text:
Suvlaki, Gyros e Capretta – Kibbeling
- Gievgia, 14.12.2017, 10:15
-
Emprima emissiun:
- Gievgia, 14.12.2017, 10:15, RTR
En l'Ollanda datti savens pesch. Sin ils martgads dals pestgaders san ins cumprar il pesch frestg ord la mar. Kibbeling èn buccadas frittadas da merluz en panada.
Pascal Berther-Dekker ch'è oriunda da Bergen en l'Ollanda dal nord e che viva dapi 22 onns a Sedrun preschenta in recept da pesch da ses bab. Cun ses Kibbeling ha el fatg blers puncts tar las visitas ord la Val Tujetsch, tar ils Grischuns che n'enconuschan betg uschè bain las spezialitads ord la mar.


c: text/html

text:
Sco quai che las Viafiers federalas communitgeschan saja la surdada da duas concessiuns en il traffic a lunga distanza, ina midada da sistem cun consequenzas vastas per il sistem cumprovà dal traffic public. Vitiers crititgescha la SBB che la decisiun da l'uffizi federal da traffic n'haja nagina basa legala. Per stgaffir segirtad legala ha la SBB perquai inoltrà in recurs tar il Tribunal administrativ federal.
L'entschatta zercladur ha la Confederaziun communitgà da surdar las concessiuns per las lingias Berna-Bienna e Berna-Burgdorf-Olten a la BLS.
RR novitads 12:00

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Inhalt
Exteriur
-
Uschè paucs dischoccupads sco dapi 4 onns betg pli
En la zona da l'euro è il dumber da dischoccupads sin il pli bass nivel dapi stgars 4 onns. La fin settember eran tut en tut radund 17,3 milliuns persunas senza lavur. Quai èn 1,2 milliuns pli pauc ch'avant in onn.
La quota da dischoccupaziun en la zona da l'euro munta actualmain a 10,8%. Tenor l'uffizi da statistica europeic èn las quotas da dischoccupaziun las pli autas en Grezia cun 25 ed en Spagna cun 21,6%. Il pli bass è la quota en Germania cun 4,5%.
RR novitads 14:00


text:
Tge munta il dresscode «casual»?
- Venderdi, 24.6.2016, 11:15
-
Emprima emissiun:
- Venderdi, 24.6.2016, 11:15, RTR
Il schef envida ad ina grillada. Super, ma il dresscode munta «casual». Tge dastgan ins trair en?
Casual munta luc, cumadaivel, informal. Trair en dastgan ins dentant tuttina betg tge che para u plascha ad ins. Umens cun chautschas curtas e dunnas cun rassas mini n'èn betg vestgidas «casual». Tge resti è propi casual e pertge dovran ins insumma dresscodes? Quai declera Irena Nigg, scheffa da l'atelier d'emprendissadi per la creaziun da vestgadira.


text:
Rezia cantat – emprimas chanzuns da patg
Questa fin d'emna è Chiavenna il lieu ospitant da la 26avla Festa da chant chantunala.
Legenda da maletgs:
Rezia cantat - Festa da chant chantunala a Chiavenna
RTR
116 chors dal Grischun, da la Svizra Bassa e da la Lumbardia sa participeschan a questa festa. En quatter baselgias vegnan las chanzuns da patg dadas, en auters lieus e sin piazzas vegn chantà liber. D'udir èn era sis concerts da festa.
RTR è da la partida, registrescha las producziuns da patg e rapporta da la festa. Il segund Artg musical spezial da Chiavenna porta impressiuns da la festa, discurs cun chantadurAs ed emprimas chanzuns da patg.
Ils titels en l'emissiun
Redacziun: Giusep G. Decurtins


text:
Interpresas svizras ston surpigliar lur responsabladad davart dretgs umans e la protecziun d'ambient er tar activitads en l'exteriur. Quai è cler per il Cussegl federal, ed el renconuscha uschia il punct central da l'iniziativa «Per interpresas responsablas - per proteger ils uman e l’ambient».
Per il Cussegl federal va l'iniziativa dentant memia lunsch, en spezial sch'il concern svizzer sto star bun per in donn ch'ina societad affiliada ha fatg en l'exteriur. Concerns svizzers fissan tenor l’iniziativa responsabels senza esser participads directamain a la fatschenta operativa.
Il Cussegl federal propona da refusar l'iniziativa «Per interpresas responsablas - per proteger ils uman e l’ambient» senza cuntraproposta.
RR novitads 15:00


text:
Fin da la navigaziun principala
Entschatta dal navigatur
«Gansabhauet»
Descripziun
Il «Gansabhauet» è in'occurrenza tradiziunala, enconuschenta sur la regiun or, che ha lieu mintgamai ils 11 da november, il di da Son Martin, a Sursee. Oravant tut umens giuvens, ma er intginas dunnas emprovan da tagliar giu cun in sabel mut il chau d'ina auca morta ch'è pendida si vi dal chau. Ils umens e las dunnas na vesan nagut perquai ch'els ston trair en ina chapitscha cun barlocca sur la fatscha giu. Ultra da quai portan els ina mascra d'aur en furma da sulegl ed in mantè cotschen. Avant ch'els exequeschan lur sulet culp, palpan els cun moviments maladesters la posiziun da l'auca per chattar il lieu optimal per il culp. Per la successiun vegni tratg la sort. Fin che las duas aucas èn stgavazzadas, vegnan per regla fatgs tranter tschintg e ventg culps. Lieu d'acziun è ina tribuna davant la chasa communala, nua che var 3'000 aspectaturas ed aspectaturs spetgan. Il program accumpagnant cumpiglia differents gieus per uffants e per giuvenils sco raiver sin stangas, cursas en il satg u far grimassas – numnà «Chäszänne» perquai ch'ils uffants survegnan per lur grimassa («Zänni») preschentada in toc chaschiel («Chäs»). La finiziun da la festa da Son Martin fa il cortegi cun glischs da ravas («Räbeliechtli»), in cortegi da glisch cun laternas fatgas da ravas tardivas, sco er pasts festivs cun tratgas preparadas cun aucas en la chasa communala ed en las ustarias dals conturns. Ils origins da questa tradiziun n'èn betg clers, pon dentant vegnir situads en il temp medieval tardiv. Enturn l'onn 1820 è l'usit svanì da las tradiziuns localas viventas, avant ch'el è vegnì reactivà l'onn 1863.
Gallaria d'illustraziuns
Referenzas e dossier
- Publicaziuns
Edgar Harvolk: «Strangulatio Anserum». Meinungen und Materialien zu einem volkstümlichen Wettkampfspiel. In: Bayerisches Jahrbuch für Volkskunde. München, 1978/79, p. 95-101
Stefan Röllin: Gansabhauet in Sursee. In: Das Jahr der Schweiz in Fest und Brauch. Ed. Rolf Thalmann. Zürich, 1981, p. 263-264
Erik de Vroede: Menschen spielen mit Tieren. Ganswurf, Gansritt, Hahnenschlagen. In: Mensch und Tier. Kulturwissenschaftliche Aspekte einer Sozialbeziehung (Hessische Blätter für Volks- und Kulturforschung 27). Siegfried Becker, Andreas C. Bimmer. Marburg, 1991, p. 61-81
Martina Odermatt: Nach sechs Schlägen wars vorbei. In: Luzerner Zeitung, 12. November 2016, p. 24
Claudio Zanini: Die 13 bringt ihm wieder Glück. In: Neue Luzerner Zeitung, 12. November 2015, p. 25
- Dossier
- Gansabhauet
Ausführliche Beschreibung Ultima modificaziun: 04.06.2018
Dimensiun: 396 kb
Tip: PDF
- Gansabhauet


text:
Aurelio Casanova deplorass sch'i na dess betg pli «La Quotidiana» la fin da l'onn, sco quai che la Somedia smanatscha. Perquai vul il deputà da la PCD e president communal da Glion tutgar il puls a la regenza grischuna. El dumonda concret:
- Quant fitg è la regenza interessada vid ina gasetta rumantscha?
- Vesa la regenza la necessitad d'ina gasetta rumantscha en il Grischun?
- Tge pussaivladads d'in sustegn finanzial vesa la regenza?
Sia dumonda inoltrescha el durant la proxima sessiun dal Cusseg grond, che cumenza ils 12 da zercladur. Ina resposta dat la regenza a scrit - dentant pir suenter la sessiun.
I na va betg mo per ina gasetta - i va per la cultura rumantscha.
«I saja impurtant che la Rumantschia haja era vinavant ina gasetta, pertge uschiglio giaja la lingua scritta a perder», argumentescha Aurelio Casanova. Tenor el avess il chantun Grischun la pussaivladad da sustegnair finanzialmain «La Quotidiana» via la promoziun da lingua e cultura.
Tractativas davos las culissas
Sut il timun da la Lia Rumantscha vegn contractà davos las culissas surtut per evitar la fin da «La Quotidiana» gia la fin da l'onn. La Lia Rumantscha è en discurs cun l'Uffizi federal per cultura ed il chantun Grischun.
Era la politica federala sto sa fatschentar cun la gasetta rumantscha: Martin Candinas (PCD) ha inoltrà in'interpellaziun en il Cussegl naziunal.
RR actualitad 07.00


text:
L'Ucraina...
Bun 6 emnas suenter l'attatga globala da cyber "WannaCry" ha ina ulteriura attatga bloccà plirs tozzels interpresas surtut en l'Ucraina. Era la Russia, l'Engalterra e l'India èn pertutgads da l'attatga da cyber. Tenor emprimas enconuschientschas sa tracti d'in virus che blocchescha computers. Cun ina summa da daners pon ins lascher debloccar ils computers.
...ed era la Svizra
Da la Svizra è fin ussa la firma da reclama Admeira pertutgada dal virus, quai ha l'interpresa communitgà per twitter.


text:
En in final piz a cup ha Muriel Hüberli da Scuol cuntanschì sco terza l’arrivada a S-chanf, avant Claudia Schmid.
Partenza per l'emprima giada davent da Promulins
Il traject da 17 kilometers ha cumenzà per l’emprima giada davent da l’arena da sport Promulins enstagl, sco ils ultims onns, davent da la plazza aviatica a Samedan.
991 curriduras eran s’annunziadas per la cursa da dunnas 2015 e per l’emprima giada èn ellas partidas cun il sistem da bloc.
Proxima dumengia segua la gronda cursa populara da Malögia fin a S-chanf, la 47avla ediziun dal Maraton da skis engiadinais.
RR sportissimo 17:00


text:
Dacurt ha RTR dastgà accumpagnar Ervin Monn sin in viadi per fotografar muntanellas. A Valtgeva sur Sedrun eran intginas sin la crappa en ina gonda. Ina dad ellas è schizunt cumparida cun in pitschen. El giaja adina puspè en ils medems lieus per pudair chattar in bun motiv. Mintgatant stoppia el era spetgar bleras uras fin ch’el possia far fotografia speziala, di il fotograf da Camischolas / Tujetsch.
Duas serps che copuleschan
Ina da sias fotografias las pli spectacularas è probabel quella cun duas serps, duas vipras cruschadas. El haja observà la copulaziun durant ina mes’ura, e las serps sajan s’avischinadas fin 20 - 30 cm. Pervia da quests muments spezials perdian ins perfin la tema da serps.
Objectiv da 600 mm
Monn fotografescha dapi 30 onns. El lavura savens cun ina camera cun teleobjectiv da 600 mm. Las bellas fotografias possia el far la damaun e la saira. Impurtant saja dad avair ina buna glisch. Sch’i dettia memia fitg sulegl, sche haja quai turbulenzas en l’aria e perquai na vegnia la fotografia betg adina clera.
RR actualitad 08:00


text:
Cun la primavaira cumenza er il temp da sgular per ils pollens. E cun quai temp cumenzan era adina dapliras persunas a reagir allergic. Tenor il center d'allergias Aha! patescha gia mintga 5avel da la strucca da fain.
Damaun vul il center Aha! perquai sensibilisar la populaziun per quest tema, en rom dal di d'allergias naziunal. En pliras staziuns vegnan repartids fegls sgulants. Quels dattan tips co ir enturn cun allergias e co pudair evitar allergias.
Avant tschient onns pativa strusch insatgi da pollens, constatescha il center d’allergias. Oz possian persunas en tuttas vegliadetgnas dentant patir da pollens. Las raschuns per quai augment n’èn anc betg scleridas.
RR novitads 12:00


text:
07 02
Ol dé 7 de febrér l'è 'l 38 dé de l'an del calendare gregorià; manca 328 (329 si l'an al è biseest) dé a finí l'an.
Ul dí 7 de febrér al è ul dí da pòost 38 dal an dal calendari gregurian; i manca 328 (329 si l'an al è biseest) dí a finí l'an.
Nom del dé in diferenc dialecc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Aenimenc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
1946 - Barcelona: ol résim franchesta, col pretest de l'esplosiú d'ü petard a la Üniversità de Barcelona, al cumensa öna düra repressiú contra i Stödénc catalanist.
Nassimenc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
1812 - Landport (Hampshire, Anglatèra): Charle Dickens, scritur Angles (m. 1870.
Necrolòse[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
1536 - castel de Kimbolton, Huntingdonshire (Hunts, Anglatèra): Caterina d'Aragó.
Feste[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.


