text:
M.Legrand
bb
&bb c
Fm
Soprano
Alto
∑
5
b
V b bb c Œ
S.
bb
&bb ˙
Comm' un' pier re que l'on
S.
AbM7
T
un
b
& b bb œ œ
Bdim
Tous les
A
b
& b bb n œ œ
Tous les
T
bb
Vbb œ
œ
bal
-
œ
œ
mou - lins
œ
œ
mou - lins
S.
ma
-
nè
œœ œœ œ œ œ œ
œ
C7
en
˙
œ
T
b
V b bb œ .
d'un
˙
lon
de
ton
l'on
j
œ œ
C7
ruis -seau
Eb7
˙
ge
œ
œ
tu
˙
ses
che
-
de
mon
n˙
˙
˙
Œ
˙
Œ
de
œ
œ.
Des
pe
j
œ œ.
mil - liers
œ
Œ
Œ
lai ne en tre les mains d'un en -
˙
œ
œ
Les
mains
d'un
œ.
Fm
F7
œ œ œ œœ œ
vent Comm' un
tour bil lon de
ronds
j
œ œ.
l'eau vi
j
œ
-
ve
œ œ œ œ œ œ œœ
nei ge comm' un vol de go-ë -
n˙.
vent
de
ner
mon-de d'un tour -ne -sol dans sa
Dans
j
œ œ.
-
tour
coeur
œ
˙
˙
œ œ œ œ
œ œ œ œ œ œ œœ œœ
w
du
n ˙˙
Fm
coeur
nom tous les mou lins de mon
-
fais
coeur. Comm' un é - che veau de
mon
œ
œ
heures Le voy-age au -tour du
˙
˙
C7
œœ œ œ
œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ
Fm
Har
Œ
el le des mil liers de ronds dans
œ œ œ œ
œ œ œ œ œ œ œœ œ œ
nom
ron -de que font sans ces se les
˙
fant
-
˙
œ
C7
-
que
˙
Gm75dim
bb
&bb œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ
b
& b bb ˙
re
œ
lu - ne a - vec ses che vaux d'é - toiles Comm' un an -neau de Sa - tur - ne un bal -lon de car -na -
fant Où les mots d'u ne ren - gai ne pris dans les har pes du
A
-
pier
˙
œ œ œ œ œ
œ œ œ œ œ nœ
nœ œ
fleur Tu fais tour ner de ton
17
ne
˙.
˙
Bbm7
b
V b bb œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ
13
˙
C7
jet te dans l'eau vi ve d'un ruis - seau Et qui lais se der rière
DbM7
val Com me le che min de
S.
-
Un
te
œ
vaux
-
œ
œ œ œ œœ œ
b
& b bb ˙
-
n˙.
l'eau Comm' un ma- nè -ge de
9
œ
F7
˙
-
b
V b bb œ
T
C7
œ œ œ œ
œœ œ œ œ
œ œ œ œ œ œ œœ œ œ
œ œ œ œ œ œ œœ œ œ
Fm
jet
˙.
U
1.
Ténor
Fm
Tour
j
œ œ
dans l'eau
Œ
œ.
Comm'
œ
-
-
j
œ œ.
un ma
bil -
-
-
j
œ
nè -
œ œœ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ sans ces T ge ˙ C7 heures Le voy . 2 b & b bb œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ Bbm7 21 œ Eb7 AbM7 œ œœœ œ œ œ œ œ œ œœ œ œ DdM7 lands Sur des fo rets de Nor .ble qui ré . ner de Fm coeur œ œ j œ œ Œ Tous les j œ œ.ne sous mes œ - fa Œ n˙.fa . de lune bb &bb œ 25 ˙ ron de que font sans ces se les œ œ œ sur le Œ sa - G7 Et je suis seul à la œ œ ˙ œ ble dé .fa .ans Com me les che mins de A bb &bb ˙ ˙ on T b V b bb S.lon œ. A & bbbb - œ œ se les bal . - cent œ œ œ œ œ œ qui ré . j œ œ.ce qui sait ce que tu m'as Œ nid Ab7 Et voi . de car Bdim j œ œ Œ ˙ œ.jà Œ nid T j œ che œ bb &bb œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œœ œœ œ œ œ œ œ œ œ œ œ 33 A les ˙ fleur Tu fais tour ner de ton coeur S.ne sol dans sa coeur.jà Œ Ó ta . Ce jour là près de la T j œ œ. Le font j œ voy .vè ge sur des mou tons d'o -cé .son . Tu Ó Fm que n˙ œ. Comm' œ mon de d'un tour . de j œ œ œ.son .Les moulins de mon coeur S.là que sur le bb &bb œ Œ Ó b V b bb œ Œ Ó nid DbM7 sa . ge nei Œ Un Gm75dim b & b bb œ œ bb V b b œ.val - - œ nom tous les mou lins de mon heu mou .lins œ œ œ œ œ œ œ Œ ˙ de mon œ œ œ œ ton nom Les mou lins de Ó Bbm7 qui sait ce que tu m'as b V b bb ˙ Ó Œ Eb7 œ mon œ œ œ œ œ œ dit l'oi -seau tom -ba de son & dit Mais l'é -té fi -ni sa œ œ œ œ œ œ œ Œ qui sait ce que tu m'as Ó cour-se l'oi -seau tom -ba de son Œ œ œ œ œ œ œ dit l'oi -seau tom -ba de son bœ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ nœ œ œ œ œ œ œ AbM7 bbbb sour .age au tour du A ˙ - œ.ble nos pas s'ef .cent dé .ag' au - C7 nœ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ nœ nœ œ n˙ Œ ˙ - res fais tour - j œ nœ. du mond' œ mins Œ j œ œ na .jà s'ef œ œ œ œ œ œ œ nos pas s'éf .ne sous mes .cent dé . tour 29 S.
cent pleu re sous les gout tes de la S.tom -ne ren -con trent des ciels moins T Œ Eb7 œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ nœ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ b & b bb ˙ 41 S. w coeur.ner de ton ton nom re j œ œ œ œ œ œ œ œ.seau Et qui lais -se der rière œ œ œ œ - œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ nœ œ bleus Et ton ab -sen -ce leur C7 Dans - Œ œ œ œ œ œœ œ œ œ œ œ œ œ œ.me Gm75dim ren -con trent des ciels moins bb &bb œ Œ 49 nœ blie veux T œ pluie Com me les chan sons qui DbM7 blie bbbb aus si-tôt qu'on les ou - Œ œ œ n˙.sons ˙ don-ne la cou leur de tes che - jet -te dans l'eau vi -ve d'un ruis .Les moulins de mon coeur 3 b b b Cmœ b & Œ bb &bb œ œ nœ œ nos pas f'ef 37 S.lins de œ J mil -liers tous les mou . J ˙ - j œ œ. De pier ve d'un œ mou - œ J tous nom œ œ œ œ œ nœ œ de œ œ œ mou . J Des n˙ œ l'on œ. A & w - - Œ Œ Fm œ œœ œ œ œ œ Ó b V b bb œ Œ Ó A b & b bb ˙ jet - T bb V b b nœ. ˙.ne pier -re que l'on b & b bb œ Com . chan . l'eau vi œ œ œ œ. les ˙ Œ veux U . b & b bb œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ 45 œœœ œ œ œ pluie blie Et les feuil -les de l'au . nœ œ œ œ œ œ œ Œ Œ Ó F7 doigts A T b V b bb A œ doigts Comm' un tam bou rin qui AbM7 ˙ blie ou bb Vbb œ Œ fa . Œ C7 œ œ que ruis seau Tu fais tour . w coeur. . sous les gout tes de la - Ó Bbm œ mon œ mon de Fm w coeur.lins de mon lins les œ œ. - Fm/B ˙ ne Les Œ œ œ œ œ œ œ bleus ˙. rons j œ œ œ.tre sai . te œ œ J Ó el -le des mil -liers de ronds dans Au vent des qua . œ - - - j œ œ.sons qu'on ou - œ Œ dans l'eau Œ la cou leur de tes che - C7 œœ œ œ œ œ œ œ ˙. nœ œ meu rent aus si-tôt qu'on les ou - C7 Ó œœ œ œ œœ œ œ œ œ œ œ œ œ œ U Bdim l'eau œ la cou leur de tes che - Fm veux S.


c: text/html

text:
Cunter la Tudestga Tatjana Maria a la giuvna da 18 onns gudagnà en 2 sets - cun 6:4 e 7:5. La proxima adversaria è u l'Americana Sloane Stephens u la Svedaisa Johanna Larsson.
Stan Wawrinka na persvada betg
Persuenter è Stan Wawrinka gia crudà ora en la terza runda. Wawrinka a pers cunter il Franzos Adrian Mannarino, il numer 32 dal mund, en 2 sets - cun 6:7 e 6:7.
Il grond problem da Wawrinka è stà il service. El è vegnì da plazzar mo la mesadad da l'emprim service, ed ultra da quai a el fatg 8 sbagls dubels.
RR Novitads 23:00

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Il duel valeva sco duel da las duas flaivlas equipas en la Gruppa B nua che anc l’Engalterra e la Russia fan part. Per omaduas equipas era quai cler ch’il victur ha meglras schanzas da cuntanscher ils otgavels finals.
En la 10avla minuta ha il star da Wales Gareth Bale marcà il 1:0 per Wales. En la 61avla minuta han alura ils Slovacs pudì egualisar la partida tras Ondrej Duda. 10 minutas avant la fin en l’81avla minuta marcà alura Hal Robson-Kanu il 2:1 per Wales.
Engalterra parta ils puncts cun la Russia
L’Engalterra aveva surtut en l’emprima mesadad dal gieu bunas schanzas. Cun bler anim han ils Englais pudì crear bunas schanzas. La precisiun ha dentant mancà. En la segunda mesadad han ils Englais alura pudì marcar il gol tar il 1:0 en la 71avla minuta.
En la prolungaziun han alura ils Russ anc pudì vegnir avant il gol englais ed han pudì egualisar la partida. Ils Englais han uschia anc mai pudì gudagnar ina emprima partida a gronds campiunadis da ballape.
RR novitads 23:00


text:
Suenter il 5:0 cunter Benfica Lissabon ha l'FC Basilea er gudagnà il gieu da la Champions League ordaifer cunter il ZSKA Moscau. Il campiun svizzer ha mussà a Moscau ina buna prestaziun e battì l’equipa russa cun 2:0. L'emprim goal ha Taulant Xhaka sajettà, il segund Dimitri Oberlin en la 90avla minuta.
En l'auter gieu da gruppa ha Manchester United er gudagnà il terz gieu. ManU ha battì Benfica Lissabon ordaifer cun 1:0.
Ulteriurs resultats da la saira
Anderlecht perda cunter Paris Saint Germain cun 0:4
Bayern München batta Celtic Glasgow cun 3:0
Karabach ed Atletico Madrid giogan pari 0:0
Chelsea e l'AS Roma giogan pari 3:3
Barcelona batta Olympiacos cun 3:1 e
Juventus Turin gudogna cunter Sporting Lissabon cun 2:1
RR novitads 06:00


text:
L'accordeon
- Venderdi, 3.6.2016, 8:40
-
Emprima emissiun:
- Venderdi, 3.6.2016, 8:40, RTR
Ins pretenda che l'origin dal accordeon saja l'orgel da bucca. L'orgel da bucca vegniva sunà durant ceremonias e rituals religius en il temp da Confuzius 500 onns avant Christus en China.
In pader haja prutà l'orgel da bucca l'onn 1777 en Europa. L'accordeon sco nus enconuschain el oz, è naschi l'onn 1828 a Vienna. Ils Franzos, ils Belgiais ed ils Englais l'han sviluppà vinavant. Ils tuns da clavazin ha l'accordeon obtegnì l'onn 1850 enfin 1860.


text:
Corinne Suter è daventada tschintgavla en il segund trenament ed ha uschia ademplì il criteri da selecziun da Swiss Ski. La Grischuna Jasmine Flury ha bain manchentà sco 10avla ils top 8 per 21 tschientavels. Dentant è ella sa rangada meglier che Joana Hählen ch'è vegnida 18avla. In plaz da partenza fix han Lara Gut e Michelle Gisin.
La pli sperta en il segund trenament per la cursa rapida è stada l'Austriaca Stephanie Venier. Quai cun in avantatg da 0,08 secundas sin la Taliana Sofia Goggia. Terza è l'Americana Lindsey Vonn cun in retard da 0,35 secundas.
Las ulteriuras Svizras:
- 7. Michelle Gisin +1,00
- 10. Jasmine Flury +1,48
- 13. Lara Gut +1,60
- 18. Joana Hählen +1,86
- 32. Wendy Holdener +3,70
- 41. Denise Feierabend +5,35
La cursa rapida è mesemna.
RR novitads 06:00


text:
Sco quai che Daniel Albertin ch’è dapi otg onns en il Cussegl grond ha ditg envers RTR, acceptass el la veglia dal pievel, sch’el vegniss elegì. Da quest inserat che cumpara en la Pagina da Surmeir ed en las Novitads, haja el gì enconuschientscha. Cun quai ch’el n’è dentant betg candidat uffizial, na crai el era betg d’avair grondas schanzas da vegnir elegì.
Pertge na candidescha el betg?
Tut va enavos sin ina empermischun che Albertin ha fatg avant trais onns: Avess il circul Alvaschein suenter la fusiun da la vischnanca Albula/Alvra vinavant dad avair il dretg sin mo dus sezs en il Cussegl grond, alura na vegnia el betg a candidar danovamain, aveva Albertin ditg da lez temp envers ses collega da partida Reto Crameri da Surava, da lez temp anc circul Belfort.
Perquai che Surava è suenter la fusiun vegnì en il circul Alvaschein, datti uss ensemen cun Romano Paterlini ed Albertin tuttenina trais empè da dus deputads dal cussegl grond, che pudessan candidar per dus sezs. Albertin ha tegnì en sia empermischun ed ha decidì da betg daventar candidat uffizial per la Partida cristiandemocratica, a lezza ch’appartegnan era Paterlini e Crameri. Uschia èn ussa mo els dus candidats uffizials per il Cussegl grond.


text:
La Lia Rumantscha sa participescha a l’uschenumnà channel da la citad da Cuira che lantscha ina collavuraziun cun «wemakeit» per sustegnair projects audiovisuals ch'han in connex cun Cuira. En pli sustegna la Lia tals projects en l’entira Svizra.
La Lia Rumantscha sustegna projects audiovisuals rumantschs u parzialmain rumantschs. Quai pon esser gieus auditivs, films curts u producziuns multimedialas. Sch’il project ha cuntanschì 33% da la finamira da finanziaziun, contribuescha la Lia in import da 1’000 francs. L’import restant sto puspè vegnir rimnà cun agid da la crowd. Sch’ils projects han en pli in connex cun Cuira, als sustegna la citad da Cuira cun in terz (max. 3’000 francs) da la finamira da finanziaziun.
RR novitads 09:00
Dapli da «wemakeit»
La plattafurma svizra «wemakeit» è ina da las pli impurtantas plattafurmas da crowdfunding en l’Europa. Dapi sia fundaziun l’onn 2012 èn vegnids sustegnids radund 2’400 projects da dapli che 140’000 persunas cun passa 25 milliuns francs.


