text:
20 06
Ol dé 20 de zögn l'è 'l 171 ( 172 si l'an al è biseest ) dé de l'an del calendare gregorià; manca 195 dé a finí l'an.
Ul dí 20 de zögn al è ul dí da pòost 171 ( 172 si l'an al è biseest ) dal an dal calendari gregurian; i manca 195 dí a finí l'an.
Nom del dé in diferenc dialecc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Aenimenc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
1705 - Zénua: Catalunya la signa ü pat secret (pat de Zénua) con i Britànegh in acorde a che chès·c i promet aida militara contra Felip V, assí come ol respet a Carl III e a i les Catalane (guèra de Süssessiú Spagnöla).
1931 - Núria (Queralbs, ol Ripollès): la Ponència Redactora de l'Avantprojecte de l'Estatut de Catalunya (comitat redatur del sboss de proset per ol statüt de Catalunya), presidida per Jaume Carner i Romeu la scumensa ol trabasch.
2006 - Dallas (Texas, SÜA): I Miami Heat i trà zò per 4-2 i Dalas Mavericks int i finals de la NBA.
Nassimenc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Necrolòse[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
1974 - l'Algher (Sardegna): Rafael Catardi i Arca, scritur Algheres.
Feste[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.


c: text/html

text:
Donald Duck
El Donald Dock (El Nedrot Donald o anca Donald l'Aneda; in italian Paperino) l'è vun di personagg pussee cognossuu de la Walt Disney, tant in disegn animaa comé in di giornalet.
Caratteristegh[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El Donald l'è on nedrot bianch a forma de omm col bech, i gamb e i pé de color narancion. De solit el vest ona camisa da marinaret e anca on capell, senza pantalon (a esclusion de quand el và a nodà). Quaidun el cred che, par 'sta carateristega, el personagg el sia staa censuraa in Finlandia, però l'è minga vera.
Nom[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Second el disegn animaa dal 1942 Donald Gets Drafted, el sò nom complet el saress Donald Dock Fauntleroy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
La realisaziun da la refurma dal territori cumenza cun la furmaziun da las regiuns e cun ina revisiun parziala da la constituziun chantunala. La regenza grischuna ha avert la procedura da consultaziun en chaussa. Il project cuntegna la determinaziun da l'uschenumnà plaun d'amez tranter il chantun e las vischnancas. Considerond ils aspects d'in adempliment optimal da las incumbensas sco er las ponderaziuns politicas propona la regenza da stgaffir 10 regiuns.
En sia sessiun da favrer 2011 è il cussegl grond sa fatschentà intensivamain cun la refurma da vischnancas e dal territori. En quest connex è il parlament s'exprimì per ina simplificaziun fundamentala da las structuras statalas che duai vegnir realisada d'ina vart cun agid d'ina refurma da vischnancas e da l'autra vart cun ina refurma dal territori. Las decisiuns fundamentalas cleras dal cussegl grond èn stadas in segn per la regenza da prender per mauns immediatamain las lavurs da realisaziun. Sco emprima part da la refurma da vischnancas è vegnì tramess en consultaziun il matg il project parzial "Vischnancas burgaisas". Cun il project qua avant maun vegn iniziada la realisaziun da la refurma dal territori.
Areguard la refurma dal territori ha il cussegl grond exprimì las suandantas intenziuns strategicas:
- Or dals districts actuals ed or da las corporaziuns regiunalas actualas duain vegnir furmadas e determinadas uffizialmain 8 fin 11 regiuns.
- A las regiuns duai vegnir surdada la giurisdicziun civila e penala dals districts actuals.
- Las regiuns pon gidar las vischnancas ad ademplir incumbensas surcommunalas. Ellas na duain survegnir naginas atgnas cumpetenzas fiscalas e legislativas.
- Dals gremis da decisiun da las regiuns duain pudair far part mo commembras e commembers da las suprastanzas communalas.
- Incumbensas administrativas chantunalas pon vegnir surdadas a las regiuns.
- Las regiuns duain vegnir concludidas avant il 1. da schaner 2013.
- Als circuls na duain betg pli vegnir delegadas incumbensas administrativas chantunalas. Fin che las structuras sin plaun regiunal èn realisadas, duain ils circuls dentant pudair vegnir engaschads er vinavant per ademplir incumbensas intercommunalas.
Per pudair realisar las prescripziuns dal cussegl grond trametta la regenza en consultaziun fin fin december 2011 il sboz per ina revisiun parziala da la constituziun chantunala. Il plan da termins prevesa che questa fatschenta vegnia suttamessa al cussegl grond il pli tard en la sessiun d'avust 2012. La revisiun parziala da la constituziun chantunala suttastat al referendum obligatoric. La votaziun dal pievel avess alura lieu previsiblamain il november 2012. Uschia po vegnir observà il termin ch'è vegnì prescrit dal cussegl grond, numnadamain che las regiuns stoppian vegnir concludidas avant il 1. da schaner 2013.
En il rom da las prescripziuns dal cussegl grond e considerond ils aspects d'in adempliment optimal da las incumbensas sco er ponderaziuns politicas propona la regenza da stgaffir 10 regiuns. Quellas s'orienteschan essenzialmain vi da la divisiun dals districts actuals. Il district dal Bernina, che ha ils pli paucs abitants, ed il district da Malögia duain vegnir unids ad ina regiun. Uschia propona la regenza las suandantas regiuns: Bernina/Malögia, En, Plaun, Surselva, Landquart, Albula, Moesa, Plessur, Partenz/Tavau e Viamala.
Las regiuns duain esser ils circuls da dretgira per la giurisdicziun civila e penala. Ina realisaziun consequenta da las decisiuns concludidas dal cussegl grond ha per consequenza che las regiuns na daventan betg corporaziuns da dretg public cun persunalitad giuridica. Analogamain als districts actuals duain las regiuns dentant avair la capacitad giuridica e l'abilitad d'agir en quels secturs, nua ch'ellas adempleschan incumbensas.
Las adattaziuns necessarias en la lescha duain vegnir fatgas l'onn 2013, suenter che la revisiun da la constituziun è vegnida acceptada. Questas adattaziuns cumpiglian l'attribuziun da las singulas vischnancas a las regiuns sco er la concepziun organisatorica da las regiuns. Las regiuns duain pudair cumenzar cun lur activitad operativa il 1. da schaner 2015. Ils districts actuals e las corporaziuns regiunalas actualas pudessan restar vinavant activas parallelamain fin la fin da l'onn 2016. Uschia è garantì in termin transitoric suffizient, durant il qual las incumbensas pon vegnir transferidas a las regiuns dapertut senza problems.
La consultaziun dura fin fin december 2011. Ils documents da consultaziun stattan a disposiziun sin la pagina d'internet dal departament da finanzas e vischnancas sut www.dfg.gr.ch.
Infurmaziuns:
president da la regenza dr. Martin Schmid, schef dal departament da finanzas e vischnancas, tel. 081 257 32 01
Gremi: regenza
Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun


text:
Pelopunés
Ol Pelopunés (Πeλoπόvvnσoς in lèngua gréca) ciamàt ach Moréa a partì dal medioéf, l’è öna penìzula de la Grécia che la se tróa tra ‘l mar Ionio e ‘l mar Egéo e che l’éra tacàda al continènt ‘nfina al 1893 quando i à scaàt fò ‘l canàl de Corìnt, isé l’è dientàda, de fato, ön ìzola.
L’è ciamàda Pelopunés ach öna di 13 periferée de la Grécia; gh’è però öna bèla diferènsa tra la regiù geograféga Pelopunés e la periferéa Pelopunés, dezà che chèsta l’è dóma ‘l tòch a mesdé (süd) de la prima.
Ol nòm[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Pelopunés in lèngua gréca l’ völ dì ìzola de Pélope; Pélope, che l'éra ‘l s-cèt del Tantalo rè de la Lidia, l’éra ün eròe mitologìch gréch e l’avrès conquistàt per prim töt ol Pelopunés.
Moréa menimà l’è ‘l nòm che i gh’à dacc i Venesià e i cruziàcc al Pelopunés in del medioéf, dezà che chèsta penìzùla la ghe sömèa a öna fòia de Morus o Murù e dezà che la Moréa l’éra pièna de Murù.
La periferéa[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ol Pelopunés l’è öna di trédes periferée de la Grécia e la capitàl l’è Tripoli.
L’è facia sö da sich prefetüre, chèla de l’Arcadia, de l’Argolide, de la Corinsia, de la Laconia e de la Mesenia.
Chèsta periferéa la gh’à öna süperfìcie de 15.490 km² e öna popolasiù de 650.310 persùne al censimét del 2005.
La Stòria[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La stòria del Pelopunés l’è ligàda al nòm de Sparta, la sità grèca de l’antichità che dòpo ì conquistàt ol Pelopunés la s'é scontràda con Atene in d’öna guèra che l’è tacàda in del 431 a.C. e che ‘è finìda 31 agn dòpo, in del 404 a.C. e che l’è cognusìda cóme la Guèra del Pelopunés.
Chèsta guèra, che l’è stàcia enzìda da Sparta, l’è stàcia combatüda da i dò polis (sità) piö ‘mportànte de la Grécia antiga, dezà che töte e dò i völia riàga a comandà sö töta la Grécia de alùra.
Piö tarde ol Pelopunés l’è finìt sóta i Macéduni e po’ sóta i Romà fina a ché ‘n del 396 l’è stacc traersàt da i Vizigòcc del Alarìch ch i l’l’à devàstàt. L'è po’ pasàt sóta ‘l contròl di Romà d’Oriènt ‘nfìna al 1204.
Co la quarta cruzàda l’è pasàt in di mà di cruziàcc dal 1204 ‘nfina al 1430 per turnà a i Romà d’Oriènt per öna quach agn prima de finì sóta i Türchi Otomà e restàga fina a l’indipendènsa de la Grécia fò che per öna trentìna d’agn tra ‘l 1685 e ‘l 1715 quando Venésia la gh’è riarda a portàghel vià a i Otomà co la Guèra de Moréa e la gh’è riàda a goernà ol Pelopunés ciamàt alùra Règn de Moréa.


text:
Auronzo di Cadore
Auronzo di Cadore (en vèneto: Auronže; en ladì: Auronze) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Belluno. El g'ha presapóch 3.611 abitàncc, 'na superfìce de 220 km² e 'na densità de 16 ab./km². El cunfìna coi cümü de Calalzo di Cadore, Comelico Superiore, Cortina d'Ampezzo, Danta di Cadore, Dobbiaco (BZ), Domegge di Cadore, Lozzo di Cadore, San Vito di Cadore, Santo Stefano di Cadore, Sesto (BZ), Vigo di Cadore.
Galerìa de fotografìe[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El centro abitàt[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
-
-
-
Auronzo e 'l lach véscc de le Tre Cime de Lavaredo
-


text:
Nevada
El Nevada a l'è un stat federal di Stat Ünii d'America. Al gh'ha una süperfiss de 286.585 km² e una pupulaziun de 2.334.771 abitant.
A l'è tacaa a nord a l'Oregon e a l'Idaho, a ovest e a süd a la California, a est a l'Utah e a l'Arizona.
La capital a l'è Carson City (52.457 abitant); la cità püssee pupulada del stat a l'è Las Vegas (534.847 abitant). Alter cità cun püssee de 100.000 abitant a hinn Reno, Paradise, Sunrise Manor, North Las Vegas e Spring Valley.
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El Nevada a l'è staa amiss in de l'Üniun in del 1864.
Urganizaziun pulitiga[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El Nevada al gh'ha 5 grand eletur in di eleziun presidenziaj de l'Üniun. Mudel:Nevada


text:
Casteldelci
Casteldelci (endèla parlàda locàl: Castèl d'Elci) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Rimini. El g'ha 437 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), 'na superfìce de 49 km² e 'na densità de 9 ab./km². El cunfìna coi cümü de Badia Tedalda (AR), Pennabilli, Sant'Agata Feltria, Sestino (AR), Verghereto (FC).
Chèsto cümü — isé come i óter sés de l'Alta Valmarecchia — enfìna ai 15 de óst del 2009 l'ìa part de la pruvincia de Pesaro e Urbino, de la regiù de le Màrche. La variasiù aministratìva l'è stàda adotàda de la Repüblica Italiana dòpo che 'n referèndum tra la popolasiù dei cümü de l'Alta Valmarecchia, el g'ha ést la vitòria de chèi che ülìa l'inclüziù 'ndèla pruvìnica de Rimini.
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
Repüblica Centrafricana
La Repüblica Centrafricana, (Ködörösêse tî Bêafrîka in lengua sango, République Centrafricaine in frances) a l'è un paes de l'Africa centrala.
A l'è tacada al Ciad, al Sudan, a la Repüblica Demucratica del Congo, al Congo e al Camerun.
La capital a l'è Bangui.
La gh'ha una süperfiss de 622.984 km² e una pupulaziun de pressapoch 4 miliun d'abitant.
Storia muderna[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La Repüblica Centrafricana a l'è stada un pussediment de la Francia, cunt el nom de Oubangui-Chari, fina al 1960, quand che l'ha utegnüü l'indipendenza.
In del 1977 el ditadur Bokassa al s'è pruclamaa inperadur cunt el nom de Bokassa I. In del 1979 a l'è stada restaürada la repübliga.
Urganizaziun pulitiga[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Al dì d'incö el paes a l'è in d'una fas de transiziun, dopu vess staa 'na repüblega presidenzial.
Chi che l'è dree a 'vègh i funziun de president l'è la Catherine Samba-Paranza (del 2014).
Chi che l'è dree a 'vègh i funziun de prim minister l'è l'André Nzapayeké (del 2014).


text:
Lengua sardagnöla
El sardagnö (nom nativ sardu o limba sarda in lugudüres, lìngua sarda in campidanes) l'è una lengua che la fa part del grüp rumanz di lenguv indoeuropej. L'è parlaa int l'isula de la Sardegna. L'è classificaa tra i lenguv rumanz ucidental e tanta stüdius i la cunsideren la püssee cunservativa tra i lenguv ch'i venen dal latin. I so dü variant principal j'hinn el campidanes e el lugudüres-nuores.
Dal 1997 l'è lengua uficial de la Sardegna, insema a la lengua uficial del Stato italian.


