text:
Tenor rapports da la gasetta Bild è Kohl mort il venderdi en damaun en sia chasa a Ludwigshafen. Helmut Kohl è sta chanzelier dal 1982 fin il 1998 e cun quai il pli ditg en uffizi da tut ils chanzeliers tudestgs. Dal 1973 fin il 1998 ha Helmut Kohl presidià la CDU, nua ch'el è già entrà sco scolar.
Il bab da l'unitad tudestga
Ch'il mir è crudà ils 9 da november 1989 e che la Germania è vegnida reunida silsuenter è il pli grond merit da Helmut Kohl. Sias amicizias cun Michail Gorbatschow, George Bush, François Mitterand ed auters partenaris ein stadas la basa per l'unitad tudestga. Ils 2 da december 1990 è Helmut Kohl vegnì elegì sco emprim chancelier da la Germania reunida.
En ses temp sco chancelier ha Kohl sanà las finanzas statalas e sbassà la taglia. Fin l'onn 1989 è il dumber d'occupads creschì per 1,3 milliuns. Suenter la crudada dal mir è sia regenza cunzunt stada sut l'esaina da manar ensemen l'economia, il sozialesser ed era emoziunalmain ils 16 stadis federals tudestg. Quai n'è betg adina stà simpel. Er l'introducziun da l'euro han ins decidì sut Helmut Kohl sco chancelier ed el vala sco piunier da l'Uniun europeica.
L'affera da donaziuns
Durant ils onns 90 ha el promovì la chanceliera actuala Angela Merkel entaifer la partida ed er en la regenza. La relaziun dad Angela Merkel e Helmut Kohl è però restada fin la fin trublada pervi da l'affera da donaziuns. Helmut Kohl ha refusà da numnar ils nums da persunas che avevan dà ad el 1,5 milliuns marc ch'el n'aveva betg declerà.
Sco secretaria generala da la partida ha Angela Merkel lura appellà la fin dals onns 90 da sa separar da Helmut Kohl sco surbab. 1998 ha la CDU lura pers las elecziuns en il Bundestag e cunquai è la regenza da 16 onns da Helmut Kohl ida a fin.
Onuraziuns da l'entir mund
Presidents e schefs da regenza da l'entir mund han onurà ils merits da l'anteriur chancelier tudestg sco grond european. Il president american Donald Trump ha condolà e ludà la colliaziun da Kohl cun ils Stadis Unids.
L'anteriur schef da l'Uniun sovietica Michail Gorbatschow ha accentuà il merits da Helmut Kohl en connex cun la reuniun da la Germania. La chanceliera actuala Angela Merkel ha ditg che quai saja stà «art politic» sin il pli aut nivel en favur da l'umanitad e da la pasch.
Ed era la presidenta da la Confederaziun, Doris Leuthard, ha ditg che Kohl vegnia a restar nunemblidaivels sco chancelier da la reuniun e da la pasch.
Reacziuns sin Twitter
RR novitads 18.00


c: text/html

text:
Mohammed Ali Jinnah
El Mohammed Ali Jinnah (Karachi, 25 de dicember 1876 - Karachi, 11 de setember 1948) a l'è stad un politegh e avocat pakistan, retegnud el pader de la Patria del Pajes. Avocad afermad a Londra, a l'era in principi a favor de 'n India unida e secolar ma poeu l'ha cambiad idea, perchè 'l pensava che 'l noeuv Pajes el fuss trop poch inclusiv per i musulman, e l'ha sostegnud l'independenza del Pakistan, che l'ha podud no guidà desgià che l'ha havud un s'ciopon poch dopo.
Riferiment[Modifega | modifica 'l sorgent]
Alter proget[Modifega | modifica 'l sorgent]
- Wikiquote contiene citazioni di o su Mohammad Ali Jinnah
- Wikimedia Commons contiene immagini o altri file su Mohammad Ali Jinnah

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Las staziuns per transportar autos cun il tren al Lötschberg, Simplon, Vereina, Furka ed Alpsu garanteschan er l'enviern colliaziuns segiras tras las Alps svizras. Las infrastructuras da quellas ed ina gronda part dal material rudlant èn però gia var 30 fin 40 onns veglias e ston vegnir sanadas ils proxims onns. Tenor evaluaziun da la Confederaziun muntan ils custs per questas investiziuns a 60 milliuns francs per il temp dal 2019 fin il 2023. Perquai drizza il Cussegl federal ina dumonda correspundenta per in credit d'obligaziun al Parlament federal.
Da quels 60 milliuns francs duess la Viafier retica survegnir 37,1 milliuns per renovar l'infrastructura dal Vereina. Radund 26 milliuns duessan star a disposizun per nov material rudland sco locomotivas e novs vaguns. Ulteriurs 11 milliuns datti per lavurs da sanaziun, tranter auter vi da la segirezza dal tunnel e dal sistem d'access.
Ils daners per las renovaziuns vi da las staziuns da transportar autos vegnan ord la finanziaziun speziala per il traffic sin via, l'uschenumnada «cassa da traffic». Il credit d'obligaziun duai vegnir concedì dal parlament ensemen cun il preventiv da la Confederaziun per il 2019.
RR novitads 12:00


text:
Ronald Reagan
Ronald Wilson Reagan, cgnusû méj cuma Ronald Reagan (Tampico, 6 ad Favràr dal 1911 - Los Angeles, 5 ad Śugn dal 2004, a s lèś /ˈrɒnəld ˈwɪlsən ˈreɪɡən/ in ingléś) 'l è stâ 'n atōr e 'n pulìtig americàṅ, 33śum guvernadōr dla Califòrgna e 40śum presidènt di Stat Unî p'r al partî republicàṅ da 'l 1981 a 'l 1989.
Prim an e caréra da atōr
Nâ in Illinòis, da śōvan Ronald al taca a lauràr cuma crunìsta 'd partìdi 'd baseball. In dal 1937 al fà 'n pruvèṅ da atōr par la Warner Bros e al vîṅ ciapâ firmànd un cuntràt ad sèt an. Al taca a giràr dimóndi film cuma Tramonto (1939) cun la Bette Davis, I pascoli dell'odio (1940), L'avventura impossibile (1942), Delitti senza castigo (1942), par lò 'l sò film più bèl, e 'l western La regina del Far West (1954), insém a la Barbara Stanwyck. In cal méntar, in dal 1940, al sa spóśa cun l'atōra Jane Wyman ma pò al s divìd sèg òt an dòp tulénd la Nancy Reagan cuma mujér in dal 1952. Prima 'd pasàr a la pulìtiga al gira dgl'atri pelìculi cuma 'l pulisiésc Contratto per uccidere ad Don Siegel (1964) in du 'l fà la part dal “catìṿ”. Al gh'à na stéla in d'l Hollywood Walk of Fame, a 'l n. 6374 'd Hollywood Boulevard.
I an dla pulìtiga
Dòp 'n inìsi in di an Quarànta in du 'l éra da la banda di demucràtic, 'l éra stâ 'n sustenitōr ad Harry S. Truman, in dal cōrs di an Ssanta al s davśìna invéci a i republicàṅ.
Durànt la guèra fréda, c'n al nóm 'd “Agìnt T-10”, al fà i nóm a 'l FBI ad soquànt sò culéga suspetâ 'd èsar di cumunìsta cuma Larry Parks, Howard Da Silva e Alexander Knox ch'i vìn'n acsè casâ via da Hollywood. In séguit, anc se registrâ incóra in dla lista di eletōr demucràtic, Reagan al dà 'l sò apòǵ a i candidâ presidènt republicàṅ Dwight D. Eisenhower (in dal 1952 e in dal 1956) e Richard Nixon (in dal 1960).
A la fiṅ di an Ssanta al vîṅ elèt guvernadōr dla Califòrgna e in dal Stat 'd Òr al gh armàgn par dū mandâ pò in dal 1976 al próa a ciapàr la nomination dal sò partî par dvintàr presidènt di Stat Unî ma 'l pèrd al primàri cóntar Gerald Ford, subentrâ a Richard Nixon. In tut al manéri un grand eletōr dal stat ad Washington al vōta par lò in dal dè dl'elesiòṅ ad Jimmy Carter.
Ronald al gh próa incóra in dal 1980 e 'sta vòlta al gh la cava a bàtar Carter ch'al s pòrta a cà sōl siē stat e 'l Distrét ad Culùmbia. muciànd sù al 41% di vōt cónt'r al 50,7% ad Reagan. Par la prima vòlta da 'l 1952 i republicàṅ i ciàpan la magiurànsa a 'l senàt ma minga a la cambra.
Al 30 ad Mars dal 1981 un mat ciamâ John Hinckley Jr., ch'al vliva ciapàr l'atensiòṅ dla Jodie Foster, al gh spara a Washington śbuśénd-'g al palmòṅ sinìstar ma Reagan al la scampa. Prima 'd ès'r uperâ 'l à dit a i cirùśig «Mè a spēr ch'a siàdi tut republicàṅ».
Tgnénd adrē a la sò lìnea liberìsta e dal pōls férum, al sò manifèst pulìtig al dgiva „Al guèr'n al n è minga la sulusiòṅ dal nòstar prubléma, al guèran 'l è 'l prubléma“, al 5 'd Agóst al lasa a cà tut 'd un cōlp 11.345 cuntrulōr ad vōl ch'i ér'n in siòpar. In séguit, par dar na squasàda a l'ecunumìa americàna, al taca a 'rbasàr a róta 'd còl al tasi ispirànd-as a la Curva 'd Laffer, ardupiànd acsè al déficit federàł ma dand un cuć a la carsùda dal sò paéś. Al mét anc soquànt di suo a la Cōrt Supréma cuma la Sandra Day O'Connor prima dóna a tōr-'g-an part.
Quàt'r an dòp al vîṅ cunfermâ presidènt spasànd via 'l candidâ demucràtic Walter Mondale ch'al vins sōl a cà sua in Minneśòta, par sōi 3.800 vōt e 'l 0,18% ad difarénsa, e in dal Distrét ad Culùmbia, rocafòrt sèmpar demucràtica, in dua però Reagan al gh la cava a rivàr a 'l 13,73% (tant par dir, in dal 2016 chè Donald Trump al s è farmâ a 'l 4% cónt'r al 90,5% dl'Hillary Clinton).
Durànd al sò secónd mandâ al fà la paś cun 'l URSS ad Michail Gorbačëv, al bumbàrda la Lìbia tintànd ad cupàr Muammar Gheddafi dòp 'n atintâ a na discutéca 'd Berlîṅ frequentàda da di suldâ americàṅ e 'l finìs in mèś a 'l scàndal Iran-Contras in du la sò aministrasiòṅ, par liberàr di ustàǵ americàṅ parśunēr in Iràn, l'ivâ vindû 'd nascòst dgl'armi a Teheran durànt i an d'l embârg. C'n i bèsi muciâ sù Reagan 'l iva finansiâ la lòta arvultóśa di Contras in Nicaràgua.
Finìda la sò caréra pulìtiga, da èx presidènt, Reagan al fà savēr 'd èsar malâ 'd Alzheimer, murénd al 5 ad Śugn dal 2004 dòp déś an a 'l incìrca. C'n i sò 69 an chi lò 'l è stâ in alóra 'l presidènt elèt più vèć ad sèmpar (batû sōl par Donald Trump in dal 2016 quànd al Tycoon 'l iva bèla cumpiû 70 an) e 'l presidènt ch'l è scampâ da piò (93 an) dòp Gerald Ford.


text:
Lai da Segl
Il Lai da Segl è in lai alpin en il Chantun Grischun en Svizra. El sa chatta sin territori da las vischnancas da Segl e Stampa. Geograficamain sa chatta il lai en la val principala da l'Engiadin'Ota. Politicamain tutga radund la mesadad dal lai tar la Bregaglia, numnadamain tar la vischnanca da Stampa.
Il lai vegn nutrì dals dus uauls da muntogna En ed Ova da Fedoz. A Segl Baselgia sorta l'En or dal Lai da Segl e cuntinuescha ses viadi vers nord-ost. Siva radund dus kilometers sbucca l'En en il Lai da Silvaplauna.
Il Lai da Segl sa chatta sin in'autezza da 1979m. Cun ina surfatscha da 4.11km² è el il pli grond lai grischun.
Il lai vegn circumdà dals vitgs Segl Maria (Segl), Isola (Stampa), Malögia (Stampa), Plaun da Lej (Segl) e Segl Baselgia (Segl). Il lai cuntegna la peninsla Chaviolas.


