text:
Acapûlc
Acapûlc (Acapulco de Juárez al sarés al nóm uficiàl in Spagnōl) l'è na sità dal Mèsic ad 673.479 abitànt (2010) ch'la s cata in dal stat ad Guerrero. L'è stàda misa in pē al 12 ad Mars dal 1550 p'r Antonio de Mendoza y Pacheco.
Al sìndac 'l è Luis Walton Aburto. Al sò nóm al daśvèṅ da 'l Aztêc Aca-pōl-co ch'a vōl dir «In dua i èṅ stadi śbragàdi o spasàdi via al cani».
Una dal sò sità śmèli l'è Nàpuli.
L'è òṅ di più impurtànt sèntar turìstic dal paéś, in s'l Ucéan Pasìfic. Al sò spiàgi più impurtànti i èṅ Revolcadero (ch'la gh'à da gl'óndi dimóndi élti, druàdi da i surfìsta), Condesa (cun i albèrg più impurtànt) e Pie de la Cuesta (cgnusùda p'r i sò tramònt).
Là a fà sèmpar cald tut 'l an parchè a s pasa da i 26,8° mèdi ad Śnar a i 28,7° ad Luj e Agóst.


c: text/html

text:
Lai
Lai (Lallio) l'è ü cümü de la pruinsa de Bèrghem che 'l se tróa 'n de l'ólta pianüra bergamasca a 5 km de la sità e a 216 méter söl lièl del mar.
El g'ha 'na popolasiù de 4 172 abitàncc (dàto del Dicember 2015[1]), cond'öna süperfìce de 2,1 km² e 'na densità de popolasiù de 1 987 ab./km²
El cunfìna coi cümü de Bèrghem, Dàlmen, Stezà e Treviöl.
A partì zamò da i agn '70 la sità a fórsa de slargàs fò co i sò periferée l'è riada a tacàs 'nsèma co l'abitàt de Lai.
De èt[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La céza de San Bernardì del méla e quàter (sécol XV), che l'è la prima céza dedicàda al Sant e öna di póche che rèsta 'n Lumbardéa che la gh'àbie töcc i mür dét in de la céza afrescàcc dal tècc al paimènt; pròpe per i sò afrèsch l'è monümènt nasiunàl.
Evulusiù demogràfega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Lai l'è mostràt in de la tabela ché sóta
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
151
Avenimeent[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ü teremòt l' böta zó töta Mitilene e töta Smirne.
Nassimeent[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Han Xuan, goernadùr de Chang Sha;
- Zhong Yao, ministro del règn Wei e pàder de Zhong Hui, mórt in del 230.
Necrulogi[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.
Mudel:Calendari00


text:
Matador
Matador (Masadōr) 'l è 'n film dramàtic dal 1986 ad Pedro Almodóvar.
A 'l inìsi ad cal lavōr chè, al regìsta manciàṅ al mét insém di pès vèć ad film ad scarésa, cuma Sei donne per l'assassino ad Mario Bava e Profonde tenebre ad Jess Franco.
Sunt
Diego Montes (Nacho Martínez) 'l è 'n ex turêr ch'l à patî 'n incidènt ch'al 'l à custrét a lasàr al sò lavōr. La sò usesiòṅ ad masàr però la n al lasa minga in paś. Par tōr la sò sudisfasiòṅ, chi lò al s fà dal pugnéti guardànd di film ad masamènt ad dóni a la televiśiòṅ. Adès al tira avànti insgnànd al sò mistēr a i śóvan, in mèś a i quài a gh'è Ángel (Antonio Banderas), òṅ ch'al gh'à paùra quànd al véd dal sangṿ e ch'l è fiōl 'd una cun al ciòld fis par 'l Opus Dei, e anc dal studènti dóni. Diego al và a lèt cun dū ad lōr e, durànt al piaśér, al i masa e pò al lóga i cadàvar.
Durànt na lesiòṅ, al mìstar al dmanda pò a Diego s'l è fnòć parchè al s la cava mâl cun cal dóni ma lò al gh rispónd ad no e ch'al gh al dimustrarà. Più tard Ángel, par far védar 'd ès'r un masć dabòṅ, al próa a viulentàr na sò vśina ad cà, la murōśa ad Diego e mudèla Eva (Eva Cobo). Méntar chi lē l'è drē a scapàr via, la strabùca in dla śmalta e la s taja la ganàsa, tacànd a sanghnàr. Ángel al n s cumpatìs minga cla vduda lè e al pèrd i sèns. Par cal fat lè, sò màdar la 'l cuntrìnś a 'ndàr a cunfesàr-'s in céśa ma lò invéci al cònta incòsa a la pulisìa. L’Eva la dà la sò versiòṅ di fat, la diś che lò 'l à śburâ prima ad purtàr a cumpimènt al sò at e la questiòṅ la finìs lè. Al cumisàri (Eusebio Poncela) al fà pò véd'r a 'l śóvan al fóto dal dū dóni sparìdi e Ángel al s fà càrag di masamènt, dgénd ch'l è stâ lò. A difénd'r-al a gh'è la psicòluga Julia (Carmen Maura).
L'avucàt 'd Ángel, la María Cardenal (Assumpta Serna), la gh'à un visi cumpàgn a qvél ad Diego, la masa i sò amànt durànt al ciulàdi. Quànd i dū i s cgnósan, a scròca subìt la mòla, in un stravènt 'd amōr e mòrt.


text:
Àder
Àder (en Italià: Adro), l'è 'n cümü de 7 086 abitàncc (dàto del Dic 2015 [1]) de la Pruvìncia de Brèsa sitüàt endèla regiù geogràfica de la Franciacürta a 25 km a èst de la cità de Brèsa e a 6 del Lach d'Izé.
El teretóre de Àder l'è sitüàt endèna zòna ondulàda en pàrt custitüìda de le culìne moréniche del Lach d'Izé, ai pè del Mut Àlt.
De vocasiù contadìna per tradisiù, el g'ha svilüpàt n'importànte specializasiù endèla cültüra de la icc, al pónt che apò a 'l stèma del paés el g'ha resprezentàt la A de l'inisiàl con entùren de le bèle gràte de ùa. I teré de prudusiù de la icc de la zòna i rièntra endèl consòrse del Franciacürta D.O.C.
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Abitàncc censìcc
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Leimbach (AG)
Leimbach (Leimbech in aleman) a l'è un cumün svizzer del distret de Kulm. in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch 446 abitant e una süperfiss de 1.15 km², e al se tröva a una altitüden de 520 meter sura al livel del mar.
El cumün de Leimbach a l'è tacaa ai cumün de Gontenschwil, Reinach, Zetzwil.
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Leimbach l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1300 col nom de Leimbach.[1]
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi sott:[1]


text:
San Daniele del Friuli
San Daniele del Friuli (en furlà: Sant Denêl; en todèsch: Sankt Daniel in Friaul) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 7.892 abitàncc, 'na superfìce de 34 km² e 'na densità de 232 ab./km². El cunfìna coi cümü de Dignano, Forgaria nel Friuli, Majano, Osoppo, Pinzano al Tagliamento (PN), Ragogna, Rive d'Arcano, Spilimbergo (PN).
Del cümü de San Daniele del Friuli fà part apò a le frasiù de Aonedis, Cimano e Villanova.
El paés l'è cunusìt en töt el mónt per vìa del persöt crüt che pórta 'l stès nòm. En piö l'è recunusìt dei óter friulà come la capitàl le la lèngua friulàna, cioè 'l pòst endóche se pàrla el furlà perfèt; per chèsta rizù San Daniele l'è ciamàda apò la Siena del Friuli.


text:
Spìrit diuniśìec
Al spìrit diuniśìec, secònda cum' al 'l ìva spieghê al filòśuf tudès'c edl Otsèint Friedrich Nietzsche fin dal só prìm e-scrìt Al naser 'd la tragédia, 'l éra na manéra 'd esprìm'r-es, propia anca 'd i prìm òm grèc, in dû a se vlìva vìver in dla libertê e vitalitê naturèla, anca imberièga, e da 'l Nietzsche preferìda, cuntrapòsta al cal regimentamèint rasiunêl 'd i cumpurtamèint purtê incòri in dla grecitê dai pinsadōr cum' al Sócret e da quî vgnû dòp, ch' i vlìven imbriglièr i lavór in na manéra finta, e che 'l Nietzsche al deprechèva.
Vóś lighèdi
- spìrit edl Apòl
- Al naser 'd la tragédia
- La basôra 'd ai ìdul
- Friedrich Nietzsche
- Diunìś
- tragédia grèca
- Sòfocle
- Sòcret
- Eurìpid
- Wagner


text:
Urgànśa
L' urgànśa l' è 'n tisû ad armadûra tela abàsta trasparèint, 'd séda (filê urganśèin) u 'd polièster, u in poliamìde.
La varietê 'd séda l' è la piò presiósa e destinèda a na sartorìa rafinèda, mo in di merchê nurmêl a s cata gli urgànśi in di filê sintètic. Al dè 'd incō a s pól catèr soquànti varietê diferèinti 'd finidûra dl' urgànśa, cùma quèla spigasèda, lìsa u anca cangiànta (quand al filè 'dla trâma 'l è diferèint da quèl edl urdî).
L' urgànśa la s' pōl druèr per di vistî da sìra, per soquànt tindàģ ed cà, e la s' càta anca in di cumpunèint piò trasparèint di tutù dal balerèini.


text:
James Prescott Joule
James Prescott Joule (Salford, Manchester, 24 de dezèmber del 1818 - Salford, 11 de utùer del 1889) l'è stàt en fìzich inglés, giü dei piö 'mportàncc de la sò época. L'è cunusìt sura de töt per le sò ricérche sö l'eletricità e la termodinàmica.
Joule el g'ha stüdiàt el magnetìsmo, e 'l g'ha scuprìt la relasiù che gh'è 'ntrà chèsto e 'l laurà mecànich. Chèsti stüde i l'ha minàt a formulà la teorìa de de l'energìa. L'ünità de mizüra 'nternasiunàla de l'energìa, del calùr e del laurà, la pórta 'l sò nòm.
Joule el g'ha lauràt apò 'nsèma al Lord Kelvin per svilüpà la scàla asolùta de la temperadüra, el g'ha fat dele oservasiù sùra la teorìa de la termodinàmica e 'l g'ha troàt la relasiù che gh'è 'ntra la corènte elètrica che streèrsa 'na rezistènsa e 'l calùr che vé disipàt. Chèsta relasiù l'è ciamàda "lége de Joule".
El g'ha risiìt divèrse unurificènse de üniversità e società scentìfiche de töt el mónt. I sò scrìcc scentìfich (2 volüm) i è stacc püblicàcc endèl 1885 e 1887.
Biografìa[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
James Prescott Joule l'è nasìt de 'na famìa dedicàda a la prudusiù de la bìra. De caràter tìmit e sèmplice, 'l g'ha frequentàt dei córs individuài a la sò cà de fìzica e matemàtica. El sò profesùr l'ìa 'l chìmich britànich John Dalton; l'alternàa le sò lisiù co la sò atività profesionàla 'n bànda a sò pàder endèla fàbrica de bìra, e de la quàl en dé l'è deentàt apò a cundutùr. Dalton el l'ha 'ncoragiàt 'nvèrs la ricérca scentìfica, al pónt che 'l Joule el g'ha fat i sò prim esperimèncc endèn laboratóre póch delóns de la fabrichèta, e 'ndèl stès tép el nàa 'n nacc co la formasiù a l'Università de Manchester.
Joule el g'ha investigàt söi aspècc relatìf al magnetìsmo, suratöt chèi che riguàrda la magnetizasiù del fèr.
Ma la matéria de ricérca che g'ha dat i rezültàcc piö 'mportàncc l'è stàda chèla de le divèrse fùrme de energìa: coi sò esperimèncc el g'ha stabilìt che quan che 'na corènt elètrica la pàsa per en cundutùr, chèsto 'l söbén 'n incremènto de la temperadüra; a pàrter de chèsta oservasiù l'è riàt a capì che se la fónt de energìa elètrica l'è 'na pìla eletrochìmica, l'energìa 'n zöch la gh'ìa de ègner per fórsa de la trasformasiù cauzàda de le reasiù chìmiche, che i la trasfurmàa 'n energìa elètrica e de chèsta dòpo la se trasfurmàa 'n calùr. Semài che 'ndèl circùito se mitìa dét 'n elemènt nöf, el mutùr elètrich, se trasfùrma l'energìa 'n zöch en energìa macànica.
Chèste esperiènse i la pórta a l'enünciasiù del prensépe de conservasiù de l'energìa, e aisebé che gh'è stat a dei óter fìzich de fàma che i g'ha cuntribüìt a stabeléser chèsto prensépe (compàgn de Meyer, Thomson e Helmholtz), l'è stat el Joule a dà 'l contribùto piö 'mportànt.
Endèl 1840 Joule el g'ha püblicàt "Prudusiù de calùr per mès de eletricità Voltaica", endèl quàl el g'ha determinàt la lége che la pórta 'l sò nòm e che la dis che 'l calùr che se gènera endèn cundutùr per vìa de la corènte che ghe pàsa dét, l'è prupursiunàl al prodót de la rezistènsa del cundutùr multiplicàt per el quadràt de l'intensità de corènte. Endèl 1843, dòpo divèrsi esperimèncc, l'è riàt a determinà 'l valùr nümèrich del equivalènt mecànich del calùr, che 'l gh'ìa calculàt endèl valùr de 0,424 che 'l corespónt a 'na calurìa. Chèsto 'l pirmitìa de fà la conversiù de le ünità mecàniche e tèrmiche; l'è 'n valùr che ghe à derènt a chèl adotàt al dé d'encö che l'è de 0,427. 'N chèsta maniéra vignìa stabilìt la relasiù che gh'è 'n tra 'l calùr e 'l laurà mecànich, zà figüràda del Rumford, che la g'ha ìt 'n importànsa fondamentàl per püdì svilüpà la termodinàmica statìstica. Per chèsti sò stüde 'l Joule e se bazàa sö la lége de la conservasiù de l'energìa, che 'l gh'ìa scuprìt endèl 1842.
Aisebé che 'ndèl 1848 el gh'ìa zabèla püblicàt 'n artìcol che tratàa de la teorìa cinética dei gas, endóche per la prìma ólta se fàa 'na stìma de la velocità de le molécole de gas, el g'ha abandunàt l'investigasiù e 'l g'ha deentà aiutànt del William Thomson (Lord Kelvin), e, a fröt de chèsta colaborasiù, s'è riàt a scopréser l'efèto Joule-Thomson, segónt el quàl l'è pusìbol rafredà en gas che se espànt semài che se rìa a mèter dét endèl sistéma 'l laurà nesesàre per separà le molécole del gas. Chèsto 'l portàt a capéser come che se püdìa fà per rià a la liquefasiù dei gas e 'l g'ha portàt a formulà la lége de l'energìa intèrna de 'n gas pèrfèt, segónt la quàl l'energìa intèrna de 'n gas perfèt la depènt mìa del sò vülüm e 'nvéce la depènt de la sò temperdüra.
Joule el mör ai 11 de utùer del 1889 a Salford, en Inghiltèra.


