text:
Ultima partida de campionat por La Val
In dumënia ai 29 de Má él gnü sughé la 11° y ultima partida dl ritorno dl campionat 2010/2011 de 3° categoria por La Val. La partida é gnüda sugada cuntra la scuadra da Lüsen fora de ćiasa. Por La Val êl dër important portè a ćiasa 3 punć por scavalchè insciö Lüsen y se portè al bun 4° post.
Ince sce al ê en gran ćialt a Lüsen é stá bugn La Val da davagné la partida, dominan dal prüm menüt inant. En 4 a 0 stra mirité, ulache La Val á sciuré dmez en grüm de ocajiuns da gol indô sciöche bel sozedü tles ultimes partides. Cun chësta bel vitoria vá La Val bel carichi in dumënia a Sterzing por la finala de copa, speran da davagné cuntra Plaus y jon insciö ai spareggi cuntra les secundes di atri gironi. In chësc ann él 3 scuadres sön 4 che vá sö. Sce La Val éss da perde le spareggio spo poi ćiamò fa en secundo spareggio cuntra la perdente dl atra partida. Na gran oportunité da jí sö, mo naota él da davagné la finala.
Jon zoruch ala partida cuntra Lüsen: la partida á metü man dër bun por La Val, cun düć i sogadusc che se á porvè dër tröp, messon ince ćiamò se concuisté le post te campo por la finala. Bel da mëter man röia i dui atacanć da La Val Daniel y Alex deplü iadi cuntra le portier da susc, sön de bi passaggi filtranti di dui centrocampisć Freddy y Max. Mo le pal ne ó nia jí ite. Le prüm gol ti gareta impó a La Val, sön en bel inserimënt de Daniel Frenes, ciafel spo le pal al se porta al esterno dla porta y cun en tiro defilé el bun da bater le portier y portè La Val in vantaje. Püch dedô él Marco Castlunger cun na bela aziun jö por la fascia che se porta ite a mez, dá zoruch la pala a Freddy, mo le tiro al volo röia dlungia la porta ia. Max Nagler á ince fat prësc le gol, mo so bel tiro fora dl area röia ince depüch dlungia le palo ia.
A mesa le prüm tëmp ti garetel a Daniel en bel dribbling a dui defensurs, al pó trá te porta, mo spo vëgnel mazé jö te area. Le arbiter tol fora insciö le cartellino rosso y dá le rigore a La Val. Alex Elzenbaumer se prejentëia por bater le rigore, mo le portier é bun da parè. Üna dles gran oportunites sciurada ia dala scuadre de Scalzini. Mo La Val se proa inant, Lüsen mëss soghé cun la linea de trëi dô ia deache ai é un demanco te campo por l'espolsiun. Insciö pó La Val sfruté i gran büsc lasciá da Lüsen, soradüt cun la velozité de Daniel y Alex dant. Mo Lüsen süga ma plü sön le fuorigioco y chësta tattica ti vá ince bun, mo nia tres. Freddy ciafa na bela rimessa da Franzi al mët jö le pal y fesc en bel passagio ite a mez a Daniel. Daniel röia in velozité sön le pal, mo le pal röia de püch dlungia le palo ia. Lüsen ne é mai prigorusc, ala fin dl prüm tëmp feji la prüma aziun prigorosa. Sön en cross ite a mez feji en tiro che röia sura porta fora (chësta y na traversa da gran distanza ala fin dl secundo tëmp é les uniches aziuns de düta la partida). La Val dominëia le campo!!!! Mo le prüm tëmp se stlüsc impó ma jö sön le 1 a 0.
Tl secundo tëmp el spo La Val che süga ćiamò plü bun. Insce sci atacanć röia deplü iadi te furigioco, é La Val buna da fá trëi goi. Le secundo gol dla partida ti gareta a Alex Elzenbaumer. En bel passaggio filtrante porta Alex dasú cuntra le portier, al é bun da dribbeln le portier y apogé insciö le pal te porta. Franzi Verginer süga na gran partida, al se porta deplü iadi prigorus dan la porta di aversars, mo le pal ne ó nia jí ite. Ala fin ti garetel impó ćiamò le gol a Franzi, chësc é le 3 a 0 por La Val. Sön na ribattuta dl portier röia Franzi sön la pala y tira te porta. Le ultimo gol ti gareta indô a Daniel, che é bun da dribbeln indô le portier, che é tres costretto da gní fora, deache la difesa da Lüsen süga ma sön le fuorigioco y resta chita insciö.
La partida se stlüsc jö sön le 4 a 0 por La Val.
Cun chësc punt davagné é La Val bun da superé Lüsen y se portè al 4° post finale de campionat 2010/2011.
La formaziun titolara dla partida:
In cürt ćiamò les sostituziuns dla partida:
al 76° Sottara Werner por Nagler Maxal
al 80° Denis Kaneider por Alex Elzenbaumer
Por ciaré ala tlassifica y i resultać dles atres partides clicca. Resultać y tlassifica


c: text/html

text:
Il Gottard ha giugà ina rolla essenziala en il svilup da la schientscha naziunala svizra, e quai dal temp da fundaziun fin la defensiun spiertala dal 20avel tschientaner. Las relaziuns, politicas, da traffic e socialas en fluctuaziun sa manifesteschan er en ils ospizis sin il pass.
Bruno Blogg
«In blogger sun jau, betg in bist static. Bloggar n’ha da far nagut cun bloccar, il cuntrari. Las novas pussaivladads lubeschan a mintgin da far attent a l’atgna opiniun. Jau sun enconuschent sco Bruno Blogg e conversesch cun mes enconuschents e main enconuschents via facebook e twitter.»
Nums populars d’utschels
Il chant caracteristic da la quacra sa cumpona da trais tuns successivs cun in accent ferm sin l’emprim e sin il terz tun. La fantasia creativa rumantscha fa londeror in ‹fúf-fadútg›, in ‹sách-badách› ed in ‹quít-squilát›, e gia avain nus trais bellezza nums per la pitschna giaglina selvadia…
Turta da tschigulatta per vendetga
Wendelin, il nov conscolar da Kwiatkowski, è snuaivel perdert e pront da gidar tuts, ma el è pitschen ed in pau grasslut e vegn tentà da quatter camarats da scola. Per fortuna al gida noss detectiv – ensemen tendan els als malfatschents la pli dultscha trapla ch’ins po s’imaginar.
Radionucleids natirals en auas sutterranas dal Grischun
Radionucleids da lingias da decumposiziun natiralas èn avant maun dapertut en la crusta da la terra. Sur l’aua sutterrana u sur l’aria po er l’uman vegnir en contact cun questa radioactivitad natirala. Mesiraziuns servan a giuditgar in’eventuala periclitaziun da la sanadad.
Cun velo tras la Rumenia
«Ina saira, suenter avair passà Agnita en Transilvania, ma salidani, be da lunsch, dentant marcantas en lur identitad: las autas Carpatas! (…) Mi’olma muntagnarda sa dasda ed jau ma legrel da surmuntar las muntognas dentadas gia damaun, sur l’enconuschent Pass Fagarasan.»
La structura da la baselgia catolica
Cun passa ina milliarda cartents è la baselgia catolic-romana la pli gronda organisaziun dal mund. Ella è structurada tenor in sistem dual: Ins distingua tranter la baselgia universala cun sedia a Roma e las baselgias localas cun structuras che sa differenzieschan d’in pajais a l’auter.
L’Insla naira
Las aventuras da Tintin vegnan raquintadas en var 30 linguas. En l’emprim dals dus toms rumantschs, cumparids l’onn 1986, persequitescha Tintin ina banda da falsifitgaders da daners fin en Scozia ed emprova da schliar il misteri da la bestia dal chastè da Ben More.
Il funcziunament da la trilinguitad en il chantun Grischun
Co sa preschenta la cumpetenza e la pratica linguistica en il Grischun a nivel individual e collectiv? Tge tenutas èn avant maun en la societad envers las differentas linguas (tudestg, rumantsch e talian) e co èn las relaziuns da las differentas gruppas linguisticas tranter pèr?
Istorgias curtas 1
Ina rimnada da 15 raquints fitg divers: Magari poetics, magari pensivs, magari prendids or da la vita, magari da tempra surreala, magari fan els surrir e magari laschan els enavos il lectur e la lectura tut stut e tschentan dapli dumondas che quai ch’els respundan…

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
La scheffa dal concern d'energia Alpiq, Jasmin Staiblin, bandunà sia funcziun sin la fin da l’onn. Quai suenter sis onns en l’interpresa. Las raschuns na sajan betg differenzas u dispitas, communitgescha la Alpiq. Ins n'haja gì insumma naginas differenzas strategicas. Staiblin saja vegnida tar l'Alpiq il 2013 per stabilisar il concern, ha ditg il pledader dad Alpiq Richard Rogers. Quai saja cuntanschì, uschia ch'i dovria ina fasa da consolidaziun.
Creà agen organ da controlla pervi da funcziun dubla
La direcziun operativa surpiglià il 2019 Jens Alder ch’è gia dapi il 2015 president d’administraziun da la Alpiq Holding. El vegn a tegnair omaduas funcziuns. Per evitar eventuals cunflicts d'interess creescha l'Alpiq in commite intern spezial: il Governance Committee. Quest organ da controlla vegn manà dal vicepresident dal cussegl d'administraziun Jean-Yves Pidoux.
RR novitads 20:00


text:
La vischnanca da Luzein po meglerar sias mesiras da protecziun cunter auas grondas. La regenza ha dà glisch verda per in project correspundent sper la Landquart. Il chantun ha approvà 165 milli francs. Ils custs totals muntan a 825’000 francs.
Era la vischnanca da San Murezzan po investir en la protecziun cunter auas grondas. La regenza ha approvà maximalmain 184’000 francs per restaurar il chanal dal Ovel da la Resgia. En tut èn necessaris bunamain 740’000 francs per las mesiras da protecziun.
Approvà ha la regenza grischuna era daners per segirar binaris da la Viafier retica. Tranter Claustra Plaz e Clavadürli duain ils binaris vegnir protegids meglier da crappa. La regenza ha approvà ina contribuziun da var on milliun francs. Il project custa en tut bun 1,3 milliuns francs.
RR novitads 10:00


text:
Black Friday
Ol Black Friday (Venerdé Nìgher) l’è öna spécie de fèsta mia üficiàla che la se tè in di Stacc Ünìcc ol dé dòpo ol Thanksgiving Day, ol Dé del Ringrasiamét, e la dèrf fò la sesù di sàldi e di còmpere de Nedàl. De regordà che i saldi in di Stacc Ünìcc i taca prima del Nedàl.
Piö che óter l’è óna fèsta comerciàla e la dà ön idea de cóme i’ndarà i vèndite in del tép de Nedàl e l’è isé ‘mportàt per l’economéa che l’è tegnìt d’öcc pò da i analìst finansiàre.
Ol nòm l’istà a indicà che ‘n chèl dé ché i negòse i pàsa dal rós al nìgher, cioè da i pèrdite a i guadàgn, dezà che l’ taca ol tép di bù afàre ‘ndóe se ènt pròpe tat.