text:
896
Avveniment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Se succeden al pontificaa tre papa: el Formos, el Bonifazi VI e 'l Steven VI.
- 21 febrar: l'imperador Arnolf de Carinzia el conquista Roma.
- 22 febrar: el papa Formos l'incorona l'Arnolf imperador
- In marz, l'Arnolf el tacca la città de Spolee, difenduda de l'Ageltrud, mader del sò nemis, el Lambert de Spolee. Ferii in d'on combattiment, el retira l'esercit e 'l torna in Germania.
- 7 giugn: el Simeon I de Bulgaria el batt i Bizantin in la Battaglia de Bulgarophyrgon.
Nassid[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Necrològi[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Anselm II Capra, arcivescov de Milan.
- Ermengarda, miee del Boson I de Provenza (n. 835).
- Nicefòr Fòca el Vegg, general bizantin (n. 830)
- 4 april: Papa Formos (n. 816)
- 26 april: Papa Bonifazi VI
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.


text:
Cun differentas tacticas avain nus vulì chattar or dals preschents dal di da partida, tgi che pudess esser il candidat ubain la candidata per las elecziuns da la regenza da l'auter onn. Dentant, ni impertinenza, ni naìvitad, ni corrupziun han gidà da sclerir il misteri. Tge ch'è dentant vegnì a la glisch: Forsa che Valerie Favre Accola e Walter Schlegel che tutgan tar ils favorits en la cursa per quella candidatura, èn lura tuttina betg quels che la partida propona la fin finala. Ubain betg ils sulets. Er auters nums curseschan...
RR actualitad 07.00


text:
Computer
On computer (anca calcolator o elaborator) a l'è ona macchina automatizzada bona de eseguì di cunt matemategh, e despess anca di àlter operazion accessori de elaborazion di dacc, segond ona lista d'istruzion scrivuu in d'on lenguagg formal.
In del cors de l'istoria l'implementazion e i fonzion di computer hinn cambiaa drasticament: I primm computer eren no intregament elettronegh e seren assee grand, pussee de 'na stanza e pensaa per l'elaborazion centralizzada. Doma di agn '50 i computer hinn rivaa anca in di aziend, e a metà agn '60 hinn faa i primm computer per l'utent singol professional, i primm personal computer, 'me la Programma 101 e l'HP 9100A. A metà agn '70 i primm home computer riven in dal mercaa e dann 'na granda spinta per la diffusion de l'informatizzazion, che la ved on sò standard de facto in del PC IBM di primm agn '80.
Al di d'incoeu la pupart di computer a l'è 'na macchina de Turing elettronega, se fonden in su l'architettura de Von Neumann e hinn progammabij a scopp general, anca se gh'è despess di computer pensaa per di compit specìfich doperaa in di varij camp de la tecnega.
In 'sta forma generala l'ha permettuu de modifegà assee, insemma a la television, el comportament uman dòpo de la segonda guerra mondiala, cont el nass de l'inscì ciamada società de l'informazion dovuda a la terza rivoluzion informatega.


text:
Il Cussegl federal vul sustegnair la candidatura svizra per ils gieus olimpics 2026 cun 8 milliuns francs. Quai è var in terz dals custs ch'ils organisaturs prevesan. Organisar ils gieus olimpics saja ina gronda schanza per il sport, l'economia e la societad en Svizra, manegia il Cussegl federal. Perquai vul el sustegnair il project «Sion 2026».
Fin ina milliarda duai dar
Sch'il Comité olimpic internaziunal surdat ils gieus definitivamain a la Svizra è il Cussegl federal pront da dar ora fin ad ina milliarda francs. Uschia ademplescha el ils giavischs dal comité d'organisaziun. Quel prevesa expensas da radund 1,98 milliardas ed entradas da radund 1,15 milliardas. Qua duai la Confederaziun sustegnair cun garanzia da deficit.
Infrastructura e segirezza
Cun 31 milliuns francs vul il Cussegl federal finanziar cun l'infrastructura specifica per ils gieus olimpics. Ils organisaturs planiseschan per gliez en tut 100 milliuns francs. Ils custs per la segirezza muntian tenor organisaturs a 303 milliuns francs. La Confederaziun duai surpigliar 20% dals custs da polizia dals chantuns, quai fissan 44 milliuns francs. Per custs supplementars vul il Cussegl federal planisar 85 milliuns.
Cun quests custs suonda il Cussegl federal il giavisch dal comité d'organisaziun. Il president dal comité, Jean-Philippe rochat aveva la stad ditg ch'el speria sin 0,8 enfin ina milliarda francs.
Decisiuns parlamentaricas e dal pievel
Il Cussegl federal ha dentant er ditg ch'in project dîna taladimensiun saja avisà sin il sustegn dal maun public. Decisiv per la decisiun dal Cussegl federal saja stà ch'il project bajegia si sin infrastructura che saja gia avant maun e ch'ils gieus vegnian organisads tenor novas directivas per la persistenza.
Il project saja dentant er avisà sin il sustegn dal public. La participaziun da la Confederaziun possia be vegnir garantida sch'il parlament ed er la populaziun dals chantuns pertutgads sa decidan da sustegnair il project. Tar ina decisiun negativa en in chantun possian ulteriurs lieus vegnir en dumonda.
RR novitads 14:00


text:
Radio::Sheherazade ei in radio d’internet che emetta sulettamein cuntegns litterars e surtut prelecziuns dad auturas ed auturs dalla Svizra ni dad auturas ed auturs che vivan en Svizra.
Lecturas ed auturs
Durant ils ultims onns avain nus registrà dapli da 70 auturs ed auturas da tut la Svizra e da tut las quatter linguas naziunalas sco er auturs ed auturas che vivan en Svizra e discurran autras linguas (per exempel alban, russ, african).
La collecziun da tut las lecturas registradas dils auturs e da las auturas pudais Vus tadlar e guardar sin noss PodCast.
Collavuraziun
Insaquantas registraziuns han er sa furmadas en collavuraziun cun la revista annuala “Viceversa” (culturactif.ch) ed il MRL: Maison de Rousseau & de la Littérature Genève (www.m-r-l.ch/)
Glista dils auturs e da las auturas tg’ins ha registrà fin ussa
Sut auturs/auturas chattais Vus la glista dils auturs e da las auturas tg’ins ha registrà fin ussa.
Tut las registraziuns sa ins tadlar separat sin noss PodCast. Per far quai giais il meglier al archiv ed elegiais la lingua desiderada: Archiv dil PodCast
Tedlar las prelecziuns sil radio d’internet:
Format MP3 per iTunes e Windows Media Player:
Cliccar cheu (Arver quei link cun iTunes, Windows Media Player ni cun in auter lectur cumpatibel cul format MP3. Sch’ei funcziunescha buca, arcunar il link e lu arver la datoteca “sheherazade_mp3.m3u” cun iTunes ni Windows Media Player.
Il server da streaming secatta cheu
Vus haveis era la pusseivladad da tedlar singulas prelecziuns sin nies PodCast ni sin nies RadioBlog.


text:
Il titel dal cudesch «Buca diltut 100 – Nicht ganz 100» n'haja betg mo in senn dubel. Sco Erwin Caduff di haja el forsa schizunt in senn traidubel: 99 na saja dal tuttafatg 100. Quels ch’el prendia sin la corna na sajan probabel era betg tuts dal tuttafatg tschient ed i dettia glieud che manegia ch'er l’autur na saja dal tuttafatg tschient.
Situaziuns dal mintgadi
En ses limerics descriva l’autur chaussas e situaziuns da mintga di, persunas ch’el entaupa e ch’el enconuscha ubain ch’el na enconuscha era betg. Il suttitel dal cudesch circumscriva las tematicas cun ils pleds:
Dubius, diffus, spiertus ubain en tudestg: Unsinnig, blödsinnig, tiefsinnig.
El scrivia en questa furma curta, perquai che quai saja en noss temp da whats-app e sms ina furma adattada. E questa situaziun vegn tematisada en la suandanta poesia:
La mumma stuschav'il carret,
en quel cavigliaus siu pignet.
Sil telefonin
mirau ha carin -
gl'affon emblidau ha cumplet.
In limeric co ins po far carriera:
Savens dumandav'el, tgei far
savev' ni luvrar ni studiar.
Cu tut ha disgiu
ha el decidiu
d'entscheiver a politisar.
In limeric davart il spargnar:
Ranver er'el fatg si cun pugn,
leutier in sgarscheivel grond tugn,
adin' ha' l spargnau
e mai sfarlatau -
la fin ha'l dau giu siu tschadun.
Ed era per quels ch'edeschan in cudesch datti in limeric:
Ediu vev'el in cudischet
en fuorma da rem'e veset
lev'admiraziun,
valer sco striun -
restaus ei'l in sempel rustget.
Illustraziuns gartegiadas
Las illustraziuns en fatgas da Barbara Donnarumma che lavura tar l’interpresa communicaziun.ch (ch'è l’editura dal cudesch). Ella na veglia betg sustegnair ils limerics per ch’ins chapeschia quels pli tgunsch, ella veglia plitost far confusiun, ed el craja che quai saja gartegià, di l’autur.
Venderdi saira, ils 10 d’avust 2018, è la vernissascha dal cudesch da Caduff èn l’ustaria «Il Mulin» a Morissen.
RR actualitad 12:00


text:
Digitip – Gidanters digitals per polischs nairs
- Glindesdi, 2.4.2018, 10:15
-
Emprima emissiun:
- Glindesdi, 2.4.2018, 10:15, RTR
La primavaira s'approximescha ed uschia cumenza er la stagiun da las flurs. Ma tge far sch'ins ha nagin polesch verd? Il mund digital porscha differents gidanters.
Applicaziuns che regordan ch'ins sto bagnar pon per exempel evitar che las plantas ston patir said. U ch'i dat applicaziuns che dattan tips e trics per semnar. In exempel fiss «Der Gemüsegärtner». Questas applicaziuns pretendan dentant ina tscherta savida davart las plantas.
«Koubachi» – per quels cun il polesch nair
Per tut quels che san dentant gnanc quantas giadas ch'ins stuess insumma bagnar, è l'applicaziun «Koubachi» in stupent gidanter. A quella ston ins mo inditgar, tge planta ch'ins ha. Lura trametta ella messadis, cura che la planta dovra aua u cura ch'ins sto fertilisar. Las infurmaziuns generescha il sistem or da la sort da la planta, la stagiun ed il lieu geografic.
E quai èn er ils facturs impurtants, ha ina collavuratura da «Calonder Blumen» ditg. Dentant possia er la temperatura en l'abitaziun u l'umiditad avair in'influenza sin la planta. Perquai èsi impurtant da betg sa fidar cumplettamain sin l'applicaziun, mabain da mirar, tge signals che la planta dat.
Adatg: Las infurmaziuns èn però per plantas en l'abitaziun.
Tge signal munta tge?
In signal po per exempel esser che la planta crescha fitg spert en l'autezza. Lura ha ella ina mancanza da glisch. In'auter signal pon esser sche las feglias vegnan melnas. Quai vul dir ch'ins ha da memia bler'aua. Infurmaziuns tar tge signals che munta tge chattan ins savens en la rait. Sch'ins è però malsegir, dumondan ins meglier in flurist u in ortulan.


text:
En l’equipa da Cuira 97 hai dà bleras midadas persunalas. Il club cumenzà la stagiun cun 12 novs giugaders. Quai è tenor il ballapedist sursilvan da Cuira, Carlo Bearth, er la raschun ch’ins n’haja anc betg giugà cun success ils gieus da test. Enfin ils gieus da campiunadi sajan els lura schon pronts.
Finamira segirar la liga actuala
Carlo Bearth auda savens en il conturn dal club ch’i vegnia discurrì da l’emprima liga. L’equipa sappia dentant bain che quai na saja per il mument betg realistic.
Perquai saja l’emprima finamira da segirar cunter la relegaziun. Suenter possian ins lura s’orientar pli ensi en la tabella.
La proxima finamira saja da cuntanscher in plaz tranter ils emprims 6.
L’emprim gieu dat Cuira 97 mardi, ils 15 d'avust 2017 ordaifer cunter Linth 04.
Sportissimo / 17:00


text:
La gestiun dals bogns confortabels ha cumanzà dal 1913 manifestond la prosperità dal lö da cura e da bogns Scuol-Tarasp-Vulpera. La chasa dals bogns rapreschainta amo hoz il temp da flurischun dal turissem al principi dal 20avel tschientiner. Ella tocca pro’ls fabricats principals da l’architectura neoclassicista cun elemaints dal stil floreal (Jugendstil) in Grischun. Pel 100avel anniversari dal Center d’art contemporana dess perquai gnir a fin dal 2013 la sanaziun urgiainta e la renovaziun.
Ün stabilimaint rapreschantativ: Ils architects Koch e Seiler (San Murezzan) han construi il fabricat nouv sün la basa d’üna centrala da maschinas (per la producziun d’aua choda e vapur) our dal 19avel secul. L’edifizi rectangular es situà a la riva da l’En in prosma vicinanza da l’anteriura punt da lain cuernada. La front principala ha duos plans ed es drizzada vers nord. Üna gallaria da culuonnas davant il plan terrain e la culmaina triangulara stipa sur la part d’immez sun l’accent principal dal fabricat rapreschantativ. La fatschada süd da trais plans cun la part d’immez accentuada tras quatter pilasters cannellats dà, insembel cun la culmaina triangulara, la taimpra a la front vers l’En da la chasa.
La vita interna: La disposiziun oriunda da l’intern s’ha mantgnüda substanzialmaing fin hoz. Perquai as poja surtour in seguit la descripziun da Dorta da l’on 1913:
„Il plazzamaint intern dals locals es gnü scholt in möd dret favuraivel seguaintamaing: I’l plan suotterran es gnüda plazzada illa part d’immez la lavandaria, a dretta la lingeria ed a schnestra il schler da chalderas e l’ufficina da serrürier. Sün tuots duos plans sura chattaina ün vestibül central, spazius ed abitabel (10 sün 10 m). I’l plan terrain as rechattan ils solits bogns: a dretta il cumpartimaint per homens, a schnestra quel per duonnas. Ils corridors dals duos cumpartimaints sboccan i’ls locals da posar chi sun fabrichats oura vers il parc sumgliaintamaing a balcuns torts. Üna s-chala largia da marmel collia il vestibül dal plan terrain cun quel dal prüm plan. Ils mürs da las s-chalas furnits cun soccal e plattinas s-chüras da marmel e raboccats cun molta grischainta dan a tuot insembel ün aspet nöbel e pür. A dretta dal vestibül sül prüm plan chattaina l’implant d’idroterapia cun bogns chods e bugliaints ed applicaziuns electricas.“ (citat our da Hotelinventar Scuol-Tarasp-Vulpera d’Isabelle Rucki, Chüra da monumaints dal Grischun, Cuoira, tiposcript 1981)
Per ulteriuras infuormaziuns vair broschüra fundaziun NAIRS: PDF
Translation available / Traducziun disponibel : German, English


