c: text/html

text:
Preziadas e preziads
Cordial bainvegni sin la pagina d’internet da RTR Radiotelevisiun Svizra Rumantscha. Nus realisain emissiuns da radio e da televisiun e redigin paginas d’internet cun contribuziuns da text, video ed audio. 170 collavuraturas e collavuraturs (ca. 125 plazzas cumplainas) en tut la Svizra rumantscha ed a Berna stattan en il servetsch da noss public. Nus furnin infurmaziuns d'auta qualitad da la regiun, da la Svizra e dal mund, nus divertin, nus contribuin a la cultura, a la furmaziun ed a l’integraziun. Nossa incumbensa è il mandat dal servetsch public ch'il Cussegl federal ha formulà en la concessiun da la SRG SSR. Il svilup tecnologic suandain nus attentivamain - per esser là, nua che noss public è.
Che nossa chasa da medias po lavurar independentamain, ch'ella po star a disposiziun al pli vast public, ch'ella po scolar schurnalistas e schurnalists uschia ch'els fan lavur professiunala, d'auta qualitad e credibladad, è per gronda part mo pussaivel grazia a Vus. 70 pertschient dal preventiv da la SRG SSR èn finanziads entras taxas e 30 pertschient tras entradas commerzialas, sco p.ex. reclama en la televisiun. Jau engraziel persuenter, jau engraziel era per voss interess e per vossa simpatia envers noss programs. Gugent stun jau a disposiziun per vossas dumondas, vossa critica - e natiralmain era voss laud.
Ladina Heimgartner
Directura RTR

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Jordy
Jordy Claude Daniel Lemoine, cgusû méj cuma Jordy (Saint-Germain-en-Laye, 14 ad Śnar dal 1988), 'l è 'n cantànt francéś. 'L è dvintâ famóś a quàt'r an p'r al braṅ Dur dur d'être bébé! ch'l à vindû siē migliòṅ ad còpi.
Biugrafìa
Fiōl dal prudutōr di Rockets, Claude Lemoine, in dal 1992 al dvénta famóś dapartùt cun la sò canta Dur dur d'être bébé, prim pòst in dal clasìfichi francéśi e undicéśum in qvéli europèi. In séguit i sò genitōr i vèran un parc ad divertimènt ciamâ La Ferme de Jordy (la faturìa ad Jordy) ma di bèsi i 'n védan pôc tant che pò i al sèran in dal 1996 quànd i s sepàran.
In dal 2005 Jordy 'l à vins la secónda edisiòṅ dal reality show La faturìa in dal sò paéś e acsè 'l è turnâ a far di disc.
Discugrafìa
Àlbum
- Pochette surprise (1992)
- Potion magique (1993)
- Récréation (1995)
- Vingt'Age avec Jordy and the Dixies (2008)
Sìngui
- Dur dur d'être bébé! (1992)
- Alison (1993)
- It's Christmas, c'est Noël (1993)
- Les Boules (1993)
- Love Love Dance (1993)
- Je T'Apprendrai 2006)


text:
Alegorìa dla cavèrna
L'alegorìa dla cavèrna (mito della caverna in itagliàṅ) l'era na spiegasiòun figurèda dal Platòun per fèr capìr cum'a s pōl anc armàgner ignorànt se nisùn al s jùta a 'vrìr i ôć in di lavōr cuma gl'ìn dabòun.
Cl'alegorìa chè la s cata a 'l inìsi dal lìber VII ed "La Repùblica". Al Platòun al s figùra che di òm i sìen lighê, màṅ, pē e cupèt, in fond a na cavèrna, e ch'i nn'es sìen mài adê nè 'd èser lighê e gnanc che fóra ded lè a gh'sìa al mond c'm'al cgnusòm nuèter. Chi perśunēr chè, lighê cuma gl'ìn, i gh'la chèven sōl ed guèrder dagli òmbri ed soquànt lavōr che na lûś da 'l élta la gh'spedìs là śò atâc ai mùr: chilōr gl'ìn sèimper persuêś che tùt al mònd al sìa fât 'd òmbri. Se un dè ùn 'd chilōr al gnìs liberê, a s capìs che chilò al farà na bèla fadìga a crèder ch'a sìa più reèl al mond fóra ded lè piutôst che quêl 'd òmbri ch'al s era abituê. Al gh'arà biśògn ed guardèr incòr dagli òmbri, di quêl specê in dl'àqua, prìma 'd psér tintèr-es ed guardèr i lavōr cuma gl'ìn dabòun. E anc la só vìsta la gh'arà abû da abituèr-es piàṅ piàṅ ala lûś dal dè fóra dala cavèrna.
Anc turnèr śò per persuàder i cunpàgn ed gróta che sù a gh'è 'l mond reèl, 'l à dòunca da èser un bèl rìsć, sovertùt perchè i vêć cunpàgn i gh'avràn dla difidèinsa e i s turèven subìt per di mât.
Vóś lighèdi
- Platòun
- La Repùblica ed Platòun
- alegorìi gréchi
Èter progêt
- Wikimedia Commons contiene file multimediali su Alegorìa dla cavèrna
Colegamèint estèren
- (IT) Na só recitasiòun in dal youtube.
- (IT) Na spiegasiòun in sìm'a youtube.


text:
In discurs cun Martin Gabriel
- Dumengia, 16.4.2017, 17:25
Il nov secretari general da la Lia Rumantscha dat pled e fatg
Las staziuns da sia carriera professiunala èn emploià da posta, schurnalist da radio e schef-scrivant da la vischnanca da Glion. Mez favrer è Martin Gabriel vegnì elegì sco nov secretari general da la Lia Rumantscha, l’uniun tetgala rumantscha. En il discurs cun Rico Valär raquinta el da sia motivaziun da surpigliar questa carica, da las sfidas e tematicas ch’al spetgan e da las finamiras ch’el less cuntanscher. Sco president da l’Agentura da Novitads Rumantschas ANR è el er involvì en las discussiuns davart il futur da La Quotidiana – in tema ch’al vegn ad accumpagnar er en ses nov uffizi.


text:
Blonay
Blonay a l'è un cumün svizzer del distret de Riviera-Pays-d'Enhaut, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 16.03 km² e in del Dicember 2012 al gh'eva una popolazion de 5985 abitant.
El cumün de Blonay al se tröva a una altitüden de 622 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Saint-Légier-La Chiésaz, Châtel-Saint-Denis (FR), Haut-Intyamon (FR), Montreux, La Tour-de-Peilz.
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ligamm de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]


text:
Stgalim secundar I
Noziuns-clav : Cussegliaziun da professiun, da studi e da carriera / Standards da furmaziun / HarmoS / Instrucziun da linguas / Plans d'instrucziun linguistics regiunals / Models structurals sin il stgalim secundar I / Lingua d'instrucziun / Purschidas transitoricas / Management da cas furmaziun professiunala / Nova concepziun dals onns finals dal stgalim secundar I / Midada dal stgalim secundar I al stgalim secundar II / Mobilitad e barat
Il stgalim secundar I da 3 onns suonda il stgalim primar. Unicamain en il chantun Tessin dura il stgalim secundar I (scuola media) 4 onns. Quai correspunda ad ina regulaziun excepziunala dal Concordat HarmoS.
Structuras
Sin il stgalim secundar I vegn dada ina instrucziun differenziada tenor differents models (model separà, model cooperativ u model integrà). Tut tenor chantun vegn manà in model per l'entir chantun ubain ch'il chantun surlascha a las vischnancas d'eleger tranter differents models.
Midada dal stgalim primar al stgalim secundar I
Per regla entran las scolaras ed ils scolars durant il 12. onn da vegliadetgna en il stgalim secundar I. Las prestaziuns a la fin dal stgalim primar, la recumandaziun da la persuna d'instrucziun – savens resguardond ils geniturs – sco er per part in examen d'admissiun decidan davart l'attribuziun ad in tschert nivel da prestaziun dal stgalim secundar I. Las proceduras d'admissiun èn differentas tut tenor il chantun e tut tenor il model.
Finamiras da l'instrucziun/roms
Il stgalim secundar I promova il svilup e la furmaziun da la persunalitad dals giuvenils ed als animescha d'emprender per vita duranta. El promova l'atgna responsabladad e l'atgna iniziativa ed envida da vesair e da schliar problems, da dumagnar conflicts e da lavurar individualmain u communablamain. Ultra da quai prepara el per il stgalim secundar II.
Ils suandants secturs spezials e roms vegnan instruids sin il stgalim secundar I:
-
linguas: lingua da scola, linguas estras (ina segunda lingua naziunala ed englais sco er facultativamain ina terza lingua naziunala)
-
matematica
-
scienzas natiralas: biologia, chemia, fisica
-
scienzas socialas ed umanas: tranter auter geografia, istorgia, furmaziun politica
-
musica, art ed art applitgà: musica, art figurativ, art textil e tecnic
-
moviment e sanadad: moviment e sport
-
economia da chasa
-
instrucziun da tscherna da professiun e da preparaziun a la professiun.
Qua ston vegnir agiuntads ils secturs che pon vegnir instruids sco rom specific u en moda interdisciplinara (p.ex. applicaziun da las novas tecnologias d'infurmaziun e da communicaziun, furmaziun per in svilup persistent, promoziun da la sanadad, educaziun sexuala, educaziun interculturala, instrucziun dals meds da massa, etica e religiuns).
Ils chantuns èn responsabels per ils plans d'instrucziun. Els fixeschan il dumber da lecziuns en lur urari. Ils chantuns da lingua franzosa han gia introducì il «Plan d'études romand (PER)». En ils 21 chantuns germanofons e plurilings è avant maun il «Plan d'instrucziun 21». L'introducziun dal Plan d'instrucziun 21 è chaussa dals chantuns. En il chantun Tessin è il Piano di studio en la fasa d'introducziun.
Giuditgar las scolaras ed ils scolars / finiziun dal stgalim secundar I
En la gronda part dals chantuns survegnan las scolaras ed ils scolars duas giadas l'onn in attestat cun notas. La scala da notas tanscha dad 1 fin 6 (6 = meglra nota; 4 = suffizient; sut 4 = insuffizient). Ultra da l'attestat vegn fatg per regla in discurs da qualificaziun cun las scolaras ed ils scolars sco er cun ils geniturs. Il cumportament social, d'emprender e da lavurar po er far part dal giudicament. Rapports en scrit davart l'emprender vegnan utilisads darar. Per la promoziun en la proxima classa dovri ina media suffizienta da tut las notas, e per regla notas suffizientas en ils roms centrals. Sch'in attestat è insuffizient, ha per regla lieu ina promoziun provisorica. Sch'il proxim attestat è puspè insuffizient, na vegn fatga nagina promoziun en la proxima classa. La scolara u il scolar po repeter il stgalim da l'annada ch'è vegnì frequentà sco ultim u cuntinuar cun la proxima classa en in nivel pli bass. I pon vegnir ordinadas mesiras da promoziun spezialas.
En differents chantuns vegnan organisads durant tscherts onns da scola ed en tscherts roms examens finals annuals ch'èn obligatorics u facultativs, lavurs d'orientaziun e da cumparegliaziun u mesiraziuns dal stadi da prestaziun d'ina classa. Quests tests pon vegnir utilisads per analisar la situaziun u per giuditgar la prestaziun da la scolara u dal scolar e permettan a las persunas d'instrucziun da valitar il success da la classa en cumparegliaziun cun il success d'emprender d'autras classas.
Attestat final
I na dat nagin examen final naziunal da la scola obligatorica e pia er nagin attestat final respectiv. Paucs chantuns realiseschan a la fin dal stgalim secundar I in examen final en ils roms principals, saja quai en singuls ubain en tut ils nivels da pretensiun. Cun l'intenziun d'optimar la midada dal stgalim secundar I al stgalim secundar II han tscherts chantuns introducì in certificat final per la scola obligatorica.
En intgins chantuns pon persunas creschidas che n'han betg terminà il stgalim secundar I prender suenter il diplom chantunal dal stgalim secundar I.
Midada dal stgalim secundar I al stgalim secundar II
La midada dal stgalim secundar I al stgalim secundar II vegn considerada da numerus giuvenils sco difficila. Per preparar ils giuvenils il meglier pussaivel sin la midada al stgalim secundar II, concepeschan differents chantuns da nov ils onns finals dal stgalim secundar I ed han – ensemen cun auters partenaris – lantschà projects u prendì mesiras per optimar la midada da la scola obligatorica al stgalim secundar II (tranter auter management da cas furmaziun professiunala). Per giuvenils che na cumenzan – suenter ch'els han terminà il stgalim secundar I – betg directamain ina furmaziun fundamentala professiunala u ina scola da cuntinuaziun dal stgalim secundar II, stattan a disposiziun purschidas transitoricas.


text:
Quen original 1862 - 1863 menaus da Gion Fidel Venzin
Punt Baselgia culla via da bara dils da Cavorgia e Surrein (suletta punt che menava el 19avel tschentaner a Surrein e Cavorgia). El funs dalla val "Giu las Rueras" la cultura da faners e territori da skis da nus buobs da Gonda, per mei ils onns 1950/entschatta 1960. Zacu ei sefatga l'ovra da gera dalla Firma Murer. Il Rein ei pli tard vegnius curregius alla grada, ils onns 1940. Seniester dalla spunda dil Tgom si sesanfla igl Uaul Baselgia che funcziunava onns ora sco schetga dalla Alp da Grass da Nalps en possess dalla claustra da Mustér. In temps ei il stan da sittar staus leu el funs vi encunter la spunda dil Tgom - il secund stan, suenter quel enasi il Run - oz regorda leu in nums Las Schibas!


