text:
Las plazzas èn pli che occupadas en ils vaguns vegls e plitost stretgs da la viafier a roda dentada. La viafier maina da la staziun da Montreux che sa chatta sin 390 m.s.m. fin sil Rochers de Naye sin 2042 m.s.m.
L’idea dal tren da Jazz è naschida davos las culissas da la sala Stravinski. Il fundatur dal festival ed anteriur directur ha gì l’idea ensemen cun il voluntari, Niklaus Mani, che organisescha il tren.
Claude Nobs era in grond fan da trens, uschia avainsa bunamain stuì vegnir sin l’idea da far in tal tren!
Ditg e fatg: Oz van durant il festival da Jazz regularmain trens si e giu pel Rochers de Naye e quai cun mintga giada var 170 giasts internaziunals.
Niklaus Mani di ch'ils vaguns da tren savessan raquintar diversas istorgias. Per exempel ha in musicant ina giada pers ses dents cun sunar!
Causa ch'igl è ina viafier a roda dentada squassi schon in pau en qua. Ed ina giada hai dà in “ruc”, ed in saxofonist ha pers ils dents entamez il tren. Quai è stà risadas.
Cun u senza dents, ils musicants quels sunan e sunan ad in cuntin. Duas differentas bands èn en il tren - per mintga vagun in. Sunà vegni bundant in'ura per ir ensi, sisum la muntogna vegni sunà var duas uras, e lura puspè cun turnar. Per ils musicants saja quai in eveniment dal tuttafatg spezial.
Quai è per nus simplamain total flot da pudair sunar qua. L’atmosfera è uschè speziala cun la glieud che vegn da tut il mund a tadlar.


c: text/html

text:
Lavurs
Construiders e construidras da furmas fabritgeschan models, furmas, apparats da producziun, prototips, models da funcziun e models da design tridimensiunals. Quests products vegnan duvrads en l’industria da materia sintetica, cularias da metal, tecnica medicinala, en la construcziun da vehichels ed aviuns, en il design da products ed en auters secturs da l’industria. Per l’industria d’elavuraziun da materia sintetica fabritgeschan construiders da furmas las furmas per pressegiadas ad injecziun ed autras furmas spezialas. Per produciders d’elements da culaditsch da metals produceschan els models da cularia e per designras creeschan els a maun da skizzas prototips.
Construiders da furmas construeschan al computer cun programs spezials CAD l’element da construcziun tridimensiunal. Els elavuran las datas 3D vi dal computer e fan ils programs da resgiar ch’èn necessaris per la producziun. Uschespert che tut las infurmaziuns per reglar ils indrizs e las maschinas da resgiar èn prontas, cumenzan els cun la producziun.
Sper las tecnicas da producziun dirigidas dal computer san construiders da furmas er tecnicas d’elavuraziun manualas sco resgiar, gizzar, tatgar, glimar, furar, laminar, fresar e storscher. Differenta materia sintetica en furma liquida ed insolubla e differents metals èn ils materials da fabricaziun che vegnan duvrads il pli savens.
Construiders da furmas guardan da lur atgna segirezza e sanadad. Cun lavurar vi da las maschinas resguardan els strictamain las prescripziuns. En contact cun materia privlusa tiran els p.ex. en guants ed egliers da protecziun, tar lavurs cun gronda canera portan els ina protecziun da l’udida. Ultra da quai allontaneschan els il rument a moda correcta e dovran material da construcziun ed energia a moda conscienta per l’ambient.
Scolaziun
Basa legala
Ordinaziun federala 30-10-2009, cun midada dals 22-2-2016
Durada
4 onns
Furmaziun en la pratica
En in manaschi da construcziun da models u da furmas
Furmaziun en scola
1½ di per emna a la scola professiunala
Roms professiunals
- instrucziun da roms construcziun da tocs en elavuraziun
- instrucziun da roms mecanica: basa tecnica, englais tecnic, tecnica da material da fabricaziun e tecnologia, tecnica da dissegn e maschinas, electrotecnica e tecnica da regulaziun, projects interdisciplinars
Curs ordaifer il manaschi
tecnica da fabricaziun manuala, fabricaziun convenziunala cun la maschina, elavuraziun CAM
Maturitad professiunala
Tar fitg bunas prestaziuns da scola po vegnir frequentà la scola da maturitad professiunala durant la furmaziun da basa.
Diplom
Attestat federal da qualificaziun "construider / construidra da furmas AFQ"
Premissas
Furmaziun preliminara
- scola populara terminada
- bunas prestaziuns en quint, geometria e dissegn tecnic
Pretensiuns
- abilitad pregnanta da s’imaginar chaussas en il spazi
- inschign manual
- enclegientscha tecnica
- pensar analitic resp. chapir ils connexs
- talent da dissegn (dissegn tecnic e dissegn a maun liber)
- moda da lavurar exacta e conscienziusa
- abilitad da sa concentrar, pazienza e perseveranza
- bun dun receptiv
Furmaziun supplementara
Curs
purschidas da scolas professiunalas, da SWISS FORM ed autras associaziuns professiunalas
Examen professiunal (EP)
spezialist / spezialista da process cun certificat professiunal federal
Examen professiunal superiur (EPS)
maister / maistra en l’industria
Scola spezialisada superiura (SSS)
p.ex. tecnicist / tecnicista dipl. SSS construcziun da maschinas, tecnicist / tecnicista dipl SSS construcziun en metal
Scola auta spezialisada (SAS)
p.ex. Bachelor of Arts (SAS) en design da products e d’industria, Bachelor of Science (SAS) en tecnica da maschinas
Cundiziuns da lavur
Construiders da furmas lavuran surtut en manaschis da construcziun da models ed en cularias, latiers sa tracti da firmas pitschnas e mesaunas. Els han la pussaivladad da sa spezialisar en differentas direcziuns, p.ex. sco constructur, programmader CAD/CAM u fresader CAM.
Construiders da furmas han bunas schanzas sin la fiera da lavur, cunquai ch’els èn disads tras lur furmaziun extendida da lavurar cun different material, da manevrar differentas maschinas e da schliar incumbensas cumplexas.
Ulteriuras infurmaziuns
SWISS FORM – Verband Schweiz. Modellbaubetriebe
Sekretariat
6210 Sursee
Tel: 041 926 07 89
URL: www.swiss-form.ch

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ingegneria sociala
L'ingegneria sociala l'è la tecnega che la permett de ottegnì di privileg e di informazion confidenziai cont l'ingann di personn legittimaa a doperà 'sti informazion e di sistema. De facc, in la sicurezza informatega l'utent l'è definii l'anell pussee moll de la cadena, e donca l'è squasi semper pussee fazil, soratutt per on attacch miraa, ingannà l'utent inveci de doperà di bug per entrà in di sistema o per ottegnì di password.
Vos corelaa[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Phishing, forma elementar de ingegneria sociala
- L'art de l'ingann, liber del Kevin Mitnick, hacker famos per la soa ingegneria sociala


text:
Il club da hockey da Tavau turna a chasa cun 0 puncts suenter la partida cunter Berna. Berna è ì en avantatg gia en la 15avla minuta ed ha pudì tegnair quest avantatg fin en il segund terz.
En la 26avla minuta ha il Svedais Magnus Nygren lura gulivà la partida per Tavau. Pauc pli tard è il SC Berna però puspè ì en avantatg. En l'ultim terz ha Tavau bain anc ina giada pudì gulivar la partida, Berna ha dentant betg cedì e decis la partida 10 minutas avant la fin.
En la tabella croda il HCD cun quai enavos sin plazza 7. Da nov a la testa da la tabella è l'EV Zug, quai avant Friburg e Berna.
Sonda saira frunta il HCD a chasa sin Friburg.
Hockey - Liga naziunala A 2017 / 2018 11. runda
Hockey: Classament liga naziunala A (05-03-2018)
RR novitads 23:00


text:
Cun ina giada aveva la PCS grischuna nagins sezs pli en il Cussegl grond. Quai è stà suenter las elecziuns da l'onn 2000. L'energia ed ils raps per cuntinuar hajan mancà da lezzas uras, uschia Lydia Bapst-Jörger, l'ultima presidenta dals cristiansocials grischuns.
Perquai è la partida vegnida schliada ed ils commembers èn s'orientads ubain vers dretg ubain vers sanester. Ina mesadad saja ida tar ils socialdemocrats e l'autra puspè tar ils cristiandemocrats. Da là nua ch'els eran vegnids.
In pensum permanent
Tenor il president da la PCD grischuna e cusseglier dals stans Stefan Engler saja quai in pensum permanent da mantegnair er quella ala cristiansociala entaifer la PCD. Quai gartegia però bain ed uschia na vesa el, auter che la partida mamma, nagin basegns d'organisar questas vuschs spezialmain entaifer la partida grischuna.
Quai conferma er Gieri Derungs. El è mainafatschenta da la Rait da medis grischuna ed anteriur politicher da la PCS che ha fatg la midada tar la PCD suenter la fin da la partida cristiansociala l'onn 2000.
La PCD è ina partida ch'è tranter dretg e sanester e là avain nus qua en il Grischun era il plaz sco quels ch'eran ina giada en la PCS.
Chapientscha ma er sceptica
Tant Stefan Engler, Gieri Derung sco er Lydia Bapst-Jörger han chapientscha per ils sforzs da dar dapli pais a las vuschs cristiansocialas sin palancà naziunal. Sch'i gartegia però a la PCD da recaltgar vuschs u schizunt commembers tras quai, qua èn tuts plitost sceptics.
RR actualitad 12:00


text:
Diesch emans avant las elecziuns preschenta Martin Schulz ils plans per il futur da la Germania. Sco prioritads ha Schulz definì las investiziuns statalas, dapli giustia e dapli Uniun europeica.
Jau vi esser in chancelier che prenda a maun ils problems.
I dovria in minimum d’investiziuns per mantegnair la substanza dal pajais e per preparar quel per il futur, ha ditg Schulz. Cun ses program spera il candidat da l’SPD da far bun il retard dals socialdemocrats en vista a las elecziuns dal parlament tudestg.
«Deutschlandportal»
Plinavant vuless el svelt pussibel crear in portal digital per la Germania. El veglia ch'il stadi giaja online e quai 24 uras a di, set dis ad emna. E quai project na duai betg vegnir realisdas insacura main entaifer ils proxims tschintg onns.
Las elecziuns dal Bundestag èn ils 24 da settember.
RR novitads 14:00


text:
La candidata democrata per il presidi american, Hillary Clinton di ch'ella saja plain fidanza ch'i na vegnia nagut auter a la glisch che quai che saja gia vegnì il fanadur. Lezza giada n'aveva la polizia federala betg constatà in cumportament penal relevant da l'anteriura ministra da l'exteriur.
Nagin plant
La politichera democrata aveva duvrà servers privats, e cun quai betg propa segirs, per trametter e-mails e communitgar davart sia lavur. Quai è bain in surpassament da la lescha e Clinton ha survegnì ina admoniziun. Il ministeri da giustia ha dentant desistì d'in plant sin fundament dal rapport dal FBI. En sasez valeva quesa chaussa giuridicamain sco liquidà.
Il venderdi ha il FBI dentant annunzià dad anc ina giada sa fatschentar cun l'affera dals e-mails perquai ch'i saja cumparì novs mails relevants. Ils investigaturs guardan ussa sche quests mails cuntegnan infurmaziuns confidenzialas.
Il contrahent da Clinton, Donald Trump beneventa las novas investigaziuns.
RR novitads 06:00


text:
Dis-chaun
- Glindesdi, 23.7.2018, 8:40
-
Emprima emissiun:
- Glindesdi, 23.7.2018, 8:40, RTR
Oz cumenzan ils dis-chaun, ils pli chauds dis da l'entir onn. Il num han els survegnì dals Egipzians. L'entschatta marchescha l'emprim di ch'ins veseva la staila Sirius en la constellaziun dal chaun grond.
Per ils Egipzians muntavan ils dis-chaun in temp fritgaivel. Ils Grecs empruvavan da medegiar malsognas dal fel. Ed ils Romans vesevan quest temp sco nausch, perquai che la mar era chauda, il vin asch e la glieud vegniva malsauna.
Ina regla da purs d'ozendi manegia: Bels dis-chaun, in bun onn enta maun.


