text:
«Il bloc da betun è in monument architectonic dals onns 60»
Il convict è vegnì bajegià l'onn 1968 da l'architect turitgais Otto Glaus ed è in tipic bajetg da betun dals onns 60, construì en furma da terrassas en la plaunca si sur Cuira.
Ensemen cun la scola chantunala e l'anteriur seminari da scolasts saja il convict in monument architectonic dals onns moderns suenter la guerra, uschia Markus Dünner.
Era sch'il bajetg na saja betg sut protecziun, saja quai da mantegnair sia cumparsa.
Cumenzar a sanar il 2018
Il chantun ha scrit ora ina concurrenza per ina sanaziun generala dal convict. Sper la fatschada saja surtut da modernisar las installaziuns sanitaras e tecnicas en l'intern dal bajetg. Dapli plaz na porscha il convict betg en l'avegnir: I resta tar circa 100 letgs per scolaras e scolars.
Ils custs na vul il chantun anc betg tradir, els sajan part da la concurrenza. Il Cussegl grond sto anc deliberar in credit per la sanaziun. Sche tut va tenor plan, lura duain las lavurs cumenzar il 2018.


c: text/html

text:
Cun in surpli dal retgav da 103 milliuns francs cuntinuescha il resultat dal quint 2011 ils buns rendaquints dals onns precedents. "Main expensas che previs e grondas entradas nunspetgadas, cunzunt tar las taglias chantunalas, han la finala manà a quest resultat fitg allegraivel", commentescha la directura da finanzas ad interim Barbara Janom Steiner il resultat annual dal chantun Grischun. Il quint da las vias sa mussa cun in plus da 12,5 miu. medemamain en la meglra furma. La situaziun da facultad e da finanzas dal chantun resta fitg solida.
Valurs da basa dal quint dal chantun 2011:
- Il resultat annual exact è cun 103 miu. sin il nivel da l'onn precedent (109 miu.).
- Attribuziun extraordinaria da 220 miu. en la finanziaziun speziala "gulivaziun da finanzas intercommunala" sco er furmaziun d'ina reserva da 40 miu. per renovar il tunnel da l'Alvra da la Viafier retica.
- Investiziuns bruttas da 417 miu. ed investiziuns nettas da 196 miu. (onn precedent 205 miu.).
- Puspè fitg bun grad d'atgna finanziaziun da las investiziuns nettas da passa 150 pertschient.
- Dabun da las vias dad en il fratemp 82 miu. grazia ad in surpli dal retgav en il quint da las vias da 12,5 miu.
- Agen chapital da passa 1 milliarda francs.
Quint current: Las divergenzas dal preventiv èn positivas da la vart dals custs e da la vart da la rendita
Da la vart dals custs n'èn blers credits tenor il preventiv betg vegnids exaurids. Ils custs da persunal èn restads per 10,3 miu. sut la valur dal preventiv. Tar ils custs reals è il preventiv vegnì sutpassà per 32,1 miu. (-10,5 pertschient). Pervia dal mantegniment architectonic pli bass è el sa sminuì en cumparegliaziun cun l'onn precedent (-8,2 miu.). Las amortisaziuns èn sa reducidas per 16,2 miu. pervia dal volumen d'investiziun pli bass. Las atgnas contribuziuns a terzas persunas èn percunter s'augmentadas per 4 pertschient (+30,2 miu.) sin passa 792 miu. Ils augments ils pli gronds han ins pudì registrar tar las reducziuns da las premias (+7 miu.), tar las prestaziuns supplementaras (+6 miu.) e tar las dretgiras districtualas (+5 miu.). En il preventiv eran previs 827 miu. per las contribuziuns.
Da la vart da la rendita han ils retgavs da taglia chantunals surpassà il preventiv per 34,8 miu. Pervia da la revisiun da la lescha da taglia 2009 che ha gì per l'emprima giada consequenzas sin la rendita èn els dentant sa reducids visavi l'onn precedent per circa 30 miu. Entant ch'ils retgavs da la taglia sin interpresas han manchentà per 10,9 miu. schizunt il preventiv valità pli bass, èn las taglias sin las entradas e sin la facultad da las persunas natiralas stadas per 18,9 miu. pli autas che spetgà. Las taglias sin il gudogn tras la vendita da bains immobigliars han cuntanschì ina valur da record da passa 50 miu. Ils retgavs da facultad (140 miu.) – cun ils retgavs dals tschains e da las dividendas sin participaziuns e sin investiziuns da la facultad finanziala – èn ina pitga impurtanta da la vart da la rendita. Cun ina divergenza dal preventiv da 15,4 miu. han els medemamain gidà a cuntanscher il bun resultat. Plinavant èn resultadas differentas entradas federalas (p. ex. part dal retgav da la taglia federala directa +4 miu., taglia anticipada +3 miu., taxa sin il traffic pesant dependenta da la prestaziun +4 miu.) pli autas che previs da la confederaziun e dal chantun.
Factur spezial: Las attribuziuns unicas da meds finanzials van sin donn e cust dal quint 2011
Il cussegl grond ha decidì l'onn 2011, cun adattar leschas, da duvrar en tut 260 miu. Quest import ha el engrevgià sco posiziuns extraordinarias da la vart dals custs al quint 2011. Per l'ina ha el plazzà 220 miu. en la finanziaziun speziala "gulivaziun da finanzas". Quests meds finanzials vegnan mess a disposiziun per finanziar fusiuns da vischnancas e projects per concepir da nov la gulivaziun da finanzas en vista a la refurma da las vischnancas e dal territori. Per l'autra è vegnida furmada ina reserva da 40 miu. per renovar il tunnel da l'Alvra da la Viafier retica. Suenter avair deducì questas duas attribuziuns e suenter avair rectifitgà per ulteriuras posiziuns extraordinarias (netto +2 miu.) resulta ina perdita da 155 miu. che vegn constatada en la contabilitad.
Quint d'investiziun: Il chantun fa expensas d'investiziun da brutto 417 miu.
Er tar las expensas d'investiziun n'èn betg tut ils credits tenor il preventiv vegnids exaurids dal tuttafatg. Ils agens projects da construcziun e las acquisiziuns (-17,9 miu.) sco er ils emprests da daners ch'èn vegnids concedids (-6,7 miu.) èn restads sut las valurs planisadas. Percunter èn ils preventivs vegnids pli che exaurids tar las contribuziuns d'investiziun a terzas persunas. Tras in credit posteriur èn per exempel vegnids pajads ulteriurs 15 miu. a la construcziun da chasas da persunas attempadas e da tgira. Cun investiziuns nettas da 196 miu. è la directiva da la politica da finanzas dal cussegl grond vegnida observada.
Indicaturs e bilantscha: La situaziun da facultad e da finanzas solida è vegnida confermada
Il grad d'atgna finanziaziun mussa en tge dimensiun ch'il chantun po finanziar sias investiziuns cun ils meds finanzials ch'el ha acquistà sez. Cun passa 150 pertschient cuntanscha el puspè ina valur excellenta. L'agen chapital contabel è sa reducì pervia da las attribuziuns dals meds finanzials menziunadas qua survart sin 1 milliarda francs. En questa summa è cuntegnida la reserva per il tunnel da l'Alvra. La finanziaziun speziala per la gulivaziun da finanzas intercommunala demussa in dabun da 256 miu. Il dabun da las vias è s'augmentà suenter il surpli d'entradas da 12,5 miu. sin passa 82 miu.
Perspectiva per l'onn 2012: In resultat positiv è realistic
Per l'onn 2012 è previs in deficit da 29 miu. Dal puntg da vista actual pon ins far quint ch'i possia vegnir cuntanschì in surpli dal retgav en il quint dal chantun 2012. Quai è ina consequenza da la distribuziun dal gudogn da la banca naziunala svizra (BNS) – betg previsa en il preventiv – per l'onn da gestiun 2011, ch'è bain per circa 25 miu. pli bassa che fin ussa – pervia da la nova cunvegna tranter la confederaziun e la BNS –, ma che porta tuttina anc var 16 miu. al chantun Grischun l'onn 2012. Il resultat da l'onn 2012 vegn ad esser cleramain mender che quel dals onns precedents. Quai è surtut er ina consequenza d'ina perdita marcanta da la rendita en connex cun la gulivaziun da finanzas da la confederaziun sco er cun ils custs supplementars considerabels en ils secturs da la finanziaziun dals ospitals, da las prestaziuns supplementaras e da las reducziuns da las premias.
Il cussegl grond vegn a tractar il quint dal chantun 2011 en la sessiun da zercladur.
Ulteriuras infurmaziuns davart il quint dal chantun 2011 dattan:
- presidenta da la regenza Barbara Janom Steiner, scheffa a. i. dal departament da finanzas e vischnancas, barbara.janom@djsg.gr.ch, tel. 081 257 25 01
- Andrea Seifert, manader da l'administraziun da finanzas, andrea.seifert@five.gr.ch, tel. 081 257 33 01
Gremi: departement da finanzas e vischnancas
Funtauna: rg departement da finanzas e vischnancas

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Pupé
Pupe es un ludette por puellas. It es un figura quel imita li homal córpor. Li parol pupé es derivat ex li latin parol pupa quel significa litt puella.
Pupe es fat ex diferent materiales quam porcelane, ligne, plastica o stoff. It hay pupés quam marionettes e manu-pupés.
Pupés anc posse haver li forma de animales. Pupés anc populari quam objectes por colecter o suveniri.
Tradionalmen pupés anc esset egardat quam ludette por puellas per queles ella prepara se al rol de matre. In li lude li pupé simbolisa li infante del puella quel lude li rol del matre.
In li ancian histories pupés esset objectes del magica o religion.
Hodie li max populari pupé-series es li Barbie-pupés e li Monster High-pupés.


text:
Dapi duas emnas lavuran las maschinas grondas amez vischnanca a Puntraschigna. L'hotel Post, fabritgà l'onn 1890, vegn stratg giu. La famiglia indigena cun experientscha en l'hotelleria Bettina e Richard Plattner bajegian in nov hotel, che vegn realisà en moda d'ibrid. Vul dir, i dat in hotel cun 36 stanzas, 5-7 abitaziuns gestiunadas e 5 segundas abitaziuns. Quellas 5 segundas abitaziuns gidan a finanziar l'entir project, che custa radund 22 milliuns francs.
In lieu da scuntrada per indigens e giasts cun maisa radunda
Gia pli baud era l'hotel Post quel lieu da scuntrada per ils Puntraschignots. Quai duess esser era en l'avegnir il cas. Giuven e vegl, indigen e giast sa duessan sentir bain qua.
Gnanc uschè simpel
L'hotel Post è in stabiliment – degn per vegnir mantegnì – ils plans, da strair giu l'hotel, han perquai stuì vegnir approvads da la radunanza communala da Puntraschigna ma era da la regenza grischuna. Tuttas duas instanzas han dà glisch verda per il project. Quest atun ston ils Plattners ensemen cun l'architect da renom Gion A. Caminada elavurar ils plans definitivs per pudair inoltrar la permissiun da construcziun. Previs è che l'hotel pudess avrir sias portas per la stagiun d'enviern dal 21/22.
TR Telesguard 17:40


text:
Il slogan «Flower Power» stettia per la forza da la natira e ses potenzial en furma da novas energias, uschia ils responsabels svizzers avant las medias. Il pavigliun è trapartì en quatter chasas tematicas: En la chamona da Monte Rosa, la chasa da Rösti, la chasa d'aua e la chasa da las innovaziuns svizras.
Avertura da «Future Energy» ils 10 da zercladur
L’exposiziun mundiala e cun ella er il pavigliun svizzer vegn avert sonda, ils 10 da zercladur. En tut sa preschentan 110 pajais cun lur soluziuns per l’avegnir da l’energia. Il tema da l’exposiziun è «Future Energy» – è quai en in pajais, ch’è enconuschent en emprima lingia pervi da sia producziun dad ieli e gas.
Differentas colliaziuns tranter Svizra e Kasachstan
La Svizra represchenta en la uschenumnada gruppa da Helvetistan ils interess casachs en ils gremis da la banca mundiala. Er l’economia svizra s’interessa dapi in temp per il pajais, che ha tant ina regenza autoritara sco er diversas ritgezzas natiralas en furma da materias primas.
RR novitads 15:00
Astana e l'expo
Astana è amez la tundra casaca e vala sco segund fraida chapitala dal mund. L’exposiziun mundiala duai accelerar anc ina giada il boom da la citad, ch’è creschida ils ultims onns per 400’000 persunas. Kasachstan na vul betg mo pussibilitar il barat da know-how tranter ils participants ma er sa preschentar ad investiders en la meglra glisch.