text:
Sankt Moritz (Svizzera)
Sankt Moritz (San Murèzzan in rumanc) l'è un cumün sgüizzer, in del Cantùn Grisùn, che 'l gh'ha pü u manch 5.100 abitant. L'è un paes famùs in del mund cumè sit de vilegiadüra, specialment invernala: gh'è skilift un frach de pist de sci e sentee de caminà in muntagna.
Cuntegnüü
Geografia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Sankt Moritz el se tröa in de la Volta Engadina, in sü la banda manscina del fiüm Inn, a 1.838 meter in sül nivel del mar. El paes el gh'ha anch un lagh che 'l gh'ha el medèm nom.
El punt püssee volt del teritori cumünaa l'è 'l Piz Güglia, a 3.380 meter in sül nivel del mar.
El Sit[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Sankt Moritz l'è devidüü düü toch:
- Sankt Moritz "Dorf" ("Paes", Vih in rumanc), in sü la banda ucidentala del lagh, induè che gh'è i munüment püssee impurtant: la gesa (refurmada) de San Maurizi, la Tur sbirula, la Cà del Cumün, e'l Müsee del Giovanni Segantini;
- Sankt Moritz "Bad" ("Term/Bagn", Bagn in rumanc), a süd del lagh, induè che gh'è i term.
Lengua[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
I parlaa üficiaj de Sankt Moritz hinn el tudesch (parlàa d' asquas el 58% dij abitant) e 'l rumanc (parlàa de pü u manch el 5% de la gent). El talian, de pü u manch el 22% de la gent.
Trasport[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Straa[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Sankt Moritz l'è traversada de la Strada naziunla 27, che de Silvaplana la traversa tüta l'Engadina. A Silvaplana l'è pusibel ciapà la Strada naziunala 3, che la va del cunfìn talian in de la Val Bargaja finn a Coira, travers el Pass del Malögia e'l Pass del Güglia.
Poch delunsg de Sankt Moritz, arent a Celerina, la scumencia la Strada naziunala 29, che, travers el Pass del Bernina, la va in direziun del cunfin taliàn in de la Val Pusc'ciav.
Feruvij[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
A Sankt Moritz gh'è l'ültema staziùn de tant feruvij, tüt gestii de la Feruvia Retica; gh'è tren che vann in direziun de Coira e Davos travers la galaria de l'Albula, vers Scuol travers l'intrega Engadina e vers Tiràn travers el Pass del Bernina.
De Sankt Moritz pàrten düü dij tren püssee famùs in del mund:
- el "Glacier Express", che in pü u manch set ur e mezza 'l riva a Zermatt in del Cantùn Valés, suta 'l Munt Cervìn;
- el "Bernina Express", la feruvia ad aderensa (che la gh'ha minga la cremajera) püssee volta d'Europa, che 'l va finn a Tiràn.
Sport[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Sankt Moritz l'è famusa in tüt el mund cuma sit de vilegiadüra invernala. Gh'è palazz del giazz, fünicular, skilift e pista de sci frequentaa de na mota de gent che la vegn de tücc i cantùn del mund.
Arent al cumün de Celerina, a nord del paes, gh'è la pista de bob püssee famusa del mund: la "Crasta Run", che l'è anca la prima che la sia mai stada fada sü.
A Sankt Moritz gh'è stàa i Ulimpiad invernaj in del 1928 e in del 1948 ed i Campiunàa mundiaj de sci alpìn in di agn 1934, 1974 e 2003.


text:
Ried bei Kerzers
Ried bei Kerzers a l'è un cumün svizzer del distret de See (in frances: District du Lac), in del Canton Friburgo. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 12.02 km² e in del Dicember 2011 al gh'eva una popolazion de 1022 abitant.
El cumün de Murten/Morat al se tröva a una altitüden de 453 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Ferenbalm (BE), Büchslen, Galmiz, Gempenach, Gurbrü (BE), Kerzers, Münchenwiler (BE), Murten/Morat.
In del mes de ginee del 2006, Ried bei Kerzers l'ha incorporaa el cumün de Agriswil.
Evoluzion de la popolazion[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nümer de abitant del cumün de Ried bei Kerzers l'è mustraa in de la tabela chi desuta:
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Sit Ufizial (Todesch)
- Agriswil in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.


text:
Meclembùrgo-Pomerània Anteriùr
El Meclembùrgo-Pomerània Anteriùr (en todèsch: Mecklenburg-Vorpommern; en bas todèsch: Mäkelborg-Vörpommern) l'è giü dei sédes stacc (en todèsch: Länder) de la Repüblica Federàl de Germania. El stat l'òcupa n'àrea de presapóch 23.180 km² e 'l g'ha 'na popolasiù de 1.647.000 abitàncc (màgio del 2010). L'è colocàt endèla pàrt nordorientàl de la Germània. La capital del Meclembùrgo-Pomerania Anteriur l'è la cità de Schwerin. Ótre cità 'mportànte i è Rostock, Stralsund e Wismar.
El cunfìna a òvest col Schleswig-Holstein, a sudòvest co la Bàsa Sasònia, a sud col Brandebùrgo e a èst co la Polònia (Voivodàt de la Pomerània Ucidentàl). A nòrt l'è bagnàt del Mar Bàltico endóche gh'è apò a 'n quach ìzole che le fà part del sò teretóre. Le piö 'mportànte de chèste i è: Rügen, Hiddensee, Usedom e Poel. El stat del Meclemburgo-Pomerània Anteriùr el g'ha 'na bàsa densità de popolasiù, entùren ai 72,7 abitàncc per ògna chilòmetro quadràt.
Dòpo la fì de la Segónda Guèra Mondiàl e 'nfìna al 1990, an de la riünificasiù de la Germania, El Meclembùrgo-Pomerània Anteriùr el g'ha fat part de la Repüblica Democràtica Todèsca (la DDR).
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ nach der Europäischen Charta der Regional- oder Minderheitensprachen
- ↑ Statistische Ämter des Bundes und der Länder
- ↑ Arbeitslosenquoten im September 2010 - Länder und Kreise. In: arbeitsagentur.de. Bundesagentur für Arbeit, abgerufen am 30. Setèmber 2010.


text:
La Péna
Artìcol in dialètt rumagnòl
La Péna (Pennabilli in italièn) l'è un cumòn ad 3.098 abitìnt. Fin al 2009 la era dal Marchi ma in seguit ad un referendum con altr 6 comòn (Castèl d'Elci, Marcaden dla Marecia, Majòl, San Lè, Sant'Egta e Talamel) la e paseda sot la Rumagna.
Belèria · Catòlga · Castèl d'Elci · Curièn · Gimèn · Misèn · Majôl · Munt Fior · Mundaìn · Munt Clòmb · Turièna · Montgridólf · Marcaden dla Marecia · Montescùd · Murzèn · E Puz · Arzö · La Péna · Rèmin · Saludèc · San Climènt · San Lé · Sant'Êgta · San Zuàn in Marignèn · Santarcànzul . Talamèl . Vróc ·


text:
Zèner
Zèner a 'l pöl ìga chès-ce significàcc:
- Zèner, l’è ü lièl de la clasificasiù di vivèncc che l’è sóta la famèa e sura la spéce.
- Zèner, l'è öna distinsiù tra 'l concèt de maschìl e de femìnil in de la società, in de la stòria, in de la cültüra.
- Zèner, l'è öna manéra de clasificà i elemèncc de la geometréa.
- Zèner, l'è öna categurìa che l’è bazàda sö la inflesiù de serte categurie lessical.
- Zèner, l'è l'idéa 'n generàl o l'insèma de piö spéce.
- Zèner l'è öna manéra de clasificà i òpere d'art a partì da i caraterìsteghe e dal contenüt de chèste.


text:
Sedrina
Sedrina l'è ü bèl paìs de la pruinsa de Bèrghem in de la basa Al Brembana sö la ria mansina del Brèmb. Ol paìs l' se tróa a 15 km de la sità e a 325 méter söl lièl del mar. El cunfìna coi cümü de Brembila, Surìsel, Übiàl Clanèss, Éla d'Almé, Dógn.
El g'ha 'na popolasiù de 2 444 abitàncc (dàto del Dicember 2015[1]), cond'öna süperfìce de 6,0 km² e 'na densità de popolasiù de 407 ab./km².
Per Sedrina la pasàa la Strada Priula dervida in del 1593 che la 'ndàa da Bèrghem sö fina 'n de la AL Telina e che la ciapàt ol pòst de la piö ègia Strada Mercatorum.
A Sedrina l’è nasìt ol Gimondi, ciclista e gran campiù.
De èt[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
I quàter put söl Brèmb, trì stradài e ü de la ègia ferovia de la Al Brembana che la ‘ndàa de Bèrghem ‘n fina a Piasa Brembana.
Ü tòch de la ègia strada priula che la pasàa sóta i pòrtech di cà de Sedrina a pich söl Brèmb.
La parochiàl co la faciada progetada del Mauro Codussi co la Pala de la Modóna 'n glòria del Lorèns Lòt.
Evulusiù demogràfega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Sedrina l'è mostràt in de la tabela ché sóta
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Nuvaa (SO)
Nuaa (nom ufizial in talian: Novate Mezzola) a l’è un cumün italian, de la regiun Lumbardia, in Pruincia de Sundri. Al gh’ha 1 882 abitant (dato del Dic 2015 [1]), 'na superfis de 99,8 km² e 'na densità de 19 ab./km². A l’è tacaa a Scerscin, Scin, Sciv, Dübin, Mel, Piür, Prada, Samolach, Sörich (CO), Trauna, Val Màsen, Varsceja, Vila de Sciavena e Bargaja (CH-GR). El fa part de la Comunità Montana de la Valsciavena.
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
In de l'alta etaa de mezz, giamò al temp dei Longubard, el territori de Nuaa l'eva un pussediment de la abazia de San Colomban de Bobi, tant che gh'è anca staa fundaa un monaster cunsagraa a San Colomban in de la frazion de Camp.
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Itagliàn
Artéccol in dialatt bulgnais
L'itagliàn (par scherz ciamè dal volti anca toscuiggno ; in itagliàn italiano) l'è 'na langua neolaténa uffizièla in Itâglia, a San Marén, in du cantòn d'la Svézzra e in di sît in Croazia e in Slovégna.
In tott la zänt ch'la cgnòss l'itagliàn i srénn in 60 migliòn. I la dscårren anca tott gl'itagliàn fora vì, chi sràn piò ed qui chi viven adès in Itâglia.
Artéccol in dialètt mudnés
L'italiàn (in italiàn italiano) l'è 'na léngua appartenèint al grópp dal léngui rumànzi, in dla faméja dal léngui indoeuropei. L'italiàn l'è léngua ufizièla dl'Itàlia, ed San Marèin, d'la Svézzra, e d'la Sitê dal Vaticàn.
L'è secända léngua, co-ufizièla insémm al Croét, in d'la Regiòun dl'Istria (Croàsia) e, insémm al sluvén, in dél sitê dla Slovènia datés dal cunfèin. I én anca bòun ed capìrel in dal Prinsipê ed Mònegh, a Màlta, in Còrsica (Frànsa) e, anca quelchidun in Albanìa.
Artìcol in dialètt rumagnòl
L'italièn (in italièn italiano) l'è una lengua neolaténa uffizièla in Itâlia, a San Marén, in du cantùn d'la Svézzra e in di post in Croazia e in Slovenia.
In tott la zènta ch'la cnòss l'italièn l'è zirca 60 milliùn. L'è énca parlèda una màsa in étar paìs abité par gli emigré italién, e una tra al piò insgnèda int al scòli.