text:
Ilanz
Ilanz (in rumanc: Glion) a l'è un cumün svizzer, capolögh del distret de Surselva. in del Canton Grisun. Al gh’ha pressapoch 2327 abitant e una süperfiss de 4.50 km², e al se tröva a una altitüden de 699 meter sura al livel del mar.
El cumün de Ilanz a l'è tacaa ai cumün de Castrisch, Flond, Luven, Rueun, Ruschein, Schluein, Schnaus, Sevgein.
Cuntegnüü
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ilanz l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 765 col nom de Iliande.[1]
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi sott:[1]
- * el dato el ciapa dent anca l'abitaa de Strada
Situazion linguistega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
I lengh ufizial del cumün de Ilanz i henn el rumanc e 'l tudesch. L'andament di percentuai de lengua mader dei ültem ann, l'è mustraa in de la tabela chi desuta:
De vett[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
I ges de S. Margreta e S. Martin i hinn inserii in de la lista dei sit de impotanza naziunal de la Svizzera.
I rest del Castel de Grüneck, traa gio prima del 1544, i hinn visibil ancamò a dì d'incö.


text:
Lengua catalana
La lengua catalana l'è una lengua rumanza parlaa da circa des milion ad person in Andora, Francia, Spagna (Catalogna) e incasi' in Sardegna (a Alghero). Al dialet parlaa int'la comünità Valensiana l'è ciamaa valencià, mentar cul parlà in t'jisul Balear l'è ciamaa balear. Al Catalan l'ha influenzaa tanta lengu regiunal d'Italia, suratüt cui che j'henn parlaa int'i region che j'henn stat suta a la duminazion d'Aragona.
Evulüziun del latin[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Dialet[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Del 1861, Manuel Milà e Fontanals i hann prupost una division del catalan in dü bloch dialetal: Catalan uriental e Catalan ucidental. Quela division chì la gh'ha no una linea precisa che, l'è pütost un grüp de zonn de transizion, föra che per el cas di isul.
Al Pader Noster Catalan[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Pare nostre, qui esteu en el cel, (Pader noster che te seet in céel)
sigui santificat el vostre nom, (che'l sia fáa sant el to nom)
vingui a nosaltres al vostre regne, (che'l vegna 'l to regn)
faci’s la vostra voluntat, (che'l sia fáa 'l to Vurè)
aixì en cel come en la terra. (inscí 'ma in Céel, anch in sü la tera)
El nostre pa de cada dìa doneu-nos avui, (Dan incö el nost pan de tücc i dí)
i perdoneu-nos les nostres culpes, (e perdunen i noster pecáa)
aixì com nosaltres perdonem els nostres deutors. (inscí cum anca nüm ghe perdúnum a quij che n'hàn fáa un tòrt)
I no permeteu que nosaltres caiguem en la temptació (e ménen minga in de la tentassiún,)
ans deslliureu-nos del mal, amen (ma libéren del máa e che'l sía inscí!).


text:
Poitiers
Poitiers (Potchiers in pitaì; Limonum in latì; Piteus in aragonés; Peitieus in ocità) l’è öna sità de la Fransa che la se tróa söl fiöm Clain ‘n del dimpartimét de la Vienne e l’è la capitàl de la regiù del Poitou-Charentes. L’è ciamada la sità di sènto campanii.
La sità l’è tat cognusida, dezà che ‘n del 732, ol 10 de Otùer, gh’è stacia öna bataia pròpe 'mpurtanta tra i Franch e i Arabi. Dòpo che i Arabi guidàcc dal generàl Abd ar-Rahman i à tacàt a mèt a fèr e föch l’Aquitania, ol düca Odù de Aquitania 'l s'è facc ötà dal Carlo Martèl, che l'éra ol nóno del Carlo Magno. Isé i du ezerciti i s'è scontràcc a Poitiers, ol Carlo Martèl l’à ensìt, i arabi i s’è ritiràcc e ‘l Abd ar-Rahman l’è restàt sèch in de la bataia.
La bataia de Poitiers l'ha segnàt la fì de l’espansiù àraba ‘n Eüròpa.
A Poitiers la s'è cumbatida ach öna bataia de la Guèra dei Sènt Agn.


text:
GNU
GNU ("GNU is Not Unix") a l'è un sistema uperatif che l'è faa tütt de software liber. El nomm a l'è un acronim de GNU's Not Unix perchè'l sumeja al Unix, ma a diferensa del Unix, a l'è un software liber e'l gh'ha minga dent codes Unix.
El desvilüpp del GNU l'ha scuminciaa el Richard Stallman e l'era el laurà principal de la Free Software Foundation (FSF).
El prugett de desvilüpp del GNU l'è cugnusüü 'me GNU Project, e i prugramm relasaa per el GNU Project a hinn ciamaa GNU packages (Pachett GNU) o GNU programs (Prugramm GNU).
Cume cumpunent de bas del sistema a gh'hinn el GNU Compiler Collection (GCC), el GNU Binary Utilities (binutils), el bash shell, la GNU C library (glibc), e i GNU Core Utilities (coreutils).
Garda anca[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]


text:
Massin
Massin (nom ufizial in italian: Massino Visconti) a l'è un cumün de la Pruvincia de Nuvara.
El gh'ha ona popolaziun de 1 093 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), cunt ona superfis de 6,7 km² e ona densità de popolaziun de 163 ab./km².
El paes, che l'è sitüaa al cunfin cun la Pruvincia de Verbania. L'è tacaa ai cumün de Armagn, Bruvel-Carpugnin (VB), Lesa, Nebiün.
L'è cunsideraa el lögh de urigin de la fameja Viscunt, che ghe han custrüii un castel.
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nümer de abitant del cumün de Massin l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Nümer de abitant
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
08 09
Ol dé 8 de setèmber l'è 'l 251 ( 252 si l'an al è biseest ) dé de l'an del calendare gregorià; manca 115 dé a finí l'an.
Ul dí 8 de setèmber al è ul dí da pòost 251 ( 252 si l'an al è biseest ) dal an dal calendari gregurian; i manca 115 dí a finí l'an.
Avenimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- 70 - Tito, Encargàt de sò pàder Vespazià de fenéser la prìma guèra giudàica, el cunquìsta Gerusalemme
- 1298 - Andrea Dandolo, amirài de la flòta de la Repüblica de Venésia, el vé batìt dei Genovés de le bànde de l'ìzola de Curzola, 'n Dalmàsia; dòpo de véser stat catüràt el s'è coparà a fórsa de picà 'l có cùtra 'l mür.
- 1331 - Stefan Dusan 'l se proclàma re de la Serbia
- 1380 - Batàia de Kulikovo - Le fórse rüse, comandàde del Gran Prìncipe de Mosca Dimitrii Ivanovich le bat 'na armàda mìsta de Móngoi e Tártari, el fermarà isé la sò avansàda
- 1449 - Batàia de la Fortèsa de Tumu - I Móngoi i fa prizunér l'imperadùr cinés.
- 1565 - I Cavaliér de Màlta i férma l'asédio dei Türchi a Malta (asédio che l'ìa ambiàt ai 18 de màgio)
- 1636 - 'Na votasiù de la Gran Córt Generàl de la Colònia de la Baia de Massachusetts, la fónda 'l College de Harvard, la prìma università dei Stati Unìcc de Amèrica.
- 1652 - Venesuéla - Prìma aparisiù de la Madóna de Coromoto.
- 1761 – Giorgio III del Régn Ünìt el spùza la Carlòta de Mecleburgo-Strelitz
- 1796 - Guère de Napuliù: Batàia de Bassano - le fórse franséze le bat le fórse Austrìache a Bassano del Grappa
- 1855 - Sebastopoli, 'n Crimèa, la vé ciapàda dei anglo-fransés dòpo de 11 més de asédio
- 1863 - Guèra de secesiù americàna: Segónda batàia de Sabine Pass - Al cunfì 'ntra Texas e Louisiana, a la bóca del fiöm Sabine, 'na fórsa Confederàda pesèna la 'mpedés l'invaziù del Texas
- 1907 - Vaticàno: el Papa Pio X al püblica l'encìclica Pascendi Dominici Gregis, (condàna del modernìsmo) söi erùr oramài sustignìcc apò a dei catòlic e de ecleziàstic e sö la condàna del modernìsmo e dei modernìsti
- 1930 - La 3M la àmbia a comercializà 'l Scotch (nàstro adezìf)
- 1941 - Segónda guèra mondial: l'Ezèrcit de la Germània Nazìsta el cumìncia l'Asédio de Leningrado
- 1943
- Segónda guèra mondial: condèl Proclama Badoglio, che l'è nit dòpo del dòpo de chèl del generàl Dwight D. Eisenhower lanciàr de Radio Algeri 'n ùra prìma, se rènt püblic l'armestése de Cassibile firmàt per l'Italia ai 3 de setèmber del generàl Giuseppe Castellano a nòm del Presidént del Conséi maresciàl d'Itàlia Pietro Badoglio fedéle al re Vitòrio Emanuele III.
- Segónda guèra mondial: Frascati la vé bombardàda dei Aleàcc: a la fì se cöntarà 500 mórcc 'ntra i civìi e 200 'ntra i militàr todèsc.
- Segónda guèra mondial: Julius Fucik el vé giüstisiàt dei Nazìsti
- 1944
- Segónda guèra mondial: Londra la vé culpìda de 'na V2 per la prìma ólta.
- Segónda guèra mondial: Mentone la vé liberàda dei Aleàcc.
- Segónda guèra mondial: I inglés i bombàrda el Transatlàntic Rex al làrc de Capodìstria, e i la fà afondà
- 1945 - Guèra Frèda: I soldàcc americà i ciàpa 'l contròl de la pàrt meridiunàl de la Corea per rispundìga a l'ocupasiù de la part setentriunàl de le trüpe soviètiche d'en més prìma
- 1951 - Tratàt de San Francisco: A San Francisco, 48 nasiù le fìrma 'n tratàt de pàce col Giapù, L'è l'at finàl col qual fenés la Guèra del Pacìfico (Segónda Guèra Mondiàl)
- 1974
- Scàndalo Watergate: El presidènt americà Gerald Ford el ghe perdùna a l'ex-presidènt Richard Nixon per töcc i crìmegn che chèsto 'l pödarès vìga cumitìt quan che l'ìa 'n càrica
- Renato Curcio e Alberto Franceschini i vé arestàcc a Pinerolo
- 1984 - En Lombardìa vé istitüìt el Parco regiunàl del Mìncio
- 1991 - La Repüblica de Macedònia la proclàma la 'ndipendènsa de la Repüblica Socialìsta Federàl de Jugoslàvia
- 2004 - Utah (Stati Ünìcc): per vìa d'en erùr del dispositìf de frenàda, se dèsfa fò la càpsula de la misiú Genesis, destinàda a catà so le partezèle che vé del Sul e transportále sola Tèra per studiàle.
Chi che gh'è nasìt[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- 1830 Frederic Mistral (Malhana, 08 09 dal 1830 - 25 03 dal 1914), scrituur e lesicògrafo provensàl, premiàt col prémio Nobel de Leteradüra.
- 1841 - Nelahozeves (Repüblica Céca): Antonin Dvorák, cumpuzidur céco.
Chi che gh'è mórt[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- 2009 - Mike Bongiorno, prezentadùr e òm de spetàcol de la televiziù italiàna.
Feste[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.


text:
Latin volgar
El latin volgar (sermo vulgaris) l'è l'insemm di variant de la lengua latina parlaa in gir per l'Imperi Roman.
La diferenza pussee granda cont el latin classegh l'è on messedozz pussee important cont i substraa lenguistegh locai, e la mancanza de ona codificazion in de la scrittura.
Del latin volgar nassen tutt i lengov romanz del dì d'incoeu, oltra che la parnonzia del latin ecclesiastegh.
Cuntegnüü
Fonologia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Vocai tonegh[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
In del passagg del latin classegh a quell volgar a gh'è on gross cambiament di vocai: se partiss de on sistema vocalegh fondaa in su la durada a vun fondaa in su la quantità vocalega, de avertura (vocai avert e sarraa). El latin classegh el gh'eva duu grupp de vocai: i vocai curt (Ĭ Ĕ Ă Ŏ Ŭ) e quei longh (Ī Ē Ā Ō Ū). Quei chì gh'aveven ona durada dobbia respett ai primm. Quell lavorà chì el bastava a diferenzia i significaa de dò paroll, per esempi:
vĕnit "el vegn" ma vēnit "l'è vegnuu"
pŏpŭlus "popol" ma pōpŭlus "pobbia"
In del latin parlaa la diferenza tra vocai curt e longh l'è sostituii de la diferenza tra vocai avert e sarraa. I vocai curt tenden a dervìss, quei longh inscambi se sarren su. Ona quai cobbia de vocai che l'aveva quistaa on timber quasi compagn el s'è fonduu, e l'ha faa nass on sistema vocalegh noeuv, che l'è a la bas de quell romanz.
Ditongh[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
On alter fenomen vocal important l'è 'l monotongament, cioè la reduzion di ditongh latin AE, OE, AU in d'ona vocal solla (quest chì l'è on lavorà tipegh lombard).
Vocai atonegh[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
I vocai atonegh gh'aveven minga ona fonzion distintiva, e donca hann tenduu a vess neutralizaa in d'on timber medi. I vocai postonegh /i/ e /u/ hann scominciaa a descomparì.
- matutīnu(m) -> matin
- torcŭlu(m) > *torclu > torgg
Consonant[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El lessegh[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Tela chì ona serie de paroll del latin volgar (despess minga de origin latina) che hann ciappaa el post de quei classegh e hann portaa ai paroll romanz:
- Albus -> blancus (del germanegh *blank)
- Alius -> alter
- cf. lombard alter, italian altro, frances autre, spagnoeu otro, sardegnoeu àteru
- Apis -> apicula
- cf. lombard aviggia, frances abeille, spagnoeu abeja (ma italian ape)
- Auris -> auriculum
- cf. lombard oreggia, italian orecchio, frances oreille
- Bellum -> guerra (del germanegh *werra)
- Cogitare -> pensare
- cf. lombard pensà, italian pensare, frances penser
- Cruor -> sanguis
- cf. lombard sangh, italian sangue, spagnoeu sangre, sardegnoeu sàmbene
- Dies -> diurnum
- Domus -> casa
- cf. lombard cà, italian e spagnoeu casa
- Emere -> comparare
- cf. lombard comprà, italian comprare
- Equus -> caballus
- cf. lombard cavall, italian cavallo, spagnoeu caballo, frances cheval, sardegnoeu caddu
- Felis -> cattus
- cf. lombard gatt, italian gatto, frances chat, forlan gjat
- Ferre -> portare
- cf. lombard portà, italian portare, frances porter
- Flavus -> blundus (germanegh *blund)
- cf. lombard biond, italian biondo, frances blond
- Frater -> fratellus
- cf. lombard fradell, italian fratello (ma frances frère, napoletan frate)
- Frigor -> frigidum
- cf. lombard fregg, italian freddo, frances froid, spagnoeu frío, napoletan friddo
- Genu -> genuculum
- cf. lombard genoeugg, italian ginocchio, frances genou
- Hortus -> gardinus (germanegh *gardo)
- cf. frances jardin, lombard giardin, italian giardino
- Ignis -> focus
- Loqui -> parabolare; fabulare
- cf. lombard parlà, italian parlare, frances parler
- cf. spagnoeu hablar, portoghes falar
- Ludere -> iocare
- cf. lombard giugà, italian giocare, frances jouer
- Luteum -> galbum
- cf. frances jaune, piemontes giàun, lombard giald, italian giallo
- Magnus -> grandis
- cf. lombard e frances grand, italian e spagnoeu grande (ma sardegnoeu mannu)
- Metus -> pavor
- cf. lombard pagura o poria, italian paura, frances peur, piemontes pào (ma spagnoeu miedo, portoghes medo)
- Mulier -> domina; fœmina
- cf. lombard e italian donna, catalan dona
- cf. lombard e piemontes fomna, ocitan femna, frances femme, arpitan fèna, romen femeie, sicilian fìmmina
- ma spagnoeu mujer, portoghes mulher
- Omnis -> totus (e *tuctus)
- cf. lombard tutt, italian tutto, frances tout, spagnoeu e portoghes todo
- Pater -> babbus
- toscan babbo, sardegnoeu babbu, romanc bap
- Pulcher -> bellus; formosus
- cf. lombard bell, italian bello, frances beau
- cf. spagnoeu hermoso, portoghes formoso, romen frumos
- Os -> bucca
- cf. lombard e italian bocca, frances bouche
- Rostrum -> beccus
- cf. lombard becch, italian becco, frances e catalan bec (e ingles beak), portoghes bico
- Scire -> sapere
- cf. lombard savè, italian sapere, frances savoir, spagnoeu saber, ma sardegnoeu ischire.
- Sidus -> stella
- cf. lombard e italian stella, frances étoile, spagnoeu estrella
- Silva -> buscus (germanegh *busk)
- cf. lombard bosch, italian bosco, frances bois, spagnoeu bosque
- Soror -> sorella
- cf. lombard, italian sorella (ma frances sœur, napoletan sora, lombard alpin seror)
- Unguis -> ungula
- cf. lombard ongia, italian unghia, frances ongle


