text:
In terz da questa rectificaziun è da manar enavos sin l'implant da pumpadi Linth-Limmern. Cun la perdita da 1,25 milliardas scriva l'Axpo il mender resultat en l'istorgia da la fatschenta. Gia l'onn avant aveva quai dà in minus da 990 milliuns francs medemamain pervi da rectificaziuns.
Il resultat da gestiun avant avair tratg giu expensas numna l'Axpo cun 637 milliuns francs plaschaivel. Quai dentant resguardond las grevas cundiziuns al martgà. Dentant giascha er quest resultat sut quel da l'onn passà da 834 milliuns.
Novs investiders per novas sfidas
Plinavant ha Axpo annunzià da vulair ir per novs investiders per l'onn 2019. La fatschenta desistia uss dentant da vulair vender ovras electricas. Ils novs investiders duain sa participar ad ina partiziun nova. Questa partiziun duai cumpigliar la producziun d'energia da funtaunas regenerablas, la fatschenta cun clients da l'exteriur e la commerzialisaziun.
Midadas er tar il cussegl d'administraziun
Il cussegl d'administraziun dal concern d'energia svizzer Axpo duai vegnir pli pitschen e sa cumponer senza politichers. Il president dal cussegl d'administraziun Thomas Sieber ha ditg avant las medias che questa midada saja decisiva.
Concretamain datti trais midadas en il gremi: en l'avegnir na duai dar nagins represchentants d'ovras chantunalas pli, nagins cussegliers guvernativs ed il cussegl d'administraziun duai vegnir reducì da 13 sin 9 commembers.
RR novitads 08:00


c: text/html

text:
- Il gudogn da la gruppa da Migros è sa reducì per 24% sin 503 milliuns francs l'onn passà.
- I sa tracta gia dal terz onn en seria che la Migros fa damain gudogn.
- Sco raschun per il resultat numna il detaglist il squitsch da pretsch pli rigurus.
La gruppa da la Migros ha fatg era l’onn passà damain gudogn. Quel munta a 503 milliuns francs ed è bunamain ¼ pli pitschen che l’onn avant. Quai ha communitgà la Migros. Malgrà il gudogn pli pitschen saja la Migros sauna sco in pesch, ha ditg il nov president da la Migros, Fabrice Zumbrunnen.
La svieuta da la gruppa è percunter s'augmentada sin 28,1 milliardas francs. Quai è in augment da 1,2% cumpareglià cun l'onn 2016, sco il detaglist aveva gia communitgà il schaner.
Commerzi online e novs clients
En il commerzi en detagl resta la Migros vinavant il numer 1 en Svizra. Quai cun ina svieuta da 23,5 milliardas francs. La gruppa da la Migros veglia uss orientar sia purschida anc pli fitg sin ils basegns da la clientella. Quai ha ditg Zumbrunnen. En il focus sajan l'engrondiment dal commerzi online ed ils pretschs. Uschia vul la Migros attrair novs clients e far frunt al gudogn che sa reduceschia gia dapi il 2015.
RR novitads 12:00

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
La proposta d'auzar las contribuziuns per la furmaziun professiunala sco era la proposta per reducir las contribuziuns han fatg naufragi. La Confederaziun duai sustegnair la furmaziun professiunala cun 3,289 milliardas ils proxims quatter onns, quai ha decis il Cussegl naziunal. Cunquai suonda el al Cussegl federal ed a la cumissiun da finanzas.
Ils adherents d’expensas pli autas han argumentà senza success, ch’i dettia dapli daners per la furmaziun professiunala superiura. Per che quai na giaja betg sin ils custs da la furmaziun da basa, stoppia la contribuziun vegnir augmentada. Fatg naufragi ha er la dumonda da la PPS da scursanir la contribuziun sin 3,283 milliardas.
Per projects per sviluppar la furmaziun professiunala ed la qualitad ha il Cussegl naziunal approvà in credit da 192,5 milliuns, per l'institut federal per la furmaziun in da 150,8 milliuns. Er qua è el suandà il Cussegl federal.
Er betg dapli daners per l'ETH
Er concernent las expensas per la furmaziun è il Cussegl naziunal suandà las propostas dal Cussegl federal. Uschia duai ils proxims 4 onns survegnir la ETH Turitg circa 10,2 milliardas francs. La cumissiun d’educaziun vuleva anc augmentar las contribuziuns per 300 milliuns quai per che l’ETH e la perscrutaziun en Svizra restian a la testa globala. Vinavant ha il Cussegl naziunal decis che l’ETH po pretender pli autas taxas da studi per students dal exteriur. Ellas pon esser fin a 3 giadas pli autas che las taxas per students svizzers.
RR novitads 14:00


text:
Impressum
Contact
Prof. em. Dr. Heinz Hauser
Greithstrasse 3, 9402 Mörschwil
Dretgs d'autur
Tut ils dretgs da cuntegns, fotografias ed autras datotecas da la pagina-web appartegnan exclusivamain a la Fundaziun Gion Antoni Derungs u als possessurs numnads. Per ina reutilisaziun da las datas sto vegnir dumandada ordavant a scrit l'approvaziun da l'autur.
Nus n'avain nagina influenza sin paginas che èn colliadas cun nossa pagina tras in link. Nus ans distanziain pia cleramain dals cuntegns da talas las paginas.


text:
Lo squartatore di Los Angeles
Lo squartatore di Los Angeles (Al scvartadōr ad Los Angeles) 'l è 'n film ad scarésa dal 1978 ad Dennis Donnelly.
In dal 2003 al regìsta Tobe Hooper 'l à girâ 'n arfacimènt ad cla pelìcula chè ciamâ La casa dei massacri.
Sunt
'N óm vistî 'd négar, pasànd p'r al stradi 'd Los Angeles, al véd na ragàsa ciamàda Kathy far 'n incidènt in màchina e murìr. Subìt dòp chi lò al và a cà dla sgnōra Andrews (Faith McSwain), na dóna puòsa ch'la stà in un cundumìni 'd pruprietà ad Vance Kingsley (Cameron Mitchell), e al la masa druànd un tràpan tirâ fóra da la sò caséta di atrés, pò al s mét in cô 'n pasamuntàgna prima 'd andàr via.
Al sergînt Cameron (Don Diamond) e 'l detective Jamison (Tim Donnelly) i tàc'n a far dgl'indàśin ma 'l manìac al culpìs incóra, prima masànd la Debbie (Marciee Drake) cun na martlìna e pò la pòvra Maria (Evelyn Guerrero), ch'la pasàva da 'd lè, c'n un casavîd. Al dè dòp 'l è 'l tùran dla Dee Ann (Kelly Nichols), cupàda cun na pistòla spara-ciòld parchè la fava tròp la purcùsa in dla sò vasca da bagn esénd ch'la s masturbàva méntar la s lavàva in dla sćiùma. Cla sira lè 'l óm al rapìs la Laurie Ballard (Pamelyn Ferdin), na ragasōla 'd quìnd'ś an ch'la viṿ in cal quartēr lè in dla val ad San Fernànd insém a sò màdar Joanne (Aneta Corsaut) e a sò fradèl Joey (Nicolas Beauvy).
Joey al s dà da far da par lò par pascàr sò surèla anc parchè Jamison al n créd briśa ch'la sia stada rapìda. Dand 'n òć a 'n apartamènt 'd una dal vitmi, al ragàs al gh cata dèntar Kent (Wesley Eure), anvōd dal sgnōr Kingsley e cuśèṅ dla Kathy esénd lē sò fiōla. Kent al s cata lè par cònt ad sò sîṅ par pulìr i mur e i tapē da tut al sànguv stramnâ in gir acsè da psēr dar in afìt gl'apartamènt lasâ lìbar.
Joey al vîṅ a savēr ch'al sasèṅ 'l è Vance in parsòna dòp avēr catâ i sò atrés da marangòṅ in dal sò garàǵ ma purtròp al n fà minga in tèmp a liberàr la Laurie, tgnuda ligàda a lèt in dla cambra dla Kathy e tratàda cuma s'la fus lē dabòṅ da 'l manìac, parchè Kent 'l al masa dand-ag fōg.


text:
Trun: 5 milliuns per la via tras la vischnanca
- Gievgia, 17.3.2016, 11:45
-
Emprima emissiun:
- Gievgia, 17.3.2016, 11:45, RTR
Quest project chantunal da sanar la via vegn gist d'engrà a la vischnanca. Ensemen cun il chantun vegnan fatgas differentas sanaziuns enturn e sut la via.
La vischnanca da Trun vul nizzegiar il fatg che la via chantunala vegn sanada e gist sezza far pliras sanaziuns. Ella prevesa lavurs vid la chanalisaziun, vid l'illuminaziun dal vitg che vegn remplazzada cun in sistem modern. Sco part principala vegnan tut ils passapes tras il vitg sanads e per part fatgs novs.
Puncts privlus
Insatge che mintgin ha gia vis cun passar tras Trun è la stretga tranter il hotel Tödi ed il hotel Cruna. Ils peduns ston guntgir sin via perquai ch'il passape finescha simplamain avant ina paraid-chasa. La medema situaziun in tochet pli anora, là èsi la chasa Vincenz che serra giu il passape. Gist quellas situaziuns vul ins uss meglierar, di Dumeni Tomaschett, il president da vischnanca da Trun. La schliaziun che la vischnanca propona è da construir duas arcadas atras duas chasas. Per meglierar la situaziun dals peduns vegn era planisà in passape davent da la staziun da viafier fin la scolai da la vart nua ch'i ha fin ussa nagin passape.
Nova entrada en il vitg
Il proxim punct è l'entrada en il vitg da la vart dal museum Cuort Ligia Grischa. L'entrada dal museum è quasi sin via principala. Tar occurrenzas en il museum datti adina puspè situaziuns privlusas per peduns. Meglierar quai munta da spustar la via intgins meters vers il parcadi existent. Quai è dentant in project che vegn realisà pir en la terza etappa da la sanaziun da la via tras il vitg da Trun.
Chantun e vischnanca investeschan radund 5 milliuns francs en la via tras Trun. La vischnanca ha da pajar 1,6 milliuns, quest credit ha il cussegl da vischnanca gia concedì. Il suveran da Trun sto anc decider a l'urna ils 18 d'avrigl sur da quest credit. In gea muntass che las lavurs cumenzassan gia questa primavaira.


text:
Rorschach (distret)
El Distret de Rorschach l'è 'n distret eletural (en todèsch: Wahlkreis) del Canton San Gal, en Svìsera,
L'è sitüàt enèla endèla regiù del Lach de Costànsa e 'l cunfìna al nort coi distrècc todèsch de Bodensee e Lindau, a nordèst co la regiù autrìaca del Vorarlberg (distrèt de Bregenz), a sudèst col distrèt de Rheintal, a sud col cantù Canton Apenzel de Föra, a sudòvest col distrèt de San Gal, e a nordèst col distrèt de Arbon (Canton Türgovia).
El distret de Rorschach el g'ha 'na popolasiù de 41 275 abitàncc (dato del Dicember 2011), repartìcc en 9 cümü:
References[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]


text:
En il cumbat cunter cugliunaders d'assicuranza ha la SUVA pudì evitar l'onn passà incassaments betg giustifitgads da radund 12,5 milliuns francs. Quai èn 5,5 milliuns francs damain ch'il 2016. Che questa cifra è ida enavos, declera la SUVA cun il fatg ch'ins haja stuì desister da detectivs. Quai suenter ch'ina sentenzia dal Tribunal europeic dals dretgs umans ha scumandà talas observaziuns l'october passà.
Scuvert 10 fin 15 cas per onn
Enfin là pudeva la SUVA anc engaschar in detectiv, sch'ella aveva il suspect ch'in client nizzegia or las prestaziuns. Quai saja però adina stà l'ultima opziun. Per onn haja quai dà var 10 fin 15 cas. Ils detectivs hajan pudì evitar che la SUVA haja per cas stuì pajar 300'000 fin 500'000 francs, ha ditg la pledadra da la SUVA.
Co ch'i va vinavant cun la debatta davart detectivs per las assicuranzas è proxim glindesdi tema en il Cussegl naziunal. Discutà vegn il sboz d'ina lescha che duess permetter a las assicuranzas da puspè engaschar detectivs.
RR novitads 12:00


text:
Pliras ordinaziuns che van en consultaziun vulan proteger meglier lavurants, pertutgan dentant era possessurs da chasas. Quels ston quintar cun custs supplementars per la protecziun cunter radon, sco il Departament federal da l'intern scriva.
La valur da referenza per il gas radioactiv radon duai vegnir sbassada per locals d'abitar e da segiurn. Quai munta custs supplementars per la construcziun da novs bajetgs, sco era tar la proxima renovaziun da bajetgs existents ch'èn pertutgads dal radon.
RR Novitads 18:00


text:
In process cunter il figl da Gaddafi vul er il tribunal internaziunal a Den Haag. Al Libanais da 43 onns vegn rinfatschà crim cunter l'umanitad. Malgrà che la dretgira a Tipolis ha acceptà il process n'han ils appels d'extrader el, gia nagin success.
Exteriur Figl da Gaddafi, Saif al-Islam, condemnà a la mort
En la Libia è il segund vegl figl da l'anteriur dictatur Muammar al-Gadaffi vegnì condemnà a la mort. Saif al-Islam al-Gaddafi era vegnì accusà ensemen cun 36 ulteriurs funcziunaris dal reschim da ses bab.


