pròpi tanme Noé. An coj dì là pòchi a saran salvà, visadì coj ch’a saran trovasse pront. A l’é ‘dcò për lòn ch’i l’oma da sté bin dësvij al volèj ëd Nosgnor, esse pront për la sconda vnùa dël Crist.
Sie pront. “Quant a col dì-lì e a che ora, a-i é gnun ch'a lo sàpia, gnanca j'àngel dël cel. A lo sa mach Dé ël Pare. Ma coma ch' a l'era dël temp ëd Noè, a n'a sarà l'istèss quand ël Fiel ëd l'òm a vnirà. Përchè com' ai temp prima dël diluvi j'òm a mangiavo e a beivìo, as maridavo e a dasìo ij sò fieuj an mariagi, fin-a al dì che Noè a l'é intrà ant l'Arca, e a l'han nen vorsù savèine ch' ël diluvi a sarìa vnù m 'a l'ha tùit portaje vìa, a n'a sarà l'istèss dla vnùa dël Fieul ëd l'òm. Antlora a-i saran doi òm ant un camp: un a sarà pijà e l'àutr lassà. Doi fomne a mulinëran al mulin: un-a a sarà pijà e l'àutra lassà. Vijé, donca, përchè i seve nen a che ora Nosgnor a vnirà. I l'eve da savèj che se 'l padron ëd na ca a savèissa a che ora dla neuit ël làder a l'ha da vnì, a vijarìa e a lasserìa nen che soa ròba a fussa portà vìa. A l'é për lòn che 'dcò vojàutri a venta ch'iv ten-e pront, përchè 'l Fieul ëd l'òm a vnirà ant l'ora ch'i-j pense nen” (Maté 24:36-44).IV. Salm 122
Ant ël Salm 122 i trovoma un càntich ch’a esalta la blëssa d’andé an pelerinagi, con ël pòpol ëd Nosgnor, a Gerusalem, për laudelo e për scoté Soa Paròla. Lë scritor dë sto Salm a l’ha na granda gòj ëd podèj giontesse al pòpol ëd Nosgnor e gòde dla sicurëssa e dla protession ëd Nosgnor ant na tal sità. Peuj a promet ëd preghé për ël bin ëd cola sità, ch’a peuda sèmper stè an pas. L’apresiament, la stima, l’amor, la gòj dë sté an comunion con Nosgnor e con sò pòpol a l’é quajcòsa che mach coj ch’a son ëstàit tocà da la grassia ‘d Nosgnor a peudo comprende e fene l’esperiensa.
“Càntich ëd pelerinagi. As arfà a David. Che ‘d gòj quand ch’a l’han dime: “Andoma a la ca ‘d Nosgnor!”. E ora vardé-sì ch’i soma rivà e ch’i l’oma traversà ij tò portaj, ò Gerusalem. Gerusalem a l’é na sità bin fabricà; soe fòrte muraje a peudo nen esse campà giù. Tute le tribù d’Israel - ël pòpol ëd Nosgnor - a-i fan sò pelerinagi. A-i rivo për ringrassié ‘l nòm ëd Nosgnor, coma ch’a stabiliss la lej d’Israel. A l’é là ch’a stan ij tribunaj dla giustissia, ij tribunaj dël palass ëd David. Preghé për la pas ëd Gerusalem. Ch’a-i vivo an sicurëssa coj ch’a-j veujo bin. Ò Gerusalem, ch’a-i sìa la pas an tra toe muraje e abundansa ant ij tò palass. Për amor ëd mia famija e dij mè amis, i dirai: “Che ti tl’àbie pas!”. Për la ca ‘d Nosgnor, nòst Dé, a-j fasoma ‘d vot ëd boneur” (Salm 122).Orassion. Nosgnor tut-potent! Dane la grassia ‘d campé via j’euvre dël top, e d’arvestisse dl’armora dla lus, adess, ant ël temp ëd nòstra vita mortal, anté che Tò Fieul Gesù Crist a l’é vnùit për visitene an grand’ umiltà; përchè, ant ël dì darié, quand chiel a artornrà an Soa majestà glorosa për giudiché ij viv e ij mòrt, i peussa esse arsussità a la vita inmortal; për col ch’a viv e regna con Ti e con lë Spiri Sant, un sol Dé, ora e për sèmper. Amen.
A l'é l'ora 'd dësviesse dal seugn (Duminica 27... by paolo-castellina
venerdì 18 novembre 2016
Na magnificensa fin-a pì granda (Dominica 20/11/2016)
Abresé: La magnificensa dël cél steilà i la podoma vëdde e selebré mach quand ch’as dëstisso ij ciàir artifissiaj dë sto mond e le nivole scure ch’a quato nòst cél as dësperdo. Purtròp, nòstri euj a son costumasse e adatà a sté ant lë scur e ai ciàir artifissiaj e i chërdoma ch’a-i sìa nen d’àut da vëddse. La lus e la magnificensa dël creà e ‘d chi ch’a l’ha fàit a peul esse s-ciarà e apresià mach quand ch’is dovertoma a la magnificensa ch’a stà dëdlà dël mond ëstrèit ch’i l’oma creasse. Ant ël tòch dël Testament Neuv ch’i lesoma e comentoma ancheuj, Colossèis 1:11-20, l’Apòstol a rend testimoniansa ëd gent che grassie a l’Evangel ëd Gesù Crist a l’é duvertasse a lòn ch’a l’é dëdlà e che adess a peul gòde ‘d na potensa d’arnovament e ‘d varion che prima gnanca as imaginavo.Dzura dle nivole scure
L’àutra sèira a disìo che a-i era na magnifica lun-a da vëddse, pì granda dël sòlit përchè pì davzin-a a la tèra, e fin-a tante stèile robatà. I son seurtì ma i l’hai vëddù gnente: ël cèil a l’era dël tut quatà da na spèssa coèrta ‘d nìvole. As vëddìa dël ciàir, ma as confundìa con ij ciàir artifissiaj dle sità. Parèj, i son contentame ‘d vëdde ‘d fòto ciapà da quadùn d’àutr ch’a stasìa ant na posission pi bon-a che la mìa. È-lo pa nen che costa-sì a podrìa esse na sòrt ëd paràbola dla condission uman-a? I soma tant costumasse a sté antëcà e, fòra, sota ‘d ciàir artifissiaj che i vardoma pì nen ël cél ëd neuit e soa magnificensa. I lo conossoma pì nen. A l’é parèj che nòstra prospetiva a l’é dventà pitòst limità. I savoma pi nen maravijesse ‘d lòn ch’a l’é pì grand che nojàutri e, an vardand la creassion, laudene 'l Creator. Nòst cél a l’é quatà sèmper da na spëssa coèrta ‘d nivole nèire: nòstri pregiudissi, ël nòst esse dobià an sù nojàutri, nòstri pecà. I vardoma e laudoma mach lòn ch’a l’é uman, e i savoma pì nen aussé lë sguard anvers Nosgnor e apresiè Col ch’a stà an àut e ch’a mérita nòstra fiusa, ringrassiament, làude e sërvissi.
Grassie a Nosgnor, a l’é nen sèmper parèj. Ancora ancheuj a-i é ‘d gent an tut ël mond che le nivole ch’a l’avìo dzora soa testa ‘d lor a son dovertasse e ch’as rendo cont ëd la magnificensa dj’euvre dël Creator e dzurtut dla glòria ch’a splendriss da la person-a ‘d Gesù Crist. A l’avrio pa mai falo prima, ma adess quajcòsa a l’é capitaje an soa vita ‘d lor. Ëd tut ël cheur adess as gionto a coj ch’a canto ‘d làude a Nosgnor. A l’han trovà a la fin cola pas génita e col amor ch’a-j mancava. Còsa ch’a l’é rivaje?
Canté ‘d goj le làude ‘d Nosgnor
E bin, a l’han fàit l’esperiensa ch’a na fà riferiment l’apòstol Pàul ant soa litra ai cristian ëd Filippi, na sità dla Grecia. Ant ël prim capìtol, ël tòch ch’i lesoma sta sman-a, apress d’avèj ringrassià Nosgnor për ël miràcol dla grassia che a cola gent a l’avìa dovertaje j’euj, a prega për che l’esperiensa dl’Evangel ch’a l’han fàit a së slarga sèmper ëd pì, dàit che an Crist a-i é “tut un mond da dëscheuvre” dont la pì part ëd la gent a l’ha gnun-a idèja! A lo fà ‘dcò për ël mojen ëd lòn ch’a podrìa bin esse n’imn ëd làuda ch’a decanta la person-a e l’euvra dël Crist. A cost cant ëd làude l’Apòstol a-i anvita ij cristian ëd Filippi, e nojàutri con lor. An efet, avèj la viva cossiensa ëd chi ch’a l’é Gesù Crist e ‘d lòn ch’a l’ha compì për nojàutri an dà ‘dcò la fòrsa, na fòrta motivassion, për arziste ant le preuve ch’i l’oma da patì coma ‘d cristian an cost mond e an fà vardé anans al moment ch’i arseivroma completa l’ardità ch’an n’é stàita promëtùa.