text:
Pagnoeuna
Pagnoena ([pa'ɲønɛ] in del dialett valsasnatt; Pagnona in Italian) l'è on comun de la Provincia de Lecch che 'l cunta 374 abitant (dato del Dicember 2015[1]), cont ona süperfis de 9,0 km² e ona densità de 42 ab./km². El se troeuva in l'alta Val Varron, al confin con la Provincia de Sondri (Delebi e Piantee).
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del numer de abitant del comun de Pagnoeune l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Karin Knapp
La Karin Knapp (Brùnic, 28 ad Śugn dal 1987) l'è na tenìsta itagliàna d'l Élt Édǵ prufesiunìsta da 'l 2002.
L'è élta 180 cm e la péśa 72 chilo. La dróa al bras dèstar e la tira 'l arvèrs a dū maṅ. Al 25 ad Favràr dal 2008 l'è rivàda a èsar la nùmar trénta-sinc dal mónd. In dla sò caréra l'à purtâ a cà sinc tìtui ITF (pardénd-an trédas), śugànd anc na finàl WTA in dal 2008.
Al sò film preferî 'l è Il gladiatore e l'è bòna ad dascórar in Itagliàn, in Tedésc e in Ingléś.
Caréra
In dal 2007 la s fà strada a 'l Roland Garros rivand a 'l tèrs tùran faghénd fóra la nùmar vint-a-dū dal tablòṅ Al'ona Bondarenko e pardénd da la Patty Schnyder par 6-1 4-6 7-5. La finìs 'l an a 'l nùmar sinquànta dal mónd. In dal 2008 la riva in finàl a Anvèrsa ma lè la cata 'n òs tròp dûr par lē, la Justine Henin, ch'la la bat 6-3 6-3. A 'l Roland Garros la pasa dū tùran e pò la pèrd da la Marija Šarapova par 7-6 6-0. In sal più bèl, la patìs di prubléma a 'l cōr ch'i la custrìnśan a farmàr-as p'r un pôc. A s śònta anc n'infiamasiòṅ a 'n śnòć e par lē i an 2009 e 2010 i èṅ da śbàtar in dal rusc.
In dal 2011 l'è custréta a śugàr praticamènt sōl di ITF. A Róma la n pasa briśa al qualificasiòṅ ma la bat listés la Kirsten Flipkens 4-6 6-2 6-2. A Palèrum la i pasa (baténd anc la Nastassja Burnett che sèg la fà sèmpar dal bruti figùri) ma pò la và fóra subìt p'r òpra dla pulàca Polona Hercog, stés quèl anc a i US Open e in Lussembûrg (7-6 5-7 6-7 da la Monica Niculescu).
In dal 2012 la riva in di quàrt a Bugutà ma 'l è a Esturìl ch'la véd la luś incóra. La pasa al qualificasiòṅ facilmènt baténd via via la Nastassja Burnett 6-3 6-1, la Stéphanie Foretz Gacon 6-3 6-2 e la Mariana Duque Mariño 6-3 7-6. In dal tablòṅ prinsipàl la bat subìt l'Eleni Daniilidou 7-5 6-2 e pò la dà la paga a la nùmar daśnóṿ dal mónd Marija Kirilenko 1-6 6-1 7-5. Anc la Galina Voskoboeva la gh lasa 'l péni sèg, 7-6 2-6 6-4. In semifinàl però a gh'à la méj la canària Carla Suárez Navarro 6-4 6-0. La bulśanìna la pòrta a cà in tut al manéri 146 punt bòṅ par la sò clasìfica. A Róma i gh dàṅ na carta salvàdga e lē la la fà frutàr mandànd a cà subìt la Roberta Vinci par 6-4 2-6 6-2. A 'l secónd tùran la pèrd invéci da la Dominika Cibulková in tri sét. La tarantìna la gh rénd al favōr a 'l prim tùran a Palèrum (6-2 6-2 al puntéǵ). La finìs la stagiòṅ a 'l 123śum pòst.
In dal 2013 la manca soquànti qualificasiòṅ a 'l inìsi d'l an. A Bugutà la pèrd par na cria cóntar la Jelena Janković in semifinàl 3-6 6-1 7-6. A Acapûlc la riva in di quàrt mént'r a Marrakech la pasa al qualificasiòṅ e pò la céd a 'l secónd tùran a l'Alizé Cornet crudànd tut in un cōlp 1-6 7-5 6-0. A Róma la pèrd a 'l prim tùran 6-4 6-2 da l'americàna Christina McHale.


text:
Sant Ustorgg
Sant Ustorgg (Sanctus Eustorgius in Latin; Ágios Eustórgios in Grech; Sant'Eustorgio in Italian; Saint Eustorge in Frances; ... - Milan, 18 settember 350) l'è staa vescov de Milan del 344 fina a la soa mort. L'è on sant de la Gesa Cattoliga, regordaa el dì de in del qual l'è mort.
Biografia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Duranta el temp in del qual l'era vescov l'ha convocaa on fracch de sinod diocesan per combatt l'Arianesim e per fà sù di ges noeuv. Per quest l'è regordaa de alter vescov cattoligh con paroll de stima: Sant Atanas l'ha ciamaa difensor del destin, menter el Sant Ambroeus el parlava de lù 'me on confessor. El sò nomm l'è staa miss dent al Ritt ambrosian e 'l sò cult a Milan l'è testimoniaa de cinqu ges in sò onor, come l'ha regordaa el Goffred de Busser in del Liber Sanctorum Mediolani. La pussee famosa de quei ges chì l'è la Basiliga de Sant Ustorgg, arent a Porta Cicca. E l'era consideraa on sant giamò cent ann dopo che l'era mort. La soa tomba la se troeuva proppi indove l'è che la gh'è la Basiliga dedicada a lù. Gh'è success San Dionis Marian. Sant Ustorgg l'è vun di patronn de Milan.
La leggenda[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La storia de la soa Vita, piena de leggend, la ven del XII secol. Voeuna di leggend la dis che lù l'abbia portaa a Milan i oss di re Magg de Costantinopol, cont on carr menaa de dò vaccherell e l'abbia scernii de mettei lì proppi indove el San Barnaba l'eva convertii i primm milanes (che poeu l'è semper el sitt de la Basiliga de Sant Ustorgg). I trii sarcofagh de marmor hinn staa svoiaa del Barbarossa quand che l'ha traa giò Milan in del 1164. I oss, al dì d'incoeu se troeuven a Colonia.


text:
Iveta Benešová
L’Iveta Benešová (Most, 1 ad Favràr dal 1983, a s lèś [ˈɪvɛta ˈbɛnɛʃovaː]) l'è na tenìsta céca prufesiunìsta da 'l 1998. L'è élta 170 cm e la péśa 56 chilo. L'è mansìna e la dróa 'l arvèrs a dū maṅ.
Al sò film preferî 'l è Forrest Gump méntar 'l atōr ch'a gh piàś da piò 'l è Ben Affleck. Par lē al magnàr più bòṅ 'l è qvél itagliàṅ.
In dla sò caréra 'l à vins un turnèo dal Gran Slam ad dópi misć a Wimbledon in dal 2011 insém al sò murōś in alóra Jürgen Melzer. I aṅ batû la còpia furmàda da la rusa Elena Vesnina e da 'l indiàṅ Mahesh Bhupathi par 6–3 6–2. L’Iveta l'à pò spuśâ al tenìsta austrìac al 14 ad Setémbar dal 2012, tgnénd la serimògna in un castèl ad Laxenburg. L'à anc śugâ òt finàli WTA vinsén-an dū.
La céca l'è stada la nùmar vint-sinc dal mónd al 6 'd Avrìl dal 2009.
Caréra
La śōga la sò prima finàl WTA a Bratiślàva ma la la pèrd da la Maja Matevžič par 0–6 1–6. Al sò mumènt bòṅ al riva dū an dòp in sla tèra rósa 'd Acapûlc in dua la bat la Flavia Pennetta par 7–6 6–4. Sèmpar in dal 2006 la pèrd al finàli a Esturìl e Forest Hills.
In dal 2006 la riva in finàl a Hobart e pò la fà dimóndi strada anc a gl'Australian Open baténd a 'l tèrs tùran la nùmar sinc dal mónd Mary Pierce par 6–3 7–5 ma pò la céd 4-6 1-6 da la Martina Hingis.
In séguit la śōga àtar tri finàli: in dal 2008 la pèrd a Esturìl da la Marija Kirilenko par 4–6 2–6, in dal 2009 la céd 5–7 1–6 a la Petra Kvitová a Hobart méntar la pōl far finalmènt fèsta a Fès parchè lè la dà la paga a la ruména Simona Halep 6–4 6–2.


text:
luciaarena.com - similar domain names
Common mispellings
ulciaarena.com, ulciaarenacom, lcuiaarena.com, lcuiaarenacom, luicaarena.com, luicaarenacom, lucaiarena.com, lucaiarenacom, luciaarena.com, luciaarenacom, luciaraena.com, luciaraenacom, luciaaerna.com, luciaaernacom, luciaarnea.com, luciaarneacom, luciaarean.com, luciaareancom, luciaarwna.com, luciaarwnacom, luciaarsna.com, luciaarsnacom, luciaardna.com, luciaardnacom, luciaarfna.com, luciaarfnacom, luciaarrna.com, luciaarrnacom, luciaar3na.com, luciaar3nacom, luciaar4na.com, luciaar4nacom, luciaaeena.com, luciaaeenacom, luciaadena.com, luciaadenacom, luciaafena.com, luciaafenacom, luciaagena.com, luciaagenacom, luciaatena.com, luciaatenacom, luciaa4ena.com, luciaa4enacom, luciaa5ena.com, luciaa5enacom, lyciaarena.com, lyciaarenacom, lhciaarena.com, lhciaarenacom


text:
Tavlátta (zarvlán)
Artéccol in dialètt mudnés
La tavlátta, o anch zarvlán tavlátta (Tavoletta o PC Tavoletta o Tablet in itagliàn) l'è un zarvlán portatil che gràsia a di digitalisadòr, un o piô d'un, permät l'interasiòn ed l'utèint con la màchina, druvand na biro e, in di modèl nóv, anch i di. La sô carateristica tecnica piô importànt l'è d'ésser un zarvlán con ona capasitê d'inmisioun superiór.
La tavlátta l'ha tachê a dvintér cgnusuda a partir dal 2000, quand Bill Gates l'ha presenté di sô prodott Microsoft, ma incô l'è druvè per tott al tavlátti seinsa guarder al sistema operatìv. Al tavlátti pòlen eser pure, si én seinsa tastéra, brisa pure si gh'l'an.
In di ultém des an, i en ste prodott un maràsma ed mudè ed tavlátti, quesi sèimper con di sistemi operativ Windows e con un schérem ed 10-12 masapióc (o di gròs, che l'è cumpagna) ed diagonèla.


text:
Federalism
El Federalism (del Latin: foedus) a l'è un concet pulitigh induè che un grüp de member a hinn ligaa insema cun un coo che'l guverna in manera rapresentativa. El termin federalism a l'è dupraa anca per descriv i sistema de govern induè che 'l pudè a l'è spartii in d'una quaj manera - de pü o de men granda - intra un'uturità centrala e i so ünità pulitigh custituent (stat, pruinc...). El federalism a l'è un sistema induè che el pudè de guvernà a l'è spartii intra pudè centraj e decentraa, in quel che l'è ciamaa despess federaziun. I sustenidur del federalism a hinn de solet ciamaa federalista.


