text:
AM GUARDA
Chissà còsa ch’a s-ciairo ëd misterios
ij so bei euj – dë sda – dë dlà dël mond –
che ‘d volte am fisso atent e pensieros
e ‘d volte l’han në sguard così profond.
J’è ‘nt lor na specie dë stupor curios,
na serietà ch’am peisa e ch’am cunfond
come ‘l rifless d’un ciel tròp luminos,
come l’ombra d’un’acqua senza fond.
L’antica e disperà malinconìa
che tant da ‘mpess i stërmu an fond dël cheur
ecco….i l’arvëeddo adess ant j’euj ‘d mia cita
ma i la treuvo d’arair, për mè boneur….
Quasi sempre l’ so sguard, quand ch’as dësvìa,
am cerca am rii con al soris d'la vita.
Ën Piemontèis, la sua lenga
Nino (Gioan) Còsta (Giovanni Costa an italian) a l'era ën poeta.
A l'era nassù a Turin ël 28 ëd giugn dël 1886, da pare canavzan e mare monfrin-a. A tre agn a l'é restà orfanin ëd pare, ch'a l'era emigrà e a l'era mòrt an Mérica.
A l'avìa studià al ginasi Balbo e al liceo Cavour. Dòp l'esam ëd maduridà, për feje piasì a la famija a l'era anscrivusse a la facoltà 'd veterinaria e, apress soa prima làurea, a litre, anté ch'a l'é stàit anlev d'Arturo Graf.
An cost perìod a l'era stàit për un pòch a Paris, anté ch'a l'avìa fàit amicissia con Pitigrilli.
Ansema a chiel a l'avìa travajà ant un giornal ëd provinsa; ai doi a l'avìo daje 'l travaj ëd fé la crònaca ëd na condana a mòrt. Nopà che andeje, a l'avìo anventà 'l tòch ëd pianta e a l'avìo portalo al giornal. Ant la neuit ël condanà a l'era stàit grassià e ël di apress, an sël giornal, a-i son surtije sia la notissia dla grassia che la crònaca dl'esecussion. Ij doi amis a son ëstàit dlongh licensià.
Apress la làurea a l'ha ancaminà a mostré an vàire liceo dla provinsa, fin-a ch'a l'ha trovà un pòst a la Cassia ëd Risparmi (an efet a l'avìa vagnà doi concors: un a la Cassia ëd Risparmi e l'àutr ant l'aministrassion dël manicòmi; a l'avìa peuj sernù ël prim përchè - a disìa - a l'é apopré istess).
A l'ha ancaminà a scrive poesìe: a l'ancamin an fransèis, peuj an italian e finalman an piemontèis. An dzorpì che coste lenghe a parlava bin latin e a conossìa assè bin ël grech antich.
Dël 1918 a l'ha conossù a Nissa dla Paja soa fomna Ercolin-a; a l'ha avù tre masnà: Marìa Antonieta (ch'a l'é mòrta dòp pòchi mèis), Celestin-a e Mario, ch'a son ëstàit sorgiss d'ispirassion për tante soe poesìe.
Soa prima poesìa publicà a l'é Macëtta 'd Natal, surtìa an sël Birichin dël 23 dë dzèmber 1909. A segoitrà a mandé ëd soe composission a 'l Birichin, bon-a part firmà con lë stranòm na Mamina, fin-a al 1927, cand ël giornal a sara. Na sèrnia ëd coste poesìe a forma la pì part ëd sò prim volum (ma poesìe da 'l Birichin a-i saran ëdcò ant soa sconda e soa tersa arcòlta), ch'a pùblica a soe spèise. Cost a anandia na serie ëd ses arcòlte ëd poesìe, dont la dariera a sarà publicà dòp la mòrt dl'aotor.
A scriv ëdcò euvre ëd pròsa e teatraj (Tèra monfrin-a dël 1921, musicà da Edoardo Vercelletti, Testa 'd fer dël 1929).
A meuir a Turin ël 5 ëd novèmber dël 1945, crasà dal dolor për la mòrt ëd sò fieul Mario, mudaja d'argent al valor militar, mòrt combatend da partisan an sël Génévry ël 2 d'ost dl'ann prima. A l'é sotrà a Siriè, tacà a sò fieul.