text:
Quest’emna trenescha la squadra da ballape naziunala da l’Austria a Schluein.
Ils Austriacs sa preparan en Surselva cun lur trenader Marcel Koller per il campiunadi europeic en Frantscha (10 da zercladur enfin 10 da fenadur). Punct culminant da l’emna da trenament vegn ad esser in gieu da test tranter la naziunala austriaca e l’US Schluein Glion.
Il gieu Schluein Glion encunter Austria è la gievgia saira - la tensiun crescha dentant di per di. Sco ch’il president dal club da ballape USSI Schluein ha detg ad RTR, haja el intervegnì che tut ils giugaders sajan fits e pronts per giugar encunter ils austriacs. Era sch’in u l’auter haja da far magari cun blessuras e mals – uss èn tut quels mals davent perquai che mintgin vul dastgar dar encunter la naziunala da l’Austria.
Il trenader da l'equipa Schluein Glion, Cyrille Belinga, sa legra sin quella sfida. Er el n’haja anc mai dastgà dar encunter ina equipa naziunala. Sia finamira pe ril gieu: betg perder memia aut.
RR actualitad 11:30 / 17:00


text:
La Guardia svizra papala duai vegnir engrondida. Da 110 sin 135 persunas. Il cumandant da la guardia Christoph Graf argumentescha l'engrondiment cun il basegn da dapli servetschs e cun l'augment da las mesiras da segirezza. D'occupar las plazzas supplementaras vegnia dentant a durar anc in temp.
Quai haja Graf annunzià a chaschun da la conferenza da pressa tar la saramentaziun dals novs gardists, scriva Kathpress. Questa dumengia vegnan 32 novs gardists far lur engirament festiv. La Guardia svizra papala datti dapi l'onn 1506. Ella fa servetschs da guardia e d'onur ed è responsabla per la protecziun persunala dal papa.
Novas chapellinas ord il stampader 3D
Plinavant ha Graf annunzià che las chapellinas dals gardists vegnian construidas en futur cun in stampader 3D. Cun il stampader po il temp da construcziun vegnir reducì da 100 sin 14 uras. Producidas vegnan ellas d'ina firma svizra da Stans. Ils custs per ina da quellas chapellinas muntan tranter 800 e 900 euros. Per cumparegliaziun: Ina chapellina da gala – che vegn er en futur fatga a maun – custa radund 5'000 francs.
RR novitads 20:00


text:
La suprastanza communala ha elegì sin proposta da la cumissiun da la Biosfera mesemna saira David Spinnler sco nov manader da fatschenta dal Parc da natira Biosfera Val Müstair. El ha lavurà bunamain 20 onns tar RTR, e da quai 10 onns en Engiadina.
Turna en sia patria
Thomas Gurtner (directur ad interim) turna en sia patria. El maina la Biosfera Val Müstair dapi il mars 2017. Ord motivs persunals vegn il geograf da Berna puspè a turnar la stad 2018 en sia patria. Il davos onn ha Gurtner guardà da pudair realisar ils projects planisads. Plinavant ha el guardà da stuppar las largias en il team da l'uffizi dal parc natiral.
UNESCO Biosfera EBVM
Il reservat UNESCO Biosfera Engiadina Val Müstair è il tetg da las trais organisaziuns, Parc da natira Val Müstair, Parc Naziunal Svizzer e vischnanca da Scuol.
RR novitads 12:00


text:
Bernie Sanders ha cleramain gudagnà la preelecziun dals democrats en il stadi Wyoming. Il Senatur da Vermont ha survegnì radund 56 pertschient da las vuschs, sia concurrenta Hillary Clinton ha cuntanschì 44 pertschient.
Igl e gia la setavla giada en successiun che Sanders gudogna ina preelecziun cunter l’anteriura ministra da l’exteriur. Ma el n’ha betg pudì cumpensar fitg ses retard. Clinton è anc adina a la testa e resta uschia la favurita dals democrats. Er la victoria a Wyoming porta nagut a Sanders: Las 14 vuschs dals delegads ch’eran da gudagnar là vegnan numnadamain repartidas proporziunalmain al resultat. Quai munta che Sanders e Clinton survegnan mintgamai set vuschs.
7 delegads per Sanders e Clinton
Auter che tar ils republicans vegnan las vuschs dals delegads tar ils democrats adina repartidas proporziunalmain. Clinton rimna pia er lura vuschs sch’ella daventa be segunda. Suenter la preelecziun a Wyoming è Clinton a la testa cun 1’305 vuschs, avant Sanders cun 1’086 vuschs. Per daventar candidat presidial dals democrats èn necessarias 2’383 vuschs da delegads.
Ils 19 d’avrigl è la preelecziun a New York, nua ch’i va per 291 delegads. En il «Big Apple» spera Clinton d’avair in gieu a chasa. La finala è ella stada senatura dal stadi.
Cruz sa segirescha Colorado
Entant ha il multimilliardari Donald Trump incassà in’ulteriura terrada. Ses rival principal Ted Cruz ha segirà la sonda tuts 13 delegads a Colorado. Avant aveva el gudagnà tuttas ulteriuras 21 vuschs dals electurs delegads en ils set districts da quest stadi.
RR novitads 06:00


text:
Neuv sermon subalpin/Paràbola dla gramëgna
Ëd gramëgna ant ël camp ëd Gesù[edit]
-
- Abresé. Ij nòstri vej ch’a travajavo an campagna a savìo bin lòn ch’a l’era la gramëgna, o ‘l gramon, l’euvra dle erbe grame ant ij sò camp. A disìo: “ël gramon a ven pì prest che ‘l gran”. La saviëssa antica i farìo bin a amprendla përchè ‘d gramëgna a-i na j’é ‘dcò ant ël camp dla religion, e tanta. Lòn ch’a l’é da fé a col rësguard? Dla gramëgna da la mira spiritual an na parla Nosgnor Gesù Crist ant na paràbola ch’as trova an Maté 13. A l’é lòn ch’i vorsoma lese e medité ancheuj
Ij nòstri vej ch’a travajavo an campagna a savìo bin lòn ch’a l’era la gramëgna, o ‘l gramon, l’euvra dle erbe grame ant ij sò camp. A l’é parèj che an piemontèis as dis: “Tachesse coma la gramëgna”, “esse coma ‘l gramon”, “esse pegg che ‘l gramon”, “ël gramon a ven pì prest che ‘l gran”. As trata d’un fenòmeno ch’a càpita ‘dcò për le còse spirituaj, për ël travaj che Nosgnor Gesù Crist a l’é anandiasse a fé an tra l’umanità e che chiel a l’armarca bin an soa paròla. A l’é për lòn ch’i l’oma ant ij vangej “la paràbola dla gramëgna”, cola ch’i lesoma e meditoma ancheuj.
La Paròla ‘d Nosgnor, ch’i la trovoma ant la Bibia, a l’é na bon-a smens ch’a peul porté n’arcòlt bondos. Ch’a chërsa e ch’a pòrta col frut, contut, a dipend da la sòrt ëd terèn anté ch’a l’é sëmnà. Nen tuti coj ch’a l’arsèivo, purtròp, a son na bon-a tera. I l’oma vëddulo la sman-a passà ant “la paràbola dël Sëmnor e dij diversi teren”. La pianta dla Paròla ‘d Nosgnor, contut, a l’ha nen na vita fàcil an ësto mond. Chiel a l’arconòss bin. Bele quand ch’a l’é chërsua ant na bon-a tèra e a-i saría ‘n bel racòlt, a-i é sèmper quaidun ch’as dà da fé për buté ‘l baston ant le roe, për essje d’antrap. Ant la paràbola ch’i lesoma ancheuj Gesù a parla ‘d quaidun che ant un bel camp ëd gran a l’avìa sëmnà, dë scondion, d’erba grama. Vëddoma.
-
- La paràbola dla gramëgna. “Gesù a l'ha 'dcò proponuje n'àutra paràbola e a l'ha dit: "Èl regn dël cél a smija a n'òm ch'a l'ha sëmnà an sò camp dla bon-a smens. Antramentre che tùit a dormìo, a l'é vnuje un nemis cha l'ha sëmnà ëd gramëgna an mes dël forment ëd col camp e peui a l'é scapà via. E quand che la smens a l'é brojà e a l'ha frutà 'd gran, a l'é vëddùsse 'dcò la gramëgna. Antlora ij servitor dël padron a l'han dije: "Signor, has-to pa sëmnà 'd bon-a smens an tò camp? Coma va-lo donca ch'a-i é 'd gramëgna?". E a l'ha dije: "A l'é 'l nemis ch'a l'ha fàit lòn". E i servitor a l'han replicà: "Veules-to ch'i andom' a sarbielo?". "Nò, përché, an cheujand la gramëgna, i podrie 'dcò sreisé ël forment. Lasseje chërse tùit doi ansema fin-a a la mësson. A la mësson i diraj aj mëssoné: 'Levé prima la gramëgna e gropela an gerbe për brusela, ma peui fé 'l gran e ambaronelo ant ij mè grané'" (...) Antlora Gesù a l'é slontanasse dal pòpol e a l'é intrà antëcà, e ij sò dissépoj a son vnù da Chiel e a l'han dije: "Spieghene la paràbola dla gramëgna ant ël camp". A l'ha rësponduje: "Col ch'a l'ha sëmnà la bon-a smens a l'é 'l Fieul ëd l'Òm, Ël camp a l'é 'l mond; la bon-a smens a l'é la gent dël Regn. L'erba grama a l'é la gent dël malign, e 'l nemis ch'a-j sëmna a l'é 'l diav. La mësson a l'é la fin dël mond e ij mëssoné a l'é j'àngej. Tanme as sarbia l'erba grama e as la fa brusé, a sarà l'istess a la fin dël mond. Ë Fieul ëd l'Óm a mandrà ij sò àngej e lor a sarbiaran da sò Regn tut lòn ch'a l'é càusa 'd pecà ansem a coj ch'a fan lòn ch'a l'é nen giust, e a-j campran ant la fornas anvisca andoa a-i sarà 'd pioré e 'd schërziné 'd dent. Antlora ij giust a bërlusëran com ël sol ant ël Regn ëd sò Pare. Chi ch'a l'ha d'orije për sente, a farìa bin a sente” (Maté 13:24-30,36-43).
Antlora, dòp d’avèj dëspiegà la paràbola dla smens e dij diverse sòrte ‘d teren, Gesù, an parland a la gent ch’a l’era assamblassje dantorn, a dovra torna la curnis dl’agricoltura për la paràbola ch’a riguarda la gramëgna sëmnà e ch’a chërs an tra ‘l gran. Tutun, la relassion che sta figura a l’ha con ël Regn ëd Nosgnor lor a la capisso nen. Parèj Gesù, ancora na vira, a dëspiega an privà, ai sò dissépoj la significassion ëd lòn ch’a l’avìa contà.
Lòn ch’i vëddoma sùbit an costa paràbola a l’é l’euvra dël nemis. L’euvra ‘d Gesù, ij dissépoj ëd Gesù e ‘l Regn ëd Gesù as treuvo ant un mond ch’a l’é sota l’atach ëd Sàtana. Sàtana a l’ha gnun-e intension ëd lassé ‘n pas le bon-e ròbe ch’a fà Gesù. Sàtana as propòn ëd guasté, antamné, e miné l’euvra d Gesù. Sàtana a veul “slonghé con d’eva” la testimoniansa ‘d sò dissépoj. A dovra la covertura dlë scur për fé, dë scondion, soe euvre maléfiche. Gesù a dà gnun-e ilusion ai sò prim dissépoj, e gnanca a nojàutri, che soa potensa a rendrà ‘n belfé la vita ‘d coj ch’a-j van dapress e che la gent as mugerà fàcil dantorn a chiel tanme ‘d feje përchè chiel a-j cangia. Fin-a dal prinsipi Gesù an fà pijé cossiensa dl’oposission e dij problema causà dai dissépoj fàuss. Gesù a sà bin che sò Regn a sarà sogetà a l’euvra ‘d corussion dël diav, e lolì i l’oma da savèjlo ‘dcò nojàutri.
Gesù a adressa l’atension dla gent anvers na situassion dla vita an campagna ch’a l’é bin dròla. A-i è ‘n contadin, ë n padron ëd n’asienda agrìcola, ch’a l’ha sëmnà ant ij sò camp ëd bon-a smens e che për lòn a së speta ‘n bon arcòlt, ma ch’a l’ha ‘n nemis ch’a-j fà ‘d brut ëschers. “Antramentre che tùit a dormìo” ël nemis a sëmna an col camp na smens diversa, velenosa e cola smens a chërs. Ël padron ëd col camp ëd lolì as na rend bin cont e quand che ij sò servitor a-j diso: “Veules-to ch'i andom' a sarbielo?", chiel a-j rëspond: "Nò, përché, an cheujand la gramëgna, i podrie 'dcò sreisé ël forment. Lasseje chërse tùit doi ansema fin-a a la mësson”. L’anterpretassion che Gesù medésim a dà a trata la pì part ëd cola paràbola coma n’alegorìa, na figurassion. A-i é na corispondensa an tra j’aspet ëd cola paràbola con le dimension dël Regn dij céj che Gesù a manifesta an tra j’uman. L’istess che ant la paràbola dël Semnor, Gesù a dis che ‘l Semnor a l’é chiel, ël Fieul ëd l’Òm. L’atività dël sëmné a figura ël sërvissi che chiel a rend a Nosgnor Dé ant l’anunsi e la dimostrassion dla presensa dël Regn ëd Nosgnor, dla presensa ëd Nosgnor Dé che, sovran, a giùdica e a salva. Gesù a l’é ‘l Signor, ël padron, e ij sò dissépoj a son ij sò servitor. Gesù a dovra l’espression bìblica “Fieul ëd l’Òm” ch’a armanda a l’istessa figura ch’a l’é presentà ant ël liber dël profeta Daniel, anté che “ël Fieul ëd l’Òm” a l’é l’agent dij propòsit ëd Nosgnor Dé che sò domini a sarà stabilì apress ch’a l’avrà dësblà j’imperi dë sto mond.
Ël camp anté che Gesù a sëmna a l’é identifica mé “sto mond”, la sfera dla vita polìtica, econòmica, sossial e religiosa ch’a l’era dominà antlora da la potensa dla Roma imperial. L’atività ‘d Gesù a l’é “n’invasion” ëd cola realità, “la sëmna” ‘d n’àutr imperi, col ëd Nosgnor Dé. Cola sëmna a pòrta ‘l frut dla formassion - ant ël mes dë sto mond - ëd na comunità ‘d gent (la cesa cristian-a) ch’a l’é ciamà “la gent dël regn” ëd Nosgnor, na comunità ‘d gent angagià a fé lòn ch’a veul sò rè, Nosgnor Dé e ‘d sò Crist. Costa comunità a viv ant në spassi contestà e as buta an relassion antitètica a coj ch’a son ciamà “la gent dël malign”, ch’a-i son sëmnà dal nemis, ël diav.
Ste doe sòrt ëd gent a staran ansema fin-a a la fin dël mond, quand ch’a-i sarà ‘l giudissi. Antlora, ël Fieul ëd l’Òm (rapresentà sì da j’àngej), “a sarbiaran da sò Regn tut lòn ch'a l'é càusa 'd pecà ansem a coj ch'a fan lòn ch'a l'é nen giust”. Antlora l’erba grama a sarà brusà. La gent dël malign a sarà campà ant la fornas anvisca andoa a-i sarà 'd pioré e 'd schërziné 'd dent”: Ij giust, contut, “...a bërlusëran com ël sol ant ël Regn ëd sò Pare”, la presensa ëd Nosgnor ch’a-j salva. La paràbola a termina con ël sòlit apel a disserne la significassion dle paròle ‘d Gesù e ‘d vive ‘d manera giusta ant ël present con la mira ‘d lòn ch’a rivrà: “Chi ch'a l'ha d'orije për sente, a farìa bin a sente”.
An nòst mond, l’euvra ‘d Gesù a séguita: për ël mojen dl’Evangeli ‘d Gesù Crist, Nosgnor Dé a séguita a ciamé d’òm e ‘d fomne, con soe famije, a fé part ëd na comunità ëd dissépoj ëd Gesù, ch’a amprend a pensé e a vive coma chiel a mostra. Sti-lì a son coj che le Scriture a ciamo “ij giust” o “ij sant”. Ël problema a l’é che an ësto mond a son sortie d’imitassion fàusse dla vrità, dij cristian fàuss e ‘d cese fàusse. A son ëstaite sëmnà “da ‘n nemis”. A l’é nen fàcil fé ‘d distinsion e identifiché “la gramigna” e “dësreisela”. Quaidun a podrìa esse tentà ‘d felo, ma Gesù an na buta an guardia. “Felo nen”, an dis, “mach ant ël Dì dël Giudissi na distinsion a sarà fàita. Për ël moment ver e fàuss a l’han da sté ansema, e ‘l giudissi, fin-a a na certa mira, a l’ha nen da esse ‘l nòstr. A sarà lòn ch’a farà un dì l’istess Gesù: “Tanme as sarbia l'erba grama e as la fa brusé, a sarà l'istess a la fin dël mond. Ë Fieul ëd l'Óm a mandrà ij sò àngej e lor a sarbiaran da sò Regn tut lòn ch'a l'é càusa 'd pecà ansem a coj ch'a fan lòn ch'a l'é nen giust, e a-j campran ant la fornas anvisca andoa a-i sarà 'd pioré e 'd schërziné 'd dent.”
Ancheuj i l’oma da vijé che nòstra condòta a sia conform a la volontà ‘d Nosgnor coma ch’as treuva an soa Paròla scrita, e ‘l rest i l’oma da lasselo a chiel.
I podoma, e sossì a l’é bin giust, preghé con le paròle dël Salm 138: Nosgnor! Ti't ëm esamine e 'm conòsse. Ël poeta a arconòss che Dé, ch’a l’ha crealo, a vëd tut lòn ch'a fa e pensa. Peuj a 'nvita Nosgnor a esaminé soe motivassion, përch' a l’ha fiusa ch’a son pure.
-
- “Per ël diretor dla musica. Salm ëd David. Nosgnor! Ti't ëm esamine e 'm conòsse. Ti 't sas quand i 'm anseto e quand ch'i 'm àusso; fin-a da lontan ti 't conòsse mie motivassion. Ti 't ëm osserve atent quand i viagio e quand i 'm buto a cogé pr' arposé; Ti 't sas tut lòn ch' i faso. A l'é cert che mia lenga a forma nen na paròla, sensa che Ti, Nosgnor, i la conòsse tuta. Ti 't ëm pije an mes, ti 't ëm ëstas danans e darera; Ti 't bute toa man an su mi. Toa conossènsa a va bin dë 'dlà 'd lòn ch'i peudo comprende; a va tant pì an là 'd mi: i peudo gnanca imaginela. Andoa podria-ne andé për scapé da tò Spìrit? Andoa podria-ne stërmeme për scapé da toa presensa? S'i montèissa an su 'l cel, ti 't sarìe ansilà; s'im slonghèissa andoa ch'a stan ij mòrt, varda 'n po', ti 't sarie 'dcò là! S'i dovèissa volé via an su j'ale dl'alba e pijé residensa dl'àutra part dël mar, fin-a là ti 't ëm farìe companìa e toa man drita am ciaprìa. S'i dovèissa di: "Cert ël top am quatrà e la lus a vnirà neuit tut d'antorn a mi", fin-a 'l top a sarìa nen tròp scur përché ti 't vëdèisse, e la neuit a sarìa ciaira tanme 'l dì. It ses ëstàit Ti a feme la ment e 'l cheur; it ses ëstàit Ti ch' it l'has antërsame ant ël vènter ëd mia mare. Mi it rendrai grassie përché lòn che Ti 't fase a l'é dabon fantàstich, maravijos. Ti 't ëm conòsse da la testa ai pé. Ij mè òss at j'ero nen scondù quand ch'i j'ero 'n camin d'esse fàit an segret e i j'ero cusì ansema ant le profondità dla tèra. Ij tò euj a l'han vëddume quand ch'i j'ero drinta l'ùter. Tùit ij dì ch'am son stàit assegnà a l'ero anregistrà an tò liber[5] prima che un ëd lor a fussa vnù a l'esistensa. Nosgnor! Coma ch'a l'é malfé a comprende ij tò pensé a mè rësguard! Coma ch'a l'é granda soa soma total! S'i serchèissa 'd conteje, a sarìo 'd pì che ij granin dla sabia. S'i finissa 'd conteje, ancora i l'avrìa da fé con Ti. Nosgnor! Se mach Ti 't masèisse ij pervers! Slontaneve da mì, vojàutri prepotent. A son arvoltasse contra Ti e a fan mach ëd tromparie. Ij tò nemis a son ëd busiard! Nosgnor! É-lo nen vera ch'i l'hai 'n ghignon coj ch'a l'lhan Ti an ghignon e ch'i dëspressio ij tò aversari? I-j detesto con tant òdio che 'd pì as podria nen! A son ëvnì ij mè nemis! Sogetme a n'esame atent, sonda ij mè pensé. Butme a la preuva e varda lòn ch'am sagrin-a. Varda s' a-i é 'n mi na quej tendensa a l'idolatria e portme an sij senté antich, coj ch'a tradisso nen” (Salm 139).
Pregoma: Nosgnor tutpotent e sorgiss d’ògni speransa! Ti ‘t conosses lòn ch’i n’oma da manca anans ch’it lo ciamo e nòstra gnoransa ‘d ciamè: Abie compassion ëd nòstra debolëssa e, an toa misericòrdia, dane cole còse che nojàutri, an nòstra indegnità, is ancaloma nen ëd ciamete e che an nòstr ësborgniment i podoma nen ciamete; për la dignità ‘d tò Fieul Gesù Crist, ch’a viv e regna con ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, ora e për sèmper. Amen.
Leture bibliche: Génesi 28:10-19; Salm 139: 1-11, 22-23; Roman 8:12-25; Maté 13:24-30,36-43.