text:
Set onns è Sophia Groen gia en l'Engiadina Bassa. Ir a chasa vul dir per ella, turnar en l'Engiadina e betg mo en l'Ollanda. Las turas cun ils skis, las turas da skis en la naiv che spulvra, quai è la gronda passiun da la tgirunza da malsauns.
A Vnà, ina fracziun dal vitg da Valsot ha ella cumprà dacurt ina chasa. Sophia Groen ha decis definitivamain da restar en l'Engiadina e da lavurar en l'ospital a Scuol. Proximamain mida ella intern en in auter team. Nov tutga ella tar il team dal servetsch d’urgenza. Ella s’allegra sin la nova sfida e sin il nov dachasa en il pitschen vitg sin 1600 meters sur mar.
RR actualitad 08:00


text:
La zona da l'euro ha nudà bunas fatschentas. L’index da cumpra per l’economia privata, l’industria ed il sectur da servetsch è creschi per 1,6 puncts, quai scriva l’institut IHS Markit en sia enquista fatga tar 5'000 persunas. Economs havevan quintà cun in lev regress. Cun quest tempo da svilup pudess il product naziunal brut crescher pli spert che quintà, scrivan ils experts.
Surtut contribuì al carschen ha la Germania e la Frantscha nua che cunzunt las empustaziuns èn creschidas ed uschia era l’occupaziun. Il carschen en Frantscha è il ditg spetgà impuls da creschament per l'entira zona d'euro. I vesa ora sco ch'i mass cun l'uniun monetara a moda persistenta amunt.
RR novitads 12:00


text:
La dretgira da cumpromiss ha fixà la paja minimala per collavuraturs senza emprendissadi sin 3’435 francs. Collavuraturs ch’han fatg in emprendissadi survegnan minimalmain 4’849 francs. Per praticantas e praticants è la paja minimala vegnida fixada sin 2'190 francs.
L’onn passà n’eran las federaziuns dals patruns Gastrosuisse e Hotelleriesuisse betg sa cunvegnids cun las federaziuns da lavurants Unia, Syna e Hotel & Gastro Unuon sin novs pajas minimalas. Fertant ch'ils sindicats han vulì auzar las pajas per almain 2% han ils patruns vulì ina runda da nulla.
RR novitads 12:00


text:
Governo Gentiloni
El Governo Gentiloni l'è 'l staa el governo quell de 64 de la Republica Italiana. El primm minister l'era el Paolo Gentiloni, giamò minister di affar forest in del precedent governo Renzi, che l'ha finii el sò mandaa cont i dimission del Matteo Renzi per la vittoria del no al Referendum del 4 dicember in su la reforma parpognuda del governo.
L'ha giuraa el 12 de dicember del 2016, dopo avè prenduu l'incaregh innanz al President Sergio Mattarella el di prima. El se dimett el 24 de marz 2018 dòpo di elezion politegh italian del 2018 e el 1 de giugn el toeu l'incarich el governo Conte.
L'è staa supportaa dal Partito Democratico, che l'ha avuu 12 minister e on sottosegretari, el Nuovo Centrodestra, cont 3 minister e Centristi per l'Italia cont 1 minister (Gianluca Galletti). Gh'era anca 2 minister independent.
L'è staa supportaa esternament del Moviment Democrategh e Progressista, de la Stella Alpina, de la Südtiroler Volkspartei, el Partii Autonomista Trentin Tiroles e di alter formazion pussee piscinitt.
Cuntegnüü
Minister[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Paolo Gentiloni, President del Consili di Minister
- Maria Elena Boschi, sottasegretaria
- Beatrice Lorenzin, salud
- Angelino Alfano, affar forest
- Andrea Orlando, giustizia
- Roberta Pinotti, difesa
- Carlo Calenda, desvilupp economegh
- Graziano Delrio, straport
- Valeria Fedeli, istruzion
- Dario Franceschini, coltura
- Giuliano Poletti, lavorà
- Gianluca Galletti, ambient
- Maurizio Martina, agricoltura
- Anna Finocchiaro, rapport cont el Parlament
- Marianna Madia, semplificazion e PA
- Claudio De Vincenti, coesion territoriala e Sud Italia
- Luca Lotti, sport
- Pier Carlo Padoan, economia
- Marco Minniti, intern
Ex minister[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Enrico Costa, affar di Region (finna al 19 de luj 2017)
Cronistoria[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Governo Renzi
- Governo Gentiloni
- Governo Conte


text:
Marco Simoncelli
Ol Marco Simoncelli (Cattolica, 20 de zenér del 1987 – Sepang, 23 de ottobre del 2011) l'è stacc ü coridùr de móto, campiù del mónt de la Class 250 in del 2008 in sèla a la Gilera.
Cognusìt col suernòm de Supersic e per i sò tànce e tànce caèi risolécc, amàt per la sò simpatìa e i sò manére de fà 'mpó de guascù, l'è mórt in del 2011 al segónt gir del gran prémio de la Malesia söl circuìto de Sepang.
Nasìt a Cattolica, l'istà de cà a Coirano e 'l tàca a cor a 7 agn sö i mini móto. A 12 agn 'l diènta campù italià e pò l'an dòpo 'l diènta amò campiù italià e 'l cór pò 'n del campionàt eüropéo. A 14 agn 'l cór ol Troféo Honda NR 'l và dò ólte söl pòdio e l'è campiù italià de la 125 GP.
Ol sò nömer preferìt de dovrà 'n gàra l'éra 'l 58.
125[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
In del 2002 'l diènta campiù eüropéo de la 125cc e 'l istès an 'l rìa 'n del Motomondial e 'l cór ol Gran Premio de la Repüblica Céca in del team de la Aprilia CWF - Matteoni Racing e 'l ciàpa 'l pòst del Jaroslav Huleš, pasàt in de la 250, ol sò compàgn de squàdra l'è 'l Chaz Davies. 'l cór adóma 'n sés gàre, 'l fenés la stagiù al pòst nömer 33, 'l fà 3 póncc e 'l sò rizültàt piö bèl l'è 'l tredicézem pòst in Portugàl.
In del 2003 'l cór amò in de la 125 e l'è la sò prìma stagiù töta 'ntréga, ol sò compàgn l'è 'l Mirko Giansanti, 'l fenés la stagiù al pòst nömer 21, 'l fà 31 póncc e 'l sò rizültàt piö bèl l'è 'l quàrt pòst al Gran Premio de la Cümünità Valenciana.
In del 2004 'l cór in del team del Rauch Bravo e 'l sò compàgn de squàdra l'è 'l Steve Jenkner. L'è l'an de la sò prìma vitòria che la rìa a Jerez sóta l'àqua sö ü circuìto töt trebatìt e 'ndóe 'l fà pò la pole e 'l sarà amò 'n pole a Brno amò sóta l'àqua, l'è però ün an 'mpó bröt dezà che 'l fenès mia 5 gàre e i öltime dò 'l pöl mia cór dezà che 'l s'è fài mal. 'l fenés ol campiunàt al pòst nömer 11 e con 79 póncc.
In del 2005 'l cór per ol team Nocable.it Race e 'l sò compàgn l'è 'l Joan Olivé. 'l vèns amò 'l gran prémio de Jerez e per sés vólte 'l và söl pòdio, de fati l'è segónt in Catalógna, tèrs in Germània, Repüblica Céca, Quatar e Aüstralia. 'l pöl mia combàt per ol mondiàl, dezà che l'è cresìt tròp e 'l fà sèmper piö fadìga a stà 'n sèla a la sò Aprilia RS 125 R, l'an dòpo l'è isé ubligàt a pasà in 250. In töte i manére 'l fenés ol campiunàt quìnt con 177 póncc.
250[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
In del 2006 el passa in 250, in sela a la Gilera RSV 250 e 'l sò cap tecnigh l'è 'l Rossano Brazzi, che l'era giamò staa tecnigh de campiun cumpagn de Valentino Rossi e Marco Melandri. Però el Brazzi el finiss malaa dopu i prim gar, inscì el Simoncelli el resta senza una vera "guida" per tüta la stagiun: el riva al nümer des cun 92 punt; el sò risültaa migliur a l'è un sest post in Cina.
L'an dopu l'Aprilia la ghe tö via a lü la motu ufisial e la ghe da una Aprilia RSW 250, gestida de l'Aligi Deganello: anca quel an chì l'è pover assee de risültaa e, anmò una völta, Simoncelli el riva in classifiga dumà a la pusisiun quela de des.
In del 2008 la furtüna la se met a surid al pilota rumagnö: anca se l'è minga partii tant ben (el borla giò dò völt), in Purtugal el ciapa la sua prima pole position e pö al Mugello e in Catalogna el vincc. Inscì el süced anca a Sachsenring, menter a Sepang el riva terz: in quela manera chì el vegn el campiun de la 250, per pö vincc anca Valencia. In tüt, el ciapa 281 punt.
In del 2009 el scerniss de restà anmò cunt un 250; inultra el fa un incident e 'l pò minga 'ndà al Gran Premi del Qatar. Pö el fa una quai gara minga tant bela, ma in Francia, cun la pista bagnada, el mustra de vess un gran pilota e 'l riva prim. Al Mugello inveci el riva segund, dopu 'n lungh düel cunt el Mattia Pasini. El vincc anmò al Sachsenring, a Brno (anca quela völta chì dopu 'na lunga lota cunt el Pasini) e a Indianapolis. Tüt quei bei vitori ghe fan sperà a lü de pudè ciapà el titul de campiun, ma pürtrop a Misano el borla giò de la motu e inscì el perd un bel poo de punt presius, anca se 'l je recüpera un quaivün dopu vess rivaa prim in Purtugal e in Australia. In de la gara de Sepang el riva terz, e in 'stu möd el ved sluntanàss semper püssee 'l prim post.
A la fin de l'an, per un'altra burlada, el perd del tüt i pussibilità de vincc, e 'l ciapa la terza pusisiun, de dree a Hiroshi Ayoama (prim) e Héctor Barberá (segund).
Semper in del 2009 el pröva a guidà l'Aprilia RSV4 in del campiunaa mundial de Superbike, in sustitüsiun del Shinya Nakano. Düranta i pröv de qualifiga el riessiss a registrà un bun temp e 'l riva a la pusisiun quela de vot; però pö la gara la partiss minga trip ben e, menter l'è dree a recüperà pusisiun, el borla giò in d'una brüta manera. La segunda gara le ved remuntà, e a la fin el riessiss a rivà terz, denanz al cumpagn de squadra Max Biaggi.
MotuGP[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
In dal 2010 l'è passad a la MotuGP cun la RC212V dal team San Carlo Honda Gresini. El cumpagn de squadra l'era Marco Melandri. Cume migliur risültad l'è rivad quart in Purtugal e l'ha finid la stagion a l'utav post cun 125 punt.
In dal 2011 l'è stai in de la istessa squadra cun però 'na moto che l'era istessa a quela üficial dal team HRC, 'sta volta cun cumpagn de squadra Hiroshi Aoyama. In de chel an chi l'è rivad du volt quint, al Gran Premi dal Qatar, gara de inissi stagion e al Gran Premi de Francia cun du pole position: vüna al Gran Premi de Catalugna e l'oltra al Gran Premi d'Ulanda. Al Gran Premi mutuciclistich de la Repüblica Ceca, el Simuncel l'è rivad par la prima volta in sal podi (ters) de la class regina. Al Gran Premi mutuciclistich de San Marino e de la Rivera de Rimin, el Süpersic l'è rivad quart, dopu un final de gara particularment agitad in dal qual, in di ültim tri gir, l'ha cumbatid cun el cunassiunal Andrea Duvissius e cun l'american Ben Spies par tegn la sò quarta pusission. In Australia l'è rivad s'cund: el sò migliur risültad de cariera in MotuGP.
El 23 de utuber dal 2011, menter l'era adré a cur el Gran Premi de la Malesia, Marco Simoncelli l'è mort in un brüt incident: menter l'era in curs el s'cund gir, el pilota l'ha perdü el cuntrol de la sò Honda e, in del tentatiu de restà in pé, l'ha taiad la strada a Colin Edwards e Valentino Rossi che i erun dedré de lü e i en miga stai buni de scansal; la bota le staia insì forta da fagh saltà via el cascu. L'è mort par i culp che l'ha ciapad a la testa, al col e al stumegh. Dopu che l'è mort, el pader Paolo Simoncelli l'ha dumandad de dunà i orghen dal fiöl, ma par el bloch dal cör quest l'è stai miga pussibil.


text:
Curt e concis:
- Matteo Renzi sa retira sco schef da la partida socialdemocratica.
- La schleppa istorica dals socialdemocrats en l'Italia sforza uss la partida da s’orientar da nov.
- La partida socialdemocratica ha fatg sulet 18,7% da las vuschs.
L’anteriur schef da regenza Matteo Renzi ha annunzià che sia partida giaja en l’opposiziun e ch’ella na vegnia betg a far part d’ina coaliziun da regenza. La partida dal actual primminister Paolo Gentiloni vegn sin 18,7% da las vuschs e croda uschia marcant davos il moviment «Cinque Stelle» (32,6%) e davos l’allianza da la dretga da las partidas «Lega Nord», «Forza d’Italia» e «Fratelli d’Italia» (37%). Il 2013 era la partida socialdemocratica anc vegnida sin 25,4% da las vuschs.
RR novitads 20:00


text:
La nova proposta dals concern d'electricitad e lur alliads è ord vista da la cuminanza d'interess da las vischnancas concessiunarias grischunas in'attatga frontala. Lur finamira saja da reducir u schizunt da stritgar ils tschains d'aua, quai scriva la cuminanza d'interess en sia reacziun. Ils concerns d'energia e lur associaziuns taschentian che las circumstanzas sajan sa midadas. Ils pretschs d'electricitad sajan creschids dapi l'enviern 2016 per bunamain 70% ed er ulteriurs facturs mussian ch'ils pretschs pudessan s'augmentar vinavant, uschia scriva la cuminanza d'interess e ses president Not Carl en ina communicaziun. Tractar la dumonda dals tschains d'aua en ina debatta davart il nov urden dal martgà d'electricitad saja la suletta e raschunaivla via.
Allianza Tschains d'aua pretenda in tschains variabel
Il tschains d'aua ch'è actualmain ina taxa fixa duai en l'avegnir sa cumponer d'ina part fixa e d'ina part flexibla. La part fixa paja l'ovra idraulica per ils dretg da pudair nizzegiar l'aua. La taxa variabla duai s'orientar vid il pretsch d'electricitad. Quai pretenda in'allianza da concerns d'energia, da l'economia, da l'uniun da las citads svizras e dal forum da consuments svizzers.
Il tschains d'aua che las ovras idraulicas pajan per nizzegiar l'aua dals chantuns u da las vischnancas da domicil è vegnì introducì il 1918. Per l'allianza n'è quest sistem betg pli confurm al temp.
Il tschains d'aua actual da maximalmain 110 francs per kilowatt prestaziun brutta ha da far nagut pli cun la realitad.
Perquai dovri ina flexibilitad tals tschains d'aua. A lunga vista stoppian ils tschains d'aua vegnir reglads ensemen cun la revisiun da la lescha per il provediment d'electricitad. La flexibilisaziun duai esser fixada en la lescha sin l'emprim da schaner 2020, pretenda l'allianza.
Il Cussegl federal publitgescha proximamain ses messadi davart il tema. Sia emprima proposta era fitg sumeglianta a quella da l'allianza. El ha vulì reducir ils tschains d'aua sin 80 fr/kW prestaziun brutta, vitiers ha er el proponì ina part fixa ed ina part variabla. En la consultaziun è questa proposta dentant vegnida crititgada da tuttas varts, uschia che la Cussegliera federala Doris Leuthard ha declerà il november passà ch’els stoppian anc ina giada ir sura ils cudeschs.
RR novitads 12:00 / 17:00


