text:
21 preschentaziuns da musica, da saut e da chant, 21 pledaders encunter l'iniziativa «No Billag». Set uras cultura encunter la fin da las emissiuns. Il public è stà grond, unfis da discutar da l'iniziativa n'è el betg. Il tema saja uschè impurtant e cun grondas consequenzas ch'i saja bun ch'i vegnia discutà savens da l'iniziativa.
Simonetta Sommaruga ha fatg attent la sonda suentermezdi a Cuira sin las consequenzas da l'iniziativa No Billag. Quella saja in privel per la democrazia, ha ditg la ministra da giustia sin l'Alexanderplatz a la manifestaziun publica cunter l'iniziativa. Ella è stada l'oratura principala da la manifestaziun organisada da represchentants da la cultura grischuna.
No Billag na munta perquai betg mo No SRG. L’iniziativa è era in privel per nossa democrazia. No Billag munta dentant era No solidaritad. Solidaritad munta tar nus en Svizra, che nus essan qua per tut las regiuns e tut las gruppas linguisticas.
Tranter las numerusas producziuns culturalas han differents pledaders da la cultura, dal turissem e da la politica argumentà cunter l’iniziativa ed exprimì che quella saja ina attatga sin il servetsch public e cun quai er cunter la lavur culturala en Svizra.
Dovr jau betg, paj jau betg! Ok! Dentant pensai era vi da voss geniturs, vi da voss tat e vossa tatta!
RR novitads 17:00


c: text/html

text:
Lag de Lugan
El Lag de Lugan (Lago di Lugano in Italian; Lacus Ceresius in Latin; in sul Varesot l'è cognossud anca 'me Lag de Port[1]) a l'è el plussee pinin dei tri lag qe sta ind la zona dei lag, intra la Lombardia e 'l Texin. L'è un lag de orijin glacial, qe 'l s'è formad incirca dexmilla agn indree. I so inmissari principai a i enn el Cassarad, el Vedegg e el Cuç.
Comun lacuster[Modifega | modifica 'l sorgent]
- Svizera :
- Canton Texin :
- Distret de Lugan : Agn, Bisson, Bruxin, Caslan, Collina d'Or, Lugan, Maias, Marojia, Melan, Melid, Morcod, Muçan, Paradis, Pont de Tresa, Vig Morcod.
- Distret de Mendris : Mendris, Riva.
- Canton Texin :
- Italia :
Referiment[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ Roberto Oggioni, Dizionario di toponomastica arcisatese, Pro Arcisate, 1991.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
En cas d'urgenza stoi ir svelt. N'emporta betg tgi ch'è pertutgà, Vus sezza u sez, ulteriurs confamigliars, uffants u pazientas e pazients – qua chattais Vus ils numers da telefon ed ils contacts ils pli impurtants
En cas d'urgenza
Situaziun d'urgenza, p.ex. en cas d'in privel acut da suicidi u d'in agir privlus senza senn per la realitad d'ina persuna
- 117 - clom d'agid da la polizia
- 144 - clom d'agid sanitar
- 118 - pumpiers
- 145 - tissientadas
- 112 - clom d'agid europeic
Ulteriurs posts da consultaziun impurtants en situaziuns d'urgenza
Cun in plan d'urgenza da Pro Aidants garantis Vus che la tgira ed assistenza vegnia surpigliada senza interrupziun, sche Vus na pudais tuttenina betg pli liquidar sezza u sez questas incumbensas.
Qua chattais Vus plinavant ulteriuras purschidas utilas da sustegn e da distgargia.
Agid en cas da surchargia
Prendai serius Vossa atgna sanadad! Sch'i dat indizis da problems da sanadad, contactai Vossa media u Voss medi. Per distgargia, pausa e regeneraziun datti differentas purschidas. Faschai diever da quellas. Pertge che sche Vus mancais, perquai che Vus sezza u sez vegnis malsauna u malsaun, na gida quai nagin.
Indizis che Vus stuessas en mintga cas prender serius:
- sentiments d'esser surdumandà ed insomnia
- pegiurament da malsognas e mals ch'eran fin ussa supportabels
- decuraschament, depressiun, gnervusada
- mancanza d'appetit u difficultad da mangiar saun
- problems dal dies u dolurs en las chommas
Sche Vus n'essas betg segira u segir en tge punct che Vus essas arrivada u arrivà, faschai in inventari da Vossas grevezzas.
Qua chattais Vus tips che As gidan vinavant en cas da surchargia da la plattafurma work&care.
Plinavant ina broschura utila da palliative GR per confamigliars da persunas grevamain malsaunas.


text:
Macchina de scriv
Ona macchina de scriv l'è on meccanism con di tast che, a dàggh on colpett dessora, imprimen di caratter su on quaicoss, normalment on foeuj de carta. On brascin de la macchina el scatta innanz e 'l va a sbatt sù de on naster inciostraa che 'l sta dessora del foeuj.
L'invenzion de la primma macchina meccanega l'è stada in di ann Sessanta del secol XIX, e de quell ann lì i macchin de scrivv hann scominciaa a fàss strada in di offizzi, lassandegh a la scrittura a man con penna e incioster domà i corrispondenz pussee privaa.
Apos de la Segonda Guerra Mondial hinn staa inventaa i macchin de scriv elettregh, e poeu anca quei elettronegh. A partì di ann Settanta i sistema de videoscrittura primma, e poeu i personal computer han faa svelt a cascià via i macchin meccanegh de tucc i post indè ch'eren drovaa.


text:
7,5 milliuns francs
La punt nova sur la Val Mulinaun è vegnida construida dal 2015 enfin il 2017. Ella è 240 meters lunga ed ha custà 7,5 milliuns francs. L’entir project, pia inclusiv las vias novas fin en ils vitg da Rabius e Sumvitg, haja custà passa 22 milliuns francs, ha Damian Marino da l’Uffizi da construcziun bassa dal Grischun ditg a Radiotelevisiun Svizra Rumantscha.
Uss nagins accidents tar la construcziun...
Ina sfida saja stà da betunar l'artg e da construir la punt persa, declera Damian Marino. El fa dentant ina bilantscha positiva, perquai ch'els n'hajan betg gì accidents. E perquai che l’aura saja stada buna hajan els pudì finir la punt pli baud che previs.
Enfin mez avust hajan els anc da far lavurs da fin e lavurs da segirtad, alura stoppian els amplifitgar la via cun ina platta da 2,4 meters e construir ina via nova fin la chasa en la Val Mulinaun ed ina via nova en il vitget da Runs.
... dentant pli baud blers accidents sin via
Ina dunna che'è creschida si a Runs è Clotilda de Preux-Tgetgel. Uss viva ella en il Vallais. Ella haja plaschair da la punt nova. Dad uffants schevan els mintgatant, pertge ch’ins na possia betg far ina lingia directa tras la Val Mulinaun. Il motiv è che quai haja dà blers accidents en la storta gist sut lur chasa.
RR actualitad 08:00


text:
Atualità
-
Publicaziuns ladines: Danman le secundo numer de Birba
La secunda ediziun dla revista por mitans y mituns dai 8 ai 12 agn trata la tematica dl „scür“. Por le dagní él preodü döes ediziuns anuales.
-
Festa por i maturanc plü lezitënc ai 29 de dezëmber a Balsan
La manifestaziun de premiaziun di studënc plü lezitënc pro i ejams de maduranza dl 2016 gnará a se le dé ai 29 de dezëmber tl palaz Widmann.
-
Orars de daurida dles Biblioteches provinziales tratan les festes
I orars de daurida dles Biblioteches provinziales “Friedrich Teßmann” y “Claudia Augusta” da Balsan tratan i dis de festa da Nadé y Nanü.
-
Prejentei a Urtijëi i doi volums sun Franz Josef Noflaner
Per l prim iede iel a despusizion dl publich n’edizion di lëures letereres y pitorics dl artist de Gherdëina Franz Josef Noflaner (1904-1989).
-
„Suri“: Material didatich nü por scolines y scores
Le Ciamp Inovaziun y Consulënza á organisé incö la presentaziun dl cufer „Suri“ che arichësc l’oferta didatica ponsada aposta por le monn dla formaziun ladin.
-
Invit ala presentaziun dl cufer didatich Suri ai 15 de dezëmber
Le cufer didatich nü cun cater stories te cater lingac gnará presenté ai 15 de dezëmber dales 16:30 tla scolina d’Al Plan.
-
Presentaziun dl liber sön Josef Noflaner
En jöbia ai 15 de dezëmber gnarál presenté la publicaziun nöia dl Museum Ladin Ciastel de Tor y dl Istitut Ladin Micurád de Rü sön Franz Josef Noflaner.
-
PISA 2015: I resultac desmostra n bun cheder por le scores dl Südtirol
Presentá incö a Balsan i dac dl’inrescida PISA 2015 che confermëia le bun percurs dles scores tl Südtirol.
-
Conferënza sön Franz Joseph I. y la monarchia di Habsburg (07 de dez.)
La scomenciadia vëgn organisada dala Biblioteca Teßmann de Balsan en colaboraziun cun l’Academia austriaca dles Sciënzes de Viena.
-
Consulta culturala Ladina: Christa Kasslatter é l’aconsiadëssa nöia
Les competënzes primares dla consulta culturala é chëres da sostigní les assoziaziuns culturales ladines y da valuté i finanziamënc provinziai culturai.