text:
Bruvél-Campugnin
Bruvel Campugnin (nòm uficiàl in italian: Brovel Carpignin in Piemuntes; Brovello-Carpugnino in Italian) a l'è un cumün de la Pruvincia del Verban-Cüsi-Ossula
El gh'ha ona popolaziun de 706 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), cunt ona superfis de 8,3 km² e ona densità de popolaziun de 85 ab./km².
El paes el cunfina cun la Pruvincia de Nuvara (cumün de Armagn, Massin e Lesa) e 'l gh'ha, ultra ai dü center principai che ghe dan el nom, alter dò fraziun: Graja Piana e Strupin, senza cünta i lucalità de Cassinun e de Loch.
Di tre zon de la qual l'è cumposta la pruvincia, el paes el fa part de quela del Cüsi.
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nümer de abitant del cumün de Bruvél-Campugnin l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Nümer de abitant
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
Bêrgum
Artéccol in dialatt bulgnais
Bêrgum (Berghem in bergamasch, Bergamo in itagliàn, Bergum in lunbèrd ed Milàn; Wälsch-Bergen in tudàssc antîg; Bergomum in latén) l'è una zitè ed la Lunbardî, capitèla d'la só pruvénzia, e la gh'à 116.510 abitànt (2004). La zitè l'è mesdè in dåu pèrt: Zitè Èlta, ch' l'è la pèrt pió vècia e la Zitè Bâsa.
Indice
Stòria[modifica | mudéfica la surzéia]
Del prinzéppi a la Cmónna[modifica | mudéfica la surzéia]
Bêrgum l'è nèda dal XII sècol prémma 'd Crésst, in cal tänp, dî lîgur i avêven fundè Barra, indovv incû a gh'è la Fara de Sità Ólta. In dal VI sècol prémma 'd Crésst i Etróssch e po i Gâl i àn conquistè Barra, e i l'àn ciamè Bêrgum. Bêrgum a l' vôl dî "qué (hem) in vatta i mónt (Berg)" e anch'incû i Bergamâsch i ciâmen la låur zitè come 2500 ân fà, quand i êren rivè i Gâl Cenomani.
In dal II sècol prémma ed Crésst, i Romàn i àn conquistè Bêrgum e i l'àn ciamè Bergomum. Int'al 49 dåpp Crésst, tótt i bergamâsch i êren dvintè zitadén ed Råmma, pr'una làzz fâta da Giulio Cesare.
Int'al V sècol a gh'è l'invasiån dî bârber. Int'al VI sècol i lungubèrd i s fairmen int'la zitè.
Int'al IX sècol Bêrgum l'è una pèrt d'l'Inpêr 'd Carlo Magno, e al vàsscuv al raggna int'la zitè.
Cmónni lébbri[modifica | mudéfica la surzéia]
Int'al XI sècol i zitadén i fàn lêga e métten só un parlamänt zitadén, che la tâca a gvarnèr la cmónna da par lî. I tâchen bèli ad avairn só con Brèsa.
Dal 1165 Bêrgum la fa pèrt d'la Lêga Lunbèrda, cånter Federico I, insamm a 16 zitè d'la Lunbardî col Zuramänt ed Pontida. Dal 1184 al Bèrbaråssa l'èntra a Bèrghem, salutè da la zänt.
A la fì del XII sècol cumensa a furmàs la sità basa e l'è cüstrüit ol palàss de la régiù. Po a Bêrgum gh'è di beghe fra i Guelfi e Ghibellini, i Colleoni in di guelfi e i Suardi in di ghibellini. Al guèr stral dåu famàj i tàchen coi Suardi chi vénzen i Visconti ed Milàn. Int'al 1335 i tôlen al castèl ed san Vile.
I milanîs e la Repóbblica venezièna[modifica | mudéfica la surzéia]
La zitè l'è conquistè dai Malatesta dal 1407 e dåddg' ân dåpp, Filippo Maria Visconti al guida una riòlta 'd ghibelén.
Dal 1428 Bèrghem la va såtta a la Repóbblica Venezièna, ch'la fà tirèr só i Müraine, e dal 1437 Filippo Maria Visconti al tôl Bèrghem mo Bartolomeo Colleoni la dà indrî a la Repóbblica.
Dal XVI sècol Bèrghem l'è conquistè dåu vôlt dai Franzîs e sèt vôlt dai Spagnôl. La Repóbblica la tâca a fèr tirèr só äl mûr dal 1561.
Dal 1630 la pèst e la fâm i cåppen pió 'd 10000 cristiàn.
Da Napoleån a l'Itâglia Uné[modifica | mudéfica la surzéia]
A la fén dal XVIII sècol a l'è trè só al Sentierù. Int'al 1796 i suldè rivoluzionèr franzîs i äntren a Bêrgum e i strôlghen la Repóbblica Bergamâsca che la finéss col trattato di Campoformio dal 1797. Int'al Cungrès ad Vièna Bêrgum la finéss såtta l'Austria cme tota la Lunbardî e al Vènet.
Dal 1837 l'è creè la Pórta Nôva e al vièl Vittorio Emanuele II. Dal 1848 Bêrgum la fa cme Milàn int'äl Sèt dé. Al treno al rîva a Bêrgum dal 1857.
L'8 ed zóggn dal 1859 Giuseppe Garibaldi al dgé cazèr vî i tugnén d'l Austria da Bêrgum. Pórta San Luränz l'è stè ciamè Pórta Garibaldi. L'ân dåpp 178 bergamâsch i êren parté int'la Spediziån dî Méll insamm a ló.
Dal 1872 la cmónna l'è spustè int'la Zitè Bâsa, dal 1887 i tachen a viazèr äl funivî. Dal 1901 câzen zå äl Müraine.
XX sècol[modifica | mudéfica la surzéia]
Int'la prémma guèra mundièl di mondi 'd bergamâsch i vân in guèra.
Int'la Secånda guèra mundièl Bêrgum l'è mia stè bunbardè.
Dal 1958 Angelo Roncalli l'è pèpa.
Dal 1972 i fàn l'aeropôrt a Ôri al Sêri e dal 1985 int'i Sbdèl Riuné Riuniti i trapiànten al prémm côr. A Bêrgum as dscårr al dialatt bergamâsch.
Zitè Èlta[modifica | mudéfica la surzéia]
Zitè Èlta l'è la pèrt medievèl 'd Bêrgum, prutèta dal mûra venezièni dal XVII sècol.
La pèrt pió cgnossó d'la Zitè Èlta l'è la Piâza Vècia col Palâz d'la Rasån, al Campanîl ch'äl 22 al sånna bän 130 vôlt la canpèna, ch'onna vôlta al vrêva dîr ch'äl pôrt d'la zitè i s srèven. In Piâza Vècia a gh'è anca la bibliotéca 'd Bêrgum, ciamè "Angelo Maj".
Da l'ètra pèrt ed Piâza Vècia a gh'è al Dòm, la Capèla dal Coliù pinsè da l'architatt Giovanni Antonio Amadeo con dänter la tånba dal Bartolomeo Colleoni, al (battistero) e la cîsa ed Santa Maria Maggiore. L'ûltma cîsa, che l'è mia dal vàsscuv, la gh'à di séggn ed totti äli êpoch.
Via Colleoni, ch'i Bergamâsch i ciâmen "Corsaröla", la va da la Piâza Vècia a la Piâza d'la Zitadèla e la vî däl butaig.


text:
Ferrera (GR)
Ferrera (in rumanc: Farera) a l'è un cumün svizzer del distret de Hinterrhein (circul de Schons) in del Canton Grisun. Al gh'ha pressapoch 87 abitant e una süperfiss de 75.46 km², e al se tröva a una altitüden de 1316 meter sura al livel del mar.
El cumün cume che l'è ades l'è staa istitüii in del ginee del 2008 da la fusion del cumün de Ausserferrera (in rumanc Farera) cun quela de Innerferrera (in rumanc Calantgil).
El cumün de Ferrera a l'è tacaa ai cumün de Andeer, Avers, Madesimo (IT-SO), Mulegns, Piür (IT-SO), Riom-Parsonz, Salouf, Sufers.
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Culegament de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- sit ufizial
- Media relaa a Ferrera al Wikimedia Commons
- Jürg Simonett: Ausserferrera in Romansh, Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera. Version of 2005-02-11.
- Jürg Simonett: Innerferrera in Romansh, Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera. Version of 2007-01-19.


text:
Carla Bruni
Carla Bruni, ([/kaʀ'la/ /bʀy'ni/], dita a la manéra tranśalpìna) l'è na mudèla, atóra e cantànta itagliàna dvintàda francéśa, nada a Turèṅ al 23 ad dicèmber dal 1967. L'è la tèrsa mujér dl'ex presidènt francéś Nicolas Sarkozy e sèg la gh'à abû anc na fiōla, Giulia, nada al 19 'd utóbar dal 2011.
Biugrafìa
Carla Bruni la daśvèṅ da na famìja pîna ad bèsi piemuntéśa che in di sò avēr la gh'à anc al castèl ad Castagnē Po. A siē an la spatìna cun i sò genitōr ('l industriàŀ e cumpiśidōr Alberto Bruni Tedeschi e l'atóra e pitóra Marisa Borini) e la surèla Valeria Bruni Tedeschi (in séguit n'atóra dimóndi famóśa ch'la laurarà anc cun Claude Chabrol) a Parìś parchè i gh'ìvan timōr ch'al Brigàdi Rósi i i vlìsan rapìr. Sò nunòṅ, Virginio Bruni Tedeschi 'l ìva dat vita in di an Vint a la CEAT, la secónda indùstria dla guma itagliàna dòp la Pirelli, ma sò pàdar al l'iva vindùda in dal mèś di an Stanta p'r andàr a far al cumpuśidōr in tèra francéśa par pò dvintàr al diretōr artìstic dal teàtar règi ad Turèṅ.
Dòp èsar andàda in soquànti scōli privàdi in Śvisra, la tórna in Frància p'r iscrìv'r-as a l'università dla Surbòna tgnénd a drē a 'l indirìsi 'd architetùra. A daśnóṿ an la mòla incòsa par tacàr a dvintàr na mudèla a tèmp pîṅ. In di an Nuànta la gh la cava a sfundàr dabòṅ, dvintànd una ad quéli pagàdi da piò a 'l mónd, difàti la ciàpa 7,5 migliòṅ ad dòlar 'l an laurànd p'r al cà ad mòda più cgnusùdi e impurtànti cuma Christian Dior, Paco Rabanne, Sonia Rykiel, Christian Lacroix, Karl Lagerfeld, John Galliano, Yves Saint-Laurent, Chanel e Versace.
P'r un perìud ad tèmp la Bruni la sa stablìs da Jean-Paul Enthoven, inamurànd-as ad sò fiōl, al profesōr ad filuśufìa Raphaël Enthoven e tacànd na relasiòṅ sèg. In alóra, Raphaël al n éra minga put ma spuśâ cun la scritōra ad rumànś Justine Lévy, fiōla dal filòśuf Bernard-Henri Lévy. Cal rapòrt chè, andâ in malóra, la dà ispirasiòṅ a la Lévy par scrìvar al lìbar Rien de grave (Gnint ad grav), in dua la dóna la cònta la vita 'd un persunàǵ da quàtar sòld, Paula, na mudèla dvintàda bèla faghénd di uperasiòṅ ch'la tōś via al marè a la prutagunìsta, figurànd-la cuma na mantìda e na sangvétula c'n un surìś da Terminator. Carla la mét al mónd un putèṅ insém a Raphaël Enthoven in dal 2001 ciamâ Aurélien.
In dal 1998 la dà un taj a 'l mónd dla mòda p'r impgnàr-as in dla mùśica. In dal 2000 la scriv i tèst ad soquànti cansòṅ d'l àlbum Si j'étais elle (S'a fus lē) ad Julien Clerc. In dal 2002 la taca na caréra da par lē faghénd gnir fóra al disc Quelqu'un m'a dit (Qualchidòṅ al m à dit), cun dèntar al braṅ Raphaël in unōr ad sò marè, ma in Itâglia ch'al lavōr lè al s pōl catàr in di negòsi sōl 'n an dòp. 'L àlbum al vénd dimóndi bèṅ, specialmènt in Frància e in Bélgi (prim pòst).
In dal 2003 la vèṅ invidàda a 'l Festival ad San Remo. Al 15 ad Śnar dal 2007 'l è la vòlta dal sò secónd disc No Promises (Briśa prumési, tut cantâ in ingléś).
Al 16 ad Dicémbar dal 2007 i giurnài francéś i faṅ savér ch'al presidènt dla repùblica, Nicolas Sarkozy, ch'l iva mulâ da pôc sò mujér, Cécilia Attias, al s véd cun la mudèla piemuntéśa. Dū méś dòp, al 2 ad Favràr dal 2008, a s tèṅ al matrimòni, cun l'atóra Marine Delterme a far da testimòni. La Bruni la taca acsè a far-as védar in di apuntamènt pulìtic in gir p'r al mónd insém a sò marè, avénd anc 'l incàrag ad lauràr par cumbàtar l'A.I.D.S. traśmìs da 'l màdar a i sò fiōi durànt i part (un sò fradèl, Virginio, 'l è mòrt in dal 2006 ad cal mâŀ lè).
'L 11 ad Luj dal 2008 la Bruni la fà gnir fóra al sò tèrs disc, Comme si de rien n'était, tut cantâ in francéś a part dū cover: la vècia You Belong to Me e Il Vecchio e il Bambino (Al vèć e al putèṅ) braṅ dal mudnéś Francesco Guccini.
Al 19 'd Utóbar dal 2011 Carla la parturìs na putìna, Giulia, fiōla ad Sarkozy. La Bruni, ch'l'iva sèmpar dit 'd èsar ad sinìstra par tradisiòṅ dla sò famìja, la fà savēr in dal Maǵ dal 2011 che adès lē l'è dvintàda na sarkozysta sfegatàda e che la n è piò ad sinìstra, par gnint.
Discugrafìa
- Quelqu'un m'a dit 2002
- No Promises 2007
- Comme si de rien n'était 2008
Cìnema
- Unzipped (Cun la sfésa śò), regìa ad Douglas Keeve 1995
- Paparazzi (id.) regìa 'd Alain Berbérian 1998
- Midnight in Paris (Meśanòt a Parìś) regìa ad Woody Allen 2011


text:
Eletru-negatività
L'eletru-negatività a l'è una misüra de la fòrza de atrazziun de un àtum inveer i eletrúni d'un ólter in d'un ligàmm chímich. I difereent valuur sa classifíchenn in difereent scaar, cumè quèla de Pauling upüür quèla, mègn famúsa, de Mulliken.
Ul cuntràri de l'eletru-negatività a l'è ciamaa eletru-pusitività, sarí a dí la tendénza de un àtum a pèert i eletrúni.
De sòlit, i difereenz de eletru-negatività in dii àtum ingabulaa in del ligàmm chímich na detèrmina ul tiip; ad esémpi, seguunt la scara de Pauling:
- diferénza püssee de 2: ligàmm iònich;
- diferénza tra 2 e 0,4: ligàmm cuvaleent pulaar;
- diferénza püssee piscinína de 0,4: ligàmm cuvaleent püür.
Cunt püssee piscinín a l'è ul racc atòmich, cunt magiúra a l'è l'energía de iunizzaziun e magiúra l'eletru-negatività. Chèsta a l'è màssima in del cantún süperiuur a dríta de la taula periòdica (ul flüòor) e mínima da l'óltra paart.


text:
Vitória
Artìcol in dialët piaṡintëin
Vitória a l'è una sitä dal Brasil, capitäla dal Stä dl'Espírito Santo, cùl apëina a sùra al Stä ad Rio de Janeiro.
La gh'ha 317.085 abitant (2006) par 93 kmq. e l'è cunsiderä una sitê ìsula parchè l'è bagnä dal mar in trè pärt.
Storia[modifica | mudéfica la surzéia]
L'è stä fundä in dal 1551, suratüt da cùi ca gnìva via da Vila Velha, pròpi parchè al sò teritòri l'era quasi un'ìsula e sa stäva bëin a bòta pütòst ca in s'la teraferma. La s'è pupulä a bòta in dal sècul 19°, anca cun 'na culònia ad tänt Itagliän, suratüt dal Vènet e dal Friåul.


text:
El Molinón
El Molinón l'è ü stàde de fùbal che 'l se tróa 'n de la sità de Gijón, in de la Cümünità Aütònoma del Prinsipàt di Astùrie 'n Spàgna. In de stàde i ghe stà 'n 30.000 e in del Molinón la zóga i sò partìde de cà la squàdra piö 'mportànta de la sità che l'è 'l Real Sporting de Gijón. Se sà mia quàndo l'è stài fài sö gnà quàndo l'è stài 'naügüràt, la prìma ùs sö chèst istàde l'è del 20 de mas del 1908 in d'ün artìcol del girunàl El Comercio, ma 'l stàde 'l gh'éra de ès stài zamò fài sö.
Nòm e suernòm[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El Molinón 'l se tróa in del parch de Izabèla la Catòlega 'n bànda la fiöm Piles e 'l sò nòm 'l vé pròpe da ü gran mülì che 'l gh'éra lé quàndo i à fài sö o' stàdio.