text:
Prima Guerra de Indipendenza italiana
La Prima guerra de Indipendenza taliana l'è s'cioppada el 23 de marz del 1848, dòpo che Milan e Venezia s'eren levaa su contra i Austriech e eren reussii a casciài foeura. In prinzipi de la guerra òlter statt talian, olter al Piemont, aveven deciduu de combatt contra i Austriech: el Stat de la Gesa, el Grandugaa de Toscana e 'l Regn di Dò Sicili, e i talian eren reussii a veng dò battaj a Pastrengh e Gòit, e anca a ciapà Pes'cera, voeuna di fortezz del quaderlater indove i austriech del general Radetzky a s'eren retiraa.
Quand che al prinzipi de giugn i Austriech inviaven rinforz al comand del general Nugent, e in de l'istess temp i stat talian decideven de trass indree e lassà i Piemontes insema ai Lombard e ai Venezian a combatt deperlor, el Radetzky l'è tornaa anmò a combatt e a Custoza, in tra el 23 e el 25 de luj, l'ha battuu l'esercit nemis e l'è 'gnuu ancamò indree in de la Lombardia. Dòpo de avè battuu ancamò i piemontes vesin a Milàn, el 6 de agost el Radetzky el tornava in de la cità che l'eva casciaa foeura cinqu mes innanz e l'esercit Piemontes, comandaa del Re Carl Albert, l'ha poduu pu fà nagòtt ma ciamàggh on armistizi.
La guerra l'ha taccaa su ancamò in del mes de marz del 1849 fomentada del Governa Rattazzi ma i Piemontes, comandaa del general polacch Chrzanowsky ch'el se intendeva minga ben cont i sò omen, hinn staa battuu ancamò in de la battaja de Novara el 23 de l'istess mes. El Re Carl Albert el decideva de retirass in esili, e el sò post el toveva Vittòri Emanuel II che in d'ona cassina arent a la città el se incontrava col Radetzky per mett giò i condizion de la capitolazion che la metteva fin a la guerra.


text:
Tenebre
Tenebre (Tènebri) 'l è 'n film śal e ad scarésa dal 1982 ad Dario Argento.
Cun cla pelìcula chè Argento al tórna a 'l gènar thriller 'd gl'inìsi, miténd da na banda 'l horror di dū film pecedènt, Suspiria e Inferno. Chè i gh dànan 'n ajùt a la regìa, faghénd anc dū cameo pìcui, Lamberto Bava e Michele Soavi, in séguit regìsta ad scarésa anca lōr.
Sunt
Anne (Daria Nicolodi) la fà l'asisténta d'l agìnt Bullmer (John Saxon) che, insém a 'l sò culéga Gianni (Christian Borromeo), al fà in manéra ad spìnś'r in élt in Itâglia i lìbar śai dal scritōr americàṅ Peter Neal (Anthony Franciosa), 'l ùltim di quài al pòrta 'l tìtul ad Tenebrae. Rivâ a Róma chi lò al taca a ricévar dal telefunàdi 'd òṅ ch'l à lèt al sò rumànś e ch'al gh diś ch'al masarà tgnénd cònt ad quél ch'a gh'è scrit insìma.
La prima a pèrdar la vita l'è na ladra (Ania Pieroni) ch'la vèṅ masàda a cà sua a cólp ad raśōr, cun la bóca impinìda ad paǵni ad Tenebrae. In cal mèntar Neal al rispónd a dal dmandi di giurnalìsta in sal sò lìbar, cun al crìtic Cristiano Berti (John Steiner) ch'al vōl savér incòsa a riguàrd dal mutivasiòṅ di masamènt e s'a gh'è dla difarénsa fra i cumpurtamènt deviànt e quéi parvèrs, méntar la Tilde (Mirella D'Angelo) la gh dà adòs par cum al trata 'l dóni in di sò lìbar („cal lèśbichi lè i śbràgan tant i cajòṅ parchè i vrévan avér-gh-i lōr“ al bacàja Bullmer in di sò riguàrd).
Cla sira lè l'amànta ad Tilde la s pòrta a cà un masć catâ sù in un bar ma, pròpria mént'r al dū dóni i èṅ drē a litgàr-as, i èṅ fati fóra da 'l killer misterióś ch'al n supòrta minga al dóni ch'i s làs'n andàr a di cumpurtamènt deviànt.
Na śóvna amìga 'd Ann, Maria (Lara Wendel), par scapàr via da 'n dobermann rabî mat, la và dèntar a na vila mudernìsta e lè la cata al fòto dal dóni masàdi e par cal mutìṿ lè la vèṅ cupàda anca lē a cólp ad manàra. Al sasèṅ al manda pò na létra a Neal dmandànd-ag scuśa p'r avér masâ na śuvnòta ch'la n gh in 'ntràva gnint e pò al fà savér ch'al purtarà avànti listés la sò òpra par far sparìr via la perversiòṅ umàna e pò al sarà al tùran dal grand curutōr, ch'al sarév pò lò. Neal, arcurdànd-'s al paròli dla sò intervìsta, al pènsa ch'al manìac al prév èsar Berti parchè al dascór pròpria cuma lò, fisâ cun la perversiòṅ cuntàda in dal sò rumànś. Al decìd acsè 'd andàr a cà sua cun Gianni sèg. Rivâ lè, i dū i s divìdan e Gianni al sènt al crìtic dir «A i ò cupàdi tuti mè» prima ad ciapàr-'s un cólp ad manàra in dal crani. Turnâ in présia in si sò pas, al cata Peter par tèra ch'al gh diś 'd avér ciapâ na śgiarunàda in tèsta p'r òpra dal sasèṅ ch'l éra drē a scapàr via.
In cal méntar la muróśa americàna ad Neal, la Jane McKerrow (Veronica Lario), la riva a Róma par star insém a 'l sò amànt Bullmer. I dū i s dànan apuntamènt p'r al dè dòp in na piàsa dal quartēr ma pròpria lè 'l óm al s ciàpa dal curtlàdi in dla pansa e al mōr. Su indicasiòṅ dal capitàṅ Germani (Giuliano Gemma), ch'al tîṅ a drē a gl'indàgini, Peter al decìd ad śluntanàr-as da lē par mét'r-as a 'l sicûr méntar Gianni al vèṅ strusâ cun na lasa in dla sò màchina parchè 'l iva capî, turnànd in dla vila ad Cristiano, ch'a gh'éra quél ch'a traśàva, parchè al manìac 'l éra lò e qualchidòṅ àtar al 'l iva masâ.
In mèś a cal masèl lè, la Jane, ch'la s catàva in piàsa cun al sò scarpi rósi adòs che qualchidòṅ al gh'iva regalâ al dè prima, la dmanda par telèfun a 'l Ann ad gnir a catàr-la a cà ad Bullmer parchè la gh'à da cuntàr-ag quèl e dir-ag parchè l'à fat cal ròbi lè.


text:
Uschia datti a Cuira in chor rumantsch pli pauc. I dat però anc in concert da cumià.
Profil dals 19.5.2018
Marella dals 20.5.2018
Magazin da cultura dals 19.5.2018
24 min, Cuntrasts dals 16.5.2018
Vita e cretta dals 20.5.2018
En bun in mais chantan chors grischuns mordio a la festa chantunala da chant a Chiavenna – RTR sa prepara cun vus.
Ina chanzun – in’istorgia dals 18.5.2018
Impuls dal di dals 20.5.2018
Da num e da pum dals 19.5.2018
La litteratura rumantscha è stada represchentada als Dis da litteratura da Soloturn cun Dumenic Andry e Jessica Zuan.
A Savognin è mort ils 13 da matg Gion Jäger l'entagliader da laina ed anteriur chantadur d'operas.
Bunamain 1'000 ovras dapli – grazia ad emprest permanent crescha la collecziun dal museum Grischun considerablamain.
La seria da crimi da SRF «Wilder» è vegnida undrada sco meglra producziun da televisiun.
Sin la plazza dal vitg Flüeli-Ranft è vegnì inaugurada ina capsla da temp che duai vegnir averta pir en 99 onns.
Al di internaziunal dal museum han 15 museums da la regiun Viamala avert lur portas.
En strusch in'emna vegn surdà il Prix Walo – questa giada forsa er als Fränzlis da Tschlin.
2009 ha l’uniun da teater Trun dà l’ultim toc: Ils determinads da Elias Canetti. Uss dattan els: Davos ils set binaris
Grigoteit cumenzà l'emprim da settember sia nova incumbensa, uschia la fundaziun dal museum.
La feglia da l’autur Otfried Preussler ha chattà en il relasch da ses bab in’ulteriura istorgia da «Hotzenplotz».
Quests dis cumpara ussa ses emprim roman scrit per tudestg cun il titel «Das Eidechsenkind».
Il commember dal Cussegl grond e schef da fracziun da la PBD succeda a Martin Gabriel.
La Banca chantunala Grischuna surdat l'ovra «Orbiter» da Robert Indermauer sco emprest a la citad da Cuira.
A Minca è il cumponist svizzer Beat Furrer vegnì undrà cun il premi musical Ernst von Siemens.