text:
Pader Theodosius Florentini (1808-1865), in simpel chaputschin da Müstair, è s'engaschà cun verva ed insistenza per ils debels da nossa societad. El ha creà durant ils 19avel tschientaner grondas instituziuns socialas che èn activas enfin oz. Uschia ha il pader jauer fundà la Congregaziun da las soras da la Sontga Crusch a Menzingen ed ad Ingenbohl u l'Ospital da la Crusch a Cuira. Però betg tut ses projects eran incurunads da success ed ad insaquants era il pader chaputschin detg suspectus - in emissiun en occasiun dal 200avel anniversari da Theodosius Florentini.
Il forum 2007-2008 Theodosius Florentini e la refurma sociala
Pader Theodosius Florentini (1808-1865), in simpel chaputschin da Müstair, è s'engaschà cun verva ed insistenza per ils debels da nossa societad. El ha creà durant ils 19avel tschientaner grondas instituziuns socialas che èn activas enfin oz.


text:
La dunna Sylvia Stolz aveva referì il 2012 in’ura e mesa en la Stadthalle a Cuira e numnà il holocaust ina invenziun. Uschia manchian ils mussaments e anc bler auter aveva Stolz argumentà. Stolz è gia vegnida sentenziada il 2015 da la dretgira suprema da Minca ad in chastì nuncundiziunà da 20 mais. La dretgira suprema da la Germania aveva confermà in onn pli tard questa sentenzia.
Sustegnì la snegaziun dal holocaus
Cun Ivo Sasek è uss l’um vegnì sentenzià ch’ha organisà la plattafurma per Stolz. El sto pajar ina multa da 1'500 francs. Vitiers vegn ina multa cundiziunada da var 8’000 francs. La procura publica ha confermà in rapport da la gasetta «WOZ». Sasek po anc far recurs cunter questa decisiun. L’argument da la dretgira è che Sasek haja procurà per la plattafurma per dunna Stolz e persuenter che l’ideologia rassistica possia vegnir derasada.
RR novitads 17:00


text:
Igl è puspè uschè lunsch: la chatscha entschaiva. Quels che van a chatscha èn be agitaziuns ed auters han per quest'occupaziun pauc encletga. La chatscha ha accumpagnà l'umanitad durant sia evoluziun. Er sche ella n'ha ozendi betg pli quell'impurtanza per la survivenza economica sa tracti d'ina utilisaziun da resursas a lunga durada.
Ir a chatscha fa d'ina vart plaschair e da l'autra vart sveglia il mazzar animals emoziuns, e quai er tar ils chatschaders. La chatscha è oz planisada e bain controllada, tuttina porscha ella in cuntrapunct en nossa vita tecnisada.


text:
Il lavurer è cupitgà cun ses exchavatur d'ina scarpa giuadora ed era silsuenter serrà en la cabina - ha communitgà la polizia chantunala. Durant lavurs da sanaziun vi dal trassé da la viafier retica ha il lavurer auzà in grev element da betun. Per l'acziun da salvament èn stads en acziun 15 pumpiers da Sursassiala.
Mustér Accident tar lavurs vi dal trassé da la RhB
A Mustér è sa blessà la notg passada in manischunz d'exchavatur da 39 onns durant la lavur - el è vegnì sgulà cun l'helicopter en l'ospital a Cuira.
RTR novitads 17:00


text:
Na a l'autodeterminaziun
La decisiun dal Cussegl naziunal encunter l’iniziativa da la Partida populara svizra PPS è crudada il glindesdi saira tard suenter ina debatta da 9 uras.
Dapli dunnas en il management
Il cussegl naziunal vul dapli dunnas en direcziuns e cussegls d'administraziun. El sustegna ina quantitad directiva da schlattainas per grondas interpresas a la bursa.
Analisas da pajas
Il Cussegl dals chantuns ha decidì dad obligar interpresas cun pli che 100 collavuraturas e collavuraturs da far analisas da pajas. El ha approvà ina mesira cunter la discriminaziun da pajas. Finamira è l'egualitad da paja tranter um e dunna. Actualmain datti ina discriminaziun da paja tranter um e dunna da passa 7%.
Revisiun da la lescha da chatscha
Il Cussegl dals chantuns schlucca las reglas per schluppettar il luf anc pli fitg che quai ch'il Cussegl federal aveva proponì. Las organisaziuns da la protecziun dad animals e da la natira smanatschan cun il referendum. Bain pussaivel ch'il pievel vegn ad avair l’ultim pled en chaussa.
Clavads e stallas senza diever restan vids
Clavads e stallas ch'èn ord funcziun na pon betg vegnir fabritgads enturn en abitaziuns. Quai ha decis il Parlament federal. Il Cussegl dals chantuns ha refusà senza debatta la moziun, adattada dal Cussegl naziunal. L'affar è cun quai per il mument giud maisa.
RR actualitad 12:00


text:
Ils responsabels dad interpresas cotadas a la bursa sentan adina dapli resistenza. Tenor ina retschertga represchentativa da la cussegliaziun d'indemnisaziuns HCM Hostettler & Company (HCM) beneventan 48% dals dumandads dapli intervenziuns statalas per reglar las pajas da managers. Avant in'onn eran quai anc 44%.
Las intervistas èn stadas il mars ed avrigl, cura che la critica dals bonis tar la Credit Suisse era la pli ferma. Quasi 3 da 4 beneventan plinavant ina limita da paja maximala. Nua che quella è exact, là èn las opiniuns divididas.
RR novitads 15:00


text:
I leć di dragons
I leć di dragons.
Sön Boá, Pisciadú y Crespëna él de bi pici lec; gonot i aldon bruntoran sciöche le tonn dalunc. Ia Fascia nʼ él ince dui, un sön Boá, lʼ ater sura Mazin, olachʼ an vëgn fora por chëres crodes en munt de Suc. Ci é mo la gauja dl bruntoré chʼ an alda? Al é draguns te chisc lec jö en funz y datrai feji vera y mët lʼ ega en moto; datrai jori pa ʼci fora de nöt da n lech al ater y chël é pa ri sëgn ël; de nöt ési insciöche n gran füch, canchʼ ai jora da na munt alʼ atra y intan le jore müdi düc i corusc dl ergobando. Lʼ ultim án odü joran na sëra dʼ otober dl ann 1813; al fô incër les nü y na nöt dër scöra; iló te na ota vëgnel ia da Sas de Pisciadú döt cöce sciöche n füch. Al parô n fer lorënt y n lominus êl gnü sura döta la val y tles stües, chʼ an éss odü a lí, mo n lominus tan da füch, che Dî nes straverdes. Bestiam metô man a bolé te stala, y jënt fô düc spaventá; al somiâ n cösc de stran, che tirâ do na coda cöcena do da se. Te n dui menüc êl passé fora sura Gherdenacia fora y dalunc lʼ án odü, fin chʼ al é scomparí fora vers la Baviera. Zacan fôl plü draguns te chisc lec, porcí chʼ ëi se mangiâ les bisces y magari n bo, chʼ ëi se tirâ te lech a funz. Mo do chʼ an á metü sö chëres crusc de fer söles crodes, nʼ án pa plü mai aldí nia.


text:
Il project da Laax prevesa che la chasa d’albiert vegniss bajegiada sin il bogn cuvert encunter la plaunca. La chasa duess avair var 180 letgs.
Las contractivas cun il partenari principal, l'organisaziun Albierts da giuventetgna svizzers, han lieu gia il schaner e co i ha gì num davart da Laax saja l'interess avant maun dad omaduas varts.
L'orizont da termins per realisar questa chasa d'albiert stat simplamain en stretg connex cun la renovaziun dal bogn che stat avant porta. Sulet per la renovaziun quintan ins cun 4 milliuns francs, tut ensemen custass il project 11 milliuns francs.
Potenzial per il turissem da stad
En Svizra datti 52 chasas d'albiert da giuventetgna e l'uniun Jugi, sco ella vegn era numnada, ha bunamain 100'000 commembers en Svizra. Quest potenzial vul era Laax nizzegiar. Franz Gschwend, il president da vischnanca da Laax, è da l’opiniun ch'ina chasa d’albiert da giuventetgna pudess esser la schliaziun per manar il bogn cuvert da Laax en las cifras nairas. Da preschent scriva il bogn onn per onn 280’000 francs deficit. Sco Gschwend ha menziunà dettia a Saas-Fee gia quella cumbinaziun che la Jugi maina il bogn dal vitg e quai cun success.
RR actualitad bunura 06:00


text:
«Guerras da commerzi datti mintga di. Mintga di surpassan differentas partidas las reglas e profiteschan da quai nunlubidamain», cun quests pleds defenda il minister d'economia american Wilbur Ross ils novs dazis da protecziun sin implants solars e maschinas da lavar en ils Stadis Unids. Ils Stadis Unids hajan uss construì lur mirs da defensiun.
La cuntrareacziun da la China na temia el betg. Tar mintga decisiun da politica da commerzi dettia la pussaivladad da far vendetga. I saja la decisiun da la China sch'els veglian reagir u betg.
RR novitads 14:00


text:
Questo articolo è già stato letto 31275 volte!
Student del 5° an al Liceo Artistich de Poza, Gianmarco l’era n tous gustégol e algegher, sportif e pien de voa de viver, n amich e n pont de referiment per n muie de joegn, che i à empienì facebook de messajes, pensieres, recorc e retrac.
Canche l Segnoredie se porta demez n joen tel fior di egn l’é senester se n fèr na rejon. Resta demò la speranza che amàncol chesta tragedies les posse ge servir a zachei de etres: i fèr pissèr, stèr ascorc, entener l gran valor de la vita.
Gianmarco l’era l fi de Cristina Marchetti, redatora de La Usc de Fascia: se strenjon apede ela, perché perder n fi l’é l dolor più gran che posse esser per na mère, e ence a duta sia familia. L’é senester troèr la paroles.
L’ùltim don de Gianmarco l’é stat chel de donèr si orghegn: i genitores à consentì a la donazion, descheche el aessa volù, acioche amàncol zachei de etres posse viver, o viver miec, de gra a el.
I Comuns de Moena e de Vich, olache Gianmarco l’aea stat e l stajea ades, i à descancelà o sburlà la scomenzadives da carnascèr pervedudes per mèrtesc gras. Doman da sera da les 8 vegnarà dit sù l rosèr tant te capela de Vich che te gejia de Sèn Vile a Moena. La sepoltura de Gianmarco sarà en jebia ai 11 te gejia de Sèn Vile da la does domesdì.