text:
1Aj pu'i ti'itɨ huataseijre u ute'e ɨ nyaj cɨn rɨ'ɨ tya'utaseij. Jɨita'a pu seijra'acaa tɨ ayan eenye'en ti'itechajca'a cɨɨxuri cɨme'e tɨ naa tí'ityatáatɨye'i tɨj ɨ xɨcaj. Ajta maxcɨra'i japua ujvaaca'a aɨjna ɨ jɨita'a. Aɨ pu curuun ajta u'utyarujtya'acaa tɨ jetzen seijra'acaa ti'itɨ cumu xu'ura'ave. Ayaa mu ara'asicaa a'achu cumu tamuaamuata'a japuan hua'apua. 2Pu'uri autájucaca'a, ajta ruyeinyaca'a aɨjna cɨme'e tɨ ra'acui'icaa a'ini pu'uri tɨn tiyauj a'ame. 3Ajtahua'a saɨj huataseijre. Ma'acui xaa, aɨjna ɨ cu'ucu'u ɨ tɨ pa'u, ɨ tɨ vivéj. Arahua'apuaca pu huijmu'u, ajta tamuaamuata'a ava'ahuajmee. Aɨ pu ajta ru'utyarujtya'acaa ɨ curuun ɨ tɨ arahua'apua. 4Ajta, rucuasi pu cɨn hua'ajcura'ana e'icaca aɨme ɨ xu'ura'ave ɨ maj ute'e e'eseijre'e. Aj pu 'i hua'ajájpuaca'a. Aj pu'i huaje'icaahua'axɨ iiyan chaanaca japua. Ajta aɨn ɨ cu'ucu'u, aa pu vejli'i jemin a'utyeechaxɨ aɨjna ɨ jɨita'a tɨ ari tɨn tiyauj a'ame tɨ'ij raatyacɨ'ɨme tɨ'ɨj huanu'eihua ɨ unyaaca'i. 5Aj pu'i tiyauj a'araa, tyaatacan. Ai pu aɨn pueen tɨ ca'anyejri cɨn tihua'utaijte'esin matɨj mana'a pua'amua ɨ maj chaanaca japua je'ema'acan. Ajta aɨn unyaaca'i, Dioj pu ya'uvi'itɨ u tajapua a'u tɨ e'eseijre'e ɨ ɨpuari tɨ japuan acajca ɨ Dioj. 6Aɨjna ɨ jɨita'a, a pu huatauruu aujna pujme'en a'u tɨ cai a'a a'atɨ, a'u tɨ ajta Dioj rɨ'ɨ ya'uruurijtze. Au pu e'eteeri a'achu cumu seivi'ira'a japuan tamuaamuata'ate japuan hueicate xɨcaj. Ajta aɨn ɨ Dioj, aɨ pu rachaɨ́ a'ame. 7Matɨ'ɨj mi autyajhuii maj huatenya'use'en ɨ tajapua. Aɨjna ɨ Miguel, majta ɨ maj jamuan ti'ivaɨra'acaa, aɨ mu ranya'usi'itya'acaa maɨjna ɨ cu'ucu'u, majta maɨjna ɨ maj ravaɨra'acaa ɨ cu'ucu'u. 8Matɨ'ɨj mi hua'utyaamue'itɨ maɨjna ɨ cu'ucu'u, majta aɨme ɨ maj ravaɨra'acaa. Capu che'e hua'uta'a maj maun a'utyauuca u tajapua. 9Matɨ'ɨj mi ye'icajrai maɨjna ɨ cu'ucu'u tɨ vivéj, aɨjna ɨ cu'ucu'u tɨ jajcua jɨmɨ seijra'acaa, aɨjna ɨ tej teyan ratamua'amua tɨcɨn tiyaaru'u, tyajta ɨ tyej teyan ratamua'amua tɨcɨn Satanás. Ai pu aɨn pueen aɨjna ɨ tɨ hua'acuanamua matɨj mana'a pua'amua yen seijre'e iiyan chaanaca japua. Aj mu mi aye'icajrai iiyan chaanaca japua, jamuan ɨ maj ravaɨra'acaa. 10Nyatɨ'ɨj ni raamua'areeri'i tɨ a'atɨ aun tajapua a'utyaavaaca'a. Tɨ'ɨqui ca'anin cɨn tyu'utaxajtaca'a ayan tɨcɨn: ―Pu'uri hui xaa ayan tyaja'ure'enye tɨ aɨn ɨ TaDioj ari hue'irajtuaa aɨme ɨ maj ra'astijre'e. Pu'uri nain cɨn antyujmua'aree tɨ i'i tihua'utaijte'en naijmi'ica tɨj na'a rusen cɨme'e. Pu'uri hui nain cɨn tiraijca aɨjna ɨ Cɨriistu'u tɨ ari ra'antihuau, a'ini pu'uri ya'ucajrai aɨjna tɨ tihua'axajtzi'i ɨ ta'ihuaamua'a. Nain xɨcaj tzajta'a, ajta nain tɨca'ari tzajta'a, aɨ pu hui ayan tihua'axajtzi'i aɨjna jemi ɨ Dioj. 11’Majta maɨn ɨ ta'ihuaamua'a, aɨ mu maɨjna cɨn ra'antimue'itɨ maɨjna cɨme'e tɨ aɨn Canya'a ra'iraaxɨre ɨ ruxuure'e tɨj muaɨ'ɨvejri ɨ Dioj jemi, majta mu ra'antimue'itɨ maɨjna cɨme'e mej meyan tihua'utá'ixaatya'acaa aɨjna cɨme'e ɨ nyuucari ɨ tɨ cɨme'en raxa ɨ Cɨriistu'u. Camu a'atzu raataxaahuataca'a maj ra'astijre'e. Capu amɨn a'ij tɨ pua'a a'atɨ ayan hua'anyeecha tɨ hua'ucui'ini. Mauche'e mu ra'aviicue'i. 12’Sata'aj seyan huaujtyamua'ave'en mɨ saj seyun seijre'e tajapua, sajta muan, mɨ saj seyun ti'ivaɨre'e. Sajta muan, mɨ saj seyun huachaatɨme saujna chaanaca japua, sajta muan, mɨ saj saun a'utyauuca ɨ jaj japua, cui'i xaa, a'ini muejmi jemi ari huataseijre aɨjna ɨ tiyaaru'u. Ajta i'inyu'ucamɨ'ɨ huapɨ'ɨ a'ini pu'uri ramua'aree tɨ cai che'e a'ateeri, a'ini Dioj pu'uri ra'ityánajsin. ―Yaa pu tyu'utaxajtaca'a aɨjna ɨ Dioj. 13Ajta aɨn ɨ cu'ucu'u, tɨ'ɨj raamua'areeri'i tɨ aun e'ejve ɨ chaanaca japua, aj pu'i raatavén aɨjna ɨ jɨita'a ɨ tɨ tiyauj a'araa. 14Ajta Dioj pu ayan tiraata'a aɨjna ɨ jɨita'a tɨ raavaɨre'en tɨ'ij ca'anacan ticheni a'u tɨ a'ij eenya'a aɨjna jemi ɨ cu'ucu'u. Ajta Dioj pu ti'ijmi'icua a'ame. Aj pu'i aun a'ará'a a'u tɨ cai a'a a'atɨ, a'u tɨ ajta Dioj rɨ'ɨ tiya'uruurijtze. Au pu e'eteeri a'achu cumu hueica ninye'ira'a japuan e'ita'a. 15Aj pu'i aɨn cu'ucu'u eihua jaj aijxɨ́re an rutene'etze'e tɨ'ij ya'ujáujte'en, ajta ra'ujamɨste'en aɨjna ɨ jɨita'a. 16Ajta aɨn ɨ chuej, aɨ pu raatavaɨ aɨjna cɨme'e tɨ a'utátzi'ite tɨ'ij atyarute ɨ jaj, ɨ tɨ ra'ijxɨ́re ɨ cu'ucu'u an rutene'etze'e. 17Aj pu'i aɨn cu'ucu'u raatajaaxaijvi'iri'i aɨjna ɨ jɨita'a. Ajta á'uraa. Aj pu'i autyejche tɨ hua'utenya'usi'ite'en aɨme ɨ seica, ɨ maj yaujmua'ame'en pueen aɨjna ɨ jɨita'a. Ai mu aɨn pueen ɨ mej meyan ra'astijre'e a'ij tɨ tihue'ijte'e ɨ Dioj, ɨ maj majta tya'anxájta maɨjna cɨme'e ɨ Jesús. Ajta aɨn ɨ cu'ucu'u, aɨ pu aun huateechaxɨ a'apueiri japua, a'u tɨ a'avastɨme ɨ jaj tɨ ve'e.
Copyright
Learn More


text:
Rovagnaa
Rovagnaa (nom ufizial in italian Rovagnate) l'è on comun de la Provincia de Lecch con Erùr: Còdice sbagliàt097 073 abitant (dato del Dicember 2015[1]), cont ona süperfis de 4,6 km² e ona densità de Errore nell'espressione: operatore < inatteso, ab./km².
El se troeuva in de la zòna de Meraa e in de la piev de Brivi.
A Rovagnaa l'è mòrt el stòrich milanes del Ses'cent Giuseppe Ripamonti.
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del numer de abitant del comun de Rovagnaa l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Cazis
Cazis a l'è un cumün svizzer del distret de Hinterrhein. in del Canton Grisun|. Al gh’ha pressapoch 2034 abitant e una süperfiss de 7.26 km², e al se tröva a una altitüden de 659 meter sura al livel del mar.
Al prim de ginee del 2010, i cumün de Präz, de Tartar, de Sarn e de Portein, fina aquel moment indipendent, i hinn staa integraa in del cumün de Cazis.
El cumün de Cazis a l'è tacaa ai cumün de Fürstenau, Masein, Paspels, Pratval, Rhäzüns, Rodels, Rothenbrunnen, Thusis, Tomils.
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Cazis l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 926 col nom de Cacias.[1]
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi sott:[1]


text:
Carl'Albert de Savoia
Carl'Albert de Savoia (nomm intregh in Italian: Carlo Alberto Amedeo di Savoia-Carignano; in piemontes: Carl Albert ëd Savòja; in frances: Charles-Albert de Savoye; Turin, 1798 - Porto, 1849) l'è staa re de Sardegna, cont de Barge e settim Princip de Carignan, del 1831 al 1849.
A l'era el fioeu del Carl'Emanuel de Savoia-Carignan e de la Maria Cristina de Sassonia. Ai temp del domini frances del Piemont, con la soa famiglia l'è straa costringiuu a stà a Paris, per tornà a Turin domà in del 1814, quand el Vittori Emanuel I l'è staa miss in sul trono.
In del 1817 el Carl'Albert l'ha sposaa la Maria Teresa de Toscana. In del 1820 l'ha pogiaa i ribei comandaa del Santorre de Santarosa; l'ann dopo, el dodes de marz, l'esercit piemontes el s'è ribellaa al Vittori Emanuel, che 'l gh'ha ceduu el trono al fradell Carlo Felis. El Carl'Albert l'ha promettuu on Statutt, a condizion che 'l noeuv re (che al moment el se trovava a Modena), le confermass. Ma el re l'è tornaa a Turin e l'ha schisciaa i rivoltos e l'ha menaa in esili el Carl'Albert in Portogall a combatt contra i carbonar.
In del 1831 Carl'Albert l'è vegnuu re, ma l'è andaa dree a la politiga conservadris del Carlo Felis. In del 1843 però, quand l'è scominciada ona noeuva stagion politiga grazzie aiminister intellettuai compagn de Vincenzo Gioberti o Massimo d'Azeglio, el governo l'è staa spostaa sù di posizion pussee liberai.
El cinch de marz del 1848 l'ha firmaa el Statutt Albertin, la costituzion che l'è stada in vigor in Italia fina a la nassida de la Repubbliga novantott agn dopo. El 23 de marz l'ha faa vegnì el tricolor la bandera del sò regn e l'ha deciaraa la guerra a l'Austria.
Dopo vess staa battuu, l'ha passaa el trono al fioeu Vittori Emanuel II e 'l s'è retiraa in Portogall, indove che l'è mort dopo pocch temp.


text:
Diano Marina
Diano Marina l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Liguria, en Pruvìncia de Imperia.
El g'ha 'na popolasiù de 6 128 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), condena superfìce de 6,5 km² e 'na densità de popolasiù de 943 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Diano Castello, Imperia, San Bartolomeo al Mare.
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Diano Marina l'è mustràt endèla tabèla ché sóta:
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
Cocài
Cocài o Cucài (Coccaglio en Italià) l'è 'n cümü de 8 767 abitàncc (dàto del Dic 2015 [1]) de la Pruvìncia de Brèsa. El se tróa a 25 chilòmetri a Sud-Ovest de Brèsa, en Franciacürta, ai pè del Mont Òrfen.
El sò teretóre el cunfìna coi cümü de Castrezàt, Ciàre, Cològne, Erbösch e Roàt.
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Abitàncc censìcc
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.
Oter progècc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]


text:
Piav
El Piav l'è on fiumm del Vènet; al nass dal mont Peralba in dii Alp orientaj, in comun de Sapada (Belun) e al comencia a corr cont ona direzion mediament sudòvest; al bagna ol Cador e al ciapa dent i torent Ansiei e Boite.
Dopo ol paes de Longaron al va dent in Val Beluna e al bagna la cittaa de Belun; on quaj chilometer dopo Felter al va dent in de la provincia de Trevis, al gira inver sudest e al diventa on fiumm de pianura. Dopo ca l'ha bagnaa la citaa de San Donaa al sa buta dent in del Mar Adriatich, dopo 220 km de corsa, arent al pòrt de Cortelàsc.
El fiumm al drena on basin imbrìfer de 4.130 km².
El Piav al g'ha avuu granda importanza storega in de la Prima guera mondiaal, quand a l'è staa ol front de bataja dal november 1917 a l'otober 1918.


text:
Grengiols
Grengiols a l'è un cumün svizzer del distret de Westlich Raron, in del Canton Vales. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 58.5 km² e in del Dicember 2011 al gh'eva una popolazion de 451 abitant.
El cumün de Grengiols al se tröva a una altitüden de 995 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Baceno (IT-VB), Betten, Binn, Bister, Ernen, Mörel-Filet, Lax, Martisberg, Ried-Brig, Termen, Varzo (IT-VB).
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Official website (Todesch)
- Grengiols in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.