text:
Il departament per furmaziun e scolaziun da la Scola auta spezialisada da la Svizra taliana SUPSI, ensemen cun la Scola auta da pedagogia Grischun e la Scola auta da pedagogia Vallais envidan tut las persunas d’instrucziun, scoladers e scoladras e scienziadas e scienziads activs en il champ da furmaziun da linguas estras e da la didactica da linguas estras e dal plurilinguissem, sco era tut las persunas interessadas che han da far cun la furmaziuns dad inoltrar propostas da contribuziuns per il “Convegno Plurilinguismo 2018” (quarta ediziun).
Termin per inoltrar las contribuziuns: 4 zercladur 2018
Formats da preschentaziun
Las contribuziuns pon vegnir proponidas en dus differents formats: singulas contribuziuns u simposis.
Contribuziuns individualas: Las singulas contribuziuns cumpiglian preschentaziuns da studis, da projects u dad experientschas da vart d’in u plirs participants. La durada totala d’ina contribuziun singula cumpiglia 30 minutas: 20 minutas preschentaziun e 10 minutas per dumondas / discussiun. Il CO gruppescha las singulas contribuziuns en sesidas da temas adattadas.
Simposis: Ils simposis cumpiglian preschentaziuns da gruppa davart ina tematica specifica. Ils simposis porschan ina buna chaschun da s’avischinar ad in tema da maniera coerenta grazia a la cumplementaritad da las preschentaziuns. La durada entira d’in simposi cumpiglia 120 minutas che sa cumponan da: (a) ina curta introducziun da la tematica dal simposi (10 min. max.); (b) 3 preschentaziuns da maximal mintgamai 30 minutas (20 minutas preschentaziun e 10 minutas per dumondas); (c) discussiun generala (20 minutas). En mintga simposi datti in president (chair) che maina il simposi.
Linguas al convegno
Las linguas uffizialas al convegno èn talian, franzos, tudestg e rumantsch. La preschentaziun da la contribuziun succeda en la lingua da la proposta inoltrada en scrit.
Process d’evaluaziun
Mintga proposta cumpletta vegn examinada a moda anonima da dus commembers dal comité scientific. Ils criteris d’evaluaziun resguardan: appartegnientscha al tema da la conferenza, premura dals aspects metodologics, replicabilitad, originalitad e coerenza.
Las decisiuns vegnan communitgadas als auturs fin ils 29 da zercladur 2018.
» Tar Inoltrar contibuziuns


text:
La Partida populara svizra sto anc laschar verifitgar las suttascripziuns, ma sco quai che Albert Rösti ha ditg, possian ins gia ussa dir che l'iniziativa stettia. Il tempo cun il qual la PPS ha gì ensemen las suttascripziuns haja fatg smirvegliar Rösti.
L'iniziativa è sa filada tut da sez.
Ils quitads per la plazza da lavur muventia enorm la glieud. Gist en regiuns cunfinantas sco il Tessin, Genevra, Vad u Basilea-Citad haja la PPS pudì rimnar surproporziunalmain bleras suttascripziuns, ha declerà Rösti.
Èn las bilateralas en privel?
Che la PPS mettia en privel ils contracts bilaterals cun l'UE cun questa iniziativa, na vesa Rösti betg uschia. I giaja be per la libra circulaziun da persunas e betg per desdir ils contracts bilaterals. Tut ils auters contracts sajan er en grond interess da l'UE ed ins possia chattar schliaziuns.
La libra circulaziun da persunas saja raschun per l'aut squitsch da paja e che persunas sin il martgà pli veglias hajan fadia da chattar lavur sin il martgà svizzer.
Pervi da la libra circulaziun curran forzas da lavur giuvnas e favuraivlas en Svizra.
A lunga vista saja quai nuschaivel per il bainstar. Las consequenzas per l'economia publica sajan pli impurtantas che spetgas per gudogns a curta vista e per singulas interpresas.
RR novitads 06:00


text:
cuntegn
Exteriur
-
Senat american refusa reglas pli severas per armas
Suenter l'attentant en in club d'omosexuals ad Orlando en ils Stadis Unids ha il senat american refusà pliras propostas per rinforzar il dretg d'armas. Las novas leschas han vulì evitar che persunas che stattan sin ina glista da terror u da scumond da sgol pon cumprar armas.
Tut en tut èsi vegnì votà uschia davart 4 propostas. Tuttas han però manchentà la maioritad en il senat che vegn dominà dals republicans. Democrats e republicans han mintgamai preschentà agens sbozs.
Avant in'emna ha l'attentader d'Orlando sajettà giu 49 persunas e blessà 53.
RR novitads 06:00


text:
Mintga di telefoneschan dus fin trais giuvenils cun dumondas seriusas davart il tema suicidi e per part cun l'intenziun concreta, scriva la Pro Juventute. Il 2011 aveva quai dà 617 dumondas, il 2015 953.
Dapli intervenziuns da crisa
In ferm augment da dumondas ha la Pro Juventute er constatà davart problems persunals (2015: 22,9 pertschient da tuttas dumondas, 2011: 15,5 pertschient). Uffants e giuvenils han cunzunt tematisà malsognas psichicas e depressiuns, disturbis da mangiar e crisas persunalas.
Era s'augmentadas marcantamain èn las intervenziuns da crisa. Il 2011 ha il numer 147 clamà 27 giadas l'ambulanza, la polizia u ils servetschs psichiatrics, il 2015 è quai stà 94 giadas. En quests cas era la vita u la sanadad d’in uffant u d’in giuvenils periclitada acutamain.
Amur e sexualitad: agid en la rait
Il numer 147 han giuvenils duvrà damain davart il tema sexualitad ed amur. 15,2 pertschient da tuttas dumondas eran il 2015 davart la sexualitad (2011: 22,4 pertschient). L’amur ha muntà a 10,6 pertschient dal dumber total da dumondas (2011: 14,8). Sco la Pro Juventute scriva, tschertgan ils giuvenils para l’emprim agid en la rait.
Il visavi saja dentant vinavant in factur impurtant. Betg adina possian respostas generalas gidar tar grevs problems persunals. Ozendi paria quai dentant d’esser pli normal ed acceptà da tschertgar agid, scriva l’organisaziun. Quai saja in segn ch’ils giuvenils sappian nua ir per l’agid.
RR novitads 11:00


text:
Muntês
Artìcol in dialët piaṡintëin
Muntês (Montese in Itagliàn) l'é 'na sitê italiana ad 3.380 abitant in Pruvincia ad Mòdna.
Da vëddModifica
- Al castèll
- Al Müsée d'i ròbb ad Muntês
- Al Mùnt Belvëd
Ligamm ad föraModifica
Ardundlà · Bastìa · Bumpòrt · Campgaiàn · Campsànt · Chèrp · Castelfrànch · Castelnóv · Castelvéder · Cavèss · Fanàn · Finèl · Fiumèlb · Fiuràn · Furmézen · Frasnùr · Gùia · La Cuncòrdia · La Miràndla · La Sèra · Làma · Maranèl · Maràn · Medòla · Mòdna · Muntecrê · Muntfiurèin · Muntés · Nonàntla · Nóv · Palàghen · Pavóll · Pergnàn · Pivpélegh · Pulinègh · Ravarèin · San Felìz · San Gèr · San Pròsper · San Pussidòni · Sasól · Savignàn · Sèstla · Suléra · Spilambèrt · Vgnóla · Zòca


text:
Igl Ultra-Trail du Mont-Blanc ha per exempel ina distanza da bun 170 kilometers cun passa 10’000 meters differenza d’autezza.
Sforz mental e corporal
Adina dapli persunas tschertgan il cunfin persunal. La gronda part na curra betg sin temp, mabain vul simplamain cuntanscher l’arrivada. Bain savens vegn dentant er currì sur il limit ed uschia mess en privel la sanadad. Plinavant èn cursas extremas da trail er ina gronda sfida per giugadiras e l’entira musculatura, oravant tut cura ch’i è da currer a val.
Ina rolla centrala gioga er la part mentala. Tar ina cursa extrema sur uras ed uras sto il chau constar tschient per tschient.
I dat clers mussaments ch’ils trenaments èn sin il pli anc sauns, las cursas sezzas pon lura dentant far donn al corp.
Las cursas vegnan onn per onn pli extremas. Uschia datti er adina dapli accidents. Perquai vegnan ils participants equipads quasi tar mintga cursa cun in GPS. Plinavant èn els obligads da purtar in satgados cun avunda bavronda, resti da reserva, in’apoteca ed in telefonin.
Cursas extremas pretendan in grond sforz corporal e mental. Suenter in tal strapaz dovra il corp savens plirs mais per sa revegnir. E tuttina, las cursas da trail fascineschan adina dapli persunas, da profis fin amaturs.


text:
Elio Di Rupo
Elio Di Rupo (Morlanwelz, 18 de luj del 1951) a l'è on politigh belga, primm minister del Belgi dal 2011 al 2014. A l'è anca el president del Partii Socialista Belga.
Biografia[Modifega | modifica 'l sorgent]
I sò genitor hinn italian, vegnuu del comun de San Valentino in Abruzzo Citeriore. El sò pader l'è mort in d'on incident in del 1952, on ann dopo che lù l'era nassuu. Donca l'è staa cressuu domà la soa mamm. L'ha studiaa chimiga a Mons e poeu a Leeds.
Intant che 'l studiava l'ha scominciaa a interessàss de la politiga, e l'è entraa in del Partii Socialista.
In del 1982 l'è vegnuu deputaa, e de quell moment l'ha mai perduu el sò post in Parlament. In del 1999 l'è diventaa president del sò Partii (rieleggiuu in del 2007); tra el 1999 e 'l 2000 l'è staa el president provvisori de la Vallonia. In del 2000 l'è staa eleggiuu sindigh de Mons e tra el 2005 e 'l 2007 l'è tornaa anmò a vess president de la Vallonia.
In del 2010, duranta la longa crisi del governo, el re el gh'ha daa l'incaregh de formànn vun noeuv, ma lù l'ha refudaa dopo di longh trattazion cont i alter partii.
El sedes de magg 2011 del re Albert II l'è staa ciamaa anmò a fà mediazion cont i partii, perchè gh'era nananmò on governo (i elezion gh'eren staa l'ann prima). L'è vegnuu primm minister e l'ha formaa el sò governo in del dicember del 2011. El Belgi a l'era staa senza governo per 541 dì.
Elio Di Rupo a l'è 'l primm vallon a ciappà l'incaregh de primm minister dopo oltra trent'agn (del 1979), e 'l primm socialista del 1974.
In del 1996 l'ha deciaraa de vess on omosessual.


text:
Oz po la Val Müstair festivar in giubileum spezial: Avant 90 onns è la Tessanda vegnida averta. Quella exista anc adina sco ina da las paucas tessarias a maun en Svizra. Las dunnas pionieras dal 1928 avevan chapì, che crear plazzas da lavur artisanalas pudess levgiar e cumplettar la lavur stentusa da l'agricultura da muntogna.
Perfin il minister da l'exteriur, Ignazio Cassis, vegn ad esser preschent quest suentermezdi a la festa en la scola secundara/reala! Forsa ch'el profita da pudair instradar accords bilaterals cun la vallada taliana cunfinanta, il Vnuost? Nus vulain preschentar l'impurtanza ch'il taisser aveva en nossa cultura grischuna.


text:
Cun l'avertura dal bajetg nov dal Museum naziunal svizzer a Turitg stettia in «project dal tschientaner» avant sia realisaziun. Quai scriva il Museum naziunal en ina communicaziun a las medias.
Il bajetg impressiunant saja in schlargiament dal bajetg vegl. Da cuminanza furmian els in ensemble da vegl e nov. Tut en tut ha quest engrondiment custà 111 milliuns francs. Ils architects èn stads il duo basilais Christ e Gantenbein.
Inaugurà vegn il bajetg nov questa fin d’emna. Dasper la notg da las portas avertas e la festa per l’entira populaziun, tegna il cusseglier federal Alain Berset il pled festiv il prim d’avust.
RR novitads 12:00


text:
L'uniun da commerci e mistregn Glion e contuorn (HGVI) exista dapi igl onn 1984 ed ha rodund 155 commembers. L'uniun ha manteniu siu num malgrad che dudisch fracziuns dil contuorn han fusiunau per igl 1. da schaner 2014 cul marcau da Glion. Sias incumbensas e finamiras ein denter auter la promoziun dils interess professiunals da ses commembers, il sustegn d'in svilup economic sanadeivel dalla regiun e la promoziun dalla solidaritad denter las IPM.
Igl HGVI ha astgau cooperar ad occurrenzas che han per part aunc oz liug. Entgins puncts culminonts ein l'exposiziun ILHGA a Glion, la fiera d'advent, l'exposiziun «Primavera», la carta da schenghetgs (Ilanzer Geschenkkarte), la rolla d'inizianta dil svilup dil center e bia dapli.
Dapi igl onn 2020 secumpona la suprastonza da Franca Strasser e Katarina Stauffer (co-presidi), Maria Pia Candinas Chappatte (secretariat), Remo Caminada e Roman Derungs. Cun bia slontsch e plascher prendan el(la)s enta maun las incumbensas multifaras e selegran da commembers engaschai, bialas sentupadas e dalla solidaritad vivida duont quei temps pretensius.


text:
Lenguv galitalegh
El gall-italich l'è un grüp linguistich di lengu rumanz dla familia di lengu Indo-Europej. I carateristich che i cumpagnan el gall-italich con la galo-romania j'hinn l'indebuliment di silab atonich, la sunurisassion di cunsunant plusiv intervucalich, la lenission di geminaa, incasì qust in pusission intervucalica, e la presensa de vucal arutundaa anteriur, cume /y/ e /ø/ (cunusüü incasì con el nom de "vucal türbaa").
El gall-italech l'è culegaa a j'alter lengu galo-rumanz duvüü al sustraa celtich cumün, anca se gh'è di linguista che j'han iputizaa che la presensa di funema /y/ e /ø/ la sia duvüü a una lenission svilüpada indipendentement.
El sistema gal-italich el se pö divid int un nümer de lengu pütost umugenej, qual:
- piemuntes (codes ISO 639-3 "pms")
- lumbard (codes ISO 639-3 "lmo")
- ligür (codes ISO 639-3 "lij")
- emilian (codes ISO 639-3 egl)
- romagnöl (codes ISO 639-3 rgn)
- El Gal-Italich Marchigian, parlaa in tuta la Pruvincia de Pesaro e Urbino
- El gal-italich de Sicilia, parlaa int un quaj paes int i pruvenc de Ena e Mesina.
- El Gal-Italich de Basilicada, parlaa int un quaj sit de la pruvencia de Putenza.
L'è discuss el status del Venet.
Paragun lenguistighModifega
Chì sota a l'è staa faa un cunfrunt tra i lenguv gal-italich e una quai altra lengua neulatina che la pò avègh di sumejanz cun quel grüp lenguistigh chì. I lenguv gal-italich a hin marcaa cul grasset.
- Latin: Illa claudit semper fenestram antequam cenet.
- Spagnö: Ella cierra siempre la ventana antes de cenar.
- Frances: Elle ferme toujours la fenêtre avant de dîner.
- Piemuntes: Chila a sara sempe la fnestra dnans ëd dsnè.
- Canaves: Chilà a sera sémper la fnestra doant ëd fàr sèina.
- Ligür
- Lumbard
- Lumbard uriental: Lé la sèra sèmper sö la fenèstra prima de senà.
- Lumbard ucidental: Lee la sara semper sü la fenestra inans de disnà.
- Emilian (bulugnes): Lî la sèra sänper la fnèstra prémma ad dsnèr.
- Rumagnö (fanes): Lìa chìud sèmpr la fnèstra prema 'd c'nè.
- Italian: Ella chiude sempre la finestra prima di cenare.
- Rumanc: Ella serra adina la fanestra avant ch'ella tschaina.
- Nunes: Ela la sera semper la fenestra inant zenar.
- Furlan: Jê e siere simpri il balcon prin di cenâ.
- Venet: Ła sara senpre el balcon vanti senàr/dixnàr.
- Istriota: Gila insiera senpro el barcon preîma da senà.