text:
Radund 100 persunas, che fan cugliunaria da bigliets, vegnan trapladas durant la stagiun da skis en l'Engiadin’Ota. Ina part da quels cas resultan da surdadas ni venditas da cartas dal di.
Quai n'è betg lubì: Er ina carta dal di è persunala. Per evitar quest tip da cugliunarias han las pendicularas da l'Engiadin'Ota decis, dad introducir in sistem da controlla automatica da fotografias. Quai ha ditg Richard Adam, il responsabel per il marketing e per la vendita tar las pendicularas.
Il sistem è per part gia en funcziun
Il sistem è gia stads en funcziun la stagiun da skis passada tar la pendiculara da Signal a San Murezzan e tar las staziuns aval dil Corvatsch e da Furtschellas. El saja dentant anc adina en ina fasa da test. Ord quai motiv na saja el betg anc en funcziun tar la staziun aval da Schlarigna ed a Chantarella.
Las fotografias dals giasts vegnan cumparegliadas
Sch'in giast cun ina carta dal di passa la controlla da bigliets vegn el fotografà. Sch'el passa ina secunda giada fa il sistem anc ina giada ina fotografia e cumpareglia quellas.
Sper la colur da la giacca e da la chapellina cumpareglia il sistem automatic era la fatscha e la grondezza da la persuna. Quai èn datas persunalas, pia biometricas.
Rimnada da datas biometricas
Questa pratica na saja betg automaticamain in problem, di Francis Meier, il pledader da medias da l’incumbensà federal per la protecziun da datas. Enfin oz n'èsi betg scumandà da fotografar giasts.
En il sectur da temps liber recumondi el dentant da betg far diever da controllas cun agid da datas biometricas. Enfin oz n'hajan els anc betg survegnì reclamaziuns da giasts, ch’èn vegnids fotografads en territoris da skis, ha Meier ditg. Perquai mancan er las experientschas cun quest sistem da controlla.
Stizzar datas è impurtant
I saja en mintga cas impurtant, che las fotografias vegnian stizzadas uschè spert che pussaivel per sminuir la ristga dad abus da datas. Tenor Richard Adam da las pendicularas succedia quai in Engiadin'Ota suenter in di.
Co vinavant?
Las numnadas staziuns da la Engiadin’Ota èn las sulettas, che dovran quai sistem automatic tar cartas dal di en il Grischun. Quai mussan retschertgas dad RTR tar las grondas pendicularas grischunas.
Il svilup tecnic è dentant spert, uschè che autras pendicularas vegnian forsa er ad introducir en avegnir tals sistems automatics. Co che las pendicularas da l'Engiadin’Ota cuntinueschan cun lur sistem el futur vegn decidì la fin da la stagiun d’enviern.


text:
Las Alps duajan star en il center da la proxima exposiziun naziunala en Svizra. Ils chantuns Tessin, Grischun, Valais, Uri e Berna duain furmar il coc da l'emprima exposiziun naziunala che duai cuzzar sur plirs onns, la «Alpen-Expo 2027 plus».
Sin il Pass da l'Alpsu, al cunfin dals chantuns Grischun ed Uri ha l'uniun da promoturs Muntagna cun sedia a Guttannen en il chantun Berna preschentà la gievgia l'idea dal project. Sut il motto «scuvrir da nov las Alps» èsi previs d'integrar tut las quatter linguas naziunalas sco er tut las regiuns da la Svizra.
Regiuns da muntogna duain profitar
Profitar da quella exposiziun naziunala duain en emprima lingia las regiuns da muntogna – quai cun esser visibel e pudair mussar innovaziuns e pussaivladads. L'ulteriura Svizra duess vegnir sensibilisada e pudess emprender d'enconuscher las regiuns muntagnardas sco spazi da viver ed economic independent.
Signals positivs
Per l'exposiziun duai vegnir lantschà ina concurrenza participativa sur plirs stgalims. Quella duai pli tard servir per la promoziun. L'uniun da promoturs è latiers avisada sin il sustegn dals chantuns da l'economia e da la populaziun. Tenor il president , Simon Albisser, è l'uniun en contact cun chantuns e singulas organisaziuns. Ils signals sajan da tuttas varts positivs. Uss stoppia l'euforia be anc tschiffar la populaziun.
Be in da plirs projects en cursa
La expo en las Alps è be in da plirs projects per la proxima exposiziun naziunala. L'onn passà aveva l'uniun Svizra27 preschentà ina proposta per ina exposiziun naziunala en la Svizra dal Nordvest e lantschà ina concurrenza d'ideas sur trais stgalims.
Ultra da quai è enconuschent che las diesch pli grondas citads da la Svizra vulan s'unir per realisar sut il num Nexpo ina exposiziun naziunala. Avair lieu duai quella a Turitg, Basilea, Berna, Genevra, Losanna, Lugano, Lucerna, Son Gagl e Winterthur.
In ulteriur project duai vegnir realisà sin las surfatschas libras dal parc d'innovaziun Turitg a la plazza aviatica da Dübendorf. Questa exposiziun naziunala X-27 va sut il motto «lieu d'inscunter futur».
L'ultima exposiziun naziunala è stada la Expo.02 ch'è vegnida manada tras en la regiun dals lais da Bienna, Murten e Neuchâtel.


text:
Sco quai ch'il servetsch d'infurmaziun agricul LID communitgescha saja quai in nov record minus. Dapi la fin dals onns 80 hai anc mai dà uschè paucas vatgas da latg, quai conferma er l'uniun dals producents da latg svizzers. Ils motivs na sajan betg clers. Pussaivel saja ch'intgins producents da latg mazzan pli baud ils animals perquai ch'il pretsch da latg è bass.
Il latg na daventa dentant betg stgars
Era ch'il dumber dals bains purils sa sminuescha possia purtar sco consequenza ch'i dat pli paucas vatgas da latg. Sco quai ch'il LID ha communitgà saja il dumber dals bains purils sa sminuì da 79'479, l'onn 1996 per 33% sin 53'232 l'onn 2015. Dentant sajan ils bains creschids da 15,2 hectaras l'onn 2000 sin 18,3 hectaras l'onn 2011.
Che la Svizra n'haja betg avunda latg pli na saja dentant betg da temer. Ils bains pli gronds produceschian dapli latg damai che quels lavurian fitg professiunal. Era la genetica dals animals saja vegnida megliera, uschia ch'i dettia anc adina avunda latg schegie ch'i haja pli paucas vatgas da latg.
RR novitads 11:00


text:
La regenza tirca fa responsabel il predicatur Fethullah Gülen per l'emprova da putsch malgartegiada dal fanadur passà. Tenor acta d'accusaziun vegn rinfatschà a Gülen d'avair empruvà da destruir cun forza il dretg legal, sco er d'avair fundà e manà ina gruppaziun terroristica.
Ad Istanbul ha la polizia plinavant fatg razzias cunter 44 interpresas. Quai rapporta l'agentura da novitads uffiziala Anadolu. Las firmas vegnan suspectadas d'avair contact cun Gülen che viva en ils Stadis unids.
RR novitads 17:00


text:
In nov center cultural cun museum e biro da turissem, in lieu per far vendita directa da products indigens ed in nov da chasa per Uorsin. Quai era l’idea che la Fundaziun Pro Guarda aveva preschentà avant bunamain in onn.
Per radund 3 milliuns francs vulevan ins renovar ed inscenar da nov la Chasa Guarda, ch'è en possess da la Fundaziun Pro Guarda. L’idea resta dentant mo ina visiun. Sper il sustegn plitost modest en vischnanca è la raschun principala per il naufragi tenor ina communicaziun da la Fundaziun Pro Guarda oravant tut la mancanza da raps.
Manchentà ina schanza per commerzialisar l’istorgia da Uorsin?
Sco quai che Niculin Meyer, il pledader da la destinaziun Engiadina Scuol Samignun Val Müstair ha ditg envers RTR, deplorescha la regiun questa decisiun. Ensemen cun la Fundaziun Pro Guarda e Svizra Turissem vulevan ins numnadamain realisar in lieu per inscenar l’istorgia ed il film da Uorsin en la Chasa Guarda. Quest project saja dentant mo in da plirs. Dapi lura haja la destinaziun pudì realisar divers projects pli pitschens.
Ins haja empruvà tut il pussaivel per trair a niz anc meglier il potenzial economic dal film da Uorsin. Fin al di dad oz è quai in dals films svizzers cun il pli grond success e tras quai da grond interess commerzial.
RR novitads 10:00


text:
La sanestra aveva gia annunzià il referendum, en il cas ch'ils custs da la refurma na vegnian betg sbassads sin 500 milliuns francs per onn.
En la versiun decidida dal Cussegl naziunal custa la refurma bun 1,2 milliardas francs. Las midadas decididas dal Cussegl dals chantun èn però per radund 100 milliuns pli bunmartgadas.
Trair il frain
Oz vegnan gudogns da l’exteriur da holdings e fatschentas administrativas suttamess ad ina taglia pli bassa che gudogns fatgs aifer la Svizra. Da quests privilegis stoppia la Svizra uss prender cumià en vista al squitsch internaziunal, uschia la PS. Cunzunt l’UE acceptia betg pli ina tala concurrenza da taglia, la quala è tenor l’UE nuschaivla e betg gista.
En il rom da la refurma da l'imposiziun da taglia sin interpresas III duajan interpresas vegnir persvasas da restar ch’avevan oriundamain fixà lur sedia en Svizra pervi da tractament da preferenza fiscal. Questa finamira duai vegnir cuntanschida cun pli bassas taglias sin gudogn e levgiaments da taglia.
RR novitads 07:00


text:
L’impurtant en furma concisa:
- En l'aviun duai avair brischà cur avant ch'el saja crudà.
- Il militar da l'Egipta annunzia d'avair chattà parts dal vrac ed objects persunals.
- In Airbus 320 da la Egypt Air cun 66 persunas a bord era partì da Paris la gievgia a bun’ura e crudà sur la Mar Mediterrana.
- La gievgia saira aveva la societad aviatica Egypt Air l’emprim communitgà d’avair chattà emprimas parts dal vrac da la maschina sparida, tranter auter vestas da salvament e tocca da plastic. Pli tard ha la societad puspè curregì questas indicaziuns.
- L’Egipta suppona in act terroristic. Ils Stadis Unids stattan scepticamain visavi questa supposiziun.
- En la Mar Mediterrana cuntinuescha la tschertga per MS804. Tras ferma plievgia vegn la tschertga probablamain impedida fermamain.
- La regenza franzosa n’ha anc adina naginas infurmaziuns davart la crudada da l’aviun.
En la Mar Mediterrana cuntinuescha la tschertga extendida per parts dal vrac da l’aviun da passagiers d’Egypt Air. Il militar egipzian ha entant annunzià d’avair chattà emprima tocca dal vrac sco er chaussas persunalas dals passagiers. Il lieu da chat è radund 290 kilometers en il nord d’Alexandria.
Bastiments da la marina ed aviuns grecs ed egipzians tschertgan en la Mar Mediterrana vinavant per l’aviun crudà da Egypt Air. La regenza franzosa percunter spera ch’i dettia indizis per il motiv da la crudada. Quels na datti numnadamain anc adina betg.
MS804 è in Airbus 320 cun 66 persunas a bord
Sco quai che la societad aviatica «Egypt Air» rapporta sin sia preschientscha confermada sin Twitter , il link avra en ina nova fanestraè il sgol MS804 sparì dal radar sur la Mar mediterrana. I sa tractia d'in Airbus (A320) cun 66 persunas a bord: 56 passagiers e 10 commembers dal team.
RR novitads 06:00++
Midar numer da sgol
Egypt Air mida il numer da sgol per la lingia Cairo-Paris. Empè da MS804 duai la colliaziun survegnir il numer MS802, uschia infurmaziuns da l’administraziun aviatica en la chapitala egipziana. Igl è usità da midar il numer da sgols suenter ina disgrazia. Lingias da sgol na duain en il futur betg pli regurdar a disgrazias passadas.