L'arvelassion ëd Còsta poeta
Già ant ël 1911 Nino Còsta a l'avìa otnù dj'arconossiment për soe poesìe: l'arvista ebdomadaria Attualità ëd Milan a l'avìa organisà un concors ëd poesìa për tute le lenghe naturaj parlà an Italia e na poesìa ëd Còsta, antitlà Dësvijte, a l'era stàita signalà për la session an piemontèis.
Tutun, l'arvelassion pùblica ëd sò talent poétich a l'é rivà ant ël 1924, cand la sossietà Pro Torino a l'avìa organisà 'n concors ëd poesìa piemontèisa, dont ij giùdes a j'ero Mario Leoni, Arrigo Frusta e Rodina. Ij nòm dj'aotor ëd le poesìe a j'ero andrinta a 'd buste sarà, da duvertesse mach dòp dla decision dla giurìa. Dòp che ij giùdes a l'avìo sernù des poesìe da premié, an duvertand le buste a l'han dëscurvù che sinch a corispondìo al midem nòm: col ëd Nino Còsta. Nen podenda deje sinch premi a un sol, a l'han decidù ëd deje ël prim premi e na mudaja arcòrd për j'àotre quatr poesìe. Le poesìe a j'ero: Rassa nostran-a, Primavera an piassa Castel, Jë scarpon, L'ora grama, 'l babi e l'arsigneul.
Còsta e ij Brandé
Cand a la fin dj'agn 1920 ij poeta dla neuva generassion as gropo ansema antorn a Pinin Pacòt për formé la Companìa dij Brandé, Còsta a l'é ant ël pien ëd soa madurità artìstica e a l'é ël poeta pì amportant dël moment. A ancoragia jë sfòrs ëd Pacòt e a j'arconòss l'amportansa ëd sò travaj për la valorisassion dla lenga e dla poesìa piemontèise. Ma Còsta a restërà sempe a distansa da la Companìa. A colabora nen a la realisassion dël prim Armanach piemontèis dël 1931, an disend che a trovava giust che ël prim armanach a fussa fàit tut daj pì giovo. A dà na man a col dël 1932, ma a l'é genà da l'ategiament setari dij poeta dla Companìa. Dzortut a-j piaso pa le simpatìe fassiste che ij Brandé a treuvo soens l'ocasion d'esprime. A l'ocasion dla preparassion dl'Armanach dël 1937, Còsta a scriv na litra a Pacòt anté ch'a conferma soa simpatìa për l'arserca ëd poesìa neuva dij Brandé ma a ciama d'esse lassà da part, an disend ch'as sentìa nen d'esse «nì dij vòstr, nì dj'àotri». Sòn a pròvoca l'arspòsta fòra dij feuj ëd Pacòt, ch'a lo trata da poeta dn'época passà an arvendicand ël present pr'ij sò Brandé. Còsta, ëd caràter pasi e sensìbil, a reagiss nen. Soa arspòsta a sarà, l'ann apress, la publicassion ëd Ròba nòstra, n'àotra arcòlta ëd poesìe fiamenghe.
Con ël temp, Pacòt farà marcià andré da sò giudissi e a arconossrà torna ël valor ëd Còsta e soa amportansa ant la literatura piemontèisa.
Euvre prinsipaj
- Mamina (prima edission: Lattes 1922)
- Sal e pèiver (prima edission: Sacerdote 1924)
- Brassabòsch (prima edission: Casanova 1928)
- Fruta Madura (prima edission: S.E.L.P. 1931); a l'é la prima arcòlta anté che Còsta a l'ha adotà la grafìa piemontèisa moderna
- Ròba nòstra (prima edission: 1938)
- Tempesta (prima edission: 1946, dòp 'd soa mòrt)
- Tornand (arcòlta soagnà da Andrea Viglongo ëd poesìe dl'aotor nen anserìe ant ij ses volum ëd soa euvra; Viglongo 1977)
- Il divino dono (arcòlta ëd poesìe e pàgine 'd pròsa an piemontèis e an italian për le masnà)
Mirò
Fonte Wikipedia ën piemontèis