text:
Gaby
Gaby (Goaby 'n dialèt aldostà; Gobi 'n lèngua walser) l'è 'n cümü italià, de la regiù autònoma de la Val d'Aosta. El g'ha 471 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), 'na superfìce de 32 km² e 'na densità de 15 ab./km². El cunfìna coi cümü de Andorno Micca (BI), Brusson, Callabiana (BI), Gressoney-Saint-Jean, Issime, Piedicavallo (BI), Rassa (VC), Sagliano Micca (BI).
Evulusiù demogràfica[Modifega | modifica 'l sorgent]
Abitàncc censìcc
Riferimèncc[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
I va per 105'000 francs. La vischnanca da Samedan less parter quests custs restants da tgira cun las autras vischnancas da la regiun Malögia. Quatter vischnancas dian dentant da na.
Quests custs derivan da duas persunas ch’èn vegnidas il 2013 ed il 2015 en la chasa da tgira Promulins a Samedan. Las duas persunas attempadas derivavan dal chantun da Son Gagl e da Turitg. En il fratemp èn ellas mortas – ma ils custs da tgira occupeschan tuttina anc la suprastanza da Samedan.
Turitg e Son Gagl na ston betg pajar
La vischnanca è numnadamain ida avant dretgira ed ha pretendì che las vischnancas d’origin stoppian pajar ils custs. La dretgira administrativa grischuna ha dentant decis che lezzas na sajan – tenor la lescha vertenta da lez temp – betg obligadas da surpigliar quests custs. Samedan sco lieu da domicil stoppia pajar.
Suenter la decisiun da dretgira haja Samedan dumandà sche las autras vischnancas da la regiun Malögia gidian a purtar ils custs restants da tgira da questas duas persunas, di Gian Peter Niggli, president communal da Samedan. La finala tutgia la chasa da tgira Promulins gea a tut las indesch vischnancas da la regiun.
7 vischnancas pajan – 4 betg
La conferenza dals presidents da la regiun haja ditg gea, tuts sa participeschian. Ma cura che Samedan haja tramess ils quints, hajan Bever, San Murezzan, Silvaplauna e Puntraschigna tuttina ditg na. Las quatter vischnancas argumenteschian che la dretgira haja decis che Samedan stoppia pajar.
Gian Peter Niggli na chapescha betg questa tenuta. En la regiun Malögia partian ins solitariamain ils custs dad indrizs ed infrastructura sco per la plazza aviatica, il ospital, la scola da musica ed uschia vinavant.
Samedan paja er 1,5 milliuns per la destinaziun Engiadina San Murezzan e n’è betg ina vischnanca turistica
Perquai spetga il president da Samedan era solidaritad sch’i va per la chasa da tgira Promulins ed ils custs restants. Quai er perquai ch’i sa tracta d’in cas unic, che na po gnanc pli capitar. Il 2019 ha midà la lescha: Oz fissan las vischnancas d’origin dad ordaifer il chantun obligadas da surpigliar ils custs restants.


text:
Dërc dles mitans y di mituns
I 20 de novëmber dl 1989 é na data de gran importanza por les mitans y i mituns de döt le monn: en chël de á la Organisaziun dles Naziuns Unides (ONU) aprové, do n gröm de agn de laur, la “Convenziun Internazionala sön i Dërc dles mitans y di mituns”. Ara se trata de n documënt che dá dant ciügn che é i dërc dles mitans y di mituns y ci che an mëss fá por i respeté y i atué.
A pert ci che vëgn dit fora tla Convenziun Internazionala sön i Dërc dles mitans y di mituns aratunse importanc por nostes mitans y nüsc mituns ince i dërc naturai (Zavalloni)
- Le dërt da podëi sté a ne fá nia y vire momënc de tëmp nia programé dai gragn.
- Le dërt da se ajié canche ares/ai fej belaita cun le saurun, la tera, la erba, les fëies, la ega, les peres, les rames.
- Le dërt ai tofs da sintí la saú di tofs, da reconësce le bun tof pité dala natöra.
- Le dërt al dialogh da ascutadú y da podëi tó la parora, da baié para y da dialoghé.
- Le dërt da adoré les mans da bate ite agüs, da sié y plané lignan, da alizié, incolé, plasmé cun la arjila, da lié cordes, da impié n füch.
- Le dërt da podëi mëte man bun da mangé cëis sagns bele da canche ara/al vëgn al monn, bëre ega nëta y trá ite aria sana.
- Le dërt da fá belaita alaleria lëdiamënter y da rodé fora por les strades.
- Le dërt por le salvare da fá sö na ütia da fá belaita te bosch, da avëi cianëis da se ascogne, lëgns da se rampiné sö.
- Le dërt al chit por ascuté le vënt che sofla, i vicí che cianta, la ega che rogor.
- Le dërt dles sfumadöres da odëi sorëdl che vá sö y che vá jö, da amiré, de nöt la löna y les stëres.
Le Garant por l'infanzia y l'adolescënza de Südtirol descrí te na maniera scëmpla tla brosciüra "Les mitans y i mituns á dërc" la Convenziun sön i dërc dla infanzia dles Naziuns Unides.


text:
Cun quai che la Gronda Britannia banduna l'Uniun europeica na valan ils contracts bilaterals da la Svizra e l'UE betg pli per ils Brits. Cun la nova cunvegna valan per radund 80'000 persunas er suenter il Brexit reglas sco il dretg da dimora e l'access a las assicuranzas socialas.
Ina cunvegna fixa na datti dentant anc betg tranter ils pajais. Uscheditg che la Gronda Britannia è anc commembra da l'UE na po ella betg contractar formalmain cun auters pajais. Enfin uss haja dà be discurs informals.
RR novitads 17:00


text:
Ils Lumnezians èn avant quest davos gieu da campiunadi en la pole-position. Il CB Lumnezia maina la tabella cun dus puncts avantatg. A Lumnezia tanscha pia in pari a Crap Gries cunter Schluein Glion che sto gudagnar per anc pudair terminar il campiunadi sin l’emprim plaz. L’emprim duel da la stagiun la fin october a Vella aveva Lumnezia pers cun 1:2.
Adversari da tema
Malgrà ch’il CB Lumnezia va sco leader en quest derbi, pudess il sentiment tuttina esser in zic curius. Durant las davosas quatter stagiuns han ils Lumnezians numnadamain gudagnà be in sulet gieu cunter Schluein Glion, quai avant trais onns a chasa cun 3:1. Dapi lura han adina ils rivals da Schluein Glion triumfà, las davosas tschintg giadas en seria. Vitiers vegn che l’US Schluein Glion dastga giugar quella finalissima a chasa sin l’agen pastget.
Cura ch’il gieu cumenza essan nus dus rivals, segir enfin ch’il gieu è a fin e silsuenter èsi lura da mirar co i va vinavant.
Dus frars en il focus
Il duel tranter Schluein Glion e Lumnezia è era in duel tranter ils dus frars Maurus e Giacun Vinzens. Durant che Giacun trenescha ils Lumnezians è Maurus a la lingia da Schluein Glion. Era sche Giacun e Maurus èn frars e vischins a Sagogn, la rivalitad è gronda. Mintgin dad els vul gudagnar quai derbi, oravant tut Giacun Vinzens, il vulcan dad els dus. Maurus da l’auter maun è la persuna calma. Quai saja adina stà uschia, di Maurus cun in surrir. Perder na saja betg la fermezza da Giacun che mussa dapli emoziuns, oravant tut sper la plazza da bal.
In happy end en questa quarta liga datti be per in dals dus frars Giacun e Maurus Vinzens. Il duel tranter l’US Schluein Glion ed il CB Lumnezia cumenza la sonda saira a las 18:00 uras a Crap Gries, Schluein.
Tabella 4. liga
RR Sportissimo 17:00


text:
398
Avenimeent[Modifega | modifica 'l sorgent]
- L'imperadur Unori el spusa, in rapida sücessiun, dò tusan del sò general Stilicun, var a dì Maria e Termanzia.
- El Giuann Crisostum el diventa arcivescuv de Custantinopul.
- Una legg l'obliga i prupietari ruman a dà un terz di sò prupietà ai Barbar che s'hin instalaa in de l'Imperi.
Nassimeent[Modifega | modifica 'l sorgent]
Necrulogi[Modifega | modifica 'l sorgent]
- Netari, arcivescuv de Custantinopul
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.
Mudel:Calendari00


text:
Il giuven ha bandunà ensemen cun ses bab la tegia da chatscha. Cura ch'el n'è betg turnà da mezdi en tegia e n'è betg stà cuntanschibel cun il telefonin, han ins alarmà la Polizia chantunala.
Il bab è sez ì a la tschertga da ses figl en il territori grippus da Flüe en il «Prätschwald». In commember dal Club alpin svizzer ch'era per casualitad en la vischinanza cun ses chaun ha la finala chattà l'um al pe d'in grip. la squadra da salvament dal CAS Arosa ha cuntanschì il chatschader enturn las 14:30. La squadra ha dentant mo pli pudì constatar sia mort.
Pervi da la nausch'aura ha la Rega pir pudì salvar la bara dal chatschader giuven cunter saira. Tar l'acziun da retschertga èn stads en acziun dasper il CAS er in medi d'urgenza da l'Alpine Air Ambulance, ils pumpiers d'Arosa, in guardiaselvaschina e la Polizia chantunala.
RR novitads 14:00


text:
Furmaziun professiunala
Noziuns-clav : Purschidas transitoricas / Management da cas furmaziun professiunala
La furmaziun professiunala d'umans che han in basegn da furmaziun spezial e l'integraziun d'umans cun impediments en il mund da lavur èn ozendi temas impurtants. Ultra da las instituziun federals (Secretariat da stadi per furmaziun, retschertga ed innovaziun (SEFRI), Uffizi federal d'assicuranzas socialas (UFAS)) e dals chantuns s'engaschan er las associaziuns (INSOS) fermamain per l'integraziun professiunala. Tenor la Lescha federala davart la furmaziun professiunala (LFPr) èn ils chantuns obligads da preparar ils giuvenils per la furmaziun fundamentala professiunala, sche quels han deficits da furmaziun suenter il temp da scola obligatoric. Per giuvenils senza ina soluziun da cuntinuaziun porschan ils chantuns – sco «punt» dal stgalim secundar I al stgalim secundar II – differentas mesiras che preparan per la professiun (p.ex. purschidas transitoricas, manaschament da cas, onn che prepara per la professiun etc.).
En il rom da la furmaziun fundamentala professiunala èn regladas en la Lescha federala davart la furmaziun professiunala la furmaziun fundamentala professiunala da 3 u da 4 onns (cun Attestat federal da qualificaziun AFQ) sco er la furmaziun fundamentala professiunala da 2 onns (cun Attest federal da furmaziun professiunala AFP). En spezial la furmaziun fundamentala da 2 onns cun AFP sa drizza a giuvenils che han in basegn da furmaziun spezial. Per giuvenils che han in basegn da furmaziun pli grond porscha INSOS Svizra supplementarmain ina scolaziun pratica (SPr). Questa scolaziun s'orientescha fermamain a las abilitads individualas dals giuvenils.
En connex cun la furmaziun fundamentala professiunala vegnan offridas – sco purschidas da sustegn e d'accumpagnament – mesiras supplementaras per giuvenils che han in basegn da furmaziun spezial. I sa tracta qua da curs da sustegn, d'accumpagnaments individuals, da prolungaziun dal temp da furmaziun u da manaschament da cas furmaziun professiunala.


text:
Ina nova seria en il Forum filosofia. Iso Camartin preschenta mintgamai in'ovra che ha midà noss pensar. L'entschatta na fan betg ils filosofs grecs e romans mabain quels da la renaschientscha taliana, tranter il 1300 ed il 1600. Curiusamain han ins tschertgà quella giada da renovar sasez cun ir enavos sin ils documents classics dal mund antic. Sia emprima staziun: Marsilio Ficino, il filosof florentin, che ha translatà las ovras dal filosof Platon en latin e scrit in cudesch voluminus cun il titel: De amore. Quest commentari mussa tge che ademplescha nossa vita: l'amur.
Il forum 2007-2008 Tge vul quai dir: renaschientscha?
Ina nova seria en il Forum filosofia. Iso Camartin preschenta mintgamai in'ovra che ha midà noss pensar


text:
Oz, mesemna, ha il Cussegl federal infurmà che occurrenzas cun passa 1'000 persunas sajan puspè lubidas a partir dal prim d'october. Divers chantuns avevan pretendì ch'il scumond per occurrenzas grondas restia anc enfin la fin da l'onn. Er il chantun Grischun avess preferì in scumond pli lung.
Cunquai ch'il chantun Grischun saja dentant in chantun cun bleras occurrenzas sportivas sco er culturalas, vesa il directur da sanadad dal Grischun, Peter Peyer, dentant er la vart positiva da questa decisiun. I saja uschia pussaivel dapli che fin uss, ha ditg Peyer a RTR. Il medem mument ha el dentant er avertì che la situaziun saja uss anc adina critica.
La sfida da chattar ils dretgs criteris
Perquai saja uss impurtant che chantuns e Confederaziun chattian ina buna basa per las pretensiuns als organisaturs. Tge criteris ch'il chantun Grischun giavischass n'ha il minister da sanadad anc betg pudì dir.
Cler èsi dentant che las premissas duain valair per tut las spartas sco sport, cultura u religiun. Uschia duai dar ina saiv directiva dasper las mesiras da basa sco il tegnair distanza e l'igiena. Tut tenor il svilup da la situaziun epidemiologica e las capacitads dal contact tracing vegnia il chantun dentant a refusar u lura a dar la lubientscha.
Situaziun stabila en Grischun
En il chantun saja la situaziun il mument stabila cun 16 persunas en isolaziun e 57 en quarantina. En l'entira Sviza percunter sajan las cifras puspè creschidas fermamain. Perquai valia vinavant da far gronda attenziun en connex cun grondas gruppas da persunas.