"I pregoma 'dcò ch'i sie rinforsà ëd tuta Soa gloriosa potensa, parèj ch' i l'àbie tuta la pasiensa e la përseveransa ch' i l'eve da manca. Ch'i sie 'mpinì 'd gòj e d'arconossensa për tut lòn ch' ël Pare av dà. Chiel a l'ha butave 'n condission ëd pijé part a l'ardità 'd Sò pòpol ch'a viv ant ël regn dël ciàir, përchè a l'ha liberane dal regn dël top e a l'ha portane ant ël regn ëd Sò car Fieul ch'a l'ha pagà 'd përson-a perch' i fusso lìber e a l'ha përdonà ij nòstri pecà. Crist a l'é l'imàgine ch'as vëd ëd ël Dé ch'as vëd nen. Chiel a l'era present ancora prima che tut a fussa creà e a l'ha la primassìa an su tuta la creassion, përché për Chiel Nosgnor Dé a l'ha creà tut lòn ch'a-i é ant ij domìni dël cel e an sla tera. Chiel a l'ha fàit tut lòn ch'i vëduma e lòn ch' i vëdoma nen - tanme ij tròno, ij regn, ij dominator e j'autorità dël mond invisibil. Tut a l'é stàit creà da Chiel e për Chiel. Chiel a esistìa prima 'd tut ël rest e ten ansema tuta la creassion. Crist a l'é 'dcò 'l cap ëd la Cesa, ch'a l'é Sò còrp. Chiel a l'é 'l origin, ël prim-génit ëd coj ch'a 'rsussito dai mòrt. A l'é parèj che Chiel a l'ha da esse ël prim an tut. Përchè a l'é piasuje al Pare ch'ant Chiel a-i fussa tuta Soa pienëssa. Për sò mojen Nosgnor Dé a l'ha 'rconsilià tute le còse, sia cole ch'a son an sla tèra tant coma cole ch'a stan an cel, avend fàit la pas për ël sangh ëd Crist, versà an sla cros" (Colossèis 1:11-20).La magnificensa ‘d lòn che Nosgnor a l’ha fàit e a peul fé
1. Potensa ‘d cambiament. Ant ël vers 11 l’apòstol a fortiss che Nosgnor a l’ha na potensa gloriosa për cambié ij cheur, la manera ‘d pensé e ‘d fé, ël contegn ëd coj ch’as fido ant ël Salvator Gesù Crist. “I pregoma 'dcò ch'i sie rinforsà ëd tuta Soa gloriosa potensa, parèj ch' i l'àbie tuta la pasiensa e la përseveransa ch' i l'eve da manca. Ch'i sie 'mpinì 'd gòj” (11). L’istessa potensa ch’a l’ha portaje a bandoné ij sò idoj ëd lor e a convertisse a Gesù Crist, a peul ëdcò deje la fòrsa, la passiensa e la përseveransa ch’a l’han da manca për soporté tute le dificoltà d’esse cristian an ësto mond. Nosgnor a-j dà la gòj ëd marcé sicur për rivé al traguard ëd tute Soe promësse. Na religion sensa fòrsa ch’a cambia gnente, na religion, ëd discors veuid, a l’é nen l’Evangel ëd Gesù Crist, bele quand ch’a pretend d’ess-lo!
2. N’ardità vagnà grassie a Gesù Crist. Ij cristian a peudo arsèive la fòrsa ch’i l’han da manca cora ch’a pijo cossiensa che Nosgnor a l’ha daje 'l titol, ël podèj, ël drit d’arsèive cola ardità che Nosgnor a l'ha assegnaje coma sò fieuj d’adossion.“...e d'arconossensa për tut lòn ch' ël Pare av dà. Chiel a l'ha butave 'n condission ëd pijé part a l'ardità 'd Sò pòpol ch'a viv ant ël regn ëd la lus” (12). Al pòpol che Nosgnor a l’avìa sernù përchè ch’a fusso la testimoniansa an ësto mond ëd fèj e d’obediensa a sò volèj, Chiel a l’avìa daje an ardità na tèra tuta për lor, la tèra dla promëssa, Israel. Cola tèra a l’é la figurassion dle benedission che Nosgnor a promet për l’ancheuj e për l’avnì, a tuti coj ch’a-j ciama a vnì ij sò fieuj d’adossion an Gesù Crist, nòst Salvator, e sossì an dà na gòj ch’as peul nen dì!
3. Portà ant na condission ëd vera libertà. L’Apòstol, peui, a fà n’arferiment al ciàir e a lë scur, a la lus e al top: “...përchè a l'ha liberane dal regn dël top e a l'ha portane ant ël regn ëd Sò car Fieul” (13). Ij cristian a son coj ch’a son ëstàit, për la grassia ‘d Nosgnor, liberà dal top moral e spiritual anté ch’a vivìo, da la contaminassion dla ment e dij costum causà dal pëccà, e a son ëstàit portà, “trasportà” ant na neuva condission, cola andoa che ‘l Crist a l’é ‘l Rè. Un-a dle busiardarie ch’a arpeto ancheuj, a l’é ch’i soma ant l’era dl’Iluminism, “dij ciàir”, andoa le “superstission” dla religion a son pì nen chërdue e doa ch’i sarìo lìber d’esse dio e lej a noi medésim. Sensa dubi a l’é na busiardaria còmoda al nemis ëd Nosgnor ch’a veul che la gent a së slontan-a da Nosgnor e a viv ant na libertà ilusòria, faussa, ancadnà a tut lòn ch’a l’é corompù dal disòrdin moral. Lolì a l’é ‘l regn dël top ch’a men-a a la ruin-a e la mòrt. Da lolì ij dissépoj ëd Gesù a na son ëstàit liberà. L’istess a càpita ancheuj për tuti coj ch’a van dapress a Gesù, ciàir dël mond.
4. Ël pressi a l’ha pagalo Chiel. Costa libertà, contut, a l’é stàita pagà a un pressi - a l’é vnùa nen fàcil. A l’é costaje la vita dël Fieul ëd Nosgnor ch’a l’é vnù an ësto mond. “...ch'a l'ha pagà 'd përson-a perch' i fusso lìber e a l'ha përdonà ij nòstri pecà” (14). Nòstra arvira colpèivol a Nosgnor a l’avrìa bin merità nòstra condan-a. Për podene salvé e che la giustissia ‘d Nosgnor a fussa onorà, cola condana a mòrt a l’ha pijass-la chiel, Gesù, al pòst ëd nojàutri. A l’é parèj ch’i podoma esse përdonà dai nòstri pëccà. Ël pressi ‘d nòst përdon a l’avìa da esse pagà e a l’ha falo Chiel për nojàutri. Se ti’t veules esse përdonà e butà a pòst dëdnans a Nosgnor, it l’has da fé apel a lòn ch’a l’ha realisà ‘l Salvator Gesù Crist. Gnun përdon a bon mërcà, e col pressi motobin àut i lo podoma nen paghelo nojàutri, gnanca na part. Vardé sì përchà l’euvra dël Salvator Gesù Crist a l’é essensial. Fomse gnun-e ilusion ch’a-i sìa n’àutra stra. A-i é nen.
Ij cristian ëd la sità ‘d Colòsse - e nojàutri s’i soma tanme lor - a peudo donca con gòj valèisse ëd tut lòn ch’a-i serv për na vita pien-a e con ëd mire eterne: as treuva ant ël Crist, ch’a l’é sò Signor e Salvator. L’istess a l’ha 'd validità e ‘d fòrsa ancheuj. Përchè? Pròpi për chi ch’a l’é Gesù: gnun d’àutri an ësto mond a peul esse l’istess che Chiel. A lo buta an evidensa l’Apòstol ant lòn ch’a scriv ant la continuassion.
La primassìa 'd Crist
1. Crist a l’é la presensa ‘d Dé an tra ‘d nojàutri. “Crist a l'é l'imàgine ch'as vëd ëd ël Dé ch'as vëd nen. Chiel a l'era present ancora prima che tut a fussa creà e a l'ha la primassìa an su tuta la creassion” (15); “Përchè a l'é piasuje al Pare ch'ant Chiel a-i fussa tuta Soa pienëssa” (19).
La creatura uman-a a l’é slontanasse da Nosgnor e Chiel a l’ha bandonala. Ël sens ëd lontanansa o fin-a d’assensa, ëd mancansa ‘d Nosgnor che tanti a sento a l’é për lor sensa dubi na realità, i disoma nen che për lor a sia nen parèj. Ant ël Crist, contut, e quand che Soa Paròla a l’é nunsià, Nosgnor as rend present e as avzin-a a le creature uman-e an tuta Soa pienëssa, A son beat coj che a l’arconòsso e da Chiel a son arcuperà e arsanà. Che grassia maravijosa!
2. Crist a l’é ‘l mojen dla creassion. “...përché për Chiel Nosgnor Dé a l'ha creà tut lòn ch'a-i é ant ij domìni dël cel e an sla tera. Chiel a l'ha fàit tut lòn ch'i vëduma e lòn ch' i vëdoma nen - tanme ij tròno, ij regn, ij dominator e j'autorità dël mond invisibil. Tut a l'é stàit creà da Chiel e për Chiel” (16). Ël Crist a l’é diciarà ambelessi esse la sorgiss, l’origin ëd tut lòn ch’a l’é stàit creà. Pròpi coma che ‘ll Crist a l’é l’agent dla creassion, Chiel a l’é ‘dcò l’agent, ël procurator, ëd la neuva creassion, l’argenerassion ëspiritual e moral ëd coj ch’as fido a Chiel, coj che Gesù a-j riscata. Un cambiament ver e génit dla condission uman-a i lo podoma e i l’oma da trovelo mach an Chiel. Che dinàmica maravijosa costa-sì a l’é! Gesù Crist a l’é ‘l but e ‘l mojen ëd tut!
3. Crist a l’ha da avèj la primassìa. “Chiel a esistìa prima 'd tut ël rest e ten ansema tuta la creassion” (17). Ël Crist a l’é nen mach ël prim, a esistìa prima ‘d tut ël rest, ma a l’ha da avèj la primassìa, la precedensa an sù ògni còsa, përchè ch’a l’é Chiel ch’a ten ansema tut për bin. Për quajdun ël Crist a sta mach ai màrgin ëd soa vita, ma Chiel a mérita d’avèj la precedensa, la priorità, ël prim pòst. Gesù Crist a l’ha ‘l drit ëd precedensa an nòstra vita s’i comprendomna chi ch’a l’é Chiel e s’i lo confessoma coma nòst Signor e Salvator. A chiel sia tut l’onor e la glòria!
4. Crist a l’é ‘l cap dla Cesa. “Crist a l'é 'dcò 'l cap ëd la Cesa, ch'a l'é Sò còrp” (18a). La Cesa, la comunità dij dissépoj ëd Gesù, a l’é ‘l còrp dont Chiel a l’é la testa. Chiel a l’é ‘l sènter ëd comand, ëd coordinassion, ëd contròl e ‘d moviment ëd tute le atività dla gent ch’a-j aparten. Gesù a l’é testa o cap quand ch’a guida sò còrp për ël mojed ëd Soa paròla e Spirit. Costa funsion Chiel a la délega a gnun d’àutri. Mach a Chiel a sia onor e glòria!
