text:
L'iniziativa pretenda ch'il text da l'iniziativa da la PPS davart l'iniziativa d'immigraziun da massa, ch'è daventà dretg constituziunal, vegnia stritgà. Tenor ils iniziants n'èsi betg cler, schebain l'iniziativa da la PPS sa lascha insumma realisar senza stuair visar las cunvegnas bilateralas cun la UE.
L'iniziativa è vegnida lantschada il december 2014 e gia l'avust ha il comité rimnà las 100'000 suttascripziuns necessarias. La gruppa RASA è tenor atgnas indicaziuns in'iniziativa da burgais e betg da partidas. Ella vegn sustegnida d'organisaziuns e da pliras tschient persunas privatas, tranter auter era da persunalitads ord la politica, l'economia, la perscrutaziun e la cultura.
Sustegnida vegn l'iniziativa tranter auter da l'anteriura cussegliera federala Micheline Calmy-Rey, l'anteriur derschader federal Giusep Nay, l'artista Pippilotti Rist, il ballapedist Andy Egli, il claun Dimitri u era l'interprendider e milliardari Hansjörg Wyss. L'emprim sutsegnà è il rappunz Greis.
RR novitads 10:00


c: text/html

text:
130 persunas èn l'onn passà s'infectadas cun l'uschenumnada pesta da lieurs, er numnada tularemia (entras la bacteria Francisella tularensis). Quai èn, sco quai che las cifras da l'uffizi federal per statistica mussan, marcantamain dapli che l'onn precedent. Però betg mo il 2017 hai dà in augment considerabel, il trend è en ils davos onns en general creschent.
- 2009: 6 cas
- 2010: 14 cas
- 2011: 14 cas
- 2012: 41 cas
- 2013: 28 cas
- 2014: 38 cas
- 2015: 50 cas
- 2016: 57 cas
Il motiv per l'augment tar las persunas saja ina consequenza da quai ch'i dettia dapli animals che sajan infectads e possian uschia contagiar la populaziun, declera Daniel Koch da l'Uffizi federal per sanadad publica (BAG).
Tge è la pesta da lieurs?
La pesta da lieurs è ina malsogna pauc enconuschenta che vegn savens surportada da zeccas. Ils sintoms èn auta fevra, nufs limfatics inflammads e midadas da la pel.
Tractar pon ins la malsogna cun antibiotica. Sche la malsogna na vegn però betg tractada po ella esser mortala.
Dapli davart la «pesta da lieurs» (tularemia)
RR novitads 12:00

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Silvano Beltrametti
- Venderdi, 26.1.2018, 8:40
-
Emprima emissiun:
- Venderdi, 26.1.2018, 8:40, RTR
Avant 20 onns era el la speranza en il team naziunal da skis. Surtut en las disciplinas sveltas èra el fitg ferm. Cun 17 onns aveva el fatg ina segunda plazza en il campiunadi mundial dals juniors. Dal 2001, en sia segunda carriera sco profi è lura capità in accident gravant.
Oz stat el a Lai e maina in hotel, ensemen cun sia dunna. Dapi lonn 2005 porta la pista da la cuppa mundiala a Lai ses num. E quai n'è betg tut: Las lingias blauas che mussan als skiunz la via, datti be pervi dad el. Suenter ses accident ha la FIS introducì ellas, per meglra segirtad.


text:
Il cumpliment
- Venderdi, 6.1.2017, 10:15
-
Emprima emissiun:
- Venderdi, 6.1.2017, 10:15, RTR
Cumpliments fan bain al cor! Quai pon esser cumpliments per insatgi che ha fatg il curtin per sia vischina, che fa mintgatant transports per ins u per la tatta che fa ils megliers capuns.
Audituras ed auditurs pon annunziar lur cumpliment. Gievgia decida la moderaziun tgenin che vegn resguardà. La moderatura registrescha in curt discurs cun la persuna che fa il cumpliment, e venderdi telefonescha ella a la persuna che survegn il cumpliment.
Il cumpliment dad oz va a Mengia Caviezel da Ramosch.


text:
Exteriur
-
Frantscha augmenta l'agid finanzial
La Frantscha vul augmentar ses agid als pajais en svilup per 4 milliardas euros. Quai ha empermess il president franzos François Hollande a l'inscunter da l'ONU davart la persistenza a New York. Uschia investescha la Frantscha a partir dal 2020 12 milliardas euros en l'agid al svilup.
Co ils daners duain vegnir repartids tranter il cumbat da la povradad ed il cumbat cunter la midada dal clima n'ha Hollande betg explitgà.
A l'inscunter avevan ils stadis commembers da l'ONU tranter auter fixà la finamira da surventscher fom e miseria fin il 2030.
RR novitad 09:00


text:
Werner Degonda – «Il stress ei vargaus»
- Sonda, 16.9.2017, 9:03
-
Emprima emissiun:
- Sonda, 16.9.2017, 9:03, RTR
Varga 30 onns è Werner Degonda da Cumpadials stà guardiaselvaschina sisum la Surselva.
Questa primavaira è el ì en pensiun e giauda uss il temp da chatscha senza squitsch e stress. Esser en la natira, observar flora e fauna e dar ina baterlada, quai fa il bab da dus uffants creschids il pli gugent en ses mises entadim la Val Sumvitg.
Davart las midadas e las sfidas dals ultims onns e davart muments spezials e decisivs raquinta l'ornitolog passiunà en il Profil.


text:
Rhode Island
Al Rhode Island (a s lèś /ˌroʊdˈaɪlənd/ in ingléś, scólta'l chè) 'l è 'n stat di Stat Unî ch'al s cata in dla regiòṅ dal New England e ch'al s è unî a la federasiòṅ in dal 1788. 'L è 'l stat più pìcul dal paéś avénd-ag na superfìsi ad sōi 3.140 km² ma 'l è anc pîṅ stóp ad gint, un migliòṅ abundànt, esénd pasâ sōl da 'l New Jersey in fat ad fitùm. Al 4 ad Maǵ dal 1776 l'è stada la prima dal trédas culògni ingléśi a 'rvuntàr-as cónt'r al Régn Unî.
La sò capitàl l'è Providence, granda a 'l incìrca cuma Mòdna, cun Warwick e Cranston atri sità impurtànti. Al cunfìna a nòrd e a èst c'n al Massachusetts, a sud cun 'l Ucéan Atlàntic e c'n al stat ad New York (bōrd marìtim) e a òvest c'n al Connecticut. Al sò nóm al daśvîṅ da la più granda dal sò ìśuli.
Al sò mòt 'l è „Hope“ (Spransa) mént'r al scutmàj ch'i gh'aṅ dâ 'l è „The Ocean State“ (Al stat d'l Ucéan). 'L è divìś in sinc cuntèi e in trénta-nóṿ cumùṅ. Al fiùm più impurtànt ch'a gh pas' in mèś 'l è 'l Blackstone. Al clima dal Rhode Island 'l è cuntinentàł o cuntinentàł/marìtim.
La sò guvernadōra, da 'l 2015, l'è la demucràtica Gina Raimondo. In dla sò stòria al stat l'à praticamènt sèmpar vutâ p'r al partî d'l àśan in dgl'elesiòṅ p'r elèś'r al presidènt di Stat Unî. Da 'l 1960 a vgnir a 'dès sōl in dal 1972 e in dal 1984 i 'l aṅ spuntàda i republicàṅ.
In dal 2010 la sò pupulasiòṅ la s dividìva fra 'n 81,4% ad biànc, un 5,7% ad nég'r e 'n 2,9% 'd aśiàtic. Fra i sò persunàǵ famóś a 'rcurdém la cantànta Blu Cantrell e 'l regìsta Bobby Farrelly.


text:
UB40: «Red Red Wine»
- Mardi, 6.2.2018, 9:30
-
Emprima emissiun:
- Mardi, 6.2.2018, 9:30, RTR
Il 1983 datti l'emprim hit per ina gruppa da reggae brittanica. La chanzun han els emprestà d'in chantautur american, da Neil Diamond. El ha il 1967 in hit cun sia chanzun «Red Red Wine», ina ballada accustica in pau sombra.
16 onns pli tard fa la furmaziun brittanica UB40 ina versiun nova, pli ligera en stil da reggae. Quella è da chattar sin lur disc «Labour of Love», in disc plain reprisas da tocs enconuschents. Lur interpretaziun da la chanzun da Neil Diamond daventa spert in semperverd, ed arriva sin plazza 1 en Gronda Bretagna.
Il 1988 chantan els questa chanzun tar il concert per il 70avel anniversari da Nelson Mandela, e lura arriva ella er sin plazza 1 en ils Stadis Unids. Neil Diamond sco cumponist ha gudagnà bain cun ses dretgs d'autur, però per el è quai er ina da las pli bellas reprisas d'ina da sias chanzuns.


text:
Il martgà d’aczias indigen haja patì pervi da malsegirezzas als martgads finanzials, per exempel en la China. Er il scandal da svapur da VW haja contribuì sia part, scriva Swisscanto.
Grad da garanzia da cassas publicas munta a 98,9%
Ils emprims 9 mais dal 2015 èn las renditas da las cassas da pensiun sa reducidas per 2%. La calculaziun è vegnida fatga sin basa da las indicaziuns da 437 instituziuns da prevenziun (datas fin 2014) Il grad da garanzia tar las cassas publicas è uschia sa sminuì sin 98,9%.
RR novitads 14:00


text:
Gioanna d'Arch
La Gioanna d'Arch (in frances medi: Jehanne Darc; in frances moderno: Jeanne d'Arc; Domrémy, 6 de genar del 1412 - Rouen, 30 de magg del 1431), conossuda anca cont el soranomm de Tosetta de Orléans, l'è stada ona pastora e ona guerriera francesa.
L'è considerada l'eroina nazzionala de la Francia, e l'è venerada 'me santa de la Gesa Catolega (l'è patrona del sò Paes).
Nassuda e cressuda in de la Lorena, l'ha sentuu el dover de liberà el sò Paes, che l'era dree a perd la Guerra di Cent Agn contra i Ingles. L'ha convinciuu l'erede al trono Carlo de Valois a daggh el comand di armad frances, e j'ha menaa a la riscossa, per esempi cont el liberà la città de Orléans. Dopo duu agn de battaj vittorios (1428-1430), l'è stada brancada di Borgognon, che l'hann venduda ai ingles. Quei là l'hann processada per eresia e l'hann brusada viva.
In del 1456 el papa Callist III l'ha revisionaa el process e l'ha ditt che 'l vareva minga. L'è stada beatificada in del 1909 del Pio X, e canonizada in del 1920 de Benedett XV.


text:
Concret vai per las lingias Berna-Burgdorf-Olten e Berna-Bienna. Davent da la midada d’urari il december 2019 duai la BLS surprender quellas da las Viafiers federala. Lezza discurra en in’emprima reacziun dad ina midada fundamentala d’in sistem cumprovà ed avertescha che l’effizienza e la stabilitad da la rait da tren a gronda distanza pudessi patir. Sumegliant vesa quai il sindicat dal persunal da transport.
BLS vuleva dapli
Mo era la BLS n’è betg propi cuntenta cun la decisiun. Atgnamain leva ella surprender dapli lingias da las Viafiers federala. Numnadamain era quella tranter Basilea e las duas staziuns Interlaken e Brig, sco era la lingia tranter Berna via Neuchâtel a Le Locle. L’Uffizi federal da traffic vul dentant laschar quellas lingias a las Viafier federala, quai betg il davos perquai che la BLS n’ha anc betg avunda trens.
Sco proxim pon ussa tut ils chantuns ed organisaziuns pertutgadas prender posiziun tar ils plans da l’Uffizi federal da traffic. La consultaziun cuzza enfin ils 23 da matg. Enfin la fin da zercladur vul l’uffizi lura decider.


text:
L'onn 2017 han firmas svizras exportà en tut per bunamain 447 milliuns francs material da guerra en 64 pajais. Cumpareglià cun l’onn avant è quai in plus da 8%. Quai communitgescha il Secretariat da stadi per l’economia SECO.
Radund la mesadad dal material da guerra saja vegnì exportà en l’Europa. Da quai il bler en la Germania. Passa in quart dals exports èn ids en l'Asia ed en l'USA 14,3% (plus da 3,2%). Sa diminuids èn percunter ils exports en l'Africa, numnadamain per -4,9% sin 7,3%.
Tenor in rapport da l’institut svedais per la perscrutaziun da la pasch «SIPRI» è la Svizra sin plazza 14 dals pli gronds exportaders da material da guerra.
RR novitads 11:00