text:
Tenor il Secretariat da stadi per la migraziun duai il center porscher alloschi per fin 270 requirents. El duaja vegnir avert il 2019. Quest bajetg vegn gia ussa duvrà sco center transitoric per requirents d'asil. Il chantun Berna vul ussa vender il bajetg a la Confederaziun che duai adattar e restaurar il bajetg.
Berna ha gia in center federal
L’auter center federal per requirents d’asil en il chantun Berna sa chatta en l’anteriur ospital Ziegler en la citad da Berna. Il matg 2016 era el vegnì avert. Davent da la stad 2017 duai quel porscher alloschi a 350 requirents d'asil.
RR novitads 15:00


text:
I na saja anc betg temp da chalar: «Quai è il sulet che jau sai», conceda Florian Ast. E ditg sincer: nus na vulain era simplamain betg renunziar sin el. Cun tadlar tras il nov album da best of avain nus piclà ora la chanzun ch’è ida il pli savens sin las undas dal Radio Rumantsch: «Schöni Meitschi». E sco proxim essan nus vegnids tar la conclusiun che suenter 20 onns carriera fiss quai era nairas uras che «Flöru National» chantia era ina giada insatge per rumantsch. Uschia avain nus dà ad el l’incumbensa da chantar il «Schöni Meitschi» per rumantsch.
Florian Ast di ch’el sappia franzos e talian da scola, dentant rumantsch saja insatge tut auter. Quai malgrà ch’el guardia regularmain il Telesguard u ils Cuntrasts en la televisiun.
Cun il sustegn da noss moderatur Ivo Orlik ha «Flöru» empermess da far ses meglier pussaivel – e quai è il resultat:
La chanzun favurisada persunalmain da Florian Ast è «Eiger, Mönch und Jungfrau». El haja adina ils trais culms cun quella istorgia avant ses egls. Il «Mönch» vuless gugent la «Jungfrau», mo che quai «Eiger» saja adina tranteren, ed uschè restia la «Jungfrau» nuncuntanschibla per il «Mönch». La chanzun n’è betg sin il best of da 20 onns: «Ih finge die Gschicht do so guet» di Florian Ast.


text:
Sco quai che Gian Sonder, il parsura da l’Allianza digls mastrals an Surses ha ditg, vegnian las differentas propostas dal pievel ussa examinadas da la gruppa da project.
Il messadi da fusiun cumpara en il decurs dal mars. La regenza sustegna la fusiun da Surses cun 8,8 milliuns francs sche tut las 9 vischnancas dian gea a la fusiun.aschar ir audio «Mezdi: Fusiun Surses - ils proxims pass»., il link avra en ina nova fanestra Avrir audio «Mezdi: Fusiun Surses - ils proxims pass» en player extern. Audio
Almain 6 vischnancas ston dir gea
La fusiun va en vigur sin l’entschatta dal 2016 sche almain sis da nov vischnancas approveschan la fusiun. Tenor ina intervenziun da la regenza, sto ina da las grondas vischnancas actualas dir gea a la fusiun, quai èn u Savognin u Tinizong-Rona. Il pe da taglia duai en l’emprim onn vegnir fixà sin 100% da la taglia chantunala simpla.


text:
L’onn 2012 ha Vuorz fiers la fusiun cun 110 encunter 101 vusch, in stretg resultad. Era quella giada pudessi dar in stretg resultat. Ils puncts ch’èn sa midads dapi la davos giada èn, che Vuorz vegn a survegnir ina scoletta.
Quai po esser in factur che pudess quietar in u l'auter, sch'el na sto betg laschar ir ils scolarets ord vischnanca.
In segund punct che croda en egl: i dat ina nova vopna per la vischnanca fusiunada. La davosa giada avevan ins vulì surprender la vopna da Breil per la vischnanca fusiunada, quai aveva procurà per blera critica. Il punct da critica era che la vischnanca fusiunada avess duì avair la Nossadunna en la vopna, quai che na plascheva betg a Vuorz ch’è refurmà. La nova vopna resguarda Breil cun ils Cavistrai, Vuorz cun il chasti ed Andiast cun il sulegl.
La via dispitaivla da Miglié
Era sch’i dat ina nova varianta per la via tranter Breil e Vuorz resta la via in punct dispitaivel. Ils adversaris da la fusiun teman il surpli da traffic. Ed els na vulan betg unfrir ton terren agricul per far quella via. Plinavant saja quai in territori da recreaziun en la vischinanza che vegnissi tangà cun traffic. Las empermischuns ch’i vegnia a dar in scumond per il traffic grev na cuntentan betg ils adversaris.
Breil decida per l’emprima giada
Ina chaussa ch’è propi nova è ch’ils da Breil vegnan quella giada era a votar sur da la fusiun. Tar la davosa fusiun avess Breil gì da votar pir pliras emnas suenter Vuorz ed Andiast, suenter il na da Vuorz n’ha Breil insumma betg votà. Era quella giada san ils da Breil mirar sin ils resultats da Vuorz ed Andiast e decider pir suenter sch’i vulan.
Il chantun sustegn quella fusiun cun dar 6 milliuns francs, il pè da taglia per la nova vischnanca è quel da Breil, numnadamain 100% da la taglia simpla chantunala. Vuorz ha ussa 130 ed Andiast 125 %.


text:
Nadal alv
- Sonda, 24.12.2016, 8:40
-
Emprima emissiun:
- Sonda, 24.12.2016, 8:40, RTR
Pli baud aveva quai adina naiv da Nadal, meters e meters da naiv - uschè è bleras giadas nossa regurdanza. Dentant: Nadal sut ina cuverta da naiv n'è betg adina la regla.
Tenor ina statistica dat quai per exempel a Berna sin la plazza federala mo mintga 4 onns naiv. Quai perquai che las temperaturas en creschidas ils ultims decennis. Dentant er pli baud ha quai dà serias da onns cun Nadal senza naiv. Per exempel tranter l'onn 1909 e 1914 ha quai da be 1 da 5 Nadals cun naiv. In'auter exempel: l'onn 1540 saja quai stà uschè bel da Nadal, ch'ils buobs hajan pudì far bogn en il Rhein.


text:
La premiera è gartegiada. Anc mai n'èn ils campiuns svizzers da las duas pli autas categorias da juniors vegnids eruids en ina finalissima. In duel da duas partidas entaifer dus dis. Ensemen cun la federaziun Svizra da hockey ha la regiun da l’Engiadina Bassa ed il club da hockey d’Engiadina organisà questa occurrenza e quai cun success. Genevra tar l’elita A e Bienna tar ils noviz d’elita en ils campiuns Svizzers meritads.
Bienna en avantatg suenter l'emprim gieu
En il duel tranter Bienna e Zug tar ils noviz d’elita èsi stài gia suenter l’emprima partida magari cler. Bienna aveva gudagnà l’emprim duel cun 7:4. Il segund gieu ha Bienna lura pers cun 1:2. Pervia da la meglra differenza da gols è il titel dentant i a l’equipa da bernaisa.
Final da ‘Hitchcock’ tranter Genevra ed ils GCK Lions
Pli stretg èsi stà tar l’elita A. Suenter l’emprima partida da la Finalissima eri pari 4:4. Ed era suenter 60 minutas da la segunda partida eri pari 2:2. Uschia ha stuì decider la prolungaziun. E qua ha Genevra fatg suenter gnanc ina minuta il gol decisiv. Genevra ha gudagnà cun 3:2. Quai è l’emprim titel da campiun Svizzer per l’elita A da Genevra.


text:
Cun quai è il president Isaias Afwerki sa revanschà per la visita dal president da l'Etiopia. L'emna passada era quel stà sin visita en Eritrea, per suttascriver ina cunvegna da pasch tranter ils dus pajais.
La fin dals onns 90 avevi dà ina guerra tranter ils dus vischins. Quai pervi d’ina dispita da cunfin. Dieschmillis da persunas eran vegnidas mazzadas durant questa guerra. L’entschatta da zercladur aveva la nova regenza da l’Etiopia annunzià da vulair terminar la dispita da cunfin cun l’Eritrea.
RR novitads 14:00


text:
L'OLMA a Son Gagl
- Gievgia, 11.10.2018, 8:40
-
Emprima emissiun:
- Gievgia, 11.10.2018, 8:40, RTR
Oz arva per la 76avla giada ina da las pli grondas fieras en Svizra. Sco mintg'onn cun agricultura, diversas occurrenzas e liongias da brassar senza mustarda.
L'origin da la fiera d'agricultura è stà durant la segunda guerra mundiala. Durant quella era en Svizra l'uschenumnà «Plan Wahlen». Tenor quel è sin bunamain mintga flatg liber vegnì plantà tartuffels u autras plantas. L'idea era da plantar uschè bleras mangiativa sco pussibel per betg esser dependent dad imports.
Per promover la productivitad è vegnida organisada ina fiera d'agricultura a Son Gagl. Or da quella è suenter la guerra sa sviluppada l'OLMA (Ostschweizer Land- und Milchwirtschaftliche Ausstellung).


text:
Il concern Volkswagen
- Mardi, 27.3.2018, 8:40
-
Emprima emissiun:
- Mardi, 27.3.2018, 8:40, RTR
Ina dals concerns ch'è involvì en in scandal da diesel è VW. VW è il pli grond producent d'autos en l'Europa ed in dals pli gronds dal mund.
La producziun d'autos da VW va enavos sin il temps avant la segunda guerra mundiala. Da lez temp ha Adolf Hitler pretendì in auto per il pievel – pia in «Volkswagen». In che ha plaz per ina famiglia, ch'è adattà per l'autostrada, che dovra betg memia bler carburant e che po tegnair il tempo da 100 kilometers per ura.
Wolfsburg è naschì entras VW
Suenter che Ferdinand Porsche aveva producì in tal auto è quel vegnì reproducì durant il temp dal naziunalsocialissem. Il 1937 èsi vegnì fundà e bajegià sper Fallersleben l'ovra da Volkswagen. Pir pli tard è la citad da Wolfsburg lura naschida en quest lieu. Uschia che Wolfsburg ch'è oz il lieu d'origin da VW è creschì cun il success dal concern d'automobils.
Grond success enfin il 2015
Dapi la fundaziun ils onns trenta è la fatschenta creschida. VW ha surprendì differentas autras marcas d'auto sco Skoda, Porsche u er Bentley. Plinavant è il concern s'extendì sin l'entir mund. Enfin il 2015 pia ina fatschenta da success. Lura è il concern stà en las medias, pervi da manipulaziuns da tests d'emissiuns en connex cun il scandal da diesel. Sco consequenza da quai ha VW stuì chalar da producir tscherts models ed ha relaschà var 30'000 persunas sin l'entir mund.


text:
Terry Pratchett
Sir Terence David Pratchett, cognossuu 'me Terry Pratchett (Beaconsfield, 28 de april del 1948 - Broad Chalke, 12 de marz del 2015) l'è staa on scrittor ingles.
L'ha scominciaa a scriv in del 1981, dopo avè lavoraa 'me giornalista e adett de la stampa in di centrai nuclear. Cont i sò romanz de fantasy umoristegh l'è staa el scrittor ingles pussee venduu di Agn Novanta (pussee de 65 milion de copi e traduzzion in 65 lengov).
In del 2007 l'ha comunicaa de vess malaa de Alzheimer. L'è mort in del 2015 a 66 agn.


text:
Sco quai che Thomas Buchli da la cumissiun regiunala da la Regiun Surselva ha ditg ad RTR saja quai succedì en enclegientscha vicendaivla. Davart ils motivs per quai pass saja vegnì concludì da na dar naginas infurmaziuns, ha ditg Buchli enavant. Quai ha Peter Kreiliger confermà a RTR.
Per il manaschi sco tal saja questa situaziun ina sfida. I haja dentant tar mintga partiziun avunda cumpetenza dal fatg per surmuntar a curta vista questa situaziun senza manader. Ussa vegnia gist prendì la chaschun da dar in sguard sin la structuras e far la ponderaziun sch'i dovria midadas tar la structura. Tenor Buchli sappian ins silsuenter decider co scriver ora la plazza.
Dapi l'entschatta 2017 era Kreiliger manader da fatschenta dal center da furmaziun Surselva e vicemanader da fatschenta da la Regiun Surselva.
RR novitads 08:00


text:
Nat als 8 lügl 1865 a Sent;
mortals 25 avrigl 1933
Töna Lansel d'eira il frar dal poet Peider Lansel. Passainta sco blers randulins si'infanzia a Pisa e dürant ils mais da stà a Sent. Davo las scoulas lavura'l ün temp aint ils affars da seis genituors in Toscana. Ma ils affars e'l guadagnar raps nu til interessan tant. Sia paschiun d'eira la chatscha. Diversas expediziuns da chatscha in Africa ed in Europa, specialmaing in Novegia. Dal 1907 as partecipescha'l ad ün'expediziun da chatscha a Nowaja Semlia ed in Grönlanda, cun la "Laura", üna barcha da 34 m lunghezza, 7,5 m largezza, albers da 30 m otezza ed ün equipagi da 19 homens.
Dürant quist'expediziun plain aventüras chi düra dals 25 lügl fin als 6 october, sajetta Töna 24 uors, 1 bouv ed üna vacha moschus, 4 chans da mar, 1 foca, divers utschels.


text:
Quest onn celebrain nus fitg baud Pasca, l’unica gronda festa cristiana che è fixada tenor il gir da la glina. Ma era autras curiusitads èn colliadas cun la celebraziun da la resurrecziun. La lieur da Pasca che porta ils ovs senza uvar sezza u la tradiziun da mazzar in ansiel. Per il mattet en il raquint "Crispin" da Cla Biert ha la mort da ses ansiel preferì in effect traumatic. Pir cur che ses bab suna ina melodia trista cun la ghitarra riva el da superar sia dolur. Ina resurrecziun plain fidanza è er il motiv ed il tema da la 2. sinfonia da Gustav Mahler.
Il forum 2007-2008 Pasca – tranter lieur ed ansiel
Quest onn celebrain nus fitg baud Pasca, l’unica gronda festa cristiana che è fixada tenor il gir da la glina. Ma era autras curiusitads èn colliadas cun la celebraziun da la resurrecziun.