text:
Questa giada n'hai betg dà ina blamascha per Tavau en l'emprima runda da la cuppa svizra: Mesemna saira han ils da Tavau battì l'EHC Dübendorf gist cun 10:2.
Er ils ulteriurs clubs da la liga naziunala A han mintgamai gudagnà lur partidas cun clers resultats.
Blamascha avant 2 onns
Il 2015 ha l’equipa da Dübendorf battì il HCD en l’emprima runda da la Cuppa Svizra sensaziunal cun 5:4 suenter la prolungaziun. La blamascha ord vista da Tavau, meglier detg la sensaziun ord vista da Dübendorf è uschia stada perfetga. Anc fin curt avant la fin dal gieu parevi sco sche l’equipa d’Arno del Curto vegniss anc da mitschar cun in egl blau. Mo lura han ils Turitgais d’emprima liga mess la halla sin il chau, l’emprim cun egualisar la partida e lura cun sajettar strusch che la prolungaziun ha cumenzà il 5:4.
Uras per far revantscha
Malgrà ch’il HCD aveva laschà a chasa ils megliers giugaders e fatg il viadi a Dübendorf be cun la segunda garda è l’equipa d’Arno del Curto sa blamada quella saira a Dübendorf. Gia l’onn avant aveva Tavau pers gia en la segunda da la Cuppa Svizra, lura encunter il club vallesan da Visp.
Ussa, dus onns suenter la terrada a Dübendorf survegn il HCD la schanza da far revantscha. Il gieu tranter Dübendorf ed il Club da hockey da Tavau cumenza questa saira a las 20:00 uras.
RR actualitad 17:00


text:
La proposta dal Departament federal da giustia co reveder la lescha davart l'acquist da bains immobigliars tras persunas a l'ester, disturbassi il svilup economic e turistic dal chantun Grischun, scriva la regenza. Suenter l'iniziativa cunter las abitaziuns secundaras avessan talas regulaziuns danovamain consequenzas fatalas per il chantun Grischun.
Cun la revisiun da la lescha dessi novas restricziuns ed obligaziuns per survegnir ina permissiun da cumprar abitaziuns principalas u stabiliments d'interpresas.
Plinavant muntassi la revisiun planisada perfin anc dapli custs per il chantun. Perquai refusa la regenza grischuna cumplainamain la revisiun da la Lex Koller.
RR novitads 12:00
Tge è la «Lex Koller»
Quai è ina lescha svizra che regla ch'il plaun svizzer na vegnia betg surpopulà dad esters. Ella restrenscha la pussaivladad da cumprar immobiglias svizzras ad esters.
Il num da la lescha vegn da l'anteriur Cusseglier federal, Arnold Koller ch'era Cusseglier naziunal durant elavurar la lescha.


text:
Astrid Alexandre sa, tge ch’ella vul cun sia musica. Ella ha autas pretensiuns – e cumpromiss na datti nagins. Sia musica è autentica e na vul betg seguir ils currents actuals. Quai ha ella mussà il 2014 cun ses emprim disc e cun tocs sco «Bubble» u «Would you». Ina giada fin e melancolic cun piano, lura intensiv e grugl cun ghitarra. Er ses disc nov è da quel caliber.
Registraziuns en ambient creativ a Berlina
Ella ha registrà l'album ensemen cun Rolf Caflisch, Andi Schnoz e Rees Coray. Questa giada èn els stads en in studio a a Berlin en il «Wonderful Lowswing» tar Guy Sternberg – quai per esser pli concentrads ed ordaifer il mintgadi.
Els èn vegnids enavos da Berlina cun «Umbrivas» cun chansons e chanzuns da pop per rumantsch, englais e franzos – finas e levas, energeticas ed er stgiras. Quai era pervi da las tematicas che dattan da pensar ed occupan, sco quella dals fugitivs en la chanzun «Umbrivas». I dat pero er las istorgias cun glisch e speranza, sco «Veta» cun Astrid ensemen cun Pascal Gamboni e cun in text da Tresa Rüthers-Seeli. Contribuì chanzuns han er Corin Curschellas e Rees Coray, persunas che accumpognan Astrid sin sia via musicala.
RR actualitad 11:00


text:
Surselva Il 2018 vegn investì bunamain 4 milliuns enturn il Lai Grond
Trais projects per far pli attractiv il lai e la vischnanca da Laax. Plinavant sbassa Laax il pe da taglia da 58% sin 50%.
Ina nova ustaria, ina chasa da cultura e la sanaziun da l'infrastructura enturn il Lai Grond da Laax, quai han ils da Laax approvà suenter la radunaza da preventiv.
Questas investiziuns duain esser in impuls per il vitg da Laax ed inizialisar ulteriuras investiziuns en il vitg ed enturn il lai. Quai è il giavisch da Franz Gschwend, il president da la vischnanca da Laax.
Surtut da la ustaria nova sper il lai spetga la vischnanca ina plivalur per la regiun entuorn il lai. Medemamain duai la chasa che remplazza la «Hütte Hutter» daventar in magnet per artists indigens ed esters.
Las passa 200 persunas che èn stadas a la radunanza da preventiv han sustegnì quests projects cumplainamain.
Pe da taglia da 58% sin 50%
La vischnanca da Laax sbassa era il pe da taglia da 58% sin 50% da la taglia simpla chantunala. Laax quinta uschia da pudair daventar anc pli attractiva sco vischnanca d'abitar.
Il preventiv da la vischnanca da Laax è vegnì approvà da la radunanza communala. Sin entradas da 14 milliuns resulta in gudogn da radund 500'000 francs.


text:
Savognin: Stiva da vin da Florian daventa club da vin
- Glindesdi, 13.11.2017, 11:45
-
Emprima emissiun:
- Glindesdi, 13.11.2017, 11:45, RTR
Dapi nov onns maina Florian Unterkalmsteiner gia l'ustaria «Florians Weinstube». Ussa è l'ustaria vegnida restructurada. Ella è daventada pli pitschna, la carta da menus è tenor atgnas indicaziuns «klein aber oho», e sin il spazi ch'è vegni liber èsi ussa pussaivel da giugar a bigliard.
Sco quai che l'ustier Florian Unterkalmsteiner ha ditg a RTR, saja daventà il davos temp pli grev da far gudogn cun l'ustaria. Cun far pli pitschna l'ustaria e redimensiunar la carta da menus, possia el ussa manar l'ustaria cun mo trais persunas – el inclus – empè da tschintg.
Cun il nov club «Amis da vin da Florian» duai vegnir promovì il barat tranter giasts ed indigens. Regularmain duaja dar inscunters per ils commembers dal club. Da nov ha l'ustaria betg pli avert tuttadi, mabain pir davent da las tschintg la saira. Per gruppas èsi però tuttina pussaivel da reservar ordavant in gentar. Naginas midadas datti dentant tar l'affar da vin.


text:
Ils plans da construcziun da la nova praschun vegnan classifitgads en duas categorias:
- L’emprima categoria èn plans d’architectura e plans da la tecnica da chasa cun plans dal stgaudament ed indrizs sanitars.
- La segunda categoria pretenda mesiras da segirtad pli autas. En questa categoria van l’electroplanisaziun ed ils indrizs da segirezza.
Quels plans vegnan per exempel mo surdads a las interpresas en furma stampada, uschia che naginas infurmaziuns pon sa derasar nuncontrolladamain en la rait. Sco quai che l’architect da l’uffizi da construcziun auta Andrea Pfister ha ditg, na vesa nagin tut ils plans da segirtad da la praschun, mabain mintga planisader e lavurer be la part ch'el dovra.
Plinavant stoppian ils lavurers suttascriver in contract da confidenza e mussar in extract dal register penal. Dals radund 100 lavurers ch’èn involvids haja quai enfin oz dà mo ina refusaziun.
A partir da la stad 2019 duai la nova praschun serrada porscher plaz a 152 praschuniers. Ella vala sco remplazzament per la praschun Sennhof a Cuira. Ils custs muntan a 120 milliuns francs, 33 milliuns paja la confederaziun.
RR actualitad 17:20


text:
La radunanza communala ha approvà la gievgia saira tut ils affars cun gronda maioritad.
Quint 2015 serra cun gudogn
Uschia ha ella approvà era il quint annual 2015. Tar entradas da 15'125‘842.80 ed expensas da 15‘080‘492.22 serra quel cun in gudogn da 45‘350.58 francs. Las amortisaziuns extraordinarias muntan a 738‘842.95 francs. Il chapital agen che la vischnanca preschenta importa 16'149‘773.42 francs.
Runcalier - via libra per runcar dapli guaud
Medemamain approvà è il project d'avertura Runcalier. Quel pussibilitescha l’access a radund 250 hectaras guaud public e privat. El vegn a custar radund 5,16 milliuns francs. Da quels ha la vischnanca da pajar 1,27 milliuns.
RR novitads 12:00


text:
6ª partida de campionat - Vintl
Le Vintl anuzëia al miú les dijatenziuns di ladins por rosedé le resultat y mët insciö al sigü le vantaje.
Do avëi sintí la presciun da pert di padruns de ciasa tla prüma pert, sblochëia impó i ladins le resultat, che vëgn indere püch do rosedé dai aversars a gauja de deplö dijatenziuns. Ince sce la orenté é da udëi te ciamp, ne ti gareta ai ladins nianca en punt sú, la pordüda portada a ciasa é ria da dlotí.
La partida mët man cun le Vintl al comane, i atacanc cun le sterch numer 9 Mirabella se lascia bel udëi al 11^ cun na trata de puniziun che rebat tla stangia de porta, püch do n’atra trata aversara rebat cuntra le pé de porta. I ladins, al mumënt nia daldüt presënc cun cun le ce te ciamp, fej ruvé Samuel W. dan le portier che pro la trata bassa che vëgn indere deviada tl’ultim cun le pé dal verdaporta. Al 30^ mëss le defensur zentral Paolo V. se destrà por tigní sö le palé pié ia cuntra porta do na trata debla dl’atacant dl Vintl. Por La Val ciamó n’ocajiun d’or dan le pröm tëmp, Marco S. fej ruvé le palé alt a Alex E., püch dait dal ciantun dl’area veghel la trata luncia sön porta, le curan röia indere de püch dlungia ia.
Le prüm tëmp se stlüj jö cun le pêr de 0 a 0.
Tla secunda pert é la pert dërta che da n gran sostëgn ofensif, do valgünes trates di ladins dal limit gareta ince la vantaje. Al 61^ ti sciampa la crossada fora dles mans al portier dl Vintl, Samuel W. é tl dërt post por apogé te porta. Nianca le tëmp da festejé che Mirabella ti sciampa ala defenjiun y sighlëia en gran gol da na ria angolaziun. Le medemo castighëia püc menüc dô sön na trata dai önescmetri, conzedüda por n fal evidënt amez area. I ghesc stënta a realisé de avëi pordü le vantaje te cört tëmp y mëss insciö purvé de avalié le resultat. Al 70^ é Alex E. che se smarchëia al limit y fej pié ia na trata sëcia cuntra porta, le un dl Vintl pó ma ti ciaré pró al palé che fej balé la rëi. Le pêr é arjunt mo le Vintl se fej plö prigorus. Al 75^ röia na trata dal ciantun te area ladina, te n gran cajin é l’atacant Putzer che spizurëia le palé cun le pé sot la stangia de porta. Cun prescia pro ciamó i sogadus da La Val de remunté le vantaje mo mëss la zede al sciür dla fin dl’arbiter. Na pordüda antia por La Val, che á stenté a gestì le vantaje lascian insciö trëi punc importanc ia Vintl.
Vintl – La Val 3-2
Formaziun La Val: 1. Sepl Kantioler, 2. Luca Pescollderung, 3. Marco Sottara (dal 66^ Martin Ploner), 4. Paolo Vallazza, 5. Dapoz Christian, 6. Franz Tolpeit, 7. Michele Campei (dal 75^ Adrian Miribung), 8. Max Nagler (dal 60^ Christian Terza), 9. Samuel Winkler (dal 70^ Alexander Miribung), 10. Stefan Sottara – capitan, 11. Alex Elzenbaumer
Proscima partida: La Val süga in sabeda ai 14 de otober dales 15:30 a La Val cuntra le Rasen
Atri resultac:
Altherren (La Val): Dietenheim – La Val : 2-2
Juniores Pool (Mareo/La Val): Natz – Mareo : 5-0
U15 (La Val): La Val – Wiesen: 0-3
U12 (La Val): La Val – Mareo: 1-4
U9 (La Val) : La Val – Falzes: 3-0


text:
WannaCry
WannaCry ("voeuret luccià" in ingles) l'è on ransomware che l'ha avuu on fort picch in del spantegàss el 12 de magg del 2017 e l'ha infettaa i sistema de la sanità publega inglesa, de l'operator telefonegh spagnoeu Telefónica e de la FedEx.
Dettaj[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
WannaCry el dopera 'na falla de Windows, corretta in del marz del 2017, descoverta de la NSA e doperada per i sò arnes de spionagg, prima de vess trafugaa di hacker de The Shadow Brokers.
El software, 'na voeulta entraa in d'ona LAN, el se spantega cont el protocoll SMB.
El malware, per on colp de fortuna, l'ha poduu minga fà tropp dagn: De facc el gh'aveva in del codes on sitt, registraa di agenzij de sicurezza, e poeu el s'è descovert che l'era on interruttor d'emergenza, che donca l'ha fermaa l'attività de criptazion del ransomware.