text:
di: Aurelio Barzaghi
Con la foeuja de magnòlia
mì fasevi ona barchètta
e la vasca di giardini
l'era el mè tocchèll de mar
seri stèss d'on capitani
che sfidava i ond e el vent
la mia vasca di giardini
la mia barca mì... e nient.
E la prima sigarètta
con la barba de la loeuva
fada su con la velina
d'on fojètt de calendari
seri stèss d'on legionari
cont el did in sul grillètt
e i campann de l'oratòri
me ciamaven per nagòtt.
Stòri, stòri inscì distant
faa de tappee che vola
de nani e de gigant
stòri, stòri che gh'hoo chi
in ona man sarada
che dèrvi on poo per dì.
Seri stèss d'on capitani
che sfidava i ond e el vent
la mia vasca di giardini
la mia barca mì... e nient
seri stèss d'on capitani
cont i botton de òr e argent,
ma la vasca di giardini
l'è sugada in d'on moment.
Seri stèss d'on capitani
cont i botton de òr e argent,
ma la vasca di giardini
l'è sugada in d'on moment.


text:
- Roger Federer perda l'otgavelfinal cunter John Milllman.
- Service e return na gartegian oz betg al Svizzer.
- Per Federer èsi l'emprima terrada cunter in giugader ordaifer ils Top 50 a New York.
Per Roger Federer è il turnier da Grand Slam a New York a fin suenter l'otgavelfinal. Federer perda cunter l'Australian John Millman (ATP 55) en quatter sets cun 6:3, 5:7, 6:7, 6:7. La partida ha durà 3:35 uras.
Suenter ina bun'entschatta da Federer cunter l'Australian vegn quel però silsuenter da decider plirs tiebreaks en sia favur. Quai er grazia a blers sbagls da Federer
Millman cunter Djokovic
Per John Millman èsi stà l'emprim otgavelfinal ad in turnier da Grand Slam. Sco proxim frunta l'Australian en il quartfinal sin il Serb Novak Djokovic ch'ha gudagnà senza problems cunter il Portugais Joao Sousa en trais sets cun 6:3, 6:4 e 6:3.
RR novitads 07:00


text:
L'ultima etappa decisiva per il sviament da Küblis è cuntanschida: Il tunnel dal sviament è vegnì perfurà oz cun success. In motiv da s'allegrar er per il cusseglier guvernativ Mario Cavigelli.
Cun la perfuraziun dal tunnel da Küblis d'ina lunghezza da 2255 meters è vegnida cuntanschida in'etappa impurtanta tar la realisaziun dal sviament da Küblis. Las persunas spezialisadas participadas ed ils giasts envidads han festivà oz ensemen cun il cusseglier guvernativ cumpetent Mario Cavigelli l'eveniment en moda cunvegnenta. Ils ristgs geologics en il flisch dal Partenz e tar la sutpassada dal Schanielatobel èn surmuntads – e cun quai er la pli gronda ristga finanziala d'in surpassament dals custs pervia da pli grondas zonas da disturbis. Il grip è sa mussà buntadaivel. Nagut na dastgass pli impedir l'avertura dal sviament da Küblis l'atun 2016. Ils custs ch'èn resultads fin ussa èn en il rom dal preventiv da 210 milliuns francs.
Suenter avair terminà las lavurs d'exchavaziun suondan las construcziuns d'interiurs dal tunnel cun l'isolaziun cunter l'aua da muntogna, cun il betun dal rintg interiur, cun l'installaziun dals conducts da drenascha e dal vial effectiv sco er cun la montascha dals indrizs electromecanics. Tar ils indrizs a l'exteriur sto anc vegnir realisà l'access cumplain da Dalvazza. A partir da l'onn 2016 vegnan tut ils vitgs en il Partenz ad esser deliberads dal traffic da transit da la A28.
Agiunta:
Fegl d'infurmaziun actual da l'uffizi da construcziun bassa davart il sviament da Küblis
Remartga:
Davart quest tema stat a disposiziun in video sut www.gr.ch
.
Infurmaziuns:
- Roger Stäubli, schef da la construcziun da vias, tel. 081 257 38 42, mobil 079 220 79 43
- Peter Stirnimann, pledader per las medias da l'uffizi da construcziun bassa, tel. 081 257 37 11, mobil 079 291 72 75
Gremi: departament da construcziun, traffic e selvicultura
Funtauna: rg departament da construcziun, traffic e selvicultura


text:
Il deposit da bus existent a San Murezzan saja en in nausch stadi ed ina sanaziun durant il manaschi na saja betg stada pussaivla. Per pudair mantegnair il manaschi avessan stuì vegnir chattadas soluziuns pretensiusas. Tenor la posta, èn ins perquai sa decidì da vender l’immobiglia e da tschertgar in nov lieu che duai esser il medem mument er pli adattà. Chattà han ins quel en il territori Cho d’Punt a Samedan. Il nov edifizi prevesa sper ina garascha dals bus er in lavuratori, in’installaziun da lavar e biros.
Profitar dal nov deposit da bus pudess er la Bus e Service SA. Sco fin uss èsi previs che l’Engadin Bus po nizzegiar las garaschas da la posta er en il nov deposit a Samedan.
Sche tut va tenor plan, duai tenor la posta vegnir cumenzà a bajegiar la mesadad dal 2020.
RR novitads 17:00


text:
Il cussegl d’administraziun da la Societad svizra da radio e televisiun SRG SSR ha elegì Flavio Bundi (30) da Glion sco nov schefredactur RTR. L’elecziun è vegnida fatga sin proposta da la suprastanza da la societad purtadra SRG.R.
Sco dirigent e musicist passiunà sa Flavio Bundi co tractar armonias e dissonanzas.
Flavio Bundi è creschì si a Glion ed ha fatg la matura en il gimnasi da la Claustra da Mustér. Suenter quatter onns tar la Guardia svizra papala a Roma ha el studegià germanistica, politologia e sociologia a l’Universitad da Berna. Durant e suenter ses studi ha el lavurà sco collavuratur liber tar il «Bündner Tagblatt». En ses temp tar la Guardia svizra papala a Roma è el stà schef da persunal e responsabel per las medias. En il Grischun è Flavio Bundi bain enconuschent per sia lavur sco cumponist e dirigent. El dirigia il «Chor mischedau Suraua» e maina il chor «kontra.cant». Per ses engaschament musical ha el survegnì l’emna passada in premi da renconuschientscha dal chantun Grischun.
Cun sia moda e maniera frestga ed engaschada vegn el a purtar in nov vent en la chasa da medias rumantscha.
Flavio Bundi è vicemanader da fatschenta da la Federaziun svizra dal parlament dals giuvens (Dachverband Schweizer Jugendparlamente) e responsabel per il program «easyvote». «easyvote» infurmescha simpel, chapibel e neutral davart fatschentas che vegnan en votaziun. Il program ha la finamira da motivar giuvens e giuvnas votantas dad ir a l’urna.
La sensibilisaziun ed integraziun cumpetenta sco era l’approximitad al public èn elements centrals dal service public.
Flavio Bundi cumenza sia plazza il 1. da november 2017. Il schefredactur partent, Gian Ramming, resta commember da la direcziun RTR e surpiglia ed installescha la nova partiziun «svilup».
RR novitads 11:00


text:
Egliers che custan mo in dollar, quai è in'acziun internaziunala che ha entschet en Germania. Là ha numnadamain Martin Aufmuth in scolast da fisica, inventà in apparat per construir egliers fitg favuraivels per ils pajais dal terz mund.
Cun quest apparat, vegnan storsch ils roms per far ils egliers. Quai a moda fitg simpla, uschia che persunas indigenas dals pajais dal terz mund pon vegnir instruidas per far questa lavur.
Lions Club Origin dal Rain
A Martin Tomaschett il president Lions Origin dal Rain han las cifras da la WHO fatg impressiun e perquai ha el organisà questa acziun durant la Ex18.
La WHO l'Organisaziun mundiala da sanadad ha constatà che 158 milliuns carstgauns en il terz mund pateschan da curta vesida e 544 milliuns duvrassan egliers per leger.
Rimnar egliers vegls
Sin il stan da l'opticher Darms a la Ex18 vegn rimnà en connex cun l’acziun egliers per in Dollar, egliers vegls per il terz mund. Egliers sco mintgin ha forsa a chasa e na dovra betg pli, survegnan uschia ina nova funcziun.
RR Total local 11:45


text:
Il Cussegl federal ha tranter auter agiuntà ina limita da radis per ina da las novas frequenzas da 5G. Tar las limitas existentas na datti dentant naginas midadas.
Vitiers ha la regenza decidì da laschar observar la radiaziun che deriva da las antennas dal func mobil. Cun quella midada sto l'uffizi federal regularmain infurmar davart la situaziun actuala. Ch'ins veglia observar la radiaziun, haja surtut da far cun las malsegirezzas davart 5G en la populaziun.
Gia enconuschent è ch'ina gruppa da lavur manada da l'Uffizi federal d'ambient prepara per questa stad in rapport. Quel duai analisar ils basegns ed ils ristgs en connex cun il func mobil e la radiaziun.
RR novitads 12:00


text:
Filiens, scorpiuns, millipes gigantics, mantas religiusas (Gottesanbeterin) ed auters insects èn grusigs - els èn monsters pitschens cun bler memia bleras chommas ed egls, zangas e piz! Na, per ils blers visitaders da l'exposiziun viandanta «insectophobia» a Cuira èn ils filiens ed insects vaira fascinants, ed er «fich interessants», di ina dunna. Tuttina, in u l'auter visitader ha schon vesì in animal plitost maltgiert. «Il millipes nair n'è betg in bel», di per exempel in buobet. Ina giuvna ha plitost tema dals filiens: «Quels han per mai memia bleras chommas e semovan er memia svelt».
Pli auter che in animal vesa or, pli gronda la tema
Che bleras persunas han tema ubain disgust da filiens haja probablamain er da far cun quai, ch'els n'enconuschian betg bain ils animals. E cun quai, ch'els hajan imità la tema schon dals geniturs. Er l'exponenta e «mamma» dals filiens Aileen Neigert ha ina declaraziun per l'arachnophobia: «Falians vesan simplamain or fitch different e quai cloma en memoria ina tema fundamentala». Ed er las teorias actualas sustegnan quai - pli different ch'in animal vesa or dad in carstgaun, e pli gronda che nossa tema da quai animal è. Tar ils filiens vegn vitiers ch'els pon esser da tissi - e quai fa er tema als carstgauns.
L'exposiziun è stada in succes. Ils pitschens «monsters» han pudì carmalar blera glieud en la Halla da la citad da Cuira.