text:
Trais onns ed in di ston els bandunar lur patria. En quest temp dastgan els betg s’avischinar a lur vitg pli datiers che 50 kilometers. Per Sigi de Grappa percunter ha durà il viadi sis onns e mez.
Ma uss basta! Suenter avair visità 40 pajais e lavurà en radund 35 da quels fa el ussa viadi vers chasa, vers Ramosch. Accumpagnà vegn el da radund 15 amis mastergnants en viadi.
Il ritual final
Per daventar in mastergnant stabel sto el rampignar sur la tabla a l’entrada dal vitg – quai è l'act simbolic che mussa che ses viadi è definitivamain a fin.
Sigi de Grappa daventa Domenic Siegenthaler
Per Sigi de Grappa è quai in mument fitg emoziunal, bandunar la famiglia dals mastergnants en viadi ed arrivar tar bab e mamma. Quels èn levgiads e cuntents da pudair branclar lur figl Domenic Siegenthaler.
RR actualitad 08:00
In mastergnant viandant ...
... u per tudestg «rechtschaffener fremder Geselle» dastga vegnir mintgin
- che daventa commember dals giarsuns da mastergn ester
- che ha terminà cun success il giarsunadi en il sectur da construcziun (marangun, cuvratetgs, scrinari, miradur, ferrer euv.)
- ch'è pli giuven che 30 onns e
- che n'è betg maridà.


text:
344
AvenimeentModifega
- El Flavi Filip el diventa prefet del pretori.
- El Vülcaci Rüfin el diventa prefet per l'Italia.
- Bataja de Singara: l'imperadur Custanz II a l'è batüü de l'esercit persian del Sapur II.
- Segund una legenda del XII secul, quest chì a l'èl'ann in del qual el Sant'Eustorgi, arcivescuv de Milan el porta i oss di re Magh de Custantinopul a Milan.
NassimeentModifega
NecrulogiModifega
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.
Modell:Calendari00


text:
Cun differentas mesiras duai vegnir rinforzada la cumpetitivitad da singulas regiuns e duai vegnir augmentada la valurisaziun da talas, scriva il chantun. Ensemen cun ils chantuns Tessin, Uri e Vallais ha il chantun Grischun elavurà in program da realisaziun per il territori dal Gottard, il link avra en ina nova fanestraavrir en il browser. En il center da quest program stat il turissem.
Confederaziun paja 38 milliuns francs
Grazia a las activitads da la politica regiunala da fin uss, en spezial pervia da la stretga collavuraziun d’Andermatt-Sedrun-Mustér (tranter auter cun la colliaziun dal territori da skis) sa manifesteschian impuls economics impurtants per la regiun Surselva.
La Confederaziun sa participescha cun 38 milliuns francs vid il program San Gottardo, ils chantuns pajan en total 14,2 milliuns francs. Il Grischun contribuescha 4,1 milliuns.
RR novitads 09:00


text:
Cun ses project «Tranter Bever e Beirut» po Donat Caduff da Sagogn ir a la tschertga da parallelas e differenzas tranter la Rumantschia ed il Libanon. Questas parallelas e differenzas vul el documentar cun fotografias. Ils maletgs duain mussar analogias formalas e cumpositoricas tranter ils dus territoris, dastgian però era resister ad ina clera localisabladad en ina u l'autra regiun.
Stuì desister or da motivs professiunals sin il segiurn a Beirut hajan las trais dunnas dal teater Annina Sedlacek, Anna Mengiardi e Marina Blumenthal.
L'emprima artista ch'ha pudì nizzegiar l'atelier d'art è stada l'illustratura Pia Valär. Ella ha passentà il zercladur trais emnas a Beirut.
RR novitads 11:00


text:
Suenter che la via tranter la sortida Avras e Farera è stada serrada pervi d'ina bova, è quella uss puspè averta. Sin il tschancun tranter Farera e Cresta hai la bun'ura anc dà impediments pervi da crudada da crappa. Er quest tschancun da la via è puspè charrabel. Gia l'emna passada è la via en Val d'Avras stada serrada tranter Cresta e Calantgil pervi d'ina crudada da crappa dal glindesdi fin la sonda.
L'autostrada A13 è la via stada tschufragnada la damaun tranter Panaduz e Rehanau/La Punt.
Impediment sin la Via dal Pass dal Lucmagn
Suenter las grondas plievgias dal mardi saira e da la notg ha la Via en Val Medel e sur il Pass dal Lucmagn stuì vegnir serrada la mesemna a bun'ura perquai ch'igl è vegnì giu crappa. Dapi las 07:00 po il traffic puspè passar, dentant mo sin in vial. Quai communintgescha l'Uffizi da construcziun bassa.
Inundaziuns en la Val dal Rain da Son Gagl
En il chantun Son Gagl hai dà en plirs lieus inundaziuns suenter la plievgia intensiva da la notg passada. En pliras chasas è vegnì en aua e vias èn vegnidas inundadas. Tenor la polizia n'è nagin vegnì blessà. Il pli fitg è stada pertutgada la Val dal Rain.
MeteoSvizra aveva avertì da grondas plievgias
Gia il mardi suentermezdi aveva MeteoSvizra auzà il privel da grondas plievgias da stgalim trais sin stgalim quatter – privel grond. Sco regiuns da privel eran vegnidas inditgadas, las regiuns Sur- e Sutselva ed il Valragn.
Tar l'Uffizi federal da meteorologia munta il stgalim quatter, da total tschintg, che la plievgia intensiva pudess chaschunar inundaziuns datiers da flums e rivas da lais ed ins sto eventualmain era quintar cun singulas bovas.
Tenor las prognosas da MeteoSvizra avessan pudì vegnir inundads sutpassadis, garaschas sutterranas e tschalers. Ultra da quai pudessi dar problems cun la chanalisaziun. Per il mardi saira quintava SRF Meteo per il Grischun dal Nord cun 50 fin 80 mm aua per m².
RR novitads 14:00


text:
Las pistas ch'èn avertas sin il territori da skis a Motta Naluns han bunas relaziuns, i manca dentant l'aua per pudair ennavar la pista fin giu a la staziun a val.
Il problem a Motta Naluns è sco era en auters lieus dal Grischun, quasi tut las pistas sut 2500 meter èn cuvertas be cun naiv artifiziala. A Scuol han ils responsabels duvrà questa stagiun bler'aua e svidà il lai da 50’000 meters cubics, be cun far las pistas en il territori da skis.
L’aua che vegn suenter vegn anc duvrada per optimar pistas en il territori e per far il fun-parc. A partir da l’emna che vegn, stuessi dentant esser pussibel er d’ennavar la pista fin giu a la staziun a val a Scuol.


text:
Herbetswil
Herbetswil a l'è un cumün svizzer del distret de Thal. in del Canton Suleta. Al gh’ha pressapoch 555 abitant e una süperfiss de 16.35 km², e al se tröva a una altitüden de 524 meter sura al livel del mar.
El cumün de Herbetswil a l'è tacaa ai cumün de Aedermannsdorf, Balm bei Günsberg, Farnern (BE), Gänsbrunnen, Günsberg, Rumisberg (BE), Seehof (BE), Welschenrohr.
Ligam de föra[Modifega | modifica 'l sorgent]
- Official website
- Herbetswil in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.