text:
Vidi d'ingress
El vidi d'ingress (ciamaa despess visa, dal latin charta visa, carta che l'è stada vista) l'è on permiss che on paes el dà a on forestee de 'gnì dent per on temp e on motiv determinaa. In d'on quaj paes gh'è anca el vidi de sortida, per andà foeura dal paes.
De solit el vidi a l'è daa de n' Official de l'Immigrazion a la frontera, ma al di d'incoeu on poo de paes domanden de avegh el vidi prima de andà in del paes.
Vidi de sortida temporanea de l'URSS
Forma[Modifega | modifica 'l sorgent]
Incoeu i vidi hinn di tesseritt, asquas semper taccaa al Passaport, che l'è daa de ona Imbassada o on Consolaa.
Normalment gh'è dent:
- L'utorità che l'ha relassaa
- La data del relass
- Ona durada del soggiorn
- La validità del vidi
- Ona motivazzion
In d'on quaj paes gh'è anca ona limitazzion al territori: Per esempi on vidi frances el pò riferiss domà ad ona Collettività d'oltre mar e 'l vidi cines el permett mia de andà in Tibet.
Tip de vidi[Modifega | modifica 'l sorgent]
A vardà i divers paes, pòdom avegh on elench general di vidi emettuu:
- Vidi de transit, che 'l serviss a passà per rivà in d'on olter paes.
- Vidi de turista, per quej ch'i van in vacanza o in visita
- Vidi de lavorà, per quej ch'i voeuren lavorà in del territori
- Vidi de student, per quej ch'i studien
- VIdi da giornalista
- Vidi de matrimoni, per quej ch'i voeuren sposass cont el cittadin del paes
Eccezzion e motivazion de rifiut[Modifega | modifica 'l sorgent]
El serviss minga semper el vidi, ad esempi i cittadin de l'Union Europea pòden girà liberament in tutta l'Union. Tra l'alter, i forest i gh'han de ciappà domà el vidi de on paes (despess quell de ingress) e 'l val in tutt i paes de Schengen.
Despess i paes pussee important fan di accord cont i olter paes per permett ai sò cittadin de andà senza el vidi.
I vidi pòden vess anca rifiutaa, i motivazion pussee classich hinn:
- Se l'è fallaa el tip de domanda (vun che 'l domanda on vidi turistegh per lavorà, per esempi)
- Se 'l gh'ha di caregh pendent o l'è staa condannaa per di violazion de la legg.
- Se gh'è on ris'c per la sicurezza nazionala
- Se gh'hinn di rapport gram tra i paes (per esempi Israel e la Siria)


text:
Uffants rampignan enfin tar las fanestras, pitgan sisur e disturban uschè ils curs ch'il «Center da Bainesser» porscha, curs sco Yoga, Qi Gong, Tai Chi e Kung Fu.
Tals disturbis èn daventads uschè gronds, che la vischnanca da Valsot ha stuì intervegnir en il conflict tranter il «Center da Bainesser» ed ils uffants da Tschlin.
Nagina scola – tuttina manaschi
Scola na vegn dapi onns betg pli dà en questas localitads, ma las societads culturalas sco la musica, il cor ed autras gruppas da sport han adina pudì trair a niz las localitads per agens basegns.
Center da Bainesser e las uniuns culturalas èn s'arranschadas
Dapi ch'il «Center da Bainesser» sa chatta en las localitads han las societads stuì adattar lur program e tschertgar ina collavuraziun. Betg tuts avevan plaschair, ma ussa funcziuna quai. Da far in contract era cun ils uffants fiss exagerà, ma chattar ina schliaziun per ch'omadus dastgan viver e lavurar in dasper l’auter è stà necessari.
La vischnanca da Valsot ha appellà en il «Fegl uffizial» ch’els speran sin l’encletga dals uffants ed era dals geniturs. N’avess la collavuraziun betg da funcziunar en avegnir è la vischnanca sfurzada da scumandar l’access enturn la chasa da scola veglia a Tschlin.
RR actualitad 12:00


text:
Cur che Johannes Badrutt ha installà il 1879 en ses hotel Kulm a San Murezzan l'emprima glisch electrica da la Svizra, n'eran tschains d'aua anc nagin tema. Dentant mo paucs onns pli tard, cura ses figl Caspar ha fabritgà ina nova centrala en la chavorgia da la Charnadüra tranter San Murezzan e Schlarigna, ha quel stuì pajar a la vischnanca in'indemnisaziun.
En il contract, suttascrit ils 10 da schaner 1891, permetta la vischnanca a Badrutt da duvrar «... die Wasserkraft am Innfall St.Moritz auf die Dauer von 60 Jahren für einen jährlichen Pachtzins von Frs. 5.- per effektiv verwendete Pferdekraft.» La famiglia Badrutt pajava uschia a la vischnanca da San Murezzan ca. 4'500 francs l'onn per l'utilisaziun da la resursa aua en la Charnadüra. Oz fissan quai pli che 41'000 francs.
15 onns pli tard, suenter ch'il boom da construir ovras electricas en Svizra è explodì, ha decidì la Confederaziun da reglar quest svilup en ina nova lescha federala davart il dretg da las auas. Questa lescha è uss 99 onns en vigur.
Tractativas per ina nova lescha han fatg falliment
L'artitgel 49 da questa lescha fixa in maximum dals tschains d'aua. Cura che la lescha è ida en vigur l'emprim da schaner 1918 era fixà il maximum tar 6 francs per PS. Cun la mesira actuala da kilowatt prestaziun fissan quai 8,16 francs.
En quests 99 onns dapi l'entrada en vigur da la lescha davart l'utilisaziun da las forzas d'aua èn s'augmentads ils tschains d'aua en pliras etappas a 110 francs per kilowatt prestaziun en il 2017. Dentant è limità quest artitgel davart ils tschains d'aua maximal enfin la fin da december 2019.
Tractativas tranter ils chantuns e las ovras electricas per ina soluziun a partir da l'emprim schaner 2020 han fatg falliment. Las ideas co definir ils tschains d'aua en l'avegnir van lunsch in ord l'auter. Uschia sto la Confederaziun decider ina nova soluziun ed il parlament sto lura anc sancziunar quella.
Dal tschains d'aua maximal al tschains d'aua minimal?
Durant prest 100 onns era fixà en la lescha adina in tschains d'aua maximal che las ovras electricas han stuì pajar a las vischnancas ed als chantuns. Betg dapertut han ins dentant pretendì il maximum. En il Grischun vegn applitgada la tariffa maximala da 110 francs per kilowatt prestaziun, i resulta uschia in import da 124 milliuns francs per il 2015. Questa soluziun na resguarda dentant betg la situaziun economica sin il martgà d'energia.
Fin avant paucs onns faschevan las ovras electricas gudogns da milliardas, las vischnancas ed ils chantuns n'eran dentant betg participads vi da quest profit da las ovras. Ins ha bain augmentà adina puspè il tschains d'aua maximal, dentant èn ils represchentants da las regiuns da muntogna persvadì, che la valur effectiva dal bain aua n'è cun quai betg vegnida cumpensada dal tuttafatg. Uschia è naschida la discussiun ch'ils tschains d'aua duessan resguardar en l'avegnir era quest aspect da la fatschenta da las ovras idraulicas.
Las interpresas d'electricitad ed ils chantuns èn perencletg che la nova soluziun stuess resguardar era quest aspect, vul dir che chantuns e vischnancas duessan era pudair sa participar als gudogns da las ovras electricas. Quellas èn dentant da l'avis ch'uschia ins stoppia reducir il tschains d'aua maximal massivamain. Las ovras èn mo pli prontas da pajar ina part fixa cun in tschains d'aua minimal ed agiunscher ina part flexibla sche la situaziun economica da l'interpresa lubescha quai.
Divergenzas enormas
La proposta da l'Uniun da las ovras electricas svizras VSE per in tschains d'aua minimal da 41 francs vegn refusà vehementamain dals chantuns ed era da l'Uniun da las vischnancas concessiunaras dal Grischun. Il president da l'Uniun da questas vischnancas, Not Carl vesa insumma nagina necessitad da midar insatge vi dal sistem dals tschains d'aua: «Per princip essan nus cunter ina flexibilisaziun dals tschains d'aua».
Il directur dal VSE Michael Frank declera percunter «ch'ina soluziun gista signifitga ch'ins stoppia chattar ina soluziun che garantescha a las vischnancas ina tscherta entrada, che resguarda dentant era las realitads economicas en favur da l'energia idraulica.» Er per ils chantuns è questa basa da discussiun da las ovras nunchapibla.
Per cusseglier guvernativ Mario Cavigelli vegn dominada la discussiun ferm da la situaziun economica e politica actuala. Dentant: «I ha dà natiralmain era temps nua che las interpresas faschevan fitg gronds gudogns cun la producziun d'electricitad e da quel temp nagin che fascheva la dumonda da vulair participar ils chantuns e las vischnancas vi dals gudogns da las interpresas privatas cun domicil giu la Bassa.»
Per las vischnancas è segiramain pussaivla mo ina soluziun che garantescha ad ellas ina basa fixa, vul dir in tschains d'aua tranter 90 e 100 francs. Grazia ad ina indiscreziun en las medias han ins pudì leger che l'Uffizi federal d'energia discuta in'autezza da quest tschains minimal tranter 50 e 60 franc per kilovattura. En la situaziun actuala da la branscha d'energia signifitga quai che mo pli la mesadad dals tschains d'aua fiss garantida. La vischnanca da Scuol per exempel survegniss mo pli la mesadad dals 4,5 milliuns francs ch'ella incassa oz cun tschains d'aua.
TR Cuntrasts 17:25


text:
La lescha davart il servetsch civil è sut tetg. Sco il Cussegl dals chantuns ha uss er il Cussegl naziunal concludì in onn da spetga per persunas che vulan midar da l'armada tar il servetsch civil. Suenter avair inoltrà la dumonda e fin a la permissiun restan persunas che vulan midar vinavant obligadas da far servetsch militar. La finamira da la lescha è d'impedir ch'i manchian schuldads a l'armada.
La decisiun è crudada la gievgia en il Cussegl naziunal cun 104 cunter 86 vuschs e 4 abstenziuns. Cunter il project han surtut represchentants da la PS, dals Verds e dals Verd-liberals vuschà. Il termin da spetgà è stà l'unic punct dispitaivel da la lescha.