c: text/html

text:
Avant circa dus onns è il Turitgais Nicola Kneringer, pli enconuschent sco Nickless, vegnì renumà cun ses hit «Waiting». La chanzun ch’è vegnida emessa il pli bler da las differentas staziuns da radio svizras l’onn 2015. Il video tar la chanzun è vegnì guardà radund in milliun giadas. El favrer 2016 ha Nickless perfin gudagnà cun quella chanzun in Swiss Music Award en la categoria «Best Hit National». Dus mais pli tard ha el publitgà ses album «Four Years». Quest album cuntegn ulteriurs hits sco «Waiting» e «Princess».
Turnea tras la Svizra
Durant la stad ha Nickless sunà en l’entira Svizra, tranter auter era a Degen a l’Open Air Lumnezia. L’emna passada ha el cumenzà sia turnea tras la Svizra ed ha fatg questa gievgia ina fermada a Cuira en la Werkstatt. Il concert era bain plain ed era visità per radund 90% da giuvnas.
Tge ston ins far sco chantadur sch’ins visita Cuira? Precis, registrar en il studio da RTR in da ses hits per rumantsch. Quai ha era Nickless fatg. Il moderatur da RTR Ivo Orlik ha translatà trais chanzuns da Nickless e fatg or da quai in medley.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
L'onn 1989 – pia avant exact 30 onns – han il dirigent Christoph Cajöri ensemen cun inqual musicist fundà l'orchester da chombra grischun. Or da quel è sa sviluppà vinavant la filarmonia da chombra. Per il giubileum vegnan ils sur 30 musicists cun lur dirigent Philippe Bach a sa preschentar inqual giadas. Sur l'entir onn ora dat i blers concerts a Cuira, dentant era en autras regiuns dal Grischun sco a Poschiavo, Savognin ni Flem.
Instruments actuals da l'orchester filarmonic
- Instruments dad artg (9 violinas, 4 violas, 3 cellos, 1 cuntrabass, 1 arpa)
- Instruments da flad da lain (2 flautas, 2 oboas, 2 clarinettas, 2 fagots)
- Instruments da flad da tola (2 corns, 2 trumbettas, 1 posauna)
- Instrument da percussiun (1 pauca)
Musica da film ed opera
La filarmonia da chombra sa preschenta par exempel cun musica da l'emprim film lung da Charlie Chaplin «The Kid». Dal schaner fin tochen mez favrer sunan els live la musica, durant che maletgs da Chaplin van sur la paraid. Quai, sut la batgetta da l'expert per musica da film Ludwig Wicki.
Fin matg pon ins udir ils musicists cun in auter gener musical, numnadamain cun l'opera «Die Weise von Liebe und Tod des Cornets Christoph Rilke» dal cumponist svizzer Frank Martin. Quella producziun è ina collavuraziun cun il teater da Cuera.
La producziun d'opera cun la solista Maria Riccarda Wesseling, il star mundial dal Grischun, è in grond highlight da l'onn da giubileum.
Turnea da stad e concert gratuit en halla da citad
In ulteriur punct fix dil program da l'onn è la turnea da stad cun ils instruments d'artg (fin zercladur tochen mez avust) sut il titel «Muothataler Nachtmusik». Quai concert sa metta ensemen ord quatter tocs: Tranter auter ina serenada da Peter Tschaikowsy en C-Dur ed in toc da Heinz Marti per orgelin da maun da Sviz («Schwyzerörgeli»).
Per festivar ils 30 onns dat la filarmonia fin avust er in grond concert gratuit per in e scadin en la halla da citad a Cuira. Là suna l'orchester in concert per violoncello ed instruments a flad dal cumponist austriac Friedrich Gulda.
La filarmonia da chombra vul s'avrir
En connex cun il giubileum da la filarmonia da chombra dal Grischun pon ins sa dumandar, tgi che taidla anc quella musica. Bleras giadas audan ins che questa musica d' in «orchester classic» vegnia betg tadlada da glieud pli giuvna. La maioritad da l'auditori èn persunas pli veglias, conferma era la presidenta Jacqueline Giger Cahannes.
Cun il vast program emprova l'orchester dentant era da s'avrir ad in auditori pli vast e da carmalar uschè persunas pli giuvnas. Cun giuven manegia la presidenta la generaziun tranter 40 e 50. Plinavant ha la filarmonia da chombra dapi questa stad installà la pli pitschna halla da concert: Ina cabina da telefon nua ch'ins po betg telefonar, mabain tadlar lur musica.
Or da l'archiv:
RTR Telesguard 17:40


text:
La svieuta è creschida per l’emprima giada sur 100 milliuns francs. Ella munta a 129,6 milliuns francs. Sco il rapport annual per l'onn da gestiun 2021/22 mussa è era il gudogn brut stà – cun 45,101 milliuns francs – il meglier en l’istorgia da l’Arena Alva. Il retgav net munta a 21,686 milliuns francs.
Sco Markus Wolf, il CEO da la gruppa, vegn cità en il rapport stoppian ins bain resguardar l'effect unic da la pandemia sin il resultat da record. Malgrà quai dastgian els guardar a moda fitg optimistica en il futur e cuntinuar cun lur politica d'investir decisiva per il success.
942 letgs chauds en indesch chasas
A Murschetg investescha l’interpresa vinavant en il sectur da las immobiglias. 88 abitaziuns èn vendidas da las 96 abitaziuns ch’ins ha bajegià cun las trais chasas novas. La surbajegiada rocksresort porscha totalmain 942 letgs chauds en indesch chasas, ella ha contribuì ina buna part dal retgav. Actualmain è la nova Freestyle Academy en construcziun, sin quella halla gronda vegn la 12avla chasa.
Ultra da quai investescha la gruppa er en novs implants ed infrastructura sin il culm. Il zercladur ha cumenzà la construcziun da la pendiculara FlemXpress che va encunter l'Arena tectonica Sardona. Vinavant vegn il provediment d'aua sin il Crap Sogn Gion renovada, tranter auter per optimar la capacitad d'ennavar.


text:
Riviera (distret)
El distrèt de Riviera (nòm uficiàl: Distretto di Riviera) l'è giü dei òt distrècc del Canton Ticino, endèla Svìsera italiàna. El capolöch del distrèt l'è Osögna e la pretüra l'è a Biasca.
La superfìce totàl del distrèt l'è de 166,4 km² (l'è 'l segónt piö pesèn, dòpo de chèl de Mendris) e la popolasiù l'è de 12.282 abitàncc (dàto del Dezèmber del 2008).
Diviziù aministratìva[Modifega | modifica 'l sorgent]
El distrèt de Riviera l'è furmàt de 'n cìrcol apéna per en totàl de 6 cümü:
Riferimèncc[Modifega | modifica 'l sorgent]