text:
Riccardo Silva-Ramos lavura dapi 15 onns en l'Engiadina sco ginecolog. Avant ch’el è rivà a Samedan, ha il Mexican lavurà en il chantun Schaffusa. La vita en l'Engiadina n'al plascha betg mo pervi da la criminalitad bunamain betg existenta. Er l’autezza è d’avantatg per il Mexican ch'è creschì si en ina regiun sin 2100 meters sur mar.
MintginA è spezialA
A l’entschatta saja sia lavur en Svizra stada difficila. Quai surtut cunquai che Riccardo Silva-Ramos è da lingua materna spagnola. El haja l’emprim gì da gudagnar la fiduzia da sia clientella. Entant sa senta il Mexican ordvart bain e giauda er l’internaziunalitad en l’Ospital regiunal a Samedan. Impurtant è tenor el ch’ins piglia mintga persuna singula sco ch’ella è.
RR actualitad 11:00


text:
En ils pli blers lieus da la Svizra ha la rait per mesirar la schelira permanenta registrà novs records da temperaturas. Quai han dà enconuschent las academias da las scienzas Svizra.
En il glatscher dal Corvatsch è la schelira permanenta en ina profunditad da 20 meters per exempel sa stgaudada dal 2009 fin il 2015 da -1.5 grads sin -1 grad. Las temperaturas da record sco er il trend da sa stgaudar na sajan dentant betg il resultat da singulas stads chaudas mabain da las cundiziuns en general fitg chaudas dals davos onns.
Er il moviment dals glatschers s'augmenta
Ils glatschers che sa cumponan da glera e schelira permanenta èn sa muventads pli spert l'onn d'observaziun 2014/2015. Cumpareglià cun l'onn d'observaziun passà en els sa muventads 20% pli spert.
Ils moviments dals glatschers ed il svilup da la schelira permanenta vegnan registrads en Svizra dapi 10 fin 25 onns.
Il stgaudament po daventar in privel
La schelira permanenta che vegn stgaudada po avair in'influenza sin la stabilitad da las spundas. Uschia po ì dar dapli bovas, bovas pli grondas ni er bovas en lieus che n'eran betg enconuschents fin qua per bovas. Per las autoritads muntan ils resultats ch'i sto vegnir guardà en il futur, nua ch'i vegn bajegià, nua ch'i dat forsa novs territoris da privel e sch'ins sto forsa remplazzar stabiliments existents sco per exempel lavineras. Las qualas èn per regla fermadas en la schelira permanenta e perdessan cun il stgaudament da questa la stabilitad.
RR novitads 12:00


text:
Curt Nöa
Curt Nöa (nòm uficiàl en italià: Cortenuova) l'è ü cümü de la pruìnsa de Bèrghem e l'è metìda 'n de la mèza pianüra bergamàsca tra la ria mans'na del Sère e 'l Oi.
El g'ha 'na popolasiù de 1 978 abitàncc (dàto del Dicember 2015[1]), cond'öna süperfìce de 7,1 km² e 'na densità de popolasiù de 279 ab./km²
Ol paìs 'l se tróa a 24 km de la sità e a 133 méter söl lièl del mar. El cunfìna coi cümü de Cals, Seedàt, Cóv, Martinènch E Romà.
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Curt Nöa l'è mostràt in de la tabela ché sóta:
Abitàncc censìcc
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
L’emprima banca en svizra che pretenda en curt tschains negativs è la banca Alternativa Svizra e quai er per clients pitschens. Sco la banca communitgescha en ina brev als clients, pretendia ella davent da l’entschatta dal onn in tschains da 0,125% per laschar daners sin lur contos. Tenor il professer per bancas a la Scol’auta da Lucerna Maurice Pedergnana na saja el betg surstà. «Quest pass vegnia anc a far scola.» Ord vista economica n’hajan las bancas nagina letga. Per ipotecas na possian las bancas betg pretender dapli daners senza scurrentar ils clients.
RR novitads 21:00


text:
Igl è l'emprima medaglia d'aur per la Svizra als European Championships a Berlin ed il medem mument er l'emprim titel da campiunessa europeica insumma per ina sportista svizra en l'atletica leva. Lea Sprunger ha gudagnà la cursa sur 400 meters obstachels.
D'avair scrit istorgia Svizra fa schon in zic loscha mai.
Sprunger ha gudagnà cun in temp da 54,33 secundas. Segunda è l'Ucraina Anna Ryschikowa e terza la Britta Meghan Beesley.
Sprunger tutgava tar las favuritas per il titel. L'onn passà è l'atleta da 28 onns da Nyon vegnida 5avla als campiunadis mundials a Londra ed il 2016 terza als campiunadis europeics ad Amsterdam.
RR novitads 06:00


text:
Marvin Gaye: «I heard it trough the grapewine»
- Gievgia, 28.12.2017, 9:30
-
Emprima emissiun:
- Gievgia, 28.12.2017, 9:30, RTR
La chanzun «I heard it trough the grapevine» ha in'storgia interessanta. Da quella chanzun hai dà 3 versiuns il medem mument, e dus da quellas èn daventas gronds hits.
Norman Whitfield e Barrett Strong eran il 1966 dus auturs impurtants en ils Stadis Unids e surtut per la chasa discografica da Motown. Els han cumponì numerus hits da soul ed r'n'b. Ina da lur capodovras è «I heard it trough the grapevine», jau hai udì la fama, in toc davart ina relaziun che na funcziuna betg pli uschè bain. L'emprima registraziun han fatg il 1966 Smokey Robinson e ses Miracles, però lur versiun è restada 32 onns en ils archivs.
La segunda versiun è quella da Gladys Knight & The Pips. Quella è vegnida publitgada il 1967 ed è daventada in hit. La terza versiun è quella dal chantadur Marvin Gaye. Questa è vegnida registrada in pau avant quella da Gladys Knight, però er ella è l'emprim restada en ils archivs ed è cumparida pir il 1968. Perquai che la versiun da Marvin Gaye è anc pli interessanta e captivanta ès ella daventada la pli famusa.


text:
Inhalt
Naziunal/Internaziunal
-
Sbisa prolunghescha tar ils Vancouver Canucks
Il giugader da hockey svizzer Luca Sbisa ha prolungà ses contract cun ils Vancouver Canucks per 3 onns. Il nov contract porta al defensur da 25 onns 10,8 milliuns dollars, quai tenor rapports da medias nordamericanas.
Luca Sbisa ha midà sin questa stagiun da Anaheim tar Vancouver. El ha persvadì cun fermas prestaziuns defensivas. En 74 gieus ha el nudà 11 puncts da scorer. Fin oz ha Sbisa dà 354 gieus en la National Hockey League.
RR novitads 12.00


text:
La societad da commerzi e masteranza da l’Engiadina Bassa ha organisà il davos temp pliras maisas radundas. Quai a Zernez, Scuol ed in Samignun per discutar ils interess da ses commembers. Ils commembers sajan da l’avis che la societad duess nizzegiar pli ferm ils potenzials da la regiun cun sia natira, las auas ed autras particularitads declera Claudio Andry, il president da la societad.
Questiunari mussa ils quitads
Il pli fitg pateschan tenor ils commembers la branscha da l’hotellaria e quella da fabrica. In questiunari repartì a tut las 600 gestiuns mussa che la majoritad da las gestiuns spetgan per l’avegnir in regress economic. Il president da la societad spera che i dettia bainbaud puspè lavur avunda sin il sectur da fabrica. Quai causa che il chantun ha mess en vigur l‘ordinaziun da la lescha da segundas abitaziuns. El spera numnadamain che il chantun haja encletga per la situaziun da las regiuns e da las vischnancas.
Arranschaments per ils commembers
La mitta d’avust ha lieu a Scuol la conferenza da “openaxs”. Questa organisaziun ha la finamira da spordscher en tut la Svizra ina rait da fibra optica. La societad è persvadida da l’avegnir da questa tecnologia. Ils commembers han plinavant surdà a la suprastanza l’incumbensa da prender per mauns l’organisaziun d’ina exposiziun da commerzi e masteranza. Quella vegn ad esser probablamain en primavaira dal 2018. La davosa EBexpo era dal 2013 a Scuol.


text:
La Garde-Adhémar
La Garde-Adhémar l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Pierrelatte, del circondàre (arrondissement) de Nyons e del dipartimènt de la Drôme.
El g'ha 'na popolasiù de 1 107 abitàncc[1], dato agiurnàt al ginee 2011.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 27,73 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 54 méter a 'na altèsa màsima de 232 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
'Abitàncc censìcc
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]


text:
En la gasetta «Corriere della Sera» ha il primminister talian Matteo Renzi cumpareglià las acziuns en la Siria da l'allianza sut il commando dals Stadis Unids, cun las attatgas da la NATO cunter la Libia il 2011. Lura saja l'Italia vegnida sfurzada da sa participar. Quai na saja betg stà ina buna decisiun en vista a 4 onns guerra civila.
Politichers conservativs pretendan dentant che l'Italia sa participeschia era a questas attatgas or da l'aria en Siria.Suenter las attatgas a Paris avevan plirs stadis inizià acziuns militaras cunter ils islamists.
RR novitads 09:00


text:
Inhalt
Chantun
-
Pli pauc vin grischun – persuenter da qualitad excellenta
Ils viticulturs grischuns han racoltà quest onn 21'140 hl vin, quai correspunda a 2,8 milliuns buttiglias da 7,5 dl. Da quai èn 16'200 hl vin cotschen. La vendemia è uschia 5% sut la media da diesch onns. Quai communitgescha Hans Jüstrich, il cumissari da viticultura al Plantahof.
Il motiv per la racolta pli bassa èn las ivas ch'èn quest onn pli pitschnas pervi da l'aura sitga. La qualitad saja dentant excellenta scriva Jüstrich. Las ivas da Blauburgunder, la pli impurtanta iva en il Grischun, ha cuntanschì 98 grads Oechsle.
RR novitads 11:00


text:
A la testa da la rangaziun da sanadad èn ils Irlandais. 82,8% da la populaziun irlandaisa e 78,7% dals Cipriots han dà en da sa sentir saun u fitg saun. Sin il terz plaz è la Svizra cun 77,7%. Sin ils proxims pass suondan ils umans en la Norvegia, en ils Pajais Bass e en la Svezia. En media europeica sa sentan 67,5% da las persunas saunas.
Il pli pauc saun sa senta la populaziun da la Lituania, Lettonia e dal Portugal. Be tranter 43 e 48% han inditgà da sa sentir saun u fitg saun. Correspundentamain han en quels pajais 16-17% valità lur stadi da sanadad sco schlet u fitg schlet.
RR novitads 14:00


text:
Dus stars èn da return
- Glindesdi, 12.12.2016, 19:00
-
Emprima emissiun:
- Glindesdi, 12.12.2016, 19:00, RTR
Helmut Lotti, il chantadur da Gent en Belgia, ha visità il Radio Rumantsch. Suenter tschintg onns pausa creativa è el puspè da return. Er la vusch da Helene Fischer è puspè d'udir. Ses fans han spetgà cun brama sin ses return.
Inqual istorgia ord la vita da Helmut Lotti e co ses disc «The Comeback Album» tuna pudais Vus tadlar oz en la Stailalva. Plinavant tadlain nus la Helene Fischer cun ses disc da Nadal. E cun in zic cletg pudais Vus schizunt gudagnar il disc «Weihnachten. Neue Deluxe Version». Bun divertiment e buna fortuna!


text:
Rebecca, la prima moglie
Rebecca, la prima moglie (Rebecca, la prima mujér) 'l è 'n film dramàtic dal 1940 'd Alfred Hitchcock girâ in biànc e négar trat da 'l rumànś umònim dla Daphne du Maurier.
L'è la prima pelìcula americàna dal regìsta ingléś e l'è stada prudóta par David O. Selznick. Al film 'l è stâ numinâ p'r ùndas vòlti p'r i Prèmi Òscar dal 1941 vinsénd qvéi p'r al film mijór e par futugrafìa mijóra.
Custâ un migliòṅ e dū ad dòlar a 'l incìrca, al 'n à pò purtâ a cà siē.
Sunt
Al ric e aristucràtic Massimo de Winter (Laurence Olivier), armàś véduv da pôc, al cgnós e al spóśa na dama ad cumpagnìa (Joan Fontaine). I vàn'n a vìvar in dal castèl ch'al gh'à in Inghiltèra a Manderley. Chè la sgnóra de Winter la cgnós la dóna di fat, la sgnóra Dennie Danvers (Judith Anderson), una ch'l'à dedicâ tuta la sò vita a la vècia padròna 'd cà, la Rebecca, che par lē la gh'à abû sèmpar n'amirasiòṅ e 'n tacamènt ad c'l àtar mónd tant ch'la n s cumpatìs minga ch'a gh sia una ch'l'àppia abû 'l curàǵ ad tōr al sò pòst.
La Rebecca l'iva catâ la mòrt andànd a fónd c'n al sò yacht e Massimo 'l iva saplî 'l cadàvar in dla capèla 'd famìja dòp avér-'l arcgnusû. Un dè però na naṿ la và śò pròpria darènt a cal yacht lè e durànt n'ispesiòṅ a salta fóra 'l còrp dla dóna ch'al s catàva incóra a bōrd.