text:
Il project cumpiglia ina halla principala cun 11'600 plazs, ina halla da trenament sco er ustarias e localitads da biro. Sche tut va tenor plan duai l'emprima partida da hockey avair lieu l'onn 2022 en il stadion cun il num «Theatre of Dreams».
Il gea tar il nov stadion cumpiglia:
- in emprest da la citad da 120 milliuns francs
- ina contribuziun annuala da la citad al club da dus milliuns francs sur 30 onns
- in credit da 2,8 milliuns francs per la sanaziun dal terren
- in credit da 1,9 milliuns francs per l'access al stadion
Fin uss giogan ils ZSC Lions en il Hallenstadion. Là è il club be sco fittadin. Il Hallenstadion sa focusescha dentant memia fitg sin occurrenzas da show.
RR novitads 17:00


text:
Alexandra Cadanțu
L’Alexandra Cadanțu (Bùcarest, 3 ad Maǵ dal 1990) l'è na tenìsta ruména. In dal 2012 l'à śugâ pardénd-la na finàl WTA a Monterrey. In bisàca la gh'à siē siē tìtui ITF. L'è rivàda a èsar la nùmar ssanta-sinc dal mónd al 30 ad Luj dal 2012.
L'è élta 170 cm e la péśa 56 chilo. La dróa al bras dèstar e la tira 'l arvèrs a dū maṅ. A gh piàś guardàr di film, lèśar e durmìr. La sò atōra favurìda l'è l'Angelina Jolie.
Caréra
La Cadanțu la vins al sò prim tìtul ITF in dal 2006 a Bùcarest (al nùmar siē) baténd in finàl l'Irina-Camelia Begu par 6-3 1-6 6-3. 'L an dòp la vins 'l ITF nùmar sinc dla capitàla dla Rumanìa dòp ès'r andàda fóra in di quàrt in dal nùmar quàtar da la Julia Görges. In dal 2010 la vins àtar dū tìtui ITF a Bùcarest e a Crajòva. In Nuvémbar la fà 'l pîṅ anc in Braśìl vinsén-an àtar dū e bandunànd in dla finàl in 'n àtar.
In dal 2011 la próa par la prima vòlta a śugàr un turnèo WTA ma la n pasa briśa 'l qualificasiòṅ a Bugutà, a Fès e a Esturìl. In Maǵ la và fóra a 'l secónd tùran in d'l ITF ad Réś batùda par 2-6 1-3 bandòṅ da la Sabine Lisicki. In Śugn la pèrd da cl'atra tedésca, la Mona Barthel, in dal qualificasiòṅ ad Wimbledon mént'r a Båstad l'è l'Elena Bovina a mét'r-ag di spróc in mèś a 'l ródi. In Luj la pèrd in di quàrt d'l ITF ad Bùcarest (al nùmar dū) da la Simona Halep par 3-6 6-1 6-7. In Setémbar la s mét in bisàca al tìtul ITF ad Bjèla ma minga qvél ad Telavi in dua la lasa strada in finàl a l'Aleksandra Panova. In Utóbar, baténd la Mona Barthel 6-2 5-7 6-4, la gh la cava a śugàr al sò prim turnèo WTA in Lussembûrg e anc a purtàr in pòrt la sò prima partìda (6-1 6-4 a la Nastas'sja Jakimava) par pò cédar a la Lucie Hradecká 3-6 4-6. La sèra 'l an a 'l 96śum pòst dal ranking dal fémni.
In dal 2012 la śōga al sò prim turnèo dal Gran Slam a Melbourne ma la và fóra subìt ciapànd un 0-6 1-6 da la Roberta Vinci. In Favràr la pèrd a 'l prim tùran a Bugutà (2-6 2-6 da la Romina Oprandi) ma pò la riva in finàl a Monterrey baténd via via la Jelena Dokić 3-6 6-1 7-5, la Silvia Soler Espinosa 7-6 6-3, la Lourdes Domínguez Lino 6-2 6-0 e la Gréta Arn 6-2 4-6 7-5. In finàl però la gh'à da cuntintàr-as cun cl'atra ungheréśa, la Tímea Babos, ch'la gh'à la méj sèg par 6-4 6-4. In Avrìl a Fès la bat subìt l'Alberta Brianti in tri sét ma pò la và fóra ad òpra dla Simona Halep par 2-6 5-7. In Maǵ la pèrd dimóndi mâl e a 'l inìsi a Róma e a 'l Roland Garros, prima da la Francesca Schiavone 1-6 2-6 e pò da la Marija Šarapova 0-6 0-6. Anc in sl'èrba la fà di pastròs, andànd fóra sèmpar in dal prim tùran cun l'Irina Falconi, la Dominika Cibulková e la Marija Kirilenko. A Palèrum la fà méj baténd la Kiki Bertens e l'Alizé Cornet ma in di quàrt la céd 2-6 2-6 a la Sara Errani pò vinsidōra dal turnèo sicigliàṅ. In Luj la pèrd par dū vòlti (semifinàl e finàl) da la spagnōla María Teresa Torró Flor in di ITF ad Bùcarest e 'd Olomouc ma almànc l'è bòna ad casàr fóra śugadōri cuma la Nastassja Burnett, la Pauline Parmentier e la Mónica Puig. Da Seùl a la fiṅ d'l an la n vins piò gnanc 'n incóntar.
In dal 2013 la pòrta a cà un secónd tùran a Cali (4-6 7-5 2-6 da la Sesil Karatančeva) e i quàrt a Bugutà (2-6 1-6 da la Jelena Janković). A Acapûlc, Miami e a Charleston invéci la pèrd subìt da la Sara Errani, da la Stefanie Vögele e da la Madison Keys. A Katowice, pasànd p'r al qualificasiòṅ, la riva in semifinàl baténd la Sabine Lisicki 7-5 6-2, l'Irina-Camelia Begu 4-6 6-3 6-4 e la Shahar Peer 5-7 6-3 6-3 prima ad cédar a la Petra Kvitová par 0-6 4-6. In Avrìl la pèrd a 'l prim tùran a Marrakesch da la Kristina Mladenovic 4-6 6-4 4-6 e in Maǵ la riva in finàl in d'l ITF ad Praga in dua la céd par 6-3 1-6 1-6 a la Lucie Šafářová. A Wimbledon la fà 'l cólp casànd fóra subìt la Tamira Paszek 6-2 7-5 par pò pèrdar da la giapunéśa Kimiko Date-Krumm (42 an) cun al puntéǵ ad 4-6 5-7.


text:
Servetschs: datas, infurmaziuns e cussegliaziun
Retratga da datas: simpel e direct
Las geodatas digitalas disponiblas da l'administraziun federala pon vegnir retratgas directamain sur l'uffizi federal respectiv. Metadatas survegnis Vus gratuitamain sur Geocat, il catalog da...
Cussegliaziun e coordinaziun: realisaziun da la strategia
Qua chattais Vus sustegn tar la realisaziun da la strategia per geoinfurmaziun entaifer l'administraziun federala. Sut geo.admin.ch vegnan purschidas cussegliaziun e coordinaziun en il sectur dals...
RSS & Social Media
Geo.admin.ch infurmescha constantamain per social media davart novitads da l'infrastructura federala da geodatas IFGD. Cumpilai Voss menu da novitads tenor tema u tenor speditur(a)
Geoservetschs: render accessiblas e colliar infurmaziuns
Geoservetschs èn servetschs d'internet che concernan il territori e che rendan accessiblas geodatas en furma structurada. Grazia a geoservetschs pon infurmaziuns geograficas vegnir colliadas sur...


text:
Per nus es mangiar daplü co be tour sü nudritüra: mangiar es giodimaint e dess far in prüma lingia plaschair. Il mangiar cumünaivel ans spordscha ün bun chomp d’exercizi per promouver il cumportamaint social. Per nus esa important chi saja ün’atmosfera locca a maisa. La cumposiziun dals pasts correspuonda ad ün nudrimaint san, equilibrà e stagiunal.
Nus preparain svess ils pasts ed involvain ils uffants. La preparaziun dess esser ün "ün PER tschel" ed il mangiar e rumir sü dessan esser ün "ün CUN tschel".
Il plan da l’eivna cun culazchun, marenda, giantar e marenda da las quatter penda adüna il principi da l’eivna vi da la paraid.


text:
Var 40 onns ha Roland Huber lavurà en la branscha da turissem e sa uschia tge che sa midà en quest temp. La tecnologia haja midà la moda e maniera da communitgar cun ils giasts, declera el: «Pli baud stuevan ins propi communitgar dapli cun ils giasts, perquai ch’i na deva betg questa tecnica». Il squitsch saja daventà pli grond entras la concurrenza che saja creschida. Viadis en l’exteriur cun pretschs da dumping n’enconuschevan ins pl baud betg.
Emblidà il giast
Ils ultims onns sajan ins sa fatschentà en il turissem da studis, concepts e da palpiri per chattar vias co vegnir tar dapli daners. Dasperas hajan ins emblidà il giast che na vegnia betg pli sco antruras tut da sez, declera Roland Huber. I saja ussa puspè temps da sa concentrar sin il giast e prender temp per quel.
En il turissem saja ussa da daventar pli fitg interprendider e da sa lamentar pli pauc, manegia Roland Huber. Sch’ins s’orienteschia pli ferm al martgà e porschia ils products che sajan era giavischads dal giast, sche saja la crisa el turissem era da dumagnar. Exempels che quai funcziunia dettia quai avunda.
Dal biro d’infurmaziun tar ils ospitants
Tenor Roland Huber daventan era adina ils ospitants adina pli impurtants quai che pertutga l’infurmaziun. Il giast vegnia pli e pli pauc en il biro d’infurmaziun dal turisem per las infurmaziuns. El giavischia las infurmaziuns da ses ospitant. Per las organisaziuns da turissem veglia quai dir ch’ellas hajan da scolar bain ils ospitants e furnir ad els las infurmaziuns ch’els dovrian per pudair far quest servetsch. Las persunas a la front sajan era las sulettas che possian influenzar positiv il giast e quai sa manifesteschia la finala sin la statistica da pernottaziuns.