text:
En Svizra ha l'onn passà in auto nov immatriculà duvrà 5,9 liters benzin sin 100 kilometers. Quai è in pertschient damain che l'onn 2015. Era las emissiuns da CO2 èn sa reducidas, dentant betg tant sco pretendì.
2,4 milliuns francs multas
Sco quai che l'uffizi federal d'energia communitgescha ha in auto nov en media in'emissiun da CO2 da 134 grams per kilometer. Ils importaders d'autos en Svizra èn stads obligads da sbassar questas emissiuns fin la fin dal 2015 sin 130 grams per kilometer, uschiglio datti ina multa. L'onn passà hai dà uschia 2,4 milliuns francs ord questas multas.
Damain autos immatriculads
Il davos onn èn 320'00 autos da persunas vegnids immatriculads. Quai èn 2,9 pertschient damain che l'onn avant. Mintga quart auto era in auto da diesel. La cumpart dals autos per part u totalmain electrics stagnescha tar dus pertschient.
RR novitads 12:00


text:
Fabricas cun autas immissiuns nuschaivlas e plazzals gronds èn vegnids serrads. Ultra da quai è la populaziun admonida da star en chasa e sortir be sche necessari.
Bunamain 10 ga dapli particlas finas en l'aria che lubì
Durant il stadi d’alarm cotschen restan scolas e scolinas serradas. Lavurs da construcziun en il liber èn scumandadas ed intginas fatschentas d’industria ston restrenscher u franar lur manaschi. Ils experts meteorologics spetgan ch’il nivel da smog sa sclereschia uschia.
Tenor indicaziuns da l’ambassadura americana èn las valurs da las particlas finas creschidas sin 243 micrograms per meter cubic, quai che munta ina qualitad d'aria «fitg malsanadaivel». L’Organisaziun mundiala da la sanadad recumonda ina valita maximala da 25 micrograms.
RR novitads 16:00


text:
Piasensa
Piasensa (Piasëinsa in Piasenten; Piacenza in Italian; Piesänza in Bulugnés; Placentia in Latin; Plaisance in Fransés; Placencia in Spagnö; Placência in Purtughés) l'è una citaa italiana ad 102 404 abitant (dato del Dicember 2013[1]) abitaant.
La se tröva tra l'Emilia e la Lumbardia, e tant la cità cume la so pruencia i hann semper sentüü l'inflüenza de Milan, cità con la qual Piasensa l'è stada culegaa sia ecunumicament che sturicament.
El comün de Piasensa al cunfìna coi comün de Calendasco, Caorso, Caseli Landi (LO), Cor Giun (LO), Gossolengo, Gragnano Trebbiense, Podenzano, Pontenure, Rottofreno, San Roch (LO) e San Steu (LO).
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del numer de abitant del comun de Piasensa l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
Situaziun en il Mesauc
Plitost durant l’enviern è l’aria malnetta en il Mesauc. Quai causa che las chasadas stgaudan per gronda part cun ina pigna da lain che chaschuna bler fim. Ultra da quai ha il Mesauc la svapur dals autos da la A13. Era la situaziun geografica procura per il smog. Causa che la val ha ina furma dad in'avnaun sa ramassa il fim ensemen cun las autras pulvras finas en la vallada e furman il smog. Ins na po dentant betg cumparegliar la situaziun cun la China, declera il manader dal uffizi per ambient e natira Hanspeter Lötscher.
Smog ston ins prender serius
Plan da mesiras
Per l’aria en il chantun grischun è responsabel l’Uffizi per ambient e natira. Els han in plan da mesiras encunter il smog. Il chantun è obligà da procurar per aria netta. E perquai che la situaziun en il Mesauc è differenta a quella en il rest dal chantun datti in plan spezial per la vallada. Tranter auter vul ins sustegnair il Mesauc finanzialmain per remplazzar las pignas da lain cun auters stgaudaments dì Hanspeter Lötscher. Il chantun collavurescha ensemen cun il Mesauc per meglra la qualitad da l’aria.
Nua svanescha il smog?
Cura ch’ ins na vesa betg pli il smog, vul quai betg dir, ch'il smog è davent. Las pulvras finas sa repartan en l’aria, giun plaun u che nus umans respirain las pulvras finas cun consequenzas per la sanadad.
Smog è malsaun per uman....
Ins ha fatg divers studis davart las consequenzas dal smog. En las regiuns cun bler smog datti dapli persunas cun problems da sanadad sco asma. En lieus cun fitg bler smog, sco en la China, ènlas consequenzas da smog perfin mortalas.
... e natira
Las pulvras finas che vegnan derasadas tras l’atmosfera e crodan finalmain sin il plaun restan là. Per exempel sin pastgs nua che nossas mangiativas creschan. Il smog promova era il stgaudament dal mund. Las particlas che crodan sin ils glatschers èn chaudas e procuran che la naiv enturn la particla lieua pli spert.
Smog
Smog è aria malnetta. Il pled smog deriva dals pleds englais smoke e fog che stattan per fim e tschajera. Il smog sa furma or da pulvras finas sco la svapur dals autos, il fim da pignas da lain e da l'industria sco era da pulvras natiralas sco per exempel sablun.


text:
Sco las pendicularas grischunas scrivan han tut las regiuns dal chantun nudà in plus. Il grond noda l’Engiadin’Ota cun plus 3%, il pli pign augment noda la regiun Surselva cun in plus da 0,3%.
La naiv e la bell’aura
Sco raschuns per quest plus numnan las pendicularas grischunas las bunas relaziuns da las pistas e la bell’aura. Decisiv per il svilup da l'entira stagiun è uss dentant anc l’aura da las emnas proximas e sur ils firads da Pasca.
A partir dal cumenzament da la stagiun enfin il favrer han las pendicularas grischunas pudì nudar in plus da 5,3% dapli giasts en cumparegliaziun cun l’onn passà.
RR novitads 18:00


text:
1948
Facc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
01 01 - Cól prìm de Zenér èntra 'n vigùr la Custitusiù de la Repüblica Italiàna.
30 01 - Mohandas Karamchand Gandhi, cunusìt come Mahatma Gandhi, el vé copàt endèn atentàt a Nöa Délhi.
Fred Hoyle el fórmula, 'nsèma a l'astrònomo Thomas Gold e al matemàtic Hermann Bondi, la teorìa de l'Ünivèrso stasiunàre, ciamàda apò teorìa de la creasiú cuntínua.
04 02 - Sri Lanka: el paes el cunquista l'indipendènsa del Régn Ünit.
25 02 - Cecoslovàchia: rivulusiú cumunìsta (cùlpo de Stàto de Praga).
03 04 - El presidènt americà Harry Truman el vàra 'l Piano Marshall, che 'l stabelés de stansià 5 miliàrdi de dòlari per sostègner l'economìa de 16 Stàti (tra i quài apò a l'Itàlia).
10 12 - séde de le Nasiú Ünide (New York): l'ONÜ la proclama la Dichiarasiú Üniversala dei Drirìcc de l'Òm.
Gh'è nasìt...[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
31 03 - Washington, Stàti Ünicc: Al Gore, òm pulític.
Gh'è mórt...[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
30 01 - New Delhi (Delhi, Índia): Mohandas Karamchand Gandhi, cunusìt come Mahatma Gandhi, independentìsta Indi, líder de la rezistènsa pacífica.
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.


text:
Password
Ona password (parolla ciav, contrassegn) l'è 'na sequenza de caratter alfanumeregh doperada per entrà esclusivament in d'ona risorsa informatega. Se l'è pussee longa de 20-30 caratter l'è ciamada passphrase. L'è despess insemma ad on username per identificàss e la gh'ha de restà segreta per vess al segur.
Ona password segua la gh'ha de vess cambiada despess, vess doperada domà in su 'n sitt, vess longa e fada sia de numer che de letter. Gh'è di sistema per generà password segur: Vun di pussee famos l'è 'l diceware.