text:
Bügügiaa
Bügügiaa (nom ufizial in italian: Buguggiate) a l'è un cumün de la Pruvincia da Varees cun 3 060 abitant (dato del Dicember 2015[1]), cont ona süperfis de 2,6 km² e 'na densità de 1 177 ab./km².
L'è tacaa ai cumün de Azzaa, Brunell, Gaggiava S'ciann, Vares.
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nümer de abitant del cumün de Bügügiaa l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Schleswig-Holstein
Al Schleswig-Holstein (a s lèś [ˈʃleːsvɪç ˈhɔlʃtaɪ̯n] in tedésc mént'r in danéś 'l è 'l Slesvig-Holsten) l'è na regiòṅ dla Germàgna, qvéla più a nòrd dal paéś. Al cunfìna a nòrd cun la regiòṅ dal Syddanmark (Danimàrca), sparténd-as la penìsula dal Jutlànd tulénd dènt'r anc un pcòṅ dla part tedésca dòp la prima guèra mundiàla, a èst c'n al Meclembûrg-Pomeràgna Anteriōr e a sud cun la sità stat 'd Ambûrg e la Sasògna Basa. La s cata in dal mèś fra 'l Mâr dal Nòrd (òvest) e 'l Mâr Bàltic (èst).
Al Schleswig-Holstein, ch'l è divìś in ùndas sircundàri, dal muntàgni al n in gh'à briśa méntar di lâg e dgl'ìśuli sè.
In tut la mùcia sù da piò ad dū migliòṅ e òt 'd abitànt e na superfìsi ad 15.799,38 km². Al sò caplōg 'l è Kiel cun Lubècca e Flensbûrg atri sità impurtànti. Al sò presidènt, da 'l 2012, 'l è Torsten Albig d'l SPD (sucialìsta).
Persunàg famóś dal Schleswig-Holstein i èṅ Willy Brandt, Thomas Mann e 'l tenìsti Julia Görges e Mona Barthel.


text:
Wikipedia:Prugèt pruvînci e cmûni
Al prugèt pruvînci e cmûni l'é fât per tgnîr adrē e mèter òurden int al tentatîv ed scréver na pâgina per tót al cmûni in dó e's pêrla un dialèt emiliân o rumagnōl. Còl ch'j ó scrét ché j în sōl di sugerimèint, ch'e prî cambiêr e cumpletêr s'e catê quèl ed mèj. Al prugèt l'à cumincê a desèmber dal doméla e sèt. Fòm dla produsiòun! --Tèstaquêdra 10:17, 30 Nuvàmber 2007 (UTC)
Sûnt dal pruvînci e dal cmûni[mudéfica la surzéia]
Cs'a gh'é da fêr int al prugèt?[mudéfica la surzéia]
- Scréver la pâgina ed riferimèint generêl ed la pruvîncia.
- Controlêr o scréver al mudèl, ch'al vōl pó dîr al casèt cun i nòm dal cmûni ch'a's gh'à da mèter in bâs a tót al pâgini. Mé e diré che i nòm e pōlen stêr int i lōr dialèt, mó s'e vrî, e prî zuntêr la tradusiòun dal tétol: "Al cmûni ed la pruvîncia ed ..."
- Fêr só dal cartèini per prèir mustêr al sît dal sitê (còst e l'ó fât mé per squêsi tót al pruvînci; s'în vrî dal-j êtri o dal divêrsi, dmandêm pór --Tèstaquêdra 11:32, 1 Dzèmber 2007 (UTC)).
- Scréver la tradusiòun ed tót i nòm, cme coordinate o santo patrono, ind la tabèla dal mudèl {{SCHEDA COMUNE}}. Còsta l'é impurtânt, perché la và in tót al cmûni!
- Zuntêr un puchinîn ed bibliograféia ed riferimèint per la pruvîncia.
- Tachêr cun al lavōr dal cmûni (guardê ché atâch); la lésta dal cmûni pr'ogni pruvîncia la's câta cun al ligâm dla clòuna cmûni. Al nómer dal cmûni ch'j în bèle a pôst al và justê tót al vôlti.
- Quând la pruvîncia e tót al só cmûni j în a pôst, metî
int l'óltma clòna.
L'é cêra che tót i sugerimèint generêl, ché atâch, pr'al cmûni j în bòun ânca pr'al pruvînci.
- Zuntê al mudèl {{SCHEDA COMUNE}} e impîl cun tót al infurmasiòun ch'j în necesâri. La pâgina dal mudèl la tîn na lésta ed sugerimèint ed cme fêr a catêr e scréver bèin st'infurmasiòun. Dôpa, metî al sgnîn ed fât, = {{SE}}, per "tabèla" int la rîga dla cmûna in ste prugèt.
- Scrivî la vōṣ a sugèt ed sta cmûna. Per cminzipiêr, a's pōl cuntêr un sûnt ed la só stôria da un léber ch'al pêrla ed l'argumèint; e pó a's pōl scréver quèl ed la sitê o dal paèiṣ al dé d'incō. Ânca al sît dla cmûna, normalmèint, al gh'à óna o pió pâgini ch'e prén turnêr cômdi[1]. E pó, s'e sî furtunê, a gh'é ânca la pâgina cumpâgna ed la vichipedéia in italiân[2]. Dôpa, metî al sgnîn per "stôria" int la rîga dla cmûna.
- Metîgh ânca un puchinîn ed bibliograféia: in dó j avî catê al materiêl, di sît interesânt, di léber impurtânt. Per còst, a gh'é al mudèl {{BIBLIOGRAFIA}}; cun ste mudèl e prî ânca zuntêr al nôti, na lésta ed pâgini ch'e gh'ân a vèder sēgh, ed al rimând a na pâgina ed la vichipedéia in italiân s'e sî partîn cun na tradusiòun. Dôpa, metî per "bibliogr." int la rîga dla cmûna.
- Na bèla vòuṣ, specialmèint na vòuṣ ed geograféia, la vōl al só fôto. În prî catêr in commons.wikimedia.org o int al pâgini dal cmûni italiân. Mèj a sré ed fêren da per nuêter, acsé an gh'é mìa di prublēma cun i dirét d'autōr. Quând e pensê che dal fôto e'gh n'în sìa asê, metî per "figûri" int la rîga dla cmûna.
- Fê un óltim cuntrôl ch'an egh sìa mìa dal tèst scupiasê o dal fôto ch'e's pôsen dêr di fastédi cun al copyright, e metî per "dirét" int la rîga dla cmûna. Dôpa, s'l'é tót finî, scrivî {{APOST}},
, e pasê a n'êtra cmûna.
Uṣvèj impurtânt[mudéfica la surzéia]
- La Tabèla ed sûnt in êlt a dréta. Còl ch'e gh'îva da fêr, mé e l'ó quêṣi fât (sōl che {{formatnum:}} al funsiòuna in inglèiṣ e mìa in italiân! E gh'òm da dmandêr ed gnîr adatê a la it.wikipedia.). E gh'ó da scréver na pâgina ed spiegasioùn per quî ch'e vōlen druvêr al mudèl. Mó al tradusiòun j în lé sōl per l'arzân e al mudnèiṣ, dêgh sòta! --Tèstaquêdra 01:49, 26 Nuvàmber 2007 (UTC)
La pâgina ed spiegasiòun l'é prûnta! --Tèstaquêdra 23:59, 4 Dzèmber 2007 (UTC)


text:
I era gievgia, ils 21 d'avrigl las 9:43, cura ch’il Sheriff da Carver County a Minnesota aveva survegnì in clom da telefon: «Nus duvrain subit in’ambulanza» aveva detg in um, «nus avain insatgi, ch’è sa pers vi.» – «Tgenina è l’adressa?» – «Nus essan en chasa da Prince.»
Paucas uras pli tard conferma la polizia, che Prince è mort en la vegliadetgna da 57 onns en sia residenza Paisley Park.
Save shot u grippa - uffizial n'è anc nagut
La versiun uffiziala è anc adina quella ch’el laschava sa tractar là pervi dad ina grippa. Tenor rapports da medias haja Prince dentant survegnì suenter in concert ina squitta speziala, in uschè-numnà save shot. Quai vegn squittà en il cas dad ina surdosa dad opiats.
Spetgai anc in pèr dis, avant che vus sfarlattais vossas uraziuns.
Uffizialmain na datti anc naginas confermas per questas infurmaziuns. La polizia en il stadi da Minnesota intercurreschia il cas, ha ditg in represchentant dal circuit Carver Conunty envers la gasetta «Minneapolis Star Tribune».
Prince Roger Nelson è naschi ils 7 da zercladur 1958 a Minneapolis. Gia durant la High School giugava el en ina band e sia reputaziun sco uffant schenial ha lura purtà in contract da registraziunda musica gia avant ses 20avel anniversari.
In dals pli ingenius e versads musicists da ses temp
La fin dals onns 70 è Prince s'etablì sco favurì dals crititgers e sco in dals pli ingenius e versads musicists da ses temp. Surtut ils onns 80 ha el procurà per in hit suenter l'auter, tranter auter cun «Purple Rain», «When Doves Cry» u cun «1999».
En sia musica cumbinava Prince differents stils da musica, tranter auter funk, soul, R&B, rock e pop. En sia carriera è el vegnì onurà cun 7 Grammys ed ha gudagnà in Oscar per il soundtrack dal film «Purple Rain», nua ch'el ha sez giugà la rolla principala. Ch'el procurava adina danovamain per surpresas mussa er in concert da surpresa da l'october 2009 a Paris (mira sura).
Il mund da la musica è trists
La mort dal star dal pop ha schoccà il mund da la musica. En las medias socialas sa mussan blers amis e collegas trists da la mort da Prince. «El ha midà il mund, in visiunari tge sperdita» scriva Madonna via Twitter. Era ulteriuras persunas èn sa mussadas consternadas e tristas da la mort dal musicist.
Obama consternà da la mort da Prince
Il president american Barack Obama è sa mussa en cordoli per la mort dal musicist da pop Prince. Il mund haja pers ina icona creativa, paucs musicists hajan influenzà il mund da la musica da pop uschè marcant sco Prince, scriva Obama en ina communicaziun. El Obama ha sincerà sia condolientscha a la famiglia a la band da Prince.
RR novitads 20:00++
Perlas
Cun Prince è mort ina da las figuras las pli marcantas da la musica pop. Sco paucs auters ha quest chantant, ghitarrist e producent american savì cumbinar erotica e tuns, e sia mixtura da funk, rock e jazz ha influenzà entiras generaziuns dapi ils onns ’80. Beni Vigne preschenta ina rimnada da ses pli gronds hits, alternond cun inquala truvaglia.


text:
«La PLD ha quità per la natira», «La PPS fa politica ecologica» - cun tals slogans fan actualmain reclama era las partidas da la dretga el cumbat electoral actual. «Tut be empermischuns vidas», din ils represchentants da l'Allianza per l'ambient (cun il WWF, Greenpeace, Pro Natura e VCS).
In’analisa verda
L’allianza ha analisà il cumportament da vuschar en connex cun dumondas d'ambient dals politichers en il parlament durant l'ultima legislatura. E lur resultats na laschan betg bleras dumondas avertas. En in rating preschenta l'Allianza per l'ambient, tge politichers che vuschan il pli verd e tgenins che vuschan il pli savens cunter interess da la natira.
La davosa plazza per la PPS
En dumondas politicas d'ambient è il PPS in "problem ecologic". Quai concluda l'Allianza per l'ambient suenter avair analisà las votaziuns en il parlament, cun resguardar 48 affars che pertutgan l'ambient. En 9 da 10 cas han ils commembers da la PPS vuschà cunter ils interess da la natira e da las organisaziuns che s'engaschan per la natira. En il rating da tut ils parlamentaris occupan ils commembers da la PPS uschia cleramain las ultimas plazzas.
La PLD na survegn era betg ina buna nota
Ed era tar la PLD è l'amur per la natira be scritta en lur slogans. En 3 quarts da las votaziuns han ils commembers da la PLD vuschà cunter ils interess da l'ambient. En tscherts cas discurra Thomas Vellacott, il CEO da WWF Svizra, perfin da "greenwashing". “Quai vul dir ch’in politicher sa venda spezialmain verd, bain savend che quai sa lascha vender bain tar ils electurs. En la realitad tar las votaziuns en il parlament però, vuscha el cunter l’interess da la natira.
Verds e socialdemocrats davanttiers
Las meglras notas en il rating han survegnì, senza surpraisa, ils commembers dals Verds e da la PS. Ed era la Partida verdliberala mussa, ch’ina politica per l'economia na sto betg esser ina cunter l'ambient. En il resultat total arriva la PVL sin plazza 3, vuschond en media en 96% dals cas per l'ambient.
Las partidas dal center
Pli variada daventa la situaziun tar las partidas dal center. La PBD sco era la PCD han adina puspè empruvà da sa profilar sco partidas che s'engaschan per l'ambient e per la midada sin il sectur da l’energia. E tge di il reality-check? Il spectrum gist tar la PCD è enorm vast. El tanscha d'ina Barbara Schmid-Federer che decida en sur 80% da las votaziuns per l'ambient, ed in Daniel Fässler che fa quai be en radund 20% da las votaziuns.
Differenza tranter dunnas ed umens
Per Thomas Vellacott èsi cler: “Sch’ins vul vuschar per ina politica per l’ambient , èsi da vuschar tar las partidas dal center per singulas testas. Far la segira pon ins cun eleger ils verds, ils verd-liberals u la PS.” Generalmain, mussa il rating da l'Allianza per l'ambient, vuschan parlamentarias pli savens per la natura (72% dals cas) sco lur collegas masculins (44% dals cas).
In’elecziun d’orientaziun
Per ils exponents da l'Allianza per l'ambient sa tracti quest onn d'ina vaira elecziun d'orientaziun per l'ambient. Dossiers sco la midada sin il sectur da l’energia, la politica dal clima, ma era la politica agrara e quella da la biodiversitad hajan gì gia durant ils ultims 4 onns success be grazia a pitschnas maioritads, mintgatant perfin be pervi da singulas vuschs. Thomas Vellacottl precisescha: “Quest onn na pon ins betg far insatge meglier per l'ambient, che da vuschar ecologicamain cumpatibel.”
Ils cussegliers grischuns
Ils 5 represchentants dal Grischun en il Cussegl naziunal spievlan relativamain bain quests resultats. Uschia ha Silva Semadeni da la PS vuschà durant l'ultima legislatura en 100% dals cas a moda ecologica. Josias Gasser da la Partida verd-liberala en 97,8% dals cas, Hansjörg Hassler da la PBD en 64,8% dals cas e Martin Candinas da la PCD en 57,3% dals cas. Il Gion davos è cleramain Heinz Brand da la PPS, el ha vuschà be en 11,7% da las votaziuns a moda ecologica.
Ed ils ulteriurs chantuns ...
En il congual interchantunal fa il chantun Grischun en relaziun ina buna figura, el è sin la quarta plazza. En congual cun autras regiuns perifericas sco il Tessin han ils parlamentaris grischuns vuschà en media pli ecologic, numnadamain en 66% dals cas a moda ecologica, en il Tessin be en 31% dals cas.
Il rating cumplet tenor partida, chantun, schlattaina etc. è da chattar sin www.umweltrating.ch.