text:
L’uschenumnà «Iis Paradiis» ch’è stà installà las davosas duas stagiuns d’enviern, na duai betg pli vegnir cuntinuà pervi dal deficit memia grond. Persuenter datti in glatsch artifizial pli pitschen, ina plazza per tir da tschoccas. Plinavant duai dar ina plazza da curling cun glatsch natiral. Da nov duai dar spazi da giugar per uffants, nua ch’els pon per exempel bajegiar iglus, umens da naiv e far autras activitads.
La proxima stagiun d'enviern vegni a dar in spazi da glatsch da total 3'430 meters quadrats, quai è in pau dapli che l'onn avant. Perquai ch'igl ha dentant pli pauc glatsch artifizial, èsi pussaivel da spargnar custs. Il deficit da la davosa stagiun d'enviern da 615'000 francs duai la proxima stagiun d'enviern vegnir reducì sin 444'000 francs.
Tegia Alp Scharmoin vegn renovada
Tranter auter datti ina nova cuschina, ina nova stiva ed in’ustaria da scua. Ils indrizs sanitars duain daventar accessibels per sutgas cun rodas. La tegia d’alp Scharmoin vegn durant la stad duvrada d’in pastur. L’enviern na vegn la tegia betg nizzegiada. Evaluaziuns da las Pendicularas d'avant in pèr onns èn vegnidas tar la conclusiun, ch’in diever da la tegia durant la stagiun d’enviern na saja betg raschunaivel.
RR novitads 06:00


text:
Pòrt Mantuàn
Pòrt Mantuàn (nòm uficiàl en Italià: Porto Mantovano) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Lombardìa, en Pruvìncia de Màntoa.
El g'ha 16 422 abitàncc (dàto del Dicember 2015[1]), cond'öna süperfis de 37,4 km² e 'na densità de 439 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Cürtatùn, Gùit, Màntoa, Marmiröl, Ròdegh, Roarbèla e San Sòrs.
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nömer de abitàncc del cümü de Pòrt Mantuàn l'è mustrat endela tabèla ché de sóta:
Abitàncc censìcc
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Il martgà da lavur svizzer sa revegn plaunet puspè. Quai suenter ch'el ha patì il 2015 dal ferm franc svizzer en relaziun tar l'Euro. Schizunt tar la gastronomia sa preschenta la nova situaziun fitg postitiv. Dapi il 2008 n'èn las aspectativas per l'emprima giada betg negativas, mabain gulivadas. Quai scriva l'Institut da perscrutaziun da la conjunctura KOF da la ETH.
Sectur da servetsch è optimistic
L'indicatur d'occupaziun dal KOF che lubescha ina stimaziun da la situaziun ordavant, notescha per il terz quartal in plus da 5,7 puncts. Quai è sur il livel dal quartal precedent. La valur dal segund quartal era dentant gia vegnida curregida da 3,6 sin 4,4 puncts.
Optimisticas sco gia ditg betg pli èn las interpresas en ils ulteriurs secturs da servetsch sco per exempel en l'informatica, la communicaziun, tar il traffic e transports ubain en il sectur social e da sanadad. En tut quels secturs duessi dar ils proxims mais dapli plazzas da lavur.
Er signals positivs en l'industria
Er l'indicatur d'occupaziun per l'industria mussa il mument in svilup positiv. En il sectur da bajegiar èn las respostas negativas e positivas dals impressaris egualisadas. Pli mal guarda quai ora en il commerzi en detagl, nua che l'indicatur d'occupaziun resta cleramain en il minus.
RR novitads 10:00


text:
Co evitar problems cun onlineshops?
- Gievgia, 22.9.2016, 11:15
-
Emprima emissiun:
- Gievgia, 22.9.2016, 11:15, RTR
Millis shops caramalan en l'internet cun products fantastics e pretschs bass. Saja quai il canpé da marca per 800 enstagl da 1800 francs ubain la televisiun per 300 enstagl da 1500. Tup è be sch'il canapé ch'ins ha empustà na vegn mai.
Qua intgins tips per evitar da quels problems:
- Blers sbagls da scriver e links che na funcziunan betg sco er in'impressiun generala plitost da 'zambregià sez' èn indizis che la pagina n'è eventualmain betg seriusa.
- Tar pretschs fitg bass per producs da marca èn in segn da far attenziun.
- Guardar sch'ins chatta zauna datas da contact cumplettas (adressa postala, numers da telefon ed adressas d'e-mail). Er in organigram cun indicaziuns tgi ch'è responsabels per tge è in segn da seriusadad.
- In nummer da telefon che custa n'è betg in bun segn.
- Contactar la fatschenta e dumandar p. ex. sch'igl è pussaivel da pajar cun quint ubain sch'i dat in rabatt sch'ins vegn per la rauba. Quai per guardar sch'i ha ina structura da fatschenta che funcziunescha.
- Guardar en il register da commerzi en l'internet sut www.zefix.ch per informaziuns uffizialas davart la fatschenta (sco p. ex. tgi è mainafatschenta ubain con ditg exista quella gia?).
- Tschertgar en l'internet experientschas d'autra glieud cun la fatschenta.
- Leger exactamain las cundiziuns generalas da fatschenta (AGB).
- Far ina foto, in printscreen da l'empustaziun.


text:
Silvio Camenisch è naschì a Rueun cun in frar schumellin. Suenter la scola populara ha el frequentà dal 1970-75 il Seminari da scolasts a Cuira. El ha dà scola intgins onns a Siat, suenter alura a Domat, enfin a sia pensiun dal 2015.
A partir da l'onn 1972 ha Silvio Camenisch cumenzà a publitgar texts en gasettas, antologias e periodicas. Da 1989-1992 è el stà redactur da «Nies Tschespet». En ses cudeschs tracta Silvio Camenisch tematicas actualas, cun las qualas el vuless pledentar surtut in publicum giuven. Regularmain scriva el en la gasetta rumantscha La Quotidiana glossas e polemicas che sa refereschan a l'actualitad ed al spiert dal temp. Dapi in tempet scriva Silvio Camenisch en la lingua da standard rumantsch grischun.
Intginas Ovras:
Prosa:
- Miez miur e miez utschi, 1982
- Cara Laura, 1984
- Smaledetta primavera, 1986
- Metamorfosas, 1989
- Da mesa stad, 1992
- L'auter, 1995
- Hendri e ses babs, 2004
- Aug Gallus, 2007
Dramatica:
- Gygax ni "il candidat", 1998
Gieus auditivs ed emissiuns da radio:
- Jeu less tschintschar cun tei, Radio Rumantsch, 1981
Distincziuns:
- Premi da litteratura USR, 1983 e 1986
- Premi da promoziun da la Regenza grischuna, 1986


text:
Els sa defendan che la prostituziun en la citad veglia da Turitg è mo pli lubida durant 4 uras. La limitaziun sin 4 uras saja, tenor in advocat, ina intervenziun essenziala en la libertad economica da las prostituadas. Las dunnas pratitgeschian en il Niederdorf ina professiun dal tut legala.
Questa vista na parta la dretgira administrativa da Turitg betg. En ina decisiun publitgada quest’emna, ha ella manegià ch’ina restricziun da la prostituziun sin in tschert temp saja «da princip adattà» per proteger la populaziun e supportabla per las prostituadas.
RR novitads 17:00


text:
John Fitzgerald Kennedy
John Fitzgerald Kennedy, cgnusû anc cuma John F. Kennedy, scurtâ da spés in JFK (Brookline, 29 ad Maǵ dal 1917 - Dallas, 22 ad Nuvémbar dal 1963, a s lèś [dʒɒn ɛf ˈkɛnᵻdi] in ingléś) 'l è stâ 'n pulìtic americàṅ dal partî demucràtic. 'L è dvintâ 'l 35śum presidènt di Stat Unî al 20 ad Śnar dal 1961 in fiṅ a 'l 22 ad Nuvémbar dal 1963 quànd 'l è stâ masâ in 'n atintâ a Dàllas par Lee Harvey Oswald. A 'l sò pòst 'l è andâ acsè sù al sò vice, Lyndon B. Johnson.
Kennedy, dit anc “Jack”, al gh'iva di urìgini irlandéśi e 'l è stâ 'l prim presidènt catòlic d'l Amèrica e 'l prim nâ in dal XX sécul. La sò presidénsa, in dal mèś dla „guèra fréda“, 'l à fat frònt a di fat dimóndi impurtànt cuma la criśi a Berlîṅ dal 1961, quànd i aṅ tirâ sù 'l mur, la cursa vèrs la Luna, l'invaśiòṅ ad Cuba e 'l prugèt ad far crudàr śò al regìm ad Fidel Castro c'n al śbarc a la baja di Pòrc, la criśi di mìsii 'd Cuba, al davśinàr-as dla guèra in Vietnam e 'l alvàda di muimènt p'r i dirìt sivìl di négar.
In dal 1953 'l à tòlt in mujér la Jacqueline Bouvier e 'l gh'à abû sèg quàtar fiōi, l’Arabella, la Caroline, John Jr. e Patrick. Da spuśâ al gh'à abû dal stòri cun di atri dóni, cuma la Marilyn Monroe, ch'la gh'à cantâ al “bòṅ cumpléan” p'r i sò 45 an a 'l Madison Square Garden 'd New York, e la Marlene Dietrich.
Biugrafìa
Nâ in un town dal Massachusetts, Kennedy da śōv'n al stùdia in soquànti scōli impurtànti dal Connecticut e dal Massachusetts cuma l'Università 'd Harvard. Sò pàdar Joseph al fava 'l ambasadōr in dal Régn Unî méntar sò nunòṅ 'l éra stâ 'l sìndig ad Boston.
Durànt la secónda guèra mundiàla al cumbàt i giapunéś faghénd al suldâ in marìna e meritànd-as na mdaja da 'l eśèrcit americàṅ p'r al sò curàǵ. Durànt la guèra però 'l sò còrp al patìs dimóndi e Kennedy al ciàpa la malària e di àtar brut mâi.
Caréra pulìtiga e elesiòṅ presidensiàli dal 1960
In dal 1946 John al taca a far pulìtiga p'r al partî demucràtic esénd un liberal dabòṅ e 'l dvènta subìt deputâ, pò in dal 1952 al gh la cava anc a far-'s elèśar senadōr.
In dal 1956 Kennedy al s fà avànti par dvintàr al vice d'l èx guvernadōr d'l Illinòis Adlai Stevenson II in dla sò cursa par dvintàr presidènt ma 'l sò partî al gh preferìs al delegâ dal Tennessee Estes Kefauver. Quàt'r an dòp però John al s tōś l'arvìnsida vinsénd al primàri demucràtichi baténd al senadōr Hubert Humphrey dal Minneśòta, al senadōr Lyndon B. Johnson dal Tèxas e Stevenson II in parsòna.
In dgl'elesiòṅ presidensiàli dal 1960 cónt'r al califurgnàṅ republicàṅ Richard Nixon, Kennedy 'l è stâ bòṅ ad purtàr a cà 'l 49,72% di vōt e vint-a-dū stat cónt'r al 49,55% e vint-siē stat dal sò rivàł. I dū stat ch'a gh cala i ér'n al Missisìpi e 'l Alabàma in du i demucràtic dixiecrat indipendènt e vinsidōr i aṅ vutâ piutòst p'r al rasìsta Harry F. Byrd (a part sinc in Alabàma ch'i aṅ cunfermâ 'l sò apòǵ par John). Kennedy 'l è stâ vutâ presidènt da 303 grand eletōr cóntar 219 ad Nixon e 14 ad Byrd (ch'l à ciapâ 'n vōt anc da 'n republicàṅ traditōr d'l Oklahoma).
Cl'elesiòṅ chè l'è arcurdàda anc p'r èsar stada l'ultma in dua chi à vins in Ohio al n è pò minga dvintâ presidènt e 'l ultma in du qvéi dal Distrét ad Culùmbia i n aṅ minga psû vutàr a 'l cuntràri dl'Alàska e dgl'Hawaii ch'i 'l aṅ fat par la prima vòlta.
In dal dascōrs 'd insediamènt dal 20 ad Śnar dal 1961 Kennedy al diś «A n gh'î minga da dmandàr cuśa pōl-al far al vòstar Paéś par vuàtar; dmandâ cuś a psî far vò p'r al vòstar Paéś». Da presidènt 'l à fat in manéra 'd paràr via 'l risć dna guèra atòmica cun l'Ugnòṅ Suviètica miténd-as 'd acòrd c'n al segretàri dal partî cumunìsta Nikita Chruščëv ch'l iva in cal méntar purtâ di mìsii a Cuba.
Al 26 ad Śugn dal 1963, méntar 'l éra drē a viśitàr na Berlîṅ Òvest divìśa da 'n mur tirâ sù dū an prima, al diś in tedésc na fraś pasàda pò a la stòria: «Ich bin ein Berliner» (Mè a sòṅ un Berlinéś).
La mòrt
Al 22 ad Nuvémbar dal 1963 al Kennedy al mōr cupâ mént'r al giràva in màchina p'r al stradi 'd Dàllas insém a sò mujér, la Jackie Kennedy, e a 'l guvenrnadōr dal Tèxas John Connally ch'l armàgn frî gravemènt. A sparàr-ag 'l è 'n èx militàr ciamâ Lee Harvey Oswald. Lyndon B. Johnson, ch'l iva curs sèg faghénd-ag da vice, al dvènta presidènt a 'l sò pòst cla nòt lè giurànd in d'l aparéć ch'l éra drē a purtàr al cadàv'r a Washington.
Culegamènt estéran
Àtar prugèt
- Wikiquote contiene citazioni di o su John Fitzgerald Kennedy
- Wikimedia Commons contiene file multimediali su John Fitzgerald Kennedy


text:
Ils burgais han annunzià da gnanc vulair entrar en la debatta davart la revisiun da la lescha da locaziun.
Transparenza, confidenza e segirtad giuridica
Per la cussegliera naziunala Sibel Aslan dals Verds porta la nova obligaziun da formular en quels trais puncts gronds meglieraments. En emprima lingia per ils locataris. «Per lez èsi difficil da dumandar quellas infurmaziuns dal locatur. Quai po vegnir valità sco segn da disfidanza. I è perquai meglier sche quai è reglà sin nivel federal.»
Tenor la proposta dal Cusseglier federal Johann Schneider-Ammann duai il locatur stuair nudar sin il formular con tschains che l’antecessur ha pajà. In’eventual augment dal tschains sto vegnir argumentads. Al cusseglier naziunal da la PPS, Hans Egloff, ch'è er il president da l'Associaziun svizra dals proprietaris da chasas, na plascha quai insumma betg.
Mintg’on ston vegnir repartids passa ina mesa milliun formulars. Quai n’è nagut auter che d’intimar ils locataris da controllar en detagl il contract ed en cas da dubi da purtar plant cunter il locatur.
In tal formular na dovri betg. La gronda maioritad dals locataris sajan numnadamain cuntent cun la prestaziun ed il pretsch da lur abitaziun. Plinavant na possian ins cun in tal formular era betg cumbatter la mancanza d’abitaziuns els centers svizzers. Anzi il cuntrari, di Egloff. «Il formular è in ulteriur pass en direcziun da la surregulaziun che maina ad ina intschertezza giuridica. Quai fraina lura las investiziuns e la fin finala vegnan bajegiadas damain abitaziuns. Enstagl da novs formulars stuess'ins reducir la birocrazia e las prescripziuns. Quai purtassi bler dapli,» è Egloff persvadi.
Possian ins tut discutar, respunda Sibel Aslan. Mo l’emprim dovri ina regulaziun naziunala cun quels formulars che hajan, quai mussian studis, en pliras regiuns franà l’augment rasant dals tschains da locaziun. «Set chantuns han introducì ils formulars ed hajan fatg bunas experientschas. Ins vesia uschia che l’obligaziun da formular è sa cumprovada.»
Grev stan per il formular
En il Cussegl naziunal vegn la revisiun da la lescha da locaziun ad avair grev. Gia la cumissiun ha decidì cun 13 cunter 12 vuschs da betg entrar en materia. Ed el cussegl è il dumber dals adversaris anc pli grond. Quai sa era Sibel Aslan. Sche la revisiun fetschia naufragi stoppia ins perquai vegnir activs en ils chantuns e mirar che lez introduceschian l'obligaziun da formular. Ceder na vegni betg en dumonda.