text:
Britney Spears
La Britney Jean Spears (McComb, 2 ad Dicémbar 1981) l'è na cantànta pop, balarìna e atōra americàna. In dal sò caréra l'à vindû da piò ad sènt migliòṅ ad disc in tut al mónd rivànd a èsar la sésta artìsta fémna in fat ad vénditi.
Biugrafìa
La Spears, nada a McComb in dal 1981, la crés a Kentwood, in dal stat dla Luiśiàna. L'è la secónda di tri fradèi, Bryan e Jamie Lynn. I sò genitōr Jamie Parnell Spears e Lynne Irene Bridges i la màndan a tri an a studiàr dansa a Kentwood e pò anc ginàstica e cant. Britney la vins soquànti cumpetisiòṅ a livèl statàl e anc dal gari par putèṅ.
Gl'Inìsi
A òt an, la Spears e sò màdar Lynne i viàśan in fiṅ a Atlanta par far n'audisiòṅ dal "The Mickey Mouse Club" ma l'è tròp pìcula par partecipàr a i spetàcui e la sarà sarnìda sōl in dal Dicémbar dal 1992 insém a Justin Timberlake, Joshua Chasez (i dventaràṅ famóś in séguit sunànd in di 'N Sync), Christina Aguilera e Ryan Gosling. In cal mèntar la fà dal reclàm e di lavursèṅ in televiśiòṅ.
Quànd al spetàcul al vèṅ scanślâ, la Spears la tórna a Kentwood e la s iscrìv a la Parklane Academy.
In dal Śugn dal 1997, la Spears la ś mét in cuntàt cun al manager Lou Pearlman dmandànd ad śuntàr-as a 'l grup fat ad fémni Innosense. In cal mèntar la Lynne la s dà da far mandànd dal foto e na registrasiòṅ ad na canta ad Whitney Houston fata par sò fiōla a 'l amìg manager Larry Rudolph. Chi lò al decìd a dar-gh un cuć faghénd-la cgnósar a soquànti cà discugràfichi ma a gh'éra da preparàr un demo prufesiunàl.
A cal punt lè al śibìs a la Britney un scart dla Toni Braxton e lē la 'l canta in na stmana par pò andàr a purtàr la registrasiòṅ a quàtar cà discugràfichi a New York. Sōl la Jive Records la cata al lavōr interesànt, chi atri tri i pascàvan dal bandi quài Backstreet Boys e al Spice Girls, dgénd ch'a n gh sarés mai stada n'atra Madonna, n'atra Debbie Gibson o n'atra Tiffany.
La Jive la gh manda al prudutōr Eric Foster White p'r un méś e dòp la decìd ad far-ag far 'n àlbum tgnénd a drē a 'l stîl pop, ch'al s psiva anc balàr, e minga a quél dla Sheryl Crow ch'l éra quél ch'l'iva sarnî par lē a 'l inìsi la Britney Spears.
'L è acsè che la Britney la tóś 'n aparéć par vulàr a i Cheiron Studios ad Stucólma par registràr in part al sò prim disc, da Mars a Avrìl dal 1998, cun sèg i prudutōr Max Martin, Denniz PoP, Rami Yacoub e àtar incóra.
...Baby One More Time
Turnàda in di Stat Unî, la Spears la taca un gir prumusiunàl in di sèntar cumerciài, cun 'l ubietìṿ ad far cgnósar al sò disc ch'l éra drē a gnir fóra. Chi spetaculèṅ lè i vdìvan dū balarèṅ śibìr-as mèntar lē la cantàva quàtar pès. La Brintney la vèra anc di cuncèrt di 'N Sync.
In dal Śnar dal 1999 a véd finalmènt la luś al sò prim disc Baby One More Time (Amōr incóra na vòlta) e al finìs subìt a 'l prim pòst in dla Billboard 200 dvintànd dòp sōl un méś disc ad plàtin dòpi.
A livèl mundiàl, 'l àlbum al và in di pòst élt dal clasìfichi in quìndas paéś, vindénd da piò ad déś migliòṅ ad còpi in 'n an e cavànd-gh-la a dvintàr al disc fat da 'n śuvnòt più vindû ad sèmpar. La canta ch'la gh dà 'l tìtul l'è al prim sìngul e al vénd un quèl cuma sincsènt-mila còpi subìt a 'l prim dè, restànd in véta par dū stmani ad fila in dla clasìfica di sìngui. In tut 'l à pò vindû nóṿ migliòṅ ad còpi. Sometimes, (You Drive Me) Crazy e Born to Make You Happy i èṅ i àtar sìngui mèntar la canta From the Bottom of My Broken Heart l'è gnuda fóra da par lē sōl p'r al marcâ americàṅ e austragliàṅ.
Oops!... I Did It Again
Oops!... I Did It Again (Óhi, a 'l ò fat incóra), al sò secónd àlbum, 'l è stâ publicâ in dal Maǵ dal 2000 e 'l à vindû 1,3 migliòṅ ad còpi in dla prima stmana, piasànd-as a 'l prim pòst dla clasìfica americàna, e vint migliòṅ in tut (déś in dal sò paéś), dvintànd un disc ad diamànt. Al prim sìngul al pòrta al stés nóm d'l àlbum e anca lò al vénd bèṅ, specialmènt in Austràglia, Śelànda Nóva e Régn Unî tant che chè al ś mét in véta. Àlbum e sìngul i èṅ stâ numinâ a i Grammy Award cuma "Best Pop Vocal Album" e "Best Female Pop Vocal Performance".
Par cal lavōr chè, a gh dà na maṅ la Shania Twain che, insém a sò marè Mutt Lange, la scriv al sìngul Don't Let Me Be the Last to Know, mèntar i àtar dū sìngui i èṅ Stronger e Lucky.
In dl'Istâ dal stés an al partìs al sò prim tour mundiàl ch'al gh fà ciapàr 40,5 migliòṅ ad dòlar. Insém a sò màdar la Spears la scriv pò al lìbar Britney Spears Heart-to-Heart.
Al 7 ad Setémbar dal 2000, Britney la s śibìs a i MTV Video Music Awards e, mèntar l'éra drē a far al sò pès, la sa sćiànca al vistî négar ch'la gh'iva adòs faghénd védar che 'd sóta la gh 'n iva òṅ culōr carna. La Britney cun al trési tuta cà e cēśa di inìsi la fà al pòst a na Britney più spurcaciòna e malnéta, prònta a tacàr na relasiòṅ cun al sò vèć amìg Justin Timberlake.
Dū muśicìsta, Michael Cottril e Lawrence Wnukowski, i aṅ in séguit fat càuśa a la cantànta e a la sò cà discugràfica dgénd che lì lōr i ìvan cupiâ What U See (Is What U Get) e Can't Make You Love Me parténd da di pès suo.
Britney
In dal 2001 la cantànta la ś mét 'd acòrd cun la Pepsi Cola par far-ag la reclàm e la ciàpa 8 migliòṅ ad dòlar. In cal mèntar, insém a sò màdar, la scrìv un secónd lìbar ch'la dascór ad lē, A Mother’s Gift.
Al déś ad Setémbar dal 2001, al dè prima d'l atintâ a 'l Tór Śmèli, la fà un duét cun Michael Jackson a 'l Madison Square Garden ad New York cantànd The Way You Make Me Feel par festegiàr al 30śum aniversàri dal caréra dal rè dal pop. Dòp al diśàstar, la dà a 'l vitmi dal masàcar na part di fónd catâ sù cun al braṅ What's Going On incìś, insém a Gwen Stefani, Christina Aguilera, Beyoncè e àtar, par la lòta còntra 'l AIDS.
In Nuvémbar a véd la luś al tèrs sò disc, Britney, dódas migliòṅ ad còpi vindùdi in tut al mónd e prim pòst in clasìfica in di Stat Unî, Austràglia e Régn Unî.
Al prim sìngul tirâ fóra 'l è stâ I'm a Slave 4 U (A sòṅ na sćiàva par tè). In dal vìddeo a ś véd na Spears mója andgàda ad sudōr strusiàr-as daśnumóśa atàc a di masć. Ma a far scàndal, p'r i animalìsta dla PETA, l'è pò la sò eśibisiòṅ a i MTV Video Music Awards dal 2001 quànd la canta cal braṅ lè in frònt a na tigra in gàbbia e a un pitòṅ śbiàvad pugiâ atàc a 'l sò spàli. La gh và méj cun al sìngul Overprotected numinâ a Grammy Award.
In dal Favràr dal 2002 la fà al sò debùt cum atóra in dal film Crossroads - Le strade della vita. Lē la vèṅ bcada p'r i crìtic ma la pelìcula la ciàpa i sò bèsi listés: 61 migliòṅ ad dòlar muciâ sù quànd l'éra custàda sōl 12.
In dal 2002 i védan la luś soquànt àtar sìngui a partìr da Favràr: I'm Not a Girl, Not Yet a Woman (A n sòṅ minga na baghéta ma gnanc incóra na dóna, druàda anc in dal film Crossroads), I Love Rock 'n' Roll (Al rock'n'roll al m piàś, Maǵ, cover ad Joan Jett), Anticipating (Luj) e Boys (Agóst, braṅ rimixâ par Pharrell Williams e druâ in dal film Austin Powers in Goldmember).
P'r apugiàr al disc, la Spears la partìs p'r al Dream Within a Dream Tour, un pachét ad cuncèrt ch'al gh fruta da piò ad 43 migliòṅ ad dòlar.
In the Zone
In dal Dicémbar dal 2002, Timberlake al fà un vìddeo dal sìngul Cry Me a River, in dua a ś véd na ragasōla ch'la sumìlia a la Spears, faghénd pinsàr la gint ch'la popstar la gh'àppia mis i còran. La cantànta la gh rispónd scrivénd al lènt (e futùr sìngul) Everytime insém a la sò amìga e curìsta Annet Artani.
La Spears la vèra pò i MTV Video Music Awards dal 2003 insém a la Christina Aguilera, cantànd na Like a Virgin dimóndi spurcacióna. A metà dla canta la s śònta anc la Madonna, ch'la fà scàndal dand un basèṅ in bóca a tut al dū. 'L avenimènt al gh'à abû dimóndi sèguit.
In dal Nuvémbar dal 2003 a vèṅ fóra In the Zone, al sò quàrt àlbum, prudót insém a di artìsta quài Moby, R. Kelly e Puff Daddy. In cal lavōr chè la Spears la taca a scrìvar di pès anca lē, cum al prim sìngul Me Against the Music, cantâ cun la Madonna. R. Kelly invéci al gh dà al braṅ Outrageous, braṅ gnû fóra da par lò anca lò (ma sénsa vìddeo parchè Britney la s éra fata mâl a 'n śnòć durànt a 'l tòlti śò e la n éra briśa bòna ad finìr al filmâ), acsè cuma Toxic, un sucès anc in Itâglia (quàrt pòst, in clasìfica pò par 31 stmani ad fila) e vinsidōr 'd un Grammy Award cuma "Best Dance Recording" e mijór sìngul in fat ad vénditi da quàt'r an a cla banda.
Àtar dū pès i arévan duvû gnir fóra anca lōr cuma sìngui (la sensuàla Breathe on Me e al duét fat insém a Ying Yang Twins I Got That Boom Boom) ma pò l'è andàda diversamènt.
In tut In The Zone 'l à pò vindû da piò ad déś migliòṅ ad còpi in tut al mónd.
Greatest Hits: My Prerogative
Scanślâ al tour dal 2004 p'r èsar-'s fata mâl a 'n śnòć, la Spears l'è custréta a turnàr a cà par far soquànti stmani ad riabilitasiòṅ, cun al śés a na còsa. In d'l Aṿtòṅ dal stés an la spóśa al balarèṅ Kevin Federline e pò la fà gnir fóra un parfùm fat da lē insém a la Elizabeth Arden ciamâ Curious. In Utóbar la fà savér ch'la gh'à vója ad tōr-as na pàuśa par métar sù famìja.
P'r inganàr al tèmp, la sò cà discugràfica in Nuvémbar la fà catàr in di negòsi la sò prima racòlta, Greatest Hits: My Prerogative ch'la vénd un quèl cuma nóṿ migliòṅ ad còpi in dal mónd intēr. I braṅ inèdit, sarnî anc cuma sìngui, i èṅ My Prerogative (cover ad Bobby Brown vindùda bèṅ anc in dal nòstar paéś) e Do Somethin’.
A la fiṅ dal 2004, la Spears la traśmét na sò canta nóva a la ràddio ad Los Angeles KIIS-FM ch'la s ciàma Mona Lisa, un demo 'd un prugèt pò aburtî, sénsa ch'a s in sàppia al mutìṿ, Original Doll.
'L an dòp la Britney la s dà a 'l reality show, insém a sò marè, dand vita a 'l spetàcul "Britney and Kevin: Chaotic" (traśmìs in Itâglia par Sky). Al canti druàdi lè dèntar i sarvìsan in séguit par far gnir fóra un sìngul e pò 'n EP dal braṅ Someday (I Will Understand).
B in the Mix: The Remixes
In dal Nuvémbar dal 2005 l'è al tùran dna racòlta ad braṅ rimixâ B in the Mix: The Remixes che però la vénd pròpria pôc (a s fà par dir, un migliòṅ ad còpi, e disc ad plàtin listés) parchè la patìs al fat ch'la n gh'àppia minga abû dla prumusiòṅ. In dal Régn Unî e in di Stat Unî al disc a n gh la cava briśa a finìr in di prim sènt pòst in clasìfica. Al và un pó méj dal nòstri bandi parchè 'l àlbum al riva in dla 59śima puśisiòṅ.
In sal disc i gh'aṅ laurâ i più grand remixer mundiài cuma Peter Rauhofer, Jacques Lu Cont (che pò al sarés Stuart Price, prudutōr d'l àlbum Confessions on a dance floor ad Madonna), Justice, Junkie XL e Jason Nevins.
La versiòṅ europea la gh'à dèntar ùndas trasi cun 'l inèdit And Then We Kiss, gnû fóra cuma sìngul in Àśia e in dal DVD ingléś e giapunéś ad Britney & Kevin: Chaotic.
Blackout
Al 10 ad Setémbar dal 2007 la Spears la s preśénta a i MTV Video Music Awards ad Las Vegas par cantàr al sò nóṿ sìngul, Gimme More, ma 'l è tròp ingiangulàda, indulénta, stranìda, imbalsìda e inśdìda par balàr, la par un stucafìs, e la n imbròca gnanc na paròla dla canta, tant che la Rihanna la s la rid da sóta 'l palc, mèntar 50 Cent al n créd a i sò òć [1]. David Willis dla BBC al diś che cl'eśibisiòṅ lè la sarés pasàda in dla stòria cuma una dal più lòfi ad sèmpar 'd MTV[2].
Quànd però in Utóbar al vèṅ pò fóra al sò quìnt disc da studi, Blackout, al s piàsa listés a i prim pòst dal clasìfichi mundiài (in véta in Cànada e Irlànda, secónda puśisiòṅ in di Stat Unî, Francia, Giapòṅ, Mèsic e Régn Unî) vindénd da piò ad tri migliòṅ dal còpi in tut e 438.000 sōl in dla prima stmana.
'L an dòp Blackout al vinsarà al prèmi "Album of the Year" a i MTV Europe Music Awards dal 2008 e al finìrà a 'l quint pòst di àlbum pop fat méj in chi déś an lè dal Times.
In Śnar dal 2008 a véd la luś al secónd sìngul Piece of Me (canta in dua la Spears la in diś quàtar a tut e ch'la dvénta disc ad plàtin in dal sò paéś e prim pòst in Irlànda). Al tèrs braṅ a gnir fóra da par lò (sénsa prumusiòṅ da part dla cantànta) 'l è Break the Ice, cun un vìddeo fat a cartòṅ animâ.
In dal Mars dal 2008, la Spears la fà la sò cumpàrsa in d'l epiśòdi "Déś sedùdi" dal telefilm "E a la fiṅ la riva la mama" faghénd la part dla dóna dla reception Abby e faghénd-ag far al rècord di spetadōr.
Al 7 ad Setémbar dal 2008 la Spears la và a i MTV Video Music Awards e la vins di prèmi p'r la canta Piece of Me.
Circus
Al sèst àlbum dla popstar 'l è Circus, fat gnir fóra in dal Dicémbar dal 2008 e spricâ fiṅ da subìt a 'l prim pòst in soquànt paéś cuma Stat Unî, Cànada e Repùblica Céca ('l à tucâ la cìffra ad tri migliòṅ e mèś ad còpi vindùdi). Al prim sìngul Womanizer 'l è dvintâ al sò prim braṅ a turnàr al nùmar òṅ dla Billboard Hot 100 da i tèmp ad Baby One More Time vindénd 286.000 còpi in na sōla stmana ad dascargamènt da la réda e ciapànd na nomination a i Grammy Award in dla categurìa "Best Dance Recording". Prim pòst par cla canta lè anc in dimóndi paéś dal nòstar cuntinènt.
In dal Mars dal 2009 la Spears la partìs par na tournée in gir p'r al mónd e la fà sù 131.8 migliòṅ ad dòlar in cla manéra lè (quint tour d'l an in fat ad vénditi). Al secónd sìngul, Circus, al vénd 5,5 migliòṅ ad còpi esénd al dècim braṅ più vindû dal 2009. Al 12 ad Mars dal 2009, in sal sit uficiàl dla cantànta, a vèṅ fat védar al vìddeo dal tèrs sìngul, If U Seek Amy, dirèt p'r al regìsta Jake Nava. Cal braṅ lè 'l à fat discórar dimóndi parchè a livèl vucàl al tìtul, ch'al vōl dir S'at pésc Amy, a par ch'al sia al spelling ad F.U.C.K. ME (Fót-um). A gh'è tèmp anc par far gnir fóra un quàrt sìngul, cal Radar sìngul mancâ ad Blackout che chè al cata al sò pòst cuma bonus track.
Vita privàda e Petegulés
La vita privàda dla cantànta l'è da spés finìda in si giurnài e in dal rivìsti di petegulés, cuma pròpria lē la cònta anc in dal braṅ Piece of me. Par réndar al ròbi ciàri e cuntàr i quèi cuma lē la i véd, la Spears la gira a la fiṅ dal 2008 un ducumentàri dal tìtul Britney: For the Record.
A cavàl di an Nuànta e Dumìla Britney la s éra misa insém a 'l cantànt Justin Timberlake ma cun lì lò al ròbi i finìsan mâl. Soquànt an dòp, al 3 ad Śnar dal 2004, la spóśa al sò amìg ad quànd l'éra pìcula, Jason Allen Alexander, in dla cēśa "The Little White Wedding Chapel" ad Las Végas in dal stat dal Nevàda. Al matrimòni al vèṅ però ściancâ parchè nul sōl sinquantasìnc óri dòp parchè la Spears la n éra briśa bòṅ 'd inténdar quél ch'l'éra drē a far.
In dal Luj dal stés an la ś mét insém a 'l balarèṅ americàṅ Kevin Federline ch'l'va cgnusû tri méś prima. Chi lò 'l iva péna mulâ l'atóra Shar Jackson ch'l'iva da parturìr un putèṅ, faghénd acsè dascórar un muć i mèddia. Dòp dū méś la 'l spóśa al 18 ad Setémbar ma la gh'à da spetàr incóra tri stmani p'r èsar la sò spóśa dabòṅ in frónt a la léǵ parchè la n s éra incóra misa 'd acòrd sèg in di aspèt ligâ a i pat prematrimuniài.
Al 14 ad Setémbar la Spears la dà a la luś al sò prim fiōl, Sean Preston Federline. In dal Favràr dal 2006 i tàcan a giràr dal fòto in dua a ś vdiva la cantànta giràr in màchina cun al sò putèṅ in bras, un quèl dimóndi periculóś che lē la próa a diféndar dgénd ch'la 'l iva fat par scapàr via da i paparàś, dmandànd però pardòṅ ad la casàda fata. Al 12 ad Setémbar dal 2006 al nas Jayden James, al sò secónd putèṅ, ma sōl dū méś dòp la vōl divursiàr listés da sò marè par via dal difarénsi ad caràtar che, a sò dita, a n sa psiva minga mét'r a pòst. Al divòrsi al vèṅ fat dabòṅ in dal Luj dal 2007 cun i dū ch'i ś métan 'd acòrd par tgnir a drē a i fiōi insém.
In cal mèntar Britney, ch'la gh'iva di prubléma ad dròghi, la và a Antìgua in un sèntar ad riabilitasiòṅ al 16 ad Favràr dal 2007 ma la n gh stà dèntar gnanc un dè, scapànd via subìt. La nòt dòpa, dal tut fóra 'd tèsta, la s taja da par lē tut i sò cavìi parchè la paruchéra in un negòsi a Tarśàna in Califòrgna la n al vliva minga far[3].
Par quéi ch'i la cgnósan bèṅ, i festîṅ in du al gìra a tut andàr d'l àlcol i l'aṅ fata dvintàr n'imbariagòsa, bòna ad métar in imbaràs anc la sò amìga Paris Hilton, faghénd-as futugrafàr méntar la dà dal śnum a dal dóni o sénsa mudàndi adòs[4].
In clìnica la gh tórna da par lē soquànt stmani dòp, faghénd-as curàr e scrivénd in dal sò sit web: «A-j-ò tucâ al fónd dabòṅ. Adès a n péns minga ch'al mè prubléma al fus 'l àlcol o la depresiòṅ. [...] a séra cuma na putìna catìva ch'la cur in gir cun 'l ADD (Sìndrum dal deficit 'd atensiòṅ e dal diav'l adòs)». Al prim 'd Utóbar dal 2007 la pèrd al dirìt ad tgnir sèg i sò fiōi sénsa però ch'al giùdas al cuntìs in pùblic i mutìṿ dla deciśiòṅ tòlta.
In dal Dicémbar dal 2007, la Spears la taca na relasiòṅ cun al paparàś Adnan Ghalib e pò, al 3 ad Śnar dal 2008, la ś mét ad travèrs in dal dar indrē i sò fiōi a i rapresentànt dal marè ch'i éran gnû a tōr-i da lē. La pulisìa, gnuda a cà sua in cal mèntar, nunànd ch'la cantànta la parìva sóta 'l efèt dla dròga, a n capénd gnint, la la manda subìt a 'l Cedars-Sinai Medical Center, e pò a s vèṅ a savér che la Britney l'iva tòlt al clenbuterōl, na dròga p'r i cavài, insém a dla vodka, d'l ecstasy e di anfetamìni. Al dè dòp a gh vèṅ tirâ via al dirìt ad védar i sò fiōi, dâ dal tut a Federline[5].
A la fiṅ dal méś la vèṅ purtàda cun un tratamènt sanitàri ubligatòri in dal repàrt psichiàtric dal Ronald Reagan UCLA Medical Center. I giùdas i la dànan in afidamènt a sò pàdar James Spears e a 'l prucuradōr Andrew Wallet, dand lōr anc la gestiòṅ ad tut i sò avēr. Britney la pōl gnir fóra da 'd là sōl al 6 ad Favràr dal 2008.
In dal Luj dal 2008 la ś mét 'd acòrd cun sò marè par turnàr a védar i sò fiōi ma pò la và còntra a 'l sò muróś Ghalib e a 'l sò ex manager Sam Lufti parchè la gh'iva timōr che lōr dū i traplàsan par purtàr-ag via i sò bèsi. In dal Śnar dal 2009 al tribunàl 'l ōrdna a chi lōr dū da n dśvinàr-as briśa a la cà dla cantànta e ad mét'r-as minga in cuntàt sèg.
The Singles Collection
Par selebràr al sò dècim aniversàri dal debùt in dal mónd dla mùśica, in dal Nuvémbar dal 2009 la Spears la fà catàr in di negòsi na secónda racòlta di sò darsèt braṅ più famóś, The Singles Collection. Al sìngul sparâ in apòǵ dal disc 'l è 'l inèdit 3, incóra na vòlta na sò canta bòna a piasàr-as a 'l prim pòst in di Stat Unî.
In dal librét ch'a gh'è dèntar al CD a gh'è na paǵna par tuti al canti, cun dal foto tòlti da i vìddeo prumusiunài cun dal nòti ch'i dascóran di record muciâ sù da tut i sìngui.
In cal mèntar la Spears la taca anc a diśgnàr na lìnnea ad vistî par la marca Candie's, un lavōr ch'a s śònta a quél ad far di parfùm firmâ da lē cuma Curious, Fantasy, Believe o Radiance.
In dal Setémbar dal 2010, la tórna a recitàr in 'n epiśòdi ad Glee intitulâ pròpria Britney/Brittany in dua al cast dal telefilm al canta sinc dal sò canti.
Femme Fatale
In dal Mars dal 2011 la cantànta americàna la dà vita a 'l sò sètim disc da studi, Femme Fatale, tìtul in francéś ch'al vōl dir Dóna fatàla. Al prim sìngul, Hold It Against Me, dispunìbil p'r èsar dascargâ da la réda da 'l ùndas ad Śnar, al finìs a 'l prim pòst dal vénditi dal sò paéś, vindénd in dla sóla prima stmana un quèl cuma 411.000 còpi.
Al sécond braṅ dal disc vindû da par lò, al quàtar ad Mars, 'l è Till the World Ends, mèntar a gh'è tèmp anc p'r un tèrs sìngul, I Wanna Go e un quàrt, Criminal, gnû fóra in Setémbar in mèś a 'l pulèmichi par via 'd un vìddèo viulént e spurcaciòṅ, in dua la dróa na rivultèla e la và a lèt cun al sò murōś nóṿ Jason Trawick[6].
Al disc, ch'l è òṅ di sò lavōr ch'i aṅ vindû da méno ad tut, al gh'à dèntar dódas braṅ ma a gh'è anc na versiòṅ deluxe cun quàtar canti da piò e na versiòṅ giapunéśa cun n'atra bonus track, Scary.
Discugrafìa
Àlbum
- 1999 - Baby One More Time
- 2000 - Oops! I Did It Again
- 2001 - Britney
- 2003 - In the Zone
- 2007 - Blackout
- 2008 - Circus
- 2011 - Femme Fatale
Racòlti
- 2004 - Greatest Hits: My Prerogative
- 2005 - B in the Mix: The Remixes
- 2009 - The Singles Collection
EP
- 2005 - Someday (I Will Understand)
Sìngui
- 1998 - Baby One More Time
- 1999 - Sometimes
- 1999 - (You Drive Me) Crazy
- 1999 - Born to Make You Happy
- 2000 - From the Bottom of My Broken Heart
- 2000 - Oops! I Did It Again
- 2000 - Lucky
- 2000 - Stronger
- 2001 - Don't Let Me Be the Last to Know
- 2001 - I'm a Slave 4 U
- 2002 - Overprotected
- 2002 - I'm Not a Girl, Not Yet a Woman
- 2002 - Anticipating
- 2002 - I Love Rock 'n' Roll
- 2002 - Boys
- 2003 - Me Against the Music
- 2004 - Toxic
- 2004 - Everytime
- 2004 - Outrageous
- 2004 - My Prerogative
- 2005 - Do Somethin'
- 2005 - Someday (I Will Understand)
- 2007 - Gimme More
- 2007 - Piece of Me
- 2008 - Break the Ice
- 2008 - Womanizer
- 2008 - Circus
- 2009 - If U Seek Amy
- 2009 - Radar
- 2009 - 3
- 2011 - Hold It Against Me
- 2011 - Till the World Ends
- 2011 - I Wanna Go
- 2011 - Criminal
Culegamènt estéran
- (EN) Al sit uficiàl
- (EN) Al vìddeo ad Gimme More in sal Youtube
- (EN) Al vìddeo ad Toxic in sal Youtube
- (EN) Al vìddeo ad Womanizer in sal Youtube
- (EN) Al vìddeo 'd I'm a Slave 4 U in sal Youtube
- (EN) Al vìddeo ad Criminal in sal Youtube
Nòti
- ↑ Incóra un fiàsc in custùm ad Britney Spears, inśdìda e in play-back la delùd i sò sustenidōr Corriere.it, 11 ad Setémbar dal 2007
- ↑ Al ritóran diśastrōś ad Britney Spears a MTV news.bbc.co.uk, 10 ad Setémbar dal 2007
- ↑ La Britney Spears mata a Los Angeles la tōś un raśòj e la s cava via i cavìi repubblica.it, 17 ad Favràr dal 2007
- ↑ La Britney Spears sénsa mudàndi cun la pasarìna ad fóra! spetteguless.it, 28 ad Nuvémbar dal 2006
- ↑ La Britney Spears la n vadrà piò i sò fiōi "L'à tòlt dla dròga p'r i cavài" repubblica.it, 28 ad Śnar dal 2008
- ↑ La Britney Spears la canta cun na rivultèla: pulèmichi a Lóndra repubblica.it, 27 ad Setémbar dal 2011