text:
RTR a la UEFA EURO 2016. Rapports dals gieus e da las citads enturn ils stadions da ballape.
Bonjour e bonsoir la France
-
La Frantscha vul scriver istorgia
Fin uss ha la squadra naziunala franzosa gudagnà mintga turnier grond a chasa. Il 2016 na duaja quai betg esser auter.
-
Germania u la Frantscha cunter il Portugal
Il mezfinal tranter la Germania e la Frantscha è quasi gia in final.
-
Valisa encunter Portugal u Bale encunter Ronaldo
En il mezfinal adversaris, uschiglio giogan els en il medem club: Cristiano Ronaldo e Gareth Bale.
-
Ils mezfinals stattan avant porta
Ils 6-7 la Valisa cunter il Portugal ed ils 7-7 la Germania cunter la Frantscha. Tgi fa il pass en il final?
-
La Valisa – grazia a Gareth Bale en il quartfinal
L’attatgader da Real Madrid è il giugader-clav da la squadra naziunala da la Valisa.
-
Portugal en il mezfinal
Sco gia avant quatter onns cuntanscha l’equipa dal Portugal il mezfinal.
-
Pologna – Portugal, duel dils stars Lewandowski e Ronaldo
L’emprim quartfinal tranter il Portugal e la Pologna è era in duel dals dus stars - Lewandowski e Ronaldo.
-
La tensiun crescha - ils quartfinals cumenzan
La Pologna cunter il Portugal. L’emprima partida da quartfinal cumenza la gievgia a las 21:00 a Marseille.
-
Nagina pausa da demonstraziun a Paris
La refurma da la lescha da lavur en Frantscha mobilisescha las massas, era durant l’EURO en Frantscha.
-
La sensaziun è perfetga – l'Islanda en in quartfinal
Il siemi da l'equipa naziunala islandaisa cuntinuescha en Frantscha. Ella batta l'Engalterra cun 2:1.
-
Ils favurits èn tuts en la proxima runda
...e la Germania vul il «double».
-
Il defensur cun ragischs lumnezianas
Nico Elvedi ha lantschà ina carriera sco ord il cudesch.
-
Svizra – Pologna: ina sfida er per noss reporters
La pronunzia dals nums polacs è per ils moderaturs ina sfida.
-
Golis svizzers tutgan tar la crème de la crème
L'ierarchia dals golis è il mument clera, malgrà che tuts trais golis da l'equipa naziunala han classa mundiala.
-
Ungaria ed Islanda èn las grondas surpraisas
16 equipas astgan anc siemiar dal titel. Tranter quellas era l’equipa svizra.
-
Austria – mo pli ina sumbriva da sasez
L'equipa da Marcel Koller ha dominà durant la qualificaziun. Quai è uss sa midà en disfavur dals Austriacs.
Voilà la France
-
Lille - ina citad fitg viva
Lille è ina citad ch'è era enconuschenta sco citad da students.
-
Spezialitads dal Nord
Lille è ina citad da strusch a la Belgia. Qua vegn bavì dapli gervosa che vin e tschigulatta tutga tar las spezialitads.
-
Lille - chez les Ch'tis
La glieud dal nord da la Frantscha vegn savens numnada «les Ch'tis». In num che ha da far cun lur lingua.
-
Paris – martgads e taxis
Blers martgads e millis e millis da taxis.
-
Montmartre
Montmartre è in magnet turistic. Cun uraziuns.
-
Paris – il quartier Marais
Quartier Marais – in quartier per sautar, chantar u simplamain esser.
-
Teater e minieras da charvun
Las minieras da charvun han marcà durant tschientaners Lens e conturn. En ina da questas minieras vegni fatg oz teater.
-
Lens – ils megliers fans dal ballape
35'000 aspectaturs per in club da la segunda liga. Quai datti a Lens.
-
Lens - ina citad che bada la dischoccupaziun
Minieras da charvun na datti betg pli – fabricas han fermà las portas.
-
«Stuair nagut – d'astgar tut» Rolf Caflisch a Paris
Rolf Caflisch, il musicist da professiun, ha survegnì la pussaivladad da viver trais mais a Paris.
-
Cun Madlaina tras Paris
Madlaina Vallois-Crestan oriunda da Sent viva dapi 30 onns en Frantscha. Ella raquinta sur da sia vita en Frantscha.
-
Segirtad Frantscha
Dapli controllas e dapli segirtad. Quai sentan ils abitants da Paris suenter ils attentats.
Salut la France
-
Pétanque – il gieu cun las 3 cullas
A Marseille ha lieu il campiunadi mundial dal gieu cun las trais cullas che sumeglia fitg al gieu boccia.
-
Il clavazin public
«Play Me I'm Yours» - Paris festivescha il piano sin via. Il project d'art dura anc fin ils 9 da fanadur 2016.
-
Las bellas dunnas da Paris
Paris n'è betg mo la citad da l’amur, da la moda, da la cultura e dal parfum ...
-
Paris e l’enconuschientscha sin distanza
Roman Dobler e la communicaziun cun il vis-à-vis da l'autra vart da la via.
-
Ils Franzos n'èn betg ils pli sperts a la cassa
In Svizzer fa cumissiuns en Frantscha. In test da gnerva a la cassa.
-
Dar ballape cun ils collegas
SchurnalistAs a l'Euroa dattan sez adina puspè ballape en Frantscha - Era els betg adina cun la medema motivaziun...
-
A Montpellier regia il rugby – uss però betg
La Frantscha dal Sid è normalmain fieu e flomma per il rugby. L'EURO n'è dentant betg ina situaziun normala.
-
La lingua franzosa e las difficultads cun la pronunzia
Mintgatant èsi difficil da chapir il franzos, e mintgatant datti era malchapientschas.
-
Visita en la stizun da spezialitads
A Montpellier datti numerusas butias, tranter questas er talas cun in grond sortiment da delicatessas.
-
Andreas ha laschà lavar ils chavels cun amaretto
Blers ballapedist dattan gronda bregia sin la frisura, era durant in gieu. Noss reporter ha vulì far il medem.
-
Controllas qua e controllas là
La segirtad a l'EURO ha emprima prioritad en la Frantscha. Quai è bun, ma er fastidius per las medias.
-
Il pastget excellent dal Stade de la Mosson
L'entira regiun da Montpellier è superbia dal pastget en il stadion da trenament da la naziunala Svizra.
-
La balla regia quests dis en Frantscha – dentant betg dapertut
Dentant datti in lieu nua cha la balla n’interessa betg.
-
Salut la France – Enturn il Bataclan èsi vegnì ruassaivel
In dals centers da las attatgas da terror da Paris dals 13 da november 2015 era il local da concert Bataclan.
RetrOrachel
-
Svizra vs. Pologna - I po dar be in victur!
Ed il retrOrachel sa gia tgenin ch'i vegn ad esser.
-
Gudogna la Svizra cunter la Frantscha?
Ils Franzos han fin ussa adina tratg il gol decisiv pir tard. Era questa giada? Noss retrOrachel sa dapli!
-
Svizra – Rumenia: Il retrOrachel prevesa in victur!
Grazia ad ina partida sin la Nintendo64 conuschain nus gia avant il gieu il victur.
-
Svizra vs. Albania: Tge di noss retrOrachel?
Ina partida FIFA’98 sin il Nintendo64 duai prognostitgar il resultat. Gabriel Derungs cumbatta per la Svizra.


text:
Marius Bär
L’ediziun 2016 da l'Open Air Lumnezia è la terza ch’il giuven e simpatic chantautur da l'Appenzell ha visità.
Cumenzà ha l’istorgia OAL dal fitg talentà musicist avant trais onns. Là ha el visità per l’emprima giada la Val Lumnezia sco visitader da l’open air.
L’onn passà è el turnà per lavurar davos ina bar dal pli grond festival Grischun. E quest onn – gea tut las bunas chaussas èn propi trais – stat el gia sin la tribuna pitschna da la gievgia.
Giganto & Mattiu
Giganto e Mattiu èn dus giuvens rumantschs che fan dapi bun in onn musica ensemen.
Els èn fitg engaschads, ambizius e sa passan cun gronds pass da palc tar palc da differentas occurrenzas en la Svizra Orientala. Tgenin’autra band che Giganto & Mattiu pudessan quels chavazzins descriver? Uschia è para il proxim pass er in fitg logic – Giganto & Mattiu sunan a l’Open Air Lumnezia.
Delirious Mob Crew
Els èn tuts tranter 17 e 21 e fan musica cun passiun ed ambiziun. Ina giuvna band dal chantun Turgovia dat gas!
Er sche lur band exista pir dapi bunamain in onn han els gia gudagnà divers contest en la Svizra Orientala – ed oz han els mussà lur energia sin il palc da talents da l’Open Air Lumnezia.
Il chantadur Aaron Berliat ed il ghitarrist Jonathan Sachweh èn stà suneter lur concert per ina intervista tar RTR.
No Future
Els èn stads la gievgia sper las Liricas Analas in dals matadors locals cun ina lung’istorgia sco band.
Cun ina fulminanta ed intensiva performance n’han els betg mo persvas ils visitaders – na, els han per propi dà «vollgas» è cun els era il public. I è vegni sautà, chantà e siglì che la terra tremblava.
Liricas Analas
Las Liricas Analas – la primavaira da return cun lur 5avel disc «Banalitad» – e puspè sin il palc da l’Open Air Lumenzia
Flepp, Orange, Jusht e Suivez èn per la quarta giada a l’Open Air Lumnezia. Quai è lur festival «da chasa» ed adina in eveniment special er sch’els èn gia sa preschentads tar festivals pli gronds sco Son Gagl, Gurten e Frauenfeld.
Avant lur concert a Degen han els raquinta a Jachen Prevost davart las reacziuns sin lur disc nov, lur clip da video cun suttext chinais e davart lur return en Lumnezia.


text:
Troistorrents
Troistorrents a l'è un cumün svizzer del distret de Monthey, in del Canton Vales. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 37.0 km² e in del Dicember 2011 al gh'eva una popolazion de 4249 abitant.
El cumün de Troistorrents al se tröva a una altitüden de 765 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Châtel (FR-74), Collombey-Muraz, Monthey, Val-d'Illiez, Vérossaz.
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- (Franzés) Official page
- (Franzés) None official site of Troistorrents and Morgins


text:
La societad da revisiun PwC quinta ch’il dumber da bancas en Svizra sa sminueschia marcantamain ils proxims onns. Uschia dumbra la Svizra la fin dal 2015 anc 136 bancas, ma aifer ils proxims trais fin tschintg onns pudess il dumber sa reducir sin main che 100 bancas.
Sco pussaivlas raschuns numna PwC ils gudogns che van enavos, las regulaziuns pli severas, ma er la concurrenza entras las firmas da Fintech.
Suenter ch’il secret da banca è vegni schlià, administreschan las bancas svizras puspè quasi tuttina blera facultad sco l’onn da record 2007.
RR novitads 12:00


text:
Izorèla
Izorèla (en Italià: Isorella), l'è 'n cümü de quaze 4 079 abitàncc (dàto del Dicember 2015[1]) de la Pruvìncia de Brèsa sitüàt endèla Bàsa Bresàna a 30 km a Sudèst de la cità de Brèsa.
Izorèla l'è stàda abitàda al prensépe de la stória dei Gài Cenòmani (IV sècol prìma de Crìsto), e pò dòpo dei Romàni. L'abitàt uriginàl l'ìa 'n paizì pirdìt endèna piàna cuarciàda de forèste e streersàda de fòs e fosadèi. Apò a Izorèla, compàgn che 'ndèi óter paés de la Bàsa Bresàna se pöl reconóser i sègn de la centüriasiù romàna.
Contrade[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El paés l'è dividìt en sés contràde:
- Castèl: cèntro storico e sö a nord del Naéle
- Ciaèl: zòna èst
- Funtanù: zòna sud-ovèst
- Margherita: zòna nord-èst
- Sariöla: zòna sud-èst
- Valbùna: zòna nord-ovèst
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Abitàncc censìcc
Galerìa de fóto[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Grondius concert el Casti Aspermont ils 18-06-2017
Ella sala da musica dil Casti Aspermont han la violinista Emilia von Albertini e Giusep Tschuor (clavazin) dau in excellent concert.
Il publicum ei staus incantau dallas producziuns. La giuvna von Albertini ha entschiet cun 5 onns a sunar violina. Cun 7 onns ha ella gia sunau sco solista en in chor da giuvenils. Cun 9, 10 ed 11 onns ha ella gudignau differentas occurenzas internaziunalas ell'Italia e la Belgia. Il publicum da Sagogn vegn segir a persequitar la carriera da quella giuvna musicista.
La Pro Sagogn engrazia allas suandontas persunas che han contribui al reussir da quei bellezia concert:
Emilia von Albertini e Giusep Tschuor per lur producziuns
Wolfram Kuoni per astgar far il concert el casti, per las portas aviartas e per il vin
Kobi Giger ed Yvonne Le Grand per l'infrastructura e per lur agid
Ingrid Meyer e Steffi Poltéra per il bien apero
a tut las audituras ed auditurs per lur preschientscha.


text:
Andy Warhol
Andy Warhol (6 òst, 1928 - 22 fevrér, 1987) a l'è stàcc ü pitùr 'mericà e fundadùr de la pop-art.
Ol sò nòm de batès l'éra Andrew Warhola, nasìt a Pittsburgh, Pennsylvania, USA, da d'i 'migracc sluacc. L'à stödiàt art de la reclàm al CIT (Carnegie Institute of Technology, che adès al se ciama Carnegie Mellon University) de Pittsburgh. Dopo che l'éra ciapat la laurea 'n dèl 1949, al s'è trasférit a New York. Lé l'à cuminsàt a laurà 'n de la reclàm de Vogue e Glamour.
In de la sò éta a l'à facc tante opere, perchè al dorvàa la sèrigrafia e al faa piö còpie de la stèsa. I sò òpere piö cunuside a i è di riprudussiù di someanse de: Marilyn Monroe, Mao Zedong, Che Guevara e tace óter.
Ol 23 löi dèl 1985 a l'à facc la reclàm a l'urdènadur de la Commodore: l'Amiga 1000. Mör a New York nel 1987 'ntàt che l'éra drè a sübì öna operassiù al pancreas.


