text:
1Rü ñu̱xma ya Tupana rü marü taxuca̱xma nanapoxcue i ngẽma duü̃xü̃gü i Ngechuchu ya Cristuarü duü̃xü̃gü ixĩgüxü̃. 2Erü Tupanaãẽ i Üünexü̃ i Ngechuchu ya Cristugagu tüxü̃ maxẽxẽẽxü̃, rü nüxna tüxü̃ ínanguxü̃xẽẽ i pecadu na tama yuwa tüxü̃ nagagüxü̃ca̱x. 3Rü yema taxüneãrü ngúchaü̃gü rü marü nüxü̃ narüyexera ga yema mugü ga Moĩché ümatüxü̃. Rü yemaca̱x ga yema mugü rü taxucürüwa mexü̃ tüxü̃ naxüxẽẽ. Natürü nüma ga Tupana rü marü nanaxü ga yema taxucürüwa naxüxü̃ ga yema mugü. Yerü ga Tupana rü ñoma ga naãnewa nanamu ga Nanexü̃chi. Rü woo taxüne i pecaduã́xü̃rüü̃ nixĩ ga naxü̃ne, natürü nüma ga Nane rü taguma napecaduã̱x. Rü nüma ga Nane rü tórü pecaduca̱x nayu, rü yemaãcü inayanaxoxẽẽ ga norü pora ga yema pecadu ga taxünewa yexmaxü̃. 4Rü yemaãcü nanaxü ga Tupana na tüxü̃́ na natauxchaxü̃ca̱x na yanguxẽẽxü̃ i ngẽma tüxü̃ namuxü̃ i ngẽma mugü. Erü ñu̱xma rü tama ñoma i taxüne naxwa̱xexü̃ãcüma tamaxẽ, natürü Tupanaãẽ i Üünexü̃ naxwa̱xexü̃ãcüma nixĩ i imaxẽxü̃. 5Rü yíxema tümaxü̃ne naxwa̱xexü̃ãcüma maxẽxẽ, rü naxca̱x tadaugü i ngẽma ñoma i naãnecü̱̃ã̱x naxwa̱xexü̃. Natürü yíxema Tupanaãẽ i Üünexü̃ naxwa̱xexü̃ãcüma maxẽxẽ, rü ngẽma Tupanaãẽ i Üünexü̃ naxwa̱xexü̃ nixĩ i naxca̱x tadaugüxü̃. 6Rü yíxema Tupanaãẽ i Üünexü̃ naxwa̱xexü̃ca̱x daugüxe rü tataãẽgü, rü tá tüxü̃́ nangẽxma i tümaãrü maxü̃ i taguma gúxü̃. Natürü yíxema tümaxü̃ne naxwa̱xexü̃ca̱x daugüxe rü ngẽma rü tá yuwa tüxü̃ nagagü. 7Rü yíxema tümaxü̃ne naxwa̱xexü̃ca̱x daugüxe rü Tupanaãrü uwanü tixĩgü. Rü tama Tupanaga taxĩnüẽchaü̃ erü taxucürüwama naga taxĩnüẽ. 8Rü ngẽmaca̱x ya yíxema tümaxü̃neãrü ngúchaü̃we rüxĩxẽ, rü taxucürüwa Tupanaãrü ngúchaü̃ taxügü. 9Natürü ngẽxguma aixcüma pewa nangẽxmagu i Tupanaãẽ i Üünexü̃ rü tama pexeneãrü ngúchaü̃ pexü, natürü Naãẽ i Üünexü̃ãrü ngúchaü̃ nixĩ i pexüxü̃. Rü yíxema tama tüxü̃́ nangẽxmaxẽ i Tupanaãẽ i Üünexü̃ i Cristu tüxna ãxü̃, rü tama Cristuarü duü̃xü̃ tixĩ. 10Natürü ngẽxguma pewa namaü̃xgu ya Cristu, rü woo pecadugagu tá nayu̱xgu i pexene, natürü peãẽ rü namaxü̃, erü Tupana pexü̃ nadau na pimexü̃. 11Rü ngẽxguma pewa namaü̃xgu i Naãẽ ya yima Tupana ga Ngechuchu ya Cristuxü̃ írüdaxẽẽcü, rü nümatátama ya yima Cristuxü̃ írüdaxẽẽcü tá wena nanamaxẽẽ i pexene i yuxwa̱xexü̃, rü Naãẽ i Üünexü̃ i pewa maxü̃xü̃ tá nixĩ i naxüxü̃ i ngẽma. 12Rü ngẽmaca̱x, Pa Chaueneẽgüx, rü tanaxwa̱xe i Tupanaãrü ngúchaü̃ taxü, rü tama tanaxwa̱xe i taxüne i pecaduã́xü̃ãrü ngúchaü̃ taxü. 13Erü ngẽxguma chi pexeneãrü ngúchaü̃ pexü̱xgu rü tá ipeyarütauxe. Natürü ngẽxguma Tupanaãẽ i Üünexü̃ãrü ngü̃xẽẽmaã ipeyanaxoxẽẽgu i ngẽma pexene üxchaü̃xü̃, rü aixcüma tá pexü̃́ nangẽxma i maxü̃ i taguma gúxü̃. 14Erü guxãma ya yíxema Tupanaãẽ i Üünexü̃ tümamaã icuáxe, rü aixcüma Tupanaxãcügü tixĩgü. 15Noxri rü Tupanaxü̃ pemuü̃ẽ ga yexguma pepecaduã̱xgügu, natürü i ñu̱xma rü Tupanaxãcügü pixĩgü erü Naãẽ i Üünexü̃ rü naxãcügüxü̃ pexü̃ nixĩgüxẽẽ. Rü Naãẽ i Üünexü̃ i pema peyaxuxü̃ rü pemaã namecüma rü tama poxcumaã pexü̃ namuü̃xẽẽ. Rü ngẽmatama Naãẽ i Üünexü̃ nixĩ i tüxü̃ rüngü̃xẽẽxü̃ na tama imuü̃ẽxü̃ca̱x na Tupanana ingaicamagüxü̃ rü: “Pa Tonatüx”, ñagüxü̃ nüxü̃. 16Rü ngẽmatama Naãẽ i Üünexü̃ nixĩ i aixcüma tüxü̃ nüxü̃ cua̱xẽẽxü̃ na Tupanaxãcügü na ixĩgüxü̃. 17Rü ñu̱xma na Tupanaxãcügü ixĩgüxü̃ i yixema, rü nüxü̃ tacua̱x rü daxũguxü̃ i naãnewa tá tanayaxu i ngẽma mexü̃gü i Tupana tüxna ãxchaü̃xü̃. Rü ngẽmaãcü Cristumaã tá tüxü̃́ nangẽxma i tachica i mexü̃ i Tupanaxü̃tawa, erü Cristurüü̃ ngúxü̃ tingegü na yixcüra wüxigu namaã mexü̃wa ingẽxmagüxü̃ca̱x. 18Rü dücax, rü choma nagu charüxĩnü rü ngẽma ngúxü̃ i ñu̱xma ñoma i naãnewa ingegüxü̃, rü taxuü̃ma nixĩ i ngẽxguma nagu nanguxgu i ngẽma mexü̃ i yixcüra tá nüxü̃ idauxü̃ i ngẽxguma Cristumaã ingẽxmagügu i daxũguxü̃ i naãnewa. 19Rü ñu̱xma rü guxü̃ma i ṯacü i Tupana üxü̃ rü taxü̃ i norü ngúchaü̃maã ínanaṉg̱uxẽẽgü i ngẽma ngunexü̃ i nagu tá nataeguxü̃ ya Cristu na Tupana guxü̃pe̱xewa naxãcügüxü̃ iwéxü̃. 20Rü nüxü̃ tacua̱xgü rü yexguma pecadu naxü̱xgu ga guma nüxĩraü̃cü ga yatü rü yexguma nixĩ ga nachixexü̃ ga guxü̃ma ga yema Tupana üxü̃. Rü tama yema Tupana üxü̃ãrü ngúchaü̃ nixĩ ga yema, natürü yemaãcü nüxü̃ naxüpetü yerü ga Tupana rü yemaãcü inaxuneta ga yexguma pecadu naxü̱xgu ga guma yatü. Natürü i ñu̱xma rü guxü̃ma ga yema Tupana üxü̃ rü ínanaṉg̱uxẽẽ na ngẽma chixexü̃wa ínanguxü̃xü̃ca̱x. 21Erü ngẽma ngunexü̃ i Tupana tá nagu nadexü̃ i naxãcügü na naxü̃tawa nangẽxmagüxü̃ca̱x, rü ngẽxguma tá ta nixĩ i chixexü̃wa ínanguxü̃xẽẽãxü̃ i guxü̃ma ga yema nümatama naxüxü̃. Rü ngẽmaãcü wenaxãrü noxrirüü̃ tá name i guxü̃ma. 22Rü nüxü̃ tacua̱x rü guxü̃ma ga yema Tupana üxü̃, rü noxritama chixexü̃ nüxü̃ üpetügu rü poraãcüxüchima nanaxwa̱xeecha na wenaxãrü noxrirüü̃ namexü̃. 23Rü tama ngẽmaxĩcatama nixĩ i poraãcü nanaxwa̱xegüxü̃ na wenaxãrü noxrirüü̃ namexü̃. Natürü yixema na yaxõgüxü̃ rü ta tanaxwa̱xe na ínanguxü̃ ya Tanatü na naxãcügüxü̃ tüxü̃ na nadexü̃ca̱x rü ngexwacaxü̃xü̃ i taxünegü tüxna naxãxü̃ca̱x. Rü woo tüxü̃́ na nangẽxmaxü̃ i Tupanaãẽ i Üünexü̃ i tüxü̃ nüxü̃ cua̱xẽẽxü̃ na ñuxãcü tá yiĩxü̃ i daxũguxü̃ i naãnewa, natürü tanaxwa̱xe na paxa ngẽ́maxü̃chi ingugüxü̃. 24Cristu tüxna nanaxã i maxü̃ i taguma gúxü̃, natürü ítanaṉg̱uxẽẽgümare na naxü̃-tawa ingugüxü̃ na nayauxgüxü̃ca̱x i ngẽma maxü̃. Natürü nüxü̃ tacua̱x rü ngẽxguma chi marü nüxü̃ idaugügu i ngẽma írüṉg̱uxẽẽgüxü̃, rü taxuca̱xma tü̱xcüü̃ ítanaṉg̱uxẽẽgü. Erü ngẽma marü nüxü̃ idauxü̃, rü taxuca̱xma ítanaṉg̱uxẽẽ. 25Natürü ngẽxguma tauta nüxü̃ idaugügu i ngẽma írüṉg̱uxẽẽgüxü̃, rü tanaxwa̱xe i meã ítanaṉg̱uxẽẽgüecha ñu̱xmatáta nüxü̃ idaugü. Rü ngẽmaãcü nixĩ i Cristuxü̃ írüṉg̱uxẽẽgüxü̃. 26Rü Tupanaãẽ rü tüxü̃ narüngü̃xẽẽ ta na iporaexü̃ca̱x i ngẽxguma guxchaxü̃gü tüxü̃ üpetügu. Rü yixema rü tama nüxü̃ tacua̱x na ñuxãcü Tupanamaã idexagüxü̃ rü ṯacüca̱x iyumüxẽgüxü̃. Natürü Naãẽ i Üünexü̃ rü naxauxãcüma ore i tama nüxü̃ icuáxü̃maã Tupanamaã nidexa rü taxca̱x nayumüxẽ. 27Rü Tupana ya meã tüxü̃ cuácü rü nüxü̃ nacua̱x na ñuxũ ñaxü̃chiga yiĩxü̃ i ngẽma Naãẽ i Üünexü̃ nüxü̃ ixuxü̃. Erü ngẽma Naãẽ i Üünexü̃ rü Tupana naxwa̱xexü̃ãcüma Tupanaxü̃ naca̱a̱xü̃ tümaca̱x ya yíxema Tupanaãrü duü̃xü̃gü ixĩgüxe. 28Rü nüxü̃ tacua̱x rü tümaãrü mexü̃ca̱x nixĩ i Tupana ínanguxẽẽxü̃ i guxü̃ma i ngẽma tüxü̃ üpetüxü̃ ya yíxema nüxü̃ ngechaü̃güxe ga nüma nanaxwa̱xexü̃ãcüma tüxü̃ yadexechixe. 29Rü woetama nuxcümama ga Tupana rü marü tüxü̃ nacua̱x na texégü tá tixĩgüxü̃ ya yíxema noxrü ixĩgüxe. Rü noxritama naãne ixügügumama tüxü̃ nidexechi na Nanerüü̃ timexü̃ i nape̱xewa, rü yima Nane rü tümamaã nayaxü̃ca̱x rü tümamaã inacuáxü̃ca̱x ya guxãma ya yíxema naẽneẽgü ixĩgüxe. 30Rü guxema noxri naãne ixügügumama Tupana tüxü̃ idexechixe, rü tümaca̱x naca na noxrü tixĩgüxü̃ca̱x. Rü guxema tümaca̱x nac̱axe, rü nügüca̱x tüxü̃ nimexẽẽgü. Rü guxema nügüca̱x tüxü̃ yamexẽẽgüxe, rü daxũwa tá tüxü̃ nagagü na guxü̃gutáma naxü̃tawa tangẽxmagüxü̃ca̱x. 31¿Rü ñuxũ ñagüxü̃ tá i ñu̱xma i ngẽmachiga? Rü ngẽxguma Tupana taétüwa chogügu, ¿rü texé tá tüxü̃ rüyexeraxü̃? 32Yerü nüma ga Tupana rü tama tüxna nayanuxü̃ ga Nanexü̃chi. Natürü taxca̱x inanamu ga Nane na taxca̱x nayuxü̃ca̱x i guxãma i yixema. Rü ñu̱xma na yemaãcü taxca̱x inamuãxü̃ ga Nane, ¿rü taux e̱xna tüxna naxããxü̃ i guxü̃ma i ṯacü i inaxwa̱xexü̃ na naxca̱x imaxẽxü̃ca̱x? 33Rü Tupana tüxü̃ nidexechi rü tüxü̃ nixu na nape̱xewa imexü̃. Rü ngẽmaca̱x ¿rü texé tá nape̱xewa tüxü̃ tixugü na ichixexü̃? Erü Tupanatama nixĩ ya tüxü̃ ixucü na tüxü̃́ nataxuü̃ma i chixexü̃. 34¿Rü texé tá poxcuwa tüxü̃ tamugü i ñu̱xmax? ¿Pexca̱x rü Cristu tá yiĩxü̃? Dücax, taxucürüwama ngẽmaãcü nixĩ yerü Cristu nixĩ ga taxca̱x yucü na tüxü̃ namaxẽxẽẽxü̃ca̱x. Rü tama ngẽxĩcatama taxca̱x naxü, natürü wenaxãrü ínarüda. Rü ñu̱xma rü Tupanaxü̃tawa nangẽxma rü ngẽ́ma ãẽ̱xgacü nixĩ. Rü ngẽ́ma taétüwa nachogü rü Tupanaxü̃ taxca̱x naca̱a̱xü̃. 35¿Rü ñu̱xma rü ṯacü tá Cristuna tüxü̃ ixĩgachixẽẽxü̃ na tama tüxü̃ nangechaü̃xü̃ca̱x? Rü woo ngúxü̃ ingegügu, rü e̱xna guxchaxü̃gü tüxü̃́ ngẽxmagu, rü e̱xna duü̃xü̃gü Cristugagu taxchi aiegu, rü e̱xna itaiyaegu, rü e̱xna ingexchirugügu, rü e̱xna ãũcümaxü̃wa ingẽxmagügu, rü e̱xna duü̃xü̃gü tüxü̃ daixchaü̃gu, natürü woo guxü̃ma i ngẽma tüxü̃ üpetügu, natürü ya Cristu rü tãũtáma nüxü̃ narüchau na tüxü̃ nangechaü̃xü̃. 36Natürü guxü̃guma ãũcümaxü̃wa tangẽxmagü, ngẽma Tupanaãrü ore i ümatüxü̃ nüxü̃ ixuxü̃rüü̃. Erü ngẽma ore rü ñanagürü: “Rü cugagu duü̃xü̃gü toxü̃ nadaixchaü̃ rü duü̃xü̃güpe̱xewa rü ñoma carnerugü i daiwa ĩxü̃rüü̃ tixĩgü”, ñanagürü i ngẽma ore. 37Natürü woo guxü̃ma i ngẽma tüxü̃ na ngupetüxü̃, rü Ngechuchu ya Cristu ya tüxü̃ ngechaü̃cü, rü tüxü̃ naporaexẽẽãma na taxuü̃ma i guxchaxü̃gü tüxü̃ narüyexeraxü̃ca̱x, rü bai i ṯacü. 38Rü ngẽmaca̱x aixcüma chayaxõ na taxucürüwama ṯacü Tupanana tüxü̃ ixĩgachixẽẽxü̃ na ngẽmaãcü tama tüxü̃ nangechaü̃xü̃ca̱x. Rü woo iyu̱xgu rü woo imaxẽgu, natürü Tupana tá tüxü̃ nangechaü̃ẽcha. Rü taxucürüwama Tupanana tüxü̃ nixĩgachixẽẽ i ṯacü i norü orearü ngeruü̃gü, rü e̱xna ṯacü rü ṉg̱oxogü rü e̱xna ṯacü i to i poraxü̃. Rü bai i ṯacü i ñu̱xma tüxü̃ üpetüxü̃, rü bai i ṯacü i yixcüra tá ngẽxmaxü̃, rü bai i ṯacü i daxũwa ngẽxmaxü̃, rü bai i ṯacü i naãnetüü̃wa ngẽxmaxü̃, rü bai i ṯacü i to i Tupana üxü̃, rü taxucürüwama Tupanana tüxü̃ nixĩgachixẽẽ na tama tüxü̃ nangechaü̃xü̃ca̱x. Rü ngẽmaãcü nixĩ i tüxü̃ nangechaü̃xü̃ ya Tupana nagagu ya tórü Cori ya Ngechuchu ya Cristu.
Copyright
Learn More