text:
Sche l'utilisader vul publitgar cuntegns sin la plattafurma nossaistorgia.ch, sto el declerar d’avair legì ed acceptà explicitamain e senza resalvas las cundiziuns dal document preschent sco era d’acceptar las «Reglas per la publicaziun sin la plattafurma» agiuntadas a las cundiziuns generalas preschentas.
La Fondation pour la sauvegarde du patrimoine audiovisuel de la Radio Télévision Suisse (FONSART) e Radiotelevisiun Svizra Rumantscha (RTR) (proximamain numna editur) sa resalvan il dretg da modifitgar las cundiziuns generalas preschentas da tut temp e senza preavis. Perquai èsi recumandabel da consultar regularmain la davosa versiun da las cundiziuns generalas ch’èn adina disponiblas sin la plattafurma nossastorgia.ch.
Las cundiziuns generalas preschentas han l'intent da definir las cundiziuns che reglan l’utilisaziun da la plattafurma nossaistorgia.ch.
En il senn da las cundiziuns generalas preschentas designescha il term «utilisader» mintga persuna, gruppa, instituziun, etc. che acceda e consultescha la plattafurma nossaIstorgia.ch. Il term nossaistorgia.ch signifitga la plattafurma www.nossaistorgia.ch.
Las cundiziuns generalas preschentas pon vegnir cumplettadas cun cundiziuns specificas per ils differents servetschs e las rubricas sin nossaistorgia.ch, en particular concernent limitar la lunghezza dals documents chargiads sin la plattafurma. Per consequenza èn las cundiziuns generalas preschentas applitgablas mo uschenavant ch'ellas na stattan betg en cuntradicziun cun las cundiziuns specificas numnadas sura.
La plattafurma nossaistorgia.ch po vegnir utilisada exclusivamain per intents betg commerzials. Mintga autra utilisaziun è exclusa senza l’autorisaziun precedenta en scrit da la FONSART.
L'utilisader surpiglia la responsabladad cumplaina ed exclusiva per l'utilisaziun da la plattafurma.
Per consequenza na po la FONSART u l’editur en nagin cas vegnir fatg responsabel per donns directs u indirects, independent da la natira da quels, oravant tut betg per sperditas da profits, da clientella, da datas, da bains materials u immaterials, eventualmain chaschunads entras l’utilisaziun da la plattafurma nossaistorgia.ch.
Oravant tut n’è la FONSART betg responsabla ch’ils programs funcziunian e per la transmissiun da tuttas datas u infurmaziuns sur l'internet, ed era betg per ils donns ch'ina pirataria informatica totala u parziala da la plattafurma pudessan chaschunar a l’utilisader u a terzs.
Da princip è la plattafurma accessibla 24 uras al di. Tuttina n’è la FONSART betg responsabla en cas d’incaps tecnics da connexiun e d'access a la plattafurma, independent per tge motivs che quels succedan (forza superiura, lavurs da mantegniment, actualisaziun dals cuntegns, interrupziun u pannas da la rait, blackout, configuraziun sbagliada u utilisaziun incorrecta dal computer da l’utilisader, dal material retschavì u da las lingias da telefon u tut las autras raschuns dependentas u betg da la voluntad da la FONSART).
L'utilisader che chargia giu e/u retschaiva material durant l’utilisaziun da la plattafurma, fa quai sin atgna ristga ed agen privel; l’utilisader ch’è vegnì en possess da tal material na po betg far responsabel la FONSART u l’editur persuenter.
La FONSART u l’editur na garanteschan betg ch’il server e la plattafurma nossaistorgia.ch na cuntegnian betg virus. Per consequenza na po la FONSART betg vegnir fatg responsabla, sch’il material informatic da l’utilisader vegn contaminà cun in virus. Igl è chaussa da l’utilisader da prender tuttas mesiras necessarias per proteger sias atgnas datas, ses programs, il computer ed il rest dal material informatic da contaminaziuns entras eventuals virus che circuleschan en l'internet.
Plinavant na garantescha la FONSART en nagina maniera la capacitad e la spertadad dals transferiments da datas dal server da la plattafurma nossaistorgia.ch vers la rait d’internet u il computer da l’utilisader.
La FONSART u l’editur sa resalvan da tut temp e senza preavis il dretg da modifitgar u d'interrumper temporarmain u definitivamain l’entira u ina part da la plattafurma nossaistorgia.ch e/u ils servetschs da quella, senza nagina pussaivladad da recurs, da reclamaziun u pretensiuns da tge gener che quai saja.
L'utilisader è responsabel per ils donns chaschunads a la FONSART durant ch’el utilisescha la plattafurma nossaistorgia.ch, da tge gener che quels sajan.
Per pudair publitgar in cuntegn (fotografia, film, video, audio, text) sin nossaistorgia.ch sto mintga utilisader acceptar l’emprim las cundiziuns generalas preschentas, oravant tut las obligaziuns ch’el sto surpigliar en il senn dal punct 3.3 menziunà qua sut. Ils commentaris, las testimonianzas, la newsletter ed il forum vegnan considerads sco cuntegns da text.
Cun publitgar in cuntegn sin nossaistorgia.ch accepta l’utilisader automaticamain e senza resalvas las cundiziuns generalas preschentas.
Ils parameters d’access, vul dir il num d’utilisader ed il pled-clav che permettan a l’utilisader d’acceder als servetschs da la plattafurma nossaistorgia.ch, èn persunals, confidenzials e betg transmissibels. Per consequenza s’oblighescha l’utilisader da betg ceder u communitgar a terzs ses parameters d’access e resta qua tras l’unic responsabel per l’utilisaziun da quels.
La FONSART u l’editur na po betg vegnir fatg responsabel per l’utilisaziun da la plattafurma entras terzs che possedan ils parameters d’access da l’utilisader (surtut cura ch’i sa tracta d'opiniuns exprimidas en gruppas, newsletters, commentaris, forums u autras rubricas sumegliantas).
En cas d’utilisaziun betg autorisada da ses parameters d’access è l’utilisader obligà d’infurmar immediat l’editur (nossaistorgia@rtr.ch).
Cun publitgar in cuntegn (foto, film, video, audio, text) sin nossaistorgia.ch s’oblighescha l’utilisader da respectar tut las disposiziuns legalas applitgablas e da betg pregiuditgar ils dretgs da terzs.
L’utilisader s'oblighescha oravant tut da betg publitgar commentaris u cuntegns:
L’utilisader s’oblighescha plinavant da betg publitgar messadis che cuntegnan virus u auters programs che pon chaschunar donns a la plattafurma u a terzs.
L'utilisader s’oblighescha ultra da quai da betg surchargiar il server ospitant da la plattafurma nossaistorgia.ch, surtut cun l’utilisar per trametter reclama betg dumandada.
L'utilisader è il sulet ed unic responsabel, sin plaun civil, administrativ e penal, per las opiniuns e/u ils cuntegns (foto, film, video, audio, texts) ch’el publitgescha sin la plattafurma nossaistorgia.ch.
Per consequenza garantescha l’utilisader a la FONSART ed al editur da surpigliar la responsabladad per mintga recurs, mintga contestaziun, dumonda da restituziun per donns u autras acziuns u pretaisas che terzs pudessan far sin fundament da publicaziuns e/u acziuns da l’utilisader sin la plattafurma. En cas che la FONSART u l’editur vegnan dumandads da respunder a problems chaschunads perquai che l’utilisader ha cuntrafatg a las obligaziuns, a las qualas el è suttamess en il senn da las cundiziuns generalas sequentas, po la FONSART inditgar l’utilisader sco garant.
La FONSART e l’editur sa resalvan il dretg – sin dumonda d’ina autoritad giudiziala u da terzs – da communitgar mintga infurmaziun en ses possess che permetta u facilitescha l’identificaziun da l’utilisader, sco per exempel l’adressa IP ed il temp d’access, oravant tut en cas che l’utilisader ha violà sias obligaziuns definidas sut punct 3.3 da las cundiziuns generalas preschentas.
L’editur gestiunescha ils contos ed ils cuntegns (foto, film, video, audio, text) sin la plattafurma nossaistorgia.ch. L’editur sa resalva damai il dretg da decider tenor liber avis, sch'el vul publitgar u betg publitgar tut il cuntegn communitgà da l’utilisader, al modifitgar, al mantegnair online u al eliminar da tut temp, senza stuair infurmar l’utilisader e senza ch’ina tala decisiun possia chaschunar pretaisas da tge gener che quai saja envers l’editur.
L’editur sa resalva il dretg da limitar u d'impedir l’access a ses servetschs a mintga utilisader che na respecta betg las disposiziuns cuntegnidas en las cundiziuns generalas preschentas, oravant tut sch’el cuntrafa a las obligaziuns numnadas sut punct 3.3 da las cundiziuns generalas preschentas.
3.6.1. Dretgs da terzs en general
Avant che publitgar in cuntegn sin la plattafurma nossaistorgia.ch sto l’utilisader en mintga cas far la segira ch’in tal cuntegn respectia cumplainamain la legislaziun vertenta, oravant tut ils dretgs d’autur ed ils dretgs colliads cun quel (sco ils dretgs d’interprets u da producents da meds auditivs ed audiovisuals) ed ils dretgs da la persunalitad (surtut il dretg l’agen purtret).
3.6.2. Dretg d’autur dals documents publitgads sin nossaistorgia.ch.
L’utilisader da la plattafurma nossaistorgia.ch che publitgescha cuntegns (foto, film, video, audio, text) che n’èn betg dad el sez, sto survegnir ordavant dals possessurs dals dretgs tut las autorisaziuns necessarias.
Il dretg d’autur protegia l’autur d’ina fotografia, d’in film, d’in text, d’ina cumposiziun musicala etc., senza resguard sin la valur d’ina tala producziun. Quest dretg vala fin a 70 onns suenter la mort da l’autur.
Il respect dal dretg d’autur ha per consequenza che l’utilisader da la plattafurma renunzia d’utilisar la producziun d’in terz, sch’el n’ha betg survegnì sia autorisaziun, a bucca u en scrit.
3.6.3. Copyright
Il diever dal copyright sin in cuntegn publitgà d’in utilisader da la plattafurma e dal qual el è il sulet autur, inditgescha che l’utilisader conserva la proprietad da ses documents e che quels ultims na pon betg vegnir utilisads senza ses consentiment.
3.6.4. Musica
L'utilisaziun da musica cun l'intent d’illustraziun sonora è pussaivla unicamain suenter avair retschet l’autorisaziun dals possessurs dals dretgs d’autur. Oravant tut en cas da musica betg originala èsi necessari d’avair l’autorisaziun da la SUISA. Per tuttas dumondas concernent l’utilisaziun da musica en producziuns audiovisualas, ston ils utilisaders da la plattafurma sa drizzar directamain a la SUISA.
Sche la musica d’in DC disponibel sin il martgà vegn utilisada sin la plattafurma nossaistorgia.ch, èsi necessari d’avair l’autorisaziun dal producent dal DC (firma da discs) e da l’editur da tala musica (administratur dals dretgs da l’autur).
3.6.5. Dretg al maletg da persunas filmadas
Las persunas che vegnan mussadas sin maletgs u che fan udir lur vusch en in film u en in video èn protegidas dal dretg al maletg. Sche questas persunas èn anc en vita, sto l’utilisader survegnir ordavant lur lubientscha da publitgar in cuntegn audiovisual sin la plattafurma nossaistorgia.ch.
3.6.6. Responsabladad da l’utilisader
L'utilisader d’in conto sin la plattafurma nossaistorgia.ch è responsabel per il respect dals dretgs da terzs e da la legislaziun vertenta. En cas da cuntraversas è l’utilisader perquai il garant envers l’editur per tuttas contestaziuns u pretaisas che pudessan sa dar da terzs en connex cun la publicaziun online da cuntegns sin la plattafurma nossaistorgia.ch u da lur utilisaziun entras l’editur confurm als dretgs concedids a quella.
3.6.7 Cessiun dals dretgs per la promoziun da nossaistorgia.ch
L’utilisader accepta che ses documents vegnan utilisads libramain da nossaistorgia.ch per la promoziun da la plattafurma editoriala sin tut ils meds (stampads, digitals, audiovisuals u auters), independentamain dal tip da licenza elegida. L’editur s’oblighescha d’infurmar ses commembers en cas ch’ella fa diever da lur cuntegns en il rom d’ina campagna da promoziun.
La plattafurma nossaistorgia.ch e ses cuntegn èn protegids dals dretgs liads a la proprietad intellectuala. La reproducziun da tut ils cuntegns da la plattafurma sto esser autorisada ordavant da l’editur. L'utilisaziun da tut ils documents publitgads sin la plattafurma sto esser autorisada ordavant dals auturs u dals possessurs dals dretgs.
Cun excepziun dals cas, nua che la pagina-web da terzs cuntegna infurmaziuns e/u cuntegns scumandads en il senn dal punct 3.3 da las cundiziuns generalas preschentas, èsi da princip pussaivel da crear in link che collia ina pagina-web da terzs cun la plattafurma nossaistorgia.ch, premess che tals links s'avrian en ina nova fanestra dal navigatur.
En tutta cas na duai la colliaziun ipertextuala mai vegnir utilisada per trametter messadis en massa, sco per exempel in messadi redigì ordavant e tramess automaticamain ad ina adressa electronica colliada cun la plattafurma nossaistorgia.ch.
La transclusiun è scumandada strictamain senza l’autorisaziun precedenta en scrit da l’editur.
Cun il term «transclusiun» vegn chapì mintga link che permetta d’acceder ad ina part d’ina pagina-web entras «framing», pia cun far apparair quella sco part integranta da la pagina-web colliada, u che permetta l’access direct ad ina u pliras ovras, sco la lectura d’in text, la reproducziun da maletgs u videos, u tadlar registraziuns musicalas u da tuns. .
La plattafurma nossaistorgia.ch po cuntegnair colliaziuns ipertextualas vers autras paginas-web. L’utilisader visita questas paginas en sia atgna responsabladad cumplaina ed exclusiva.
Per consequenza na po l’editur betg vegnir fatg responsabel per avair proponì tals links. Ultra da quai n’è l’editur en nagin cas responsabel per il cuntegn u l’existenza da questas paginas, ni per eventuals donns, directs u indirects, chaschunads a l’utilisader entras avair consultà e/u utilisà ina pagina-web da terzs accessibla a partir da la plattafurma nossaistorgia.ch.
Malgrà che la plattafurma è vegnida creada e vegn actualisada cun grond quità, na po l’editur betg garantir l’exactadad da las infurmaziuns cuntegnidas.
Cun excepziun da la responsabladad a basa da las disposiziuns legalas imperativas dal dretg svizzer, na po l’editur perquai betg vegnir fatg responsabel per sbagls, inexactadads u omissiuns u per tuts geners da donns, directs u indirects, chaschunads entras consultar ed utilisar la plattafurma nossaistorgia.ch.
L’editur na po era betg vegnir fatg responsabel per opiniuns u maletgs sin sia pagina-web che pudessan offender persunas particularmain sensiblas.
Ils commentaris, ils texts, las testimonianzas, las newsletters ed ils forums publitgads sin la plattafurma nossaistorgia.ch, inclus ils cuntegns redigids dals collavuraturs da nossaistorgia.ch, expriman l’opiniun persunala da lur autur ed el è il sulet responsabel. Els na represchentan en nagin cas l’opiniun da l’editur.
La FONSART ha l’incumbensa da rimnar las datas persunalas dals utilisaders. Oravant tut communitgescha l’utilisader a la FONSART las atgnas infurmaziuns persunalas (num, prenum, adressa, etc.) per esser autorisà d’utilisar ils servetschs da la plattafurma nossaistorgia.ch.
Las datas persunalas rimnadas da la FONSART vegnan tractadas confurm a las disposiziuns da la Lescha federala davart la protecziun da las datas dals 19 da zercladur 1992.
Las datas persunalas communitgadas da l’utilisader restan confidenzialas. Ellas vegnan tramessas a terzs unicamain cun l’autorisaziun precedenta da l’utilisader u sche lur derasaziun è necessaria per identifitgar, interrogar u proseguir giudizialmain ina persuna che pregiuditgescha ils dretgs da la FONSART u da terzs, cunzunt sche l’utilisader fa diever da la plattafurma nossaistorgia.ch per derasar opiniuns u cuntegns scumandads en il senn dal punct 3.3 da las cundiziuns generalas preschentas. .
La FONSART applitgescha mesiras organisatoricas e tecnicas appropriadas per garantir che las datas persunalas dals utilisaders sajan protegidas cunter tractaments betg autorisads. La FONSART sa stenta surtut da proteger talas datas da destrucziun accidentala u betg autorisada, perdita accidentala, errurs tecnicas, sfalsificaziun, engol u utilisaziun nunlubida, modificaziun, copia, access u auters tractaments betg autorisads.
La FONSART sa stenta ultra da quai da prender tut las mesiras necessarias per garantir la confidenzialitad da la communicaziun da datas sur l'internet. L’utilisader renconuscha dentant ch’i n`è betg pussaivel da garantir ina segirtad absoluta en il transfer da datas via l'internet. Perquai vegnan las datas persunalas communitgadas a la FONSART en la responsabladad cumplaina ed exclusiva da l’utilisader. La FONSART na po damai betg vegnir fatga responsabla per eventuals incidents chaschunads en il decurs da la transmissiun da datas da vart da l'utilisader, surtut en cas da perdita u pirataria da la communicaziun entras terzs
La FONSART ha il dretg da tractar las datas persunalas per administrar sias relaziuns cun ils utilisaders da la plattafurma nossaistorgia.ch, sco era per controllar la regularitad da las acziuns da participaziun sin la plattafurma. Quest dretg includa medemamain il cumbat cunter eventuals abus ed irregularitads.
L'utilisaziun da las datas persunalas entras la FONSART per intents da marketing, da relaziuns publicas u commerzials è suttamessa a l’autorisaziun explicita da l’utilisader.
Resalvadas restan las disposiziuns da la Lescha federala per la protecziun da las datas areguard il dretg da tractar las datas persunalas a moda professiunala en vista a la publicaziun en la part redacziunala d’in med periodic.
Per ils servetschs proponids da terzs via in link disponibel sin la plattafurma nossaistorgia.ch èn quests terzs ils sulets ed unics responsabels per rimnar e tractar las datas persunalas che l’utilisader als communitgescha. La FONSART e/u l’editur na rimna e na conserva betg questas datas persunalas furnidas da l’utilisader en questa occasiun.
Sche l’utilisader transmetta voluntarmain sias datas persunalas en texts, commentaris, forums u autras rubricas sumegliantas sin la plattafurma nossaistorgia.ch, sto el savair che quellas pon vegnir rimnadas da terzs. L’eventuala utilisaziun da talas datas da vart da quels n’è alura en nagin cas suttamessa a la controlla da la FONSART e/u l’editur che na po betg vegnir fatg responsabel per ina tala utilisaziun e per las consequenzas che pon sa resultar
L'utilisader ha il dretg da consultar gratuitamain las datas persunalas ch’al pertutgan e da far curreger ellas u las stritgar, sch’ellas èn sbagliadas, incumplettas u betg accuratas.
L'utilisader che vul far diever da quest dretg sto trametter per posta ina dumonda datada e suttascritta, cun ina copia recto e verso da sia carta d’identitad, a l’adressa sequenta:
Fondation pour la sauvegarde du patrimoine audiovisuel de la Radio Télévision Suisse
20 Quai Ernest Ansermet
1208 Genève
L’utilisader è infurmà ch’i pon vegnir plazzads cookies sin il disc dir da ses computer cun la finamira da registrar infurmaziuns davart sias visitas sin la plattafurma nossaistorgia.ch.
Cookies permettan da reconuscher l’utilisader e da facilitar e persunalisar l’utilisaziun da la plattafurma nossaistorgia.ch cun memorisar intgins parameters. Ils cookies vegnan duvrads oravant tut per survegnir infurmaziuns areguard las paginas visitadas ed era las datas e las uras da consultaziun.
La FONSART e/u l’editur na controllescha betg l’utilisaziun dals cookies producids da terzs u quels che resultan dal diever da parts da la pagina-web ospitada sin il server da terzs..
Cun deactivar l’opziun correspundenta en ses navigatur po l’utilisader impedir da tut temp che cookies vegnan registrads e deponids sin ses computer. Tuttina, tschertas funcziunalitads da la plattafurma nossaistorgia.ch pretendan imperativamain l’utilisaziun da cookies (persunalisaziun, avertiments, etc.); senza quels na pudess l’utilisaziun da la pagina-web betg vegnir modifitgada u bloccada.
Las cundiziuns generalas preschentas èn suttamessas al dretg svizzer. .
En cas da cuntraversas ha la dretgira da Genevra (Svizra) la cumpetenza exclusiva.