text:
da sur Martin Bearth
Suenter ch’ina mumma giudaica veva parturiu in affon fuva ella «malmunda» tenor la lescha giudaica. Ella veva lu da setener vida certas reglas e per 40 dis astgava ella buc ir el sanctuari (2Mos 13,12 e 3Mos 12,1s.). Fuva siu affon igl emprem buob ch’ella partureva, era quel «consecraus al Segner». Cu ils 40 dis fuvan vargai, presentavan ils geniturs lur affon al sacerdot el tempel. Quel retscheveva in’unfrenda persuenter e benedeva igl affon. Era la mumma fuva «purificada», v.d. libra dallas leschas particularas. Maria e Giusep fuvan Gedius ed ein seteni vid quellas leschas. Ei croda en egl che dus carstgauns vegls, Simeon e Hanna, enconuschan en quei affon «il salid e la glisch» per tut ils pievels. Tgisà sche la Bibla vul dir ch’ei drovi bia dis ed onns per che nossa cardientscha semadiri ed il desideri per il salit e la glisch da Diu sededestien en nus? Era la cardientscha ei sin viadi.
Lc 2,22–40
22E suenter ch’ils dis da lur purificaziun tenor la lescha da Moses ein stai a fin, han ei purtau igl affon si Jerusalem per presentar el al Segner; 23ei stat numnadamein scret ella lescha dil Segner: Scadin premnaschiu masculin duei esser consecraus al Segner. 24Era levan els far l’unfrenda tenor quei che stat scret ella lescha dil Segner: In pèr turturellas ni duas columbas giuvnas.
25Ed uarda, ei fuva a Jerusalem in um che veva num Simeon. Quei um era gests e pietus; el spitgava la consolaziun d’Israel, ed il Spert sogn fuva sur dad el. 26Il Spert sogn veva era revelau ad el ch’el vegni buc a veser la mort, avon che ver viu igl Unschiu dil Segner. 27Animaus dil Spert eis el vegnius el tempel. E cura ch’ils geniturs han purtau neuaden igl affon Jesus per far cun el tenor l’isonza dalla lescha, 28ha el priu igl affon sin bratsch, ha ludau Diu e detg:
29Ussa, Segner, sas ti tenor tiu plaid
relaschar en pasch tiu survient.
30Pertgei mes egls han viu tiu salit
31che ti has preparau avon tut ils pievels:
32Ina glisch per sclarir ils pagauns
e glorificar tiu pievel d’Israel.
33Siu bab e sia mumma sesmarvigliavan da quei che vegneva detg sur dad el. 34E Simeon ha benediu els e detg a Maria, sia mumma: Uarda, quel ei destinaus per curdada e levada da biars en Israel e per enzenna da cuntradicziun. 35Era ti’olma vegn ina spada a perfurar. Aschia duein ils patratgs da bia cors vegnir alla glisch.
36Ei fuva leu era ina profeta, Hanna, ina feglia da Fanuel, ord la schlatteina dad Aser. Quella era fetg veglia. Suenter siu temps da giuventetgna era ella vivida siat onns cun siu mariu, 37fuva lu restada vieua e veva ussa otgontaquater onns. Ella untgeva buca dil tempel e surveva a Diu di e notg en oraziun e gigina. 38Ed ual quell’ura ei era ella vegnida neutier, ha ludau Diu e plidau sur dad el cun tut quels che spitgavan il spindrament da Jerusalem.
39Suenter ver adempliu tut quei che la lescha dil Segner pretenda, ein els returnai en Galilea en lur marcau da Nazaret. 40lgl affon denton ei carschius e vegnius ferms e plein sabientscha, e la grazia da Diu fuva sur dad el.


text:
Cercasi Susan disperatamente
Cercasi Susan disperatamente (A s pésca la Susan daspradamènt) 'l è na cumèdia americàna dal 1985 dla Susan Seidelman preśentàda a 'l 38śum Fèstival ad Cannes in dla sesiòṅ Quinzaine des Réalisateurs.
Al film 'l à fat sù óltar 27 migliòṅ ad dòlar, un sucès dimóndi grand esénd custâ sōl quàt'r e mèś.
La cantànta Madonna la canta par la culòna sunóra dal film al braṅ Into the Groove.
Sunt
La Roberta Glass (Rosanna Arquette), na raśdóra ch'la pésca sèmp'r al śnum ma l'è vilìda da la sò vita, l'è spuśàda cun cla piva ad sò marè Gary (Mark Blum) ch'al lavóra di dal camp di afâr. Lì lē la s pasa 'l tèmp lśénd di anùnsi in si giurnài e 'n dè la buta 'l òć in òṅ da 'l tìtul “A s pésca la Susan daspratamènt”, publicâ da 'l sò muróś Jim (Robert Joy).
La decìd acsè ad savér-an da piò par capìr chi è-la pò cla Susan lè, na rock star fóra ad tèsta. La Roberta la s lóga par guardàr 'l incóntar fra i dū e quànd quàla là la buta via al sò giubòt ad pèl, la 'l tōś lē sénsa savér ch'la Susan l'iva péna rubâ a 'n sò amànt 'd un dè dū buclèṅ ch'i cóst'n un muć ad bèsi e par cal mutìṿ lè lē la gh'à 'n sicàri ch'al gh tîṅ adrē.
Cun al giubòt adòs, la raśdóra la vèṅ cardùda cl'atra e par lē i tàc'n i guàj anc parchè la pèrd la memòria in cal méntar.


text:
L'ombra del dubbio (film 1943)
L'ombra del dubbio (L'òra dal dubi) 'l è 'n thriller psiculògic dal 1943 'd Alfred Hitchcock sarnî in dal 1991 da la National Film Registry dla bibliutéca dal cungrès di Stat Unî p'r èsar tgnû dacàt.
Sunt
La Charlotte Newton (Teresa Wright), dita "Charlie", l'è na ragasōla ad vint an stufa dla sò vita ad tut i dè. Lì lē la viṿ a Santa Rosa in Califòrgna insém a i sò genitōr, Joseph Newton (Henry Travers) e l’Emma (Patricia Collinge), e a dū fradèi, Roger (Charles Bates) e l’Ann (Edna May Wonacott). Un dè i gh dìśan ch'al fradèl più pìcul ad sò màdar, ch'al pòrta un nóm cumpàgn dal suo, Charlie Oakley (Joseph Cotten), 'l è drē a rivàr a cà sua par na vìśita e la śóvna la n stà piò in dla pèl. Chi lò però al n è briśa cal galantóm ch'a pâr ad fóra ma 'n sasèṅ ch'al fà sù i bèsi cupànd dal védvi vèci. 'L à decìś 'd andàr a catàr i sò parènt par lugàr-as méj da la pulisìa.
Pôc a la vòlta, cun 'l ajùt dal detective Jack Graham (Macdonald Carey) inamurâ 'd lē, la Charlie la taca a pinsàr ch'al masadōr dal védvi al sia pròpria sò sîṅ anc parchè lò al fà 'n dascórs catìṿ su 'd lōr, rivànd a paragunàr-i a dal bèsti grasi bòni p'r al masèl, e in d'l anèl ch'al gh'à dâ i gh'èṅ insìma al létri dal nóm e dal cugnóm dna vitma.
Oakley al s rénd cònt che la sò anvōda l'à naśâ quèl e 'l è decìś ad far-la fóra. Ma cupàr-la a n è minga fàcil. Na prima vòlta al próa a far-la strabucàr śò p'r al scali e pò al la sèra dènt'r a 'l garàǵ par far-la murìr vréd al gas dla màchina ma la śóvna la la scampa sèmpar. Charlie al decìd acsè ad butàr-la śò da 'n trêṅ.


text:
A partir da venderdi (1-10-2021) èsi pussaivel da s'annunziar per il vaccin da Johnson & Johnson en il Grischun. Il «vaccin sin basa da vectur» duai esser l'alternativa per ils «vaccins da mRNA» da Pfizer Biontec e Moderna, ha ditg il cusseglier guvernativ Peter Peyer envers RTR la gievgia.
Quantas da las total 150'000 dosas ch'i dat per il Grischun n'è anc betg cler. Tar ina gronda dumonda vegnia il vaccin che dovra mo ina dosa priorisà tenor vegliadetgna. Annunzias per sa laschar vaccinar en il dals diesch centers regiunals da vaccinar pon vegnir fatgas sin la pagina dal chantun.
Pront per reparter vegn il vaccin vegnian ins ad esser l'autr'emna, communitgescha l'Uffizi federal per sanadad. Il vaccin dal concern american aveva Swissmedic permess gia il mars. La Svizra n'aveva però betg fatg contractivas per cumprar quel.


text:
Tgi che ha dumondas en connex cun la malsogna Alzheimer u demenza, po tschertgar agid tar Alzheimer Grischun. Regularmain organisescha l’organisaziun tranter auter il «café Zeitlos». Quests inscunters vegnan organisads en l’entir chantun, normalmain ina giada al mais. Sco quai che Gaby Thomann da Parsonz che fa part a la suprastanza dad Alzheimer Grischun di, saja il café l’entschatta stà visità mo stgars. Adina dapli dettia quai però persunas che vegnian e savens piglian els cun in’autra persuna interessada. L’idea da quests inscunters saja da pussibilitar in barat nuncumplitgà tranter persunas cun Alzheimer, confamigliar ed era auters.
Visita en scola è stà in success
Sco quai che Gaby Thomann ch’è era deputada dal Cussegl grond ha ditg vinavant, saja il di dad Alzheimer en la scola superiura da Savognin avant quatter onns stà in grond success. I saja impurtant dad infurmar gia scolaras e scolars davart la malsogna. Questa sensibilisaziun saja impurtanta, e cun gieus da rolla hajan las scolaras ed ils scolars pudì s’avischinar meglier a la tematica. Quai saja impurtant perquai ch’i dettia adina puspè uffants e giuvenils ch’hajan parents ch’èn pertutgads da la malsogna.
Adina daplirs survegnan la diagnosa Alzheimer
Tenor ina stima da l’organisaziun Alzheimer Svizra vivan il mument prest 150'000 persunas en Svizra cun demenza. E tenor ina prognosa pudessan en 30 onns viver en Svizra dubel uschè bleras persuans cun Alzheimer u autras furmas da demenza.
Di mundial dad Alzheimer
Il mais da settember ha Alzheimer Grischun deditgà a la malsogna. Durant l’entir mais datti diversas occurrenzas. Ils 21 da settember è il di mundial dad Alzheimer. A Cuira datti diversas occurrenzas publicas.
Dapli dal tema
- Campagna «Demenz kann jeden treffen» incl. in test ch'ins po far online Campagna «Demenz kann jeden treffen» incl. in test ch'ins po far online
- Plattafurma crossmediala deditgada a demenza Plattafurma crossmediala deditgada a demenza
- Organisaziun «Alzheimer Grischun» Organisaziun «Alzheimer Grischun»


text:
In cas per Bea Luchs
autura: Christine Egger
Istorgia criminala. In cas per cumissaria Bea Luchs.
Dunna Buchser raquinta a la cumissaria co che sia camera da fotografar (ch’è per fortuna assicurada) è vegnida engulada d’in pèr en in auto englais.
Cura che la cumissaria supplitgescha la dunna da far ina skizza da la situaziun, è la chaussa clera per ella. I sa tracta d’in engion d’assicuranza. Co ha dunna Luchs chattà ora quai?
La redacziun e la chasa editura èn sa stentadas dad eruir e da dumandar tut ils dretgs da stampa per ils maletgs ed ils texts. Sche nus avessan survesì insatge ed avessan tras quai violà dretgs d’autur, vegn la chasa editura a bunifitgar quels tenor las cunvegnas usitadas, sch’i dat in’annunzia da pretensiuns giustifitgadas.