text:
La midada da la lescha va enavos sin in'iniziativa parlamentara da Maximilian Reimann PPS/Argovia che ha chattà ina maioritad en omaduas chombras parlamentaras. Ina maioritad burgaisa è da l'avis ch'ils seniors e las senioras sajan ozendi pli fits che pli baud. Per che la midada giaja en vigur sto er il Cussegl dals chantuns approvar ella.
Mantegnair abilitad da manischar
Thomas Hardegger PS/Turitg ha discurrì d'ina «ponderaziun fallada». Ils tests servian be per pudair mantegniar l'abilitad da manischar. Uschia possia per exempel be vegnir adattà ina medicaziun u ina correcturas dals spievels.
Perquai ha el proponì ch'ins stoppia far cun 70 ina controlla obligatorica. Attesta il medi ina abilitad da manischar absoluta duai la controlla regulara lura pir vegnir fatga cun 75 onns. Sustegnì questa proposta han dentant be la PS ed il Verds.
Per la ministra dal traffic Doris Leuthard ha questa decissiun era da far insatge cun l'atgna responsablada. Il davos onn han var 6000 persunas dà giu voluntariamain il permiss dad ir cun auto suenter l'emprima controlla cun 70 onns.
RR novitads 12:00


text:
Donald Trump insista vinavant ch’il nov budget cumpiglià ils meds finanzials per construir in mir al cunfin cun il Mexico. Per quest intent pretenda il president passa 5 milliardas dollars. Ils democrats ch'han da nov la maioritad en la chombra dals represchentants refuseschan quai dentant categoricamain. Tuttina ha il president ditg ch'il discurs cun il schef da fracziun dals democrats Chuck Schumer e la pledadra da la chombra dals represchentants, Nancy Pelosi, saja stà productiv. Omaduas parts veglian numnadamain reglar la dispita davart il budget.
Betg uschè positiv han valità Schumer e Pelosi il discurs. Trump haja smanatschà ch’il shutdown pudess anc cuntinuar mais u schizunt onns. Ils discurs duajan cuntinuar questa fin d’emna. La dispita blochescha gia dapi duas emnas parts da la regenza americana e cuntinuescha uss ina terz'emna.
RR novitads 06:00


text:
Tematisà 2015 da schliar l'uniun
La suprastanza haja gia tematisà avant trais onns, sch’ins veglia schliar l’Uniun da tschaiver da Mustér, di la cassiera Natalia Manetsch. Là avevan els fatg inserats en gasettas, annunzias en facebook etc. per tschertgar persunas. Fin l’onn passà eran els anc tschintg en suprastanza: cun president, cassiera, actuar, assessur e scheffa da material.
Perquai ch’els sajan il mument mo dus en suprastanza, hajan els dapli lavur, surtut ils dis ch’els stoppian organisar il til da tschaiver. Quai saja in temp intensiv da vegnir ensemen cun tut las persunas, di Natalia Manetsch.
Betg anc ponderà co enavant
La dumonda è: Co enavant? Els n'hajan anc fatg grondas ponderaziuns. Els veglian guardar co quai giaja cun il tschaiver da quest onn cun il til, la Sibla e la Dretgira nauscha. Mo per pudair cuntinuar cun la lavur en suprastanza stuessan els avair almain ina ulteriura persuna.
Radunanza da fundaziun 1984
L’istorgia da l’Uniun da tschaiver da Mustér cumenza cun in eveniment dal favrer 1979: In slalom internaziunal da la FIS sin il territori da skis. A questa chaschun avevan l’uniun da cura e las uniuns indigenas organisà ina festa populara ed in til dals uffants cun il motto da tschaiver. Alura han ins installà in comité che ha stuì organisar las proximas festas da tschaiver. 1983 datti l’emprim protocol da l’uniun da tschaiver, la radunanza da fundaziun è stada ils 5 da favrer 1984.
La Dretgira nauscha è renaschida il 1987 (suenter ca. 200 onns). La Sibla è puspè cumparida il 1996 suenter ina pausa da 15 onns (las emprimas ediziuns èn stadas da 1972 - 1981). Iniziant ed editur è stà Rico Castelberg. Sco el ha raquintà è l'emprima Sibla vegnida stampada en la Bassa, perquai che dr. Sep (Giusep Condrau) aveva vis la gasetta da tschaiver ed aveva scumandà da stampar ella en la stamparia da Mustér.
RR actualitad 17:00


text:
Il grip sur Fidaz/Flem è instabil. Adina puspè croda crappa or dal grip sin la plaunca sur il vitg. Perquai vegnan era quatter blocs pli gronds ch'èn en moviment survegliads dapi l'onn 2007. Il november 2014 è il pitschen da quels blocs - in crap da var 500 m³ - cupitgà e tut che quintava che quel crodia uss lura sur il grip giu. Schabegià n'è dentant nagut. Il bloc è puspè daventà pli plaun e sa ruschna mo pli in per millimeters per onn.
I po durar plirs decennis enfin ch'il crap croda
Tenor il geolog responsabel Ruedi Münger possia anc durar plirs decennis enfin ch'il crap crodia. El na crai era betg, che la massa naiv da l'enviern 2017/18 haja la primavaira ina gronda influenza sin la spertadad dal crap. Per il mument na possia perquai nagin dir, cura che quai crappun vegnia a crudar. Quai possia esser damaun, ma era pir en diesch onns.
RR actualitad 17:00