text:
Il minister da cultura e Cusseglier federal Alain Berset vuleva intervegnir en la discussiun cun ina lescha che prevesa, ch'i è obligatoric dad instruir ina lingua naziunala en primara sper la lingua principala. Dentant ha el desisti da quai, era causa ch'ils chantuns han intervegnì perquai che quai intervegniss en lur pussanza.
Alain Berset ha decis dad avair fidanza en ils chantuns che quels resguardan la plurilinguitad. Il squitsch sin ils chantuns vul la Confederaziun dentant mantegnair. Ed era vegn la Confederaziun a persequitar co la situaziun sa sviluppescha.
RR actualitad 17:00


text:
Regiunal - Festa da lutga a Flem - nagina tema da la plievgia
Per la 7avla giada è la festa da lutga grischun-glarunaisa a Flem. Tranter 2’000 e 2’500 aspectaturs vegnan spetgads – tut tenor l’aura. Las prognosas n’èn betg bunas, tuttina restan ils organisaturs calms ed optimistics. Ils lutgaders ed ils fans da lutga na laschian betg starmentar da la plievgia.
Per ils aspectaturs saja la plievgia nagin problem, manegia Hanspeter Buchli. Ils fans fidaivels dal sport da lutga na laschian betg starmentar da l’aura. Cun purtar bun resti vegnian quels era sch’igl plova, manegia igl anteriur lutgader. Plinavant hajan els procurà per bler plazs sitgs en las 2 tendas. Supplementarmain vegnan els a cuvrir las vias principalas sin igl areal cun zinslas da lain, per ch’igl na dettia nagina lozza.
Als vairs aspectaturs da lutga na fa in zic plievgia nagut.
Era per ils lutgaders na saja l’aura nagin problem. Impurtant saja sulettamain, ch’ils lutgaders na stoppian betg star tranter las lutgas en il fraid ni bletsch. A Flem han els la pussaivladad da sa preparar sin la proxima lutga en las localitads da la scola, ch’è gist sper l'areal da festa.
La festa da lutga grischun-glarunaisa a Flem è dumengia, ils 12 da zercladur 2016. Las emprimas lutgas èn da las 08:00, la davosa lutga (Schlussgang) vegn ad esser enturn las 17:00. Il Radio Rumantsch è era da la partida e rapporta direct da Flem en ils Sportissimos suenter las 12 e suenter las 17.