text:
Il matg hajan ins be pli tschiffà dus migrants sin trens da vitgira sur il Brenner. Uschia communitgescha la polizia austriaca. Il schaner eran quai 65. La reducziun haja surtut da far cun las controllas da la polizia taliana pli severas tar la partenza dals trens a Verona, uschia la polizia vinavant.
Dapi il zercladur controlleschan policists talians, austriacs e tudestgs ensemen ils trens da vitgira ch'èn da viadi da l'Italia en Germania. Per ils funcziunaris saja la controlla communabla dals trais pajais in pass direcziun d'ina schliaziun da la problematica da fugitivs en l'Europa, uschia in represchentant da la polizia da cunfin
RR novitads 12:00


text:
Malagnén
Malagnin (Malagnéen in Cremones; Malagnino in Italian) a l'è on comun de la Provincia de Cremona che 'l cunta 1 717 abitant (dato del Dicember 2015[1]), cont ona süperfis de 10,8 km² e ona densità de 159 ab./km².
.
El comun el se troeuva proppi arent al sò capploeugh de provincia.
Evoluzion demografega[Modifega | modifica 'l sorgent]
L'andament del nomer de abitant del comun de Malagnin l'è mostraa in de la tabela chi de sota:
Gráfica poblacional
Riferiment[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Malgrà ina gala offensiva dals Calanda Broncos avant bun 550 aspectaturs è il gieu encunter Winterthur i a fin cun in schoc. Curt avant la fin è Jamal Clay, in dals dus Americans en il cader dals Broncos, sa blessà ed ha stuì vegnir transportà giu dal plaz.
En il Swiss Bowl da sonda ils 9 da fanader 2016 cumbattan ils Calanda Broncos en il final encunter il victur dal duel tranter ils Berna Grizzlies es ils Basilea Gladiators. En quest final vala l’equipa grischuna sco il favurit. Ils Broncos èn ils defensurs dal titel ed han er dominà la qualificaziun cun 9 victorias en 10 gieus.
RR Sportissimo 12:10


text:
Lissander III de Macedònia
El Lissander III de Macedònia, dii el Grand (in Grech Antich: Aléxandros III toû Filíppou ho Mégas, basileùs tôn Makedónōn) l'è staa vun di pussee grand imperador de la stòria.
Origin e famejaModifega
El Lisander III l'era fioeu del Filipp II de Macedònia (però lù el diseva che 'l sò pader l'era el dio Zeus) e de l'Olimpia (ciamada anca Olimpiad), tosa a soa vòlta del rei epiròta Neotolèmm I. La famiglia del Filipp II se diseva cha la fuss derivada de l'Eracle, quella de l'Olimpia inveci de l'Achill; donca el Lisander l'era fòrsi dissendent di duu eròi pussee fòrt e famos de l'antichitaa. Lù el gh'aveva ona sorella, ciamada Cleopatra, e on numer molto grand de fradei naturai, trai quai gh'era anca el Tolomee, devegnuu poeu vun di sò generai miglior e rei d'Egitt cont el nòmm de Tolomee I.
L'educazion e i primm azion bellichModifega
Come tucc i re macedon, che eren on pòpol portaa a la guerra, lù l'ha imparaa a combatt e andà a cavall, ma 'l gh'ha avuu anca on grand insegnant per la coltura, el filòsof Aristòtel. El gh'aveva la passion per l'epiga, e se diseva che 'l dormiva con l'Iliad sòtta 'l cussin.
L'è quand che l'eva ancamò on bagaj che l'ha incontraa i amis che poeu l'avarien segutaa in tutt i sò avventur, diventand i sò generai: gent come 'l Seleuch (el futur Seleuch I de Siria), el Tolomee, el Cratee, el Perdicca e l'Efestion.
La soa prima battaglia l'ha fada che 'l gh'aveva nanca vint ann. Infatt, al temp el sò pader el gh'aveva l'ntenzion de comandà tutta la Grecia, e anca si di Grech eren de la soa part, alter, comè i Teban e i Atenies, inveci voreven fermàll. La battaglia traj dò part la gh'ha avuu loeugh in del 388 a.C. a Cheronea, cittaa arent a Tebe. El Lissander, contra i ordin del pader, che voreva che lù el restass indree a l'esercit, per ris'cià minga de morì, l'ha caregaa coi sò soldaa a cavall e l'ha faa foeura ona part imporatanta de l'armada tebana e inscì i Macedon hann povuu avègh la vittòria.
La ciapada del podèModifega
Donca adess el Filipp II l'era pradigament el re de la Grecia, ma duu agn dòpo l'è staa mazzaa de on sò soldaa, in del dì in del qual la tosa Cleopatra la divegniva miee del re epiròta Lissander I, fradell de l'Olimpia. Subit el consigli del regn l'ha nominaa el Lissander come monarca noeuv, mestee che l'aveva giamò faa quand el Filipp, quatter ann prima, l'era andaa a fà ona guerra contra Bisanzi.
Però, con la mòrt del vegg re, on gran numer de cittaa grech el s'è ribellaa, e inscì anca di tribuu dij Balcan. El Lissander l'ha sconfiggiuu tucc i sò nemis continentai e per dàggh ona lezion l'ha tiraa giò tutta la cittaa de Tebe, a eccezion de la cà del poetta Pindar, del qual lù l'era on ammirador.
La spedizion contra la PersiaModifega
Ma el Lissander el voreva nò domà la Gresa, la soa ambizion el portava a 'ndà vers orient, a la fin del mond conossuu e contra el pusee gran nemis di Grech: l'Imperi Persan.
Donca, dòpo avè lassaa la Gresa in di man del general Antipater, l'è partii a la vòlta de l'Asia, de indove 'l sariss mai tornaa.


text:
Sant'Angiul
Sant'Angiul (Sant'Angelo Lodigiano in Italian; Sant'Àngel en barasin) l'è una citadìna de 13 170 abitant (dàto del Dic 2015 [1]) de la pruìncia de Lod, Lumbardia, l'é la prima citadina che se tröva a 15 km de Lod a andà vers Ovest.
A l'é el paés indué i'enn nasüdi Santa Francesca Cabrini, prima santa americana, e Màriu Beccaria, sindic dal 1960 al 1964 e depütàd in d'i ann '60-'70
Evoluzion demografegaModifega
L'andament del nümer d'i abitant del cumün de Sant Angiul l'è mustrài in d'la tabela chi de sùta
Abitàncc censìcc
RiferimentModifega
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
U9: I pitli dla Under 9 ą fat n sada ai 6 de utober si prim turnoi. I ie furnei a Eppan per jughé cun trėi scuadres. Ti prim doi juesc contra l Eppan y l Bulsan Academy Foxes ą nosc pitli jugą scialdi bėn y cun gran mpėni, se giapan mé puec goi, ma dalautra pert ne ulova la scipa nia ti jģ ite te cassa y nsci ąi perdł tramedoi juesc. Tla terza partida fovi bėndebņ stanc y purtruep ąi perdł nce l terzo juech. Per nosc pitli ne niel nia stat saurģ, ajache i fova de diesc jugadėures y trėi de chisc ą fat si prim turnoi de 4 contra 4, nsci ne novi nia gran dlaurela danter un n cambio y l auter per pudėi se paussé ora. L ti va na gran lauda, ajache i se ą purvą dassėnn y ą dat dut. N gra ti va nce al trainadėur Jori Kokkonen, ai acumpaniadėures y a duc i genitores che ą sustenģ nosc pitli. L proscimo turnoi per la Under 9 sarą n sada ai 20.10.2018 a Neumarkt.
U13 Gherdėina Pustertal 3:21
Tla partida de n sada ai 6 de utober contra la scuadra sterscia de Puster ne fņvel nia da n fé per i nosc. Sun la fin dl segondo tėmp, canche i pustri ą fat l gol dl 10 a 2, se ą nosc verdiaporta Arik Planker fat mel y ą messł ora. Mpede ėl iel jit ite n jugadėur, Alexander Canazei. A dėl ti vąl na lauda, ajache l ne nie pa nia tan saurģ a sté te cassa a se lascé tré ados, canche n ne ie nia usei a fé chėsc lėur. Sambėn se ą pustri fat saurģ tl terzo tėmp a fé goi, nsci che l resultat ie ala fin sautą ora bėndebņ aut. I goi per l Gherdėina ie unii fai da Nicolas Andriolo (2) y Alan Schwingshackl.
U15 Bulsan Academy - Gherdėina 6:3 (2:1, 2:0, 2:2)
Prima partida de campiunat per la U15 n dumėnia ai 7 de utober tla Sill. L fova n drė nibl, che n ne udova nia da una na pert alautra y la dlacia fova bėndebņ lutra y da nėif nsci che la scipa ne sbrisciova nia, ma mpo ą i mutons dl HC Gherdėina jugą na bona partida, cumbatan nchin ala fin. Dantaldut tl terzo tėmp ąi, do che i fova per 1:5 dovia, dat dut y l ti ie garatą doi goi ruvan plu daujin ai averseres. Purempņ fova la stanchėza massa granda per ti vester al Bulsan, che ova scialdi plu jugadėures che no l Gherdėina. Nce l verdiaporta ą fat n bon lėur.
Per l Gherdėina ąl fat i goi: Marc Kasslatter (2) y Tommy Delucca.
U17 Valpellice - Gherdėina 4:3 d.p. (2:0, 1:1, 0:2, 0:0, 1:0)
La scuadra dla U17 ą n sada ai 6 de utober fat l viac lonch nchin a Valpellice per jughé si partida de campiunat. L ie stat na partida scialdi cumbatuda nchin ala fin. Do che l Gherdėina fova dovia per 1:3, iesi tl terzo tėmp mo stai boni de valivé ora l resultat, jan nsci tl "overtime", ulache l ne ie tumą degun gol. Perchėl messņven sla fé ora cun i penalties. Nce iló scialdi valives, iel stat debujėn de bėn nuef tiri per pert per finé la partida. Vencił ą l Valpellice, ma l Gherdėina ą mpo fat na bona partida.
Per l Gherdėina ąl fat i goi: Tommy Delucca, Nicholas Paratoni y Leo Messner.
U19 Gherdėina - Pustertal 3:2 d.p. (1:1, 0:1, 1:0, 0:0, 1:0)
Nce la partida dla U19 de n dumėnia ai 7 de utober ie fineda cun i penalties, ma per fertuna cun na bela vėnta contra i pustri. Na vėnta de marueia, sce n pėnsa che al Gherdėina ti manciņvel bėn trėi jugadėures y chėl ie scialdi, ajache la scuadra ie bele zėnza pitla. I mutons ą desmustrą che tl hockey ne daussen mei la dé su y do che i fova 1:2 dovia, iesi stai boni puech dan la fin dla partida de valivé ora. Canche tl "overtime" ne niel pona tumą degun gol, se ą l Gherdėina fat gran speranza, davia che l verdiaporta Leo Kostner ą bele da for desmustrą na bona prestazion pra i penalties. Nsci iela nce stata y l Gherdėina ą vencił chėsta partida scialdi sentida.
Per l Gherdėina ąl fat i goi: Julian Senoner, Leo Messner y l gol dezijif fova de Tobias Moroder. (im)


text:
Under 19
La U19 fej chėst ann inņ deberieda cun l Renon, ma va ufizialmėnter sot al inuem de HC Gherdėina y per ėi ąl nce bele scumencią l campiunat, ulache l fej pea 13 scuadres. La prima partida ąi abł ora de cėsa n dumėnia ai 19 de setėmber contra l Valdifiemme. Ti prim doi tėmps fņvela scialdi valiva, nsci che ala fin dl segondo tėmp fņven for mo a pčr sun l 2:2, nce sce l Gherdėina/Renon ova scumencią a druché deplł y ą pudł tré plu iedesc sun cassa. Tl terzo tėmp pona, cun doi goi bel snel tl scumenciamėnt, ti ąn tėut l'ega ai averseres y ą vencił ala fin per 2:5 cun i tėmps jic ora 1:1 1:1 0:3. I goi per l Gherdėina/Renon ie unii fai da Marc Kasslatter, Tobias Moroder y David Tauferer ą fat dui trėi i goi tl terzo tėmp.
Ai 26 de setėmber ova la U19 pona na partida n cėsa tl stadio de Sėlva contra l HC Pustertal. L juech fova bėndebo valif, tantosc fovi dan una y tosc do dan lautra cassa, y trat sun cassa ąn ėnghe avisa unfat iedesc. I jėuni dl Gherdėina/Renon ą jugą scialdi bėn y l verdiaporta Florian ą mé lascią ite un n gol, se meritan nsci de vėncer per 4:1 cun i goi fai da Tobias Graf, Tommy Dalucca, Ben Linder y Tobias Moroder.
Under 17
Per la U17 scumėncia l campiunat n sada ai 2.10. cun na partida ora de cėsa contra l Pustertal. Nce la U17 dl Gherdėina fej inņ na scuadra deberieda cun l Renon y juega sot al inuem di Rittner Buam tl campiunat 2021/22, che ie spartģ su te doi grupes. Tl giron cun l Renon/Gherdėina iel l Milano, Pergine, Pustertal, Pinerolo, Persenon/Wipptal, Kaltern, Maran y l Asiago. Tl auteur giron iel l Fascia, Auer/Neumarkt, Foxes de BZ, Alleghe/Cortina, Valpellice, Trėnt, Aosta, Eppan, Padova.


text:
Las quatter etappas mainan da Scuol en Val Müstair, Livigno, Zuoz e puspè enavos a Scuol. Las etappas èn tranter 50 e 60 kilometers lungas, cun ina differenza d’autezza da maximalmain 1400 meters en in di. Quai èn distanzas che pon vegnir fatgas en in di senza stuair chargiar la battaria.
Il trend per e-bikes crescha
La DMO Engiadina Scuol Samignun Val Müstair è la emprima destinaziun en Svizra cun in purschida organisada sur plirs dis per e-bikes. Il trend dals e-bikes daventa adina pli grond. L’onn passà en vegnids vendids radund 20’000 velos cun motor electric. Uschia vegna spetgà cun quella nova purschida er giasts novs en la regiun. Quai tenor in communicaziun da medias da Scuol Samignun Val Müstair.
RR 06:00