text:
Brüs
Brüs (inscì anca in tudesch istoregh; italian: Brusio; rumanc: Brüsch) a l'è un cumün sgüisser del distret de Bernina, in del Cantun Grisun. Al gh'ha pü u manch 1101 abitant e una süperfis de 46.29 km², e al se tröva a una altitüden de 780 meter sura 'l nivel del mar.
El cumün de Brüs a l'è tacaa ai cumün de Bianzon (IT-SO), Sciür (IT-SO), Grosott (IT-SO), Pus'ciaf, Tej (IT-SO), Tiran (IT-SO), Verv (IT-SO), Villa de Tiran (IT-SO).
Storia[Modifega | modifica 'l sorgent]
Brüs l'è numenaa per la prima volta in de l'ann 1106 col nomm de Bruse. [1]
L'andament istoregh de la pupulaziun de Brüs l'è indicaa in de la tabela chi de suta:[1]
Pruerbi in dialet brüsasch[2][Modifega | modifica 'l sorgent]
- Al can al sbraja indónd ca 'l maja.
- Al cünta nogót a zifulà, sa l'asan al vòl miga bev.
- A li cavri, fina in giügn, dagan un pügn.
- A li femni bögna miga ga dumandà quancc ann li gh'hann.
- Al sul da fevré al mena al carné.
- Chi gh’ha tort, crida plü fort.
- Cura ca 'l ciel al fa la lana, l'aqua l'è miga luntana.
- Cura ca 'l Frantalun mét sü 'l capel, via la falsc e scià 'l restel.
- Dal früt sa conóss la planta.
- Guardévas da l'ann bisest e da quel che ch'i ven apress.
- I bun amis i henn rar cumè li móschi blanchi.
- La cà da l'óm l'è 'l mónd, e 'l mónd da la fémna l'è la cà.
- La castegna la gh'ha 'l pan e 'l furmagg.
- La via par rivà al cör da l'óm la passa par al ventricul.
- San Giacum e Sant'Ana, i pinciaröi gió par la cana.
- San Lurenz, li castegni cume dent.
- Sant Andrea da la barba blanca.
- Voss gh'avé tant móst? Zapa la vigna da óst.
Riferiment[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ 1,0 1,1 Brusio in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.
- ↑ VSI - Vocabolario dei dialetti della Svizzera Italiana, Lügan/Belinzona, 1953


text:
Ils 28 da matg ha giu liug igl emprem exercezi communabel denter ils Pumpiers Medel ed ils Pumpiers Mustér. Per ils pumpiers da Mustér ei la sera stada el rom d’in exercezi normal da pumpiers, ferton ch’ils pumpiers da Medel ein vegni alarmai entras il sistem d’alarm. 65 pumpiers ein stai en acziun, vitier vegnan 3 persunas dils organs forestals.
Las sunadontas finamiras principalas ein stadas fixadas:
• transport d’aua sur ina distanza da rodund 1 km cun agid da SM tip II
• integraziun dil niev puoz da stizzar “Stagias”
• endrizzament d’in plaz da retrer aua pil helicopter
• execuziun dil plan da seracass “Stagias” e controlla dallas calculaziuns
• collaboraziun cun ils organs forestals
Tuttas finamiras ein vegnidas contonschidas. Il plan da seracass sa vegnir surprius, entginas enconuschientschas san denton aunc vegnir amplificadas.
Puncts da migliurar: l’organisaziun dil plaz da seracass ha buca funcziunau bein. L’informaziun permanenta entras officiers e meinagruppas sto aunc vegnir megliera.
Nus engraziein a tuts pumpiers per il grond engaschi. In engraziament special va als organs forestals cun Urban Maissen (bostger circuital), Edwin Deflorin (bostger communal Mustér) e Corsin Flepp (bostger communal Medel). Els han contribuiu buca meins per il beingartegiar digl exercezi.
Retratga d’aua “Val da Cusch”, ina dallas paucas pusseivladads ella regiun Stagias. Da cheu anora ei l’aua vegnida transportada sur ina distanza da 960 m ed ina differenza d’altezia da rodund 80 m entochen al puoz da stizzar.
Retratga d’aua per il helicopter. Las treis vischnauncas dalla Sursassiala possedan 4 tancs; dus da 8 m3, dus da 5 m2, che san vegnir spisgentai cun ina sprezza a motor tip I.
La Surselva ei la regiun cun il secund bia barschaments d’uaul el cantun Grischun. Gest las vischnauncas sisum la Cadi possedan grondas surfatschas d’uaul.
Agl ur dil puoz da stizzar. Igl ADP da Mustér ei en acziun e furnescha aua per in canun d’aua e 6 bucchins. La furniziun d’aua per minuta munta a rodund 3000 liters.


