text: 1Rü yexguma Tibériu 15 ga taunecü ãẽ̱xgacü ga tacü ixĩxgu ga Dumawa, rü yexguma nixĩ ga Pṍũchiu Piratu rü Yudéaaneãrü ãẽ̱xgacü yiĩxü̃, rü Erode rü Gariréaaneãrü ãẽ̱xgacü yiĩxü̃, rü naẽneẽ ga Piripi rü Itúreaane rü Taconíteaneãrü ãẽ̱xgacü yiĩxü̃, rü Dichániã rü Abiríniããneãrü ãẽ̱xgacü yiĩxü̃. 2Rü Aná rü Caipá rü paigüeru nixĩgü ga yexguma. Rü yexguma nixĩ ga Cuáü̃ ga Zacaría nanemaã yadexaxü̃ ga Tupana ga dauxchitawa ga ngextá taxúema íxãpataxü̃wa. 3Rü guxü̃ma ga yema nachicagü ga Yudáü̃cutüarü ngaicamana yexmagüxü̃gu nixũgüchigü ga Cuáü̃. Rü duü̃xü̃gümaã nüxü̃ nixuchigü ga na namexü̃ na nüxü̃ naxoexü̃ ga nacümagü ga chixexü̃ rü ínabaiü̃xü̃, na yemaãcü Tupana nüxü̃́ nüxü̃ nangechaü̃xü̃ca̱x ga norü pecadugü. 4Rü guma nuxcümaü̃cü ga Ichaía ga Tupanaãrü orearü uruü̃ naxümatüxü̃rüü̃ nixĩ ga nangupetüxü̃. Yerü duü̃xü̃güarü maxü̃ãrü mexẽẽchigaxü̃ nixu ga yexguma ñaxgu: “Ngẽma nachica i ngextá taxúema íxãpataxü̃wa rü tá nangẽxma i wüxi i duü̃xü̃ i ngẽ́ma tagaãcüma ñaxü̃: ‘¡Pegü pemexẽẽ naxca̱x ya Cori! ¡Rü naxca̱x ipeyanawe̱xãchixẽẽ i perü maxü̃!’ 5Rü guxããrü maxü̃ rü tá inayarüwe̱xãchi ñoma wüxi i ngatexü̃ rügütaxü̃rüü̃ na iyawéxü̃ca̱x i nama. Rü guxãma ya yíxema togüétüwa tügü ngẽxmaxẽẽgüxe rü tá ítarüxĩ ñoma wüxi ya ma̱xpǘne rü wüxi i ngüchitaeru idoxochixẽẽxü̃rüü̃. Rü guxü̃ma i nacüma i wü̃xü̃ rü tá inayarüwe̱xãchigü. Rü ngẽma duü̃xü̃güarü maxü̃wa tama mexü̃ rü tá nayamexẽẽgü. 6Rü guxü̃ma i duü̃xü̃gü rü tá nüxü̃ nadaugü ya yima Maxẽxẽẽruü̃ ya Tupana núma namucü”, ñanagürü ga Ichaíaarü ore ga ümatüxü̃wa. 7Rü yexguma Cuáü̃xü̃tawa naxĩxgu ga duü̃xü̃gü na ínabaiü̃xẽẽãxü̃ca̱x, rü nüma ga Cuáü̃ rü ñanagürüama nüxü̃: —Pema rü ãxtapearü duü̃xü̃gü pixĩgü. ¿Rü ñuxãcü nagu perüxĩnüẽ na naxchaxwa pibuxmüxü̃ i ngẽma poxcu i ãũcümaxü̃chixü̃ i marü ingaicaxü̃ ega tama nüxü̃ perüxoegu i pecüma i chixexü̃? 8—¡Rü meã pemaxẽ na ngẽmaãcü guxü̃ma i duü̃xü̃gü nüxü̃ daugüxü̃ca̱x na aixcüma marü nüxü̃ perüxoexü̃ i pecüma i chixexü̃! Rü tama name i ñaperügügü: “Tãũtáma Tupana toxü̃ napoxcue, erü Abráü̃tanüxü̃ tixĩgü” ñaperügügü. Erü tama ngẽmaca̱x nixĩ ya Tupana i duü̃xü̃güxü̃ nayaxuxü̃. Rü pemaã nüxü̃ chixu rü ngẽxguma Tupana naxwa̱xegu rü tama nüxü̃́ naguxcha na daa nutawa Abráü̃tanüxü̃ nanguxü̃xẽẽxü̃. 9—Tupanaãrü yuema rü marü íimemare na yadaxü̃ãxü̃ca̱x i ngẽma nanetügü i tama mexü̃. Rü guxü̃ma i nanetügü i chixearü õṍxü̃ rü tá nadaxü̃, rü ñu̱xũchi üxüwa tá ínagu —ñanagürü ga Cuáü̃. 10Rü yexguma ga duü̃xü̃gü rü Cuáü̃na nacagü, rü ñanagürügü: —¿Ṯacü e̱xna nixĩ i mexü̃ na tanaxüxü̃? —ñanagürügü. 11Rü Cuáü̃ rü nanangãxü̃ rü ñanagürü: —Texé ya taxrearü gáuxü̃chiruã́xẽ rü name nixĩ i texé ya tüxü̃́ nataxúxena tanaxã. Rü texé ya õnaã́xẽ rü name nixĩ i texé ya ngearü õnaã́xẽmaã tangau i tümaãrü õna —ñanagürü. 12Rü Cuáü̃xü̃tawa naxĩ ta ga ñuxre ga yatügü ga Dumaãrü ãẽ̱xgacüca̱x dĩẽru ngĩxü̃ ideetanüxü̃. Rü nanaxwa̱xegü ga Cuáü̃ na ínabaiü̃xẽẽxü̃. Rü Cuáü̃na nacagü, rü ñanagürügü: —Pa Ngúexẽẽruü̃x, ¿Ṯacü nixĩ i mexü̃ na tanaxüxü̃ i tomax? —ñanagürügü. 13Rü Cuáü̃ rü ñanagürü nüxü̃: —Tama name i ãẽ̱xgacü pemaã nüxü̃ ixuxü̃ãrü yexera penayauxgü i dĩẽru i duü̃xü̃güxü̃tawa —ñanagürü. 14Rü ñuxre ga churaragü rü ta Cuáü̃na nacagüe, rü ñanagürügü: —¿Toma rü ṯacü nixĩ i mexü̃ na tanaxüxü̃? —ñanagürügü. Rü nanangãxü̃ ga Cuáü̃ rü ñanagürü: —Tama name i texéxü̃ pexãxũneãcüma tümaãrü ngẽmaxü̃gü pepuxü̃. Rü tama name i ṯacü rü doraxü̃ tümachigaxü̃ pixu na ngẽmaãcü tümaãrü ngẽmaxü̃gü pepuxü̃xü̃ca̱x. Rü name nixĩ i ngẽma dĩẽru i ãẽ̱xgacü pexü̃́ ngĩmaã naxütanücümaãtama petaãẽgü rü tama yexeracüca̱x ípeca —ñanagürü. 15Rü yexguma ga duü̃xü̃gü rü poraãcü ínanaṉg̱uxẽẽgü na paxa ínanguxü̃ ga Tupana Nane ga Cristu. Rü nagu narüxĩnüẽ ga na bexmana Cuáü̃ rü Cristu yiĩxü̃. 16Natürü ga Cuáü̃ rü guxãxü̃ ñanagürü: —Aixcüma i choma rü dexáwamare pexü̃ íchabaiü̃xẽẽ, natürü tá ínangu i to i Tupanaãrü orearü uruü̃, rü nüma tá pexna nananguxẽẽ i Tupanaãẽ i Üünexü̃ wüxi i üxüemarüü̃. Erü nüma rü poraãcü choxü̃ narüyexera na ãẽ̱xgacü yiĩxü̃. Rü choma rü nape̱xewa rü taxuwama chame rü bai i norü chapatucunüãrü wẽgüwa chame. 17—Rü nüma rü marü ínamemare na ñoma i naãnewa yadexechiãxü̃ca̱x i norü duü̃xü̃gü ñoma wüxi ya yatü trigu naã́tüna idexechixü̃rüü̃. Rü ngẽmaãcü tá nayadexechi i ngẽma noxrü ixĩgüxü̃ na naxü̃- tawa nangẽxmagüxü̃ca̱x, natürü ngẽma tama noxrü ixĩgüxü̃, rü tá ínanagu nawa ya yima üxü ya taguma ixoxü̃ne —ñanagürü. 18Rü yema oremaã rü muxü̃ma ga to ga ucu̱xẽgümaã, rü Cuáü̃ duü̃xü̃gümaã nüxü̃ nixu ga ore ga mexü̃ ga Ngechuchuchiga. 19Rü Cuáü̃ rü ãẽ̱xgacü ga Erodexü̃ nanga, yerü ngĩmaã naxãma̱x ga Erodía ga naẽneẽ ga Piripi nama̱x. Rü nananga ta naxca̱x ga yema togü ga chixexü̃ ga naxüxü̃. 20Natürü ga Erode rü tama Cuáü̃ga naxĩnü. Rü yexeraxü̃ ga chixexü̃ naxü, yerü poxcupataü̃wa Cuáü̃xü̃ namu. 21Naxü̃pa ga na napoxcuxü̃ ga Cuáü̃, rü guxü̃ma ga duü̃xü̃güxü̃ ínabaiü̃xẽẽxguwena, rü Ngechuchuxü̃ rü ta ínabaiexẽẽ. Rü yexguma Ngechuchu íyumüxẽyane rü ningena ga daxũguxü̃ ga naãne. 22Rü Tupanaãẽ i Üünexü̃ rü wüxi ga muxtucurüü̃ inanago rü Ngechuchuna nangu. Rü daxũwa inanaxũ ga wüxi ga naga ga ñaxü̃: —Cuma nixĩ i Chaune i cuxü̃ changechaü̃xü̃chicü, rü cumaã chataãẽxü̃chicü —ñaxü̃. 23Maneca 30 ga taunecü nüxü̃́ nayexma ga Ngechuchu ga yexguma norü puracü inaxügügu. Rü duü̃xü̃gü nagu narüxĩnüẽ rü Ngechuchu rü Yuche nane nixĩ. Rü Yuche rü Erí nane nixĩ. 24Rü Erí rü Matá nane nixĩ. Rü Matá rü Lebí nane nixĩ. Rü Lebí rü Merequí nane nixĩ. Rü Merequí rü Yana nane nixĩ. Rü Yana rü Yuche nane nixĩ. 25Rü Yuche rü Matatía nane nixĩ. Rü Matatía rü Amó nane nixĩ. Rü Amó rü Naṹ nane nixĩ. Rü Naṹ rü Echiri nane nixĩ. Rü Echiri rü Nagaí nane nixĩ. 26Rü Nagaí rü Maã́ nane nixĩ. Rü Maã́ rü Matatía nane nixĩ. Rü Matatía rü Chemeĩ́ nane nixĩ. Rü Chemeĩ́ rü Yucheca nane nixĩ. Rü Yucheca rü Yudá nane nixĩ. 27Rü Yudá rü Yunáü̃ nane nixĩ. Rü Yunáü̃ rü Decha nane nixĩ. Rü Decha rü Chorobabé nane nixĩ. Rü Chorobabé rü Charatía nane nixĩ. Rü Charatía rü Nerí nane nixĩ. 28Rü Nerí rü Merequí nane nixĩ. Rü Merequí rü Adí nane nixĩ. Rü Adí rü Cocháü̃ nane nixĩ. Rü Cocháü̃ rü Erudamáü̃ nane nixĩ. Rü Erudamáü̃ rü Erú nane nixĩ. 29Rü Erú rü Yochué nane nixĩ. Rü Yochué rü Eriechéru nane nixĩ. Rü Eriechéru rü Yoríü̃ nane nixĩ. Rü Yoríü̃ rü Matá nane nixĩ. Rü Matá rü Lebí nane nixĩ. 30Rü Lebí rü Chimeṹ nane nixĩ. Rü Chimeṹ rü Yudá nane nixĩ. Rü Yudá rü Yuche nane nixĩ. Rü Yuche rü Yonáü̃ nane nixĩ. Rü Yonáü̃ rü Eriaquíü̃ nane nixĩ. 31Rü Eriaquíü̃ rü Meréa nane nixĩ. Rü Meréa rü Mena nane nixĩ. Rü Mena rü Matata nane nixĩ. Rü Matata rü Natáü̃ nane nixĩ. Rü Natáü̃ rü Dabí nane nixĩ. 32Rü Dabí rü Ichaí nane nixĩ. Rü Ichaí rü Obé nane nixĩ. Rü Obé rü Boú nane nixĩ. Rü Boú rü Charu nane nixĩ. Rü Charu rü Naãchã́ũ nane nixĩ. 33Rü Naãchã́ũ rü Amináda nane nixĩ. Rü Amináda rü Amí nane nixĩ. Rü Amí rü Arǘni nane nixĩ. Rü Arǘni rü Erúü̃ nane nixĩ. Rü Erúü̃ rü Pare nane nixĩ. Rü Pare rü Yudá nane nixĩ. 34Rü Yudá rü Acobu nane nixĩ. Rü Acobu rü Ichaá nane nixĩ. Rü Ichaá rü Abráü̃ nane nixĩ. Rü Abráü̃ rü Taré nane nixĩ. Rü Taré rü Nacú nane nixĩ. 35Rü Nacú rü Cherú nane nixĩ. Rü Cherú rü Dagáu nane nixĩ. Rü Dagáu rü Peré nane nixĩ. Rü Peré rü Ebé nane nixĩ. Rü Ebé rü Charu nane nixĩ. 36Rü Charu rü Caináü̃ nane nixĩ. Rü Caináü̃ rü Arupácha nane nixĩ. Rü Arupácha rü Chéü̃ nane nixĩ. Rü Chéü̃ rü Noẽ́ nane nixĩ. Noẽ́ rü Damé nane nixĩ. 37Rü Damé rü Matucharéü̃ nane nixĩ. Rü Matucharéü̃ rü Enó nane nixĩ. Rü Enó rü Yaré nane nixĩ. Rü Yaré rü Mararé nane nixĩ. Rü Mararé rü Caináü̃ nane nixĩ. 38Rü Caináü̃ rü Enú nane nixĩ. Rü Enú rü Che nane nixĩ. Rü Che rü Adáü̃ nane nixĩ. Rü Adáü̃ rü Tupana nane nixĩ.


c: text/html

text:
Adelchi
Adelchi (a ólte se 'l troa ciamàt apò Adalgiso) (... – 788 presapóch) l'è stat en prìncipe longobàrt, asociàt al tròno del 759 al 774 de sò pàder Desiderio.
Asociàt al tròno de sò pàder endèl 759, la sò figüra l'è restàda a l'ómbra de chèla del sò genitùr per tat tép. Quan che 'ndel 769 Berta, la màder de Carlo Magn, la g'ha cumbinàt le spùze de sò fiöl co la fiöla de Desiderio (Desiderada, o come che 'l la ciamàa el Manzoni: Ermengàrda), par che pò a Adelchi l'ìes stat fidansàt a Gisela, la sorèla de Carlo Magn; ma le spùze i è mìa nàda 'n pórt perchè gh'è s•ciopàt la guèra 'ntra Franchi e Longobàrcc.
Endèl córs de la batàia piö 'mportànta del 774 cùtra l'ezèrcit de Carlo Magn, Adelchi el gh'ìa l'encàrech de fà la pòsta 'n Val d'Aosta e fórse 'l s'ìa schieràt de le bànde de Ivrea. Entàt che 'l gròs de l'ezèrcit longobàrt, comandàt de sò pàder, el sustignìa l'atàch dei Franchi en Val de Susa, Adelchi l'è stat mitìt en róta de le colòne comandàde de Bernardo, el zìo de Carlo Magn, fórse pò a per vìa del tradimènt de quàch longobàrt. Le trùpe scunfigìde le s'è ritiràde 'nvers la Val Padana; Desiderio el s'è arocàt a Pavia, envéce Adelchi el s'è riparàt a Verùna, e 'l g'ha poartàt ensèma con lü pò a i fiöi de Carloman, fredèl de Carlo Magn, che i Longobàrcc i g'harès vülìt mèter söl tròno dei Franchi.
Dòpo le scunfìte de Verùna, endèl 773-774, e suradetöt de Pavia (774), el regn longobàrt l'è pasàt sóta la curùna de Carlo Magn e Adelchi l'è duzìt scapà a Costantinòpoli (774), endóche el g'ha risiìt el tìtol de patrése. Endèl 775 el g'ha cuminciàt a mèter en pé dele congiüre, a Roma e a Benevento, e par che 'l g'hape töt part a le ribeliù del duca Tasilù III de Baviera, sò chignàt, che piö tàrde 'l g'ha duzìt pò a lü sotamitìs a Carlo endèl 787.
De Costantinòpoli, endel 787, l'è sbarcàt en Calabria per ardà semài che riàa a riconquistà el regn longobàrt e ciapà 'l potére, ma 'l sò tentatìf l'è falìt: la tradisiù la cönta che 'l sìes stat scunfigìt e copàt en batàia de sò niùt Grimoaldo III (che 'l gh'ìa ciapàt el pòst de Arechi II de Benevento endèl 787). Segónt en ótra versiù, reportàda de Eginardo e cunsideràda dei stòrich come piö fidàda, Adelchi el sarès mórt divèrsi agn piö tàrde a Costantinòpoli (se pènsa entùren al 789).
Le sò vicènde le g'ha ispiràt Alessandro Manzoni per la sò tragédia entitulàda Adelchi, e püblicàda 'ndel 1822.
Bibliografìa[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Jörg Jarnut, Storia dei Longobardi, Türì, Einaudi, 2002. ISBN 8846440854
- Sergio Rovagnati, I Longobardi, Milà, Xenia, 2003. ISBN 8872734843