text:
Las persunas han tenor la Swisscom cunzunt engulà datas ch'è sajan betg degnas da vegnir protegidas: nums, adressas, numers da telefon e datas da naschientscha. A quellas datas hajan ins publicamain u sur in commerziant d'adressas uschia ni uschia access. Betg pertutgads sajan però pleds-clav, datas da discurs e pajaments. Per quellas datas haja la Swisscom in sistem da protecziun pli rigurus.
Attent sin il cas saja il gigant da telecommunicaziun vegnì tar ina controlla da rutina.
Access sur partenaris, nagin hackers
Tar las datas n'èn las persunas betg vegnidas sur la Swisscom, mabain sur partenaris da distribuziun. Quels han in access limità a la banca da datas per ch'els possian identifitgar clients, serrar giu u midar contracts. La Swisscom accentuescha ch'i na sa tractia betg da hackers che sajan entrads en il sistem. Las persunas hajan gì access sur il login dals partenaris.
La Swisscom ha reagì immediat e bloccà l'access per il partenari pertutgà. Plinavant veglian ins survegliar pli fitg las interpresas, ed activar in alarm che blochescha l'access pli spert cura ch'ils partenaris fan chaussas dubiusas en la banca da datas. La Swisscom examineschia er pass giuridics envers ils partenaris.
Nagins indizis da donns
I na dettia nagins indizis ch'ils clients hajan patì donns pervia da l'enguladitsch da datas. Ins n'haja ni dumbrà dapli telefons da reclama ni dapli activitads che mainan ad in dischavantatg per ils clients.
Sun jau pertutgà?
Sch'ins trametta in SMS cun il messadi «Info» a 444 dat la Swisscom scleriment sche las atgnas datas èn pertutgadas.
RR novitads 10:00


text:
Bissig n’ha betg pudì profitar da sia buna posiziun suenter l’emprim percurs, e croda enavos da plaz 3 sin plaz 5. Il giuven da 19 onns da la Sutsilvania ha pers 43 tschientavels sin plaz 3. Uschia ha el manchentà in’ulteriura medaglia, suenter argient en la cumbinaziun ed aur cun il team.
Arnaud Boisset sco 12avel e Maurus Sparr sco 13avel na sa classeschan betg en ils top ten, Matthias Iten è crudà ora en l’emprim percurs. Campiun mundial è daventà il Franzos Clément Noël, ch’era sa rangà il schaner en la cuppa mundiala a Wengen sco 6avel ed a Schladming sco 8avel. Noël ha distanzià il segund il Talian Alex Vinatzer, per 2,77 secundas.
RR novitads 18:00


text:
Prüma partida de campionat - Niederdorf
L’ultim fin dl’edema s’à la scuadra de Floriani metü sön le iade cuntra Niederdorf por la prüma de campionat. Le ćiamp pesoch ti porta bun a la scuadra, che dominëia scialdi la partida. Le prüm bun resultat purtè a ćiasa fej da fundamënta por la sajun de retüda.
I pröms menüć é la scuadra de ćiasa che se fej prigorosa sön les trates da ciantun y sön val situaziun standard, i śogadus alć röia a rebat plö iadi de će cuntra porta, chilò é le portier Sepl che defënn bun le spidl de porta. Bel plan é inće i ladins che impostëia val aziun y insciö röia tosc le capitan Stefan al pröm gol. Dal piz dl area de straufunga é Michi che pro la trata cuntra porta, le pal ti sciampa fora dles mans al portier y a se prejentè sot porta é Stefan che à ma plö bria da apogè la cogora te sach. Na dijatenziun dla defenjiun ladina fej plö tert tramorè le publich rové adalerch, le atacant ti sciampa y röia dan porta, mo vëgn ćiamò architè dan la trata. Ala mesora é Michi che siglëia la doplëta, l'indemo vëgn sorvì da na pert y la trata basa sön le pé lunch de porta fej indo balè la rëi. Dan le sciür dla fin dla prüma pert ó i ladins ćiamò n iade udëi le pale te sach aversar. Alex E. vëgn sorvì cun n bel palè alt, al le defënn bun y pro la trata, che röia naota tla stangia y spo tla rëi de porta.
Le pröm temp se röia sön le resultat de 3 a 0 por La Val.
Do la palsa röia i ladins ćiamò plö determinà sön le ćiamp. I śogadus fej gran druch tla pert de ćiamp aversara y cun gran presciun ne röia i aversars scialdi mai te area ladina. Sön na trata dal ciantun é Stefan che abina le palè rebatü al limit y le splundra sön le pé de porta lunch, mo cun en gran stach é le verdaporta bun de desfantè le palè da na pert fora.
Ala mesora é le arbiter che desgorda le sogadù a mezćiamp dl Niederdorf por n burt fal sön Max. Le büj amez i fej lerch ai ghesć, che pò se alzè por ruvé a contlujiun. Sön n bel inserimënt y cros de Alex röia Michi a rebat de će cuntra le portier. Le palè rebatü sö tla stangia röia avisa sön le pé de Max che pò condüj sënza dificolté la cogura dô la linea. La famoja "caterina" é gnüda arjunta y i śogadus aretrëia a tignì la posiziun. Atres ocajiuns dan la fin da trames perts ne é nia da alzé fora. Le sciür dl mandl fosch fej rové a piz i nonanta menüć de jüch. Sce an ciara zoruch al’ultima partida de Copa Provinzia d’altonn, sogada avisa cuntra le Niederdorf, à msè La Val jì a ćiasa a mans ötes, porchël é le resultat dessigü na bela sodesfaziun por düta la scuadra.
Cun le bun scomenciamënt dl campionat de retüda resta La Val tla pert alta de tlassamënt.
Niederdorf – La Val 0 - 4
Formaziun La Val: 1. Sepl Kantioler, 2. Elmar Valentin, 3. Egon Frenes (dal 75^ Martin Ploner), 4. Paolo Vallazza, 5. Marco Castlunger, 6. Freddy Sottara, 7. Michi Frenes, 8. Max Nagler (dal 70^ Luca Pescollderungg) , 9. Alex Elzenbaumer (dal 75^ Adrian Miribung), 10. Stefan Sottara - capitan, 11. Alexander Miribung (dal 80^ Andreas Miribung)
Goi por La Val: Stefan Sottara (al 28^), Michi Frenes (al 33^), Alex Elzenbaumer (al 40^), Max Nagler (al 74^)
Proscima partida: en domënia ai 22 de merz dales 15.00 te ćiasa cuntra le Valdaora
Insëra, mercui ai 23 de aurì él gnü sughé l’andata dla semifinala de Copa Provinzia cuntra la scuadra da Ritten, che süga le campionat três te 3 categoria mo te n ater girone. La scuadra da La Val à incuntè na scuadra sterscia, che à lascè udëi sües cualitês portan a ciasa la devënta por 2 a 0. Ai 7 de mà gnaral sughé le ritorno sön le ćiamp dl Ritten.


text:
Il davos vagun dal tren ch'era ì sur ils binaris ora mesemna passada, saja vegnì auzà sin las rodaglias senza incaps. Davent da damaun curseschian tut ils trens puspè tenor urari. 6 blessads anc en l'ospital Plinavant communitgescha la Viafier retica che 6 dals 11 passagiers ch'eran vegnids blessads sajan anc en l'ospital. Nagins sa chattian en privel da vita.
Accidents Traject Casti - Tusaun è puspè avert damaun
Il tschancun da la Viafier retica tranter Tusaun e Casti vegn puspè avert damaun. Sco quai che la Viafier retica ha communitgà, sajan las lavurs da rumida succedidas tenor plan.


text:
L' fin dl edema dl 11 y 12 de lugio à organisé l' Uniun Sport La Ila a San Ciascian la terza tapa dl Raiffeisen Beach Cup 2015. L' turnir da San Ciascian é uramai cunesciü tl zircuit dl Raiffeisen BeachCup sciöche l' turnir dla munt; al vëgn sughé an altezza de 1.600m te la bela culisa de nüsc crëp stluris. A fa garaté i dui dis de turnir é ince ste l tëmp, che se á mustre cun sü 30° de cialt y cun en cil senza niures dala süa miù pert y ti à scinche ai sugadusc les mius condiziuns da sughe a beachvolley.
La sabeda ai 11 de lugio el gnü tigni l' turnir di ëi, ulache al se à scrit ite 18 scuadres, che gne da düt Südtirol e da la Talia dl Nord.
Ai pisc dl Lavarela y dl Conturines se à davagnè le turnir chesc ann la scuadra de ciasa metüda adüm da Marco De Lazzer y Giorgio De Grandi da La Ila che à batü te finale i dui jogn da Sterzing Jakob Windisch y Lukas Ellemunt pur 2:1 (17:21;21:11;15:5). Al terzo post se à plazé Hannes Lang y Wolgang Haid da Maran che á albü la miù sön Sergio Meggiolaro y Flavio Vigo da Vicenza tla picera finale.
La dumënia ai 12 de lugio el gnü tigni pur l' secundo iade a San Ciascian l turnir dles ëles. L turnir è gnü davagné da Sabine Erlacher (Sterzing) y Sarah Niederkofler(Pursenù) che á batü pur 2:0 Nadine Messner y Evi Ertl da Burnech. Tla picera finale pur l terzo post se à musuré les scuadres de ciasa. Verena Clara (Calfosch) y Isabel Agreiter (La Ila) che á davagné l derby badiot cuntra Martina Ploner (San Ciascian) y Maria Wieser (Badia). Al 5° ost se á plazé Sabrina Irsara y Giulia Tavella da La Ila.
L' Uniun Sport La Ila ringrazia l' Associaziun turistica Alta Badia y l Skicarosello Corvara y düc`i atri sponsors che á sostigni la manifestaziun.
En bel giulan ti va ala Cassa Raiffaisen Val Badia pur l sostëgn y al Raiffeisen BeachCup
, che porta inat l' beachvolley te Südtirol.
Les foto dl turnir é da udëi la plata facebook dl US La Ila.


text:
Ils scolars e las scolaras da la 3. fin 6avla classa da S-chanf han scrit insaquantas istorgias e tramess ellas al Minisguard. Ils 18 d'avrigl han els pudì vegnir en il studio dal Radio Rumantsch per registrar las istorgias ch'els han scrit sez. Durant quai mez di ch'els eran a Cuira han els dentant er pudì guardar davos las culissas da RTR. Qua chattais impressiuns da questa visita e da las registraziuns.
Scriver è cool S-chanf
Las scolaras ed ils scolars da la 3. fin 6avla classa da S-chanf han visità ils 18 d'avrigl 2016 la chasa RTR a Cuira.


text:
Utah
'L Utah (a s lèś /ˈjuːtɔː/ o /ˈjuːtɑː/ in ingléś, scólta'l chè) 'l è 'n stat di Stat Unî ch'al s è unî a la federasiòṅ in dal 1896 e ch'al fà part di Stat Usidentài.
'L Utah 'l è 'l 13śum stat più grand dla federasiòṅ c'n i sò 219.653 km² e 'l mùcia sù dagnóra tri migliòṅ 'd abitànt. Al gh'à vint-nóṿ cuntèi e duśènt-quarantasiē cumùṅ. Al ciàpa 'l sò nóm da na tribù indiàna dal pòst, i Ute, e cla paròla lè la vōl dir gint ad muntàgna.
Al cunfìna a nòrd cun 'l Idaho e c'n al Wyoming, a èst c'n al Culuràdo, a sud cun 'l Ariśòna e a òvest c'n al Nevàda. In un sōl punt al tóca anc al Mèsic Nóṿ, a sud-èst. In dal stat i s càt'n al Muntàgni Predóśi. Al 62% di sò abitànt al tîṅ adrē a la Céśa 'd Gesù Crist di Sant di Ùltim Dè, curènt magiuritària dal muimènt di murmòṅ.
La sò capitàl e sità più granda l'è Salt Lake City cun West Valley City, Provo e West Jordan atri sità impurtànti. Al sò mòt 'l è „Industry“ (Indùstria) mént'r al sò scutmàj 'l è Beehive State (Al stat brésca).
Al sò guvernadōr, da 'l 2009, 'l è 'l republicàṅ Gary Herbert. Al stat sturicamènt 'l è sèmpar stâ da la banda di republicàṅ tant ch'i vìnsan chè da 'l 1968. In dal 2012 Barack Obama 'l è stâ spasâ via chè ciapànd sōl al 24,8% cónt'r al 72,8% ad Mitt Romney.


text:
En ils stadis federativs Wisconsin, Michigan e Pennsylvania varieschian ils resultats frappant. Quai rapporta il 'New York Magazine' e sa referischa sin ina gruppa d'activists. I dettia in muster d'indizis che demussian, ch'ils resultats sajan vegnids manipulads a maun u electronicamain. Mussaments n'hajan ins dentant anc betg. Ils experts ed advocats vulan persvader Hillary Clinton da pretender ina nova dumbraziun.
En tut ils 3 stadis surmenziunads ha il futur president american Donald Trump gudagnà be cun paucas vuschs differenza, ed uschia surpassà il dumber necessari da 270 vuschs electoralas. Hillary Clinton ha la finala cuntanschì 232 vuschs electoralas, e Donald Trump 290.
RTR novitads 16.00


text:
Il chaschiel e la charn gustan bain als visitaders dal spectacul d'alp a Seewis. «Savurus, ferm, delicat», aud'ins strusch ch'els han traguttì. Il chaschiel è da las alps en Partenz ed en autras regiuns dal Grischun. Quellas dal Partenz èn dentant «grondas alps en cumparegliaziun cun las alps en l'Engiadina ubain en Surselva», di Töni Gujan, il president dal comité d'organisaziun da l'«Alpspektakel».
Nus avain bleras alps ch'èn organisadas sco societads cooperativas tranter plirs purs, e quai n'è betg adina uschè simpel.
Dentant possian ils purs da las alps en Partenz esser loschs da lur alps bain tgiradas. Il spectacul d'alp saja betg be per vender ils agens products, mabain er ina pajaglia per la lavur dals purs e signuns ed ina finiziun da la stad ad alp. Ed ils visitaders hajan qua la pussaivladad, da far ina pausa dal mintgadi.
Passa 10'000 visitaders
Ins spectatul è la festa propi, be schon pervi dal grond dumber da visitaders. Radund 10 000 persunas èn stadas la fin d'emna a Seewis. Plaschì ha cunzunt la gronda scargada da passa 50 vatgas e betg main nursas e chauras tras il vitg - biestga ornada cun tschupels da flurs. Er la tenda da festa cun programm da musica populara e jodel era plaina, las giassas cun ils stans da martgà bain visitadas ed il chastè da strom plain uffants.
Era qua cun tundida da las nursas
Ed er ina u l'autra chaussa ch'ins na vesa forsa betg mintga di è stada da vesair: In pur che tunda nursas, in pastur che fa ina show cun ses chaun, umens che laschan schluppar la giaischla, mats, buobs e umens che fan il «Hürnen». In gieu sumegliant al mazzaculla. La festa ha attratg giasts da dapertut - betg be dad autras regiuns dal chantun, er dad auters chantuns sco Berna u schizunt da l'exteriur, da l'Austria, da l'Engalterra e schizunt da l'Australia.
Actualitad la bunura 06:00


text:
L'ANR procura mintga di ina offerta da basa da novitads en tuts idioms ed en rumantsch grischun. Ella resguarda per regla ils idioms, sch'ella derasa communicaziuns localas. L'agentura fa dentant per regla diever dal rumantsch grischun, sch'ella sa drizza a l'entira cuminanza linguistica. Schurnalists da l'ANR èn scumpartids sin tut il Grischun. Dentand era a Berna ed ad Uznach lavuran schurnalists per l'agentura.
Chantun 20 onns Agentura da Novitads Rumantscha
L'Agentura da Novitads Rumantscha è vegnida fundada ils 7 da fanadur 1996. L'ANR vegn finanziada spezialmain tras contribuziuns da Confederaziun e Chantun. Ella è ina instituziun autonoma cun ina structura organisatorica independenta da las gasettas, radio e televisiun.