text:
Profil cun Maria (87) e Christina Godly (83)
- Sonda, 30.4.2016, 9:03
-
Emprima emissiun:
- Sonda, 30.4.2016, 9:03, RTR
Las duas sors da Segl han lavurà durant decennis en lur duas pensiuns ed en l'ustaria en la Chesa Marchetta. Cun la decisiun da serrar las portas da las trais gestiuns per dal bun, va a fin in era a Segl.
Suenter avair nettegià tut sco adina suenter ina stagiun, vulan Maria e Christina Godly decider ensemen cun ils dus frars co ch'i duai ir vinavant cun las chasas.
En il Profil raquintan las duas ustieras passiunadas dapli da lur lavur, ma er da lur aventuras cun ir en viadi e da marusaglias betg accumplidas.
Redacziun : Anna Caprez


text:
En tut sajan pertutgads 625'000 autos pitschens, da quels èn 468'000 vehichels vegnids construids per la marca Nissan. Ils vehichels pertutgads na vegnan betg pli producids u vendids. Il settember passà aveva il concern VW dà tiers manipulaziuns tar ils tests da svapurs. Dapi lura ha quest scandal procurà per grondas agitaziuns, quai tant tar il concern en Germania sco er en la politica e la branscha d’autos.
Aczia croda per passa 15%
L’aczia da Mitsubishi è crudada ensemen per passa 15%, uschè fitg sco dapli bunamain 12 onns betg pli aifer in di. La valur da l’interpresa è uschia sa sbassada cun ina frisa per 1,2 milliardas dollars.
RR novitads 12:00


text:
Il Cussegl dals chantuns è preoccupà davart il fatg che adina plirs investurs da l’exteriur surpiglian firmas svizras. I dettia oravant tut adina dapli investurs da la China, sco per exempel l’acquisiziun da Syngenta tras la firma ChemChina.
Perquai ha il Cussegl dals stadis incumbensà il Cussegl federal d'analisar la situaziun ed era da guardar sco che auters pajais van enturn cun investurs da l’exteriur. Per exempel han l’America, la Germania u la Frantscha reglas per talas investiziuns.
RR novitads 12:00


text:
Il district da la Sense giascha en l'ost dal chantun. El è numnà tenor il flum Sense (franzos Singine), che marca la plipart da ses cunfin oriental cun il chantun Berna. In auter flum dal Senseland è l'Ärgera, che nascha sco la Sense en il Senseoberland, ina regiun en il sid dal district ch'appartegna a las Prealps friburgaisas. Il nord ed il vest dal district han in'auta spessezza da la populaziun en fan part da las aglomeraziuns da Berna e Friburg.
Tranter il 7avel e l'8avel tschientaner han ils Alemans cumenzà cun la colonisaziun da la regiun. Els eran ils purtaders da la germanisaziun e da l'urbarisaziun entras runcada en il sidost dal chantun actual. Qua e là han els traversà la Sarine (tud. Saanne).
La regiun da la Sense è vegnida menziunada per l'emprima giada il 1076 sco Sensuna ed è dapi la restructuraziun dals anteriurs quatter Stadtpanner in agen district. La plipart dal district da la Sense appartegniva fin tar l'Ancienne Régime tar l'Aupanner e cun quai a l'intschess da la Republica da Friburg (Respublicas Friburgensis).


text:
Per mintga sparta aifer la Casa Depuoz a Trun valan autras reglas per far giu quint. Il manader da la Casa Depuoz, Matthias Gutmann, giavischa perquai dal chantun, ch'ils process vegnian en il futur puspè pli simpels. Dentant: Be il parlament sa midar quai.
Cun tut la modernisaziun - il coc da la tgasa è restà
Grazia al progress medicinal survivian ozendi dapli uffants cun impediments en cumparegliaziun cun pli baud, di il minister d’educaziun grischun, Martin Jäger. Dapli uffants giajan en scolas spezialas cun consequenzas per il budget dal chantun. Perquai ha il chantun installà ina stricta controlla da custs – che chaschuna lavur.
La chasa Depuoz è bain vegnida renovada e modernisada entaifer ils 40 onns dapi si’avertura. Dentant: La chasa sco tala è restada pli u main la medema – cun excepziun da las mobiglias...


text:
Serrar las ovras atomaras e dismetter il rument radioactiv custa passa 24 milliardas francs. Il pli bler custi da dismetter il rument radioactiv. Lezza cumpart fa ora dapli che 80% dals custs totals. Quai ha il departament federal per energia calculà. Indirect fixeschan quests custs totals, ils imports ch’ils manaschis han da pajar en il fond per serrar las ovras e per dismetter il rument radioactiv.
Naginas novas ovras atomaras
Cun il Gea a l'urna davart la lescha d'energia e cun quai a la strategia d'energia 2050, ha la populaziun svizra decis da sortir pass per pass da l'energia atomara. Tranter auter èsi scumandà da construir novas ovras atomaras. Las ovras atomaras existentas duain restar en funcziun uschè ditg ch'ellas èn segiras. Ovras che n'èn betg pli segiras ston vegnir serradas giu.
Mühleberg è l'emprima ovra che vegn serrada giu
Entant èsi planisà da serrar in'ovra atomara: Il 2019 duai l'ovra Mühleberg en il chantun Berna vegnir serrada giu. Previs èsi che quella è fabritgada enavos cumplettamain fin il 2034. Mühleberg è uschia l'emprima ovra atomara da la Svizra che vegn serrada giu.
RR novitads 12:00


text:
L’amur per l’Engiadina Bassa ha la Belgia Elke Cloet gia scuvert cun dus onns durant las vacanzas cun sia famiglia en la regiun. Cun 23 onns ha la fisioterapeuta lura decidì che l'Engiadina na saja betg mo pli ses lieu da vacanzas – mabain ses lieu da lavur.
Ussa, 15 onns pli tard, na s'enriclia ella insumma betg da sia decisiun. Per l'ina saja l’Engiadina daventada sia nova patria e per l’autra saja ella dapi il 2009 la manadra da la partiziun da la fisioterapia da l'ospital a Scuol.
RR Telesguard 17:40


text:
Da zains e tuchiez
- Dumengia, 27.3.2016, 8:06
-
Emprima emissiun:
- Dumengia, 27.3.2016, 8:06, RTR
Ins di, ch'ils zains giajan la gievgia sontga a Roma e turnian pir puspè sin Pasca. Ils zains mancan cura ch'els taschan. Per la festa da Pasca faschain nus ponderaziuns dal tun dals zains, dal tuchiez.
Hannes Kappeler è predicatur catolic da la pravenda da sontg Giusep a Turitg. Ses egls glischan dal plaschair cura ch'el raquinta dals zains. Che quels tutgian il tschiel, sajan la vusch dals anghels, di el.
Il predi da questa dumengia fa avat Vigeli Monn.
Redacziun: Gabriela Desax
Contribuziuns
-
Predi da Vigeli Monn


text:
Ils socialists dal president actual François Hollande gudognan ensemen cun lur alliads en 5 regiuns. E l'insla Corsica vegn manada dals naziunalists cors. La participaziun a las elecziuns è stada tar radund 59%.
Avant in'emna era la partida da l'extrema dretga Front National anc daventada la pli ferma forza en la Frantscha cun 28% da las vuschs.
Era pers las elecziuns ha la manadra dal Front National Marine Le Pen en la regiun Nord-Pas-de-Calais-Picardie, e quai cun 42% fin 43% cunter il candidat dals Conservativs Xavier Bertrand.
Victurs admonescha da dar adatg
Malgrà ch'il Front National na vegn probabel betg ad avair las bleras vuschs en ina da las regiuns, discurran las grondas partidas ch'i saja da dar adatg. Tenor il Socialist Manuel Valls n'è il privel da la dretga betg stgatschà. Il schef dals Conservativs, Nicolas Sarkozy, ha admonì a tuttas partidas d'uss dar resposta a la dretga per ils quitads dals Franzos.
Tge muntada han las elecziuns regiunalas?
Per la glieud ha resultat da las elecziuns diversas consequenzas concretas. Las regiuns èn tranter auter responsablas per la promoziun economica, per l’educaziun professiunala e per part per las scolas. Er organiseschan ellas il traffic local da tren e bus ed èn plinavant activas quai che pertutga la promoziun da cultura.
Las elecziuns regiunalas han dentant cunzunt ina muntada simbolica per il palancau naziunal: per l’ultima giada avant las elecziuns presidialas la primavaira 2017 hai lieu ina votaziun a l’urna. Perquai valan las elecziuns regiunalas sco barometer principal per la tendenza politica.
RR novitads 09:00 / 21:00 / 06:00+


text:
Inhalt
Exteriur
-
Tsipras empermetta da realisar spertamain il program d'agid
5 dis suenter sia reelecziun ha il primminister grec Alexis Tsipras appellà a sia regenza da realisar uschè spert sco pussaivel il nov program d'agid e da spargn. A chaschun da l'emprima reuniun da la nova regenza ha Tsipras ditg ch'els sajan cunscients dals puncts difficils tar la realisaziun.
Questa succedia dentant senza destruir la solidaritad en il pajais. Sco mesiras principalas ha il primminister grec menziunà ina restructuraziun dals debits ed il cumbat cunter la dischoccupaziun da var 25%.
RR novitads 15:00


text:
La bova ha ina largezza da fin 400 meters e cuvra bun 130 meters da l’emprima gallaria lung la via dal Gall en direcziun Livigno. Sin l’emprim’egliada na saja la gallaria betg donnegiada. Ch’ins saja dentant pir vi da las lavurs d’allontanaziun dal material, ha declerà il president communal da Livigno, Damiano Bormolini ad RTR. In inschigner saja actualmain vi da mesiraziuns davart la statica da la gallaria.
Coincidenza allegraivla
Cletg han ins gì che nagins autos eran en viadi cura che la bova è rivada da sur engiu. Causa lavurs da sanaziun e mantegniment en il tunnel da las Ovras Eletricas Engiadina (OEE) era quel serrà dapi la saira las 8. Tuttina saja la preoccupaziun stada gronda, ha agiunt Bormolini. Entant poss ins dentant excluder ch’ina persuna fiss restada sut las massas da crappa en la galaria.
Impressiuns da la bova
3 maschinas en acziun sin il lieu
La via tras la galaria saja entant libra. Uss sajan trais maschinas vi dal chavar ed allontanar il material. Era quel sur e sut la galaria, cunquai ch’ins vul evitar ch’i dat problems durant l’enviern.
Cuntanschibel è il lieu talian actualmain be sur il pass da La Motta. La colliaziun tras il tunnel Punt dal Gall da las OEE e cun quai era la colliaziun da Livigno a Zernez, resta serrada almain fin damaun suentermezdi.
RR actualitad saira


text:
Sin basa da l’artitgel 13 da la Constituziun federala svizra e da las definiziuns giuridicas davart la protecziun da datas da la constituziun (lescha davart la protecziun da datas) ha mintga persuna il dretg sin la protecziun da sia sfera privata sco era sin la protecziun dal maldiever da sias datas persunalas. Ils administraturs da questas paginas prendan fitg serius la protecziun da Vossas datas persunalas. Nus tractain Vossas datas persunalas da maniera confidenziala e confurma a las prescripziuns davart la protecziun da datas giuridicas sco er a questa decleraziun davart la protecziun da datas.
En collavuraziun cun noss providers da servetschs d’internet ans sfadiain nus da proteger las bancas da datas uschè bain sco pussaivel cunter access esters, perditas, maldiever u falsificaziun.
Nus rendain attent che la transmissiun da datas en l’internet (p.ex. cun communitgar per e-mail) po avair mancanzas en las disposiziuns da segirezza. Ina protecziun cumpletta da las datas cunter access da terzas persunas n’è betg pussaivla.
Utilisond questa website As declerais Vus d’accord cun la revelaziun, l’elavuraziun e l’utilisaziun da datas tenor la suandanta descripziun. Da princip pon ins visitar questa website senza registraziun. Alura vegnan datas sco p.ex. paginas citadas resp. nums da las datas citadas, la data e l’urari segirads sin il server per intents statistics, quai senza che questas datas sa refereschian directamain a Vossa persuna. Datas persunalas, surtut il num, l’adressa u l’adressa dad e-mail vegnan registradas, tant ch’igl è pussaivel sin basa facultativa. Senza Vossa permissiun na vegnan las datas betg transmessas a terzas persunas.
En cas da dubis e conflicts vala la versiun tudestga.


text:
- Il parlament spagnol ha retratg la confidenza al primminister Mariano Rajoy.
- Nov primminister daventa il schef dals socialdemocrats Pedro Sánchez.
- Rajoy è l'emprim primminister spagnol che vegn cupitgà tras in votum da disfidanza.
La maioritad dals 350 deputads dal parlament da la Spagna ha dà giu il votum da disfidanza per Mariano Rajoy. Successur daventa il schef da la partida socialistica PSOE, Pedro Sánchez. I vegn spetgà ch'el survegn dal retg l'incumbensa da furmar ina nova regenza.
Il votum da disfidanza han tranter auter er sustegnì l'allianza sanestra Unidos Podemos cun 67 sezs e diversas partidas regiunalas – er da la Catalugna e dal Pajais Basc. Rajoy è l'emprim primminister en Spagna che vegn cupitgà tras in votum da disfidanza.
Sin Sánchez spetgan grevs temps. Sia partida socialstica è numnadamain sortida da las ultimas elecziuns sco perdenta cun mo 84 sezs. Percunter ha la partida conservativa PP da Rajoy 134 deputads en il parlament.
RR novitads 12:00


text:
Tge sa mida cun la nova lescha da datas da l'UE?
- Venderdi, 25.5.2018, 11:15
-
Emprima emissiun:
- Venderdi, 25.5.2018, 11:15, RTR
Midada da l'ordinaziun per la protecziun da datas da l'UE - tge munti?
En emprima lingia munta la midada da l'ordinaziun per la protecziun da datas da l'UE er ina midada en Svizra. Er firmas Svizras ch'han da far cun burgais da l'UE ston midar lur ordinaziun. Per exempel ston las firmas infurmar ils consuments transparentamain tge datas ch'ellas rimnan, daco ch'ellas rimnan ellas ed er sch'ellas vegnan dadas vinavant e pertge.
In exempel concret èn ils newsletters. Uss èsi uschia ch'ins sto savens tschertgar il crutsch e prender or el per na betg survegnir trasor mails da newsletter. Da nov ston ins explicit metter en il crutsch sch'ins giavischa tals mails. Sch'ins ha tuttina il sentiment che insatge n'è betg correct ni sch'ins na vegn betg ordlonder, lura pon ins infurmar il protectur da datas federal u chantunal. Quels pon lura prender si contact cun las firmas pertutgadas e guardar ch'i vegnia infurmà correct.