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Memphis
Memphis a l'è una cità del Tennessee, Stat Ünì d'America, che la se tröa in sül fiüm Mississippi. e'l gh'ha pressapoch 650.000 abitant (2000) (1.196.000 se metum dent anca tüta l'area metrupulitana). A l'è la capital de la Cuntea de Shelby. La cità a l'è famusa per Graceland, la vila induè che l'è mort l'Elvis Presley. A Memphis la gh'è anca una squadra del basket cugnussüda: i Memphis Grizzlies.
La cità a l'è cugnussüda per la müsega blues: a Memphis hann vivüü l'Elvis Presley, el B. B. King e a hinn nassüü artista cume l'Aretha Franklin, la Carla Thomas, el James Carr e l'Anita Ward.


text:
Francesco Griffo
Fransèsc Griffo u Griffi, anca cgnusù cuma Fransèsc ed Bulògna (Bulògna, vers' al 1450 – intòr'n al 1518) 'l era stê un tipôgraf e disgnadôr ed carâter itagliàn. In dal 1475 'l éra a lavurèr a Pèdva e 'l fèva di carâter gôtic p'r al tipôgraf Pierre Maufer. In dal 1480 'l andèva invéci a lavurèr in Venésia. 'L a'rèv furgê sucesivamèint, p'r al Manùsi soquànt tip ed carâter român tònd e 'd quī grèc; però masimamèint al dvintèva famôś p'r al sô carâter cursîṿ aldèin, anca ciamè itâlic, da lò invintè e druê per la prima vòlta in dal Virgìli 'dl' edisiòun aldèina 'dal 1501 e cupiê subìt anca fôra da l' Itâglia: infàti al permetìva al stampadôr ed fèr stèr 'na quantitè piò granda ed lèttri anca ind un spàsi cìc.
Al Griffo al custruirà anca di carâter p'r al Gershon Soncino, 'l Utaviàṅ Petrucci, al Bernardèin Stagnino e 'l Filìp Giunti. Turnê a Bulògna vèrs al 1515, al perfesiunèva i sô caràter cursîṿ e 'l publichèva in dal 1516-17 del bèli edisiòun ind un furmê cìc, cum': al Canzoniere e i Trionfi 'dal Petrarca, l' Arcadia 'dal Sannazzaro, ai Asolani 'dal Bembo, al Labirinto d'amore 'dal Boccaccio, ai Epistolae familiares 'dal Ciceròun e 'l Dictorum et factorum memorabilium dal Valêri Mâsim.
'D lùng i sécul sucesìṿ, i carâter che 'l Griffo 'l îva dissgnè i gh' aràn 'na granda e lunga influèinsa in dl' èrt ed la tipugrafìa.


text:
Alizé Cornet
L’Alizé Cornet (Nisa, 22 ad Śnar dal 1990) l'è na tenìsta francéśa prufesiunìsta da 'l 2006 ch'l'è stada la nùmar ùndas dal mónd in singulàr (al 16 ad Favràr dal 2009).
In dla sò caréra l'à vins dū tìtui WTA (pardénd-an tri in finàl) e tri ad qvéi d'l ITF, tacànd a tgnir in maṅ la rachéta a quàt'r an. L'è élta 173 cm par 60 chilo.
A l’Alizé Cornet a gh piàś tgnir dal bèsti, difàti la gh'à 'n gat (Papyrus) e 'n caṅ (Andy), e śugàr in sla tèra. L'è an nac patìda dal grup rock di Muse.
Caréra
La Cornet la taca a śugàr in dal sircùit ITF in dal 2004. 'L an dòp a riva al prim sucès cóntar na Top 100 (la nùmar ssanta Maria Elena Camerin). Quéi dal Roland Garros i gh dànan na carta salvàdga e lē la vins al sò prim incóntar in un turnèo WTA baténd l'Alina Židkova ma pò la ciàpa la paga da l'Amélie Mauresmo. Pardû al prim sét par 6-0, chi lē la naśa ch'a gh'è quèl ch'a traśa e difàti la patìs anc un 6-2 ch'al la manda a cà.
In dal 2006 la vins dū tìtui ITF: a Bari (cóntar l'itagliàna Tathiana Garbin par 6-3 3-6 6-2) e pò anc a Padva. Cun dū carti salvàdghi in bisàca la śōga gl'Australian Open (in dua la pèrd da la giapunéśa Aiko Nakamura par 6-2 4-6 6-2) e incóra al Roland Garros in dua la pasa 'l prim tùran faghénd fóra la Virginia Ruano Pascual prima ad cédar a la Tathiana Garbin.
Al sò 2007 al taca mâl par lē parchè, pasàdi al qualificasiòṅ di Australian Open, la pèrd subìt in dū sét da la Daniela Hantuchová. A Acapûlc la pèrd da la Flavia Pennetta e a 'l Roland Garros da la Venus Williams par 6-4 6-3, dòp i quàrt tucâ a Fes. A Wimbledon la bat la Marija Kirilenko (in alóra nùmar 42 dal mónd) ma la pèrd pò a 'l secónd tùran da l'Ai Sugiyama. Dimóndi méj la gh và a gl'US Open in dua l'è bòna ad far fóra la Samantha Stosur e pò anc la Caroline Wozniacki prima ad cédar a la Jelena Janković. In dal mèś la fà suo 'l ITF ad Dnepropetrovsk baténd in dla finàla la śvisra Stefanie Vögele.
In dal 2008 la śōga la finàl dal turnèo 'd Acapûlc ma la Flavia Pennetta la la mét incóra in riga cuma 'l an prima baténd-la par 6-0 4-6 6-1. Ma 'l è sōl 'l inìsi parchè la francéśa la s fà dimóndi strada anc a Amelia Island e in sla tèra vérda ad Charleston in dua la riva in semifinàl, batùda prima da la Dominika Cibulková e pò da la Serena Williams. A Róma, parténd da 'l qualificasiòṅ, la riva in finàl baténd via via la Vera Duševina, la Francesca Schiavone, la Svetlana Kuznecova, la Serena Williams (par bandòṅ) e l'Anna Čakvetadze, lasànd pò strada a la sèrba Jelena Janković cun un dópi 6-2. Dòp avér pasâ dū tùran a 'l Roland Garros e ès'r andàda a cà subìt a Wimbledon, la vins, sénsa cédar gnanc un sét, al sò prim turnèo WTA a Budapèst cóntar la śluvéna Andreja Klepač par 7–6 6–3. A New Haven la riva in semifinàl (a n gh'è gnint da far cun la Caroline Wozniacki), śuntànd-ag anc tri tùran a gl'US Open la finìs acsè 'l an in dal primi vint.
Al 2009 al taca dimóndi bèṅ cun i quàrt a Sydeny e gl'utàṿ a Melbourne, in dua l'è sèmpar la Dinara Safina a mét'r-as in mèś. Dòp avér tucâ al sò best ranking (11śum pòst) la cróda sò in clasìfica, fóra da 'l primi quarànta. Anc al 2010 'l è 'n an griś.
In dal 2011 la riva a 'l tèrs tùran prima a gl'Australian Open (la pèrd da la Kim Clijsters) e pò a Indian Wells (farmàda da la Francesca Schiavone par 6-2 6-3). In dal 2012 la riva in di quàrt a Cupenàghen ma la Caroline Wozniacki la l'asfàlta 6-0 6-3. A Stucàrda la pasa un tùran prima 'd incruśàr la Marija Šarapova ch'la la spedìs a cà. La śōga a Straśbûrg par via dna carta salvàdga e la riva in finàl ma pò la céd a la Francesca Schiavone par 6-4 6-4. Al méś dòp la s pòrta a cà al sò secónd tìtul WTA a Bad Gastein avénd-ag la méj su la bélga Yanina Wickmayer par 7-5 7-6.


text:
Gaby
Gaby (Goaby 'n dialèt aldostà; Gobi 'n lèngua walser) l'è 'n cümü italià, de la regiù autònoma de la Val d'Aosta. El g'ha 477 abitàncc (dàto del Dicember 2012[1]), 'na superfìce de 32 km² e 'na densità de 15 ab./km². El cunfìna coi cümü de Andorno Micca (BI), Brusson, Callabiana (BI), Gressoney-Saint-Jean, Issime, Piedicavallo (BI), Rassa (VC), Sagliano Micca (BI).
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Abitàncc censìcc
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2012.


text:
Mòia
Mòia (nòm uficiàl en Italià: Moglia) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Lombardìa, en Pruvìncia de Màntoa.
El g'ha 5 808 abitàncc (dàto del Dicember 2012[1]), cond'öna süperfis de 31,6 km² e 'na densità de 184 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Concordia sulla Secchia (MO), Gunsàga, Novi di Modena (MO), Pegügnàga, Quistèl, Reggiolo (RE), Rolo (RE), San Benedét.
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nömer de abitàncc del cümü de Mòia l'è mustrat endela tabèla ché de sóta:
Abitàncc censìcc
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2012.


text: 1Rü ĩãnegü ga Aü̃pípori rü Aporóniãwa nachopetü ga Pauru rü Chira, rü ĩãne ga Techarónicawa nangugü. Rü yéma nayexma ga Yudíugüarü ngutaque̱xepataü̃. 2Rü nawa naxũ ga Pauru, yerü woetama yema nixĩ ga nacüma. Rü tomaẽ̱xpü̱x ga ngü̃xchigaarü ngunexü̃gu namaã yéma nidexa nachiga ga Tupanaãrü ore ga ümatüxü̃. 3Rü meãma namaã inananguxü̃xẽẽ ga yema ore, rü namaã nüxü̃ nixu ga tü̱xcüü̃ ngúxü̃ na yangexü̃ ga Cristu rü tü̱xcüü̃ wena na namaxü̃xü̃. Rü ñanagürü: —Rü yima Cristu rü Ngechuchu nixĩ, rü nachiga nixĩ i pemaã nüxü̃ chixuxü̃ —ñanagürü ga Pauru. 4Rü ñuxre ga yéma yexmagüxü̃ ga Yudíugü rü nayaxõgü, rü Pauru rü Chiratanügu naxãgü. Rü yexgumarüü̃ ta Ngechuchuaxü̃́ nayaxõgü ga muxü̃ma ga Griégugü ga noxri Yudíugürüü̃ yaxõgüxü̃. Rü muxü̃ma ga ngexü̃gü ga dĩẽruã̱xgüxü̃ rü ta nayaxõgü. 5Rü yemaca̱x ga yema Yudíugü ga tama yaxõgüxü̃, rü nanuẽ rü nixãũxãchigü yerü muxü̃ma ga duü̃xü̃gü nüxü̃́ nayaxõgü ga Pauru rü Chiraarü ore. Rü norü numaã nanaxĩtaque̱xexẽẽ ga ñuxre ga yatügü ga chixexü̃gü ga taxuwama mexü̃. Rü yemaxü̃ namugü na nanuẽxẽẽãxü̃ ga yema ĩãnecü̱̃ã̱x ga duü̃xü̃gü. Rü Yachã́ũpatawa nabuxmü ga yema chixexü̃ ga duü̃xü̃gü na Pauru rü Chiraca̱x nadaugüxü̃ca̱x, yerü yema muxü̃ma ga duü̃xü̃güpe̱xewa nanagagüchaü̃. 6Natürü yexguma tama yexma nüxü̃ yangaugügu, rü Yachã́ũxü̃ niyauxgü, rü ñuxre ga yaxõgüxü̃xü̃ rü ta ínayauxü̃. Rü nayagauxü̃tanü, rü guma ĩãneãrü ãẽ̱xgacügüpe̱xewa nanagagü. Rü tagaãcü ñanagürügü: —Ngẽma Pauru rü Chira i guxü̃ i naãnewa duü̃xü̃güxü̃ chixexẽẽgüxü̃, rü núma rü ta nangugü. 7—Rü Yachã́ũ nixĩ ga nayaxuxü̃ ga napatawa. Rü guxü̃ma i nümagü i ngẽma yatügü rü tama naga naxĩnüẽchaü̃ i tórü ãẽ̱xgacü ya Dumacü̱̃ã̱xãrü mugü, erü nüxü̃ nixugüe rü nangẽxma i to i ãẽ̱xgacü i Ngechuchu —ñanagürügü ga yema chixexü̃ ga duü̃xü̃gü. 8Rü yexguma nüxü̃ naxĩnüẽgu ga yema oregü, rü poraãcü nanuẽ ga yema muxü̃ma ga duü̃xü̃gü rü yema ĩãneãrü ãẽ̱xgacügü ta. 9Natürü ga Yachã́ũ rü namücügü rü dĩẽrumaã nügü naxütanügü, rü yemaca̱x nayange̱xgü. 10Rü yematama ga chütaxü̃gu rü yema yaxõgüxü̃ ga Techarónicacü̱̃ã̱x rü ĩãne ga Beréawa nanamugü ga Pauru rü Chira. Rü yexguma yéma nangugügu, rü Yudíugüarü ngutaque̱xepataü̃wa naxĩ. 11Rü yema Yudíugü ga Beréacü̱̃ã̱x, rü yema togü ga Yudíugü ga Techarónicawa yexmagüxü̃ãrü yexera narümemaẽgü. Rü norü ngúchaü̃maã meãma nanayauxgü ga yema ore. Rü guxü̃ ga ngunexü̃gu rü Tupanaãrü ore ga ümatüxü̃wa nangúe na meã nüxü̃ nacua̱xgüxü̃ca̱x ngoxi aixcüma yiĩxü̃ ga yema ore ga Pauru rü Chira namaã nüxü̃ ixuxü̃. 12Rü muxü̃ma ga yema Beréacü̱̃ã̱x ga Yudíugü rü Ngechuchuaxü̃́ nayaxõgü. Rü yexgumarüü̃ ta ga muxü̃ma ga Griégugü ga Yatüxü̃gü rü ngexü̃gü ga ãẽ̱xgacügü nama̱x ixĩgüxü̃, rü nayaxõgü. 13Natürü yexguma yema Yudíugü ga Techarónicacü̱̃ã̱x nüxü̃ cuáchigagügu ga na Beréawa rü ta nüxü̃ na yaxuxü̃ ga Tupanaãrü ore ga Pauru, rü yéma naxĩ, rü nananuẽxẽẽ ga yema ĩãnecü̱̃ã̱x ga duü̃xü̃gü na Paurumaã chixri nachopetüxü̃ca̱x. 14Natürü yexguma yemaxü̃ nacuáchigagügu ga yema yaxõgüxü̃, rü paxama Pauruxü̃ ínaxũxũxẽẽgü ga guma ĩãnewa. Rü ñuxre ga yema yaxõgüxü̃ rü Pauruxü̃ ínixümücügü. Rü dauxchitagu naxĩ rü ñu̱xmata taxtüpechinüwa nangugü. Natürü ga Chira rü Timutéu rü Beréagu narüchooma. 15Rü yema duü̃xü̃gü ga Pauruxü̃ íixümücügüxü̃, rü wapurugu ínayaxümücügü ñu̱xmata ĩãne ga Atenawa nangugü, rü ñu̱xũchi Beréaca̱x nawoegu. Rü Pauru rü yema duü̃xü̃güxü̃ yéma namuga na paxa naxü̃tawa naxĩxü̃ca̱x ga Chira rü Timutéu. 16Rü yexguma Pauru rü Atenawa Chira rü Timutéuxü̃ naṉg̱uxẽẽgu, rü tama nataãẽcüraxü̃ yerü nüxü̃ nadau ga guma ĩãnewa ga na poraãcü naxchicüna̱xãmaãmare na natupanaã̱xgüxü̃. 17Rü yemaca̱x ga Pauru rü Yudíugüarü ngutaque̱xepataü̃wa namaã niporagacüü ga yema Yudíugü rü yema togü ga tama Yudíugü ixĩgüxü̃ ga Tupanaxü̃ icua̱xüü̃güxü̃. Rü guxü̃ ga ngunexü̃gu ga ĩãneãrü ngãxü̃wa üxü̃ ga ũãnechicawa rü ta namaã niporagacüü ga yema yéma ngutaque̱xegüxü̃. 18Rü nayexmagü ta ga ñuxre ga yatügü ga Epicúriugüarü ngu̱xẽẽtaewa ngúexü̃, rü togü ga Etóicugüarü ngu̱xẽẽtaewa ngúexü̃. Rü nümagü rü inanaxügüe ga Paurumaã na yaporagatanücüüxü̃. Rü ñuxre ga nümagü rü ñanagürügü: —¿Rü ṯacü nixĩ i nüxü̃ yaxuxü̃ i ñaã yatü i idexaechamarexü̃? —ñanagürügü. Rü togü nanangãxü̃gü, rü ñanagürügü: —Maneca wüxi i to i nachiü̃ãnecü̱̃ã̱xãrü tupanagüarü orearü uruü̃ nixĩ —ñanagürügü. Rü yemaãcü nidexagü ga yema duü̃xü̃gü, yerü Pauru rü nüxü̃ nixu ga ore ga mexü̃ ga Ngechuchuchiga ga nuxãcü wena na namaxü̃xü̃. 19Rü düxwa norü ãẽ̱xgacügüarü ngutaque̱xechica ga Areópagu ãẽ́gaxü̃wa nanagagü. Rü yéma nüxna nacagü, rü ñanagürügü nüxü̃: —Toma nüxü̃ tacuáxchaü̃ na ṯacü rü ngu̱xẽẽtae i ngexwacaxü̃xü̃ yiĩxü̃ i ngẽma namaã cungu̱xẽẽtaexü̃. 20Erü toxca̱x rü wüxi i taguma nüxü̃ taxĩnüẽxü̃ nixĩ i ngẽma ore, rü nüxü̃ tacuáxchaü̃ na ṯacüchiga yiĩxü̃ i ngẽma nüxü̃ quixuxü̃ —ñanagürügü. 21Rü yemaãcü nidexagü, yerü guxü̃ma ga Atenacü̱̃ã̱xgü rü yema to ga nachiü̃ãnecü̱̃ã̱xgü ga yexma ãchiü̃güxü̃, rü woetama yexicagu narüxĩnüẽ ga na nüxü̃ yaxuxü̃ca̱x rü nüxü̃ naxĩnüẽxü̃ca̱x ga yexwacaxü̃xü̃ ga oregü. 22Rü yemaca̱x ga Pauru rü inachi norü ngãxü̃tanüwa ga yema duü̃xü̃gü ga yema Areópaguwa ngutaque̱xegüxü̃, rü ñanagürü: —Pa Atenacü̱̃ã̱xgüx, nüxü̃ chadau na poraãcü perü tupanagügu perüxĩnüẽxü̃. 23—Erü ngẽxguma perü ngutaque̱xechicagüwa chixüpetüchigügu, rü nüxü̃ chadau i naxchicüna̱xãgü i nüxü̃ picua̱xüü̃güxü̃. Rü wüxi i nachicawa namaã chayarüxũ i wüxi i yumüxẽchica, rü ngẽxma naxümatü i naẽ́ga i ñaxü̃: “Tupana ya tama nüxü̃ icuácü”, ñaxü̃. Rü yima Tupana ya tama nüxü̃ pecuáãcüma nüxü̃ picua̱xüü̃gücü nixĩ ya choma pemaã nüxü̃ chixuchigacü. 24—Rü guma Tupana ga naxücü ga guxü̃ma ga naãnegü rü guxü̃ma i nawa ngẽxmaxü̃, rü nüma nixĩ i norü yora yiĩxü̃ i daxũguxü̃ i naãne rü ñoma i naãne. Rü ngẽmaca̱x nüma rü tama duü̃xü̃gü üxü̃ne ya tupaucagügu naxãchiü̃. 25—Rü nümatama ya Tupana rü taxuca̱xma nanaxwa̱xe i duü̃xü̃güarü ngü̃xẽẽ na namaxü̃xü̃ca̱x i nümax, erü taxuü̃ma nüxü̃́ nataxu. Rü nümatama guxãna nanaxã i maxü̃, rü tüxna nanaxã ya buanecü ya namaã ingü̃ãtanücüücü. Rü nümatama tüxna nanaxã i guxü̃ma. 26—Nüma rü wüxi ga duü̃xü̃watama nanaxü ga guxü̃ma ga duü̃xü̃gü na guxü̃ i naãnewa nangẽxmagüxü̃ca̱x. Rü nüma inaxuneta i ñuxgu tá na nabuxü̃ i duü̃xü̃gü rü ngexta tá naxãchiü̃xü̃ i wüxichigü. 27—Rü yemaãcü nanaxü na naxca̱x nadaugüxü̃ca̱x ga duü̃xü̃gü rü ñoma ẽãnexü̃wa ṯacüca̱x idaugüxü̃rüü̃ nüxü̃ iyangaugüxü̃ca̱x. Natürü nüma ya Tupana rü woetama guxü̃guma tüxna nangaicamachire̱x, erü nagagu nixĩ i imaxẽxü̃ rü ixĩã̱xtanücüüxü̃ rü ingẽxmaxü̃, ngẽxgumarüü̃ i ñuxre i perü poperaarü ümatüxü̃gü naxümatüxü̃rüü̃, rü ñanagürügü: “Rü Tupanaxãcü tixĩgü”, ñanagürügü. 29—Rü ñu̱xma na Tupanaxãcügü ixĩgüxü̃, rü tama name i nagu tarüxĩnüẽ rü Tupana rü wüxi i naxchicüna̱xã i uirumüwa rü e̱xna dĩẽrumüwa rü e̱xna nutawa ixüxü̃rüü̃ nixĩ. Erü guxü̃ma i ngẽma naxchicüna̱xãgü rü nümatama i duü̃xü̃gü nagu naxĩnüẽxü̃ãcüma nanaxügü. 30—Rü nuxcüma ga duü̃xü̃gü rü naẽchitamare ínatüe, natürü nüma ga Tupana rü namaã yaxna naxĩnü. Natürü i ñu̱xma ya Tupana rü nanamu i duü̃xü̃gü i guxü̃wama na naxca̱x nadaugüxü̃ rü nüxü̃ naxoexü̃ i nacüma i chixexü̃gü. 31Yerü nüma ga Tupana rü marü nüxü̃ naxuneta i wüxi i ngunexü̃ i nagu tá aixcüma guxü̃ i ñoma i naãnecü̱̃ã̱x i duü̃xü̃güna nac̱axü̃ i norü maxü̃chiga. Rü marü nüxü̃ naxuneta ya wüxi ya yatü ya Ngechuchu, rü yima tá nixĩ ya duü̃xü̃güna c̱acü. Rü Tupana rü guxãxü̃ma nüxü̃ nacua̱xẽẽ ga yema ga yexguma Ngechuchuxü̃ wena namaxẽẽgu —ñanagürü ga Pauru. 32Rü yexguma yema wena na namaxẽxü̃chigaxü̃ naxĩnüẽgu ga duü̃xü̃gü, rü ñuxre ga nümagü rü Pauruxü̃ nacugüe. Natürü ga togü rü ñanagürügü: —Rü wenagu táxarü cuxü̃́ itarüxĩnüẽ i ngẽmachiga —ñanagürügü. 33Rü yexguma ga Pauru rü ínaxũxũ ga natanüwa. 34Natürü ñuxre ga duü̃xü̃gü rü Pauruwe narüxĩ, rü Ngechuchuaxü̃́ nayaxõgü. Rü natanüwa nayexma ga Diuníchiu ga wüxi ga Areópagutanüxü̃, rü wüxi ga ngecü ga Dámari ga ngĩẽ́ga. Rü ñuxre ga togü rü ta nayaxõgü.