text:
EUROVISION SONG CONTEST 2022
REGLAMENT SVIZZER
Stadi: 16-06-2021
SRF, RTS, RSI e RTR (numnads en il reglament «SRG SSR») tschertgan ensemen la chanzun svizra e l’interpreta u l’interpret per l’Eurovision Song Contest 2022 en l’Italia. Candidaturas pon ins inoltrar dals 1-09-2021, a las 12.00, fin ils 15-09-2021, a las 12.00.
CUNDIZIUNS GENERALAS D’ANNUNZIA
- La SRG SSR tschertga ina chanzun moderna che correspunda a pretensiuns internaziunalas e che sa distingua. Il text duai avair in messadi ferm, cler e chapaivel.
- Candidaturas ston vegnir inoltradas cun in’audiodatoteca sur la plattafurma uffiziala da la SRG SSR. (srf.ch/eurovision)
- La candidatura resp. la chanzun po vegnir chargiada si sulettamain dals possessurs dals dretgs respectivs. Mintga possessur da dretgs po inoltrar maximalmain tschintg chanzuns. Cun far l’upload vegn confermà che tut ils possessurs dals dretgs sajan d’accord cun la candidatura e che nagut n’impedeschia la participaziun a la selecziun svizra per l’Eurovision Song Contest.
- Cun far l’upload acceptan tut ils possessurs dals dretgs da l’ovra il reglament svizzer e las reglas internaziunalas davart l’Eurovision Song Contest da l’European Broadcasting Union (EBU).
- La participaziun d’organisaziuns commerzialas u religiusas sco era d’organisaziuns da nonprofit e da fundaziuns n’è da princip betg permessa.
- Ils possessurs dals dretgs garanteschan che naginas cunvegnas cun terzs, p.ex. cun labels, managements, organisaturs u agenturas, n’impedeschian la creaziun ed il diever da l’ovra tenor contract, la producziun sco era las preschentaziuns. Ils possessurs dals dretgs tegnan libra la SRG SSR da tut las pretensiuns da terzs senza restricziuns, e quai objectivamain, temporarmain e localmain.
- Chanzuns inoltradas na pon betg vegnir retratgas pli tard.
LA SELECZIUN
- Tut las candidaturas resp. tut las chanzuns vegnan examinadas e valitadas d’ina redacziun. Chanzuns che n’adempleschan betg las pretensiuns da qualitad u las cundiziuns dal reglament vegnan eliminadas. Silsuenter succeda la selecziun definitiva da las chanzuns e dals artists sur plirs stgalims e pliras etappas tras in panel d’aspectaturas e d’aspectaturs da 100 persunas ed ina giuria internaziunala da 20 expertas ed experts.
- Manipulaziuns, emprovas da corrupziun u irregularitads tar la votaziun da la giuria u dal panel pon avair per consequenza l’exclusiun da la chanzun, da l’interpret e dal commember da la giuria u dal panel.
PROPOSTA PER CONNEXS TEMATICS U CHANZUNS DA CONCEPT
- Tar l’Eurovision Song Contest vai tranter auter era per svegliar las emoziuns da las aspectaturas e dals aspectaturs e da las commembras e dals commembers da la giuria cun tractar tscherts temas. Nus animain perquai ils cumponists ed ils auturs d’inoltrar era texts che tematiseschan eveniments actuals u che provocheschan cun lur cuntegn ina reacziun emoziunala u ina regurdientscha tar l’aspectatur da l’ESC.
DETERMINAZIUNS DAVART LA CHANZUN
- Ils possessurs dals dretgs conferman cun l’annunzia che la chanzun inoltrada è in’ovra stgaffida dad els sezs (cumposiziun/text) ed en nagina moda e maniera in plagiat.
- Ils possessurs dals dretgs ston consentir a las determinaziuns da licenza da l’EBU. Quellas fan part da las reglas en connex cun l’Eurovision Song Contest.
- La chanzun inoltrada na dastga betg esser pli lunga che trais minutas.
- Ils texts da las chanzuns pon vegnir inoltrads en mintga lingua.
- La chanzun na dastga betg cumpigliar texts politics u rassistics u texts che glorifitgeschan la violenza.
- Versiuns instrumentalas na vegnan betg acceptadas. Mintga titel sto cuntegnair passaschas chantadas u discurridas.
- I pon era vegnir inoltradas chanzuns che n’han anc nagin interpret fix. En quel cas sto la chanzun dentant stringentamain vegnir chantada d’ina vusch da demo.
- Tut ils candidats vegnan infurmads enfin la fin dal 2021 davart il resultat da la procedura da selecziun.
- Tut las chanzuns che na sa qualifitgeschan betg na vegnan betg publitgadas da la SRG SSR.
- Per motivs da qualitad po la SRG SSR da tut temp pretender sin agen giavisch che la producziun u il text da la chanzun vegnia repassà ed ha en quel reguard il dretg da decider suletta.
DETERMINAZIUNS DAVART L’INTERPRET
- Ils interprets acceptan tut ils reglaments en connex cun l’Eurovision Song Contest.
- Nagin interpret na dastga represchentar dapli ch’in pajais a l’Eurovision Song Contest.
- En cas d’egualitad dals puncts vegnan interprets ch’èn burgais svizzers u che han in domicil en Svizra preferids. L’appartegnientscha ad in stadi n’è dentant betg decisiva e n’excluda nagin da preschentar ina chanzun.
- La vegliadetgna minimala dals interprets è 16 onns (data da tagl: 1-05-2022).
- Cunquai ch’era chanzuns cun ina vusch da demo pon vegnir inoltradas, sto vegnir inditgà tar l’upload, sche l’interpret vuless sa participar a la concurrenza u betg.
- Durant la procedura da selecziun po la SRG SSR da tut temp remplazzar ils interprets, e cun quai las vuschs da las chanzuns, per motivs da qualitad. La SRG SSR decida definitivamain tge interprets che chantan tge chanzuns.
- La participaziun dals victurs da la selecziun svizra per l’Eurovision Song Contest vegn reglada cun in contract en scrit.
- Ils interprets stattan a disposiziun a partir dal schaner 2022 per provas ed il mars/avrigl 2022 per termins da promoziun.
- Cun suttascriver il contract sa decleran ils interprets liantamain pronts da chantar la chanzun a l’Eurovision Song Contest 2022 e da represchentar la Svizra. Las emissiuns internaziunalas dal mezfinal e dal final han lieu probablamain il matg 2022 en l’Italia. L’obligaziun dad esser preschent en l’Italia vala per var duas emnas e dependa dal plan da provas da l’EBU.
LAS EMISSIUNS DIRECTAS A L’EUROVISION SONG CONTEST
- Ils interprets chantan live lur chanzun. Tenor il reglament da l’EBU ston tut las vuschs, era backing vocals, vegnir chantadas live.
- La chanzun vegn interpretada d’in u da plirs chantadurs/musicists. Maximalmain sis persunas (inclus sautunzs, musicists, backing vocals) dastgan esser sin tribuna.
- Tut ils instruments èn playback.
- Sin tribuna n’èn permess nagins animals.
- Expressiuns, gests u simbols politics, rassistics u che glorifitgeschan la violenza n’èn betg permess.
- La SRG SSR ha il dretg exclusiv da decider davart l’inscenaziun. Quella cumpiglia tranter auter vestgadira, choreografia, glisch, LED content e concepziun.
ULTERIURAS DETERMINAZIUNS
- L’EBU publitgescha in reglament internaziunal per l’Eurovision Song Contest. En cas ch’il reglament internaziunal sa differenziescha dal reglament naziunal, vala il reglament internaziunal. Mintga regulaziun davart la participaziun al mezfinal respectivamain al final da l’Eurovision Song Contest 2022 vegn reglada en quest reglament ed è lianta per il victur da la selecziun naziunala.
- Contribuziuns che cuntrafan al reglament naziunal u internaziunal vegnan disqualifitgadas da la SRG SSR u da l’EBU.
- La SRG SSR resalva il dretg da far da tut temp adattaziuns necessarias dal process da selecziun e dal reglament per pudair ademplir la pretensiun da qualitad giavischada.
- Dretg d’utilisaziun: La SRG SSR po utilisar gratuitamain l’ovra da la contribuziun svizra finala per l’Eurovision Song Contest sin tut ils vecturs (radio, televisiun, online, social media, etc.) senza las minimas resalvas u restricziuns.
- Dretg d’autur: Ils possessurs dals dretgs da la chanzun salvan lur dretgs a l’ovra. Ils dretgs vegnan quintads giu da la societad da gestiun collectiva (p.ex. SUISA).
- Avant il 1-09-2021 na dastga la chanzun – u parts da quella – betg vegnir publitgada (radio, televisiun, internet, preschentaziun publica, portatuns, etc.). Davart il termin da publicaziun e la communicaziun en connex cun la contribuziun svizra (incl. titel da la chanzun, interpret e cumponists/auturs dal text) decida la SRG SSR.
- La SRG SSR resalva il dretg da midar da tut temp il reglament preschent u da l’adattar al reglament internaziunal. Ils participants na pon far valair naginas pretensiuns en consequenza da midadas dal reglament.
- La via giudiziala è exclusa.
- I vala la versiun tudestga dal reglament.
Turitg, 16-06-2021
Yves Schifferle
Head of Delegation SRG SSR
Schweizer Radio und Fernsehen SRF
Fernsehstrasse 1-4
8052 Zürich
Telefon +41 44 305 66 11
yves.schifferle@srf.ch


text:
Maya Repele era gia fin ussa en il cussegl da fundaziun e responsabla per la partiziun da reclama e marketing. Ussa daventa ella la nova presidenta da la fundaziun Manufactura Tessanda Val Müstair.
Sper l'anteriur president Peder Andri è era Jürg Bäder sorti dal cussegl da fundaziun, el resta però enavant president da l’associaziun da fauturs da la Tessanda.
Per ils anteriurs delegads Peder Andri e Jürg Bäder èn Manuela Steiner-Marthy da Walenstadt e Ramun Grond da Müstair vegnids elegids nov en il cussegl da fundaziun.


text:
Communicaziun allas medias davart las elecziuns communalas 2021
Surses: La nova suprastanza communala è eligeida.
Las votantas ed igls votants digl cumegn da Surses on eligia Irene Kolb scu nova commembra dalla suprastanza communala e confirmo igl suprastant d’anfignen ossa Romeo Poltera an sies uffezi. Pinavant è nia eligia Lothar Künzli scu nov commember dalla cumischung da gestiun. Las elecziuns èn neidas fatgas all’urna.
Irene Kolb da Savognin è neida eligeida cun 415 vouschs da nov ainten la suprastanza communala. Igl suprastant d’anfignen ossa Romeo Poltera da Savognin è nia confirmo an sies uffezi cun 294 vouschs. Els dus èn eligias per la perioda d’uffezi 01-01-2022 anfignen igls 31-01-2025. A parteir digl schaner 2022 sa cumpona la suprastanza communala damai scu suonda: Leo Thomann, mastral (actual) cun igls quatter commembers Adrian Ballat (actual), Irene Kolb (nov), Romeo Poltera (actual) e Giancarlo Torriani (actual).
Las elecziuns communalas èn stadas necessarias perveia dalla midada digl nov modus d’elecziun digls commembers da suprastanza. Da nov vignan las commembras ed igls commembers da suprastanza eligias an etappas ed an en turnus da mintgamai dus onns.
Per l‘elecziun cumplementara ainten la cumischung da gestiun èn stos a disposiziun dus candidats. Cun 366 vouschs è nia eligia Lothar Künzli da Savognin. Igl sies cuntercandidat Ursus Sonder da Salouf ò obtignia 246 vouschs.
Chell’elecziun cumplementara è stada necessaria perchegl tg’igl commember d’anfignen ossa, Marco Jäger da Sur, è sa retratg per muteivs professiunals durant la perioda d’uffezi currenta sen la fegn digl onn.
La participaziun all’urna è stada tar stgers 35%.
Tinizong, igls 26-09-2021
Per infurmaziuns ulteriouras stat a disposiziun Leo Thomann, mastral (e-mail: leo.thomann@surses.ch, telefonign 079 405 96 73)


text:
Uschia è Barbara Janom Steiner p. ex. da l'avis ch'il cumbat per ils dretgs da las dunnas na duai ozendi betg pli vegnir manà sin via cun demostrar. Quai saja ina chaussa da mintgina e mintgin da respectar e promover l'egualitad tranter um e dunna en il mintgadi.
Cun ils svilups en il Grischun è ella en general cuntenta – saja quai lura cun l'egualitad da paja entaifer l'administraziun chantunala u cun la promoziun da structuras favoraivlas per famiglias sco canortas. Tuttina vesa ella er en questas spartas anc potenzial da megliurar la situaziun, er en l'economia nua che na betg tuttas interpresas mettian tuttina bler paisa sin l'egualitad.
Las dunnas en la politica mancan
Ch'i para almain il mument da dar nagina successura per ella en la regenza l'onn che vegn è per ella putgà. Barbara Janom Steiner chapescha dentant er in tant lunsch las resalvas da blersa dunnas dad anc entrar en la politica sper ils divers pensums che bleras hajan anc cun famiglia, lavur ed uniuns.
Jau poss be pruvar da motivar dunnas giuvnas: Vegni en la politica, igl è impurtant che las dunnas èn preschentas er sin livel politic.
In avantatg sco dunna en il militar
Sco Barbara Janom Steiner ha tradì ad RTR, haja ella profità dad esser ina dunna durant sia carriera militara. Fertant che ses collegas umens avevian problems da motivar lur schuldada n'avessan ses umens mai dà si uschè ditg ch'ella marschavia er anc davantvart. Uschia saja quai sta d'avantatg d'esser dunna durant ils exercizis da militar.
Dapli dal di da las dunnas en l'ura tematica da las 11:00-12:00.
RR actualitad 11:00


text:
La polizia en Svizra ha il duair da proteger nus e da procurar per segirezza. Per che la polizia possia far quai suffizientamain dovra ella la confidenza dal pievel che sustegna ella. Quai para da funcziunar detg bain. Passa la mesadad dals Svizzers fidan a la polizia, e bunamain 20% dals Svizzers fidan absolutamain a la polizia. Be circa in quart dals Svizzers na fida plitost betg u insumma betg a la polizia.
Sumeglianta è la situaziun en l'Austria ed en la Germania. Plinavant mussan era la Slovenia, la Finlanda, l'Estonia, il Danemarc ed il Pajais bass blera confidenza en la polizia. La pli blera confidenza en la polizia han ils Pajais bass cun passa 60% dals participants che han plitost blera e 17% che han fidanza absoluta en la polizia.
Corrupziun e crisas da finanzas
Pajais che han ina lung'istorgia problematica da politica u che han da curt gì da surmuntar crisas economicas u era politicas, n'han nagina u pauca confidenza en la polizia. Quai èn pajais sco per exempel la Grezia e l'Italia. L'Italia cun sia istorgia dal faschissem e da las numerusas istorgias en connex cun corrupziun tras la Mafia. Era la Grezia che ha gì da surmuntar ils ultims onns ina greva crisa da finanzas. En quels dus pajais din passa 50% (Italia) ni perfin passa 60% (Grezia) dals participants ch'i na fidian betg, plitost betg u insumma betg a la polizia.
Era en la Tirchia e la Russia n'ha la polizia per bler betg la confidenza da la populaziun. Passa la mesadad di ch'els na fidian insumma betg a la polizia. Il dumber da participants è dentant uschè pitschen (sut 100 participants) ch'ins na po betg prender conclusiuns londeror, damai ch'il dumber è betg represchentativ.
Terrorissem
Betg mo en pajais da crisas economicas u politicas èn ins in pau sceptic envers la polizia. Era pajais che han gì da suffrir attatgas terroristicas na fidan betg uschè ferm a la polizia. Quai probablamain perquai ch'ella n'è betg stada abla da proteger la populaziun da talas attatgas. Uschia en la Frantscha, la Spagna ed en il Reginavel Unì.
Sche Vus avais gust d'era prender part a quest questiunari, lura cliccai quai. , il link avra en ina nova fanestra
Adatg: Las cifras en quest questiunari sa midan cuntinuadamain! Per vesair las cifras actualas, dai in sguard qua sut.