5. Crist a l’é l’arsurression e la vita “Chiel a l'é 'l origin, ël prim-génit ëd coj ch'a 'rsussito dai mòrt. A l'é parèj che Chiel a l'ha da esse ël prim an tut” (18). Gesù a l’é stàit ël prim a esse arsussità dai mòrt con soa fòrsa medésima e a na vita d’inmortalità. Bele se d’àutri prima ‘d chiel a j’ero stàit arsussità e da Chiel, gnun a l’era stane a la mira dl’inmortalità. Ël senté dla vita, col ch’a men-a a la vita ch’a finiss mai, a l’ha manifestalo Chiel coma n’òm. Cola-lì a l’é la rason përchè a l’é la primissia ‘d coj ch’a son mòrt, la garansìa, la capara, l’antìcip dla’arsurression ch’a-i sarà ant l’avnì. Tuti coj ch’a son ij Sò, sò pòpol, a saran arsussità për sté an comunion con Chiel për sèmper ant la glòria. Dl’arsurression ël Crist a n’é la càusa e l’esempi. Gnun d’àutri al mond a l’ha avù costa esperiensa e a l’é soa garansìa.
6. Crist a l’é l’arconciliassion universal. Gesù Crist, e sto-sì a l’é l’ùltim pensé, a l’è l’ùnich ch’a peussa arconcilié tute le còse: “Për sò mojen Nosgnor Dé a l'ha 'rconsilià tute le còse, sia cole ch'a son an sla tèra tant coma cole ch'a stan an cel, avend fàit la pas për ël sangh ëd Crist, versà an sla cros” (20). L’aspirassion a la conciliassion e a la pas a l’é ‘l seugn ëd tut ël mond. Tutun, ant un mond anté ch’a-i é sèmper ëd competission an tra ‘d podèj divers, la pas a la podrà garantì gnun. Arconciliassion e pas a l’é possibil quand che minca orgheuj a së sbassa e tuti as sogeto al legitim Signor, ël rè dij rè e ‘l Signor dij sgnor. Pas e armonìa a peudo esse trovà mach an Chiel e da Chiel a saran realisà. Che sia glòria a Chiel pës sèmper!
Conclusion
La magnificensa dël cél steilà i la podoma vëdde e selebré mach quand ch’as dëstisso ij ciàir artifissiaj dë sto mond e le nivole scure as dësperdo. Purtròp, nòstri euj a son costumasse e adatà a sté ant lë scur e ai ciàir artifissiaj. La lus e la magnificensa dël creà a peul esse s-ciarà e apresià mach quand ch’is dovertoma a la magnificensa ch’a stà dëdlà dël mond ëstrèit ch’i l’oma creasse. A-i é, contut, na magnificensa bin pì granda, cola dla santità ‘d Nosgnor, ch’a l’é ‘d sicur sbalucant për nòstri euj. Nosgnor, contut, an ven ancontra ant la përson-a ‘d Gesù ‘d Nasaret, xche Nosgnor Dé a l’ha stabililo coma Messìa e Salvator dël mond, l’ùnich. An andasenda dapress Gesù coma ‘d sò dissépoj, pian pian nòstra vita as duvertrà a lòn che gnanca i pensavo ch’a fussa possìbil. Nosgnor a veul delo anojàutri coma don ëd Soa grassia, përché an comunion con ël ciàir ëd Nosgnor i j’ero destinà coma creature uman-e.
I prego che Nosgnor a lo peuda arvelé ‘edò a ti ch’it ses stame dapress a sente fin-a a cost moment, përché ch’a l’é a la comunion con Chiel ch’at ciama e a la comunion con Chiel at rendrà adat. Coma ch’a scriv l’Apòstol: “Përchè Dè, ch'a l'ha dit che la lus a eclatèissa an su 'l top, a l'ha fàit che costa lus a splendèissa ant nòst cheur parèj ch'i podoma conòsse la glòria 'd Dé ch'as peul vëdd-se an sla facia 'd Gesù Crist” (2 Corint 4:6). Ch’a peuda esse parèj ëdcò për ti.
20 ‘d Novèmber 2016 - Crist ël Rè - Ùltima Dominica apress Pancòsta
Leture bibliche: Geremia 23:1-6; Colossèis 1:11-20; Luca 23:33-43
Orassion: Nosgnor tut-potent e etern! Tò volèj a l’é ‘d ristabilì tute le còse an Tò bin-amà Fieul, ël Rè dij rè e ‘l Signor dij Signor; Acòrdane, an Toa misericòrdia che ij pòpoj dla tèra, divis e ancadnà dal pëccà, a peudo essne liberà e mnà ansema sota Tò govern sovran ëd grassia; ch’a viv e regna con Ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, për ij sécoj dij sécoj. Amen.
venerdì 11 novembre 2016
Chi ch’a son ij prim ator dla stòria dël mond? (Duminica 13/11/2016)
Somari. Chi ch’a son ij prim ator dla stòria dël mond? S’as varda bin, a son considerà ëd sòlit ij prim ator dla stòria dël mond cole fòrse o përsonagi che, an competission an tra ‘d lor as na contendo ‘l domini. A l’é sèmper ëstàit parèj da quand che j’uman a l’han chërdù ‘d gavèjla la sovranità da col ch’a la dëtniss legitima, visadì Nosgnor, Creator e Signor dël cél e dla tèra. A l’han mach otnù l’arzultà ëd ruinela, la tèra, Nosgnor, contut, a reclama cost mond, ch’a l’é ‘l Sò, për Chiel e për Soa gent - j’umij e ij pacìfich ch’a-j son sogetà e ch’a son, an efet, ij ver protagonista dla stòria. Sti-sì a son soens le vìtime dle lòte ‘d podèj ëd cost mond e a san ëd nen podèj avèj, coma ‘d fieuj ëd Nosgnor, na vita fàcil. A lo buta an evidensa ‘l test profètich dl’Evangeli ch’i consideroma ancheuj (Luca 21:5-9). Për ël pòpol ëd Nosgnor, a l’é ‘n test nen mach d’avertiment ma ‘dcò ‘d consolassion përchè, a varda pì anans, dëdlà dij sagrin dël dì d’ancheuj: a proclama la frema sovranità ‘d Nosgnor e ‘l compiment sicur dij sò propòsit.La stòria del mond a peudria paragonesse a na tragedia (ëd ràir na comedia) ch’a l’é rapresentà ant un teàter. S’is ciamoma chi ch’a sio ij prim ator dël teàter dla stòria dël mond, la rispòsta i la trovoma ant ij lìber ch'a së studio a scòla e ant ij giornaj. Nen vera? Ëd sòlit, ij prim ator dla stòria dël mond a son cole fòrse o përsonagi (as podrìa dì ij papaver) che, an competission an tra ‘d lor (soens con prepotensa), as na contendo ‘l domini. Nosgnor, contut, a reclama cost mond, ch’a l’é ‘l Sò, për Chiel e për Soa gent. Tut lòn ch’a-i é a rëspond a lòn ch’a l’ha progetà da l’eternità e a l’ha soa lògica interna. Tut a rivrà al but che Chiel a l’ha stabilì, sensa gnun ch’a peussa feje d’impediment.
Nosgnor a l’ha sèmper avù un pòpol ch’a l’é ‘l sò. Soa gent a son j’umij e ij pacìfich ch’a-j son sogetà. A son lor, an efet, ij ver protagonista dla stòria, la Soa. Sti-sì, a l’é da armarchesse,. a son soens le vìtime nossente dle lòte ‘d podèj ëd cost mond. Lor a san bin ëd nen podèj avèj, parèj coma ch’a son, na vita fàcil an cost mond. A l’é pròpi përché as sogetan a gnun d’àutri signor che Gesù Crist, e ch’a son critich dij signor dë sto mond, ch’a son soens përseguità.
Tut sossì a l’é bin anlustrà da lòn ch’a dis Gesù ant l’Evangeli, quand ch’a fà la predission dla distrussion ëd Gerusalem ch’a sarìa rivaje ant l’ann 70. An ësto discurs Gesù a parla nen mach ëd lòn ch’a rivrà a Gerusalem e a sò templ, ma ‘dcò ëd la la sòrt ëd sò popol, ch’a avertiss dël privo ch’a-i van ancontra e a-j fà coragi con Soe promësse.
Lesoma sto tòch dl’Evangeli e peuj i faroma na quaj considerassion, vers për vers.
“Quejdun ëd sò dissépoj a parlava dël templ e ‘d coma ch’a fussa ornà ‘d bele pere e d’oferte votive. Ma Gesù a l’ha dit: “Ëd tut lòn ch’i varde, a vniran ij dì ch’a-i sarà lassà nen pera su pera ch’a sìa nen campà giù”. Antlora a l’han ciamaje: “Magister, quand l’é-lo, donca, che ste còse a l’han da rivé? E che segn a-i sarà-lo quand cole còse-lì a l’avran da rivé?”. E chiel a l’ha dije: “Pijeve varda ‘d nen esse dëstradà, përchè diversi a vniran a mè nòm an disand: ‘A l’é mi ch’i son ël Crist’ e ‘Ël temp a l’é rivà!”, ma chërdje nen, andeje nen dapress. Quand ch’i sentireve ‘d guère e d’arvire, sbaruveve nen, përchè a venta che cole còse a-i rivo anans, ma la fin a-i sarà nen tant prest”. Peui a l’ha giontà: “Na nassion as leverà contra n’àutra nassion, e un regn contra n’àutr regn. E a-i sarà dij gran taramòt daspërtut, ëd famin-a e ‘d pestilense an diversi pais, e a-i saran ëd fàit afros e ‘d gran segn ant ël cel. Ma anans ch’a-i rivo tute ste còse, av buteran le man adòss, e av përseguiteran. Iv rabasteran ant le sinagòghe e iv butran an përzon. Av mneran dëdnans a ‘d rè e a ‘d governator për càusa ‘d mè nòm. Cola-lì a sarà n’ocasion për rende testimoniansa ‘d vòstra fèj. Sagrineve nen ëd lòn ch’i l’avreve da rësponde, Mi medésim iv darai n’eloquensa e na saviëssa che gnun ëd vòstri aversari a saran bon ëd resistje o ‘d parleje contra. I sareve ‘dcò bandonà da vòst pare e da vòstra mare, e da vòsti frej, e da vòsti parent, e da vòsti amis; e a na faran meuire diversi an tra ‘d voi. I sareve an òdio a tuti për càusa ‘d mè nòm. Contut, gnanca ‘n cavèj ëd vòsta testa a sarà perdù. Con vòsta përseveransa i salvreve vòstra vita” (Luca 21:5-19).