text:
Call for participation/Appeal letter/pms
- als/Alemannisch (ready)
- ar/العربية (published)
- be-tarask/бeлapyckaя (TapaшkeBiцa) (ready)
- bg/бълrapckи (ready)
- bn/বাংলা (ready)
- ca/català (published)
- cs/čeština (ready)
- cy/Cymraeg (in progress)
- da/dansk (published)
- de/Deutsch (ready)
- el /Eλλnvιkά (proofreading)
- en/English (published)
- eo/Esperanto (ready)
- es/español (published)
- et/eesti (in progress)
- eu/euskara (published)
- fa/فارسی (ready)
- fi/suomi (ready)
- fr/français (published)
- gan/贛語 (ready)
- gl/galego (ready)
- he/עברית (in progress)
- hi/हिन्दी (published)
- hr/hrvatski (published)
- hu/magyar (published)
- ia/interlingua (published)
- id/Bahasa Indonesia (published)
- is/íslenska (in progress)
- it/italiano (published)
- ja/日本語 (published)
- jv/Basa Jawa (ready)
- ka/ქართული (in progress)
- km/ភាសាខ្មែរ (missing)
- ko/한국어 (ready)
- lb/Lëtzebuergesch (in progress)
- lt/lietuvių (ready)
- lmo/lumbaart (missing)
- mg/Malagasy (in progress)
- mk/MakeдoHckи (published)
- ml/മലയാളം (in progress)
- mr/मराठी (published)
- ms/Bahasa Melayu (published)
- mt/Malti (ready)
- nb/norsk bokmål (published)
- ne/नेपाली (missing)
- nl/Nederlands (published)
- nv/Diné bizaad (in progress)
- oc/occitan (published)
- pam/Kapampangan (published)
- pl/polski (ready)
- pms/Piemontèis (ready)
- pt/português (published)
- pt-br/português do Brasil (ready)
- ro/română (ready)
- ru/pycckий (published)
- sh/srpskohrvatski / cpпckoxpBaTckи (published)
- si/සිංහල (ready)
- sk /slovenčina (proofreading)
- sl/slovenščina (missing)
- sr/cpпckи / srpski (missing)
- sv/svenska (published)
- ta/தமிழ் (ready)
- te/తెలుగు (in progress)
- tg/Toҷиkӣ (in progress)
- th/ไทย (ready)
- tr/Türkçe (in progress)
- uk/ykpaïHcbka (ready)
- vec/vèneto (in progress)
- vi/Tiếng Việt (ready)
- vo/Volapük (in progress)
- yi/ייִדיש (ready)
- yue /粵語 (proofreading)
- zh-hans/中文(简体) (published)
- zh-hant/中文(繁體) (published)
destination: Call for participation/Appeal letter
source update: 2009-08-04
All Call for participation/Appeal letter translations
A l'é mal ëd chërde che men ëd des agn fà, Wikipedia a esistìa pa. Adess, 330 milion ëd përson-e a dòvro Wikipedia minca meis, an rendendla l'arzorsa ëd conossensa an linia pì soens dovrà dël mond. Senten-e ëd mijaja ëd volontari a l'han fàit e mantnù ij vàire proget Wikimedia ant j'ùltim eut agn.
Con tut che i l'abio fàit tant, i soma ancó lontan da rivé a nòsta vision d'un mond an dova minca përson-a a peussa condivide tuta la conossensa uman-a. Com i podoma costrue an dzora a nòst sucess për superé lë cissade ch'i l'oma dëdnans? Men che ël 15% ëd la popolassion dël mond a l'ha acess a la Ragnà. An mente che senten-e ëd mijaja ëd volontari a l'han contribuì ai proget Wikimedia ancheui, a son pa pienament rapresentativ ëd la diversità dël mond. Motobin possibilità a-i son dëdnans com i travajoma për costrùe un moviment mondial për creé e condivide la conossensa libra.
I stoma fasend parte un process ëd n'ann për svilupé un pian stratégich për ël moviment Wikimedia. Dzortur, i stoma provand a capì:
- An dova i soma or?
- An dova i voroma esse an sinch agn?
- Com i andoma da sì a là?
Giutne a trové le arspòste a ste custion-sì. Esplorje, aprofondissje, arflet an su còsa a veulo dì për nòsta vision e për ij nòst valor. A-i é sinch manere ch'it peule giutene:
- Intra ant na task force. I stoma organisand task force che a esploreran vàire argoment e a produvran n'ansema d'arcomandassion an dzora a lor. Signte për partessipé, o forma la toa echip spessìfica.
- Fane savèj com ch'it peule giuté. S'it ses n'espert ant un ëd j'argoment che noi i tratoma, giont-te a nòst database d'espert. Sòn-sì a përmëttrà a le task force e a j'àutri volontari ëd rivé a ti con custion, e ti it podras arsponde quand ch'it l'avras temp.
- Pùblica toe ideje. Scriv na propòsta an sla strategy wiki, e giuta a organisé e a mejoré le propòste che a son già lì. Scriv ideje an su tò blog, o mailing list, e an su rèj social com Identi.ca, Twitter, e Facebook. Signa cole propòste-lì con #wikimedia o colegh-je a la strategy wiki parèj che àutri a peusso vëddje.
- Ten conversassion an sla strategìa. Për svilupé pian bon, i l'oma dabzògn ëd larga partessipassion. A-i é pa gnun-e manere che le task force a peusso parlé a mincadun che a l'ha d'ideje an sël futur ëd Wikimedia. Sòn-sì a l'é andova it peule giuté: ten toe conversassion an sla strategìa, ëd përson-a o an linia, e pùblica j'arzultà an sla wiki dë strategìa. A-i é dë stamp e d'utiss për ten-e session dë strategìa an sla Wiki dicà.
- Parlne. Dà d'artorn a l'echip dë strategìa. Dine toe ideje, toe speranse, toe por, tò but për ij proget. Gionta j'artorn a la Wiki dë strategìa, o manda n'email a strategywikimedia.org.
S'it peule pa partessipé, it veus-to considré ëd fé na donassion për apogé sto proget crìtich-sì? Na donassion a apogerà diretament nòst programa global për la libra conossensa. I l'oma ëdcò dabzògn ëd volontari për contribuì ai nòst proget, mejoré nòsta tecnologìa, e apogé nòst travaj an tute manere.
Sto sécol-sì a l'ha presentà për noi na bon-a oportunità ëd trasformé nòsta siviltà, e ëd creé le mideme oportunità për tùit j'uman. Noi i speroma ch'it unisse a noi ant nòst travaj ëd condivide la conossensa con minca përson-a dël pianeta.
Sincerament,
Michael Snow
President, Wikimedia Foundation
Jimmy Wales
Fondator ëd Wikipedia e dla Wikimedia Foundation
Contents
Email responder
Mersì dë scrive a l'echip dë svilup ëd la strategìa dla Wikimedia Foundation. Toa email a l'é stàita arseivùa e a sarà lesùa prima ch'as peul. Noi i contatroma prest dle përson-e selessionà për na task force. It ses ëdcò lìber ëd creé na task force toa, an dovrand ël material an sla wiki dë strategìa (http://strategy.wikimedia.org) për arporté toe propòste e arcomandassion.
Tanti salut, e mersì për toa volontà ëd giutene.
Sincerament,
Sitenotice
- pms/Piemontèis (published)
- Giuta a costrùe l'avnì ëd {{SITENAME}} e dij sò proget frej!    Les na litra  ëd Jimmy Wales e ëd Michael Snow.
Title
Les na litra ëd Michael Snow e ëd Jimmy Wales.
Button
Sign-te adess


text:
Schlarigna: Aua per la plazza da ballape
-
- Zoom
- La plazza da ballape a Schlarigna stà sin territori protegià. (RTR, D. Spinnler)
La fin da quest mais duess il suveran da Schlarigna decider sur d’in credit da 2,4 milliuns francs per lingias d’aua e da forza electrica da la vischnanca fin tar la plazza da ballape San Gian. Quai è ina surpraisa. La plazza è durant blers onns stada dispitaivla ed ins ha tschertgà areals alternativs per spustar quella.
Il motiv è stà che la plazza è en ina cuntrada da protecziun d’impurtanza naziunala. Per mancanza d’alternativas han ins decis uss da mantegnair il lieu, ma d’agir cun premura per natira e cuntrada. Quai tut sut ina controlla critica da las organisaziuns per protecziun da la cuntrada. (gc/ht/rtr)


text: 1Rü dücax, Pa Chaueneẽgüx, ñuxãcü Tupana poraãcüxüchima tamaã namecüma. Rü ngẽmaca̱x pexü̃ chaca̱a̱xü̃ na pegütama Tupanana pexãgüxü̃ na wüxi i ãmare i maxü̃xü̃ na pixĩgüxü̃ca̱x. Rü ngẽma ãmare nixĩ i aixcüma nape̱xewa üünexü̃ rü namaã nataãẽxü̃. Rü ngẽmaãcü nixĩ ya Tupana i nanaxwa̱xexü̃ na nüxü̃ picua̱xüü̃güxü̃. 2Rü tama name i ñoma i naãnecü̱̃ã̱x i duü̃xü̃gücümagu pexĩ. Natürü name nixĩ i Tupanana pegü pexãgü na nüma pexü̃ naxüchicüüxü̃ca̱x rü ngexwacaxü̃xü̃ i peãẽ pexü̃́ ngẽxmaxü̃ca̱x rü ngẽmaãcü naxca̱xicatama pemaxẽxü̃ca̱x. Rü ngẽmaãcü tá nüxü̃ pecua̱x i ṯacü nixĩ i Tupana pexü̃́ naxwa̱xexü̃ na penaxüxü̃, rü ṯacü nixĩ i aixcüma mexü̃ i nape̱xewa, rü ṯacü nixĩ i namaã nataãẽxü̃. 3Rü Tupana ya chomaã mecümacü, rü choxü̃ namu na pemaã nüxü̃ chixuxü̃ca̱x i guxãma i pema na tama namexü̃ na texé i petanüwa tügü írütaxü̃ rü tügügu tarüxĩnüxü̃ na togüarü yexera tiĩxü̃. Natürü name nixĩ na wüxichigü meã tügü ngugüarü maxü̃ã́xü̃ rü tügügu rüxĩnüxü̃ na ñuxãcü Tupana tüxna naxãxü̃ i tümaãrü cua̱x wüxigu namaã i tümaãrü õ. 4Rü dücax, rü taxünewa nangẽxma i taeru rü tachacüügü rü taparagü rü muxü̃ma i to i taxüneãrü ngẽmaxü̃gü. Rü wüxichigü i ngẽma taxüneãrü ngẽmaxü̃gü rü nüxü̃́ nangẽxma i noxrütama puracü. 5Rü ngẽxgumarüü̃ ta i yixema na yaxõgüxü̃, rü woo na imuxü̃ natürü wüxitama i duü̃xü̃gü tixĩgü, erü Cristuarü duü̃xü̃gü tixĩgü. Rü ngẽmaca̱x i guxãma i yixema rü yigümücügü tixĩgü, erü woetama wüxitama i duü̃xü̃gü tixĩgü. 6Rü wüxichigü i yixema, rü Tupana tüxna nanaxã i tórü cua̱x i nüma nanaxwa̱xexü̃ na tüxü̃́ nangẽxmaxü̃. Rü tanaxwa̱xe i meãma nagu taxĩ i ngẽma cua̱x i Tupana tüxna ãxü̃. Rü ngẽxguma tüxna naxããgu i tórü cua̱x na norü orearü uruü̃ ixĩgüxü̃ca̱x, rü name nixĩ i ngẽma õ i tüxü̃́ ngẽxmaxü̃maã tanaxü i ngẽma puracü. 7Rü ngẽxguma tüxna naxããgu i tórü cua̱x na togüxü̃ rüngü̃xẽẽgüxü̃ca̱x, rü name nixĩ i meãma tanaxü i ngẽma. Rü ngẽxguma texéna naxããgu i tümaãrü cua̱x na togüxü̃ tangúexẽẽxü̃ca̱x, rü name nixĩ i meãma tanaxü i ngẽma. 8Rü yíxema nüxü̃ cuáxe na Tupanaãrü oremaã togüxü̃ tataãẽxẽẽxü̃, rü name nixĩ i meãma tanaxü i ngẽma. Rü yíxema nüxü̃ cuáxe na togümaã taṉg̱auxü̃ i tümaãrü ngẽmaxü̃, rü name nixĩ i tümaãrü ngúchaü̃maã tanaxü i ngẽma. Rü yíxema ãẽ̱xgacü ixĩxẽ rü name nixĩ i meãma tayanguxẽẽ i ngẽma puracü. Rü yíxema nüxü̃ cuáxe na togü tüxü̃́ ngechaü̃tümüü̃güxü̃, rü name nixĩ i taãẽãcüma tanaxü i ngẽma. 9Rü name nixĩ i aixcüma meãma pegü pengechaü̃gü i wüxichigü. ¡Rü nüxü̃ pexo i guxü̃ma i ṯacü i chixexü̃ ixĩxü̃! ¡Rü nagu pexĩ i ngẽma aixcüma mexü̃ ixĩxü̃! 10Rü name nixĩ i wüxichigü pegü pengechaü̃gü, ngẽma pegüeneẽxü̃chixü̃ pengechaü̃xü̃rüü̃. Rü name nixĩ i naxca̱x pedaugü na ñuxãcü peeneẽgüxü̃ petaxẽẽxü̃ rü ñuxãcü pegü perüngü̃xẽẽxü̃. 11Rü tama name i cuxo ega ṯacü rü puracü cuxü̃ namu̱xgu ya tórü Cori. Natürü name nixĩ i curü ngúchaü̃maã cunaxü i norü puracü. 12Rü name nixĩ i petaãẽgü erü ípenaṉg̱uxẽẽ na Tupanaxü̃tawa pengugüxü̃. Rü ngẽxguma ṯacü rü ngúxü̃ pexü̃ ngupetügu, rü name nixĩ i yaxna namaã pexĩnüẽ. ¡Rü tama name i nüxü̃ perüchaue na peyumüxẽgüxü̃! 13Rü ngẽxguma nüxü̃ peda̱u̱xgu na ṯacü nüxü̃́ taxuxü̃ i ngẽma togü i yaxõgüxü̃, rü name nixĩ i nüxü̃ perüngü̃xẽẽ. ¡Rü meã penayaxu i ngẽma duü̃xü̃gü i pexü̃tagu naxĩãnexü̃! 14Rü ngẽxguma chi texé chixri pemaã üpetügu, rü name nixĩ i tümaca̱x peyumüxẽgü na meã tüxü̃ naxüpetüxü̃ca̱x. Rü ngẽmaãcü name nixĩ i Tupanana tümaca̱x peca na tüxü̃ nangü̃xẽẽxü̃ca̱x rü tama tüxü̃ napoxcuxü̃ca̱x. 15¡Rü wüxigu tümamaã petaãẽgü ya yíxema taãẽgüxe! ¡Rü wüxigu tümamaã pexauxe ya yíxema ngechaü̃güxe rü auxexe! 16¡Rü meã pegümaã pemaxẽ i wüxichigü! ¡Rü tama pegü picua̱xüü̃gü, natürü name nixĩ i pegü íperüxíragü! ¡Rü tama pegügu perüxĩnüẽ na togüarü yexera nüxü̃ cua̱xüchigüxü̃ na pixĩgüxü̃! 17Rü ngẽxguma texé chixexü̃ pemaã ü̱xgux, ¡rü tãũtáma chixexü̃maã pexütanü! Natürü name nixĩ i naxca̱x pedau na mexü̃ pexüxü̃ i guxü̃ i duü̃xü̃güpe̱xewa. 18¡Rü naxca̱x pedau na guxü̃ma i duü̃xü̃gümaã meã pemaxẽxü̃ rü namaã na iperüngüxmüxü̃ca̱x i guxü̃guma! 19Pa Chaueneẽgü ya Pexü̃ Changechaü̃güxe, tama name i pegütama pexütanü ega texé ṯacü rü chixexü̃ pemaã ü̱xgu. Natürü name nixĩ i Tupaname̱xẽgu penaxü i ngẽma na nüma napoxcuãxü̃ca̱x. Erü Tupanaãrü ore i ümatüxü̃wa rü ñanagürü: “Rü cho̱xme̱xwa nangẽxma na duü̃xü̃güxü̃ chapoxcuxü̃ i norü chixexü̃ca̱x. Rü choma tá nüxü̃́ chanaxütanü i ngẽma duü̃xü̃ i chixexü̃ üxü̃”, ñanagürü ya tórü Cori. 20Rü ngẽxguma ṯacü rü chixexü̃ cumaã naxü̱xgu i togü, rü tama name i chixexü̃maã cunataeguxẽẽ. Natürü name nixĩ i nagu quixũ i Tupanaãrü ore i ñaxü̃, “Rü ngẽxguma curü uwanü taiya̱xgu, ¡rü nachibüxẽẽ! Rü ngẽxguma yaṯawaxgu, ¡rü naxaxexẽẽ! Erü ngẽxguma ngẽmaãcü cunaxü̱xgu, rü poraãcü tá cunaxãnexẽẽ”, ñaxü̃. 21Rü ngẽxguma togü chixexü̃ cumaã ü̱xgux, rü name nixĩ i cuxuãẽ na tama chixexü̃gu cunguxü̃ca̱x. Rü name nixĩ na mexü̃ cuxüxü̃ namaã i ngẽma duü̃xü̃. Rü ngẽmaãcü tá icuyanaxoxẽẽ i ngẽma chixexü̃ i cumaã naxüxchaü̃xü̃.