text:
Ìrma
Ìrma (pronunciàt [ˈirmɔ] endèl dialèt del pòst. En Italià: Irma) l'è 'n cümü de 132 abitàncc (dàto del Dic 2015 [1]) de la Pruvìncia de Brèsa. El se tróa 'n àlta Val Trompia, sö'ndèna còsta de 'na valèta lateràl söla sinìstra orogràfica de la Val Trompia. El cümü l'è colegàt al fónt de la àl per mès de dò strade, la pruvinciàl SP53 che la part de L'Aiàl (frasiù de Pezàze) e l'ótra che và sö de Böegn.
Evulusiù demogràfica[Modifega | modifica 'l sorgent]
Abitàncc censìcc
Riferimèncc[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Hauptinhalt
Proiec
Chësta plata dl portal ie la „tofla digitela”, uel dì, la plataforma sun chëla che duc i nteressei/duta la nteressedes, ma dantaldut:
- i genitores,
- i sculeies/la sculées,
- i nsenianc/la nseniantes,
- i dirigënc/la dirigëntes dla scoles,
- i/la culaboradëures di secretariac dla scoles
- i dirigënc/la dirigëntes y i/la culaboradëures dl’Aministrazion provinziela
- i reprejentanc politics/la reprejentantes politiches dl Sistem Istruzion y Furmazion
giapa la nfurmazions sun i ntervënc de miuramënt o inuvazion dl Sistem de nfurmazion scolastich dla Provinzia Autonoma de Bulsan.
I cunsëies y mo plu la prupostes possa unì trasfurmei da idees te ntervënc cuncrec, y, nsci, purté pro a miuré for inant l Sistem de nfurmazion dla scolastich tl respet dla normes de lege.
Per miuré la tecnologia n droa o per crië inuvazion iel unfat sce n ntervënt se realisea:
- tl cheder de na cunlaurazion de puec, te n tëmp curt o cun degun finanziamënc,
- urganisà cun la metodes dl project management, tulan ite truep partezipanc y metan a despusizion finanziamënc, ncetei dai fonds UE.
Tres l Sistem de nfurmazion scolastich iel a uni moda puscibl mëter n cuntat la ideies inuvatives cun na cooperazion sun chëla che n possa se lascé.
Duc i ntervënc dl Sistem de nfurmazion scolastich ie tlassifichei coche proiec, unfat tan zariëusc o scëmpli che i ie, ajache uni ntervënt porta for pro al miuramënt dl suport tecnich y urganisatif di flusc nfurmatifs y reprejentea nsci n valor njuntà al servisc che l Sistem de nfurmazion scolastich ti pieta al Sistem Istruzion y Furmazion.
Proiec curënct
lo dessot la nfurmazions sun i ntervënc de miuramënt dl Sistem de nfurmazion scolastich curënc:
- Servisc iscrizions online
- Gestion cursc de furmazion permanënta
- Ntlujion – mutons/mutans y jëuni/jëunes cun dejabltà – y migrazion
- Cualità di dac y monitoring
- Register eletronich de tlas y dl dozënt/dla dozënta
Archif di proiec
Tlo dessot iel dat sëura i ntervënc stluc ju:


text:
Las pistas dals blers territoris da skis en Surselva èn serradas durant ils firads da Pasca. A Mustér va la stagiun da skis dentant fin ils 28 d’avrigl. Quai ha surtut da far cun l’autezza dal territori da skis. Uschia è la staziun da muntogna da las pendicularas da Mustér sin quasi 2'000 meters sur mar.
Plirs motivs per ir sin pista
Ma i dat plirs motivs dad ir cun skis anc da Pasca. Uschia saja in punct positiv, ch’ins na stoppia betg trair en uschè blera vestgadira. In auter punct positiv saja che las bleras persunas na giajan betg pli sin pista la primavaira.
La damaun sin pista il suentermezdi far gril
Per in um si da la regiun da Cuira è in punct positiv ch’ins possia la saira anc seser sin la terrassa en chautschas curtas e far ina grillada. In auter um indigen manegia dentant ch’ins giaudia la primavaira anc pli fitg, perquai ch’ins sappia che la stagiun saja quasi a fin alura stoppian ins spetgar in'entira stad, fin ch’ins po puspè ir sin pista.
RR actualitad 17:00


text:
Ils territoris da skis en Grischun restan averts sur la fin d'emna. Glindesdi decida la regenza co vinavant. Quai han declerà ils cussegliers guvernativs Peter Peyer e Marcus Caduff ad ina conferenza da pressa. Uschia resta la dumonda averta sche las pendicularas han avert sur Nadal e Bumaun en Grischun. Dus chantuns – Lucerna e Sviz – han decidì da serrar ils territoris da skis dals 22 fin ils 29 da december.
La situaziun è oz venderdi quella che nus pudessan avrir.
Glindesdi saja ina giada da pigliar la decisiun sche avrir u betg e lura saja da decider da di tar di co la situaziun sa sviluppia. Ma i na saja betg da quintar ch'ils territoris stoppian serrar dad in di sin l'auter. Tut tenor svilup stoppian ins lura dar a la branscha il signal che la situaziun vegnia memia precara.
Indemnisaziuns per gastronomia
Sco Marcus Caduff ha declerà quinta el che la branscha da gastronomia vegnia a far radund 200 milliuns francs pli paucas entradas. Radund 70 milliuns da quels na vegnian ins betg d'indemnisar cun l'agid d'enfin uss sco la lavur curta. Perquai pretenda il chantun uss che la Confederaziun ageschia.


text:
L'EHC Cuira ha gudagnà la partida a chasa cunter Hockey Huttwil cun 3:2. La decisiun è però pir crudada suenter sajettar penaltis.
L'EHC Arosa ha gudagnà la partida cunter l'EHC Thun cun 3:1. Ils gols per il club dal Grischun han fatg Rui Zryd, Stefan Diezi e Patrick Bandiera.
Resultats MySports League
En la segunda liga ha Lai/Valbella gudagnà la partida cunter Dielsdorf-Niederhasli cun 5:4.
Il Club da Hockey Engiadina ha pers la partida ordaifer cunter Kreuzlingen-Konstanz cun 1 a 4.
San Murezzan ha gudagnà la partida ordaifer cunter ils Dürnten Vikings cun 4 a 3. La decisiun è però pir crudada en la prolungaziun grazia al gol da Marc Camichel.


text:
Sistema uperatif
Un sistema uperatif a l'è el cumpunent software d'un calculadur (cumpiüter, urdinatuur) che l'è el respunsabil de la gestiun e la curdinasiun dij atività e de la divisiun dij risurs del calculadur. El sistema uperatif a'l fa de host per i prugramm del calculadur, dunca a'l gh'ha de 'stagh adree ai detaj dij uperasiun del hardware.
Quas tücc i calculadur, cume i palmar, i cumpiüter de cà, i süpercumpiüter e anca i consoll püsee nöf, dupren un quej sistema uperatif.
Alcuni sistemi uperatif[Modifega | modifica 'l sorgent]


text:
Dapi tschintg mais datti il spurtegl gist sper la l'administraziun da la citad a Cuira. Atgnamain dueva el esser in lieu d'infurmaziun per il departament da furmaziun, societad e cultura. Mo entras la guerra è el era gist daventà in post d'infurmaziun e cussegliaziun per dumondas en connex cun l'Ucraina.
Purschida per radund 170 persunas
Daryna Potomska che discurra tranter auter ucranais e russ cusseglia, ensemen cun in'autra collavuratura, ils Ucranais e las Ucranaisas che abiteschan tar famiglias indigenas u en atgnas abitaziuns. Quai èn il mument circa 170 da totalmain radund 360 persunas che han stuì fugir da la guerra e che vivan uss a Cuira. Per persunas che abiteschan en alloschis collectivs è il chantun responsabel. Il spurtegl è avert davent da glindesdi fin venderdi, mintgamai l’avantmezdi.
I na dat betg in di che nus respundain betg a dumondas en connex cun l'Ucraina. Tge che gida era èn ils prospects e cudeschets che nus avain translatà per ucranais e russ.
Dumondas da tuttas sorts vegnan respundidas
Bleras dumondas sa tractan da la tschertga d'ina abitaziun, davart il sistem da scola ni da sanadad. Mo era pli «simplas» chaussas sco co èsi da reciclar endretg il rument ni tge hobis pon ils uffants ucranais far en lur temp liber, vegnan scleridas al spurtegl. Quels ch'èn interessads pon vegnir sperasvi, telefonar u scriver in mail.
Uschè ditg sco ch'i dovra
Malgrà che la citad da Cuira ha inizià quest post da cussegliaziun ed infurmaziun na vegnan betg mo persunas da Cuira sperasvi, mabain da quellas da l'entir chantun. Il cusseglier da la citad responsabel, Patrik Degiacomi di, ch'il spurtegl vegnia anc a restar uschè ditg che la purschida è tschertgada.