L’episòdi a comensa con ij dissépoj ëd Gesù ch’a armarco con d’amirassion e d’orgheuj coma ch’a l’era bel ël Templ ëd Gerusalem. “Quejdun ëd sò dissépoj a parlava dël templ e ‘d coma ch’a fussa ornà ‘d bele pere e d’oferte votive” (5). Gesù, contut “a campa d’eva an sël feugh” ëd tanta esaltassion: “Ma Gesù a l’ha dit: “Ëd tut lòn ch’i varde, a vniran ij dì ch’a-i sarà lassà nen pera su pera ch’a sìa nen campà giù” (6).
1. Fideve nen a ‘d pere. Ël templ ëd Gerusalem a l’era un fabricà grandios dedicà a Nosgnor, ël Dé ver e viv ch’a l’avìa fàit d’Israel sò pòpol sernù. Ël dover d’Israel a l’era d’esse testimoniansa al mond ëd fidelità a Nosgnor e a sò volèj arvelà. Për j’israelita, ël templ ëd Gerusalem a l’era simbol ëd la presensa ‘d Nosgnor an mes a lor e dla certëssa ‘d Soe benedission, cole che Chiel a l’avìa garantije quand ch’a l’avìa stabilì Soa aleansa con lor. Cole benedission, contut, a j’ero condissionà da soa fidelità ‘d lor ai Sò propòsit. Për lòn, ël templ a podìa nen esse considerà an chiel istess na garansìa, n’assicurassion. J’antich profeta tanme Geremìa a l’avìo bin avertije nen mach dla possibilità ‘d perde col bel templ ch’a l’era sò orgheuj ëd lor, ma d’esse fin-a dispossessà ‘d soa tèra e dësbergiairà për ël mond. A l’era già capitaje tant temp anans për l’infedeltà e ‘l tradiment ch’a l’avìo manifestà. A l’avìo, contut. ancora nen amprendù la lession. Gesù a fà ambelessì la predission che ‘l templ ëd Gerusalem a sarìa stàit torna dëstrùì e ‘l pòpol d’Israel dësperdù për ël mond. La gran massa dij Giudé e soe autorità a j’ero arfudasse d’arconòsse Gesù coma ‘l Messìa promess e mancà ‘d paròla anvers a Nosgnor. Ël decret ëd Nosgnor a l’avrìa realisasse. Chiel a schersa nen: lòn ch’a dis a lo fà, e sensa gnun “éh, già, ma e però”. Ël Templ a l’era tanme ‘n sacrament dla presensa ‘d Nosgnor, ma a podìa nen esse na garansìa sensa che lor a portèisso anans, fedej, il propòsit ëd Nosgnor. Ëd conseguense negative i l’oma da spetèje ‘dcò nojàutri s’i soma nen lòn ch’i dovrìo esse, conseguense che Nosgnor a l’ha bin precisà. Gesù a lo buta an ciàir.
2. Na tragedia voltà an benedission. Sicur, coj aveniment a sarìo stàit na tragedia, ma ij dissépoj ëd Gesù a l’avìo da considereje ëd na manera pì amplia. A l’avìo da comprende bin la rason ëd coj aveniment. An efet, për decret ëd Nosgnor, d’aveniment coma la dëstrussion ëd Gerusalem e ‘d sò Templ a sarìo rivà për na rason dobia: ël giudissi ‘d condan-a contra Israel e lë spantiament për ël mond dl’Evangeli cristian. L’istess a sarìa capità për la mòrt ëd Gesù Crist ans na cros: na tragedia, ma ‘d valor anfinì për la salvëssa ‘d coj ch’as confido an chiel. A dis la Paròla: “col òm ... an essend ëstàit tradì conforma ‘l propòsit predeterminà e precognission ëd Nosgnor, vojàutri i l’eve massalo ancioandlo a na cros për man ëd gent ch’a rispeta nen la lej ëd Dé” (At 2:23) ma: “An Chiel i l'oma la redension për Sò sangh, ël përdon dij nòstri pecà second le richësse 'd Sòa grassia” (Efesian 1:7).
3. Ëd segn premonitòri. Le conseguense negative dij pëccà a càpito nen a l’improvista, ëd còlp, coma s’a fussa na surprèisa. ma a son sèmper prevenù da ‘d marche, da ‘d segn premonitòri. Ij dissépoj ëd Gesù a lo savìo. A l’é për lòn ch’a-j ciamo a Gesù: “Magister, quand l’é-lo, donca, che ste còse a l’han da rivé? E che segn a-i sarà-lo quand cole còse a l’avran da rivé?” (7). Tanme le bestie a l’han la sensibilità, la përcession d’un teramòt ch’a l’é ‘n camin a rivé e i l’oma da scoteje, parèj nojàutri i l’oma da esse sensibij ai “segn dël temp” e dzurtut a j’avertiment ch’an dà Nosgnor ant soa Paròla e pijela an sël sério për pijene ‘d precaussion: a son savi coj ch’a lo fan.
4. Le marche a podrìo ‘dcò anganene. Contut, i l’oma ‘dcò d’avèj ëd disserniment, përché le marche, ij segn, a podrìo ‘dcò anganene. A l’é për lòn che Gesù a-j dis ëdcò: “E chiel a l’ha dije: “Pijeve varda ‘d nen esse dëstradà, përchè diversi a vniran a mè nòm an disand: ‘A l’é mi che son ël Crist’ e ‘Ël temp a l’é rivà!”, ma chërdje nen, andeje nen dapress. Quand ch’i sentireve ‘d guère e d’arvire, sbaruveve nen, përchè a venta che cole còse a-i rivo anans, ma la fin a-i sarà nen tant prest”.Peui a l’ha giontà: “Na nassion as leverà contra n’àutra nassion, e un regn contra n’àutr regn. E a-i sarà dij gran taramòt daspërtut, ëd famin-a e ‘d pestilense an diversi pais, e a-i saran ëd fàit afros e ‘d gran segn ant ël cel” (8-11).
Ancora ancheuj a capito d’aveniment naturaj, sociaj e polìtich ch’a buto an agitassion tanti ch’a-j dan da ment a d’ansidite predission da ‘d gent ch’a l’han la fama d’esse ‘d profeta. A peul desse ch’a parlo dla fin dël mond ch’a sarìa vzin-a a rivé. La fin ëd tute le còse, contut, a vnirà mach e ‘d manera esclusiva conforma la sequensa dj’aveniment ch’a son fortì da le Scriture Sante, e nen an n’àutra manera. Parèj, i l’oma gnun motiv d’esse an agitassion: i l’oma da conòsse le Scriture! Lòn ch’i l’oma da fé, contut, dàit che Gesù un bel dì a sarà d’artorn, coma ch’a l’ha promëttulo, a l’é d’ess-ne sèmper pront parèj che, quand ch’a vnirà, Chiel an trovrà coma che Chiel a veul, a l’euvra, coma ‘d gent ch’a viv ant la fiusa e ant l’ubidiensa a Soa Paròla. A l’é bin da disse, peui, che l’artorn ëd Gesù a ciaperà tuti ‘d surprèisa, visadì, a-i saran nen ëd marche, ëd segn premonitòri. La Bibia, an efet, a dis: “Ora, rësguard ai temp e a la sequensa 'd lòn ch'a l'ha da rivé, mè frej e seur, a l'é nen da bzògn ch' un av n'a scriva, përch' i seve bin che 'l Dì ‘d Nosgnor a vnirà coma 'n làder ëd neuit. Quand che la gent a dirà: "I vivoma 'n pas e sicurëssa!" antlora la ruina a-j pijerà a l'improvista com' ij dolor ëd na pajolanta, e a l'é sicur ch'a la podran nen schivié. Ma voi, frej e seur, i seve nen ant ël top, parèj che col dì-là iv pija a l'improvista coma 'n làder, përchè voi i seve fieuj 'd la lus e fieuj dël dì. I soma nen ëd la neuit né dël top. Noi i l’oma nen deurme coma j'àutri, ma vijé e sté sòbri. Coj ch'a deurmo, a deurmo 'd neuit, e coj ch'as ancioco, as ancioco 'd neuit” (1 Tessalonian 5:1-6).
5. Ëd përsecussion inevitabij. N’àutra predission che Gesù a fà ambelessì a l’é cola dle përsecussion ch’a patiran ij dissépoj ëd Gesù, ij cristian. A dis: “Ma anans ch’a-i rivo tute ste còse, av buteran le man adòss, e av përseguiteran. Iv rabasteran ant le sinagòghe e iv butran an përzon. Av mneran dëdnans a ‘d rè e a ‘d governator për càusa ‘d mè nòm. (...) I sareve ‘dcò bandonà da vòsti pare e da vòstre mare, e da vòsti frej, e da vòsti parent, e da vòsti amis; e a na faran meuire diversi an tra ‘d voi. I sareve an òdio a tuti për càusa ‘d mè nòm” (12,16).
L’arferiment ch’a fà a l’é nen mach j’aveniment dël temp ëd Gesù, ma la situassion ch’a-j van ancontra sèmper tuti coj ch’a son fedej a Gesù coma ‘l sò Signor ëd lor. Purtròp, a peul nen esse divers, përchè ‘l mond a l’ha an ghignon Nosgnor e la vrità, e a peul nen toleré ‘d gent ch’as sogeta nen ai fàuss signor ëd cost mond, ch’a vorìo avèj ël podèj pien. Darera ëd lor, stërmà, a-i é peuj ël nemis për ecelensa ‘d Nosgnor, Sàtana, ch’a vorìa chiel esse ‘l dé dj’uman. Ij cristian fedej a avran da soporté - a dis Gesù - për amor ëd Chiel e dla vrità, fin-a l’aversion e l’esclusion da part ëd soa famija ‘d lor e dj’amis, lòn ch’a l’é l pì malfé da soporté. Fin-a ancheuj, an tut ël mond, doemila agn apress la vnùa ‘d Gesù an sla tèra, ij cristian a son përseguità da pì che an tùit j’àutri sécoj. Ij cristian, contut, as fan coragi, përchè sossì a l’é ‘dcò ël segn che l’artorn ëd Gesù a l’é davzin. A sarà Chiel ch’a-j rendrà giustissia e a-j darà d’arlass.