text:
Montagny (CH-FR)
Montagny a l'è un cumün svizzer del distret de Broye, in del Canton Friburgo. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 17.52 km² e in del Dicember 2011 al gh'eva una popolazion de 2083 abitant.
El cumün de Montagny al se tröva a una altitüden de 563 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Corcelles-près-Payerne (VD), Corserey, Léchelles, Noréaz, Payerne (VD), Ponthaux, Prez-vers-Noréaz, Russy, Torny.
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Sit Ufizial (Franzés)


text: 3lach 3lach Raki Tebki Lahbitri, 3lach 3lach Raki Tebki Lhbitri, La7bitri 3lach Tibki, Lahbitri 3lach 3lach Raki Tabki, 3lach Raki Tebki, 3lach 3lach Raki Tebki Lahbitri, Hbitri 3lech Tebki, 3lach 3lach Raki Tebki Hbitri, 3lach 3lach Raki Tebki La7bitri, A3lech A3lech Raki Tebki La7bitri, Lahbitri Alach Tebki, 3lach 3lach Raki Tabki Facebook, 3lach 3lach Raki Tebki Facebook, 3lach 3lach Lahbitri Facebook, Lahbitri 3lech 3lech Tebki, 3lach Tebki, Lhbitri 3lach Tbki, Lahbitri 3lach 3lach Raki Tebki, الحبيطري علاش راكي تبكي, 3alch 3lech Raki Tebki , 3lach 3lach Tebki, علاش علاش راكي تبكي, Lahbitri 3lach 3alch, 3lech 3lech Raki Tebki, Lehbitri (a3lach Tebki), Lahbitr 3lach 3lach Raki, 3lach 3lach Raki Tebki, لحبيطري علاش علاش, Le7bitri 3lech 3lech Raki Tebki, Lhbitri 3lach 3lach Raki Tebki, 3lech 3lech Raki Tebki Hbitri, 3lache 3lache Raki Tbki, Lahbitri 3lach 3lach Tebki, علاش راكي تبكي الحبيطري, الحبيطري علاش علاش راكي تبكي , Lhbitri, W 3lach 3lach Raki Tebki, علاش علاش راكي تبكي لحبيطري, Lhbitri 3lach 3lach Raki Tabki


text:
Vilnius
Vilnius, (vardii anca d'olt nomm da la citaa) a l'è la capitala e la püssée granda citaa da Lituània, cont una povülazzion da 553.904 (1.4milion insema con la contea da Vilnius) in Dicémbru 2005 [1].
Cuntegnüü
Istòria[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Vargün istorian al identifica la citaa con Voruta, una capitala legendària da Mindaugas, incoronaa in 1253 comè Rei da Lithuània. La citaa a l'è menzionada in font scrivüd in 1323 ind i Lètar dal grandüca Gediminas, ch'iè stad mandad a di citaa Tudesch e i invitava i comünitaa Tudeesch e Giüdée a sa stabilí in la capitala. In 1387, la citaa la vegn assignada i drecc da citaa par Jogaila, vün di sübsequent dal Gediminas.
Intra 1503 e 1522 la citaa la vegn incircolada con di mür ch'i eva növ acess e trè tor. Vilnius la rivava al pich dal sò desenvilüpament sòta ul regn dal Sigismund August, ch'al möv la so curt a là in 1544. Ind i sécol sübsequent, Vilnius la deventa una citaa constantament cressent e sa desenvilüpant. Chesta cressüda a l'era devüda in part a l'establissment da l'Üniversitaa da Vilnius pal rei Stephen Bathory in 1579. L'üniversitaa sa la desenvilüpa prest in vün di püssée important céntar cültüraj e sientífich da la reson e ul püssée notàbel céntar sientífich da la commünitaa Polonesa-Lituaniana. I activitaa social, polítich e econòmich i era in pien gir in la citaa. In 1769, ul Cimiteri Rasos, vün di püsée andegh cimiteri suravivent da la citaa, al vegn fondaa. Pendent ul sò ràpid desenvilüpament, la citaa la vegn derva ai migrant de fö e fina dapress da l'esteriur dal Grandücaa da Lituània. Cada grupp al feva la sò ünica contribüzzion a la vita da la citaa e i art, ul comers e la sienza i propserava. Dürant la guèra Rüsso-Polonesa (1654-1667) la citaa a la vegniva ocüpada par la Rüssia per püssée d'agn. La citaa la vegniva pijada e brüsada, e la so povülazzion massacrada. La citaa la perdeva ul sò momentum per fisc agn, però la povülazzion la taché amò a cress, e al comenzament dal 19ein sécol i abitant da la citaa i rivava a 200.000, fent-en vün di cénter püssée larg in Nòrd Europa.
Dapress de la Terza partizzion da la comünitaa Rüsso-Polonesa in 1795, Vilnius la vegniva annessada par Russia e la deventava la capitala d'una guberniya. Pendent l'ocüpazzion Rüssa i mür da la citaa i vegniva traa giü, e, in 1805, noma la Porta da l'auba la restava in pée. In 1812 la citaa a l'era ocüpada pal Napoleon in la sò rüsada vers Moscova. Sigütant la rebelion da Giné da 1831, l'üniversitaa da Vilnius la vegniva sarada sü e la repression Rüssa la fermava ul desenvilüpament da la citaa. Dürant la rebelion da Giné da 1863 di combatt pesant i sa passa par la citaa, dürament pacificaa pal Mikhail Muravyov, nominaa La cadena par la popülazzion, par via da l'òlt nümar d'esecüzzion ch'al eva faa sü. Dapress i rebelion, tüti i libertaa civil i vegniva retirad e l'üsasg da la lengua Polonesa [2]bandii.
Pendent la Prima guèra mondiala, Vilnius — compagn ul rest da la Lituània — la vegniva ocüpada par Germagna da 1915 fina a 1918. L' Att da restorazzion da l'independenza da Lituània al vegniva proclamaa in la citaa al 16 da Fevrée, 1918. Dopu la retirada di forz Germànich, i forz Lituanian i vegniva rüsad indrée par i avanzant forz d'ocüpazzion Rüss. Vilnius la passva da man püssée da völt: par un zichinin a l'era sota controll di ünitaa d'auto-defensa Polones, ch'i voreva mia la citaa vess ocüpada par i Bolscevich. Pöö l'armada Polonesa la regagné ul controll, e i Soviétich amò. Par unzich dopu la so desfada in la Bataja da Varsòvia (1920), la'rmada rossa in retirada la dava indrée la citaa a la Lituània col signá un trataa da paas ul 07 12 1920. La Pològna apó la recognosseva Vilnius e la rreson compagn part da Lituània col Trataa da Suwalki, signaa ul 07 10 1920 ([Image:Border-Lithuania-Poland-1919-1939.svg]). Da tüta manera, ul 09 10 da l'istess an, l'armada Polonesa sota ol general Lucjan Żeligowski la ropmé ul trataa e la ciapé Vilnius dapress un colp fizzius. La citaa e i sò vesinasg i vegniva proclamaa un separaa stat da Lituània centrala (Vidurio Lietuvos Respublika).
Ul 20 Fevrée da 1922 l'intrega àrea la vegniva fada part da Pologna, con Vilnius capitala da la Wilno Voivodship (Wilno essent ul nomm da Vilnius in Polones).
Ul governament Lituanian al sa mové a una capitala temporària, Kaunas, e al disé che la Pologna l'eva ocüpaa e anessaa Vilnius illegalament e i relazzion diplomàtich intra Lituània e Pologna i vegniva rompüd usca al 1938. I Polones e i Giüdée i feva sü la magioritaa da la povülazzion da Vilnius, cont una pita minoritaa da noma ul 0.8%.
Intal temp da mezz, la citaa, per una oltra völta in la sò istòria, la godé d'una períoda da desenvilüpament dinàmica. L'üniversitaa la vegniva rederva sota ul nomm da Üniversitaa Stefan Batory e l'infrastrüctüra da la citaa la vegniva significantament amejurada. In 1931, la citaa la gh'eva 195.000 abitant, fent-en la cinquena citaa püssée larga in Pologna. Vargün Lituanian al dispüta chesta pitüra da la cressüda ecomòmica e al fa notá che ul standard da vita al era considerabelment inferiur che mia int oltri part da Lituània.
Nant drée al protocoll secrett dal Patt Molotov-Ribbentrop, ul 19 Setembru Vilnius la vegniva ciapad e anessada par l'Ünion Soviétiga. Al 10 10 1939, dapress un ultimatum, ul governament Lituanian al aceptava la presenza da baas militar Soviétigh in scambi da la restorazzion da la citaa a la Lituània. Malgraa ul process da transferiment da la capitala da Kaunas a Vilnius al comenzass sübit dapress, tüta la Lituània la vegniva ocüpada par l'Ünion Soviétiga in Giügn 1940, prüma che ul transfer al füdess completaa. Un növ governament comünista al era instalaa, con Vilnius capiala da la növa RSS Lituaniana. Fin a 40.000 inabitant da la citaa i vegniva arestaa e mandaa int i gulag intal est delons da l'Ünion Soviétiga.
In giügn 1941, la citaa la vegniva ciapada par la Germagna. Dü ghettos i vegniva faa sü in la citaa vècia per la larga povülazzion Giüdéa; ul püssée piscinin al vegniva liquidaa in Otóbar. Ul püssée largh a düré fin a 1943, malgraa la sò povülazzion la füdess regülarament decimada in chij ch'i era nöd comè Aktionen. Un falii solevament dal ghetto ul 01 09 organisaa par l' Fareinigte Partizaner Organizacje al vegné sigütaa par la destrüzzion completa dal ghetto. Apröv ul 95% da la povülazzion Giüdéa da la citaa la vegné trada giò par i ünitaa Alemand e i sò colaboradur locaj, fisc da lur in Paneriai, apröf 10 km daspus dal céntar vecc da la citaa.
In lüj 1944 Vilnius la vegniva ciapada amò par l'armada Soviétiga. Ul NKVD al arestava i soldaa Polones. Vilnius al era incorporaa in l'Ünion Soviétiga. compagn capitala da la RSS Lituaniana imediadament dapress. Sübit dopu la Segonda guèra mondiala, un largh nümer da Polones al vegniva espülsaa da la Lituània ocüpada vers la Pologna. Acoblaa con la migrazzion di Lituanian in Vilnius, chest desenvilüpament al resültava in un canbi in la fàbrica demogràfica da la citaa.
Ul 11 da Marz 1990, ul consèj süpremm da la RSS Lituaniana al nunziava la sò independenza da la Ünion Soviétiga e al restorava l'indipendenta Repübliga da Lituània. I Soviétigh i respondeva ul növ da Giné mandant di trupp. Ul 13 01, pendent l'Atacch Soviétigh a l'edifizzi da la Television e Radio da stat, quatòrdas civilian i vegniva traa giò e püssée da 700 seriament ingiüriaa. L'Ünion Soviétiga la recognussiva l'indipendenza da la Lituània in Avost 1991.
Dapress da alura, Vilnius sa l'à rapidament tranformaa int una atent a scancelá ul sò passaa Soviétigh e la citaa a l'à emergii compagn una citaa moderna Europeana. Fisc di sò vecc construzzion i è staa renovelaa e una àrea comerzala e finanzera a l'è in desenvilüpament, espetada deventá ul principal distrecc administrativ sül costaa Nòrd da la flümm Neris. Chesta àrea la töö dent spazzi residenzial e al detaj, con l'edifizzi da la münicipalitaa e la moderna Tur Europa, 129m olta.
In 2009, Vilnius la sarà la capitala Europeana da la cültüra.
Geugrafía e clima[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Vilnius a l'è sitüaa in Südèst Lituània (54°41′N 25°17′E), a la conflüenza da la flümm Vilnia e Neris.
La locazzion mia centrala da la citaa la pöl vess atribüida al canbiament int i confin da la nazzion al cors di sécoj; Vilnius al era, una völta, anca ul céntar geogràfic dal Gradücaa da Lituània.
Vilnius al è 312 km da la Mar Bàltica, e Klaipėda, ul principal port da mar. Vilnius al è conetaa par autopist a d'olt citaa magiur Lituaniann, compagn Kaunas (102 km), Šiauliai (214 km) and Panevėžys.
L'àrea corent da Vilnius a l'è 402 km quadraa. I edifizzi i cövar 20.2% da la citaa e in la restanta àrea, ul verd (43.9%) e aigua (2.1) i prevar.
Il climaa da Vilnius al è transizzional intra continental e oceànich. La temperadüra mediana anüala a l'è da +6.1 °C (43°F); in Giné la temperadüra mediana a l'è da −4.9 °C (23 °F), in Lüj +17.0 °C (62.6 °F). La precipitazzion mediana a l'è da apröf 661 milímetar par an.
I estad i pöö vess cald, cun temperadür sura 30 °C e i ivern frecc (anca -25 °C). I flümm e i lagh i giazza in chesta períoda da l'an.
Demogràfiga[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
In acordi al census 2001 par l'ufizzi resonal da stadístiga da Vilnius, al gh'era 542.287 inabitant in la münicipalitaa: 57.8% da Lituanian, 14% da Rüssian, 4.0% da Belarüssian e 0.5% da Giüdée.
Tourism[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Vilnius al è una citaa cosmopolitana con divers architetür. I a püssée da 40 gees; restaurants, hotel e müsée i s'à desenvilüpaa daspus che Lituània a l'à declaraa l'independenza e i gióan da Vilnius i è drée a fá sü una repütazzion da citaa opsitala.
Cume un graan nümër de citaa de l'Etaa de Mèzz, Vílnius la s'è svilüpada intùrn al Münissipi.
La Citaa vecia da Vilnius, ul cénter istòrich, al è vün di püssée largh in Europa (3.6 km²). I püssée valüàbel sitt istòrich e cültüral i è concentraa chí. I edifizzi da la citaa vecia (i en gh'è apröv 1500) i è staa faa sü al lungh da sécoj, creant un spléndid mélange da diferent stil architectüraj. Malgraa Vilnius la sia cognossüda comè citaa baròca, i gh'è di esempi da Gòtic, Renassenza e d'olt stil. I principal vist da la citaa i è ul Castell da Gediminas e la plazza da la Catedrala, símboj da la capitala. La citaa vecia da Vilnius la fa part dal patrimoni monidal da l'UNESCO.
Economia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Vilnius al è ul magiur cénter comerzal da Lituània e vün di püssée largh int i stat Bàltich. Malgraa al faga sü noma ul 15% da la povülazzion Lituaniana, al génera aprossimadament ul 35% dal prodüit interiur gross (PIG) www.vilnius.lt/new/en/investicijos.php.
Religion[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Vilnius al è mültireligius e mülticültüral.
A la fin dal 19ein sécol ul nümer da sinagòg al feva püssée da 100[3].
Subdivisions[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La citaa da Vilnius a l'è fada sü da 20 elderat:
- Verkiai — al töö dent Baltupiai, Jeruzalė, Santariškės, Balsiai, Visoriai
- Antakalnis — al töö dent Valakupiai, Turniškės, Dvarčionys
- Pašilaičiai — al töö dent Tarandė
- Fabijoniškės — al töö dent Bajorai
- Pilaitė
- Justiniškės
- Viršuliškės
- Šeškinė
- Šnipiškės
- Žirmūnai — al töö dent Šiaurės miestelis
- Karoliniškės
- Žvėrynas
- Grigiškės — una citaa separada, tòlta dent la münicipalitaa da Vilnius
- Lazdynai
- Vilkpėdė — al töö dent Vingis parch
- Naujamiestis — al töö dent bus and train stations
- Senamiestis (Old Town) — al töö dent Užupis
- Naujoji Vilnia — al töö dent Pavilnys, Pūčkoriai
- Paneriai — al töö dent Trakų Vokė, Gariūnai
- Naujininkai — al töö dent Kirtimai, Salininkai, Vilnius International Airport
- Rasos — al töö dent Belmontas, Markučiai
Nòot e riferimeent[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Nümar da povülazzion per contea, citaa e münicipalitaa | Statistics Lithuania © Departament da Statística dal Governament da la Repüblica da Lituània. Access 02 05 2006.
- ↑ Egidijus Aleksandravičius, Antanas Kulakauskas; Carų valdžioje: Lietuva XIX amžiuje ("Lithuania under the reign of Czars in 19th century"); Baltos lankos, Vilnius 1996. Polish translation: Pod władzą carów: Litwa w XIX wieku, Universitas, Kraków 2003, page 90, ISBN 83-7052-543-1
- ↑ The Great Synagogue of Vilnius Ul Müsee Giudee Stataal Gaon da Vílnius
Liamm da fö[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- vista WikiSàtelit da Vílnius a WikiMapia
- Guida offizziala da la citaa
- Vita a Vílnius
- Vílnius Info - Adressari bàsic con locazzion e segnasitt dal Google Earth
- Legenda apröv la fondazzion da Vílnius
- TripVilnius - 196 pitür da Vílnius