text:
Franches-Montagnes (distret)
El Distret de Franches-Montagnes (en todèsch: Freiberge) l'è giü dei tré distrècc del Canton Giüra, en Svìsera. El capolöch del distrèt l'è la citadìna de Saignelégier. La lèngua piö parlàda 'ndel distrèt l'è 'l fransés e la popolasiù totàl l'è de 9973 abitàncc.
Cümü[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El distrèt de Franches-Montagnes l'è furmàt de 13 cümü:
Fuziù[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Endèl 2009 el cümü de Montfavergier el s'è fundìt ensèma a chèl de Montfaucon e Le Peuchapatte el s'è fundìt ensèma a Muriaux. Sèmper el stès an, i cümü de Goumois e Les Pommerats i s'è fundìcc ensèma per furmà 'l cümü de Saignelégier, e Epauvillers e Epiquerez i s'è fundìcc endèl cümü de Clos du Doubs del distrèt de Porrentruy[2].
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Swiss Federal Statistical Office-Land Use Statistics 2009 data (Todesch) accessed 25 March 2010
- ↑ Amtliches Gemeindeverzeichnis der Schweiz published by the Swiss Federal Statistical Office (Todesch) accessed 14 January 2010


text:
Wisconsin
El Wisconsin a l'è un stat federal di Stat Ünii d'America. Al gh'ha una süperfiss de 189.790 km² e una pupulaziun de 5.509.026 abitant.
A l'è tacaa a nord e a est al Michigan, a ovest al Minnesota e a l'Iowa, a süd a l'Illinois.
La capital a l'è Madison (208.054 abitant); la cità püssee pupulada del stat a l'è Milwaukee (596.974 abitant). L'ünega altra cità cun püssee de 100.000 abitant a l'è Green Bay.
Cità[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El Wisconsin a l'è staa amiss in de l'Üniun in del 1848.
Urganizaziun pulitiga[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El Wisconsin al gh'ha 10 grand eletur in di eleziun presidenziaj de l'Üniun. Mudel:Wisconsin


text:
Alpnach
Alpnach a l'è un cumün svizzer del Canton Obwalden. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 56.98 km² e in del Dicember 2009 al gh'eva una popolazion de 5449 abitant.
El cumün de Alpnach al se tröva a una altitüden de 464 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Ennetmoos (NW), Entlebuch (LU), Hergiswil (NW), Kerns, Sarnen, Schwarzenberg (LU), Stansstad (NW). La popolaziun l'è in magioranza de lengua tudesca.
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Alpnach l'è menziunaa la prima volta in del 870 col nom de Alpenacho.[1]
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:[1]
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Alpnach in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.
- Alpnachstad in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.


text:
Quattro mosche di velluto grigio
Quattro mosche di velluto grigio (Quàtar móschi ad vlû griś) 'l è 'n film śal dal 1971 ad Dario Argento ch'al sèra al perìud thriller dal regìsta rumàṅ, quél di tri film cun dal bèsti in di tìtui, dòp L'uccello dalle piume di cristallo e Il gatto a nove code.
Quànd 'l è gnû fóra in dal sali, al film 'l à muciâ sù 2 migliàrd e 300 migliòṅ ad Franc.
A 'l èstar i al cgnósan cuma Vier Fliegen auf grauem Samt in Germâgna, Quatre mouches de velours gris in Frància e Four Flies on Grey Velvet in di marcâ ingléś.
Sunt
Roberto Tobias (Michael Brandon) al fà al baterìsta in un grup rock. Da soquànt dè, un tisi misteriōś lugâ sóta 'n impermeàbil négar, al gh tîṅ a drē. Na sira i dū i s càtan òṅ còntra c'l àtar in un teàtar. Tulénd-ag al pugnàl che c'l àtar sugèt al tgniva in maṅ, Roberto al al masa sénsa vlér, pròpria méntar 'n àtar persunàǵ, cun na mascra 'd Alfred Hitchcock adòs, al al tōś śò cun na màchina futugràfica.
Bèṅ prèst, chi lò al taca a spedìr par pòsta di ugèt dal mòrt a cà sua ma Roberto al fà fint ad gnint cun i sò amìg e i sò parènt, a n dgénd gnint a sò mujér Nina (Mimsy Farmer) che però la capìs ch'a gh'è quél ch'a n và briśa. Quànd però al tisi misteriōś al s fà viṿ diretamènt a cà sua par mét'r-ag al maṅ adòs, Roberto al vóda 'l sac cun lē ma la sò dóna ad servìsi, Amelia (Marisa Fabbri), la scólta incòsa ad nascòst. A n saénd cuśa far, al muśicìsta al dmanda un cunsìli anc a 'n sò amìg ch'al viṿ da par lò in na baràca, Diomede dit Dio (Bud Spencer), ch'al gh diś 'd andàr da 'l investigadōr privâ, Gianni Arrosio (Jean-Pierre Marielle), òṅ ch'al s cuntènta anc ad pôc, ma a gh'è un mutìṿ. Chi lò, ch'l è 'n fnòć, al n è stâ briśa bòṅ ad risòlvar gnanc òṅ di 84 caś ch'al s éra tòlt a càrag.
In cal méntar l’Amelia, ch'l'iva capî chi 'l éra dabòṅ al persecutōr e l'iva abû al curàǵ ad dmandàr-ag di bèsi par taśér, la vèṅ cupàda in dal parc pùblic in du i s éran dâ apuntamènt par risòlvar la questiòṅ. A cal punt lè a s fà avànti Carlo Marosi (Calisto Calisti), 'l óm che Roberto al cardìva 'd avér masâ in teàtar. Chi lò invéci 'l éra òṅ ch'al s éra mis 'd acòrd c'n al sasèṅ par dar inìsi a 'n ricàt, faghénd finta ad murìr in sal palc druànd un pugnàl fint, ad quéi ch'i s dróan in di film e ch'i pìsan fóra dal sangṿ quànd a sa schisa un butòṅ. Ma dòp che l’Amelia l'à pardû la vita, lò al n gh stà piò. Par far-al star sito, al sasèṅ 'l al stròsa cun dal fildfèr beṅ anvlupâ intór'n a 'l còl.
Cuma s'a n fus mia asè al prubléma dal manìac, Roberto al gh'à da spés anc di arbgàt a la nòt in du al véd òṅ bindâ ch'al pèrd la tèsta sóta i cólp dna spada p'r òpra 'd un bòja musulmàṅ. La Nina, ch'la n in pōl piò, la vrév scapàr via sèg ma sò marè al decìd ad star incóra lè, catànd cunfòrt a lèt cun la Dalia (Francine Racette), la cuśìna śóvna ad sò mujér.
Arrosio in cal méntar al cata quèl andànd a dascórar in un manicòmi in dua, dimóndi an prima, al sasèṅ 'l iva pasâ soquànt an parchè paranòic in di cunfrònt dal sò pàdar adutìṿ. Ma al n fà briśa in tèmp a cuntàr incòsa a Roberto ch'al manìac al al masa in un lìcit dna stasiòṅ faghénd-ag na puntùra cun dal vlèṅ. Arrosio al sa śmòrsa ridénd parchè al gh'iva pròpria ciapâ. I masamènt i n finìsan minga lè: anc la Dalia la gh lasa al péni.
A cal punt lè, cun tut chi mòrt e a n saénd minga cuma saltàr-ag fóra, la pulisìa la próa a druàr un machinàri nóṿ gnû fóra da pôc tèmp ch'al sarés bòṅ ad tiràr fóra da i òć dal vitmi l'ultma figùra vduda da lōr prima 'd murìr. La próa la vèṅ fata druànd quéi dla Dalia ma quél ch'a s véd l'è sōl na figùra minga ciàra dal tut cun quàtar móschi ad vlû griś.


text:
Baden (AG)
Baden (Bade in aleman) a l'è una citadìna svizzera, capolögh del distret de Baden, in del Canton Argovia. La gh'ha pressapoch 18 059 abitant e una süperfiss de 13.17 km², e la se tröva a una altitüden de 381 meter sura 'l nivel del mar. L'è colocada in sü la sponda manzina del fiüm Limmat, a pressapoch 25 km da la cità de Zürigh.
El cumün de Baden a l'è tacaa ai cumün de Birmenstorf, Ennetbaden, Fislisbach, Gebenstorf, Mellingen, Neuenhof, Obersiggenthal, Turgi, Wettingen.
L'andament istoregh de la pupulaziun de Baden l'è indicaa in de la tabela chi desuta:[1]
Galeria de foto[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Baden in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Official webpage of the city of Baden
- Schools in Baden
- Baden in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.


text:
Triügg
Triügg o ànca Treügg (nòm uficiàl en itali: Triuggio) l'è un cumün de la Provincia de Munscia e Brianza. El gh'ha 8 852 abitant (dàto del Dic 2015 [1]), 'na süperfis de 8 km² e 'na densità de 1 107 ab./km². L'è tacaa ai cumün de Besàna, Albiaa, Caraa, Suvích, Machéri, Curesciàna e Leesm. La cità a l'è svilüpada in sü i spund sinister del Lamber, denànz a Albiaa.
Evulüzziun demugrafica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Abitaant (fuunt ISTAT 2001)
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Klagenfurt
Klagenfurt (Celovec in sloven e cech; Clanfurt in forlan; Clanforte in italian storegh) l'è ona città de l'Austria, cont ona popolazion de circa 95.000 personn.
Geografia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Klagenfurt el se troeuva in de la Carinzia, e 'l partegn a nissun distrett.
L'è bagnaa del Lagh de Wörth, e per quella reson chì di voeult l'è ciamaa in todesch anca Klagenfurt am Wörthersee.
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Klagenfurt l'è staa faa sù del duca de Carinzia in sul fiumm Glan, in tra el 1093 e 'l 1099, a protezion di strad commerciai de la zona. El primm document che 'l parla de la soa esistenza le ciama Forum Chlagenvurth. La zona indè che l'era stada fada la città però la finiva despess per lagàss, inscì in del 1246 el duca Bernard de Spanheim l'ha deciduu de refondàlla in d'ona altra banda.
In del 1252 l'ha ciappaa i diritt civij. In di secoi dopo Klagenfurt l'è staa toccaa de incendi, terremott e guerr paisann. In del 1514 l'è staa traa giò del foeugh e l'imperador (Massimilian I), che 'l gh'eva nò i danee per tiràlla sù anmò, el ghe l'ha regalada a l'Assemblea Regional. La città poeu l'è cressuda e l'è vegnuda bella importanta: on bell poo de nobil hann faa sù i sò vill a Klagenfurt.
In del 1809 i frances de Napoleon hann traa giò meneman tucc i mur de la città; in del 1863 i ferrovii gh'hann portaa a Klagenfurt on bell poo de ricchezza, e Klagenfurt l'è vegnuu el centro economegh de la region.
In del 1919, finida la I Guerra Mondial, l'è staa occupaa de la Jugoslavia, che rivendicaven tutta la zona intorna, abitada de on bell poo de sloven. I soldaa slav se n'hinn andaa via l'ann dopo.
De quell moment, l'è andada adree ai event del rest de l'Austria.
Gent nassuda a Klagenfurt[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Karl Kajetan von Gaisruck (1796-1846), arcivescov de Milan.
- Robert Musil (1880-1942), scrittor.


text:
09 04
Ol dé 9 de bril l'è 'l 99 ( 100 si l'an al è biseest ) dé de l'an del calendare gregorià; manca 267 dé a finí l'an.
Ul dí 9 de bril al è ul dí da pòost 99 ( 100 si l'an al è biseest ) dal an dal calendari gregurian; i manca 267 dí a finí l'an.
Nom del dé in diferenc dialecc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Aenimenc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
1977 - Spagna: a sorpresa (al era ol sàbet sant), ol goèrn al legalisa ol PCE.
2003 - Bagdad (Iraq): i tröpe di Stacc Ünicc i tö ol control de la sità e i insita ol pòpol a abatí, con la sò aida, öna colossala stàtua del Saddam Hussein.
Nassimenc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Necrolòse[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
1938 - Burgos (Casteia-Leù): Manuel Carrasco e Formiguera, polítegh Català, sassinat per i franchés·c.
Feste[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.


text:
Bargen (BE)
Bargen a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Seeland, in de la region aministrativa omònima, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 7.86 km² e in del Dicember 2010 al gh'eva una popolazion de 980 abitant.
El cumün de Bargen al se tröva a una altitüden de 448 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Niederried bei Kallnach, Kallnach, Siselen, Walperswil, Kappelen, Aarberg, Radelfingen..
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Bargen - Sit ufizial (Todesch)
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]


text:
Acceglio
Acceglio (en piemontés: Assèj) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Cuneo. El g'ha 177 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), 'na superfìce de 146 km² e 'na densità de 1 ab./km². El cunfìna coi cümü de Argentera, Bellino, Canosio, Larche (FR-04), Meyronnes (FR-04), Prazzo, Saint-Paul (FR-04).
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Abitàncc censìcc
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
Skicross: Victoria per il grischun Armin Niederer
- Sonda, 14.1.2017, 16:48
Il skiunz Armin Niederer po festivar sia terza victoria en la cuppa mundiala da skicross.
Il Grischun Armin Niederer ha gudagnà la concurrenza a Mals en l'Italia avant il canadais Brady Leman ed il franzos Jean-Frédéric Chapuis, ch'è il leader en il classament general dal cup mundial. Enfin il davos terz dal percurs era Niederer anc sin segund plaz davos Chapuis. El ha lura pudì surpassar il Franzos ed uschia gudagnar la cursa. Sco segund meglier Svizzer è Jonas Lenherr vegnì sisavel. Alex Fiva e Marc Bischofberger èn dads or en ils quartfinals.
Tar las dunnas ha Fanny Smith manchentà mo per pauc il podest ed è vegnida quarta. Tar la davosa cursa n'è ella betg partida bain ed ha betg pli pudì curreger il sbagl.


text:
Grattaciel Pirelli
El Grattaciel Pirelli o anca Palazz Pirelli, ciamaa informalment El Pirellon l'è on palazz de Milan, indoa che 'l se riuniss el Consili Regional de la Lombardia e, fin al 2011, anca la Giunta.
L'è in Piazza Duca d'Aosta, arent a la Stazion Centrala de Milan, e l'è volt 127,10 meter. Dal 1958 al 1966 l'è staa el grattaciel pussee volt del Union Europea, superaa da la Tour du Midi, a Bruxelles.
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'è staa progettaa in del 1950 per vess part del noeuv Center Direzional, e l'è staa faa su 'n tra el 1956 e 'l 1961 da progett dei Gio Ponti, Giuseppe Valtolina, Pier Luigi Nervi, Antonio Fornaroli, Alberto Rosselli, Giuseppe Rinardi e Egidio Dell'Orto. L'è on'oeuvra del razionalism italian e cont i sò 127 meter, l'è vun di palazz in calcestruzz armaa pussee volt del mond.
L'è staa progettaa per vess la sed de la Pirelli, per poeu vess compraa da la Region Lombardia in del 1978, per diventà la noeuva sed, despoeu di cambiament del Bob Noorda.
L'è vun di simboi pussee cognosuu de Milan e, fin al 2010, el sò palazz pussee volt, superaa in del 2010 dal Palazz Lombardia e, in del 2011, da la Torr Unicredit.
L'è staa di ispirazion per on fracch de grattaciei, ad esempi per el Telefunken-Hochhaus.
La Madonnina[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La tradizion milanesa la dis che nissun palazz el gh'avaria de vess pussee volt de la Madonnina del Domm, e in di agn '30 l'è divegnuda anca ona legg comunala. Quand l'è staa fa su el Palazz l'è stada metuda, per rispett, ona copia de 80 centimeter in sul tecc.