6. La përsecussion a l’é n’ocasion ëd testimoniansa. La përsecussion e ij patiment dij cristian, për amor ëd Gesù, a servirà nen për feje sté ciuto e chiet (coma ch’a vorìo ij sò përsecutor) ma a servirà për fé chërse la fòrsa ‘d soa testimoniansa midèma. Gesù a dis: “Cola-lì a sarà n’ocasion për rende testimoniansa ‘d vòstra fèj” (13). A l’é la testimoniansa a la vrità ant un mond ëd busiardarie!
“Lòn ch’i avròma da dì ai nòstri përsecutor?” a-j ciamo a Gesù. E chiel a-j rëspond: “Sagrineve nen ëd lòn ch’i l’avreve da rësponde, Mi medésim iv darà n’eloquensa e na saviëssa che gnun ëd vòstri aversari a saran bon ëd resistje o ‘d parleje contra” (14-15). Gesù an dà la promëssa ch’a sarà lë Spirit Sant medésim a buteje an boca le paròle e la sapiensa ch’a l’avran da manca per deje glòria e dësvergonié j’aversari’d lor. A dëscheurveran coma la testimoniansa che parèj a daran a sia fòrta e che gnun a podrà arzistla - coma dimostra la stòria dla cesa antica e dij martir.
7. A-i son ëd pressiose promësse. A la fin, i trovoma ant lòn che Gesù a dis ambelessì, ëd promësse pressiose. A dis:“Contut, gnanca ‘n cavèj ëd vòsta testa a sarà perdù” e “Con vòsta përseveransa i salvreve vòstra vita” (18,19). La prima promëssa a l’ha nen da esse comprèisa ant ël sens che ai dissépoj ëd Crist a-j capiterà mai gnente 'd mal - përchè tanti, an efet, a l'han faje patì 'd maniera afrosa e a son ëstàit massà. Ant ël contest, a l'é vera che ij cristian, avertì da la profëssia 'd Gesù, a son riussì a scapé anans che ij Roman a dëstruisso Gerusalem e a massèisso la pì part dij sò abitant. An general, contut, ël cristian a peul esse sicur che Nosgnor a-i conced fòrsa, passiensa, consolassion e n’arcompensa: ij don ëd la providensa, ansema a la vita eterna an Crist, a-i fà nen lòn ch'a-j càpita an cost mond! Gesù ambelessì a parla ‘d përdission. ëd gent perdùa: e bin, lor, për grassia ‘d Nosgnor, a lo saran nen. La sconda promëssa,“Con vòsta përseveransa i salvreve vòstra vita”, a veul dì che Nosgnor a-j acòrda ‘l don ëd la përseveransa, d’arsziste fin-a a la fin, ëd nen arneghé Nosgnor - e perdse për la strà, ëd marcé an sël senté dla vita cristian-a e ‘d rivé fin-a al traguard, l’ariv.
Conclusion
Ancheuj i l’oma considerà ‘l discors profètich che Gesù a fà ai sò dissépoj a propòsit ëd la dëstrussion dël templ ëd Gerusalem, orgheuj dël pòpol d’Israel e ‘l dësbergiairament dij cristian che, avertì dë scapé anans a coj fàit, a l’avrìo spantià ‘l messagi dl’Evangeli për ël mond. A l’era na tragedia che Nosgnor a l’avrìa cambiala ant na benedission. L’istess, la mòrt ëd Gesù Crist an sla cros, a sarìa nen ëstàita la dërota, la dësfàita dël moviment cristian, ma la fondassion medésima ëd la salvëssa eterna ‘d tuti coj ch’a l’avrìo fidasse a Chiel. Vera, esse cristian con coerensa a l’ha d’amplicassion ch’a peudrìo esse bin dzagreàbil, ma a mérita la pen-a, ma, coma ch’a dis Gesù: “Ma che profit a farà-lo mai col òm ch’a vagna tut ël mond ma peuj ch’a perd l’ànima? O còsa podrà mai l’òm dé an cambi ‘d soa ànima?” (Maté 16:26).
Ij përsonagi dla granda rapresentassion dla stòria d’ës mond a saran tòst dësmentià, ma coj ch’a son ëscrit ant ël lìber dla vita ‘d Nosgnor a saràn mai dëscancelà, përchè, për la grassia ch’a l’é stàita dàita an Gesù Crist, a son ëd gent ch’a apartniss a Chiel për sémper. É-lo che vòst nòm a l’é marcà an sël lìber dla vita ëd Gesù Crist?
13 ‘d Novèmber 2016 - Duminica apress Pancòsta ch’a fà 26
Test da lese: Isaia 65:17-25; 2 Tessalonian 3:6-13; Luca 21:5-19
Orassion: Nosgnor benedet! Chi’it l’has fàit che tute le Scriture Sante a sio scrite për dotrinene; acòrdane ‘d scuteje, lesje, marcheje, amprendje, e digerije ant l’interior, për ch’i peussa ambrassé e tense strèit a la beata speransa dla vita eterna che Ti ‘t l’has dane an nòst Salvator Gesù Crist; ch’a viv e regna con Ti e con lë Spirit Sant, un sul Dé, për ij sécoj dij sécoj. Amen.
venerdì 4 novembre 2016
Chi ch’a sara trovà degn ëd pijé part dël mond ch’a vnirà e ant l’arsurression dij mòrt? (Duminica 6/11/2016)
Për tanta gent dël dì d’ancheuj a-i é gnun-a d’àutra realità che cola ‘d cost mond. A diso o a penso che lòn ch’as ciama ‘l dëdlà, “l’àutr mond”, a sìa mach n’ilusion, na fantasìa, na consolassion a bon mërcà; che quand ch’as meuir a-i resta pì gnente, mach l’arcòrd ëd coj ch’an dzurvivo e ch’an vorìo bin. Nen chërde al dëdlà, contut, a l’é nen mach un fenòmeno modern, ma a-i era ‘dcò ai temp ëd Gesù. Ant l’episòdi dl’evangel ch’i consideroma ancheuj (Luca 20:27-38) Gesù a rëspond a ‘d gent che a arfudava la dotrin-a dl’arsurression dij mòrt e d’un dëdlà e che për lòn a lo contestava. Cos é-lo che Gesù a-j rëspond? I trovroma coma Gesù a deurba ‘dcò për nojàutri ëd prospetive amplie an sl’esistensa, ëd prospetive ch’a peudo cambié nòst present e nòst avnì.Sta vita-sì, é-lo tut lòn ch’i l’oma?
Për tanta gent dël dì d’ancheuj a-i é gnun-a d’àutra realità che cola ‘d cost mond. A diso o a penso che lòn ch’as ciama ‘l dëdlà, “l’àutr mond”, a sìa mach n’ilusion, na fantasìa, na consolassion a bon mërcà; che quand ch’as meuir a-i resta pì gnente, mach l’arcòrd ëd coj ch’an dzurvivo e ch’an vorìo bin. A diso che chërdje a sìa mach d’ampacc a gòde na vita pien-a e realisà ambelessì, e fin-a na distrassion dal compiment ëd nòstre responsabilità an cost mond. A diso ch’i dovoma aceté l’idèja dla mòrt coma la fin completa ‘d nòstra vita e ch’i l’oma mach da pensé a l’ardità ch’is lassoma dré e ch’a l’ha da esse ‘l pì possibil ëd pèis. A l’é për lòn che chi ch’a dis o a pensa parèj soens a arfuda “la religion” o ch’a pensa che la religion ’a sìa al màssim na manera për cissé a fé ‘l bin, për fé coragi, o për selebré ij moment dla vita o j’arcòrd. É-lo che vojàutri i pense ‘dcò parèj? A l’é na përsuasion che ancheuj a së spantia.
La fej cristian-a, contut, cola ch’a l’é fedel a lòn ch’a mostra ‘l Testament Neuv - ch’a l’é Paròla ‘d Nosgnor - a l’ha na vision amplia e bin echilibrà dl’esistensa: a dà ‘d valor a la vita d’ancheuj për vivla bin con amor e giustissia, conform a la volontà ‘d Nosgnor, e a varda con susta ‘d podèj intré, grassie al Salvator Gesù Crist, ant ant na dimension diversa dl’esistensa an pien-a comunion con Nosgnor quand ch’a sarà terminà nòst temp an sla tera. Lolì a l’é lòn ch’an mostra Nosgnor Gesù Crist, ch’a l’é arsussità dai mòrt, “ël prim an tra tanti frej”. A l’é pròpi l’arsurression, l’euvra e le sicure promësse ‘d Gesù ch’an dan la fòrsa, lë slans e la motivassion tant ëd vive bin che ‘d meuire bin, përchè ch’a l’é Chiel ch’a l’é ‘l sens ùltim ëd nòstra esistensa, n’esistensa ch’a finiss nen ant la dimension ch’i la vivoma ancheuj. Ël destin ch’i l’oma coma d’uman a l’é nen ëd terminé an póer e dësparì, ma, conform a lòn ch’an dis ciàir Nosgnor, a l’é vive con Chiel e për Chiel la vita che për nojàutri Chiel a l’ha vorsù fin dal prinsipi ëd nòstra creassion. S’i arfusoma cost destin-sì, ël nòst a sarà bin d’àutr e nen lòn ch’i chërdoma...