text:
Da la muntanella fin il tschierv da curuna – er durant l'entira chatscha 2018 èn 21 predas vegnidas annunziadas a Radiotelevisiun Svizra Rumantscha RTR.
En il chapè dal guardiaselvaschina Armando Janett eran 21 nums, cun Andrea Caviezel (Vrin) e Sonja Decurtins (Sedrun) dentant sulet dus da chatschadras. E la «diala da fortuna» ha tratg gist in da quests dus nums da dunnas: Andrea Caviezel da Vrin. Dad ella era vegnida annunziada ina chaura chamutsch da 3 1/4 onns e pli veglia ch'ella ha sajettà l'emprim di da chatscha sin l'Alp Blengias.
In cordial engraziament va a tuttas ed a tuts ch'han annunzià per telefon la preda ed uschia fatg pussaivel la concurrenza per la patenta da chatscha.
Dapli da la chatscha 2018 chattais qua
Adrian Schorta ha gudagnà il radio DAB
La gallaria da fotografias da chatscha è vegnida emplenida quest onn cun 97 fotografias da predas per part cun il chatschader u la chatschadra e per part senza e cun intginas impressiuns da la chatscha.
Il victur dal radio DAB è Adrian Schorta. El gudogna il radio per la fotografia dad el e la chaura da chamutsch dad 11 onns ch'el ha schluppettà ils 22 da settember 2018 si sur Zernez.
Grazia fitg per la gronda participaziun a la concurrenza – nus sa legrain da puspè survegnir vossas fotografias da chatscha l'onn 2019!
RR accumpagnament 10:30


text:
Canal de Corint
Ol Canàl de Corìnt (AιώpuYa tnς Kopίvθou/Dióruga tēs Korínthou in grech) l’è ü canàl artificiàl iscaàt fò da l’òm per fà pasà i naf dal Gulf de Egina ‘n del Mar Egéo al Gulf de Corìnt e de lé al Mar Ionio sènsa fà töt ol gir del Peloponéso.
L’è lónch 6.345 méter e i gh’à tegnìt 12 agn per iscaàl fò, dal 1881 al 1893.
Ol probléma piö gròs del canàl l’è che l’è pròpe strécc e i pöl pasà dóma di barchetine, per lo piö barchetine de turisti. Se stima che i n’à pasa piö de 11 méla ‘n d’ün an.


text:
Malgrà ch'i haja pluvì quasi senza interrupziun dapi sonda, n'haja dà naginas ulteriuras bovas. Ultra da quai ha la vischnanca communitgà ch'ils abitants da las zonas evacuadas (be da la zona verda) possian turnar oz a partir da mezdi fin la saira en lur chasas. La sonda n'era quai betg stà pussaivel per motivs da segirezza.
Il nivel da l'aua è bain creschì sur notg e restà aut, però n'hai dà ni bova ni auters eveniments cun donns. Era sche las temperaturas fraidas gidan forsa a stabilisar il grip al Pizzo Cengalo, speran ils responsabels sin meglra aura. Prioritad nummer 1 è numnadamain anc adina da svidar il batschigl ch'è plain material da bova ed aua.
Mo sche la via saja segirada, haja la populaziun access segir a lur chasas. La via periclitada è numnadamain era necessaria per abitants da la zona verda. Uschia che era lezs ston bandunar lur chasas sin la notg, ha ditg il pledader Christian Gartmann.
Situaziun vinavant tendida
La situaziun resta tenor Gartmann però vinavant tendida. Ins saja bain cuntent ch'i n'haja dà naginas ulteriuras bovas, però saja il batschigl anc adina plain. Per il cas ch'i avess da dar ulteriur grip che croda dal Pizzo Cengalo sin il material che giascha en la Val Bondasco, pudessia quai chaschunar ulteriuras bovas.
Colliaziun anc adina intscherta
La via principala vers l'Italia tranter Stampa e Castasegna è averta mo durant il di (tranter las 6:30 e la saira las 20:00). Igl è da quintar cun temp da spetga. Cura che la via è serrada la notg, na datti nagin sviament.
Entant annunzia la vischnanca Bregaglia dapli infurmaziuns davart eventualas contribuziuns d'agid dad organisaziuns caritativas. Mesemna saira infurmeschan responsabels communals, da la Caritas Svizra, la Chadaina da Fortuna, da l'Assicuranza d'edifizis e dad assicuranzas privatas davart las pussaivladads per agid immediat ed agid transitori.
RR novitads 08:00+
Infurmaziuns
- Mesemna, 13-09-2017
- 17:30
- Stampa, Palestra Samarovan


text:
Curt e concis:
- La citad da Cuira preschenta in gudogn da 26,6 milliuns francs per il quint da l'onn passà .
- Revalitaziuns da facultads d'investiziun e dapli entradas d'impostas e dapli consegna dals Manaschis industrials IBC han manà al bun resultat.
- Ultra da quai ha la citad gì dapli disciplina tar ils custs.
Tar custs da 236,5 milliuns francs ed in retgav da 263 milliuns francs serra il quint da la citad da Cuira cun in gudogn da 26,6 milliuns francs. Cumpareglià cun il budget dal 2017 è quai in meglierament da 20,9 milliuns francs e cumpareglià cun l'onn avant è il resultat per 11,3 milliuns pli aut. Quai scriva la citad.
Er spargnà tar il persunal
Manà a quest meglierament han divers facturs positivs: La revalitaziun da sulom cun dretg da construcziun e d'immobiglias han chaschunà in plus da 10,5 milliuns francs. Las entradas d'impostas èn 2,5 milliuns pli autas che budgetadas e las remuneraziuns per servetschs ed acts uffizials han purtà 2,5 milliuns dapli che previs en il budget. Er ils Manaschis industrials IBC han consegnà dapli che budgetà, numnadamain 2,8 francs milliuns. Tar ils custs da persunal ha la citad spargnà 1,6 milliuns e tar custs da material e divers 2 milliuns francs.
Bun grad d'autofinanziaziun
Cun in grad d'autofinanziaziun da las investiziuns nettas da 189% è la citad stada abla da finanziar tut las investiziuns cun agens meds. La citad ha fatg investiziuns nettas da 21,5 milliuns francs – quai èn 8,6 milliuns pli pauc ch'anc previs en il budget. Ultra da quai ha la citad da Cuira pudì reducir il chapital ester a lung termin per 25 milliuns francs. La facultad netta è s'augmentada per 18,9 milliuns sin 320,1 milliuns francs.
Grad d'autofinanziaziun
Quest grad inditgescha en tge dimensiun ch’ina vischnanca po far investiziuns novas grazia a meds gudagnads sez («selbsterwirtschaftet»). In grad d’autofinanziaziun sut 100% maina a novs debits (in grad sut 70% vala sco problematic). In grad d’autofinanziaziun sur 100% munta che debits pon vegnir reducids.
RR novitads 11:00


text:
La chasa «Haus zur Kante» è ina chasa veglia cun mirs brins, barcuns stgirs ed in tetg cun si mistgel. Enfin uss han ils blers mo vis la chasa dad ordadora. Uss dentant han la citad da Cuira e la protecziun da la patria grischuna envidà interessads da dar in sguard davos las culissas dal bajetg istoric. Sco igl è vegnì infurmà na datti ils proxims onns anc betg ina soluziun per la chasa ch’è vegnida bajegiada enturn 1700.
Dar in’invista e declerar la dispita
En emprima lingia duai il di da las portas avertas porscher a tut ils interessads in’invista en il bajetg. Plinavant han la citad da Cuira sco era la protecziun da la patria preschentà lur puncts da vista en quai connex. Uschia ha l’inschigner da la citad da Cuira, Roland Arpagaus, declerà il basegns da schlargiar la via da Masans ed uschia stuair stgarpar giu il bajetg «Haus zur Kante». E da l’autra vart ha Christof Dietler, president da la protecziun da la patria grischuna, explitgà la valita istorica da questa chasa. Il bajetg saja in toc identitad per la citad da Cuira e saja ina perditga dal temp.
Anc nagina soluziun
Ils plans da la citad da Cuira da stgarpar giu la chasa avevan ils davos mais procurà per discussiuns. Il cussegl da la citad aveva decidì l’entschatta 2016 ch’il bajetg istoric duaja far plaz per pudair schlargiar la via da Masans. Nua che la chasa stat oz è previs in vial per bus e per velos. Quels plans avevan dentant betg plaschì a tuts. Uschia aveva l’uniun da la citad (Stadtverein) rimnà suttascripziuns encunter il project e la protecziun da la patria grischuna aveva inoltrà in recurs encunter il project. Dapi lura è il project bloccà. Tranter auter sto la cumissiun federala per la tgira da monuments elavurar ina expertisa sch’il bajetg «Haus zur Kante» saja da proteger.
RR novitads 14:00


text:
Stan Wawrinka na sa chatta betg en il tableau cun il retg sin sablun, il Spagnol Rafael Nadal, ed il defensur dal titel, il Serb Novak Djokovic. Uschia èn quels dus giugaders ina gia ord via sin via en il final. Wawrinka po uschia esser cuntent co i è vegnì tratg la sort a Roland Garros.
Murray adversari pussibel en il mezfinal
Cuntanscha Stan Wawrinka il quartfinal a Paris pudessi vegnir là tar in duel cun il Croat Marin Cilic. En il mezfinal spetgass lura tenor palpiri il Sco Andy Murray u il Giapunais Kei Nishikori.
Stan Wawrinka, il victur dal French Open 2015, è il sulet giugader svizzer a Paris. Marco Chiudinelli e Henri Laaksonen èn vegnids franads gia en la qualificaziun e Roger Federer desista sin il French Open 2017.
Nadal e Djokovic sut squitsch
Rafael Nadal lantscha la chatscha sin ses 10avel triumf a Roland Garros encunter il Franzos Benoit Paire. En il mezfinal pudessi vegni tar in duel cun il defensur dal titel Novak Djokovic. Il Serb, che dat ses emprim turnier cun Andre Agassi sco trenader, dat ses emprim gieu encunter il Spagnol Marcel Granollers.
Timea Bacsinszky encunter ina Spagnola
La giugadra svizra Timea Bacsinszky dat il gieu d’emprima runda al French Open encunter la Spagnola Sara Sorribes Tormo. Quest duel hai dà be ina giada. L’onn passà a Gstaat aveva la Svizra gudagnà en dus sets.
Bacsinszky è la gronda speranza svizra tar las dunnas. Il 2015 era la giugadra dal chantun Vad vegnida fin en il mezfinal.
Viktorija Golubic cumenza il turnier encunter Aljaksandra Sasnovitsch. Encunter la giugadra da la Bielorussia ha Golubic pers ils davos dus duels, ina giada en la Cuppa Fed e lura al turnier da tennis a Bienna.
Kvitova festivescha in comeback
Surprendentamain festivescha Petra Kvitova in comeback al French Open a Paris. La Tscheca era vegnida attatgada d’in lader cun in cuntè en sia abitaziun il december da l’onn passà. Kvitova era vegnida blessada grev vid in maun ed aveva stuì vegnì operada sur pliras uras. Ussa dat ella ses comeback encunter l’Americana Julia Boserup. Petra Kvitova ha tranter auter gudagnà en sia carriera duas giadas il turnier da Grand Slam a Wimbledon.


text:
Las renfatschas èn las medemas: la regenza grischuna n’haja betg midà ils puncts che pertutgan il rumantsch grischun en scola. Uss dettia be 2 pussaivladads per cuntanscher quella finamira. U bain ina votaziun dal pievel ubain la via politica ch’ins vuless instradar ensemen cun la Lia Rumantscha. In inscunter tranter las 2 organisaziuns Pro Idioms e la Lia Rumantscha duai dar proximamain, han infurmà ils presidents Domenic Toutsch (Pro Idioms Engiadina) e Lorenz Alig (Pro Idioms Surselva) en preschientscha dal secretari general da la Lia Rumantscha, Urs Cadruvi.
Premi idiomatic per „A Sent be rumantsch“
La Pro Idioms Engiadina ha surdà a chaschun da sia radunanza generala il premi idiomatic a la gruppaziun da Sent. Quella porscha dapi il 2011 in curs da rumantsch a persunas interessadas per viver durant in’emna cun famiglias indigenas. Ellas s’obligheschan da discurrer durant quest temp be rumantsch. L’ultim premi idiomatic aveva la Pro Idioms Engiadina surdà a Renata Bott da Valchava.


text:
Novak Djokovic ha gudagnà per la quarta giada il turnier da Grand Slam a Wimbledon. En il final ha el battì il Sidafrican, Kevin Anderson en trais sets cun 6:2, 6:2 e 7:6. En duas uras e 18 minutas ha Djokovic battì il sidafrican. Sulet en il terz set ha il Serb stuì sa defender cunter tschintg ballas da set, tuts tar l'agen service.
Il Serb da 31 onns gioga il mument uschè ferm sco dapi dus onns betg pli. Cun quest titel ha Djokovic ses 13avel titel da Grand Slam, l'emprim dapi il French Open 2016. Da la plazza 21 en la rangaziun mundiala vegn el uschia puspè tranter ils emprims 10.
RR novitads 18:00


text:
Selina Chönz: L’inspiraziun es gnida a Turich al seminar da magistras da scolina. Lò d'heja vis
che cha nus, chi'd essans da la muntagna, da l’Engiadina, pudains
tuot der
a quists povers iffaints in quists bels quartiers da lavuraints a Turich. Ma aia d'he scrit
il raquint sainza cugnuoscher persunelmaing a Carigiet. Aia vaiva
vis sieus placats e sias culissas al Cornichon.
Constant Könz: Quel vegn in dumonda per quist cudesch ed ingün oter. A quel stögl’avair.
Alois Carigiet: Jeu vai l'entschatta cur i vegnivan tier mai cun in text per in cudisch d’affons - in text romontsch - hai jeu detg: “Oh, tgei duei jeu era scaffir cudischs d’affons? Jeu vai autras caussas da far. Aber quels amitgs han buca schau luc.“


text:
La stalla ardeva gia dal tut cura ch’ils pumpiers èn arrivads al lieu, scriva la polizia chantunala grischuna. Per stizzar il fieu n’ha devi nagina aua. Per alura pudair proteger las chasas en la vischinanza han ins stuì construir cun maschinas da pista ina paraid da naiv.
Cumbat cunter las flommas a moda nunusitada
In helicopter da la Rega ha cumbattì il fieu cun aua ord dal lai d’ennavar las pistas al Doggiloch. La fin finala han ils pumpiers stuì stenscher il fieu cun naiv stuschada natiers d'ina maschina da pista. La situaziun è pervi dal privel da lavinas vegni controllada permanent d’in expert da lavinas da la vischnanca da Claustra, scriva la polizia. Uss examineschan ils responsabels l’incendi.
RR novitads 17:00


text:
Ina facultad da 112 milliardas dollars posseda Jeff Bezos. Quai èn 40 milliardas dapli ch'anc avant in onn. L'um da 54 onns ha uschia stgatschà Bill Gates da l'emprim plaz. Il fundatur da Microsoft ha bain er pudì augmentar sia facultad, dentant «mo» per 4 milliardas e sa chatta uss sin plaz dus.
Il president american Donald Trump dal reminent vegn anc sin plaz 766 cun bun 3 milliardas dollars. Sia facultad è sa diminuida per 400 milliuns dollars cumpareglià cun l'onn avant, cura ch'el sa chattava anc sin plaz 544.
Anc mai tants milliardaris
En tut ils 33 onns che Forbes fa gia questa rangaziun, n'hai anc mai dà tants milliardaris sco quest onn. Actualmain èn quai numnadamain 2208. Lur facultad totala munta a 9 billiuns dollars. Ils blers milliardaris vivan en l'America ed en la China.
RR novitads 06:00