text:
La missiva na saja betg formulada exact avunda quai cunzunt perquai ch’i sa tractia d’in artitgel en la constituziun e las leschas amplifitgadas manchian. La UREK pretenda uss dapli infurmaziuns. Quellas vegnan per part gia elavuradas, ellas èn dentant pir accessiblas la fin dal onn. En la consultaziun avevan las propostas dal Cussegl federal per taxas directivs sin carburant e electricitad fatg naufragi. Il Cussegl federal sa tegn dentant vinavant vida sias propostas. Il messadi fa part da la segunda etappa da la strategia d'energia 2050.
RR novitads 18:00


text:
Friburg a la conquista dals turists urbans
- Dumengia, 20.8.2017, 12:45
-
Emprima emissiun:
- Dumengia, 20.8.2017, 12:45, RTR
Ils «tourist Angels» da Friburg turissem e regiun giran tras las vias da la citad da Friburg per sa scuntrar cun turists e passants.
Il turissem da massa fa lingias grassas: Ils abitants da destinaziuns stimadas sa dostan cunter las rotschas da turists che fan ir si ils pretschs e giu la qualitad da vita. Ma intant che Venezia e Barcelona najan sut las massas, tschertgan autras citads da metter avant lur scharm. In exempel è Friburg, che sa concentrescha questa stad sin ils «tourist Angels».


text:
Vive ant l'unità. "Ora mi, ch'i son përzoné an càusa dël Signor, iv domando ch'i vive an manera degna dla vocassion ch'i l'eve arsèivùa, con tuta umiltà e grassiosità, con passiensa, soportand-ve con amor l'un l'àutr, avend a cheur ëd manten-e l'unità dlë spirit con ël vincol dla pas, un sol còrp e 'n sol ëspirit, coma ch'a-i 'é 'dcò un-a la speransa ch'av dà la vocassion ch'i l'eve arseivùa. An efet, a-i é un sol Signor, na sola fej, un sol batèsim, un sol Dé e Pare 'd tuti, ch'a sta dzura tuti, ch'a agiss an tuti e a l'é present an tuti.
Ognidun ëd nojàutri a l'ha 'rseivù la grassia conforma la mzura dël don che 'l Crist a l'ha daje. A l'é për lòn che la Scritura a dis: "Quand ch'a l'é montà an àut, a lo seguitavo ij sò përzoné e a l'ha fàit ëd don a j'òm". Ora, cost "a l'é montà", còs é-lo sëdësnò che prima a l'era calà giù ant le part pì basse dla tèra? Col ch'a l'é calà giù, a l'é l'istess ch'a l'é montà dzora tùit ij cej për ampinì l'univers antregh ëd chiel medésim. A l'é donca stàit chiel ch'a l'ha fàit che j'un a fusso dj'apòstoj, d'àutri ch'a fusso 'd profeta, d'àutri ch'a fusso d'evangelisator, d'àutri ancora ch'a fusso pastor e magister. A l'é parèj che chiel a preparà coj ch'a fan part dël pòpol sant për l'esercissi dij ministeri ch'a servo pr' edifiché 'l còrp ëd Crist, fin-a a tant che tuti i saroma rivà ant l'unità dla fej e dla conossènsa dël Fieul ëd Dé, ant lë stat ëd n'òm compì, ant la mzura dla taja përfeta dël Crist.
Parèj i saroma pì nen tanme 'd masnà nen madure. I saroma pì nen sbatù dëdsà e dëdlà quand ch'a bofo 'd vent ëd dotrin-e neuve. I saroma pì nen piàita facil ëd gent furba ch'as na va 'n gir pr' ambrojé con ëd busiardarie ch'a smijo 'd vrità. Al contrari, bin fondà ant la vrità e ant l'amor, i chërsroma an minca còsa vers ël Crist, ch'a l'é 'l cap. A l'é chiel ch'a fà che tut ël còrp a fonsiona ansema an manera armoniosa. Quand che ògni soa part a travaja coma ch'as deuv, sòn a giuta j'àutre part a chërse, e parèj ël còrp antregh a l'é san, a chërs e a l'é pien d'amor"
Ognidun ëd nojàutri a l'ha 'rseivù la grassia conforma la mzura dël don che 'l Crist a l'ha daje. A l'é për lòn che la Scritura a dis: "Quand ch'a l'é montà an àut, a lo seguitavo ij sò përzoné e a l'ha fàit ëd don a j'òm". Ora, cost "a l'é montà", còs é-lo sëdësnò che prima a l'era calà giù ant le part pì basse dla tèra? Col ch'a l'é calà giù, a l'é l'istess ch'a l'é montà dzora tùit ij cej për ampinì l'univers antregh ëd chiel medésim. A l'é donca stàit chiel ch'a l'ha fàit che j'un a fusso dj'apòstoj, d'àutri ch'a fusso 'd profeta, d'àutri ch'a fusso d'evangelisator, d'àutri ancora ch'a fusso pastor e magister. A l'é parèj che chiel a preparà coj ch'a fan part dël pòpol sant për l'esercissi dij ministeri ch'a servo pr' edifiché 'l còrp ëd Crist, fin-a a tant che tuti i saroma rivà ant l'unità dla fej e dla conossènsa dël Fieul ëd Dé, ant lë stat ëd n'òm compì, ant la mzura dla taja përfeta dël Crist.
Parèj i saroma pì nen tanme 'd masnà nen madure. I saroma pì nen sbatù dëdsà e dëdlà quand ch'a bofo 'd vent ëd dotrin-e neuve. I saroma pì nen piàita facil ëd gent furba ch'as na va 'n gir pr' ambrojé con ëd busiardarie ch'a smijo 'd vrità. Al contrari, bin fondà ant la vrità e ant l'amor, i chërsroma an minca còsa vers ël Crist, ch'a l'é 'l cap. A l'é chiel ch'a fà che tut ël còrp a fonsiona ansema an manera armoniosa. Quand che ògni soa part a travaja coma ch'as deuv, sòn a giuta j'àutre part a chërse, e parèj ël còrp antregh a l'é san, a chërs e a l'é pien d'amor" (Efesin 4:1-16).
venerdì 31 luglio 2015
Coma esse pì nen ëd piàite facil... (Duminica 2 Agost 2015)
11, 12; Salm 51 (1-13); Efesin 4 (1-13); Gioann 16 (24-35).
venerdì 24 luglio 2015
Sto-sì a l'é përdabon col ch'a l'avìa da ven-e al mond (Duminica 26 luj 2015)
2 Samuel 11 (1-15); Salm 14; Efesin 3 (14-21); Gioann 6:1-21
Iv proponuma ancheuj Gioann 6:1-21. Scuté cò sto capìtol ambelessì: http://riforma.net/gioann/ (serché 'l capìtol 6).
Gesù a dà da mangé ai sinch-mila
6:1 Dòp dë ste còse, Gesù a l'é andàit da l'àutra banda dël lagh ëd Galilea, visadì ël lagh ëd Tiberiade. 6:2 A lo seguitava motobin ëd gent për motiv ch'a vëdio ij segn miracolos ch'a fasìa an favor dij malavi. 6:3 Gesù, antlora, a l'é montà an s' na colin-a e a l'é setasse con ij sò dissèpoj. 6:4 Ora ël dì 'd Pasqua, ch'a l'era la festa dij Giudé, a l'era davzin. 6:5 Gesù, donca, a l'ha aussà lë sguard e quand ch'a l'ha vëddù cola grand massa 'd gent ch'a vënìa da chiel, a dis a Flip: "Dov é-lo che nojàutri i podrio 'ndé a caté 'd pan përchè sta gent-sì a l'abia da mangé?". 6:6 À disìa lòn për butelo a la preuva, përchè a savìa bin lòn ch'a l'avìa da fé. 6:7 Flip a l'ha rësponduje: "S'i l'avèisso bin për dosent dné 'd pan, a-i na sarìa ancora nen pro për dèjne mach na frisa a pr' un!". 6:8 E un dij Sò dissèpoj, Andrea, ël frel ëd Simon Pé, a-j dis: 6:9 "A-i é sì 'n fieul ch'a l'ha sinch panèt d'òrdi e doi pess, ma còs é-lo lòn për tanta gent?".
6:10 Antlora Gesù a dis: "Fé seté la gent". Ant col pòst a-i era motobin d'erba e la gent, donca, a l'é setasse. A-i na j'era apopré sinch-mila. 6:11 E Gesù a l'ha pijà ij panèt, a l'ha ringrassiane Dé e a l'ha dëstribuije a la gent ch'a l'era setà fin-a a tant ch'a na vorìo, e l'istess a l'ha fàit con ij pess. 6:12 Dòp ch'a l'han avù pro mangià, Gesù a dis ai sò dissépoj: "Rabasté ij tòch ch'a son d'avans, përchè gnente a na vada sgairà. 6:13 A l'han donca rabastaje, e a l'han ampinì dòdes cavagne dij tòch ch'a l'ero vansà a coj ch'a l'avìo mangiane.
6:14 Quand che la gent a l'ha vëddù 'l segn miracolos che Gesù a l'avìa fàit, a disìo: "Sto-sì a l'é përdabon ël profeta ch'a l'avìa da ven-e al mond". 6:15 Ma Gesù, quand ch'a l'ha capì ch'a vorìo ven-e a pielo për felo rè, a l'é artirasse ancora bel e sol an sle colin-e.
Gesù a marcia an sl'eva
6:16 Quand l'é fàsse sèira ij sò dissépoj a son calà al lagh, 6:17 a son montà an sla barca e a son passà dëdlà dël lagh da le part ëd Capernaum. A l'era già neuit che Gesù a l'era pa ancora vnù da lor. 6:18 E 'l lagh a l'é gonfiasse d'un grand vent ch'a bofava. 6:19 Quand ch'a l'avìo già remà tre o quat mija a l'han vëddù Gesù ch'a s'avzinava a la barca an marciand dzura l'eva e a na son restà bele che sbaruvà. 6:20 E Chiel a l'ha dije: "A l'é mi, àbie nen tëmma!". 6:21 A l'han arseivulo con piasì, donca, ant la barca, e sùbit apress, la barca a l'é abordasse andova ch'andasìo.
venerdì 17 luglio 2015
Gesù a l'ha vëddù ch'a-i era na gran furfa e a l'ha sentì na gran compassion për cola gent përché a j'ero coma 'd fèje sensa bërgé (19/7/15)
Leture bìbliche dël lessionari - 19 Luj 2015 - Duminica dòp Pancòsta ch'a fà eut: 2 Samuel 7 (1-14) Salm 89 (20-37); Efesin 2 (11-22); Marc 6 (30-34-53-56)
Gesù a dà da mangé a sinch-mila person-e. "Antlora j'apòstoj as son radunasse dantorn a Gesù, e a l'han contaje tut lòn ch'a l'avìo fàit e mostrà. A l'ha dije: "Ven-e e artireve [a part] ant un leugh desert, e arposeve un pòch; përchè a-i era tanta gent ch'a andasìa e a vnisìa an manera ch'a l'avìo gnanca 'l temp ëd mangé". Ansì a son andasne daspërlor ant un barchèt ant un leugh artirà. Ma tanti a l'avìo vëddù che as n'andasìo e l'han arconossùje. Alora a l'han pressase a pé da tuti ij paìs d'antorn e a son rivà là prima 'd lor. E Gesù, surtì dla bàrca, a l'ha vëddù ch'a-i era na gran furfa [ch'a lo spetava] e a l'ha sentì na gran compassion për cola gent, përché a j'ero coma 'd fèje sensa bërgé, e a l'ha butasse a mostreje tante còse. E dal moment che a l'era già tard, ij sò dissépol a son avzinasse a Chiel e a l'han dije: "Cost leugh a l'é desert, e a l'é già tard. Mandje vìa perch' as na vado ant ij paìs e ant le borgià d'antorn për catesse cheicòsa da mangé". A l'ha risponduje: "Deje vojàutri cheicòsa da mangé!". E lor a l'han dije: "Androm-ne caté 'd pan për dosent dné d'argent për deje da mangé?". E Chiel a l'ha dije: "Vaire 'd pan ch'i l'eve vojàutri? Andé a vardé!". Quand ch'a l'han savulo, a l'han dìt: "Sinch - e doi péss". Antlora a l'ha comandaje 'd fé seté la gent për grop an sl'erba vërda. Antlora a son setasse për grop ëd sent e 'd sinquanta përson-e. Peui Gesù a l'ha pijà coj sinch pan e coj doi pèss e, an vardand vers ël cel, a l'ha ringrassià De e a l'ha rompù 'l pan a tòch. Peui a l'ha dajlo aj sò dissépol përché a lo buteisso dëdnans a la gent, e a l'ha 'cò spartì ij doi pèss ëntra tuti. A l'han mangiane tuti e a son restà sodisfàit. A l'han ëdcò rabastà i tòch vansà 'd pan e 'd pèss - dodes cavagne pien-e. Coj ch'a l'avìo mangià 'l pan a l'ero sinch mila òm [për nen conté le fomne e ij cit]" (March 6:30-44).
venerdì 10 luglio 2015
Benedission spirituaj an Crist (Duminica 12 Luj 2015)
Leture bìbliche dël lessionari për ël 12 Luj 2015 - Duminica dòp Pascòsta ch'a fà set: 2 Samuel 6 (1-5; 12-19); Salm 24; Efesin 1:3-14; March 6:14-29
Për coj ch'a son an comunion con ël Signor e Salvator Gesù Crist a son guernà 'd benedission stravise. A son cole che l'apòstol Pàul a na fà la lista ant ël prim capìtol ëd soa litra ai cristian d'Efeso, un-a dle leture bibliche 'd costa duminica. As podrìa pròpi disse: coma ch'as podrìa mai esse indiferent a coste meravije 'd Sò amor? Andomne a la dëscuerta.
Benedission spirituaj an Crist
1.3 Ch'a sìa benedì Dé, Pare 'd Nosgnor Gesù Crist, ch'a l'ha benedine 'd ògni benedission spiritual dël Cel an Crist, 1:4 përché Chiel a l'ha sernune an Crist prima dla fondassion dël mond, parèj ch'i fusso sant e sensa rimpròcc dëdnans a Chiel për amor. 1:5 Dé a l'ha falo quand ch'a l'ha predestinane a l'adossion coma Sò arditè legaj për ël mojen ëd Gesù Crist, conforma la compiasensa 'd Sò volèj, 1:6 a la làuda dla glòria 'd Soa grassia, cola ch'a l'ha acordane an Sò car Fieul. 1:7 An Chiel i l'oma la redension për Sò sangh, ël përdon dij nòstri pecà second le richësse 'd Sòa grassia, 1:8 cola ch'a l'ha dane sensa misura con ògni sapiensa e inteligensa. 1:9 Dé a l'ha falo quand ch'a l'é compiasusse 'd fene conòsse 'l misteri 'd Sò volèj, col ch'a l'avìa proponusse 'd realisé an Crist. 1:10 Sossì a l'é 'l proponiment: quand che 'l temp adatt a fussa rivà, chiel a l'avrìa 'rcapitolà tut an Crist, tant lòn ch'a-i é ant ij cej, che lòn ch'a l'é an sla tèra. 1:11 An Crist, ëdcò nojàutri i soma stàit reclamà coma 'd gent ëd Soa pertinensa, dàit ch'i soma stàit predestinà conforma 'l propòsit ëd Col ch'a compiss ògni còsa second ij sò proget, 1:12 parèj che nojàutri, ch'i soma stàit ij prim a speré an Crist, a l'avèisso portà 'd làuda e 'd glòria a Dé. 1:13 A l'é për lòn che quand ch'i l'eve sentù la paròla dla vrità, l'evangeli 'd vòstra salvëssa, e ch'i l'eve chërdù an Crist, i seve stàit marcà con ël sigil dlë Spirit Sant ch'a l'era stàit promëttù. 1:14 A l'é Chiel la capara 'd nòstra ardità, fin-a a la redension completa ëd lòn ch'a l'é dël Signor, a la làuda 'd Sòa glòria.
Benedission spirituaj an Crist
1.3 Ch'a sìa benedì Dé, Pare 'd Nosgnor Gesù Crist, ch'a l'ha benedine 'd ògni benedission spiritual dël Cel an Crist, 1:4 përché Chiel a l'ha sernune an Crist prima dla fondassion dël mond, parèj ch'i fusso sant e sensa rimpròcc dëdnans a Chiel për amor. 1:5 Dé a l'ha falo quand ch'a l'ha predestinane a l'adossion coma Sò arditè legaj për ël mojen ëd Gesù Crist, conforma la compiasensa 'd Sò volèj, 1:6 a la làuda dla glòria 'd Soa grassia, cola ch'a l'ha acordane an Sò car Fieul. 1:7 An Chiel i l'oma la redension për Sò sangh, ël përdon dij nòstri pecà second le richësse 'd Sòa grassia, 1:8 cola ch'a l'ha dane sensa misura con ògni sapiensa e inteligensa. 1:9 Dé a l'ha falo quand ch'a l'é compiasusse 'd fene conòsse 'l misteri 'd Sò volèj, col ch'a l'avìa proponusse 'd realisé an Crist. 1:10 Sossì a l'é 'l proponiment: quand che 'l temp adatt a fussa rivà, chiel a l'avrìa 'rcapitolà tut an Crist, tant lòn ch'a-i é ant ij cej, che lòn ch'a l'é an sla tèra. 1:11 An Crist, ëdcò nojàutri i soma stàit reclamà coma 'd gent ëd Soa pertinensa, dàit ch'i soma stàit predestinà conforma 'l propòsit ëd Col ch'a compiss ògni còsa second ij sò proget, 1:12 parèj che nojàutri, ch'i soma stàit ij prim a speré an Crist, a l'avèisso portà 'd làuda e 'd glòria a Dé. 1:13 A l'é për lòn che quand ch'i l'eve sentù la paròla dla vrità, l'evangeli 'd vòstra salvëssa, e ch'i l'eve chërdù an Crist, i seve stàit marcà con ël sigil dlë Spirit Sant ch'a l'era stàit promëttù. 1:14 A l'é Chiel la capara 'd nòstra ardità, fin-a a la redension completa ëd lòn ch'a l'é dël Signor, a la làuda 'd Sòa glòria.
sabato 4 luglio 2015
"...përchè i m'elevèissa nen, a m'é stàita ficà na spin-a ant la carn" (Duminica 5/7/15)
2 Samuel 5 (1-5; 9-10); Salm 48; 2 Corint 12 (2-10); March 6 (1-13).
La spin-a ant la carn ëd Pàul. 12:1 Im vëddo obligà a vanteme. I lo sai ch'a sarìa nen na ròba da fé, contut i veulo arfeme a le vision e a j'arvelassion ch'ël Signor a l'ha acordame. 12:2 I conòsso n'òm an comunion con ël Crist che, a-i é quatòrdes agn fà, a l'é stàit portà sù fin-a al ters cel. Ciameme nen s'a l'é stàit ant ël còrp o fòra dal còrp: mach Nosgnor a lo sa. 12:3 Èh, mach Dé a sa s' i j'era ant mè còrp o fòra dal còrp: mi i lo sai nen. 12:4 A l'é sicur ch'i son stat portà sù 'n paradis e i l'hai sentì 'd còse ch'a sario malfé a butesse an paròle, còse che a gnun uman a l'é consentì 'd conteje. 12:5 Ëd cola esperiensa im na podrìa bin vanteme, ma i lo farai nen. Im vanterai mach ëd mia dëbolëssa. 12:6 An tute manere, s'i volèissa vanteme, i saria nen un fòl, përch 'i diso la vrità. Contut, i lo faso nen përchè i veulo nen che quajdun as fassa n'opinion ëd mia person-a ch'a sia pì granda'd lòn ch'a l'ha vëddume fé o ch'a l'ha sentì dì 'd mi, 12:7 bele s'i l'hai arseivù cole strasordinàrie arvelassion da Dé. Parèj, përchè i m'elevèissa nen, a m'é stàita ficà na spin-a ant la carn: un mëssagé 'd Satana ch'am dèissa 'l torment përch' i montèissa nen sle scagn a vanteme. 12:8 I l'hai ciamaje tre vire al Signor ch'am na liberèissa, 12:9 ma chiel a l'ha dame costa rispòsta: "Tut lòn ch'it l'has da manca a l'é mia grassia [3] e gnente 'd pì. Mè podej a travaja mej ant la dëbolëssa [4]. A l'é parèj che mi i veul vanteme dzurtut ëd mie dëbolësse, përché 'l podèj 'dël Crist a peussa travajé an mi. 12:10 A l'é për motiv ëd lòn ch'i aceto con piasì le dëbolësse, ch'am faso dij tòrt, tùit j'antrap, le persecussion e tùit ij sagrin ch'i l'hai për càusa dël Crist. Përché pròpi quand ch'i son débol i peusso dì d'esse fòrt.
Iscriviti a: Post (Atom)