Nen chërde al dëdlà, contut, a l’é nen mach un fenòmeno ëd nòstra “modernità”, ma a-i era ‘dcò ai temp ëd Gesù. Ant l’episòdi dl’evangel ch’i consideroma ancheuj, Gesù a rëspond a ‘d gent che, an efet, a arfudava la dotrin-a dl’arsurression dij mòrt e l’esistensa d’un dëdlà, e che për lòn a lo contestava fòrt. A pensavo che la dotrin-a dl’arsurression a l’avèissa gnun sens, e për dimostrèjlo a-j buto dëdnans un cas ch’a pensavo che chiel a podèissa nen arzolve. Scuté:
“Peui quajdun dij saducé, ch’a nego ‘d pianta l’arsurression, a son avzinasse e a l’han proponuje costa dificoltà: “Magìster, Mosè a l’ha lassane për ëscrit che se ‘l frel ëd quajdun a l’é mòrt avend na fomna, e ch’a sia mòrt sensa masnà, sò frel a pija soa fomna e ch’a daga ‘d masnà a sò frel. Ora a-i é staje set frej, dont ël pì vej a l’ha pijà na fomna, e a l’é mòrt sensa avèjne ‘d masnà. E ‘l second a l’ha pijala e a l’é mòrt ëdcò chiel sensa avèj ëd masnà. Peui ël ters a l’ha pijala, e parèj tùit ij set; e a son mòrt sensa lassé na quaj masnà. A la fin, apress ëd tuti lor, la fomna a l’é ‘dcò mòrta. Parèj, donca, quand ch’a sarà ‘l temp dl’arsurression, ëd chi, tra coj set, chila a na sarà la fomna?”. E Gesù a l’ha rësponduje: “A l’é coj ch’a vivo an cost mond-sì ch’as marido. Tutun, coj ch’a saran trovà degn ëd pijé part dël mond ch’a vnirà e ant l’arsurression dij mòrt, lor a pijeran nì fomna nì marì, përchè a podran pa pì meuire, dagià ch’a saran parèj dj’àngej, e ch’a son fieuj ëd Nosgnor. Ora, ch’ij mòrt a arsussito, Mosè medésim al l’ha falo vëdde davzin al busson afoà, quand che chiel a ciama Nosgnor: ël Dé d’Abraham, e ‘l Dé d’Isàch, e ‘l Dé ‘d Giacòb. Ora, Nosgnor a l’é nen ël Dé dij mòrt, ma d coj ch’a son viv, përchè tùit a vivo grassie a chiel”. E quajdun dij magìster ëd la Lej a l’ha dije: “Magister, tl’has rëspondù bin”. E gnun a l’ha pì nen ancalasse a feje ‘d chestion” (Luca 20:27-39).Col ch’a l’era-lo l’eror dij Saducé? A l’era che lor a consideravo le còse, la realità dë sto mond (an col cas-lì ël matrimòni), parèj ch’i lo conossoma ancheuj, coma s’a fussa quajcòsa d’assolut, ch’a peul nen esse divers. Vera, ël matrimòni, l’aleansa ‘d vita an tra n’òm e na fomna, a l’é n’istitussion ch’a l’ha stabilìa Nosgnor, ch’a l’ha ‘d bu precis, ch’a deuv esse onorà, goernà e arsanà quand ch’a l’é an crisi, ma ‘l matrimòni a riguarda mach la vita an ësto mond. A sarà nen l’istess ant ël mond ch’a vnirà. Ant na diversa manera d’esiste, cola ch’a riguarda “ël dòpo”, ël matrimòni (e motobin d’àutre còse) a sarà pi nen da manca. Ij Saducé a l’avìo da slarghé ij sò orisont ëd lor, a j’ero ‘d gent ëd prospetive limità, da la vista curta.
Sto-sì a l’é l’eror che ‘dcò a fan tanti ancheuj. A considero esse la nòrma lòn ch’a vëddo, lòn ch’a-i é ancheuj, ij fenòmeno d’ancheuj. An efet, la nòrma, lòn ch’a l’é da consideresse “normal”, ël criteri ‘d comparision, a l’ha da esse fòra da nojàutri - a l’ha da esse lòn che Nosgnor a l’ha arvelà, ij sò propòsit, ij sò proget dla creassion. Ancheuj tut a dëscad e a meuir, nojàutri comprèis. Tutun, la decadensa e la mòrt, a l’é nen l’ùltima paròla, “la nòrma”, përchè për nojàutri Nosgnor a l’ha progetà bin d’àutr. Nosgnor Dé a l’é ël Dé ch’a viv, ël Dé ch’a l’é vita e ch’a dà ‘d vita. Nosgnor a l’é nen ël Dé dla mòrt!
Ij Saducé a conossìo nen Nosgnor Dé coma ch’a chërdìo ‘d conòsslo - e a conossìo nen l’òm, la creatura uman-a. A tnisìo nen an considerassion coma che Nosgnor ’a l’avìa creà j’uman fin dal prinsipi, coma ch’a son dventà e coma ch’a l’avrio da esse. Ël destin dj’uman a l’era nen la mòrt, ma la vita. La mòrt a l’é l’arzultà dël pëccà, l’arzultà ‘d lòn ch’i soma slontanasse da Nosgnor. La mission ëd Gesù a l’é butene torna an comunion, an comunicassion con Nosgnor, e coj ch’arsòlvo ‘l problema dël pëccà grassie a l’euvra ‘d Gesù, as ancamin-o vers la vita, la vita ch’a finiss pì nen, cola dl’arsurression! Gesù a podìa nen esse ampërzonà, sarà ‘ndrinta, dla mòrt përchè Chiel a l’è n’òm an përfeta comunion con Nosgnor. A l’é për lòn ch’a l’avìa promëttù d’arsussité e ch’a l’é arsussità dai mòrt. L’istess destin a l’han tuti coj ch’as fido an Chiel: un destin d’arsurression a la vita ch’a finiss pì nen.
A fà gnun-a surprèisa che tanti a chërdo nen a ‘d prospetive ch’a van dëdlà ‘d lòn ch’i conossoma ancheuj! A son doe le rason për sossi. An prim leugh, i vivoma coma ant na scàtola sigilà: tant nòstri sens che l’arserca sientifica a peudo nen seurtne fòra - con ij nòstri mojen. I podoma nen conòsse lòn ch’a n’é fòra, dëdlà, da noi istess: i podoma mach avèjne d’intuission. An tra nojàutri e lòn ch’a-i é dëdlà a-i é coma ìn precipissi, n’abim. A lo dis Gesù medésim an la paràbola dlë sgnor e ‘d Lasàr, quand ch’a buta ‘n bòca a Abraam le paròle: “Pì ‘d lòn, a-i é ‘n gran abim an tra nojàutri e vojàutri, ëd manera che coj ch’a vorìo passé da sì a lì con vojàutri a peudo nen; nì da lì passé ansissì’” (Luca 16:26). I l’oma da manca ‘d n’arvelassion da l’estern ëd lòn ch’a j’é “là fòra”. A l’é ‘n pò coma cola stòria ch’a imagina doi binej ant la pansa ‘d soa mare ch’as ciamo: “A-i sarà ‘d vita apress la nàscita? È-lo ch’a-i è n’àutr mond fòra da sì?”.
An ëscond leugh, la përcession ch’i l’oma ‘d Nosgnor e dël trassendent a l’é oscurà da la testarda nòstra arvira e nemicissia contra ‘d Chiel. A l’é sossì ch’an rend dij nemis nen mach ëd Soa Përson-a, ma ‘dcò ‘d Soa Paròla d’arvelassion, e ch’a na rend insensibil, frèid, dur, indiferent. A l’é lòn ch’a buta an evidensa l’Apostol quand ch’a scriv: “Iv diso, donca, e iv domando da part dël Signor, ëd comporteve pì nen coma ch'a fan ij pagan ch'a van mach dapress a 'd pensé ch'a l'han gnun valor. Soa anteligensa 'd lor a l'é ant lë scur e a stan da leugn da la vita 'd Dé an càusa dla durëssa 'd sò cheur ch' a-j mantniss ant la gnoransa. Insensìbil coma ch'a son, a l'han dasse al libertinagi fin-a al pont ëd comëtte sensa fren d'ògni sòrt ëd saloparìa. Vojàutri, contut, a l'é nen sossì ch'i l'eve amprendù dal Crist” (Efesin 4:17-20).
Lòn che nojàutri i vëddoma nen o ch’i vorsoma nen vëdde, a l’é Nosgnor Gesù Crist ch’an n’ha arvelalo quand che - i podrìo dì - a l’ha campà giù na part dël mur ch’an sara an nòstra “përzon cognitiva” për intrene e fene conòsse Nosgnor e ‘l “dëdlà”; coma che Chiel a dis: “për motiv ch'i son sortì da Dé e ch'i ven-o da Chiel. I son pa vnù për mè cont: a l'é Chiel ch'a l'ha mandame” (Gioann 8:42). A-i é gnun mej che Gesù ch’a l’abia conossù diret Nosgnor e ch’an peussa dëspieghenlo. A l’ha falo e peui a l’é artornà an cola dimension da ‘ndoa ch’a l’é vnù. Ambelessì a l’ha riscatà d’òm e ‘d fomne - e a lo fa ancora ancheuj për ël mojen dl’Evangel - ch’as fido ‘d chiel, ch’a-j van dapress e ch’a-j porterà con chiel ant cola dimension. Gesù a-j giuta a pensé an n’àutra manera, a dovré d’ categorie diverse da cole ‘d cost mond, a slarghé le prospetive. Nojàutri i l’oma na vision tròp limità, i l’oma la vista curta. I l’oma da slarghela, i l’oma da cambié ‘d sana pianta!
Chi ch’a son cole përson-e che Gesù Crist a-j deurb j’euj e a-j porterà con chiel “ant ël dëdlà”? A lo dis chiel pròpi an ël test d’ancheuj: “Coj ch’a saran trovà degn ëd pijé part dël mond ch’a vnirà e ant l’arsurression dij mòrt - lor a pijeran nì fomna nì marì, përchè a podran pa pì meuire, dagià ch’a saran parèj dj’àngej, e ch’a son fieuj ëd Nosgnor”.