text:
RTR: Gist a l'entschatta stattan elecziuns sin il program. E qua vai era per in Grischun.
Adrian Camartin: Sco adina en la sessiun d’enviern midan ils presidis da las duas chombras dal Parlament federal. E cun il cristiandemocrat Martin Candinas è era puspè ina giada in Grischun che duai daventar segund vicepresident dal Cussegl naziunal.
Co è questa posiziun da valitar?
I dat la regla ch'ils vices ruschnan suenter. Vul dir, sche Martin Candinas vegn elegì oz suenter mezdi, e quai è tant sco segir, lura daventa el en dus onns president e cun quai il pli aut Svizzer.
Per el fiss quai il punct culminant da sia carriera politica, ha el ditg en in’intervista avant intgins dis. Nus tschantschain natiralmain cun el suenter l'elecziun e guardain sch'el ha propi naginas autras ambiziuns en la politica.
Il podcast politic. In sguard davant e davos las culissas da la politica naziunala.
Per pudair abunar quest podcast duvrais Vus ina software cumpatibla cun podcast u ina app. Sche Vossa app n'è betg en la glista sura, lura pudais copiar la feed URL manual en Vossa app da podcast u software.
En dus onns ha pia el da prender enta maun il scalin e maina lura las sessiuns dal Cussegl naziunal. Tgi sa sch'el ha lura era anc da far cun fatschentas da corona. Lezzas èn en tutta cas las proximas emnas sin il program. E qua pudess esser ch'il Parlament mida opiniun en ina fatschenta.
Quels che han stuì serrar las portas da lur fatschenta la primavaira pervia da corona enconuschan segir la discussiun enturn la dumonda quants tschains da locaziun ch'els ston ussa pajar per quels trais mais. La stad aveva il Parlament federal surdà al Cussegl federal l'incumbensa da preschentar ina lescha che reglescha ch'ils affittaders da tals locals ston mo pajar 40% dal tschains da locaziun per quai temp. Quai ha il Cussegl federal era fatg, era sch'el è da l'opiniun ch'i na dovra betg quai.
Ussa para dentant ina buna part dals parlamentaris da vulair suandar la regenza. Las duas cumissiuns proponan numnadamain da laschar crudar la lescha. I na saja betg chaussa dal stadi da sa maschadar en en contracts valaivels. Ils affittaders duain guardar direct cun ils possessurs da las localitads da chattar ina schliaziun, sch'i na giaja betg auter lura era avant dretgira.
Sch'ils ustiers e commerziants stattan propi qua cun mauns vits la fin da l’onn, vegnin nus a vesair anc en il decurs da quest'emna.
Quai pertutga natiralmain era il Grischun. I dat dentant er anc inqual autra fatschenta ch’interessescha nus spezialmain. E puspè ina giada vai per il luf.
Ins sto dentant schon guardar pulit profund en il preventiv per l'auter onn per chattar quai. Là datti ina proposta d'augmentar las contribuziuns per l'alpegiada da nursas. E cun quels daners supplementars duai tranter auter era la protecziun da las nursas dal luf vegnir meglierada.
Sper quai datti era anc ils eBikes ch'interesseschan. Qua datti ina moziun dal cusseglier dals chantuns liberaldemocrat Martin Schmid che vul sbassar la vegliadetgna legala d'astgar ir cun in tal velo electric sin 12 onns. Quai per levgiar a las destinaziuns turisticas d'offrir excursiuns cun eBike per l'entira famiglia. Oz ston ins esser 16, u sch'ins ha ina lubientscha da moped, 14 onns vegl. Qua ha ussa anc il Cussegl naziunal da decider sch’i duai dar ina midada da la lescha davart il traffic sin via.
Ed in auter punct che pertutga cunzunt las regiuns periferas è la moziun da Martin Candinas che vul augmentar la spertadad minimala da l’internet en tut la Svizra sin 80 megabits per secunda. Dapi l’entschatta da l’onn vala ina limita minimala da 10 megabits per secunda. Ils concerns da telecommunicaziun sa defendan cun mauns e pais cunter quels plans. Ils custs per bajegiar ora las raits fissan bler memia auts. Ils aderents enturn Candinas dian dentant che gist la crisa da corona haja mussà che lingias d'internet spertas sajan d’impurtanza vitala e che gist las regiuns periferas pudessian profitar dal trend al homeoffice.


text:
Egualitad da las pajas, cumpatibilitad da la professiun cun la vita privata, cultura multifara dal manaschi: interpresas ed instituziuns pon contribuir bler per l'egualitad. Cun «egual21» surpiglia l'administraziun chantunala cun las var 3600 collavuraturas e collavuraturs sia responsabladad sco patruna.
«L'egualitad n'è betg ina chaussa privata», explitga cusseglier guvernativ Jon Domenic Parolini. Il maun public haja ina funcziun d'exempel impurtanta per autras patrunas ed auters patruns, dentant er per la societad en general. Ses Departament d'educaziun, cultura e protecziun da l'ambient (DECA), respectivamain il Post da stab per l'egualitad da las schanzas è responsabel per realisar il «Plan d'acziun per l'egualitad en l'administraziun», ditg curt e bain egual21, che sa cumpona dal pled rumantsch egual e da l'onn da partenza dal project.
Il plan d'acziun per l'egualitad è vegnì acceptà l'onn 2019 dal Cussegl grond ed incumbensà da la Regenza l'onn 2020. Il project dura 4 onns e vegn realisà en collavuraziun cun l'Uffizi da persunal. El promova las finamiras dal svilup «Patrun attractiv» e «Promoziun da structuras favuraivlas per famiglias» dal program da la Regenza 2021–2024.
Dunnas en la minoritad
Il DECA è il sulet departament da l'administraziun chantunala, en il qual lavuran dapli dunnas che umens, numnadamain 53 pertschient da tut en tut var 450 collavuraturas e collavuraturs (stadi settember 2020). En ils auters quatter departaments è la quota da dunnas tranter 49,7 pertschient (Departament d'economia publica e fatgs socials) e 12,7 pertschient (Departament d'infrastructura, energia e mobilitad). Tut en tut èn 34 pertschient da las var 3600 collavuraturas e collavuraturs dunnas. Resguardads vegnan las collavuraturas ed ils collavuraturs cun in contract da lavur da durada limitada u illimitada, che survegnan in salari pauschal, in salari mensil, in salari dal di u in salari per ura.
La quota da dunnas è dentant adattada mo per part sco indicatur per l'egualitad. Pli expressivs èn ulteriurs facturs sco la promoziun dal cader, la cumpatibilitad da la professiun cun la vita privata, l'egualitad dals salaris, la cultura dal manaschi u il fatg ch'i na dat nagina discriminaziun. Cun egual21 vegnan en in'emprima fasa eruids ed interpretads tals facturs. Questa fasa cumenza il 1. da fanadur 2021 cun in'enquista da tut las collavuraturas e da tut ils collavuraturs sco er cun lavuratoris sin tut ils stgalims directivs. L'inventarisaziun vegn fatga dal post spezialisà independent UND. A partir dal mars 2022 fin mez da l'onn 2025 vegnan sviluppadas, realisadas ed evaluadas sin fundament da questas enconuschientschas – en trais ulteriuras fasas ensemen cun tut ils departaments e cun la Chanzlia chantunala – mesiras per promover l'egualitad en l'administraziun.
La cultura dal manaschi rinforza l'avantatg economic
Sco patruna stat l'administraziun chantunala oz en concurrenza cun firmas e cun instituziuns sin plaun naziunal. «L'administraziun po augmentar sia cumpetitivitad cun ina cultura dal manaschi che identifitgescha e che promova la diversitad culturala, modas da viver individualas ed ils differents potenzials da svilup da las collavuraturas e dals collavuraturs», declera Barbara Wülser, la manadra dal Post da stab per l'egualitad da las schanzas. En il center stettia la cuntentientscha da tut las lavurantas e da tut ils lavurants. Gist la cumpatibilitad saja in regulatur impurtant: «Dunnas ed umens giuvens han il giavisch da colliar la professiun cun la vita privata – saja quai la famiglia, il hobi u lavur voluntara.» I sa mussia che lavurantas e lavurants cuntents midian pli darar la plazza u manchian main savens a la plazza da lavur pervia da malsogna. Cun quai contribueschia il project er a la prevenziun da sanadad e gidia a spargnar custs.
Fotografia agiuntada:
Infurmaziuns:
- cusseglier guvernativ dr. Jon Domenic Parolini, schef dal Departament d'educaziun, cultura e protecziun da l'ambient, tel. +41 81 257 27 01, e-mail Jondomenic.Parolini@ekud.gr.ch
- Barbara Wülser, manadra dal Post da stab per l'egualitad da las schanzas, tel. +41 81 257 35 71, e-mail Barbara.Wuelser@stagl.gr.ch
- Fernando Guntern, manader da l'Uffizi da persunal, tel. +41 81 257 32 24, e-mail Fernando.Guntern@pa.gr.ch
Responsabladad: Post da stab per l'egualitad da las schanzas


text:
L’urblauna è il sulet utschè che viva era l’enviern sur il cunfin dal guaud.
L’urblauna surmunta las stretgas d’energia durant l’enviern cun magliar en curt temp fitg bler ed alura pausar en cuvels da naiv isolants. L’urblauna sa nutrescha da brumbels e chatschs frestgs da chaglias, da feglia, coclas e sems.
Da trid’aura e da fradaglias sa retiran ils utschels per pli ditg en lur «iglus». Vegnan ils utschels disturbads da l’uman perdan els blera energia e pon qua tras murir.
Las chommas da l’urblauna èn cuvertas cun pennas fin oradim las griflas. Uschia sfundran las levas urblaunas damain en la naiv.
La midada dal vestgì d’enviern alv sco la naiv al vestgì brin grisch da camufladi la stad e viceversa è fitg cumplitgà e sa differenziescha tranter mastgel e femna.


text:
Il Cussegl federal propona da reducir la subvenziuns per 514 milliuns francs sin radund 13,3 milliardas francs. Quai per ils onns 2018 fin 2021. Las entradas dals singuls manaschis purils na duain però betg sa reducir perquai ch'i dettia adina pli paucs manaschis purils. La lescha d'agricultura na vul il Cussegl federal er betg midar. En il focus da la lescha duai restar ils proxims quater onns da meglierar la cundiziuns da concurrer sin il martgà e da reducir l'administraziun per ils purs.
Cun il pachet da spargn vul la regenza spargnar radund 1 milliarda francs l'onn. Pertutgads da da quest pachet èn tranter auter er la furmaziun, l'armada u l'agid da svilup.
Uniun purila svizra sa dosta cunter ils plans da spargn
Els cumbattien per che las subvenziuns na vegnian betg scursanidas, uschia il president da l'uniun e cusseglier naziunal Markus Ritter. Quellas hajan in effect direct sin il gudogn dals purs. La situaziun sin il martga da latg saja desolata ed ils manaschis fetschian enormas perditas.
RR novitads 11:30/16:00


text:
Nov stessan uschè a disposiziun 5,2 milliardas francs per il traffic sin via. Tenor ils adherents pudessan uschia vegnir abolidas colonnas e sitgargiadas las citads e las aglomeraziuns. Quai avess era effects positivs per l'economia.
In gea manass ad in disequiliber da la relaziun tranter la via ed il binari
Tenor ils adversaris n'è l'uschenumnada iniziativa da la vatga da latg betg la buna soluziun per ils problems dal traffic sin via. I mucassan a la Confederaziun 1,5 milliardas francs e questa perdita suess vegnir cumpensada cun mesiras da spargn u cun augments da taxas en autras domenas. Cun quest'iniziativa daventass l'ir cun auto pli bunmartgà e quai manass ad in disequiliber da la relaziun tranter la via ed il binari.
Plinavant lavuria il parlament actualmain vi dal fondo per las vias naziunalas ed il traffic d'aglomeraziun, curt NAF. Cun quest fondo, analog al FABI per la viafier pudessan ils problems da las vias naziunals vegnir schliads a moda structurada e durabla, uschia ils adversaris da l'iniziativa.
Tut las partidas grondas auter che la PPS en sa posiziunadas cunter l'iniziativa. Quai vala er per il Cussegl federal, ils chantuns e las vischnancas.
RR actualitad mezdi 11:00