text:
Muntalt
Muntalt (nom ufizial: Montalto Pavese) a l'è un comün italian, de la regiun de la Lombardia, en Pruvincia de Pavia. Al gh'ha 890 abitant (dato del Dicember 2015[1]), cont ona süperfis de 19,1 km² e ona densità de 47 ab./km². L'è cunussüü per la sua prodüzion de vin.
L'è int una pusizion che la domina i culen de sura da Castegg e l'è ciamaa anca la "regina de l'Ultrepò".
Al cunfìna coi comün de Burgh Pariö, Burgh Rat, Crëvgnan, Lir, Muncalv, Murnigh, Uliva, Préda di Giorg, Roca di Giorgi e Arvén.
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del numer de abitant del comun de Muntalt l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Nümer de abitant
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
«Co agir en quest mund da midadas?»
Autonomia e suveranitad èn elements impurtants da nossa democrazia directa. La Republica da las Trais Lias ha defendì quests bains fin 1803 - ed ha pers la Valtellina, Chiavenna e Bormio. Napoleon ha imponì als Grischuns da daventar part da la Svizra. Las relaziuns cun l’exteriur, il dretg d’atgna posta e munaida – ed auters privilegis d’in stadi suveran – avain nus pers. E dapi 1848 – l’onn da l’emprima Constituziun helvetica – avain nus acceptà bain inqual midada e refurma.
Quests process da midadas èn s’accelerads ils ultims onns a moda anc pli rasanta. Jau schess dapi ils onns 70 da l‘ultim tschientaner cuntinuadamain. Oz essan era nus ina part da quest vitg global, gugent u navidas. Il vitg global pretenda autras soluziuns. La refurma da las vischnancas e da las regiuns en noss chantun è mo in exempel. Per mai as tschenta adina dapli la dumonda: Co agir en quest mund da midadas? Precautamain? Ignorar e restar tar il cumprovà? Euforic? Pasar schanzas e Il vitg global ristgs? Considerar tut ils fatgs, analisar e vegnir ad ina conclusiun cuminaivla?
L‘istorgia mussa: sche nus na faschain betg nus sezs noss pensums da chasa, fan ils auters d’utrò ed imponan soluziuns. Vulain nus quai?
Jau giavisch a vus bellas festas da Nadal ed in cordial BUN DI – BUN ONN.
Duri Bezzola


text:
Stailas crudantas èn meteorits da mo 1mm che brischan cura ch’i entran en l’atmosfera e che na vegnan betg fin sin la terra. I dat dentant era pli gronds meteorits che na brischan betg dal tut e crodan uschia sin la terra. Intgins ch’èn crudads sin la terra èn stads uschè gronds ch’i han chaschunà ina catastrofa.
Meteorits èn tocca da crap u metal che vegnan cun in immensa spertezza envers la terra. Cura ch’il meteorit vegn en l’atmosfera, la stresa d’aria enturn il mund, lura vegn quel uschè chauds ch’el brischa. Magari brischa tut ni ch’el crodan lura la finala sin la terra. Pitschens meteorits èn era gia vegnids chattads en Svizra. En tut èsi otg meteorits cun in pais da paucs grams fin intgins kilos. In da quels è vegnì chattà a Langwies (sper Arosa). Quels pitschens meteorits na fan strusch donns. Auter è quai cun ils gronds.
Meteorits pon far gronds donns
Avant 65 milliuns onns saja in extrem grond meteorit crudà sin terra ed haja fatg che uschè blera pulvra è stada en l’aria ch’il sulegl n’ha betg pli pudì sclerir tras la nivla da pulvra. Entras quai è nagut pli creschì e blers animals n’han gì nagut da magliar ed èn crappads. Pervia da quai quintan ins era ch’ils dinosaurs sajan morts ora. Uschia è almain la teoria. Enfin ussa ha nagin pudì mussar si che quai è uschia.
Il pli grond meteorit ch’ils scienziads han chattà è crudà sin terra avant 80’000 onns en la Namibia (sid da l’Africa). El aveva ina paisa da 50 fin 60 tonnas. Quai è la paisa da var 50 autos. El è ussa ina attracziun per ils turists.
Anc pli grond è il meteorit ch’è crudà giu ad Arizona en ils Stadis Unids da l’America. Il crater ch’igl ha dà è 1265 meters. Quai è circa la lunghezza da 12 plazzas da ballape. Il meteorit è crudà giu avant rodund 20’000 onns e pasava probabel 150’000 tonnas. Quai è var 3000 giadas pli grav che quel ch’è crudà en la Namibia. Dal meteorit sez ves’ins oz nagut pli. Restà è dentant la gronda rusna.
La NASA – quai è in uffizi dals Stadis Unids da l’America che s’occupa da la navigaziun spaziala – tegna en egl tut ils meteorits gronds che pudessan crudar sin terra. Uschia pudessan els alarmar la populaziun sch’i avess da crudar in fitg grond meteorit sin la terra.
Meteorit da Tscheljabinsk
Ils 15 da favrer 2013 è explodì in meteorit sur la citad Tscheljabinsk, ina citad en la Russia, e ha chaschuna gronds donns e var 1500 blessads.


text:
La Posta haja indizis che daners da subvenziun per il traffic public sajan vegnids duvrads per subvenziunar la sparta dal traffic betg subvenziunà. Quai conferma la pledadra da la Posta Lea Wertheimer ad SRF. Uschia ha la Posta pudì far offertas pli bunmartgadas, influenzar il martgà en il Tessin e dischavantagiar offerents privats. Quai ha il cussegl d'administraziun da la Posta annunzià a la polizia federala (Fedpol).
Nus avain indizis ch'il traffic local en il Tessin è vegnì subvenziunà en crusch. Perquai ha il cussegl d'administraziun deponì quest suspect tar la Fedpol.
Il rapport dals experts en il rom da las examinaziuns mussa ch'il traffic regiunal en il Tessin è vegnì subvenziunà tranter ils onns 2007 e 2015 cun radund 2,3 milliuns francs. Il traffic local che la AutoDaPosta SA realisescha sin incumbensa da las vischnancas. La Fedpol na vul betg prender posiziun en chaussa, perquai che la procedura saja anc pendenta.
Ulteriur cas sut la marella: Car Postal France
Ultra da quai conferma la Posta examinaziuns d'in cas pli grond. Il suspect è d'avair subvenziunà en crusch la filiala Car Postal France. Ils resultats da questas examinaziuns internas vegnian en mintga cas communitgads, annunzia la Posta.
RR novitads 07:00


text:
Maria Victoria Haas (RTR), Clarissa Tami (RSI), Jean-Marc Richard (RTS) e Sven Epiney (SRF) prendan cun els ils aspectaturs sin in viadi interessant tras la Svizra e mussan chaussas remartgablas da lur regiun. Per cuntanscher lur destinaziun finala - la «Älggi-Alp» - dovran els er meds da transport nunconvenziunals sco parasgulader, asen, wakeboard e canyoning.
«Per culms e vals»
Il viadi da Maria Victoria Haas entschaiva en il cor dal Grischun, sin la planira auta singulara da l’Alp Flix. Là entaupa ella in scutinader da chavals, sfunsa suenter en la chavorgia da la Viamala cun sia istorgia da transit da 2000 onns e visita a Surrein la chasa «ballantschanta» ch’il fundatur da zai ski Simon Jacomet è vi da bajegiar e ch’el preschenta per l’emprima giada a la publicitad. Lura sa metta ella sin viadi tras l’aria en direcziun Älggi-Alp.
«Per monti e valli»
Dal Monte Generoso tar l’Älggi-Alp: quest viadi fa Clarissa Tami. Per cuntanscher il center da la Svizra traversa ella las Alps tessinaisas. Ses viadi maina ella a trais plazzals che vegnan a midar la regiun – architectonicamain, culturalmain e geopoliticamain. Ensemen cun il star-cuschinunz Ivo Adam presenta ella particularitads da la cuschina tessinaisa e conserva quels daletgs en vaiders da sterilisar. Ed ella fa ina pitschna excursiun en il temp medieval, nua ch’ella passenta in’urella a la curt da l’imperatur Friedrich I., meglier enconuschent sco Barbarossa.
«Par monts et par vaux»
Jean-Marc Richard traversa ils trais chantuns da la Svizra romanda che festiveschan quest onn lur commembranza da 200 onns a la Confederaziun: Genevra, Neuchâtel ed il Vallais. Ses viadi entschaiva en il quartier genevrin des Bains, nua ch’il museum per l’art contemporan sa chatta. Cun in bastiment arriva el a Losanna ed entaupa en la catedrala il musicist Jean Duperrex. El visita l’abazia da Saint-Maurice, che festivescha quest onn ses giubileum da 1500 onns e fa cun il trottinet in gir en la Val-de-Travers, là nua che la «diala verda», l’absint, vegn brischà.
«Lueget vo Berg und Tal»
E Sven Epiney mussa che la «Älggi-Alp» po er vegnir cuntanschida sur l’aua. Dal Lai Rivaun va el l’entir tschancun sin lais e per lung da flums e dutgs. Cun questa chaschun emprenda el co ins metta tartuffels sin balcun, co ins piglia peschs e con curaschi ch’ins dovra per il canyoning. Ed el intervegn ch’il Marsmobil funcziunescha cun motors electrics svizzers.
Festivai e scuvri cun nus la Svizra multifara e quadrilingua.
Sonda, 1. d’avust 2015
- a las 20:20 sin RTS1
- a las 20:30 sin SRF1
- a las 20:45 sin RSI LA 1


text:
Tambur
Un tambur l'è un strüment müsegal ch'a l'è sunaa cunt i man o cunt i bachett (una bacheta per picàggh sora la membrana). Una culeziun de tambur e piatt l'è ciamada bataria. I tambur i henn druvaa per batt el temp in d'una canzun: i ghe dann a la müsega ritm. Per esempi, per fà devegnì una canzun svelta o lenta, i tambur sunen püssee pian o püssee svelt.
El tambur l'è un strüment de percüssiun, ch'al vör dì ch'al fa son in del culpìll. A gh'henn devers mudel de percüssiun 'me i piatt e i campan; anca un semplis tocch de legn al pö vess cunsideraa 'na percüssiun.
La bataria l'è un grup de tambur e piatt ch'i batten el ritm per la müsega. I baterij i henn druvaa in de la grand part de la müsega pupular e anca rock, jazz, country e blues, e tancc olter.


text:
Garbiñe Muguruza Blanco
La Garbiñe Muguruza Blanco (Caràcas, 8 'd Utóbar dal 1993) l'è na tenìsta spagnōla, ad màdar venesuelàna, prufesiunìsta da 'l 2011 ch'l'è stada la nùmar trént'òt dal mónd al 13 ad Śnar dal 2014.
L'è élta 182 cm, la péśa 73 chilo e la dróa al bras dèstar. Al sò arvèrs 'l è a dū maṅ.
In dla sò caréra l'à mis in bisàca sèt tìtui ITF in tut e òṅ ad qvéi WTA, vins a Hobart in dal Śnar dal 2014.
Caréra
La spagnōla la vins al sò prim turnèo ITF in dal Dicémbar dal 2009 ma 'l è in dal 2011 ch'la fà 'l salt parchè la in vins quàtar cun anc tri finàli e la pasa da èsar la nùmar 432 dal 2010 a dvintàr la nùmar 249 dal mónd.
In dal 2012, dòp avér purtâ a cà 'n ITF da vintsìnc-mila dòlar a Clearwater, la ciàpa na carta salvàdga par śugàr al premier mandatory ad Miami. Chè la s fà strada dimóndi mandànd a cà l'Ayumi Morita par 6-3 2-6 3-0 bandòṅ, la Vera Zvonarëva par 6-4 6-3 e la Flavia Pennetta par 6-2 1-6 7-6 e pardénd sōl cun la nùmar quàtar dal mónd, l'Agnieszka Radwańska, par 3-6 2-6. Cun i sènt-quarànta punt muciâ sù la spagnōla la strabàlsa a 'l nùmar 144 dal mónd. Anc a Barcelóna la gh'à na carta salvàdga par śugàr dirèt ma la n la dasfrùta minga parchè la pèrd a 'l secónd tùran cun la Julia Görges par 5-7 7-5 2-6. A Fès l'è custréta a pasàr p'r al qualificasiòṅ p'r andàr dènt'r a 'l tablòṅ dal turnèo maruchèṅ. Chè pò la bat l'Anna Tatishvili par 7-5 5-7 6-4 e la Patricia Mayr-Achleitner par 6-4 bandòṅ ma in di quàrt la céd a la Kiki Bertens par 1-6 4-6. Anc a Madrid i gh dànan la carta salvàdga ma la Na Li la la fà fóra a 'l prim tùran. In Luj, baténd l'Alizé Cornet, la riva in finàl a 'l ITF ad Bùcarest ma pò la gh'à da pigàr la tèsta cun la María Teresa Torró Flor ch'la vins sèg par 6-3 4-6 6-4. A gl'US Open la cata subìt la Sara Errani e la gh pèrd par 3-6 7-6 1-6. La finìs 'l an a la 104śma puśisiòṅ dal ranking.
In d'l inìsi dal 2013 la riva a 'l secónd tùran sōl a Melbourne e a Florianopolis ma chè la cata la Serena Williams e la Venus Williams ch'i la mànd'n a cà. La spagnōla la fà invéci méj a Indian Wells e a Miami. In Califòrgna la bat la Bojana Jovanovski 2-6 7-5 6-3, l'Ekaterina Makarova 6-3 1-6 6-4 e la Magdaléna Rybáriková 6-4 6-0 pardénd in di utàṿ da l'Angelique Kerber par 4-6 5-7. In Flòrida invéci l'è bòna ad far fóra l'Anastasija Pavljučenkova e la Caroline Wozniacki prima ad cédar in di utàṿ a la Na Li par 6-7 2-6. In sla tèra la cata sù pôc. A Charleston la pèrd da la qualificàda Jessica Pegula mént'r a Stucàrda e a Madrid la n pasa minga 'l qualificasiòṅ pardénd da gl'itagliàni Nastassja Burnett e Camila Giorgi. A Róma la fà pò secónd tùran (2-6 2-6 da la Marija Šarapova), a Straśbûrg la pèrd subìt da la Lucie Hradecká, a 'l Roland Garros la ciàpa la paga a 'l secónd tùran da la Jelena Janković par 3-6 0-6. A 'S-Hertogenbosch invéci la riva in semifinàl vinsénd cun la Mona Barthel, cun la Lauren Davis e cun la Dominika Cibulková e pardénd cun la Kirsten Flipkens par 3-6 1-6. 'L ùltim turnèo ch'la śóga in dal 2013 'l è qvél ad Wimbledon e lè la riva a 'l secónd tùran, pardénd in tri sét cun la rusa Ekaterina Makarova.
La taca a la granda al 2014 rivànd in di quàrt a Auckland (3-6 3-6 da la Venus Williams) e vinsénd a Hobart al sò prim tìtul WTA sénsa lasàr par strada gnanc un sét. In Austràglia, pasànd p'r al qualificasiòṅ, la bat subìt tri śugadōri dal Bélgi, l'An-Sophie Mestach, la Yanina Wickmayer e la Kirsten Flipkens, par pò far fóra par 6-0 6-1 l'Estrella Cabeza Candela e par 6-4 6-0 la céca Klára Zakopalová.