c: text/html

text:
Vicente Lusitano
Vicente Lusitano 'l era stê 'n muśicìsta purtughéś (forsi nê a Olivèinsa, a 'l inìsi dal Sinc-sèint - mort a Ròma in dal 1561).
'L era stê 'n cumpuśidōr 'd ōvri per côr cuma 'd mutèt e 'd madrighêl mo 'l era piò cgnusû p'r i só scrìt in sìm' a la tiurìa dla mùśica, in dû al rivèva a quistiunèr-'n a Ròma in dal 1551 c'n al Nicòla Visintàin che a diferèinsa 'd lò, al vlìva śluntanèr-es da la tradisiòun.
In dal só scrìt ed tiurìa Introdutione facilissima et novissima de canto ferma (1553), al Luśitàṅ al s introdûś a la mùśica, pò al descòr in sìm' al cuntrapùnt impruviśê, e 'l preśèinta 'l só idèi al riguèrd di trī gèner muśichêl dal diatònic, dal cromàtic e dl enarmònic.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Venegón da Sót
Venegon de Sota (Venegón da Sót in Busin; Venegono Inferiore in Italian) a l'è un cumün de la Pruvincia de Vares che 'l cünta 2 690 abitant (dato del Dicember 2015[1]), 'na süperfis de 5 km² e 'na densità de 538. A Venegon a l'è mort el vegg arcivescuv de Milan Alfredo Ildefonso Schuster.
El paes el cunfina cun la Pruvincia de Com (cumün de Binagh e de Castelnöv)
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nümer de abitant del cumün de Venegón da Sót l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
02 09
Ol dé 2 de setèmber l'è 'l 245 ( 246 si l'an al è biseest ) dé de l'an del calendare gregorià; manca 121 dé a finí l'an.
Ul dí 2 de setèmber al è ul dí da pòost 245 ( 246 si l'an al è biseest ) dal an dal calendari gregurian; i manca 121 dí a finí l'an.
Avenimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- 31 a.C. - Guèra civìl romàna: Batàia de Actium - Al larc de la còsta ucidentàla gréca, le naf de Otaviano le bat chèle de Marco Antonio e Cleopatra
- 1666 - Grant incèndio de Lóndra: Tàca föc la cà del panetér de Càrlo II de Inghiltèra, a Pudding Lane arènt al London Bridge. El föc el và 'n nacc per tré dé e 'l brüza 10.000 'ntra bàite e óter edifìci ('ntrà le ótre brüza apò a la Catedràl de St. Paul, ma rezülta che apéna 16 persùna le sàpe mórte
- 1752 - El Regn Ünit l'adòta 'l Calendàre Gregorià, quase du sècoi dòpo de i óter paés de l'Euròpa ucidentàla
- 1847 - Risurgimènt italià: a Règio Calàbria e Messina s•ciòpa la rivòlta cutra i Burbù organizàda del patriòta calabrés Domenico Romeo
- 1862 - Guèra de secesiù americàna: El Presidènt Abraham Lincoln el tùrna a dàga 'l comàndo general del ezèrcit de l'Uniù al generàl George McClellan, dopo de la scunfìta dizastrùza del Generàl John Pope endèla Segónda batàia de Bull Run
- 1864 - Guèra de secesiù americàna: Le trüpe de l'Uniù, comandàde del Generàl William T. Sherman, le va dét en Atlanta (Georgia), el dé dòpo che i difensùr Confederàcc i ghìa abandunàt la cità
- 1870 - Guèra Franco-Prüsiàna: Batàia de Sedàn - Le fórse prüsiàne le bat l'ezèrcit fransés e le ciàpa prizunér l'imperadùr Napoleone III de Francia e 100.000 soldàcc
- 1885 - A Rock Springs (Wyoming), 150 minadùr biànc i atàca i sò coléghi cinés, e i na còpa 28, i na ferés 15 e i na òbliga divèrsi sentenér a nà vià de la cità
- 1898 - Batàia de Omdurman - Le trüpe britàniche e egisiàne, comandàde de Horatio Kitchener, le bat i gueriér südanés comandàcc de Khalifa Abdullah al-Taashi, e le stabelés isé 'l domìnio britànic en Sudan
- 1901 - El Vice-Presidènt americà Theodore Roosevelt el dis la fràze famùza, "parlì con paròle dólse e tignì prónt el bastù" a la féra del Stat del Minezòta.
- 1939 - En conseguènsa de l'invaziù de la Polònia, la Cità Lìbera de Dànsica, goernàda del leader nazista Forster, la vé anitìda a la Germània Nazìsta
- 1943 - Salvatore Giuliano el vé deciaràt uficialmènt "bandìt".
- 1944 - Olocausto: Anna Frank e la sò famìa i vé cargàcc söl tréno che 'l i a portarà de Westerbork a Auschwitz. I riarà tré dé dòpo.
- 1945
- El Vietnam el proclàma la sò 'ndipendènsa e 'l fùrma la Repüblica Democràtica del Vietnam (Vietnam del Nord).
- Segónda guèra mondiàl: El Generàl Douglas MacArthur e l'Amirài Chester Nimitz i acèta la réza finàl e üficiàl de l'Impéro giapunés, prezentàda de 'na delegasiù guidàda de Mamoru Shigemitsu, L'incóntro l'è avignìt sö la naf de guèra Missouri endèla Bàia de Tokyo.
- 1969 - El prim bancomat dei Stati Ünìcc el vé 'nstalàt a Rockville Centre (New York)
- 1980 - a Beirut en Lìbano sparés du giornalìsti italià: Italo Toni e Graziella De Palo
- 1987 - a Mósca cumìncia 'l procès al pilòta todèsc Mathias Rust, che l'ìa ateràt col sò Cessna söla Piàsa Rósa endèl màgio del 1987
- 1998 - 'Na córt de le Nasiù Ünìde la reconós Jean-Paul Akayesu, l'ex-sìndec de 'na cità picinìna del Ruanda, colpévole de nöf imputasiù de genocìdio. L'è la prìma ólta che la lége söl bando del genocìdio (del 1948), la vé aplicàda.
Chi che gh'è nasìt[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- 905 - Costantì VII de Bizànsio, imperadùr bizantì († 959)
- 1840 - Giovanni Verga, scritùr italià († 1922)
- 1841 - Julius von Payer, scaladùr e esploradùr austrìaco († 1912)
- 1851 - Richard Voss, scritùr todèsc († 1918)
- 1876 - Francesc Cambó, pulìtic spagnöl († 1947)
- 1896 - Rosetta Pampanini, soprano italià († 1973)
- 1899 - Francesco Fausto Nitti, antifascista italiano († 1974)
- 1931 - Bruno Contrada, pulisiòt italià
- 1938 - Giuliano Gemma, atùr de cìne italià
- 1940 - Pippo Franco, còmic e cundutùr de televiziù italià
- 1942 - Vanna Marchi, personàgio de la televiziù italiàna
- 1946 - Antonio Giraudo, dirigènt spurtìf italià
- 1952 - Jimmy Connors, tenìsta americà
- 1955 - Khaled Fouad Allam, sociòlogo e pulìtic algerì
- 1963 - Sergio Luzzatto, stòric italià
- 1964
- Andrea Illy, imprendidùr italià
- Keanu Reeves, atùr canadés
- 1989 - Alexandre Pato, zögadùr de fóbal brazilià
Chi che gh'è mórt[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- 1969 - Ho Chi Minh, revolüsionàre vietnamìta
- 1973 - John Ronald Reuel Tolkien, scritùr e filòlogo britànic
- 1980
- Graziella De Palo, giurnalìsta italiàna
- Italo Toni, giurnalìsta italià
- 2001 - Christiaan Barnard, chirùrgo sudafricà
Feste[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.


text:
Euclide de Megara
Euclide de Megara l’è stat en filòzofo socràtich de la grécia antìca, atìf entùren al an 400 prìma del Signùr e fondadùr de la Scöla megàrica. I editùr e i tradutùr medievài dei Elemèncc i l’ha scunfundìt de spès col sò omònim Euclide.
El filòzofo Euclide l’è nasìt a Megara, ma ‘l s’è trasferìt a Atene endóche l’è deentàt discèpol del Sòcrate. Quan che ‘l so maèstro l’è mórt, lü l’è turnàt a Megara, endóche ‘l g’ha acuglìt dei óter discèpoi socràtich.
Nesöna de le so òpere l’è scampàda, ma ‘l so pensér se pöl cumprindìl per mès de le dutrìne de la scöla che ‘l g’ha fondàt e se capés che le nàa derènt fés a la filozofìa socràtica. Segónt chèsta dutrìna el Dio benevolènt, inteligènt e giöst del Sòcrate l’è identificàt col éser ünich e imutàbil del Parmenide de Elea, ciamàt Dio, sapiènsa o giüstìsia, e paragunàbil a l’asùnto metafìzich pròpe de la scöla eleàtica.


text:
1Pa Chaueneẽ, Pa Gayu i Aixcüma Cuxü̃ Changechaü̃xẽx, rü cuxca̱x chanaxümatü i choma i Cuáü̃ i yaxõgüxü̃ãrü ãẽ̱xgacü na chiĩxü̃. 2Pa Chaueneẽx, Tupanana chaca na meã cuxna nadauxü̃ca̱x i curü maxü̃wa rü cuxunewa, ngẽma curü õwa cuxna na nadauxü̃rüü̃. 3Rü poraãcü chataãẽ ga yexguma núma naxĩxgu ga ñuxre ga taeneẽgü, rü chomaã nüxü̃ yaxugügu ga cuchiga na ñuxãcü meã cuyaxõxü̃ i Tupanaãrü ore i aixcüma ixĩxü̃, rü guxü̃guma meã naga na cuxĩnüxü̃. 4Rü guxü̃guma chataãẽxü̃chi i ngẽxguma nüxü̃ chaxĩnügu na ñuxãcü Tupanaãrü ore nüxü̃ ixuxü̃ãcüma meã namaxẽxü̃ i chauxacügü. Rü aixcüma nataxuma i to i taãẽ i ngẽmaãrü yexera ixĩxü̃. 5Pa Chaueneẽ i Cuxü̃ Changechaü̃xẽx, mexü̃ cuxü erü nüxü̃ curüngü̃xẽẽ i ngẽma togü i taeneẽgü i toxnamana ne ĩxü̃ i cuxü̃tawa ngugüxü̃. 6Rü nümagü rü nuã nangugü, rü torü ngutaque̱xepataü̃wa nüxü̃ nixugüe na ñuxãcü nüxü̃ cungechaü̃xü̃ rü namaã cumecümaxü̃. Rü chanaxwa̱xe i nüxü̃ curüngü̃xẽẽ i ngẽma taeneẽgü i ngẽxguma wena cuxü̃tawa nangugügu. Rü ngẽxguma cuxna íyaxĩxgu rü ¡nüxna naxã i ṯacü i nüxü̃́ taxuxü̃ i norü namawaü̃! Erü Tupanaãrü me nixĩ na ngẽmaãcü nüxü̃ rüngü̃xẽẽxü̃ i norü orearü uruü̃gü. 7Rü nümagü, rü Ngechuchu ya Cristuarü puracü nixĩ i naxügüxü̃, rü ngẽmaca̱x norü oremaã nanaxĩãne. Natürü tama nanayauxgü i ngẽma tama yaxõgüxü̃ãrü ngü̃xẽẽ, rü ngẽmaca̱x name nixĩ i yixema na nüxü̃ rüngü̃xẽẽgüxü̃ na ngẽmaãcü yixema rü ta wüxigu namaã naxügüxü̃ca̱x i Tupanaãrü puracü. 9Choma rü marü chanaxümatü i wüxi i popera naxca̱x i ngẽma tupaucatanüxü̃gü i curü ĩãnewa ngẽxmagüxü̃. Natürü nüma i Diótepe rü tama naga naxĩnüchaü̃ i ngẽma nüxü̃ tixuxü̃, erü nanaxwa̱xe na nümatama namuãxü̃ i ngẽma tupaucatanüxü̃. 10Rü ngẽxguma ngẽ́ma chaxũxgu rü tá nüxü̃ chaxoregü erü tochiga i chixexü̃maã inayarüdexanexü̃. Rü woo tomaã na ngexü̃ nawagüxü̃, rü naẽ́tüwa to i chixexü̃ naxü, erü tama nanayauxchaü̃ i ngẽma taeneẽgü i ngẽ́ma ngugüxü̃. Rü nanachu̱xu na texé nayaxuxü̃ i ngẽma taeneẽgü. Rü yíxema nayauxchaü̃xẽ, rü ngutaque̱xepataü̃wa tüxü̃ ínawoxü̃. 11Pa Chaueneẽ i Cuxü̃ Changechaü̃xẽx, ¡Tãxṹ i nüxü̃ cuyadauxü̃xü̃ i ngẽma togü i chixexü̃ ügüxü̃! Natürü name nixĩ i nüxü̃ cuyadauxü̃ i ngẽma mexü̃ ügüxü̃. Erü yíxema guxü̃guma mexü̃ ǘxe rü Tupanaxãcü tixĩ. Natürü yíxema chixexü̃ üechaxe rü tama Tupanaxü̃ tacua̱x. 12Guxü̃ma i duü̃xü̃gü nüxü̃ ixuxgu i Demétriu rü wüxi ya mecü nixĩ. Rü toma rü ta nüxü̃ tacua̱x na meã naga naxĩnüxü̃ i Tupanaãrü ore i aixcüma ixĩxü̃. Rü ngẽmaca̱x toma rü ta nüxü̃ tixu na aixcüma mecü yiĩxü̃. Rü cuma nüxü̃ cucua̱x na aixcüma na yiĩxü̃ i ngẽma nüxü̃ tixuxü̃. 13Choma choxü̃́ nangẽxmachire̱x i muxü̃ma i chorü ore i cumaã nüxü̃ chixuxchaü̃xü̃, natürü tama ñaã poperagu cuxca̱x chanaxümatüchaü̃. 14Erü choma rü paxa ngẽ́ma chaxũxchaü̃, rü ngẽxguma rü meã tá yigümaã tidexagü. 15¡Meã cuxü̃ naxüpetü rü tãxṹ i cuxoegaãẽxü̃! Tamücügü i númacü̱̃ã̱x rü moxẽ cuxca̱x ngẽ́ma namugü. Rü chanaxwa̱xe i nüxü̃ curümoxẽ i wüxichigü i tamücügü i ngẽ́ma ngẽxmagüxü̃. Rü ngẽxĩcatama nixĩ i chorü ore i cumaã nüxü̃ chixuxü̃.
Copyright
Learn More


text:
Ravêna
Artìcol in dialètt rumagnòl
Ravêna (Ravenna) l'è un cumùn ad 151.055 abitant pió o menc. L'è sôta la pruvinza ad Ravêna.
Artéccol in dialatt bulgnais
Ravanna (in rumagnòl Ravêna) l'è na zitè dl'Emégglia-Rumâgna, chèplôgh d'la so pruvénzia. A i stàn ed cà stra sè e nå 151.055 abitànt.
Stòria[modifica | mudéfica la surzéia]
Intè Medioêvo la iè stèda di mondi inpurtànta dacché Råma l'era andèda zå (stra e IV e e VIII sècol), tént ch'lé dvintèda préma capitèl d'l Inpêr rumàn ed sîra dal 402 sått a l'inperadår Onòri e dåp dî Ostrogòt sått Teodorîco dal 492.
Curiositè[modifica | mudéfica la surzéia]
A Bulåggna a i è al pruvêrbi: Zarchèr Marî par Ravanna, ch'as dîs quant'on al zairca un quèl indovv al n pôl brîsa èser.
Alinfunsèn · Bagnacavàl · Bagnèra · Brisighèla · Chèsla · Castèl Bulgnés · Zirvia · Cunsèls · Cudgnòla · Fënza · Fusgnàn · Lugh · La Màcia · Ravêna · Riòl · Rós · Sant'Èghta · Slaròl ·


text:
Aktuelle Position
Basas legalas
Las cundiziuns da basa legalas da la SSR èn multifaras.
Organisada è la SSR sco in’uniun, pli precis ina corporaziun d'uniuns cun quatter commembras (SRG Deutschschweiz, SSR Romande, Società cooperativa per la Radiotelevisione svizzera di lingua italiana, SRG SSR Svizra Rumantscha). Decisivs èn pia il dretg d'uniun, ma per gronda part er il dretg d'obligaziuns, surtut quai che concerna il rendaquint. La SSR na vul betg far in gudogn. La constituziun organisatorica da la SSR fa part dals statuts da la SSR e da quels da sias societads regiunalas e da las disposiziuns d’organisaziun che sa basan sin quests statuts.
Sco interpresa economica suttastat la SSR l'emprim a las normas da cumportament rigurusas da la lescha davart radio e televisiun, da l'ordinaziun e da la concessiun. Per il rest sa differenziescha ella strusch d'autras interpresas. Ella suttastat al dretg da concurrenza, al dretg penal d'interpresa, al dretg da lavur, al dretg d’assicuranza sociala, al dretg davart la protecziun da l'ambient, etc. Cun in’excepziun: la SSR na suttastat betg a la Lescha federala davart la taglia directa, cunquai ch'ella è in’interpresa che na fa betg in gudogn ed ha in’incumbensa publica. Tut las autras leschas da taglia èn applitgablas, surtut la lescha davart la taglia sin la plivalur.
Per tut las interpresas da medias èn ils dretgs d'autur fitg impurtants, damai che l'activitad economica d'in organisatur da radio (e da mintga interpresa da medias) è d'acquistar dretgs d'ovras protegidas dals dretgs d'autur e da duvrar els confurm al medium. La gronda part dals dretgs d'autur cumpra la SSR da sias collavuraturas e ses collavuraturs. Quels cedan lur dretgs a la patruna tenor las disposiziuns dal dretg d’obligaziuns dal contract collectiv da lavur e dal contract individual da lavur. Per dievers commerzials per auters intents che la radiodiffusiun vegnan els indemnisads cun ina pauschala («fond da creativitad»). La SSR è la pli gronda utilisadra d'ovras existentas en Svizra; ella acquista ils dretgs correspundents surtut da las societads d'utilisaziun (SUISA, SSA, Pro Litteris, SUISSIMAGE e Swissperform). Ulteriurs dretgs cumpra ella directamain dals possessurs, per exempel da distributurs da film. La lescha davart ils dretgs d'autur regla er ils dretgs da protecziun parents.
La SSR è sco interpresa d'emissiun e producenta originarmain possessura da tals dretgs. Questa posiziun legala è impurtanta surtut en las relaziuns economicas cun las interpresas da derasaziun (administraturs da raits da cabel).