text:
Il concern ha vendì marcantamain damain uras e bischutaria il 2016: La svieuta è sa reducida per 10,6% sin 7,6 milliardas francs. Quai ha communitgà Swatch. Quest resultat saja tranter auter d’attribuir al dumber da turists en l’Europa che saja sa reducì marcantamain l’onn passà. Cunzunt ils giasts da la China manchian.
Ultra da quai hajan sancziuns da l’Uniun europeica ed ils Stadis Unids cunter la Russia procurà ch’er damain giasts da questa regiun visitian l’Europa.
Prognosas levet optimisticas
Il segment d’uras e bischutaria saja dentant creschì fitg bain ils ultims trais mais – quai cunzunt en la China. En vista a quest svilup positiv quinta il producent d’uras svizzer per l’onn current da crescher. Quai ha communitgà Swatch.
RR novitads 08:00


text:
En il plant argumentescha TransCanada che la refusa da terminar la pipeline na saja betg giustifitgada tenor la cunvegna da comerzi liber nordamericana, Nafta.
La pipeline Keystone XL avess gì da transportar ieli criv davent dal stadi canadais Alberta entras ils Stadis Unids enfin las raffinarias texanas sper il Golf da Mexico.
Il president american Barack Obama aveva decidì il november passà ch'il plan na saja betg en interess dals Stadis Unids e quai pervi da dubis davart la protecziun dal clima. Obama revegn uschia ad in project ch’el aveva gia tematisà en ses cumbat electoral l’onn 2012.
RR novitads 06:00


text:
En il cussegl communal n'è la chaussa betg stada dispitaivla. Opposiziun datti da las organisaziuns d'ambient. E quai malgrà ch'ellas sajan stadas integradas da prima davent en tut las discussiuns, hai gì num en seduta.
La suprastanza da San Murezzan haja pervi d'ina protesta da las organisaziuns d'ambient adattà levamain il project: In traject da 100 meters enturn il Lej dals chöds na duai betg vegnir ennavà, mabain preparà cun naiv natirala pervia da la palì protegida.
Allianza da taglia cun Puntraschigna
Plinavant ha il cussegl communal decidì da furmar in'allianza da taglia cun Puntraschigna. Tras quai che las decleraziuns da taglia vegnan controlladas e digitalisadas sco emprim da nov a Cuira haja l'uffizi da taglia da San Murezzan capacitads libras. San Murezzan vegn damai da nov a surprender ina part da las taxaziuns da Puntraschigna en in uffizi da taglia intercommunal, numnà allianza da taglia.
RR novitads 06:00


text:
Capriasca
Capriasca è ina vischnanca politica svizra en il chantun Tessin che appartegna al circul Capriasca dal district Lugano.
Ils 6 da zercladur 2000 èn las anteriuras vischnancas Tesserete, Cagiallo, Sala Capriasca, Lopagno, Roveredo Capriasca e Vaglio fusiunadas e furman dapi lura la nova vischnanca Capriasca. Ils 20 d'avril 2008 han ils abitants da las vischnancas Bidogno, Corticiasca e Lugaggia approvà la fusiun da lur vischnancas cun la vischnanca da Capriasca. Il termin da la fusiun n'è dentant anc betg fixà


text:
Cataster da las RPDP
Link Cataster da las RPDP
Tgi che posseda terren en Svizra na po betg utilisar quel sco ch'el vul. I vala d'observar cundiziuns generalas sco per exempel lingias da distanza u restricziuns da canera, ch'èn resultadas sin fundament da decisiuns dal legislatur u da las autoritads. Questas uschenumnadas Restricziuns da la proprietad da dretg public (RPDP) èn liantas per proprietarias e proprietaris da bains immobigliars.
En Svizra datti passa 150 differentas RPDP. La confederaziun ha decidì d'acceptar ad interim las suandantas restricziuns da la proprietad en il cataster:
Broschüre ÖREB-Kataster
Film Planisader dal territori
Film Administratur da construcziun
Organisaziun da la gestiun dal cataster RDPP en il Grischun
Il chantun Grischun ha elavurà il cataster RDPP. La responsabladad per l'elavuraziun e per la gestiun dal cataster ha l'Uffizi d'agricultura e da geoinfurmaziun. La direcziun dal project sa cumpona da represchentants dals posts da servetsch participads e dal Departament d'economia publica e fatgs socials. Il directur dal project è il geometer chantunal Hans Andrea Veraguth.
Ulteriur svilup
Actualmain vegnan integradas las datas da las vischnancas en il cataster. Per meglierar cuntinuadamain in access simpel a las infurmaziuns davart ils bains immobigliars vegnan agiuntads ils suandants temas da RDPPt:
-
zonas da planisaziun
- reservats da guaud
- spazi d'auas
- zonas da projectaziun: conducts cun ina tensiun nominala da 220 kilovolts u dapli
- lingias da construcziun d'implants da current ferm
Sco tema chantunal vegnan probablamain vitiers las lingias da construcziun chantunalas. Ultra da quai vegnan surpigliadas las extensiuns funcziunalas da la Confederaziun en la plattafurma grischuna.


text:
Cun passa 80 occurrenzas ha la Lia Rumantscha festivà ses giubileum da 100 onns. Il mument culminant da la festa da giubileum è stà la visita dal cusseglier federal Ignazio Cassis ch'ha mussà cun sia preschientscha l’impurtanza da la quarta lingua svizra.
«Tredeschin Retg»
In dals blers puncts culminants da la gronda festa è er stà il teater «Tredeschin Retg». Il teater inscenà cun musica e saut ha giudì gronda popularitad. Tut las preschentaziuns èn stadas vendidas or cumplettamain.
5'000 visitaders
Tras ils dis tematics ch'han represchentà ils differents champs da lavur da la Lia Rumantscha ha gì lieu in viv barat tranter las Rumantschas ed ils Rumantschs da tut las regiuns ed er autras cuminanzas linguisticas. Radund 5'000 visitadras e visitaders han festivà l’anniversari da la Lia Rumantscha.
RTR actualitad 12:00


text:
dad Ursicin G. G. Derungs
Legia, car* lectur*, la Genesis naven da 6,4–9,17. E metta quei el context della gronda unitad che cumpeglia Gen 1–11. Lu sas ti scuvierer diversas rasadas en quei raquent. L’emprema ei la detga d’in’aua gronda (Sintflut) che destruescha tut, mo lai surviver in. En tut las culturas primitivas ei quella da cattar. Ovid raquenta da quei en sias Metamorfosas I, 262ss.
La Genesis pren si quella detga enteifer ina retscha da «puccaus originals» naven da Cain ed Abel tochen tier la tuor da Babel (cap. 11), malfatgs che interrumpan l’ovra de Diu. Il «puccau original» che meina al diluvi ei la violenza derasada (6,11ss). Denton – quei ei il messadi da Gen 1–11 – la violenza humana ei buc il davos plaid.
Dad ina disdida a l’autra «cuntscha» Dieus la teila de sia benedicziun: quei ei il senn dellas genealogias cuntenidas en Gen 1–11 (p.ex. 4,17ss; 5 e 10). A Cain fa Dieus ina noda da schurmetg (4,15) per impedir che sia violenza schendri autra violenza. Ella lecziun de questa dumengia tschenta Dieus suenter il diluvi igl artg sco segn da sia ligia cun la humanitad. Mo quei ha (tochen oz?) buc impediu il puccau da supiervia idolatria cun la tuor da Babel (cap. 11), mo è buc ina nova cadeina da benedicziun da Sem tochen Abraham (11,10–35).
Gen 9,8–15
Dieus ha detg a Noeni «Noa» ed a ses fegls che eran cun el: Uarda, jeu statueschel mia ligia cun vus e cun vos descendents, era cun tuttas creatiras viventas che ein cun vus: Utschals, biestga e tuts animals dalla campagna che ein cun vus, e cun tut quels che ein vegni or dall’arca. Jeu vi statuir mia ligia cun vus che mai pli duei vegnir extirpada tutta carntuttas creatiras tras las auas dil diluvi, e ch’ei duei maina pli vegnir in diluvi per metter a smerscha la tiara.
Lu ha Dieus continuau: Quei duei esser l’enzenna dalla ligia che jeu fetsch denter mei e vus e tuttas creatiras viventas che ein ensemen cun vus per temps e perpetnadad. Miu artgartg sogn Martin ni era in ballester, el senn che Dieus vul pasch tschentel jeu els nibels; quei duei esser l’enzenna dalla ligia denter mei e la tiara. E sche jeu emplunel nibels sur la tiara e sch’igl artg cumpara els nibels, lu vi jeu seregurdar da mia ligia che exista denter mei e vus e tuttas creatiras viventas. E mai pli duein las auas daventar in diluvi che metta a smerscha tutta carn.
☛ evangeli dalla dumengia: Mc 1,12–15


text:
Las teorias davart l'evoluziun, che Charles Darwin ha publitgà avant 150 onns, han chaschunà ina revoluziun scientifica e culturala. D'ina vart han scienziads cumenzà a tschertgar cumprovas per questa teoria che di, che il mund e sias creatiras sajan sa sviluppads pass per pass en in process permanent.
Cun ir dals onns han ins chatta adina puspè novas cumprovas. Da l'autra vart steva questa teoria en plaina cuntradicziun cun ils concepts teologics da quella giada. En consequenza èn la religiun e las scienzas natiralas idas lur atgnas vias.


text:
Dapi bun 70 onns datti ella, la Assicuranza per vegls e survivents (AVS). Dapi lura ha mintga Svizra e mintga Svizzer il dretg sin ina renta che duai curclar ils basegns existenzials. L’AVS è l’instrument da la prevenziun da la vegliadetgna e procura il medem mument per in equiliber tranter las generaziuns.
Enfin 353 francs dapli mintga mais
L’iniziativa vul ussa augmentar las rentas per diesch pertschient. Per ina persuna persula muntass quai enfin 235 francs e per in pèr maridà enfin 353 francs dapli mintga mais.
Tenor ils aderents è quai augment da gronda impurtanza. Gist ussa che las prestaziuns da las cassas da pensiun na pon betg pli gudagnar avunda sin il martgà da finanzas.
Betg da finanziar
Per ils adversaris è l'iniziativa «AVS plus» simplamain betg da finanziar. Gia ussa haja l'AVS da batter cun deficits da plirs milliuns francs mintg'onn. Pervia dal svilup demografic creschian quels enfin l'onn 2030 sin 7,5 milliardas francs mintg'onn. E quai senza ils 5,5 milliardas francs ch'in gea a l'iniziativa custassi.
Anna Serarda Campell ed Adrian Camartin dattan ina survista dals arguments pro e contra.