text:
La pitga da crap «La Guila», in bloc da granit che la chava da crappa Truffer SA a Val aveva regalà il december 2012 a la citad da Glion, stat da nov en la rundella Runcaleida, la nova rundella sur Glion che sparta la via en direcziun Sursaissa, Lumnezia e Val. Pervia dal nov sviament da Glion ha la rundella stuì vegnir messa en in auter lieu ed perquai aveva il parlament da Glion decidì il matg 2016 da plazzar la pitga en la nova rundella Runcaleida.
Il bloc en furma d’in obelisc è ca. 9 meters aut, il pe mesira ca. 1,30 m x 1,40 m, ed el paisa ca. 9 tonnas. Las proximas emnas vegn anc il rest da la rundella arranschà, uschia ch'ella duai esser finida il december.
L'obelisc na stat dentant betg en il center da la rundella. Tenor la planisadra, l'architecta Caroline Gasser, duai la rundella esser in charta stilisada da la vischnanca da Glion. Vis da surengiu sajan visiblas las differentas vals enturn Glion e «La Guila» stettia simbolicamain per la citad da Glion.


text:
Las partidas etablidas grecas hajan regi ils ultims 40 onns, el sez sulet 7 mais. El basegnia dapli temp, per reger, uschia Tsipras. Fin uss sajan las contractivas cun ils crediturs internaziunals stadas en il center.
Uss è arrivà il temp d’agir aifer il pajais
Entant saja però arrivà il temp d’agir aifer il pajais. El veglia puspè metter sin curs da creschientscha il pajais. Al pievel grec ha el appellà da betg adina tschertgar la culpa a l’exteriur.
Il president dal stadi grec Prokopis Pavopolos vegn oz probablamain a proclamar uffizialmain elecziuns anticipadas e nominar ina regenza transitorica. Sco termin probabel per las elecziuns novas vala ils 20 da settember.
RR novitads 06:00


text:
Suenter la disgrazia da la Loveparade il 2010 a Duisburg, nua ch'i aveva dà 21 morts, na duai betg dar in process penal. La dretgira civila da Duisburg ha decidì da betg avrir la procedura. Cunter quest conclus po anc vegnir fatg in plant immediat. Sche quel vegn dentant renvià alura na datti nagins ulteriurs meds legals pli.
Avant dus onns aveva la procura publica inoltrà in plant cunter sis collavuraturs da la citad da Duisburg sco er cunter quatter collavuraturs da l’organisaziun da la Loveparade. Ad els era vegnì rinfatscha mazzament e blessura corporala per negligientscha.
RR novitads 10:00


text:
Louisiana
La Louisiana a l'è un stat federal di Stat Ünii d'America. A l gh'ha una süperfiss de 134.382 km² e una pupulaziun de 4.515.770 abitant.
A l'è tacaa a nord a l'Arkansas, a nord e a est al Mississippi, a ovest cunt el Texas; 'l a bagna a süd l'Ucean Atlantigh (Gulf del Messich).
La capital a l'è Baton Rouge (227.818 abitant); la cità püssee pupulada del stat a l'é New Orleans (484.674 abitant); alter cità cun püssee de 100.000 abitant a hinn Shreveport e Lafayette.
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La Louisiana a l'è stada amissa in de l'Üniun in del 1803.
Urganizaziun pulitiga[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El guernadur a l'è el Bobby Jindal (repübligan).
La Louisiana la gh'ha 9 grand eletur in di eleziun presidenziaj dl'Üniun. Mudel:Louisiana


text:
Aschieu n'è betg mo aschieu
En l’aschieu è en in acid. Dapli acid ch'in aschieu ha en e pli fitg che quel nettegia. Perquai n'è l'aschieu che vegn duvrà per far salata ni cuschinar betg il medem aschieu co quel per nettegiar. L’aschieu per cuschinar ha per pli era anc en zutger.
Ins po era nettegiar ina ni l’autra chaussa senza problems cun l'aschieu da cuschina. Per exempel per nettegiar las padellas suenter il cuschinar. Per chaussas pli “grondas”, sco las fanestras, s’adatta meglier l’aschieu aposta per nettegiar.
Aschieu encunter chaltschina
Aschieu é fitg effectiv encunter chaltschina. La scolara da chasada da la scola Palottis, Giana Bühler, demonstrescha sco ch’ins po cumbatter la chaltschina cun agid dad aschieu.