text:
Vucalizazion e De-vucalizazion Cunsunantega
In funulugia, la vucalizazion (o sunurizazion) e la de-vucalizazion i henn di prucediment per via di quaj una cunsunanta la cambia la so vus da surda a sunora o vice versa, per via de l'inflüenza d'un quaj òlter element funulogich che'l se tröva int el so cuntest. De suvent la devucalizazion l'è un tipu de assimilazion che l'è pruvucada dal son arent, ma la pö süced anca per via de la pusizion int la parola (cume presempi la devucalizazion finala), o per via del cuntat cun certi tipi de vucal.
Cuntegnüü
Vucalizazion iniziala[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La vucalizazion iniziala l'è un prucediment diacronegh che 'l mena a la trasfurmazion d'una cunsunanta da surda a sunora in cuntest pre-vucalich. Presempi, int el tudesch mudern del Nord la parola sagen l'è parnunziada [zaːɡn̩], ma la furma urtugrafega la indica che ai temp indree la fricativa l'eva la surda [s].
Devucalizazion finala[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Quest chì l'è el prucediment che 'l forza i cunsunant custringent a perd la vus quand che i se tröven in fin de parola. La devucalizazion finala l'è ativa int i püssee tant dialet del lumbard, cume anca in ólter lenguv rumanz ucidentaj, int i lenguv germanich e in quij slavich:
Lumbard[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
I püssee tant dialet del lumbard, sia uriental che ucidental, i mustren un prucediment de devucalizazion final che l'è ativ per tüt i cunsunant custritiv. De suvent, stu prucediment chì el causa di divergenz int i sistema urtugrafich, a seconda se vön el decid de mantegn i representazion funemich o quij püssee funetich.
- la[g]ee > la[k]
- bu[dʒ]ià > bö[tʃ]
- cru[z]ón > cru[s]
- vi[v]üü > vi[f]
Ingles[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'ingles el gh'aveva un prucediment de vucalizazion int i murfema che i finiven cun una cunsunanta fricativa. 'Stu prucediment chì l'è pü ativ int l'ingles mudern, ma l'ha lassaa di esempi che i se tröven anmò incö in certi cubi de parol (nom-verb):
Int la furmazion del plüral e del passaa, la devucalizazion l'è anmò prudütiva al dì d'incö:
Lista di lenguv cun la devucalizazion finala di custringent[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Afrikaans
- Armenian (dumà int i plosiv)
- Bülgar
- Catalan
- Lengua Ceca
- Ulandes
- ingles antigh (dumà per i fricativ)
- Estunian (dumà per i plusiv)
- Farués
- Franzes antigh (mantegnüü in certi desinenz del franzes mudern, cume presempi -if vs. -ive)
- Geurgian
- Tudesch
- Grech Mudern (prima del Katharevousa, al dì d'incö el dipend dai variant)
- Islandes
- Curean
- Limbürghes (dumà per [z], [g] e [v])
- Lumbard
- Lüssembürghes
- Macédun
- Maltes
- Mòngul
- Ucitan
- Pulach
- Rüss
- Surbian
- Türch (dumà per i plusiv)


text:
Àzula
Àsula (en Italià Asola; en Bresà: Àzola; en latì: Ansula) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Lombardìa, en Pruvìncia de Màntoa. El g'ha 10 151 abitàncc (dàto del Dicember 2015[1]) e 'l g'ha 'na superfìce de 73 km², per 'na densità de 138 ab./km². El cunfìna coi cümü de Aquanégra, Cané, Casalmòr, Casalòlt, Casarimàn, Castèl, Fiès (BS), Gàmbara (BS), Mariàna, Piübega, Remedèl (BS).
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andamènt del nömer de abitàncc de Àsula l'è ilüstràt endèla tabèla ché sóta:
Abitàncc censìcc
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Lohnstorf
Lohnstorf a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Berna-Mittelland, region aministrativa del Mittelland Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 1.8 km² e in del Dicember 2010 al gh'eva una popolazion de 228 abitant.
El cumün de Lohnstorf al se tröva a una altitüden de 570 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Burgistein, Kirchdorf, Mühlethurnen, Riggisberg.
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Lohnstorf l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1148 col nom de Lonestrof. In 1279 it was mentioned col nom de Lonstorf.[1]
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:[1]
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Lohnstorf in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.


text:
Jooble è un sito dove puoi trovare le offerte di lavoro raccolte da tutto il web.Ulteriori informazioni
Lavoro San Giuliano Milanese (MI), Offerte di lavoro San Giuliano Milanese (MI)
Offerte di lavoro più cercate San Giuliano Milanese (MI)
babysitter San Giuliano Milanese (MI)
consulente San Giuliano Milanese (MI)
estero San Giuliano Milanese (MI)
infermiere San Giuliano Milanese (MI)
ufficio San Giuliano Milanese (MI)
account San Giuliano Milanese (MI)
acquisti San Giuliano Milanese (MI)
agente San Giuliano Milanese (MI)
agenzia San Giuliano Milanese (MI)
aiuto San Giuliano Milanese (MI)
amministrativo San Giuliano Milanese (MI)
animatore San Giuliano Milanese (MI)
anziani San Giuliano Milanese (MI)
apprendista San Giuliano Milanese (MI)
archivista San Giuliano Milanese (MI)
area San Giuliano Milanese (MI)
arredatore San Giuliano Milanese (MI)
asa San Giuliano Milanese (MI)
asilo San Giuliano Milanese (MI)
assistente San Giuliano Milanese (MI)
bambini San Giuliano Milanese (MI)
business San Giuliano Milanese (MI)
cad San Giuliano Milanese (MI)
calzature San Giuliano Milanese (MI)
cantiere San Giuliano Milanese (MI)
capo San Giuliano Milanese (MI)
carrozziere San Giuliano Milanese (MI)
casa San Giuliano Milanese (MI)
categorie San Giuliano Milanese (MI)
centro San Giuliano Milanese (MI)
cercare San Giuliano Milanese (MI)
chimico San Giuliano Milanese (MI)
cnc San Giuliano Milanese (MI)
collaborazione San Giuliano Milanese (MI)
commerciale San Giuliano Milanese (MI)
contabile San Giuliano Milanese (MI)
creativo San Giuliano Milanese (MI)
designer San Giuliano Milanese (MI)
direttore San Giuliano Milanese (MI)
direzione San Giuliano Milanese (MI)
disabili San Giuliano Milanese (MI)
elettronica San Giuliano Milanese (MI)
energia San Giuliano Milanese (MI)
farmacia San Giuliano Milanese (MI)
fotografo San Giuliano Milanese (MI)
geometra San Giuliano Milanese (MI)
giardiniere San Giuliano Milanese (MI)
giovani San Giuliano Milanese (MI)
gommista San Giuliano Milanese (MI)
hotel San Giuliano Milanese (MI)
idraulico San Giuliano Milanese (MI)
impiegata San Giuliano Milanese (MI)
impresa San Giuliano Milanese (MI)
infermieri San Giuliano Milanese (MI)
informatico San Giuliano Milanese (MI)
informatore San Giuliano Milanese (MI)
insegnante San Giuliano Milanese (MI)
internet San Giuliano Milanese (MI)
laboratorio San Giuliano Milanese (MI)
laureati San Giuliano Milanese (MI)
legno San Giuliano Milanese (MI)
logistica San Giuliano Milanese (MI)
macchine San Giuliano Milanese (MI)
manager San Giuliano Milanese (MI)
meccanico San Giuliano Milanese (MI)
medico San Giuliano Milanese (MI)
mensa San Giuliano Milanese (MI)
mobilita San Giuliano Milanese (MI)
motori San Giuliano Milanese (MI)
net San Giuliano Milanese (MI)
online San Giuliano Milanese (MI)
operaio San Giuliano Milanese (MI)
osa San Giuliano Milanese (MI)
oss San Giuliano Milanese (MI)
perito San Giuliano Milanese (MI)
personale San Giuliano Milanese (MI)
polizia San Giuliano Milanese (MI)
portiere San Giuliano Milanese (MI)
poste San Giuliano Milanese (MI)
produzione San Giuliano Milanese (MI)
programmatore San Giuliano Milanese (MI)
pulizie San Giuliano Milanese (MI)
rappresentante San Giuliano Milanese (MI)
responsabile San Giuliano Milanese (MI)
salute San Giuliano Milanese (MI)
sicurezza San Giuliano Milanese (MI)
sistemista San Giuliano Milanese (MI)
sociale San Giuliano Milanese (MI)
socio San Giuliano Milanese (MI)
spagnolo San Giuliano Milanese (MI)
stage San Giuliano Milanese (MI)
studenti San Giuliano Milanese (MI)
tecnico San Giuliano Milanese (MI)
tedesco San Giuliano Milanese (MI)
test San Giuliano Milanese (MI)
vendita San Giuliano Milanese (MI)
venditore San Giuliano Milanese (MI)
vigilanza San Giuliano Milanese (MI)
Ricerca lavoro per città, lavoro San Giuliano Milanese (MI)
lavoro Cernusco sul Naviglio (MI)
lavoro Peschiera Borromeo (MI)
lavoro San Donato Milanese (MI)
lavoro Sesto San Giovanni (MI)
lavoro Trezzano sul Naviglio (MI)


text:
Antonio Panizzi
Artécol in dialèt arzân
Antonio Genesio Maria Panizzi (Bresèl, 16 setèmber 1797 – Lòndra, 8 avrîl 1879) l’é stê un pateriôta italiân.
L’ é arcurdê ânca pr’ èser stêt un impurtânt diretōr ed la British Library.
Véta
Dôp avèir frequentê al scōli secondâri a Rèz, int al 1814 Antonio Panizzi al s’êra iscrét a la facoltê ed Giurisprudèinsa ed l'Universitê ed Pèrma in dóv' al ciâpa la lâvrea int al 1818. Int al 1815, int al peréiod che Panizzi al tendîva a i stódi universitâri, al Cungrès ed Vièna l’îva turnê a mèter al Duchêt ed Mòdna e Rèz sóta la râsa Asburgo - Este ind la persòuna dal preputèint Francesco IV d'Este, mèinter Pèrma la gnîva dêda a Maria Luigia d'Austria, vèdva ed Napoleòun. Dôp la lâvrea Panizzi l’îva avêrt un stódi leghêl a Bresèl e ind al istès tèimp al s’impgnêva in polética. Int al 1820 Francesco IV l’îva més fôra un decrêt cûntra i "carbunêr". Sospetê ed fêr pêrt ed la Carboneria, int al 1822 Antonio Panizzi l’îva lasê ed sotquâc al duchêt estèins per andêr a stêr a Lugano e, int al 1823 l'ân dôp, a Lòndra. Ché al s’êra més in cuntât cun Ugo Foscolo e, só cunséli dal poēta, al s’é spustê a Liverpool in dó l’ēra dvintê insegnânt d’ italiân. Dal 1828 al 1837 l’é stê profesôr d’ italiân al'University College ed Lòndra. In sté periéod, int al 1831, ēren cumincê i só cuntât cun la British Library, la bibliotêca dal British Museum in dōve ind al 1856 l’êra dvintê diretôr generêl (principal librarian). In pensiòun int al 1866, int al 1869 l’îva utgnû al tétol d’unōr edSir dala regîna Vittoria.
Al pateriôta
Dôp l'apôg al vènditi carbunêri e subét dôp la fûga dal Duchêt ed Mòdna, int al 1823 Antonio Panizzi l ‘à publichê d’ ascōṣ a Lugano un violèint ât d'acûsa cûntra al regèm estèins: Dei processi e delle sentenze contra gli imputati di lesa maestà e di aderenza alle Sette proscritte negli Stati di Modena cun la fêlsa indicasiòun ed Madrid: per Roberto Torres, 1823. L'ôvra, ch’ l’à procurê a Panizzi ‘na cundâna a môrt, l’é stêda in sègvit rifiutêda da l'avtōr e l’é stêda publichêda ed nōv per ôvra ed Giosue Carducci cun al tétol Le prime vittime di Francesco 4. duca di Modena, Milano etc.: Societa editrice Dante Alighieri di Albrighi, Segati e C., 1912.
In Inghiltèra Panizzi, amîgh personêl di prémi minéster inglèiṣ Lord Palmerston e Lord Gladstone, al dvèinta al rapresentânt dal Risorgimèint italiân ind al ‘stès mumèint al fêva un'ôvra dimòndi impurtânt ind l’arciamêr a la câṣva italiâna al sempatéi ed l'upiniòun póblica e ‘d la clâs dirigînt inglèiṣa. L’à cuntinvê ind al ‘stès tèimp l'ativitê ed cumplutêr. Int al 1855, per esèimpi, l’à cumprê ‘na nêva, The Isle of Thanet (L'Isola di Thanet), per liberêr Luigi Settembrini, Carlo Poerio e chiêter persunêr polétich dal Règn dal Dō Sicéli cunfinê a l’ergâstol ed Isóla ed Sânt Stêven. La curagiōsa imprèiṣa, ch’ la duvîva èser guidêda da Garibaldi, l’é andêda bûga per l'afondamèint ed la nêva.
Sibèin l’avès utgnû la sitadinânsa inglèiṣa dal 1832, per la só ôvra a favōr ed l'Itâlia int al 1868 l’é stê numinê Senadōr dal Règn d'Itâlia.
Al bibliotecâri
La stéma d’ Antonio Panizzi lighêda préma ed tōt a l'ativitê fâta in qualitê ed diretôr ed la bibliotêca dal British Museum. La British Museum Library l’ēra la bibliotêca nazionêla di Règn Unî. Ind al tèimp ed la gestiòun ed Panizzi l’êra dvintêda la pió grôsa bibliotêca ind al mònd. L’é stêda fâta la famōsa Reading Room, la sêla ed letûra a fōrma circolêra, l’à ardupiê al nòmer di volóm posedû da la bibliotêca, da 235 méla a 540 méla, l’à fât mèter só al sistêma ed properietê leterâria riservêda (Copyright Act) dōve, per lèg, j editōr inglèiṣ a dêven cunsgnêr a la bibliotêca ‘na côpia d’ ògni léber stampê in Inghiltèra, l’à incumincê al lavōr ‘d un nōv catâlog, pugê insém al novantûn rególi ed Catalogasiòun (Ninety-One Cataloguing Rules) da ló preṣentêdi int al 1841 e che în al fundamèint ed l'ISBD dal XXI sècol e dal mudèl ed descrisiòun dal risôrsi in furmê eletrônich Dublin Core. In pió l’é andê dèinter al dibâtit culturêl ed l'època. L’é stê dimondi amîgh, per esèimpi, ed Prosper Mérimée.
Soquânti ôvri
- An elementary Italian grammar for the use of students in the London University, Londra, 1828
- “Extracts from Italian prose writers for the use of students in the London University“, Londra, John Taylor, 1828
- Orlando innamorato ed Matteo Maria Boiardo e Orlando Furioso ed Ludovico Ariosto, con Essay on the romantic narrative poetry of the Italians, Londra, 1830-1834
- Catalogue of scientific books in the Library of the Royal Society, Londra, 1839
- Bibliographical notices of some early editions of the Orlando innamorato and furioso, Londra, 1831
- Sonetti e canzoni del poeta clarissimo Matteo Maria Boiardo, conte di Scandiano, Milano, 1845
- Le prime quattro edizioni della Divina Comedia letteralmente ristampate, Londra, 1858
- Chi era Francesco da Bologna?, Londra, 1858
- La catena di seta : lettere a Giuseppe Levi Minzi (1822-1873), Roma, 1998
- Lettere ad Antonio Panizzi di uomini illustri e di amici italiani (1823-1870), 1880.
- Prosper Mérimée, Lettres à M. Panizzi (1850-1870), 1881.
Materiêl pr'andêregh in fònda
(manca):
- Fagan, Louis (1880). The Life of Sir Anthony Panizzi, K.C.B.
- Miller, Edward (1967). Prince Of Librarians: The Life & Times of Antonio Panizzi of the British Museum. The Ohio University Press.
- Weimerskirch, Philip John (1982). "Antonio Panizzi and the British Museum Library", The 1981 AB Bookman's Yearbook. AB Bookman Publications.
- Dionisotti, C.,( 1998) “Panizzi esule“, “Panizzi professore“ in: Ricordi della Scuola Italiana, Roma,Edizioni di Storia e Letteratura, pp.179-226.
- Harris, P.R. (2004) "Panizzi, Sir Anthony", in Oxford Dictionary of National Biography (Oxford University Press).