text:
U13 Bulsan Foxes - Gherdėina 7:2 (2:0, 5:2, 0:0)
La Under 13 ą purtruep perdł chėsta partida plutosc sėch. Per l Gherdėina ąl fat i goi: Matthias Perathoner y Nicolas Hofer.
U15 Fondo Val di Non - Gherdėina 3:5 (2:1, 1:1, 0:3)
N dumėnia ai 18 de fauré ą la scuadra dla Under 15 jugą contra l Fondo Val di Non. Pervia de mpėnies cun la scuadra naziunela, la selezion Südtirol y de plu che fova amalei manciņvel n valgun mutons y l trainadėur di verdiaporta nuef Joni Puurula ne se ą nia fat saurģ a abiné adum 15 jugadėures. Tl prim se ą la scuadra dl Gherdėina fat mpue ert a ruvé ite tl juech, ma do y do iela jita miec y tl terzo tėmp ąi mo fat trėi goi vencian chėsta partida per 5:3. L verdiaporta Manuel Insam ą tenģ dassėnn. Per l Gherdėina ąl fat i goi: Marc Kasslatter (2), Davide Macaluso, Leo Rabanser y Ruben Prinoth.
U19 Sterzing - Gherdėina 2:3 (2:1, 0:2, 0:0)
Na partida inņ n iede da zitré nchin ala fin chėla dla Under 19 n dumėnia ai 14 de fauré a Sterzing. Na partida mpurtanta per tramedoi scuadres, davia che śėn se trątela de uni pont per ruvé ti playoff. Chėsta vėnta ti ie jita al Gherdėina per 3:2. Bravi mutons! Per l Gherdėina ąl fat i goi: Damian Bergmeister (2) y Bean Schmalzl.
La proscima partides di jėuni n cėsa: sada ai 24.2. dala 17.00 juega la U17 contra l Aosta. N dumėnia ai 25 de fauré dala 12.00 fej la U15 contra l Persenon y dala 17.30 la U19 contra l Milan. (im)


text:
Il Jauer è stà durant l’entira cursa a la testa ed ha gudagnà durant quels 15 kilometers 27 da 30 secundas da bunificaziun pussiblas. Ses pli grond concurrent, il defensur dal titel, il Russ Sergej Ustjugow ha perencunter gudagnà be 4 secundas da bunificaziun ed è plinavant cupitgà curt avant l’arrivada.
Cologna il pli ferm els sprints da bunificaziun
Avant la duas etappas finalas la fin d’emna en la Val di Fiemme maina Dario Cologna il classament general dal Tour de Ski cun in avantatg da 53 secundas sin Sergej Ustjugow.
Pralong dumogna criteris da selecziun per Pyeongchang
Sco segund meglier svizzer è Candide Pralong vegnì 19avel en la cursa ad Oberstdorf. Cunquai ha il Romand dumagnà ils criteris da selecziun da Swiss Olympic per ils gieus olimpics il favrer a Pyeongchang. A Tavau Nordic mez december era Pralong gia vegnì 18avel.
RR novitads 12:00


text:
En l'avegnir veglia l’interpresa sa concentrar sin sia fatschenta principala, numnadamain quella cun localitads da fatschenta. Quai ha ditg il cussegliader da relaziuns publicas da Remo Stoffel envers il Bündner Tagblatt.
La Priora Immobiglias SA ha decidì a l'entschatta da l'onn da sa concentrar be pli sin la sparta da localitads da fatschenta. Sinaquai haja il cussegl d'administraziun decidì da vender tut las immobiglias d'abitar en l'entira Svizra tudestga sco pachet. Quest pachet ha uss l'assicuranza Swiss Life cumprà. La Priora prevesa d'investir il retgav en il nov areal da fatschenta Airport-City a l'eroport da Turitg.
RR novitads 07:00


text:
Siemi olimpic sto spetgar in onn
Sa chapescha saja grev d’acceptar la situaziun, gist sco sportist. Ins stoppia ussa dentant metter da la vart las finamiras, prioritad haja la sanadad, uschia il campiun olimpic da Rio il 2016. Sia flomma ardia dentant anc adina ed el saja led ch’ils gieus olimpics da Tokyo na sajan betg vegnids stritgads mabain spustads. Quest onn na fissi dentant betg stà fair da manar atras quests gieus, oravant tut perquai che blers sportists n’avessan betg gì la pussaivladad da trenar sut fairas cundiziuns, uschia Schurter.
Igl è natiralmain ina greva situaziun, mo jau e mia famiglia essan tuts sauns e quai è il pli impurtant.
Tema dal virus
Cun turnar a chasa da l’Africa dal Sid, nua ch’el era semtgà per defender il titel al Cape Epic ensemen cun ses collega Lars Forster, haja el propi giu tema dal Coronavirus, principal sin las plazzas aviaticas ed en l’aviun cun 300 autras persunas. Per esser segir è Nino Schurter silsuenter stà tschintg dis persuls a chasa. El saja led d’esser mitschà da quest virus e che sia dunna e figlia sajan uss puspè tar el.
Il bel è, uss ch’ins na dastga betg sa vesair cun auters, che la glieud sa tegn anc pli fitg ensemen. Jau hai gì massa contacts sur l’internet cun persunas ch’jau n’avess uschiglio betg gì.
In temp pli pacific
Atgnamain sesess Nino Schurter uss sin ses mountainbike per defender il titel al Cape Epic. Mo pervia dal coronovirus na sa el insumma betg cura ch’i dat la proxima cursa. Schurter sto metter l’entira planisaziun sin il chau. Il mument trenescha el a chasa en sia stanza da gimnastica u sin il velo sin la rolla. Magari giaja el er giuadora, lura dentant tut persuls. Perquai ch’ins na po betg dir cura che la stagiun cumenza, prendia el uss er tut in zic pli pacific, er per giudair quai temp ensemen cun sia famiglia.


text:
Il Center da sanadad da Savognin è il segund ospital regiunal ch'il president da la regenza Christian Rathgeb visita. Enfin l’atun fa el la visita tar tut ils 11 ospitals dal chantun.
In dals temas è stà la collavuraziun
Sco quai che Christian Rathgeb ha ditg, dettia quai en ils ospitals grischuns anc grond potenzial. Per exempel vegnia il mument anc nizzegiada memia pauc la collavuraziun cun il turissem. Uschia pudess l'ospital era porscher per exempel wellness al pazient, sche quel vegn en il Grischun per sa laschar operar.
Nizzegiar sinergias
E potenzial vesa Christian Rathgeb era en las structuras. A Savognin vesia el gia in bun svilup, sco buns exempels numna el l'Engiadina Bassa ed il Puschlav, nua che tut ils purtaders da prestaziun èn unids sut in tetg. Quai gidia a spargnar blers daners d’administraziun, uschia Rathgeb.


text:
L’equipa da tennis svizra a Rio va sulet cun in dubel da dunnas al start. Quai resulta da la glista uffiziala da la ITF. Timea Bacsinszky vegn a remplazzar Belinda Bencic che sto renunziar sin Rio pervi d’ina blessura a la vart da Martina Hingis. Perquai sto uss Viktorija Golubic la partenaria prevesida da Timea Bacsinszky restar a chasa.
Wawrinka gioga probabel sulet singul
La Svizra na vegn a Rio betg a sa participar a la concurrenza da mix. Sco Stan Wawrinka ha ditg a Toronto sentia el la vegliadetgna ed el veglia sa concentrar dal tuttafatg sin las partidas dal singul, quai communitgescha swiss-olympic.
RR novitads 14:00/18:00


text:
Il politicher da la partida socialdemocratica è stà commember dal Cussegl federal dal 1978 fin il 1987. Aubert è stà minister da l'exteriur e duas giadas president da la Confederaziun.
L'advocat da la Chaux-de-Fonds (NE) aveva cumenzà sia carriera politica sin champ communal e chantunal. Il 1971 è Aubert lura vegnì elegì en il Cussegl dals chantuns. Ils 7 da december 1977 è el vegnì elegì sco Cusseglier federal. Diesch onns ha Aubert timunà il Departament federal d'affars exteriurs. Il 1983 ed il 1987 è el stà president da la Confederaziun. Il medem onn ha Aubert lura prendì cumià da Berna.
Engaschament invan per in'adesiun a l'ONU
Aubert è s'engaschà fitg per la politica da svilup sco er per ils dretgs umans. Tranter auter è el er s'engaschà per in'adesiun a las Naziuns Unidas, ch'era però vegnida refusada l'emprim il 1986.
RR novitads 12:00


text:
Il 1990 ha la cursa dal Mittenberg gì premiera. Iniziant è stà il ESV, Eisenbahner Sportverein da Cuira, cun il president Fidel Bass. Tar la premiera èn 78 ciclists stads a la partenza.
Dapi il 1991 è adina vegnì manà atras questa cursa duas giadas ad onn, ina gia la primavaira, ina gia l’atun. Il 1995 èn stads a la partenza 219 participants, enfin oz il record. Ma er ils davos onns carmala la cursa populara adina puspè enturn 150 persunas a la partenza. Dapi 10 onns èsi era pussibel da concurrenza en currer.
Il record cun il mountainbike davent da la stalla dal Waldhaus sin il Mittenberg è oz tar bun 17 minutas, en currer tar bun 22 minutas.


text:
Per 37 tschientavels ha Nevin Galmarini surlaschà l'emprima plazza ad Andrej Sobolew da la Russia. Sin la terza plazza vegn medemamain in grischun Dario Caviezel. Per il snowboardist da Cuira è quai la premiera sin il podest da la cuppa mundiala da snowboard alpin.
Pli pac success per las dunnas svizras
Da las dunnas svizras ha sulet Julie Zogg cuntanschì ils quartfinals. Là ha ella pers encunter la campiunessa mundiala e victura Ester Ladecka da la Tschechia.
Gia venderdi han lieu las proximas cursas da la cuppa mundiala da snowboard alpin. Il slalom gigant parallel a Cortina d’Ampezzo spetga ils snowboardists.
RR novitads 15:00


text:
Sco il manader da la secziun superaziun da crisas dal BAG, Patrick Mathys, ha ditg, datti actualmain 5 infecziuns confermadas cun la nova varianta dal coronavirus ch'è vegnì chattà en la Gronda Britannia. I saja dentant dad ir or da quai, ch'ils cas confermads na sajan betg las unicas infecziuns cun la nova varianta en Svizra. I na saja betg pussaivel dad evitar che quella varianta sa derasia en Svizra.
Ackermann: «Nus duvrain ina reserva da segirezza»
I cunvegnia uss dad investir bler per che las cifras da novas infecziuns, ospitalisaziuns ed er mortoris crodian, ha accentuà il president da la task force naziunala da Covid-19, Martin Ackermann. I valia uss da vegnir ord la zona da ristga ed uschia obtegnair ina reserva da segirezza.
La nova varianta dal coronavirus saja bler pli contagiusa e gia ferm derasada en la Gronda Britannia. Il dumber d'ospitalisaziuns a Londra saja uschia sa dublegiada en be ina emna. «Dapli ospitalisaziuns muntan adina er dapli persunas sin la staziun intensiva ed uschia er dapli mortoris,» ha ditg Ackermann.
Evitar novas infecziuns
Il mument van ins tenor Martin Ackermann or da quai che la nova varianta dal virus è per 50% pli contagiusa. Ord quest motiv tira el la conclusiun ch'i saja uss exnum dad evitar novas infecziuns. Per che las infecziuns possian vegnir smesadas mintga emna, dovria uss las dretgas mesiras. Uschia ha Ackermann anc ina giada pledà per dapli homeoffice ed er per in cumenzament da las scolas pir a partir dals 11 da schaner. Cun quella mesira duai vegnir evità ch'infecziuns durant ils dis da festa vegnan purtadas en scola.
Auta rata da mortoris en Svizra
Las cifras da novas infecziuns sajan anc adina memia autas ed er il svilup na saja anc betg positiv, ha ditg Mathys. Er per Ackermann èn las cifras d'infecziun anc adina bler memia autas. En Svizra morian mintga di en media 80 persunas en connex cun Covid-19. La Svizra saja en quest reguard en cumparegliaziun internaziunala sin il trist settavel plaz.
Er il mardi passa 4'000 novas infecziuns
L'Uffizi federal da sanadad BAG ha annunzià il mardi 4'197 infecziuns novas cun il coronavirus per la Svizra ed il Principadi dal Liechtenstein. 131 persunas èn mortas en connex cun covid-19 e 220 ston da nov vegnir tgiradas en l'ospital.
En il Grischun han ins registrà 92 novas infecziuns ed in mortori. En ospital sa chattan 46 persunas, 3 dapli ch'il di avant. 7 èn sin la staziun intensiva e 5 survegnan agid da respirar.
Far part da la runda d'experts fan:
- Patrick Mathys, manader da la secziun superaziun da crisas e collavuraziun internaziunala da l'Uffizi federal da sanadad BAG,
- Martin Ackermann, president da la task force naziunala da Covid-19,
- Raynald Droz, brigadier e schef dal stab da commando d'operaziuns da l'armada,
- Linda Nartey, media chantunala da Berna e vicepresidenta da l'Uniun da medis e medias chantunalas.


text:
SSC Napol
La Società Sportiva Calcio Napoli (Società Sportiva de Folber Napol in lombard), pussee semplicement Napol, scorciada, l'è la principal squadra de folber de Napol indoe l'è stada fondada in del 1926. Adess la giuga in de'l campionaa italian de Serie A. La gh'ha la divisa celest e bragh curt bianch.
In del sò palmarèss gh'hann 2 scudett, 1 Coppa UEFA, 6 Copp Italia e 2 Supercopp italiane.
El sò giugadur pussee cognosuu l'è staa el Diego Armando Maradona.
El sò stadi l'è 'l San Paolo che gh'ha 60.240 pòst a sedè.
Jogadors e Alenadors[Modifega | modifica 'l sorgent]
Jogadors e Alenadors de la squadra scrivudi in lombard:
Jogadors
- Massimilian Allegri (1997-1998)


text:
Gia il 2012 – cura che las inquisiziuns da la WEKO han cumenzà – aveva RTR empruvà da contactar Adam Quadroni. Quella giada na vuleva el dentant betg prender posiziun.
Uss suenter ils artitgels da la gasetta online «Republik» e la decisiun da la WEKO, ha Quadroni bain discurrì cun RTR, saja quai durant plirs telefonats ed era durant in inscunter persunal. Durant quels ha el era adina puspè empermess in’intervista. Il termin per quella è dentant adina puspè vegnì spustà.
Ils advocats intervegnan
Persuenter han tant l’advocat da Quadroni, sco er l’anteriur derschader federal Giusep Nay, surprendì tut ils contacts cun las medias ed els han fatg pretaisas envers RTR. Uschia han els vulì cundecider tge dumondas ch’ins possia far ad Adam Quadroni e tgeninas betg. Quai na correspunda betg a las directivas publicisticas dad RTR.
Strategia da medias
Cun tgi che Quadroni discurra cura, han ils advocats empruvà da manischar. Uschia ha il Whistleblower discurrì suenter l’artitgel en la «Republik» cun la «Schweizer Illustrierte» e cun la «Rundschau» dad SRF. A RTR è adina puspè vegnì ditg da spetgar.
Per Radiotelevisiun Svizra Rumantscha è tut quai stà il motiv da decider, da betg far in'intervista cun Adam Quadroni. Almain entant che las dumondas che interesseschan il public n’èn betg pussaivlas.
RR actualitad 12:00


text:
L’obligatori da purtar ina mascrina pudess avair impedì 10 millis infecziuns da corona. Per limitar il virus saja il purtar d'ina protecziun per nas e bucca perfin anc pli impurtanta che tegnair distanza e scumonds da sortir. Quai resorta d'in studi che la revista spezialisada americana PNAS ha publitgà. PNAS stat per Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America.
En l’Italia dal Nord per exempel saja il dumber da las infecziuns sa reducì fermamain suenter che l’obligatori da purtar ina mascra era vegnì introducì là ils 6 d'avrigl. Sco ils scienziads scrivan èn las infecziuns cun quella mesira sa reducidas per passa 78’000 fin ils 9 da matg.