text:
Dad ina vart è planisà da porscher en avegnir 14 unitads d’abitaziuns dad ina stanza, da l’autra er 43 stanzas convenziunalas d’hotel. En tut prevesa il project Hotel Collina 110 letgs. Tenor infurmaziuns dal CEO Beat Hess, fetsch'ins quint cun in volumen d’investiziun da 30 milliuns francs.
Concept hotel ibrid
Planisà è da realisar dus annexs sper l’edifizi existent, d’engrondir la part existenta ed er d’integrar ina partiziun da wellness en l’hotel La Collina. Ultra da quai duain las stanzas er pudair vegnir duvradas tenor il concept d'ibrid. Per finanziar il project è previs da vender 4 abitaziuns (secundaras).
Anc plirs pass...
Ch’ins saja dentant pir al cumenzament dal project. Il plan prevesa d’inoltrar proximamain la dumonda da fabrica tar la vischnanca da Puntraschigna. Avant haja la chadaina Sunstar Hotels vulì infurmar ils vischins davart ils plans per l’Hotel Collina. Quel è dapi il 2011 en possess da la chadaina. Sche tut va tenor plan, vuless ins cumenzar cun las lavurs da bajegiar gia il 2019, per reavrir l’hotel il 2020.
Sunstar Hotels aveva gia preschentà il 2013 plans per renovar ed investir en l’hotel da quatter stailas a Puntraschigna.
RR novitads 06:00


text:
Regulativs u uordens proponi alla vischnaunca 1857, ils 18 da matg (PDF per quella pagina)
1. Onn e mintg’onn duei il president actual radunar la vischnaunca la primavera aschigleiti sco gl’ei pusseivel da far mundi la primavera.
2. Scadin vischinadi duei ver in sufficient pindrer che duei pindrar tuts tiers cura ch’ei sesanflan sin funs duront ch’igl ei mundi. La pindrada ei per tiers armentivs sco manedels treis raps per gada, cavals 17 centims il di e la notg il dubel.
3. Ils tiers casa dueien esser enferrai da tut temps cura ch’ei pon far donn. Mintga vischinadi duei ver in agen pindrer sin quei e cura tals tiers vegnan traplai, ch’ein buca enferrai duront ch’ei sa vegnir fatg donn, sche survegn il pindrer 11 cents per l’emprema gada e la secunda il dubel.
4. Classenas e purteglias entuorn ils vitgs dueien sil pli tard otg dis suenter fatg mundi esser rugaladas e messas en uorden.
5. Mintga vischinadi duei pladir sufficients pasturs sin ils tiers dil general. Duess in tier d’in vischinadi ch’ei sut pastur far donn sin funs, sch’ei il vischinadi responsabels, ton per il donn, sco era per la pindrada, bein aber sch’ei sa vegnir cumprovau ch’il pastur seigi la cuolpa, sche duei quel stuer bonificar als vischins u al particular, il medem duei era esser cun ils pursanavels dallas alps e pasturs en quellas.
6. Tuts tiers dueien esser sut pastur temps ch’ei mundi. Anseuls dueien, essend che quels san buca direct vegnir pertgirai, duei mintgin mirar ch’ei stettien ord ils praus, cass cuntrari ei scadin responsabels per la pindrada e donn che quels fagessen.
7. La primavera duei mintgin puder ira cun ses tiers, cauras e tiers casa en ils mises, bein aber duei en mintga mises esser in sufficient pastur sin tiers manedels, era duei scadin stuer vischinar il pastur general a casa cun cauras e tiers casa.
8. Ei duei esser scharf scumandau da better en crappa ni auter mulmandem en ils uals u dutgs che van atras funs, sco era en gassas u vias communalas, ni sin muschnas. Era duei esser scumandau da metter crappa sin pastira che vegn schubergiau en funs, duess quei da particulars vegnir abusau, sch’eis el obligaus da bonificar alla vischnaunca per ton sco il donn ei en la pastira. Tgi che surfa cugl mintga gada ch’el vegn …… curdauss en fallonza da 80 cts; 40 cts. audan a quel che notifichescha e 40 cts. alla vischnaunca; ei d’entellir il better en dutgs, gassas e grundas; far ora crappa e metter en pastira ei sco detg.
9. Scadin che ha classenas, duei quella ver sufficientas, da maniera, ch’ei vegni schurmegiau da donns. Per clauder si da Maun Sura en ed anora, duei vegnir dau lenna en igl uaul sura, mintgamai il pli damaneivel dil prau, per la gassa imperiala dueien ils pals e lenna vegnir dai en igl Uaul Surrein ed Uaul la Punt Baselgia. Enstagl lattas duei vegnir dau a norma da basegns in lenn e quel duei vegnir fatgs en tocs e claus, quel ch’ei dadens, duei vegnir dau en igl Uaul s. Brida e quei en la medema categoria sco sura detg; quel dador il vitg da Rueras ei en igl Uaul Surrein, sco sura.
10. Tgi che fa mir e lai ira sut la classena da lenn, duei vegnir pagaus dalla vischnaunca cun 80 cts. per tschuncheisma veglia. Bein aber duei esser in mir sufficient, da maniera ch’ei stoppi buca vegnir sur en lenna per far scherm.
11. Il far dascha da stiarner u da magliar, sco era barba, ei scumandau, bein aber sch’igl extrem basegns duess vegnir, sch’en gliez cass, cura ch’ei vegness da plirs particulars lamentau, sche duei vegnir dau vischnaunca e secunteniu a norma da circumstanzias e basegns. Discharina duei esser lubiu da far, bein aber da duvrar negins uaffens, per schubergiar, resalvau ina scua.
12. Scadin duei esser obligaus duront temps da fretg, sco auter temps che fa donn, da cun menadiras ira per ils viadis. Era duei esser scumandau da temps da fretg da far sendas atras il funs per cumadeivladad, nua ch’igl ei negins dretgs.
13. Scadin che va cun siu muvel a mises, seigi baul u tard, duei ton sco pusseivel tener en il vau che meina tier quel; catschar ils tiers vinavon e metter glieud encunter via che seigien el cass da schurmegiar dil donn il particular.
13. La dumengia la pli datier dalla fiasta da Nossadunna d’uost, duei la vischnaunca vegnir clamada ensemen per sedeliberar cu schar far fein en ils cuolms aults, aschia era la dumengia il pli datier da s. Barclamiu, per schar segar ils cuolms bass. Quei segar duei cuzzar per scadin, dil di ch’ei vegn dau tier, entochen igl emprem d’october.
14. La dumengia avon s. Martin duei mintg’onn vegnir dau vischnaunca e seconsultau co schar vegnir en cun tiers e tgei arvè pagar.
15. L’emprama dumengia da mars duei sin vischnaunca vegnir mess cautegias da stiarls e cavals en las alps (e calusters).
16. La via da Sudada duei vegnir mantenida da maniera, ch’ei sappi vegnir duvrau cun bos, per aber facilitar e tener en meglier uorden, duei mintga particular encunter il funs ver quitau che l’aua da temps en temps vegni menada ora encunter siu prau, e quei per schierm dalla via duei el lu far quella lavur.
17. Vias communalas dueien mintg’onn la primavera vegnir schubergiadas. Tut ils mirs seigien da tschentar e repustar en la gassa, …. la vischnaunca dueien vegnir repustai a norma dalla stagiada, duessen ils particulars muncar, sche duei igl obercheit, sin quen da quels che mauncan, far far.
18. Aschigleiti sco ei vegn bess tiara sil funs, sche duei mintga particular, che ha funs sper las gassas, era better mintgamai aschi lunsch sco siu funs tonscha ed allura, aschigleiti sco igl ei pusseivel da saver frequentar las gassas, duei scadin ira per quellas, seigi cun menadira, u era a pei e schanegiar il funs, seigi sura ni sut gassa.
19. Per fein jester paga scadin 85 cts. la tschuncheisma vedra.
20. Vulan in u plirs per speculaziun cumprar e paschentar fein ord vischnaunca, sche pagan quels a norma sco igl arvè ei fixaus sin ils tiers che pagan arvè, quei ei adina entelgiu suenter tschuncheisma. Duess ei fruntar in extrem basegns, ch’ei fuss enzacu da cumprar en vischnaunca, sch’en gliez cass duei vegnir pagau nuot.
21. Davart ils tgauns
22. Il vadler
Nun ch’ei fuss evidentamein il cass che tal u tuts fussen temerariamein … en la miseria da fein.
Davart better a prau ei lubiu en ils mises, da better cura ch’ei plai, prau da casa aber pér otg dis suenter scargar dallas alps.
Las casas da scola dueien scadin vischinadi, nua ch’ella ei, mantener tut en bien uorden, senza garegiar la vischnaunca.
Ils ugaus pervenda dueien ver quitau ch’ils baghetgs dalla pervenda vegnien manteni en bien uorden, era dueien ils ugaus, avon che metter cuosts, ver endamen cun ils geraus, ni quels en cass grevs cun la vischnaunca sezza.
Davart il cargar ils tiers, duess esser fixau in cert temps cura ei pudessen metter cun …
NB. Ariguard igl atun, il catschar via e neu ils muvels, per exempel Sedrun catschar generalmein vin Gonda ses tiers.
Uordens da vischnaunca legiu giu 1857 ils 17 da matg
Stiaffen Monn, gerau


text:
Il Grischun è in dals lieus da tschep da la Partida burgais-democratica. Cun Duri Campell è er in cusseglier naziunal grischun commember dals burgais-democrats. Campell crai che la PBD vegn da tegnair quest sez en Grischun. Las cifras na fetschian betg plaschair, ma per el è cler: El vul defender ses sez il 2019.
Dir cumbat electoral
Duri Campell spetga ch'i vegn a dar in dir cumbat electoral. I dat partidas che vulan mantegnair lur sezs ed autras che vulan puspè turnar en il cussegl naziunal. L'Engiadinais è dentant pront per in dir cumbat electoral. Bain haja el l'entschatta gì difficultads da chattar ses plaz a Berna. En ils ultims trais onns haja el dentant chattà adina dapli plaschair vid la lavur.
Agricultura, turissem e relaziuns cun l'Europa
Uss vul Campell mussar anc pli fitg a la populaziun svizra e grischuna per tge ch'el s'engascha. El vul ina buna e saun'agricultura, el vul s'engaschar per il turissem ed en spezial era per ina buna relaziun cun l'Europa.
Cun ils temas numnads vul Duri Campell persvader la populaziun grischuna d'eleger el l'onn proxim per ina segunda giada en il cussegl naziunal. Ma il politicher da 55 onns è pertschert che quai na vegn betg simpel.
RR actualitad 07:00


text:
Sentenzia dils 20 da fevrer 1894
Scriver digl Uffeci circuital dils 21 da fevrer 1894
1894 - radunonza da vischnaunca dils 4 da mars
Porta il president avon alla radunada vischnaunca la contraversa naschida denter quella contra Tumaisch Schmet e statalter Leci Giacumet pervia dil dretg da possess d'ina grava a Claus.
La vischnaunca incarichescha ina cumissiun cumponida ord ils signurs Gion Battesta Monn, Lurenz Giacumet, Gion Paul Berther, Cristian Muggli e la suprastonza da predeliberar e rapportar ad ella da quellas varts.
1894, ils 4 da zercladur
Unanimamein concluda la vischnaunca da far ils necessaris pass da dretg en la dispeta cun signur Leci Giacumet e Tumaisch Schmet pervia dalla grava a Claus.
1894, ils 24 da zercladur
La cunvegnientscha fatga en la dispeta da Claus denter l’elegida cumissiun cun Tumaisch Schmet e Leci Giacumet ei dalla vischnaunca vegnida approbada.