text:
Judith Leyster l’é stat na pitora de gran talent, segur la più cognosciuda del Secol de Or de la pitura olandeisa. L’é stat la pruma femena a esser touta su te la Gilda de Sèn Luca, a Harlem, olache la era nasciuda. Te la pruma pèrt de sia vita l’à depent soraldut popes e tosec, scenes de vita de vigne dì, natures mortes, dessegnes de botanica e chèdres con colores da èga. No se sà delvers olache l’à emparà ma somea beleche segur che Frans Hals sie stat sie maester, amancol per n trat. De fati, tropes chèdres i à sie stamp, enscinamai l’autoretrat che la se aea fat, che la grignotea e la é vestida da festa, ge va dò a chel stil orì da chel gran artist che l’era Hasl. Judith Leyster se aea maridà con n gran auter pitor del Secol de Or: Jan Miense Molenaer e con el la é jita a stèr a Amsterdan. Chiò la madura e la muda stil, la jia coi colores per dèr lum ben definides e la depenc autres sogec: musegonc, omegn che jia co la chèrtes, jent pureta; scenes de vita reèla e no semper fortunèda.
Clara Peeters (1595-…)
De Clara Peeters no se sà trop. No se sà olache l’à emparà a depenjer e olache la é morta. Se cognosc perauter i bie chèdres che l’à depent anter l 1607 e l 1621 e se sà che la depenjea n Olanda. Clara depenjea soraldut natures mortes, zeche che per la ela de enlouta, che no podea apede a studies de anatomia, ge permetea de depenjer ence zenza gregn studies. L magnèr, l desch emandì con piac e chicheres, l’è de spes l soget de sie chèdres. A Claa Peeters ge vegn recognosciù la capazità de depenjer e descriver a na vita che pec saea enlouta fèr. La é maestra de jièr coi reflesc, con i particolarès che conta vigne detail de chel moment che somea demò “mort”, ma te sé l’à vita, storia e cultura.
Rachel Ruysch (1664 – 1750)
Rachel Ruysch l’era la fia de n botanich e anatomista. Bele da joena Rachel la ge didèa a sie père a depenjer fiores e picola besties. De 15 egn la va a emparèr a depenjer da Willem von Aelst e la se marida con l pitor Juriaen Pool. L’arà 10 fies che no i la tegnarà dalonc dal depenjer: tel 1699 ge vegn sport de fèr pèrt de la soziazion de pitores de L’Aja “Confrerie Pictura” e diesc egn dò la depenc per la cort de Düsseldorf. Rachel l’é na “antesignana” del tele-lurier: defati, la domana e i ge permet de depenjer a cèsa e de jir a Düsseldorf demò canche serf. Rachel l’à depent na vita entrìa e l’à lascià n grumon de beliscimes chèdres, na pèrt ence da veder te la Galaria Palatina de Firenze.


text:
Guido Baselgia tutga tar ils pli impurtants artists da fotografia en Svizra ed ha gia survegnì plirs premis e distincziuns. Sias fotografias porschan perspectivas fitg insolitas. Dapi 20 onns examinescha l’um da 63 onns cuntradas da l’extrema durant retschertgas.
Per ses purtrets va l’artist fin la fin dal mund, a la emisfera dal nord e dal sid, ma er sin ils auts en Engiadina. Durant sias lungas spassegiadas tschertga Guido Baselgia l’infinitad e la libertad da l’egliada.
(Betg) lontan
A chaschun da l’onurificaziun cun il premi cultural, preschenta Guido Baselgia sia lavur durant questa stad cun duas exposiziun a Puntraschigna. Entant ch’ins chatta en plirs lieus publics placats cun maletgs dal massiv dal Bernina, fotografà or da l’aria, survegn ins ina invista en la lavur da l’artist durant ils ultims decennis cun l’exposiziun '(betg) lontan'. Quella è da vesair questa stad en la nova galaria a Puntraschigna Plattner & Plattner.


text:
Co ma prepar jau optimal sin la pensiun?
- Mesemna, 19.4.2017, 11:15
-
Emprima emissiun:
- Mesemna, 19.4.2017, 11:15, RTR
I na dat betg il recept che vala per tuts, di il cussegliader da finanzas Damian Gliott. I dat dentant insaquantas reglas.
L'AVS, l'emprima pitga e la segunda pitga funcziunan quasi da sez. Qua vegni pajà en daners automaticamain sch'ins lavura. Per propi esser segirà optimalmain per la pensiun èsi dentant d'avantatg dad er avair ina terza pitga. Ed il meglier èsi da pajar èn gia davent dal cumenzament en quella. Pia uschè spert sco ins survegn ina paja da radund 50'000 francs ad onn. Sche pussaivel fai senn da pajar en la summa maximala ch'è il mument tar bun 6'700 francs.
Uschè spert sco il conto da terza pitga ha si 50'000 francs fai senn dad avrir in ulteriur conto. Quai per ch'ins po retrair la terza pitga en parts, uschia pon ins spargnar taglia. Insumma pon ins trair giu ils daners ch'ins ha pajà en la terza pitga tar la taglia. Quai renda pia betg pir tar la pensiun, mabain gia avant.


text:
Uschia cuntanschais il pli svelt bun brastger per grillar
- Venderdi, 11.5.2018, 11:15
-
Emprima emissiun:
- Venderdi, 11.5.2018, 11:15, RTR
Ils classichers n'èn betg la metoda la pli buna. Quai din il maister grillader Röbi Keller ed il president da Swiss Barbecue Association Hans Jörg Elsasser en il magazin K-Tipp. Lur tip: Laschar davart ils classichers e prender in chamin per envidar.
Il chamin per envidar (Anzündkamin) è in cilinder da metal cun bleras foras. En là mettins ils brichets u la cotgla. Sutvart èsi dad envidar il fieu ed en diesch minutas è la cotgla pronta. Il cilinder da metal funcziuna sco in chamin: Pervi da las foras datti aria currenta. Uschè vegn arsa la cotgla regularmain ed i dat svelt bun brastger.
Blocs na gidan – spiert è perfin privlus
En il test n'han ils classichers betg fatg ina buna impressiun. Ils blocs chemics u er quels da laina spizzavan fitg e faschevan bler fim. En pli èn els relativamain pitschens. Quai ha per consequenza che la cotgla na vegn betg chauda regularmain.
Da spiert e pasta per arder fan ils dus experts perfin attent. Cun duvrar da quai capitan adina puspè accidents. I dat spert ina flommada e per part perfin explosiuns, sch'ins prova da duvrar ina segunda giada il spiert.


text:
La Partida populara svizra pretenda che la regenza grischuna sa mettia ensemen cun ils ulteriurs chantuns da muntogna per chattar in’autra via. Quai scriva la partida en ina communicaziun.
Bain propona la PPS dal Grischun sco il Cussegl federal in model flexibel per il futur, las tariffas ch'ella numna purtassan en il meglier cas dentant perfin dapli tschains d'aua ch'ozendi.
Avant in mais avev'il Cussegl federal proponì da sbassar ils tschains d'aua davent da l'onn 2020 e dad introducir pli tard in model flexibel.
RR novitads 08:00


text:
Related: tampon, pussy, clit, spreading, huge pussy, clit spanking, cunilingus, cunt busting, cunt, flowering cunt, slit bust, cunt kicking, cunt kick, kick cunt, cunt juice, twat pain, big cunt, cunt rubbing, up mature cunt, cunt to cunt Related: tampon, pussy, clit, spreading, huge pussy, clit spanking, cunilingus, female genitalia busting, cunt, mature cunt, cunt bust, cunt kicking, snatch kick, kick cunt, cunt juice, cunt pain, big cunt, cunt rubbing, up mature cunt, cunt to cunt unpleasant woman Tags cunts hairy cunts anal cunt wet cunt big cunts young cunt asian beaver teen cunt abloom cunt black cunt hot cunt female genitalia ending tight disagreeable woman whiskerless cunt fucking puss cunt lips asian cunt gamy cunt huge cunts intimate cunt milf cunt my bitch nice female genital organ cunt porn dirty cunt squirting cunts small cunts pussy sucking pussy cunt ebony cunt beautiful cunts horny cunts solo cunts hot wet cunt girls cunts female genitals cum lesbian pussy cunt sex latina puss cocks and cunts big black cunts blonde puss cunt xxx cunt show pretty cunt bitch piercing white cunt amateur unpleasant woman tits and cunts creampie cunt cock female genitals her female genitalia ass cunt german licking cunt cunt anal lick cunt solo blonde cunt teen cunt masturbation female genitalia masturbation activity with cunt cunt orgasm beaver cunt fuck cunts furlike piece cunt german cunt cunt rubbing cunt to cunt This page is a daily updated source of cunt busting, cunt, gnomish girl cunt, cunt bust, pussy kicking, developed cunt, head up cunt, you cunt, huge cunt, slit to cunt, big cunt, cum cunt, older cunt, fat cunt porn movies. All visual depictions displayed on this Web site, whether of actual sexually explicit conduct, simulated physiological property content or otherwise, are visual depictions of persons who were at least 18 years of age once those exteroception depictions were created.
WARNING: This Website contains explicit adult material. You may exclusively recruit this website if you are at least 18 period of age, or at least the age of majority in the jurisdiction where you reside or from which you access this Website. If you do not meet these requirements, then you do not have permission to use the Website.


text:
E la lus a splend an sël top, ma 'l top a l'ha nen podula stenze. A l'é vnuje n'òm, mandà da Dé. As ciamava Gioann. A l'é vnù për fé da testimòni, për rende testimoniansa a la lus, parèj che tùit a chërdèisso për sò mojen. A l'era nen chiel la lus, ma a l'é vnù mach për rende testimoniansa a la lus. La vera lus, ch'a dà la lus a tùit j'òm, a l'era 'n camin ch'a venìa ant ël mond. A l'era 'nt ël mond e 'l mond a l'é stàit creà da chiel, ma 'l mond a l'ha nen arconossulo. A l'é vnù dai sò, ma ij sò a l'han nen arseivulo. Nopà, a tùit coj ch'a l'han arseivulo - a coj ch'a chërdo an sò nòm - a l'ha dàit ël drit ëd vnì fieuj 'd Dé - nen fieuj nà coma coj ch'a nasso da 'n pare e na mare, o da volontà uman-a, opura për decision ëd quejdun, ma da Dé. Àor, la Paròla a l'é vnùa 'd carn e a l'é stàita [10] tra 'd noi. I l'oma vëddù soa glòria - la glòria dël Sol e Ùnich ch'a l'é vnù dal Pare, pien ëd grassia e 'd vrità. Gioann a l'ha rendù testimoniansa a sò rësguard e a l'ha crià: "Cost-sì a l'é col dont i l'avìa dit: 'Col ch'a ven apress mi a l'é da consideresse pi grand ëd mi, përché Chiel a esistìa già prima 'd mi. Përché da soa pienëssa i l'oma arseivù na grassia dòp l'àutra. La Lej a l'é stàita dàita për ël mojen ëd Mosè, ma la Grassia e la Vrità a son vnue për ël mojen ëd Gesù Crist. Gnun a l'ha mai vëddù Dé. L'Ùnich, an Chiel istèss Dé, ch'a l'é ant la pì strèita comunion con ël Pare, a l'é col ch'a l'ha arvelalo" (Gioann 1:1-18).
Tut ël capìtol
Spiegassion an italian: "Se comprendiamo chi è, sappiamo perché non potrà mai essere sconfitto!"
Scoté cost test ambelessì:
La primassìa 'd Crist. Crist a l'é l'imàgine ch'as vëd ëd ël Dé ch'as vëd nen. Chiel a l'era present ancora prima che tut a fussa creà e a l'ha la primassìa an su tuta la creassion, përché për Chiel Dé a l'ha creà tut lòn ch'a-i é ant ij domìni dël cel e an sla tera. Chiel a l'ha fàit tut lòn ch'i vëduma e lòn ch' i vëdoma nen - tanme ij tròno, ij regn, ij dominator e j'autorità dël mond invisibil. Tut a l'é stàit creà da Chiel e për Chiel. Chiel a esistìa prima 'd tut ël rest e ten ansema tuta la creassion. Crist a l'é 'dcò 'l cap ëd la Cesa, ch'a l'é Sò còrp. Chiel a l'é 'l origin, ël prim-génit ëd coj ch'a 'rsussito dai mòrt. A l'é parèj che Chiel a l'ha da esse ël prim an tut. Përchè a l'é piasuje al Pare ch'ant Chiel a-i fussa tuta Soa pienëssa. Për sò mojen Dé a l'ha 'rconsilià tute le còse, sia cole ch'a son an sla tèra tant coma cole ch'a stan an cel, avend fàit la pas për ël sangh ëd Crist, versà an sla cros (Colossèis 1:15-20).
l'àutr test për costa Duminica a l'é già stàit publicà e as trova ambelessì.