text:
Hauenstein-Ifenthal
Hauenstein-Ifenthal a l'è un cumün svizzer del distret de Gösgen. in del Canton Suleta. Al gh’ha pressapoch 316 abitant e una süperfiss de 5.30 km², e al se tröva a una altitüden de 675 meter sura al livel del mar.
El cumün de Hauenstein-Ifenthal a l'è tacaa ai cumün de Eptingen (BL), Hägendorf, Läufelfingen (BL), Rickenbach, Trimbach, Wangen bei Olten, Wisen.
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Sit Ufizial (Todesch)
- Hauenstein-Ifenthal in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.


text:
Lucca
Lucca l'è 'na cità italiàna de la regiù de la Toscana, capolöch de la Pruvìncia omònima. La gh'a presapóch 84.410 abitàncc (dàto ISTAT del agóst 2009), 'na superfìce de 185 km² e 'na densità de 431 ab./km². El cümü de Lucca el cunfìna coi cümü de Borgo a Mozzano, Camaiore, Capannori, Massarosa, Pescaglia, San Giuliano Terme (PI) e Vecchiano (PI).
Stória[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Segónt chèl che gh'è stat retroàt dei scàvi archeològich, par che la cità la sàpe stàda fondàda come 'na colònia Lìgure, e piö tàrde l'è stàda englobàda dét endèl teretóre dei Etruschi.
La prìma mensiù de Lucca l'è òpera de Tito Livio che 'l la descrìf come part de la Repüblica Romàna alméno del 218 a.C., e che 'ndèl 180 a.C. l'ìa 'na colònia romana. Endèl an 90 prìma del Signur l'ìa deentàda 'n municipium.
El centro stòrich de Lucca el manté la dispuzisiù de le stràde segónt la 'mpostasiù romàna e la Piàsa San Michele la òcupa 'l pòsto de 'n foro antìch. I rèscc de 'n anfiteàtro i è amò vizìbii en piàsa de l'Anfiteatro. Sèmper en época antìca, l'è a Lucca che s'è tignìt la conferènsa de l'an 56 a.C. che la g'ha reafermàt la superiorità del Prim triumviràt.
L'è mìa stat pusìbol stabeléser con preciziù quàndo gh'è stat el pasàgio al cristianézimo a Lucca, ma, gh'è dele citasiù de 'n vèscof de Lucca che risàl al an 343 - 344. En piö gh'è dei docümèncc che ripórta che Frediano, en vèscof irlandés che piö tàrde 'l vegnarà canunizàt, l'è stat el vèscof de Lucca a le metà del sècol VI.
Endèl córs dei prim sècoi, Lucca l'è pò stàda duminàda dei Ostrogòti, dei Bizantì (apò a dòpo de ìga rezistìt dei més quan che l'è stàda asediàda de Nasser), enfìa a éser cunquistàda 'na ólta per töte dei Longobàrdi presapóch endèl an 570.
Endèl medioévo la cità la s'è svelöpàda 'n particolàr come tàpa 'mportànte sö la Via Francigena.
Endèl an 773 i Longobàrdi i vé batìcc dei Frànchi e fenés isé 'l sò domìnio sö Lucca en favùr de chèl dei carulìngi, apò a gràsie a la scunfìta dei düchi de Lucca per mà de Carlo Magno. Endèl perìodo che vé dòpo, la cità la consòlida la sò puzisiù de 'mportànsa e la crès apò a gràsie a le atività comerciài e a la prudusiù tèsil, per la quàla l'è dentàda famùza en töta l'Europa.
colegamèncc estèrni[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]


text:
Potsdam
Potsdam (Podstupim in lüsazian inferiur e lüsazian süperiur; Postupim in cech; Poczdam o Postąpin in pulach) a l'è una cità de la Germania de 150.000 abitant (2008).
A l'è la capital del Land de Brandeburgh.
Geugrafia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La cità a l'è 26 km a süd-ovest de Berlin in cità al passa el fiüm Havel.
Aministraziun[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El sindich a l'è el Jann Jakobs.
Cità gemelà[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Potsdam a l'é gemelà con:
- Bobigny, Francia
- Bonn, Germania
- Jyväskylä, Finlandia
- Lüzerna, Svizera
- Opole, Pulonia
- Perugia, Italia
- Sioux Falls, Stat Ünì d'America


text:
Battalia de Wagram
La Battalia de Wagram l'è stada voeuna di pussee important di Guerr Napoleonigh, quella che in pratiga l'ha faa finì la Quinta Coalizion.
Ses settemann dopo del mezz disaster de Aspern-Essling, el Napoleon a l'era pront per taccà ancamò. Inscì l'ha fortificaa la soa bas, che l'era l'isola de Lobau, in sul Danubi, ben collegada con la riva de sud in sò possess, e l'ha faa lancià on ponton in direzion de la riva nord, pocch chilometer a la manzina de Aspern-Essling. Col profittà del brutt temp, la vanguardia la passava in sù la riva nord senza che i Austriegh, ch'eren in 155.000, fasessen nagott. L'era el cinch de luj del 1809. Denter de ona quai d'ora el Bonapart el gh'eva ona bona area sotta controll, che la podeva vess anmò pussee granda se l'Arciduga Carlo l'avess minga menaa i sò grenadee a fermài.
La mattina dopo el Carlo el taccava ancamò a Anderklaa, col batt i Sasson del Bernadotte, che per quella sconfitta l'è staa scasciaa foeura de l'esercit frances. Sotta l'attacch austriegh el pareva che 'l Napoleon el fudess dree a perd anca el ponto de Lobau; ma hinn rivaa i rinforz de l'Andrea Massena, e 'l lavorà de l'artijeria de Lobau l'ha fermaa la vanzada nemisa. La fortuna l'è tornada a sorrid ai Frances, e 'l maresciall Davout el scasciava indree l'ala austriega de manzina.
El maresciall Jacques MacDonald el taccava allora frontalment, e dopo d'ona bella dura el riessiva a tajà la ligna del Carlo, col divid in duu l'armada austriega. La battalia l'è finida con perdid de 80.000 omen de tutt dò i part, ma quatter dì dopo i Austriegh ciamaven la pas.


text:
Trein
Artéccol in dialètt mudnés
Al trein l'è un meż ed traspòrt public utiliżê in tôt al mànd. La paròl trein la vin dal ladein Trahere, tirèr. Al trint l'è stê al prèm meż ed trasport ed màsa e l'è stê al piò important per di màndi ân.
Artéccol in dialatt bulgnais
On treno l'è, cum l'al cgnossen tòtt, on mèz par traspurtèr la zènt, faat ed tant elemént chi polen eser tachè insamm par dèr orizin ad onna onnica raiga ed vagòn chi viazen tott in t'una volta. La parola treno la vén da l'itagliàn, ch'l a tolta dal latén Trahere: trèr


text:
Nods (BE)
Nods a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Giüra Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega francòfuna. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 26.7 km² e in del Dicember 2010 al gh'eva una popolazion de 746 abitant.
El cumün de Nods al se tröva a una altitüden de 885 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Prêles, Diesse, Lamboing, Orvin, Corgémont, Cortébert, Courtelary, Cormoret, Villeret, Villiers, Lignières.
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Nods l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1255 col nom de Nos.[1]
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:[1]
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Media relaa a Nods al Wikimedia Commons


text:
Mûnt Prêd
Artécol in dialèt arzân
Al Mûnt Prêd o Prêt, (2054 m i.l.m.) (Monte Prado in italiân) l'é la muntâgna pió êlta ed la Tuscâna, insém al spartidōr dal j âcvi ed l' Apenèin Tôsch-Emiliân, al cunfîn tra la pruvîncia ed Rèz e la pruvîncia ed Lóca.
L'é un sît 'd interèsi comunitâri e zôna prutèta specêla (IT4030006), tót dèinter al Pêrch Nasionêl ed l'Apenèin Tôsch-Emiliân.[1]
Spiegasiòun[modifica | mudéfica la surzéia]
Al Mûnt Prêd, l'é tr' al Pâs ed la Pradarèina e al Pâs dal Raîş. Sté zôna l'é dèinter al Pêrch Nasionel ed l'Apenèin Tôsch-Emiliân pr' al só belèsa e l' êlt valōr ed la natûra. Dal tèimp dal pôst e 's à pôch. Al chêld mèdi in un ân l'é ed cîrda 5°C e al piuvûdi mèdi în ed cîrca 2.mm. Mó còl châ vîn zò di pió în al j anvêdi tr' al novèmber e avrîl, mèinter la nèiva l' as deşfà da mâg fîn a l'inési ed l' istê, a secònda ed la puşisiòun in cunfrûînt al Sōl. Al fònd l'é fât prém ed tót da grôs e-spesōr ed depôşit, cun sfalsê di fôder ed sâs ed côch e fôder ed tridóm ed mêlmer. La pêrt a nôt dal Mûnt Prêd l'é caraterişê da fōrmi ed giasêr, cme cîrcol e depôşit ed giaròun, fât int al peréiod wruviano. La fōrma ed giasêr l' as vèd: al cîrcol al gh' à 'l parèindi râti e pîni ed sâs, mèinter al pè l'é pêra e traversê da almēno trî fôder ed depôşit ed sâs, prubabilmèint a cumbînen cun trî diferèint mumèint dal ritír di giâs, ch' a ghàn dèinter dal zôni ómdi céchi e al lêgh Bargetana. 'Na bûşa céca armêşa dal tèimp di giasêr, in dó despès la nèiva la gh' armâgn fîn a la fîn ed lój, ch' l' as pōl vèder da la pêrt a dréta dal cîrcol giasê.
Al piânti e 'l j êrbi[modifica | mudéfica la surzéia]
Al Mûnt Prêd l'é vést cme 'na zôni ónica e tr' al pió réchi dal pûnt ed vésta dal piânti e dal j êrbi, per còst sgnê ind i tèimp indrē cme un vèira «paradîş pr' al stódi dal piânt e dal jêrbi». Al stódi dal piânt dal j êrbi dal Mûnt Prêd l'é tra i pió antîgh ed l' Apenèin Tôsch-Emiliân. A s' arfân a la metê dal 1800, i rişultê 'd la colesiòun ed Calandrini l'é stêda publichêda da Caruel (1860-1864). Al Calandrîni as dēven al segnalasiòun di Senecìo incanus e Lychnis alpìna, dû tra i fiōr pió interesânt preşèint iinsém al Mûnt Prēd. Pôch tèimp fà la zôna l'à tirê l' atensiòun ed divêr studiōs dal piânti che gh'àn dedichê di stódi a pôsta insém a i fiōr (Alessandrini e Branchetti 1997, Flora Reggiana) e insém al piânti. A prupôşit de sté gèner de stódi la va arcurdêda la Carta della vegetazione di Monte Prado (G. Rossi, 1993), fât in schêla 1:2000 èdita a cûra ed l'Èint Pêrch dal Gigânt e 'd la Regiòun Emélia-Rumâgna (Asesorê Ambiĵnt). Còsta la rapreşèinta un progrès in pió int la cgnusèinsa dal piânti de sté zôna e la 's mèt cme sûnt dal cgnusèinsi fîn alōra avûdi int al stódi dal piânti e dal jêrbi ed tót Apenèin setentrionêl
J êlber[modifica | mudéfica la surzéia]
Dal pûnt ed vésta ed l'aspèt în stê divîş sèt gèner ed j êlberi: êlber ed forèsta cun bôsch ed piânti cun al fòj lêrghi che câschen in dó la fà da padròun la fâşa, piânti 'd albarèin céch in dó al fa da padròun al mertél, êlber dal piâni, êlbêr dal valtèini quacêdi per dimòndi tèimp da la nèiva, êlber bòun de scampêr insém a i sâs (frantóm e prēdi), êlber d' âcva e padól ( in ré, torbēri e bûşi ch' as sûghen in istê).
Nôti[modifica | mudéfica la surzéia]
Colegamèint d'ed fōra[modifica | mudéfica la surzéia]
- Al Crinêl ed l'Apenèin Arzân
- Pêrch dal Gigânt
- Apenèin Arzân
- Certèina spieghêda
- IT4030006 - SIC-ZPS Mûnt Prêd
Nôta: cla pâgina ché l'é stêda fâta cun la tradusiòun ed Monte Prado trâta da it.wikipedia.org.
Guêrda la stôria ed la pâgina uriginêla per cgnòser l'elèinch 'd j autōr.


text:
Platån
Artéccol in dialatt bulgnais
Platån (in grécc Πλάtwv, Plátōn) (427 prémma ed Crésst–347 prémma ed Crésst) al fò un filósof grècc, sculèr ed Sócret e màsster d'Aristotel; la so influänza cme autåur e sistematizatåur l’è di mondi impurtänta par totta la stòria d’la filosofî dal månd ed sîra, tant ch’as dîs che tott qual ch’i éter filòsof dgénn dåpp, î cupiénn såul da lò. Al sò ovri piò impurtant én i dscurs La Ripòbblica (Πoλιteίa, Politeía – « Zitè »), indòvv as dscårr d’un stèt ideèl; al Fedro, indòvv as vadd tott quall ch’al dè vètta a la psicologî; al Timeo, un scrétt ed cosmologî raziunèla influenza dai matemàtic pitagoric; e al Teeteto, al pret studi par dèr dal régol a la filosofî d’la siänza.
Dal cònt chi én cuntgnò int’al Timeo e int’al Critias, dénn uréggin a la fola d’Atlàntide.
Platån fundé anch’l Académia d'Atene, indòvv al studié anch’ Aristótel.
Platån al tol pèrt anch’ agli insegnamént int’l Académia.
Platòun al dgiva che'l savèir as pol distenguer in quater gred: 1) la suposisioun (eikasia), cla ga per oget ombri e imagini; 2) l'opinioun cherduda (pistis), ch'an ne mia steda verificheda e cla ga per oget i eser viveint e tot al cosi; 3) la razoun sientefica (dianoia) cla partes dal mond sensebil, ded lé la fa dagli ipotesi e la ga per oget i eint matematich; 4) l'inteliginsa filosofica, cla va avanti e indre dialeticameint e la ga cme oget al mond ed l'eser.


text:
Sfrùmbla
La sfrùmbla l'è n'erma da lansi cìca, furmèda da 'n bastunsèin che in dal cô in bàs al s tìn in na màṅ, mèinter che da cl'etra banda, al ramèt al s divìd in dū pêrt, cun lighê in sìm'ai dū cô na curdlèina elàstica cun da mêś na piastrèina per pugèr-'gh el predlèini da tirèr: pugènd al sasulèin a la piastrèina, a s tira la curdlèina cun cl'ètra màṅ acsè da dèr-eg tanta forsa ed lansi, e a 'l só mulamèint la predlèina la viaśarà cun la spinta ch'l'ìva tolt sù prìma.
In di śōg di putèin
La sfrùmbla l'è anca 'n śōg che i masćin i dróv'n a l'ària 'verta s'egl'în adrē a fèr-es la guèra, o anca s'a gh'è da casèr na quèlc bestiulèina.
In dla mitulugìa
In di còunt edla Bibia a s léś che 'l David 'l ìva tirê na préda cun la só sfrùmbla adòs a 'l gigànt Golìa e acsè al 'l ìva batû.
In dl'Enèide dal Virgìli, a s léś che 'l tiràṅ etrùs'c Meśénsi al tira cun la sfrùmbla a 'n śóven siciliàṅ ch'al vliva stèr dala pert di trujàṅ.
Vóś lighèdi
Colegamèint estèren
- (IT) D'in dû a deśvìn al só nòm in sìm'a etimo.it
- (IT) La vóś in sìm'a la Treccani


text:
Pier Luigi Bersani
Pier Luigi Bersani (Bétula (PC), 29 de setèmber del 1951) l'è 'n òm pulìtich italià, segretàre del Partìt Democràtich en càrica dal 2009 al 2013.
Endèi agn del 1996 al 2001, el g'ha ricuprìt la càrica de Minìster de l'Indüstria, del Comèrcio, del Artigianàt e del Turìsmo endèl Goèrno Prodi I, amò de Minìster de l'Indüstria, del Comèrcio e del Artigianàt endèl goèrno D'Alema e de minìster dei Traspórcc e Navigasiù endèi goèrni D'Alema II e Amato II.
Col goèrno Prodi II, del màgio del 2006 al màgio del 2008, l'è stat Minìster del Svilùppo Econòmich.
Ai 25 de utùer del 2009 Bersani 'l vèns le ilisiù primàrie del Partìt Democràtich, e 'l vé iligìt segretàre del partìt.
Ol 2 de dezèmber del 2012 ol Pierluigi Bersani, al balotàgio di primàrie, 'l vèns cóntra 'l Matteo Renzi con piö del 60% di vóti e 'l diènta isé 'l candidàt del cèntro sinìstra a i elesiù del 2013. I elesiù però i va mìa bé per el sò partìt, che l'è mìa bù de riàga a la magiorànsa di ségi al Senàt. El Bersani 'l próa a fà 'n goèrno col Movimento 5 Stelle, ma i cunsultasiù i finés condèn falimènt. Chèsto, ensèma al falimènt del Partìt Democràtech endèi elesiù del Prezidènt de la Repüblica, el pórta el Bersani a rasegnàga i dimisiù de la càrica de segretàre. El sò sucesùr l'è stàt 'l Guglielmo Epifani.