text:
Il dumber da persunal tar la guardia da cunfin saja ils ultims onns gia vegnì augmentà, ha ditg il pledader da la cumissiun Isidor Baumann. In augment per ulteriuras 36 plazzas da lavur era vegnì refusà en l’ultima sessiun d’enviern dal parlament durant las discussiuns dal budget, questa decisiun saja da respectar, ha ditg Baumann.
Iniziativa dal chantun saja betg la buna via
Isidor Baumann ha plinavant dubis quai che pertutga l’iniziativa dal chantun. Ina tala giess pir en intgins onns en vigur. Eventualmain pudessia la dumonda d’augmentar il dumber da las guardias da cunfin puspè vegnida tractada en connex cun il budget. Lura giess la fatschenta gia l’auter onn en vigur.
RR novitads 12:00


text:
Per la 9avla giada ha Mustér organisà la cursa cun skis da turas, la Trofea Péz Aut. Radund 150 participantas e participants èn ids la dumengia la bun'ura baud a la partenza a Caischavedra.
La ruta Verclisa per ils ambiziunads...
Ils ins èn currids la ruta Verclisa, la cursa roiala sur var 14,18 kilometers lunghezza e 1'658 meters ascensiun. Caischavedra sur la Muotta al pe dal Péz Ault sin 2929 meters sur mar. Ella traversa la grippa dal Péz Gendusas e suenter suonda l’ultima ascensiun dal couloir surora.
... e quella Gendusas per quels in zic main ambiziunads
Ils auters han prendì la ruta in zic pli pacifica ed han sa participà a la cursa Gendusas sur 8,1 kilometers lunghezza e 734 meters ascensiun. L’emprima etappa cumenza plitost lev, suenter datti ina passascha in pau pli taissa fin sin la Muotta. La ruta bain segirada ha manà per lung da la grippa fin a Lai Alv per alura ascender il couloir.
Felicia Deflorin e sia cursa
La dunna da Mustèr è ina da las curriduras indigenas, ch'ha prendì la lunga ruta sut ils skis:
Ils organisaturs èn pli che cuntents
En discurs cun il reporter da sport Andreas Wieland da Radiotelevisiun Sviizra Rumantscha RTR è il president dal comité d’organisaziun, Leo Condrau, sa mussà suenter la cursa pli che cuntent cun l'ediziun 2018:
Cursa en Surselva è er campiunadi ollandais da skis da turas
Sco gia l'onn passà era la Trofea Péz Aul er quest onn al medem mument il campiunadi naziunal ollandais da skis da tura. Uschia eran er 50 ollandais a la partenza:
Per il giubileum da 10 onns han ils organisaturs planisà ina cuppa mundiala. Quella è dals 22 als 24 da mars 2019. Organisada vegn ella dals responsabels per la Trofea Péz Ault e dal Club alpin svizzer.
Ina cuppa mundiala sco punct culminant da la 10avla ediziun
Sco Leo Condrau di, vegnian curridurs da l’entir mund a prender part da la concurrenza. Els quintian cun 80 fin 100 participants e ca. 200 aspectaturs. La cuppa mundiala vegn fatga en 2 variantas. Ils profis absolvan la varianta verticala, vul dir els van mo cun las pels da Caischavedra ensi fin Lai alv. Quai saja ca. 800 meters differenza d’autezza. L’autra cursa è la Trofea Péz Ault usitada.
Per els saja la cuppa mundiala cun skis da turas il punct culminant dal giubileum da 10 onns Trofea Péz Ault, di Leo Condrau.
RR Sportissimo 17:05+


text:
Roeuda
La roeuda o roeuva (pernonziaa ['rɔːda] in di dialett tesines, novares e verbanes[1]) l'è on ogett circolar intorn'a on ass central.
L'è doperaa soratutt in di trasport, ma anca in alter lavorà meccanegh. L'è considerada vuna di invenzion pussee important de l'intrega storia de l'omm.
I primm roeud eren in legn, menter al dì d'incoeu poeuden vess de vari materiai (ma soratutt de metall).
El nomm[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La parolla roeuda la riva del latin rota, con l'istess significaa. L'è doperada in tutt i lengov romanz (italian ruota, spagnoeu rueda, catalan e portoghes roda, frances roue, forlan ruede, romen roată, sicilian rota, venet roa o rua, sardegnoeu arroda). Del latin l'è rivada anca in de l'albanes (rrota) e breton (rod).


text:
Amy Macdonald: «This Is The Life»
- Glindesdi, 1.1.2018, 9:30
-
Emprima emissiun:
- Glindesdi, 1.1.2018, 9:30, RTR
Gia sco buoba ha Amy Macdonald scrit atgnas chanzuns. Ella è sa preschentada cun quellas en cafés e pubs. Per savair far in pass enavant ha ella chantà duas da sias chanzuns per il producent Pete Wilkinson e lez è stà intgantà. Cun 20 onns ha ella lura gì cun «This Is The Life» ses emprim success internaziunal. Gia da lez temps era Amy ina giuvna plain motivaziun, energia ed optimissem. Cun quai optimissem scriva ella era sias chanzuns. Ella na veglia numnadamain betg scriver chanzuns tristas e depressivas, mabain far buna luna e plaschair da viver.


text:
La famiglia è a chasa davos maisa. Il bab discurra tudestg culs uffants e la mamma che sa rumantsch? Sch’ils geniturs veglian mussar rumantsch als uffants èsi cler, ch’i sto vegnir discurri rumantsch, di Conradin Klaiss, manader da la furmaziun tar la Lia Rumantscha. Ins stoppia dentant esser consequent. Magari stoppian ins quintar ch’i dettia, per exempel durant gentar, in vair virivari da linguas. Ma per emprender il rumantsch èsi propi fitg impurtant ch’ins na midia betg en il tudestg.
Il pli impurtant è dad esser consequent cun discurrer rumantsch culs uffants.
Saira d’infurmaziun per geniturs
Per dar tips han la Lia Rumantscha e l’Uniun da scolina Curia organisà la mesemna ina saira per geniturs. Tranter auter è vegni mussà tge avantatgs ch’ils uffants han sch’i creschan si biling (tudestg e rumantsch).
Da la partida èn bun 15 geniturs stads. Ina mamma ch’è maridada cun in um che discurra tudestg, ha raquintà ch’ella saja gia creschida si biling. Culs agens uffants discurria ella adina rumantsch, davos maisa u era avant ch'ir a letg. Ils uffants chapeschian tut, era sch’i dettian savens resposta per tudestg.
RR actualitad 17:00


text:
Actualmain è l’Uniun Fortezia Stalusa vid rugalar ina ulteriura fortezza en la regiun da la Stalusa. I sa tracta d’ina fortezza da la secunda guerra mundiala (1939-1945). Dapi 1995 è la fortezza vegnida messa ord funcziun. L’armada ha lura prendì ora tut las armas e tut material e surlaschà la fortezza a ses destin. Var 20 onns è nagin stà en la fortezza. Per l’Uniun Fortezia Stalusa è questa fortezza speziala perquai ch’igl è ina fortezza ha ina casamatta (la stanza nua ch’il chanuns èn) è directamain en il grip e na betg en in bajetg camuflà sco chalet, declera il co-president Thomas Hänggi.
En lavur cumina han commembers da l’uniun puspè transportà in chanun antitanc en la fortezza ed han montà quest. Vinavant vegn refatg la fortezza uschè lunsch sco pussaivel sco quai ch’ella era antruras e fatg las lavurs da mantegniment ch’i dovra per che la fortezza na giaja betg en decadenza. Thomas Hänggi quinta cun custs da 15’000 fin 20’000 francs. Finanzià vegn quai entras donaziun, entradas per las guidas en las fortezzas e las contribuziuns da commembers. Avant dus onns è la fortezza Madernal davos vegnida averta per la publicitad, suenter ch'ella è vegnida restaurada.
L’uniun dumbra var 100 commembers. Tenor Thomas Hänggi èn 2/3 dals commembers persunas da la bassa ed in terz èn indigens. Ils blers commembers èn fascinads da fortezzas. La fascinaziun per l’istorgia, la tecnica u era las armas èn las raschuns pertge che persunas or da l’entira Svizra èn commembras da l’Uniun Fortezza Stalusa e mettan a disposiziun lur temp liber per mantegnair las fortezzas. L’idea saja da vegnir tar dapli commembers indigens e cun il nov co-president Fredi Caminada saja l’uniun dentant sin buna via.


text:
Ins haja nudà marcantamain damain reservaziun, sco er dapli annullaziuns da viadis gia cudeschads. Quai rapportan las medias localas.
Ordvart pertutgadas sajan las inslas en l'ost da la Mar Egeica. Las reservaziuns per l'insla da Lesbos per exempel sajan sa reducidas per 90%; quellas per Samos per 40%.
En Grezia contribuescha il turissem a radund 25% dal product naziunal brut. Ina reducziun pudess flaivlentar vinavant il pajais ch'ha gia da cumbatter cun las consequenzas da la crisa da finanzas.
RR novitads 12:00


text:
Il studi da l’universitad da Genevra dat in'invista en las pajas dals parlamentaris svizzers. I dat differentas cifras pertutgond las pajas. Per exempel è il median da las pajas tar cussegliers naziunals sco era tar cussegliers dals stadis enturn 92’000 francs. Las pajas sco talas varieschan dentant fitg sut e sur il median. I saja fitg different quant che in parlamentaris un ina parlamentaria gudognan en tut. Quai era perquai che mintgin e mintgina hajan auters mandats etc. Sch'ins dumbra dentant ensemen tut ils custs ch'il stadi ha cun ils parlamentaris e las parlamentarias munta la media a var 150’000 francs per parlamentari. Dentant cun questa cifra ston ins far attenziun: qua èn includids tut ils custs per uffants, custs per presidis da cumissiuns etc.
Tenor il studi passenta in parlamentari 500 uras ad onn en sesidas. Per la preparaziun vegnan dumbradas anc ina giada 500 uras. Uschè che in parlamentari u ina parlamentaria spendra 1000 uras per las sesidas.
Ina survista da differents custs
Per ura gudognan ils parlamentaris radund 80 francs
In commember dal parlament gudogna pia circa tuttina bler sco in mainafatschenta d'ina interpresa pitschna en la sparta d'informatica, numnadamain bun 14'400 francs il mais. En l'administraziun federala è quai la paja dal cader mesaun. Ma las entradas varieschan fitg. Quai dependa surtut da quants mandats privats en cussegls administrativs ch'in parlamentari ha ubain da l'altezia da las entradas or da lavur privata.
RR novitads 12:00


text:
Cun quels curts filmins divertents vul il possessur d’in biro da communicaziun render attent che tut è pli bel en il chantun da vacanzas e surtut pli agreabel a reguard las temperaturas.
L’idea sco tala il saja vegnida durant ch’el era giu la Bassa cun chaliras entant ch’ils lais in Engiadin’Ota envidan a sa rinfrestgar cun il sigl en l’aua.
Entant sa derasan ils spots da reclama filmads cun in telefonin en tut il mund e registreschan gia passa 60’000 clics.
Gugent piglia Christian Gartmann er encunter novas ideas u metta a disposiziun la plattafurma “Hallo Unterländer” per acziuns da terzas persunas. Impurtant saja da betg be udir a planscher ils turistichers, mabain da far activamain reclama per tut quai che l’Engiadina ed il chantun Grischun porschan.


text:
Concret munta quai che Munich Re na veglia betg pli investir en interpresas che fan dapli che 30% da lur svieuta cun charvun. Quai ha declerà il schef da la suprastanza da Munich Re, Joachim Wenning en la gasetta «Frankfurter Allgemeine Zeitung». Plinavant na vul la reassicuranza betg pli assicurar ovras d'energia da charvun u minas da charvun en pajais d'industria.
Munich Re vegnia a midar sia strategia d'energia uschia ch'ella saja adattada a la finamira da dus grads da la cunvegna da clima da Paris. Il charvun saja per las pli grondas emissiuns da CO2 en la sparta dal material d'arder.
RR novitads 09:00


text:
Cun quest scumond vul il Cussegl naziunal impedir pli effizientamain che actualmain, che persunas che han survegnì asil temporar possian far viadis en lur patria. La gievgia ha la chombra gronda perquai acceptà propostas da la fracziun da PLD e PPS e dal president dal PCD.
Sommaruga appellescha da restar commensurà
La ministra da giustia Simonetta Sommaruga ha argumentà senza success, che fugitivs e persunas che han survegnì asil temporar na dastgan gia uss betg viagiar en lur patria. In tal scumond general excludia er viadis en ils pajais vischins da la Svizra, ha ditg Sommaruga.
Uschia vegnian tutgadas fitg bleras persunas, ch’ils parlamentaris n’avessan gnanca en mira cun lur restricziun, citescha la SDA la ministra da giustia Sommaruga.
RR novitads 14:00


text:
svolar
Quai es il tema da l’on da quist on da scoula 2017/18. Impreschiuns e progets vezzarat quia dürant l’on!:-)
Nossas prümas sculpturas svoulan i’l vent davant chasa da scoula!! Tuot tenor l’ora guardan oura nossas sculpturas different – gnit e guardai!
Sonda, ils 21 avrigl 2018 han scolaras e scolars da la scoula primara Tarasp pudü montar 75 gnieus per la randulina da pensla da Valatscha infin oura Chants. Grazcha fich als possessurs da chasa cha vus mettais a disposiziun il lö per quist bel utschè ed eir ün grond grazcha fich als pumpiers Pisoc, sainza els nu füssa stat pussibel in blers lös da rivar sü.


text:
Casinos duain en l'avegnir pudair porscher gieus per daners en l’internet. Paginas d’internet da gieus per raps da casinos da l’exteriur vegnan perencunter scumandadas e serradas en Svizra. Il gea a la lescha è pli cler che spetgà. Tenor las ultimas retschertgas sa pudeva spetgar mo in gea tranter 55 e 58%.
L’uniun da Casinos svizra sa mussa surpraisa dal cler gea a la lescha da gieus per daners. L’uniun giavischa in levgiament da taglia per il cumenzament – sco agid per ils casinos.
«les jeux sont faits»
Per la ministra da gustia Simonetta Sommaruga è la lescha da gieus per daners la cuntinuaziun da la politica da gieus per daners. Ella beneventa il gea a l’urna.
Gieus per daners sa po mo laschar tiers sut disposiziuns spezialas. Quels mainan in grond risico cun sai.
A la maisa da gieu haja quai num «les jeux sont faits», ha Sommaruga ditg davant las medias a Berna. Tar ina votaziun saja quai auter: las vuschs èn dumbradas, ma la lavur cuntinua. Il Cussegl federal vul realisar la lescha da gieus per daners per il cumenzament dal 2019.
Bassa participaziun
En tut han radund 1'326'000 ditg gea a la lescha – radund 492'200 persunas han ditg na. Il pli grond sustegn è vegnì dals chantuns francofons e dal Tessin. Il pli pauc sustegn è vegni dals chantuns Soloturn e Sviz.
La participaziun a l’urna è tar 33,7%. Uschè ina bassa participaziun tar ina votaziun davart ina lescha n'hai betg dà dapi il 2012.
Geldspielgesetz
Svizra: Lescha da gieus per daners
GEA
72.9%
1'325'982 Vuschs
NA
27.1%
492'247 Vuschs
Tge vul la lescha?
La lescha nova sa basa sin la cuntraproposta a l’iniziativa dal pievel «Per gieus per daners en servetsch dal bainstar public» ch’il suveran ha acceptà il 2012. La lescha prevesa ch'era offriders da gieus per daners en l’internet ston pajar taxas e garantir ina protecziun suffizienta dals giugaders.
Ina part centrala da la lescha è che offriders da l’exteriur na duain betg dastgar porscher gieus per daners en l’internet en Svizra. Las paginas en l’exteriur duain vegnir bloccadas. In’ulteriura midada prevesa che gudogns d'enfin ina milliun francs èn deliberads da la taglia. Plinavant vegn stgaffida la basa legala per pudair persequitar la manipulaziun da scumessas da sport.
RR novitads d'elecziuns


text:
Wikipedia:Drizzera
Creazion e dovradi da li drizzera
A gh'i da creà una pàgina da redirezion cul nomm curt ch’a la lia a la pàgina cul nomm largh. Par esempi, a pudi vuré WP:PCD ch'a la redireziona a Wikipedia:Pàgina da curdinament di dialett. Al scumenzament da la pàgina cul nomm largh, a gh'i da gjuntà el model Template:Drizzera, en tant che pro-memòria ch'al esist una drizzera par chela pàgina-là. Tornant indrée a l’istess esempi, el còdas al saress da chesta manera:
{{drizzera|[[WP:PCD]]}}
Da remarcà: a gh'i da scrif ul liamm a la drizzera en tant che paràmetar, dapress el tirett vertical "|": |[[WP:PCD]] in chest cas-chí.
Si vu creé una drizzera, par piasé repurté-la chí-da-sota, en la sezion apropriada!
NB: Drizere in russ: gnamò creade, a pudi i creà vu-istess, apó subit! Clichée sul liamm russ e pœui scrivée: #REDIRECT[[chí el nomm da la pàgina a che sa vœur rivà]]. In fin, salvaguardée la pagina: la drizzera a l'è bell-e-pronta!