text:
Impurtant saja da mantegnair la qualitad auta, da cooperar cun autras destinaziuns ed auters partenaris e sur tut la digitalisaziun. Dentant tge munta digitalisaziun concret?
In roboter che schubregia la chombra
Ernst Wyrsch, president da hotelleriesuisse grischun ha ina visiun da roboters che schubregian la chombra ed il suler. Era lavurs repetitivas en la cuschina pudessan maschinas surpigliar. Era Jürg Schmid, president da Grischun Vacanzas vesa la digitalisaziun sco schanza. I pudess dar hotels per persunas da fatschenta, nua ch’ins sa far il check-in online, chargiar la clav sin il telefonin ed ir or da l'hotel senza check-out.
Betg tralaschar la vischinanza tar l'osp
Il contact social na dastga dentant betg mancar, di Ernst Wyrsch. L’osp duai daventar in ami e sa sentir uschè bain ch’el haja ina nauscha conscienza sch’el na turnia betg.
Digitalisaziun era impurtanta per la politica
Il cusseglier guvernativ Jon Domenic Parolini accentuescha ch’i saja impurtant che las regiuns porschian uschè in bun service sco las citads, perquai saja da nizzegiar la digitalisaziun. La soluziun per tut ils problems na saja ella dentant betg. La fin finala quintian las emoziuns e l’experientscha che l’osp fetschia en in hotel il bler.
RR actualitad 08:00


text:
Vulais Vus dar in sguard davos las culissas da RTR? Emprender a conuscher il mintgadi e la lavur da redacturas e redacturs? Guardar co nus faschain emissiuns da radio e televisiun e co ils cuntegns vegnan sin la pagina d’internet?
Planisais Vus in di tematic cun Vossa scola? Ina excursiun da fatschenta ubain ina sentupada da classa?
Sche Vus inditgais a nus quai ch’interessescha il pli fitg, preparain nus in program sin mesira.
- Las visitan èn gratuitas.
- P.pl. s’annunziar a temp (almain 2 emnas avant il termin giavischà)
Nus ans legrain sin Vossa visita tar nus a Cuira.
Annunzia per ina visita tar RTR
Tura virtuala en Chasa RTR
Sche Vus vulais dar in sguard virtual davos las culissas da nossa chasa da medias RTR - cliccai qua sut sin il buttun.


text:
Lo squalo 2
Lo squalo 2 (Al squâl 2) 'l è 'n film ad scarésa americàṅ dal 1978 ad Jeannot Szwarc ségut dla pelìcula Lo squalo dal 1975 ad Steven Spielberg, òpra ch'la tulìva spunt da 'n lìbar ad Peter Benchley ch'al cuntàva di fat sucès in dal 1916, gl'atàc ad soquànt squài in dal New Jersey.
In dal 1983 e in dal 1987 la Universal Pictures l'à fat vgnir fóra àtar dū capìtui dla saga, sénsa però 'l prutagunìsta Roy Scheider: Lo squalo 3 e Lo squalo 4 - La vendetta.
Sunt
Al cap dla pulisìa d'l Ìśula 'd Amity, Martin Brody (Roy Scheider), e 'l sò vice Hendricks (Jeffrey Kramer) i gh'aṅ da far i cònt cun di atàc 'd un squâl ch'al s è mis a masàr i turìsta in dal mâr. La biòluga Elkins (Collin Wilcox Paxton) la cunférma che cal pés chè al và fóra 'd tèsta quànd al sènt dal sànguv, di stus o di muimènt.
Al sìndig Vaughn (Murray Hamilton) e 'l cunsìli cumunàł però i n crédan minga a la denùnisa 'd Brody anc parchè saràr la spàgia al n è minga 'n bèl fat p'r al turìśum e anc 'l impresàri Len Peterson (Joseph Mascolo) al taca a dar-ag cóntar.
Dòp èsar stâ licensiâ, Martin al decìd listés ad purtàr avànti la sò guèra a cla bistiàsa là tut da par lò.


text:
Il motiv per la sminuziun dal gudogn sajan tenor la Vaudoise gronds donns il zercladur ed in resultat pli nausch tar las investiziuns che l'onn passà. Las premias nettas èn dentant creschidas per 5,8% sin 669 milliuns francs. Quai è in bun tant dapli che la media da la branscha. Las premias tar las assicuranzas da vita èn sa sminuidas per bunamain la mesadad sin 41,6 milliuns francs. Tenor communicaziun da medias è quai schabegià perquai che la Vaudoise fa a mogna mo pli fitg precautamain assicuranzas cun premias unicas pervi dals zins flaivels.
Per l'entir 2016 fa Vaudoise quint cun in gudogn main bun che quel da l'onn passà. Dentant vul ella far gudogn sur la media dal martgà. En cas ch'il marchà da finanzas e la chargia da donns sa sviluppia betg negativ saja da quintar cun buns resultats.


text:
Jérôme Lambert surpiglia a partir dad immediat la direcziun da Richemont. Quai ha communitgà il concern da bischutaria ed uras da luxus. Suenter che l'anteriur schef Richard Lepeu ha bandunà l'avrigl 2017 la firma, ha lezza desistì da remplazzar el ed ha repartì la responsabladad sin diversas persunas. Dapi radund in onn è Lambert responsabel per la fatschenta operativa. Avant era el il schef da Montblanc che tutga er al concern da Richemont. Dasper Montblanc tutga tranter auter er Cartier, Piaget e Baume & Mercier al concern.
Dapli svieuta
Ils emprims tschintg mais da l'onn da gestiun (fin la fin d'avust) è la svieuta s'augmentada per 22% sin 5,7 milliardas euros, sco quai che Richemont ha communitgà vinavant. Cunzunt saja la dumonda stada gronda en l'Asia ed en l'America dal Nord e dal Sid. Ultra da quai ha Richemont rinforzà sia vendita online cun acquistar il portal online talian Yoox Net-a-Porter (YNAP) sco er la plattafurma dad uras britannica Watchfinder.
RR novitads 10:00


text:
Suenter ils otgavelfinals eran ils vents e la bischa uschè ferms che las cursas èn vegnidas interruttas. E tenor reglament vegnan ils atlets lura rangads tenor lur posiziun en la glista da puncts da la FIS e vitiers tenor ils resultats dals otgavelfinals. Uschia arrivan Fiva e Smith sin il podest, ed ils victurs èn la Tudestga Heidi Zacher ed il Franzos Jean-Frédéric Chapuis.
Cun arrivar per la quarta giada sin il podest questa stagiun, è Alex Fiva uss terz dal classament general. E tar las dunnas è Fanny Smith uss era terza dal classament general, questa stagiun ha ella gia cuntanschì quatter giadas la plazza dus.
RR Sportissimo 17:00


text:
La sonda curt suenter las 12 ha la polizia chantunal dal Vallais survegnì l'avis, ch'in aviun pitschen saja crudà giu en ils culms sur Blatten. Damai che la persuna aveva era vis ferm fim, ha la Air Zermatt sgulà dasper las forzas da salvament era pumpiers al lieu da l'accident.
Al lieu hajan ins lura mo pudì constatar la mort dals passagiers da l'aviun, sco la polizia vallesana scriva. Las unfrendas èn dus Svizzers da 66 e 50 onns, e dus Austriacs da 50 e 46 onns.
L'aviun pitschen era partì la sonda en damaun da l'eroport Reichenbach en il chantun Berna. Planisà era ch'il sgol fineschia lura era là en il decurs dal di.


text:
Foals , il link avra en ina nova fanestrada l’Engalterra
- Power-indie-rock zuppà en pel-nursa
- En il decurs dals 12 onns istorgia Foals han els rimnà bain in u l’auter imni da indie-rock en lur repertori. Dramaturgicamain vegnan els inschignus da pachetar lur musica en ina furma intensiva e bumbastica cun plain energia che na lascha betg liber ins pli.
- Tip: Prendai cun vus in segund t-shirt per quest concert!
Nemo , il link avra en ina nova fanestrada Bienna
- La proxima generaziun dal rap svizzer
- Propi vesì Nemo sin il palc n’han ins atgnamain betg. Sia turnea da festivals cumenza per questa stad. Tge che cler gia ussa: el è in bun musicist, el è in intelligent rappunz e cun sia moda e maniera bernaisa vegn el franc a divertir. Las aspectativas èn fitg autas, nus sperain ch’el na vegnia betg a trumpar.
- Tip: na prendai betg cun speranzas – prendai cun blera charezza per il newcomer da l’onn 2016.
Me+Marie, il link avra en ina nova fanestra da Scuol e La Val
- Rock sco noss mund alpin. Ina giada lom e bel – e lura puspè dir e destructiv.
- Per nus rumantschs è Me+Marie la porta tar il grond mund da musica internaziunal. Suenter ch’els han conquistà l’exteriur è quai uss nairas uras ch’els sunan era sin il palc dal pli grond festival en lur patria. Me+Marie èn: fitg blers instruments, trais musicists, da quai ina «Rampensau» ed ina vusch d’aunghel.
- Tip: prendai cun voss saut d’expressiun.