text:
1Pa Chaueneẽgüx, rü pema na nagu pexĩxü̃ i ngẽma mugü, rü nüxü̃ pecua̱x rü ngẽxguma tamaü̃xguxicatama nixĩ na ngẽma mugütüü̃wa tangẽxmaxü̃ ya wüxichigü ya duü̃xẽ. 2Rü dücax, rü wüxi i ngecü i ãtecü rü ngĩteme̱xẽwa ingẽxma ega namaxyane ya ngĩte, erü ngẽma ñanagürü i ore i mugü. Natürü ngẽxguma nayu̱xgu ya ngĩte, rü marü tama ngĩteme̱xẽwa ingẽxma. Rü yema mugü ga ngĩteme̱xẽwa ngĩxü̃ yexmaxẽẽxü̃ ga noxri rü marü tama ngĩmaã inacua̱x. 3Rü ngẽmaãcü i ngẽxguma namaxyane ya ngĩte rü to i yatümaã inapexgu, rü pecadu ixü. Natürü ngẽxguma marü nayu̱xgu ya ngĩte, rü marü nüxna íinguxuchi i ngẽma mugü ga ngĩteme̱xẽwa ngĩxü̃ yexmaxẽẽxü̃ ga noxrix. Rü ngẽxguma wenaxãrü naxãtegu rü taxuü̃ma i chixexü̃ ixü. 4Rü ngẽxgumarüü̃ ta i pemax, Pa Chaueneẽgüx, rü marü tama yema Moĩché ümatüxü̃ ga mugütüü̃wa pengẽxmagü yerü nüma ga Cristu rü pexca̱x nayu. Rü ngẽmaca̱x i ñu̱xma rü Cristu ga yuwa írüdacüarü pixĩgü. Rü ngẽmaãcü nanaxü ya Tupana na naxca̱x imaxẽxü̃ca̱x, rü norü ngúchaü̃ ixügüxü̃ca̱x. 5Rü yexguma nuxcümaü̃xü̃ ga tacümawe rüxĩxgu rü poraãcü tanaxü ga taxüneãrü ngúchaü̃gü woo yema mugü tüxna na nachu̱xuxü̃ ga yema. Natürü yexguma nüxü̃ icua̱xgu na nachu̱xuxü̃ ga yema pecadu ga ixüxü̃, rü yexeraãcü tanaxüxchaü̃. Rü yemaãcü ga yema tórü pecadugü rü yuwa tüxü̃ nagagü. 6Natürü i ñu̱xma rü marü tama ngẽma mugütüü̃wa tangẽxmagü, erü Tupana rü marü nüxna tüxü̃ ínanguxü̃xẽẽ. Rü ngẽmaca̱x i ñu̱xma rü ñoma duü̃xü̃gü i iyuexü̃rüü̃ tixĩgü i nape̱xewa i ngẽma mugü, erü marü tama tamaã inacua̱x. Rü ngẽmaca̱x tama nagu taxĩ i ngẽma nuxcüma ümatüxü̃ ga mugü, erü marü nüxna ítanguxü̃ na Tupanaãrü ngúchaü̃ ixügüxü̃ca̱x rü naxca̱x na imaxẽxü̃ca̱x namaã i tórü maxü̃ i ngexwacaxü̃xü̃ i Naãẽ i Üünexü̃ tüxna ãxü̃. 7¿Rü ñuxũ ñagüxü̃ tá i ñu̱xmax? ¿Rü pexca̱x rü yema mugü yiĩxü̃ ga tüxü̃ pecaduã̱xẽẽxü̃? ¡Rü dücax, tama name i ngẽmaãcü nagu tarüxĩnüẽ! Natürü yexguma chi yema mugü rü tama choxü̃ nüxü̃ nacua̱xẽẽgu, rü tãũ chima nüxü̃ chacua̱x na pecadutüü̃wa chayexmaxü̃. Rü dücax, rü yexguma chi yema mugü rü tãũ chima choxü̃ nüxü̃ cua̱xẽẽgu na wüxi i pecadu yiĩxü̃ na ṯoguã̱xãrü ngẽmaxü̃ca̱x chixauxãchixü̃, rü tãũ chima nüxü̃ chacua̱x na pecadu yiĩxü̃ i ngẽma. 8Natürü yexguma yema mugü choxü̃ ngu̱xẽẽgu na nachixexü̃ na ṯoguã̱xãrü ngẽmaxü̃ choxü̃́ ngúchaü̃xü̃, rü yexguma ga pecadu rü nayoxniẽ na yexeraãcü choxü̃́ na nangúchaü̃xẽẽãxü̃. Rü ngẽmaãcü nüxü̃ tadau rü ngẽxguma chi natau̱xgu i ngẽma mugü, rü tãũ chima nüxü̃ tacua̱xgü na ñuxãcü wüxi i chixexüchixü̃ na yiĩxü̃ i ngẽma pecadu. 9Rü noxri tauta yema mugüxü̃ chacua̱xgu, rü choma nagu charüxĩnügu rü chame. Natürü yexguma yema mugüxü̃ chacua̱xgu, rü nüxü̃ chicua̱xãchi na chixexü̃ chaxüxü̃ rü ngẽma chixexü̃ca̱x rü tá na chayuxü̃. Rü yemaãcü ga yema mugü ga Tupana Moĩchéna ãxü̃ na duü̃xü̃güxü̃ namaxẽxẽẽxü̃ca̱x, rü choxü̃ nayuxẽẽãma. 11Rü nüma ga pecadu rü nayoxniẽ namaã ga yema mugü. Yerü yexguma yema mugü choxü̃ ngu̱xẽẽgu na ñuxãcü nachixexü̃ ga yema pecadu, rü yexeraãcü choxü̃́ nangúchaü̃ ga yema pecadu. Rü yemaãcü ga yema pecadu rü choxü̃ nawomüxẽẽ rü nayoxniẽ namaã ga yema mugü rü yuwa choxü̃ naga. 12Natürü yema mugü rü aixcüma naxüüne i Tupanape̱xewa. Rü guxü̃ma i ngẽma Tupana tamaã nüxü̃ ixuxü̃ rü naxüüne rü aixcüma name rü tüxü̃ narüngü̃xẽẽ. 13¿Natürü ñuxãcü nixĩ i ngẽma i ñu̱xmax? ¿E̱xna pexca̱x rü yema mugü yiĩxü̃ ga yuwa choxü̃ gaxü̃? Rü dücax, rü tama ngẽmaãcü nixĩ. Erü ngẽma pecadu nixĩ i Tupanaãrü mugümaã yoxniẽxü̃ na yuwa choxü̃ nagaxü̃ca̱x. Rü ngẽmaãcü nüxü̃ tacua̱x na ñuxãcü poraãcü nachixexü̃ i pecadu. Rü yexguma yema mugü choxü̃ ngu̱xẽẽgu na ñuxãcü poraãcü nachixexü̃ ga yema pecadu, rü yexeraãcü choxü̃́ nangúchaü̃ ga yema chixexü̃ rü yexeraãcü chanaxüama ga pecadu. 14Nüxü̃ tacua̱x i ngẽma mugü rü Tupanaãẽ i Üünexü̃wa ne naxũ. Natürü choma rü duü̃xü̃mare chixĩ, rü ngẽmaca̱x nixĩ i chomaã inacuáxü̃ i ngẽma pecadu i chaxüxü̃. 15Rü tama nüxü̃ chacua̱x na ṯacü choxü̃ üpetüxü̃ erü tama chanaxü i ngẽma mexü̃ i chanaxwa̱xexü̃ na chaxüxü̃, natürü ngẽma chixexü̃ i tama chanaxwa̱xexü̃ na chaxüxü̃ rü ngẽmaãma nixĩ i chaxüxü̃. 16Natürü i ñu̱xma na chanaxüxü̃ i ngẽma tama chanaxwa̱xechiréxü̃ na chaxüxü̃, rü ngẽmawa nüxü̃ chicua̱xãchi na namexü̃ i ngẽma mugü. 17Rü ngẽmaca̱x i ñu̱xma rü tama chauechama nixĩ i chanaxüxü̃ i ngẽma chixexü̃. Natürü ngẽma pecadu i chowa ngẽxmaxü̃ nixĩ i chomaã icuáxü̃, rü ngẽma nixĩ i chixexü̃ choxü̃ üxẽẽxü̃. 18Rü choma nüxü̃ chacua̱x rü wüxi i pecaduã́xü̃ i duü̃xü̃mare chixĩ, rü ngẽmaca̱x chowa rü nataxuma i ṯacü i mexü̃. Erü woo chanaxwa̱xe na mexü̃ chaxüxü̃, natürü tama chomaã nanguxü̃ na chanaxüxü̃. 19Erü ngẽma mexü̃ i chanaxwa̱xexü̃ na chaxüxü̃, rü tama chanaxü. Natürü chanaxüama i ngẽma chixexü̃ i tama chanaxwa̱xexü̃ na chanaxüxü̃. 20Rü ngẽxguma chi chanaxüamagu i ngẽma chixexü̃ i tama chanaxwa̱xexü̃ na chaxüxü̃, rü meãma nango̱x na tama chauechama chanaxüxü̃. Natürü ngẽma pecadu i chowa ngẽxmaxü̃ nixĩ i chomaã icuáxü̃ rü chixexü̃ choxü̃ üxẽẽxü̃. 21Rü ngẽmaãcü nüxü̃ chadau i ñuxãcü na chiĩxü̃. Rü ngẽxguma mexü̃ chaxüxchaü̃gu rü choxü̃́ natauxcha na chixexü̃ãma chaxüxü̃. 22Choma rü chauãẽwa rü chorü me nixĩ i Tupanaãrü mugü, rü naga chaxĩnüchaü̃. 23Natürü ñaã chaxune i ñoma i naãnecü̱̃ã̱x ixĩxü̃wa, rü nangẽxma i ṯacü i tama naxüxchaü̃xü̃ i ngẽma chauãẽ naxwa̱xexü̃. Rü ngẽma pecadu i chowa ngẽxmaxü̃ nixĩ i chomaã icuáxü̃ rü chixexü̃ choxü̃ üxẽẽxü̃. 24Rü ngẽmaãcü i choma rü chauãẽwa chayanguxẽẽchaü̃ i Tupanaãrü mugü, natürü ñoma i naãnecü̱̃ã̱x i chaxune rü nanaxüxchaü̃ i ngẽma nanaxwa̱xexü̃ i pecadu. Rü taxuca̱xma chataãẽ i chomax. ¿Rü texé tá nüxna choxü̃ ítanguxuchixẽẽ i ñaã pecadu i chowa ngẽxmaxü̃ rü yuwa choxü̃ gaxchaü̃xü̃? Rü Tupanana moxẽ chaxã erü tórü Cori ya Ngechuchu ya Cristu rü tá choxü̃ nüxna ínanguxuchixẽẽ.
Copyright
Learn More


text:
Porto Venere
Portovenere (en lìgure: Pòrtivene) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Liguria, en Pruvìncia de La Spesia.
El g'ha 'na popolasiù de 3 763 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), condena superfìce de 7,7 km² e 'na densità de popolasiù de 489 ab./km².
El cunfìna coi cümü de La Spesia.
Del an 1997 Porto Venere, ensèma a le ìzole Palmaria, Tino, Tinetto e a le Sich Tère l'è stat enserìt endèl Patremóne de l'umanità de l'UNESCO.
El paés el vé sö sö la pónta meridiunàla de 'na penìzola, che la fùrma la spónda ucidentàla del Golfo de la Spesia. A la fì de chèsta penìzola gh'è tré ìzole picinìne: la Palmaria, el Tino e 'l Tinetto; apéna l'ìzola Palmaria, postàda pròpe 'n mìra a l'abitàt de Porto Venere l'è abitàda.
El teretóre del cümü de Portovenere l'è 'l piö pesèn de la pruvìncia.
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Porto Venere l'è mustràt endèla tabèla ché sóta:
Riferiment
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
Briançon
Briançon l'è 'na citadìna franséza de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. L'è capolöch dei cantù de Briançon-Nord e Briançon-Sud e del circondàre (arrondissement) de Briançon. La fa part del dipartimènt Hautes-Alpes.
La g'ha 'na popolasiù de 11 876 abitàncc[1], dato agiurnàt al ginee 2011.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 28,07 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 1167 méter a 'na altèsa màsima de 2540 méter s.l.m.
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Abitàncc censìcc
Cità 'nzemelàde[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]


text:
Minnesota
El Minnesota a l' è un stat federal di Stat Ünii d'America. Al gh'ha una süperfiss de 225.365 km² e una pupulaziun de 5.100.958 abitant.
A l'è tacaa a nord al Canadà, a ovest al Dakota del Nord e al Dakota del Süd, a süd a l'Iowa, a est al Wisconsin.
La capital a l'è Saint Paul (287.151 abitant); la cità püssee pupulada del stat a l'è Minneapolis (382.618 abitant).
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El Minnesota a l'è staa amiss in de l'Üniun in del 1858.
Urganizaziun pulitiga[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El Minnesota al gh'ha 10 grand eletur in di eleziun presidenziaj de l'Üniun. Mudel:Minnesota


text:
La regenza grischuna ha approvà il project d'exposiziun per il sviament da Schmitten. Tras quel vegn meglierada considerablamain la qualitad da viver en il center dal vitg da Schmitten. Ultra da quai ha la regenza revedì – a chaschun da sia ultima sesida – las prescripziuns da pestga ed engaschà in cumissari da la regenza per la vischnanca da Mesauc.
Il sviament da Schmitten po vegnir realisà
La regenza grischuna ha approvà il project d'exposiziun per il sviament al sid da Schmitten. Suenter avair fatg ina consideraziun cumplessiva dals interess attribuescha ella dapli impurtanza a l'augment da la qualitad d'abitar e da la valur dal maletg dal center dal vitg da Schmitten che a las influenzas negativas dal project dal sviament.
Gia dapi blers onns resenta la populaziun da Schmittan la grevezza tras il traffic da transit sco insupportabla. En las vias stretgas e malsurvesaivlas da Schmitten sa furman regularmain colonnas, ed il traffic pesant chaschuna schizunt donns vi d'edifizis. Sin l'entir traject entaifer il vitg manca ultra da quai in passape. Las pedunas ed ils peduns sco er las abitantas ed ils abitants èn exponids senza protecziun al traffic sin via. Gia pli baud han ins discussiunà davart differentas variantas da sviar il traffic al nord dal vitg e da far adattaziuns entaifer il vitg. Quellas n'èn dentant betg vegnidas acceptadas. Silsuenter han ins elavurà in project per in sviament d'ina lunghezza da 2'270 meters al sid dal vitg. Il sviament banduna la via da la Landwasser en il sectur da Valtära, traversa la foppa champestra Annawisa sin l'autezza dal terren fin a l'aual da Schmitten e maina il traffic enturn l'abitadi dad Osterhubel. Alura maina la via per lung dal con da Guot. La finala ascenda ella sut Parfurgga puspè siador en la via da la Landwasser.
La fin da l'onn 2010 è il project dal sviament inclusiv il rapport davart la cumpatibilitad ecologica, l'adattaziun dal plan directiv chantunal e la runcada vegnì exponì publicamain en la vischnanca da Schmitten. En las posiziuns ed en las protestas hai dà reacziuns cuntradictoricas. En ina petiziun beneventan var 65 pertschient da las abitantas e dals abitants cun dretg da votar il sviament al sid da Schmitten. Ils arguments cunter il sviament èn la fragmentaziun da la cuntrada da terrassas e dal spazi da recreaziun, l'influenza negativa sin il maletg dal vitg e da la cuntrada ed il disturbi da l'agricultura sco er dals spazis da viver da differentas spezias d'animals. En il rapport davart la cumpatibilitad ecologica vegnan descrittas bleras mesiras da cumpensaziun a favur da la natira e da la cuntrada. En in rapport da giudicament pretenda il post spezialisà chantunal per la protecziun da l'ambient mesiras da cumpensaziun supplementaras che van anc in pass pli lunsch en cas ch'il project dal sviament vegn realisà.
Pervia da las posiziuns e da las protestas cuntradictoricas ha la regenza fatg ina consideraziun dals interess cumplessiva sco basa per sia decisiun d'approvaziun. Ella è conscienta che la realisaziun dal project chaschuna ina intervenziun en ils spazis da viver ed en la cuntrada. Perquai ston vegnir exequidas stringentamain tut las mesiras da cumpensaziun. Tut en tut attribuescha la regenza dentant dapli impurtanza a l'augment da la qualitad d'abitar e da la valur dal maletg dal center dal vitg da Schmitten che a las influenzas negativas dal project dal sviament.
Ensemen cun l'approvaziun dal project da vias dat la regenza er il consentiment per runcar il guaud e per adattar il plan directiv chantunal. Ils custs totals vegnan calculads cun var 17 milliuns francs, inclusiv las expensas per las mesiras da cumpensaziun. I vegn fatg quint cun in temp da construcziun da 2 fin 3 onns. (Link Uffizi da construcziun bassa dal Grischun)
La pestga en ils lais vegn prolungada
La stagiun da pestga en ils lais vegn prolungada per 1 mais. La regenza grischuna ha adattà las prescripziuns da pestga ed acceptà uschia in giavisch dals circuls turistics. La stagiun principala da pestga cumenza il 1. da matg e dura en auas stagnantas da nov fin e cun ils 15 d'october (fin ussa fin ils 15 da settember). La prolungaziun da la stagiun da pestga na vala dentant betg en lais, nua ch'i sa chattan l'atun las plazzas da fregar impurtantas per il sistem d'auas. En auas currentas dura la stagiun da pestga vinavant fin e cun ils 15 da settember. Mantegnì vegn er il traject dal Rain alpin, nua ch'i dastga vegnir pestgà tenor il dretg vertent a partir dal 1. da favrer. Il medem vala per la zona da protecziun per las litschalas en Engiadin'ota. Per proteger las litschalas cumenza la stagiun da pestga là pir il 1. da zercladur. Da nov vegn scumandada la pestga da litschalas en l'intschess da la Moesa.
Ulteriuras novas prescripziuns èn vegnidas relaschadas areguard las mesiras dals peschs che vegnan pigliads ed areguard la pestga d'exercizi. Il scumond da pestgar il di da la rogaziun federala è vegnì abolì. Las disposiziuns per tractar ils peschs en moda adequata èn vegnidas precisadas parzialmain. Pitschnas adattaziuns hai dà en connex cun la determinaziun da las zonas da protecziun. Parzialmain cumplettada ed adattada è la finala vegnida la glista da las multas disciplinaras.
Las prescripziuns da pestga revedidas vegnan inoltradas a la confederaziun per l'approvaziun.
Nominà in cumissari da la regenza per Mesauc
La regenza grischuna ha decidì d'engaschar in cumissari da la regenza per la vischnanca da Mesauc. Questa mesira ha la regenza prendì, perquai che la suprastanza communala da Mesauc n'è betg pli abla da decider dapi ils 12 da settember 2011. Dapi questa data n'han dus commembers da la suprastanza betg pli prendì part a las sesidas. La constituziun communala fixescha dentant che l'abilitad da decider è mo dada, sche tut ils commembers da la suprastanza en uffizi èn preschents. La decisiun da la regenza sa basa sin ina proposta da la cumissiun da gestiun communala d'engaschar in cumissari da la regenza. A chaschun d'ina discussiun ils 17 d'october 2011 è l'entira suprastanza communala s'exprimida a favur da questa mesira. La cumissiun da gestiun da la vischnanca sco er represchentantas e represchentants da l'uffizi da vischnancas èn stads preschents a questa discussiun. L'engaschament d'in cumissari da la regenza senza cumpetenza da decisiun è la mesira la pli moderada en questa chaussa per restituir l'abilitad d'agir da la suprastanza communala. Sco cumissari da la regenza vegn mess en uffizi l'advocat e deputà Mirco Rosa da Lostallo. La mesira è limitada temporarmain fin la fin da l'onn 2011.
La regenza regla las indemnisaziuns per la tgira
La regenza ha fixà las tariffas per la tgira acuta e transitorica en chasas da persunas attempadas e da tgira sco er en gruppas da tgira en il chantun Grischun. Las tariffas sa drizzan tenor custs da 0.95 francs per minuta da tgira e tenor la durada dal basegn da tgira per di (il stgalim minimal 1 correspunda al basegn da tgira da fin a 20 minutas per di, il stgalim maximal 12 al basegn da tgira da passa 220 minutas). Da l'assicuranza obligatorica per la tgira da persunas malsaunas resultan pia custs da 4.30 francs (stgalim 1) fin a 98.30 francs per di da tgira (stgalim 12) per las assicuranzas da malsauns. Quai correspunda ad ina part dals custs da 45 pertschient. La part dal maun public importa 55 pertschient.
La regenza grischuna ha stuì fixar las tariffas, perquai che la federaziun grischuna "chasas ed ospitals" e las assicuranzas da malsauns ch'èn affiliadas a tarifsuisse n'èn betg vegnidas da sa cunvegnir en las tractativas davart las tariffas per il 1. da schaner 2011.
Da vischnancas e da regiuns
- Avras: La revisiun parziala da la lescha da construcziun, concludida da la vischnanca dad Avras il 1. da fanadur 2011, vegn approvada.
- Regiun Valposchiavo: L'ordinaziun davart l'elavuraziun da la planisaziun directiva regiunala da la Val Puschlav ch'è vegnida concludida da questa regiun ils 23 da mars 2011, vegn approvada.
- Ruschein: Cun resalva che la confederaziun paja sia contribuziun garantida, vegn concedida a la vischnanca da Ruschein ina contribuziun chantunala da maximalmain 212'970 francs per renovar las vias champestras principalas.
Projects da vias
La regenza ha approvà totalmain 5'900'000 francs per construir e per sanar il suandant traject da via:
- via sursilvana: lavurs d'impressari, Trin Mulin – Felsbach
Gremi: regenza
Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun


text:
Carcassonne
Carcassonne l'è 'na cità de la Frància meridiunàla, sitüàda endela regiù Languedoc-Roussillon. L'è 'l capolöch de l'arrondissement de Carcassonne e capolöch de quàter cantù. L'è prefetüra del dipartimènt de l'Aude.
El g'ha 'na popolasiù de 47 268 abitàncc[1], dato agiurnàt al ginee 2011.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 65,08 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 81 méter a 'na altèsa màsima de 250 méter söl leèl del mar. Carcassonne la se tróa endèla piàna del fiöm Aude 'ntra du grancc as de cumunicasiù che coléga l'Atlàntich col Mar Mediteràneo e 'l Massif central coi Pirenèi.
L'è cunusìda en töt el mónt per la citadèla medievàla furtificàda (la cité), patremóne de l'UNESCO del 1997, amò conservàda bé e 'n sèrte parcc recostrüìda come che l'éra alùra.
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Carcassonne l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Mudel:Demografia/Carcassonne (FR-11)
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]


text:
Energia
Per la fìsega e i àlter scéns, l' energìa (del Gréch ἐvέpYeιa - enérgeia, "atività, uperasiùn" e del ἐvepYός - energós, "atif, che'l laura") a l'è 'na quantità fisega scalara che l'è 'na prupietà di ugèt e di sistéma che l'è cunservàda in natüra. Despèss, l'energìa a l'è definìda cúme l'abilità de fà 'n laurà.
Un bèl puu de furm de energìa, cúme l'energìa cinétiga, l'energìa putensiàl, l'[energia termiga|[energìa tèrmega]], l'energia gravitasiunàl, l'energìa del son, l'energia lüminùsa, l'energia chímega, l'energia nücleàr e la màssa a hin staa definii per spiegà tücc i fenòmen natürài che se cunùssen.


text:
Nostradamus
El Michel de Notre-Dame (14 de dicember 1503 - 2 de luj 1566), famos in del mond cont el nòmm de Nostradamus, l'è consideraa, insema del San Malachia, vun di pussee famos scrittor di profezij de la storia. El pussee important di sò liber l'è "I Profezij", di quartin in rima in grupp de 100, ciamaa "Centurij".
I sostegnidór del Nostradamus a disen che l'è staa bon de induvinà'n numer sproposità de profezij (arent la storia del mond), come la Rivoluzion Francès, la bomba atòmica, la vegnuda de l'Adolf Hitler, i attacch de l'undés de settember aj Torr Gemèj de Noeuva York. 'Chi che ghe creden no disen, a l'incontrari, che i profezij a hinn di esempi de "chiaroveggenza retroattiva" e de ambiguità: tucc i predizion hinn staa interpretaa domà dopo che i fatt a hinn succeduu. Parament, i quartin del medegh francès a hinn inscì tanto minga ciàr che l' interpretazion l'è foeura de misura soggettiva.
El Nostradamus in de la cultura popolar[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Letteradura[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- In del liber fantasy: Feha Gìbuss e'l Girasô del Nostradamus, el Nostradamus a l'è vun di personagg principaj, cont el Feha Gìbuss.
- La seria Trilogia del Nostradamus del Valerio Evangelisti
Television[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- In de la serie tv Alias el personagg de Milo Rambaldi l'è profètta fals compagn del Nostradamus.
- In de la seri de fantascienza First Wave, i protagonista utilizen i quartinn del Nostradamus per combatt contra una invasion allienna.
Film[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Nostradamus l'è'l titol de'n quej film:
- Catastrofe (Prophecies of Nostradamus) film del 1975 de Toshio Masuda (coproduzion USA-Giappòn).
- Nostradamus: The Man Who Saw Tomorrow (1981) [1] del Robert Guenette, commentaa da l'Orson Welles
- Nostradamus (film del 1994) con el F. Murray Abraham, el Daniel Auteuil e'l Rutger Hauer


text:
1Natürü nuxcüma rü nayexma ta ga Tupanaãrü orearü uruü̃güneta ixĩgüxü̃ ga Yudíugütanüwa. Rü ngẽxgumarüü̃ tá ta petanüwa nangẽxma i duü̃xü̃gü i ngu̱xẽẽruü̃güneta ixĩgüxü̃. Rü nümagü rü tá doramaã nanaxüchicüü i Tupanaãrü ore, rü ngẽmaãcü tá pexü̃ nangúexẽẽ i ore i dora ixĩxü̃ na pexü̃ nawomüxẽẽgüxü̃ca̱x. Rü nümagü rü tãũtáma naga naxĩnüẽchaü̃ ya yima tórü Cori ya Ngechuchu ya Cristu ya norü Maxẽxẽẽruü̃chire̱x ixĩcü. Rü ngẽmagagu ya Tupana rü ngürüãchi tá nanapoxcue i ngẽma duü̃xü̃gü i ngẽmaãcü maxẽxü̃, rü tá inayanaxoxẽẽ. 2Rü nümagü rü tá nüxü̃ nixugü na tama wüxi i chixexü̃ yiĩxü̃ ega woo taxüneãrü ngúchaü̃ ixü̱xgu. Rü muxü̃ma i togü i duü̃xü̃gü rü tá nawe narüxĩ i ngẽma chixexü̃ i naxügüxü̃wa. Rü ngẽma chixri pexü̃ ngúexẽẽxü̃gagu rü muxü̃ma i togü i duü̃xü̃gü rü tá chixri nachiga nidexagü i Tupanaãrü ore i mexü̃ i aixcüma ixĩxü̃. 3Rü nümagü i ngẽma duü̃xü̃gü i chixexü̃ rü tá nügüna nananugüchaü̃ i guxü̃ma. Rü ngẽmaca̱x tá pemaã nüxü̃ nixu i ore i chixexü̃ ixĩxü̃ na ngẽmaãcü pexü̃ nawomüxẽẽgüxü̃ca̱x rü pexü̃́ ngĩxü̃ nayauxgüxü̃ca̱x i perü dĩẽru. Natürü tá napoxcue i ngẽma duü̃xü̃gü, rü tãũtáma nibuxmü. Erü Tupana rü woetama nuxcümama nanamexẽẽ i ngẽma poxcu. 4Yerü ga Tupana rü tama nüxü̃́ nüxü̃ nangechaü̃ ga norü orearü ngeruü̃gü ga daxũcü̱̃ã̱x ga pecadu ügüxü̃. Rü yemaca̱x ínaxẽãnexü̃wa i ṉg̱oxogüxü̃ ínapoxcuexü̃wa nanawogü. Rü cadenamaã nayana̱ĩ̱xgü na ngẽ́ma nangẽxmagüxü̃ca̱x ñu̱xmatáta nawa nangu i ngẽma ngunexü̃ i nagu Tupana nüxna c̱axü̃ i guxü̃ma i duü̃xü̃gü. 5Rü yexgumarüü̃ ta ga Tupana rü tama nüxü̃́ nüxü̃ nangechaü̃ ga yema nuxcümaü̃güxü̃ ga duü̃xü̃gü ga chixexü̃ ügüxü̃. Rü yemaca̱x mucü ga taxüchicü naxca̱x yéma nanamu na gumamaã nadaiãxü̃ca̱x ga yema duü̃xü̃gü ga chixexü̃ ügüxü̃. Natürü ga Tupana rü Noẽ́xü̃ nadau ga na meãma duü̃xü̃güxü̃ yaxucu̱xẽgüxü̃ na nüxü̃ naxoexü̃ca̱x ga norü chixexü̃gü. Rü yemaca̱x ga Tupana rü Noẽ́xü̃ namaxẽẽ namaã ga 7 ga natanüxü̃gü. Natürü nanadai ga guxü̃ma ga yema togü ga duü̃xü̃gü. 6Rü Tupana rü yexgumarüü̃ ta inayanaxoxẽẽ ga guma ĩãnegü ga Chodoma rü Gomora ga poraãcü chixri duü̃xü̃gü nawa maxẽne. Rü ínanagu ga guma ĩãnegü ñu̱xmata norü tanimacaxicatama íyaxü. Rü yemaãcü nanaxü na guma ĩãnegü rü wüxi ga cua̱xruü̃ na yiĩxü̃ca̱x nüxü̃́ ga yema duü̃xü̃gü ga chixexü̃ ga yemawena maxẽxü̃. 7Natürü ga Chodomawa rü Tupana nanamaxẽẽ ga Lox ga wüxi ga yatü ga mecü ixĩcü ga poraãcü ngechaü̃cü ga yexguma nüxü̃ nada̱u̱xgu ga ñuxãcü chixri na namaxẽxü̃ ga yema duü̃xü̃gü ga natanüwa nayexmaxü̃. 8Rü guxü̃ ga ngunexü̃gu rü nüma ga Lox ga meã maxü̃cü rü poraãcü naãẽwa nangu̱x ga yexguma nüxü̃ nada̱u̱xgu rü nüxü̃ naxĩnügu ga yema chixexü̃gü ga naxügüxü̃ ga yema duü̃xü̃gü ga natanüwa nayexmaxü̃. 9Rü yema Loxü̃ na namaxẽẽxü̃rüü̃ ga Tupana, rü nüxü̃́ natauxcha na tüxü̃ ínanguxü̃xẽẽxü̃ i ngẽxguma Chataná tüxna ĩnügu ya yíxema meã maxẽxẽ. Rü ngẽxgumarüü̃ ta ya yíxema chixexü̃ ügüxe, rü nüxü̃́ natauxcha na poxcuwa tüxü̃ nangẽxmagüxẽẽxü̃ ñu̱xmatáta nawa nangu i ngẽma ngunexü̃ i nagu guxü̃ma i duü̃xü̃güxü̃ yacagüxü̃. 10Rü Tupana rü aixcüma tá nanapoxcue i ngẽma duü̃xü̃gü i naxü̃neãrü ngúchaü̃gu ĩxü̃ i tama naga ĩnüẽchaü̃xü̃ ya tórü Cori. Rü ngẽma duü̃xü̃gü rü taxúegama naxĩnüẽchaü̃, rü nadauxcüraxü̃wa̱xegü rü nügüguxicatama narüxĩnüẽ. Rü tama namuü̃ẽ na namaã naguxchigagüxü̃ i ngẽma ãẽ̱xgacügü i daxũcü̱̃ã̱x i Tupanatüü̃wa ngẽxmagüxü̃. Rü ngẽmaãcü namaxẽ i ngẽma duü̃xü̃gü. Natürü woo Tupanaãrü orearü ngeruü̃gü i daxũcü̱̃ã̱x i ngẽma duü̃xü̃güxü̃ rüyexeraxüchichiréxü̃, rü namuü̃ẽ na ngẽmaãcü namaã naguxchigagüxü̃ i ngẽma ãẽ̱xgacügü i daxũcü̱̃ã̱x i Tupanatüü̃wa ngẽxmagüxü̃. 12Rü ngẽma ngu̱xẽẽruü̃güneta, rü ñoma naẽxü̃gürüü̃ nixĩgü, rü naẽxü̃gürüü̃ taxuü̃ma nacua̱xgü. Rü ngẽma naxü̃negü naxwa̱xexü̃ nixĩ i naxügüxü̃. Rü nabue na ñoma naẽxü̃gü i yayauxgüxü̃ rü naḏaixü̃rüü̃ yixĩgüxü̃ca̱x. Rü chixri nachiga nidexagü i ngẽma tama nüxü̃ nacua̱xgüxü̃. Natürü ngẽma chixexü̃ i naxügüxü̃gagu tá inayarütauxe, rü ngẽmaãcü ngúxü̃ tá ningegü nagagu i ngẽma ngúxü̃ i ṯoguã̱xü̃ yangexẽẽgüxü̃. Rü nümagü rü namaã nataãẽgü i ngẽma chixexü̃ i ngunecütama naxügüxü̃. Rü ngẽxguma pemaã nachibüegu, rü wüxi i chixexüchixü̃ rü ãnexü̃chi nixĩgü erü ngẽ́ma rü ta nanaxügü i norü chixexü̃gü i namaã pexü̃ nawomüxẽẽgüchaü̃xü̃. 14Rü ngẽma duü̃xü̃gü rü taxuacüma wüxi ya ngeã̱xü̃ nadaugümare, natürü naãẽwa rü nagu narüxĩnüẽ na nüxü̃́ tangúchaü̃xü̃. Rü tama nüxü̃́ ninguéga na pecadu naxügüechaxü̃. Rü naxca̱x nadaugü na ñuxãcü chixexü̃gu tüxü̃ nayixẽẽxü̃ ya yíxema duü̃xẽgü ya turaearü maxü̃ã̱xgüxe. Rü nüxü̃ nicua̱xüchi na ñuxãcü ṯacü nügüna nanugüexü̃. Natürü Tupana rü marü namaã nanaxuegu na napoxcueãxü̃. 15Rü ngẽma duü̃xü̃gü rü tama nagu naxĩ i ngẽma Tupana nüxü̃́ naxwa̱xexü̃, rü ngẽmaca̱x inayarütauxe. Rü nagu naxĩ ga yema chixexü̃ ga nagu yaxũxü̃ ga nuxcümaü̃xü̃ ga Tupanaãrü orearü uruü̃ ga Baráü̃ ga Beú nane ga chixexü̃ üxü̃ na yemaãcü dĩẽru ngĩxü̃ nayaxuxü̃ca̱x. 16Rü noxrütama cowaru ga woo taguma idexachire̱xcü, rü wüxi ga duü̃xü̃rüü̃ namaã iyadexa rü inanga naxca̱x ga yema chixexü̃ ga naxüxchaü̃xü̃. Rü yemaãcü Baráxü̃ íyachaxãchixẽẽ na tama naxüãxü̃ca̱x ga yema chixexü̃ ga naxüxchaü̃xü̃. 17Rü ngẽma duü̃xü̃gü rü taxuwama nime ñoma wüxi i puchu i ngearü dexáã́xü̃rüü̃. Rü ñoma wüxi i caixanexü̃ i buanecü ic̱uexü̃rüü̃mare nixĩ na taxuwama yamexü̃. Natürü Tupana rü marü nanamexẽẽ i wüxi i nachica i ẽãnexü̃chixü̃ i ngextá guxü̃gutáma ínapoxcueãxü̃wa i ngẽma duü̃xü̃gü. 18Rü ngẽmaãcü tá nanapoxcue i ngẽma duü̃xü̃gü, erü nügü yacua̱xüü̃güãcüma chixri nidexagü i ore i taxuwama mexü̃maã. Rü tüxü̃ nixucu̱xẽgü na tümaxü̃neãrü ngúchaü̃gu na taxĩxü̃ca̱x ya yíxema marü ngexwacax ngẽmaxü̃ rüxoechiréxe. 19Rü tümamaã nüxü̃ nixu rü ngẽxguma nawe tarüxĩxgu rü tá tüxü̃ ínanguxü̃xẽẽ na taxuü̃me̱xẽwa tangẽxmagüxü̃ca̱x rü tüma tanaxwa̱xexü̃ãcüma tamaxẽxü̃ca̱x. Natürü ngẽma duü̃xü̃gü i ngẽmaãcü chixri idexagüxü̃, rü nümagütama rü norü chixexü̃tüü̃wa nangẽxmagü. Erü guxü̃ma i duü̃xü̃gü, rü ngẽma nüxü̃ rüyexeramaẽxü̃tüü̃wa nangẽxmagü. 20Rü guxãma ya yíxema marü tórü Cori ya Ngechuchu ya Cristu ya tórü Maxẽxẽẽruü̃xü̃ cua̱xgüxe, rü marü nawa ítanguxü̃ i ñoma i naãneãrü chixexü̃gü. Natürü ngẽxguma chi wenaxãrü naxca̱x tawoegugu i ngẽma chixexü̃ i nawa ítanguxü̃chiréxü̃, rü tümaãrü me yixĩgu na wena ngẽma chixexü̃tüü̃wa tangẽxmagüxü̃, rü aixcüma noxriarü yexera tichixe. 21Erü ngẽxguma chi nüxü̃ tacua̱xgüguwena nüxü̃ tarüxoegu i ngẽma ore i mexü̃ ga noxri tayauxgüxü̃, rü narümemaẽ chi nixĩ ga noxtacüma tãũ chima nüxü̃ na tacua̱xgüxü̃ i ngẽma maxü̃ i aixcüma mexü̃. 22Tupanaãrü ore i ümatüxü̃wa rü ñanagürü: “Ngẽma airu i nügü oxgüxü̃, rü wenaxãrü naxca̱x nataegu i norü oxü na yaweaxü̃ca̱x. Rü ngẽma cuchi i norü yora meãma aiyachiréxü̃, rü ngẽxgumatama wenaxãrü norü aiyaneca̱x nataegu”, ñanagürü i ngẽma orewa. Rü ngẽxgumarüü̃ nixĩ i ngẽma duü̃xü̃gü i marü Tupanaãrü orexü̃ cua̱xgüchiréxü̃ rü ñu̱xũchi wenaxãrü naxca̱x woeguxü̃ i norü chixexü̃gü ga noxri nawa ínanguxü̃chiréxü̃.
Copyright
Learn More