text:
Liber
Un liber (libru int l'insübrich del nord) l'è un insema de föi stampaa o scrivüü a man cüsii insema int un urdin precis e seraa sü in mezz a una cuvertína. I liber i henn druvaa per passà infurmazion o anca per divertiment e passa temp.
Etimulugìa de la parola[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La parola latina liber l'è mantegnüda pulida int i püssee tant parlad lumbard. Int i zonn nord ucidental (cume presempi Com e Tisin) la divegna libru. In principi la parola liber la vureva dì anca "rüsca", ma giamò che l'era un material druvaa per scriv di test (in libro scribuntur litterae, Tito Maccio Plauto), per estension la parola l'ha ciapaa 'l significaa de "overa leterària". Un'evolüzion cumpagna l'è capitaa a la parola greca 'BιBλίov' (biblìon).


text:
Chilo
El chilo o anca kilo (sìmbul: kg) l'è l'ünità de misüra de bas de la massa int 'l Sistema internaziunal di ünità de misüra (SI). L'è definii cume la massa del prutòtip internaziunal del kilo
'L chilo l'è la massa d'un cilinder particular cun l'alteza e 'l diameter de 0,039 m d'una liga de platin-iridi depusitaa a l'üfizi internaziunal di pes e di misüre a Sèvres, in Franza.
Isturicament, l'è nassüü cume la massa d'un liter (decimeter cüb) d'aqua distilada al a temperadüra de 4 °C.
A bun cünt definì una misüra cunt un mudel fisegh l'è un ris'c, dunca i scenziaa hin dré a stüdià una misüra basada in sü la fisica.


text:
22 06
Ol dé 22 de zögn l'è 'l 173 ( 174 si l'an al è biseest ) dé de l'an del calendare gregorià; manca 193 dé a finí l'an.
Ul dí 22 de zögn al è ul dí da pòost 173 ( 174 si l'an al è biseest ) dal an dal calendari gregurian; i manca 193 dí a finí l'an.
Nom del dé in diferenc dialecc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Aenimenc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
1343 - Palma (Mallorca): a la sé, Pere III ol Serimonius al è proclamat rei de Mallorca, con che i teritore del Regn de Mallorca i resta reincorporacc a la confederassiú Catalano-Aragonesa.
1941 - Öròpa: Zermania la invadiss la Üniú Soviétega (Segonda Guèra Mondiala).
Nassimenc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
2006 - Barcelona: Marta Mata pedagoga e depütada sossialesta al Parlament, i Corte Spagnöle e ol Senat.
Necrolòse[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Feste[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.


text:
Ins po partir dal fatg che circa 90 pertschient dals incendis da guaud resultan tras in fauss cumportament dals umans (stumbels da cigarettas bittads davent, fieus da gril betg stizzads dal tuttafatg e.u.v.), cunquai che mo 10 pertschient vegnan chaschunads da la natira (chametgs). In privel d'incendis da guaud exista durant e suenter envierns cun pauca naiv, sch'igl è ditg sitg, en cas da lungas periodas da chalira la stad e sch'i sufla er anc fermamain (p.ex. favugn). Quests vents pon setgentar fermamain la bostga, las chaglias ed il terren dal guaud.
En Svizra datti cunzunt incendis da guaud sin pitschnas surfatschas. Periclitads èn principalmain il Vallais, il Grischun, il Tessin sco er las vals da favugn. Umans èn darar periclitads tras incendis da guaud, perquai che la legislaziun svizra na permetta nagins edifizis d'abitar en il guaud.
La ristga d'incendis da guaud designescha la probabilitad, cun la quala i po resultar in incendi da guaud. La ristga d'incendis da guaud po s'augmentar p.ex. tras activitads da temp liber, uschia ch'igl è necessari da prender mesiras gia en cas d'in pitschen privel d'incendis da guaud.


text:
Cunter
Cunter a l'è un cumün svizzer del distret de Albula. in del Canton Grison. Al gh’ha pressapoch 243 abitant e una süperfiss de 7.11 km², e al se tröva a una altitüden de 1182 meter sura al livel del mar.
El cumün de Cunter a l'è tacaa ai cumün de Riom-Parsonz, Salouf, Savognin, Tiefencastel.
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Cunter l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1370 col nomm de Contra.[1]
L'andament storegh de la popolazion de Cunter l'è indicaa in de la tabela chi sott:[1]
Situazion linguistega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La lengua püssee parlada a Cunter l'è el rumanc anca se int i ültem agn la percentüal l'è adree a calà, come se pöl vedd anca in de la table chi sott:
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]


text:
Ciao Darwin (A t salùt Darwin) 'l è un śōg televiśìṿ cundót par Paolo Bonolis, insém a Luca Laurenti, traśmìs par la televiśiòṅ itagliàna Canale 5 par sèt edisiòṅ a partìr da 'l 1998.
Cum a funsiòna
Al prugràma al nas in dal 1998 da n'idéa ad Stefano Magnaghi e ad Paolo Bonolis: far cumbàtar, una còntra cl'atra, dū squàdri dal tut difarénti, par catàr i aspèt fat méj dl' óm e dla dòna di an Dumìla.
Al dè sarnî par la misa in ónda 'l è al Sàbat, còntra al prugràma ad Rai 1 Carràmba! Che fortuna ad Raffaella Carrà. La prima puntàda l'è dal 3 'd Utóbar dal 1998: a la cundusiòṅ a gh'è Paolo Bonolis insém a Luca Laurenti. Sèg a gh'è anc na mudèla ch'la fà la part dla Màdar natura, l’Annabelle Susanne Brewka. La siggla l'è Matti ad Renato Zero e Renato Serio, i balét i èṅ curâ par Marco Garofalo méntar la regìa 'l è dal piasintèṅ Beppe Recchia.
Al śóg al funsióna acsè. Tut al stmani i s càtan còntra dū squàdri ad sènt parsòni cun dèntar di elemènt ch'i èṅ a 'l upòst e cun dū persunàǵ famóś a guidàr-i. Durànt al puntàdi, i dū grup i aṅ da muciàr sù più punt ch'i pōlan, pasànd da na próa a cl'atra, cuma a spas in dal tèmp, la próa ad curàǵ, al cant o al défilé. La próa finàla, quéla ch'la fà vìnsar na squàdra o cl'atra, l'è qvéla di Silindròṅ, in dua dū cuncurènt i gh'aṅ da rispóndar a dal dmandi, quél ch'al fà méno śbali al dà la vìnsida a i sò cumpàgn méntar c'l àtar al và a fónd in dl'àqua.
Prima edisiòṅ
Secónda edisiòṅ
Tèrs'edisiòṅ
Quart'edisiòṅ
Quint'edisiòṅ
Sésta edisiòṅ
Sétma edisiòṅ
Culegamènt estéran


text:
«Sas aunc…»
- Mardi, 2.8.2016, 19:00
-
Emprima emissiun:
- Mardi, 2.8.2016, 19:00, RTR
Noss chors chantan las pli bellas, ma er las pli tristas istorgias d'amur rumantschas.
«Sas aunc co nus mavan in cun l'auter, nus vesevan mo noss'amur» aschia entschaiva la bella chanzun d'amur che Gion Balzer Casanova ha cumponì cun ina poesia da Rita-Killias-Cantieni. Quella chanzun ha intimà nus da rimnar las istorgias d'amur las pli bellas, chantadas da noss chors. Tge bels muments!
Magari datti dentant era mal d'amur, cura che istorgias d'amur fineschan mal sco en las veglias popularas «Che fasch qua tü randulin» u «Silip e la furmia». Dentant, las regurdientschas restan per adina, sco la poesia da Rita Killias-Cantieni raquinta: «Seregordas ti aunc da quei temps grondius, nus dus persuls cun nies misteri che valeva mo per nus.»
Redacziun: Rosvita Barenius


text:
27 01
Ol dé 27 de zenér l'è 'l 27 dé de l'an del calendare gregorià; manca 339 (340 si l'an al è biseest) dé a finí l'an.
Ul dí 27 de zenér al è ul dí da pòost 27 dal an dal calendari gregurian; i manca 339 (340 si l'an al è biseest) dí a finí l'an.
Cuntegnüü
Avenimeent[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- 2005 - Barcelona: Sbucameent dal Carmel. Al Culassa un tünel int i övar d'ampliazziun da la línia 5 dal metró da Barcelona al sò pass pal barri dal Carmel. Al pariss una granda ruina in süperfiis, da 35 métar da prufunditaa, che sa la ingloba un garaasg intreegh e i s'à da desalogjá plüü da 1000 personn e trá gjo un òolt edifici. Mia da vítim.
- 1887 - París (Francja): ga i scumenza i övar da la Torre Eiffel.
- 1973 - Statt Ünii e ul Vietnam dal Nord: chiist düü paées i signa un acordi d'alt-ul-fööch.
Nassimeent[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Necrulogi[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- 1592: Giovann Paol Lomazz, pitor e scritor milanes (n. 1538).
Fèest[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.


text:
Ciad
El Ciad (تشاد in arab, Tchad in frances) a l'è un paes de l'Africa centrala.
A l'è tacaa al Niger, a la Libia, al Sudan, a la Repüblica Centrafricana, a la Nigeria e al Camerun.
La capital a l'é N'Djamena.
Al gh'ha una süperfiss de 1.284.000 km² e una pupulaziun de pressapoch 10 miliun d'abitant.
Storia muderna[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El Ciad a l'è staa un pussediment de la Francia del 1900 al 1960, quand che l'ha utegnüü l'indipendenza.
Urganizaziun pulitiga[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El Ciad (nom ufizial: جمهورية تشاد / République du Tchad) a l'è una repübliga.
El president a l'è l'Idriss Déby (del 1990).
El prim minister a l'p el Djimrangar Dadnadji (del 2013).


text:
Cavreà
Cavreà (en Italià: Capriano Del Colle) l'è 'n cümü de 4 674 abitàncc (dàto del Dicember 2015[1]) de la Pruvìncia de Brèsa. El se tróa endèla Bàsa Bresàna centràl a 13 km de la cità de Brèsa en diresiù Sud.
El teretóre el ciàpa déta apò a la frasiù de Finìi Belàzi e 'na part del col ciamàt Montenèt. Ensèma ai cümü de Poncaràl e Flér, el g'ha custüìt en consòrse per la prudusiù del vì cunusìt come Capriano Del Colle D.O.C.. Cavreà l'è cunusìda 'ndèla pruvìncia de Brèsa apò a per el Clìnto, che l'è 'n vì utignìt de l'ùa americàna (Vitis labrusca) envéce che de l'ùa normàl (Vitis vinifera).
Le prìme nutìsie che se g'ha de l'abitàt de Cavreà i è del sècol VI e le se referés al castèl e la cizulìna dedicàda a San Mighél Arcàngel, protetùr dei castèi, veneràt en particulàr dei Longobàrdi.
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Abitàncc censìcc
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Calösch
Calösch (Calusco in Italià) l'è ü cümù de la pruinsa de Bèrghem e l' se tróa a 17 km de la sità e a 273 méter söl lièl del mar, sö la ria mansina de l'Ada in del teritòre de l'Isola che l'è chèl tòcc de pianüra bergamasca tra i fiöm Ada e Brèmb.
El g'ha 'na popolasiù de 8 328 abitàncc (dàto del Dicember 2015[1]), cond'öna süperfìce de 8,2 km² e 'na densità de popolasiù de 1 016 ab./km²
El cunfìna coi cümü de Carvìch, Medulàch, Padéren (LC), Robbiaa (LC), Sólsa, Téren, Éla d'Ada.
De ét[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ol Put de San Michél sö l'Ada tra Calösch e Padéren del 1889 töt in ghisa a dù lièi, sura i auto sóta 'l tréno.
Evulusiù demogràfega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Calösch l'è mostràt in de la tabela ché sóta
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Bagnes
Bagnes a l'è un cumün svizzer del distret de Entremont, in del Canton Vales. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 282.2 km² e in del Dicember 2011 al gh'eva una popolazion de 7807 abitant.
El cumün de Bagnes al se tröva a una altitüden de 820 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Vollèges, Sembrancher, Saxon, Riddes, Nendaz, Hérémence, Evolène, Bionaz (IT-AO), Ollomont (IT-AO), Bourg-Saint-Pierre, Liddes, Orsières.
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Official website (Franzés)/(Inglés)
- Bagnes in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.