text:
Hokkaidō
Hokkaidō (北海道? rum. cirquit da la mar dal nord) è la segund pli gronda insla dal Giapun. Ensemen cun pliras inslas pli pitschnas en la vischinanza furma ella la prefectura la pli settentriunala dal pajais. Congruent cun la prefectura denominescha Hokkaidō era ina da las regiuns dal Giapun.
La prefectura aveva a la fin dal 2005 var 5,7 milliuns abitants, dals quals 25'000 appartegnevan a la minoritad indigena dals Ainu. La citad la pli gronda ed a medem temp la residenza da l'administraziun prefecturala è Sapporo. La citad situada il pli al nord da Hokkaidō e dal Giapun insumma è Wakkanai.
Giapunais ch'èn naschids sin Hokkaidō sa numnan Dosanko (道産子?) che munta „uffant ch'è naschì sin Hokkaidō“ u simplamain „figl/figlia da Hokkaidō“.
Colliaziuns[modifitgar | modifitgar il code]
- Hokkaipedia, in'enciclopedia libra davart Hokkaidō (englais)


text:
Il sustegn finanzial ch'il center da sport e cultura a Mustér survegn dal chantun Grischun e da la Confederaziun sa cumpona da trais elements. Sut il titel da la nova politica regiunala dat la Confederaziun in emprest senza tschains da dus milliuns francs. Finanziads vegn il credit ord il program San Gottardo.
Medemamain ord il program San Gottardo datti ina contribuziun a fonds perdu da 460'000 francs per tschainsir ils credits da banca per ils proxims 20 onns. Il chantun Grischun dat ina contribuziun d'in milliun francs a fonds perdu. Quai damai ch'i sa tracta tar il center Fontauna d’ina infrastructura relevanta al sistem.
Collavuraziun regiunala
Premissa per il sustegn finanzial da chantun e Confederaziun è ina collavuraziun turistica en regiun. Uschia ha il conclus da las vischnancas da Mustér e Tujetsch da metter il Center Fontauna a Mustér ed il Bogn Sedrun sut in tetg organisatoric gì in effect positiv per ils sustegn finanzial al project actual.
La decisiun da la regenza è in ferm segn che collavuraziun renda. Senza quella collavuraziun da las vischnancas da Mustér e Tujetsch, e forsa en l'avegnir era autras vischnancas da la Cadi, na fissi betg pussaivel da far in tal project.
Votaziun a l'urna ils 27 da settember
Cun il sustegn finanzial da chantun e Confederaziun s’augmentan las schanzas ch’il project vegn approvads da la populaziun da Mustér. Sco il commember da la suprastanza communala e president da la cumissiun preparatorica Clemens Berther ha ditg a RTR, quinta la vischnanca cun in gea a la votaziun da savair cumenzar cun las lavurs da bajegiar la primavaira 2021.


text:
Montbrison-sur-Lez
Montbrison-sur-Lez l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Grignan, del circondàre (arrondissement) de Nyons e del dipartimènt de la Drôme.
El g'ha 'na popolasiù de 307 abitàncc[1], dato agiurnàt al sginer 2011.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 12,83 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 249 méter a 'na altèsa màsima de 744 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica[Modifega | modifica 'l sorgent]
Mudel:Demografia/Montbrison-sur-Lez (FR-26)
Riferimèncc[Modifega | modifica 'l sorgent]


text:
Sch'i fiss vegnì votà ils 29 d’avrigl 2017 davart la lescha d'energia avessan 56% dals dumandads ditg «gea» u «plitost gea». 37% avessan ditg «na». 10% n'èn anc betg sa decis tge votar.
Ina clera maioritad avess pia sustegnì l’emprima part da la strategia d’energia dal Cussegl federal. La pluralitad da las persunas che han prendì part a la retschertga quinta, che la lescha vegnia acceptada. La participaziun fiss stada tar 45%.
Cumpareglià cun l’emprima retschertga l’entschatta d’avrigl 2017 è il consentiment per la lescha d’energia sa reducì per 5%, fertant che la refusaziun è creschida per 7%. Er sch'ella è sa reducida han ils aderents da l’iniziativa pudì salvar lur avantatg fin en la fasa finala da la campagna da votaziun.
Tgi di «gea» – tgi di «na»?
Per in «gea» a questa lescha èn surtut aderents da la Partida socialdemocratica (PS) e da la Partida ecologica svizra (PES). L’abandun da l’energia nucleara è per omaduas partidas in punct central da lur program da partida.
Er la maioritad da la Partida cristiandemocratica (PCD) è per l’iniziativa. La PCD è per sortir da l’energia atomara a media vista. Ultra da quai ha sia cussegliera federala Doris Leuthard creà cun la midada sin il sectur da l’energia las premissas persuenter.
Tenor l’ultima retschertga èn ils commembers da tut las trais partidas s’exprimids anc pli fitg per l’iniziativa ch’anc avant in mais. Qua na datti nagin trend general cunter l’iniziativa.
Midada da trend tar la PLD
Auter vesa quai or tar ils commembers da la Partida liberaldemocratica (PLD) e tar persunas senza partida: Els èn bain vinavant per l’iniziativa, ma betg pli uschè cleramain sco anc l’avrigl. La campagna cunter l’iniziativa ha qua mussà in effect.
Lur «na» a l’iniziativa han surtut ils aderents da la Partida populara (PPS) rinforzà. La PPS aveva er lantschà il referendum cunter la lescha d'energia.
Ils arguments pli populars PRO ...
- Il messadi il pli popular per la lescha d’energia è quel da las plazzas da lavur empermettentas che possian vegnir stgaffidas grazia ad energias regenerablas.
- Per ina maioritad èsi en pli da nizzegiar energias regenerablas indigenas enstagl dad importar da l’exteriur energia nucleara u da charvun.
- Il messadi ch’energias regenerablas pon remplazzar energia nucleara polarisescha entant vinavant.
... e CONTRA
- Il messadi il pli popular cunter la lescha è vinavant quel da la birocrazia che resultia pervi da regulaziuns e prescripziuns.
- Er custs supplementars fan quitads ad ina maioritad. Quests quitads èn la raschun la pli effectiva cunter la lescha d’energia.
Facit
Tenor l’institut da perscrutaziun gfs.bern datti vinavant ina clera tendenza «gea» a la lescha d’energia – er sche quella è sa reducida entaifer las davosas emnas. Sco quai che Claude Longchamp da l’institut aveva prognostitgà l’avrigl, è la cumpart dal «gea» sa reducida en il decurs da la campagna.
Il suveran svizzer decida ils 21 da matg 2017 davart la lescha d'energia.
RR novitads 06:00


text:
Il schef da l’armada André Blattmann sa retira da ses uffizi, quai sin la fin da mars 2017. Il Cussegl federal haja da ses consentiment per ina «schliaziun da la relaziun da lavur en enclegientscha», scriva il Departament da defensiun (VBS). Davart la successiun da Blattmann vul la regenza decider pli tard.
Successiun duai vegnir eruida d'ina cumissiun da tschertga
Blattmann (60) è dapi il mars 2009 schef da l’armada. La vegliadetgna regulara da pensiun cuntanscha el pir il 2018. Blattmann survegnia suenter sia extrada in salari annual tenor determinaziun giuridica, uschia il VBS en in communitgà.
Ad ina conferenza da medias ha il minister da defensiun Guy Parmelin ditg che la successiun da André Blattmann duai vegnir eruida entras ina cumissiun per tschertga. Blattmann sez na vegnia betg a far part da questa cumissiun, uschia Parmelin.Tenor el hajan ins en egl buns candidats.
Blattmann davart la funcziun dal schef da l'armada
«Per regla è la funcziun dal schef da l’armada in’uschenumnada utilisaziun finala. En quel reguard n’hai jau insumma nagins problems cun quai. Perquai èn gist las decisiuns en connex cun il svilup da l’armada gea vegnidas manadas dal commando da l’armada. Tgi che vegn era adina a daventar schef da l’armada – uschia pon ins dir – i dat ina continuitad.»
RR novitads 14:00


text:
Curt suenter las 11 han ils trais assaglì la butia a Tavau Plaz. In dals umens haja smanatschà il persunal cun in'arma da fieu curta. Las persunas èn vegnidas liadas. Silsuenter han ils trais umens rumì ora uras en la valur da plirs tschient millis francs or da las vitrinas ed han bandunà la butia. Il persunal ha pudì sa deliberar sezs e clamar la polizia.
Ils culpabels suspectads èn arrestads
Il venderdi suentermezdi ha la polizia, sin fundament da las investigaziuns, tegnì airi in auto cun trais umens en l'Engiadina. Las investigaziuns han mussà ch'i sa tracta dals trais umens che han engulà las uras. In dals umens è Lituan, dus èn Russ. Els èn vegnids arrestads. Las uras ha la polizia era chattà.
Tschertgà perditgas
La polizia tschertga ussa perditgas che pon dir insatge tar l'assagl. Perditgas pon s'annunziar tar la polizia chantunala.
RR novitads 18:00


text:
Zug manava gia suenter l’emprim terz cun 2:0. Omadus gols en crudads durant duas situaziuns da superiuradad numerica per ils da Zug. En il segund terz ha Tavau dentant mussà ina ferma reacziun e pudì egualisar. Ils gols per il HCD han fatg Dino Wieser e Mike Maskivuo.
Silsuenter han ils giasts gì dapli da la partida. La decisiun è dentant crudada pir curt avant la fin da la prolungaziun. Il gol decisiv per Zug ha fatg il Finlandais Jarkko Immonen en la 77avla minuta. La segunda partida è gievgia, ils 23 da mars a Tavau.
Terrada era per Berna
Igl SC Berna ha pers l’emprim gieu dal mezfinal dals playoffs da hockey. Il campiun svizzer ha pers a chasa encunter il vice-campiun Lugano cun 2:4. Lugano maina uschia la seria da mezfinal cun 1:0. La seria cuntinuescha gievgia a Lugano.
Ina clera victoria ha Friburg festivà en l’emprim gieu dal final dals playouts. Friburg ha battì Ambrì-Piotta cun 4:0.
Victoria da Partenz-Signuradi en la 2. liga
Partenz-Signuradi ha gudagnà l’emprim gieu dal final da la segunda liga ordaifer encunter Herisau cun 2:1 suenter prolungaziun.
RR novitads 23:00


text:
Las rachetas sajan detunadas en la mar avant la costa da l’ost. Ordavant aveva il cussegl da segirezza da las Naziuns Unidas decis las pli severas sancziuns insumma.
Export è limità massivamain
Cun las vuschs da la China e la Russia ha il gremi tranter auter decis da limitar massivamain l’export per il pajais. Uschia na dastga per exempel betg pli vegnir cumprà charvun, fier u aur da la Corea dal Nord. Al pajais na dastga betg pli vegnir furnì carburant per aviuns u per rachetas.
Ils 6 da schaner aveva il pajais communist annunzià ses quart tests cun armas atomaras dapi il 2006. In mais pli tard aveva Piöngjang communitgà d’avair sajettà ina racheta ballistica. Tut quai cuntrafa a las resoluziuns da l’ONU.
RR novitads 06:00