text:
Kazakistan
El Kazakistan (ҚaзaқcTaH in kazach) a l'è un paes de l'Asia.
A l'è tacaa a la Rüssia, a la Cina, a l'Uzbekistan, al Kirghizistan e al Turkmenistan.
La capital a l'è Astana.
Al gh'ha una süperfiss de 2.717.300 km² e una pupulaziun de pressapoch 15.200.000 abitant.
Urganizaziun pulitiga[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El Kazakistan (nom ufizial: ҚaзaқcTaH Pecпyблиkacы) a l'è una repübliga.
El president a l'è el Nursultan Nazarbaev (del 1991).
El prim minister a l'è el Karim Masimov (del 2007).


text:
La casa del sorriso
La casa del sorriso (La cà dal surìś) 'l è na cumèdia dramàtica itagliàna dal 1991 ad Marco Ferreri ch'l'à vins 'l Òrs 'd òr a la 41śma edisiòṅ dal Fèstival ad Berlîn c'n al pùblic ch'al fisćiàva e Ferreri ch'al dgiva «Fisćiâ, fisćiâ pur che mè a m divertìs!».
L'è anc stada numinàda par vìnsar quàtar David ad Dunatèl e dū Nàstar 'd Argìnt ma la n à purtâ a cà gnint.
Sunt
La Giovanna Bottini (Lucia Vasini), armàśa védva ad sò marè Alberto e cun dū ragasōli da tiràr sù, la manda la màdar dal mòrt, la śvedéśa ex "miss surìś" Adelina (Ingrid Thulin), in 'n uspìsi rumagnōl par vèć ciamâ “La cà dal surìś”. La gh fà vénd'r anc al sò apartamènt in manéra ad gòd'r-'s in paś i sènt-a-ssanta migliòṅ ad franc dl'asicurasiòṅ.
La nóna la dvènta amìga 'd 'n óm cal viṿ anca lò in dla cà prutèta ch'l è spuśâ cun n'ungheréśa, l’Esmeralda (Elisabeth Kaza). Chi lò al gh'à ssanta-sinc an, al s ciàma Andrea (Dado Ruspoli), dit “al mìstar”, e al sà sunàr la chitàra africàna. C'n al pasàr dal tèmp i dū i dvènt'n amànt e i tàc'n anc a far 'l amōr in dla sò cambra e in na roulotte pituràda cuma na langória ch'l à tòlt in prèst da di sò amìg africàṅ.
Quànd gl'infarméri i capìsan ch'la fà la spurcaciòna, par dispèt i gh lōgan la dintéra. L’Adelina la s vargóggna dimóndi e la dmanda di bèsi a sò nōra par cumpràr-an n'atra ma chi lē la n in vōl savér. Alóra la dóna la s in mét una c'n i dènt ad Dràcula.


text:
Brittnau
Brittnau a l'è un cumün svizzer del distret de Zofingen. in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch 3 652 abitant e una süperfiss de 13.67 km², e al se tröva a una altitüden de 450 meter sura al livel del mar.
El cumün de Brittnau a l'è tacaa ai cumün de Murgenthal, Pfaffnau (LU), Reiden (LU), Strengelbach, Vordemwald, Wikon (LU), Zofingen.
El cumün el comprend anca i frazion de:
- Bergacker
- Bösenwil
- Bötschishalden
- Fennern
- Geissbach
- Leidenberg
- Liebigen
- Mättenwil
- Schulerslehn
- Sennhof
- Rossweid
- Weilern Grod
- Wilacker
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Brittnau in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.


text:
2000
Avenimeent[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- 06 05 - València (Catalunya): sa ga al celebra la prima truvada da assessuur (Cat. regidor) di Paées Catalan.
- 30 11 - Pariis (la Francja): la UNESCO la declara la citaa da Tarragona e ul Palmeral d'Elx Patrimoni da la Ümanitaa.
- 03 03 - Santiago (Cili): Augusto Pinochet ga al riva dapress da vess gjüdegaa a Lundra acüsaa da crímen cuntra la ümanitaa.
- 26 03 - Rüssia: sa ga i célebra elezziun presidenziaal: Vladimir Putin al n'è scernii presideent.
- 22 07 - Madrid (Spagna): ul Cungress Federaal d'úrden 35 dal PSOE al scerniss Segretari generaal José Luis Rodríguez Zapatero.
- 25 07 - Pariis (Francja): 113 personn i möör in sa fracassá un Concorde d'Air France cura ch'al era drée a levá-ss sü dal aeropoort da Roissy-Charles da Gaulle.
- 28 09 - Palestina: ga la scumenza la Segunda intifada dapress che Ariel Sharon al vísita la Splanada di Muscheet da Gerüsalemm.
- 30 12 - Manila (i Filipinn): ga i s·cjopa una séria da buump ch'i ga causa 22 moort e un centinara da ferii.
Nassimeent[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Necrulogi[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- 22 01 - Barcelona: Xavier Turull e Creixell, cumpusituur e viulinista Catalan (n. 1922).
- 04 02 - Barcelona: Joan Camprubí e Alemany, cugnussüü cuma Joan Capri, atuur e munulughista Catalan (n. 1917).
- 07 05 - Barcelona: Avel·lí Artís e Gener, cugnussüü cuma Tísner, scrituur, periudista e militaar Catalan (n. 1912).
- 21 11 - Barcelona: Ernest Lluch, pulítegh e ecunumista Catalan, sassinaa par ETA (n. 1937).
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.