text:
Climatulugia
Climatulugia in generalModifega
La climatulugia a l'è el studi del clima, definii cume i cundiziun del temp vardaa in sü i periud de temp lungh; i usservaziun del temp che 'l fà dì per dì a l'è el caamp de la meteurulugia. In sustanza, la climatulugia la varda la periudicità di fenomen che süceden a livel meteurulogich (che sarien i cicli climatich) e i fatur climatich, che sien natüraj upür artificiaj; el se capiss inscì che cunt i istrüment de la climatulugia el duvaria vess pussibil fà di previsiun per el fütür.
La climatulugia, in del stüdi de l'evulüziun del clima, la stüdia la circulaziun atmusferica, la cumpusiziun de l'atmusfera, la sitüaziun radiuativa tra la Tera e el Suu e el trasferiment de calur tra l'atmusfera e i cuntinent e tra diferent sit in sü la Tèra.
Al dì d'incö, ghe vör dìl, la climatulugia la pö vess ammò cunsiderada una scenza piuniera, vist che i ricercadur a hin desluntan dal truà di legg per spiegà in toto i mecanism che regulen el clima de la Tera; a l'è minga ammò pussibil, per esempi, fà di previsiun giüst in sül clima de una part del pianeta in d'un quaj periud fütür. A l'è generalment recugnussüü, a livel de ricerca, che el clima a l'è regulaa da equaziun diferenziaj basaa sü legg fisich, ma quaj hin quij legg chì l'a munan de descuvrill nissün; el clima a l'è cunsideraa un fenamen stucastich, e a stüdiàl ghe vör fà aprussimaziun vüna dopu l'altra, che fan vegnì föra un resültaa trop boz per vess afidabil.
Istrüment de la climatulugiaModifega
I climatolugh a duperen, per el stüdi del clima de adess, i seri de dat meteurulogich (temperadür, precipitaziun atmusferich, pressiun, e.v.i.); tüt quij dat chì a hin necessari per fà cur i mudej, duperaa per cugnuss e prevedè el clima in di periud fütür, che sien trii mes upür vint an; al dì d'incö, in tüt i modi, i mudej an munan de rivà a vess sücür e i previsiun che el fà un mudel a pöden vess anca fisc diferent da quij de un alter.
In manera diferenta a lavuren i stüdius del clima di an indree, segund i regul de la paleuclimatulugia.
Climatolugh famusModifega
- Francis Galton
- Edmund Halley
- Wladimir Köppen
- Helmut Landsberg
- Hubert Lamb
- Milutin Milanković
- John Russell Mather


text:
Butér
Al butér l'è un prodòt ch'as fà dal lat: l'è 'd cunsistèinsa a metê tra l'èser sòlid e la créma. As dróva da cundimèint e anch da fèr di pietànzi, acsè cóm al òli e al strótt.
A temperadùra ambièint al butér l'è sòlid ma tànder, as squàia a metê tra 28 e 33 °C.
Ed sòlit l'è 'd culó zal sbiadê, mo al varia da zal impiê a quèsi bianch. Pió o meno, al butér sèinsa tratamèint al vin fóra bianch d'invéren e zal d'istê, per via ch'i dan da magnèr di lavór advérs al vach a secànda dla stagiòun.
Cóm l'è fat
Al butér tipicamèint l'è fat da:
L'è un alimèint cun dimòndi vitamèina A e sèl minerèl e, acsè cóm tótt i èter gras animèl al gh'à anch dimòndi colesteròl.
Per lég' al butér al gh'à da èser fat per pió ed l'80% ed gras e per méno dal 16% d'aqua.
Al butér al sfaléstra in dla padèla sul fógh pròpria per l'aqua ch'al gh'à dèinter: l'aqua e al gras i bóien a di temperadùri advérsi.
Urégin dal nòm
La paròla butér la vin dal tedèsch Butter.
Èter progèt
- Wikimedia Commons contiene file multimediali sul butér


text:
La procura publica renfatscha a Christian Jott Jenny d’avair midà texts da chanzuns e quai senza dumandar ils artavels da l’autur. I va per las uschenumnadas «Trittligass-Balladen» da Werner Wollenberger, ch’è gia mort il 1982. Jenny era sco iniziant cun ses «Amt für Ideen» producent responsabel da l'entira producziun.
Tar las midadas vi dals texts che la procura publica renfatscha al president communal da San Murezzan, sa tracti tranter auter da modernisaziuns da las chanzuns veglias. Per exempel tractan las chanzuns en la versiun da Jott Jenny da problems cun la colliaziun da WLAN. Lura cumparan er persunas sco Justin Bieber, il princi William u la duchessa Kate. Ultra da quai quintian tenor la procura publica er passaschas stritgadas sco midada dal text.
Procura publica pretenda chasti da passa 30'000 francs
Tenor il procuratur public haja Christian Jott Jenny vivì da quel temp principalmain da sia lavur culturala e perquai era profità da las midadas da text. Sco chasti pretenda il procuratur public 90 dis à mintgamai 370 francs, pia 33'300 francs, però cundiziunà cun in temp da prova da dus onns.
Nagin temp da prova duai dar per la multa pretendida da la procura publica. Quella duai muntar ad 8'300 francs. Christian Jott Jenny sez n'ha betg vulì dar pled e fatg en chaussa avant il process. I vala la presumziun d’innocenza.


text:
Custanta da Apéry
La custanta d'Apéry sa la definiss cuma la valuur da la funziú zeta da Rieman par una valuur da la variàbil iguala a 3, Z(3):
Z(3) = 1,20205 69031 59594 28539 97381 61511 44999 ...
Ul nomm "custanta d'Apéry" al vegn dal fatt che ul matemàtich francées Rogé Apéry al demustrava, ul 1979, che Z(3) al è irazziunaal. Una espressiú pal càlcül da Z(3), gjamò cugnussüda par Euler, al è:
Al cuventa destacá che la custanta d'Apéry la pariss in vargü prubleem físich. Par esempi, la pariss da furma natürala int i tèrmin da seguunt e teerz úrden da la resú girumagnética dal eletrú (ul quozzieent intra ul sò mumeent dipulaar magnétich e ul sò mumeent angulaar).


text:
Trattaa de Campoformio
El Trattaa de Campoformio l'è staa firmaa a Campoformido el dersett de ottober del 1797 (26 vendemmiar, ann VI de la repubbliga francesa) del Napoleon Bonapart e del cont Johann Ludwig von Cobenzl in reppresentanza de la Francia e de l'Austria. L'ha segnaa la fin de la prima coalizion e de la prima campagna d'Italia de Napoleon.
Cont el trattaa, l'Austria l'ha ceduu el Belgi, Corfù e alter isol veneziann in del Mediterrani, oltra a recognoss la Repubbliga Cisalpina e la Repubbliga Ligur; inveci l'ha ciappaa Venezia, l'Istria e la Dalmazia.


text:
En nossa cussegliaziun sociala cussegliain nus Vus a moda gratuita e cumplessiva en tut las dumondas davart la vegliadetgna ed il vegnir vegl.
Dapli infurmaziuns
Dovra in sutpassadi en Vossa vischnanca dapli glisch u duai ina via daventar transibla per sutgas cun rodas? Gidai a concepir Voss spazi da viver.
Dapli infurmaziuns
L'uffizi da sanadad dal Grischun realisescha ensemen cun la Pro Senectute Grischun il program chantunal per promover la sanadad e la prevenziun en la vegliadetgna.
Infurmaziuns pli detagliadas
Sche insaco pussaivel, duessas Vus decider sez/sezza tge furma d'abitar ch'è la dretga per Vus en la vegliadetgna. Nus As gidain a chattar ed a realisar ina soluziun individuala.
Dapli infurmaziuns