text:
Nanni Svampa - La vocazion
Lombard
La vocazion
Disen che al dì d'incoeu l'è on fatto sconvolgent
de minga avè la fed, de professà on bel nient.
Me piasaria anca a mì vess come el mè barbee:
felice come un papa e pirla come un re.
Vun che sta suu al quint pian, un certo Blaise Pascal,
on dì el m'ha daa on consili che l'è minga mal:
"Fa come disi mì, mettes in genogion,
fa finta de pregà e te vègn la vocazion."
Donca te seet 's'hoo faa, anca per bituàmm?
Hoo cominciaa a girà cont el rosari in man.
In tram, sul lavorà, al bar, in gir e a caa,
coi mè giaculatòri semper a pregà.
Quand che me son sentii on poo pussee sicur
me son vestii de fraa e sont andaa foeura al scur.
La cerega in sul coo, vestii de Francescan,
hoo cominciaa a girà con la ghitarra in man.
Foo nanca quater pass che arrivi al prim canton;
me fermen des donnett doppo benedizion:
"Oh padre, per piasè, canti ona quaj canzon,
di quelle che il buon Dio v'ha daa l'ispirazion!"
Allora in sul moment savevi nò 'se dì:
prima g'hoo faa "El gorilla" e poeu "Pelanda tì".
I avessi mai cantaa! Han cominciaa a piccàmm
e poeu a vosà "vigliacc! adess te tajom i ball!"
S'eri giamò bloccaa, scappà nanca a parlànn.
Pensavi ai mè moroos, adess come faran?
In mezz ai cereghett, con la vos de castraa,
in mezz ai procession me toccarà cantà.
Ormai mancava pocc, ma per fatalità
'riva de corsa ona dama di carità.
Uéi, sii diventaa matt? Hinn nò mestee de fà!
Gh'è giamò tanti cuu, quej bon lassemej stà!
Inscì m'han lassaa andà, per via de stoo argument;
anzi, gh'è staa on applauso e l'è finida in nient.
Per andà in paradis moeuvi puu nanca on pè!
Se dev 'rivà la fed, la vègna de per lee.
Hoo mai mazzaa nissun, hoo nanca violentaa,
e l'è giamò duu ann che voo in gir puu a grattà.
E se el signor el gh'è, ch'el varda giò inscì el ved
che mì saria compagn anca con la soa fed.
Translations of "La vocazion"
Nanni Svampa: Top 3
Comments


text:
Fipronil
- Mardi, 8.8.2017, 8:40
-
Emprima emissiun:
- Mardi, 8.8.2017, 8:40, RTR
Ovs contaminads cun fipronil, in insecticid, èn vegnids vendids d'in producent dad ovs da l'Ollanda. Quests ovs èn er vegnids importads en Svizra.
Fipronil è in insecticid che vegn duvrà sin il funs per proteger la racolta ed er per proteger chauns ni er giats da zeccas u sumegliant. Per animals che produceschan victualias na dastga fipronil dentant betg vegnir duvrà. Sin l'uman po il tissi numnadamain avair effects nuschaivels sch'el prenda si l'insecticid sur pli lung temp.


text:
Per las sursilvanas ed ils sursilvans tutga la pitschna cotschna savens tar il mintgadi. Bleras e blers van cun il tren a lavurar u serenond la fin d’emna puspè a chasa, respectiv en la bassa. Radiotelevisiun Svizra Rumantscha festivescha era il giubileum cun raquintar l’istorgia, laschar raquintar viagiaturs e lavurers.
Act festiv per il giubileum
Cunquai ch’il tschancun da la lingia da viafier tranter Glion e Mustér ha giubileum è la radunanza generala da la Viafier retica stada a Trun. Suenter la radunanza èn ils giasts sa rendids a Mustér per dar l’entschatta uffiziala da las festas da giubileum ch’èn en mintga vischnanca tranter Glion e Mustér.
La Viafier retica festivescha il giubileum da 100 onns traject Glion – Mustér en blers lieus per lung da la lingia da la viafier en Surselva. A Cuira ha ella preschentà la locomotiva da giubileum che duai far reclama per quellas festas da giubileum.
L’istorgia da la lingia da viafier Cuira-Mustér
Sch’ins discurra d’in giubileum, lura èsi sa chapescha era da discurrer davart l’istorgia. Davart l’istorgia da la lingia da viafier tranter Cuira e Mustér datti era inqual chaussa da raquintar.
Tgi che fa in viadi cun la Viafier retica da Cuira fin Mustér, vesa sin mintga staziun ina chasa da la staziun. Il pli savens chasas stgir brinas da lain, stgir brin. Sulet duas èn da crap. Durant ils mais da stad crodan ellas magari era en egl pervia da las fluras plazzadas sin ils sems fanestra ed enturn las chasas.
Fotografias davart la construcziun da la lingia da viafier
Il fotograf Felix Huonder da Mustér(naschì 1886 e mort 1960) ha documentà la construcziun da la Viafier retica en differents lieus tranter Glion - Mustér. Cun 22 onns è Felix Huonder vegnì engaschà da la Viafier retica. Ses inschign per chaussas tecnicas ed innovativas, ed in pader da la claustra han manà el tar las fotografias. Senza quests documents fotografics pudess ins strusch s’imaginar co che quellas lavurs èn vegnidas fatgas. Il relasch da questas fotografias è oz tar Walter Deplazes inschigner a Surrein.
Il traject da la Viafier retica en Surselva po anc festivar in ulteriur giubileum, numnadamain il giubileum da 90 onns electrificaziun. Gian Brüngger ch’ha lavurà prest 45 onns tar la Viafier retica raquinta pertge ch’igl è i uschè svelt cul l’electrificaziun da questa lingia.
La Viafier retica na transparescha betg mo persunas. Er buttiglias d’aua vegnan transportadas da la Viafier retica. Igl è l’aua minerala da Val. Quella vegn numndamain transportada da Glion fina a Vaz-Sut ed enavos. Nus avain guardà a Glion nua che las buttiglias vegnan chargiadas enturn dals camiuns sin il tren.


text:
Dapi il 2012 cumbatta l'uvestgieu da Cuira encunter il sustegn finanzial da l'organisaziun da cussegliaziun «adebar» tras la Baselgia catolica dal chantun Grischun. Quai cun l'argumentaziun ch'ins veglia proteger la libertad da religiun ed evitar ch'ins sustegnia acziuns che cuntrafetschian a la religiun catolica finanzialmain. Uschia saja l'abort per exempel ina opziun legitima.
Suenter che la cumissiun da recurs da la Baselgia catolica e la dretgira administrativa grischuna han però decidì ch'il sustegn finanzial da l'organisaziun da cussegliaziun saja legitim, sa drizza l'uvestgieu uss al Tribunal federal. Quai saja la davosa staziun. Sch'il Tribunal federal saja da la medema opiniun, stoppian els acceptar la decisiun.
«Adebar»
«Adebar» è in'organisaziun da cussegliaziun en ils secturs planisaziun da famiglia, sexualitad e gravidanza.
RR novitads 10:00


text:
Primavera de Praga
La primavera de Praga (in cecch Pražské jaro, in slovacch Pražská jar) a l'è staa on moment de liberalizzazion politega in la Cecoslovacchia voruu del leader Alexander Dubček. Iniziada el 5 de genar del 1968, la finiss el 20 de agost del midemm ann cont l'invasion socialista della Cecoslovacchia, la deposizion de Dubček e la nomina de Gustáv Husák a noeuv President de la Cecoslovacchia.
I reform prevedeven el des'centrament parzial de l'economia, pussee libertà democratica, men censura e restrizion a la stampa, reform che hinn piasuu no a l'Union Sovietega e che han menaa a l'invasion del Patt de Varsavia, Romania esclusa, e la trasformazion de la Cecoslovacchia in d'on Stat satellit de l'URSS finna al 1990.
L'unica reforma tegnuda di sovietich, almen 'me facciada, a l'è stada la trasformazion de la Cecoslovacchia de Stat centralista a federazion de dò Stat: Cechia e Slovacchia, deventada effettiva in del 1990 cont la presidenza Havel.
L'intervent l'ha vist la protesta de on poo de cecoslovacch, famos el cas del suicidi simbolich del Jan Palach, la consacrazion del Václav Havel 'me leader di dissident e la svolta politega del cantant Karel Kryl.


text:
Gas lagarmōl
Al gas lagarmōl 'l è 'n aerosol ad cumpòst chìmig ch'i fànan piànśar s'i finìs'n in di òć o s'a s tira fiâ. Al càuśa bruśōr, làgarmi, prubléma a tgnir i òć avèrt, fadìga a tiràr fiâ e dal vòlti anc gòmit. Al vitmi i próan a far pasàr-'s al mâł strusiànd-'s i òć ma acsè 'l è pèś, in tut al manéri in dal gir ad dū óri a pasa incòsa anc se dal vòlti la còrnea la pōl armàgn'r uféśa.
'L è druâ da spés par la pulisìa in di sit a l'ària vèrta durànt dal manifestasiòṅ ad prutèsta par tgnir sóta cuntròl i tisi arvultóś, ghignóś, rabî, arvèrs e cuntestatàri s'a gh'è da mét'r-i in riga par far rispetàr al règhli sénsa cùr'r al risć ad druàr dgl'armi a 'l sò pòst. Al gas al s cata dènt'r a di candilòt silìndric che, quànd i ciàpan par tèra, i tàc'n a scaldàr-as butànd fóra 'l gas ch'al fà fum.
Al fòrsi d'l órd'n itagliàni i gh 'l ànan in dutasiòṅ da 'l 1991 dòp ch'l è pasâ al DPR 5 Utóbar 1991, n. 359.
La sustànsa druàda da piò in chi gas lè 'l è 'l clôr-acetufenôṅ (C6H3COCH2Cl).
Culegamènt estéran
- Wikimedia Commons contiene file multimediali su Gas lagarmōl


text:
Eros Ramazzotti & Anastacia: «I Belong To You»
- Mesemna, 2.5.2018, 9:30
-
Emprima emissiun:
- Mesemna, 2.5.2018, 9:30, RTR
Cun «I Belong To You – Il ritmo della passione» han ils dus chantadurs gì per l'emprima giada success en Germania. Quai n'avevan els sco artists da solo avant anc betg dumagnà. Era sche Anastacia era dapi sis ed Eros Ramazzotti schizunt dapi passa 20 onns en la branscha da musica. Quai hit è dentant plitost d'engraziar ad Aurora Ramazzotti, la feglia d'Eros. Sco buoba da tschintg onns veva ella giavischà che ses bab chantia ina giada ina chanzun cun ses grond idol Anastacia.


text:
Carù
Artécol in dialèt arzân
Carù (Carù ânch in italiân) l' é 'na frasiòun dal cmûn ed Véla Mnôs in pruvîncia ed Rèz, l'é int la valêda dal turèint Ré, ch' al và dê a dréta dal fióm Sècia. La frasiòun l'é divîşâ in localitê: Gasulèina, Segalê, Brâj, Bôra, Gaciōla, Budriôt (ciamêda ânca Cà Germâni), Funtâna Gâta, Purcîl, e cà sparpagnêdi ciamêdi cun al nòm ed chî ghe stà o ed chî ghe stêva.
Al nòm rumân Carolium, al deşvîn da carobium, che a só vôlta al deşvîn da quadrivium, oséia incrōş ed quâter strêdi; còsti ēren la strêda bâsa rumâna ch'l' unîva la Garfagnâna cun Rèz e còla dal d dé incō La Spèsia (statêla 63), e la Pîşa-Mòdna.
Al prémi cà int al teritôri ed Carù ch' a 's cgnòsen l'é l' uspdêl in Câmp Camlâşi, citê in un diplôma dal 1102. Un secònd documèint dal 1106 a 's riferés a un sît da rumét cun atâch un uspdêl ed Sân Venèri insém al Mûnt Caròl. Carù l'é stêda dêda in fèdev cme cuntèia a Guido Bredoli int al 1616; int al 1700 l'ēra ed Flavio Flavi 'd Urbèin, e dal 1770 al 1786 a la faméja Signoretti ed Rèz. A la fîn dal XVIII al gh'îva 222 abitânt.
La cēşa dal paèiş l'é dedichêda a Sân Michēl e l'é stêda numinêda per la préma vôlta int al 1350 e int al vîşiti parochiêli int al XV e XVI sècol. Al 13 ed setèmber a gh' é la fèsta ed Sân Venèri
Nôta: cla pâgina ché l'é stêda inviêda cun 'na tradusiòun da Carù trâta da it.wikipedia.org.
Guêrda la stôria ed la pâgina uriginêla per cgnòser l'elèinch 'd j autōr.


text:
Vender e posiziunar meglier ils products gia existents sin las fieras europeicas: quai è il facit dal studi «Attracziuns da stad per giasts da l'Europa» ch'il Forum economic dal Grischun ha preschentà il mardis.
Pertge là n’è betg mo il potenzial da carmalar giasts da l'Europa en il Grischun pli gronds, mabain igl è era pli simpel che vulair crear novas grondas attracziuns en il Grischun, di Peder Plaz, il manader da fatschenta dal Forum economic dal Grischun.
En 5 minutas savair tge che vegn purschì
Ils numerus products ch'i dat gia en il Grischun, ston tenor il studi dentant l'emprim vegnir chanalisads. E quai bain uschia ch'ils giasts che n’enconuschan betg anc il Grischun, pon en pli pauc che 5 minutas mirar tge vacanzas che vegnan insumma tut purschidas qua.
«Inventar da nov las vacanzas da stad», manegia Peder Plaz. «Pia vegnir davent dal concept ch’insatgi reserva vacanzas en ina regiun e va lura là per exempel cun velo ni per las muntognas, mobain las vacanzas da stad ston daventar in eveniment sur pliras destinaziuns per carmalar dapli giasts da l'Europa la stad.»
Crear products gia predefinids
Impurtant saja qua da crear products gia predefinids, che respectian ils giavischs dals giasts da l'Europa. Per exempel da porscher viadis atras il Grischun cun in per highlights culturals e culinarics, sco era in per causas da far sport. Per avair success, stuessan quels products predefinids, dentant era vegnids purschids en l'avegnir, sin tuttas plattafurmas da viadis e vacanzas relevantas da l'Europa, di Peder Plaz, il manader da fatschenta dal Forum economic dal Grischun.
Betg la forza per novs gronds products
Da crear grondas novas attracziuns, per augmentar uschia las pernottaziuns la stad sin 1 fin 1,6 milliuns, fiss tschella opziun. Dentant è quella sa mussada sco pli pauc realistica, conferma Peder Plaz.
Per vegnir en ina liga da pudair concurrenzar cun auters products europeics, duvrass quai grondas investiziuns – per part da pliras milliuns francs. «Tut ils products che nus avain guardà ch’ins pudess far en il Grischun, han demussà ch’els èn relativ grev da realisar en il Grischun», manegia Peder Plaz ed el na crai betg ch’il Grischun ha la forza il mument era d'insumma pudair far da quels products.


text:
Ins vegnia a preschentar novas propostas a l'Iran, ha ditg il minister da l'exteriur tudestg Frank-Walter Steinmeier. El vegnia almain a restar enfin gievgia a Losanna.
Il pledader dal president american Barack Obama ha fatg a savair ch'ins haja anc adina il sentiment ch'ils discurs fetschian progress. Tenor il minister da l'exteriur iranais Mohammed Dschawad Sarif dependia ina cunvegnia ussa da la veglia politica da las pussanzas grondas.
Dapi emnas contractescha l’Iran cun ils 5 pajas da veto da las Naziuns Unidas e la Germania per schliar il conflict d’atom. Per l’Iran è l’interess grond da schliar las sancziuns da l’ONU, per ils stadis dal vest èsi impurtant d’impedir che l’Iran possia construir armas atomaras.
RR novitads 06:00


text:
Cun ses trio e ses quartet va el dentant autras vias: quellas da l’innovaziun, da l’experiment e schizunt da l’improvisaziun. Lura datti er tuns da jazz e folk en cumbinaziun cun musica populara. Qua in insatg dal nov album:
Ses nov disc «Around» ha el registrà cun ses quartet, cun Florian Mächler, ghitarra, Pirmin Huber al bass e Lukas von Flüe a la battaria. La stad passada han els er participà al festival da folk da la EBU a Krakau ed han er gia preschenta sin il palc in pèr novs tocs dal disc.
La preschentaziun dal disc è questa sonda, ils 17 d’october en il Marsöl a Cuira.