text:
Bane - cun 40 kilos colur amez Tschernobyl
- Venderdi, 17.3.2017, 18:25
Il artist da Cuira è ì cun in team da film a Tschernobyl. Il film documentar Recover – Streetart in Chernobyl ha ussa fastagià premiera el Kino Apollo.
Passa in onn ha Fabian Florin alias Bane stuì planisar ed organisar enfin ch’el ha survegnì il permiss dad ir a filmar e far graffitis. Tant pli remartgabla e sia istorgia cun quai ch’el è sta durant 14 onns ferm ellas drogas. Dapi il 2010 es Bane ussa deliberà da las drogas ed ha cumenzà a far graffitis professiunals. Oz viva el da far graffitis è viagia per quai enturn il mund. Uschia era per ses pli nov project a Tschernobyl. La ha el fatg trais graffitis el centrum da la citad bandunada. Il film documentar Recover – Streetart in Chernobyl quinta durant 30 minutas l’istorgia dal viadi e dal temp al lieu.


text:
Telefonia è per chamonas da CAS da gronda impurtanza. Cun prender encunter reservaziuns po vegnir garantì in bun manaschi da chamona. La telefonia è però era impurtanta en cas d’urgenza. A partir dal 2018 èsi plaun plaunet a la fin cun telefonia analoga. I vegn la telefonia digitala. Uss dovra quai soluziuns per las chamonas dal Club alpin Svizzer.
La colliaziun via satelit n'è betg stabila.
Tenor Armin Schädeli da la Swisscom datti duas variantas pussaivlas: Ina è da guntgir sin la rait da telefonins (Mobilfunknetz), l'autra ina colliaziun via antenna da satellit. Bun 45 chamonas n'han betg access a la rait da telefonins e duvrassan ina soluziun cun antennas da satellit. E da questa soluziun n'èn betg tuts persvas. Era betg Bruno Lüthi dal CAS: «La colliaziun via satellit n'è betg stabila.»
Swisscom surpriglia custs da fin 20'000 francs
Per la communicaziun d’urgenza dovri er ina stabila colliaziun. E nua che quai n'è betg pussaivel dovri anc ina soluziun separada per pudair clamar agid.
E tenor Bruno Lüthi, è quai la gronda sfida. Vinavant dovra telefonia digitala era current electric. La Swisscom na saja betg responsabla per in tal provediment, di Armin Schädeli. Pia ha mintga chamona da procurar sezza per l’electricitad.
L'entira migraziun d’analog sin digital custa daners. E damai che la Swisscom ha da garantir il provediment da basa da telefonia per lieus en la periferia, surpiglia ella, tenor retschertgas da RTR, ils custs fin 20’000 francs. Tut ils custs che surpassan questa limita ston las secziuns, ch’en mintgamai possessuras da las chamonas, purtar sezzas.
RR actualitad 11:00


text:
Inhalt
Svizra
-
Ferms urizis chaschunan donns en ils chantuns Berna e Son Gagl
Ier saira e durant la notg han ferms urizis chaschunà donns en pliras vischnancas dals chantuns Berna e Son Gagl. 50 annunzias da donns ha quai dà en il chantun Berna, cunzun da la Part Sura Bernaisa. En il chantun Son Gagl èn ils pumpiers vegnids clamads 32 giadas per agid.
Las malauras han chaschunà donns tranter Altstätten ed Oberried. Problems hai surtut dà cun tschalers inundads e pervia da plantas derschidas.
RR novitads 14:00


text:
En la chombra dals represchentants han radund 100 democrats bloccà il pult dal president dal gremi. Alura è la sesida vegnida interrutta. La sesida è vegnida interrutta. Il parlamentari John Lewis ha ditg, el vegnia a seser quai fin che la votaziun è previsa. Uschia duai vegnir segirà che persunas ch’èn registradas sin las glistas da «No–Fly» na pon betg cumprar armas. Plirs represchentants dals democrats èn suandads al exempel da Lewis ed han alura prendì plaz dasper il pult.
Nagina finiziun da la chauma
Oz a bun’ura a las 4 temp svizzer ha il schef da la chombra da represchentants Paul Ryan empruvà d’interrumper la chauma cun laschar votar sur dad auters temas che la lescha d’armas. Ma success n’ha el betg giu. En il senat la segunda chombra parlamentara dals Stadis Unids avevan ils democrats dumagnà tras ina votaziun. Quella n’ha però betg survegnì il sustegn necessari.
Mazzament d’Orlando sco impuls
Suenter l’attentat d’in um sin in local da notg a Florida en la citad d’Orlando nua che 49 persunas eran vegnidas sajettadas giu è la dumonda da leschas pli severas per armas puspè sin maisa. Malgrà tals attentats vegn ina lescha nova ad aviar grev. Ils republicans han en omaduas chombras parlamentaras la maioritad.
RR novitads 06:00


text:
Uss fa il chantun in’excepziun. La societad da pestga Lej da Segl duai empruvar or en il project da pilot accumpagnà sche quai funcziuna. Quai cun il consentiment da las ulteriuras societads da pestga dal Grischun ha ditg Marcel Michel da l’uffizi chantunal per chatscha e pestga. Questas han numnadamain ditg che l'idea è betg che quai saja persuenter pussaivel en tut il chantun Grischun. I duess esser ina chaussa locala cun la pussaivladad da era pudair pestgar a Segl sin il lai schelà. E betg che quai daventass in club exclusiv.
Pestgar d'enviern vegn vinavant betg ad esser pussaivel sin autras auas publicas
La tenuta da l’uffizi per chatscha e pestga dal chantun Grischun resta numnadamain la medema: i vegn betg ad esser pussaivel da pestgar sin il glatsch sin tut ils lais ha ditg Marcel Michel. Uschè statti era en la lescha.
Project da pilot per decider definitivamain
Il chantun vul dentant far in pass envers la societad da pestgaders Lej da Segl e lubir ed accumpagnar in project da pilot sur 2 onns. Mo uschè sappia ins la fin decider definitivamain sche quai vegn ad esser pussaivel en avegnir sin il lai da Segl ni betg. En emprima lingia vai per chattar or sche pestgar d'enviern è era da vart da la protecziun dals animals pussaivel.


text:
La pauschalisaziun da las taxas da giasts porta dapli daners en cassa a Sedrun Mustér turissem. Daners ch’èn vegnids duvrads per augmentar la purschida da la carta da giasts. Cun la charta è tranter auter il diever da la viafier tranter Mustér e l’Alpsu e las pendicularas Mustér e Tgom stads gratuit. Tenor il directur da Sedrun Mustér Turissem, Hans-Kaspar Schwarzenbach hajan questas purschidas procurà per buns resuns dals giasts. Quai conferma era in pitschna retschertga tar purschiders d’alloschis. Ils giasts sajan per part schizunt stads surstads da la vasta purschida gratuita ch’i dat en la destinaziun da Sedrun Mustér.
Stads pli ditg che planisà
Sche la purschida da la carta da giasts ha carmalà dapli giasts en la regiun na possian ins betg dir, declera Hans-Kaspar Schwarzenbach. Renata Gadola dal campadi Fontanivas ha dentant per exempel pudì constatar ina ni l’autra prolungaziun dal segiurn sin ses campadi. «Nus havein gì inqualin che vulevan star mo in ni dus dis e cura ch’igl han vis la purschida da la carta èn els sa decidì star intgins dis pli ditg sin il campadi» ha Renata Gadola ditg.
Dapli lavur
Main cuntent cun la carta da giasts èn ils purschiders d’alloschis. Quai dentant betg pervi da las prestaziun includidas en questa carta, mabain pervi dal sistem. Da nov dovra mintga giast ina carta da giasts. La raschun persuenter è che la carta da giasts vala era sco bigliet che sto vegnir controllà. Ussa ston ins avair il num da mintga singul giast che pli vegl che 6 onns e far per quel ina charta, declera Renata Gadola. Tar nus che avain fitg blera glieud ch’arriva aifer in di munta quai ina grond surpli da lavur. Il campadi ha emplenì ora var 2700 cartas da giasts durant la stagiun da stad. Dapliras han sulet ils biros da turissem emplenì ora. «Nus vulain ch’ils giasts vegnan tar nus e sperain entras quai ch’els vegnan puspè e lur prendain nus in e scadin sin nus quest surpli da lavur». Cun questa opiniun è Renata Gadola betg suletta en la destinaziun da turissem Sedrun Mustér.
Cuntinuaziun è indispensabla
La purschidas da la carta da giasts da questa stad duai vegnir mantegnida vinavant. I saja mortal per in talas purschidas inclusivas, sche questas sa midan mintga onn, di Hans-Kaspar Schwarzenbach.


text:
Ils 18 d'october 2015 ha la populaziun da San Murezzan ditg cleramain gea a la revisiun da la planisaziun locala a Serletta Sid. Quai per pussibilitar la fabrica dad in hotel da sanadad e dad ina nova clinica Gut. Suenter la decisiun da la populaziun han ils adversaris, ils hotels da luxus Palace e Kulm, inoltrà in recurs da planisaziun encunter questa revisiun. Sper ils dus hotels han inoltrà anc autras partidas in recurs.
Nagin success da maisas radundas
Dus discurs vid ina maisa radunda sut la batgetta da la vischnanca n'hajan dentant betg purtà resultats, di ussa la possessura da l'areal e patruna da fabrica dal project, la Chris Silber SA. Ils adversaris fetschian tut per impedir il project. Uschia n'acceptian els betg la decisiun dal pievel che haja ditg cleramain gea al project dad in hotel da sanadad e dad ina nova chasa per la Clinica Gut.
Ils adversaris, ils 2 hotels Kulm e Palace na vulan actualmain betg prender posiziun. Quai pervia chi sa tractia dad ina procedura giuridica pendenta. Quai ha ditg Jörg Röthlisberger da l'agentura da communicaziun dals 2 hotels a Radiotelevisiun Svizra Rumantscha RTR. Pli tard mettian ils hotels lura sin maisa lur opiniun en chaussa.


text:
Teater a Sedrun en sala dalla scola las dumengias, ils 23 e 30 da schaner ed ils 2 e 6 da fevrer. - Sogn Willibald - Drama historic en 5 acts ord il 18avel tschentaner. - Denter ils acts producziuns da cant e musica. - La societad da mats Tujetsch
«Sogn Willibald a Sedrun»
(Corr.) En preschientscha d’in numerus publicum, dalunsch e datier, ha la ludeivla Cumpignia da mats Tujetsch purschiu la dumengia vargada enzacontas aschi emperneivlas uras, ch’ils giuvens dramatichers meretan cumpleinamein entginas lingias da renconuschientscha per lur stupentas prestaziuns. «Sogn Willibald» ei in drama, che corrispunda veramein al profund senn religius e moralic dil pievel tujetschin. L’elecziun da quel ei en quei grau dada e segirescha ordavon il necessari anim tier ils giugadurs, l’emprema cundiziun, sch’igl effect duei penetrar ils cors da tuts aspectaturs. Bein in e scadin ha applaudiu tier la fin sut l’impressiun, da haver raccoltau ina reha morala, che selai trer tgunschamein ord la representaziun. Tras l’entira acziun sepresenta d’ina vart la buontad sezza, che anfla reha pagaglia. Da l’autra vart vegn la schliatadad personificada en in grond contrast, che cloma sur dad ella il beinmeritau castitg. L’entira acziun porscha ualti bia variaziun e per part vivas scenas. Per buca prender igl interess als aspectaturs tiers las proximas producziuns, cunvegn ei da desister d’ina skizza dil drama.
Gest aschi generala ei stada la secunda impressiun, bandunond la sala teatrala da Sedrun. Ils giuvens mimichers han caracterisau senza excepziun lur rollas sin stupenta moda e la capavla direcziun ha pari tschentau mintga um en il dretg post. Quei ei stau ton pli grev, ch’ins ha sper entginas paucas forzas da vaglia habilitad stuiu trer tier tut giuvens, ch’ein aunc mai passai si publicamein. Mo gest la gronda part da quels ha dau sia caussa aschi natural, ch’els empermettan bia pigl avegnir. Perschuadius, che singuls giugadurs fussen meriteivels da vegnir menziunai specialmein, mo ch’els laghegian tuttavia buc suenter laud persunal, secuntenta il scribent da questas lingias da gratular a tuts participonts ed alla nunstunclenteivla direcziun tier lur cumplein success.
Tut laud era a cantadurs e musicants, che han cumpleinamein empleniu ora stupent las pausas e purschiu ad amitgs dalla musica in dubel deletg. Bein tuts aspecturs, principalmein quels da pli lunsch, vegnan a haver exprimiu lur buna impressiun ad in ulteriur publicum, aschia ch’igl ei da spetgar, che biars diregian lur pass viers Sedrun tier ina dallas proximas producziuns. Ina schlitada en Tujetsch ei en sesez in grond divertiment per in che ha sentiment per la bellezia dalla natira, che quella biala vallada alpina porscha ussa en siu vestgiu d’unviern. E sch’in manegia, ch’in drama d’in sogn porschi stagn pauc per siu humor, anfla el abundonta recreaziun en legra cumpignia dils Tujetschins.
Da menziunar eis ei plinavon che la sala da teater ei vegnida renovada radicalmein e porscha ussa abundont plaz ad in numerus publicum. Las scenarias novas ein bein gartegiadas, ils costums veramein bials, dus facturs da gronda impurtonza, per segirar il dretg effect d’in drama. Cuort detg, la ludeivla Cumpignia da mats da Tujetsch sa porscher en tuts graus enzatgei da vaglia ed ei meriteivla da saver producir danovamein avon sala fulanada.
C.-
Sala da teater en casa da scola Sontget/Dulezi
Ils 15 da schaner 1911 rapport’il signur president communal alla ludeivla vischnaunca ch’ils giuvens mats fagessien bugen diever dil tschaler dalla casa da scola a Sedrun per far teater etc. e damondan dalla ludeivla vischnaunca la lubientscha dad arranschar en il tschaler per tal intent.
Suenter haver discussionau quella caussa, concluda la vischnaunca da ranschar en il tschaler scola per diever dalla ludeivla vischnaunca e dils mats, per tener radunonzas da vischnauncas etc.