text:
Anc pli internaziunal?
Il gimnasi da la claustra fa gia parita internaziunala. Actualmain visitan trais scolars da la China il gimnasi da la claustra da Mustér. Els duajan dentant anc survegnir dapli collegas da l’exteriur. Tenor il rectur Bruno Hensler vul la scola empruvar da far vegnir scolars da l’Africa dal Sid, India, Corea dal Sid, Mexico, Namibia, Pologna, Italia ubain Germania a Mustér.
Las scolaras ed ils scolars ston avair en media almain ina nota da 5,5 (equivalent al sistem svizzer) ed en il rom flaivel 5,25. Vitiers vegn ch’els ston avair cumpetenzas socialas, vul dir els ston esser abels da viver lunsch davent da chasa.
Cuntanscher in nivel internaziunal
Il medem mument han era ils scolars indigens la chaschun d’emprender ad enconuscher autras scolas en l’exteriur respectivamain culturas estras. Proximamain van duas scolaras dal gimnasi a Mustér a Shanghai ed intgins scolars en l'Africa dal sid.
Cun questa mesira ha Mustér duas finamiras: Dad ina vart da cuntanscher a Mustér in gimnasi da nivel internaziunal per esser preparà per las universitads; da tschella vart d'egualisar cun scolars da l’exteriur il manco da scolars indigens.
RR actualitad 11:00


text:
Tenor la Procura publica federala èsi uschia pussaivel da cuntinuar las investigaziuns cunter Sonko. Ad el vegn rinfatschà d’avair commess crims cunter l’umanitad en la Gambia. Uschia saja el stà en ina posiziun da clav durant il reschim dal anteriur dictatur Yahya Jammeh. Era saja Sonko responsabel per tortura e repressiuns, ni ch’el savevi da quellas, scriva la Procura publica.
Dumandà asil en Svizra
La fin da schaner era Sonko vegnì arrestà a Lyss (BE). El aveva dumandà asil e viva en ina dimora per requirents d’asil. Sco motiv per l’arrestaziun numna la Procura publica ina dumonda d’arrest da l’organisaziun nunguvernamentala Trial.
RR novitads 12:00


text:
Ils dus gronds favurits, Nino Schurter e Mathias Flückiger, han cumbattì piz a cup per quest titel. Pir en la davosa da set rundas ha Schurter pudì sa distanziar in zic da Flückiger. La finala ha il campiun mundial e campiun olimpic oriund da Tersnaus gudagnà cun in avantatg da bun 5 secundas sin Mathias Flückiger, il campiun svizzer dal 2018. Er Lars Forster ha sco terz pers be 10 secundas sin Nino Schurter.
Ina buna prestaziun ha er Andrin Beeli da Sagogn mussà. El è vegnì 9avel cun in retard da be 2:16 minutas sin Nino Schurter. Cun quest plaz en ils top 10 tar l'elita ha Beeli mussà ina da sias meglras cursas insumma en sia carriera.
Resultats campiunadis svizzers da mtb 2020
Bronz per Vital Albin
En la categoria dals umens U23 è Vital Albin da Tersnaus daventà terz ed ha uschia gudagnà sia terza medaglia da bronz en questa categoria a campiunadis svizzers. El ha pers bun 1:20 minutas sin il victur Joel Roth. Sco segund ha Alexandre Balmer cuntanschì l'arrivada, il collega d'equipa da Vital Albin. Stuì sa cuntentar be cun il 14avel plaz ha Ursin Spescha ch'è stà malsaun las davosas emnas.
Jolanda Neff ina classa per sa sezza
Tar las dunnas d'elita è Jolanda Neff vegnida per la 6avla giada campiunessa svizra, per la 5avla giada en seria. Malgrà che Neff ha absolvì pir sia segunda cursa suenter sia greva blessura n'ha ella laschà nagina schanza a la concurrenza. La finala ha la favurita triumfà cun in avantatg da 2:30 minutas avant Sina Frei en ses emprim onn tar l'elita. Frei ha dentant anc gì da magunar in defect tecnic al cumenzament da la cursa. Cumplettà il podest sco terza ha Linda Indergand. La Grischuna Corina Gantenbein da Claustra è vegnida 7avla.


text:
Governo tecnegh
El governo tecnegh (in italian governo tecnico) a l'è 'n termen gergal de la Republica Italiana che 'l indica on governo faa di personalità tecnegh e desligaa de la politica che hinn mittuu a governà se gh'è 'na situazion de crisi politega, istituzionala o econòmica.
Terminologia[Modifega | modifica 'l sorgent]
El governo tecnegh l'è ciamaa anca "governo istituzional", "governo di largh intes", "governo del President", "governo pont", "governo de scop", "governo balnear", "governo di affar corrent", "governo de tregua" e "governo neuter". Gh'è anca el governo elettoral, dedicaa domà a cambià la legg elettorala e menà al vot.
Contest[Modifega | modifica 'l sorgent]
In Italia el governo el gh'ha de presentàss ai Camber dent de 10 di de la soa nomina per la fiducia e 'l pò vèss desfiduciaa se 'l gh'è pu on bon rappòrt politegh cont el Parlament.
On governo tecnegh a l'è dònca despess frutt de 'n accord faa di partii per fà no on governo esplicitament politegh, anca se di voeult a l'è frutt de la volontà del President de la Republica, in di situazion de eccezionala instabilità.
Governi tecnegh[Modifega | modifica 'l sorgent]
In Italia a hinn staa tecnegh el governo Dini e 'l governo Monti. Anca el governo Ciampi a l'è despess consideraa tecnich, perchè Ciampi a l'éra mìnga member del Parlament, ma i sò esponent eren per la pupart di politegh, istess del governo Draghi, che l'è consideraa de 'n quajvun on governo tecnegh, anca se la pupart di minister hinn di politegh.
Bibliografia[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ANSA.it Dal governo tecnico al governo del presidente, ecco il glossario della crisi. Un aiuto per orientarsi tra termini ostici quali "riserva", "reincarico", "mandato esplorativo" o "preincarico". 10 dicembre 2016
- Roberto Bin; Giovanni Pitruzzella, Diritto pubblico, Torino, Giappichelli editore, 2005. 88-348-5674-0
- Fabrizio Politi. Governo tecnico. URL consultato in data 7 agosto 2014.


text:
Cun ina transfurmaziun è manegià il svilup d'ina persuna avant la dieta cun il trenament e suenter il program. En il cas da Vanessa Padrun suenter 70 dis «size zero». Ella ha pers 10 kilos ed ha survegnì ina figura pli definida, raquinta la giuvna da 22 onns.
Size Zero ha da far nagut cun il numer da vestgadira. Finamira è da viver pli saun, daventar fit ed avair in corp definì.
Ils 70 dis dal program eran dentant tut auter che simpel, i dovra blera disciplina di Vanessa. Quai che pertutga il plan da nutriment n'era ella sezza betg buna da sa tegnair vidlonder durant tut ils 70 dis - bler memia dir saja quai stà suenter las emprimas tschintg emnas. Lasuenter haja ella fatg enavant cun il program da sport e cun sa nutrir tenor il numer da calorias ch'è dà avant dal program, ma cun il nutriment ch'ella vuleva.
La fotografia da la vita manca anc
Il mument sa chatta Vanessa en ina segunda runda dal program. Sia finamira da tegnair en mauns la fotografia da sia vita quella n'ha Vanessa anc betg cuntanschì, di ella. Anc ina giada 10 kilos pli pauc - quai vul ella uss cuntanscher cun ina segunda runda «size zero».


text:
Sorvisc
Sorvisc 121-122 sön 122
- Creaziun de na ponsiun suplementara por les ciasarines
Ara se trata de n contribut por porsones che laora te ciasa, che é scrites ite te n fonds de ponsiun suplementara, de majera eté y che n'é nia registrades pro n'atra assiguraziun obligatoria por le laur autonom o dependënt...
- Detlaraziun de conformité en materia de impedimënć architetonics
Le proietist/La proietista o le diretur/la direturia di laurs mëss ajunté al proiet o ala domanda de abitabilité na detlaraziun che atestëia la conformité ales desposiziuns varëntes en materia de eliminaziun di...


text:
L’ura dad oz è emplenida cun melodias che fan gust sin in bel di da stad. Nus cumenzain nossa Stailalva cun il titel «Durch den Sommer geht’s mit Volksmusik» cun la band Zillertal Pur. Er da la partida èn die Jungen Zillertaler cun lur hit «Summatog» die Blechbixn cun la chanzun «Sommerliab» die Draufgägner cun lur hit «Despacito»...
Redacziun: Christa Soliva
Ils titels en l'emissiun
Musica da la sparta schlagher e schlagher popular. Cun ina preschentaziun da musica nova, semperverds e bler dapli.
Per pudair abunar quest podcast duvrais Vus ina software cumpatibla cun podcast u ina app. Sche Vossa app n'è betg en la glista sura, lura pudais copiar la feed URL manual en Vossa app da podcast u software.


text:
La Confederaziun vul stumar radund 480 viagiaturas e viagiaturs svizzers ch'èn vegnids repatriads ord lur vacanzas al cumenzament da la pandemia da corona. Fin oz n'hajan quellas persunas betg pajà ils custs per lur sgols, ha il Departament federal per affars exteriurs communitgà sin dumonda da la SonntagsZeitung.
70 ulteriurs quints ha la Confederaziun stuì stritgar pervi d'indicaziuns mancantas u manglusas. E cun radund 160 persunas ha la Confederaziun fatg ina cunvegna da pajar ils custs da viadi en ratas. Quant gronda che la summa anc betg pajada è, na po il Departament federal per affars exteriurs betg dir. Tenor calculaziuns pudessan quai dentant esser passa 630'000 francs.
Cun la pli gronda acziun da repatriaziun en l'istorgia svizra ha il departament purtà a chasa millis da turistas e turists svizzers da l'exteriur. L'acziun ha custà la Confederaziun 10 milliuns francs. Passa 7'000 persunas han survegnì in quint.
Ord l'archiv da 10vor10:


text:
Il problem cun ils pretschs stravagants vegnia mintg’onn mender e mender, conceda il landamma Tarzisius Caviezel. La gronda part dals hotels prestia buna lavur e na chaschunia nagins problems. Ma radund 20% dals hotels hajan l’impressiun ch’els stoppian gudagnar mintg’onn dapli.
Sancziuns n’èn betg pussaivlas
Uss cloma il landamma da Tavau ad ina gronda maisa radunda cun ils responsabels dals hotels, da las abitaziuns e cun la regenza.
U che nus tuts empruvain da chattar ina soluziun u ch’igl è lura propi uschia ch’il WEF banduna Tavau
La vischnanca n’haja naginas pussaivladads da prender sancziuns cunter il chatschim da pretschs.
Tge vulain nus far, sch’ina ustaria fa pajar per ina pizza che custa uschiglio 19,50 francs durant il WEF 45,50 francs?
Buna experientscha cun maisa radunda
Cun maisas radundas ha Tavau gia fatg bunas experientschas. Pertutgant problems da traffic durant il WEF aveva ina maisa radunda purtà meglierament.
WEF smanatscha da bandunar Tavau
En in’intervista cun la Südostschweiz da la sonda passada ha il fundatur dal WEF Klaus Schwab crititgà il chatschim da pretschs durant il WEF cun passa 3'000 participants da la politica, da l’economia e da la societad civila.
Il WEF dovria almain 2'800 chombras d’hotel per pretschs acceptabels ed abitaziuns per ils collavuraturs, pretenda Schwab. Sche questas premissas na sajan betg pli ademplidas, stoppia il WEF tschertgar in auter lieu per manar tras il congress.
RR actualitad 12:00


text:
Vérossaz
Vérossaz a l'è un cumün svizzer del distret de Saint-Maurice, in del Canton Vales. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 14.3 km² e in del Dicember 2011 al gh'eva una popolazion de 612 abitant.
El cumün de Vérossaz al se tröva a una altitüden de 811 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Massongex, Mex, Monthey, Saint-Maurice, Troistorrents, Val-d'Illiez.
Riferiment[Modifega | modifica 'l sorgent]
Ligam de föra[Modifega | modifica 'l sorgent]
- Official website (Franzés)