text:
Tut en tut ha ella approvà in credit da 3'098'000 francs per realisar il nov concept da scola e renovar ils bajetgs. Quai cun 147:76 vuschs. Medemamain ha la radunanza approvà ils novs statuts da l’urden da scola sco er la nova lescha da polizia.
Ultra da quai han las vischinas ed ils vischins da la vischnanca da Tumleastga schlià il scumond per la cumpra da terren tras persunas da l’exteriur. Uschia haja ella armonisà las leschas en las vischnancas fusiunadas, scrivan ils responsabels da la vischnanca Tumleastga.
RR novitads 06:00


text:
La decisiun dal Cussegl federal aveva procurà per tant moviment en la tematica da l'export d'armas ch'ella era vegnida sin il program dal Cussegl naziunal sco debatta urgenta.
Parlament duai decider criteris per export d'armas
Ed uss ha decidì la Chombra gronda dal parlament: Il Cussegl naziunal vul cun 97:82 vuschs tar 11 abstenziuns ch'il parlament duai decider davart ils criteris per l'export dad armas.
Sch'il Cussegl dals chantuns segua al Cussegl naziunal ed accepta er el la moziun correspundenta da la Partida burgais-democratica PBD, priva il parlament il Cussegl federal da decider sulet en chaussa.
Criteris effectivs anc betg decis cun questa decisiun
Tgenins che vegnan ad esser per propi ils criteris per exportar armas u material da guerra restia entant avert cun quai, rapporta l'agentura da novitads SDA.
Il Cussegl federal vuleva schluccar las reglas per ils exports d'armas. Uschia preveseva el da laschar exportar armas en pajais cun guerras civilas – sch'igl è segir che quel material da guerra na vegnia betg duvrà en il conflict intern.
Cussegl federal aveva survegnì gronda critica per ses plans
Per questa annunzia aveva il Cussegl federal survegnì gronda critica en il Cussegl naziunal. La sanestra veseva en privel la tradiziun umanitara e la neutralitad da la Svizra – la dretga percunter argumentava ch'ina industria d'armas ferma saja buna per la segirezza naziunala.
Questas argumentaziuns eran er quellas da las parlamentarias ed ils parlamentaris grischuns a Berna.
»Silva Semadeni (PS/GR): «Consternaziun»
Snuaivel sajan ils midaments che il Cussegl federal vul far di ella. Pudair exportar armas en pajais che èn en in conflict intern cuntrafan a l'encletgientscha da la Svizra di la socialdemocrata.
La Svizra è in pajais neutral e cun ina tradiziun umanitara. Questa decisiun cuntrafa a tut quai.
I na possia betg esser che la Svizra na respecta per favur da plazzas da lavur quella tradiziun. Dad exportar armas en pajais che na respectan betg ils dretgs umans na possia betg esser l’intent da la Svizra di Semadeni.
Cundiziun per l’export è dentant ch'i sto vegnir sclerì che las armas che vegnan exportadas na vegnan betg duvradas en quel conflict.
Heinz Brand (PPS/GR): «Garant per neutralitad»
Cun quai ch'i vegna sclerì che las armas exportadas en in pajais cun guerra civila na vegnian betg duvradas en quel conflict intern è il dilemma sclerì per Heinz Brand: Sut quellas cundiziuns na vesa il Cusseglier naziunal dal PPS nagin problem tar la proposta dal Cussegl federal e beneventa quella.
L’industria d’armament è in garant per la neutralitad. Perquai benevent jau questa decisiun.
Las mesiras sajan impurtantas per pudair tegnair en vita l’industria d’armament Svizra. Schlargiar il martgà da vendita sustegnia era l’independenza da la Svizra, di Brand.
Reglas vegnan gia sviadas legalmain
Gia oz va l’industria dad armas enturn luc cun las reglas actualas mussa in rapport da la controlla federala da finanzas ch'è vegnì preschentà avant in pèr emnas. Las reglas vegnan sviadas, dentant sin via legala.
Tenor il rapport exportan firmas d’armament Svizras singulas parts dad armas tar firmas partenarias d’armament in pajais da l’Uniun europeica u en ils Stadis Unids da l’America. Quellas firmas elavureschian vinavant las armas ed exportian ellas suenter en pajais scumandads per la Svizra sco la Arabia Saudita. En pli mussan retschertgas che armas svizras vegnan er duvradas en conflicts sco quel da la Siria.
Quels fatgs na sajan dentant betg il problem da las reglas di Heinz Brand – ma il problem da metter enturn las reglas. Dad evitar tals cas na saja mai pussaivel dal tuttafatg, saja quai cun las reglas actualas u cun schluccar las reglas. I saja impurtant da betg pli exportar armas en pajais che na sa tegnan betg vi dals contracts. Quels contracts duain vegnir annullads:
Nus stuain agir sche pajais na sa tegnan vi dals contracts, uschia pudain nus evitar che nossas armas vegnan duvradas en guerras.
I na saja en l’interess da nagin che armas Svizras vegnan duvradas per guerras, uschia Brand.
Tenor Silva Semadeni èn quai illusiuns. Sch'i na saja gia oz betg pussaivel d'evitar che armas svizras vegnan duvradas en guerras saja schluccar las reglas precis il fauss pass. I duai tuttina esser pussaivel dad exportar armas en auters pajais, dentant là nua ch'i dat nagins conflicts:
Dapli armas che vegnan exportadas, dapli glieud sto fugir da la guerra, dapli fugitivs che arrivan en Svizra.
Exports dad armas en pajais da conflict na restian betg senza consequenzas, di la cussegliera naziunala.
In'allianza ha gia annunzià da vulair far in referendum encunter la decisiun dal Cussegl federal, sche quel na mida betg si'opiniun.
RR novitads 12:00++


text:
Cologna: I d’eira üna buna Tour per mai, e jau sun cuntaint dad esser sülla segonda plazza. Jau veia fich bunas cuorsas, e i d’eir’ün bun cumbat - ah - hai cun nu quatter davauntvart fin a la fin, e – a la fin – hai, Alexander d’eira il pü ferm e ha gudagnà merità, e – ma jau sun cuntaint d’avair pichà jo a a tsches duoi e da gnir sü sco seguond.
Moderatur: Alexander Legkov trenescha gie savens a Tavau cun siu trenader privat Reto Burgermeister. Vus trenais gie mintgaton ensemen. Ei quei forsa staus - sche ins mira anavos ussa - in sbagl? Mussau ad el co ins gudogna il Tour de ski?
Cologna: Na, na, jau nu craj – ah – uschè bler nun n’ha(ja) schon nö til mossà, e - el es - el es fich ferm – e, l’ha mossà quist on üna buna Tour e id es id sü bain per el.
Sprecherin: E quai malgrad che Legkov ha survegniu in castitg da quendisch secundas ella sisavl’etappa, perquei ch’el ha impediu ses concurrents. Grazia a quai ha Cologna saviu parter sco leader ell’etappa finala. Quei mument cheu alla partenza ella Val Müstair resta segir en memoria.


text:
Il mais december è stà in success cumplain: las pendicularas Spleia Tambo han fatg varga 30% dapli svieuta, cumpereglià cun ils decembers dals onns passads. Il success è collià cun las bunas cundiziuns dad ir cun skis sur il dis da festa sco era cun la nova strategia da las pendicularas che cumpiglia differents rabats per ir sin pista
Enfin la stad passada na veseva quai betg ora bain per las pendicularas Spleia Tambo. Las pendicularas avevan 6.5 milliuns francs debits. La situaziun era precara. Cun l'agid d'acziunaris, da bancas e las vischnancas da la regiun èsi reussi da sbassar ils debits sin 600'000 francs.
RTR Telesguard 17:40


text:
Oli (liquid)
L'oli, o oi, l'è una sustanza liquida che la vonz. El pö vess ricavaa da animal, vegetal o mineral, e l'è druvaa in tanta maner. A seconda de l'oli, el pö vess druvaa cume ingredient in cüsina, cume lübrificant, o cume carbürant.
Oli alimentar[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
I oli alimentar i henn prudut grass che i se trövan al stat liquid quand che i henn a temperadüra ambient. I oli vegetal de solit i deriven da la spremidüra de sumenza uleùsa (pres. di girasù, ninsciulinn giapunes, e.i.v.) o da i uliv, ma anca da alter part di piant.
Oli lübrificant[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
I oli lübrificant i henn fat da una bas (o mistüra de bas) e da un insemae d'aditiv druvaa per mejur i carateristich chimich-fisich. I du carateristich principal i henn la densità e la viscusità.
Oli carbürant[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'oli vegetal el pö vess druvaa cume cumbüstibil, (presempi per cös), o cume carbürant per certi mutur Diesel.


text:
La Usc di Ladins 27.10.2017
Te mostra Mater Tirolensis Claus Soraperra rejona de valores e partegnuda. La mostra resta fora enscin ai 4 de november.
En sabeda ai 21 de otober al Kunstforum Unterland de Egna, na galarìa d’èrt ativa con sie mostres a l’an e pont de referiment per duta la Val de l’Adesc, l’é stat la prejentazion de la neva mostra de Claus Soraperra.
Ponta via dal tritich de eles, la beza, la sposa e la veia, Soraperra l’à volù sobito sotrissèr l segnificat de sia operes e del percors artistich fat aposta per Egna. L’à dit che l’à lurà su la femena e sui cheres desche simboi de l’identità del Sudtirol. L titol l’é Mater Tirolensis, per latin e no per ladin, talian, todesch o ingleis; latin lengaz de la Gejia e donca de la religion, chela religion che l’é per Soraperra un di elements più emportanc de l’identità sudtiroleisa. L Sudtirol belimpont vedù no demò desche na realtà teritorièla, ma ence na tera rica di valores catolics. Segur mìngol desche chela ladina.
Tel prum chèder, chel de la beza, Soraperra l’à dit che con chela fegura l’à volù depenjer la neva generazions; tel secondo chèder l’é na femena-sposa simbol del prum passage de la femena envers l percors per doventèr mère e dapò femenes con na identità “più da grignèr”: na femena con la lenga de fora e che sà più lengac, n’outa n saer tipich del Sudtirol, ades simbol de na femena/persona globalisèda; na femena con la maia de la nazionèla talièna, na sportiva che cogn conviver con chest sentiment anter identità sudtiroleisa e identità nazionèla; na femena con n “cucù” al post del cef simbol de na ejagerazion e na perduda totala de identità per colpa de n turism de massa che à ciapà ite noscia vites e ne à fat desmentièr de tegnir sù noscia reijes.
Te la sala di cheres enveze l Sacrò Cher de Gejù, protetor del Sudtirol aldò de n pat consacrazion, anchecondì l doventa più n simbol universèl de vardian de zeche de emportant, ma no più tant leà a sie segnificat religious. “L cher che aon ti portachieves – disc Soraperra – l’é segur n simbol de amor, ma no l conscidraron mai descheche aessa fat noscia giaves”.
De più su La Usc di Ladins de vender ai 27 de otober.
(vr)
Etichette: newspaper articles


text:
Suenter las attatgas da Paris ils 13 da november 2015 han las autoritads franzosas serrà 3 moscheas. Il minister franzos da l'intern Bernard Cazeneuve ha discurrì oz a Paris dad operaziuns encunter predicaturs dad odi ed uniuns pseudo-culturalas.
Duas moscheas sajan gia vegnidas serradas l'emna passada en las citads da Lyon e da Gennevilliers. En ina moschea ch'è vegnida serrada oz a Paris han ins intercurrì 2235 localitads e mess 9 persunas radicalisadas sut arrest da chasa. 263 suspectads èn vegnids arrestads e 334 armas vegnidas confiscadas.
Pussiblas èn quellas mesiras pervi dal stadi urgenza ch'era vegnì proclama en consequenza da las attatgas terroristicas cun 130 unfrendas.
RR novitads 18:00


text:
Il terratrembel ha gì ina fermezza da 6,3 ed è stà da sentir fin la chapitala indica New Dehli. En la medema regiun avevi pir l'october dà in terratrembel cun ina fermezza da 7,5. Lura eran radund 400 persunas vegnidas per la vita.
Salvament difficil, ma paucs morts
En la regiun enturn l’epicenter en il nord da l’Afganistan blocheschan naiv e lozza la lavur da las squadras da salvament; las vias èn inaccessiblas.
Indicaziuns davart donns u l’exact dumber d’unfrendas èn pir da spetgar en intgins dis, communitgeschan las autoritads. Il dumber d’unfrendas saja però bass, perquai ch’il terratrembel aveva cumenzà plaun; uschia hajan bleras persunas gì temp da bandunar lur chasas.
RR novitads 12:00


text:
Quai suenter che las terzas contractivas tranter la direcziun ed il persunal n’han betg gì success. Ils emploiads da Swissport demonstreschan cun quai cunter la reducziun da las pajas. Sco quai ch' in pledader da la plazza aviatica ha ditg, hajan passa 400 emploiads mess giu la lavur. I haja dà retards tar singuls sgols e tar la bagascha.
(RR novitads 16:00)
Svizra Chauma sin la plazza aviatica
Ils lavurers da la Swissport sin la plazza aviatica a Genevra han chaumà durant duas uras.
Quai suenter che las terzas contractivas tranter la direcziun ed il persunal n’han betg gì success. Ils emploiads da Swissport demonstreschan cun quai cunter la reducziun da las pajas. Sco quai ch' in pledader da la plazza aviatica ha ditg, hajan passa 400 emploiads mess giu la lavur. I haja dà retards tar singuls sgols e tar la bagascha.