text:
Flem quinta da stuair limitar las proximas emnas l'access al Lag la Cauma che avra ils 6 da zercladur sias portas. Cura ch'il dumber da visitaders surpassass 2'000 persunas, fissian els pronts da reagir, scriva la vischnanca da Flem. Excepziuns èn previsas per indigens, giasts d'otels e possessurs d'abitaziuns secundaras.
Rument surchargià e fieus betg lubids
Er ils ruments publics èn stads surchargiads durant quests dis, er cun las tualettas publicas saja stà il medem. Bler rument è er vegnì laschà en la natira. Perquai vegnian ins a far ils proxims dis ina schubregiada tras il guaud grond ed enturn il Lag la Cauma. Plinavant vegnia a dar en avegnir dapli turas per svidar ils ruments.
Problems hai era dà cun grilladas betg lubidas, ordaifer las fuainas publicas. Ils pumpiers da Flem e la polizia han stuì vegnir en acziun pliras giadas.
Nov concept da traffic
Da Tschuncaisma ha la polizia da la vischnanca realisà il nov concept da traffic. Ils excursiunists dad in di hajan ins fatg parcar sche pussaivel en la chasa da parcar Stenna. Quai ha gì sco finamira ch'il traffic da glieud ch'è a la tschertga vegnia diminuì. Quest concept vegn discutà e meglierà.
Insumma vul la vischnanca durant questa stad adina puspè giuditgar da nov la situaziun e lura adattar las mesiras mintgamai a la situaziun.


text:
Il Norvegias ha gudagnà la cursa cun in pitschen avantatg da nov tschientavels sin l'Austriac Marcel Hirscher. Terz è vegnì il Russ Alexander Choroschilow. Per Kristoffersen è la victoria a Schladming gia la 5avla questa stagiun.
Pauc cletg per il Grischun Marc Gini
Meglier Svizzer è stà Reto Schmidiger sin plazza 13. Daniel Yule è vegnì 15avel, Luca Aerni 23avel e Ramon Zenhäusern 25avel. Tschels Svizzers n'èn betg tranter ils megliers 30. Marc Rochat e Marc Gini èn tuts dus crudads ora en il segund percurs. Per il Grischun Marc Gini è il slalom da Schladming stà la davosa schanza per sa qualifitgar per ils Campiunadis mundials da skis a San Murezzan.
RR Novitads 22:00


text:
Tar in attentat tar ina sinagoga a Pittsgurgh ha in um sajettà giu almain 4 persunas. Trais policists sajan blessads, rapportan la televisiun americana CNN ed emetturs locals. L'um ch'ha sajettà saja arrestà, rapportan las medias. La polizia ha entant confermà ch'i haja dà plirs morts e blessads, e ch'ina persuna suspectada saja arrestada. Betg cler è però, sch'igl è vegnì sajettà avant la sinagoga u en l'intern. Avant aveva la polizia circumdà la sinagoga en il quartier Squirrel Hill a Pittsburgh (Pennsylvania) ed avertì ils convischins.
Motiv dal delinquent nunenconuschent
Sco reacziuns han era autras regiuns en ils Stadis Unids rinforzà las mesiras da segirtad tar instituziuns gidieuas. Davart il motiv dal delinquent n'è anc enconuschent nagut. Sulet speculaziuns da las medias localas, senza confermas da vart uffizialas.
Trump reagescha senza cumpromiss
Il president dals Stadis Unids da l'America Donald Trump è sa mussà schoccà. Suenter avair appellà a la populaziun locala da sa tegnair protegids, ha el segirà l'agid da l'administraziun federala a las forzas localas a Pittsburgh.
Pli tard ha il president Trump pretendì sentenzias pli spertas a la paina da mort per assassins. Els duain propi pajar il pretsch ultimativ, ha Trump ditg tenor l'agentura da novitads tudestga dpa.
Congress mundial dals gedieus condemnescha
Ins saja schoccà dal sajettim tar la sinagoga en la metropola americana Pittsburgh – cun pliras unfrendas mortalas, ha ditg il president dal congress Ronald Lauder a New York. Quai na saja betg stà in'attatga sin ina cuminanza gidieua, mabain sin l'entir'America. Plinavant ha'l sincerà d'esser en patratg ed uraziun tar las unfrendas e lur plitier.
RR novitads 18:00


text:
Beschreibung
Corin Curschellas, Ils Fränzlis
La Grischa 3 (cudesch + 2 DC’s)
Rumantsch Grischun, Sursilvan, Surmiran, Sutsilvan, Vallader, Puter, Divers, Bargunzegner
Chasa Editura Rumantscha, 2020, Bestellnummer 978-3-03845-072-6
I cuntinuescha – suenter il grond success da La Grischa 1 e 2 cumpara ussa La Grischa 3 cun 55 chanzuns d’uffants rumantschas tradiziunalas e pli novas ord l’entira Rumantschia. Aug Gliezi sunava. Ferm tabac. Tgu tgu, cavalier. Staila, stailina. Tras la geina e.a.v.
Tuttas chanzuns èn translatadas e vegnan explicadas da Laura Decurtins. Cun dus discs da Corin Curschellas ed ils Fränzlis da Tschlin.
Ähnliche Beiträge


text:
Las pendicularas Corvatsch han fatg l'onn da fatschenta 2015/2016 ina perdita da 2,8 milliuns francs. L'interpresa numna l'onn sco in dals pli nauschs en l'istorgia da las pendicularas. Sco quai che la Corvatsch SA communitgescha, saja il motiv per la gronda perdita l'enviern cun fitg pauca naiv. En spezial durant l'emna da Nadal e Bumaun hai quasi dà nagina naiv. La stad 2016 haja purtà in plus da la svieuta, quel n'haja dentant betg pudì salvar l'enviern nausch.
Aua or dal lai da Silvaplauna
Meglier guardi ora cun la stagiun d'enviern da quest onn che va bainbaud a fin. Schegea ch'i haja gì anc pli pauca naiv che l'onn passà, saja il dumber da giasts stà bun. Quel saja en la media dals ultims onns. Motiv per l'augment da la glieud saja ch'ins haja investì dapli en chanuns da naiv.
Ord quai motiv vul la Corvatsch SA investir er vinavant en la naiv artifiziala. D'optimar saja sur tut l'afflussiun d'aua. Per ennevar dovria en curt temp blera aua. In project che saja en mira prevesia da duvrar aua or dal lai da Silvaplauna.
Nov partenari
La stad che vegn datti ina gronda midada tar las pendicularas en Engiadin'Ota. Las pendicularas da la Diavolezza-Lagalp al Pass dal Bernina e quella dal Piz Nair en il territori da Corviglia duain midar possessur.
La futura Diavolezza Labalb AG daventa uschia partenaria da la Corvatsch SA. Per ils acziunaris na dettia quai naginas midadas, communitgescha la Corvatsch SA vinavant. La Diavolezza Lagalb vegnia numnadamain manada enavant sco agen manaschi cun sedia a Puntraschigna.
RR novitads 11:00


text:
Sur tut en regiuns pli autas e dasper auas pli grondas n'èn las temperaturas la notg passada betg crudadas sut 20 grads. Uschia hai dà la notg passada en blers lieus ina notg da tropas. Tenor il servetsch da l'aura MeteoNews è quai stà tranter auter il cas a Lucerna, Vevey, Basilea e Vaduz.
Ina fin da l'unda da chalira n'è anc betg da vesair. Il rest da l'emna e la fin d'emna saja da quintar cun temperaturas sur 30 grads. La notg sin venderdi e sin sonda saja lura era da spetgar notgs da tropas en la Bassa.
Co sa cuntegnair tar chaliras
Sur tut per persunas da gruppas periclitadas po la chalira esser privlusa. Tar questas gruppas tutgan sur tut persunas pli veglias, persunas (cronicamain) malsaunas, dunnas en speranza ed era uffants pitschens. Quels dovran attenziun speciala e sche necessari agid.
Recumandà per sa proteger dal chaud è:
- d'evitar stentas corporalas durant il temp il pli chaud dal di,
- da tegnair corp ed abitaziun/chasa uschè frestg sco pussibel,
- da baiver bler'aua (almain 1,5 liters a di),
- da mangiar spisas fraidas e rinfrestgantas
- e da gulivar suenter activitads sportivas il sal en il corp.
Suandants sintoms pon sa mussar tar stress da chalira:
- temperatura auta dal corp
- puls pli aut
- flaivlezza/stancladad
- mal il chau
- gramfia da musculs
- bucca sitga
- confusiun, sturnizi
- malesser, render, diarrea/sfuira
- disturbis cun durmir
En cas da quests sintom: far star giu la persuna pertutgada, e sfardentar il corp. Sche la persuna è conscienta, dar aua frestga da baiver. Sche quai na porta nagin megliurament, clamar agid medicinal.
RR novitads 10:00


text:
Eris (batezàt col nòm uficiàl de 136199 Eris) l'è 'l pianéta nàno del nòst Sistema Solar che g'ha la màsa piö grànda 'ntra chèi che se conós, e per dimensiù l'è segónt apéna a Plutone. La sò màsa difàti l'è del 27% piö grànda de chèla de Plutone e 'l sò ràgio de póch chilòmetri piö pesèn. L'è 'n ogèt che se tróa a orbità perlopiö endèla zòna ciamàda Disch sparnegàt endèla periferìa estréma del Sistema Solar.
L'òrbita l'è ecèntrica fés e condena inclinasiù fòrte en rapórt al pià de l'eclìtica. Al sò pereéle el se tróa a 37,91 Unità Astronòmiche del Sul e al sò aféle el rìa a 97,65 UA. l'inclinasiù en rapórt al pià de l'eclìtica l'è de 44 gràdi. El ghe mèt 558 agn per fà 'n gir entùren al Sul. El g'ha 'n satèlite, ciamàt Disnomia, che 'l g'ha 'n diàmetro de presapóch 250 km.