text:
En in’intervista cun la Neue Zürcher Zeitung, ha Keller ditg ch’el n’haja mai survegnì tut las actas en connex cun la procedura penala cunter il president da la Fifa, Gianni Infantino. El suppona che sia lavur saja vegnida impedida sistematicamain. Ed als singuls derschaders al Tribunal penal federal renfatscha Keller ch’els hajan giuditgà per motivs politics ch’el saja partischant en chaussa.
Plinavant renfatscha el als trais derschaders dal Tribunal penal federal ch'i sajan partischants. Dus dals trais derschaders sajan numnadamain sco l'advocat dad Infantino en la PPS dal chantun Turitg. Perquai saja tenor Keller cler che quels hajan vulì avair davent el, gist perquai che sias investigaziuns hajan er prendì en mira derschaders a Bellinzona. Per ils commembers dal Tribunal penal federal stattan davant porta las elecziuns en il parlament quest atun.
Fifa ha dubità qualificaziun da Keller
Dal settember passà fin il matg da quest onn ha Stefan Keller manà las investigaziuns en connex cun ils inscunters betg protocollads tranter l’anteriur procuratur public general Michael Lauber ed il president da la Fifa, Gianni Infantino.
La Fifa ha gì dubis sche Keller saja insumma qualifitgà per questa lavur. Els han protestà pliras giadas davant la dretgira. Keller n'adempleschia cun ses sa cuntegnair gnanc ils standards da basa giuridics. L'entschatta matg ha lura la curt da recurs al Tribunal penal federal communitgà, che Keller saja pregiudizià envers Infantino. Tranter auter han els renfatschà a Keller ina politica da communicaziun betg buna. Suenter quai ha Keller dà giu ses mandat.


text:
Elettrotreno
Lelettrotreno a l'è on treno de norma bloccaa indeché a gh'è no ona differenza in tra la locomotiva e i convoeuj e la potenza l'è spartida in tucc i ass. L'è de concezion tipicament italiana, desviluppada per podè garantì 'na velocità bona anca cont i binari vegg de la red italiana, che despess la pò no sopportà on gran pes per binari, che l'è inveci spartii mej cont on elettrotreno. Cont el temp, però, a l'è staa adottaa in squasi tutt el mond, soratutt per i servizzi noeuv a alta velocità.
El svantagg principal a l'è in del vess bloccaa, donca el pò no vess modifegaa a segonda del servizzi e 'na voeulta obsolett boeugna radiàll.


text:
Sex Pistols
I Sex Pistols (Pistòli dal Sès) i èṅ un grup punk britànic cunsiderâ gl'inventōr dal muimènt in dal Régn Unî. La banda l'è stada misa in pē a Lóndra in dal 1975 da 'l cantànt Johnny Rotten, da 'l chitarìsta Steve Jones, da 'l baterìsta Paul Cook e da' l basìsta Glen Matlock che pò al lasarà 'l pòst in dal 1977 a Sid Vicious ch'l iva sunâ la baterìa p'r i Siouxsie and the Banshees e ch'al mur'rà drugâ a vint-i-òṅ an.
I sò cuncènt i gh'aṅ sèmp'r abû cóntar gl'istitusiòṅ e quànd i s fàvan véd'r in pùblic i fàvan da spés dal caśèṅ fra la gint ch'la gh tgniva drē. Al sìngul lōr più famóś, God Save the Queen dal 1977, 'l è vgnû fóra durànt al giubilèo 'd argìnt dla regìna e 'l è stâ cunsiderâ 'n atàc a la munarchìa e a 'l nasiunalìśum di ingléś.
La caréra dal grup 'l è duràda pôc, sōl tri an, in dua i aṅ fat vgnir fóra sōl 'n àlbum, Never Mind the Bollocks, Here's the Sex Pistols, e quàtar sìngui. Johnny Rotten 'l à mulâ i Sex Pistols in dal 1978 cun chi àtar ch'i èṅ andâ avànti da par lōr in fiṅ a 'l 1979.
Cumpunènt
'd adès
- Johnny Rotten - vóś
- Steve Jones - chitàra
- Glen Matlock - bas
- Paul Cook - baterìa
quéi vèć
- Sid Vicious - vóś, baterìa
Discugrafìa
In studi
- 1977 - Never Mind the Bollocks, Here's the Sex Pistols
Culòni sunóri
- 1979 - The Great Rock 'n' Roll Swindle
Da 'l Viṿ
- 1996 - Filthy Lucre Live
Racòlti
- 1979 - Some Product - Carri on Sex Pistols
- 1980 - Flogging a Dead Horse
- 1992 - Kiss This


text:
Grazia a lavur da notg ed a chanuns da naiv è la mesapipa pronta per la concurrenza. L'Arena Alva ha preparà in percurs da slopestyle cun sigls enorms e dasperas natiralmain la pli gronda mesapipa permanenta dal mund.
Ils ultims dis han Roger Heid e ses team dal parc da snowboard a Laax stuì lavurar fitg - per part di e notg. En tut han els duvrà var 80'000 cubics naiv artifiziala per furmar la mesapipa ed ils sigls per il percurs da slopestyle.
Il «Laax Open» cumenza glindesdi, ils 18 da schaner e dura enfin sonda. RTR è live da la partida e rapporta en il radio e sin rtr.ch.