text:
Cungjuunt vöj
In matemàtica, ul cungjuunt vöj al è ul cungjuunt cuntegniint nissü elemeent.
Cuntegnüü
Nutazziú[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ul cungjuunt vöj al pöö vess nutaa (ch’al deriva da la lètera Ø da l'alfabet Nurvegées e ch’al è da le völte cunfundüda cun la lètera Grega Φ), u sémplismeent {}, düü acolade dervaant e saraant cuntegniint... nagott. La nutazziú Ø al è stada intrudüida pal matemàtich Français André Weil dal grup Burbaki.
Prupietaa[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Par cada cungjuuntA, ul cungjuunt vöj al è un sübcungjuunt da A :
- A cungjuunt, .
- Par cada cungjuuntA, la üniú da A cul cungjuunt vöj a l’è A :
- A cungjuunt, Ø .
- Par cada cungjuuntA, l'intersezziú da A cul cungjuunt vöj al è ul cungjuunt vöj :
- L’ünich sübcungjuunt dal cungjuunt vöj al è ul cungjuunt vöj sí-istess. :
- A cungjuunt, A ⊂ Ø ⇒ A = Ø
- Ul cardinaal dal cungjuunt vöj al è 0, in particülaar ul cungjuunt vöj al è finii :
- Card(Ø) = 0
I matemàtich i preferiss parlá dal cungjuunt vöj plütòost che d`un cungjuunt vöj. In efett, in la teuría di cungjuunt, düü cungjuunt i è iguaj s'i cuntegn i istess elemeent : inscí, al pöö vess noma ü cungjuunt cuntegniint nissü elemeent.
Dificültaa da la nuzziú da cungjuunt vöj[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ul cungjuunt vöj la curespuunt mia a nagot ; al è da fatt un cungjuunt ch’al cuntegn nagot, però in tant che cungjuunt al è mia nagott. Cheest puunt al è da spess difícil a capí al guur. Sa pöö, al fí da mej al cumpreent, cumpará un cungjuunt a un sach : un sach vöj al è vöj, però ul sach in sí istess al esiist.
In l’istessa manera, la nutazziú {Ø} la gh'a mia l istess sentüü che Ø. La darera nutazziú la descriif un cungjuunt ch’al cuntegn nagot cura che la prima la descriif un cungjuunt cuntegniint un elemeent : ul cungjuunt vöj. Sa pöö, al fí da mej cumpreent, retöö l'analugía dal sach vöj. Un casset cuntegniint un sac vöj - {Ø} - al è mia vöj - Ø - e al cuntegn bé un uget.
Sa pöö apó vess scjocaa par la prima prupietaa chí-da-sura, i.e. ul fatt che ul cungjuunt vöj al síes un sübcungjuunt da qual-sa-vöör cungjuunt A. Dapress la definizziú d'un sübcungjuunt, cheest chí al vöör dí che par tütt elemeent x da Ø, x al partegn a A. Resunemm a cuntrario: si ul cungjuunt vöj al è mia cuntegnüü in A, alura al esiist almaanch un elemeent dal cungjuunt vöj ch’al partegn mia a A. Adess, a gh’è nissü elemeent íntal cungjuunt vöj, dunca plüü particülarameent nissü elemeent dal cungjuunt vöj ch’al partegn mia a A. Sa en cunclüüt dunca che cada elemeent da Ø al partegn a A e dunca che Ø al è un sübcungjuunt da A. Plüü generalament, tüta prupusizziú scumenzaant par « par cada elemeent da Ø » al è vera.
Ul cungjuunt vöj in la teuría assiumàtega di cungjuunt[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ul cungjuunt vöj al è essenziaal in la teuría assiumàtega di cungjuunt u teuría ZFS, La suva esistenza a l’è assürada par l'assioma dal cungjuunt vöj. La suva ünicitaa la sigüta dal assioma d'estensiunalitaa.
Da plüü, sa pöö demustrá druvaant ul schéma d'assioma da séparazziú , che cada assioma ch’al al afirma l'esistenza d'un qual-sa-vöör cungjuunt al implica l'assioma dal cungjuunt vöj.
Ul puunt da vista categòrich[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ul cungjuunt vöj al pöö vess caraterizaa fisc semplismeent cuma uget da la categuría dij cungjuunt. Al è in efett l'ünich uget igaant la prupietaa sigütanta:
Par cada cungjuunt E, al esiist una e noma una flezza da Ø veers E.
Bé intendüü, íntal caas da chesta categuría, flezza al signifía aplicazziú . Plüü generalament, un uget che, int una categuría, al gh'a chesta prupietaa a l’è cjamaa un uget inizziaal.


text:
San Iàcum
San Iàcum (San Giacomo delle Segnate) l'è 'n cümü de la pruvìncia de Màntoa, en Lumbardìa.
El g'ha 1 639 abitàncc (dàto del Dicember 2015[1]), cond'öna süperfis de 16,3 km² e 'na densità de 101 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Concordia sulla Secchia (MO), Quistèl e San Giuànn.
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nömer de abitàncc del cümü de San Iàcum l'è mustrat endela tabèla ché de sóta:
Abitàncc censìcc
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
1Pa Chaueneẽgüx, ngẽxguma chi texéxü̃ peda̱u̱xgu na ṯacü rü chixexü̃gu tanguxü̃, rü pema na Tupanaãẽ i Üünexü̃ naxwa̱xexü̃ãcüma na pemaxẽxü̃, rü name nixĩ i tüxü̃ pengechaü̃ãcüma tüxü̃ perüngü̃xẽẽ na itayarüwe̱xãchixü̃ca̱x. ¡Natürü pexuãẽgü i wüxichigü, na tama pema rü ta nagu pey̱ixü̃ca̱x i ngẽma chixexü̃! 2¡Rü pegü perüngü̃xẽẽgü i ngẽxguma texé petanüwa guxchaxü̃gü tüxü̃́ ngẽxmagu! Erü ngẽxguma ngẽmaãcü pegü perüngü̃xẽẽgu, rü ngẽmaãcü tá peyanguxẽẽ i ngẽma Cristu pexü̃ muxü̃. 3Rü ngẽxguma texé nagu rüxĩnügu na wüxi i ṯacü tixĩxü̃, rü tügütama tawomüxẽẽ, erü Tupanape̱xewa rü taxuü̃machire̱x tixĩ. 4Rü ngẽmaca̱x i wüxichigü, rü name nixĩ i tügüarü maxü̃tama tangugü. Rü ngẽxguma namexgu i tümaãrü maxü̃, rü tügümaã tátama tataãẽ, rü nataxuma i tü̱xcüü̃ togüarü maxü̃wa tügü tangugüarü maxü̃ã̱x. 5Erü tanaxwa̱xe i wüxichigü na tümaãrü maxü̃natama tadauxü̃ i Tupanape̱xewa. 6Rü yíxema nayaxuxe i ngu̱xẽẽtae i Tupanaãrü orewa rü tanaxwa̱xe na tümaãrü ngu̱xẽẽruü̃maã taṉg̱auxü̃ i nagúxü̃raü̃xü̃ i tümaãrü ngẽmaxü̃gü. 7¡Rü pexuãẽgü na tama ípetüexü̃ca̱x i perü maxü̃wa! Erü taxucürüwa texé Tupanaxü̃ tawomüxẽẽ. Rü yíxema chixexü̃ ǘxe, rü chixexü̃ tá tayaxu. Rü yíxema mexü̃ ǘxe, rü mexü̃ tá nixĩ i tayaxuxü̃. 8Rü yíxema tümaxüneãrü ngúchaü̃ üxe, rü ngẽma tümaxü̃neãrü ngúchaü̃ rü tá yuwa tüxü̃ naga. Natürü yíxema Tupanaãẽ i Üünexü̃ãrü ngúchaü̃ üxe, rü ngẽma Tupanaãẽ i Üünexü̃wa tá tanayaxu i maxü̃ i taguma gúxü̃. 9Rü ngẽmaca̱x tama name na nüxü̃ rüchauexü̃ na mexü̃ ixüexü̃. Erü ngẽxguma chi tama nüxü̃ rüchauegu, rü düxwa mexü̃ tá tayaxu i Tupanaxü̃tawa. 10Rü ngẽmaca̱x ngẽxguma tüxü̃́ nangẽxmagu na ṯacümaã togüxü̃ rüngü̃xẽẽxü̃, rü name nixĩ i guxãxü̃ma tarüngü̃xẽẽ. Natürü yexera tanaxwa̱xegü na nüxü̃ rüngü̃xẽẽgüxü̃ i ngẽma taeneẽgü rü taeya̱xgü i yaxõgüxü̃. 11Rü nuã tá ichanaxügü na chomaxü̃chima cho̱xme̱xmaã pexca̱x chanaxümatüxü̃ i ñaã popera. ¡Rü dücax, nüxü̃ peda̱u̱x i ngẽma choma chaxümatüxü̃ na ñuxãcü natamatüxü̃! 12Rü ngẽma Yudíugü i pexü̃ ngúexẽẽxü̃ na pegü ípewiecha̱xmüpe̱xechiraü̃güxü̃ca̱x, rü ngẽmaãcü pexü̃ namu erü nanataãẽxẽẽgüchaü̃ i ngẽma togü i Yudíugü na tama naxchi naxaiexü̃ca̱x nagagu na Ngechuchu ya Cristu ga curuchagu yucüaxü̃́ na yaxõgüãxü̃. 13Erü woo i nümagü na ínawiü̃cha̱xmüpe̱xechiraü̃xü̃, rü tama nayanguxẽẽ i guxü̃ma i mugü. Natürü nümagü rü nanaxwa̱xegü na pegü ípewiü̃cha̱xmüpe̱xechiraü̃xü̃, na yixcama nügü yacua̱xüü̃güxü̃ca̱x rü togü i Yudíugümaã nüxü̃ na yaxuxü̃ca̱x na pema rü ta naxrüü̃ nagu pexĩxü̃ i ngẽma nuxcümaü̃güxü̃ i mugü. 14Natürü i choma rü chaugü chicua̱xüü̃ erü nüxü̃́ chayaxõ ya tórü Cori ya Ngechuchu ya Cristu ga curuchagu yucü. Rü ngẽmaca̱xicatama nixĩ i chaugü chicua̱xüü̃xü̃. Rü ñu̱xma na Cristu ga curuchagu yucüaxü̃́ chayaxõxü̃, rü marü tama nagu charüxĩnü i ñoma i naãne rü norü ngẽmaxü̃gü. Rü ngẽxgumarüü̃ ta i ñoma i naãne rü marü tama choxü̃ nacuáxchaü̃. 15Erü ngẽxguma Ngechuchu ya Cristuarü duü̃xü̃gü ixĩgügu, rü Tupanape̱xewa rü taxuü̃ma nixĩ i ngẽma na íiwiecha̱xmüpe̱xechiraü̃xü̃ rü e̱xna tama. Natürü ngẽma aixcüma nape̱xewa mexü̃ nixĩ na naxüchicüüxü̃ i tórü maxü̃ na ngexwacaxü̃xü̃ i duü̃xü̃gü ixĩgüxü̃ca̱x. 16Rü Tupanana naxca̱x chaca na pexü̃ nataãẽxẽẽgüxü̃ca̱x rü nüxü̃́ pengechaü̃tümüü̃güxü̃ca̱x i guxãma i pema i aixcüma yanguxẽẽgüxe i ngẽma pemaã nüxü̃ chixuxü̃, rü guxãma ya yíxema aixcüma Tupanaãrü duü̃xü̃gü ixĩgüxe. 17Rü ñu̱xmawena rü tama chanaxwa̱xe na texé ṯacü rü guxchaxü̃gü choxna ãxü̃. Erü choma rü aixcüma tórü Cori ya Ngechuchuarü duü̃xü̃ chixĩ. Rü ngẽma chorü o̱xrigüchica i chowa ngẽxmagüxü̃wa nüxü̃ pecua̱x na aixcüma yiĩxü̃ i ngẽma. 18Pa Chaueneẽgüx, chanaxwa̱xe i tórü Cori ya Ngechuchu ya Cristu pexü̃ narüngü̃xẽẽ i guxãma i pemax. Rü ngẽmaãcü yiĩ.
Copyright
Learn More


text:
Moudon
Moudon (en tudesch: Milden) a l'è un cumün svizzer del distret de Broye-Vully, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 15.68 km² e in del Dicember 2012 al gh'eva una popolazion de 5078 abitant.
El cumün de Moudon al se tröva a una altitüden de 514 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Neyruz-sur-Moudon, Bussy-sur-Moudon, Lucens, Curtilles, Chesalles-sur-Moudon, Chavannes-sur-Moudon, Vulliens, Syens, Rossenges, Hermenches, Sottens, Martherenges, Chapelle-sur-Moudon, Saint-Cierges.
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'eva la antiga Minnodunum del temp de l'Imper Ruman, un center abitaa dei Elvezi, in sü la strada che indava de Viviscus (la Vevey del dì d'incö) a Aventicum (la Avenches del dì d'incö).


text:
Sierre
Sierre a l'è un cumün svizzer del distret de Sierre, in del Canton Vales. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 19.2 km² e in del Dicember 2011 al gh'eva una popolazion de 15752 abitant.
El cumün de Sierre al se tröva a una altitüden de 533 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Chalais, Anniviers, Chermignon, Chippis, Grône, Lens, Montana, Randogne, Saint-Léonard, Salgesch, Venthône, Veyras.
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Media relaa a Sierre al Wikimedia Commons
- Official website (Franzés)
- Public transport operator website (Franzés)


text:
Lengua mirandesa
El Mirandés (Lhéngua mirandesa; in portoghés: Língua mirandesa o mirandês) l'è una Lengua parlada in del nòrd-est del Portogal. El Parlamènt portoghès, el 17 de setèmber 1998, l'ha rcunusüda cume Lengua üficiala con la Lègg n. 7 del 29 de genàr 1999.
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El Mirandès el g'ha funulugia, murfulogia e sintassi difenrete da quèle portoghese, e l'è stài divisa almèn da la furmasiòn del Portogal, in del sécul XII.
Incö l'è 'na Lengua co-üficàla al portoghés a:
ch'i 'enn tütt in del Distrètt de Bragança. Quasi tüta la gent l'è bi-lingua (Mirandés e Portoghès); apèna a Picote, un paesìn picinìn a sèe, se parla apena el Mirandés.


text:
Münchenbuchsee
Münchenbuchsee a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Berna-Mittelland, region aministrativa del Mittelland Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 8.9 km² e in del Dicember 2010 al gh'eva una popolazion de 9788 abitant.
El cumün de Münchenbuchsee al se tröva a una altitüden de 564 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bolligen, Deisswil bei Münchenbuchsee, Diemerswil, Ittigen, Kirchlindach, Moosseedorf, Rapperswil, Schüpfen, Wiggiswil, Zollikofen.
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Münchenbuchsee l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1180 col nom de Buhse (in del dialet svizzer-tudèsch l'è anmò cognussüü 'me Buchsi).[1]
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:[1]
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Münchenbuchsee in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.