text: 1Rü wüxicana wüxi ga nachicawa nayumüxẽ ga Ngechuchu. Rü yexguma nüxü̃ nachauxgu, rü wüxi ga norü ngúexü̃ rü ñanagürü nüxü̃: —Pa Corix ¡toxü̃ nangúexẽẽ na ñuxãcü tayumüxẽgüxü̃, yema Cuáü̃ ga baiü̃xẽẽruü̃ norü ngúexü̃güxü̃ nangúexẽẽxü̃rüü̃! —ñanagürü. 2Rü Ngechuchu ñanagürü nüxü̃: —Rü ngẽxguma peyumüxẽgügu rü ñaperügügü tá: “Pa Tonatü ya Daxũgucüx, rü aixcüma Üünecü quixĩ i cumax. ¡Rü núma naxũ na torü ãẽ̱xgacü quiĩxü̃ca̱x! Rü tanaxwa̱xe i curü ngúchaü̃ na naxügüxü̃ i duü̃xü̃gü i ñoma i naãnewa, ngẽma daxũguxü̃ i naãnewa na curü ngúchaü̃ ínaxügüxü̃rüü̃. 3¡Rü toxna naxã i torü õna i wüxichigü i ngunexü̃ca̱x ixĩxü̃! 4¡Rü toxü̃́ nüxü̃ nangechaü̃ i torü pecadugü, erü toma rü ta tüxü̃́ nüxü̃ tangechaü̃ ya guxãma ya yíxema chixri tomaã chopetüxe! ¡Rü tãxṹ i ṯacü rü chixexü̃pe̱xewa toxü̃ cuwogüxü̃ na tama nagu tayixü̃ca̱x!” ñanagürü. 5Rü ñanagürü ta ga Ngechuchu: —Ngẽxguma chi wüxie i pema rü tüxü̃́ nangẽmaxgu i wüxi i tümamücü, rü chi ngãxü̃cüü napatawa taxũxgu rü ñatagügu nüxü̃: “Pa Chomücüx, ¡tomaẽ̱xpü̱x i pãũ choxna naxã! 6—Erü wüxi i chomücü rü yaxü̃wa ne naxũ, rü ngexwacax chopatawa nangu. Rü choma rü changearü õnaã̱x, rü taxuü̃maãma chanachibüxẽẽẽ́ga”, ñatagügu. 7—Rü ngẽma tümamücü i napatawa ngẽxmaxü̃, rü chi tüxü̃ nangãü̃xgu rü ñaxgu: “¡Tãxṹ i choxü̃ cuchixewexü̃! Chorü ĩã̱x rü marü narüwãxta, rü choma rü chauxacügü rü ngürücarewa tangẽxmagü. Rü ngẽmaca̱x taxucürüwa ícharüda na ṯacü cuxna na chaxãxü̃ca̱x”, ñaxgu chi tüxü̃. 8—Rü pemaã nüxü̃ chixu, rü ngẽma na tümamücü yiĩxü̃ca̱x rü tãũtáma ínarüda na ṯacü tüxna naxãxü̃ca̱x. Natürü tá ínarüda na tama tanachixeweechaxü̃ca̱x, rü tá tüxna nanaxã i guxü̃ma i ṯacü i tanaxwa̱xexü̃. 9—Rü ngẽmaca̱x pemaã nüxü̃ chixu rü, ¡Naxca̱x ípec̱a rü Tupana rü tá pexna nanaxã! ¡Rü Tupanaca̱x peda̱u̱x rü tá nüxü̃ ipeyangau! ¡Rü ĩã̱xwa: Tu tu tu ñapegü, rü tá pexca̱x niwãxna i ĩã̱x! 10—Erü guxãma ya yíxema naxca̱x íc̱axe rü tanayaxu, rü guxãma ya naxca̱x dauxe rü nüxü̃ itayangau. Rü guxãma ya ĩã̱xwa: Tu tu tu ñagüxe, rü tümaca̱x tá niwãxna i ĩã̱x. 11—¿Rü ñuxãcü i wüxi i pema na papagü piĩxü̃ rü penena penaxãxü̃ ya wüxi ya nuta ega pãũca̱x pexna nacaxgu, rü e̱xna wüxi i ãxtape ega choxnica̱x pexna nacaxgu? 12—¿Rü texé i petanüwa rü penena penaxã i tuxchinawe ega wüxi ya otacharaü̃ca̱x pexna nacaxgu? 13—Rü ngẽma pema na pichixecümachiréxü̃ natürü nüxü̃ pecua̱x na ñuxãcü mexü̃ i ãmare pexacügüna na pexãxü̃, rü pemaã nüxü̃ chixu rü Penatü ya Daxũgucü rü perü yexera tá nixĩ na pexna mexü̃ naxãxü̃. Rü guxãma ya yíxema Tupanaxü̃tawa Naãẽ i Üünexü̃ca̱x íc̱axe, rü tá tüxna nanaxã —ñanagürü ga Ngechuchu. 14Rü Ngechuchu ínanata̱xüchi ga wüxi ga ṉg̱oxo ga wüxi ga yatüxü̃ ngegaxẽẽxü̃. Rü yexguma ínaxũü̃xgu ga yema ṉg̱oxo rü guma yatü rü nidexa. Rü guxü̃ma ga duü̃xü̃gü rü naḇaixãchiãẽgü ga yexguma yemaxü̃ nadaugügu. 15Natürü ñuxre ga duü̃xü̃gü rü ñanagürügü: —Ñaã yatü i Ngechuchu, rü Bechebú i ṉg̱oxogüarü ãẽ̱xgacüarü poramaã nixĩ i ínanawoxü̃ãxü̃ i ṉg̱oxogü —ñanagürügü. 16Natürü ga togü rü nüxü̃ naxügüchaü̃, rü yemaca̱x naxca̱x ínacagü ga nüxü̃ na nawéaxü̃ ga wüxi ga cua̱xruü̃ ga daxũcü̱̃ã̱x na yemawa nüxü̃ nacua̱xgüxü̃ca̱x rü ngoxi aixcüma Cristu yiĩ. 17Natürü nüma ga Ngechuchu rü nüxü̃ nacua̱xama ga ṯacügu na naxĩnüẽxü̃, rü yemaca̱x ñanagürü nüxü̃: —Ngẽxguma chi wüxi i nachiü̃ãnecü̱̃ã̱x i duü̃xü̃gü nügü itoyegu rü nügütanüwa chitama nügü nadaixgu, rü nügü chitama nagu̱xẽẽ. Rü ngẽxguma chi wüxi ya ĩcü̱̃ã̱x nügümaã nuẽẽchagu rü nügü nadaixgu, rü nügü chitama nagu̱xẽẽ. 18—¿Rü ngẽxguma chi Chataná nügümaãtama nuxgu, rü nügütama yama̱xgu, rü ñuxãcü chi i ãẽ̱xgacüecha yiĩxü̃? Rü ngẽma ñacharügü i ñu̱xma erü pema choxü̃ pixuxgu rü Bechebúarü poramaã íchanawoxü̃ i ṉg̱oxogü. 19—Natürü ngẽxguma chi Chatanáãrü poramaã íchanawoxü̃gu i ṉg̱oxogü, rü perü ngúexü̃gü rü chita Chatanáãrü poramaã ínanawoxü̃ i ṉg̱oxogü. Rü ngẽmawa meã nüxü̃ tacua̱x na pema rü ípetüexü̃. 20—Natürü pemaã nüxü̃ chixu rü aixcüma Tupanaãrü poramaã nixĩ i íchanawoxü̃xü̃ i ṉg̱oxogü. Rü ngẽmawa pexü̃ nüxü̃ chacua̱xẽẽ na núma petanüwa nanguxü̃ ya Tupana na ãẽ̱xgacü yiĩxü̃ca̱x. 21—Rü ngẽxguma wüxi ya yatü ya poracü rü meãma nügü naxüxnegu rü nüxna nada̱u̱xgu ya napata, rü taxúetáma naxca̱x tangĩ̱x i norü ngẽmaxü̃ i napatawa ngẽxmaxü̃. 22—Natürü ngẽxguma ínanguxgu i to i yatü i nüxü̃ rüporamaẽxü̃, rü nüxü̃ nayexeragu, rü tá nüxna nanapuxü̃ ya naxne ya nügü namaã ínaporaãxü̃ne, rü tá nüxna nanapuxü̃ i guxü̃ma i norü ngẽmaxü̃, rü tá nayana. 23—Yíxema tama choxü̃ ngechaü̃xẽ rü chauxchi taxai. Rü yíxema tama choxü̃ rüngü̃xẽẽ́xẽ na Tupanaca̱x tayagagüxü̃ i duü̃xü̃gü rü chauxchawa tanangianexẽẽ. 24—Rü ngẽxguma wüxi i ṉg̱oxo rü wüxi ya yatüwa ínaxũü̃xgu, rü dauxchitagu nanañaãne, rü naxca̱x nadau na ngextá na nangü̃xü̃. Rü ngẽxguma taxuguma nangü̃ẽ́gagu, rü nügü ínicua̱x rü ñanagürü: “Maneca naxca̱x tá chataegu ya yima yatü ga noxri nawa íchaxũxũchirécü”, ñanagürü. 25—Rü ngẽxguma nataegugu, rü yima yatüxü̃ inayangau na ñoma wüxi ya ĩ ya mexẽẽ́ne rü meã nabixichinerüü̃ na yiĩxü̃. 26—Rü ínixũ rü naxca̱x nayadau i to i 7 i ṉg̱oxogü i norü yexera i chixexü̃. Rü guxü̃ma i ngẽma ṉg̱oxogü rü wüxigu yima yatügu nachocu, rü ngẽxma naxãchiü̃gü. Rü ngẽxguma ya yima yatü rü noxriarü yexera nachixe —ñanagürü. 27Rü yemaxü̃ íyaxuyane, rü wüxi ga ngecü rü duü̃xü̃gütanüwa tagaãcü ngĩgürügü: —Tataãẽ ya yíxema tügüanüwa cuxü̃ yaxẽẽ́xẽ rü tügü nixü̃wa cuxü̃ maĩxẽ —ngĩgürügü. 28Natürü ga Ngechuchu rü ñanagürü: —Yexeraãcü tataãẽ ya yíxema nüxü̃ ĩnüxẽ i Tupanaãrü ore rü naga ĩnüxẽ —ñanagürü. 29Rü nimuẽtanü ga duü̃xü̃gü ga Ngechuchuxü̃tawa ngutaque̱xegüxü̃. Rü inanaxügü ga Ngechuchu ga namaã na yadexaxü̃. Rü ñanagürü: —Ñaã duü̃xü̃gü i ñomaü̃cüü maxẽxü̃ rü nichixecüma. Rü naxca̱x ínacagü i wüxi i cua̱xruü̃ i mexü̃ i Tupanaãrü poramaã üxü̃. Natürü Tupana rü wüxixicatama i cua̱xruü̃ tá nüxü̃ nawe̱x. Rü ngẽma nixĩ i cua̱xruü̃ ga Tupanaãrü orearü uruü̃ ga Yonáwa duü̃xü̃güxü̃ nawéxü̃ na nüxü̃ nacua̱xgüxü̃ca̱x na aixcüma Tupana yiĩxü̃ ga guma yéma namucü. 30—Rü yexgumarüü̃ ga Yoná rü wüxi ga cua̱xruü̃ nixĩ naxca̱x ga Nínibecü̱̃ã̱x ga duü̃xü̃gü, rü ngẽxgumarüü̃ tá ta nixĩ ya Tupana Nane ya duü̃xü̃xü̃ ixĩcü na wüxi i cua̱xruü̃ tá yiĩxü̃ naxca̱x i ñomaü̃cüü maxẽxü̃ i duü̃xü̃gü. 31—Rü ngẽxguma naãneãrü gu̱xgu rü Tupana rü ñomaü̃cüü maxẽxü̃ i duü̃xü̃güna naca̱xgu i norü pecaduchigaca̱x, rü ngĩma ga nuxcümaü̃cü ga Chabaaneãrü ãẽ̱xgacü tá íirüda rü tá íinaxuaxü̃ i ñomaü̃cüü maxẽxü̃ i duü̃xü̃gü. Yerü ngĩma rü yaxü̃waxüchi ne ixũ ga na ãẽ̱xgacü ga Charumóũxü̃ naxĩnüxü̃ca̱x ga ñuxãcü poraãcü nüxü̃ na nacua̱xüchixü̃. Natürü ñu̱xma nuã petanüwa nangẽxma i wüxi i Charumóũãrü yexera ixĩcü. 32—Rü ngẽxguma naãneãrü gu̱xgu rü Tupana rü ñomaü̃cüü maxẽxü̃ i duü̃xü̃güna naca̱xgu norü pecaduchigaca̱x, rü nuxcümaü̃güxü̃ ga Nínibecü̱̃ã̱x ga duü̃xü̃gü rü tá ínarüdagü rü tá ínanaxuaxü̃gü i ñomaü̃cüü maxẽxü̃ i duü̃xü̃gü. Yerü nümagü ga Nínibecü̱̃ã̱xgü ga duü̃xü̃gü rü nüxü̃ narüxoe ga nacümagü ga chixexü̃ ga yexguma Yoná namaã nüxü̃ ixuxgu ga Tupanaãrü ore. Natürü ñu̱xma nuã petanüwa nangẽxma i wüxi i Yonáãrü yexera ixĩxü̃. 33—Taxúema wüxi i omüwa tanangixichi rü ñu̱xũchi itayacu̱x rü e̱xna ṯacütüü̃gu tayaxücuchi. Natürü norü üchicaü̃gu tanaxünagü na ngẽ́ma tüxü̃ nabaxixü̃ca̱x ya yíxema duü̃xẽgü ya yima ĩgu chocuxe. 34—Cuxetügü rü ñoma wüxi i omürüü̃ nixĩ i cuxuneca̱x. Rü ngẽxguma ngẽma Tupana cuxü̃́ naxwa̱xexü̃ca̱x cuda̱u̱xgu, rü guxü̃ma i curü maxü̃ rü name. Natürü ngẽxguma ñoma i naãneãrü ngúchaü̃ca̱x cuda̱u̱xgu, rü guxü̃ma i curü maxü̃ rü chixexü̃wa nangẽxma. 35—¡Meã cugüna nadau na tama ẽãnexü̃xü̃ nanguxuchixü̃ca̱x i ngẽma ore i mexü̃ i cuxü̃́ ngẽxmaxü̃, i ñoma wüxi i omürüü̃ ixĩxü̃! 36—Ngẽxguma chi guxü̃ i curü maxü̃wa nangẽxmagu i Tupanaãrü ngóonexü̃ rü taxuwama nachixe̱xgu i curü maxü̃, rü meã chi nüxü̃ cucua̱x i Tupanaãrü ngúchaü̃ ñoma wüxi i omü i cuxü̃ baxixü̃rüü̃ —ñanagürü. 37Rü yexguma nüxü̃ nachauxgu ga na yadexaxü̃ ga Ngechuchu rü wüxi ga Parichéu nüxna naxu ga napatawa na yachibüxü̃ca̱x. Rü yema Parichéupatawa naxũ, rü norü mechaxü̃tawa nayarüto na nachibüxü̃ca̱x. 38Rü yema Parichéu rü naḇaixãchiãẽ ga yexguma Ngechuchuxü̃ nada̱u̱xgu na tama Tupanaca̱x nayauxme̱xiraãcüma na nachibüxü̃ yema Moĩchéarü mugü nüxü̃ ixuxü̃rüü̃. 39Natürü nüma ga Cori ga Ngechuchu rü ñanagürü nüxü̃: —Pema i Parichéugü rü ñoma pochiyu rü poratu i düxétüwaxicatama iyaxuxü̃rüü̃ pixĩgü, erü perü aixepewa i perü ĩnüwa rü nagu perüxĩnüẽ i chixexü̃ rü ñuxãcü naxca̱x na pengĩ́xü̃. 40—Pa Naẽchitamare Maxẽxü̃x, ¿tama e̱xna nüxü̃ pecua̱x na guma Tupana ga naxücü i ngẽma tórü düxétüxü̃newa ngẽxmaxü̃, rü gumatama yiĩxü̃ ga naxücü ga tórü maxü̃ i tórü aixepewa ngẽxmaxü̃? 41—Rü name nixĩ i Tupanana penaxã i perü maxü̃ na aixcüma naxca̱x pemaxẽxü̃ca̱x. Rü ngẽmaãcü tá pime i guxü̃wama. 42—Natürü wüxi i ngechaü̃ nixĩ i pexca̱x, Pa Parichéugüx, erü pema rü perü ngẽmaxü̃wa rü meã Tupanana penaxã i ngẽma noxrü ixĩxü̃, natürü perü maxü̃wa rü tama aixcüma naga pexĩnüẽ rü tama nüxü̃ pengechaü̃. Rü marü name na perü ngẽmaxü̃wa Tupanana penaxãxü̃ i ngẽma noxrü ixĩxü̃. Natürü perü maxü̃wa rü ta penaxwa̱xe i meã naga na pexĩnüẽxü̃ rü nüxü̃ na pengechaü̃xü̃. 43—Rü wüxi i ngechaü̃ nixĩ i pexca̱x, Pa Parichéugüx, erü pema rü pexü̃́ nangúchaü̃ i ãẽ̱xgacüchicagüwa na perütogüxü̃ i ngutaque̱xepataü̃güwa. Rü penaxwa̱xe na ñoma ãẽ̱xgacüxü̃ rümoxẽxü̃rüü̃ na meã pexü̃ namoxẽgüxü̃ i duü̃xü̃gü i cayegüwa. 44—Rü wüxi i ngechaü̃ nixĩ i pexca̱x, erü ñoma yuetamaü̃gü i tama nüxü̃ idauxü̃ i duü̃xü̃gü naẽchitamare naẽ́tüwa chopetüxü̃rüü̃ pixĩgü. Erü woo perü düxétüwa pime, natürü aixepewa i peãẽwa rü poraãcü pichixe —ñanagürü ga Ngechuchu. 45Rü wüxi ga ngúexẽẽruü̃ ga Moĩchéarü mugüwa ngu̱xẽẽtaexü̃, rü Ngechuchuxü̃ nangãxü̃ rü ñanagürü: —Pa Ngúexẽẽruü̃ Pa Ngechuchux, rü ngẽma na ngẽma ñacuxü̃, rü toma rü toãẽwa nangu̱x —ñanagürü. 46Natürü Ngechuchu rü ñanagürü nüxü̃: —Wüxi i ngechaü̃ nixĩ i pexca̱x, Pa Ngúexẽẽruü̃gü i Moĩchéarü Mugüwa Ngu̱xẽẽtaegüxü̃x, erü poraãcü penamu i duü̃xü̃gü na naga naxĩnüẽxü̃ca̱x i ngẽma Moĩchéarü mugü i guxchaxü̃ i pematama bai i írarüwa naga pexĩnüẽchaü̃xü̃. 47—Rü wüxi i ngechaü̃ nixĩ i pexca̱x, erü peyamexẽẽgü i tümamaü̃gü ga guxema nuxcümaü̃güxe ga Tupanaãrü orearü uruü̃gü ga perü o̱xigü tüxü̃ ḏaixe. 48—Rü ngẽmawa nüxü̃ tacua̱x na pema rü ta ipexãgüxü̃ nawa ga yema chixexü̃ ga perü o̱xigü ügüxü̃. Yerü nümagü rü tüxü̃ nadai ga guxema Tupanaãrü orearü uruü̃gü, rü ñu̱xma i pema rü peyamexẽẽgü i tümamaü̃gü. 49—Rü yemaca̱x nixĩ ga Tupana ga ñaxü̃: “Ngẽma duü̃xü̃gütanüwa tá chanamugü i chorü orearü uruü̃gü rü chorü orearü ngeruü̃gü. Natürü ngẽma duü̃xü̃gü i chixexü̃gü rü tá nanadai i nümaxü̃ rü togüxü̃ rü tá nachixewegü rü tá nawe ningẽxü̃tanü”, ñaxü̃ ga Tupana. 50Rü ñanagürü ga Ngechuchu: —Rü pemaã nüxü̃ chixu rü Tupana tá nayapeguãchixẽẽ i pema i ñu̱xma maxẽxẽ erü pema rü ta perü o̱xigücümagu pexĩ. Nümagü rü noxritama naãneãrü ügügumama rü nanadai ga muxü̃ma ga Tupanaãrü orearü uruü̃gü. Rü nüxĩra nayama̱xgü ga Abé rü gumawena nayadaietanü ga muxü̃ma ga togü ñu̱xmata Zacaría ga tupauca ga taxü̃negu yama̱xgüãcüwa nangu. Rü guxü̃ma ga yema orearü uruü̃gü ga perü o̱xigü ḏaixü̃ca̱x rü Tupana tá pexna naca, erü pema rü ta perü o̱xigürüü̃tama pixĩgü rü tama nüxü̃ perüxoechaü̃ i ngẽma chixexü̃ i pexüxü̃. 52—Rü wüxi i ngechaü̃ nixĩ i pexca̱x, Pa Ngúexẽẽruü̃gü i Moĩchéarü Mugüwa Ngu̱xẽẽtaegüxü̃x, erü duü̃xü̃güchaxwa ipeyacu̱x i Tupanaãrü ore i aixcüma ixĩxü̃ i pematama tama pixõgüxü̃. Rü nüxna penachu̱xu i togü i duü̃xü̃gü i aixcüma yaxõgüchaü̃xü̃ na nümagü rü ta tama yaxõgüãxü̃ca̱x —ñanagürü ga Ngechuchu. 53Rü yexguma Ngechuchu yema ñaxgu, rü yema ngúexẽẽruü̃gü ga Moĩchéarü mugüwa ngu̱xẽẽtaegüxü̃ rü yema Parichéugü rü poraãcü Ngechuchumaã nanuẽ. Rü inanaxügü ga nüxna na nacagüexü̃ naxca̱x ga muxü̃ma ga ore ga guxchaxü̃maã na yemaãcü chi nüxü̃ iyangaugüxü̃ca̱x ga ore ga chixexü̃ na yemamaã norü ãẽ̱xgacügüxü̃- tawa Ngechuchuxü̃ íyaxuaxü̃güxü̃ca̱x.


text:
Brasca
La brasca o brasa l'è quell che 'l resta del legn, del carbon o de alter materiai compost de carboni dopo che t'eet pizzaa on foeugh.
La lusiss domà quand che la riva a ona temperadura bella volta, e hinn cald anca dopo che 'l foeugh l'è staa smorzaa. La pò servì per cusinà (per esempi in di barbecue), ma anca per scaldà i cà: la brasca dent a ona brasera la spantega pussee calor che 'l foeugh, e in manera pussee costanta.
La brasca la vegn foeura dopo che 'l foeugh l'ha brusaa on tocch de carburant, e gh'è anmò de l'energia chimega che la pò vess drovada. Despess 'sto mestee 'l suced quand che l'energia chimega la se troeuva inscì dedent al carburant che l'aria l'è minga bona de rivàggh; donca la combustion a l'è in d'ona scala pussee piscinina. Quand che la brasca la finiss de brusà, la vegna scender.
Se gh'è in gir de la brasca anmò pizzada, la pò vess trasportada del vent e la pò fà saltà foeu di incendi.


text:
Châtel
Châtel' l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Abondance, del circondàre (arrondissement) de Thonon-les-Bains e del dipartimènt de l'Alta Savoia. El g'ha 'na popolasiù de 1 183 abitàncc[1], dato agiurnàt al ginee 2011. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 32,19 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 1053 méter a 'na altèsa màsima de 2432 méter s.l.m.
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Mudel:Demografia/Châtel' (FR-74)
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]


text: 1Pa Chaueneẽgüx, ngẽxguma chi texéxü̃ peda̱u̱xgu na ṯacü rü chixexü̃gu tanguxü̃, rü pema na Tupanaãẽ i Üünexü̃ naxwa̱xexü̃ãcüma na pemaxẽxü̃, rü name nixĩ i tüxü̃ pengechaü̃ãcüma tüxü̃ perüngü̃xẽẽ na itayarüwe̱xãchixü̃ca̱x. ¡Natürü pexuãẽgü i wüxichigü, na tama pema rü ta nagu pey̱ixü̃ca̱x i ngẽma chixexü̃! 2¡Rü pegü perüngü̃xẽẽgü i ngẽxguma texé petanüwa guxchaxü̃gü tüxü̃́ ngẽxmagu! Erü ngẽxguma ngẽmaãcü pegü perüngü̃xẽẽgu, rü ngẽmaãcü tá peyanguxẽẽ i ngẽma Cristu pexü̃ muxü̃. 3Rü ngẽxguma texé nagu rüxĩnügu na wüxi i ṯacü tixĩxü̃, rü tügütama tawomüxẽẽ, erü Tupanape̱xewa rü taxuü̃machire̱x tixĩ. 4Rü ngẽmaca̱x i wüxichigü, rü name nixĩ i tügüarü maxü̃tama tangugü. Rü ngẽxguma namexgu i tümaãrü maxü̃, rü tügümaã tátama tataãẽ, rü nataxuma i tü̱xcüü̃ togüarü maxü̃wa tügü tangugüarü maxü̃ã̱x. 5Erü tanaxwa̱xe i wüxichigü na tümaãrü maxü̃natama tadauxü̃ i Tupanape̱xewa. 6Rü yíxema nayaxuxe i ngu̱xẽẽtae i Tupanaãrü orewa rü tanaxwa̱xe na tümaãrü ngu̱xẽẽruü̃maã taṉg̱auxü̃ i nagúxü̃raü̃xü̃ i tümaãrü ngẽmaxü̃gü. 7¡Rü pexuãẽgü na tama ípetüexü̃ca̱x i perü maxü̃wa! Erü taxucürüwa texé Tupanaxü̃ tawomüxẽẽ. Rü yíxema chixexü̃ ǘxe, rü chixexü̃ tá tayaxu. Rü yíxema mexü̃ ǘxe, rü mexü̃ tá nixĩ i tayaxuxü̃. 8Rü yíxema tümaxüneãrü ngúchaü̃ üxe, rü ngẽma tümaxü̃neãrü ngúchaü̃ rü tá yuwa tüxü̃ naga. Natürü yíxema Tupanaãẽ i Üünexü̃ãrü ngúchaü̃ üxe, rü ngẽma Tupanaãẽ i Üünexü̃wa tá tanayaxu i maxü̃ i taguma gúxü̃. 9Rü ngẽmaca̱x tama name na nüxü̃ rüchauexü̃ na mexü̃ ixüexü̃. Erü ngẽxguma chi tama nüxü̃ rüchauegu, rü düxwa mexü̃ tá tayaxu i Tupanaxü̃tawa. 10Rü ngẽmaca̱x ngẽxguma tüxü̃́ nangẽxmagu na ṯacümaã togüxü̃ rüngü̃xẽẽxü̃, rü name nixĩ i guxãxü̃ma tarüngü̃xẽẽ. Natürü yexera tanaxwa̱xegü na nüxü̃ rüngü̃xẽẽgüxü̃ i ngẽma taeneẽgü rü taeya̱xgü i yaxõgüxü̃. 11Rü nuã tá ichanaxügü na chomaxü̃chima cho̱xme̱xmaã pexca̱x chanaxümatüxü̃ i ñaã popera. ¡Rü dücax, nüxü̃ peda̱u̱x i ngẽma choma chaxümatüxü̃ na ñuxãcü natamatüxü̃! 12Rü ngẽma Yudíugü i pexü̃ ngúexẽẽxü̃ na pegü ípewiecha̱xmüpe̱xechiraü̃güxü̃ca̱x, rü ngẽmaãcü pexü̃ namu erü nanataãẽxẽẽgüchaü̃ i ngẽma togü i Yudíugü na tama naxchi naxaiexü̃ca̱x nagagu na Ngechuchu ya Cristu ga curuchagu yucüaxü̃́ na yaxõgüãxü̃. 13Erü woo i nümagü na ínawiü̃cha̱xmüpe̱xechiraü̃xü̃, rü tama nayanguxẽẽ i guxü̃ma i mugü. Natürü nümagü rü nanaxwa̱xegü na pegü ípewiü̃cha̱xmüpe̱xechiraü̃xü̃, na yixcama nügü yacua̱xüü̃güxü̃ca̱x rü togü i Yudíugümaã nüxü̃ na yaxuxü̃ca̱x na pema rü ta naxrüü̃ nagu pexĩxü̃ i ngẽma nuxcümaü̃güxü̃ i mugü. 14Natürü i choma rü chaugü chicua̱xüü̃ erü nüxü̃́ chayaxõ ya tórü Cori ya Ngechuchu ya Cristu ga curuchagu yucü. Rü ngẽmaca̱xicatama nixĩ i chaugü chicua̱xüü̃xü̃. Rü ñu̱xma na Cristu ga curuchagu yucüaxü̃́ chayaxõxü̃, rü marü tama nagu charüxĩnü i ñoma i naãne rü norü ngẽmaxü̃gü. Rü ngẽxgumarüü̃ ta i ñoma i naãne rü marü tama choxü̃ nacuáxchaü̃. 15Erü ngẽxguma Ngechuchu ya Cristuarü duü̃xü̃gü ixĩgügu, rü Tupanape̱xewa rü taxuü̃ma nixĩ i ngẽma na íiwiecha̱xmüpe̱xechiraü̃xü̃ rü e̱xna tama. Natürü ngẽma aixcüma nape̱xewa mexü̃ nixĩ na naxüchicüüxü̃ i tórü maxü̃ na ngexwacaxü̃xü̃ i duü̃xü̃gü ixĩgüxü̃ca̱x. 16Rü Tupanana naxca̱x chaca na pexü̃ nataãẽxẽẽgüxü̃ca̱x rü nüxü̃́ pengechaü̃tümüü̃güxü̃ca̱x i guxãma i pema i aixcüma yanguxẽẽgüxe i ngẽma pemaã nüxü̃ chixuxü̃, rü guxãma ya yíxema aixcüma Tupanaãrü duü̃xü̃gü ixĩgüxe. 17Rü ñu̱xmawena rü tama chanaxwa̱xe na texé ṯacü rü guxchaxü̃gü choxna ãxü̃. Erü choma rü aixcüma tórü Cori ya Ngechuchuarü duü̃xü̃ chixĩ. Rü ngẽma chorü o̱xrigüchica i chowa ngẽxmagüxü̃wa nüxü̃ pecua̱x na aixcüma yiĩxü̃ i ngẽma. 18Pa Chaueneẽgüx, chanaxwa̱xe i tórü Cori ya Ngechuchu ya Cristu pexü̃ narüngü̃xẽẽ i guxãma i pemax. Rü ngẽmaãcü yiĩ.