text:
San Gal (SG)
San Gal (en todèsch: Sankt Gallen (Jutt·infurmaziòn); en fransés: Saint-Gall; en italià: San Gallo; en romàncio: Son Gagl) l'è 'na cità svìsera del distret eletural (Wahlkreis) omònim. L'è la capitàl del Canton San Gal.
La cità la s'è furmàda 'ntùren a l'érem de San Gal, fondàt endèl sècol VII. Al dé d'encö l'è 'n aglomeràt ürbà de che 'l comprènt presapóch 160,000 abitàncc e 'l reprezènta 'l cèntro principàl de la Svìsera orientàla.
La süperfiss del teritori del cumün de San Gal l'è de 39.41 km² e in del Dicember 2011 al gh'eva una popolazion de 73505 abitant.
La cità la se tróa 'na altèsa de 75 meter sura 'l leèl del mar e la cunfìna coi cümü de Eggersriet, Gaiserwald, Gossau, Herisau (AR), Mörschwil, Speicher (AR), Stein (AR), Teufen (AR), Untereggen, Wittenbach. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca.
L'atrasiù pricipàl de la cità l'è l'abasìa (Abasìa de San Gal) che l'è 'nserìda 'ndèl patremóne mondiàl de l'UNESCO. En particolàr, de prìma 'mportànsa l'è la bibliotéca che la conté lìber che risàl enfìna al sècol IX.
Popolasiù stòrica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament stòrich de la popolasiù l'è 'ndicàt endèla tabèla ché sóta:[1]
Dati meteorològich[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La cità de San Gal la g'ha 'na média de 144 dé de àiva o néf a l'an per 'na média de 1248 mm de precipitasiù. El més piö piöùs l'è chèl de óst (condèna média de 155 mm), però 'l més con piö tacc dé piöùs l'è chèl de màgio, condèna média de 14.3 dé piöùs ma apéna 134 mm de média de precipitasiù.
El més piö sèch l'è febrér con 64 mm de média de precipitasiù distribüìcc sö 13.5 dé.[2]
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ St.Gallen in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.
- ↑ 2,0 2,1 Temperature and Precipitation Average Values-Table, 1961–1990 (Todèsch, French, Italian). Federal Office of Meteorology and Climatology – MeteoSwiss. Recuveraa el 8 May 2009., the weather station elevation is 775 meters above sea level. Erur in de la funzion Cite: Tag
non valido; il nome "MeteoSchweiz" è stato definito più volte con contenuti diversi


text:
Regen (fiöm)
El Regen (en lèngua céca: Řezná) l'è 'n fiöm de la Baviera (Germania), trebötàre sinìster del Danubio. La surtìa del sò ram piö gròs, el Grosser Regen (Regen Grant), la se tróa 'ndèla Sèlva Boéma, endèl teretóre de la Repüblica Ceca, de le bànde de Železná Ruda. Dòpo poch chilòmetri el pàsa 'l cunfì co la Baviera, a Bayerisch Eisenstein.
A Zwiesel el Grosser Regen el se önés al Kleiner Regen (Regen pesèn) e 'nsèma i fùrma 'l Schwarzer Regen (Regen Négher). Chèsto el strèrsa le cità de Regen e Viechtach e pò 'l se önés al Weisser Regen (Regen Bianch) — che 'l nas del Kleiner Arbersee — a Bad Kötzting. De ché 'n aànti 'l fiöm el vé ciamàt Regen.
La àl del Regen la reprezènta la àl principàl de la Forèsta bavaréza; Divèrse i è le cità 'mportànte che gh'è nit sö dré al fiöm, compàgn de Cham e Ratisbona (en todèsch: Regensburg). A Ratisbona, a 325 m. sùra 'l leèl del mar, el Regen el se sböta 'ndèl Danubio.
A cöntà apò a 'l Grosser Regen e 'l Weisser Regen, el Regen l'è lónch en töt 169 chilometri.


text:
Lantsch/Lenz
Lantsch/Lenz a l'è un cumün svizzer del distret de Albula. in del Canton Grison. Al gh’ha pressapoch 532 abitant e una süperfiss de 21.82 km², e al se tröva a una altitüden de 1328 meter sura al livel del mar.
El cumün de Lantsch/Lenz a l'è tacaa ai cumün de Alvaneu, Alvaschein, Arosa, Brienz/Brinzauls, Vaz/Obervaz.
Lengua[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Al dì d'incö la magiuranza de la popolazion la parla tudesch ma 'nfina a poch ann fà la lengua püssee parlada l'eva el Rumanc Surmiran. Adiritüra, in del 1910, el 97,02% de la popolazion el parlava rumanc, ma giamò in del 1941 la percentual l'eva calada a 86,6% e po in del 1970 al 74%.
L'andament dei ultim an l'è mustraa in de la tabela chi sott:
Evoluzion de la popolazion[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament storegh de la popolazion de Lantsch/Lenz l'è indicaa in de la tabela chi sott:[1]
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Lantsch/Lenz in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.


text:
Còrsich
Còrsich (Corsico) l'è on comun de la Provincia de Milan che 'l cunta 35 032 abitant.
El paes el se troeuva longh el Navili Grand e la confina con Milan.
Stòria[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Còrsich la nass intorna al 1200 in del territòri percors del canal del Navili Grand, la costruzion del qual l'è scominciada vers el 1259 a òpera del Marin Torrian. La famiglia di Torrian l'è stada battuda di Viscont in de la Battaglia de Des (1277), che hinn divegnuu i padron de Milan per oltra duu secoi. Còrsich, che la faseva part del Ducaa de Milan, la gh'aveva in sul pròppi territòri la Tegnuda Torrian (poeu Viscont) e la villa del condotter Niccolò Piccinino (1380-1444), general al servizzi del Filipp Maria Viscont. In del 1525 a Còrsich l'è stada fondada l'Opera Pia Vimercati per la distribuzion del pan ai famili pòver.
In del 1706 Còrsich l'è stada quarter general de l'esercit austriach de l'Eugeni de Savòia, che 'l batt l'ultim governador spagnoeu.
Milan e 'l sò territòri passen donca del domini spagnoeu a quell austriach (1706-1859), con dò interruzion frances. In età napoleòniga (1811-1816) a Còrsich hinn staa taccaa i comun de Assagh, Bazzana, Bazzanella, Buccinasch, Gud Gambaree, Loiran, Roman Banch, Ròvid, Trezzan e Terzagh, ma con la costituzion del Regn Lombard-Venet quij union chì hinn staa annullaa.
A l'unità d'Italia (1861) l'economia de Còrsich l'è anmò prevalentement agricola e zootecnica, con la nassida di primm aziend caseari. In del 1863 Còrsich (che l'a gh'aveva on teeritòri pussee grand de quell d'incoeu) la cuntava 1600 abitant, di quai domà 23 abitant podeven votà. Ai elezion amministrativ del 30 luj 1905 gh'hann diritt de vot 194 abitant per ses consilier amministrativ.
Ai inizzi del Noeufcent scomincen a vess dervii i primm industri (de la carta e de la vederceramica). Duranta la Prima Guerra Mondial, moeuren 90 abitant de Còrsich. Ai elezion del 1921 Còrsich la vota in maggioranza i comunista, menter i fascista ciappen domà el 20% di preferenz. I fascista dòpren anca a Còrsich la violenza e pòrten el terror e menter in di elezion del 1924 in Italia conquisten la maggioranza cont el 66,3% di vot, a Còrsich vegnen battuu con manch del 40%. El desenni dòpo el ved ona migrazion granda del Venet e de la Provincia de Bergom, tanto che al princippi de la Segonda Guerra Mondial la popolazion la riva i 8000 abitant. La guerra la gh'ha di effett terribil su la popolazion che la subiss, oltra a la miseria, anca i bomb di aeroplan di Leaa. Dòpo l'Armistizzi del 1943, a Còrsich el moviment de liberazion l'è giamò organizzaa in la 113^ Brigada Garbali.
Dòpo la guerra, Còrsich la ven amministrada longament di comunista e di socialista. In di ann del boom econòmich, la subiss l'immigrazion che la ven del sud de l'Italia, e la gh'ha on aument nodevol de la popolazion, tanto che in del 1981 la riva ad avègh quas 40000 abitant.
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nümer de abitant del cumün de Còrsich l'è mustraa in de la tabela chi de sutta:
Abitàncc censìcc


text:
Grâna
Artécol in dialèt arzân
Al Grâna (Parmigiano-Reggiano in italiân) L’è un furmâj italiân a pâsta dûra prutèt da la D.O.P (Denominazione di Origine Protetta) dimòndi cgnusû in tót al mònd .
Un pô de stòria
Al nâs, secònd la legènda, al tèimp dal Medioēv a Bêrch ed Bibiân, in pruvîncia ed Rèz, (incō, int al pôst, a’s pōl vèder ‘na târga ch’ la sègna la zôna d’urègin ed l’ impurtânt prodòt ) mó alōra sót la Diocéşa ed Pèrma (e còst a n’ in spiêga al mutîv dal prém di dû nòm).
Testimoniânsi stòrichi (per eşèimpi Giovanni Boccaccio int al Decamerone) spiêghen che, bèle int'al 1200-1300, al Grâna al gnîva fât cme al vîn fât al dé 'd incō, còst al fà pinsêr ch' al gnîva bèle fât divêrs sècol préma. An n’é mìa dèt che la risèta la sìa cunpâgn a còla ‘d un furmâj e pâsta dûra dal pêrti ed Lôdi che dal vôlti al vîn numinê in di scrét rumân.
Ind la stòria la cûna dal Grâna l’é stêda, int al XII sècolo, atâch ai grôs cunvèint e atâch a i castê putèint in dōv' a s’é cumincê a vèder i prèm casē: cèchi costrusiòun a piânta quadrêda o a polégon dōv' a gnîva lavurê al lât. I principêl cunvèint preşèint tra Pèrma e Rèz ēren quâter: dû benedetèin (Sân Zvân a Pèrma e Sân Prôsper a Rèz) e dû cistercèins (Sân Martèin ed Valserena e Funtvîv, tót dû ind al pramzân.)
P'r avèir di prê cun bòuni produsiòun per l' alevamèint dal bestiâm ed grôsa tâja sia da druvêr cme fôrsa mutrîṣ, sia cme prudusiòun d’ aldâm, l’ēra necesâri avèir ed la tèra cun bondânsa d’âcva e an n’é mìa un chêş che i pió grôs prê a gnîven só là dōve a gh’ēra bundânsa d’âcva surzéia: a Pèrma ind la zôna a mezdé 'd la sitê e in còla ed Funtanlê-Funtvîv; mèinter a Rèz la zôna cun pió âcva l’ēra tra Muntèc e Campéṣen (st’ûltma zôna l’ēra alōra sóta a Pèrma).
Int la zôna dal pramzânpó, grâsia al salèini ed Selsmagiōr, l’ēra presèint, a diferèinsa 'd ch’ al j êtri, al sêl necesâri per la lavurasiòun dal lât int al casèl.
Al Grâna al s’ēra sparpagnê a la svêlta ind al cumprensôri dal dé d’incō més a mezdé dal Po, int la Provîncia ed Pèrma, int la Pruvîncia ed Rèz e int la Pruvîncia ed Mòdna, cun al tuchêr ânca pêrta dal pruvînci ed Bològna e Mântva.
Citasiòun
La muntâgna ed Grâna dal Boccaccio
Giovanni Boccaccio (1313 ca. - 1375) ind al só Decamerone, ôvra cumincêda prôpria int al peréiod dōv' a Firèinsa l’ēra scupiêda ‘na pideméia ed pèsta, al cûnta al delési dal paèis ed Bengôdi, dōve chi pió dôrom pió al guadâgna, al pêrla ed ‘na muntâgna ed furmâj Grâna radû, da dóve vînen zò di macaròun e di raviòl côt int al brôd ed capòun:
“… et eraui una montagna di formaggio Parmigiano grattugiato, sopra la quale stauan genti che niuna altra cosa fecevan, che fare maccheroni, e raviuoli, e cuocergli in brodo di capponi, e poi gli gittauan quindi giù, e chi più ne pigliaua, più se n’aveva…” »
.
Denominasiòun d' Orégin
Es trâta 'd un prodòt a Denominasiòun d' Orégin Prutèta (D.O.P.), secònd la règola européa dal Reg. CEE 2081/92 ed l’ arcgnosimèint dal Reg. (CE) N. 1107/96. Sōl al furmâj prodòt secònd al règoli racôlti int al Disciplinêr ed produsiòun al pōl guarnîres dal marchio Parmigiano-Reggiano.
La fōrma dal Grâna la dêv èser, insém a la pêrta estêrna, marchêda cun i sègn cumplêt adât ad arcgnòser e al prodòt. Dû lavōr necesâri per la avèir la D.O.P.: i prê stâbil e l’alevamèin buvèin.
I sègn d'urégin, més a la nâsita dal furmâj în:
- i sègn lasê cun la fascêra ed marcadûra lònga tóta la gròsta fât a la sîra dal prém dé quând al furmâj l’è ancòra téner, ch’ arpôrten i puntèini cun la scréta PARMIGIANO-REGGIANO', al nòmer ed matrécola dal caşèl, al mèiş e l'ân ed produsiòun, la scréta D.O.P., la scréta CONSORZIO TUTELA;
- la plâca ed sustânsa dal lât, tachêda insém a la gròsta , cun scrèt l'ân ed produsiòun, la scréta C.F.P.R., ed un côdis cun di nòmer e dal lètri ch’ al sègna in môd precîş ògni fōrma.
Produsiòun
Adèsa grôsa pêrta ‘d la produsiòun dal Grâna la vîn fâta cun al lât prodòt da vâchi ulandèişi, impurtêdi int al '900, mó al vâchi pió adâti a la produsiòun dal furmaâj în al Vâchi Ròsi Râsa Arzâna, bèsti adâti a fêr trî lavōr (lât, lavōr e chêrna) purtêdi ché probabilmèint da i Longobêrd.
Purtrôp la só produsiòun ed lât l’é pôch ed pió ed la metê ed còla ed la vâca ulandèişa, ânca se 'd qualitê dimòndi pió bòuna, e còst a n’in spiêgava al só bandòun, unî ânca al fât che la só fôrza e la bravûra al lavōr êren dvintêdi inótili cun l’arîv, alōra, di tratōr .
Mó dal 1991 un prém caşèl al tōrna a prudór in purèsa al Grâna cun al lât dal Vâchi Ròsi. Bèla a la fîn d’ istès deşân, e sopratót ind al nōv sécol l’é in şvilóp al nòmer di caşê che prodûşen al famōş Furmâj cun sōl al lât ed râsa Arzâna. Dal 1 dicèmber 2006 i caşē che prodûşen al Grâna ed râsa Arzâna în bèin dêş.
Per prodór ûn chîlo 'd Grâna a’gh vôlen cîrca 16 léter ed lât.
Cuşèina
Al furmâj al pōl èser magnê a scàj o radû. La stagionadûra miōra l’ an dêv mìa èser pió bâsa ed 24 mèiş, la pōl rivêr ânca a 36.
Manéri ed dîr
«Fur mai governanti più neghittosi?
«Fur mai congreghe più esiziali?
«Fur mai peccati più perversi?
«Fur mai
«Fur mai?»
Ala sira al reśdōr al torna a cà e só mujér: «Alóra, cal predicadōr? È pò vera ch'l àpia parlê tùt al tèimp ed furmàj?»
«Mo sè - al respònd lò - 'l à parlê ed tùt i furmàj 'd ste mònd foravìa che dal grana...»
Colegamèint d’ed fôra
Materiêl pr'andêregh in fònda
(manca):
- Associazione produttori lattiero caseari dell'Emilia occidentale - Regolamento per l'autodisciplina della produzione di Parmigiano-Reggiano - Reggio Emilia : AGE - Grafica Editoriale, 1987
- Lucia Bartolini - Il Parmigiano Reggiano : antica sapienza e fragranti profumi nella saporita "grana" del principe dei formaggi - Fiesole : Nardini, 1996
- Mario Iotti -Storia del formaggio di grana parmigiano-reggiano, 1200-1990; presentazione di Ugo Bellocchi. - Modena : Aedes Muratoriana, 1991
- 'Mario Rossi -La vacca rossa pietra angolare del formaggio Parmigiano Reggiano - Reggio Emilia : Nuova Futurgraf, 1999.
- Parmigiano - Reggiano: un formaggio unico al mondo. - Reggio Emilia : Consorzio del formaggio Parmigiano - Reggiano, 1990.
- Emilio Sani - Il parmigiano reggiano dalle origini ad oggi - Reggio Emilia : Tipografia emiliana, 1956
- Giovanni Santunione, Marina Turrini - Sua maestà il parmigiano reggiano : storia usanze aneddoti ricette - Modena : Il fiorino, 2006.
- Mario Zannoni - Il parmigiano-reggiano nella storia - Collecchio : Silva, 1999.