text:
David e Golìa
17:1
Ij Filisté a l'han fàit la mobilitassion ëd soe trupe. A l'han concentraje a Socò 'd Giuda. Sò campament ëd lor a l'era an tra Socò e Azecà, a Efes-Dammim. 17:2
A l'han ëdcò mobilitasse Sàul e j'Israelita. A l'han drissà n'acampament ant la val dl'Alzin-a e a l'han pijà posission ëd front ai Filisté. 17:3
Ij Filisté a ocupavo na colin-a e j'Israelita l'àutra, e an mes a-i era la val.
17:4 Peui, dai rangh dij Filisté a l'é sortì në sfidant: a l'era àut pì che doi méter. A l'era Golìa 'd Gath. 17:5 An sla testa a l'avìa n'elm ëd bronz e a portava 'n bust a maja 'd fer ch'a peisava sinquanta chilo. 17:6 A l'avìa 'd gambere 'd bronz e a an sle spale, gropà, na lansa ch'a l'era 'dcò 'd bronz. 17:7 La pertia 'd soa lansa a l'era coma 'l bras dël tlé 'd na tessiòira e la ponta 'd fer ch'a l'avìa a peisava da sola ses chilo. Dë 'dnans a chiel a marciava sò scudé.
17:8 Golìa a l'é piantasse là 'n mes e a crijava 'nvers le trupe d'Israel: "Përchè sevene sortì a combate? Mi i son un Filisté e vojàutri i seve mach dë s-ciav ëd Sàul. Troveve n'òm ch'a s'ancala a ven-e giù da mi a feme fòra, se mai a-i rivèissa (ma i lo chërdo propi nen)! 17:9 Se col-lì am bat e am massa, nojàutri i saroma vòstri vassaj. Contut, s'a l'é mi a vagné e i lo masso mi, vojàutri i sareve nòstri vassaj e i l'avreve da sogetéve a nojàutri. 17:10 Antlora 'l Filisté a l'ha dit: "I dësfido le trupe d'Israel. Ch'a ven-a un dij vòstri e ch'as bata contra mi!". 17:11 Quand che Sàul e tùit j'Israelita a l'han sentì ste paròle dël Filisté, a l'han comensà a tërmolé coma feuje.
17:12 Ora David a l'era 'n fieul d'un efraitita 'd Betlem ch'as ciamava Jessé e ch'a l'avìa eut fieuj. Ai dì 'd Sàul cost'òm a l'era vej e na përson-a 'd riguard. 17:13 Ij tre fieuj grand ëd Jessé a l'ero 'ndàit a la guèra a j'ordin ëd Sàul. As ciamavo Eliab, ël prim nà, Abinadab, ël second, e Shimé, ël ters. 17:14 David a l'era 'l pì cit. I tre pì grand a j'ero anrolasse al séguit ëd Sàul. 17:15 David a 'ndasìa e vënìa da la ca 'd Sàul a Betlem, përché a l'avìa 'dcò da pasturé jë strop ëd sò pare.
17:16 Antramentre, për quaranta dì, ël Filisté as piantava là 'n mes, matin e sèira, a galëzzesse ëd front a l'armada dj'Israelita. 17:17 Jessé a l'ha dit a sò fieul David: "Ciapa sto sach ëd gran rostì e ste doi miche 'd pan e va 'n pressa a porteje ai tò frej ch'a stan al campament. 17:18 Coste des forme 'd formagg, peui, portje al comandant. Serca 'd savèj coma ch'a stan ij tò doi frej e torna con ëd neuve sicure. 17:19 Sàul a l'é con lor e con tute le trupe d'Israel ant la val dl'Alzin-a ch'a combato contra ij Filisté”.
17.20 Antlora David a l'é levasse 'd matin prest, a l'ha fidà lë strop a quajdun ch'a lo guernèissa, a l'ha carià tut e a l'é partì tal coma Jessé a l'avìa dije. Quand ch'a l'é rivà al campament, le trupe a j'ero 'n camin ëd butesse an formassion ëd bataja e a dé 'l crij 'd guèra.17:21 Le file dj'israelita e dij Filisté a son posisionasse l'un-a 'n facia a l'àutra. 17:22 David a l'ha dëscarià lòn ch'a portava, a l'ha dalo ant le man dl'ufissial dj'arforniment e a l'é corù ant ij rangh dl'armada për vëdde coma ch'a stavo ij sò frej. 17:23 Antramentre ch'a parlava con lor, a l'é vnù anans da le file dij Filisté col ësfidant ch'as ciamava Golìa, ël Filisté 'd Gath, e a l'é butasse a fé col discors ëd dësfida ch'a fasìa tùit ij dì. David a l'ha sentilo. 17:24 Tùit j'Israelita, quand ch'a l'é comparì col òm a l'han comensà a artiresse da la pàu.
17:25 N'Israelita a l'ha dit: "Vëddes-to col òm ch'a ven anans? A ven fòra tùit ij dì për dësfidé Israel. S' ël rè a treuva quajdun ch'a sia bon a batlo e a masselo, a lo quaterìa 'd richësse, a-j darìa da marié soa fija e a concedrìa a la famija 'd col-lì ëd grand privilegi an Israel".
17:26 Antlora David a l'ha ciamaje a coj òm ch'a l'ero lì davzin: "Disme 'n pò lòn ch'a podria-lo vagné l'òm ch'a massa sto Filisté e ch'a libera Israel da st'umiliassion-sì". 17:27 Coj soldà a l'han arpetuje lòn che già a l'avio dije: "A faran sossì e sossì a col ch'a lo bat".
17:28 Eliab, un dij sò frej grand, quand ch'a l'ha sentì che David a parlava con ij soldà, a l'é 'nrabiasse e a l'ha dije a David: "Përchè ses-to vnù ambelessì? A chi l'has-to lassaje cole pòche feje ch'it dovìe guerné ant ël desert? It conòsso pro. Ti 't ses un pretensios pien ëd grame intension. Ti 't veule mach vëdde la bataja coma s'a fussa në spetàcol!".
17:29 David a l'ha rësponduje: "Còsa l'hai-ne mai fàit adess? I l'hai mach fàit na domanda!". 17:30 Peui a l'é virasse da coj ch'a l'avìa davzin anvers a quajdun d'àutr e a l'ha ciamaje l'istess. Tuti a dasìo l'istessa rispòsta dij prim. 17:31 Ora, quajdun a l'ha sentì lòn che David a disìa e a l'ha falo savèj a Sàul, e parèj Sàul a l'ha mandalo a ciamé.
17:32 David a l'ha dit a Sàul: "Perdte nen ëd coragi për cost Filisté. I andrai mi, tò servitor, a loté contra chiel!". 17:33 Contut, Sàul a l'ha responduje: "Fame nen rije; a-i é gnun-a manera che ti 't podries loté contra sto filisté. Ti 't ses mach un fiolin, e chiel a l'è dusà a combate da quand ch'a l'era giovo".
17:34 Antlora David a l'ha replicà: "I l'hai sèmper guernà le feje e le crave 'd mè pare. Quand ch'a rivava 'n leon o 'n ors për ciapesse n'agnel da lë strop, 17:35 i-j corìa dré con un baròt e a-j 'mbrancavo la pijàita da la boca. E se la bestia a s'arvirava contra mi, mi i lo ciapava për la caviera, a i-j davo 'd baròta, e i lo massava. 17:36 I l'hai fàit parèj sia a d'ors che a 'd leon, e i farai l'istess ëdcò a cost pagan Filisté, përché chiel a l'ha dësfidà j'armade dël Dé ch'a viv! 17:37 Ël Signor ch'a l'ha salvame da 'd ors e da 'd leon, am salverà 'dcò da cost Filisté!". Antlora Sàul a l'ha dije: "Va bin, fà parèj, va, e che Nosgnor a sia con ti!".
17:38 Sàul a l'ha daje soa armora: n'elm ëd bronz e 'n bust a maja 'd fer. 17:39 Dzura l'armora, David a l'ha gropasse a la vita la spa. Contut, quand ch'a l'ha provà 'd bugesse, a podìa nen felo, përché a l'era nen dusà a tut lòn. Antlora a l'ha dit a Sàul: "Con tuta sta framenta adòss, i podrìa gnanca marcé. I na son nen costumà". Parèj, David a l'é dësvestisse da l'armora. 17:40 A l'ha ciapà sò baston, a l'ha cheujì dal torent sinch pere bin seulìe, a l'ha ficaje ant soa bisaca da bërgé e, con soa franda an man, a l'é andàit anans anvers ël Filisté.
17:41 Ël Filisté, ch'a-j marciava anans lë scudé, a s'avzinava a David. 17:42 Quand ch' ël Filisté a l'ha vardà bin David, a l'ha butasse a rije e a feje 'd schergne, përché David a l'era mach un fiolin gràcil con ij cavèj ross.17:43 Ël Filisté a l'ha dije: "Penses-to ch'i sia 'n can, ch'it ven-e contra mi con dij baston?". Parèj 'l Filisté a l'ha comensà a maledì David an nòm dij sò dé. 17:44 Peuj a l'ha dije: "Ven sì parèj ch'i daga toa carn da mangé a j'osej dël cel e a le bestie sarvaje".
17:45 David a l'ha rësponduje: "Ti 't ven-e contra mi con la spa, la lansa e lë zavelòt, ma i ven-o contra ti an nòm dël Signor dl'univers, ël Dé dl'armade d'Israel, che ti 't l'has ofenduje. 17:46 An cost dì medésim ël Signor at farà tombé ant mie man, it massarai e it tajarai la testa. An cost dì medésim i darai da mangé a j'osej dël cel e a le bestie sarvaje ij cadàver dl'armada dij Filisté, e tut ël paìs a savrà che Israel a l'ha 'n Dé ch'a lo guerna. 17:47 Tuti coj ch'a son sì a vëdran ch' ël Signor a salva Sò pòpol, nen për ël mojen dla spa o dla lansa. Costa-sì a l'é bataja dël Signor e a sarà Chiel a fé tombé vojàutri an nòstre man".
17:48 Antramentre che Golìa a vënìa anans për tachelo, David a l'é corù an pressa anvers ël Filisté, 17:49 David a l'ha ficà la man ant soa borsa, a l'ha tirane fòra na pera e, con la franda, a l'ha flancajla contra e parèj a l'ha centrà 'l Filisté bele 'n mes la front. La pera a l'é intraje 'nt la testa e chiel a l'é cascà con la facia a tèra.
17:50 A l'é parèj che David a l'é rivà a bate 'l Filisté mach con na franda e na pera. A l'ha centralo e a l'ha massalo: a l'avìa gnanca na spa! 17:51 Peui David a l'ha argionzulo là dova ch'a l'era, a l'ha tiraje fòra la spa ch'a l'avìa ant ël feuder e a l'ha dovrala për tajeje la testa. Quand ch' ij Filisté a l'han vëddù che 'l pì vajant dij sò gueriè a l'era mòrt, a son dass-la a gambe.
17:52 Peui j'òm d'israel e 'd Giuda a l'han dàit ël crij 'd guèra e a l'han comensà a core apress ai Filisté fin-a a rivé a Gath e fin-a a le pòrte d'Ecron. Për tuta la stra ch'a va da Siaràim, fin-a a Gath e fin-a a Ecron, a son staie parèj pien ëd cadàver, coj dij Filisté. 17:53 Antlora l'armada d'Israel a l'é artornà e a l'ha butà a sach ël campament dij Filisté. 17:54 David a l'ha ciapà la testa dël Filisté e a l'ha portala a Gerusalem, ma a l'ha butà tute j'arme 'd Golìa an soa tenda.
17:55 Ora, mentre ch'a vardava David ch'a sortìa për batse contra 'l Filisté, Sàul a l'avìa ciamaje a Abner, ël general an cap dl'armea: "Abner, ëd chi a l'é fieul col giovo?". Abner a l'ha rësponduje: "I l'hai gnun-a idèja. I lo sai pròpi nen, ò rè!". 17:56 Contut, ël rè a l'ha 'nsistù e a l'ha dije: "Serca 'd savèj 'd chi ch'a l'é fieul col giovo!".
17:57 A l'é parèj che quand che David a l'é 'rtornà da massé 'l Filisté, Abner a l'ha presentalo a Sàul, che David a l'avìa ancora la testa dël Filisté an man". 17:58 Sàul a l'ha ciamaje: "Ëd chi ses-to fieul, giovnòt?" David a l'ha rësponduje: "I son fieul ëd tò servitor Jessé, de Betlem". (1 Samuel 17).
Nòte
O "Lolì a l'é tant sicur coma ch'it vive".
Leture bìbliche dël lessionari - 21 Giugn 2014 - Duminica dòp Pancòsta ch'a fà quatr
; 1 Samuel 17: (1a, 4-11, 19-23), 32-49
; Salm 9:9-20
; 2 Corint 6:1-13
; March 4:35-41


text:
Renan (BE)
Renan a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Giüra Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega francòfuna. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 12.62 km² e in del Dicember 2010 al gh'eva una popolazion de 851 abitant.
El cumün de Renan al se tröva a una altitüden de 907 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de La Ferrière, Sonvilier, Chézard-Saint-Martin, Cernier, Fontaines, La Chaux-de-Fonds (NE).
Riferiment[Modifega | modifica 'l sorgent]
Ligam de föra[Modifega | modifica 'l sorgent]


text:
Robert Baden-Powell
El Robert Baden-Powell (nomm intregh: Sir Robert Stephenson Smyth Lord Baden-Powell, Primm Baron Baden-Powell de Gilwell; Londra, 22 de febrar del 1857 - Nyeri, 8 de genar del 1941) l'è staa on militar e educator ingles, fondador del Moviment Scout.
Fioeu d'on pastor anglican, el gh'aveva sett fradei. L'ha scominciaa la soa cariera militar quand che 'l gh'aveva 19 agn (perchè l'era minga staa bon de andà a Oxford). In de la soa vita, l'ha combattuu in India, in Afghanistan e, soratutt, in Africa.
L'è staa lì, duranta la guerra anglo-boera, che l'è devegnuu on eroe de guerra, per la soa difesa de la città de Mafeking. L'è staa vun di generai pussee giovin de la storia inglesa. L'ha anca contribuii a mett in pee el corp de la polizia sudafricana.
Dopo la guerra, l'ha scominciaa a interessàss al tema de l'educazion di bagai. L'è staa inscì che, in del 1907 l'ha mettuu in pee el primm camp scout (cont ona vintena de fioeu) in su l'isola de Brownsea. La soa intuizion la s'è spantegada in gir per l'Inghilterra e, ben prest, anca in del rest del mond. In del 1910 l'ha lassaa la cariera militar e 'l s'è dedicaa a la promozion del moviment scout in tutt el mond, anca cont el scriv di liber. Con la soa miee Olave (nassuda l'istess dì) l'ha mettuu in pee anca on'organizazion per i tosann.
Trist per la fin de la pas in Europa, el s'è trasferii in Africa (Kenya), e lì l'è mort in del 1941, a vottantatrii agn.


text:
La scolaziun d'emprendistas e d'emprendists stat fitg a cor a la Viafier retica. Perquai collavura ella cun login, il partenari spezialisà per la furmaziun professiunala en il mund dal traffic.
Sco emprendist/a absolvais Vus Voss engaschament tar la Viafier retica, essas dentant emploià/-ada da login. Uschia profitais Vus d'ina vart d'ina planisaziun da la scolaziun approfundada e da l'autra vart dal know-how professiunal.
La Viafier retica è en collavuraziun cun login la pli gronda scoladra d'emprendistas e d'emprendists en il chantun Grischun. En indesch professiuns scolescha ella passa 100 giuvenils.


text:
Nicht erst seit der Mondlandung vor 50 Jahren zieht der Erdtrabant viele Menschen in seinen Bann. Tatsächlich wäre ohne Mond kaum Leben auf der Erde möglich. Kein Wunder, richten sich viele Tiere nach ihm und auch viele Menschen.
Andrea Fischli
Kathrin Hönegger
Einstein (SRF)
Qua chattais Vus ils megliers films e las meglras serias e docus – senza custs supplementars. L'entira purschida da films e serias en la versiun originala cun suttitels u sincronisada, propostas persunalisadas per films, serias e collecziuns spezialas. Tut quai che Vus duvrais è in login.
Play Suisse As porscha il meglier da las producziuns e coproducziuns da SRF, RTS, RSI e RTR. Damai che Play Suisse vegn finanzià via la SSR, na resultan nagins custs supplementars per utilisar la purschida.
Tuttina sche Vus preferis la televisiun (Swisscom blue TV – disponibel sin la Swisscom Box e la TV-Box (UHD), Apple TV, Android TV), il smartfon u il computer: Play Suisse pudais Vus utilisar dapertut. Quai vul dir: midar senza interrupziun tranter differents apparats e guardar vinavant là, nua che Vus avais chalà, far glistas da favurits che Vus vulais guardar pli tard, crear cuntegns persunalisads ed anc bler auter pli.
Novitads, gronds success ed il meglier da noss archivs. Tut en la versiun originala suttitulada u sincronisada en tudestg, franzos, talian e mintgatant er en rumantsch.


text:
Il matg è Beyond Meat ì a la bursa. Il emprim di a l'aczia gia fatg in gudogn da 163 pertschient. Trais mais pli tard a lur aczia gia cuntanschì in gudogn da bun 800 pertschient. Quai è reussì a nagin en quest tschientaner. Actualmain è l'aczia puspè ida in pau a bass e s'equilibrada. Beyond meat producescha charn manizzada, liongias, charn bov e burgers. Ils burgers san ins era gia cumprar en Svizra en divers supermartgads.
Beyond Meat
Beyond Meat è ina firma ch'è vegnida fundada da Ethan Brown il 2009 en la California. La firma producescha products substituts da charn. A la bursa ha la firma cuntanschì in grond success.
Per pudair abunar quest podcast duvrais Vus ina software cumpatibla cun podcast u ina app. Sche Vossa app n'è betg en la glista sura, lura pudais copiar la feed URL manual en Vossa app da podcast u software.