text:
Las finamiras politicas surordinadas ed il program da la Regenza 2021–2024 prevesan betg mo da far pli enconuschent il chantun Grischun sco lieu da recreaziun e sco plazza economica, mabain er sco lieu d'abitar, da scolaziun e da lavur e da commerzialisar meglier sia attractivitad economica. Uschia na duai betg mo vegnir prestà ina contribuziun per franar l'emigraziun, mabain er per promover l'immigraziun da famiglias e da persunas spezialisadas. Quest focus è vegnì mess, perquai che bleras branschas han adina dapli difficultads da chattar avunda persunas qualifitgadas en il Grischun.
Sut l'aspect da la pandemia dal coronavirus sa mussa actualmain in'acceleraziun dramatica da la mancanza da persunas spezialisadas en bleras branschas. Spezialmain pertutgada da quai è la gastronomia en il Grischun, ma er en autras branschas è il martgà da lavur sa svidà nunspetgadamain svelt ed en moda radicala. L'index svizzer davart la mancanza da persunas spezialisadas «Fachkräftemangel-Index Schweiz» da l'Universitad da Turitg ha mussà la fin da november 2021, che la situaziun è anc ina giada sa pegiurada marcantamain gist en ils secturs da l'inschigneria, da la tecnica, da l'informatica sco er en il sectur da la sanadad, suenter che la situaziun era sa revegnida levamain l'onn 2020. Las mesiras ch'èn previsas en il program da la Regenza na tanschan – sut l'aspect dal svilup actual –insumma betg per franar u schizunt fermar quest trend.
L'iniziativa davart persunas spezialisadas da la Confederaziun, ch'è vegnida lantschada l'onn 2011 per activar il potenzial da las forzas da lavur svizras, mussa che mesiras coordinadas pon avair in bun effect. Tenor il SECO èn uschia vegnidas activadas resp. reactivadas supplementarmain passa 148 000 forzas da lavur svizras (en equivalents a temp cumplain) ils onns 2010 fin 2018.
La Regenza vegn incumbensada da preschentar al Cussegl grond ina ferma iniziativa davart persunas spezialisadas per il chantun Grischun. Questa iniziativa duai s'accordar cun la politica federala davart persunas spezialisadas sco er resguardar las stentas correspundentas ch'èn gia en curs en il chantun ed extender quellas cun cleras finamiras.
Cuira, ils 8 da december 2021
Degiacomi, Gartmann-Albin, Wilhelm, Atanes, Baselgia-Brunner, Cahenzli-Philipp, Caviezel (Cuira), Hofmann, Horrer, Müller (Favugn), Noi-Togni, Perl, Preisig, Rettich, Rutishauser, Schwärzel, Pajic, Spadarotto, Tomaschett (Cuira)


text:
Jonen
Jonen a l'è un cumün svizzer del distret de Bremgarten. in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch 1 866 abitant e una süperfiss de 5.70 km², e al se tröva a una altitüden de 401 meter sura al livel del mar.
El cumün de Jonen a l'è tacaa ai cumün de Affoltern am Albis (ZH), Arni, Hedingen (ZH), Oberlunkhofen, Ottenbach (ZH), Rottenschwil.
L'andament storegh de la popolazion de Jonen l'è indicaa in de la tabela chi sott:[1]
Riferiment[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ Jonen in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.
Ligam de föra[Modifega | modifica 'l sorgent]
- Jonen in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.


text:
Macedonia del Nord
La Macedonia del Nord (CeBepHa MakeдoHиja, in macedun) a l'è un paes de l'Europa balcaniga.
A l'è tacada al Kosovo, a l'Albania, a la Serbia, a la Bülgaria e a la Grecia.
La capital a l'è Skopje.
La gh'ha una süperfiss de 25.713 km² e una pupulaziun de pressapoch 2 miliun d'abitant.
La fa part di Naziun Ünii fina al 2019 cun la denuminaziun FYROM (Former Yugoslav Republic Of Macedonia, var a dì Ex Repüblica Iuguslava de Macedonia; in macedun: ПopaHeшHa JyrocлoBeHcka Peпyблиka MakeдoHиja, Poranešna Jugoslovenska Republika Makedonija).
In del 2019 a l'è entraa in vigur un accord cun la Grecia che l'ha cambiaa nòm al Paes in Macedonia del Nord,e 'l permettarà al Stat de entrà in la NATO e in l'Üniun Eurupea.
Urganizaziun pulitiga[Modifega | modifica 'l sorgent]
La Macedonia (nom ufizial: Peпyблиka MakeдoHиja) a l'è una repübliga.
El president a l'è el Stevo Pendarovski (del 2019).
El Prim Minister a l'è el Zoran Zaev (del 2020).


text:
Dai 18 ai 26 de jügn vëgnel metü a jí n’edema plëna de saus y curiosités sön les erbes da munt
L’edema »Erbes de Börz«, cun jites menades y derzades é gnüda ponsada por fá conësce les erbes da munt, ciüfs y lëgns che crësc chiló da nos. Insciö podarán tó pert a trëi ativités, sciöche ince ciarcé les erbes y d’atres scincundes dla natöra tles derzades che gnará pitades te bëgn 6 üties y restoranc a Antermëia, sön Börz y incëria. Les iscriziuns por les ativités vëgn tutes sö cina le de denant, tres i ofizi dla Cooperativa Turistica Al Plan/San Martin, al numer 0474 501037.
21.06.: Mi lersc – n lëgn por le clima
Adöm cun n verdabosch podarán jí fora por pra y bosc y senté deboriada de pici lersc, por curí l’öt lascé zoruch dai lëgns tomá tratan la tempesta Vaia. Orar: dales 9:30 ales 13:00. An s’incunta a Pe de Börz.
22.06.: Les erbes da descurí
Adöm cun na esperta de erbes jarán fora por i pra de Börz y incëria. Dailó nes spligarára y mostrára les erbes
https://www.lausc.it/manifestazions-y-evenc/19880-manifestazions-atuales-speziales#sigProIdee109d9e24
24.06.: I mituns descür la botanica
Imparé bele da pici insö ci che fej bun y ci che la natöra nes scinca é de gran valüta. Porchël pón anuzé chësta ocajiun: descurí adöm cun na esperta d’erbes la botanica che florësc incër le paisc d’Antermëia y abelí l’esperiënza cun jüc. Orar: dales 15:00 ales 17:00; an s’incunta sön plaza de dlijia a Antermëia.
Cëna da morin a morin
Tla Val di Morins a Lungiarü vëgnel metü a jí en vëndres ai 17 de jügn dales 18:00 inant na serada particolara
Por festejé adöm che al vëgn l’isté, é düc canc inviá a n momënt de aurela cörta y compagnia tla Val di Morins a Lungiarü. En vëndres ai 17 de jügn dales 18:00 inant gnarál pité derzades cun produc dl post, n pice marcé di paurs y sambëgn de bela musiga dal ví.
Tolesse impara na löm da gofa, ajache al sará n evënt zënza forza eletrica y iluminaziun artifiziala. Sce al ess da ester bur’ tëmp, vëgn la manifestaziun spostada ai 24 de jügn.
Lia Guanc dala gherdëina
L program dl 2022. Duc ie nviei a fé pea cun la troht
19.06. Dumënia dai Andli. S’ancunton dala 7:35 sun Plaza S. Antone, dala 8:00 santa mëssa y dopro pruzescion; gusté tl hotel Genziana.
04.07. Urtijëi da viver (sëires cun la troht per la Lia dl Turism). S’ancunton dala 21:00 sun Plaza S. Antone per jì tres l raion da jì a pe. De chësta sëires n iel mo trëi, plu avisa: ai 25.07., ai 01.08., ai 22.08.
10.07. Segra de Urtijëi. S’ancunton dala 8:35 sun Plaza S. Antone per jì ala gran mëssa. Dopro defileda da noza da dlieja demez.
07.08. »Gherdëina n troht«, gran defileda dala 16:00 te Sëlva. S’ancunton dala 14:45 sun Plaza S. Antone per furné ite cun la curiera.
15.08. Gran Santa Maria. Gran mëssa y benedescion dl maz de ciofs y craitles che se tulon pea. S’ancunton dala 8:40 sun Plaza S. Antone. Do mëssa vëniel jit tres l raion da jì a pe; gusté jal Genziana.
11.09.
https://www.lausc.it/manifestazions-y-evenc/19880-manifestazions-atuales-speziales#sigProIdee109d9e24
02.10. Segra dl Rosar. S’ancunton dala 8:05 sun Plaza S. Antone, dala 8:30 gran mëssa y pruzescion.
06.11. Rait de S. Lenert tla Val Badia.
La Mujiga nvieia ala Segra da Bula
Chësta dumënia, ai 12 de juni dala 9:30 inant
Do doi ani chiec nvieia la Mujiga da Bula cun plajëi, chësta dumënia ai 12.06.2022 ala segra.
L di de festa scumëncia dala 9:30 cun na Santa Mëssa suneda da n cuartet dopl de strumënc a banda. Inant jiràla dala 10:30 cun l’inaugurazion y benedescion ufiziela dla cësa dla lies nueva. Dala 11:00 inant saràl la Mujiga de Pruca a ve tenì cumpania cun si cunzert y nce via per l domesdì uniràl sunà.
Da bever y da maië ne manceràl sambën ënghedenó.
Sun vosc unì se ncunforta la Mujiga da Bula. Assudëi ala Segra da Bula.
»School’s out« tl Saj.un
Por stlü jö chësc ann de scora vëgnel organisé ai 16 de jügn tl zënter dla jonëza y dla cultura Saj.un a La Ila n conzert dla band »Rebel Rootz«
Le Saj.un dauriará sües portes dales 18:00 inant en compagnia de n DJ, che metará sö musiga cina che le conzert mët man. So post gnará spo surantut dai »Rebel Rootz«, che sonará süa musiga por le rest dla serada. L’entrada é por düc debann y an mëss avëi complí i 16 agn. Le conzert se rovará dales 22:00. Le Team dl Sorvisc ai Jogn se conforta bele sön osc gní!
»FuTurismo« adöm a Michil Costa
»Sunse sön la dërta strada?« En mertesc ai 14 de jügn vëgnel metü a jí tla Ciasa dla Cultura a La Ila na incuntada de reflesciun sön le turism, cun la presentaziun dl liber de Michil Costa
En mertesc ai 14 de jügn dales 17:00 él l’ostí da Corvara che presentëia so liber »FuTurismo – un accorato appello contro la monocultura turistica«, che porta dant na vijiun por fá turism tl respet di valurs dla sostenibilité, umanité y dl bëgn coletif, y cuntra l’industrialisaziun dl’economia turistica. Al’incuntada tolará pert
https://www.lausc.it/manifestazions-y-evenc/19880-manifestazions-atuales-speziales#sigProIdee109d9e24
La Val: Musiga da film
Le conzert d’aisciöda dla Musiga da La Val é iniann dediché ala musiga da film. L’apuntamënt é por i 11 de jügn
La Musiga da La Val inviëia a so conzert d’aisciöda, en sabeda ai 11 de jügn dales 20:30, te palestra da La Val. La serada é döta dedicada ala musiga da film. Sot la bachëta de Stephan Ploner gnarál porté dant tla pröma pert le »Police Academy March« de Robert Folk, por jí inant spo cun »Also sprach Zarathustra« de Richard Strauss, »Cast Away« de Alan Silvestri y »The Da Vinci Code« de Hans Zimmer.
Al sará spo na palsa cun la surandada dles onoranzes, por jí inant cun »The Imperial March« de John Williams, »Fly with me« de Stefan Nilsson, »Titanic–Medley« de James Horner y »At World’s End« de Hans Zimmer. Le conzert gnará stlüt jö cun le toch conesciü »I will follow him«, aranjé da Ron Sebregts. La Musiga da La Val inviëia düc dër bel.
N de tla natöra a Lungiarü
Chësta domënia ai 12 de jügn él a Lungiarü la »AVS Sternfahrt«, na incuntada por families sot al sëgn dla natöra, dl jüch y dla sostenibilité
»Mantigní nosc tesur naturalistich« é le motto dla »AVS Sternfahrt«, na manifestaziun che vëgn metüda a jí vigni 3 agn y olache al s’abina jogn cun families de döt Südtirol. Iniann sarára tl paisc dl alpinist Lungiarü, chësta domënia ai 12 de jügn.
An s’incunta danter les 9:30 y les 10:00 pro la plaza da parché Val di Morins, y dailó piará spo ia na picia escurjiun, passan fora por la vila de Miscí y rovan spo indô düc adöm te paisc. Söl misdé mët man le program cun deplü staziuns tematiches y jüc por mituns. Da mangé y da bëre él vignun che se tol para. Dales 15:00 él preodü la premiaziun y conclujiun. La manifestaziun vëgn organisada dal AVS – Alpenverein Südtirol deboriada cun le grup jonil dla Lia da Munt Ladinia y le AVS »Jugend – Familie«. Informaziuns plü menüdes ciafon sön www.alpenverein.it/sternfahrt
»Dolomites Ladinia Trail«
Ai 2 de messé vëgnel indô tigní la gara da salté cun start a San Martin y travert sön la Plose
Tla pröma fin dl’edema de messé vëgnel lié bëgn 5 gares da salté te öna na manifestaziun sora, sot al tët dl »Dolomiten Brixen Marathon«. De chësta manifestaziun fej pert ince le »Dolomites Ladinia Trail«, nasciü dl 2019, che gnará tigní la sabeda ai 2 de messé.
La gara de 29 km se sleria fora danter sëmenes, trus y munts dl patrimone Dolomites UNESCO. Le start é a San Martin de Tor. I concorënc vá spo cuntra Lungiarü, Göma cina ala Ütia de Fornella. Da iló vára inant cina ala Schatzerhütte y sön la Rossalm, por fá l’ultima ascensiun cina sön la Plose. Le deslivel é de 1.852 metri söpert y 545 jöpert. Por informaziuns plü menüdes sön döt l’evënt y por les iscriziuns, bastel jí sön la plata internet
www.brixenmarathon.com