text:
Americani
Americani (Americàṅ) 'l è 'n film dramàtic dal 1992 ad James Foley, cun David Mamet ch'al firma la senegiadùra.
Custâ 12 migliòṅ e mèś ad dòlar, al n gh l'à minga cavàda a mét'r i cònt in para parchè al 'n à fat sù sōl 10,7. Al tìtul uriginàl dal film (Glengarry Glen Ross) al mìsćia insém i nóm dal dū lutiśasiòṅ ad terēṅ (Glengarry Highlands e Glen Ross Farms) che quàtar vindidōr i gh'aṅ da dar via p'r a n èsar briśa licensiâ.
Sunt
L'agensìa imubiliàra Premiere Properties la vénd di terēṅ in Flòrida. In d'l ufìsi i gh lavóran quàtar vindidōr ch'i s fànan càrag 'd andàr a śibìr i cuntràt a cà dla gint, druànd tut i mèś ch'i gh'aṅ par far-gh-i firmàr. Al grup al mét insém Ricky Roma (Al Pacino), Shelley Levene (Jack Lemmon), Dave Moss (Ed Harris) e George Aaronow (Alan Arkin) e pò a gh'è anc un cap-ufìsi, John Williamson (Kevin Spacey). A funsióna acsè: qvést chè al dà dū cuntàt a la vòlta a tèsta ad gint ch'la prés èsar interesàda a cumpràr. Ma i cliént i n è minga tut cumpàgn, a gh 'n è ad qvéi più fàcil ma anc di buletàri o ad qvéi bòṅ sōl a paròli. Tut i quàtar i vōlan sèmpar i numinatìṿ mijór.
Ricky 'l è qvél più brâv in dal sò mistēr anc parchè 'l è òṅ sénsa scrùpui, bòṅ ad cuntàr-gh-la a la gint par véndar anc la śóta e fargàr-i par purtàr a cà più bèsi ch'a s pōl. Shelley, dit "La màchina", invéci dvintànd vèć 'l à pardû di cólp e pò al gh'à na fiōla malàda a 'l uśdàl.
Un dè i pruprietàri Mitch e Murray i gh màndan al tajadōr ad tèsti Blake (Alec Baldwin) par dir-ag ciàr e tónd ch'i tèmp i s èṅ fat dificìi par tut e lōr quàt'r i gh'aṅ da dar-as da far da piò s'i vōlan tgnir stric la scrana sóta a 'l cûl. Qvél ch'al vindarà da piò at tut al s purtarà a cà un machinòṅ par prèmi, al secónd al ciaparà invéci un servìs ad curtèi, chi àtar dū invéci i saràṅ mandâ a cà e pèś par lōr.
Shelley 'l è dasprâ. Sénsa che chi àtar i sàpian gnint, al próa in tut al manéri a far-as dar di cuntàt ad prima ma John in cambi al vōl la sò part in si cuntràt fat firmàr e anc dimóndi bèsi a l'ùngia. Quàl là al n gh i à briśa e al cap al al manda via sóta la pióva. Dave al pénsa invéci ad rubàr la lista di cuntàt par véndar-la a di cuncurènt ma al n s mét minga 'd acòrd cun George.
Cla nòt lè qualchidòṅ al fréga dabòṅ i cuntàt méntar Shelley al gh la cava a véndar a na còpia òt terēṅ in un cólp sōl purtànd in ufìsi 'n aségn 'd 82.000 dòlar.
Arcgnusimènt
- Fèstival ad Venèsia dal 1992 - Prèmi a Jack Lemmon par la mijóra interpretasiòṅ di masć
- Prèmi Òscar dal 1993 - Prèmi a Al Pacino cuma mijór atōr minga prutagunìsta


text:
Il forum cun Chatrina Gaudenz e Philipp Ramming
- Dumengia, 25.1.2015, 12:30
-
Emprima emissiun:
- Dumengia, 25.1.2015, 12:30, RTR
Far e prender la tema
Da las pitschnas excitaziuns sco uffant cun giugar: tgi ha tema da lum nair, sur la tema da la mort, la tema dal diavel u da lir a scola. La tema, il starment u languscha han fatschas differentas. Per il psicolog e cussegliader deducaziun Philipp Ramming è la tema la mamma da tut il svilup. Dentant sajan quai geniturs sco era las religiuns che fan tema, dovran la tema ed al medem mument porschan els strategias per ans prender davent las temas. Co declera la scienzada da religiuns Chatrina Gaudenz quest «mysterium tremendum ed fascinans» e tgeninas strategias persunalas, socialas e religiusas datti per gestir bain la tema?
Redacziun: Guadench Dazzi


text:
1Ajta e'eyan autyejche ɨ Jesús tɨ tihua'uta'ixaate'en seij cɨme'e ɨ nyuucari. Ayaa pu tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―A'atɨ tɨ yee raahuii ɨ uuva cɨye'e. Tyajcuá pu nu'u cɨn raará'ana. Aj pu i ti'itɨ huatyataahuaca'a tɨ cɨn raaja'ara'ape'en ɨ uuva. Ajta ti'itɨ ájtaahuaca'a ajteevi'i, ɨ maj japuan utyúu huéiixe'ere'en ɨ mej ti'imɨjhuaca. ’Tɨ'ɨqui ayan huarɨj, seica pu huatanyaɨjte ɨ chuej mej mi tiraanajchite'en cɨj caj. Aj pu i á'uraa aɨjna ɨ a'atɨ seica chuejra'a japua. 2Tɨ'ɨj nu'u ajna tyaja'ure'enye a'anaj maj pua'a raju'uraca aɨjna ɨ uuva, seij pu huataitaca'a tɨ i hua'utahuavii a'achu tɨ racɨ'ɨcɨpua aɨjna ɨ a'atɨ. 3Majta maɨn ɨ mej ti'imɨjhuaca, aɨ mu yeehui rajví'i aɨjna tɨ tyu'utaijti'ire. Tyamua'a mu tiraatyáavajxɨ. Ayaa mu'u tiraataityaca'a. Camu ti'itɨ raata'a. 4’Ajta aɨn tɨ a'ara'an pueen ɨ chuej, ajtahua'a pu seij huataityaca'a. Majta mu maɨn huatyatu'asixɨ tetej cɨme'e. Matɨ'ɨj mi tyamua'a tira'ava'atu'a ɨ muura'an jetze. Majta tyamua'a a'ij pua'a tira'ajtya'axɨ. 5Ajtahua'a nu'u seij huataityaca'a. Majta mu amɨn tyamua'a tyu'ujé'ica. A'atzu ayée tyauma'aca. Ajtahua'a seica huataityaca'a. Seica mu huatyaavajxɨ, majta seica huacuii. Ayaa mu hua'uruu aɨme ɨ mej ti'imɨjhuaca. 6’Auche'e pu yeehui saɨj turaaca'a. Yaujra'an nu'u aɨjna ɨ a'atɨ. Eihua pu huapɨ'ɨ raxe'eva'aca'a. Ayaa pu ti'imua'atzɨjca'a ayan tɨcɨn: “Ayej nya'ase yeehui mara'antzaahuate'esin, maɨjna.” Tɨ'ɨqui aɨn huataityaca'a. 7’Ma ajta, capu ayan te'irajraa. Ayaa mu ti'ihua'urixaa aɨme ɨ mej ti'imɨjhuaca. Meyan tɨcɨn: “Ai pu aɨn pueen ɨ tɨ nain ti'ijcɨ'ɨti. Che'ere, tiche'e raaje'ica, tɨ'i tyejmi ta'aj a'ara'ani.” Ayaa mu tyu'utaxajtaca'a. 8Aj mu mi rajví'i aɨjna ɨ yaujra'an. Matɨ'ɨj mi raaje'ica. Matɨ'ɨqui ru'irajrai a pua'aque aɨjna ɨ maj raaje'ica. Yaa pu tihua'uruu. Antipua'araca'a icu. 9Aj pu i Jesús ayan tihua'utaihua'uri'i eijna i nyuucarijra'a jetze tɨcɨn: ―¿A'ini tyajamua'amitejte'e? ¿A'ini ti'itɨj ruuren aijna ɨ a'atɨ tɨ a'ara'an pueenya'a ɨ uuva? Ayaa nu tyaja'amue'ixaate'e. Aɨ pu mu a'uve'ema'a a'ame. Tɨ'ɨqui hua'acui'ini ɨ mej ti'imɨjhuacara'a ajna. Ajta aɨn ɨ chuej, aɨ pu seica huatapueijve'esin. Ayej xaa nya'u te'eme. 10’¿Ni sacai a'anaj ra'ujijve ɨ yu'uxari jetze seijna i nyuucari?, tɨ ayan aɨjna cɨn ra'axa: Aijna i tetej i mej ayauhua'axɨ ɨ mej chi'i ta'ahuaca, ayaa pu te'irajraa tɨ aɨn puéenya'a a'araa tɨ i'i esquineeru. 11Ayaa pu raaruu ɨ tavastara'a. Ɨ tɨ eitze'e i'ixa'apɨ'ɨn, rɨ'ɨ pu tya'utyaavatzɨ ɨ tatzajta'a. 12Majta maɨn ɨ tyaɨte ɨ mej ti'ijta u teyujta'a, majta ɨ seica, a'ij pu pua'a hua'uruu a'ij tɨ tyu'utaxajtaca'a aɨjna ɨ Jesús tɨ ayan hua'a cɨme'en tyu'utaxajtaca'a aɨjna cɨme'e ɨ nyuucari. Aj mu mi raatatése maj raatyeevi'i, mej mi ra'ityaanan. Ma majta, camu meyan raaruu. Mahua'atzɨɨnya'acaa ɨ tyaɨte. Aɨj mu cɨn raatátuaa. Matɨ'ɨj mi a'ucɨj. 13Matɨ'ɨj mi seica huataityaca'a mej mi tyu'uxáj jamuan aɨjna ɨ Jesús. Fariseo mu pɨrɨcɨ, majta seica ɨ mej jetzen ajtyama'acan aɨjna ɨ Herodes. Aɨ mu raatatése maj ca'anijra'a raata'an tɨ'ij aɨn aiirá'ɨtzen nyuucari cɨme'e tɨ tyu'utaxaj, mej mi raatyaahue'ita. 14Matɨ'ɨj mi e'ire'enye, meyan tiraata'ixaa tɨcɨn: ―Maeestru, aij tu mua'aree pej tzaahuati'ira'a cɨme'e ti'ixaxa'a. Capu a jetze ruxe'eve'e a'ij mej ye'i ti'ixaxa'a ɨ tyaɨte. Muaa paj cai titya'ajaahuate'e silu ayaa paj ti'imua'ataa pua'aye'i tzaahuati'ira'a cɨme'e a'ij tɨ ti'ijxe'eve'e ɨ Dioj. Tiche'e seij muaataihuau'u. ¿Ni qui xa'apɨ'ɨn tyej tyu'unajchi a'ij tɨ ye'i ti'itajijve'e aɨjna tɨ ti'ita'ijte'e tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Cesar? ¿Ni qui tyetyu'unajchi ca'ɨn tyacai? ―Yaa mu tiraata'ixaa. 15Ma ajta, aɨjna ɨ Jesús, aɨ pu ramua'areeraca'a maj cai huataujnyátacan cɨn tí'ira'ihuauraca'a. Aɨj pu cɨn ayan tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―¿A'ini sej si seyan ti'inetese'e saj naateevi'i nyuucari cɨme'e? Seij mɨ tumin me senyaja'aváɨ'ɨte'e. Niche'e ra'useij. 16Matɨ'ɨj mi ya'avaɨ'ɨte. Tɨ'ɨj ra'useij, tɨ'ɨqui ayan tyu'utaxajtaca'a tɨcɨn: ―¿A'ataani nyeerima'ara'an a'aseijre'e? ¿A'ini antyahuaa ɨ tɨ a'ayu'usi'i? Aj mu mi meyan tyu'utanyúu tɨcɨn: ―Aɨjna ɨ tɨ ti'itaijte'e, aɨjna tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Cesar. 17Aj pu i Jesús ayan tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―Ayaa xu saɨjna cɨn huarɨni. Saraata'an saɨjna tɨ ti'itaijte'e ti'itɨ tɨ racɨ'ɨcɨpua. Sajta seyan raata'an ɨ Dioj ti'itɨ tɨ ajta ayan racɨ'ɨcɨpua. ―Ayaa pu tihua'uta'ixaa. Majta maɨn, tyamua'a mu titeetyaujtzaahua maɨjna cɨme'e a'ij tɨ ye'i tyu'utaxajtaca'a. 18Matɨ'ɨj mi seica a e'ire'enye ɨ mej meyan antya'aruu tɨcɨn Saduceo. Ai mu meyan ti'ixaxa'a maj nu'u cai che'e huatarujsin ɨ mej meri huacuii. Seij mu cɨn nyuucari tiraataihua'uri'i maɨjna ɨ Jesús. 19Meyan tɨcɨn: ―Maeestru, ayaa pu tira'uyu'uxaca'a aɨjna ɨ Moisés. Tɨ pua'a nu'u a'atɨ nyaɨche, tɨ pua'a aɨ cai titɨ'ɨrijmua'a huamɨ'ɨni, ruxe'eve'e nu'u tɨ ihuaara'ara'an ra'ancure'evi'itɨn aɨjna tɨ ratyevi'itɨnya'a ɨ tɨ huamɨ'ɨ. Ajta ayan ruxe'eve'e tɨ aɨn tiyauumua'a a'ara'ani aɨjna jetze ma'acan ɨ tɨ huamɨ'ɨ. 20’Ayaa pu'u nu'u tyuju'urɨj. Mua'aráhua'apua mu ara'asicaa aɨme ɨ maj ru'ihuaamua'a. Tɨ'ɨqui aɨn tɨ vasta'a huatyenaɨchaca'a. Capuu xɨ titɨ'ɨrijmua'a huamɨ'ɨ aɨjna tɨ i'ivasta'a. 21Tɨ'ɨqui aɨn tɨ ra'itya'asi, aɨ pu ra'ancure'evi'itɨ aɨjna tɨ ratyevi'itɨnya'a aɨjna tɨ huamɨ'ɨ. Ajta aɨjna juutzajra'an ajta pu huamɨ'ɨ. Capu ajta titɨ'ɨrijmua'a a'araa. Ajtahua'a saɨj juutzajra'an ra'ancure'evi'itɨ aɨjna ɨ jɨita'a. Ayaa pu che'eta na'a huarɨj. Ajta pu huamɨ'ɨ. Capu ajta titɨ'ɨrijmua'a a'araa. 22’Ayaa pu che'eta na'a tihua'uruu naijmi'ica ɨ maj aráhua'apua ara'asicaa ɨ ru'ihuaamua'a. Capu a'atɨ titɨ'ɨrijmua'a a'araa. Tɨ'ɨjta'i nu'u huamɨ'ɨ ɨ jɨita'a. 23¿A'iqui te'eme matɨ'ɨj a'itacɨɨnye a'u maj a'ava'anami'i ɨ mej huacuii? Naijmi'i mu huacuii ɨ maj ratyevi'itɨnya'a. ¿A'ataani ɨra'ara'an pueenya'a a'ame ajna xɨcajra'a jetze matɨ'ɨj huatarún? 24Aj pu i Jesús ayan tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―Muan xu cai ramua'aree a'ij tɨ te'eyu'usi'ihuaca'a ɨ yu'uxari jetze. Sajta cai ramua'aree a'ij tɨ rɨcɨ ɨ Dioj ɨ rumuare'eri'ira'a cɨme'e. Aɨj xu cɨn, muan setya'utaujxua eihua huapɨ'ɨ. 25’Ayaa nu tyaja'amue'ixaate'e. Matɨ'ɨj huatarun ɨ maj huacuii, camu che'e nyeenya'ɨche mua'aju'un. Majta juuca, camu majta vɨɨche mua'aju'un. Ayaa mu'u eenya'a mua'aju'un matɨj e'en ɨ xaijnyu'ucari ɨ mej ti'ivaɨɨre'e aujna tajapua. 26’Aɨjna jetze ɨ xɨcajra'a maj jetzen a'itaju'un ɨ maj huacuii, ayaa nu a'atzu tyaja'amue'ixaate'e. ¿Ni sacai a'anaj ra'ujijve aɨjna yu'uxari jetze tɨ ra'uyu'uxaca'a aɨjna ɨ Moisés tyaacan a'ij tɨ tya'axa ɨ nyuucari tɨ'ɨj aɨn Moisés tu'upi huaseij tɨ vivéj, tɨ ajta tyataasima'a? Aɨ pu jetzen Dioj raatajé. Ayan tɨcɨn: “Nyaa nu nyauche'e hua'a Dioj pueen ɨ maj a'amuayaaxustyamua'a, aɨjna ɨ Abraham, ajta aɨjna ɨ Isaac, ajta aɨjna ɨ Jacobo.” 27’Ayaa nu tyaja'amue'ixaate'e. Ayaa pu tyu'utaxajtaca'a ɨ Dioj aɨmej cɨme'e ɨ mej meri huacuii. Tihue'ixa cumu maj mauj ruuri. Tɨ pua'a macai che'e ruuricajche'e jemin ɨ Dioj, capu hua'a Dioj a'ame'enche'e. ―Ayaa pu Jesús tihua'uta'ixaa. 28Saɨj pu ajta a'ará'a ɨ tɨ te'eyu'uxaca yu'uxari jetze. Hua'unamuajri'i a'ij mej ye'i tyú'urixaatya'acaa. Ra'aranajchaca'a a'ij tɨ ye'i tyu'uxajtaca'a ɨ Jesús. Aj pu i ayan tiraataihua'uri'i tɨcɨn: ―¿Ti'itaani nyuucarijra'a eitze'e ruxe'eve'e ɨ tɨ raaxajtaca'a aɨjna ɨ Moisés tyaacan? ―Yaa pu'u tyu'utaxajtaca'a aɨjna tɨ te'eyu'uxaca ɨ yu'uxari jetze. 29Aj pu i Jesús ayan tiraata'ixaa tɨcɨn: ―Ai pu aɨn pueen ɨ nyuucari tɨ eitze'e ruxe'eve'e cai maa seij ɨ nyuucari. Tɨ ayan yee: “Xaanamuajri'i mɨ sej iiyan huachaatɨme aijna chuejra'a japua yu Israel. Aijna tɨ ta'ivastara'a, ɨ Dioj, aɨ pu saɨj na'a pueen. 30Ayaa pu nu'u tyu'ujxe'eve'e paj rɨ'ɨ tiraatyajtuaani a'atzajta'a ɨ Dioj jemi, nain paj cɨn rɨ'ɨ tiraatyajtuaani, a'axe'evi'ira'a cɨme'e, pajta a'amua'aríira'a cɨme'e, pajta nain ɨ a'aca'aníjra'a, pajta ɨ a'axaijnyu'uca cɨme'e.” Ai pu aɨn pueen ɨ nyuucari tɨ eitze'e ruxe'eve'e. 31Ajta ɨ nyuucari tɨ ra'itya'asi, ayej che'eta na'a tɨn een. Ai pu aɨn pɨrɨcɨ tɨ cɨme'en raxa yee: “Pata'aj peyan che'eta pana'a rɨ'ɨ tirajchaɨj ɨ axa'aj tevi patɨj asaɨj.” Capu maa nyuucari tɨ ayan eitze'e tyu'ujxe'eve'e cai eijna i nyuucari ɨ tɨ ti'ihua'apua. 32Aj pu i aɨn ɨ tɨ te'eyu'uxaca ayan tiraata'ixaa tɨcɨn: ―Maeestru, tyamua'a paj naa xa'apɨ'ɨn tiraataxajtaca'a. Ayej xaa nya'u ti'ayajna patɨj pauchan tiraataxajtaca'a. Saɨj pu'u ɨ Dioj. Camu maa mui'i. 33Ajta pu ti'ivaɨre'e tɨ pua'a rɨ'ɨ petiraatyájtuaani ɨ Dioj jemi nain cɨme'e ɨ a'atzajta'a, pajta ɨ a'axe'evi'ira'a cɨme'e, pajta a'amua'aríira'a cɨme'e. Ayan che'eta na'a ti'ivaɨre'e paj rɨ'ɨ tirajcha'ɨ ɨ axa'aj tevi patɨj asaɨj. Eihua pu hui ti'ivaɨre'e ɨ Dioj jemi tɨ pua'a a'atɨ tya'ara'asten aijna cɨme'e ɨ nyuucari tɨ ti'ihua'apua. Eitze'e pu ti'ivaɨre'e ɨ Dioj jemi eijna cai tɨ a'atɨ tya'ara'asten nain cɨme'e ɨ muaɨ'ɨvejri mej ti'ityacui'ica na'ari nain cɨme'e a'u mej huaja'ata'iraca ɨ ya'amuaate. 34Tɨ'ɨj Jesús raamua'areeri'i a'ij tɨ ye'i tyu'utanyúu aɨjna ɨ tɨ te'eyu'uxaca, a'ij tɨ aɨn tyu'utaxajtaca'a ahuauritaacan cɨme'e, aj pu i ayan tiraata'ixaa tɨcɨn: ―Papu'uri tɨmua'a a'aca'anye tɨ huataseijre'en ɨ a'atzajta'a nain a'ij tɨ ti'ijxe'eve'e ɨ Dioj. ―Ayaa pu tiraata'ixaa. Aj pu xaa cai che'e a'atɨ a'ujca'anyaa a'araa tɨ ayan tiráihua'u. 35Ajtahua'a pu a'utyajrupi ɨ Jesús aujna teyujta'a. Tihua'uhuamuá'atye. Ayan tɨcɨn: ―Ayaa mu ti'ixaxa'a ɨ mej te'eyu'uxaca tɨ aɨn ɨ Cɨriistu'u tɨ nu'u aɨn pueen ɨ huaacɨxa'ara'an aɨjna ɨ David tyaacan. 36Ma ajta, aɨn xaijnyu'ucara'ara'an ɨ Dioj, aɨ pu ca'anijra'a raata'a aɨjna ɨ David tyaacan tɨ ayan tyu'utaxaj tɨcɨn: Tavastara'a pu ayan tiraata'ixaa aijna i nyavastara'a tɨcɨn: “Antiyeijxɨ'ɨ i ɨpuari japua, iiya nya'ɨrɨɨta'a. Pauche'e anticatii asta nyacai hua'utyamue'itɨn ɨ maj muájchaɨre'e.” ―Ayaa pu'u tyu'utaxajtaca'a aɨjna ɨ David tyaacan. 37Aijna ɨ mej meyan ratamua'amua tɨcɨn Cɨriistu'u, ai pu aɨn pueen tɨ avá'ujya'upuatya'aca'a ɨ David tyaacan ayan tɨcɨn: “Nyavastara'a”. Hua'apua pu cɨn raatámua'atzi David tyaacan aɨjna ɨ Cɨriistu'u. Aɨj nu cɨn neyan tyaja'amue'ihua'u, ¿a'iqui tɨ ayan hua'apuaca cɨn raatamuá'a aɨjna ɨ David tyaacan? ¿A'iqui huataujmua'a tɨ aɨn Cɨriistu'u tɨ jetzen a'iráanye aɨjna ɨ David tyaacan, ayaa pu ajta tiji'ivastara'ara'an? Majta maɨn tyaɨte ɨ maj raanamuajri'i, eihua mu a'utyáuuca'a. Hua'aranajchaca'a eihua a'ij tɨ ye'i tyu'utaxajtaca'a. 38Ajta Jesús ayan tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―Rɨ'ɨ xu'u aɨmej jemi ɨ mej te'eyu'uxaca. Hua'aránajchi maj ti'itéchajca ɨ siicu'uri cɨme'e tɨ tɨtɨ'ɨjme mej mi huataujseijrata mé eijre'e. Ajta hua'aránajchi maj hua'ajtzaahuati'ira'a ɨ tyaɨte eihua mej mi maɨn tyaɨte hua'utataujte'en a'u tɨ na'a caaye jetze. 39Majta maɨjna ɨ mej te'eyu'uxaca, matɨ'ɨj teyujta'a utyaru'iipiche'en, aj mu mi rahuauni a'u maj á'araarase ɨ mej va'acan cɨn títyatatí. Na'ari tɨ pua'a meti'iyestya a'ahua'a chi'ita, aɨ mu rahuauni a'u tɨ aɨn a'ujcá'a ɨ tɨ tihua'amicua mej mi tyu'ucua'ani meesa japua a vejli'i jemin. 40’Aɨ mu hui majta tihua'ari'iraca nain a'achu maj caj tí'ijcha'ɨ ɨ maj antyujsaɨjtaraca'a ɨ ucarijse. Ayaa mu maɨjna cɨn huarɨn, majta maun a'utyaru'ipiche'e u teyujta'a. Majta a'ateeren mej tényuusima'a mua'aju'un ɨ Dioj jemi. Ayaa mu tyu'ujseijrata maj cai ti'itɨ a'ij huáruu tɨ a'ij pua'a een. Ayaa nu tyaja'amue'ixaate'e, eitze'e mu rajpueitzi mua'aju'un aɨme ɨ mej te'eyu'uxaca cai maa a'atɨ. ―Ayaa pu tyu'utaxajtaca'a aɨjna ɨ Jesús. Tɨ'ɨqui á'uraa. 41Ajtahua'a, Jesús pu aun a'utyavaaca'a teyujta'a, ajna vejli'i cajun jetze a'u maj tumin tzajta'an cajhua'anaa mua'aye'i. Jesús pu hua'aseijraca'a ɨ tyaɨte maj ru'ucáhua'anaa ɨ tumin ɨ cajun jetze. Majta maɨn chijtyaani maj mui'icaa, eihua mu tumin ucahua'anaa. 42Matɨ'ɨj tumin ucahua'anaa, aj pu'i ucarij e'ire'enye tɨ rusaɨjtaca'a. Tɨ'ɨqui ain hua'apuaca ucaahua'axɨ ɨ tumin tɨ cɨj arastɨme. 43Tɨ'ɨj raaseij ɨ Jesús, aɨ pu hua'utajee aɨme ɨ maj jamuan á'ujhua'anya'a. Ayaa pu tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―Ayaa nu tyaja'amue'ixaate'e. Ayej ti'ayajna. Eitze'e pu ti'ivaɨre'e ɨ Dioj jemi a'achu tɨ caj tyu'uta'a amɨjna mɨ ucarij cai ɨ maj caj nain tyu'uta'a ɨ seica mɨ chijtyaani. 44Amɨme chijtyaani, aɨ mu'u u'ucajhua'anaa ɨ tumin tɨ huatá'ɨtzee. Ma ajta amɨjna mɨ ucarij, ayaa pu caj eenya'a tɨ cai a'ij ti'ijviicue'i, nain pu caj tya'ucaahua'axɨ tɨj na'a tɨ caj tí'ituava'aca'a.
Copyright
Learn More