text:
Tenor emprimas infurmaziuns da l’agentura da novitads franzosa AFP è sa drizzà l’attentat envers in punct da controlla da la polizia a Cizre en vischinanza dal cunfin cun la Siria. In camiun chargià cun material explosiv è explodì, ha communitgà l’uffizi guvernamental da la provinza da Sirnak. las autoritads tircas discurran dad in attentat da suicid.
L’agentura da pressa pro-guvernamentala Anadolu attribuescha la responsabladad da l’attatga a la partida curda scumandada PKK.
l'attenta
RR novitads 09:00


text:
La pussaivladad da porscher las vaccinaziuns en scola dettia vinavant da la vart dal chantun. Sch’ins veglia lura far quai u betg, quai stoppia mintga scola decider sezza, di la media chantunala Marina Jamnicki.
La decisiun singula d’in uffant na duai betg vegnir politisada.
La strategia da vaccinar dal chantun resta la medema. Els veglian vaccinar uschè bleras persunas sco pussibel. Quai surtut en ils centers da vaccinar, là vegnan las pli bleras persunas vaccinadas. Vitiers vegn vaccinà vinavant tar ils medis da chasa, las apotecas, ils bus da vaccinar e tut tenor en las scolas.
Acziun da vaccinar a Cuira annulada
Suenter ch’igl era vegnì annunzià ina demonstraziun sin l’areal da scola e ch'i aveva dà smanatschas massivas, ha la suprastanza da Cuira annullà a curta vista l’acziun da vaccinar en las scolas a Cuira glindesdi.
Persuenter èn las scolaras ed ils scolaras che vulan sa laschar vaccinar e ch'han il consentiment dals geniturs, vegnidas vaccinadas en auters lieus da vaccinar.


text:
Cun ina petiziun pretenda il VCS che las Viafiers federalas svizras retirian questa decisiun. Radund 32’000 persunas han suttascrit la petiziun ch'è vegnida surdada mesemna a Berna. Quella vegn tranter auter er sustegnida d'organisaziuns per persunas cun impediments.
Cun la decisiun da l'SBB svanissan 52 u in quart da tut ils posts da vendita da bigliets en Svizra. Uschia vul l’SBB spargnar mintg'onn 5 milliuns francs. Quai correspundia a las provisiuns ch’ella stoppia pajar a ses partenaris, uschia l’SBB vinavant.
En vista ad in budget da stgars 9 milliardas francs ad onn saja quest respargn dentant fitg pitschen, argumentescha il VCS.
RR novitads 12:00


text:
L'eroport da Turitg ha l'onn passà pudì augmentar la svieuta sin passa 1,1 milliardas francs. Cumpareglià cun l'onn avant è quai in plus dad 11,2%. Las entradas ord las fatschentas da sgols èn s'augmentadas per 5,2% sin 657 milliuns francs.
Il gudogn da l'eroport da Turitg è dentant sa sbassà per 17% cumpareglià cun il 2017 sin 238 milliuns francs. Sco l'eroport da Turitg scriva, haja l'interpresa il 2018 fatg dapli reservas per mesiras cunter la canera. Ultra da quai aveva in gudogn spezial influenzà il resultat dal 2017. Per quest onn quinta l'eroport da Turitg cun 3% dapli passagiers.
RR novitads 10:00


text:
Modell:Infobox treno
L'è un template compinid da inserir al prencepe di vox per crear una sqeda tecniga di locomotive (diesel, eletrige, a vapor), automotrix, eletrotreni e autotreni, convoi, caroze e vagon.
Per far-l g'è de meter insema una sequenza di sota-template:
- Un template per dervir (adoma vun) cernid intra qesti qé:
- Infobox treno/Vapor per locomotive a vapor.
- Infobox treno/Diesel per locomotive Diesel.
- Infobox treno/Eletrig per locomotive eletrige.
- Infobox treno/Convoi per un convoi a composizion fissa, componid de locomotiva e caroze (anc speciai o AV).
- Infobox treno/Eletrotreno per i eletrotreni a composizion blocada o a trazion distribuida (çoè con motor eletrig anc indele intermedie).
- Infobox treno/Autotreno per treni a motor termig o a turbina a composizion fissa.
- Infobox treno/Automotrix per rœdabei singoi a motor eletrig o termig anc qi pœl trainar rimorqiade e caroze semipilota.
- Infobox treno/Caroza per una caroza.
- Infobox treno/Jeneric, de dovrar adoma ind i casi qe i fà mìa part de qei prima (ad esempe locomotive a benzina, a turbina o qi dovra un combustibel speçal). Ol tipo de rœdabel l'è specificad col parameter in plœ Tipo.
- Ol template Infobox treno/Daits costruzion indel qual indicar i agn de costruzion, la quantitaa produxida ecet.
- Ol template Infobox treno/Daits per specificar classificazion/interperno/ecet. (indel caso de plu elements come per i Convoi componids da Testade e da Rimorqiade, l'è assee inserir do de qesti template in sequenza, col dovrar il parameterTipo element per specificar de qe element al parla.
- Ol template Infobox treno/Motrix per specificar i daits sul motor (potenza, autonomia, ecet.).
- Ol template Infobox treno/Motrix vapor per specificar i daits specific di motrix a vapor.
- Ol template Infobox treno/Fin per serrar ol grup di template e inserir i riferiments.
Al g'ha de vesser semper present ol template del dervir e qell del serrar.


text:
La raschun zuppada è ina dispita tranter la Swisscom e la UPC. La UPC aveva acquistà l'onn passà ils dretgs d'emetter gieus da hockey per tschintg onns. Uschia ha ella impedì che la Swisscom emettia gieus da hockey.
La cumissiun ha ussa gì d'intercurrir ina dumonda da la Swisscom per mesiras preventivas. Ma quella ha decidì da betg far quai. La decisiun da la CumCo po vegnir tratga vinavant a la Dretgira administrativa federala. Schebain la Swisscom vegn a far quai, lascha ella anc avert.
Mesiras preventivas avess la cumissiun da concurrenza pudì decider, sch'i fiss da temair che la Swisscom avess da cumbatter consequenzas nunreversiblas suenter la decisiun definitiva. Tenor la cumissiun n'è quai dentant betg il cas.
RR novitads 10:00


text:
Era sch'els han fatg naufragi sa mussan ils iniziants cuntents. Ina gronda part haja ditg da na, perquai che las autoritads hajan fatg tema, uschia il manader da la campagna Raffael Wüthrich. Dentant la debatta saja pir lantschada.
Aderents bain pers, però success cun sensibilisar
Malgrà il cler naufragi a l'urna èn ils iniziants optimistics. I fetschia plaschair ch’ins haja pudì persvader ina part da la populaziun da l’iniziativa. L’iniziativa haja lantschà ina debatta di Wüthrich. Ina part critica da la populaziun realiseschia pir ussa, co il sistem da daners funcziunia. El di ch'ina gronda part saja encunter che tut las bancas possian crear daners. Per l’emprima giada haja in stadi realisà che la creaziun da daners è in problem. Ussa saja dumandada la politica.
Adversaris levgiads
Ils adversaris beneventan il naufragi da l’iniziativa. Els èn cuntents ch'i na dettia betg in experiment ristgà. Nagin na vess savì, tge che capita, sche l'iniziativa fiss vegnida acceptada.
Svizras e svizzers na van normalmain betg en ristgas.
Il naufragi da l’iniziativa vesa il cusseglier federal Ueli Maurer sco cumprova da fidanza da la populaziun per bancas e politica. La Svizra tutgia tar in dals pli segirs martgads da finanzas, ha il minister da finanzas ditg vers las medias. I sajan en lavur divers projects che duain far vegnir pli segir il sistem. La populaziun veglia che lur daners sajan segirs.
Iniziativa n'ha betg muventà
La participaziun da votaziun è stada tar 33,8%. Dentant era la lescha da gieus per daners n'ha betg muventà. Là è stada la participaziun tar 33.7%.
Vollgeld-Initiative
Svizra: Iniziativa per il daner cumplain
GEA
24.3%
442'387 Vuschs
NA
75.7%
1'379'448 Vuschs
Vuschs dals chantuns
- GEA
0.0
- Na
23.0
Tge vul l'iniziativa?
l’iniziativa vul che sulettamain la Banca naziunala svizra po crear daners. Tar las bancnotas e la munaida è quai gia oz il cas, però betg tar daners virtuals. Mintga banca po producir tals. Ozendi sajan 90% da tut ils daners en circulaziun daners virtuals. Ils iniziants vulan che bancas possian mo pli dar credits cun raps che existan propi e che la banca naziunala producescha. Uschè ha quella era la controlla da tut ils raps ch'èn en circulaziun. Il sistem da finanzas duai vegnir pli stabil cun l’iniziativa. Il Parlament ed il Cussegl federal refusan l’iniziativa.
RR novitads 14:00


text:
Àtum
'L àtum (da 'l gréc ἄtouoς [àtomos] ch'a vōl dir “ch'a n s pōl minga tajàr”) 'l è la strutùra ch'la fórm' in gènar la matèria in dal mónd fìśic o in natùra. Al s ciàma acsè parchè na vòlta i filòśuf teòric d'l “atumìśum”, cuma Leucìp, Demòcrit e Epicûr, i pinsàvan ch'i fùsan la part più pìcula dla matèria, dònca indiviśìbla.
Cumpuśisiòṅ
Gl'àtum i èṅ la cumbinasiòṅ ad partisèli più cichi ciamàdi eletròṅ (cun carga negatìva), prutòṅ (cun carga puśitìva) e, in gènar, neutròṅ (sénsa carga). Gl'ùltim dū elemènt, dit nucleòṅ, i s càt'n in dal sò nùccleo méntar gl'eletròṅ i gh prìlan dintóran cun di muimènt minga fis. Anc l'anti-matèria la gh'à i sò àtum, ciamâ anti-àtum o anti-elemènt, ma 'l carghi chè i èṅ arbaltàdi.
Quànd più àtum i s mìsć'n insém i fórm'n al mulèculi cuma l'àqua fata da 'n àtum 'd usìgen e dū 'd idrògen.
Par batśàr 'n àtum i sarvìsan dū nùmar, qvél dla sò masa (al nùm'r ad partisèli ch'i s càt'n in dal nùccleo → A) e qvél atòmig (al nùmar di prutòṅ → Z che, quànd 'l àtum 'l è neùtar, al curispónd a 'l nùmar di eletròṅ). La difarénsa fra A e Z al dà 'l nùmar di neutròṅ. Se p'r un quàlc mutìṿ 'n àtum al pèrd o 'l tira sù di eletròṅ, 'l equilìbri lètric d'l àtum 'l è pardû, trasfurmànd'ś in un jôṅ, cun carga puśitìva o negatìva a secónda di caś.
In natùra i pōl'n eśìstar di àtum dal stés elemènt (dònca c'n un nùm'r atòmig cumpàgn) ma cun nùm'r ad masa difarènt e dònca c'n un nùmar variàbil 'd neutròṅ (iśòtup). 'L è 'l caś, par far 'n eśèmpi, d'l idrògen ch'al s pōl preśentàr in tri fórmi: al pròsi (qvél ch'al s cata più da spés, sénsa neutròṅ in dal nùccleo), al deutèri (c'n un neutròṅ) e 'l trisi (dimóndi râr, cun dū neutròṅ). In tut al manéri da 'l punt ad vista chìmig, tut chi tri àtum lè i èṅ cumpàgn.
Tavla periòdica di elemènt
In dal 1869 gl'elemènt i èṅ stâ clasificâ in na tabèla da 'l chìmig rus Dmitrij Ivanovič Mendeleev anc se soquànti caśèli i èṅ stati impinìdi sōl in séguit. A s partìs cun 'l elemènt cun nùm'r atòmig 1 (idrògen, prim grup) par finìr cun 'l elemènt cun nùm'r atòmig 92 (uràni) anc se c'n al tèmp i chìmig i 'n aṅ śuntâ dimóndi àtar.
Gl'eletròṅ i s puśisiònan via via in òrbiti estérni a 'l nùccleo. Quànd n'òrbita l'è pîna, un quèl ch'al dipènd da 'l elemènt, gl'eletròn ch'i gh'armàgnan i finìs'n in qvéla dòp e via dascurénd.
Gl'elemènt cun tuti gl'òrbiti “pîni” (ciamàdi anc gus letrònic o gus ad valénsa), cuma 'l èli o 'l nèon, i èṅ dit gas nòbii parchè i n s cumbìnan minga cun di elemènt difarènt esénd ch'i n pōlan minga pèrdar o ciapàr di eletròṅ dvintànd di jôṅ. A s trata di elemènt ch'i fànan part dal grup 18 dla tavla.