An efet, a-i é an cost mond doe categorìe ‘d përson-e ch’a son armarcà da le paròle ‘d Gesù ch’i trovoma ambelessì: “ij fieuj ëd cost mond” e “ij fieuj dl’arsurression”, ij fieuj ëd Nosgnor. Ij prim a son coj ch’a son ampërzonà ant le categorìe ‘d ës mond-sì e ch’a vëddo nen pì anans; jë scond a son coj ch’a arsèivo la grassia dla salvëssa an Gesù Crist, coj ch’a na son liberà, da costa përzon, për l’euvra ‘d Gesù Crist. Coma ch’a dis l’Apòstol: “...përchè, coma i l'hai dive sovens e adèss iv diso torna con ëd larme, a son tanti coj ch'a vivo da nemis ëd la cros dël Crist. La fin ëd coj-lì a sarà la perdission. A l'han për sò Dé la pansa. As vanto 'd lòn ch'a dovrìa pitòst esse soa onta e a penso mach a le còse dla tèra. Nòstra sitadinansa, nopà, a l'é an cél e d' ansilà i spetoma 'dcò 'n Salvator: ël Signor Gesù Crist. Chiel a cambierà ‘l còrp ëd nòstra umiliassion e a lo rendrà conform a Sò còrp glorios, pr’ ël mojen ëd cola potensa che Chiel a dovra për sogetesse tute le còse” (Filipéis 3:18-21).
Nen tuti a saran trovà degn ëd pijé part dël mond ch’a vnirà e ant l’arsurression dij mòrt. A-i sarà na giusta discriminassion!
La domanda da fesse, contut, a l’é chi ch’a sarà-lo trovà degn ëd pijé part dël mond ch’a vnirà, dait ch’i soma tuti ëd malfator, d’arviros, dij nemis ëd Nosgnor, condanà a resté “an përzon” da la giustissia ‘d Nosgnor? Ò bela! Ma coj ch’arsèivo la grassia dla liberassion, dla salvëssa, da la benevolensa dël Ré dij rè. Sens’ avèjne ‘d mérit, a-i son ëd malfator tanme nojàutri ch’i lo soma tuti, e ch’a arsèivo la grassia dla salvëssa.
Pensé a lòn ch’a l’era capità anans che Gesù a meuirèissa an sla cros. Gesù a l’era stane anciodà ansema a doi àutri, ch’a j’ero ‘d malfator, e ch’a l’ero stàit ëdcò mnà an cola ocasion për feje meuire ansema a Gesù. Visevne ‘d la stòria? “E un dij malfator ch’a l’ero pendù a lo ingiuriava disand: “Se ti ‘t ses ël Crist, salv-te da ti midem, e nojàutri con ti. Ma l’àutr malfator, pijand la paròla, a lo rimprociava fòrt, disandje: “L’has-to gnanca ‘n pò ‘d timor ëd Nosgnor, tì ch’it patisse l’istessa pen-a? A l’é con giusta rason che nojàutri i soma ambelessì, përchè bin i meritoma sti patiment për motiv dël mal ch’i l’oma fàit, ma stossì a l’ha fàit gnente ch’a dovèissa nen fé”. Peuj a l’ha dit a Gesù: “Gesù, arcòrdte ‘d mì quand ch’it rivras an tò Regn”. E Gesù a l’ha dije: “An vrità it diso, che ancheuj it saras ansem a mi an paradis” (Luca 23:39-43).
A-i ero doi malfator, doi criminaj, ma mach a un ëd lor Gesù a-j dis: “Ancheuj it saras ansem a mi an paradis”. Col malfator a sarìa stàit purificà dai sò pëccà e rendù degn ëd pijé part dël mond ch’a vnirà e ch’a l’é present ant na diversa dimension dlë spassi e dël temp. Soa vita a l’era nen ëstàita diferenta da l’àutr malfator e as meritava gnun-a atension. Còs é-lo ch’a l’era rivà? Che col malfator a l’era dësvijasse a la vrità: a l’avìa arconossù la giustissia ‘d soa condan-a, a l’avìa nen arvirass-ne e a l’avìa arconossù Gesù Crist, nossent, coma ‘l Salvator. A l’avìa ciamà la grassia ‘d podèj intré ant ël regn ëd Nosgnor, ël paradis, e con ëd pentiment e ‘d fej a l’ha arseivula, bele ant j’ùltim moment ëd soa vita! A l’era stàit tocà da la grassia ‘d Nosgnor! Gnun-a euvra meritòria, gnun-e sirimònie, gnun-a pretèisa. A podìa gnanca slonghé soa man, përchè ch’a j’era fissà a la cros. Con ël pòch fià ch’a-j restava a l’ha arconossù la giustissia ‘d soa condan-a e che Gesù a l’é ‘l Signor e ‘l Salvator. A l’avìa bandonà la testardaria, l’orgheuj e le bëstëmmie che sò compagn a l’avìa nen arnunsiaje gnanca an pendenda da na cros - e a l’é stàit salvà. A l’ùltim moment! Nojàutri, ch’i soma ‘dcò ‘d malfator dëdnans a Nosgnor, é-lo ch’i lo arconossoma, o ...som-ne dispòst a ‘ndé a përdission ma nen a ‘rnunsié a nòst orgheuj - gnanca mòrt? A l’é sossì ch’a fà la diferensa, ch’a l’é “ël discriminant” an tra “ij fieuj ëd cost mond” e “ij fieuj ëd Nosgnor”.
An ësto mond pien ëd gent arvirosa a Nosgnor e nemisa dij sò giust ordinament, gnun ëd nojàutri a méritrìa la minima considerassiom da part ëd Nosgnor - mach soa giusta condan-a. Ëdcò ‘l pì cit dij nòstri pëccà,an efet, a l’é tanme na spussa, na fiàira afrosa ch’a dà ‘d nàusia - dëdnans a Nosgnor - n’ofèisa, n’insolensa - për Soa majestà e santità.
Cola ch’a sarà-la toa rispòsta dëdnans a la përson-a ‘d Gesù Crist ch’a l’é vnù për dovertene j’euj, për slarghé nòstre prospetive, per ristabilì nòstra vita guastà dal pëccà a sò destin ëd vita? Chiel a ha falo për ël mojen ëd soa vita, ‘d soa mòrt e ‘d soa arsurression. Seguitras-to a d’esse teston e orgojos, an avend pì car lë scur ëd toa borgnarìa e dla mòrt? Chërd nen che tut a sarà finì për ti al moment ëd toa mòrt. Se ti ‘t të ten-e nen bin strèit a Gesù da ancheuj, an giontand tò destin al sò, toa ànima a sarà perdùa për sèmper ant ël top pì afros. E gnanca fate gnun-e ilusion ch’a-i sio d’àutre speranse ch’a sio nen confortà da lòn ch’a dis ël Signor Gesù Crist, përchè chiel a conòss pì che qualsëssìa d’àutri coma ch’a stan le ròbe. A l'é motobin savi col ch’as fida ‘d chiel, la via. la vrità e la vita. I prego ch’a peussa esse parèj për ti ch’it l’has seguità a scoteme fin-a sì. Ch’a peussa esse la toa la benedission che l’Apòstol a scriv ant na soa litra:
“Frej e seur amà da Nosgnor! I l’oma sèmper da dije grassie a Dé për vojàutri, già che chiel a l’ha sernuve an tra ij prim për acordeve la salvëssa - na salvëssa ch’a l’é vnùa për ël mojen dlë Spirit ch’av rend sant e për la fej ant la vrità. Dé, për ël mojen dl’Evangeli ch’i l’oma nunsiave, a l’ha ciamave a possede la glòria ‘d Nosgnor Gesù Crist. Donca, frej e seur, tnive bin ferm e l’àbie da bon cont le dotrin-e ch’i l’oma mostrave ‘d përson-a e për litra. Ora, chiel istess Gesù Crist, ël Signor nòstr, e Dé, nòst Pare, ch’a l’ha vorsune bin e ch’a l’ha acordane, për soa grassia, na consolassion eterna e na bon-a speransa, ch’a confòrta vòstri cheur e ch’av rinfòrsa con d’ògni sòrt d’euvre bon-e e ‘d bon-e paròle” (2 Tessalonian 2:13-17).
6 ‘d Novèmber 2016 - Duminica apress Pancòsta ch’a fà 25
Test da lese: Agé 1:15b-2:9; Salm 145:1-5, 18-22; 98; 2 Tessaloniani 2:1-5, 13-17; Luca 20:27-38
Orassion: Nosgnor! Dont tò Fieul benedet a l’é vnùit an cost mond për dëstrùe j’euvre del diav e rendne fieuj ëd Dé e ardité dla vita eterna: Acòrdane che, con costa speransa, i peuda netiene tanme Chiel a l’é pur; a la mira che, quand Chiel artornrà con potensa e gran’ glòria, i peuda esse rendù tanme Chiel ant sò Regn etern e glorios; anté ch’a viv e regna con Ti e con lë Spirit Sant, on sol Dé, për ij sécoj dij sécoj. Amen.
Iscriviti a: Post (Atom)


text:
L'Urganizaziun di Naziun Ünii (ONU/ÜNU, UN United Nations in ingles) a l'è un urganism suranaziunal fundaa in del 1945 e che al dì d'incö al met insema 192 stat. El sò ubietiv a l'è la cooperaziun e la sigüreza internaziunala, el desvilüp ecunomigh, el prugress sucial, i dirit de l'om e la pas in del mund. L'ha ciapaa el post de la vegia Sucietà di Naziun per fermà i guer intra i paes e 'me piatafurma per el dialugh. La gh'ha dent anca alter urganizaziun sussidiari cunt ognidüna i sò missiun.
I sò lenguv ufiziaj a hinn ses: l'ingles, el spagnöl, el cines, el rüss, el frances, e l'arab.
La sed a l'è a New York, USA.


text:
L'armada svizra na po betg cumprar novas rachetas per la defensiun suenter ch'il project per in sistem da defensiun BODLUV è vegnì sistì. Quai vul il Cussegl federal uss midar. Ils 700 milliuns francs ch'en stads previs per il project duain tuttina pudair vegnir duvrads.
Tenor il Cussegl federal vegn la planisaziun d'armaziun adattada. En sia resposta sin ina moziun ord dal Cussegl dals chantuns fa el allusiun al proceder suenter il na a la cumpra dal Gripen. Lura aveva’ins cumprà anticipadamain tschertas chaussas d'armaziun cun daners ch'eran vegnids libers.