text:
Belmont
Belmont a l'é 'l nòm:
- d'un comun fransèis ant ël dipartiment d'Isère
- d'un comun fransèis ant ël dipartiment dël Bass Ren
- d'un comun fransèis ant ël dipartiment ëd Doubs
- d'un comun fransèis ant ël dipartiment ëd Gers
- d'un comun fransèis ant ël dipartiment ëd l'Àuta Marna
- d'un comun fransèis ant ël dipartiment ëd l'Àuta Saône
- d'un comun fransèis ant ël dipartiment ëd Jura
Ambelessì a-i son tute cole pàgine che a-j giuto a la gent a gavessla quand che a-i son vàire artìcoj che a fan arferiment a n'istess nòm.


text:
1Rü ñu̱xma Pa Chaueneẽgüx, rü chanaxwa̱xe i petaãẽgü erü tórü Coriarü duü̃xü̃gü pixĩgü. Rü yema ore ga noxri pexca̱x chaxümatüxü̃ rü tama choxü̃́ nawa̱xtümüü̃ na wena pexca̱x chanaxümatüxü̃ erü aixcüma pexü̃́ name i ngẽma ore. 2¡Rü pegüna peda̱u̱x nüxna i ngẽma duü̃xü̃gü i chixri maxẽxü̃ rü chixexü̃maã pexü̃ ixucu̱xẽgüxü̃! Rü nümagü nixĩ i nüxü̃ yaxugüexü̃ rü ngẽxguma tama yigü íiwiecha̱xmüpe̱xechiraü̃gu, rü taxucürüwama Tupanape̱xewa time. 3Natürü yíxema aixcüma Tupanape̱xewa imexẽ, rü yixema tixĩgü. Rü Tupanaxü̃ ticua̱xüü̃gü i Naãẽ i Üünexü̃ãrü ngü̃xẽẽmaã. Rü tataãẽgü erü Ngechuchu ya Cristuarü duü̃xü̃gü tixĩgü. Rü tama tayaxõgü na ngẽma yigü íiwiecha̱xmüpe̱xechiraü̃xü̃ca̱x Tupanape̱xewa imexü̃. 4Natürü choma chi waxi nixĩ i guxü̃ i togüarü yexera chayaxõxü̃ i ngẽma wiecha̱xmüpe̱xechiraü̃chiga. Rü tataxu chima ya togue ya texé chauxrüü̃ yaxṍxẽ i ngẽmachiga. 5Yerü yexguma 8 ga ngunexü̃ chauétü yixĩgu ga na chabuxü̃, rü choxü̃ ínawiecha̱xmüpe̱xechiraü̃gü, erü Yudíu chixĩ. Rü Beyamítanüxü̃ chixĩ. Rü chaunatü rü chaué rü Yudíugü tixĩgü, rü ngẽmaca̱x i choma rü Yudíuxüchi chixĩ. Rü choma rü Parichéuchire̱x chixĩ, rü pema nüxü̃ pecua̱x rü ngẽma Parichéugü rü meãma nanaxaure i Tupanaãrü mugü ga Moĩché ümatüxü̃. 6Rü yema na meã chayanguxẽẽchaü̃xü̃ca̱x ga yema mugü ga Moĩché ümatüxü̃, rü yemaca̱x nawe chingẽchigü ga yema duü̃xü̃gü ga Ngechuchuaxü̃́ yaxõgüxü̃. Rü yema na aixcüma meã chanaxaurexü̃ca̱x ga yema mugü ga Moĩché ümatüxü̃, rü yemaca̱x rü taxucürüwama texé chauchigaxü̃ tixu ga tama na chaxaurexü̃. 7Natürü guxü̃ma ga yema ü̃pa chauxca̱x mexü̃, rü ñu̱xma rü taxuwama choxü̃́ name rü marü íchanata̱x na Cristuaxü̃́xĩcatama chayaxõxü̃ca̱x. 8Rü ñu̱xma na Ngechuchu ya Cristu ya chorü Corixü̃ na chacuáxü̃, rü chauxca̱x rü guxü̃ma ga yema ü̃pa nagu chixũxü̃ rü taxuwama name, erü ngẽma na Cristuxü̃ na chacuáxü̃ rü guxü̃ãrü yexera narümemaẽ. Rü guxü̃ma ga yema noxri nagu chixũxü̃ rü marü nüxü̃ charüxo na Cristuwe charüxũxü̃ca̱x rü noxrü duü̃xü̃ na chiĩxü̃ca̱x. Rü chauxca̱x rü ñoma guxchirerüü̃ nixĩ ga yema ü̃pa nagu chixũxü̃ ega Cristumaã nügü chananguxgu. 9Rü yemaãcü nüxü̃ charüxo ga guxü̃ma ga yema na Cristuarü duü̃xü̃ na chiĩxü̃ca̱x. Rü ñu̱xma rü Tupanape̱xewa chame erü Cristuaxü̃́ chayaxõ. Rü tama ngẽma na chamecümaxü̃ca̱x rü e̱xna mugü chaxaurexü̃ca̱x nixĩ na chamexü̃ i nape̱xewa. Natürü ngẽma na Cristuaxü̃́ chayaxõxü̃ca̱x nixĩ i nügüca̱x choxü̃ namexẽẽxü̃ ya Tupana. 10Rü ngẽma ñu̱xma chanaxwa̱xexü̃ nixĩ na aixcüma Cristuxü̃ chacuáxü̃ rü chowa na nangẽxmaxü̃ i ngẽma pora ga wena Cristuxü̃ írüdaxẽẽxü̃ i ñu̱xma nüxü̃́ ngẽxmaxü̃. Rü yema ngúxü̃ na yangexü̃ ga nüma rü na nayuxü̃ rü ngẽxgumarüü̃tama chanaxwa̱xe i íchamemare na naxca̱x ngúxü̃ chingexü̃ rü naxca̱x chayuxü̃ na yixcama choma rü ta yuwa ícharüdaxü̃ca̱x. 12Rü ñu̱xma na ngẽma ñachaxü̃ pemaã rü tama chanaxwa̱xe i nagu perüxĩnüẽ na guxü̃xü̃ chacuáxü̃ i Cristuchiga, rü e̱xna guxü̃wama na chamexü̃. Natürü guxü̃ i ngunexü̃gu rü naxca̱x chadauama na Ngechuchu ya Cristuarü ngúchaü̃ na chaxüxü̃ca̱x, yerü yemaca̱x nixĩ ga nüma ga chauxca̱x nadauxü̃ ga noxrix. 13Pa Chaueneẽgüx, pemaã nüxü̃ chixu rü chomatama meãma nüxü̃ chacua̱x rü ñu̱xma rü ta tautama nawa changu i ngẽma naxca̱x chadauxü̃. Natürü i ñu̱xma rü marü nüxü̃ icharüngüma i guxü̃ma ga yema noxri nagu chixũxü̃. Rü ñu̱xma rü chaugü chaporaxẽẽ na aixcüma Cristuca̱x na chamaxü̃xü̃ na nawa changuxü̃ca̱x i ngẽma maxü̃ i chope̱xewaama ngẽxmaxü̃. 14Rü ngẽmaca̱x i ñu̱xma rü naxca̱x chadau na aixcüma Cristuca̱x chamaxü̃xü̃ ñu̱xmatáta Tupanaxü̃tawa changu. Erü chanayauxchaü̃ i ngẽma ãmare i nüma daxũguxü̃ i naãnewa naxca̱x taxca̱x nangemaxü̃ i yixema na Ngechuchu ya Cristuarü duü̃xü̃gü ixĩgüxü̃. 15Rü guxãma i yixema na aixcüma Cristuaxü̃́ yaxõgüxü̃, rü name nixĩ i ngẽmaãcü nagu tarüxĩnüẽ. Natürü ngẽxguma chi texé i petanüwa toguama tarüxĩnügu, rü Tupana tá tüxü̃ nüxü̃ nacua̱xẽẽ i ngẽma nüma nanaxwa̱xexü̃ na nüxü̃ tacuáxü̃. 16Rü ngẽma inaxwa̱xexü̃ nixĩ na aixcüma naga ixĩnüẽẽchaxü̃ rü meãma nagu ixĩxü̃ i ngẽma ore i marü nüxü̃ icuáxü̃. 17Pa Chaueneẽgüx, chanaxwa̱xe i chauxrüü̃ nagu pexĩ i ngẽma pexü̃ nüxü̃ chadauxẽẽxü̃ na namexü̃. ¡Rü penangugü na ñuxãcü meã namaxẽxü̃ i ngẽma togü i duü̃xü̃gü i toma tamaxẽxü̃ãcüma maxẽxü̃! 18Rü marü muẽ̱xpü̱xcüna pemaã nüxü̃ chixu, rü ñu̱xma rü changechaü̃ãcüma rü chaxauxãcüma wena pemaã nüxü̃ chixu rü nangẽxma i muxü̃ma i duü̃xü̃gü i Cristuarü uwanürüü̃ãcüma maxẽxü̃. Rü nümagü rü tama nüxü̃ nacua̱xgüchaü̃ na Cristu curuchagu naxca̱x yuxü̃. 19Natürü ngẽma duü̃xü̃gü rü tá düxwa inayarüxo. Rü ngẽma naxü̃neãrü ngúchaü̃ nixĩ i norü tupana ixĩxü̃. Rü woo nüxü̃ nacua̱xchire̱x na wüxi i ãne na yiĩxü̃ i ngẽma chixexü̃ natürü namaã nataãẽgüama. Rü ñoma i naãneãrü ngẽmaxü̃guxicatama narüxĩnüẽ. 20Natürü i yixema rü daxũguxü̃ i naãnewa tüxü̃́ nangẽxma i tachica. Rü ítanaṉg̱uxẽẽ na daxũguxü̃ i naãnewa taxca̱x ne naxũxü̃ ya tórü Cori ya Ngechuchu ya Cristu ya tórü Maxẽxẽẽruü̃. 21Rü ñaã taxüne i yuxwa̱xexü̃ rü nüma ya Cristu tá nanaxüchicüü na naxü̃ne i mexẽchixü̃rüü̃ yiĩxü̃ca̱x. Rü ngẽma norü pora i namaã guxü̃ẽ́tüwa nangẽxmaxü̃, rü ngẽmamaãtama tá nanaxüchicüü i taxüne na noxrürüü̃ yiĩxü̃ca̱x.
Copyright
Learn More


text:
Montélimar
Montélimar l'è 'na citadìna franséza de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. L'è capolöch dei cantù de Montélimar-1 e Montélimar-2 e la fa part del circondàre (arrondissement) de Nyons e del dipartimènt de la Drôme.
La g'ha 'na popolasiù de 35 372 abitàncc[1], dato agiurnàt al ginee 2011.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 46,81 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 56 méter a 'na altèsa màsima de 213 méter söl leèl del mar.
L'è 'na citadìna türìstica cunsideràda la pórta setentriunàla de la Provènsa ma l'è ligàda del pont de vìsta stòrich pò a la regiù geogràfica del Delfinàt.
L'è rinomàda per el sò nougat che l'è 'na varietà locàl de turù.
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
'Abitàncc censìcc