text:
Umbert II d'Italia
Umbert II de Savoia (Racconigi, 1904 - Zenevra, 1983) l'è staa on monarca italian, el quart de la nassida del regn.
L'è staa l'ultim re d'Italia prima del referendum istituzional che l'ha proclamaa la Repubbliga, col governà per pocch dì in del mes de magg del 1946, despoeu che 'l sò pader, Vittori Emanuel III, l'era partii per l'esili a Lissandria d'Egitt.
Giamò in del 1944 el desvolgeva i fonzion de re al post del pader, cont el titol provvisori de loeugh tenent del Regn. In del mes de giugn del 1946 l'è partii per l'esili anca lù e l'ha vivuu la pupart di sò agn a Cascais in Portogall.
L'è staa soranomenaa re de magg.


text: 1E sola e ak milsa kuk tar a kdekudel el olangch er a eanged, el klou e mengasireng. Ng mlar ngii a re teuid el anghel el olab a euid el kerior, el ingii a ulebongel ringel ele ng olecholt el kmo ng mereko ngesechel a rengul a Dios. 2E sola e ak milsa kor a daob el ua dirk el urrechomel er a ngau. Ak dirrek el milseterir tirkel mlo mesisiich er ngikel charm ma bleob el okesiul me sel ochur el olengchelel a ngklel. Te dilechor er bitar sel kor a daob el ua dirk, el olab a harp el le bilsterir a Dios, 3e mengitakl er a cheliteklel a Moses, el mesiungel a Dios, ma cheliteklel a Ngelekel a Sib el kmo: “Rubak el Dios el Olab a Bek el Klisiich, a urerem a meklou e mengasireng! King er a ikel beluu er a beluulchad, a rolem a melemalt e merang. 4Ng techa diak bo le mechas a rengul er kau e Rubang? Ng techa diak bo lomerk a chetengem? Ng di kau el tang a chedaol. A bek el beluu er a beluulchad a me kldibel e mengull el meluluuch er kau, ele melemalt el omerellem a di lomes a re chad el rokui.” 5Uriul er itiang e ak milsa templo er a eanged el menga chesmerel e a Chedaol Tento a mlar a chelsel. 6Tirkel teuid el anghel el ullab a euid el ringel a mle tuobed er a templo, el bliull er a beches e mengchecheldoech el mamed el bellebel a ulurir er a kolt. 7E a tar tirkel teual kerubim a milsterir a re teuid el anghel a kleuid el kolt el delluchel belatong el mui er a ngesechel a rengul a Dios, el ngii a di ngar el mo cherechar el diak a ulebengelel. 8A templo a di mlo mui er a chetul a klebkellel ma klisichel a Dios, e dimlak a chad el sebechel el mo soiseb er a chelsel a templo el dimerkmo bo le merek a ikel euid el kerior el lullab el mei a re teuid el anghel.


text:
Castellamonte
Castellamonte (en piemontés: Castlamont) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Türì. El g'ha presapóch 8.999 abitàncc, 'na superfìce de 38 km² e 'na densità de 237 ab./km². El cunfìna coi cümü de Trausella, Meugliano, Rueglio, Cintano, Issiglio, Colleretto Castelnuovo, Lugnacco, Borgiallo, Castelnuovo Nigra, Vidracco, Parella, Quagliuzzo, Cuorgnè, Baldissero Canavese, San Martino Canavese, Torre Canavese, Bairo, Valperga, Salassa, Ozegna, Rivarolo Canavese.
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Abitàncc censìcc


text:
Rògen
Rògen o Roeugen[1] (nom ufizial in italian Rogeno in italiàn) l'è ün cumün de 3 188 abitant (dato del Dicember 2012[2]), cont ona süperfis de 4,8 km² e ona densità de 664 ab./km² in de la Pruvincia de Lecch.
L'è tacaa ai comun de Bùsis, Còsta Masnaga, Eupili (CO), Meròn (CO), Multee.
Cuntegnüü
El sit[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ul teritori del cumün de Rògen l'è bagnàa a nord dal lach de Pusiann e ad ovest dal fiüm Lamber; l'è anca traversàa dal turent Bevera in de la süa part süd-est.
In del cumün de Rògen gh'hinn düu grand fraziùn, chi se troeuven su düu culini divisi da la feruvia Comm-Multee-Lecch:
- Rògen, sü la culina süd, in duvè ghè'l münicipi e la gesa di Sant Ippolit e Cassiàn;
- Caslèt, sü la culina nord, in duvè ghè la gesa de San March.
I olter fraziùn[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Rògen g'ha anca oltri fraziùn pussee piscinini:
- Calvenzana (de sot e de sura), a süd-est de Rògen;
- Magiulìn, ad ovest de Rògen;
- Maj, sü la riva del Lamber.
Persunagg famùs[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Rògen g'ha dàa i nataj ai af de Achille Ratti, che'l 6 febràr 1922 l'è diventàa papa cul nom de Pio XI.
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Caslett e Rògen gh'aevan duu municipi fin ala segunda guera mundial, quand hinn staa unificaa.
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del numer de abitant del comun de Rògen l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Teresa Capello, Carlo Tagliavini, Dizionario degli etnici e dei toponimi italiani, Bologna, ed. Pàtron, 1981.
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2012.


text:
Ugeni de Beauharnais
L'Ugeni de Beauharnais (frances: Eugène de Beauharnais; italian: Eugenio di Beauharnais; Paris, 1781 - Monegh de Baviera, 1824) l'è staa on general e politigh frances.
L'era fioeu del Lissander de Beauharnais e de la Giuseppina Tascher de la Pagerie (la prima miee del Napoleon). L'ha tolt part ai campagn d'Egitt e d'Italia che l'era anmò 'n bagai e in del 1805 l'è staa faa visrè del regn d'Italia del Napoleon, che l'eva dottaa, col segutà a 'ndàggh adree e a servìll in di sò guerr.
Quand el Napoleon l'ha 'bdicaa, el vundes de april del 1814, l'Ugeni de Beauharnais l'ha cercaa de svincolàss per divegnì re d'Italia, ma el sò tentativ l'è servii a nagott per la rivolta de Milan, indove l'è staa coppaa el sò minister di finanz (Giuseppe Prina) e per l'intervent di Austriegh, che hinn riessii a entrà in Lombardia senza fadiga.


text:
Fürstenau (GR)
Fürstenau (Farschno in rumanc) a l'è un cumün svizzer del distret de Hinterrhein. in del Canton Grisun. Al gh’ha pressapoch 351 abitant e una süperfiss de 1.32 km², e al se tröva a una altitüden de 650 meter sura al livel del mar.
El cumün de Fürstenau a l'è tacaa ai cumün de Almens, Cazis, Pratval, Scharans, Sils im Domleschg, Thusis.
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Fürstenau l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1257 col nom de Fúrstenowo e Furstinowe.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi sott:[1]
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Fürstenau in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- www.fuerstenau.ws
- Fürstenau (GR) in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.


text:
Matemâtica
Artéccol in dialatt bulgnais
La paróla matemâtica, dal grîg uάθnua (mathema): cgnusänza fundamentèl par vîver (a la lettra: i quî ch'as à da savair par tirèr avänti intìla vétta), vré dîr al stûdi dî mudêl ed strutûra, ed trasformaziån e 'd spâzi. Al dé d'incû l'è la rizairca ed strutûr astrâti definé cun dî asiôm druvand al pänsir fén cme lavurîr. Äl strutûr zarchè spèss àn uréggin int'äl siénz naturèli, cme int'la fîsica. I cònt én interen a la matemâtica e serven par aiudèr al calcol.
Al cminzéppi, la matemâtica l'era druvè int'al cumêrzi, par misurèr la tèra e par truèr ali ecléss e èter abinamént astronômic.
Al stûdi dî mudèl cminzéppia coi nómmer, prémma ed tott coi nómmer naturèl. Äl régol präli operazión ed tott i dé fàn pèrt d'l aritmética elementèr. L'algebra l'è fundè såura stäl régol. Al stûdi däl superfézzi al fà pèrt d'la geometrî elementèr.
La stòria d'la matemâtica la nass coi babilunîs e i grîg cåun dî parsunagg' cme Euclîd, Archimêd e Pitàgora. Dåpp al Mediuêv, as svilóppa l'introduziån dî nómmer areb, grâzia a Fibonacci, dal 1200.


text:
Imperi di Gali
L'Imperi di Gali (Imperium Galliarum in Latin; 260-273) l'è el nòmm modern che l'è staa daa a ona secession de la Galia, la Gran Bretagna e part de la Spagna de l'Imperi Roman duranta la crisi del III secol. L'è conossuu anca cont el nòmm de Imperi Gallo-Roman.
Stòria[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Dòpo che l'imperador roman Valerian l'è staa ciapaa in batalia di Persian, in tutt l'imperi hinn s'ciopaa di rivòlt. Quest perchè el fioeu del Valerian, el Gallien, el gh'aveva nò on contròll assee fòrt del regn. Se a est la gh'è stada la proclamazion a imperador di fioeu del general Macrian Magior (Macrian Minor e Quiee) e la creazion del Regn de Palmira, a òvest el Pòstum l'ha faa nass quèst territòri de facto indipendent de l'autoritaa central romana. I capp de 'sto noeuv statt se faseven nomenà imperador e come tai regnaven. L'Imperi di Gali el gh'aveva l'istessa organizzazion de quell de Roma: gh'eren i consui e 'l Senaa. L'Imperi di Gali l'è finii quand l'imperador roman Aurelian l'ha ciapaa dòpo ona longa seri de guerr faa per restabilì el podè central depertutt.
I Imperador[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Pòstum (March Cassian Latini Pòstum) 259-268
- Lelian (Cai Ulpi Corneli Lelian) 268
- March Aureli Mari 268
- Vittorin (March Piavòni Vittorin) 268-271
- Domizian II 271
- Tetrich (Cai Pii Esuvi Tetrich) 271-274
- Faustin (usurpator de Tetrich)


text:
Luras
Luras l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Olbia-Tempio. El g'ha 2 606 abitàncc (dàto del Dicember 2012[1]), 'na superfìce de 87 km² e 'na densità de 30 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arzachena, Calangianus, Luogosanto, Sant'Antonio di Gallura, Tempio Pausania.
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Abitàncc censìcc
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2012.


text:
Veneziân
Artéccol in dialètt mudnés
Al Veneziàn (in veneziàn Vèneto) l'è 'na léngua rumanza ciacarèda da 7 miliòun ed persòuni in sê stèt advérs. Circa la metê di parlànt i-s càten in Itàlia in dla regiòun d'al Vènet, in dal Trentèin e in un pzulèin dla Lumbardìa. L'ètra metê rimanèint l'a-s cata in Istria, Dalmazia, Rumanìa, Brasìl e Mèssegh.
L'era ciamê dialètt, mo i sinsiê i an détt c'l'è 'na léngua a tótt i efèt.
Artécol in dialèt arzân
Al Venesiân o Vènet l'è 'na léngua rumânşa parlêda da 7 miliòun ed persòuni in sê stêt divêrs. Cîrca la metê ed qui che la pêrlen a 's câten in Itâlia ind la regiòun dal Vènet, ind al Trintèin e un pô ind la Lumbardéia. Cl' êtra metê l'a 's câta in Istria, Dalmazia, Rumanéia, Brasîl e Mèsich.
Al gnîva ciamê "dialèt", mó i studiōş a j àn dét ch' l'è 'na léngua a tót j' efèt.


text:
Menzingen
Menzingen a l'è un cumün svizzer del Canton Zug. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 27.5 km² e in del Dicember 2011 al gh'eva una popolazion de 4382 abitant.
El cumün de Menzingen al se tröva a una altitüden de 805 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Baar, Hirzel (ZH), Hütten (ZH), Neuheim, Oberägeri, Schönenberg (ZH), Unterägeri. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca.
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Menzingen l'è menziunaa la prima volta inturen a l'ann 1217-22 col nom de Meincingin.[1]
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:[1]


text:
Antipartisèla
In física, ga dísenn antipartisèla a una partisèla ca la g'à l'istèssa màssa e spin de un óltra, dumè ca la g'à càrica elétrica, interazziun fórta e débul al cuntràri.
Tütt i partisèj g'ann la sò antipartisèla assuciàda (es., ul pusitrún e l'eletrún); anca i partisèj cumpòost, cumè i prutúni, ga i ann. G'inn però dii caas (cumè ul futún) de partisèj ca inn anca la sò antipartisèla.
Sa sa incúntrenn una partisèla e una antipartisèla, sa dèsfenn e finíssenn in energía upüür in d'una quaj partisèla püssee lingéra; al cuntràri, un pàra de partisèj (partisèla+antipartisèla) a l'è pussíbil ca sa fúrmenn da un s'ciòpp assee energétich.


text:
Pseudonòm
Ol pseudonòm o pseudònim (per i artista nòm d'art), l’è ü nòm inventàt de persùna e l'è ü nòm che l’è dièrs da chèl de Batézem e l’è dovràt da scritùr, cantàncc, artìsti, spurtìf, atùr e di ólte pò da di pulìtech.
Ol pseudonòm l’è dovràt pò da dela zèt che la gh’à de fà di laùr mia legài e la öl mia fa saì ‘l sò nòm, ad esèmpe di delinquèncc, ma ach da di rioltùs e di guerigliér.
Ol pseudonòm l’è ciamàt pò nòm d’art o alias, manéra de dì del Latì, che la è da alias vices che l’ völ dì i ótre ólte o ach a.k.a., da l’acronìm inglés also known as cioè cognusìt ach compàgn de.
Per i scritùr se dóvra pò la manéra de dì franséza nom de plume che la öl dì nòm de pèna.
Pseudonòm e Scumagna[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ol pseudonòm l'è mia de confónt co la scumagna o suernòm o scötöm, dezà che 'l pseudonòm l'è ü nòm de persùna e l' sèrf a fà mia cognòs i persune e i sèrf a scónt ol nòm giöst, menimà i scötöm i è nòm che i se dàa a töta öna famèa per mia confóndes tra persune che i gh'éra l'istès cognòm e l'istès nòm de Batès, öpör l'éra ü nòm dacc a töt ü paìs da la zét di paìs 'ntùren.
Esèmpe de pseudonòm[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Bud Spencer - Carlo Pedersoli - atùr.
- Terence Hill - Mario Girotti - atùr.
- Nina Zilli – Maria Chiara Fraschetta - cantànte emiliana.
- Noemi - Veronica Scopelliti - cantànte italiana.
- Elio - Stefano Belisari - cantànte.
- Walter Valdi - Nicola Giovanni Walter Pinnetti - atùr e cantàncc.


text:
Castenaso
Castenaso (endèla parlàda locàl: Castnès) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Bològna. El g'ha presapóch 13.600 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 35 km², per 'na densità de 389 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bologna, Budrio, Granarolo dell'Emilia, Ozzano dell'Emilia, San Lazzaro di Savena.
La frasiù de Villanova di Castenaso, l'è famùza 'ndel mónt de l'archeologìa per el ritroamènt de 'na necròpoli de la quàl gh'è saltàt fò dei rèscc che i è stacc ciapàcc come riferimènt per defenéser 'na civiltà protostòrica (ciamàda apùnto vilanoviàna) de l'Età del Fer, de la quàla, a distànsa de sècoi e sècoi, deriarès tra l'alter el pòpol dei Etruschi.