text:
La PBD argumentescha ch'in gea a l'iniziativa vegniss a far empaglia la solidaritad tranter las regiuns linguisticas. Plinavant vegniss il service public da la medias abolì. L'iniziativa «No Billag» va l'auter onn ils 4 da mars en votaziun.
Plinavant han ils delegads pretendì che la vegliadetgna da renta vegnia depolitisada. Quai en il senn che la vegliadetgna da pensiun vegnia colliada cun la durada probabla da la vita. En general valia: Pli ditg ch'ins spetgia cun refurmas concretas e pli diras e decisivas vegnian quellas a stuair esser, uschia il cusseglier dals chantuns Werner Lunginbühl.
RR novitads 14:00


text:
Per il papa saja dentant ses 80avel anniversari in di sco tut ils auters er. Avant l’inscunter cun l’uvestg da Cuira ha il papa gia absolvì in’audienza cun la presidenta da la republica da Malta e cun il prefect da la Congregaziun per ils uvestgs. Suenter era l’audienza per l’uvestg da Cuira. En quell’occasiun ha Vitus Huonder regalà al papa ina reliquia dal sontg frar Clau da Flia (Niklaus von Flüe).
En il focus da l’interess stat actualmain la successiun da l’uvestg da Cuira. Vitus Huonder vegn l’onn proxim 75 onns e stuess dar en sia desditga sco uvestg. Tge che succeda dentant propi n’è betg anc vegnì publitgà.
Sche la successiun a Cuira era er tema a l’inscunter cun papa Francestg n’è dentant betg enconuschent - e na vegn strusch a vegnir enconuschent. Da quai ch'ins discurra tar in audienza cun il papa na discurr'ins para betg, uschia Giuseppe Gracia, il pledader da l'uvestg da Cuira, che ha mo confermà, ch’il discurs haja gì lieu.
RR novitads 17:00


text:
Categoria:Domande de permess
Regolament per presentà i domande de permess
► Per i domande de aministrador
Sotocategorie
Quella categoria chì la gh'ha 8 sot-categorie chì de sota, su un numer complessiv de 8.
D
- Domande de aministrazzion averte (voeuja)
- Domande de bot averte (voeuja)
- Domande de bot sarrade (2 P)
- Domande de burocrat averte (voeuja)
- Domande de burocrat sarrade (voeuja)
Articoi in la categoria "Domande de permess"
In quella categoria chì gh'è i 7 pagine indicade de 7 complessive che gh'inn.


text:
Duas da tschintg persunas en las citads grondas han fatg in studi da scol'auta. A Turitg ha schizunt mintga segund fatg in studi. Quai mussa la nova statistica da las citads svizras da l'Uffizi federal da statistica. Tar las citads tranter 50'000 e 100'000 abitants haja mintga terz in diplom da scol'auta. La media en tut ils lieus en Svizra è tar 28,6%.
L'auta concentraziun da persunas cun in'auta furmaziun en las citads grondas saja per part da declerar cun las scolas autas, ch'èn là. Vinavant sajan era centers da perscrutaziun e d'instituziuns sco ospitals u organisaziuns internaziunalas là.
RR novitads 10:00


text:
Malagnén
Malagnin (Malagnéen in Cremones; Malagnino in Italian) a l'è on comun de la Provincia de Cremona che 'l cunta 1 717 abitant (dato del Dicember 2015[1]), cont ona süperfis de 10,8 km² e ona densità de 159 ab./km². .
El comun el se troeuva proppi arent al sò capploeugh de provincia.
Evoluzion demografega[Modifega | modifica 'l sorgent]
L'andament del nomer de abitant del comun de Malagnin l'è mostraa in de la tabela chi de sota:
Gráfica poblacional
Riferiment[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Cun agid da diversas autras interpresas han las scolaras ed ils scolars decis da far cosmetica, enstagl da be vender l'ieli. Quatter differents products datti en il sortiment e gia passa 1'500 products ha Corecosmetics pudì vender ed il feedback è per gronda part fitg positiv.
Realisar il project na saja betg stà uschè simpel sco quai ch'ils scolars avevan cartì. Fundar ina firma saja stà in process cumplitgà. Betg mo la fundaziun, mabain er la collavuraziun en in team da sis persunas. I haja dà divers conflicts, vi da quels sajan els però creschids.
Il project da fundar ina firma en scola è part dal rom principal economia e dretg, ch'ils scolars han tschernì. Quest project fa part da l'occurenza YES (Young Enterprise Switzerland).
Sche Corecosmetics vegn er ad exister suenter in onn n'è anc betg cler. Sco emprim vulan las scolaras ed ils scolars da l'EMS Schiers far la matura. Il giavisch per cuntinuar è dentant ferm.