text:
News-Archiv
Encuretg inA collavuraturA per la caffetaria 50 - 100 % dil Center da sport e cultura Mustér
Has Ti bugen contact cun glieud indigena ed jasters e sesentas da casa el sectur da survetschs? Lu vulein nus emprender d’enconuscher Tei.
Plazzas libras tier la vischnaunca Disentis/Mustér
Dapli informaziuns anfleis Vus cheu.
"Donnschtig Jass" a Disentis/Mustér
Encuretg participonts pil turnier da qualificaziun!
Musica e sault dallas Dolomitas
Sentupada culturala culs Ladins dalla Val Gardeina a Mustér
Sentupada intercontinentala el gimnasi a Mustér
Students da Kapstadt visetan la scola claustrala DA PAUL DUFF / ANR
Pendicularas Mustér - «Ei drova pazienzia»
Il crap da fundament pil niev ressort ei tschentaus. Tier plirs projects spetgan ins denton aunc sin decisiuns.
Movis: In sault cun tuttas generaziuns
120 saltunzas e saltunzs en 11 gruppas ein da ver uonn allas producziuns finalas dils Movis.
Ponderaziuns davart sanaziun e cumpletaziun
DA HANS HUONDER / ANR Il cussegl da vischnaunca da Mustér sefatschenta dil Center da sport e cultura
Prest entscheivan las lavurs
DA HANS HUONDER / ANR L’entschatta avrel eis ei previu da lantschar la construcziun dil niev resort a Mustér
Bia lavur per decorar l’ustria
(RTR) Dapi prest 30 onns decorescha la Pizzeria Surselva duront il tscheiver siu local. Enzatgei che vegn appreziau dils hosps.
«Vid la furtga culs negaholics»
(RTR) La Dertgira nauscha da Mustér dat la sentenzia da mort a tut quels ch'ein adina encunter tut.
Da tats e tattas, pendiculara e la mort dallas vischnauncas
DA HANS HUONDER / ANR La sonda suentermiezdi ha il til da tscheiver atras il vitg da Mustér giu liug
Tendenza d’in na era a Sumvitg
DA HANS HUONDER / ANR L’iniziativa «Lantschar contractivas da fusiun ella Cadi» para da far naufragi
«Gia la historia dil gimnasi ei fascinonta»
DA HANS HUONDER / ANR Dapi igl emprem da schaner ei Roman Walker rectur dil gimnasi dalla claustra a Mustér
Motto dal tschaiver Mustér: Confusiun – explosiun – fusiun
(RTR) Gia per la tiarza gada ha igl artist Antonino di Bella creau la medaglia da tscheiver per l’Uniun da tscheiver Mustér.
630’000 francs per canalisaziun da Cavardiras
(RTR) Il cantun pretenda che l’aua tschuffa vegn menada en ina serenera. Nua che quei vegn buca fatg dat ei sancziuns.
La Zai Golf SA vegn liquidada
(RTR) Quei munta buca ch'ei dat buca pli products da golf Zai: La sparta da golf vegn integrada ell’interpresa Zai SA.
Hotel Acla da Fontauna vegn spazzaus
(RTR) La Banca Cantunala ha vendiu las parcellas inclusiv il baghetg alla Societad per sviluppar projects Acla da Fontauna.
Anials d’itschal cromau fatgs en Surselva
(RTR) Anials vegnan per ordinari fatgs da fravis d’aur cun in equipament correspundent. Ei va denton era auter.
La vendita leventa nova speronza
Da Hans Huonder / anr Las treis parcellas digl areal Acla da Fontauna a Mustér ein els mauns d’ina nova societad
A Mustér emprendan ils requirents dad ir cun skis
(RTR) Per ils requirents d’asil dat ei adina puspei pussaivladads da s'integrar, actualmain cun emprender dad ir cun skis.
Premi Desertina per Aluis Hosang e Movis
(RTR) Dapi igl onn 2010 ei il Premi Desertina buca pli vegnius surdaus.
Collaboraturs dallas Pendicularas Mustér han stuiu far vacanzas
(RTR) La neiv ha muncau tochen ussa e perquei hagien els stuiu prender mesiras, ha il directur Rudolf Büchi detg a RTR.
Claustra da Mustér ei daventada secund grond hotel
(RTR) La Claustra da Mustér ha l’entschatta digl onn dublegiau il diember da combras sin 40 ed ha ussa 63 letgs per hosps.
7 uras e 100 kilometers ein la finamira
(RTR) A Mustèr procuran suppa, petta e liongias per la forza duida a la «100km Challange».
Cantar dils retgs: ina tradiziun che fa plascher
(RTR) La tradiziun dil cantar dils retgs ei ina dallas tradiziuns che para da semantener. Era ils affons han plascher.
Cuorsa populara da cuorsaliunga da siat uras a Mustér
(RTR) Tgi fa las pli biaras rundas enteifer siat uras? Quei semuossa sonda a Mustér alla cuorsa populara da cuorsaliunga da siat uras.
Novas purschidas per seniors e senioras el PUNTREIS Center da sanadad SA a Mustér
Dapli informaziuns
Requirents d’asil a Mustér gidan e survegnan agid
(RTR) A Mustér gidan requirents d’asil en casa da tgira ed indigens gidan els d’emprender tudestg.
Claustra Mustér: Fatschas enconuschentas vid fresco restaurau
(RTR) Las lavurs da restauraziun vid la claustra da Mustér progredeschan. Aschia ei era in fresco da 1708 vid la fatschada sid ussa raustauraus e reconstruius.
Disentiserhof resta seraus tochen 2020
(RTR) Igl onn 2010 ha il hotel Disentiserhof fatg concuors. Suenter ha ina societad d’aczias cumprau el, mo era quella ha buc anflau ina sligiaziun cun ils proprietaris da habitaziuns.
Post da cussegliaziun per seniors
(RTR) La vischnaunca da Mustér vul cumplettar la purschida da Seniora-Ca cun in post da cussegliaziun en Puntreis.
Campiunadi da reiver 2016
Fotografias e rangaziun
Chor baselgia s. Gions Mustér: Da 100 a 18 producziuns ad onn
(RTR) Il chor baselgia s. Gions Mustér sa festivar uonn il giubileum da 100 onns. En quei connex dat ei ina cronica sur dalla historia dil chor; quella ha il cantadur Giusep Capaul redigiu.
Plazzas per locomotivists?
(RTR) La Viafier retica vul endrizzar ina basa per locomotivists a Mustér. Perquei ha ella publicau in inserat. En tut duessan 12 persunas luvrar a Mustér.
Projects da las pendicularas chaschunan critica
(RTR) Ch'ei dat per ils 27 da november in cedel da votar cun si duas damondas tiels projects dallas pendicularas plai buc a tuts.
Concurrenza da pizzaioli
(RTR) Ils 22 e 23 da november semesiran rodund 100 pizzaioli en 9 categorias a Mustér.
Senecia da sogn Giachen / Jakobs-Kreuzkraut
Ina plonta tussegada s'avonza / Eine Giftpflanze auf dem Vormarsch.
Lenna da bau / Käferholz
Lavurs d'uaul muort plontas taccadas dil bau scorsa / Forstarbeiten wegen Borkenkäferbefall
Robert Cajacob candidescha pil presidi communal
(RTR) Per las elecziuns communalas da Mustér digl atun ha ei actualmein 4 candidats pils 5 posts en suprastonza.
Fan ils zenns dalla claustra da tgei ch’els vulan?
(RTR) A Mustér ha in ni l’auter probabel fatg persenn ch’ei dat tier la claustra magari auter las uras che usitau.
Vegn la Sersa SA uss a Mustér ni buc?
(RTR) L'Interpresa che construescha e fa mantegniment vid infrastructura da viafiers s'interessescha per Mustér - di il chantun. La Sersa Group Svizra SA ei denton aunc interessada vid auters loghens.
Sragischar zerclem sin santeri
(RTR) La metoda ei sempla ed effizienta: Sragischar il zerclem ed autras plontas cun agid d’aua buglienta.
Collaboraturs dalla casa da tgira emprendan tudestg
(RTR) Collaboraturs digl exteriur dalla casa da tgira PUNTREIS a Mustér nezegian la purschida da far cuors da tudestg.
Fabio Wetzel ha luvrau vid la pli gronda e pli liunga pendiculara
(RTR) Sco montader da pendicularas ha Fabio Wetzel da Mustér luvrau vid dus projects da pendicularas che rumpan records.
Criteris severs per scolars digl exteriur
(RTR) Il gimnasi dalla claustra da Mustér vul daventar aunc pli internaziunals – denton cun criteris severs. Quai ha il rectur Bruno Hensler detg.
Carta communabla dallas pendicularas Sedrun Andermatt e Mustér
(RTR) Il pass da skis Andermatt-Sedrun-Mustér daventa realitad culla stagiun d’unviern 2016/17.
Canun ei puspei ella fortezia
(RTR) Sper las fortezias Stalusa e Madernal davos vegn ussa era la fortezia Sur via restaurada e quei inclusiv il canun.
Pli spert internet a Mustér
(RTR) En parts da la vischnanca da Mustér vegn la reit fixa da telefon modernisada fin miez fenadur.
Sanaziun urgenta dil Center da sport e cultura sa entscheiver
(RTR) Il cussegl da vischnaunca da Mustér ha approvau il credit per la sanaziun urgenta dil Center da sport e cultura.
Mustér: 4 da 5 candideschan buca pli
(RTR) La vischnaunca da Mustér ha d’encurir bunamein ina entira nova suprastonza per las elecziuns dil settember.
Meglieraziun funsila a Mustér ei sut tetg
(RTR) 64 pertschien dils da Mustér han detg gie al credit da 30 milliuns francs per il project dalla meglieraziun funsila.
Mustér: biars locals vits
(RTR) El center dil vitg da Mustér dat ei biars locals da commerzi ch’ein vits.
Puspei rut en el Center da sport e cultura a Mustér
(RTR) Igl ei bu l’emprema gada ch’igl ei vegniu rut en el Center da sport e cultura. Il donn ei gronds, la preda ei pintga.
Bien gudogn per Mustér
(RTR) Il quen 2015 dalla vischnanca da Mustér siara cun in gudogn da 273'350 francs.
Gimnasi da Mustér va puspei per scolars en China
(RTR) Il gimnasi dalla claustra da Mustér vul dapli scolaras e scolars digl exteriur. Il mument van quater giuvenils dalla China e dus dalla Pologna a scola en la claustra.
Tuor da zenns duei restar en vischnaunca
(RTR) La tuor da zenns sin la plazza da giugs dil vitg da vacanzas dalla Reka a Mustér sto naven, mo buc ord vischnaunca.
Sedrun Mustér Turissem ha nova cunvegna
(RTR) Las vischnauncas da Tujetsch e Mustér han suttascret la nova cunvegna da prestaziun per ils proxims 5 onns.
Marcus Weber: igl um che dat niev slontsch a Mustér
(RTR) Dapi 2014 ei Marcus Weber igl acziunari principal dallas Pendicularas Mustér. Dapi lu ei gia vegniu investau varga 4 milliuns.
Conferenza davart la perscrutaziun dall’energia en regiuns da muntogna a Mustér
(hh) La producziun d’energia ei ina gronda sfida pigl avegnir. Quei ha differents motivs, denter auter la nova politica d’energia da differents stadis. La fin da schaner s’entaupan perscrutaders dall’energia dall’entira Europa a...
La Gruppa da teater Mustér presenta il toc humoristic «Il pli tup mument»
(hh) Tgi ch’ei serendiu ils davos onns a teater a Mustér ha saviu guder ina cumedia. Quei ei il cass era il proxim temps. Siat acturas ed acturs presentan il toc humoristic «Il pli tup mument».
Scheffa ed emprendista el medem mument
(RTR) L’ustiera dil Hotel Alpsu, Annalisa Giger fa en siu agen hotel igl emprendissadi da cuschiniera.
Simon Camartin diregia igl Academic Youth Symphony Orchestra da L’viv
(hh) Per in’ulteriura ga porscha il dirigent Simon Camartin concerts classics per la fin digl onn. Ton a Mustér sco a Falera ein quels daventai stabels pils dis da fiasta denter Nadal e Daniev.
Emoziuns tier informaziun davart center da requirents d’asil
(RTR) Il cantun ha informau la populaziun da Mustér davart il center da requirents d’asil. Igl interess ei staus fetg gronds
Mustér metta l’untgida pigl avegnir
Il pievel da Mustér ha da decider davart la revisiun parziala dalla planisaziun locala. Quella ei da grond’impurtonza.
La collaboraziun ei da reglar immediatamein
(hh) Il departament d’economia publica e fatgs socials dil cantun Grischun pretenda dallas vischnauncas da Tujetsch e Mustér da seconferir ton pli spert cun Sedrun Mustér Turissem ed ils purtaders da prestaziun turistics. Ina...
Andermatt/Ursera vul pil mument negina destinaziun turistica cun Sedrun e Mustér
(hh) Ils plans per ina destinaziun da turissem dad Andermatt, Sedrun e Mustér ein pil mument ad acta. Sco quei che l’organisaziun da turissem Andermatt/Ursera ha communicau allas duas vischnauncas sursilvanas, ei il tempo avisau...
Scuntrada dil Portugal cun il Grischun a Mustér
(hh) Ils davos onns han pli e pli biars Portughes priu dimora en tiara romontscha. Biars han cattau cheu lavur e lur affons frequentan las scolas dil vitg. Per avischinar ils Portughes als indigens organisescha il Forum cultural...
La voluntad da cooperar dad Andermatt, Sedrun e Mustér para d‘esser avon maun
(hh) Il davos temps han differents discuors bilaterals concernent igl avegnir turistic sisum la Surselva ed Ursera giu liug. Sco quei che Franz Egle – il maun dretg da Samih Sawiris en Svizra – ha detg sin damonda dall’Agentura...
In depot da locomotivists sisum la Surselva?
(hh) En rodund treis onns vegn la staziun da viafier a Mustér ad esser automatisada. Cheutras vegn reduciu persunal. Per saver cumpensar quella reducziun giavischa la suprastonza communala da Mustér che la Viafier retica fetschi...
Avertura dil center d’asilants el quatier militar sil Pass dil Lucmagn
Ils 27 da fenadur 2015 vegn gl’Uffeci federal per migraziun (BFM) ad arver el quatier militar sil Pass dil Lucmagn ella vischnaunca da Medel/Lucmagn, previsiblamein entochen ils 18 d’october 2015, in center per requirents d’asil.
Ils emprems Chines ein cheu
(hh) Treis giuvenils oriunds dalla China vegnan a studiar naven digl atun al gimnasi dalla claustra a Mustér. Dus ein gia arrivai en Svizra, in vegn oz. Eventualmein suondan aunc dus ulteriurs, las lubientschas per els ein denton...
Tecnica persula ei aunc negin garant
(hh) Cun la finamira d’examinar tuttas cumponentas d’alarm, agid e salvament en in seracass ei vegniu organisau la sonda in grond exercezi ella casa da tgira Puntreis a Mustér. Stai involvi ein sper il persunal dalla casa era ils...
Projects che dattan niev slontsch al turissem
(hh) Avon rodund in onn ha Marcus Weber surpriu la maioritad dallas aczias dallas Pendicularas Mustér SA e cun quella investiziun ha el mess dabia en moviment. Ils proxims onns preveda el da realisar in resort cun 700 letgs, ina...
L’aua da radon daventa puspei in tema
(hh) La Mettlen Immo SA ch’ei possessura dil hotel Disentiserhof a Mustér ha gronds plans. Sigl areal el nord dil baghetg existent preveda ella d’ereger in niev baghetg cun letgs e bogns curativs per glieud en reconvalescenza....
Ils responsabels pil Program San Gottardo 2020 han orientau a Mustér
(hh) Igl onn 2008 ei il Program San Gottardo 2020 vegnius lantschaus. Ussa duei quei instrument da promoziun per ils quaters cantuns vegnir prolunghius per quater onns. Persuenter vegn dumandau 70 milliuns francs.
Ils Pumpiers Sursassiala ein semtgai pil seracass ella gallaria digl AlpTransit a Sedrun
(hh) Da Sedrun anora vegn igl entir tunnel da basa dil Gottard ventilaus. Quels indrezs sco era biara autra tecnica per il menaschi futur dil tunnel sesanflan ella gallaria che ha surviu sco access per la construcziun dil tunnel....
Scuntrada cun experts dall’energia
(hh) Ils 8 da matg 2015 ha liug a Mustér il secund «Swiss Energy Podium». Quater referents orienteschan davart las tendenzas actualas sil sectur dall’energia. El center dil podi che ha liug ella Sala Peter Kaiser dalla claustra...
Da success, fastedis e speronzas
(anr/hh) L’Uniun da commerci e professiun Mustér mira cun sentiments mischedai egl avegnir. La situaziun sin la fiera da lavur pretenda innovaziuns ed activitad. Buca cuntenza eis ella cun la politica da surdar lavurs dallas...
Alla tscherca da voluntaris pil festival da chors d’affons e giuvenils
(hh) Rodund 1000 affons e giuvenils separticipeschan dils 14 entochen ils 17 da matg 2015 al tschunavel Festival da chors d’affons e giuvenils dalla Svizra a Mustér. All’equipa d’organisaziun maunca denton aunc ina partida...
La Banca Raiffeisen Cadi sa presentar in bien onn da fatschenta 2014
(hh) Il gudogn dalla Banca Raiffeisen Cadi igl onn da fatschenta 2014 importa biebein 490'000 francs. El ei per 2,2 pertschien pli aults ch’igl onn avon. Augments ha la banca era saviu nudar sin auters secturs.
Students dalla China fan la matura a Mustér
(hh) Naven digl atun vegnan tschun entochen diesch giuvenils dalla China a frequentar il gimnasi dalla claustra a Mustér. Ils ligioms cun instituziuns en China ein empusti.
Concerts da Mustér entochen a Cologna
(hh) Sonda proxima, ils 14 da mars 2014, dat il Chor dil gimnasi dalla claustra da Mustér siu emprem concert el rom dalla turnea d’uonn che porta il num «UT UNUM SINT». Sil program stattan quater concerts en Svizra e quater en...
Gleiti negina Sibla e Dertgira nauscha pli?
(hh) En in inserat cumpariu il venderdis vargau en La Quotidiana ed il Fegl ufficial dalla Surselva va l’Uniun da tscheiver Mustér alla tscherca da commembras e commembers. Reussescha ei buca d’animar entginas persunas da...
Surbaghegiada cun hotel e habitaziuns
(hh) Dapi prest 14 onns ei il Hotel Acla da Fontauna a Mustér vits. Ussa para ei da dar niev moviment e nova speronza pigl areal. La vischnaunca da Mustér ha obteniu ina damonda da baghegiar dalla «Societad da svilup dil project...
Vid la fuortga cun la politica
(anr/hh) La Dertgira nauscha ha publicau sias sentenzias. Sco ei para, ha ella danovamein giu bia lavur igl onn passau e surtut cass fetg difficils. Pendiu vid la fuortga ha ella la politica. Apparentamein ha quella disdiu en...
La Sibla sut il motto «ruosnas»
(hh) La 30avla annada da La Sibla ei semtgada per la distribuziun. Uonn eis ella sut il motto «ruosnas» ed ina ga dapli vegnan buca mo schabetgs ella vischnaunca da Mustér sut la marella dil redactur Siblus.
Success cumplein cun l’emprema LBM GuggaNight 2015 a Mustér
10 musicas da tscheiver ein sepresentadas a l’emprema LBM GuggaNight che ha giu liug ils 17 da schaner 2015 el Center da sport e cultura a Mustér. Ils organisaturs ein cuntents cun la sera.
1200 affons e giuvenils al festival da chors a Mustér
(hh) Dils 14 entochen ils 17 da matg 2015 ha liug il tschunavel Festival da chors d’affons e giuvenils dalla Svizra sisum la Surselva. Luvratoris, exercezis e plirs concerts vegnan arranschai en differents loghens. La sera...
Il restaurant a Caischavedra vegn engrondius e renovaus
(hh) Dapi la construcziun dallas pendicularas a Mustér avon pressapauc 40 onns, sepresenta il restaurant da muntogna a Caischavedra pli u meins el medem vestgiu. En vesta agl unviern vegnent duei quei semidar. Las pendicularas...
Las proximas jamnas sepresenta la Gruppa da teater Mustér alla tribuna
(hh) Sonda proxima ei la premiera dil toc «Nul problem – la renta vegn». La Gruppa da teater Mustér presenta quella cumedia da Michael Cooney sin tribuna en halla Cons. Per l’emprema ga meina Christina Bundi reschia.
Era uonn diregia Simon Camartin concerts festivs
(hh) Ils concerts festivs, dirigi da Simon Camartin, ei daventai ina part integrala dils arranschaments per la fin digl onn. Uonn sepresentan ils solists Duri Cathomen e Chasper-Curò Mani ensemen cun igl orchester «Youth Academic...
Ina gronda sfida logistica
(hh) La neiv d’avon biebein duas jamnas ha caschunau considerabels donns els uauls dalla part su dalla Surselva. Per che la lenna derschida piteschi buca ulteriur donn, emprovan ils organs forestals da s’organisar aschia che...
La legenda da «Sigisbert en Rezia» reviva
(hh) La dumengia suenter miezdi ei la nova ediziun dil cudisch «Sigisbert en Rezia» vegnida presentada ella Sala Peter Kaiser dalla claustra a Mustér. La legenda scretta avon biebein tschien onns da pader Maurus Carnot ei vegnida...
Las Pendicularas Mustér SA ston nudar in deficit
(hh) La schliat’aura igl unviern vargau ha caschunau in deficit allas Pendicularas Mustér SA. Il cash flow ei cun rodund 530'000 francs per rodund la mesadad pli bass ch’igl onn avon. La colligiaziun da Sedrun cul territori da...
Sedrun Mustér Turissem ha nudau dameins pernottaziuns igl onn 2013/14
(hh) Sedrun Mustér Turissem mira anavos sin onn cun grondas midadas. La principala pertucca la surdada dil marketing a Grischun Vacanzas. Igl onn da fatschenta 2013/14 ei il diember da pernottaziuns sereducius levamein. Il pli...
Academia Vivian
Ils 13 da settember 2014 ei l'Academia Vivian vegnida inaugurada. Dapli informaziuns anfleis sut...
Di da viandar svizzer 2015 a Mustér
(hh) Dapi 2008 ha liug en Svizra mintg’onn in di da viandar naziunal. L’auter onn vegn quel organisaus per l’emprema ga ellas Alps centralas ed ella Romontschia, numnadamein a Mustér/Sedrun. El ha liug ils 12 da settember 2015.
Tgei porta in memorandum da baghegiar?
(hh) La vischnaunca da Mustér ha realisau in memorandum sco fil tgietschen per l’architectura. Tgei porta in tal instrument? Da quella damonda ei ina discussiun al podi sefatschentada la sonda suenter miezdi ella Sala Peter...