text:
Cina ai 20 de ma pó jones y jogn danter 18 y 27 agn davagné öna dles 150 chertes de Youth-Alpine-Interrail por rodé debann y te na manira sostignibla fora por le raiun alpin.
Descurí les Alpes te na manira ecosostignibla - chësc vára da fá cun na cherta de Youth Alpine Interrail (Yoalin). En gaujiun dl iubileum de 50 agn mët l'Arge Alp a desposiziun 50 dles 150 chertes de iade. Da canche Arge Alp é gnüda fondada él dagnora sté tl zënter de süa ativité la mobilité sostignibla y la jonëza. Insciö se dára por ejëmpl da fá por i coliamënc dla ferata sura i confins fora tl raiun alpin.
Tl ann de iubilieum porta inant Arge Alp, la Comunité de laur dles regiuns alpines, sot la presidënza dl Land Tirol, na ligna de proiec che se dá jö cun la sconanza dl clima y le svilup sostignibl tl raiun dles Alpes. Lapró tochel por ejëmpl le pest por la sconanza dl clima, l'impëgn por bosć da munt che ti fej bun al clima o cursc sön les lovines tles scores y n curs por la sconanza dl terac.
Festa Arge-Alp de jügn a Landeck
Cun les chertes Yoalin n'án nia ma la poscibilité da rodé fora por le raiun alpin mo ince da tó sö contat cun d'atra jënt jona. Les 150 porsones che tol pert vëgn sambëgn inviades ala fin de jügn a Landeck ala manifestaziun de daurida ofiziala che vëgn tignida tl cheder dla festa Arge-Alp. La festa Arge-Alp pîta la poscibilité da imparé a se conësce y magari fá deboriada programs de iade. Implü él a desposiziun te osta regiun porsones che á bele n iade tut pert a Yoalin por l'acompagnamënt de iade o de escurjiuns.
Fá domanda cina ai 20 de ma dl 2022
Les domandes mëss gní fates por inglesc y menades inant cina ai 20 de ma dl 2022 sot a www.yoalin.org. Chiló él ince da ciafé tröpes d'atres informaziuns, impresciuns dles ediziuns da denant y sambëgn ince consëis d'ütl y material cartografich. Por che che tol pert a chësc iade vëgnel ince preodü entrades miú marcé te museums y cinamai ofertes debann te istituziuns desvalies. Les porsones che tol pert vëgn inviades da cunté de so iade ti social media y ortié inant sües fotografies y stories pro n concurs. La premiaziun gnará fata pro la manifestaziun de conclujiun de otober tla Svizera.
Informaziuns sön Yoalin
La Consulta dla jonëza dla Comisciun por la proteziun dles Alpes internazionala CIPRA y CIPRA International se dá da fá sciöche portadus dl proiec Yoalin por promöie na modalité da rodé tles Alpes te na manira economica y ecosostignibla. Yoalin vëgn promoiü dai stac che á firmé la Convenziun dles Alpes y sostigní dal punt de odüda finanziar dal Ofize federal svizer por le svilup dl teritore ARE, da Arge Alp, dal Ministere austriach dla sconanza dl clima, ambiënt, energia, mobilité y tecnologia, dal Ministere federal todësch por l'ambiënt, la sconanza dla natöra, la segurté nucleara y la sconanza di consumadus y dal Ofize por l'ambiënt dl Liechtenstein. (LPA)


text:
Cipre
Cipre ie n stat dl'Asia.
Vocabolar dl ladin leterar[mudé | muda l codesc]
Cipri 6 1878 Cipri (RifesserJB, DecameronIXBRA1875:649)
gad. Cipro mar. Cipro Badia Cipro grd. Cipri, Ziper fas. Cipri, Cipro bra. Cipri moe. Cipri fod. Cipri
topon.
(gad., grd. F 2002, fas., fod.)
a) canche la tornava, arivada che la é stata a Cipro, la é stata da valgugn bricogn vilanamente enjuriada canche la tornava, arrivada che la è stata a Cipro, la è stata da valgugn bricogn villanamente enzuriada SommavillaA, DecameronIXMOE1875:639 (moe.);
b) Tel retorn da aló, arivada a Cipri é stata maltratada vilanamenter da omegn catives Nel ritorn d’allò, arrivada a Cipri è stata maltrattada villanamenter da o̱mini cattives RifesserJB, DecameronIXBRA1875:649 (bra.);
c) tal dé ota da iló (éra) röada a Cipro, y é gnüda patociada dër bort da jont dal malan tęl dẹ ǫtta da illò (ęra) rǫada a Cipro, ed è gnöda patoććàda dęr burt da šont dale malon PescostaC, DecameronIXMAR1875:650 (mar.); d) rovada a Cipro éra gnüda vilanamënter strabaciada da valgügn omi scelerá ro̮ada a Cipro̮ ẹlla gnüda villanamåintr strabaććidada da valgügn o̮mi scẹlẹrati PescostaC, DecameronIXBAD1875:652 (Badia); e) Rueda tl ritorn a Cipri iela unida meltrateda vilanamënter da canaia de jënt. Rueda nęl rito̬rn å Cipri ięla unida meltratteda villanamęnter då cånaia dę žęnt. RifesserJB, DecameronIXGRD1875:654 (grd.); f) Tel retourné da ilò, ruada a Cipri éla stada maltratada vilanamenter da cativi omegn Tel reto̮rné da illò, ruåda a Cipri ẹlla stada maltrattada villanamẹnter da cattivi o̲mẹni PescostaC, DecameronIXFOD1875:655 (fod.).