text:
Tocs novs da chapellas da tut la Svizra
-
Gievgia, 27.9.2018, 19:00
da furmaziuns sco Stalldrang, ils Edelwyssbuebe, Holdrio e Kellerhöckler.
Legenda da maletgs:
MAD, Dominik Kiser
En la populara dad oz datti puspè blera musica nova. Marschs, schottischs e polcas da las chapellas Edelwyssbuebe, Holdrio, Kellerhöckler e Stalldrang, ina da las furmaziuns da Christoph Pfändler, che suna l'arpet. Questas furmaziuns han preschentà las ultimas emnas lur discs e tar nus udis uss ina schelta da lur tocs novs. Dapli questa gievgia saira a las 19.00 al RR e sin rtr.ch sco podcast.
Ils titels en l'emissiun


text:
Camping Sass Dlacia.
L'camping plö alt dles Dolomites.Le proiet
- proiet Responsive website
- setur Hotelaria
- online ma 2018
Camping Sass Dlacia se prejënte scioche l'camping plö alt dles Dolomites. A 1.650 m de altëza, tra i bos? de na localité unica dles Dolomites, l'camping raprejentëia n punt de partënza ideal por les tröpes ativites ofrides dal Alta Badia. L'caming ofrësc plö de 4 sorts de abitaziuns y düc i sorvisc che va debojëgn. Tra chisc n wellness y n restaurant pizzeria davercc ince por ghes? esterns.
L'obietif dl proiet è chël de posizioné l'campeggio sön l'web cun na nöia corporate identity y n sit web modern che baiass an publich target e che valorisass i punc de forza dla realté. Tla realisaziun él gnü dé tröp pëis al esperiënza dl utënt y al aumënt de visibilité sön i motors de archirida. L'proiet proda atres fases che gnarà realisades tl proscim tëmp.
- conzept
- architetöra di contignüs
- wireframes
- screen design
- responsive layout
- programaziun
- CMS meteorit
- otimisaziuns SEO


text:
Vijita dles Trëi Regines ala Junta provinziala
Tla perioda de Nanü él indô söl tru te döta la Provinzia i Trëi Resc y les Trëi Regines. Incö él sté n grup da San Laurënz che á vijité la Junta.
Sciöche da tradiziun él vigni ann la Schira jonila dl Südtirol (SKJ) che oragnisëia les vijites di trëi Resc, y dai ultims agn tres deplü dles trëi Regines, fora por döta la Provinzia cun le fin da sostigní proiec de colaboraziun te döt le monn. Tl tëmp danter Nadé y la festa di Trëi Resc él insciö deplü grups de mitans, mituns, jogn y jones che passa da porta a porta por porté la benedisciun y por damané do n'oferta por porsones che adora aiüt te raiuns desvalis sön döt le monn. Incö ai 4 de jená él n grup de trëi Regines da San Laurënz tla Val de Puster che á tlocoré ala porta dl Palaz Widmann, olache la Junta provinziala á süa sënta. Le presidënt dla Provinzia Arno Kompatscher ti á dé le bëgnodü al grup. Les trëi Regines á spo porté dant sües aodanzes de pesc por l'ann nü 2018.
Le presidënt dla Provinzia Kompatscher á laldé les bries y l'orenté di jogn y dles jones: "Cun osc impëgn por pesc y iustizia sëis n ejëmpl por tröc y dëis osc contribut por ti dé aiüc a Paisc che ne á debojëgn te seturs importanc sciöche la sanité y les scores." Cun les ofertes vëgnel finanzié vigni ann söporjö sura 100 proiec desvalis ti seturs dl sozial, dla formaziun y dla vita pastorala. La dezijiun söi proiec da sostigní vëgn tuta dal SKJ adöm ala Diozeja Balsan-Porsenú. Por ejëmpl gnarál sostigní cun na pert dles spenores dl 2018 de plü proiec tl Papua Neu Guinea.
USP


text:
Cun ina tschaina han tut ils involvids en la producziun da la nova biera da furment da la Biosfera Val Müstair lantschà il nov product. Quatter purs da la Val Müstair han enfin ussa producì radund set tonnas furment en Val Müstair per la producziun da la biera. La Bieraria da Tschlin che producescha la Biera Engiadinaisa è lura responsabla per la producziun da la nova biera da furment. Actualmain maltescha ina maltaria en il chantun Genevra il furment da la biera da Biosfera.
En l’avegnir vulan ins dentant maltar il furment en Val Müstair. Lura pudess ins realisar tut ils pass da producziun en la regiun Engiadina / Val Müstair. Il Coop ha gia pustà la biera da furment da la Biosfera per la vendita. Quai senza testar la nova biera ordavant.
RR actualitad 08:00


text:
- En Grischun èn il 2017 vegnids registrads damain delicts che l'onn avant.
- Ils cas grevs da violenza han tuts pudì vegnir sclerids.
- Creschì è il dumber da baruffas e violenza/smanatscha cunter funcziunaris.
- Il dumber da delicts è sa reducì dapi ils ultims quatter onns en l'entira Svizra.
En il chantun Grischun èn vegnids registrads l'onn passà 8541 delicts. Quai èn 379 damain che l'onn 2016. La part la pli gronda èn acts chastiabels cunter il Cudesch penal svizzer, numnadamain 6287 (onn precedent 6870). Per cumparegliar: L'onn 2009 eran anc vegnids registrads 8156 acts chastiabels cunter il Cudesch penal svizzer. La distgargia ch'è vegnida constatada dapi lura pertutga oravant tut la regiun da Cuira, l'Engiadina ed il Mesauc.
Delicts suenter leschas e quota da scleriment
Tar ils delicts da violenza grevs è vegnì registrà in augment da 6 cas envers l'onn precedent (da 36 sin 42). Quai èn dus mazzaments, 27 blessuras corporalas grevas e 13 violaziuns. Els èn vegnids sclerids 100 %. E da tut ils delicts da violenza èn vegnids sclerids 92 % (onn precedent 91 %).
Augment da baruffas e da violenza
La gronda part dals delicts da violenza èn blessuras corporalas levas, acts violents, baruffas, constricziuns, smanatschas e violenza/smanatscha cunter funcziunaris. Tar las baruffas po vegnir registrà in augment da 27 sin 48 cas, tar ils cas da violenza/smanatscha cunter funcziunaris in augment da 24 sin 41 cas. En il rom da relaziuns sumegliantas ad ina famiglia èn vegnids commess 238 delicts da violenza, 57,5 % (onn precedent 40,5 %) da quels pertutgan relaziuns actualas da pèrs resp. da partenaris.
Enguladitsch sco indicatur
L'enguladitsch sco delict da massa stat sco indicatur per in grad da criminalitad d'intensitad leva. L'onn passà èn vegnids registrads 1861 enguladitschs (-9 % cumpareglià cun il 2016) – 415 da quels èn stads enguladitschs cun infracziun. L'onn 2009, il cumenzament da la statistica criminala da la polizia, eran anc vegnids dumbrads 2995 enguladitschs (592 da quels enguladitschs cun infracziun).
Umens tranter 15 e 35 onns dattan savens en egl
La quota da scleriment en quest sectur importa buns 23,8 % (onn precedent 24,0 %). Da tut ils acts chastiabels cunter il Cudesch penal svizzer ha la polizia chantunala dal Grischun sclerì 40,7 % (onn precedent 41,1 %). Tar ils delicts cunter il corp e cunter la vita sa chatta la quota da scleriment tar 92,5 % (onn precedent 94,2 %). Tranter las persunas inculpadas en il sectur dal Cudesch penal svizzer dattan ils umens tranter 15 e 35 onns spezialmain savens en egl a la polizia.
Er en Svizra damain delicts criminals
L'onn passà hai danovamain dà pli paucs delicts criminals en Svizra. En general sa reducescha il dumber da delicts dapi il 2012, quai communitgescha l'uffizi federal da statistica. L'onn passà hai dà en total 440'000 delicts penals. Aifer ils ultims 5 onns è il dumber total da delicts sa reducì per passa 170'000. 4 da 5 delinquents abiteschan en Svizra. Per l'emprima giada èn vegnids registrads il 2017 er ils cas da violenza/smanatscha cunter emploiads da la polizia. L'onn passà hai dà passa 3'000 cas, quai munta en media 8 a di.
RR novitads 12:00


text:
Apt (Franza)
Apt l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur , endèla Frància meridiunàla. L'è capolöch del Cantù omònim e del circondàre (arrondissement) omònim. La fà part e del dipartimènt de la Vaucluse del qual l'è giöna de le dò sotaprefetüre.
Apt la g'ha 'na popolasiù de 12 117 abitàncc[1], dato agiurnàt al ginee 2011. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 44,57 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 170 méter a 'na altèsa màsima de 567 méter s.l.m.
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Abitàncc censìcc
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]


text:
Ruad
Ruad o Arados (gréch antìch: Ἂpaδoς/Árados), l’è cognusìda ach cóme come Arvad, Arpad, Arphad, Antiochia ‘n Pieria (gréch antìch: Ἀvtιόxeιa tῆς Πιepίaς/Antiócheia tês Pierías), in latì Aradus, e Ar-Ruad (ارواد) in lèngua araba e l’è l’önega ìzùla de la còsta de la Siria e sùra l’ìzola la se tróa la sità che la gh’à l’istès nòm.
Ruad e i Cruzàcc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L’ìzula l’è congusìda, dezà che al tép di Cruzàde l’è stacc l’öltem tòch de Tèra Sànta che l’è restàt in di mà di Cruzàcc. De fati perdìt i teritòre söl continènt a la fì del 1299 l’ìzula l’è stàcia conquistàda da i soldàcc de Amarlìch de Lusignàn e da i Cavalìer Templàr e da i Cavaliér Uspitalér, che i völìa partì de lé per turnà a conquistà ‘l Règn de Gerüzalèm.
I Cruzàcc i gh’éra de portà guèra in Tèra Sànta ‘nsèma al Rè de l’Arménia e al Gran Khan Ghazan di Móngoi; i Cruzàcc i ghe rìacc, fòrse, a conquistà Tortosa, ma apéna i se ‘ncórzìcc che i ghe sarès mia riàcc a ‘ncontràs co i sò aleàcc i se ritiràcc a Raud amò tùrna.
Quàze töcc i Cruzàcc i è alùra turnàcc a Cipro e l’ìzula de Raud l'è dientàda, segónt ol volér de Papa Clement V, de proprietà di Cavaliér Templàr che i gh'à tegnìt öna guarnigiù de 120 cavaliér, 500 arcér e 400 Sirià, güidàcc dal Maresciàl Barthélemy de Quincy.
In del 1302 però i Mamalöch i è turnàcc in fórse sö l’ìzula e i dài l’asàlt a la fortèsa di Templàr che dòpo i combàtit per quat i à püdìt i s’è arendìcc ol 26 de Setèmber del 1302, dòpo che però i Mamalöch i gh’éra prometìt de lasài ‘ndà vià de l'ìzula sènsa fàga del mal. Menimà i Mamalöch i à copài fò töcc i arcér e töcc i sirià e i à menàt i Cavaliér Templàr che i éra mia mórcc in di prisù del Cairo.


text:
Uschia daventan ils Tudestgs emprim da questa gruppa, grazia ad ina meglra differenza da gols che la Pologna. L'adversari da la Germania en l'otgavelfinal n'è anc betg enconuschent. L'Irlanda dal Nord ha er anc ina pitschna schanza da cuntanscher ils otgavelfinals.
Trais ulteriuras squadras èn vinavant
E cun la sconfitta da l'Irlanda dal nord hai era grad dà ulteriuras decisiuns quai che pertutga ils otgavelfinals. Era da la partida en ils otgavelfinals èn la Slovachia, l'Ungaria e la Croazia, ils 4 puncts che quellas trais squadras han tanschan uss per la qualificaziun.
La Croazia procura per surpraisa
Cunter la Spagna vegnan ils Croats tar in 2:1, omaduas squadras eran gia sa qualifitgadas per ils otgavelfinals. Dentant daventa la Spagna cun la sconfitta mo segunda en il classament e survegn in ferm adversari en l'otgavelfinal, numnadamain l'Italia.
In segn da vita da la squadra tirca
En il segund gieu da la gruppa mantegn la Tirchia en la davosa minuta la schanza da sa qualifitgar per ils otgavelfinals, quai cun batter la Tschechia cun 2:0. Cun trais puncts è la schanza dentant plitost pitschna per ils Tircs.
RR novitads 20:00/23:00


text:
Quai saja radund trais giadas uschè bler sco durant in enviern miaivel, ha ditg l'inspectur da chatscha dal Vallais, Peter Scheibler, al schurnal regiunal da SRF Berna Friburg Vallais. Quai saja però be ina registraziun da la situaziun mumentana. La statistica vegnia fatga pir la fin da l'onn. Quest onn vegnia uschia dà liber damain chamutschs per la chatscha, per che l'effectiv possia sa revegnir.
I duria fin 15 onns enfin ch'ina colonia saja sa revegnida d'in tal enviern, uschia Scheibler. Gia durant l'enviern ha la surveglianza da chatscha fatg pavladas d'urgenza, en spezial en il Lötschental.
Tenor Scheibler è il pli dir enviern fin uss stà il 2009. Lura èn anc dapli selvaschinas crappadas.
RR novitads 16:00


text:
Sover (vent)
Sover[1] (nöss che ciamaa Tramuntana[2] per via de l'inflüenza cunt el talian) a l'è el termen druvaa per indicà a un vent fregg ch'al ven del nord.
In la Grecia Antiga, el vent del nord al vegniva ciamaa Aparctias o Boréas, minga de vess scunfundüü cunt la bora che la ven de est-nordest. In Ligüria a l'è tipegh, induve al bufa fort suratüt al sböch di vall, cunt di sbassamencc de la temperadüra dürant i mis invernaj.
El nomm[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La parola Sover la gh'avaress de vegh relaziun cunt el fatt che 'l ven de nord, donca "de sura".
El nomm al ven parnunziaa breegh in 'sti möd: /'suʋər; 'soɛr/, semp cunt l'acent tonegh in sö la prima silaba.
Riferimencc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Gabriele Costa I nomi del vento sul lago di Garda. Etnoscienza e geolinguistica, Alessandria, Edizioni dell'Orso, 2011
- ↑ Vucabulari Milanes-Talian, Vol. 4, Cherubini


text:
Liestal (distret)
El Distret de Liestal l'è giü dei sich distrècc (en todèsch: Bezirke) del Canton Basilea Campagna, en Svìsera. El capolöch aministratìf del distrèt l'è la citadìna de Liestal che l'è apò a la capitàal del cantù. Endèl més de Marz 2011 la popolasiù totàl del distrèt l'ìa 57 371 abitàncc, en magiuranza de lengua todèsca.
Südiviziù aministratìva[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El distrèt de Liestal l'è dividìt endèi quatórdes cümü elencàcc endèla tabèla riportàda ché sóta:
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]


text:
A la radunanza generala da la PPS a Frauenfeld ha Rösti cumpareglià l'islam radical cun la bestia che veglia destruir nossa societad liberala. Qua dovria ina politica da nulla-toleranza. Tranter auter cun dapli controllas als cunfins, cun observar ils imams e cun limitar l'immigraziun Latiers tutga per la partida populara er la desditga dals contracts bilaterals cun l'Uniun europeica.
Plinavant vul la partida introducir la paina da praschun per viandants dal Djihad che turnan enavos en Svizra. Er il sustegn finanzial or da l'exteriur per l'islam en Svizra vul la PPS impedir.
RR novitads 14:00