text:
Sin la fiera datti differentas maschinas che van cun in accu, per exempel resgias a motor, sega-rievens (trimmer) u segapastgets. Tenor Luzi Carisch, il maina fatschenta da la Garascha Carisch a Savognin, vendia el adina dapli maschinas cun accu.
Ils davos onns sajan quellas adina vegnidas meglras, ed era la prestaziuns dals accus daventia adina pli effizienta. In grond avantatg saja ch'i na dettia naginas emissiuns, che quellas maschinas fetschian pli pauca canera ed era il service custia pli pauc. Dischavantatgs dettia quai paucs, dentant cura ch'i plova saja da dar adatg.


text:
Ils perscrutaders lessan cuntinuar cun lur tests cun furment d’atun transgen uss er sut cundiziuns realas. Finamira da la prova saja tenor l’uffizi federal d’ambient da guardar co che las plantas sa cuntegnan en la natira e sch’ellas portan er là buns resultads.
Meglra prestaziun tras grauns pli gross
Agroscope ha numnadamain gia testà il furment transgen sut vaider. L’intent dals perscrutaders: plantar en l’infurmaziun genetica dal furment in gen da l’ierdi, in uschenumnà gen da transport, per ch’ils grauns vegnan pli gross. Sut vaider haja quai funcziunà, rapporta l’uffizi federal d’ambient. Il furment haja survegni grauns pli gross e purtà uschia 5% dapli prestaziun.
Test cun furment limità sin entant sis onns
Ils tests duajan durar da l’atun 2016 enfin l’atun 2022. L’institut Agroscope sto annunziar mintg’onn a l’uffizi federal d’ambient quant gronda che la surfatscha da test è.
Fertant che la producziun agrara cun plantas transgenas è scumandada fin l’onn 2017 causa in moratori, èsi pussaivel dad implantar ellas per diever scientific. Tar l’Agroscope a Reckenholz vegnan fatg actualmain differents tests en il liber cun plantas transgenas, rapporta l’agentura da novitads svizra sda.
RR novitads 11:00


text:
Firmament plain stailas
- Mardi, 17.4.2018, 19:00
-
Emprima emissiun:
- Mardi, 17.4.2018, 19:00, RTR
Il tschiel stailì è ina vista extraordinaria. Sch'ins vesa co nundumbraivlas stailas traglischan giu da tschiel è quai zunt impressiunant. Uschia chi na fa betg surstar chi dat bain inquala chanzun per «Noss Chors».
L'inspiraziun per chanzuns dat savens ils sentiments u chaussas ord la natira ed il conturn dals cumponists e poets. Uschia er il firmament stailì che vegn dechantà durant quest'emissiun: «Ad ina steila» chantà dal chor maschadà Surrein, «Sut steilas» chantà dal chor viril Ligia Grischa u «Tschiel nocturn» chantà dal chor viril Lumnezia.
Redacziun: Dominic Pohle


text:
Novitês
17.07.2015: Inauguraziun dla mostra „1914 – 1918 Al de là da vigni confin - I Ladins i conta sua storia”
En vëndres ai 17 de messé vëgn inaugurada al Museum Ladin la mostra „1914 - 1918 Al de là da vigni confin - I Ladins i conta sua storia" na mostra sura i confins, i frunc y i mîc dla vera.
La pröma vera y i confins te düć sü aspeć y impröma de döt en referimënt ales valades ladines incër le Grup dl Sela. Chësc é le tema dla proscima mostra tl Museum Ladin Ćiastel de Tor a San Martin de Tor. La mostra va ite tl tema dla front che passâ propi fora por les valades ladines y les despartî, de profugs y prijoniers, dles comunitês trates indalater y dl cambiamënt radical di raiuns. Chësc propi püc agn do che les Dolomites s'â daurì al monn cun la ferata y cun strades nöies, tl tëmp olache bele en gröm de alpinisc gnô a arzipé les munts y portâ bëgnester te nostes valades. Dl 1914 se rovâ döt chësc.
La mostra vëgn inaugurada en
vëndres 17 de messè 2015
dales 6 da sëra
tl Museum Ladin Ćiastel de Tor,
strada Tor 65, San Martin
dal assessur provinzial ala Cultura ladina y ai Museums Florian Mussner, dala direturia dal Repartiziun Museums, dal diretur dl Museum Ladin Stefan Planker y dala storiografa Luciana Palla che á fat la archirida storica.
I rapresentanć di mass media é invià ala inauguraziun y da portè la informaziun ti media


text:
Aventuras da princessas da pantoflas, d’umans sco giats e d’eroxs dal jet-set, er numnads «randulins» contemporans, u lura dals varsaquants poets ch’èn inspirads dals lais en Engiadin'Ota. Quai raquintan ils novissims e vegls impuls che Dumenic Andry, Sara Francesca Hermann, Bettina Secchi e Martin Cantieni vegnan a preleger «live» en la stiva da la Chesa Gianzun a Schlarigna.
Questa prelecziun en rom intim è er ina pussaivladad preziusa d’udir il renumà scriptur ladin Dumenic Andry, oriund da Ramosch, che scriva impuls gia dapi l’onn 2005. Ina da sias publicaziuns da prosa curta e lirica, è il cudesch cun ina tscherna da ses impuls ed auters texts curts «Uondas» (2008, editionmevinapuorger). E quest onn ha Dumenic Andry survegnì il Premi svizzer da litteratura per ses tom da lirica «Sablun» (2017, Chasa Editura Rumantscha).
Plinavant vegn la Samedrina Sara Francesca Hermann a preleger en stiva a Schlarigna. Ella è actura e fa part da la cumpagnia da teater Mummenschanz. Dapi il 2016 scriva ella impuls e fa uschia ses emprims pass litterars publics.
Medemamain prelegia il Sursilvan Martin Cantieni, er el scriva impuls pir dapi l'onn 2016. Uschiglio studegia Martin Cantieni filosofia a Turitg, e la filosofia è er savens in tema en ses texts litterars.
La quarta autura d’impuls dal quartet empermettent che prelegia en stiva a Schlarigna, è Bettina Secchi oriunda da Zuoz. Dapi l'onn 1996 viva e lavura ella a Locarno, e dapi il 2004 scriva ella impuls cun magari in zic italianità.


text:
Palast da Recep Tayyip Erdogan
- Glindesdi, 18.7.2016, 8:40
-
Emprima emissiun:
- Glindesdi, 18.7.2016, 8:40, RTR
Dapi dus onns sa chatta la sedia dal president da la Terchia en il nov palast. 1'000 fin 1'100 stanzas ha quel, repartì sin 210'000 meters quadrat. Tranter 270 e 490 milliuns euros ha il palast custà.
Palast illegal: Cun ses 210'000 meters quadrat è il palast dad Erdogan pli grond che la Chas'alva a Washington u il Buckingham-Palace a Londra. Ma en sasez è il palast illegal perquai ch'el è vegnì construì en ina zona da protecziun. Ina dretgira ha constatà quai.
Motiv per palast: L'anteriur sez uffizial da la Terchia sa chattava ad Ankara en ina villa. Tenor Erdogan avevi là cacherlacas.


text:
News
10. de dezëmber: Al vá en forza orars nüs
Agenzia provinciale per la Mobilità: Coliamënc dl bus implü sön n valgönes linies, n valgönes mudaziuns y val' adatamënc pro i orars de partënza y pro i percursc – Ince chësc ann él de majeres y de mëndres novités por ci che reverda l'orar dl bus y dla ferata, che vá vigni ann en forza le secundo fin dl'edema de dezëmber. „Vigni ann se porvunse danü da ti jí adincuntra ai dejiders dles zitadines y di zitadins“, sotrissëia l'assessur provinzial por la mobilité Florian Mussner. Cun l'ampliamënt dl'oferta orunse che ciamó de plü porsones s'anüzes di mesi dl trasport publich, i orun alisiré les strades ti zëntri de conzentraziun dl trafich individual y dantadöt colié damí i posć periferics tl raiun rural cun la rëi dl trasport publich.
Ince a livel visif él gnü mioré zacotan de cosses: sön les tofles por i orars dla ferata él sëgn le simbol de n scagn da rodes pro dötes les staziuns dla ferata y dötes les ferates che n'á nia impedimënc architetonics.
Ferata: Novités pro la „Freccia“ y „Italo“
Por ci che reverda les ferates locales n'él chësc iade degönes mudaziuns dl orar, mo bëgn pro les ferates che fej destanzes lunges: la „Frecciargento“ che röia a Balsan dales 11.14 y pëia ia da Balsan dales 13.16 jará sëgn vigni de ia por l'edema, impede ma tratan le fin dl'edema sciöche denant. De vëndres, sabeda y domënia s'archita sëgn ince tratan i mëisc da d'invern cina ai 31 de merz na „Freccia“ tla staziun dla ferata de Auer, da olache ara pëia ia dales 17.24 y vá a Roma, le medemo vel ince por chëra che pëia ia da Roma dales 6.45 y röia a Auer dales 11.01 y spo a Balsan dales 11.14. N coliamënt dla ferata implü Balsan-Roma sarál da agost dl 2018 inant cun la ferata da na gran velozité „Italo“: ara pëia ia da Balsan vigni de dales 6.41 y röia a Balsan dales 18.00.
Überetsch-Balsan: NOVITÉ tresfora vigni 15 minüc
N'atenziun particolara ti vá ai coliamënc dl bus danter Balsan y l'Überetsch, olache al vëgn sëgn lauré fora dassënn i coliamënc dl bus dl Überetsch-Express: N bus vigni 15 menüc sön la trassa Kaltern – Eppan – Balsan ne sarál tl dagní nia ma plü ti orars de majer trafich, mo döt le de dal lönesc al vëndres. La jënt che vá cun le bus dl Überetsch n'á sëgn insciö nia ma vigni mesora, mo bëgn vigni chinesc menüc tratan döt le de n bus por Balsan. La domënia y i santus vá i busc vigni ora zënza interuziuns y da doman mëti man da jí plü adora.
La realisaziun dl conzet dl metrobus vá inant: i coliamënc dl bus gnará tosc feter radoplá tl raiun de conzentraziun Überetsch-Balsan y man man gnarál realisé le conzet dl metrobus; chëstes é mosöres concretes por mioré debota cotan l'„oferta de mobilité zënza auti“ y baié insciö sö ciamó plü porsones da adoré i mesi dl trasport publich.
Les atres mudaziuns dl orar tl Überetsch y tl raiun sot Balsan: pro la linia dl bus 132 vá sëgn le bus ti dis da laur vigni mesora ince a St. Anton/Kaltern y de domënia gnará la trassa Balsan – St. Anton arlungiada cina St. Nikolaus.
De iadi dl citybus implü les domënies dla linia 135.3 s'anüza tl dagní dantadöt Oberplanitzing, deperpo che le coliamënt dl bus Eppan – Montigglersee dla linia 139 piará ia tl dagní da Eppan zënter y rovará ince dailó.
La furnadoia dla Mendola vá inant vigni 20 menüc zënza interuziun cina do Gnissant.
La linia dl citybus 122 dl raiun sot Balsan vá sëgn de domënia y i santus ince tla fraziun de Kurtatsch Graun, mo ne s'archita nia plü, aladô de n'acordanza cun le comun vijin, a Tramin paisc y Festplatz.
Balsan
Ince a Balsan ciaron da lauré fora inant i coliamënc dl bus y da i mioré. Do che al é rové pormez impormó dan da n valgönes edemes la linia 18 nöia, pëia ia ai 10 de dezëmber ince la linia dla SASA 15, che fej vigni mesora la roda incër Balsan Zënter/Balsan Paisc ia y olache al gnará adoré le proscimo ann tl cheder de n proiet pilot i busc eletrics.
La linia 12 ne jará tl dagní nia plü tres Balsan Paisc/Runkelstein, mo tres la strada Perathoner – punt dl Talvera – strada Diaz – strada Gungina cina a Ciastel Runkelstein y indô zoruch.
Na roda nöia él ince por la linia dla Sasa 1 sön la trassa Balsan staziun dla ferata, punt dl Talvera, strada Cadorna, strada Fago, Plaza Gries. A chësta moda vëgnel porté ite le coliamënt diret tan dejidré dla linia 1 cun Gries.
Raiun incër Balsan
Pro de plü linies dl bus dlungia Balsan röiel pormez dai 10 de dezëmber inant iadi implü, insciö sön la linia 150 Sarntal – Balsan domisdé tert ti dis de scora danter Sarnthein y Asten, sciöche ince sön la linia 156, ti dis da laur domisdé tert danter Balsan y Jenesien.
Sön la linia 170 él vigni de dales 20:00 n coliamënt nü danter Ciastel y Balsan, sciöche ti dis da laur dales 7:35 n iade nü Ortijëi – Ciastel.
Ince al orar dl bus sostitutif tratan i laurs de manutenziun anuai dla furnadoia dl Ritten gnarál ajunté le proscimo ann da sëra dales 20:32 n iade implü danter Balsan y Ritten.
Maran, incër Maran ia y Val Venosta
Dui adatamënc él pro i busc de cité a Maran: n iade suplementar pro la linia 2 dales 07:22 Sinich – Maran, siöche ince n ampliamënt dla linia 13 Maria Himmelfahrt – Trautmannsdorff cina Maran 2000.
Iadi surapró él danterlater da doman adora pro la linia dl bus 235 Maran – Vellau, da misdé ti dis de scora pro la linia dl bus 245 Maran –Ulten y d'isté da sëra sön la linia 271 por Stilfs y Trafoi.
De mëndri adatamënc y n smendrimënt a 4 iadi a nöt él pro le nightliner-bus tl Burggrafenamt.
Al vëgn lauré fora cotan i coliamënc dl bus tl'Alta Val Venosta cun indöt sis iadi implü sön la linia 276 tl raiun Langtaufers – Graun, cun l'introduziun dl coliamënt dl bus dla linia 277 ince d'invern por Schlinig - Mals, sciöche cun la linia dl bus daldöt nöia 280 Planeil – Mals; düc i iadi implü é düc gnüs organisá en colaboraziun cun le comun de Mals.
Val dl Isarch y Alta Val dl Isarch
Ince tla Val dl Isarch y tl’Alta Val dl Isarch vëgnel renforzé n valgügn coliamënc dl bus y en pert organisá danü, sciöche por ejëmpl la linia 321, che vá sëgn ince d'isté vigni mesora danter Porsenú y la telecabina dla Plose.
Sön la linia 346 Barbian – Pruca – Tlüses vá le bus sëgn ince la domënia y i santus, mo spo ne vál nia plü tan gonot de sabeda. Döt l'ann y insciö ince i mëisc da d'invern jará tl dagní les linies dl bus 355 Ortijëi – Bula/San Jan y le bus dl paisc Ortijëi.
Sön la trassa Gherdëna – Pruca sarál cun la linia 350 tl dagní ince la domënia y i santus n bus che vá vigni ora.
N coliamënt dl bus implü ará la jënt sön la linia 311 Sterzing - Wiesen - Pfitsch y la linia 342 danter Schnauders y Feldthurns.
Val de Puster:
Sön scomenciadia dl comun él gnü porté ite le bus de munt Gais (linia 457), a na moda che le paisc sides sëgn colié damí ala rëi dl trasport publich. Al vëgn indô metü a jí la linia dl bus 456 San Jan tla Val Aurina. Le citybus de Türesc passa sëgn por Mühlen sides da jí che da gní zoruch. De pici adatamënc y de pices mudaziuns él pro le citybus da Perca, pro le citybus Valsperch-Taisten, sciöche ince pro la linia 464 tla Val Badia.