text:
Tenor il Departament federal da defensiun vegnia l’armada a sgular en l’avegnir mo pli cun 26 dals aviuns. 6 aviuns cun stgarps vegnan reparads; da 10 desista l'armada per raschuns da custs.
Quai ha tranter auter per consequenza che la Patrouille Suisse na po betg sa preschentar adina cun 6 aviuns en las colurs tipicas cotschen-alv.
Las controllas èn vegnidas fatgas suenter ch’ins aveva constatà l’onn passà stgarps davos il cockpit d’in Tiger F-5. Il schaner da quest onn han ins chattà in stgarp pli grond tar in segund aviun. Quel è vegnì giuditgà sco gravant.
RR novitads 17.00


text:
La dumonda da construcziun per Edy – il skiunz da lain ch'è stà simbol per ils Campiunadis mundials da skis a San Murezzan – è inoltrada. Avant paucs dis hajan represchentants da la scola da skis San Murezzan inoltrà la dumonda a la vischnanca ed al chantun, scriva l'uniun Save Edy. Per savair realisar quai project stoppia l'uniun però er anc ramassar var 100'000 francs.
La Snowsports San Murezzan SA e las pendicularas Engiadina San Murezzan avevan decidì avant curt da salvar Edy. L'idea è da reconstruir la figura da lain en la regiun da skis Salastrains, ina zona ordaifer la zona da construcziun.
RR novitads 15:00


text:
A Domat po la chasa communala vegnir engrondida e renovada. 69,88% dals votants e las votantas da Domat han ditg Gea ad in credit da 4,866 milliuns francs per il project. Quai cun 1'645 cunter 709 vuschs. Il bajetg Tircal 11 po uschia vegnir engrondì cun in nov bajetg annex ed il bajetg existent duai vegnir sanà energeticamain e survegnir in ascensur.
Il project ha dà da discutar pervi dals custs. Ina minoritad era da l'opiniun ch'il project saja memia grond e memia char. La pretensiun da minimar ils custs sin 3 milliuns francs n'ha però betg chattà ina maioritad.
Dapi ils onns 90 chasa communala
Il bajetg Tircal 11 datescha da l'onn 1848. Durant bun 100 onns ès el vegnì duvrà sco scola. Dapi l'entschatta dals onns 90 serva il bajetg sco chasa communala. Tranteren è l'edifizi vegnì duvrà a differentas modas. L'ultima gronda renovaziun da la chasa cun trais plauns è vegnida fatga l'onn 1989 – pia avant 29 onns.
Dumengia da votaziuns 12:00+


text:
Il cashflow è tar 2'169’471 francs. Las amortisaziuns muntan a 2'407'043 francs. Quai resulta dal rapport da quint e gestiun 2015 per mauns dal cussegl da vischnanca.
Pudì reducir daivets
Quest bun resultat saja d’attribuir d’ina vart a la disciplina da budget, da l’autra vart a dapli entradas da taglia e da tschains d’aua ed a la vendita d’energia, scriva la suprastanza. Ils onns passads haja la vischnanca pudì reducir marcantamain ils daivets sin 10,5 milliuns francs (quai fa in daivet da 1500 francs per abitant). Uschè haja la vischnanca «il potenzial da realisar e finanziar las futuras investiziuns».
Credit per il Center da sport e cultura
Las investiziuns nettas muntan a 1,5 milliuns francs. Mustér vul tranter auter sanar la chanalisaziun e la serenera, sco er la via Sogn Gions e realisar divers projects forestals.
Venderdi, ils 22 d’avrigl, ha il Cussegl da vischnanca da Mustér da tractar il rapport da quint e gestiun ed era da decider davart in credit da 280'000 francs per sanar la fatschada nord e vest dal Center da sport e cultura.
Custs da sanadad creschan
Ils custs per il sectur da sanadad creschan ed vegnan en futur ad engrevgiar il quint da la vischnanca. Las expensas per l’ospital regiunal sco er per la spitex èn restads, dentant èn ils daners per la tgira sa dublegiads ils ultims tschintg onns, communitgescha la suprastanza communala. Uschia muntan ils custs per il sectur da sanadad per il 2015 da la vischnanca da Mustér tar radund 900’000 francs.
RR novitads 10:00


text:
Christian Rathgeb ha communitgà vinavant, ch’i dettia er ina planisaziun d’urgenza per il cas, ch’in grond dumber da persunas vegnia tuttenina en Svizra. La finamira clera dal chantun è, da lavurar uschè ditg sco pussaivel cun las structuras chantunalas. Las vischnancas n’hajan betg anc da spetgar che requirents d’asil vegnan directamain repartids sin las vischnancas.
Ed er sch’i vegnia propi uschè lunsch che las vischnancas èn responsablas, vegniss il chantun a sustegnair las vischnancas uschè bain sco pussaivel.
Armada svizra sustegnair ils chantuns
Il Cussegl federal ha incumbensà il departament federal da defensiun da prender las mesiras necessarias per che l'armada svizra po sustegnair las autoritads chantunalas sch'i dat marcantamain dapli migrants che vegnan sur cunfin.
La regenza svizra na vesa il mument però nagin basegn d'agir. L'incumbensa garantescha che l'armada po vegnir activa aifer curt temp. Tenor il plan d'urgenza vegniss l'armada en acziun sche passa 30'000 persunas passan il cunfin aifer paucs dis.
RR novitads 10:00


text:
Fiander
I Fiander (olandes: Vlaanderen; frances: Flandres o Flandre; todesch: Flandern; italian: Fiandre; ingles: Flanders; limburghes: Vlaondere; spagnoeu: Flandes) l'è vuna di tre region del Belgi.
La confina cont el Mar del Nord, cont i Paes Bass, con la Francia, la Valonia e la region de Bruxelles.
L'è la region del Belgi indove la lengua ofizzial l'è l'olandes, che chichinscì el ciappa el nomm de fiamengh. A bon cunt a gh'è di comun indè che i abitant poeuden doperà anca el frances per parlà cont i autorità.
On temp eren cognossuu 'me "Paes Bass spagnoeu" (e poeu "austriegh"): l'era la zona de lengua olandesa che l'era restada fedel a la Spagna e a la Gesa Catolega.
El capploeugh di Fiander a l'è Bruxelles (Brussel). Alter cità important a hinn Anversa (Antwerpen), Gant (Gent) e Ypres (Ieper).


text:
Naiv e glatsch sin l'auto po custar il bigliet
- Mardi, 17.1.2017, 11:15
-
Emprima emissiun:
- Mardi, 17.1.2017, 11:15, RTR
Investir la damaun in pèr minutas per schubregiar bain l'auto da naiv e glatsch renda. Na fan ins betg quai, poi dar chastis pulit auts e schizunt il permiss po quai custar.
Pertutgant la naiv èn las reglas simplas, ins sto allontanar tut la naiv da l'auto. Davent dal tetg, las fanestras, il viertgel dal motor e da la valischera, las chazzolas ed ils numers.
Cura ch'i va per sgarar davent il glatsch è quai auter. Obligatoric, sch'ins ha dus spievels da la vart, èsi da far liber la fanestra davant e las fanestras da la vart davant. Quellas davos n'èn ins betg sfurzà da far liber. Sco ch'ins va cun igl auto enavos, ston dentant tut las fanestras esser libras da glatsch.
Sch'ins na sa tegna betg vid las reglas, po quai dar in chasti da plirs tschient francs. En grevs cas pon ins schizunt perder il permiss da manischar.