text:
La mira da l' inscunter era da vegnir a savair l'opiniun da la Confederaziun a reguard il tema medias rumantschas. Sin dumonda da RTR resumescha l'Uffizi federal da cultura las pretaisas da la Confederaziun:
- La diversitad mediala duai esser garantida. L'agentura da novitads Rumantscha (ANR) duess survegnir ina basa largia e solida, sco er ina atgna direcziun publicistica.
- I duai dar ina gasetta stampada, che cumpara pliras giadas l'emna.
- Las medias duessan evitar purschidas parallelas. Vul dir: Ina pagina da novitads rumantscha en la rait basta.
- La soluziun futura duai contribuir e promover la lingua e cultura rumantscha ordaifer il Grischun.
- Ils daners duain vegnir investids surtut en cuntegns.
Effizienza u independenza?
Durant il discurs haja sa mussà, che tut ils participants vulan ina gasetta independenta, surregiunala e stampada, di l’Uffizi federal da cultura. El metta pais sin il fatg, che l'ANR restia independenta. Perquai duessan els era survegnir in agen schefredactur.
L'Uffizi pretenda dentant er, ch’ils daners vegnian imponids surtut per cuntegns. Tut duess vegnir uschè effizient sco pussaivel. Quai discurra per ina agentura sut tetg da RTR. Pussibel fiss dentant era, dad unir mo l'administraziun e la coordinaziun sut in tetg. Las redacziuns restassan vinavant independentas.
Proxims pass
La Lia Rumantscha vegnia uss ad analisar diversas variantas per las medias rumantschas, di l'Uffizi federal da cultura. Ulteriuras sesidas vegnan ad esser durant l'atun. Il termin per in plan concret è ils 31 d'october. Fin là sto la gruppa da lavur preparar in model, che correspunda a tut las premissas ed als basegns dals Grischuns e Grischunas. Sche tut ils uffizis èn d'accord, vulan els metter enturn il model preschentà fin il 2019.
RR Actualitad 12:00


text:
Ils organisaturs dal Tour de Ski a Lai, tiran suenter la clusiun uffiziala dal quint ina bilantscha postivia da l'ocurrenza. Quai malgrà che las 3 etappas da quest onn n'han betg attratg tants aspectaturs. L'occurenza ha gì lieu sur la midada da l'onn a Lai.
Grazia a las contribuziuns da sustegn regiunalas e chantunalas, ils daners da la FIS e da sponsurs hajan ins pudì cuvrir las expensas da 1,2 milliuns francs. Quai han ils organisaturs communitgà la gievgia. La garanzia da deficit na saja perquai er tar la terza ediziun dal Tour de ski a Lai betg vegnida duvrada.
Entant viagian gia las preparativas per la proxima ediziun dal Tour de ski a Lai che ha lieu la fin d'emna dals 28 e 29 da december 2019.
RR novitads 10:00


text:
Il 54avel inscunter da chapellas a Landquart
-
Gievgia, 25.1.2018, 19:00
In eveniment da tradiziun.
Legenda da maletgs:
srf.ch
Mintg'onn ha l'entschatta da schaner lieu in dals eveniments ils pli impurtants per ils amis da la musica populara: l'inscunter da chapellas a Landquart. Quest onn è quel vegnì organisà per la 54 avla giada.
Da la partida èn stadas furmaziuns sco ils «Grischuna Ögeler», la «Oberbaselbieter Ländlerkapelle», «Ils Janischs», la chapella «Erni», la chapella «Oberalp» ubain la chapella «Alp Laret». Nus avain preparà in'ura cun ina schelta dals tocs da quella sairada. Preschentads vegnan els da chapellas grischunas, svizras e da Salzburg.
Ils titels en l'emissiun


text:
Il ciclist talian, Vincenzo Nibali ha demonstrà oz sias qualitads da raiver. Il victur dal Tour de France 2014 ha gudagnà solo la 19avla etappa dal Tour 2015. Curt avant l’ultima ascensiun a La Toussuire, ha Nibali laschà star ses ultim concurrent, il Franzos Pierre Roland. Lez manava la cursa fin che Nibali ha pudì suenter ad el en l’ultima cursa a val da l'etappa dad oz – la terza etappa en las Alps.
Quintana ha fatg bun temp
Il leader Crhis Froome n’ha betg pers bler temps. Il Columbian Nairo Quintana ha attatga Froome en l’ultima ascensiun. Il Brit n’ha dentant betg laschà distanziar el memia fitg. La fin finala ha Froome pers «be» ina mesa minuta sin Quintana en l’arrivada, uschia ch’el ha anc in avantatg da 2:38 minutas sin il Columbian. Vul Nairo Quintana gudagnar anc il Tour de France, sto el lantschar l’attatga decisiva damaun sonda durant l’ascensiun sin la Alp d’Huez.
Frank da nov sin plazza 7
Ina buna prestaziun ha ina giada dapli mussà il Svizzer, Mathias Frank. Il ciclists da l’equipa IAM è vegnì 14avel cun in retard da 5:02. El è ussa 7avel en il classament general, cunquai ch’il Brit Geraint Thomas ha pers bler temp en l’etappa dad oz.
RR novitads 18:00


text:
L'emettur statal da la Corea dal Nord haja annunzià che la communicaziun cun la Corea dal Sid vegnia activada la mesemna, tant il ministeri da defensiun a Seoul. Pjöngjang veglia communitgar directamain cun Seoul.
La basa per questa decisiun è stada l'offerta da discurs che Kim Jong Un ha fatg il glindesdi. Sinaquai aveva la Corea dal Sid proponì in inscunter sin aut nivel che pudess avair lieu ils nov da schaner. Concret sa tracti d'in discurs davart la pussaivla participaziun da la Corea dal Nord als gieus olimpics ma er per meglierar las relaziuns internas entaifer la Corea.
RR novitads 08:00


text:
Bunamain 400 fugitivs èn arrivads la sonda al port da la citad Catania en Sicilia. Ils fugitivs eran vegnids salvads il venderdi da l'organisaziun d'agid MOAS sin la mar mediterrana.Tut en tut sajan il venderdi da quai da 3’000 fugitivs vegnids spendrads, quai ha annunzià la guardia da costa taliana.
L'organisaziun medis senza cunfin aveva manà il venderdi 6 baras sin la Sicilia. Da raschun eran las baras gia dapi plirs dis en la mar avant la costa da la Libia. Quest onn èn gia dapli che 1’000 fugitivs morts cun empruvar da traversar il mar mediterran.
RR novitads 12:00


text:
L'Unesco ha decidì mardi saira a Paris, ch'il label d'Unesco resta tar il Reservat da Biosfera Engiadina Val Müstair. Quai definitivamain.
Enfin ussa aveva il Reservat da Biosfera il label be cun la cundiziun da stuair etablir anc ina zona da tgira enturn il Parc Naziunal. Quai n'era betg gartegià causa che Zernez e S-chanf avevan ditg na a la zona da tgira sin lur territoris.
In grond di per tut ils partenaris
Ils trais partenaris actuals dal Reservat da Biosfera Engiadina Val Müstair, il Parc Naziunal Svizzer, il parc da natira Biosfera Val Müstair e Scuol, han dentant pudì realisar passa 2/3 da la zonda da tgira enturn il Parc Naziunal. Quai ha persvadì ils experts a Paris.
Per la manadra dal Reservat da Biosfera Engiadina Val Müstair, Angelika Abderhalden, pissera la decisiun da Paris per in grond di per il reservat da Biosfera. Ella na vess betg spetgà ina decisiun uschia positiva e senza novas cundiziuns ha ditg Abderhalden envers Radiotelevisiun Svizra Rumantscha RTR.
Uss possian ils trais partenaris regiunals dal reservat sviluppar vinavant quel cun la garanzia dal label d'Unesco.
RR novitads 12:00


text:
Facciamo un tuffo nel passato e parliamo de “La Sbrufadùra”
Facciamo un tuffo nel passato e parliamo de “La Sbrufadùra”
“La Sbrufadùra”
Anca se a vède le büše che gh’è süle strade pararéss no, le nòste strade adèss ièn tüte fai cun l’asfàlte.
Fina ai ani sesànta però in paìš ièrun fai o cun i sasi de rìsa o cun le du cardèše centrài fai cun le béule per faghe pasà insìma le röde dèi cari e tüte el rèste de tèra batüda.
Püdì imaginàve d’estàde che pulver che se levèva e le pòre done che se setèva davanti a l’üss de ca’ per ciapà un brišinén de aria i tegnìun suta la cadréga de legne un padlutén cun indrèn l’acqua per bagnà in tèra, fina a quande pasèva la sbrufadùra.
Prima che rüvèva i camion pasèva un carr cun sü una bùta cargàda cun l’acqua del foss e la spanteghèva cun un bèl gète sü tüta la strada.
La prima roba che te sentìvi l’èra el tipiche prufüme dèla pulver bagnàda (per me l’èra no udù...), pö el colde che se levèva dala tèra bagnada e ala fen un brišinèn de frèscüra.
Quande rüvàde el prugrèss, le strade ièn stai sfaltàde, i cari iàn lasàde el poste ai camion e per un po’ d’ani la sbrufadùra l’è pasàda amò, l’è che invece che purtà frèsche la levèva püsè colde de prima.
Ala fen l’è finida nel deposite del Cumön e pö dal rutamàte, insèma a tanti nosti ricordi de giuentü.
Enrico Vignati
Condividi l'articolo su
Riproduzione Riservata


text:
In stil da manar ferm tar ils Tories e giustia sociala tar Labour: Uschia pudessan vegnir resumadas las duas posiziuns, ch’èn resultadas da las duas intervistas da televisiun cun la primministra Theresa May ed il schef da l'opposiziun Jeremy Corbyn. Radund in’emna avant las elecziuns han ils dus schefs da las pli grondas partidas sa posiziunads.
May, la meglra per trair tras il Brexit
La primministra Theresa May ha sa preschentà en in’emissiun mussada da Channel 4 e Sky News sco la meglra per manar la Gronda Britannia or da l’Uniun Europeica. Cun ella na vegnia betg a dar ina cunvegna «per mintga pretsch» en las tractativas da Brexit. Impurtant saja da survegnir la controlla da l’immigraziun.
Corbyn, quel cun l'egl per la politica interna
Il schef da l'opposiziun Jeremy Corbyn perencunter ha accentuada la politica interna cun investiziuns en la furmaziun, l’educaziun, il sistem da sanadad e la polizia. Suenter l’attentat da Manchester da l’emna passada ha Corbyn intunà quant impurtant ch’in midament en la politica da l’exteriur dal pajais saja.
Las elecziuns parlamentaras als 8 da zercladur
Ils 8 da zercladur elegia la gronda Britannia ses nov parlament. En avrigl era la primministra Theresa May s’expressa per eleger in nov parlament en Gronda Britannia. In di suenter ha la chombra dals deputads dat ses consentiment.
May vuleva rinforzar tras las elecziuns sia posiziun sco primministra. Sche quai la gartegia n’è tenor observaturs betg uschia clar sco anc al cumenzament dal cumbat electoral.
RR novitads 07:00


text:
75 onns OLMA
- Gievgia, 12.10.2017, 8:40
-
Emprima emissiun:
- Gievgia, 12.10.2017, 8:40, RTR
Dapi il 1943 datti gia l'exposiziun OLMA. El decurs dals davos 75 onns hai da inqual midada e svilup. Igl essenzial è dentant adina stà il medem: I va per sa scuntrar ed avair in bun temp.
Per ils songagliais èsi la tschintgavla stagiun. Per ils auters simplamain ina fitg gronda exposiziun.
Ozendi è l'OLMA perfin la pli gronda messa d'exposiziun da l'entira Svizra. L'onn passà ha ella dumbrà 365'000 visitaders. Il record da visitaders ha l'OLMA dentant dumbrà il 1983 cun 450'000 persunas.