text:
Noss temas
Pro Natura Grischun s'engascha en la politica da la protecziun da la natira ed en la politica da l'ambient per dapli natira – dapertut. En ils territoris natirals protegids ed a maun da projects contribuescha Pro Natura Grischun al mantegniment da spezias e da biotops periclitads.
Territoris protegids
Savais vus che la Pro Natura Grischun tgira varga tschient…
Protecziun politica dalla natira
Cun ils svilups tecnics e socials è s'augmentà…
Per ulteriuras infurmaziuns actualas consultai p.pl. la pagina tudestga.


text:
Circuit bistabil
I circuit bistabil, ciamaa anca flip-flop, hinn di circuit elettronegh de bas, doperaa in l'elettronega digitala 'me memoria elementara. Hinn doperaa anca 'me circuit anti-rembalz, per esempi in d'on cronometer indova i botton de START e STOP i gh'ha di fonzion different e despess se attiven domà dopo di rembalz e se fussen ciapaa integralment darien di error.
Latch SRModifega
El Latch SR l'è 'l pussee fazil a nivell elettronegh e 'l gh'ha du entraa e du sortii. I dò entraa hinn S (Status) e R (Reset) e i sortii Q e Q negaa.
Tavola de la verità a l'istant de temp t+1:
Latch JKModifega
El Latch JK l'è compagn de quell SR ma el gh'ha on clock dré, e donca se pò scernì el stat de la memoria domà quand che 'l clock l'è attiv. La differenza cont el SR l'è che la combinazion 1 1 l'è no proibida, ma la complementa el signal.


text:
Lavur sociela da scoula a Samedan
La lavur sociela da scoula es ün post da cussagliaziun neutrel ed independent a scoula. Ella sustegna ed accumpagna ad iffaunts e giuvenils in lur process da crescher e da dvanter creschieus ed ella promouva lur cumpetenzas da schoglier problems persunels e/u sociels.
SPÜERTA
La lavur sociela da scoula
- cussaglia ad iffaunts e giuvenils da la scoulina fin in 9evla classa ed als sustegna in cas da pissers e problems. Ella ho a disposiziun ün büro a scoula;
- sustegna e cussaglia a persunas d’instrucziun in situaziuns difficilas in connex cun singul(a)s scolar(a)s, gruppas u classas;
- sto a disposiziun scu persuna da contact independenta a genituors, chi tscherchan soluziuns pels problems da lur iffaunts;
- realisescha intervenziuns e spüertas da prevenziun in classas u gruppas;
- intermediescha adressas da posts specialisos e do infurmaziuns.
CONFIDENZIEL E FACULTATIV
La lavur sociela da scoula es ün servezzan independent, chi sustegna la scoula e suottasto a l’oblig da la discreziun professiunela (excepziun: periclitaziun acuta). La spüerta es gratuita e per regla facultativa.
Uras da büro Samedan:
08:00 – 17:00
mardi & marculdi


text:
Lisabetta I d'Inghilterra
La Lisabetta I Tudor (Greenwich, 7 de settember del 1533 - Richmond upon Thames, 24 de marz del 1603) l'è stada regina de Inghilterra, del 17 de november del 1558 fina a la soa mort.
Tosa del re Enrigh VIII e de l'Anna Bolena, l'è stada l'ultema monarca de la fameja Tudor. El sò regn l'è staa pien pienent de event bei important: l'ha favorii la noeuva Gesa de Inghilterra, l'ha battuu la Spagna per el domini del mar e l'ha miss in pè la colonizazzion inglesa de l'America del nord.
El sò a l'è staa anca on period de fioridura artistega e coltural: sotta el sò regn hann vivuu e scrivuu scrittor 'me William Shakespeare, Christopher Marlowe, Ben Jonson, Edmund Spenser e Francesch Bacon.
La s'è mai sposada, e per 'sta reson l'hann ciamada anca la regina Vergina. Dopo de lee l'è deventaa re el Giacom I Stuart.


text:
Seriat
Seriàt (Seriate in Italià) l'è ü cümù de la pruinsa de Bèrghem. L' se tróa adomà a sìch chilòmetri de la sità de Bèrghem. Ol pais lè sitüat arent al Sère.
El g'ha 'na popolasiù de 25 182 abitàncc (dàto del Dicember 2015[1]), cond'öna süperfìce de 12,4 km² e 'na densità de popolasiù de 2 031 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Albà Sant Alisànt, Bagnàdega, Bèrghem, Brüsa, Calsinàt (BG), Caernàch, Górel, Grasòbe, Öre e Pedrèngh.
Evulusiù demogràfega[Modifega | modifica 'l sorgent]
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Seriat l'è mostràt in de la tabela ché sóta
Abitàncc censìcc
Galeria futugrafica[Modifega | modifica 'l sorgent]
Riferiment[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
New York
Geolier
- Year:
- 2019
- 2:25
- 14 Views
The easy, fast & fun way to learn how to sing: 30DaySinger.com
Dat Boi Dee, vamos pa la banca Teng o fluss e nu marzian Vogl fa l'intellettual senza nient rint a cap Assettat tutt calm mentr fumm marijuana Manogat ro Bengala ngopp o tappet Persian E sord spis a na semman Ehi, ormai già se sap Geolier ca è o chiù fort Nun o vir, nun è uman Minorenn agg azzeccat 'tt e cantant e vecchia dat Chilli là ca me sentev sul quand faticav Song o mast nto local Rich guapp, chius rint o Phantom bianc Si ric nigga me condann, pe l'Italia n'so bianc Teng a un rint o bagn, quatt stann nto garage Quatt chil e banconot ne cuntamm nuij e pesamm Chist nun me sapev, mo me sap Mo sap a Geolier, che capat Geolier faticav pa mesat Nisciun ric chell ca passat Chist nun me sapev, mo me sap Mo sap a Geolier, che capat Geolier faticav pa mesat Nisciun ric chell ca passat Chest s'azzecc nguoll, se ngripp n'ata vot Pigl na Dom Pérignon Ne port quatt a cas, staser agg fatt goal E distinguo pe color re capill e no pe nomm Nta che situazion stong Sti sciem parln tropp, ij stong zitt e m'allen Port o stil nta zon e po nisciun so neg N'teng sfizij che mor, preferisc a Cines Me magn sushi nguoll a ess e magn sushi So muccus nguoll a me o sai nun tenen a stoff Chiamm papà sul a papà e fors a Rick Ross Ij me fumm sul o cookie, tu te fumm sul iqos Fall ross, senz offes, a rint miett a Davidoff Chist nun me sapev, mo me sap Mo sap a Geolier, che capat Geolier faticav pa mesat Nisciun ric chell ca passat Chist nun me sapev, mo me sap Mo sap a Geolier, che capat Geolier faticav pa mesat Nisciun ric chell ca passat
Become A Better Singer In Only 30 Days, With Easy Video Lessons!
Written by: Emanuele Palumbo, Davide Totaro
Lyrics © Soundreef Ltd.
Lyrics Licensed & Provided by LyricFind
Discuss the New York Lyrics with the community:
Citation
Use the citation below to add these lyrics to your bibliography:
"New York Lyrics." Lyrics.com. STANDS4 LLC, 2022. Web. 30 Jun 2022.  .


text:
La Musica giuvenila Lumnezia festivescha uonn il giubileum da 25 onns. Ord quei
motiv vulein nus organisar ina fiasta da giubileum attractiva. Ils 19 da december 2015 vegnin nus a festivar quei eveniment special ensemen cun la Gruppa da tamburs Lumnezia, la Musica giuvenila
Aspermont Sagogn e la Jugend Brass Band Imboden en halla plurivalenta a Vella. Sco program dalla sera havein nus engaschau ils Mürztaler, ils quals vegnan a divertir nus cun lur schatgs musicals.
Il paiass Jeanloup meina nus tras il program a moda divertenta cun sias sgnoccas.
Allas 16.00 uras entscheiva nossa fiasta e nus vegnin a porscher in program zun creativ e variont. Quel vegn exercitaus duront 20 emprovas da musica e duront duas fin d’jamnas da camp.
Nus selegrein d’astgar festivar il giubileum ensemen cun la Gruppa da tamburs Lumnezia, la Musica giuvenila Aspermont Sagogn, sco era la Jugend Brass Band Imboden. Mintga musica vegn a presentar enqual da lur schatgs musicals. Cun envidar quellas musicas vulein nus era promover la collegialitad denter las differentas societads.
Pil divertiment procura il paiass „Jeanloup“. El moderescha ils concerts ed enrihescha quels cun entgins leghers acts.
Per la sera havein nus engaschau la band „Mürztaler“ che procuran per ina nunemblideivla sera en buna cumpignia.
Fiasta da giubileum Musica giuvenila Lumnezia