text:
Suenter cifras alarmantas da -20% tar las pernottaziuns durant ils ultims 5 onns, vul ins reagir en la Val Puschlav. La purschida turistica duai vegnir pli enconuschenta ed in magnet per ils giasts, surtut ils svizzers che mancan. Funcziunar duess quai grazia a trais puncts d’attracziun specifics.
100% Valposchiavo
Uschia datti en 10 ustarias en val trais tratgs culinarics sur onn ch’èn producids cumplettamain cun ingredienzas indigenas. Ils gastronoms s’han obliads cun lur suttascripziun d’ina charta per il product 100 % Valposchiavo.
Novas sendas da bike
Per realisar novs biketrails en la Val Puschlav, ha il parlament da Poschiavo deliberà in mars in credit da 270’000 francs. La finamira è tranter auter da stgaffir sendas pli simplas che passan da tuttas duas varts da la val.
M13 bainbaud a Poschiavo
Ina da las attracziuns las pli novas questa stad vegn ad esser l’enconuschent urs M13 entant empaglià, che vegn mussà a partir da zercladur en il museum a Poschiavo a la publicitad. Per la nova exposiziun han ils puschlavins investì radund 180’000 francs.
L’avertura da l’exposiziun cun l’urs M13 è ils 11 da zercladur 2016 a Poschiavo.


text:
La pli impurtanta tractanda dal cumin da quest onn è stada l’iniziativa. Las votantas ed ils votants, il «Landvolk», han laschà ir da l’aua giu la pretensiun senza discussiun. Il punct picant vi da la proposta era che l’iniziant sez aveva vulì retrair sia pretensiun – el è dentant stà memia tard la fin da mars. Il carnet da votar era gia vegnì tramess.
Plan d'instrucziun 21 «moderat ed autonom»
Uschia è il chantun da l’Appenzell Dadens l’emprim che ha decis davart in’iniziativa dal Plan d’instrucziun 21. En auters chantuns èn talas dumondas anc pendentas.
Il Plan d’instrucziun 21 vegnia realisà en il chantun a moda moderada ed autonoma, ha ditg il mastral Inauen. Ins vegnia a sa deditgar a la cultura e tradiziun locala sco er a las valurs cristianas. Il Plan d’instrucziun 21 è vegnì elavurà dals chantuns da la Svizra tudestga. La finamira è in’armonisaziun da la scola populara.
Confermà commembers da la regenza
En pli èn ils commembers da la regenza sco er Roland Inauen sco mastral regent vegnids confermads. Tenor tradiziun barattan il regent ed il quiet mastral (president dal cussegl guvernativ e vice) mintga dus onns lur rolla.
Il cumin ha plinavant er tractà quatter projects da lescha, las qualas èn tuttas vegnidas approvadas, numnadamain:
- revisiun da la lescha da protecziun da datas
- lescha davart il traffic publica
- adattaziuns da la lescha da taglia chantunala
- definiziun dal plan da zonas dad auas
RR novitads 17:00


text:
Quai rapporta l'assicuranza Axa Winterthur sa referind sin cifras da l'Uffizi Federal da statistica (UST).
Spezialmain la stad vegnia engulà dapli velos. E quai massiv: Durant ils mais da stad dettia tenor l'assicuranza 45% dapli annunzias pervia da velos engulads.
Velos pli chars – donns pli gronds
Ils 38'000 velos ch'èn vegnids engulads l'onn passà chaschunian custs da 50 milliuns francs. La schanza da chattar puspè in dals velos engulads è pitschna. Be 2,3% dals enguladitschs vegnian sclerids. Spezialmain en privel da vegnir engulads sajan velos en las citads da Bienna, Basilea e Berna.
In'influenza sin ils custs da las assicuranzas ha era il pretsch dals velos: Dapi il 2008 saja la summa da custs ch'in singul velo engulà chaschuna s'augmentà da CHF 1'000 sin CHF 1'300.
RR novitads 14:00


text:
Cumenzà cun la medischina omeopatica ha il veterinari Erwin Vincenz perquai ch’i deva tar la medischina da scola strusch medicaments per las naschientschas. El haja lura vis che l’omeopatia haja gidà e perquai haja el fatg e fetschia anc oz scolaziuns sin quest sectur.
Dapi 25 onns dovra Erwin Vincenz la medischina omeopatica mintga di. Tut tenor cas dovri el la medischina omeopatica, la medischina da scola ubain era omaduas. Cun ils onns saja l’experientscha e la savida creschida uschia ch’el dovria adina pli pauc la medischina da scola.
Il cumenzament n’è betg stà simpel
«Avant 25 onns na vegniva jau betg prendì serius» di Erwin Vincenz. Ussa saja quai dentant sa midà in pau. El haja constatà che gist en Surselva saja la medischina omeopatica sa derasada pli ferm ch’en auters lieus. Quai sajan franc era uschia pervia da ses impuls manegia Erwin Vincenz. Che persunas ch’eran cunter in tractament omeopatic midan tuttenina opiniun ed il fatg ch’el saja nominà per il premi Bio-Grischun sajan ina renconuschientscha per ses engaschi e per tegnair la dira. Ses grond giavisch è ch’i dettia ina cuntinuaziun da sia lavur en il sectur da la medischina omeopatica. Anc na sa Erwin Vincenz betg sche quai reussescha.
Sper sia lavur sco veterinari s’engascha el sin palancau naziunal che dapli giuvens veterinaris sa scoleschan era en il sectur da la medischina omeopatica e dat vinavant sia savida sco docent.
Il premi vegn surdà ils 12 da favrer 2016. Sper Erwin Vincenz èn nominads per il premi Bio-Grischun è era il bain puril Las Sorts a Filisur pervi da la producziun da tartuffels da muntogna e las butias dal bain puril pervia da lur sortiment da products biologics.


text:
New York (stadi)
- Quest artitgel tracta il stadi da New York. La metropola da medem num chattas sut New York.
Il stadi da New York (uffizialmain State of New York) è in dals 50 stadis federativs che, ensemen cun il District of Columbia, furman ils Stadis Unids da l'America. Sia chapitala è Albany. Sia populazuin munta a 19'541'453 abitants (2009).
Geografia[modifitgar | modifitgar il code]
Il stadi ha ina surfatscha da 141'299 km²
Cun ina populaziun cun dapli che 8 milliuns abitants è la citad da New York la citad la pli populada dal stadi sco era da tut ils Stadis Unids.


text:
Las persunas cun basegn da protecziun han para empruvà da surmuntar las barrieras datiers dal passagi dal cunfin ad Idomeni, rapporta la polizia grecca. Sinaquai hajan las autoritads da la vart macedona fatg diever da gas lacrimogen.
Figls sgulants sco impuls
La raschun sajan novs figls sgulants ch'intimeschian ils fugitivs da s'inscuntrar oz avantmezdi al cunfin per marschar en la Macedonia, uschia in emettur da radio grec.
Gia avant in mais eran radund 2’000 fugitivs suandads l'appel da figls sgulants sumegliants.Fugitivs ch'avevan cuntanschì la Macedonia aveva la polizia puspè tramess enavos. En il champ da fugitivs ad Idomeni vivan passa 11’000 persunas.
RR novitads 09:00 / 14:00


text:
Alpi Vista Dal Mt Titlis Svizzera
Immagini Stock
155 risultati
Alpi, vista dal Mt Titlis in Svizzera Alpi, vista dal Mt Titlis in Svizzera Alpi, vista dal Mt Titlis in Svizzera Alpi, vista dal Mt Titlis in Svizzera Alpi, vista dal Mt Titlis in Svizzera Alpi - vista dal Mt Titlis in Svizzera Alpi, vista dal Mt Titlis in Svizzera Alpi, vista dal Mt Titlis Alpi, vista dal Mt Titlis Alpi, vista dal Mt Titlis in Svizzera Alpi, vista dal Mt Titlis in Svizzera Alpi, vista dal Mt Titlis in Svizzera Alpi, vista dal Mt Titlis in Svizzera Alpi, vista dal Mt Titlis in Svizzera Alpi, vista dal Mt Titlis in Svizzera Alpi nell'orario invernale, vista dal Mt Titlis in Svizzera Vista dal Mt Titlis in Svizzera Alpi nell'inverno, vista dal Mt Titlis in Svizzera Vista dal Mt Titlis in Svizzera Vista dal Mt Titlis in Svizzera Vista dal Mt Titlis in Svizzera Vista dal Mt Titlis in Svizzera Vista dal Mt Titlis in Svizzera Vista dal Mt Titlis in Svizzera Vista dal Mt Titlis in Svizzera nell'inverno Vista dal Mt Titlis in Svizzera nell'inverno Sommità delle alpi svizzere nell'orario invernale, vista dal Mt Titlis Vista dal Mt Titlis in Svizzera nell'orario invernale Vista dal Mt Titlis in Svizzera nell'inverno Vista dal Mt Titlis in Svizzera nell'inverno Vista dal Mt Titlis in Svizzera nell'inverno Vista dal Mt Titlis in Svizzera Vista dal Mt Titlis in Svizzera Vista dal Mt Titlis in Svizzera Vista dal Mt Titlis in Svizzera Vista dal Mt Titlis in Svizzera Vista dal Mt Titlis in Svizzera un giorno nuvoloso Vista dal Mt Titlis Vista dal Mt Titlis verso Engelberg Alpi svizzere nell'orario invernale, vista dal Mt Titlis Vista dal Mt Titlis in Svizzera nell'inverno Vista dal Mt Titlis in Svizzera nell'inverno Vista dal Mt Titlis in Svizzera nell'inverno Vista dal Mt Titlis in Svizzera nell'inverno Vista dal Mt Titlis in Svizzera Le alpi svizzere, vista dal Mt Titlis Vista dal Mt Titlis Alpi, vista di orario invernale dal Mt Titlis in Svizzera Vista di orario invernale dal Mt Titlis in Svizzera Vista di orario invernale dal Mt Titlis in Svizzera Vista di orario invernale dal Mt Titlis in Svizzera Vista di orario invernale dal Mt Titlis in Svizzera Alpi, vista di orario invernale dal Mt Titlis in Svizzera Vista di orario invernale dal Mt Titlis in Svizzera Vista di orario invernale dal Mt Titlis in Svizzera Vista di orario invernale dal Mt Titlis in Svizzera Vista di orario invernale dal Mt Titlis in Svizzera Vista di orario invernale dal Mt Titlis in Svizzera Vista di orario invernale dal Mt Titlis in Svizzera Vista di orario invernale dal Mt Titlis in Svizzera Vista di orario invernale dal Mt Titlis in Svizzera Vista di orario invernale dal Mt Titlis in Svizzera Vista di orario invernale dal Mt Titlis in Svizzera Vista di orario invernale dal Mt Titlis in Svizzera Vista di orario invernale dal Mt Titlis in Svizzera Vista di orario invernale dal Mt Titlis in Svizzera Vista di orario invernale dal Mt Titlis in Svizzera Vista di orario invernale dal Mt Titlis in Svizzera Vista di orario invernale dal Mt Titlis in Svizzera Vista di orario invernale dal Mt Titlis in Svizzera Vista di orario invernale dal Mt Titlis in Svizzera Vista di orario invernale dal Mt Titlis in Svizzera Vista di orario invernale dal Mt Titlis in Svizzera Vista di orario invernale dal Mt Titlis in Svizzera Vista di orario invernale dal Mt Titlis in Svizzera Vista di orario invernale dal Mt Titlis in Svizzera Vista di orario invernale dal Mt Titlis in Svizzera Vista di orario invernale dal Mt Titlis in Svizzera Vista di orario invernale dal Mt Titlis in Svizzera Vista di orario invernale dal Mt Titlis in Svizzera


text:
Cremenaga
Cremenaga (inscì anca in Italian) a l'è on comun de la Provincia de Vares che gh'ha ona popolazion de 804 abitant (dato del Dicember 2015[1]), cont ona süperfis de 4,6 km² e 'na densità de 175 ab./km².abitant.
El paes el se troeuva longh el cors de la Tresa, e donca al confin con la Svizzera (comun de Montegg). L'è on pont de dogana cont el paes elvetich cont el qual l'è collegaa cont on pont, che le pòrta a la frazion de Montegg ciamada pròppi Pont Cremenaga.
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del numer de abitant del comun de Cremenaga l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Quai che tschertas pendicularas fetschian il mument, saja fatg termagls cun il fieu, uschia Martin Hug. La strategia da sbassar ils pretschs rinforzia il cumbat fin ch'ina u l'autra pendiculara stoppia ceder. «Pretschs dinamics» na veglia betg dir be sbassar, mabain er auzar els sche la dumonda saja gronda.
Plinavant ha Martin Hug appellà da cooperar pli fitg entaifer la branscha. Per la stagiun d'enviern sajan ins però da buna speranza. La prevendita marschia bain e l'emprima naiv fetschia gust sin l'enviern.
Festa da giubileum cun l'emprima dunna a la testa
I n'ha dentant betg mo dà pleds critics ed in zic bunas speranzas per l'enviern che vegn – ils responsabels da las pendicularas grischunas han er anc giu in motiv da far festa: Numnadamain il giubileum da 50 onns. L'organisaziun è vegnida fundada l'onn 1967 sco uniun da las pendicularas e dals runals grischuns.
Ils anteriurs presidents han guardà enavos sin temas che han fatschentà l'organisaziun tetgala ils ultims 50 onns. Tranter auter:
- L'engaschament per meglras circumstanzas da fatschenta
- La critica permanenta envers l'organisaziun tetgala svizra
- Il marketing e la collavuraziun cun Grischun vacanzas
- Ils pretschs
En il rom da la radunanza generala han ils delegads plinavant elegì Manuela Seelig en suprastanza. La directura da las pendicularas da Cuira è l'emprima dunna en questa funcziun.
RR novitads 16:00