text:
ЭTy пecHю B пoиckoBиkax ищyT Tak:
ПpocлyшaTb Cristina Dee - I like It (Original Radio Edit)
ckaчaTb Cristina Dee - I like It (Original Radio Edit) Mп3 бecплaTHo
xиT Cristina Dee - I like It (Original Radio Edit)
CkaчaTb mp3 пecHю Cristina Dee - I like It (Original Radio Edit)
ckaчaTb бecплaTHo и бeз perиcTpaции Cristina Dee - I like It (Original Radio Edit)
HoBиHka Cristina Dee - I like It (Original Radio Edit)
mp3 Cristina Dee - I like It (Original Radio Edit) c paдиo ckaчaTb
HoBaя пecHя Cristina Dee - I like It (Original Radio Edit)
Cristina Dee - I like It (Original Radio Edit) ckaчaTb
Cristina Dee - I like It (Original Radio Edit) Mп3 ckaчaTb бecплaTHo
CkaчaTb mp3 Cristina Dee - I like It (Original Radio Edit)
ПpocлyшaTb oHлaй Cristina Dee - I like It (Original Radio Edit)
Cristina Dee - I like It (Original Radio Edit) лeTo 2011
Cristina Dee - I like It (Original Radio Edit) MyзoHчиk
CkaчaTb MyзoHчиk Cristina Dee - I like It (Original Radio Edit)
TekcT пecHи Cristina Dee - I like It (Original Radio Edit)
ckaчaTb TekcT пecHи Cristina Dee - I like It (Original Radio Edit)
Mп3 ckaчaTb и пpocлyшaTb 2011


text:
Las 20 chombras dublas e las 7 suitas han survegnì in vestgì da schember. I dat in nov Spa ed ina terrassa panoramica. L'hotel duai er carmalar giasts da l'entir mund si Tschiertschen, tranter auter er cun ina cuschina extraordinaria. Ina maschaida tranter cuschina Svizra e cuschina Asiatica.
L'architect Ah Kingh Teo giauda ina reputaziun internaziunala. El ha tranter auter planisà las inslas artifizialas da Dubai, ubain il ippodrom da Meydan. Ah Kingh Teo ha er fundà il China Horse Club, in club dad umens da fatschenta Asiats fitg ritgs cun grond'influenza. Il hotel Alpina duai tranter auter er esser in lieu d'inscunter per ils commembers da quest club.
Dasper in Spa ch'è er avert per il public porscha l'hotel stanzas da seminari, ina vinoteca cun ina purschida exclusiva ed ina bar che duai esser in lieu d'inscunter per giasts ed indigens.
L'hotel vegn manà da Michael e Marlies Gehring. Chris Trewer è responsabel per la cuschina.


text:
Maletgs da Pradella a Scuol han mussà dacurt tge forza che la natira ha ed er maletgs da colonnas da fugitivs èn omnipreschents. Tenor la nova lescha davart la protecziun da la populaziun èsi l'incumbensa da las vischnancas d'identifitgar a temp las ristgas e da prender mesiras. Las vischnancas èn obligadas d'analisar las periclitaziuns relevantas potenzialas che resultan sin lur territori tras la natira, tras la tecnica e tras la societad.
Dischlocà ils servers en chasa communala
Domat ha fatg l'analisa u il check da ristga sco vischnanca da pilot. Tenor la presidenta communala Beatrice Baselgia, haja er dà surpraisas cun far l'analisa. Uschia n'avessan els mai quintà ch'ils servers (per l'entira IT communala) fissan periclitads. Quests servers eran tuts en il tschaler da la chasa communala. Cunquai ch'il privel d'inundaziun è dentant avant maun ha la vischnanca decidì da dischlocar quests servers. Quai saja sulet in exempel, nua ch'il check haja gia purtà effects, ha ditg Beatrice Baselgia.
Sper Domat han er gia fatg (u vid far) l'analisa da ristgas las vischnancas da Favugn, Flem, Mustér, Trimmis e Poschiavo. Il chantun spetga che tut las vischnancas grischunas analiseschan entaifer ils proxims 5 onns las ristgas e surdattan il rapport. Mintga diesch onns saja quest rapport d'actualisar, ha ditg il cusseglier guvernativ Christian Rathgeb, avant las medias.


text:
Ensemen cun il chantun Grischun aveva la societad sviluppà in concept detaglià per il project da pilot. Avant dus onns han ins lantschà el cun la finamira principala da minimar la populaziun dals namaycushs en il Lai da Segl. Entant ch’il butin è stà l’emprima stagiun plitost magher, han ins cuntanschì la finamira fixada ensemen cun il chantun e vendì quest onn er marcantamain dapli patentas.
Plirs facturs han favurisà
Ch’il resultat è suenter la segunda stagiun bler meglra, haja da far cun plirs midaments, ha declerà l’iniziant, Antonio Walther da Plaun da Lej. Dad ina vart hajan ins pudì schlargiar il sectur per pestgar, da l’autra haja la lubientscha per persunas dador il chantun Grischun segir er augmentà il dumber da pestgaders. Tenor l’inspectur da chatscha e pestga Adrian Arquint, gioga er l’experientscha dals pestgaders ina gronda rolla.
Ils pestgaders han fatg progress e ramassà experientscha il davos onn
Nagins conflicts
Cuntents èn ils responsabels er, ch’i n’haja dà nagins problems cun organisaziuns u autoritads sin il lai schelà. Durant las davosas 20 emnas hajan tant pestgaders indigens, sco er grischuns empruvà lur cletg. Ils gronds cracks han entant er chattà la via en Engiadin’Ota. La nova purschida turistica en Engiadin’Ota bada entant er Corsin Nodèr che maina ina butia da pestga a Susch.
Bunas perspectivas
La fasa da pilot da dus onns, va a fin questa fin d’emna. Ils iniziants ed il chantun Grischun han uss da trair bilantscha. Tenor Adrian Arquint saja bain pussaivel che la pestga sin il Lai schelà da Segl vegnia dada libra dal Chantun Grischun e quai probablamain gia proxim enviern. La decisiun definitiva vegnia communitgada proximamain.
RR actualitad 17:00


text:
Tenor retschertgas da RadioTelevisiun Svizra Rumantscha sa tractia tar la chasa brischada d'ina chasa da vacanzas. Las 3 persunas ch'eran en la chasa eran vegnidas alarmadas d'in vischin ed han savì bandunar la chasa. Il fieu è rut ora ier saira a las 19:00.
Tenor ina communicaziun da la Polizia chantunala èn stads en acziun sur 80 pumpiers da Lumnezia e Flem. Cura ch'ils pumpiers èn arrivads sin il lieu brischava la chasa gia dal tuttafatg. Als pumpiers èsi spert reussì da dumagnar il fieu sut controlla e da proteger ina stalla ed ina chasa vischina da las flommas. Entant è il fieu stizzà ed ils pumpiers surveglian il lieu dal brischament.
Pervia dal suspect d’ina intoxicaziun da fim èn il pedel da 46 onns e duas dunnas da 37 e 22 onns vegnidas transportadas cun duas ambulanzas en l’Ospital regiunal Surselva a Glion. Il donn material na sa anc betg vegnir quantifitgà. La Polizia chantunala ha cumenzà la procedura d’inquisiziun per chattar la causa dal brischament.
RR Novitads 22:00


text:
Almain 16 persunas sajan mortas, pliras 100 persunas sajan fugidas da las inundaziuns sin ils tetgs da lur chasas. Passa 20’000 persunas avevan bandunà lur chasas pervi dal stemprà.
Dasper schuldads e policists emprovan er gidanters voluntaris da cuntanscher las persunas cun bartgas. En pliras provinzas na datti nagin’electricitad e bleras vias n'èn betg pli passablas pervi da bovas.
Il taifun era fruntà la dumengia sin l'insla Luzon cun spertadads da fin 210 kilometers l'ura. L’insla sa chatta radund 215 kilometers en il nord-ost da la chapitala Manila.
RR novitads 17:00


text:
La stad è el sin ils pegns e l'enviern sin las crestas-cot. Quest onn han ins pudì observar els auts sin il cunfin dal guaud pegns cun ils pizs tut mellens. Il chatsch da l'onn, quel che è anc fin e lom, setgava.
I na dat betg mintg'onn tuttina blers pigns che vegnan attatgads da quest Ruiner. Envierns fraids cun pauca naiv na surviva il Ruiner betg. Perencunter surviva el sut la naiv, sin la feglia da las crestas –cot.
Persunas inquietadas èn s'annunziadas
Tar l'uffizi da guaud da la Surselva èn pliras dumondas vegnidas da persunas inquietadas, ha ditg il manader da l'uffizi Urban Maissen. El ha pudì quietar la glieud. Ils pigns survivan questas attatgas sporadicas.
En l'entir chantun èn guauds stads pertutgads dal bulieu, di Urban Maissen. Da la regiun da Tavau, sur la Muntogna ed en Surselva hai da cas. En Surselva è quai stà a Mustér, Val Son Pieder, Sursaissa e Lumnezia, sco era sin l’alp da Schnaus.
Actualitad la saira 17:00


text:
Inscunter interrumantsch –
1. da settember 2016
L’ultim inscunter interrumantsch ha gì lieu la gievgia, il 1. da settember 2016 en l'hotel Kreuz - Hodlersaal, Zeughausstrasse 41 a Berna.
Las Rumantschas ed ils Rumantschs da Turitg e conturns, dalunsch e damanaivel, èn stads cordialmain envidads.
Il giast da la saira è stà «La Triada». En il program da la Triada schuschuri, chanti, sgulatschi ed el tuna uschè particularmain bain ch'ins sa senta sco davos il banc-pigna da la tatta! Corin Curschellas, Astrid Alexandre ed Ursina Giger dattan nova traglischur a veglias chanzuns popularas rumantschas cun ritmus esters, tuns nunspetgads ed elements or dad autras culturas e dad auters stils. Las trais musicistas filan vinavant il fil da la tradiziun musicala e fan cun lur differentas ragischs musicalas tarschola cun el. Purtà vegn il program da las vuschs magnificas – e da nagut auter!


text:
Davent da gievgia passada è vegnì cumbattì per medaglias. Era en l’equipa svizra hai dà tops e flops, surpraisas e trumpadas, triumfs e tragedias. Top è franc stà Dario Cologna cun la medaglia d’argient en il skiatlon, ina pitschna trumpada il 16avel plaz da Simon Ammann sin la schanza pitschna e la surpraisa positiva l’8avel plaz dad Ueli Schnider en il sprint classic.
Naziunal/Internaziunal Tops e flops al campiunadi mundial da ski nordic
Triumfs e tragedias, tops e flops, surpraisas e trumpadas, quai tutga tar in campiunadi mundial. Tut quai hai era dà en l’emprima part dal campiunadi mundial da ski nordic a Falun en Svezia.


text:
ol und essigspender ma 1 4 hlenset bottle grinder 2 tlg anthrazit weia braun essig spender tchibo olspender wmf.
essig ol spender ikea und lidl wesco essigspender cmcmarktcom al,al design essigspender essig olspender porzellan shop oder ol spender depot adhoc orbit aroma,mk essig ol spender lidl tronic olspender wmf che 1 ka al 4 wiberg chenhelfer haushalt,wiberg essig olspender wmf buffet spender ol al wesco eur 6990,essig ol spender tchibo cucina ikea al,al teilig blomus und essig ol spender 2 von lidl livo essigspender ikea,sahne essigspender 2in1 essig olspender porzellan rosenstein und in al 1 2 ol spender wesco orbit,essig spender 4 al onlineshop rkis 1 ta ol wiberg tableware depot wesco tchibo,alspender tescoma alflasche essig ol spender wiberg al aldosierer alflaschchen olspender porzellan glas,bodum im barrique al essig olspender wmf ol spender gourvita porzellan shop kaufen.