text:
Vasco Rossi: «Brava Giulia»
- Glindesdi, 28.11.2016, 9:30
-
Emprima emissiun:
- Glindesdi, 28.11.2016, 9:30, RTR
I dat paucs musicists che pon far in album da 4 discs che cuntegnan ses gronds success e gronds hits. Vasco Rossi, chantautur da la regiun da Modena, po far quai.
Dapi il 1977 ha el fatg 17 albums da studio, ha vendì sur 30 milliuns portatuns, ha millis e millis da fans ed è in dals pli gronds da la musica taliana. Uss ha el 64, e quests dis cumpara «Vascononstop» cun 69 da sias chanzuns e semperverds sco: «Vita spericolata», «Cosa succede in città», «Vado al massimo» e «Brava Giulia». Quella chanzun ha in'impurtanza tut speziala en la carriera da Vasco Rossi, pertge ella marchescha il return suenter ina fasa fitg critica: drogas, possess d'armas, praschun. El era per terra! Vasco ha dentant cumbattì e dal 1987 èsi reussì ad el il grond return cun «Cè chi dice no». Il disc è stà 12 emnas nr. 1 en Italia e «Brava Giulia» in da ses pli gronds hits.


text:
Tenor Sommaruga dettia quai ina partida che fetschia lur cumbat electoral cun il tema «asil», uschia Sommaruga envers la «Schweizer Illustrierte».
Dapli quitads pervi da la guerra en Siria
Ella chapeschia che blers sajan preoccupads pervi da las dumondas d'asil che creschian. Ils blers na fetschian però betg quitads pervi da las 11’800 dumondas d'asil en Svizra, mabain pervi da la guerra en la Siria ed ils milliuns da fugitivs, uschia Sommaruga. Cun tema possian ins dentant far gronda canera.
RR novitads 06:00


text:
Eris (batezàt col nòm uficiàl de 136199 Eris) l'è 'l pianéta nàno del nòst Sistema Solar che g'ha la màsa piö grànda 'ntra chèi che se conós, e per dimensiù l'è segónt apéna a Plutone. La sò màsa difàti l'è del 27% piö grànda de chèla de Plutone e 'l sò ràgio de póch chilòmetri piö pesèn. L'è 'n ogèt che se tróa a orbità perlopiö endèla zòna ciamàda Disch sparnegàt endèla periferìa estréma del Sistema Solar.
L'òrbita l'è ecèntrica fés e condena inclinasiù fòrte en rapórt al pià de l'eclìtica. Al sò pereéle el se tróa a 37,91 Unità Astronòmiche del Sul e al sò aféle el rìa a 97,65 UA. l'inclinasiù en rapórt al pià de l'eclìtica l'è de 44 gràdi. El ghe mèt 558 agn per fà 'n gir entùren al Sul. El g'ha 'n satèlite, ciamàt Disnomia, che 'l g'ha 'n diàmetro de presapóch 250 km.


text:
L’offerta da concertar è ida a gruppas da maximalmain 10 persunas en l’etad tranter 10 fin 21 onns.
Els ston far part a scolas da musica e vegnir accumpagnads dad ina persuna responsabla.
Exercitar, concertar e vegnir giuditgà
L’andament era per tuts il medem:
Suenter ina curta prova èn las gruppas sa preschentadas cun in concert da radund 25 minutas per survegnir gist suenter il giudicat da la giuria.
Da la partida eran sper 5 gruppas grischunas er ina da l’Austria ed ina da l’Italia.
Quest eveniment è surtut impurtant per che las gruppas sa possian preschentar ad in public vast ed ad ina giuria, che valitescha lur prestaziuns.
Ils victurs dastgan sunar a la festa da Cuira
Per la giuria eran la gruppas «Hard Milk» da la Surselva cun trais atgnas cumposiziuns in lingua rumantscha e la gruppa «REAT» da l’Engiadina Bassa cun hardrock las meglras.
Il public ha votà cun applaus per la gruppa tagliana «Green Shoes» da Bruneck, rapportescha l'ANR.
Quest onn era il 5avel inscunter da quel gener en Grischun.


text:
Abstract
Chi chi s’occupa da l’archiv cha Margarita Gangale-Uffer ho ordino e surdo a l’ASL dal 2003 nun elavura be ün unic relasch, dimpersè trais, oramai cha sun cò inclus eir ils relaschs dal filolog Giuseppe Gangale e quel dal bap da l’autura, Giatgen Mitgel Uffer. Ma quista es be üna da las particulariteds da l’archiv Gangale-Uffer (chi’d es pel mumaint pür parzielmaing inventariso). La lavur da classificaziun dumanda eir üna tscherta flexibilted linguistica, cun que cha’s passa da manuscrits e dactiloscrits da differents idioms rumauntschs a texts scrits per tu das-ch standard u tudas-ch svizzer fin ad oters in danais, taliaun u dafatta arbresh (albanais da la
Calabria). L’archiv nun es però be da granda varieted linguistica, ma eir d’üna richezza da geners litterars.
Uschè nun es que evitabel da’s perder lavurand cò e lo in raquints pel radio, poesias, correspundenzas, texts filologics, differentas traducziuns ed oter pü.
L’ouvra pü voluminusa da Margarita Gangale-Uffer es la biografia sur dal professer Giuseppe Gangale, Ein Leben im Dienste der Minderheiten (1986), cun ün titel chi s’affo eir cun l’autura svess, siand ch’ella ho publicho surtuot per rumauntsch, traunter oter la collecziun da poesias Damaun es sulagl (1988) ed il seguit dialogic Traunter Pizza. Chi chi ho vöglia da sfuiner aint ils documaints d’archiv vain però a scuvrir auncha bgers oters s-chazis praticamaing incuntschaints, eir perche cha la granda part da las lavuors da Margarita Gangale-Uffer sun sparpagliedas in differents periodics e spettan auncha da gnir reunidas in üna cuverta da cudesch.


text:
Dapi l'onn passà èn las Ouvras Electricas d'Engiadina SA (OEE) londervi da remplazzar lur lingias libras cun lingias sutterranas. Cun quest project han las vischnancas e lur ovras electricas gist er la pussaivladad da metter lingias vidas en ils stgavaments. En quellas pon vegnir tratgas en, tant ils cabels per il provediment electric sco er cabels da fibra da vaider per la telecommunicaziun.
Tranter Pradella e Martina n'era betg previs da remplazzar la lingia libra da 15 km cun ina lingia sutterrana. Uss han las OEE e la EE decis, ch'il foss che l'EE ha per part gia chavà, possia vegnir duvrà er per metter sut terra la lingia da 16 kilovolts da las OEE. Dacurt han las duas interpresas suttascrit ina cunvegna correspundenta.
Na betg sulettamain la cuntrada profita che 450 pitgas electricas svaneschan en Engiadina Bassa, er il provediment da forza electrica vegn uschia meglierà considerablamain. Previs èsi che questas lavurs pon vegnir terminadas fin il 2020.
RR novitads 12:00


text:
Veles
Veles (nom ufizial in italian: Veleso) l'è on comun de la Provincia de Còmm che 'l cunta 231 abitant (dato del Dicember 2015[1]), cont ona süperfis de 5,9 km² e ona densità de 39 ab./km².
El territòri comunal l'è compòst, oltra che del capploeugh, de la frazion de Erno e de la località de Gòrla.
Veles la se troeuva in del Triangol Larian e l'è tacaa ai cumün de Bellas, Lescen, Ness e Gelbi.
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del numer de abitant del comun de Veles l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Abitant censüü
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
La vischnanca da Trun ha pudì far tranter auter amortisaziuns ordinarias da 398'000 francs, ed amortisaziuns supplementaras da 2,4 milliuns francs. Il gudogn avant amortisaziuns (cashflow) munta a passa 3 milliuns francs.
Era entradas spezialas
Sco il president communal Dumeni Tomaschett ha declerà ier saira a la sesida dal cussegl da vischnanca, saja quai bun resultat stà pussaivel pervi da las entradas da la vendita d’energia, da taglia e da la gulivaziun da finanzas.
La vischnanca haja ultra da quai generà autas entradas ord venditas da terren, ed ord la vendita da la chasa da scola a Zignau.
Investiziun gronda en favur dal campadi
Il quint d’investiziuns serra cun expensas da 1,5 milliuns francs, ed entradas da 393'000 francs. La gronda posiziun pertutga las aczias dal Campadi Trun SA cun 565'000 francs.
Il cussegl da vischnanca da Trun ha approvà il quint 2014, cun resalva dal referendum facultativ, sco era il quint 2014 da la meglieraziun da Schlans.
RR Novitads 11:00


text:
Quest tema n’è anc betg stà uffizial sin glista da tractanda da la suprastanza communala. Ma sco il suprastant Iso Mazzetta di, haja quai dentant tuttina procurà per in u l’auter discurs tranter ils suprastants. La vischnanca possia be procurar per cundiziuns da rom adattadas. «Nus na pudain gea betg cumprar localitads, metter en stizuns e guardar che quellas marschian», manegia Iso Mazzetta.
Quai che fiss pussaivel sajan dentant midadas da la lescha. Per exempel schluccar la pretensiun ch’i dovria parcadis u guardar ch’i na dattia betg zonas ordaifer il vitg nua ch’ins po bajegiar gronds centers da cumpra. Perquai è era gia vegnì mess en la lescha da bajegiar tar l’ultima revisiun la clausula, ch’ils locals en il plaunterren en il center dal vitg sper via chantunala duain vegnir duvrads per intents artisanals e commerzials.
Sustegnair fatschentas indigenas
Era ils abitants da Mustér stoppian far ponderaziuns nua ch’i fetschian cumissiun e quant ch’els sustegnian il commerzi indigen. La consequenza da cumprar tut en l’internet ed en ils centers saja che las stizuns ed il commerzi indigen na survivia betg ed i dettia anc dapli locals vids, di Iso Mazzetta.
Vischnanca ha tut tenor interess
I dat differents locals ch’èn scrits ora per vender. Era la vischnanca ha tut tenor in egl sin quests locals. Uschia per exempel vi da l’anteriur local dal Nani Bazar nua ch’i dess tut tenor ina soluziun per il peduns, damai ch’i n’ha là nagin passape. Ma quai saja sulet ina idea. I na dettia anc nagut concret e prioritad hajan interessents privats, di Iso Mazzetta.


text:
El Messich a l'é un paes del America setentriunal.
El cunfina cunt i Stat Ünì a nord, cun l'Ucean Pacifich a ovest, cun l'Ucean Atlantich (Gulf del Messich) a est, cunt el Guatemala e'l Belize a süd.
La capital a l'é Cità del Messich.
El gh'ha una süperfiss de 1.972.550 km² e una pupulaziun de quas 110 milion d'abitant.
El Messich a l'é un stat federal de 31 stat e un distret federal che'l gh'ha dent la capital e che'l cumanda el guern central.
El president a l'é el Enrique Peña Nieto (del 2010).


text:
Mo la dumonda da conceder in credit da planisaziun da 450'000 francs per sanar la chasa da scola ha chaschunà discussiuns. Tge sch’il pievel schess na a quest credit, perquai ch’ins è suttamess al referendum facultativ?
Perquai ha il cusseglier Flavio Murer proponì da precisar il text e scriver da conceder in credit da planisaziun (projectaziun ed execuziun) per la sanaziun da la chasa da scola «nova» Cons e la plazza da scola.
Il gerà Iso Mazzetta ha declerà ad RTR che en la summa da 450'000 francs saja era integrà da survegliar, accumpagnar e realisar il project da l’entschatta fin la fin. La finala ha il cussegl da vischnanca da Mustér ditg unanimamain gea al credit.
Sanar la serenera
Plinavant ha il president communal Francestg Cajacon infurmà che la vischnanca stuess sanar la serenera a Raveras per ca. 4 milliuns francs. Quella chaschuna mintg'onn in deficit da en media 250'000 francs. Perquai stoppian ins ponderar d'augmentar las taxas.


text:
Ulteriur Grischun
-
Schiers: Pe da taglia resta
Il preventiv da l'auter onn ha er fatschentà la radunanza communala da Schiers d'ier saira. Tar entradas ed expensas da prest 13 milliuns francs prevesa quel in pitschen surpli da 54’000 francs. La radunanza communala ha approvà el.
Ils da Schiers han plinavant decis da laschar il pe da taglia tar 120% da la taglia chantunala simpla. Ultra da quai ha il suveran dà glisch verda a la fundaziun d’in'allianza da taglia per la regiun dal Partenz.
RR novitads 08:00


text:
La dumengia marvegl è ina gruppa da motociclists charrada curt suenter las 10:15 uras da Claustra sur la via dal Partenz en direcziun Tavau Wolfgang. Sin la lunga via guliva datiers dad Oberlaret haja ina dunna da la gruppa vulì surpassar in auto. Cun puspè ir en è la dunna da 29 onns ida sur l'ur da la vart dretgada la via. Suenter ch'ella saja ida in pli lung toc sur in prà è la dunna collidada cun ina paraid-chasa.
Tar la collisiun è ella vegnida blessada grevamain. Il medi da l'ospital da Tavau ha be pli pudì constatar la mort da la dunna al lieu. Ils commembers da la gruppa èn vegnids tgirads dal Care Team Grischun. Durant radund in'ura e mesa è il traffic vegnì manà sin in vial. La Polizia chantunala examinescha anc l'andament da l'accident.
RR novitads 09:00


text:
Incin
Inscin (Incino) l'è ona frazion del comun brianzoeu de Erba, in de la Provincia de Comm.
El paes a l'è staa fondaa di Celta de la coltura de Vorasecca, e ai temp di Roman l'eva cognossuu 'me Licini Forum (come che ne cunta sù el Plini el Vegg in de la sò Naturalis Historia). A l'è staa on comun indipendent fina al 1906, quand che l'è staa giontaa a Erba (che per on poo de temp el s'è ciamaa in Italian Erba Incino): al temp di piev a l'era el capploeugh de la Piev de Inscin, che la gh'eva 'me centro la gesa romaniga (el campanin a l'è del XI secol) de Santa Ufemia.