text:
Bolaa
Bollaa (Bollate in Italian) l'è on comun de la Provincia de Milan cont 37.360 abitant. In de la soa frazion de Castelazz la gh'è la Villa Arconati, che l'è on monument Nazional.
I alter frazion del comun a hinn Cassina del Sô, Cassina Noeuva e Ospiaa.
L'etimologia del nomm Bollaa al gh'ha dò possibil interpretazion:
- El nomm el ven del celtich beola, bedola, cont riferiment a la vegetazion che anca incoeu l'è tipega de l'area.
- L'oltra interpretazion la fa riferiment al latin bula, pozza d'aqua, in relazion cont i fontanij, che gh'hinn in grand numer in del territori bollates.
Vos correlaa[Modifega | modifica 'l sorgent]
Evoluzion demografega[Modifega | modifica 'l sorgent]
L'andament del numer di abitant del comun de Bollaa l'è mostraa in la tabella chi de sotta:
Abitàncc censìcc


text:
Dominica 1 Mars 2020 - Prima dominica 'd Quarésima
Leture bìbliche: Génesi 2: 15-17; 3: 1-7; Roman 5:12-19; Maté 4:1-11; Salmo 32
Orassion: Nosgnor tut-potent! Che Tò Fieul benedì a l'é stàit mnà da lë Spirit a d'esse tentà da Sàtana: Ven prest a giuté coj ch'a l'han da fé front a vàire tentassion; e che, dàit ch'it conòsse nòstra debolëssa, che ognidun ëd nojàutri a fasa l'esperiensa ch'it ses potent a salvé; për Gesù Crist, Tò Fieul, nòst Signor, ch'a viv e regna con Ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, ora e për sèmper. Amen.
Testament Vej: Génesi 2: 15-17; 3: 1-7
L'Esse uman a l'é la creatura la pì àuta 'd tut lòn che Nosgnor a l'ha fàit, la cò dla creassion, ma a l'ha scotà lòn ch'a-j disìa l'aversari 'd Nosgnor, Sàtana, e soe sedussion. Për lòn a l'ha degenerà e a l'é ancaminasse an sël senté dla përdission. Sto-sì a l'é 'l racont dla croa dl'òm. L'òm ch'a càpita ambelessì as arpèt tùit ij dì ancora ancheuj.
Nosgnor Dé a l'ha ciapà l'òm e a l'ha butalo 'nt ël vërzé dl'Eden parèj ch'a lo cudièissa e lo guernèissa. Peui Nosgnor Dé a l'ha comandaje: "Ti it peude bin mangé a tò gust la fruta 'd minca erbo dël vërzé ma it l’has mach da nen mangé da l'erbo dla conossensa dël bin e dël mal, përché coma ch’ it na mange, bin sicur it meuireras. (...) Ora, ël serpent a l'era 'l pì furb ëd tuti j'animaj servaj che Nosgnor Dé a l'avìa fàit. A-j dis a la fomna: "É-lo vera che Nosgnor a l'ha dit: 'Vojàutri i peude nen mangé ij frut ëd j'erbo dël vërzé?'". La fomna a rispond al serpent: "Sicur ch’i podoma mangé dij frut ëd j'erbo dël vërzé. A l'é mach al rësguard dël frut ëd l'erbo ch'a l'é 'n mes al vërzé che Nosgnor a l'ha dit: 'Vojàutri i l’eve nen da mangene e gnanca da tochene, dësnò i meuire". Ël serpent a dis a la fomna: "A l'é nen vera ch'i peule meuire. A l'é mach che Nosgnor a sa bin che s' i na mange ij vòsti euj as duverterìo e i sarìe tant me Dé ch'a conòss ël bin e 'l mal". Antlora, quand che la fomna a l'ha vëddù che 'l frut ëd l'erbo a l'era bon da mangé e ch'a l'era desideràbil për podèj dventé savi, chila a l'ha ciapane e a l'ha mangiane. Chila a l'ha dajne 'dcò a sò marì ch'a l'era con chila e chiel a l'ha ‘dcò mangiane. A l'é parèj che j'euj dl'un e dl'àutra a son duvertasse, ancorzend-se d'esse patanù. Antlora a l'han cusì 'nsema ‘d feuje 'd fié e a son fasse dle cuverture.
Rëspòsta: Salm 32
Ël Salmista a ‘rciama a la ment vàire che sò cheur a pativa prima ch’a fussa dispòst a confessé ij sò pecà; peuj a fortiss coma ch’a l’é granda la gòj ëd vëddse përdoné ij pecà da Nosgnor. Parèj a cissa la gent a d’esse nen teston e d’avèj nen tëmma d’avzinesse a Nosgnor mentre ch’a l’é ‘ncora doverta la pòrta ‘d soa misericòrdia, përché chiel a l’é bin dispòst anvers tuti coj ch’as pento dij sò pecà. J’àutri a l’avran mach da argretesse d’avejlo nen falo.
Vardé la gòj ëd coj ch’a l’é staje përdonà la disubidiensa e dont ij pecà a son ëstàit armëttù! Vera, granda a l’è la gòj ëd coj che Nosgnor a-j ten pì nen cont ëd soe colpe e che adess a vivo an completa onestà! Quand ch’i arfusava ‘d confessé mè pecà, mè còrp mach as frustava da le lamente ch’ i fasìa për tut ël dì. Dì e neuit toa man a peisava dzura ‘d mi e a suvava mie fòrse tanme la caudura d’istà. Tutun, a la fin, i l’hai arconossù dëdnans a ti ij mè pecà e i l’hai chità dë stërmé mie colpe. I l’hai dit: “I confëssrai a Nosgnor mia disubidiensa, e ti it l’has përdoname mie trasgression. Interludi. A l’é për lòn ch’a venta ch’ij tò fedej a t’anvoco prima ch’a l’abio pì nen ël temp ëd felo, prima ch’a sio fongà da j’aque dël giudissi. An ti i l’hai trovà mia sosta: ti ‘t l’has guername dai privo. Ch’i sia mach ansercià da coj ch’a canto ‘d cant ëd liberassion. Interludi. Nosgnor a dis: “It mnerai arlòngh ij mej senté dla vita. It darai ëd bon consèj e it goernrai. Sie nen tanme ‘n caval o ‘n borich teston, ch’a l’han da manca d’esse tenù an rëdna sedësnò at scoto nen. Vàire ch’a l’avran da patì coj ch’a séguito nen ij giust senté ‘d Nosgnor! Sò amor, contut, a ‘nsercia coj ch’a l’han fiusa ‘n chiel. Parèj, arlegreve an Nosgnor e àbie ‘d gòj vojàutri ch’i j’ubidisse! Vosé tota vòstra gòj, vojàutri ch’i l’eve ‘l cheur netià.
Testament Neuv: Roman 5:12-19
An ës test, l'apòstol Pàul a presenta Nosgnor Gesù Crist tanme "lë scond Adam", ël mojen che Dé a l'ha sernù për la riabilitassion ëd na part soasìa dl'umanità. Butand-se an comuniuon con ël Crist, noi i podoma artorné a esse lòn ch'i dovìo esse e pié part a tùit ij benefissi dla comunion con Dé.
Ël pecà a l’é intrà ant ël mond për un sol òm, Adam, e da col pecà a l’é vnuje la mòrt, ch’a l’é peui spantiasse a tùit j’uman, përchè tuti a l’han pecà con chiel. Anans che la Lej a fussa dàita, ël pecà già a esistìa ant ël mond, ma a podìa nen esse sansionà pròpi përchè la Lej a l’era ancora nen stàita publicà. Pura tuti a meurìo - dal temp d’Adam fin-a al temp ëd Mosè - ëdcò coj ch’a l’avìo nen pecà dla manera che Adam a l’avìa pecà. Ora Adam a l’é la prefigurassion ëd col ch’a l’avìa da rivé. Contut, la diferensa a l’é granda an tra ‘l pecà d’Adam e ‘l don dla grassia ‘d Nosgnor. Përchè ‘l pecà d’un sol, Adam, a l’ha comportà la mòrt për tanti. Motobin pì granda a l’è la grassia ‘d Nosgnor e ‘l don dla grassia pr’ ël mojen ëd cost àutr òm, Gesù Crist. An efet, ël don a peul nen esse paragonà con le conseguense dël pecà d’un sol. Ël pecà d’Adam a l’ha avù për conseguensa na condan-a, ma la conseguensa dël don dla grassia ‘d Nosgnor a l’é stàita che nojàutri i fussa diciarà giust, bele s’ i j’ero colpèivol ëd tanti pecà. Parèj, donca, se pr’ ël pecà ‘d n’òm sol, Adam, la mòrt a l’ha dominà për colpa soa, motobin ëd pì coj ch’arsèivo costa grassia fosonanta e l’ don dla giustissia, a vivran e regneran grassie a n’òm sol, Gesù Crist. Pròpi parèj: tant coma pr’ ël pecà ‘d n’òm sol, Adam, la condan-a a l’é tombà an su tùit j’uman, ël Crist, con un sol at ëd giustissia, a l’ha fàit che j’uman a podèisso oten-e na giusta relassion con Nosgnor e na neuva vita. L’istess che për la disubidiensa d’un sol tanti a son dventà ‘d pecator, ansì për l’ubidiensa d’un sol tanti a saran fàit giust.
Evangel - Maté 4:1-11
Nosgnor Gesù Crist a l'ha savù arziste a le tentassion dël nemis ëd Dé, busiard e sassin, ch'a j'ero mach n'ambreuj, na manera për dëstradesse da la mission che Gesù a l'avìa da compì, ch'a l'era bin dura, ma l'ùnica ch'a podèissa avèj 'n bon ésit.
Le tentassion ëd Gesù. An col temp-là Gesù a l’è stàit mnà 'nt ël desert da lë Spirit për essie tentà dal diav. Apress ch’a l’era stàit giun për quaranta dì e quaranta neuit, a l’ha comensà a l’avej fam. Antlora a l'é vzinasse ‘l tentator ch’a l’ha dije: ‘Se ti t' ses ël Fieul ëd Dé, comanda che ste pere-sì a dvento 'd pan!”. Ma Gesù a l’ha replicaje: “A l’é scrit: ‘L’òm a vivrà nen mach ëd pan, ma 'd minca paròla ch’a seurt dla boca ‘d Nosgnor!’. Antlora ‘l diav a l’ha portalo ant la sità santa e a l’ha butalo an sla part la pì àuta dël templ. E a l’ha dije: ‘Se ti ‘t ses ël fieul ëd Dé, campte giù, përché a l’é scrit: ‘Chiel a comandrà ai sò àngel ëd portete ant soe man tan che ij tò pé a bato nen contra quai pera’. E Gesù a l’ha dije: ‘A l’é 'dcò scrìt: "Ti ‘t buteras nen a la preuva Nosgnor tò Dé". E torna ‘l diav a l’ha portalo sna montagna motobìn àuta e a l’ha mostraje tuti ij regn dël mond e sò grandor. E a l’ha dije: ‘Mi it darai tute ste còse-là se mach ti’t camperas giù për tèra dëdnans a mi për rendme l’adorassion’. Antlora Gesù a l’ha dije: ‘Slontànte, Sàtana, përché ch’a l’è scrìt: ‘T’adorëras Nosgnor, tò Dé, e mach a Chiel it rendras toa adorassion’. Antlora ‘l diav a l’ha lassalo an santa pas e a son ëvnù dj’àngej ch'a son ancaminasse a rendje servissi”.