text:
Arzier
Arzier-Le Muids a l'è un cumün svizzer del distret de Nyon, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 51.89 km² e in del Dicember 2012 al gh'eva una popolazion de 2349 abitant.
El cumün de Arzier-Le Muids al se tröva a una altitüden de 870 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bassins, Bois-d'Amont (FR-39), Genolier, Givrins, Le Chenit, Les Rousses (FR-39), Saint-Cergue, Vich.
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]


text:
El saja numnadamain pir propi vegnì conscient tge che quai muntia suenter sia decisiun. Suenter ch'ins saja stà en in uffizi segir nua che l'atgna lavur saja e vegnia er recepida da la glieud sco insatge degn ed impurtant. Tut quai haja mancà suenter.
... tge differenza che quai è sch'ins è tuttenina sin la plazza da gieu tut persul e nagin n'è qua per dar ballape cun ins...
La dunna ha patì il pli ferm
I saja vegni pass per pass a la decisiun da bandunar la plaiv. Dus onns hajan els anc lavurà ensemen en la plaiv cura ch'ils collavuraturs, suprastanza ed auters directamain pertutgads eran gia infurmads davart la relaziun. Per blers saja quai stà nagin problem. Ina gruppa da dunnas ha lura però fatg squitsch davosvart sin l'amia da Ciril Berther fin ch'els sajan sa decidids da bandunar la plaiv en favur da la sanadad.
Che blers plevons hajan relaziuns quai saja enconuschent a blers e vegnia er tolerà. Sch'i vegnia lura però public na tolereschian blers betg pli quai ed i vegnia alura cunzunt tar il problem per la dunna. Nua ch'i po lura er sa dar l'idea che la dunna prendia davent a la plaiv il spiritual.
Lavur en la plaiv u betg – dependent dal papa
Cura che Ciril Berther ha abditgà publicamain sco plevon, en favur da l'amur n'ha el betg pli survegnì lavur entaifer la baselgia. Be intgins onns pli baud fissi tenor el però stà nagin problem da survegnir ina plazza sco assistent pastoral u in post sumegliant.
Papa Gion Paul II e papa Benedetg XVI sajan stads en quest connex pli restrictivs, uschia che tscherts uvestgs hajan decidì ch'i na vegnia betg pli en dumonda per in anteriur plevon che ha rut il celibat da survegnir lavur en ina plaiv. Il papa actual, Francestg, saja puspè pli avert.
Celibat sco instrument da pussanza
L'anteriur plevon na crai però betg che l'avertadad dal papa possia effectuar midadas tar il celibat. In professer dal temp da studi da Ciril Berther haja detg ad el curt avant sia mort: «Gea da lezzas uras cartevan nus ch'il celibat vegnia schlià.»
Che quai n'è fin oz betg capità schebain ch'i fiss teologicamain pussaivel è tenor Ciril Berther perquai ch'il celibat è per la baselgia in'interessanta furma da mantegnair pussanza. Tuts sappian ch'il celibat vegnia respectà be pli u main ed uschè ditg che nagin na di nagut na saja quai nagin problem. I sa dettia uschia però er la pussaivladad da far squitsch tant da sutensi sco da surengiu. Quai saja bun per mantegnair il sistem ierarchic da la baselgia.
In signal en il senn da papa Francestg
Sch'ina plaiv sco p. ex. Breil schess p. ex. ch'els veglian exnum salvar lur plevon, er cun amia, dunna u famiglia pudess quai tenor Ciril Berther bain esser in signal en il senn dal papa actual. Lez veglia numnadamain sche pussaivel laschar schliar ils problems a la basa.
Grondas schanzas na dat l'anteriur plevon tuttina betg ad in tal scenari. Ina plaiv en la vischinanza dad Oetwil, nua che Ciril Berther viva, haja empruvà quai uffizialmain. Tuts 400 preschents a la radunanza da la plaiv sajan stads persuenter unanimamain, ma i n'ha tuttina betg funcziunà. Tenor Ciril Berther dovria be paucas persunas, er d'ordaifer la plaiv che n'acceptan betg la situaziun ed i na gartegia betg.
Ord l'archiv
RR actualitad 08:00


text:
Suenter in referat da l'uvestg al Forum dals catolics tudestgs aveva tranter auter l'uniun dals omosexuals Pink Cross inoltrà ina denunzia penala cunter Vitus Huonder. El duai avair fatg in appel al chasti da mort per carstgauns omosexuals.
La Procura publica grischuna communitgescha uss, che las decleraziuns da Vitus Huonder n'adempleschian betg il fatg giuridic. Perquai saja l'inquisiziun sistida.
La reacziun da l'uvestgieu
L'uvestgieu da Cuira ha annunzià sin sia pagina d'internet la resalva da revegnir al cas, il pli baud suenter 10 dis suenter che la sentenzia survegn vigur legala.
RR Novitads 11:00


text:
Inhalt
Svizra
-
Far chauma resta en Svizra ina raritad
En Svizra na vegn strusch fatg chauma. Sin 1’000 collavuraturs è ì a perder dal 2005 fin il 2014 mintgamai 1 di ad onn pervi da chaumas. Quai ha l'institut da l'economia tudestga IW calculà sin fundament da datas uffizialas.
L'IW ha intercurì 23 pajais da l'OECD. Insumma nagins dis èn crudads ora pervi da chaumas en il Giapun ed en la Slovenia. Ils pli blers dis èn crudads ora en il Danemarc cun 135 dis ed en Frantscha cun 124 dis.
RR novitads 15.00


text:
Ils 21 da favrer 1985 ha Muhammad Ali visità Vella. Pervia da quella visita datti bleras istorgias a Vella che han da far cun il campiun da boxar. Mintgin che ha vis el quai di ha sia atgna. Uschè enconuschent sco Ali è stà, è la sentupada cun el restada en la memoria da mintgin. Vinzenz Lechmann è in d’els che sa regorda da questa sentupada. Per el ha quai entschet cura ch’el è turnà d’ir cun skis. La nova ch’el ha intervegnì è stada: Muhammad Ali è ella ustaria da la Posta a Vella.
Ali davos la maisa canorta
Strusch da crair, ma igl era uschia. Il campiun da boxar american seseva a la maisa radunda. Vinzenz Lechmann va a chasa per in cudesch cun maletgs dal campiun e survegn da Muhammad Ali gist quatter autograms. Per la famiglia Lechmann datti anc ina ulteriura surpraisa. Avant l’ustaria prenda Ali lur figl Marco en bratsch. È quai vegn documentà cun fotografias.
Sin visita tar in ami
Il motiv daco ch’el aveva visità Vella è in possessur d’ina chasa da vacanzas a Vella. Willi Wolfinger, bain enconuschent a Vella, aveva fatg enconuschientscha cun Muhammad Ali en l’America. El ha carmalà il champiun quel di a Vella ed uschia procurà per nundumbraivlas istorgias.
La visita da Muhammad Ali cuzza mo in pèr uras ed el banduna puspè Vella. Avant che turnar enavos a Turitg han Muhammad Ali e sia escorta anc visità la baselgia da S. Bistgaun a Degen, sco Vinzenz Lechmann raquinta vinavant. Pertge quella visita a Degen a S. Bistgaun, gliez na sappia el betg.
RR actualitad mezdi


text:
Grischun Central - Enavos per 3'000 onns – tschertga da fastizs istorics en Surses
Dapi tschintg onns visitan students da l’universitad da Turitg mintg’onn il Surses per far exchavaziuns archeologicas. Quest onn è vegnì chavà sur il lai da Marmorera en il conturn da l’Alp Flex. RTR ha fatg ina visita.
Radund 20 students han visità il Surses per far exchavaziuns. En dus lieus han els chattà fastizs en la terra nua ch’i vegniva gudagnà arom. Ils fastizs èn enfin 3'000 onns vegls. Sut la terra èn vegnids natiers charvuns, ch’èn restads enavos da l’elavuraziun da metals. In furn che vegn supponì d'esser en il conturn n’han els betg anc chattà.
Tenor Simon Kurmann, student d’archeologia da l’universitad Turitg, saja il Surses zunt interessant per talas exchavaziuns. I dettia strusch in auter lieu en Svizra, nua ch’ins possia documentar, nua che metals vegnivan elavurads.


text:
Gia avant in’emna ha Schurter gudagnà la cursa en Tschechia. Per Nino Schurter èsi stà la 22avla victoria da la cuppa mundiala.
Questa giada ha l'allrounder Mathieu Van der Poel pudì suandar il meglier a Schurter. Ma tuttina ha el gì 26 secundas retard sin il Svizzer. Van der Poel è il figl dal ciclist anteriur Adrie Van der Poel e beadi da la legenda da ciclissem Raymond Poulidor. Gia l'emna passada aveva el fatg l'otgavel plaz ed ha uschia mussà ch'el po tegnair cun, cun ils buns.
Terz è vegnì cun Anton Cooper in ulteriur newcommer. Julien Absalon ha stuì sa dar cuntent cun in setavel plaz. Il Tschec Jaroslav Kulhavy, il pli dir concurrent da Schurter enfin ussa n'ha gia da l'entschatta davent betg pudì tegnair cun cun Schurter. Il segund meglier Svizzer è stà Florian Vogel sco otgavel.
RR novitads 17:00


text:
Tar il gieu cunter Pittsburgh ha il hockeyan svizzer Nico Hischier preparà il 1:0 da Kyle Palmieri ed ha uschia marcà ses 50avel punct da scorer. 18 goals e 32 assists èn reussids al giuven Vallessan durant ils 77 gieus ch'el ha enfin uss giugà per la National Hockey League. Cun questas prestaziuns ha el contribuì fermamain a quai ch'ils New Jersey Devils èn sin il curs dals playoffs.
Il gieu encunter Pittsburgh n'han ils New Jersey Devils però betg pudì dominar. Pervia dal gol da Sidney Crosby en la 19avla secunda da la prolungaziun han els stuì sa dar battids cun in 3:4.
RR novitads 12:00


text:
Mo pli 1’500 chatschaders da chatscha bassa. Dal 1986 eran quai anc 2’700
Malgrà ch'il dumber da tschiervs n'è betg cuntanschì è Brosi cuntent cun la chatscha da quest onn.
Mintga di tranter las 21:00 e las 22:00.
Il venderdi en damaun ha in chatschader sajettà per sbagl sin ses collega da chatscha e blessà quel grevamain.
L’ultim di da chatsch'auta senza cunfin da promils, sch’i va tenor la regenza grischuna.
4:28 min, Telesguard dals 21.9.2016
4:06 min, Telesguard dals 19.9.2016
In chatschader da 62 onns è vegnì chattà mort a Soazza.
En Surselva sin territori da la vischnanca da Sumvitg è in chatschader da 52 onns sa disgrazià mortalmain.
Las consequenzas da pavlar l'enviern la selvaschina sajan gravantas, surtut per la regiuvnaziun dal guaud.
Sajettar in chamutsch alv è ina raritad. Era perquai che quai duai purtar discletg. Uss pon alura tuts guardar l'animal.
Robert Candinas da Trun ha gì in cletg tut spezial. El ha sajettà in taur-tschierv da 10 cun trais cornas.
3:12 min, dals 7.9.2016
Pervia da l'aura èn vegnids sajettads be dus tschiervs da curuna en il Surses


text:
In 10avel onn da scola, ina collavuraziun cun «Mia Engiadina» en il sectur d’informatica e pli tard l’introducziun d’ina matura sin livel naziunal ed era internaziunal. Quai per gudagnar era scolaras e scolars da tut la Svizra ma era dals pajais esters.
Cun prioritad duess però vegnir tractà il 10avel onn da scola. Quatter dis ir a scola ed in di visitar ina fatschenta indigena sco per exempel in scrinari, in electricher, in fiduziari u ina fatschenta da fabrica. Ensemen cun la societad da commerzi e masteranza da l’Engiadina Bassa han ins pudì chattar 33 interpresas ch'èn prontas da mussar a las giuvnas ed als giuvens che sortan da la scola reala u secundara lur fatschenta. E sche tut va bain chattar gist la giarsuna u il giarsun. Dapi blers onns è la tschertga da giarsuns problematic en Engiadina Bassa.
Per l’Institut Otalpin ed era per la masteranza regiunala pudess quest 10avel onn esser d’avantatg. Generar per l'Institut Otalpin dapli scolaras e scolars e per las fatschentas chattar uschia la dretga persuna per il giarsunadi.
RR actualitad 06:00


text:
Il motiv daco che l'inscripziun da la fatschada succeda be per tudestg è tenor il cusseglier guvernativ Mario Cavigelli perquai ch'ì sa tractia dal logo dal museum d' art. «L' inscripziun principala che descriva il bajetg sco edifizi chantunal sa chatta vid la porta principala dal museum.
L'inscripziun è translatada en tschintg linguas.» Sper las trais linguas chantunalas er anc en franzos ed englais.
Ordinaziun pretenda inscripziun en linguas chantunalas
La Lia Rumantscha n'è betg cuntenta cun questa situaziun, sco il pledader da medias, Andreas Gabriel, declera. «L'inscripziun duess cumparair en tut las trais linguas chantunalas.» Quai er pervia da l'ordinaziun da la lescha da linguas dal chantun Grischun, il link avra en ina nova fanestra. Tala prescrivia ch'inscripziuns sin bajetgs dal chantun stoppian vegnir fatgas en tut las trais linguas. I dettia bain l' inscripziun rumantscha vid la porta. «Sch'ins guarda sin quest bajetg han ins tuttina il sentiment che l’inscripziun saja be per tudestg. Quai n' è segir betg ina buna schliaziun.»
RR actualitad 11:00


text:
8 fracziuns da Glion han gia da questas cunvegnas che derivan da las vischnancas da pli baud. 5 fracziuns n’han naginas reducziuns. Il parlament da Glion ha ussa surdà l'incumbensa da sclerir cun las pendicularas da la destinaziun Surselva Turissem, cun Mundaun/Sursaissa e Breil/Vuorz/Andiast sch’ellas fissan prontas da tractar ils da Glion sco indigens.
Il parlament ha plinavant decis da lubir ina quota da 100% per l'aquist d'immobiglias entras persunas da l'exteriur. La decisiun è suttamessa al referendum facultativ.
Concept da parcar vegn surluvrà
Ultra da quai è vegnì installà ina cumissiun predeliberanta che duai surlavurar il concept da parcar en la citad da Glion. Il concept era da sias uras anc vegnì refusà da l'anteriura citad da Glion cun l'avis da laschar decider la nova suprastanza da la vischnanca fusiunada da Glion.
RR novitads 08:00


text:
A las 13:00 ha cumenzà la ceremonia nupziala. Silsuenter è il pèr sa mussà en ina charrotscha en il parc dal chastè da Windsor.
Per ils fans èsi stà per part in viadi stentus perquai ch'il traffic da viafier da Londra a Windsor è impedì da plirs plazzals . Pli che 100'000 aspectaturas e aspectaturs da l'entir mund han persequità la nozza a Londra e passa ina milliarda sin l'entir mund a la televisiun.
Tranter ils giasts èn dasper la prominenza or da las chasas roialas da l'Europa er divers ulteriurs prominents sco George Cloony e sia dunna Amal u er l'icona da ballape David Backham ed ils musicists Elton John e James Blunt.
Per sonda saira ha il bab da Harry, prinzi Charles, organisà ina gronda festa per ils spusads ed ils giasts envidads.
RR novitads 12:00 +


text:
In punct impurtant da las 6 mesiras è la nova campagna «Heimvorteil» che la destinaziun lantscha questa stad, sco emprim per il martgà svizzer. La destinaziun Engiadina San Murezzan craja da dasdar in fieu intern tar tut ils participads vi da la campagna. In fieu che duess lura ir en tut la Svizra, pli tard era en ils martgads da l’euro internaziunals. Per questa nova campagna da stad investescha la destinaziun radund 180'000 francs.
Engiadina Nova campagna da la destinaziun Engiadina San Murezzan
Ils giast da la zona da l’euro èn ids enavos dapi il 2011 e las prognosas mussan che quel martgà na crescha era betg pli ils proxims 5-8 onns. La destinaziun Engiadina San Murezzan ha perquai sviluppà 6 novas mesiras per reagir - era sin il ferm franc svizzer.