text:
Contignü prinzipal
Urzì, Alessandro (L'Alto Adige nel cuore)
Nasciù ai 7 de mei dl 1966 a Bulsan. Jurnalist prufesciunist dal 1991. L à scumencià si cariera tl 1985 pra Radio Nbc Network, à laurà dal 1986 al 1993 tla redazion de Videobolzano 33 per passé pona a Il Mattino dell'Alto Adige. L ie stat curespundënt dl Trentin-Südtirol de Il Giornale de Milan ti tëmps dla direzion de Indro Montanelli; cunlauradëur dla revista Il Borghese, dl'ANSA, dl Alto Adige, de Italia settimanale.
De nuvëmber dl 1998 iel unì lità cunselier regiunel y provinziel per la lista de Alleanza Nazionale/I Liberali/Il Polo degli Italiani. Cunfermà tl 2003 (for per la lista Alleanza Nazionale) y pona inò lità per la terza legislatura ai 26 d'utober dl 2008 per la lista de Il Popolo della Libertà: cun 7.891 ujes iel l cunselier dla grupa de rujeneda taliana plu lità. De mei dl 2010 se àl candidà per l cunsëi cumenel de Bulsan, ulache l ie unì lità sun la lista dl PdL coche cunselier de rujeneda taliana cun l plu ujes n assolut dl capoluech dla provinzia.
Urzì à sustenì l prim proiet de na forza de zënter-man drëta nueva d’ ispirazion europeica coche Futuro e Libertà l fova, l partit de chël che l à fat pert y de chël che l ie nce deventà coordinadëur regiunel per l Trentin-Südtirol nchin che l se n ie jit ora de chësc dan la veles parlamenteres de fauré dl 2013, ajache l ne fova nia a una cun la renunzia dl partit a na candidatura a bën dl PD, dla SVP y dl PATT ti raions litei per l Senat dla Region Trentin-Südtirol. Sustenì da duta la direzion de FLI ti àl de jené dl 2013 fat la pruposta ai reprejentanc di partic talians de zënter-man drëta de se mëter adum per na candidatura deberieda per ti pité ai litadëures n’auternativa al’alianza PD-SVP. Permò canche l fova tler che i reprejentanc di partic de zënter-man drëta ne fova nia a una de se candidé deberieda pra la veles àl metù su l partit L’Alto Adige nel cuore. Chësc partit àl menà coche sëurastant pra la veles parlamenteres (de fauré 2013) tl raion litel per l Senat de Bulsan/Unterland y à arjont n bel resultat. L'Alto Adige nel cuore, che se à caraterisà cun n liam teritoriel sterch, se à nce presentà coche lista pra la veles provinzieles d’utober dl 2013. Alessandro Urzì ie unit cunfermà coche cunselier provinziel y l à giapà danter duc i candidac di partic talians de zënter-man drëta la majera cumpëida de ujes de preferënza.
Inćiaries - XV legislatöra
Provinzia autonoma de Balsan
- Dai 22.11.2013 aconsiadëssa provinziala/aconsiadù provinzial
- Dai 22.11.2013 capogrup
- Dai 17.1.2014 comëmber/comëmbra - I comisciun legislativa
- Dai 21.1.2014 comëmber/comëmbra - Comisciun speziala por le control dles propostes de mudaziun dl Statut de Autonomia
- Dai 12.2.2014 comëmber/comëmbra - Comisciun paritetica aladô dl'articul 84, coma 3, dl Statut d'autonomia
- Dai 2.10.2014 comëmber/comëmbra - Comisciun d'inrescida (Europäischer Sozialfonds – ESF)
Regiun Trentino-Südtirol
- Dai 22.11.2013 aconsiadëssa/aconsiadù dl Consëi regional
- Dai 22.11.2013 capogrup (Gemischte Fraktion)
- Dai 27.2.2014 comëmber/comëmbra - I. comisciun legislativa
Inćiaries tla legislatöra passada/tles legislatöres passades
- Alessandro Urzì - In der/den vergangenen Legislatur/en bekleidete Ämter [PDF] - (todësch)


text:
Cuntrari ad auters pajais na daventa mai ina persuna singula schef da stadi en Svizra. Durant ses onn d'uffizi la persuna en quest uffizi, sco «prima inter pares», dentant ina retscha da funcziuns e d'incumbensas tradiziunalas.
La presidenta u il president da la Confederaziun vegn elegì da l'Assamblea federala plenara mintgamai per in onn d'uffizi. Er sche la denominaziun da l'uffizi sugerescha: Il president da la Confederaziun n'è betg schef da stadi – questa funcziun na surpiglia en Svizra betg ina persuna singula, mabain l'entir Cussegl federal, che retschaiva per exempel en cas da visitas uffizialas il schef da stadi da l'exteriur. Il president da la Confederaziun vegn designà sco "primus inter pares". El maina las sesidas dal Cussegl federal e pacifitgescha en dumondas dispitaivlas. En cas urgents ordinescha il president da la Confederaziun mesiras preventivas. E per il cas improbabel che ni ina tractativa ordinaria ni ina tractativa extraordinaria dal Cussegl federal è pussaivla, decida il president da la Confederaziun sulet.
Uffizi dal vicepresident
Ultra dal president da la Confederaziun elegia l'Assamblea federala plenara mintgamai er la vicepresidenta u il vicepresident dal Cussegl federal. Il vicepresident vegn dentant activ, sche la presidenta da la Confederaziun è impedida d'ademplir ses uffizi e surpiglia alura er las obligaziuns presidialas. Ultra da quai po il Cussegl federal surdar al vicepresident cumpetenzas presidialas.
Obligaziuns da represchentaziun
Durant ses onn d'uffizi surpiglia il president da la Confederaziun obligaziuns da represchentaziun spezialas. Per exempel salva el, sco ch'igl è tradiziun, ils discurs al radio ed a la televisiun per Bumaun e per il di da la festa naziunala, il 1. d'avust. Ultra da quai beneventa el mintgamai il corps diplomatic – quai èn las diplomatas ed ils diplomats esters en Svizra – per il bainvegni da Bumaun en la Chasa federala. Dapi ils onns 1990 èsi daventà regla che il president da la Confederaziun fa viadis uffizials a l'exteriur. Er las relaziuns cun ils chantuns tgira il president da la Confederaziun en moda speziala.
Visitas uffizialas e visitas presidenzialas – las noziuns vegnan scleridas
Ina presidenta da la Confederaziun na va mai en visita uffiziala, po dentant vegnir envidada ad ina visita uffiziala. Co è quai pussaivel?
Adina puspè datti confusiun davart la dumonda da las “visitas uffizialas” a l’ester. Tant sclerin nus gia uss: In president da la Confederaziun n’è betg in schef da stadi co ch’el exista en auters pajais; questa rolla ha en Svizra l’entir Cussegl federal che na viagia dentant bunamain mai “in corpore” a l’ester (las paucas excepziuns èn l’inauguraziun dal tunnel dal Simplon a Domodossola dal 1906 e curtas excursiuns per il viadi dal Cussegl federal).
Perquai ch’ina presidenta da la Confederaziun n’è betg ina scheffa da stadi, n’è la formulaziun sco p.ex. “ella fa ina visita uffiziala” ord vista da la Svizra betg correcta. En quests cas stuess ins discurrer d’ina “visita presidenziala”.
Dumonda da la perspectiva
Ord vista dal pajais ospitant è quai in’autra chaussa. Malgrà che la Svizra n’ha numnadamain betg in schef da stadi, ston esser pussibels ils inscunters dal president o da la presidenta da la Confederaziun cun represchentants d’in auter pajais.
Ils auters stadis pon percunter envidar ils presidents da la Confederaziun ad “ina visita uffiziala” u als “retschaiver per ina visita uffiziala”; questas formulaziuns èn damai correctas. Definir definescha mintgamai il stadi ospitant, sch’el envida ad ina visita da lavur u ad ina visita uffiziala cun tut las onurs protocollaricas ch’in tal prescriva.
Tut è ina dumonda da la perspectiva. Las presidentas u ils presidents da la Confederaziun fan “be” visitas presidenzialas, vegnan dentant beneventads e beneventads dals stadis esters “ad ina visita uffiziala”. Nagins problems chaschuna la terminologia tar visitas uffizialas en Svizra, nua ch’il giast vegn beneventà dal Cussegl federal cumplet.
Ultima midada 22.09.2016


text:
San Murezzan: Sport da bob n’attira betg pli las massas
- Glindesdi, 16.1.2017, 11:45
-
Emprima emissiun:
- Glindesdi, 16.1.2017, 11:45, RTR
La stagiun dal Olimpia Bobrun a San Murezzan ha cumenzà. Cun las mastranzas svizras, il cup europeic ed uss il cup mundial.
Qua spera il mainagestiun Damian Gianola sin blers aspectaturs. Quels na cumparan dapi ils davos onns betg pli uschè savens lung l'unica bobera natirala dal mund. Tenor il mainagestiun da l'Olimpia Bobrun, Damian Gianola, saja quai insatge ch'ins vesa en general en connex cun il sport da bob. Ed a San Murezzan va la glieud pli gugent cun ils skis sche l'aura è buna, entagl dad ir a mirar bob.
Il trend negativ n'è quest onn dentant nagin negativ. Cuntrari saja il cas. Durant las masteranzas svizras èn vegnids uschè blers aspectaturs sco dapi 10 onns betg pli. L'areal da partenza era plain. Damian Gianola guarda perquai positiv en il futur.


text:
Naziunal/Internaziunal
-
Hintermann nov campiun svizzer da la cursa rapida
Als campiunadis svizzers a Veysonnaz è il Turitgais daventà nov campiun svizzer en la cursa rapida. Vice-campiun è il skiunz da Sargans cun ragischs sursilvanas, Fernando Schmed. Medemamain sin il podest è arrivà il Grischun Gian Luca Barandun da Präz.
Tar las dunnas ha Fabienne Suter gudagnà avant Denise Feierabend e Corinne Suter. Per Fabienne Suter è quai il segund titel da campiunessa en la cursa rapida suenter il 2009. Lara Gut n'è betg stada a la partenza.
RR novitads 12:00


text:
Preziadas amitgas, preziai amitgs dil giug da troccas
L’uniun grischuna da troccas selegra d’envidar Vus al tredischavel campiunadi grischun da troccas.
Il giug da troccas ei in’impurtonta ierta culturala dalla Surselva. Sur generaziuns han las troccas accumpignau ed uniu la populaziun ed era ozildi han ellas piars nuot da lur fascinaziun.
Cun la realisaziun dil campiunadi grischun da troccas vul l’uniun grischuna da troccas rinforzar quei giug da tradiziun. Il giug da troccas - che stat en stretg connex cun il lungatg romontsch - duei vegnir promovius e fatgs enconuschents sur ils cunfins da nossa regiun.
Nus sperein d’astgar beneventar Vus ils 13 e 14 da schaner 2018 al tredischavel campiunadi grischun da troccas a Schluein.
Vossa uniun grischuna da troccas
__________________________________________
Informaziuns
Program
sonda, 13-01-2018, 13:00 – 22:00 uras
runda da qualificaziun (cun pausa per tschenar)
dumengia, 14-01-2018; 11:00 – 17:00 uras
runda finala
Liug
halla da scola, Schluein
Gruppas
Mintgamai duas persunas valan sco team fix per igl entir campiunadi. Ei vegn giugau cun tschintschar (tenor reglament).
Modus da giug
Ei vegn mintgamai dau in giug per runda. Treis quarts dils teams sequalificheschan per il final dalla dumengia. Il quartfinal, il miezfinal ed il final vegnan giugai sur 3 giugs.
Cuosts
180.00 francs per team (giuvenils tochen 20 onns pagan la mesadad)
La contribuziun sto vegnir pagada ina jamna avon il turnier, schiglioc ei l’annunzia buca valeivla. Sch’in team ei buca presents, vegn il daner da giug buca restituius.
Cumpriu ein ina tscheina la sonda e petta cun caffè la dumengia.
Meinagiug
Ils organisaturs decidan davart las consequenzas pertuccont giugs che vegnan buca giugai a moda e maniera gesta (tenor reglament).
Premis
1'000.- francs en bar per il team che daventa campiun grischun. Ils secunds 600.- ed ils tiarzs 400.- francs. Mintga team survegn in premi.
Remarcas
En sala eis ei buca lubiu da fimar.
Annunzia
tochen ils 31 da december 2017
- a scret: Annalisa Cathomas, Via Bual 17, 7130 Glion, 081 943 32 59
- via mail: annalisacathomas@bluewin.ch
- egl internet sut: www.troccas.ch
Conto
Uniun grischuna da troccas
Banca Raiffeisen Cadi, Mustér, numera da conto 70-1479-0
IBAN CH56 8107 2000 0068 5834 6
Nus selegrein sin buns giugs e sin Vossa cumpignia!


text:
Mel (mangià)
La mel l'è on mangià dolz faa di avigg, ma anca di imenotter.
El nass del netter e de la melada. La melada l'è prodotta de vari omotter: i sò escrement zuccheritt hinn la bas alimentar per on bell numer de insett.
El nomm[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La parolla mel la vegn del latin "melem", e l'è comuna a tutt i lengov romanz (italian: miele; frances, spagnoeu, asturian e aragones: miel; catalan, galizian e portoghes: mel; ligur: amê; normann: mié; ocitan: mèl; romen: miere; aromen: ñiari; sardegnoeu e sicilian: meli). In lombard, catalan, spagnoeu e alter lengov romanz ocidentai, la parolla l'è al feminil, in alter inveci al masculin.
El termen, a bon cunt, l'è de origin indoeuropea: el troeuvom in de l'ittita milit, in del grech méli, in de l'albanes mjalit, in l'armen meghr e in di lengov celtegh (breton mel, galles mêl, scozzes e irlandes mil). A troeuvom ona parolla compagna anca in di lengov slav (mëd o med), de indove l'è passaa anca in di lengov baltegh (medus), in l'eston (mesi) e in de l'ungheres (méz). A troeuvom l'istessa parolla anca in del gotegh miliþ, che però el s'è minga conservaa in di lengov germanegh del dì d'incoeu, che partissen de la radisa *hunagam[1], che l'è comuna anca al curd hingiv.


text:
La sesida da la suprastanza communala ha gì lieu per ina giada en localitads insolitas - sin 2’000 meters sur la mar a Salastrains tar l'arrivada da las cursas mundialas ch'èn il favrer 2017.
Per il directur dal comité d’organisaziun Franco Giovanoli è quest inscunter fitg impurtant, pertge be cun l'agid da la vischnanca da San Murezzan saja pussaivel d’organisar in tal eveniment.
Custs da 64 milliuns francs
La gronda part dals custs surpiglia la Federaziun da skis internaziunala FIS.
Plinavant èn prevesidas entradas cun la vendita da bigliets, sponsurs, ustarias ed cun las entradas da las vischnancas pertutgadas. Ils responsabels quintan cun 140’000 aspectaturas e aspectaturs.
RR Actualitad 07:00


text:
Svizra
-
Mammut stritga 24 plazzas a Seon en l’Argovia
Il producent d'artitgels d'alpinissem Mammut venda sia producziun da sugas da raiver en l'Austria. Il concurrent austriac Teufelberger surpiglia questa sparta da Mammut per l'entschatta da settember 2016, ha communitgà l'interpresa svizra. En consequenza stritga Mammut a Seon (AG) 24 plazzas.
Mammut argumentescha quest pass tranter auter cun il ferm franc svizzer. La firma Mammut è sa sviluppada dad ina firma da sugas tar in producent d'artitgels da sport da muntogna e da vestgadira outdoor. Ella exista dapi 150 onns.
RR novitads 10:00