text: 1¿Tü̱xcüü̃ pegümaã penuẽ rü pegü pedai? Pegümaã penuẽ erü pexü̃́ nangẽxma i ngẽma perü ngúchaü̃gü i chixexü̃gü. 2Pema pexü̃́ nangúchaü̃ i ngẽma pexü̃́ taxuxü̃ natürü taxuacüma pexü̃ nanguxü̃, rü ngẽmaca̱x peyama̱x i togü. Rü norü ngẽmaxü̃ca̱x pixãũxãchie natürü taxuacüma pexü̃ nanguxü̃ẽ́ga, rü ngẽmaca̱x pegümaã penuẽ, rü pegü pedai. Rü tama penayauxgü i ngẽma penaxwa̱xexü̃ erü tama Tupanana naxca̱x peca. 3Rü ngẽxguma naxca̱x ípecaxgu, rü tama penayaxu, erü naxca̱x ípeca i ngẽma tama Tupana pexü̃́ naxwa̱xexü̃. Rü ngẽma pematama penaxwa̱xexü̃ nixĩ i naxca̱x ípec̱axü̃ na namaã pegütama petaãẽxẽẽmarexü̃ca̱x. 4Pa Duü̃xü̃gü i Chixri Maxẽxü̃x, ¿Tama e̱xna nüxü̃ pecua̱x rü ngẽxguma ñoma i naãnexü̃ pengechaü̃gu rü Tupanamaã perüxuwanüxü̃? Erü texé ya ñoma i naãnexü̃ ngechaü̃xẽ rü Tupanamaã tarüxuwanü. 5Rü tama natüca̱xma nixĩ i ngẽma Tupanaãrü ore i ñaxü̃: “Ngẽma Naãẽ i Üünexü̃ i Tupana tüxna muxü̃ rü tüxü̃ ninuxü̃ erü noxrü tixĩ rü tüxü̃ nangechaü̃”, ñaxü̃. 6Natürü Tupana rü tüxü̃ narüngü̃xẽẽ na namaã iporaexü̃ca̱x i guxü̃ma i ñoma i naãneãrü ngúchaü̃ i chixexü̃. Rü ngẽmaca̱x norü orewa rü ñanagürü: “Tupana rü tümamaã nanu ya yíxema tügü írütagüxe, natürü tüxü̃ narüngü̃xẽẽ ya yíxema tügü írüxíragüxe”, ñanagürü. 7Pa Chaueneẽgüx, ¡Meã Tupanaga pexĩnüẽ! ¡Rü nüxü̃ pexoó i ṉg̱oxo i Chataná! Rü nüma rü tá pexna niña. 8¡Tupanana pengaicamagü! Rü nüma rü tá ta pexna nangaicama. Rü pemax, Pa Pecaduã̱xgüxü̃x, ¡nüxü̃ perüxoe i pecüma i chixexü̃! Rü pemax, i Tupanawe rüxĩxchaü̃xẽ natürü ñoma i naãnewe rü ta rüxĩxchaü̃xẽ, ¡penamexẽẽ̱x i perü maxü̃ na Tupanaca̱xicatama pemaxẽxü̃ca̱x! 9¡Pegümaã pengechaü̃gü rü pexauxe erü pipecaduã̱x! Rü texé ya ñoma i naãneãrü taãẽwa cugüxe, rü name nixĩ i tügümaã taxauxe. Rü texé ya tümacüma i chixexü̃maã taãxẽ́xẽ, rü name nixĩ i Tupanape̱xewa tügümaã tangechaü̃. 10Rü name nixĩ i Cori ya Tupanape̱xegu pecaxãpü̱xügü rü namaã nüxü̃ pixu na taxuwama pimexü̃. Rü ngẽxguma i nüma rü tá pexü̃ nicua̱xüü̃ rü pexü̃ nataxẽẽ. 11Pa Chaueneẽgüx, ¡Tãxṹ i chixexü̃maã pegü pixugüxü̃! Erü yíxema chixexü̃maã tümaẽneẽchigagu idexáxe rü e̱xna chixexü̃maã nüxü̃ dawenüxẽ, rü chixe nüxü̃ tawogü ta i Tupanaãrü ore. Rü ngẽxguma chixexü̃gu Tupanaãrü oremaã curüxĩnügu, rü Tupanaãrü orearü yexera cugü quixĩxẽẽchaü̃ erü tama aixcüma naga cuxĩnü. 12Tupanaxĩcatama nixĩ ya tüxna naxãcü i norü mugü rü ñu̱xũchi tá tüxna c̱acü rü ngoxi naga ixĩnüẽ i ngẽma norü ore. Rü nümatama nixĩ i nüxü̃́ nangẽxmaxü̃ i pora na tüxü̃ namaxẽxẽẽxü̃ rü e̱xna tüxü̃ nayuexẽẽxü̃. ¿Natürü texé quiĩxü̃ i cumax rü ngẽmaca̱x cunangugüxü̃ na ñuxãcü namaxü̃xü̃ i cumücü? 13¡Choxü̃́ iperüxĩnüẽ i pema na ñapegügüxü̃: “Ñu̱xma rü e̱xna moxü̃ tá náĩ ya ĩãnewa taxĩ, rü wüxi ya taunecü tá ngẽxma tayayaxu, rü tá ngẽ́ma tataxegü na mucü i dĩẽru ngĩxü̃ iyaxuxü̃ca̱x”, ñaperügügü! 14Pema rü tama nüxü̃ pecua̱x na ṯacü tá pexü̃ üpetüxü̃ i moxü̃. ¿Ṯacü nixĩ i perü maxü̃? Perü maxü̃ rü ñoma wüxi i cherena i paxaãchi nüxü̃ idauxü̃ rü ngẽxgumatama ngupetüxü̃rüü̃ tá inayarüxo. 15Rü narümemaẽ nixĩ na ñapegüxü̃: “Ngẽxguma chi nanaxwa̱xegu ya Cori ya Tupana na imaxẽxü̃, rü chi tanaxü i ñaã puracü i nagu rüxĩnüẽxü̃”, ñapegüxü̃. 16Natürü i pema rü pegü picua̱xüü̃güchaü̃. Rü guxü̃ma i ngẽma rü tama name. 17Yíxema nüxü̃ cuáxe na ñuxãcü Tupanape̱xewa meã tamaxü̃xü̃, natürü tama naxǘxe, rü pecadu taxü.


text:
Bergen
Bergen (Björgvin in islandes) a l'è la segunda cità püssee granda de la Nurvegia, cun pressapoch 200.000 abitant. A l'è in sü la costa de ucident, in de la pruincia de Hordaland. Bergen a l'era una cità anseatica e la gh'ha un quarter medieval, Bryggen, che l'è dent in de la lista di Patrimoni Mundiaj de l'UNESCO.
Cità surel[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Asmara, Eritrea.
- Göteborg, Svezia.
- Germania:
- Málaga, Spagna.
- Newcastle, Regn Ünii.
- Québec, Canada.
- Seattle, Stat Ünii.
- Turku, Finlandia.
- Aarhus, Danimarca.


text: 1Rü chanaxwa̱xe i nüxü̃ cucua̱x rü ngẽxguma nagúxchaü̃gu i naãne rü tá nangẽxma i ãũcümaxü̃gü rü guxchaxü̃gü naxca̱x i duü̃xü̃gü. 2Rü duü̃xü̃gü tá nügüguxicatama narüxĩnüẽ, rü norü dĩẽruguama tá narüxĩnüẽ, rü tá nügü ínarütagü, rü ngẽmaãcü tãũtáma nüxü̃ nacua̱xgüchaü̃ i togü i duü̃xü̃gü i tama naxrüü̃ taarü dĩẽruã̱xgüxü̃. Rü chixri Tupanachiga tá nidexagü, rü tãũtáma nanatüga rü naẽga naxĩnüẽchaü̃. Rü tãũtáma moxẽ inaxã i ngẽxguma Tupana nüxü̃ rüngü̃xẽẽgu, rü ngẽmaãcü tãũtáma nüxü̃ nacua̱xgüchaü̃ i Tupanaãrü ore. 3Rü tãũtáma nagu narüxĩnüẽ i togü i duü̃xü̃güxü̃ na nangechaü̃güxü̃, rü tãũtáma nüxü̃́ nangechaü̃tümüü̃gü. Rü tá naxoregüta̱a̱xgü, rü tãũtáma nügü naporaexẽẽ na yaxna namaã naxĩnüẽxü̃ca̱x i naxü̃neãrü ngúchaü̃gü. Rü tá nichixecüma, rü tá naxchi naxaie i guxü̃ma i ṯacü i mexü̃. 4Rü duü̃xü̃güechitawa̱xegüxü̃ tá nixĩgü, rü nuẽwa̱xexü̃ tá nixĩgü, rü nügü icua̱xüü̃güxü̃ tá nixĩgü. Rü tá norü ngúchaü̃ca̱xama nadaugü, rü tãũtáma Tupanaxü̃ nacua̱xgüchaü̃. 5Rü tá nügü nayaxõgüxüchinetaxẽẽ natürü ngẽma norü chixexü̃ i naxügüxü̃wa tá nango̱xoma na tama aixcüma yaxõgüãxü̃ i ngẽma ore i mexü̃. Rü ngẽma duü̃xü̃gü i ngẽmaãcü maxẽxü̃, rü tama name i namaã cuxãmücü rü natanügu cuxã. 6Erü ngẽma duü̃xü̃gütanüwa nangẽxmagü i nümaxü̃ i duü̃xü̃gü i ĩpatagu ichocuetanüxü̃. Rü norü ngu̱xẽẽtaemaã nayawomüxẽẽgü i ngẽma ngexü̃gü i ngẽ́ma ngẽxmagüxü̃ i tama naãẽxü̃ icuáxü̃ rü ipecaduã̱xgüxü̃. Rü ngẽma ngexü̃gü, rü norü ngúchaü̃gütama rü chixexü̃wa nanagagü, rü ngẽmaca̱x woo guxü̃guma nangúegü natürü taguma aixcüma nüxü̃ nacua̱xgü i ngẽma ore i aixcüma ixĩxü̃. 8Rü ngẽma duü̃xü̃gü i chixexü̃maã ngu̱xẽẽtaegüxü̃, rü chixexü̃guxicatama narüxĩnüẽ, rü tama aixcüma nayaxõgü i Tupanaãrü ore. Rü naxchi naxaie i ngẽma ore i aixcüma ixĩxü̃, naxrüü̃ ga yema yuüxü̃gü ga Yane rü Yabre ga tama Moĩchéga ĩnüẽchaü̃xü̃. 9Natürü ngẽma togü i duü̃xü̃gü rü tãũtáma poraãcü nüxü̃́ nayaxõgü i ngẽma chixexü̃maã ngu̱xẽẽtaegüxü̃. Erü guxü̃wama i duü̃xü̃gü rü tá nüxü̃ nicua̱xãchitanü na ngẽãẽgümarexü̃ yixĩgüxü̃ yema taxre ga tama Moĩchéga ĩnüẽchaü̃xü̃rüü̃. 10Natürü cumax, Pa Timutéux, marü nüxü̃ cucua̱x ga ñuxãcü meã na chanangúexẽẽxü̃ ga duü̃xü̃gü, rü ñuxãcü meã chamaxü̃xü̃, rü ñuxãcü nagu charüxĩnüxü̃, rü ñuxãcü meã chayaxõxü̃, rü ñuxãcü nüxü̃ changechaü̃xü̃ rü yaxna namaã chaxĩnüxü̃ ga duü̃xü̃gü, rü ñuxãcü nüxü̃ chixuamaxü̃ ga Tupanaãrü ore woo duü̃xü̃gü choxü̃ ima̱xgüchaü̃gu rü ngúxü̃ chingexgu. Rü nüxü̃ cucua̱x ga ṯacü choxü̃ na üpetüxü̃ ga Aü̃tioquíawa rü Icúniũwa rü Ditawa, rü ñuxãcü choxü̃ na yama̱xgüchaü̃xü̃ ga duü̃xü̃gü rü ngúxü̃ chingexü̃. Natürü tórü Cori ya Tupana choxü̃ narüngü̃xẽẽ na tama choxü̃ yama̱xgüxüchixü̃ca̱x. 12Rü aixcüma cumaã nüxü̃ chixu rü guxãma ya yíxema naxwa̱xegüe na Ngechuchu ya Cristuca̱x tamaxẽxü̃, rü togü tá tümachi naxaie rü chixri tá tümamaã nachopetü. 13Natürü ngẽma duü̃xü̃gü i chixecümagüxü̃ rü ngẽma duü̃xü̃gü i idorata̱a̱xgüxü̃ rü yexeraxü̃ i chixexü̃gu tá nayi. Erü Chataná marü nayawomüxẽẽgü, rü ngẽmaca̱x nüxĩ togüxü̃ nawomüxẽẽgü. 14Natürü i cuma rü name nixĩ i guxü̃guma meã nagu quixũ i guxü̃ma i ngẽma ore i marü cungúxü̃. Erü cumatama rü nüxü̃ cucua̱x na aixcüma yiĩxü̃ i ngẽma ore, rü nüxü̃ cucua̱x na texégü tixĩgüxü̃ ga guxema namaã cuxü̃ ngu̱xẽẽgüxe. 15Rü cuma nüxü̃ cucua̱x rü cubuxgumamatama nawa cungu̱x i ngẽma Tupanaãrü ore i üünexü̃. Rü ngẽmawa cunayaxu i cua̱x na nüxü̃ cucuáxü̃ca̱x i ñuxãcü tüxü̃́ na nangẽxmaxü̃ i maxü̃ i taguma gúxü̃ ega Ngechuchu ya Cristuaxü̃́ yaxõgügu. 16Rü guxü̃ma i Tupanaãrü ore i ümatüxü̃ rü nügüãẽwatama nanayaxu ga Tupana. Rü ngẽma ore rü name na duü̃xü̃güxü̃ namaã ingúexẽẽxü̃, rü namaã yaxucu̱xẽgüxü̃ rü namaã iyanawe̱xãchixẽẽgüxü̃, rü namaã nangúexẽẽxü̃ na meã Tupanape̱xewa namaxẽxü̃ca̱x. 17Rü ngẽmaãcü i ngẽma ore rü tüxü̃ narüngü̃xẽẽ ya yíxema Tupanaãrü ixĩxẽ, na meã nüxü̃ tacuáxü̃ca̱x i ngẽma Tupana naxwa̱xexü̃ rü ítamemarexü̃ na tanaxüxü̃ca̱x i nagúxü̃raü̃xü̃ i puracü i Tupana tümamaã nüxü̃ ixuxü̃.


text:
Electro
La müsega electro (ciamada anca electro-boogie o electro-funk) a l'è un gener de hip hop che l'ha ciapaa l'inflüenza de la müsega funk e del sun di baterij eletronich 808. I vus a hinn de solit destorgiüü in manera eletroniga o cunt un vocoder, e hinn ripetüü in manera mecaniga.
Vüna di prim cansun electro a l'è la Planet Rock del Afrika Bambaataa del 1982, che la dupra campiun de dò canzun di Kraftwerk: Trans-Europe Express e Numbers.
Incö el gener electro l'ha ciapaa un alter sens e'l tira dent gent cume SebastiAn o i Justice, tücc artista che mes'cen müsega house, müsega rock e anca alter stil.


text:
Pilsner Urquell
Plzeňský Prazdroj (IPA: [ˈpl̩.zɛɲskiː ˈprazdroj], che öl dì presapóch Sorgènt Uriginàla de la Pilsner), cunusìda però sura de töt col sò nòm todèsch Pilsner Urquell (IPA: [ˈpɪlznɐ ˈʔuːɐ̯ˌkvɛl]), l'è 'na bìra a bàsa fermentasiù en prudusiù zamò del 1842 endèla cità de Plzeň (en todèsch: Pilsen), endèla Repüblica Ceca. La vé pruducìda 'ndèl birifìcio PPAS (Plzeňský Prazdroj A.S.), el stès endóche 'ndèl 1842 — quan che 'l se ciamàa amò Bürgerlichen Brauhaus — gh'è stat enventàt el stil Pilsner.
El söcès utignìt zamò de sübet el g'ha fat sé che la ghe dàes nòm al stil de bìra che gh'è deentàt popolàr prìma 'n Germània e pò a 'n töt el mónt. El procès de prudusiù particolàr de le bìre Pilsen l'è stat en realtà quàze 'na scèlta ubligàda per i màster birér de la cità de Pilsen, per vìa de l'àiva 'n grant lezéra che i gh'ìa a dispuzisiù. Difàti, per rià a 'n leèl de acidità utimàl per vìga 'na sacarificasiù eficènte, ghe tocàa mèter en pràtica dei trüch che pò dòpo i è deentàcc la sò caraterìstica speciàl. El saùr de malt che se oté col procès de sacarificasiù l'è bilanciàt condèna bùna quantità de fiùr de luertìs de qualità Saaz che la ghe dà pò 'l tìpich aròma profumàt.


text:
Ufize stampa dla Provinzia
- Referat tl Museum Ladin: La laûrs Ursus ladinicus y l’ander de Conturines liejer inant ›
- Tröpa partezipaziun ales ativitês d'assistënza da d'isté por mituns liejer inant ›
- Or europeich por Tania Cagnotto, la Junta ti fej les aodanzes liejer inant ›
- Citybus: sorvisc aposta por la festa dla cité de Porsenù liejer inant ›
- Sanité: La colaboraziun danter le Südtirol y le Tirol vëgn arlunjada liejer inant ›
› D'autra nutizies | Homepage Ufize Stampa
Comuns
- Sentada dla comisciun por l’frabiché di 02.09.2014 (Comun de Badia) liejer inant ›
- Avis (Comun de Badia) liejer inant ›
- Comunicaziun (Comun San Martin de Tor) liejer inant ›
- Sentada dl consëi de comun (Comun da La Val) liejer inant ›
- Avis da pert dla Comunité Comprensoriala Val de Puster (Comun de Badia) liejer inant ›
Manifestaziuns
- Summer Online liejer inant ›
- Imparè a conësce i parcs naturai: calënder dles manifestaziuns liejer inant ›
Video
Duc i video dl'Ufize Stampa