RR novitads 15:00


text:
Infurmaziuns legalas
Copyright
Tut ils dretgs resalvads. L’entir cuntegn da questa pagina d’internet è protegì dal dretg d’autur. (Inginas paginas pon era cuntegnair maletgs e texts, dals quals il dretg da copyright è tar terzs.) Il cuntegn dad www.ideesuisse.ch po be vegnir duvrà per diever privat. Tut ils auters dievers èn resalvads. Be cun il consentiment en scrit dad SRG SSR idée suisse astga’ins – per diever commercial u betg commercial – derasar, modifitgar, render accessibel a terzs, copiar sin purtaders da datas optics u electronics, reproducir, arcunar e duvrar il cuntegn da questa pagina d’internet.
Cun questa pagina d’internet na vegn betg concess ina licenza per il diever da la proprietad spiertala da la SRG SSR idée suisse u da terzs.
Links e hyperlinks
Sche Vus activais tscherts links u hyperlinks sin questa pagina d’internet, alura bandunais Vus questa pagina per ir sin paginas d’internet externas. La SRG SSR idée suisse na surprenda nagina responsabladad per ils cuntegns da talas, per ils products e servetschs offrids là u per autras purschidas.
Segirtad e protecziun da datas
Eventualmain vegnis Vus dumandads dad inditgar infurmaziuns persunalas. Igl è facultativ da respunder a quellas dumondas. Tut las infurmaziuns persunalas rimnadas sin questa pagina d’internet vegnan registradas exclusivamain per Vossa assistenza individuala, ubain ch’ellas servan per trametter a Vus infurmaziuns u purschidas. La SRG SSR idée suisse na venda betg e na surdat er betg quellas datas a terzs. La SRG SSR idée suisse garantescha che Vossas indicaziuns vegnian tractadas confidenzialmain tenor las leschas vertentas per proteger datas.


text:
In the Cut
In the Cut (In dal taj) 'l è 'n thriller eròtic americàṅ dal 2003 dla Jane Campion trat da 'n rumànś dla Susanna Moore ciamâ Dèntar.
La Nicole Kidman, ch'la gh'iva da far la part dla Frannie, l'à pò decìś ad tiràr-'s indrē, tgnénd a drē sōl a la prudusiòṅ e lasànd-la a la Meg Ryan ch'la s cava via i pagn dla ragàsa "àqua e savòṅ" par giràr un film malnét asè.
Al film, custâ dódas migliòṅ ad dòlar, 'l à finî cun 'l ardupiàr-i.
Sunt
La Frannie (Meg Ryan), insgnànta ad létri ad New York ch'l'è drē a butàr śò soquànti paròli ch'i fànan part dal linguàǵ bas druâ in di quartēr malfamâ dla sità par dar vita a 'n disiunàri ad "slang", la vèṅ farmàda da 'l investigadōr ad pulisìa Giovanni A. Malloy (Mark Ruffalo) ch'al gh'à da indagàr su 'l masamènt dna dóna ardùta a pès in un giardèṅ davśèṅ a cà sua.
La Frannie la sira prima l'iva vdû na còpia ciulàr in un bar, cun lē ch'la gh'iva i cavìi rós cuma la vitma e lò un tatuàǵ cumpàgn a qvél dal pulisiòt, la pénsa ch'al prév èsar pròpria Malloy al sasèṅ ma la n al para minga via quànd pò qvést chè al gh fà la cōrt. La gh và anc a lèt.
Al killer al và avànti e al cópa anc la sò surelàstra, la Pauline (Jennifer Jason Leigh), e anc da gl'atri ragasōli. Persuàśa ch'al manìac al sia pròpria Giovanni e dòp èsar dvintàda n'imbariagòsa p'r al daspiaśēr, la dóna la gh śibìs n'atra nòt spurcaciòna quànd invéci la gh vōl far un tîr. Quànd lò al riva a cà sua e al s cava śò, lē la gh mét al manéti a i pōls, in dal méntar ch'la cur via par denusiàr-al.


text:
Il sguard sin l'emna
- Sonda, 26.8.2017, 12:06
-
Emprima emissiun:
- Sonda, 26.8.2017, 12:06, RTR
Sur da cumbats cunter las forzas da la natira, il cumbat dals chatschaders grischuns e cumbats politics.
En l'emprim Palaver suenter il program da stad vai per cumbats: il cumbat cunter la forza da la natira suenter la bova en Bregaglia, il cumbat per ina represchentanza da la Svizra taliana en il Cussegl federal, il cumbat dals chatschaders grischuns per l'acceptanza da lur passiun ed il cumbat dals editurs svizzers per raps ed influenza. Quest Palaver è l'ultim da Bernard Bearth.


text:
L’emprova generala02.02.2018
(anr/gv) Dil 2010 – dalla emprema ediziun dalla Trofea Péz Ault – ein las rutas da Caischavedra al Péz Ault vegnidas modificadas pliras gadas. Igl onn vargau han ellas corrispundiu allas pretensiuns dalla Federaziun internaziunala da turas da skis. Quei ha motivau ils organisaturs cun Leo Condrau alla testa da candidar per ina cuorsa dil Cup mundial igl onn 2019. « Nus essan semtgai», ha Condrau saviu communicar dacuort ad ina scuntrada culs voluntaris a Caischavedra. En cuort decida la federaziun dalla surdada. La proxima Trofea Péz Ault ha liug ils 18 da mars. Las preparativas ein gia avanzadas. «Culla situaziun da neiv da quest onn duess quei daventar ina buna caussa», ha Giochen Bearth manegiau. El tgamuna il comite da cuorsa e semtga las rutas. La ruta Verclisa ei biebein 14 kilometers e dumbra 1658 meters differenza d’altezia. Ella meina da Caischavedra al pei dil Péz Ault. La ruta «Gendusas» sedrezza ad amaturs da turas da skis e meina da Caischavedra a Lai Alv, silla distanza dad 8,1 kilometers e 734 meters differenza d’altezia.
La Trofea Péz Ault 2018 ei ina da 22 cuorsas dil Swiss Cup e part dalla seria da cuorsas dalla Svizra orientala. Ella ei medemamein la cuorsa finala dil «Dynafit SAC Yout Cup». Igl onn vargau ei in triep Hollandes separticipaus alla Trofea Péz Ault ella categoria «campiunadi naziunal hollandes». Quei ha caschunau als organisaturs entuorn 40 participonts. «Als Hollandes ha ei plaschiu ed els tschercan era uonn il campiun naziunal da turas da skis a
Mustér», ha Condrau informau.


text:
Snakes on a Plane
Snakes on a Plane (Bisi in d'l Aparéć) 'l è 'n thriller 'd asiòṅ americàṅ dal 2006 ad David R. Ellis. L'idéa dl'òpra l'è nada in sla réda internet in dua la gh'à abû dimóndi séguit prima che la New Line Cinema la dicidìs ad far-'n un film.
La pelìcula l'à fat sù da piò ad ssanta-dū migliòṅ ad dòlar esénd-an custàda sōl trénta-tri.
Sunt
Sean Jones (Nathan Phillips) 'l è stâ testimòni d'l umisìdi 'd un giùdas da part di óm dal gangster Eddie Kim (Byron Lawson). Par cal mutìṿ chè gl'agînt d'l FBI Neville Flynn (Samuel L. Jackson) e John Sanders (Mark Houghton) i 'l tōśan sóta la sò prutesiòṅ e i vànan sèg in dal vōl in aparéć ch'al gh'à da purtàr-al da Honolulu a Los Angeles par testimuniàr a 'l prucès. Par far-al fóra Kim al gh fà cargàr insìma na casa pîna ad sarpènt velenóś in manéra ad cupàr-al diretamènt o anc faghénd vgnir śò 'l aparéć.
Sean e la sò scòrta i viàś'n in prima clas, chi àtar in dla clas turìstica anc s'i aṅ pagâ al bijét pîṅ, cuma 'l rapper Three G's (Flex Alexander), ch'al gh'à 'l ciòld fis par la pulisìa, e i sò cumpàgn Troy (Kenan Thompson) e Big Leroy (Keith Dallas). A bōrd i gh'èṅ anc la Mercedes (Rachel Blanchard) c'n al sò caṅ, la Maria (Elsa Pataky) cun la sò putìna in bras, al campiòṅ ad kickboxing Chen Leong (Terry Chen), i spóś frésc Tyler (Tygh Runyan) e l’Ashley (Emily Holmes), 'l óm 'd afâr britànic Paul (Gerard Plunkett) e dū putèṅ da par lōr, Curtis (Casey Dubois) e Tommy Brown (Daniel Hogarth). 'L equipàǵ invéci al pōl cuntàr su gl'hostess Claire Miller (Julianna Margulies), Grace (Lin Shaye), a 'l sò ùltim vōl, e Tiffany (Sunny Mabrey) e su 'l steward Ken (Bruce James).
Pasâ la mità dal tragìt, la gàbia di sarpènt la s vèra e 'l bisi i tàcan a 'ndàr in gir par 'l aparéć. I prim a lasàr-'g al péni i èṅ na còpia ad muróś malnét, ch'i ér'n andâ a gusàr in dal lìcit. Cal bèsti lè i èṅ dimóndi rabìdi parchè i sèntan 'l udōr ad ferumòṅ stramnâ insìma a i fiōr dâ a i pasegēr.


text:
Commerzi cun umans saja il mument la fatschenta illegala che saja la pli lucrativa en l'entir mund, citeschan medias talianas ina pledadra da Frontex.
Adina pli savens offreschian ils cuntrabandists da persunas lur purschidas sin Facebook. Tenor Europol èn passa 30’000 cuntrabandists da persunas en acziun en l'Europa. Il cumbat cunter il commerzi da persunas muntia ina prioritad absoluta, betg mo per Europol, mabain per tut ils pajais da l'UE. Europol vul crear ina unitad al port da Piräus en Grezia per pudair cumbatter meglier il commerzi cun umans sur la Tirchia.
RR novitads 12:00