text:
Perquai ch'il tunnel dal San Bernardino è serrà, vegn il traffic sin quest traject svià sur il Pass dal San Bernardino. Camiuns ed er auto-rulottas na dastgan però betg viagiar sur il pass (vehichels sur 3,5 tonnas).
Tuttina ha er il traffic vers il Pass dal San Bernardino stagnà: Uschia è il traffic la A13 tranter Cuira e Realta stada surchargiada. L'access a la A13 sin l'autezza da La Punt/Rehanau è stà serrà la gronda part dal di. Tranter Spleia e Valragn ha il TCS annunzià ina colonna da 12 km. Plinavant è er la via principala tranter Nufenen e Valragn e tranter Sufers e Spleia stada serrada serrada perquai ch'il traffic era surchargià. Er vers il Lucmagn è il traffic stà surchargià fin il suentermezdi, uschia ha quel stagnà tranter Glion e Trun.
Lungas colonnas sin il traject dal Gottard
Perquai ch'il tunnel dal San Bernardino è serrà, sa concentrescha il traffic da Tschuncaisma da quest onn vers il sid anc pli ferm sin il traject tras il tunnel dal Gottard. La pli lugnga colonna è vegnida annunziada cun 25 km avant il portal nord dal tunnel. Il temp da spetga ha muntà fina 4 uras. Sin il traject vers il tunnel dal Gottard hai ultra da quai er anc dà ina colonna da fin a 6 km avant il tunnel dal Seelisberg. Pervi d'in auto cun ina panna è il tunnel dal Gottard schizunt stà serrà per in curt mument.
Colonna da record
Avant il tunnel dal Seelisberg – nua ch'il traffic dal nord en il sid vegn reglà – hai er dà ina colonna da 6 km. Sch'ins quinta quests 6 km tar ils 22 km ch'i ha dà il medem mument avant il portal nord dal tunnel dal Gottard, lura munta la stagnaziun dal traffic da Tschuncaisma a 28 km.
Tenor viasuisse hai dà l'ultima giada ina colonna da 28 km la Tschuncaisma dal 1999. Era quella giada era il tunnel dal San Bernardino serrà – pervi d'auazun.
Er avant il portal dal sid è sa furmada ina colonna da bun 4 km tranter Quinto ed Airolo. Il temp da spetga ha muntà là a var 50 minutas. Entant sa normalisescha la situaziun cuntinuadamain.
San Bernardino serrà fin ad in'emna
Fin ad in'emna resta il tunnel dal San Bernardino serrà suenter ch'in autobus ha brischà. Quai ha ditg in expert da l'Uffizi federal da vias Astra. Il venderdi suentermezdi ha in autobus tudestg che charrava en direcziun nord cumenzà a brischar curt avant ch'el è stà or dal tunnel. Las 22 persunas a bord han pudì bandunar l'autobus ed il tunnel. Duas persunas han gì ina tissientada da fim.
RR novitads 06:00++


text:
A Bever ha la Viafier retica cumenzà oz cun las lavurs da construcziun per il segund vial tranter Bever e Samedan. Il vial dubel lubescha tranter auter cruschadas da trens, uschia ch'il temp da viadi tranter Landquart e San Murezzan vegn pli curt en l'avegnir.
Plinavant curseschan ils trens da la lingia d'Alvra e quels da l'Engiadina en l'avegnir independentamain in da l'auter. Quai è tenor la Viafier retica ina buna premissa per tegnair en meglier l'urari.
Las lavurs vid il tschancun dad 1,4 kilometers custan en tut 52 milliuns francs. Là èn er cumpigliadas las lavurs per sanar ed engrondir la staziun da Bever, che survegn in nov perrun e sutpassadi. Finamira è dad avrir il segund vial enfin l'atun 2019. La nova staziun da Bever duai lura esser a fin sin l'atun 2020.
Cunquai che l'entir project vegn realisà en il rom dal project d'infrastructura «Step 2025» da la Confederaziun, surpiglia quella era la finanziaziun dals 52 milliuns francs.
RR novitads 12:00


text:
El rösa (ciamaa anca rosa) l'è vön di culur del speter che l'omm al pö vidé.
L'è un culur russ-ciar, che al tö 'l nom del fiur ch'al gh'haa l' istess nom. Segond di indagen in Europa e ind i Stat Üni d'America, el rösa, specialment quand che al ven metüü insema al bianch o al blö ciar, a l'è el culur püssé söciaa a la feminilità, al dulz, a la giuventü e a la sensibilità. Tütavia, quand che al viene cumbinaa cunt el viöla o 'l negher, al ven söciaa a l' erutism e a la sedüziun.
El rösa l'è staa druaa cunt un nom 'me prima völta ind el tard XVII secul.


text:
Quacras
Quacras è ina noziun collectiva per pliras gruppas d’utschels entaifer l’urden dals utschels-giaglina (Galliformes). Cun in’autezza da ca. 20 cm furman las quacras las spezias las pli pitschnas entaifer quest urden. Las quacras vegnan adina pli popularas sco animals da chasa, perquai ch’ellas dovran damain plaz che autras giaglinas; lur ovs e charn valan sco delicatessa. Adattadas per tegnair sco animal da chasa èn la quacra nanina, la quacra giapunaisa e la quacra da tschof.
Quest artitgel dat ina survista da tut las gruppas d’utschels cun num ‹quacra›. Entaifer la sistematica da la biologia designescha il term percunter be il gener da las quacras da terra (Coturnix) u è schizunt reservà per la spezia indigena (Coturnix coturnix).
Cuntegn
L’urden dals utschels-giaglina[modifitgar | modifitgar il code]
Tar l’urden dals utschels-giaglina tutgan 5 famiglias. Auter ch’ils fasans èn quai tut famiglias na-europeicas, oriundamain da chasa en l’Africa (p.ex. la giaglina perlada), en l’Asia u en l’America. Tranter ellas è gia da chattar l’emprima giada il num ‹quacra›, numnadamain per la famiglia da las quacras da dents (Odontophoridae). Questa famiglia cumpiglia 9 categorias e 31 spezias ed è da chasa en l’America dal Nord e dal Sid. Las singulas spezias sumeglian bain a las pernischs ed al gener da las quacras, ma ellas èn be parentadas dalunsch cun quellas. La pli enconuschenta spezia da las quacras da dents è bain la quacra da tschof che vegn magari tegnida tar nus en volieras. Ins la chatta dentant bler main savens sco animal da chasa che la quacra giapunaisa e la quacra nanina.
La famiglia dals fasans[modifitgar | modifitgar il code]
Ils fasans (Phasianidae) furman per lunsch or la gronda famiglia entaifer l’urden dals utschels-giaglina. Sper ils fasans sco tals cumpiglia questa famiglia tranter auter las giaglinas, las pernischs, ils galdins, las giaglinas selvadias, ils pavuns e las quacras. Sper las spezias ch’appartegna a las quacras da terra datti radund diesch differentas spezias cun il num ‹quacras› che giaschan sistematicamain ordaifer quest gener. Tuttas èn da chasa en l’Africa u en l’Orient Extrem.
Il gener da las quacras da terra[modifitgar | modifitgar il code]
Il gener da las quacras da terra (Coturnix) cumpiglia otg spezias. Tut las quacras da terra han ina statura pitschna e plitost radunda ed ina cua fitg curta, cuvrida da las alas.
Las quacras sa nutreschan da sems e d’insects. Il gnieu bajegian ellas en ina rusna guliva, nua che la giaglina metta 8–13 ovs. Ils pulschains naschan suenter 17 dis.
La suletta spezia indigena è la quacra europeica, er numnada be quacra (Coturnix coturnix). Che la quacra era ina giada in utschè fitg derasà ed enconuschent tar nus tradescha la poesia Il cont della quacra[1] da Giacun Hasper Muoth. Ozendi è la quacra europeica selvadia periclitada fermamain.
La quacra giapunaisa (Coturnix japonica) vegn tegnida tar nus sco furnitura d’ovs e da charn. Ina suletta giaglina producescha radund 250–300 ovs per onn. Tant ils ovs sco la charn da la quacra giapunaisa valan sco delicatessas e vegnan duvrads savens en la haute cuisine. L’element distinctiv il pli bain vesaivel per differenziar la giaglina ed il cot da la quacra giapunaisa è il maletg dal pèz: tar la giaglina è quel taclà, entant ch’il pèz dal cot è cler e brin-cotschen.
Populara sco utschè decorativ è la quacra nanina, er numnada quacra chinaisa (Coturnix chinensis). Cun ina paisa da be 45 fin 70 grams ed in’autezza da ca. 14 cm furman las quacras naninas la spezia la pli pitschna entaifer las quacras.
Tegnair quacras sco animals da chasa[modifitgar | modifitgar il code]
Quacras vegnan pli e pli popularas sco animals da chasa, perquai ch’ellas dovran pauc spazi en cumparegliaziun cun las giaglinas. Entant che las quacras vivan en la natira plitost en il zuppà, pon ellas daventar detg famigliaras en il chaset. Impurtant è ch’ins las tegnia en moda adequata e sa fatschentia avunda cun ellas. En la natira cuntanschan las quacras ina vegliadetgna da radund dus onns; tgiradas bain pon ellas cuntanscher en il giagliner ina vegliadetgna da tschintg onns.
Annotaziuns[modifitgar | modifitgar il code]
- ↑ Il cont della quacra sin Wikisource


text:
L'uniun svizra per policists pretenda che tgi che smanatscha u saja violent envers policists survegnia en futur chastis pli severs. Las leschas dal cudesch da dretg penal na sajan betg pli contemporanas.
L'onn passà è stà l'emprim onn ch'i ha dà pli che 3'000 delicts en quest connex. Quai paria dentant d'interessar nagin, ha il secretari general da l'uniun Max Hofmann scrit. Las propostas dal Cussegl federal per armonisar ed augmentar ils chastis na tanschian betg. Uss speran ils policists sin il parlament a Berna.
RR novitads 14:00


text:
En la dumonda sco la situaziun da medias duai guardar ora en las regiuns gioga l’iniziativa da la «No Billag» ina rolla. Ils ins teman per las novitads regiunalas ed ils auters vesan ina schanza.
Sco Markus Horst, il co-president dal comité da «No Billag». Il martgà duai regular la diversitad di el. El saja persvas, ch'il martgà vegni era ad investir en las regiuns.
Las regiuns pon mo gudagnar cun l'iniziativa da la «No Billag». Il martgà liber vegn a regular il martgà da medias e mantegnair la diversitad.
Impussibel contra il cusseglier naziunal da la PCD e directur da la gruppa svizra per las regiuns da muntogna Thomas Egger. Ils emetturs en las regiuns sajan dependents per part fin sur 50% ed auters perfin per ¾ dals daners da la Billag, quai apunta perquai che na giaja betg da surviver sulet cun reclama.
L'iniziativa «No Billag» periclitescha l’existenza dals emetturs da radio e da televisiun en las regiuns. Quai fiss la mort per novitads regiunalas.
Thomas Egger tema, ch'il martgà vegnia centralisà. Mo là nua ch'i rendia vegnia investì e quai na sajan betg las regiuns. Uschè patescha la diversitad da medias. Però dementescha Markus Horst, i saja adina meglier ch'il martgà sa reguleschia da sasez. Uschè dettia qua adina dapli players quai sa mussia era en autras branschas.
En ina èn dentond èn omadus perina: tuts dus vulan ina gronda schelta, ina diversitad ed ina auta qualitad da medias. Mo ch'in di che quai vegn cuntanschì mo sche la «No Billag» vegn acceptada e l’auter di che precis quell’iniziativa saja la mort per novitads regiunalas.
RR actualitad 12:10


text:
Sco quai che l'Administraziun federala da duana communitgescha ha la pli gronda industria d'export svizra, la farma, danovamain fatg il pli grond augment, quai cun 17,1%. L'industria farmazeutica ha exportà medischinas e substanzas en ina valita da 9,2 milliardas francs.
Adina dapli vestgadira vegn returnada
Er laschà fastizs tant sin la vart dals exports sco er sin la vart dals imports ha la branscha da vestgadira, ils commerziants online sco per exempel Zalando. Il schaner è vegnì cumprà en l'exteriur textilias, vestgadira e chalzers en ina valita da 843 milliuns francs (+6,3% ch'il schaner 2016). Vitiers ha la martganzia returnada (resti che vegn tramess enavos) registrà in augment da 11,2% sin 305 milliuns francs. Las textilias èn la suletta branscha sper la farmazeutica e metals ch'è creschida.
L'industria d'uras svizra a exportà passa 11% damain il schaner. Quai è la svieuta la terz bassà dapi l'avust 2012.
RR novitads 10:00


text:
La cifra – 20 grams nuschs a di
- Mesemna, 29.11.2017, 10:15
-
Emprima emissiun:
- Mesemna, 29.11.2017, 10:15, RTR
Il Cussegl internaziunal per cussegliaziun da nuschs e fritgs setgs cun sedia a Barcelona ha laschà intercurir l'influenza che las nuschs pon avair sin la sanadad.
Il studi ch'è vegnì fatg sur tschintg onns inditgescha cleramain che nuschs, mandels, nitscholas ed auters cocs pon influenzar a moda positiva la sanadad. Las substanzas da las nuschs procuran per elasticitad da las avainas, quai ch'ha in effect positiv sin la sanadad.


text:
En cumparegliaziun cun il mais d'october èn quai 172 dischoccupads dapli. Quai communitgescha l'Uffizi per industria, mastergn e lavur dal Grischun.
Congual svizzer
En Svizra è la quota da dischoccupaziun creschida l'october da 3,0% sin 3,1% il november. Quai communitgescha il secretariat statal per economia Secretariat da stadi per l'economia (SECO). En cumparegliaziun cun il november da l'onn passà han dentant dapli persunas puspè chattà lavur.
La fin november eran s'inscrittas bun 137'000 persunas tar in Center regiunal per intermediaziun da lavur en Svizra. Quai èn 2'500 dapli che l'october.
RR novitads 09:00++


text:
Dapi che l’iniziativa per limitar secundas abitaziuns è vegnida acceptada il mars 2012, patescha il sectur da construcziun auta. Perquai èn ils impressaris da construcziun leds ch’il chantun investescha en las vias, sco Martin Casutt di. El è en suprastanza da l’uniun grischuna dals impressaris e represchentant per la Surselva.
Daners surtut per las vias principalas
2017 investescha il chantun 17 milliuns francs per mantegnair e 28 milliuns francs per renovar vias en Surselva respectiv en il district 6. La gronda part è per renovar las duas vias principalas: 14,3 milliuns èn per la via da l’Alpsu e 5,5 milliuns en la via dal Lucmagn. Per las vias da colliaziun datti 8,5 milliuns.
Forsa reducir persunal
Mo tuttina ston bleras interpresas da construcziun calcular bain. Quellas guardian alura suenter Pasca quanta lavur ch’ellas veglian surprender. I saja dentant era da quellas che stoppian probabel reducir il persunal, manegia Martin Casutt.
Emprendists da miradur mancan
In’autra situaziun che fa in pau quitads, sco igl è vegnì ditg a la radunanza dals impressaris da construcziun en Surselva, è che emprendists da miradur manchian pli e pli. E forsa ha quai in di consequenzas per la scola professiunala a Glion; vul dir: l’emprendissadi da miradur stuess ins lura far en in auter lieu.
RR actualitad 08:00