text:
Mùrsia
Mùrsia (Murcia in Spagnōl, a s lèś [ˈmuɾθja]) l'è na sità dla Spaggna dal sud ad 438.246 abitànt, la sètma più granda dal paéś. La s cata in dla regiòṅ ad Mùrsia.
Al fiùm ch'a gh pasa in mèś, al Segura, al rénd la sò tèra bòna par la cultivasiòṅ anc se Mùrsia l'è cgnusùda anc p'r èsar na sità industriàla e impurtànta p'r i cumèrs. Al sò sìndig, da 'l 2015, 'l è José Ballesta dal partî pupulàr.
Persunàǵ ligâ a Mùrsia
- Nicolás Almagro - tenìsta
- Alejandro Valverde - ciclìsta
Culegamènt estéran
Àtar prugèt
- Wikimedia Commons contiene file multimediali su Mùrsia


text:
L' emprima acziun, in curs da basa gratuit e commembranza libra enfin la fin da l’onn, n’ha betg gì success. Mo 15 enfin 20 vegn persunas han nizzegià l’acziun e fatg il curs. Planisadas sajan anc ulteriuras acziuns, detagls da quellas acziuns na sajan dentant anc betg sin maisa. Actual dumbra il club da golf rodund 330 commembers activs, 60 juniors e 50 commembers passivs.
Investiziuns da 200’000 enfin 300’000 francs per onn
Tenor il quint dal president dal club da golf, Leo Cathomas, dovrian els dentant 100 commembers dapli per savair finanziar las investiziuns che spetgan el futur. La proxima gronda investiziun saja il remplazzament dal parc da maschinas cun ina valita da 1,2 milliuns francs en 5 fin 7 onns. Per savair finanziar quella investiziun, stoppia il club metter dal maun mintga onn tranter 200’000 enfin 300’000 francs. Ils davos onns na saja quai dentant betg stà pussaivel, di Leo Cathomas. Las entradas hajan gist cuvert las expensas. Cun dapli commembers fiss quai dentant pussibel da far.
Daners era ord las taxas da turissem
Sper novas entradas cun dapli commembers, spera Leo Cathomas, ch’il club sappia era profitar da las taxas da turissem. L’entira plazza da golf, la chasa dal club cun il secretariat ed in restaurant ed il luvratori hajan ina valita da rodund 17 milliuns francs.
Bajegià saja tut quai vegnì senza l’agid dal maun public. La plazza da golf saja ina chomma per il turissem regiunal e quai giustifitgeschi in sustegn cun daners da las taxas da turissem.


text:
Maria Luiggia
Artìcol in dialètt pramsân
Maria Luiggia (Maria Luisa d'Asburgo-Lorena in italian) (Vièna, 12 dzémbor dal 1791 - Pärma, 17 dzémbor dal 1847), fjóla 'dl imperatór d'Austria Francèsc II, l'è städa imperatrice 'd Fransa (cme mojéra 'd Napoleón) e pò par 31 an duchèssa 'd Pärma.
Vitta[modifica | mudéfica la surzéia]
Nasuda a Vienna, primma fjóla 'd Francèsc II, dal 1810 l'à spozè Napoleón anca s' l'era sempor stè nemigh äd la so genta. L'è andäda a stär a Parigi, e dal 1811 l'è dvintäda mädra 'd Napoleón II.
Dal 1814, quand so marì l'äva bél e perdù la coron'na, l'è tornäda a Vienna col sò putén e né lè né lu j an mäj pu vist Napoleón. Al Congrés äd Vienna (1815) l'à deciz äd restaurär al duchè 'd Pärma, mo inveci 'd mandärogh i Borbón cme primma 'd la rivolusjón franceza, i gh' l'àn dè a Maria Luiggia, ch' l' è dvintäda la primma duchèssa int' la storia 'dla citè. Lè l'è andäda a stär a Pärma, mo sò fjól i l'àn oblighè a restär in Austria, indò i gh'àn cambiè al nòmm (Francèsc) e l'è mort ch' al gh' äva solament 21 àn: la duchèssa l'è poduda andär a catärol solament ch' l' era bél e drè a morir.
Maria Luiggia, dòpa che so marì l'era mort a Sant'Elena, la s'era spozäda (mo miga uficialment) col cont äd Neipperg (al sò ministor di afär forestier). J àn avù quator fjól: du putén e dò puten'ni; mo du j én mort molt prest. Dòpa l'è mort anca Neipperg è pu in là l'è la s'è spozäda na tersa volta, con Charles-René de Bombelles, sensa aver pu 'd disendensa.
Lè l'è morta miga tant vécja dal 1847, che la genta 'd Pärma la gh' vrèva ancòrra bén, anca s' l'era n' austriaca e a gh'era bél e in gir 'd la grand'aria äd rivolusjón. Dal rest, quand dal 1831 i Arzàn i s'eron rivoltè contr'al sò duca, Maria Luiggia la gh'äva avù paura ch'a sucediss quel anca a Pärma, mo no n'era pò capitè quazi gnent d'importansa.
Còl ch'l'à fat a Pärma[modifica | mudéfica la surzéia]
Al dì d'incó, Maria Luiggia l'è pu arcordäda e stimäda dai Pramzan lè che tutt j òmm ch'i àn regnè in citè. L'à finansjè di ospedäl; l'à fat fär i pont dal Taro e dal Nure; l' à fondè al Teator Regio (ch'ai sò temp,dal 1829, al s'ciamäva Ducäl),al Conservatori, la Biblioteca Palatina,al marchè 'd la Giära (Beccheria); l'à vert a tutt còj ch'i vrèv'n inträr al Parc Ducäl. Ancòrra adésa la citè la gh'manda di fior tutt j an a Vienna par decorär la sò tomba (int' la cripta di Capucén).
Ma anca l'è la gh' äva al so difét: a gh' piazèva bombén la muzica (al so méstor l'era stè Ferdinando Paer), la sonäva bén al piano, l'era inamoräda dilj òperi äd Blén (l'è par còst che la primma opera cantäda al Regio l'è städa la Zaira 'd Blén); mo la n'à mäj capì la blèssa e l'importansa 'd la muzica 'd Giuseppe Verdi, ch' l'era pò un citadén dal so duchè e che dòpa al gran sucés dal Nabucco al gh'à dedichè I Lombard. Mo lè, la n' l'à mäj volsù invitär a scrìvvor quél p'r al Regio.
Cozlen'ni curiozi[modifica | mudéfica la surzéia]
Maria Luiggia, ch'la parläva méj l'italian e il francez ch'al todèsch, l'äva imparè acsì bén al dialètt ch' l'era bon'na 'd scrìvvor dil poezii in pramzàn.
A Pärma gh'è tutt un muzeo dedichè a Maria Luiggia, ciamè in italian Museo Glauco Lombardi dal nòmm dal fondator. Gh'è dentor so quanti cozi ch'i eron proprietè 'd la duchèssa, il sò lètri, al sò vestì da spóza, di quador e via discorendo


text:
Uśàka
Uśàka (Osaka in Itagliàn, 大阪市 [oːˈsa.ka] in Giapunéś, scólta'l chè) l'è na sità dal Giapòṅ ad dū migliòṅ e sèt abitànt (la secónda dal paéś dòp Tokyo) ch'la s cata in dla regiòṅ dal Kansai, in d'l ìśula 'd Honshu, a la fōś di fiùm Yodo e Yamato. Miténd insém tuta l'àrea metrupulitàna ciamàda Keihanshin (c'n anc al sità ad Kōbe e Kyōto) la fà sù da piò ad darsèt migliòṅ 'd abitànt.
Osaka l'è da sèmpar la capitàla di cumèrs dal Giapòṅ, cun un pòrt grand, e anc adès l'è 'n sèntar industriàl dimóndi impurtànt.
L'è divìśa in vint-quàtar quartēr e la gh'à l'università più antìga dal paéś, misa in pē in dal 1869. L'è na sità śmèla ad Milàṅ e l'è badśàda cuma la "cuśìna dal Paéś" (天下の台所).
Al sìndic 'l è Tōru Hashimoto. I sò sìmbui i èṅ al fiōr dla vióla e 'l àlbar dla sréśa.
Persunàǵ ligâ a Uśàka
- Tadao Ando, architét
- Shinji Nakano, pilòta ad màchini
- Akiko Morigami, tenìsta
- Naomi Ōsaka, tenìsta
- Keisuke Honda, śugadōr ad balòṅ dal Milan
- Kentarō Shimazu, atōr


text:
Il Cussegl central islamic era sa dustà cunter la decisiun da la citad da Friburg da scumandar la radunanza generala da l'uniun islamica. Per il Tribunal federal è la radunanza dal Cussegl central islamic, ina radunanza privata, e quella na dovra nagina permissiun. Plinavant saja la segirtad publica mai stada periclitada.
La radunanza era tranter auter vegnida scumandada da la citad da Friburg perquai ch'il Cussegl central islamic n'aveva betg preschentà la glista definitiva dals oraturs.
RR novitads 12:00


text:
Gelendžik
Gelendžik (ГeлeHджиk in abecee cirillegh; Xъyлъыжbый in adighè) l'è ona città de la Russia europea del sud. Ghe viven 50.000 personn.
Geografia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La città la se troeuva in del territori de Krasnodar, minga lontan de la cadena del Caucas. L'è bagnada del Mar Negher.
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
In del territori arent a Gelendžik a gh'è semper stada la vita: prima i Grech, poeu i Roman, poeu i Genoves.
La città però a l'è stada fada sù domà in del 1831, duranta voeuna di tanti guerr che l'ha vist combattes i Russ e i Turch. I Russ hann miss in pee on mercaa che l'ha ciappaa el sò nomm de ona parola de la lengua adighè che la voeur dì praa piscinin. El mercaa poeu l'è vegnuu on fortin, dopo 'na città di cosacch, che l'hann ciamada Stanica Gelendžiskaja. In del 1864 l'ha ciappaa el status de città, in del 1915 l'ha tolt el nomm del dì d'incoeu.


text:
Pir l'onn 1990 ha l'ultim chantun svizzer dà a las dunnas svizras il dretg da vuschar. En culturas matriarcalas na ston las dunnas betg cumbatter per lur dretgs – ellas giaudan grond respect en la societad. Ina cultura matriarcala è quella dals Minangkabau en il vest da l’insla Sumatra. Quai è tut in auter viver ch’en Svizra.
Cun agid da la buoba imaginada Dewi mirain nus, co sia societad sa differenziescha da la nossa.
La buoba Dewi ha 10 onns ed è ina Minangkabau. Quai è in pievel che viva en il vest da l’insla Sumatra, en l’Indonesia, en vischinanza dal guaud tropic ed entamez da vulcans.
La cultura dals Minangkabau è ozendi ina da las sulettas culturas matriarcalas. Passa 3 milliuns Minangkabau datti anc, quai è bunamain la mesadad da la populaziun svizra.
Ils Minangkabau vivan da la pestga, els produceschan legums, tubac, chanella, neghels e zutger. Quels products s’audan da l’entira parentella. Sche insatgi ha per exempel dapli zutger, che quai ch’el dovra, lura vegn organisà ina festa per l’entira cuminanza. Tar quella festa datti lura gieus da fortuna. Ils premis èn ils products ch’èn danvanz. Uschia han tuts avunda per viver bain.
Las dunnas cumondan
Dewi viva tar sia mamma, ensemen cun ses 2 frars, sia tatta, ed ils augs. Il bab da Dewi viva tar sia atgna mamma, pia la tatta da Dewi. El visita dentant savens Dewi e sia dunna. Quai è tradiziun tar ils Minangkabau. En famiglia è la tatta la scheffa.
Il di che la tatta da Dewi mora, erta la mamma da Dewi la chasa ed il terren – e pli tard erta Dewi ils bains da sia mamma. Sche Dewi vivess en Svizra, avess ella da parter la chasa ed il terren cun ses frars e sieu bab.
Tar ils Minangkabau na datti betg in sistem da votar. Sche la cuminanza ha in problem, lura sa raduna ella en in lieu ed il problem vegn discutà. En il vitg da Dewi vegn studegià, sch’ins duess bajegiar ina scola nova. En Svizra decidess uss la maioritad, gie ni na, uschia che la part pitschna perdess. Auter en il vitg da Dewi. Umens e dunnas, giuven e vegl sa participeschan a la discussiun davart la scola, enfin ch’els chattan ina soluziun che cuntenta tuts. Nagin sperda!


text:
Actualmain è la dumonda per in binari dubel tar l’Uffizi federal da traffic, ch’examinescha la dumonda. L’exposiziun publica è scadida ils 14 da mars. Yvonne Dünser, la pledadra da la Viafier retica ha confermà, ch’i haja dà quatter recurs, che vegnian ussa tractads.
La Viafier retica quinta, da pudair cumenzar cun las lavurs da construcziun la primavaira da l’auter onn. Tranter Tusaun e Seglias exista gia oz in binari dubel, almain sin ina part dal traject. Da nov ston vegnir construids radund 800 meters. Cura ch’il binari dubel è construì tranter Tusaun e Seglias, probabel la fin dal 2019, mesira il traject cun binari dubel 2.3 kilometers.
Adattaziuns duai dar era tar la staziun da Seglias, ils custs totals dal project muntan a 25 milliuns francs. Tenor la Viafier retica pussibilitescha il binari dubel nov ina pli auta stabilitad da l’urari.


text:
Bainvegni tar la controlla da finanzas dal chantun Grischun
Sco organ independent e suprem per la surveglianza da finanzas sustegna la controlla da finanzas d'ina vart il cussegl grond resp. sia cumissiun da gestiun en sia incumbensa constituziunala, numnadamain a survegliar las finanzas da l'administraziun chantunala e da las dretgiras chantunalas, e da l'autra vart la regenza resp. il departament da finanzas e vischnancas a survegliar las finanzas da l'administraziun chantunala.
La controlla da finanzas porta segirezza cun examinar independentamain la regularitad e la legalitad. Plivalurs generescha ella cun giuditgar en moda transparenta la rentabilitad, l'adequatezza, la spargnusadad e l'efficacitad da la gestiun da las finanzas.
L'artitgel 1 da la lescha davart la surveglianza da las finanzas (LSFi) fixescha il status e l'organisaziun da la controlla da finanzas:
"La controlla da finanzas è autonoma professiunalmain ed independenta. (...) La controlla da finanzas è suttamessa administrativamain al departament da finanzas e vischnancas."


text:
Quest trend sa conferma er sr sch'ins guarda sin l’ultim mez onn: Dal schaner enfin en il zercladur hai dà en tut var 9'100 dumondas d’asil en Svizra. Er sur in mez onn èn quai uschia paucas dumondas d’asil sco dapi l’onn 2010 betg pli.
La Svizra n'è betg la finamira principala en Europa dal Vest
I saja dad observar, che la Svizra na saja betg la finamira principala da persunas che tschertgan asil en l’Europa dal Vest, communitgescha il secretariat dal stadi per migraziun. Perquai hajan sa sbassadas er las dumondas d'asil en relaziun cun las dumondas prognostichadas per quest on.
Betg cler co che las cifras dal 2017 sa sviluppan vinavant
Calculaziuns per la segunda mesadad da l’onn na sa possia betg far. I na saja betg pussaivel da dir co che la situaziun en ils pajais da crisa sa vegnia a sviluppar, argumntescha il secretariat per migraziun vinavant. Per regla dettia quai però en la segunda mesadad da l’onn dapli dumondas sco en l’emprima.
Las pli bleras persunas che tschertgan asil en Svizra vegnan da l'Eritrea, la Siria, l'Afghanistan, la Somalia e dal Sri Lanka.
RR novitads 17:00


text:
Beinvegni alla versiun digitala dil
NIEV VOCABULARI SURSILVAN
da dr. Alexi Decurtins
L'emprema ediziun dil Niev vocabulari romontsch sursilvan-tudestg (NVS) 2001 ei exausta dapi entgin temps. Buc il davos per motivs finanzials han ils editurs desistiu d'ina restampa dil vocabulari ed han preferiu ina versiun digitalisada, tgei che era vegniu stipulau gia da bial'entschatta el contract partenent ils dretgs d'autur. Cuntrari al vocabulari stampau porscha la versiun digitala igl avantatg d'access ton dil lungatg romontsch sco era dil lungatg tudestg enneu.
Considerond il secuntener ed ils basegns dallas utilisadras e dils utilisaders d'ozildi, ha la cuminonza d'editurs (dr. Alexi Decurtins, Legat Anton Cadonau pil romontsch sursilvan, Societad Retorumantscha, Institut grischun per la perscrutaziun dalla cultura) decidiu - en cunvegnientscha cun la Lia Rumantscha - da plazzar il NVS digital directamein egl internet, analog al Pledari Grond.
Nus sperein dad haver realisau in ulteriur bien mied da lavur per las pli differentas persunas, seigien quei specialists sco linguistas, filologs, translaturas, redacturs, scolasts e scolastas, denton - gest aschi impurtont - era per tut las ulteriuras persunas interessadas.
A tut quels e quellas che han contribuiu en ina fuorma ni l'autra alla realisaziun dalla versiun digitala dil NVS engraziein nus zun fetg.