text:
Turnar a Breil en in’autra funcziun, fiss per Marcel Köhle dentant pir pussaivel en dus fin quatter onns. Uschè ditg dura numnadamain il proceder, fin ch’el pudess surpigliar in’autra missiun en l’uvestgieu da Cuira.
Plaivs ston coordinar
La plaiv da Breil vegnia uss a scriver ora tant pli spert la plazza vacanta per in plevon. Quai ha ditg ad RTR Sep Cathomas, il president da la plaiv. E sche Marcel Köhle avessi lura da turnar pli tard en ina funcziun sco diacon u sco gidanter pastoral, fiss quai da coordinar cun tut las plaivs da la Surselva e cun stgaffir ina plazza regiunala. Mo uschia pudess ins garantir ina plazza cumplaina ad el.
Tenor Sep Cathomas pudess la demissiun da Marcel Köhle procurar, che las plaivs sursilvanas ston lavurar en l’avegnir pli stretg ina cun l’autra.
RR novitads 12:00


text:
L'anteriur magasin da muniziun a Mitholz en la part sura dal chantun Berna resta in lieu da privel augmentà. Quai conferma il rapport ch’ils experts han fatg per incumbensa dal Departament federal da defensiun e che lez ha preschentà il glindesdi saira als abitants en vischinanza da la chaverna sballunada.
Il nov rapport curregia uschia ils rapports precedents ord ils onns 1949 e 1986. Quels eran vegnì a la conclusiun, ch'i na saja betg da far quint cun privels pli gronds pervi da las var 3'500 tonnas muniziun da l'armada che sa chattan anc oz en l'anteriur magasin da muniziun da l'armada ch'è explodì avant passa 70 onns.
Naginas mesiras urgentas per populaziun
Tenor ils experts è il privel passa 30 giadas pli grond che lubì. Malgrà quai vegn il rapport a la conclusiun ch'i na dovra naginas ulteriuras mesiras urgentas per proteger la populaziun. Quai suenter che l'apoteca da l'armada è vegnida dischlocada questa stad ed il chantunament è vegnì serrà.
A media vista stoppia però il ristg vegnir sbassà. In'ulteriura gruppa d'experts saja vi da elavurar las mesiras, scriva l'armada.
RR novitads 06:00


text:
Love Story (film 1970)
Love Story (Stòria 'd Amōr) 'l è 'n film dramàtic americàṅ dal 1970 'd Arthur Hiller trat da 'l rumànś umònim 'd Erich Segal. Cl'òpra chè l'à vins al Prèmi Òscar dal 1971 par la culòna sunóra ad Francis Lai dòp avér ciapâ sèt candidadùri in tut e anc sinc Golden Globe e dū Dàvid ad Dunatèl. Al gh'à abû 'n séguit in dal 1978, Oliver's Story.
Giràda c'n un budget stimâ ad dū migliòṅ e dū ad dòlar, la pelìcula l'è stada bòna ad far-an sù da piò ad sènt-siē in di sōi Stat Unî, al sucès più grand in alóra par la Paramount Pictures ch'la l'à prudóta.
Sunt
Oliver (Ryan O'Neal), quàrt mémbar di Barrett a purtàr cal nóm lè dòp sò pàdar (Ray Milland), óm ad bòna famìja e pîṅ ad bèsi, 'l è 'n studènt e 'n śugadōr 'd hockey a l'università 'd Harvard. Un dè al cgnós in na bibliutéca la studènta 'd mùśica italoamericàna Jennifer Cavalleri (Ali MacGraw) e al taca sèg na stòria 'd amōr anc s'i suo i gh'èṅ cóntar.
Quànd i dū śōv'n i decìd'n ad spuśàr-as, Oliver 'l è custrét a vìv'r in buléta parchè sò pàd'r al taja tut i rapòrt e anc i rubinét. Par scampàr in na quàlc manéra la Jennifer la taca a far la mistra mént'r al ragàs al gh la cava a ciapàr la làurea cun di vōt dimóndi élt e a catàr un pòst impurtànt a New York in un studi 'd avucàt. Adès i gh càlan sōl di fiōi che però i n rìvan briśa. Faghénd di anàliśi la Jennifer la vîṅ a savēr 'd avér la leucemìa e ch'a gh armàgn pôc da vìvar.


text:
Quai èn radund 70% dapli annunzias cumpareglià cun l'onn passà. Tenor il CEO Menduri Kasper attira franc il giubileum dapli curriduras e curridurs. Ma era il fatg che l'organisaziun ha dà pli baud la pussaivladad da s'annunziar è ina da las raschuns. E lura han ils organisaturs era fatg dapli reclama per la prevendita dal maraton – oravant tut en ils chanals socials sco per exempel facebook.
Limita da curridurs
Tenor l'organisaziun dal maraton da skis engiadinais n'è ina limita da curridurs betg in tema. L'opziun d'ina limita resta per il mument averta e vegn per discutada sche las annunzias surpassassan las capacitads logisticas.
RR novitads 12:00


text:
Giuvens Talians che vivan en Svizra vegnan infurmads davart dals privels da la Mafia. La campagna da sensibilisaziun cun il num «Progetto legalità» è vegnida lantschada oz e dura fin il zercladur che vegn.
La finamira è d'intermediar a la generaziun giuvna il cumportament persunal, social e correct per crear ina meglra societad. I giaja per dar d'entellir ad els che la Mafia saja illegala.
Punct principal da la campagna saja da sensibilisar il ristg per l'infiltraziun dal crim organisà. La criminalitad organisada haja anc survegnì schlantsch ils davos onns en Svizra.
Betg sutvalitar la Mafia
La generaziun giuvna stoppia vegnir sclerida si davart la Marfia, stereotips stoppian vegnir schliads, gist per betg sutvalitar la Mafia, uschia Maria Chiara Vannetti, presidenta dal comité per Talians dals chantuns Berna e Neuschatel.
La Mafia dettia savens raschun per remartgas legras en la societad. Quai mainia ad ina banalisaziun dal fenomen, di Vanetti. La Mafia saja sa sviluppada. I na sa tractia betg da la medema organisaziun sco avant 40 onns. Ella haja fermà pe en la criminalitad economica e saja activa cun fatschentas da drogas ed immobiglias.
Mafia era activa en Svizra
Il mars 2016 aveva la polizia federala (fedpol) arrestà 13 burgais talians, l'uschenumnada cella da Frauenfeld. Las autoritads talianas smanatschan a quels dad esser part dad ina organisaziun criminala.
RR novitads 12:00


text:
Referenzas
Cultura el liug – Sandra Koch (partenaria)
La collaboraziun cun inplus ha pér dadretg menau Cultura el liug tiel success! inplus ha susteniu quei project culla tscherca da sponsurs, marketing, controlla dil budget ed activamein tiels arranschaments.
Lia Rumantscha – Andreas Gabriel (manader affars publics)
Ils survetschs che inplus fa per la Lia Rumantscha vegnan exequi a moda cunscienziusa, engaschada e speditiva. La squadra motivada e survetscheivla enconuscha la glieud, il lungatg e la cultura dalla regiun. inplus ei ina partenaria fidada.
Surselva Romontscha – Vitus Gartmann (president)
inplus, sco instituziun regiunala, exequescha per la Surselva Romontscha incumbensas administrativas cumpetent, fidau, speditiv e gentil.
Platta Pussenta - Augustin Beeli (president)
Dapi biars onns profitescha la Fundaziun Platta Pussenta dils survetschs dad inplus. Nus appreziein la lavur attenta, speditiva e cumpetenta.
FRR, CR, CGS - Francestg Friberg (president/menader)
Las lavurs che inplus exequescha per las instituziuns FRR, CR, CGS ein da gener multifar: lavurs da secretariat, lavurs d’administraziun e da contabilitad, organisaziun d’events, actualisaziun e tgira da paginas d’internet, spediziun da brevs e mails, lavur d’arhivaziun. Las experientschas che las treis instituziuns FRR/Fundaziun Retoromana, CR/Cuors romontsch sursilvan intensiv, CGS/Conferenza generala Surselva fan cun inplus ein excellentas. inplus presta lavur professiunala e d’aulta qualitad. La moda e maniera da luvrar ei seriusa, confidenziala, speditiva, nuncumplicada. La communicaziun ei fetg buna e focussada agl essenzial. Grazia als survetschs dad inplus essan nus adina contonschibels per nos clients.