text:
Al Camònega
La Al Camònega l'è giöna de le ài piö grànde de le Alpi, l'è longa presapóch 90 kilòmetri e 1347 km² de superfìce. La cumìncia en corespondènsa de la Córna Trentapas de le bànde de Pizògne, endèla part setentriunàla del lach d'Izé, le la fenés al Pas del Tonal, a 1883 méter sura 'l leèl del mar. El sò teretóre l'è per entréch sota la regiù de la Lombardìa, dividìt 'ntra le pruvìnce de Brèsa e Bèrghem (apéna i cümü de Rògn e Còsta Ulpì)
La àl l'è streersàda de 'nsìma a 'n fónt del fiöm Òi, che 'l nàs endèl teretóre del cümü de Put de Lègn, en corespondènsa de la conflüènsa dei torèncc Frigidolfo e Nacanèl e che 'l fùrma el Lach d'Izé endóche 'l se sböta 'ntra ii cümü de Pizògne e Còsta Ulpì. La sìma piö àlta l'è 'l mut Adamèl, che 'l rìa a 3.539 méter sùra 'l leèl del mar.
Se pöl spàrter el sò teretóre en tré zòne:[1]
- Bàsa àl: 'na zòna piàna, con cios e pàscoi, che la àmbia en corespondènsa del có del lach e la rìa 'nfìna a Bré. En chèst 25 km la àl la g'ha 'na larghèsa média 'ntra i 2,5 e i 3 km, e l'è la part piö popolàda.
- Média àl: delimitàda a mesdé de la culìna che gh'è 'ntra Bré e Siidà e a nord la rìa 'nfìna a Édol. En chèsta part la larghèsa média de la àl l'è de presapóch en chilòmetro e l'è longa presapóch 30 km. Sö le còste dei mucc de le dò bànde gh'è tate frasiù picinìne che s'è furmàt söi terasamèncc a mèza còsta.
- Alta àl: de Édol enfìna al Pas del Tonàl, sitüàt endèl teretóre de Put de Lègn e che pórta 'nver la Val di Sole, en Trentì. Lónga 25 km l'è 'n teretóre con tacc pàscoi alpì e sìme che pàsa i tremìla méter. L'è colegàda apò a la Al Telìna per mès suradetöt del Pas de l'Aprica e del Pas del Mortiröl.
La Àl Camònega, en àmbet cültüràl, l'è cunusìda per le sò inciziù rupestri che i è stàde pò a deciaràde patremóne de l'UNESCO.
Cuurdinade[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Referimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Lino Ertani, La Valle Camonica attraverso la storia - Tipolitografia Valgrigna. Ézen, 1996 - pàgina 13
Oter progècc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Wikimedia Commons al gh'ha dent roba culegada a: Val Camonica.
- Toponomàstega de la Al Camònega (cümü de Darf)


text:
San Martin (spostament)
Con San Martin s'intend l'azion del cambià de cà, o de spostà un quajcoss de definitiv da un sit a l'alter. L'è un möd de dì che 'l riva zü da un üsanza int la vita di paisan d'una völta. In tanta zonn de la Lombardia storega, l'ann lavurativ di paisan 'l finiva 'l di de San Martin ('l 11 de Nuember). Se 'l padron de la tera 'l ghe ciamava mia de restà anca per l'ann apress, lur i gh'avven da fà sü i so arnes e andàss a cercà un alter padron e un'alter sit indè stà. A Milan inscambi, l'istessa roba la capitava 'l 29 de Setember ('l di de San Michee), e donca da quej band là se disa "fà San Michee", con l'istess significaa.


text:
Toffen
Toffen a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Berna-Mittelland, region aministrativa del Mittelland Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 4.88 km² e in del Dicember 2010 al gh'eva una popolazion de 2450 abitant.
El cumün de Toffen al se tröva a una altitüden de 527 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Belp, Belpberg, Gelterfingen, Kaufdorf, Niedermuhlern, Rüeggisberg, Wald.
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- (Todesch) Official website


text:
RAM
La RAM, acronim del ingles Random Access Memory che'l voeur dì "memoria con l'acess a casasc" (a casasc el voeur dì che per scriv e lensg i informazion a gh'è minga de respetà on quaj orden comè per on bindell magnetegch) a l'è un tip de memoria per i dat del computer che la mantegn i informazion domà quand che la memoria a l'è tacada a l'alimentazion elettrega, ossia l'è volatila
Ona carateristega de la RAM a l'è che se pò lensg e scriv in de la memoria in d'ona manera svelta e minga complicada.


text:
Fidegh
El fidegh l'è ona giandola extramural anficrina. La se troeuva sott al diaframma (in de l'ipocondri dester) e arent al colon e al stomegh.
A l'è la giandola pussee grossa in del corp uman. El pesa pu o manch on chilo. La gh'ha on roeul bell important in del metabolism e la fa tutta 'na serie de process: in tra de lor a gh'è el maganizament del glicogen, la sintesi di proteinn del plasma e la rimozion de sostanz tossegh del sangh. El produs anca la bile (che la serviss a l'escrezion di sostanz de scart) e, in cas de splenectomia, el pò avèggh anca la fonzion de emocateresi inscambi de la nilza. A l'è important anca per la digestion di grass.
El nomm[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La parolla fidegh l'è on'evoluzion del latin ficatum, d'usagg pussee popolar respett al pussee classegh iecur. El termen l'è doperaa in quasi tutt i lengov romanz (italian fegato, frances foie, catalan fetge, portoghes fígado, spagnoeu hígado, asturian fégadu, aragones figado, romen ficat, venezian figà, forlan fiât, ladin fié, sardegnoeul ficadu, ligur figæto, piemontes fìdich, napoletan feteco). In romancc, inscambi, se dopera la parolla dir.
El nomm grech hépar el vegn doperaa per i mai e i agettiv relativ al fidegh (epatite, epategh e via inscì).


text:
Livraga
Livràga (Livraga in italian) l'è un cumün del center de la Lumbardia cun 2 568 abitant (dàto del Dic 2015 [1]).
El sa tröva a metá strada fra Lod e Casàl
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nümer de abitant del cumün de Livraga l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Marius Daniel Popescu
Premis federals da litteratura 2012
Marius Daniel Popescu
naschì ils 10 da zercladur 1963 a Craiova (Rumania), ha studegià a la Facultad da silvicultura a l’Universitad da Brasov. Suenter la fin dal régime da Ceausescu, ha el fundà la revista emnila Replica ch’el ha manà fin ch’el è partì en Svizra dal 1990. Marius Daniel Popescu è sa domicilià a Losanna nua ch’el lavura sco manischunz da bus. Suenter avair collavurà cun la gasetta Le Passe-Muraille ha el creà dal 2004 Le Persil, ina revista litterara per giuvens talents ed auturs etablids da la Svizra franzosa.
«Les Couleurs de l’hirondelle»
Parigi, Editions José Corti, 2012
ISBN 9782714310729
In raquint tendì lung il fil dal metter en bara e sepulir ina persuna, in text extraordinari che sa sviluppa en la memoria da ses narratur. La mort da la mamma animescha ina seria da regurdientschas che sa cruschan cun returns al pajais «da la partida unica» ed al preschent dal scriver e da la vita da famiglia en il pajais che ha retschavì l’emigrant, «nua che ti pendas si placats». Sco il mat d’ina giada siglia er il text cun nus suror bucs e gioga a la «tzourka» ubain gieus electronics a scola sin in telefonin modern. Enragischà en il mund d’ozendi, associescha il text da Marius Daniel Popescu cun in grond gest narrativ la cupitgada istorica d’in dictatur cun ils emballadis poliglots da la verdura. Sco monolog ritmisà è «Les Couleurs de l’hirondelle» in text cun sonoritads insistentas, scrit d’in autur che taidla ils pleds.
Prelecziun da l'autur
Marius Daniel Popescu legia ina passascha or da sia ovra premiada „Les couleurs de l’hirondelle“.
Premis
2006 : Premi Rilke per «Arrêts déplacés», Lausanne, Editions Antipodes, 2004.
2008 : Premi Robert Walser per «La Symphonie du loup», Paris, Editions José Corti, 2007.
2008 : Premi litterar dal chantun Vad per «La Symphonie du loup», Paris, Editions José Corti, 2007.
2012 : Premi "de l'Inaperçu" per «Les Couleurs de l'hirondelle», Paris, Editions José Corti, 2012.
2012 : Premi federal da litteratura per «Les Couleurs de l'hirondelle», Paris, Editions José Corti, 2012.


text:
Cosio di Arroscia
Cosio di Arroscia l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Liguria, en Pruvìncia de Imperia.
El g'ha 'na popolasiù de 237 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), condena superfìce de 40,5 km² e 'na densità de popolasiù de 6 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Briga Alta (CN), Mendatica, Montegrosso Pian Latte, Ormea (CN), Pornassio.
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Cosio di Arroscia l'è mustràt endèla tabèla ché sóta:
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
Cussögn
Cussogn (Cussögn in del dialet lucal e in piemuntes; Cossogno) a l'è un cumün de la Pruvincia del Verban-Cüsi-Ossula.
El gh'ha ona popolaziun de 630 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), cunt ona superfis de 40,0 km² e ona densità de popolaziun de 16 ab./km².
El paes el se tröva in la Val Granda e 'l gh'ha dò frazion: Cicogna e Üngiasca. L'è tacaa ai cumün de Cürsel, Malesch, Misgina, Premusél, Santin, Truntan, Verbania.
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nümer de abitant del cumün de Cussögn l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Nümer de abitant
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
Vernoux-en-Vivarais
Vernoux-en-Vivarais l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Vernoux-en-Vivarais (chef-lieu), del circondàre (arrondissement) de Tournon-sur-Rhône e del dipartimènt de l'Ardèche.
El g'ha 'na popolasiù de 1 873 abitàncc[1], dato agiurnàt al ginee 2011.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 30,55 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 360 méter a 'na altèsa màsima de 949 méter s.l.m.
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Abitàncc censìcc
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]


text:
BASI CLOOKBOOK F/ W 2013/ 14
F/ W 2013/ 14
Mod.AMSTERDAM Scar paWor k_ onbas i ci npel l ebi anca I ns er t i l eopar dat i Bor chi eor o Lacci oi ncuoi or os s o Col or i di s poni bi l i -s uol abi anca Numer i dal 35al 45 Col or i di s poni bi l i -s uol aner a Numer i dal 39al 45 Bor chi edi s poni bi l i :or o,ar gent o
F/ W 2013/ 14 Mod.CONNECTI CUT Scar paWor k_ Onbas i ci npel l ebi anca Ef f et t os chi z z at oner o Al l acci at ur ael as t i cacons t r i nghener e I ns er t i i ncuoi oner o Bor chi ear gent o Col or i di s poni bi l i -s uol abi anca Numer i dal 35al 45 Col or i di s poni bi l i -s uol aner a Numer i dal 39al 45 Bor chi edi s poni bi l i :or o,ar gent o
F/ W 2013/ 14
Mod.UK Scar paWor k_ Onbas i ci npel l egr i gi a Al l acci at ur ael as t i cacons t r i nghener e Appl i caz i oni i npel l ener a Bor chi ener e Col or i di s poni bi l i -s uol abi anca Numer i dal 35al 45 Col or i di s poni bi l i -s uol aner a Numer i dal 39al 45 Bor chi edi s poni bi l i :or o,ar gent o
F/ W 2013/ 14 Mod.DUBLI N Scar paWor k_ Onbas i ci npel l egr i gi a Ef f et t os chi z z at oner o Al l acci at ur ael as t i cacons t r i nghener e Appl i caz i oni i npel l ener a Bor chi ener e Col or i di s poni bi l i -s uol abi anca Numer i dal 35al 45 Col or i di s poni bi l i -s uol aner a Numer i dal 39al 45 Bor chi edi s poni bi l i :or o,ar gent o
F/ W 2013/ 14 Mod.MOSCOW Scar paWor k_ Onbas i ci npel l ener a Suol aner a Al l acci at ur ael as t i cacons t r i nghener e Appl i caz i oni i ncuoi oner o T r et i pi di bor chi eor o Col or i di s poni bi l i -s uol abi anca Numer i dal 35al 45 Col or i di s poni bi l i -s uol aner a Numer i dal 39al 45 Bor chi edi s poni bi l i :or o,ar gent o
F/ W 2013/ 14
Mod.PARI S Scar paWor k_ Onbas i ci npel l ebi anca Suol aconef f et t os por co Bor chi ear gent o Lacci oi ncot onebi anco Col or i di s poni bi l i -s uol abi anca Numer i dal 35al 45 Col or i di s poni bi l i -s uol aner a Numer i dal 39al 45 Bor chi edi s poni bi l i :or o,ar gent o
F/ W 2013/ 14 Mod.BRI STOL Scar paWor k_ Onbas i ci npel l egr i gi a Lacci ot ondoi ncot onebi anco Zi pl at er al e Appl i caz i oni i npel l ener a Bor chi ear gent o Col or i di s poni bi l i -s uol abi anca Numer i dal 35al 45 Col or i di s poni bi l i -s uol aner a Numer i dal 39al 45 Bor chi edi s poni bi l i :or o,ar gent o
F/ W 2013/ 14
Mod.BERLI N Scar paWor k_ Onbas i ci npel l egr i gi a Appl i caz i onIi ncuoi oner o Lacci oi ncot onebi anco Bor chi ear gent o Col or i di s poni bi l i -s uol abi anca Numer i dal 35al 45 Col or i di s poni bi l i -s uol aner a Numer i dal 39al 45 Bor chi edi s poni bi l i :or o,ar gent o
F/ W 2013/ 14 Mod.DORTMUND Scar paWor k_ Onbas i ci npel l egr i gi a Suol aconef f et t os por co Ti r ant ei ncuoi oner o Lacci oi ncot onebi anco Bor chi ear gent o Col or i di s poni bi l i -s uol abi anca Numer i dal 35al 45 Col or i di s poni bi l i -s uol aner a Numer i dal 39al 45 Bor chi edi s poni bi l i :or o,ar gent o
F/ W 2013/ 14 Mod.MONACO Scar paWor k_ Onbas i ci npel l ener a Suol aner a Lacci i ncot onener o Appl i caz i oni i ncuoi oner o Bor chi ener oopaco Col or i di s poni bi l i -s uol abi anca Numer i dal 35al 45 Col or i di s poni bi l i -s uol aner a Numer i dal 39al 45 Bor chi edi s poni bi l i :or o,ar gent o
F/ W 2013/ 14 Mod.DANZI CA Scar paWor k_ Onbas i ci npel l ebi anca Ef f et t os chi z z at oner o Appl i caz i oni i ncuoi oner o Bor chi ebi anchel uci de Lacci oi ncuoi obi anco Col or i di s poni bi l i -s uol abi anca Numer i dal 35al 45 Col or i di s poni bi l i -s uol aner a Numer i dal 39al 45 Bor chi edi s poni bi l i :or o,ar gent o
F/ W 2013/ 14
Mod.CAI RO Scar paWor k_ Onbas i ci npel l ebi anca I ns er t i i ncuoi o Bor chi edi f or maconi caepi r ami dal eor o Lacci oi ncot onebi anco Col or i di s poni bi l i -s uol abi anca Numer i dal 35al 45 Col or i di s poni bi l i -s uol aner a Numer i dal 39al 45 Bor chi edi s poni bi l i :or o,ar gent o
F/ W 2013/ 14 Mod.OHI O Scar paWor k_ Onbas i ci npel l ebi anca Ef f et t os chi z z at oner o I ns er t i i ncuoi oner o Zi pl at er al e Bor chi ear gent o Lacci oi ncot onebi anco Col or i di s poni bi l i -s uol abi anca Numer i dal 35al 45 Col or i di s poni bi l i -s uol aner a Numer i dal 39al 45 Bor chi edi s poni bi l i :or o,ar gent o
F/ W 2013/ 14 Mod.SYDNEY Scar paWor k_ Onbas i ci npel l ener a I ns er i i ncuoi oner o Zi pl at er al e Bor chi ener oopaco Lacci oi ncuoi oner o Col or i di s poni bi l i -s uol abi anca Numer i dal 35al 45 Col or i di s poni bi l i -s uol aner a Numer i dal 39al 45 Bor chi edi s poni bi l i :or o,ar gent o
F/ W 2013/ 14 Mod.EUROPE Scar paWor k_ Onbas i ci npel l egr i gi a Al l acci at ur ai ncuoi oner o Zi pl at er al e Bor chi ear gent o Lacci oi ncot onebi anco Col or i di s poni bi l i -s uol abi anca Numer i dal 35al 45 Col or i di s poni bi l i -s uol aner a Numer i dal 39al 45 Bor chi edi s poni bi l i :or o,ar gent o
F/ W 2013/ 14 Mod.AMBURGO Scar paWor k_ Onbas i ci npel l ener a Al l acci at ur ai ncuoi oner o Zi pl at er al e Bor chi ear gent o Lacci oi ncot onebi anco Col or i di s poni bi l i -s uol abi anca Numer i dal 35al 45 Col or i di s poni bi l i -s uol aner a Numer i dal 39al 45 Bor chi edi s poni bi l i :or o,ar gent o
F/ W 2013/ 14 Mod.DETROI T Scar paWor k_ Onbas i ci npel l ener a Suol aconef f et t os por co Al l acci at ur ai ncuoi oner o Zi pl at er al e Bor chi ear gent o Lacci oi ncot onebi anco Col or i di s poni bi l i -s uol abi anca Numer i dal 35al 45 Col or i di s poni bi l i -s uol aner a Numer i dal 39al 45 Bor chi edi s poni bi l i :or o,ar gent o
F/ W 2013/ 14
Mod.BRUXELLES Scar paWor k_ Onbas i ci npel l egr i gi a Ti r ant ei ncuoi oner o Lacci oi ncot onebi anco Bor chi ear gent o Col or i di s poni bi l i -s uol abi anca Numer i dal 35al 45 Col or i di s poni bi l i -s uol aner a Numer i dal 39al 45 Bor chi edi s poni bi l i :or o,ar gent o
F/ W 2013/ 14 Mod.MARSI GLI A Scar paWor k_ Onbas i ci npel l egr i gi a Suol aef f et t os por co Lacci i ncot onebi ancobi anco Appl i caz i oni i ncuoi oner o Bor chi ear gent o Col or i di s poni bi l i -s uol abi anca Numer i dal 35al 45 Col or i di s poni bi l i -s uol aner a Numer i dal 39al 45 Bor chi edi s poni bi l i :or o,ar gent o
F/ W 2013/ 14
Mod.MONTECARLO Scar paWor k_ Onbas i ci npel l ebi anca Appl i caz i onIi ncuoi o Lacci oi ncot onebi anco Bor chi eor o Col or i di s poni bi l i -s uol abi anca Numer i dal 35al 45 Col or i di s poni bi l i -s uol aner a Numer i dal 39al 45 Bor chi edi s poni bi l i :or o,ar gent o
F/ W 2013/ 14
Mod.SWEDEN Scar paWor k_ Onbas i ci npel l ebi anca Ti r ant ei ncuoi obi anco Lacci oi ncuoi obi anco Col or i di s poni bi l i -s uol abi anca Numer i dal 35al 45 Col or i di s poni bi l i -s uol aner a Numer i dal 39al 45 Bor chi edi s poni bi l i :or o,ar gent o
F/ W 2013/ 14
Mod.MADRI D Scar paWor k_ Onbas i ci npel l egr i gi a Lacci i ncuoi obi anco Appl i caz i oni i ncuoi oner o Zi pl at er al e Col or i di s poni bi l i -s uol abi anca Numer i dal 35al 45 Col or i di s poni bi l i -s uol aner a Numer i dal 39al 45 Bor chi edi s poni bi l i :or o,ar gent o
F/ W 2013/ 14 Mod.BARCELONA Scar paWor k_ Onbas i ci npel l ebi anca Ef f et t os chi z z at oner o Appl i caz i onei npel l ener aaf or madi cr oce Zi pl at er al e Bor chi ear gent o Col or i di s poni bi l i -s uol abi anca Numer i dal 35al 45 Col or i di s poni bi l i -s uol aner a Numer i dal 39al 45 Bor chi edi s poni bi l i :or o,ar gent o
F/ W 2013/ 14
Mod.SANFRANCI SCO Scar paWor k_ Onbas i ci npel l egr i gi a I ns er t i i ncuoi oner o Br acci al econbor chi epi r ami dal i ar gent o Lacci oi ncot onebi anco Col or i di s poni bi l i -s uol abi anca Numer i dal 35al 45 Col or i di s poni bi l i -s uol aner a Numer i dal 39al 45 Bor chi edi s poni bi l i :or o,ar gent o
F/ W 2013/ 14
Mod.ARI ZONA Scar paWor k_ Onbas i ci npel l egr i gi a Lacci i ncuoi oner o
Appl i caz i oni i ncuoi oner oconbor chi eeper l i ne
Fr angei ncamos ci oner ocondecor az i oni Col or i di s poni bi l i -s uol abi anca Numer i dal 35al 45 Col or i di s poni bi l i -s uol aner a Numer i dal 39al 45 Bor chi edi s poni bi l i :or o,ar gent o
F/ W 2013/ 14 Mod.WEI MAR Scar paWor k_ Onbas i ci npel l ener a Suol aner a Fas ci ai ncuoi oner o Lacci oi ncuoi oner o Zi pl at er al e Bor chi ener eopache Col or i di s poni bi l i -s uol abi anca Numer i dal 35al 45 Col or i di s poni bi l i -s uol aner a Numer i dal 39al 45 Bor chi edi s poni bi l i :or o,ar gent o