text:
Búzios
Artìcol in dialët piaṡintëin
Búzios (al sò num cumplët a l'è Armação dos Búzios) a l'è una sitä dal Brasil, in dal Stä ad Rio de Janeiro, a quäsi 170 km a Nord ad la sò capitäla.
In dal 2009 la gh'hava 28.653 abitant.
Storia[modifica | mudéfica la surzéia]
Búzios a l'è sëimpa stä un vilàgg ad pascadù dal cumoin ad Cabo Frio. A l'è dvantä indipendëint al 12 nuëimbar dal 1995.
Adritüra, pàr ca in dal sècul XVI i sò prìm abitänt i sìan stä gl' Indios Tupinambás. I'enn sëimpar rastä amìs cui pirä e cui Francès. In dal sècul XVII, i'enn stä mandä via dai Partüghès.
Ecunumia[modifica | mudéfica la surzéia]
Fën al sècul XX, l'ecunumia ad Búzios l'è stä la pesca e l'agricultüra. Da dòpu la mitä d'i ann '50 l'ha cumanciä a vëign gëint da tütt al mùnd, par via d'i sò belìsimi spiägi. Un parsunägg famùs c'a vëgn a Búzios a l'è Brigitte Bardot.
Atar futugrafìi[modifica | mudéfica la surzéia]
-
Al munümëint a Brigitte Bardot
-
-


text:
Per il bainstar dals Stadis Unids da l’America ha Clinton offert sia collavuraziun al nov president Donald Trump.
Ella speria che Trump daventia in president cun success per tut ils Americans. Natiralmain na saja il resultat da l'elecziun betg quel ch'ella haja giavischà e quai fetschia mal, uschia Clinton.
Vinavant appellescha Clinton da betg dar si e da cumbatter vinavant per ils interess dals democrats en ils Stadis Unids.
Era il president actual Barack Obama è s’exprimì
I dettia elecziuns nua ch’ins perda ed nua ch’ins stoppia acceptar era in pass enavos. Quai saja O.K. – quai saja politica, ha ditg il president actuala american Barack Omaba avant la Chasa Alva a Washington. Uss sajan tuts en la medema bartga.
La finamira è da surdar las fatschentas a ses successur Donald Trump senza disturbis. In inscunter dal vegl president cun il nov president vegn ad esser damaun.
RR novitads 18:00/20:00


text:
Er gia l'onn passà ha quai dà naiv il november e tut sperava che quella stettia. Igl è lura dentant vegnì auter, il december aveva purtà temperaturas autas e quasi tut la naiv natirala è luada. Uss èn las ensainas per il mument dentant meglras che la naiv stettia pli ditg. I vegn bain pli chaud, dentant suenter la fasa da favugn spetga gia la proxima naiv.
Pendicularas cun nov schlantsch
Ils represchentants da las pendicularas, Silvio Schmid da las pendicularas Andermatt Sedrun, Egon Scheiwiller da las pendicularas Motta Naluns e Christian Prinz da las pendicularas Savognin, han buna speranza per la proxima stagiun d'enviern. Che quai ha dà baud naiv n'haja betg be in effect positiv per las pistas, mabain er per l'atmosfera sco er per la vendita dals abunaments.
RR actualitad 17:00


text:
Cavrèsc
Cavrezz (Cavrèsc in verbanes; Cavress in Piemuntes; Caprezzo in Italian) a l'è un cumün de la Pruvincia del Verban-Cüsi-Ossula
El gh'ha ona popolaziun de 168 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), cunt ona superfis de 7,3 km² e ona densità de popolaziun de 23 ab./km².
El paes l'è sitüaa in la Val Granda e 'l gh'ha una fraziun ciamada Pont Nivia. L'è tacaa ai cumün de Cambiasca, Ntragna, Misgina e Vignun.
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nümer de abitant del cumün de Cavrèsc l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Nümer de abitant
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
En connex cun impressaris da la Val Müstair che han fatg giu pretschs è vegnì renfatschà a la societad che questas cunvegnas sajan vegnidas fatgas durant pre-sedutas. La Societad grischuna dals impressaris constructurs (SGIC) pretenda dad esser innocenta en connex cun questas cunvegnas da pretschs en l'Engiadina. Sco ella ha communitgà, haja ella pudì cumprovar envers la WEKO (Cumissiun da concurrrenza) ch'ella saja adina sa cumportada tenor reglament da la concurrenza e n'haja betg agì cunter las reglas da cartel.
Il secretariat da la WEKO haja examinà la rolla da la SGIC ils onns 2004 fin il 2008 e propona a la cumissiun da sistir la procedura cunter la SGIC.
La Weko n'è fin ussa betg stada cuntanschibla per ina posiziun.
Il 2012 era vegnì a la glisch che 12 firmas da construcziun sajan sa cunvegnidas cun surdar lavurs. Ins aveva era pretendì che l'Uniun dals impressaris haja organisà sesidas, nua che questas cunvegnas sajan vegnidas fatgas. Questa renfatscha è uss giud maisa.
RR novitads 11:00


text:
Al principi era il pled - tradiziuns recitativas en religiuns
- Dumengia, 19.2.2017, 8:06
-
Emprima emissiun:
- Dumengia, 19.2.2017, 8:06, RTR
Las religiuns abrahamiticas dattan ina paisa singulara al pled, cunzunt al pled da Dieu en furma scritta. Speziala premura è era dumandada cura ch'i va per preleger ils texts sontgs en in rom ritual, e perquai han tuttas trais religiuns sviluppà furmas raffinadas da recitaziun, cun reglas da prosodia, da melodica e ritmus che dattan bunamain in nimbus al pled sez, schebain ch'il recitatur sto adina restar conscient dals cunfins tranter recitaziun e musica.
Vita e cretta tschertga ils origins da questas tradiziuns recitativas, mintgatant numnadas «cantillaziuns», e las fa resunar.
Contribuziuns
-
Pled sin via cun Christoph Reutlinger


text:
È la lia engirada 1471 tranter las trais lias grischunas realitad istorica ubain spir mitus per tegnair viva atras ils tschientaners la resistenza encunter ils da Habsburg? Oravant tut la mancanza d’in patg scrit para da cuntradir las descripziuns da tscherts cronists. L’autur dilucidescha quest ed auters fatgs che han pudì manar ad in chapitel dispitaivel en l’istoriografia grischuna.
Redacziun: Franz Capeder
Radioscola 9-2-1972
Numer d’archiv: 2099
(Per raschuns da dretg d’auturs è l’emissiun d’udir senza las parts musicalas.)


text:
«Alpenrose» – la flur da dus amis
- Mardi, 25.7.2017, 8:40
-
Emprima emissiun:
- Mardi, 25.7.2017, 8:40, RTR
La chanzun «Alpenrose» tutga tar la patria helvetica sco la bandiera cotschna cun la crusch alva. Ella è tant sco in segund imni per la Svizra tudestga. Questa chanzun che fascinescha sur generaziuns è dentant era stada ina spina en l'amicizia tranter Polo Hofer e Hanery Amman.
La chanzun è vegnida cumponida l'onn 1985 da Hanery Amman cun text da Polo Hofer. L'onn 2006 è la chanzun «Alpenrose» vegnida tschernida dal public svizzer sco pli grond hit svizzer. La consequenza da quest bel titel è sta il «Musical Alpenrose» l'onn 2012. Hanery Amman n'è betg stà preschent a la premiera.


text:
Datiers da la chapitala dalla provinza Al-Arisch sin la peninsla Sinai hajan attatgaders laschà explodir pliras chargias explosivas enturn ina moschea. Quella saja stada fullanada cun cartents che faschevan l'uraziun dal venderdi.Suenter hajan ils terrorists anc sajettà sin quels che han pudì scappar.
Il dumber da morts crescha cuntinuadamain
Gist suenter l'attatga discurrivan las autoritads da 54 morts. Curt suenter è il dumber creschì sin varga 100 ed è uss tar 235 unfrendas. Plinavant vegn fatg quint cun passa 120 blessads.
Forzas da segirezza persequiteschan actualmain ils attatgaders en il conturn da la moschea da Al-Rawdah. Il stadi da l'Egipta ha proclamà in temps da cordoli da trais dis per las unfrendas da l'attatga.
Territori da bloccada
Sin la peninsla dal Sinai cumbatta ina part da la milissa terroristica Stadi Islamic gia dapi onns cunter las forzas da segirezza egipzianas. En il visier dals terrorists èn cunzunt policists e forzas militaras. Quellas intervegnan numnadamain massivamain cunter pussaivels terrorists. Sin la peninsla Sinai ch'è per gronda part territori bloccà datti adina puspè conflicts tranter quellas partidas.
RR novitads 14:00 ++


text:
Dapi 8 onns sa legra la flurista Carmen Caspar-Hagmayer mintg'onn sin las emprimas flurs da primavaira. La tulipa, la viola, il chalamandrin – las flurs da primavaira sajan las pli bellas. Ad Andeer cumenza la stagiun auta da flurs dentant in zic pli tard ch'en lieus Grischuns situads pli a bass, pia pir circa en in mais.
Semnar sin santeri
Temps da primavaira munta per la flurista era adina temps per cumenzar a decorar las fossas sin santeri. Bun 30 fossas el conturn dad Andeer dattan lavur a la flurista. Quai è ina lavur ch'ella fetschia gugent, cunzunt pervia da la quietezza en la natira. Tuttina saja quai in sentiment in pau pli spezial da far las fossas, era cunquai che la flurista ha enconuschì blers dals defuncts.
TR Telesguard 17:40


text:
Nirvana: «Smells like teen spirit»
- Glindesdi, 20.2.2017, 9:30
-
Emprima emissiun:
- Glindesdi, 20.2.2017, 9:30, RTR
Kurt Cobain l'icona dal uschenumnà Grunge festivass oz ses 50avel anniversari. Cun sia gruppa «Nirvana» è el daventà immortal. Ina da las pli enconuschentas chanzuns da Nirvana è «Smells Like Teen Spirit». L'idea tar questa chanzun ha Kurt Cobain gì sin tualetta. In messadi ch'era scrit sin la paraid da la tualetta ha muntà per Kurt Cobain revoluziun e cumbat. Ma en vardad era quai gist ina tucca d'ina collega vers el.


text:
Ils 15 commembers dal Cussegl da segirezza han approvà unanimamain ina resoluziun cun questa finamira. Ussa duai il secretari general da l'ONU, Ban Ki Moon, proponer entaifer 20 dis co ils responsabels dad attatgas cun armas chemicas pon vegnir identifitgads.
La Russia ed ils Stadis Unids n'eran ditg betg d'accord en questa dumonda. Quai aveva manà ad ina bloccada en il Cussegl da segirezza.
L’opposiziun siriana ha rinfatschà pliras giadas a las truppas dal president sirian Baschar al-Assad, d’avair fatg attatgas cun gas da clor. Autras gruppaziuns han era pretendì che la gruppa da terror Stadi islamic haja nizzegià clor sco arma.
RR Novitads 20:00


text:
Rostock
Rostock (un temp, Roztoka in pulach) a l'è una cità in del nord de la Germania che la gh'ha 199.108 abitant. El quartier de Warnemünde, 12 chilometer a nord, al se tröa diretament in sü la costa del mar Baltich. La cità l'hann fundada in del 1218 e l'ha faa part de la Lega Hanseatica di Cità, insema a Brema e Ambürgh.
Rostock a l'è la cità püssee granda del stat federal del Mecklemburg-Pumerania Ucidentala (Mecklenburg-Vorpommern), e'l segunt port püssee grant in sül Mar Baltich, dopu de Lübeca. L'Üniversità de Rostock, fundada in del 1419, a l'è cunsiderada la püssee vegia de l'Europa del Nord.
Cità gemelaa[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Stetin, Pulonia.
- Turku, Finlandia.
- Dunkerque, Francia.
- Riga, Letonia.
- Anversa, Paes Bass.
- Århus, Danimarca.
- Göteborg, Svezia.
- Bergen, Nurvegia.
- Varna, Bülgaria.
- Fiüm, Cruazia.
- Brema, Germania.
- Dalian, Cina.
- Raleigh, Stat Ünii.


text:
Bilantscha da program 2013
L’onn 2013 è stà sut il motto da lavur: Far punts.
RTR ha envidà ses public da traversar la punt: Sper il program quotidian er cun programs spezials en ed ord chasa: in Café cun, Artg musical, sairas da film, premieras. Mo ina ivetta ord questa bella purschida: la commemoraziun 550 onns libertad da la Val Schons. In vast program trimedial online, radio e televisiun.
La pli gronda spassegiada sur la punt ha RTR bain purschì cun commemorar ils 50 onns da la Televisiun Rumantscha: cun emissiuns spezialas il favrer 2013, cun occurrenzas da films ord noss archiv en las regiuns, cun ina festa ils 24 d’avust a Cuira e cun l’ediziun dal cudesch charas aspectaturas, chars aspectaturs.


text:
Digitip – Spendrar vita entras ina app
- Glindesdi, 24.4.2017, 10:15
-
Emprima emissiun:
- Glindesdi, 24.4.2017, 10:15, RTR
Persunas che lavuran sin il champ da medischina, èn per ordinari er prontas da dar emprim agid en situaziuns privatas. Savens na san ellas dentant betg ch'i dat in cas urgent en lur vischinanza. La app First Responder vul schliar quest problem.
Questa app pussibilitescha a mintgina e mintgin da sa laschar registrar sco gidanter da salvament. Persunas ch'èn prontas da dar emprim agid pon vegnir localisadas da centralas d'agid entras tecnologia moderna. La app sa drizza surtut a medis ed a persunal da tgira, ma er a persunas cun curs d'emprim agid u samaritans.