text:
Deftones
I Deftones i èṅ un grup califurgnàṅ mis in pē a Sacramento in dal 1988. Al sò gènar 'l è quél dal metal alternatìṿ. I èṅ cgnusû p'r avér dat vita, insém a i Korn, a 'l nu metal.
Biugrafìa
I fundadór dal grup i èṅ stâ Chino Moreno (Camillo Wong Moreno 'l è al sò nóm in Cumùṅ), Stephen Carpenter, Abraham Cunningham dit "Abe" e Chi Cheng. Àtar cumpunènt i s èṅ śuntâ in séguit. Dal punt ad vista muśicàl, Stephen al s è sèmpar ispirâ a 'l heavy metal e a 'l hard rock in generàl, tulénd spunt da bandi quàli Metallica, Black Sabbath, Pantera e Led Zeppelin anc se pò i gh piaśìvan anc di grup rap cuma i Public Enemy e LL Cool J. Chino invéci 'l iva pasâ la sò giuinésa scultànd di grup di an Utànta ingléś cuma i The Cure, The Smiths, Depeche Mode e Duran Duran. Chi al gh'iva na còta p'r al blues, al jazz, al gothic rock e al reggae (difàti 'l éra un fan sfegatâ ad Bob Marley) e 'l éra anc pasiunâ ad pueśìi e laureâ in létri ingléśi.
'L è pròpria cal misćiùs chè ch'al dà vita a 'l sòṅ di inìsi di Deftones, dimóndi preśènt in di prim dū àlbum e anc nóṿ par cal perìud lè: chitàra ch'la śgrànfgna e vóś meludióśa che però l'éra bòna ad far anc di sig psicòtic tut 'd un cólp.
Gl'Inìsi
Quànd al gh'iva quind'ś an, mèntar 'l éra drē a giràr cun al skateboard (pasiòṅ ch'al cundividìva cun i sò cumpàgn ad scóla Chino e Abraham) Stephen al vèṅ mis sóta da na màchina. 'L incindènt 'l al custrìnś a star par soquànt méś in sna scrana a rudèli e 'l è a cal punt lè che Carpenter al tōś la deciśiòṅ ad tacàr a studiàr la chitàra, sunànd di pès di Anthrax, di Metallica e di Stormtroopers of Death. In dal 1988, cun i bèsi ciapâ sù da quél ch'al gh'éra andâ adòs e insém a Abe, Chino e dal nóṿ Chi Cheng a 'l bas, Stephen al còmpra tut quél ch'al gh vliva par sunàr e i quàtar i tàcan a far-as védar in gir purtànd la lōr mùśica.
Al nóm Deftones, sarnî pròpria da Carpenter, al daśvèṅ da la misa insém dal paròli "def", druàda in d'l àmbit d'l hip hop e ch'la vōl dir bèl/fantàstic, e "tones", un sufìs druâ da spés da di grup vèć ch'i fàvan dal rock in di an Sinquànta, cuma Del-tones e Cleftones. 'L ubietìṿ 'l éra quél ad dar 'd inténdar ch'al grup al vliva métar insém di gènar muśicài difarènt fra lōr.
Dòp sinc an ad cuncèrt (soquànt insém a i Korn), in dal 1993 i Deftones i regìstran un demo ciamâ (Like) Linus. In dal 1994 i gh la càvan a firmàr un cuntràt cun la Maverick, diviśiòṅ pìcula dla Warner Bros, purtdàda avànti diretamènt par la cantànta Madonna ch'l'iva scultâ al demo e al gh'éra piaśû dimóndi.
Adrenaline e Around the Fur (1995-1999)
In dal 1995 al grup al fà gnir fóra 'l àlbum ad debùt Adrenaline, cunsiderâ òṅ di prim lavōr nu metal, rigistrâ a 'l Bad Animal Studio ad Seattle, antisipâ p'r al sìngul Engine No. 9 e purtâ avànti anc cun i àtar sìngui Bored e 7 Words, tut i tri arfacimènt ad braṅ bèla preśènt in dal demo d'l an prima. Al stîl muśicàl dal disc al misćia na sesiòṅ rìtmica ispiràda a quéla di Faith No More e ch'la s arvìśa a la manéra ad sunàr di Korn, cun la vóś ad Chino ch'la gh la cava sèmpar a 'datàr-as. In cal perìud lè, i Deftones i vèran i cuncèrt par di grup quài Ozzy Osbourne, Korn e L7.
A 'l inìsi, anc s'l ìva abû dal recensiòṅ bèli, al disc al n gh la cava minga a muciàr dal sucès cumerciàl anc p'r al fat che i sìngui i n éran briśa stâ publiciśâ asè parchè 'l ràddio e MTV i n vlìvan mia traśmet'r-i, specialmènt al braṅ 7 Words ch'al gh'iva dèntar dal bruti paròli in dal riturnèl.
In dal 1996 i Deftones i faṅ n'aparisiòṅ in dal film Il Corvo 2 ad Tim Pope, regìsta ad dimóndi di vìddeo di The Cure, in du i sònan al braṅ inèdit Teething, anca lò tòlt diretamènt da (Like) Linus p'r andàr a far part dla culòna sunóra dal film. Anc n'atra cansòṅ dal grup, Can't Even Breathe, la vèṅ sarnìda in dal 1996 p'r al film Fuga da Los Angeles ad John Carpenter.
Sèmpar in dal 1996 Chino Moreno al dà na maṅ a i Korn in dal braṅ Wicked, cover 'd Ice Cube misa dèntar a 'l disc Life Is Peachy. La secónda canta ad cal lavōr lè, Chi, la tōś pròpria al tìtul dal nóm dal basìsta di Deftones, a dita dal cantànt di Korn Jonathan Davis.
Piàn piaṅ al grup al s fà cgnósar dabòṅ, anc par via di dimóndi cuncèrt fat, e Adrenaline al diś la sua in fat ad vénditi, ciapànd al disc 'd òr al 7 ad Luj dal 1999 cun mèś migliòṅ ad còpi, rivànd pò a 'l disc ad plàtin in dal 2008 ardupiànd al vénditi.
Around the Fur, più melòdic dal precedènt e cunsiderâ insém a White Pony al disc gnû méj, al vèṅ fóra in dal 1997 e al gh la cava a tucàr al 29śum pòst in dla clasìfica americàna. I crìtic i 'l arténan cuma n'evolusiòṅ più rabìda dal grunge e in particulàr dal stîl di Smashing Pumpkins, di Nirvana e di Soundgarden e anc òṅ di àlbum più impurtànt e influént di gènar metal e nu metal.
Fra i sò braṅ più impurtànt a s cata: Headup fat insém a Max Cavalera di Sepoltura dedicâ a 'l sò fiàstar Dana Wells mòrt in 'n incidènt stradàl 'l an prima, i sìngui My Own Summer (Shove It) (sarnî par la culòna sunóra dal film Matrix) e Be Quiet and Drive (Far Away) e al canti Dai the Flu, Lhabia e specialmènt Mascara, un pès cun un sòṅ ch'al tōś ispirasiòṅ in dla new wave e in dal darkwave. Da nutàr anc che in fónd a 'l disc i gh'èṅ dū braṅ lugâ: Bong Hit e Damone.
In dal 2003 la rivìsta metal Kerrang! la 'l mitrà al 17śum pòst in dla lista di sinquànt'àlbum più influènt ad sèmpar mèntar al 7 ad Śugn dal 2011 al và da 'd là dal migliòṅ ad còpi vindùdi dvintànd un disc ad plàtin ('l éra dvintâ 'd òr in d'l Utóbar dal 1997).
In dal 1999 i tōśan part a 'l Ozzfest, al festival pinsâ e vlû da Ozzy Osbourne par dar 'n apòǵ a di grup metal. Al 22 ad Śugn i faṅ catàr in di negòsi 'n EP dal viṿ ciamâ Live cun dèntar di braṅ sunâ in un cuncèrt dal 13 'd Utóbar dal 1997.
Al sucès ad White Pony (2000-2002)
Al tèrs àlbum dal grup al s ciàma White Pony (Pony biànc, ma in gèrg al vōl anc dir Cucaìna) e 'l è gnû fóra in dal 2000 faghénd védar na madurasiòṅ dal sò stîl ch'al tulìva in prèst di quèi da di àtar gènar cuma al trip hop (in dal braṅ Teenager), la new wave, al post-punk e al psicadèlic, ispirànd-as a di grup quài Depeche Mode, The Cure, The Smiths e Duran Duran.
La canta Passenger l'è stada fata e scrita insém a Maynard James Keenan di Tool mèntar Knife Party la véd la culaburasiòṅ di Rodleen Getsic. RX Queen invéci l'è un lavōr gnû fóra a quàtar maṅ da Chino Moreno e dal cantànt di Stone Temple Pilots (in séguit in di Velvet Revolver) Scott Weiland.
White Pony al véd anc far 'l ingrès in di Deftones dal DJ Frank Delgado, un vèć culaburadōr dal grup ch'l iva bèla sunâ in soquànt pès di prim dū àlbum faghénd-ag dèntar dal campiunàdi: Minus Blindfold, Fireal, My Own Summer (Shove It), Around the Fur, Dai the Flu, Headup e MX. Dal cant suo, Chino Moreno chè al taca anc a sunàr la chitàra.
Anc par via di sucès di sìngui Change (In the House of Flies), Back to School (Mini Maggit) e Digital Bath, White Pony al gh la cava a véndar 177.000 còpi in dla prima stmana piasànd-as a 'l tèrs pòst dla Billboard. In dal 2001 al vins un prèmi a i Grammy Awards cuma Best Metal Performance par la canta Elite.
Al 17 ad Luj dal 2002 White Pony al dvénta un disc ad plàtin.
Dal disc a gh 'n è quàtar versiòṅ. La prima, quéla uriginària, la gh'à na cupertìna griśa, pò i èṅ gnùdi fóra una biànca (in dua a s cata anc na versiòṅ rap dal braṅ Pink Maggit, Back to School), na rósa e na négra (cun in śònta al braṅ The Boy's Republic).
In dal 2001, i Deftones i tōśan part a la tèrsa edisiòṅ dal fèstival muśical Rock in Rio insém a Beck, Guns N' Roses, Iron Maiden, Queens of the Stone Age, Papa Roach, Sepultura e soquànt àtar. In dal 2002 al braṅ Change (In the House of Flies) al vèṅ tòlt par far part dla cunòna sunóra dal film La regina dei dannati. Sèmpar in dal 2002, al 27 'd Agóst, al grup al fà gnir fóra al DVD dal viṿ Music in High Places: Live in Hawaii.
Deftones (2003-2004)
AL 20 ad Maǵ dal 2003 l'è la vòlta ad Deftones, quàrt disc dal grup, ch'al vénd subìt 167.000 còpi in dla prima stmana (finénd a 'l secónd pòst dla Billboard 200) p'r arivàr pò a un quèl da piò ad 500.000 in dal sò paéś. 'L àlbum, ch'l arév duvû ciamàr-as Lovers, al tórna 'd avér dal chitàri a tut andàr, cun di riff pēś ad Carpenter cuma in di prim tèmp, e al pògia su i sìngui Hexagram e Minerva. A gh'è anc un braṅ ch'al dascór ad Moana mèntar la canta Lucky You la s pōl sintìr dènt'r al film Matrix Reloaded.
Al 7 ad Luj Deftones al dvénta un disc 'd òr.
Sèmpar in c'l an lè al grup al partìs insém a i Metallica p'r al Summer Sanitarium Tour 2003 (i gh'èṅ anc i Linkin Park e i Limp Bizkit). I faṅ anc in tèmp a sunàr in dal prugràma televiśìṿ MTV Icon dedicâ a i The Cure, faghénd al braṅ If Only Tonight We Could Sleep, dimóndi bèṅ a dita ad Robert Smith.
In dal 2004, la rivìsta Guitar World la mét Stephen Carpenter a 'l ssantéśum pòst di chitarìsta metal più brav ad sèmpar.
B-Sides & Rarities e Saturday Night Wrist (2005-2006)
Al 24 'd Utóbar dal 2005 l'è la vòlta ad B-Sides & Rarities, na racòlta ad braṅ inèdit, rar e cover (No Ordinary Love ad Sade, la If Only Tonight We Could Sleep numinàda prima, The Chauffeur di Duran Duran e àtar sinc) cun dèntar anc un DVD cun la videugrafìa dal grup.
P'r avér un disc nóṿ ad studi a gh'è da spetàr giust 'n an: Saturday Night Wrist, par la prima vòlta in dal sò caréra, al n è mia prudót par Terry Date ma da Shaun Lopez e Bob Ezrin, quést chè famóś p'r i sò lavōr cui Kiss e Pink Floyd. In dal disc, Chino Moreno e Stephen Carpenter i sa scàmbian al còmpit in soquànti canti cuma in dal braṅ strmentàl U, U, D, D, L, R, L, R, A, B, Select, Start in dua 'l è Chino a sunàr la chitàra (Stephen al pìcia la baterìa) mèntar in Beware Carpenter al s dà da far anc da drē a 'l tastéri.
'L è stâ faticōś p'r al grup finìr cal lavōr lè, i gh'èṅ stâ drē par dū an, anc parchè 'l cantànt Chino Moreno al gh'iva di prubléma ad dròga e al sò matrimòni 'l éra drē a 'ndàr a raméngo.
I sìngui sarnî i èṅ Hole in the Earth (che, arfàt, al fà part dla culòna sunóra dal film Underworld - La ribellione dei Lycans) e Mein, in dua al cantànt Serj Tankian di System of a Down al fà al còntar-cant.
Durànt la prima stmana, al disc al finìs a 'l dècim pòst dla Billboard 200 vindénd 76.000 còpi.
La registrasiòṅ 'd Eros e 'l incidènt stradàl ad Chi Cheng (2007-2009)
In dal 2007 i Deftones i ś métan a 'l lavōr par registràr un disc nóṿ, Eros, ch'l arév duvû gnir fóra 'l an dòp ma a sucéd na diśgràsia: al 4 ad Nuvémbar dal 2008 'n imbariàg pódag al mét sóta al basìsta Chi Cheng faghénd-'l andàr in còma (lì lò 'l éra in màchina sénsa sìngia cun sò surèla Mae e 'l è stâ butâ fóra in d'l incidènt). Al disc al vèṅ acsè mis da na banda, un quèl ch'al dvénta definitìṿ al 23 ad Śugn dal 2009 quand al grup al decìd ad tacàr a lauràr a 'n àtar prugèt.
A 'l pòst ad Cheng, ch'l éra in cal mèntar sèmpar in bruti cundisiòṅ ma stabìi, a vèṅ sarnî Sergio Vega ex mémbar di Quicksand ch'l iva bèla laurâ sèg dal viṿ in dal 1999 e ch'l iva anc sunâ in soquànt pès 'd Eros.
Al 19 e al 20 ad Nuvémbar dal 2009 al grup al s śibìs par dū siri, una a drē a cl'atra, dal viṿ par muciàr sù di bèsi da destinàr a Chi Cheng par pagàr-gh al curi. A i cuncèrt i s śòntan anc di sò amìg cuma Tommy Lee di Mötley Crüe, Mike Shinoda di Linkin Park, Robert Trujillo di Metallica, Dave Lombardo di Slayer e àtar.
In séguit na sustenidōra dal grup Gina Blackmore la mét in pē al sit www.oneloveforchi.com par catàr sù di fónd da dunàr a 'l muśicìsta daśgrasiâ (in dal 2010 i ìvan muciâ 500.000 $). Anc al basìsta di Korn Reginald Arvizu al s dà da far scrivénd na canta par lò, A song for Chi, ch'la s pōl dascargàr a gràtis da la réda, tut quést par spìnśar la gint a dar-ag na maṅ.
A partìr dal Maǵ dal 2010 Chi Cheng al s è un pôc armìs: dal vòlti a gh la cava a dir quèl e a butàr i òć adòs a 'l parsòni ch'i 'l vaṅ a catàr. 'L è bòṅ anc ad móv'r un pôc al maṅ. Da Maǵ 2011 'l à tacâ na riabilitasiòṅ in dal New Jersey.
Diamond Eyes (2009-Incō)
Al 17 ad Dicémbar dal 2009 Chino Moreno al fà savér che al disc nóṿ al sarés gnû fóra al 27 'd Avrìl dal 2010 e che lò 'l éra dimóndi urguliōś ad cal lavōr lè, che par lò 'l éra òṅ di àlbum più bèi di Deftones, 'n incróś far Around the Fur e White Pony.
Al 23 ad Mars dal 2010 a vèṅ butâ in sal marcâ di sìngui al braṅ Diamond Eyes (cun dèntar òṅ di riff più catìṿ e brutài ad sèmpar dal grup) e a s véd anc la cupertìna d'l àlbum umònim, un barbagiàṅ cun gl'ali vèrti dal tut su 'n sfónd négar. Al sèst disc dal grup al vadrà pò la luś al 4 ad Maǵ dal 2010 e al sarà pîṅ stóp ad schitaràdi a tut andàr, par saràr-as cun un braṅ sintî e patî, This Place Is Death. Al tìtul dal disc 'l è cumpàgn a quél dal sìngul, Diamond Eyes, ch'al vōl dir Òć ad diamànt.
In dla prima stmana ad vita, al disc al vénd 62.000 còpi rivànd al sèst pòst in dla Billboard 200 (al fà bèṅ anc in Germâgna e in dla Śelànda Nóva, utàṿ). I àtar sìngui i èṅ Rocket Skates, Sextape (méno rabìda di àtar pès, più sugnànta) e You've Seen The Butcher (al tìtul al vōl dir ’T à vdû al maslàr).
Chino al diś ch'al disc Eros al restarà in di casét in fiṅ tant chè Chi Cheng al n s armatrà minga dal tut e al sarà bòṅ ad sunàr dal viṿ.
Mémbar
Quéi 'd adès
- Chino Moreno - vóś e chitàra (1988 - incō)
- Stephen Carpenter - chitàra (1988 - incō)
- Sergio Vega - bas (2008 - incō)
- Abe Cunningham baterìa (1988 - incō)
- Frank Delgado - campiunadōr, tastéri e giradìsc (1999 - incō)
Ex cumpunènt
- Chi Cheng - bas e côr (1988 - 2008)
Discugrafìa
Àlbum
- 1995 - Adrenaline
- 1997 - Around the Fur
- 2000 - White Pony
- 2003 - Deftones
- 2006 - Saturday Night Wrist
- 2010 - Diamond Eyes
Racòlti
- 2005 - B-Sides & Rarities
- 2011 - Covers
Demo
- 1993 - (Like) Linus
Sìngui
- 1995 - 7 Words
- 1996 - Bored
- 1997 - My Own Summer (Shove It)
- 1998 - Be Quiet and Drive (Far Away)
- 2000 - Change (In the House of Flies)
- 2000 - Back to School (Mini Maggit)
- 2001 - Digital Bath
- 2003 - Minerva
- 2003 - Hexagram
- 2003 - Bloody Cape
- 2006 - Hole in the Earth
- 2007 - Mein
- 2007 - Cherry Waves
- 2010 - Rocket Skates
- 2010 - Diamond Eyes
- 2010 - Sextape
- 2010 - You've Seen the Butcher


text:
«Da bin ich in Chur gelandet – Dieus pertgiri»
- Dumengia, 7.10.2018, 9:03
-
Emprima emissiun:
- Dumengia, 7.10.2018, 9:03, RTR
La fin d'avust è Lelja Maissen-Tasch morta cun 91 onns. Ina dunna spiertusa, independenta ch'è adina sa lubida in'atgna opiniun.
Cun sa fatschentar cun la vita da dunna Lelja Maissen-Tasch han ins tranteren il sentiment da leger in cudesch d'istorgia. La perscrutadra da sauts populars è naschida en la Croazia dals onns 20 ed è uschia daventada perditga da la dictatura sut Alexander I, pli tard dal reschim faschist «Ustascha» e lura da la midada tar ina regenza communista. En memoria a Lelja Maissen-Tasch repeta la Marella in purtret realisà la primavaira dal 2015.


text:
Cun quai che las temperaturas eran era sin las alps fitg autas na pativan mo ils pasters ed ils animals. Era en il tschaler da chaschiel vegni pli chaud. Uschè madira il chaschiel pli spert. Cun quel problem cumbattevan ils pasturs en bunamain tut il chantun.
iaTscherts signuns pudevan dentant sfradar il tschaler cun aua u era cun glatsch. Quai munta dentant ina pluna lavur. En l'alp Strüfis a Maiavilla stueva il signun bunamain tut il temp controllar il sfradament, di il schef da l'alp Alfons Zindel. Cun la mancanza d'aua era quai lura anc pli difficil.
Val dal Rain pertutgà ferm
Tenor Töni Guyan, responsabel per las alps al Plantahof, n'eran il problems betg dapertut medem ferm. En l'Engiadina e la regiun Spleia era la stagiun anc pli u main normala. Dapli da cumbatter avevan ils alps en la Val dal Rain ed en il signuradi.
Sche la setgira e la chalira ha era ina influenza sin quant bler chaschiel che las alps han producì, na sa Töni Guyan anc betg dir. Era valitar la qualitad saja il mument grev, di el.
RR Actualitad 17:00


text:
Center da formaziun Surselva
Nus, il Center da formaziun Surselva essan in'instituziun da formaziun dalla Regiun Surselva e purschin formaziun e formaziun supplementara. Igl onn 2011 ein las scolas dil scalem secundar II (cun excepziun dil gimnasi dalla claustra Mustér) dalla Surselva vegni mess ensemen sut il purtader dalla Regiun Surselva. Per la Regiun Surselva eis ei d'impurtonza centrala dad haver ina purschida da formaziun ch'ei qualitativamein aulta. Quei buca sulettamein ord motivs da politica da formaziun mobein era ord ponderaziuns economicas. Tiel Center da formaziun Surselva - sco partiziun dalla Regiun Surselva - audan sil scalem secundar II
- la Scola media mercantila
- la Scola media propedeutica
- la Scola professiunala commerciala
- la Scola professiunala industriala
- la Scola preprofessiunala.
Plinavon audan il Survetsch logopedic, la Scola mercantila dil di e la Scola da musica tier las partiziuns dil Center da formaziun Surselva. Cun rodund 110 persunas d'instrucziun, rodund 1900 scolaras e scolars essan nus la pli gronda organisaziun da scola ella Surselva.
actual
Scola vinavon: Suentermiezdi d'informaziun
mesjamna, 21 da november 2018, 14:00-16:00


text:
Midar chasa – favuraivel ma era pratic
- Mesemna, 28.3.2018, 11:15
-
Emprima emissiun:
- Mesemna, 28.3.2018, 11:15, RTR
Midar chasa è savens stentus. Perquai datti firmas che fan questa lavur, ma co chattar la meglra offerta?
- Co eleger la firma adattada?
Il meglier è da dumandar tar parents ed enconuschents sch'els enconuschan gia ina buna adressa. Ma sche quai n'è betg il cas alura pon ins cun agid dal internet chattar l'interpresa ideala. I dat era pliras paginas che cumpareglian las differentas purschidas e che porschan era gist ina offerta digitala. Ma l'interpresa ch'è il pli damanaivla n'è betg adina la pli favuraivla.
- Mintga fatschenta seriusa vul in termin d'invista:
Cura ch'ins è la finala sa decidids per ina interpresa alura èsi impurtant da dumandar per in termin d'invista. Uschia vegn mintga purschider serius gugent speravi per prender ina invista da l'abitaziun e da las mobiglias ed il rest da la rauba. Suenter ina tala invista porscha l'interpresa alura era gist ina offerta concreta.
- Ulteriurs servetschs:
Bleras interpresas da transport porschan era savens in servetsch da nettegiar l'abitaziun. Per la lavur da nettegiar duessan ins far ina offerta separada cun ina garanzia ch'oblighescha ch'ils lavurers èn d'enturn tar la surdada da l'abitaziun, per gist megliurar las chaussas manglusas tenor il locatur.
- Dumondas impurtantas:
Avant ch'engaschar ina interpresa èsi impurtant da sclerir plirs puncts. Van ils lavurers enturn precaut cun la rauba delicata per exempel cun il clavazin ni cun las plantinas.
Ha l'interpresa era vehichels adattads e surpiglia ella era ils custs dals donns vid l'inventari.