text:
Retschertgas da la Rundschau, da RTS e da la Wochenzeitung han parutà a la glisch cas da violenza. Persunas che sajan responsablas per la segirezza en quests centers sajan stadas violentas envers requirents, uschia la renfatscha.
Quai ha ina dimensiun che ha intimà mai d'instradar in'inquisiziun externa.
Uss reagescha il Secretariat da stadi per la migraziun ed instradescha ina inquisiziun externa. L’anteriur derschader federal Niklaus Oberholzer haja l’incumbensa d’investigar en chaussa. En connex cun l'investigaziun ha il secretariat suspendì 14 persunas che sajan responsablas per la segirezza en ils centers. La publicitad vegnia infurmada davart ils resultats da las inquisiziuns.
Pliras denunzias penalas
Tar ils cas che las retschertgas da las medias tractan, vai tranter auter per provocaziuns u er fridas da persunal da segirtad. Requirents e requirentas d'asil èn para er vegnids blessads. En plirs dals cas duai il persunal da segirtad avair descrit en ils rapports a moda falsifitgada tge che saja capità.
Tenor il Secretariat da stadi per la migraziun dettia denunzias penalas en connex cun plirs dals cas tractads entaifer las retschertgas da medias. I giaja per viloenza surproporziunada, maldiever da uschenumnadas «stanzas da reflexiun» u er protocolls betg corrects.
Ins haja gia instradà diversas mesiras per reducir il diever da violenza en il centers, scriva il secretariat da stadi en ina communicaziun. Ultra da quai vegnian process interns en la sparta da segirtad examinads ed i vegnia er evaluà da stgaffir in post da reclamaziun per requirentas e requirents d'asil.


text:
Notte brava a Las Vegas
Notte brava a Las Vegas (Nòt sénsa critèri a Las Vegas) l'è na cumèdia americàna dal 2009 ad Tom Vaughan.
Custàda trénta-sinc migliòṅ ad dòlar, la 'n à pò fat sù dagnóra duśènt-vint.
Sunt
La Joy Ellis McNally (Cameron Diaz) l'è na dóna in caréra 'd New York ch'la lavóra a la bórsa 'd Wall Street. Jack Fuller (Ashton Kutcher) 'l è 'n śōvan bòṅdagnìnt ch'al fà 'l marangòṅ in dl'aśiénda 'd sò pàdar Jack Fuller Sr. (Treat Williams). Quànd chi lò al decìd ad lasàr-'l a cà parchè 'l è 'n scansafadìghi patintâ, al sò amìg avucàt da quàtar sòld Hater (Rob Corddry) al gh sugerìs 'd andàr a far na vacànsa a Las Vegas par lasàr-as cal perìud brut lè a 'l sò spali.
Rivâ in dla “sità dal pcâ”, Jack 'l incróśa lè la Joy ch'in cal méntar l'è stada mulàda da 'l sò muróś migliardàri e dònca la s è fata purtàr in Nevàda da la sò amìga barìsta Tipper (Lake Bell) par far-as pasàr al magòṅ. Esénd tut dū ciùc abàsta, i finìs'n a lèt insém cla nòt lè dòp ès'r-as spuśâ in quàt'r e quàt'r òt sénsa rénd'r-as cònt ad qvél ch'i éran drē a far. La matìna dòp i decìd'n ad divìd'r-as ma prima Jack al fà na śugàda a la slot machine druànd na munéda ch'la gh'iva dâ la Joy. C'n un cōlp ad furtùna al bèca 'l jackpot vinsénd tri migliòṅ ad dòlar. A cal punt lè sò mujēr l'armàgn sèg parchè la vōl lē la vìnsida e dònca a s finìs in tribunàł in du al giùdas Whopper (Dennis Miller) al fà in manéra 'd blucàr i bèsi urdnànd a i dū 'd vìv'r insém prima 'd decìd'r a chi dar-i.
Fra la Joy e Jack a taca na guèra 'd néruv par védar ch'i mòla prima.


text:
La Conferenza da las regenzas dals chantuns alpins deplorescha che las tractativas cun ils provediders da forza electrica svizzers han fatg naufragi. Las midadas drasticas sin il martgà d'energia pretendian ch'ils chantuns stoppian resguardar quai tar la fixaziun dal tschains d'aua. Quai scriva l'Associaziun svizra per l'economia da l'aua «Swisselectric». Ed ils provediders da forza electrica scrivan ch'els sajan vinavant pronts da pajar indemnisaziuns als chantuns. Però gistas e confurmas al martgà.
Cler sun jau dischillus che nus n'avain betg chattà ina soluziun. Dentant cura ch'ins vesa che las tractativas na fan betg senn èsi meglier d’interrumper.
Dapi la liberalisaziun parziala dal martgà cun electricitad il 2009 cumprian adina daplirs clients lur electricitad da l'exteriur ed ils tschains d'aua sajan era sa dublegiads dapi il 1997. Quai cumbinà cun il martgà flaivel fetschia grond squitsch. Da simplamain dumandar dapli dal singul client na vegnia il mument betg en dumonda.
RR novitads 14:00


text:
En la debatta vai per midadas da la lescha d'energia e dal provediment d'electricitad. Il parlament è per gronda part perina ch'i dovra quellas midadas, er en vista a la crisa d'energia.
En il center stattan las energias regenerablas. Latiers vul la cumissiun responsabla dal Cussegl dals chantuns auzar massivamain las finamiras dal Cussegl federal. En vista a la situaziun actuala saja necessari d'agir e quai pli fitg che proponì enfin uss – uschia il tenor.
Novas ovras idraulicas duain vegnir promovidas cun summas autas. Plinavant duai la producziun d'energia en l'avegnir vegnir valitada pli aut che la protecziun da la natira. Il medem mument vul la cumissiun er spargnar energia cun mesiras effizientas, surtut tar bajetgs.
Avant l'emprima runda en il parlament èsi tant sco cler ch'il pievel vegn ad avair il davos pled en chaussa.