text:
A Glion ha la Banca Chantunala Grischuna avert l'emprima filiala, ch’è vegnida construida tenor in nov concept. Quai concept resguardia tenor il manader da la regiun Glion, Christian Alig, la moda e maniera co ils affars bancars vegnan reglads ozendi, numnadamain sur l’internet.
Spurtegls vegnian duvrads adina pli pauc ed uschia dettia era mo pli 1 spurtegl en la nova filiala. La dumonda suenter ina cussegliaziun individuala daventi perencunter adina pli gronda e perquai disponia la filiala da plirs biros per ina tala cussegliaziun discreta.
Era ils temps d’avertura èn vegnids adattads a la dumonda dals clients. Nov resta la filiala averta pli ditg la saira, numnadamain fin las 18:00. Medemamain daventa era la cussegliaziun da clients a chasa pli impurtanta.
RR novitads 17:00


text:
En la broschura ‹Previsiuns da l’aura: mesirar per anticipar›, ch’è vegnida edida l’onn 2012, infurmescha l’Uffizi federal per meteorologia e climatologia co che MeteoSvizra gudogna ed elavura las datas meteorologicas e co che vegnan fatgas las previsiuns da l’aura.
Perscrutaziun en il Parc Naziunal Svizzer
Tge fan atgnamain ils guardians e biologs cura ch’els van cun bloc da notizias, laptop u instrument da locaziun tras il Parc Naziunal Svizzer? Per incumbensa da tgi rimnan els datas, tge precis perscruteschan els e cun tge finamira? La revista ‹Cratschla› dat resposta a talas dumondas.
Rassina cotschna, Tschurrichel nair ed il miracul
Quest cudesch intermediescha ad in public giuven il fenomen dals craps traglischants, al integrond en ina paraula da nanins. En il stgir d’ina tauna scuvran Rassina cotschna e Tschurrichel nair che craps pon esser bler dapli che quai ch’els paran a l’emprima egliada.


text:
Ina maioritad dal Cussegl naziunal vul er che las cassas da malsauns na stoppian betg pli collavurar cun tut ils medis. Ils chantuns duain pudair schluccar l'uschenumnà sforz da contract. Cun quai vegniss surdà a las cassas da malsauns da manar il provediment, ha ditg Bea Heim (PS/SO). Quest punct na sa laschia betg metter enturn ha avertì il cusseglier fedral, Alain Berset.
Plinavant vul il Cusegl naziunal er che medis vegnian obligads da manar dossiers da pazients electronics. Avant trais onns n'ha el betg pudì sa metter tras cun questa pretensiun tar il Cussegl dals chantuns.
Stop da medis
L'uschenumnà «stop da medis» datti dapi 18 onns, però be sco provisori limità che scada mez da l'auter onn.Raschun per questa schliaziun è stà ina surpurschida da medis spezialisads.
Il 2012 fin il 2013 n'hai per exempel dà nagin stop da medis. Il dumber da medis spezialisads è creschì durant quest onn da 0,5% sin passa 6%. En intgins chantuns èn lura er ils custs creschids per 8%.
Obstachel aut
Punct fitg dispitaivel en chaussa è la finanziaziun unitara da prestaziuns staziunaras ed ambulantas. La cumissiun da sanadad ha gia elavurà ina proposta per ina tala midada da la lescha. Ils chantuns han dentant ditg Na. Il Cussegl naziunal è da l'avis ch'ils chantuns duain er surpigliar responsabladad tar ils custs sch'els vulan decider il dumber da medis.
Nagin examen d'admissiun
Ils medis che vulan quintar giu sur la cassa da malsauns sto ademplir tschertas pretensiuns da scolaziuns e perfecziunament e sto er cuntanscher in tschert livel linguistic. Quai vala er per medis che han gia in'admissiun. In examen d'admissiun sco proponì dal Cussegl federal na vul il Cussegl naziunal dentant betg.
Uss va la fatschenta en il Cussegl dals chantuns.
RR novitads 06:00


text:
Il minister da l'exteriur american, Mike Pompeo aveva discurrì tar ina visita cun ses collegas d'uffizi d'ina crisa da migraziun. Mexico haja empermess da tegnair si ils migrants dal Honduras avant ch'i possian vegnir en l'USA. Dapi l'entschatta da l'emna eran millis persuna sa radunadas davant il cunfin.
Trump smanatscha cun serrada
Il president american Donald Trump smanatscha da serrar il cunfin tranter il Mexico ed ils Stadis Unids. El spetga da Mexico da retegnair ils migrants dal Honduras. Gia davent l'entschatta da ses temp sco president cumbatta el immigrants illegals. Trump vul construir in mir sin il cunfin tar Mexico.
Meglra vita
Millis migrants dal Honduras èn sa mess sin via en ils Stads Unids. Els speran là sin ina meglra vita e da chattar ina lavur. Plinavant vulan els era scappar da la criminalitad da bandas en lur patria. Honduras, El Salvador e Guatemala tutgan tar ils pajais ils pli povers dal continent da l'America. Era la violenza è ordvart gronda.
RR novitads 10:00
RR novitads 10:00


text:
Durant dus trais mais è marschà pauc tar ils Calanda Broncos che domineschan dapi passa in decenni la scena d’American Football en Svizra. Ils davos 11 onns han ils Broncos gudagnà gist 9 giadas il titel.
Mez matg èn ils Calanda Broncos turnads en il trenament, quai dentant cun tegnair en diversas prescripziuns. Tranter auter n’han ils Broncos betg dastgà avair stretg contact in cun l’auter durant quels trenaments, insatge ch’è strusch da s’imaginar en quest sport. Dapi intgins dis pon ils Broncos puspè trenar sco usità.
Campiunadi d’atun
Enstagl dal campiunadi svizzer sco usità han ils clubs ensemen cun la Federaziun svizra d’American Football decidì dacurt da manar atras in campiunadi d’atun, quai en furma d’in turnier. Mez avust vai liber. Il final è previs per il cumenzament d'october. Insatge resta dentant tuttina, ils Calanda Broncos valan era a quest campiunadi sco ils gronds favurits sin il titel.


text:
Pervi da duas remartgas ch'il cusseglier guvernativ Jon Domenic Parolini aveva fatg en connex cun il scandal da cartels en l'emissiun cuntrasts, aveva l'advocat dal whistleblower Adam Quadroni inoltrà in plant pervi da la violaziun da l'onur ed in ulteriur pervi da l'offaisa dal secret d'uffizi.
Sco quai che Parolini ha declerà envers la gasetta Posta Ladina haja l'advocat da Quadroni entant retratg il plant pervia da la violaziun da l'onur. Il plant pervi da l'offaisa dal secret d'uffizi n'haja la Procura publica ord mancanza da caracter da secret betg tractà vinavant. Uschia sajan uss omadus plants giud maisa.
RR novitads 20:00


text:
Far cripto-munaida è in grond boom e da quel vul era il Grischun profitar. Sco la «SonntagsZeitung» scriva carmalia il chantun firmas da cripto-munaida cun rabats fiscals generus. L'administraziun da taglia dal Grischun menziunescha en ina brev ad ina tala firma in levgiament da taglia da 100 pertschient per ils emprims dus onns, suenter che la firma è vegnida fundada. Ed auts rabats da taglia duaja er anc dar pli tard.
Bancs teman conflicts cun la lescha
Interess da vegnir en il Grischun ha la branscha da cripto-munaida tranter auter - perquai che la forza electrica è bunmartgada en blers lieus. In impediment per talas firmas èn dentant las bancas. Ellas èn scepticas vers la nova branscha ed han per part desditg a las firmas tut las relaziuns da fatschenta. Las bancas teman surtut conflicts en connex cun la lescha davart la lavada da daners suspectus.
RR novitads 10:00


text:
Martina Hingis e Chan Yung-Jan tutgan tar las favuritas dal turnier. La Svizra ha gudagnà gia trais giadas en il dubel a Wimbledon, 1996 cun Helena Sukova, 1998 cun Novotna e 2015 cun Sania Mirza.
Er tar il dubel maschadà tutga Hingis tar las favuritas per il titel. Ella fa part al turnier cun Jamie Murray, il frar dad Andy Murray.
Betg reussì da gudagnar en il dubel èsi a la Svizra Viktorija Golubic. Ella ha pers cun sia partenaria Tscheca, Kristyna Pliskova en l'emprima runda cun 4:6 e 3:6 cunter Anna-Lena Grönefeld e Kveta Peschke.
RR novitads 23:00


text:
La fascinaziun da la pestga ha era da far cun l'emprim di da pestga il 1. da matg. Atun ed enviern ha il pestgader mo pudì visitar la riva dal lai u dals flums senza la lantscha. Observar ils bels turnigls d'aua ed imaginar nua che las litgivas sa chattan.
Davent dat oz esi puspè auter. La damaun baud e la saira tard, durant las vacanzas e las fins d'emna: Las rivas dals lais e flums èn il segund da chasa per il pestgader. La fascinaziun dal pestgader chapescha mo il pestgader sez. E forza anc la famiglia dil pestgader che dastga guidair la preda.
RR actualitad 06:00


text:
Structured Query Language
El Structured Query Language (SQL) a l'è on potent lenguagg de interrogazion standardizzaa doperaa per comunicà cont i database e che 'l permett de modifegànn la struttura, lensg i dacc che gh'è dent, modifegài e de gestì l'access.
A l'è integrabil in di alter lenguagg de programmazion, per permettégh de lavorà in sui informazion del database.
Storia[Modifega | modifica 'l sorgent]
SQL a l'è staa inventaa in del 1974 dal Donald Chamberlin de la IBM, ciamaa originariament SEQUEL, che l'è anmò parnonzia informal in ingles.
Dal 1986 a l'è standard ANSI.
Operator[Modifega | modifica 'l sorgent]
I operator de SQL a hinn:
- De assegnazion
- De confront
- Stringa
- Aritmetich
- Condizionai
- Logich
- In tra bit


text:
Avant otg onns ha il dirigent Fortunat Frölich fundà il choR inteR kultuR, in chor che fa onn per onn in viadi en in auter pajais. Ensemen cun in chor da partenadi dal lieu concertescha la furmaziun en il pajais ospitont ed en Svizra. L’intent: Promover cun il chant il dialog tranter differentas culturas. Avant paucs dis èn Frölich e ses chantadurs turnads da la Bosnia, in pajais cun regurdientschas anc frestgas da la guerra. Là han els chantà cun il chor Pontanima, ina furmaziun che consista da chantadurs da differentas religiuns. Il Magazin da cultura ha inscuntrà Fortunat Frölich e discurrì cun el davart sias impressiuns.
En la rubrica litterara preschentain nus „tinnitus tropic“ da Flurina Badel.
Dapli dal tema


text:
Il test cumenza il mardi e dura fin ils 4 da favrer, uschia communitgeschan las Viafiers federalas. Ils chars pertutgads vegnian segnads cun flyers. Actualmain èn ils chars stgaudads sin 22 grads – 2 grads dapli che quai che l'organisaziun Energia Svizra cusseglia per abitaziuns. Per eruir sch’ils passagiers viagian eracun temperaturas in zic pli bassas confortablamain, interroghescha la SBB ils passagiers en ils vaguns pli chauds e quels pli fraids.
Grond potenzial da spargnar
Il potenzial da spargnar energia saja grond, scrivan las Viafiers federalas. Sche la temperatura vegniss adattada en tut ils trens regiunals da Turitg, fiss quai pussaivel da spargnar 3700 uras gigawatt. Quai correspundia al consum annual dad ina vischnanca da 2000 abitants.
RR novitads 14:00