text:
Cun Göri a Genova
-
Dumengia, 31.7.2016, 9:03
L'autur, pur e dissegnader Göri Klainguti visita la citad da sia uffanza.
Legenda da maletgs:
Dapli 187 onns datti amez citad, sin Piazza Soziglia, la pastizaria Fratelli Klainguti.
RTR, G. DAZZI
Per bunamain 150 onns han ils Klaingutis da Samedan manà en Piazza Sozigla a Genova ina pastizaria.Sche era sut autra gestiun exista «Il Grand bar pasticeria fratelli Klainguti» anc oz, e schizunt las turtas e la pastizaria èn restadas las medemas sco quellas dal tat da Göri Klainguti. Sco uffant e giuvenil era el adina puspè a Genova en visita tar ses parents. La Marella turna cun l'autur, pur e dissegnader Göri Klainguti en la citad da sia uffanza, en tschertga da fastizs ed a la scuverta d'ina citad extraordinaria. Pertge plat è a Genova mo la mar ...
Redacziun: Guadench Dazzi
1. Vias, streglias e giassas da Genova
-
I vegn ditg che Genova haja la pli gronda e pli intacta citad veglia da l’Europa. E propi, la citad veglia consista d’ina rait da nundumbraivlas streglias e giassas.
RTR, G. DAZZI
1/8
-
In tipic caruggio – sco che ils Genoves numnan lur streglias – a S. Maria delle Vigne.
RTR, G. DAZZI
2/8
-
Las giassas en la citad veglia èn stretgas – grazia quai èn ellas libras dal traffic d‘autos.
RTR, G. DAZZI
3/8
-
Cun quai ch'il spazi da fabrica era stgars han ins fabritgà chasas e palazis ad aut e damanaivel in da l’auter.
RTR, G. DAZZI
4/8
-
En pliras giassas furman tetgs e fatschadas chavorgias, nua che il sulegl riva mo da rar.
RTR, G. DAZZI
5/8
-
Piazza delle Vigne: Schizunt la numerusas plazzettas èn mo paucs meters largias ed han in caracter intim.
RTR, G. DAZZI
6/8
-
Il quartier Castello – plantas ed ierts èn rars en la citad veglia.
RTR, G. DAZZI
7/8
-
La baselgia San Pietro in Banchi mussa che ils Genoves era gia avant 500 onns buns affarists – Construida il 1585, survart la baselgia e sutvart butias e magazins che duevan gidar a finanziar la fabrica e pli tard garantir il mantegniment da la baselgia
La baselgia San Pietro in Banch a Genova.
8/8
2. Gran bar pasticceria Klainguti
-
Dapli 187 onns datti amez citad, sin Piazza Soziglia, la pastizaria Fratelli Klainguti.
RTR, G. DAZZI
1/10
-
Grazia a ses lampadaris, in’imposanta bar ondulada e ses scharm da temp vegl sa chatta il Klainguti pli u main en mintga guid da viadi sco tip spezial.
RTR, G. DAZZI
2/10
-
L’intern da la bar Klainguti, a la cassa il signor Ubaldi, in dals possessurs actuals.
RTR, G. DAZZI
3/10
-
Göri Klainguti davant la vitrina cun la pastizaria, davosvart vid la paraid l’autograf da Giuseppe Verdi.
RTR. G. DAZZI
4/10
-
Ina vitrina cun documents vegls, in cudesch da furnitura dal 1941. Ils Klaingutis han tegnì avert lur pastizaria era durant l’Emprima e Segunda Guerra mundiala.
RTR, G. DAZZI
5/10
-
Ina veglia furma da lain, in negativ, per cular tschigulattins.
RTR, G. DAZZI
6/10
-
Dus plauns sur la bar sa chatta la furnaria, nua che ins fa pastizaria tenor vegls recepts da la chasa, glatsch, pasta frestga u focacce per l’aperitiv.
RTR, G. DAZZI
7/10
-
La maschina per zullar la pasta che gia il tat da Göri Klainguti duvrava e che è anc adina en funcziun.
RTR, G. DAZZI
8/10
-
Sper la turta Engiadina è la turta Zena – Zena è il pled ligur per Genova – dapi passa 100 onns ina da la spezialitads da la chasa.
RTR, G. DAZZI
9/10
-
Göri Klainguti davant l’entrada da la pastizaria da ses antenats.
RTR, G. DAZZI
10/10
3. Nervi la mar dals Svizzers
-
En l’ost da Genova sa chatta il lieu da bogn Nervi, oz ina fracziun da Genova, pli baud in elegant lieu da cura per passar l’enviern.
RTR. G. DAZZI
1/7
-
En l’ost da Genova sa chatta il lieu da bogn Nervi, oz ina fracziun da Genova, pli baud in elegant lieu da cura per passar l’enviern.
RTR. G. DAZZI
2/7
-
En l’ost da Genova sa chatta il lieu da bogn Nervi, oz ina fracziun da Genova, pli baud in elegant lieu da cura per passar l’enviern.
RTR, G. DAZZI
3/7
-
L’anteriur Hotel Eden a Nervi. Il 1888 cumpran ils hoteliers engiadinais Fanconi-Klainguti, che avevan construì l’hotel Bernina a Samedan ed il Victoria a San Murezzan quest grandhotel.
RTR, G. DAZZI
4/7
-
In inserat en la gasetta turistica Pro Nervi, dal avrigl 1904 per l’hotel Eden. Ils giast da la high society, dentant era il directur da l’hotel, passentavan la stad en Engiadina e l’enviern a Nervi sper la mar.
RTR, G. DAZZI
5/7
-
In placat da reclama per Nervi dal 1948. Il costum tradiziunal cun chapè po la dunna svizra laschar a chasa, la mar è mo dus pass davant chasa ...
RTR, G. DAZZI
6/7
-
La Mar Ligura a Nervi.
RTR, G. DAZZI
7/7
4. Butias e negozis
-
En la citad veglia da Genova datti anc adina ina gronda varietad da butiettas e negozis sco dal temp da noss tats.
RTR, G. DAZZI
1/8
-
Ina butia che venda zutgerins, mel, liquors sco era ...
RTR, G. DAZZI
2/8
-
Sco era ils pli differents savuns e parfums.
RTR, G. DAZZI
3/8
-
En tut la citad veglia datti era butias da fritga e verdura cun stans or en il liber.
RTR, G. DAZZI
4/8
-
La purschida frestga tenor stagiun fa quaida da sa metter a cuschinar ...
RTR, G. DAZZI
5/8
-
Lung il Caruggio Lungo – Via del Campo e Via Pré – èn da chasa blers immigrants, quai che sa mussa era en la purschida dals differents negozis.
RTR, G. DAZZI
6/8
-
Ils negozis da telecommunicaziun resplendan il vast spectrum da l’immigraziun actuala.
RTR, G. dAZZI
7/8
-
Era las ufficinas pitschnas n’èn anc betg sparidas ord il center da Genova. Quest serrer da clavs ha sia butietta a Sottoripa, sut las arcadas dal port..
RTR, G. DAZZI
8/8
5. Il port
-
Martgà da pileschs internaziunal sin Piazza Caricamento al port vegl.
RTR, G. dAZZI
1/5
-
Porto Antico, oz port per jachts – en ils anteriurs «Magazini del cottone» datti oz exposiziuns ed ina biblioteca per uffants sco era in center da congress.
RTR, G. DAZZI
2/5
-
Porto Antico cun davosvart la Lanterna, il grond far a l’entrada dal port da Genova.
RTR, G. DAZZI
3/5
-
Oz è Genova il pli impurtant port da la Mar Mediterrana per cruscheras. Mintg’onn s’embartgan qua var 700’000 persunas per ir en cruschera. La MSC Preziosa p.ex. è 333 meter lunga ed ha plaz per 3502 passagiers.
RTR, G. DAZZI
4/5
-
La Sopraelevata Aldo Moro, in’autostrada construida il 1965, taglia il port e sia promenada en moda radicala en dus parts.
RTR, G. DAZZI
5/5
6. Piazza de Ferrari e Castelletto
-
La Piazza de Ferrari, concepida enturn il 1900 a l’ur da la citad veglia, è in dals centers da Genova. Qua sa scuntran il vegl ed il nov. Il vegl Palazzo Ducale sper palazis neoclassicistics.
RTR, G. DAZZI
1/8
-
Piazza de Ferrari cun il teater e chasa d’operas Carlo Felice.
£RTr, G. DAZZI
2/8
-
Piazza de Ferrari, cun davosvart l’emprim sgrattatschiel dal la citad, construì ils onns 1930.
RTR, G. DAZZI
3/8
-
La «Via 20 di settembre» cun sias butias ed arcadas è la «Bahnhofstrasse» da Genova.
RTR, G. DAZZI
4/8
-
L’ascensur da Castelletto è in dals 12 ascensurs publics da Genova.
RTR, G. DAZZI
5/8
-
Dapi bundant 100 onns collia in tunnel e suenter l’ascensur la citad veglia cun il nov quartier si per la spunda.
RTR, G. DAZZI
6/8
-
Sper ils ascensurs datti en la citad da Genova era anc 3 funicularas. Il star per ir en si è dentant l’Ascensore di Castelletto ...
RTR, G. DAZZI
7/8
-
Vista sin Genova e ses port davent da «Belvedere Castelletto», sutvart ils gronds palazis da Via Garibaldi.
RTR. G. DAZZI
8/8
7. Via Garibaldi, San Matteo e San Lorenzo
-
L’anteriura Via Nuova, oz Via Garibaldi, cun ses imposants palazis dal 16 e 17avel tschientaner è patrimoni da l’UNESCO. Durant il temp da la Republica da Genova eran els la dimora dals ritgs commerziants e banchiers che dominavan la citad. Enfin oz è quai restada la via dals raps, divers palazis en uss sedias da bancas internaziunalas.
RTR, G. DAZZI
1/5
-
La Piazza San Matteo ha mantegni ses caracter medieval. Tut ils palazis sco era la baselgia eran qua en ils mauns da la pussanta famiglia Doria. La tipica decoraziun cun marmel cler e stgir era in ornament reservà a las famiglias noblas.
RTR, G. DAZZI
2/5
-
Il duomo da Genova in Piazza San Lorenzo.
RTR, G. DAZZI
3/5
-
La damaun baud èn las paucas plazzas accessiblas als autos occupadas dals furniturs, che provedan cun lur rollis ils negozis e restaurants en la streglias cunfinantas.
RTr, G. DAZZI
4/5
-
Cun Göri a Genova.
RTR, G. DAZZI
5/5


text:
Inhalt
Svizra
-
Affera da sex a Zug: Nagins daguts da K.O.
En l'affera da sex en il chantun Zug n'ha l'analisa da chavels da la politicra locala, Jolanda Spiess-Hegglin, purtà nagin resultat. Sco l'Institut per medischina legala da l'Universitad da Turitg ha ditg, n'hajan els betg pudì cumprovar meds che durmentan.
Avant avevi gia dà analisas da sang e d'urin. La politicra da 34 onns aveva declerà ch'il politicher da la PPS, Markus Hürlimann, haja violà ella a chaschun d'ina festa d'elecziun la fin da december. La Procura publica da Zug cuntinuescha l'inquisiziun penala.
RR novitads 15:00


text:
Inhalt
Naziunal/Internaziunal
-
Weirather cun quarta victoria en la cuppa mundiala
Tina Weirather gudogna la cursa rapida da las dunnas a Garmisch-Partenkirchen a moda suverana. La skiunza dal Liechtenstein è stada 51 tschientavels pli svelta che l'austriaca Anna Fenninger.
Terza è la slovena Tina Maze cun in retard da 91 tschientavels sin Weirather.
Ils resultats da las Svizras
Duas Svizras èn en ils top 10. 8avla è Lara Gut, 9avla Dominique Gisin. Fabienne Suter ha terminà la cursa cun il 15avel plaz.
RR novitads 12:00


text:
El tracta l’istorgia da dus anghels che vulan emprender d’enconuscher ils carstgauns. Perquai vivan els in temp sin terra. Il cudesch cuntegn 28 maletgs da colur, fatgs en il stil da la pictura naiva. L'autura ha scrit el en tudestg e ses um ha translatà el per romontsch.
Ella haja vis anghels
Letizia Winzap-Monn di ch’el haja scrit quest cudesch perquai ch’ella haja gì in eveniment spezial avant tschintg onns: Alura haja ella vis anghels. Dapli lura haja ella gì il ferm giavisch da scriver questa istorgia per mussar ch’i dettia il senn en la vita ed era per prender in pau la tema da la mort.
Anghels èn per ella ina immensa energia, glisch e charezzia. Dapi sia uffanza sajan ils anghels impurtants per ella; ed ella vivia mintga di cun l’anghel pertgirader.
In cudesch cun in messadi
Per Simon Camartin, el ha preschentà il cudesch, èn anghels las creatiras las pli misteriusas en l’istorgia. El haja fatg bunas experientschas cun els. I saja ina forza e cura ch’el dovria els possia el appellar ad els. Quai na capitia dentant betg uschè savens.
Il cudesch da la Letizia haja in messadi. I saja dentant in messadi difficil, perquai che la tenuta da las persunas envers anghels saja fitg ambivalenta. U ch’ins haja gugent quai u betg.