text:
Marmiröl
Marmiröl (nòm uficiàl en Italià: Marmirolo) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Lombardìa, en Pruvìncia de Màntoa.
El g'ha 7 825 abitàncc (dàto del Dicember 2015[1]), cond'öna süperfis de 42,2 km² e 'na densità de 185 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Gùit, Pòrt Mantuàn, Roarbèla, Valeggio sul Mincio (VR) e Ólta.
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nömer de abitàncc del cümü de Marmiröl l'è mustrat endela tabèla ché de sóta:
Abitàncc censìcc
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Aramengo
Aramengo (en piemontés: Aramengh) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Asti. El g'ha 643 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), 'na superfìce de 11 km² e 'na densità de 58 ab./km². El cunfìna coi cümü de Albugnano, Berzano di San Pietro, Casalborgone (TO), Cocconato, Passerano Marmorito, Tonengo.
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Abitàncc censìcc
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
Beach Boys: «Barbara Ann»
- Gievgia, 4.5.2017, 9:30
-
Emprima emissiun:
- Gievgia, 4.5.2017, 9:30, RTR
Sin ina bella roschada hits pon els guardar enavos – cun paucas excepziuns tuts scrit ord atgna plima. In dals gronds hits è ina da quellas excepziuns. L'original è ina chanzun dals «The Regents». Ils Beach Boys han duvrà quella chanzun per lur album da party «Beach Boy's Party». Registrà la chanzun han els en ina giada, senza prova ed en cumpagnia d'amis e confamigliars ch'eran en il studio e faschevan festa durant la registraziun.


text:
Crookers
I Crookers (Andrea Fratangelo & Francesco Barbaglia) a hinn un grüp milanes de müsega eletroniga, in particular electro e fidget, cunt una quaj inflüenza hip-hop. I member di Crookers a hinn dü: PHRA e BOT.
I Crookers hann faa anca un frach de remix per artista cume Timbaland, Armand Van Helden, Jovanotti, Stylophonic, The Chemical Brothers...
Cuntegnüü
Discugrafia
EP
- End 2 End (2006)
- Funk Mundial #3 (2007)
- Massive EP (2007)
- Knobbers EP (2008)
- Mad Kidz EP (2008)
- E.P.istola (2008)
Bootleg
- Crookers Mixtape (2006), per la püssee part de gener hip-hop.


text:
Las emprimas minutas dal gieu ha Dynamo Minsk dominà, ed era sajettà il 1:0. Ils Canadais han dentant reagì e sajettà in gol suenter l’auter fin al 1:3. Curt avant la fin da l’emprim terz ha Minsk lura anc pudì scursanir.
En il segund terz è la partida stada pli equilibrada tranter las duas equipas. Ed uschia è il resultat suenter dus terzs stà in pari 3:3.
El davos terz ha l’equipa da la Bielorussia dà pli effizient ed era sajettà dapli gols. Quai mussa il resultat dals davos terz cun 4:1. Il davos gol al resultat final da 7:4 sajettà Dynamo Minsk en il gol vid dal Team Canada.
Pervi da questa terrada frunta il Team Canada il mardi saira sin il HCD, il classicher è gia sil program. Il HCD n'ha betg gì ina stagiun simpla en la liga naziunala A ed è da preschent sin plazza set da la liga svizra.
Per las proximas partidas po l'equipa da Dynamo Minsk quintar cun in ulteriur ferm giugader. Il Svedais Fredrik Pettersson ch'è stà engaschà las duas davosas stagiuns cun oraifer success tar il HC Lugano vegn a dar cun l'equipa da la Bielorussia. Pir la dumengia passada ha Pettersson midà entaifer la liga russa KHL tar Dynamo Minsk.
Cuppa Spengler 2016 Resultats
Ils gieus vegnan commentads live sin Radio Rumantsch.
Squadras a la Cuppa Spengler 2016
Ina chapitscha dal HCD?
Durant mintga gieu da la Cuppa Spengler datti da gudagnar ina chapitscha dal HCD sin Radio Rumantsch. Tedlai pia radio mintgamai a partir da las…
- 15:00 fin ca las 17:00
- 20:00 fin ca las 22:00
L'acziun è davent dals 26 fin e cun ils 30.12.2016. Al final da la Cuppa Spengler na datti nagina chapitscha da gudagnar.


text:
Il nov commember da la direcziun, Markus Kremmel, lavura gia dapi 31 onns tar la Ems en differentas posiziuns directivas. Ses nov pensum cumenza Kremmel il prim da schaner 2016. Uschia duaja Martullo-Blocher avair il spazi liber necessari per sia lavur politica, communitgescha l'Ems.
Scheffa e Cussegliera naziunala
La nova Cussegliera naziunala Magdalena Martullo Blocher è optimistica da dumagnar politica e fatschenta sut in chapè.
Trair a niz l'experientscha dal bab
Tuttina, manar in'interpresa globala cun radund 1’000 emploiads e dasperas politisar en il Cussegl naziunal, quai munta blers termins e pretenda ina buna coordinaziun. Per che quai gartegia, veglia ella forsa er dumandar ses bab Christoph Blocher ina u l'autra giada per cussegl, uschia Martullo-Blocher envers RTR. La finala haja quel fatg quai cun success ed a moda effizienta durant 30 onns.
L'Ems-Chemia è gia organisada bain
Sco quai che Martullo-Blocher ha ditg vinavant, haja ella constatà che ses bab haja gia organisà bain la fatschenta, uschia ch’ils impurtants termins da fatschenta na sa cruschian betg cun ils termins da sessiun.
Pretschs bass e franc ferm engrevgeschan l'Ems
La gruppa Ems ha pudì augmentar ils emprims 9 mais la vendita per 8% en cumparegliaziun cun l’onn avant. La svieuta è sa sminuida per 3,1%, sin 1,445 milliardas francs. L'onn passà muntava la svieuta anc a 1,49 milliardas francs.
Gudogn tras martgads europeics ed americans
Las cifras repassadas en valutas localas mussan dentant in gudogn da 4,3% en cumparegliaziun cun l’onn avant, scriva la Ems holding SA. Surtut bain sajan sa sviluppads ils martgads en ils Stadis Unids ed en l'Europa. Ils proxims saja dentant da quintar cun in plaun svilup da la conjunctura globala senza gronds impuls per ina creschientscha, uschia la gruppa Ems.
RR novitads 08:00


text:
Verbrauchertelegramm Europa-Ausgabe Novëmber 2014Beilage zur ladinischen Europa-Ausgabe Nr. 77 - Redaktion: Europäisches Verbraucherzentrum
INTERNET
Chirise n apartamënt sön internet? Metede averda!!La signura T. ê tl laûr da pié ia por n practicum a Bruxelles y â porchël debojëgn de n apartamënt en afit. Dala Talia demez n’êl nia tan saurì da le ciafè, porchël êra jüda sön internet y ê rovada sön n portal dl Belgio y â ciafè n'oferta interessanta: dales fotografies parôl n bel apartamënt. La consumadëssa â spo tut sö contat cun la patrona tres e-mail y al ti ê gnü damanè da paié ite damperfora na pert dl afit. La signura T. â azetè zënza ti avëi ćiarè al apartamënt y â metü la soma damanada tres n paiamënt bancar sön n cunt de Londra. N iade che ara ê rovada a Bruxelles âra odü che l'apartamënt n’ê nia y che ara ê gnüda trapolada.
Canche i ciafun te internet ofertes dër bun marćé messunse dubité. Degügn ne ti scinca nia a degügn. La Zentrala di Consumadus Europeica (ZCE) de Balsan dejaconsiëia da paié denant co avëi odü l'apartamënt, ma insciö san che l’apartamënt esist veramënter.
Por de plü informaziuns ćiarede sön la plata dla ZCE.
DIRETIVA SORVISC
Les sozietês d’auti da imprestè impormët mioramënć do l’amoniziun dla Comisciun UEDo che la Comisciun Europeica â publiché d’agost na lëtra ortiada a sozietês internazionales desvalies por imprestè auti cun chëra che ara â inviâ les impreses da zede cun certes pratiches descriminëntes, s’âres tut dant da ne ortié nia plü inant automaticamënter i consumadus sön la plata de so paîsc de residënza tres l'identificaziun dla misciun IP, da ne i tignì nia plü sö da apostè sön internet sön ći plata web nazionala chessî dla sozietè d’auti da imprestè tl'UE ti conzedon da se chirì fora chëra cun le miù prisc, y ala fin da stabilì prîsc desvalis aladô dl Paîsc de residënza dl consumadù ma ezezionalmënter y ma sce chësc é iustifiché da rajuns ogetives.
Le dërt dl’UE y dantadöt la diretiva di sorvisc proibësc che l'azès a n sorvisc vëgnes limité da pratiches discriminëntes nia iustificades che reverda la nazionalité o le post de residënza dl consumadù.
Sön la plata dla Comisciun Europeica él dan man n codejel por i consumadus sön la proibiziun dles pratiches discriminëntes preodüda dala diretiva di sorvisc.
TRAFFICH DE FLIGRI
Cufri tardis, pordüs o danejà – al é fondamental da respetè i terminns por la retlamaziunSce üsc cufri ne é igno da ciafè do che i sëis arsis o sce i odëis che le cufer é gnü danejè, no se desmentiede da fà n valgügn vari importanć por ne perde nia le dërt da gnì rembursà.
Segnalede atira le fat pro la portina dles retlamaziuns tl aeroport y scriede fora le formular dles retlamaziuns PIR (Property Irregularity Report). Tratan che i aspetëis che üsc cufri vëgnes ciafà tignide sö dötes les cubites che reverda ći che i ëis messü cumprè, por damanè che al ves vëgnes retü daldô. No se desmentiede da ti ortié na retlamaziun scrita ala compagnia. Sce le cufer é gnü danejè mëss le passajier ortié la retlamaziun te 7 dis, tl caje de intardiada indere te 21 dis da canche i cufri ti é gnüs metüs a desposiziun al passajier.
Les lëtres por ostes retlamaziuns é dan man sön la plata dla ZCE.


text:
Cun ina gronda crana han lavurants demontà il skiunz Edy che stava enfin ussa en il Kulm Park a San Murezzan. Edy era il simbol per ils Campiunadis mundials da skis a San Murezzan. Ussa fa Edy la pausa en in depot enfin ch'i è cler nua che Edy vegn ad esser posiziunà finalmain. Camiuns han transportà ils singuls tocs dad Edy.
Figura legendara
Cun 19 meters autezza e 6 tonnas pais è Edy stà ina figura da lain imposanta ed è daventà il simbol per ils Campiunadis mundials da skis. Ses num ha el dal skiunz indigen Edy Reinalter che era campiun olimpic l'onn 1948 a San Murezzan. La figura da lain Edy ha custà radund 500'000 francs.


text:
La politicra Johanna Mikl-Leitner da la ÖVP banduna la politica naziunala e daventa vice-presidenta dal pajais federativ da Niederösterreich. Quai è vegnì communitgà a Vienna dal schef da la ÖVP Reinhold Mittellehner suenter ina sesida da la direcziun da la partida.
Successur da Mikl-Leitner en il ministeri da l'intern austriac daventa Wolfgang Sobotka. Ina midada dal curs en la politica da fugitivs restrictiva da l'Austria na vegn dentant betg spetgà suenter la roschada da persunal.
RR Novitads 21.00


text:
Excursiun da bulius 24-09-2016
Era sch'ei haveva buca biars bulius ei l'excursiun stada in cumplein success.
Igl emprem ein ils presents vegni partgi si sin ils treis experts da bulius Lia Heini, Egmont Heisch e Fernando Sgier. Lu ei mintga gruppa ida en in auter liug egl Uaul Grond. Suenter strusch duas uras ein tuts puspei vegni ensemen ed han saviu mussar lur raccolta. Quella ga eis ei buc iu per rimnar schi biars bulius sco pusseivel, mobein da rimnar differentas sorts. Quels ein lu vegni controllai ed erui dils treis experts. Per mussar la gronda diversitad da bulius havevan els preparau ina grondiusa exposiziun cun varga 70 differentas sorts. Ina gronda part da quels bulius exponi han els mussau detagliadamein. Quei ei stau immens interessant.
Suenter l'excursiun ha ei dau tier Ingrid Meyer in apéro ed in stupent risot.
In grond engraziament als experts ed ad Ingrid per lur grond engaschament.


text:
Il mars passà ha il cussegl communal da Vaz ha approvà per mauns da l'urna il messadi da la revisiun parziala da la planisaziun locala pertutgant la construcziun d’in Low-Cost hotel cun 96 chombras. Il hotel ch’è planisà a Lai duai porscher 220 fin 230 letgs. Sco public en mira èn surtut giuvens e giasts che fan gugent sport. L’uffizi per il svilup dal territori ha gia preexaminà il project ed è sa mussà positiv envers la revisiun parziala. En connex cun la construcziun dal hotel duai alura dar ina nova staziun per ils autos da posta.
Grischun Central Lai: Low-Cost hotel po vegnir construì
Cun 405:186 vuschs ha il suveran da Vaz approvà la construcziun d’in nov hotel dasperas la staziun dal Corn Cotschen.


text:
Spirituals esters en terra rumantscha
- Dumengia, 4.3.2018, 8:06
-
Emprima emissiun:
- Dumengia, 4.3.2018, 8:06, RTR
Entant ch'i deva pli baud anc avunda «indigens» che studegiavan teologia e surprendevan plaivs sco spiritual, è quai ussa tut auter. Il Grischun dovra spirituals esters che vegnan tar nus. Il rumantsch n'è dentant betg in impediment.
Dus exempels da dus spirituals cumprovan quai. Dirk Jasinski e Patrick Brand han emprendì la lingua rumantscha – e quai entaifer curt temp. Els han gust da la lingua e discurran quella gia sco ils indigens. Da lur experientschas e lur motivaziun raquintan els en l'emissiun.
Contribuziuns
-
Pled sin via cun Stephan Bösiger
-
Dus spirituals che han emprendì il rumantsch