text:
Ils plans en in cas da Brexit ha annunzià il schef da la banca naziunala Thomas Jordan. Ins saja preparà sin las turbulenzas ch'i pudess dar suenter il referendum ils 23 da zercladur.
Blers investiders èn preoccupads pervi da las consequenzas betg cleras d’in Brexit e fugian perquai en investiziuns stabilas sco il franc svizzer. Las bancas grondas svizras han augmentà ils ultims 12 mais lur reservas. A la Banca naziunala svizra na tanscha quai dentant betg.
Bancas grondas dovran dapli chapital fin il 2020
La Banca naziunala svizra pretenda da las bancas grondas da prender ulteriuras mesiras. In basegn d'agir vesa la Banca naziunala cunzunt tar la quota d'indebitament – uschenumnada «Leverage Ratio» –, sco era tar las preparativas d'in eventual bancrut.
En omadus puncts adempleschian las bancas UBS e CS las pretensiuns actualas. I dovria dentant ulteriuras mesiras per ademplir las pretensiuns da la lescha pli severa da «Too big to fail». Quai scriva la banca naziunala.
RR novitads 10:00 / 18:00


text:
Cun la nova furma giuridica, la Regiun Malögia, n’era la promoziun da cultura regiunala betg reglada. Sco ch’il president communal da Bever, Fadri Guidon ha concedì, haja la conferenza dals 11 presidents midà opiniun er sin squitsch d’ina iniziativa inoltrada l’onn passà cun passa 800 suttascripziuns.
Votaziun a l’urna na tanscha betg
Era suenter in probabel gea a la missiva la dumengia da votaziun, n’è la promoziun da cultura regiunala betg anc sut tetg. Mintga singula vischnanca ha numnadamain da decider sch’ella vul sa participar a l’incumbensa da la Regiun Malögia u betg. Bever e Segl han gia fatg quai.
Jau pens er per ils auters lieus: tant sto la cultura valair a nus!
En cas d’in gea, vegnia publitgà gia il di suenter la votaziun in inserat per tschertgar commembers da la nova cumissiun da cultura. Finamira saja numnadamain ch’ils presidents communals possian eleger il gremi gia en lur sesida dals 5 da fanadur.
RR actualitad 12:00


text:
Django Reinhardt: «Minor Swing»
- Gievgia, 2.11.2017, 9:30
-
Emprima emissiun:
- Gievgia, 2.11.2017, 9:30, RTR
Djano Reinhardt è naschì il 1910 en Belgia e mort il 1953 a Paris. El era in «Manouche», in musicist d'ina famiglia da viagiants. Cun 12 onns era el gia musicist professiunal e surtut sia maniera da sunar la ghitarra fascinava. Il 1937 ha el registrà a Paris il «Minor Swing», in da ses numerus tocs ch'èn daventads semperverds e standards dal jazz. Reinhardt aveva creà in stil nov, il «Gipsy Swing», cun elements da la musica da jazz americana, da la musica da musette franzosa e cun tuns dals viagiants. L'emprima registraziun ha el fatg cun il quintet d'instruments da corda legendar «Hot Club de France», cun Stéphane Grappelli a la violina, Joseph Reinhardt e Eugène Vées a la ghitarra e cun Louis Vola al contrabass. E quest toc è alura daventà in da ses gronds semperverds che blers auters da ses successurs han surpiglià.


text:
Las lavurs da construcziun per la sutgera da 6 davent dad Untermatt sin il Stein han cumenzà. Cun la nova sutgera vegn dismess l'ultim impediment per la lingia directa dal territori Misanenga-Untermatt-Stein, communitgeschan las pendicularas Sursaissa SA e Piz Mundaun SA.
La nova sutgera da sis po transportar fin 2'600 persunas per ura. Construir la nova sutgera ed engrondir l'implant d'ennavaziun custa passa 10 milliuns francs. Las pendicularas Sursaissa e Piz Mundaun surpiglian mintgamai la mesadad da quests custs. Sche tut las lavurs proseguan senza incaps, vegn quintà che la pendiculara po vegnir messa en funcziun l'enviern proxim.
RR novitads 17:00


text:
Suenter ch'els han il venderdi pudì egualisar lur bilantscha sin in 2:2, cuntanschan ils giugaders da curling svizzer perfin ina bilantscha positiva suenter lur 5avel gieu. L'equipa enturn il skip Peter de Cruz ha victorisà ils Norvegiais cun in 7:5.
Il gieu encunter l'anteriur campiunadi mundial è stà in gieu cun auts e bass per tuttas dus equipas. La fin han però Valentin Tanner, Peter de Cruz, Claudio Pätz e Benoît Schwarz decidì il gieu ed uschia pudì batter l'equipa adversaria che gioga dapi il 2007 en la medema furmaziun.
Pli simpel na vegni betg
La notg sin dumengia (temp svizzer) spetga lura il gieu il pli pretensiuns sin ils da Genevra: Il gieu encunter il Canada. Ils Canadais han pers il gieu cunter la Svezia, tuttina è l'equipa canadaisa il candidat numer in per gudagnar ils gieus olimpics.
RR novitads 09:00


text:
Baldassar Castion
El Baldassar Castion (italian: Baldassarre Castiglione; Casadegh, 6 de dicember del 1478 - Toledo, 8 de febrar del 1529) l'è staa on umanista, letteraa e diplomategh italian, al servizzi del Statt de la Gesa, de Mantova e de Urbin.
La soa manera de scriv l'è considerada vuna di espression pussee alt del Renassiment italian. L'ha vivuu in tanti cort diferent: Mantova, Urbin, Milan. Al temp del sacch de Roma l'è staa ambassador del papa Clement VII.
El sò lavorà pussee cognosssuu l'è Il Cortegiano, publicaa a Venezzia in del 1528. A l'è on manual (scrivuu compagn d'on dialogh faa a la cort de Urbin) per spiegà come che gh'hann de comportass on omm de cort e ona dama. Ancamò adess l'è consideraa vun di test fondamentai per capì la civiltà del Renassiment, e i sò ideai de perfezzion e de comportament.


text:
Dispitaivel è cunzunt stada la dumonda, sch'ils bun 35'000 schuldads tircs duajan restar en il nord da la Cipra. La Tirchia è sa mussada pronta da trair giu la gronda part dals schuldads. In contingent dueva dentant restar per la segirezza dals Cipriots tircs durant 15 onns sin l'insla. La Grezia è però da l'avis ch'in pajais da l'Uniun europeica na dovria nagina garanzia da segirtad d'in auter pajais.
La Cipra è dividida dapi il 1974, dapi in putsch da Cipriots grecs. Sinaquai aveva il militar tirc occupà la part en il nord da l'insla. Las stentas per chattar ina soluziun duran gia dapi onns.
RR novitads 06:00


text:
Davent da gievgia ils 13 da mars enfin ils 26 d'october 2018 ston ins puspè quintar en dapli temp, sch'ins sto ir tras Schluein cun auto. Quai di entschaiva numnadamain la segunda etappa da la renovaziun da la via chantunala H19 a Schluein. En quella etappa vegn la punt amez il vitg remplazzada e la sortida en direcziun da Sagogn vegn reconstruida. Durant il temp da lavur è mo in vial da la H19 avert ed il traffic vegn reglà cun amplas. Plinavant vegn la sortida da la via da Sagogn serrada. Vul dir, sch'ins sto ir a Sagogn ni a Schluein vitg dadora, san ins mo pli far quai cun ir sin via chantunala enfin sur Sagogn, bandunar leu la via chantunala e vegnir da la via Fletg giuadora.
Maschina da furar dovra plaz
Serrada vegn la sortida a Schluein pervi d'ina maschina da furar. Ils cuntraforts da la nova punt, ella è pli lunga e lada che la veglia, ston vegnir fixads cun pals da betun. Da la vart da Laax èn quai 8 pals cun in diameter da 90 cm ed ina lunghezza da 22 m. La maschina che vegn duvrada per furar las rusnas per quels pals è uschè gronda, ch'ella blochescha la sortida. Enfin ils 28 da mars sto la sortida perquai vegnir serrada per tut traffic.
Suenter pastgas mo autos da posta
Suenter Pasca, cura che las lavurs da furar èn a fin, vegn la sortida vers Sagogn puspè averta – tenor il mainaproject da l'Uffizi da construcziun bassa Marc Loretz dentant mo per ils autos da posta. Per il traffic privat resta la sortida serrada. Il motiv è ch'il traffic sin la H19 sto vegnir reglà cun amplas da traffic.
Cun 6'000 enfin 10'000 autos per di dettia quai gia lungas colonnas avant duas glischs cotschnas. Sch'els avrissan anc la sortida vers Sagogn, stuess vegnir installada ina terza ampla. Quai muntass aunc pli lungs temps da spetga avant las duas amplas gia planisadas e lura funcziunass il traffic insumma buc pli.
Da Pasca e durant la stad (dals 14 da fanadur enfin ils 19 d'avust), cura ch'i na vegn betg lavurà sin il plazzal, vegn la sortida averta per tut il traffic.
RR actualitad 07:00


text:
La vita nocturna a Basilea è en la crisa: Gist plirs clubs renumads ston fermar las portas en la chapitala al Rain. Il term #Clubsterben, il link avra en ina nova fanestra fa la runda ed i dat gia ils emprims tips da wellness per las Basilaisas ed ils Basilais.
Mo i dat resistenza: Entaifer curt temp han giuvenils lantschà ina petiziun. Quella vul ch’il center da la citad da Basilea restia viv e plain cultura. Tut las giuvnas partidas, da dretg enfin sanester, sustegnan la petiziun. Enfin quest atun vulan els rimnar almain 10‘000 suttascripziuns.
Politbox ha visità en quai connex la pli gronda occurrenza da giuventetgna da la regiun: il festival da la cultura da giuventetgna a Basilea. Là avain nus tschentà la dumonda: Ha Basilea insumma ina vita nocturna? Nus avain discutà cun la giuventetgna e persunas pertuccadas.
Discutescha era ti - era mobil:
Tge è tia opiniun? Sustegnas ti la petiziun?
Avant, durant e suenter l'emissiun live pos Ti far part a la discussiun via Twitter, il link avra en ina nova fanestra (#politbox), Facebook , il link avra en ina nova fanestraubain Instagram, il link avra en ina nova fanestra. Nus vulain savair tia opiniun!


text:
L'exposiziun «Dear to me» mussa sin trais auzadas dal Museum d'art a Bregenz quai che stat a cor a l'architect grischun Peter Zumthor.
Exposiziun fitg persunala – senza exponer ovras persunalas
«Dear to me» è in'exposiziun fitg persunala – e quai malgrà che Peter Zumthor n'expona naginas atgnas ovras:
Jau na vi segir betg mussar mias atgnas lavurs. Nus faschain ina sort da festa, nua ch'ins po mussar rauba e partir il plaschair.
Ed uschia ha l'architect cumponì in'exposiziun da sias inspiraziuns. Il concept ha el fatg, ils cuntegns ha el surdà a curaturs, sco a ses figl Peter Conradin Zumthor che responsescha il program musical. Durant ils quatter mais da l'exposiziun vegni a dar radund 160 occurrenzas. 14 da quellas preschenta Peter Zumthor sez.
40'000 cudeschs ed in iert
La sala da concert è endrizzada en il foyer dal museum. En la segunda auzada envida la cumpletta biblioteca privata dal chantautur e librari Walter Lietha da sfegliar lien. Peter Zumthor ha laschà installar tut ils 40'000 cudeschs senza in catalog:
Jau chat bler pli interessant, da chaminar enturn e sa fixar en in cudesch e guardar quel. Nagin urden.
En la terza auzada ha il pèr d'artists Gerda Steiner e Jörg Lenzlinger installà in iert che duai flurir durant ils proxims quatter mais a Bregenz. Els surprendan ina giada dapli cun lur cumulaziuns da creaziuns straordinarias. En l'exposiziun actuala laschan els sgular dinosaurs e renascher carottas.
RTR Telesguard 17:40


text:
Il SC Berna ha anc ina giada pudì evitar la fin da la stagiun. Il campiun ha battì ier ils ZSC Lions en la 5avla partida dal mez-final dals play-offs e quai a chasa cun 4:3. En la seria mainan il Turitgais uschia anc cun 3:2.
Lugano ha pudì festivar la terza victoria en seria cunter Bienna. Ils Tessinais han gudagnà ordaifer cun 4:2 ed han uschia bunas schanzas da sa qualifitgar la sonda per il final. Ambri resta en la liga naziunala A. Ils Tessinais han decis la seria dals play-outs cunter Kloten cun 4: 1. Quai grazia a la victoria da 2: 1.
RR novitads 06:00


text:
In bajetg nov sco la tur da Val s. Pieder planisada sto en emprima lingia vegnir construida segir. Quai pon ins far cun planisar endretg. Surtut vegnan ils experts per la segirtad involvids gia a partir da l’entschatta.
Ord vista dals pumpiers è la problematica gronda d'ina tala chasa auta sco quella planisada a Val, ch'ins na po betg salvar la glieud cun stgalas. Perquai vegn pretendì ascensurs mo per ils pumpiers e la tur sto vegnir partida en parts nua ch’il fieu na po betg sa derasar vinavant.
Ils plans èn, sco Markus Fletscher ha ditg, gia tuts avant maun. Els duain vegnir examinads.
Pumpiers vegnan a stuair sa fatschentar cun la tur
Per l'inspectur da pumpiers dal Grischun Hans Ueli Roth èsi cler ch'ina giada che la decisiun da bajegiar la tur è fatga, vegnian ils pumpiers da Val a stuair s’occupar pli intensiv cun chasas autas. I na saja dentant insumma betg ina chaussa nunpussaivla da dumagnar questa sfida, manegia Roth. Ils emprims discurs cun ils pumpiers da Val han gia gì lieu. Quai attestescha Renato Lutz il chapitani da pumpiers da Val.