text:
Tiglieto
Tiglieto (en lìgure: O Tilieto) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Liguria, en Pruvìncia de Gènova.
El g'ha 'na popolasiù de 544 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), condena superfìce de 24,5 km² e 'na densità de popolasiù de 22 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Campo Ligure, Genova, Masone, Molare (AL), Ponzone (AL), Rossiglione, Sassello (SV), Urbe (SV).
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Tiglieto l'è mustràt endèla tabèla ché sóta:
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
«Republik» il nov magazin online
- Glindesdi, 15.1.2018, 8:40
-
Emprima emissiun:
- Glindesdi, 15.1.2018, 8:40, RTR
Fundaturs dal magazin online «Republik» èn Constanitn Seibt e Christof Moser. Entschatta avrigl 2017 han els lantschà in project da «Crowdfunding» ed han rimnà passa trais milliuns francs.
Enfin oz han gia passa 14'000 persunas abunà il magazin en la rait «Republik». Tar la redacziun tutgan 16 schurnalistas e schurnalists.
La directiva dal magazin «Republik» è da crear in product mediatic da qualitad e fascinant per il mund da l'economia, la politica e la societad libers da reclama.


text:
Il cumpliment
- Venderdi, 16.12.2016, 10:15
-
Emprima emissiun:
- Venderdi, 16.12.2016, 10:15, RTR
Cumpliments fan bain al cor! Quai pon esser cumpliments per insatgi che ha fatg il curtin per sia vischina, che fa in transport u per la tatta che fa ils megliers capuns.
Audituras ed auditurs pon annunziar lur cumpliment. Gievgia decida la moderaziun tgenin che vegn resguardà. La moderatura registrescha in curt discurs cun la persuna che fa il cumpliment, e venderdi telefonescha ella a la persuna che survegn il cumpliment.
Il cumpliment dad oz va a Jolanda Blumenthal da Cuira. Fatg il cumpliment ha ses vischin Anton Capaul, el engrazia per il sustegn e per ils servetschs.


text:
L'interpresa Sempione Fashion gestiunescha 140 fatschentas d'OVS en Svizra. Tut en tut occupescha ella passa 1'100 collavuraturs en Svizra. Malgrà investiziuns e mesiras da spargn n'haja la fatschenta fin uss betg chattà ina basa profitabla per il martgà svizzer, uschia scrivan ils responsabels vinavant. I na saja betg reussì da sa posiziunar sco giavischà en Svizra e quai haja manà a la miseria finanziala.
Finamira dal moratori saja dad evitar in concurs ed uschia pussibilitar ina vendita da liquidaziun ubain da vender ina part da las filialas ad autras interpresas. Las butias da OVS eran oriundamain anteriuras filialas da Charles Vögele ch'è vegnì vendì il 2016 al concern talian.
RR novitads 20:00


text:
Tar il segund singul dals quartfinals da la cuppa da David tranter la Germania e la Spagna ha Rafael Nadal pudì victorisar il Tudestg Philipp Kohlschreiber. Trais sets l'han purtà la victoria, in 6:2, in 6:2 ed in 6:3. Cun la victoria ha Nadal egualisà la partida cunter la Germania tar in ad in.
Igl è in sentiment fantastic d'esser enavos. Suenter ina greva blessura èsi adina grev, ma mes fans han levgià il comeback.
Il numer 1 dal mund era vegnì sfurzà da far ina pausa suenter ch'el aveva blessà sia coissa tar ils quartfinals da l'Australian Open.
RR novitads 20:00


text:
Dapi ch'i vegn planisà da metter ord funcziun las ovras atomaras, vegni discurrì adina pli savens da l'energia. Sch'ins metta numnadamain ord funcziun las ovras atomaras ston ins producir auter l’energia u perfin spargnar energia.
Gieu da spargnar electricitad
Il gieu pudais far cun tut voss amis u fragliuns. Ed el funcziuna uschè. Durant in di empruvais da far questas 5 chaussas. In tip secret: inquala chaussa pon ins era far pliras giadas. Per mintga chaussa, che vus faschais survegnis vus puncts. Quels puncts stuais dumbrar ensemen a la fin. Tgi ch'ha ils pli blers puncts, ha spargnà la pli blera energia ed ha gudagnà il gieu.
Durant il di duai ins mo far glisch sch’igl è stgir en la stanza e sch’ins chamina ord la stanza adina stizzar la glisch. È nagin en la stanza na dovri era betg glisch. Sche vus faschais quai in entir di survegnis 4 puncts.
Suenter avair mangià gentar u tschaina, na mettai betg la maglia chauda en la frestgera. Perquai che la spaisa chauda, stgauda la frestgera. Lezza dovra uschia dapli energia da sfradentar. Sche vus mettais la spaisa pir cura ch’ella è fraida en la frestgera survegnis vus 2 puncts.
Dovr’ins in chargiabattarias ubain in chargia telefonin èsi impurtant da na laschar quel en la bischla da contact. Sch'ins na prenda betg ora quels dovran ils apparats 1 watt electricitad. Sch'ins lai quels apparats durant l'entir onn en la bischla da contact dovra quel tanta energia sco quei ch'in pair dovra per glischar durant sis uras. Sche vus faschais quai datti 1 punct.
Sch’ins metta ora la televisiun be cun il telecomando dovra quella anc adina electricitad. Pertge la pitschna glisch da la televisiun dovra electricitad. Aifer in onn è quai tanta energia sco quai ch'in pair d'ina lampa drovra per glischar 6 uras. Mintga giada che vus tschantais or il visur da la televisiun datti 1 punct.
In tip: Sche vus tschantais ora tut ils apparats ch'han ina pitschna glisch, survegnis per mintga apparat 1 punct.


text:
En ses pled d’avertura ha il president Michael Pfäffli tematisà ils dretgs fundamentals da la democrazia, sco per exempel la libertad da religiun, d’opiniun, da la lingua u da l’economia. Pfäffli ha era avertì da restrenscher quests dretgs, per exempel cun pretender dapli surveglianza e segirtad ord tema da terror u l’immigraziun. Il president dal Cussegl grond ha concludì ses pled cun in citat da Benjamin Franklin: «Tgi che dat si la libertad, per survegnir segirtad, perda la finala omadus».
Nagina tractanda separada per il Convict
Tranter auter èn deputadas e deputads sa fatschentads cun numerus rapports annuals, tranter auter cun il quint chantunal 2016.
Da discutar ha dà il credit da 31.4 milliuns francs per renovar il convict, la chasa d'abitar per scolars a Cuira. Il motiv è che la regenza n'ha betg previs questa dumonda sco tractanda singula, mabain aifer il quint chantunal 2016. Glindesdi saira ha il Cussegl grond approvà il credit.
Nov dretg da burgais per il Grischun
Il schaner 2018 va en vigur la lescha federala dal dretg da burgais e perquai sto era il Grischun adattar sia lescha. La Confederaziun prescriva per exempel ch'ina persuna da l'exteriur sto avair minimalmain 2 onns ses domicil en in lieu per survegnir il dretg da burgais - il maximum che vischnancas e chantuns pon pretender è 5 onns. La regenza grischuna propona in minimum da 5 onns.
Da nov ston persunas che giavischan il dretg da burgais era savair s'exprimer a scrit en ina lingua chantunala (rumantsch, talian u tudestg). Enfin ussa tanschevan enconuschientschas a bucca.
E la regenza vul reducir obstachels tar fusiuns da vischnancas: Da nov duai esser pussaivel da numnar il lieu da burgais oriund en parentesas. In exempel: Cun la fusiun da la vischnanca da Scuol è in burgais da Sent burgais da «Scuol». Da nov duai esser pussaivel da giavischar omadus lieus: Scuol (Sent).
Chaus cotschens pervia da l'areal a Domat
E puspè vegn la resgia gronda a Domat resp. l'areal d'industria «Vial-Tuleu» ad esser in tema: La cumissiun da gestiun ha analisà la cumpra dals dretgs da bajegar per l'areal. Ella vegn a la conclusiun che la regenza haja agì da principi correct - i dat dentant era puncts critica.
Ina tractanda fixa en la sessiun da stad è era l'elecziun dal presidi e vice-presidi da la regenza per l'onn 2018. Sco president è Mario Cavigelli (PCD) vegnì elegì cun 103 da 107 vuschs. Ses vize è daventà Jon Domenic Parolini (PBD). Actualmain presidiescha Barbara Janom Steiner (PBD) la regenza grischuna.
RR actualitad 12.00


text:
Mezzagh
Mezzagh (nom ufizial in italian: Mezzago) l'è on comun de la Provincia de Monza e Brianza con 4 408 abitant (dato del Dicember 2015[1]), cont ona süperfis de 4,2 km² e ona densità de 1 050 ab./km².
L'è tacaa ai comün de Cornate d'Adda, Sulbiaa, Bellusch, Busnagh.
El paes l'è gemellaa con Saint-Pierre-de-Chandieu (Francia) e Reilingen (Germania).
El dialett[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El lombard parlaa a Mezzagh a l'è ona variant brianzoeula oriental, vesina a quella parlaa in di paes vesin (per esempi a Cornaa, Busnagh, Meraa, Lomagna, Calch).
Chì de sotta, on quai esempi de come la cambia la prononzia rispett a Milan in del dialett mezzaghell:
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nümer de abitant del cumün de Mezzagh l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Pervi dad in incendi a datiers dals binaris a Brugg en il chantun Argovia hai dà impediments sin la lingia da viafier tranter Basilea e Turitg. La raschun saja stada in incendi datiers dals binaris a Brugg. Quai ha communitgà la polizia chantunala d’Argovia. Ina buttiglia da gas haja piglià fieu sin in plazzal.
La staziun da Brugg è en consequenza stada serrada fin las 07:30. Differents trens interregiunals e regiunals sajan crudads ora. Uschia sajan er ils trens da Basilea a la plazza aviatica da Turitg crudads or tranter Frick e Dietikon. Quai ha communitga la SBB. Tut ils trens circuleschan entant puspè tenor urari.
RR novitads 07:00


text:
Trais chors grischuns ad Aarau
- Dumengia, 19.11.2017, 14:03
-
Emprima emissiun:
- Dumengia, 19.11.2017, 14:03, RTR
La 10avla Concurrenza svizra da chors ha gì lieu ils 28 e 29 d'october ad Aarau.
58 chors da tut las regiuns da la Svizra èn sa participads a questa concurrenza cun sias categorias: elita, furmaziuns spezialisadas, chors maschadads, chors da vuschs egualas (virils, dunnas) e chors da giuvenils. Da quels 58 chors èn 5 vegnids dal Grischun: Coro misto Poschiavino, Corale di Mesocco, Consonus, incantanti e Chor da giuvenils grischun. L'Artg porta las producziuns dal Vokalensemble Consonus (dir. Mauro Ursprung), dal Vokalensemble incantanti (dir. Christian Klucker) e dal Chor da giuvenils grischun (dir. Martin Zimmermann).


text:
L'Inspecturat federal per la segirezza nucleara ENSI aveva decretà che la Leibstadt SA stoppia publitgar questas datas. Il Tribunal administrativ federal ha argumentà sia decisiun ch'i saja ina ponderaziun dals interess. L'interess public da publitgar las datas saja pli pitschen che l'interess da mantegnair il secret.
Interess public n'è betg predominant
Perquai na dettia quai nagin interess public predominant. I sa tractia da datas che hajan – sche insumma – ina forza expressiva restrenschida cura che l’ovra en il chantun Argovia funcziuneschia normal.
Concret sa tracta quai da datas dal temp tranter il prim da schaner 2013 ed il prim da november 2014. I va per datas d’aria persa dal chamin da l’ovra atomara Leibstadt. Questa uschenumnadas datas da EMI cuntegnan indicaziuns davart gas nobels, erosols e jod tar manaschi normal sco er davart gas nobels en cas d’in disturbi.
Datas brisantas sco ristg
Il Tribunal administrativ federal ha accentuà en sia decisiun da 35 paginas che las KKL sajan adina pli u main fitg en il focus da la critica d’organisaziuns u da partidas che n’approvian betg l’energia atomara.
Las datas da EMI na sajan bain betg datas persunalas fitg sensiblas. Tuttina dettia quai ina tscherta brisanza – numnadamain pervi da la natira da las datas, ma betg pervi dal cuntegn. Tenor la dretgira pudessan questas datas en cas da publicaziun vegnir duvradas cunter l’ovra atomara.
RR novitads 12:00