text:
Jegenstorf
Jegenstorf a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Berna-Mittelland, region aministrativa del Mittelland Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 8.9 km² e in del Dicember 2010 al gh'eva una popolazion de 411 abitant.
El cumün de Jegenstorf al se tröva a una altitüden de 521 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Grafenried, Iffwil, Mattstetten, Münchringen, Urtenen-Schönbühl, Zauggenried, Zuzwil.
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Jegenstorf l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1131 col nom de Igistorf. In 1255 it was mentioned col nom de Jegistorf.[1]
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:[1]
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Jegenstorf in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.


text:
Bagnöl
Articol in dialet mantuan
Bagnöl (Bagnolo San Vito in Italiàn) l'é un comün italian, dla regiùn adla Lumbardìa, da 5.926 abitant in Pruincia da Mantua.
Ezémpi dal dialét ad Bagnöl[modifica | mudéfica la surzéia]
N'an fa mè nòno, che iér l'ha cumpì utant'àni, l'ha cuntà a mé e a mé surèla cla stòria ché.
A gh'éra 'na vòlta, ind an paezìn, un òm ch'al gh'éva du fiöi.
An giùran al püsè zóan di du fradèi l'è andà da su pàdar, e 'l g'ha dét: "Pupà, a vöj tüt quél ch'am tóca: dèm quél ch'l'è mio!".
Al vècc, ch'al vuléa tan' bén ai sò fiöi, l'ha fat quél che lü 'l agh 'mandàva.
Dòpu 'n qual dé, al pütèl l'ha ciapà tüti i su bèsi e 's n'è andà vìa.
In 'na cità lontàna l'ha vivì in legrìa, ciapànd la bàla cun di su amìch, e balànd cun li dunàsi.
Acséta in pòchi smàni è stat spés tüti i bèsi; e lü l'è restà sénsa niénte.
Cùza gh'éval da far? Cùma pudéal vìvar? Indùa pudéal catàr an tòch ad pan?
A la fin, l'è andà da un cuntadìn, e 'l g'ha dmandà: "A gh'ìva 'd bizògn d'an servitùr?".
"Sì", l'ha rispòst al cuntadìn, "ma cùma 't sè, st'an a gh'éma auì la brìna, tànta piöua e par zónta la tempèsta. E alùra a 'm pudrò dar sul an po' ad pan, e gnint àtar".
"A gh'è mia 'd bizògn ch'am déghi àtar: basta ch'a möra mia!".
"Tüti i dé at andrè ind la mè campàgna e in cal prà là a pasculàr i mè gugiöi e li mè péguri. Sèt cuntént?".
E al puvrét al menàva a pasculàr li basti dal su padrón, tri, sinch, diés, vint, tànti vòlti.
Ma quand lü a vdéa an gugiöl gras ch'al magnàva li giàndi, a dzéa cun se stés: "Pòar mé! S'a féza armàs a càza, starìa tan' mèi! Cóm l'éra bèl da mé pàdar! Adès invéci a stàghi pram mal!".
E par mìa murìr, al magnàva èrba e raìs, e 'l sigàva: "Almén ch'a pudés turnàr indré dai mio!".
E sìga incö, sìga dman, a n'an pudéa pü: la fam e i dulùr i 'l fazéan calàr ad pézo, sémpar püsè.
Acséta, dòpu 'n pèr ad mis, ànca se la càza ad su pàdar l'éra tan' lontàna, l'ha pensà da turnàr indré.
Dòpu ch'l'ha caminà par tànti giùran e par tànti nòt, l'è rivà discàls e strasént in dal paés indù i stàva i sò bun genitùr.
Quand su pàdar al l'ha vést végnar inàns pian pian, d'avzìn a la sés dal curtìl, cui òcc bas, al s'è mès a tuvàr, da la cuntentésa; al gh'è curs incùntra e l'ha bazà ins la frunt, ins i guànsi e ins la bùca.
"Nò, pupà, sté mìa a bazàla! A sun stà tròp catìf! I mè pecà i è tròp gròs: a 'm mèriti pü d'èsar vòstar fiöl, a sarò ün di vòstar servitùr".
Ma 'l padrùn ha ciamà siés servitùr, e 'l g'ha dét: "Purtè ché al vestì püsè bèl ch'a g'hó mé, e mitìgal adòs; dòpu mitìg n'anèl ind al dì, e dil scàrpi ind i pé; vuàtar la zò, tirè sü àqua, impisè al fögh, e cupè al vdèl püsè bèl, parchè a vöj che tüti i fàga fèsta!.
Vardè: cal mè fiöl ché l'éra pèrs e adès l'è stà catà ad nöf".
E dòpu al s'è vultà vèrs al fiöl: "Andéma", l'ha dét, e l'è andà sübit dentr'in cà, cun al pütèl ch'al tenéa cun tüti dò li man la man mansìna dal pàdar.
E tüt al dé i ha magnà, i ha bivì tan' vin e i ha cantà ad li bèli cansùn.
Vivaldo Acustico Lingue e Dialetti d'Italia
Legamm da föra[modifica | mudéfica la surzéia]
Aquanégra · Àzula · Bagnöl · Bigarèl · Borchfòrt · Bòsul · Bufrànch · Cané · Carbunèra · i Castèi · Castiù · Castlàr · Castlücc · Cavriàna · Cazalmòr · Cazalòlt · Cazarimà · Cumsàch · Cürtatùn · Dözul · Felònica · Gazòlt · Gasöl · Ghidisöl · Gùit · Gunzàga · Magnacavàl · Màntua · Marcarìa · Mariàna · Marmiröl · Médule · la Mòja · Mosambàn · Munticiàna · la Ólta · Pegügnàga · la Péf · Piübega · al Pós · Pónti · Pòrt Mantuàn · Pumpunésch · Quingéntuli · Quistèl · Redundèsch · Réar · Rivaröl · Roarbèla · Rödegh · Roncafrèr · Sabiunèda · San Banadèt · San Giuàn dal Dòs · San Iàcum dli Sgnàdi · San Martèn · San Zòrs · Sarezére · Schivnòia · Sèrmad · Seravàl · Sulfrì · Süstinént · Süsèra · Viadàna · Ustìlia · Vergìli · Vìla Póma · Vilimpénta ·


text:
MediaWiki:Anontalkpagetext/rm
Quai è la pagina da discussiun per in utilisader anomim che n'ha anc betg creà in conto d'utilisader u che n'al utilisescha betg.
Perquai avain nus d'utilisar l'adressa dad IP per l'identifitgar. Ina tala adressa dad IP po vegnir utilisada da differents utilisaders. Sche ti es in utilisaders anonim e pensas che commentaris che na pertutgan betg tai vegnan adressads a tai, lura creescha in conto u t'annunzia per evitar en futur che ti vegns sbaglià cun auters utilisaders.


text:
Nors antich
El Nors Antich l'è la lengua germanica del Nord parlaa da la gent che la stava in Scandinavia e da la gent scandinava int i so culoni al temp de l'età vichinga fin asquas al 1300.
El Pader Noster in Nors[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Cià chì una recostrüssion dal Pader Noster in Nors:
Faþer vár es ert a himnom,
verði nafn þitt hæilagt
Til kome ríke þitt,
værði vili þin
sva a iarðu sem í himnum.
Gef oss ok hværn dag brauð vort dagligt
Ok fyr gefþu oss synþer órar,
sem vér fyr gefom þeim er viþ oss hafa misgert
Leiðd oss eigi í freistni,
heldr leys þv oss fra illo.
(font:[1])


text:
31 12
Ol dé 31 de dezèmber l'è 'l 365 ( 366 si l'an al è biseest ) dé de l'an del calendare gregorià; manca 1 dé a finí l'an.
Ul dí 31 de dezèmber al è ul dí da pòost 365 ( 366 si l'an al è biseest ) dal an dal calendari gregurian; i manca 1 dí a finí l'an.
Nom del dé in diferenc dialecc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Aenimenc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
1148 - Tortosa (ol Baix Ebre): Ramon Berenguer IV al cölmina la conchesta de la sità al calif almoràvit al-Muzaffar.
1229 - Palma: Jaume I entra vensedur a la sità daspus de conchistá Mallorca al sultà almohade Abu-l-Ala Idris al Mamun.
1979 - Barcelona: Ol Diari Oficial de la Generalitat (Diare Ofissial de la Generalitat) al pöblega la Les Orgànica 4/1979, de 18 12, del statüt d'Autonoméa de Catalunya.
1999 - Panamà: ol canal al passa a mà panamenche, d'acord con i Tratacc che Jimmy Carter e Omar Torrijos i ía signat e che ol Senat Stadünindench al ía ratificat ol 18 04 de 1978.
2004 - Kíev (Ucraina): al dimissiuna ol pröm miníster pro Röss d'Ucraina, Viktor Janukóvich, daspus che la repetissiú di elessiú ol dé 26 l'éa dat la vitòria a Víktor Jushenko.
Nassimenc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Necrolòse[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Feste[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Darér dé de l'an: in acorde a Joan Amades al è ol dé plö pervers daspus del de Sant Gjoan, in che ol Dimoni s'al manifesta in tüte i forme.
Nocc de cap d'an
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.