text:
Bewegende Geschichten und magische Bilder aus 30 Jahren Tierfilmerei bei «NETZ NATUR». Andreas Moser präsentiert in der zweiten Folge «Magische Momente» spannende Begegnungen mit wilden Tieren – diesmal ganz nahe.
Andreas Moser
Barbara Gollwitzer
Netz Natur (SRF)
Qua chattais Vus ils megliers films e las meglras serias e docus – senza custs supplementars. L'entira purschida da films e serias en la versiun originala cun suttitels u sincronisada, propostas persunalisadas per films, serias e collecziuns spezialas. Tut quai che Vus duvrais è in login.
Play Suisse As porscha il meglier da las producziuns e coproducziuns da SRF, RTS, RSI e RTR. Damai che Play Suisse vegn finanzià via la SSR, na resultan nagins custs supplementars per utilisar la purschida.
Tuttina sche Vus preferis la televisiun (Swisscom blue TV – disponibel sin la Swisscom Box e la TV-Box (UHD), Apple TV, Android TV), il smartfon u il computer: Play Suisse pudais Vus utilisar dapertut. Quai vul dir: midar senza interrupziun tranter differents apparats e guardar vinavant là, nua che Vus avais chalà, far glistas da favurits che Vus vulais guardar pli tard, crear cuntegns persunalisads ed anc bler auter pli.
Novitads, gronds success ed il meglier da noss archivs. Tut en la versiun originala suttitulada u sincronisada en tudestg, franzos, talian e mintgatant er en rumantsch.


text:
La situaziun da concurrenza a Laax saja ils davos onns vegnida uschè gronda, ch’ella haja stuì decider da serrar las portas avant ch’i dettia sperditas, ha ditg la possessura da la stizun Heidi Camenisch-Gort a RTR.
Denner a Laax sto serrar, Denner a Flem resta
Heidi Camenisch-Gort maina sper la stizun da Denner a Laax er anc quella a Flem. Là saja la svieuta meglra e perquai restia la stizun a Flem averta
Cun serrar la stizun a Laax van a perder 1,5 plazzas e la plazza per in emprendist. Sco la possessura di, saja pussibel da surpigliar ina pitschna procentuala d’ina plazza en la stizun a Flem.
La stizun a Laax resta averta fin il davos mument, perquai che la stizun a Flem surpiglia lura l’entir inventari. Sulettamain l’inventari sco curunas e frestgeras auda ad ella sco possessura e betg al concern da Denner.
Las localitads a Laax vegnan uss scrittas ora
Las localitads nua ch’il Denner sa chatta tutgan a la vischnanca da Laax. Sin dumonda da RTR ha il president da la vischnanca da Laax Franz Gschwend detg, che la vischnanca vegnia a scriver ora questa localitad per affittar.
El deploreschia, ch'il Denner, ch'era in magnet per il center da cumpra la Cauma, serra las portas.
RR actualitad 11:00


text:
Bavrolas da chartun
Las bavrolas da chartun han l'avantatg ch'ellas vegnan producidas or da material che crescha puspè, tge che è meglier per l'ambient. Tuttina datti dus dischavantatgs tar las bavrolas da chartun. Per ina èn quellas era be per il diever unic e per l'autra han quellas bavrolas en ina substanza che sa donnegiar il gnirunchel ed ils testiculs.
Bavrolas d'atschal raffinà
Las bavrolas d'atschal raffinà san ins duvrar pliras giadas. Cumprar pon ins ellas in sets da pliras bavrolas. Ina singula custa in media var in franc. Il dischavantatg tar questa bavrola è che il gust sa mida tut tenor la bavronda ed ins ha in gust da metal cun baiver.
Bavrolas da vaider
Las bavrolas da vaider datti era da cumprar en pacs da pliras bavrolas. Ellas custan però dapli che quellas d'atschal raffinà. Quellas pon ins dentant era metter en la maschina da lavar giu ed il grond avantatg è ch'i na dat betg ina midada da gust cun baiver.


text:
La polizia en Grischun vegn confruntada actualmain cun in' unda d'accusaziuns pervi dad engion via plattafurmas dubiusas en la rait. Ina persuna haja pers passa 600'000 francs. Tenor communicaziun sajan anc 24 ulteriurs donnegiads s'annunziads tar la polizia chantunala.
Per gronda parts sa tracti da persunas en la vegliadetgna da pensiun ch'eran a la tschertga d'investiziuns lucrativas.
Parita professiunala na signifitga betg automaticamain er seriusitad
Tschertgond pussibilitads dad investir lur raps saja las persunas fruntadas sin plattafurmas da parita fitg professiunala en la rait. Apaina ch'ellas avevan annunzià lur interess eran ellas vegnidas contactadas per tudestg u englais en maniera fitg insistenta dad investir.
Suenter che l'investiziun saja stada fatga, haja il contact chalà ed ils raps sajan stads davent – ina persuna haja perdì uschia passa 600'000 francs, scriva la polizia.
En pli eran vegnidas dumandadas las persunas dad inoltrar copias da lur pass u carta d'identitad per pudair far las investiziuns. Quellas datas possian vegnir malduvradas per far transacziuns finanzialas, admonescha la polizia.
Tips da prevenziun da la polizia
La polizia recumonda:
- Discutar investiziuns cun l'atgna banca u ina persuna fidada
- En nagin cas trametter copias da pass u carta d'identitad
- Betg far prescha tar investiziuns
- Betg sa laschar far impressiun dad ina parita professiunala
- Be investir, sch'ins chapescha per tge ch'i va


text:
Coop ha pudì augmentar il gudogn durant l'onn da crisa 2020. Malgrà che la svieuta è sa reducida levet ha Coop pudì augmentar il gudogn net per 1,5% sin 539 milliuns francs. Gidà hajan tranter auter las cumpras da panica che la populaziun ha fatg durant la crisa da corona, communitgescha l'interpresa.
Ils supermartgads da Coop han pudì augmentar la svieuta per passa 14% sin radund 12 milliardas francs. Quà haja Coop pudì augmentar la quota da participaziun al martgà.
Martgads spezialisads
Tar ils martgads spezialisads è il svilup fitg different. Patì da la serrada durant la pandemia han las parfumarias Import, butias da bischutaria Chrit u las ustarias Marché. Dentant dapli gudogn han fatg Coop Bau + Hobby, Lumimart u Fust. Totalmain era la svieuta dals martgads spezialisads per var 5% sut la svieuta da l'onn avant.
Boom via online
Creschì per 45,5% è il supermartgà online ed er la svieuta online per electronica da chasa ha fatg in plus da 33%. Sur tut las spartas ha Coop fatg ina svieuta da 2,6 milliardas francs, quai è in zichel damain (-0,15%) che l'onn avant. Responsabel per questa sminuziun era oravant tut il commerzi a l'engrossa e la producziun.


text:
Els lavurian gia dapi 28 onns e sustegnian divers projects nua ch'i vegnia s'engaschà sin basa voluntara, uschia ils arguments da la giuria per la surdada dal premi.
La canorta d'uffants Lumpazi a Mustér, la giuventetgna Cadi, ils Camps Cadi e l'agid da svilup a Nigeria Mbara Ozioma èn projects che vegnan sustegnids da la fundaziun.
Benevol
Cun il Prix Benevol vul il post spezialisà per lavur voluntara Benevol far attent e pli enconuschent la lavur voluntara d'uniuns u projects. Il Prix Benevol vegn surdà en divers chantuns. En il chantun Grischun è il premi vegnì surda quest onn per la 5avla giada.
RTR novitads 17:00


text:
Springfield, Massachusetts
Springfield a l'è una cità del Massachusetts cunt una pupulaziun de 152.082 abitant. A l'è la terza cità püssee granda del Massachusetts e la quarta del New England dopu de Boston, Providence e Worcester. A l'è la prima cità di Stat Ünì e anca quela püssee granda che l'è stada ciamada Springfield.
A Springfield a gh'è la Basketball Hall of Fame e la squadra de Hockey sül giaz di Springfield Falcons. Chì a hinn nassüü anca el Theodore Geisel, püssee cugnussüü cumè el Dr. Seuss, l'inventur del Basket, el James Naismith, e l'atur Kurt Russell.


text:
Ella è naschida il 1984, creschida si a Cuira e stat uss a Turitg. Il 2012 ha ella terminà ses studi a Lucerna cun il Master of Arts da pedagogia da musica e jazz.
Martina Berther è ina da las bassistas las pli universalas da la scena da musica svizra. Ses engaschament tanscha da la musica da pop e rock fin tar jazz e tuns experimentals ed improvisaziun. Ella ha sias atgnas bands ed accumpogna musicistas sco Sophie Hunger e Big Zis, cumpona musica da film e collavura er cun artistas ed artists sin auters champs ed è d’udir sin 23 portatuns. Ella è er savens giast tar ils concerts da Weekly Jazz a Cuira.
Cun mia musica na cuntansch jau betg senz’auter la massa commerziala. Perquai ves jau ch’il premi da musica svizzer 2020 è ina stima per mia lavur e creativitad na convenziunala che jau poss approfundar uss.
Questa distincziun saja er ina occasiun per far attent sin tut las instrumentalistas talentadas ed interessantas che duain er survegnir questa attenziun, di Berther. Tge ch'ella fa cun ils daners na sa ella anc betg.
Cumenzà aveva tut cun in auter instrument
I dat diversas musicistas enconuschentas che sunan il bass electric: Meshell Ndegeocello, Johnette Napolitano, Esperanza Spalding ubain Melissa Auf der Maur. Hai da ina spezia da idol per Martina Berther:
Ils 15 premis da musica svizzers 2020 van a:
Erika Stucky (premi principal)
Martina Berther / Big Zis / Aïsha Devi / Christy Doran
Antoine Chessex / André Ducret / Dani Häusler
Rudolf Kelterborn / Hans Koch / Francesco Piemontesi
Cyrill Schläpfer / Nat Su / Swiss Chamber Concerts / Emilie Zoé


text:
Tenor Urs Rohner, president dal cussegl d’administraziun da la banca Credit Suisse, ha il sectur da finanzas tradiziunal pajà autas pajas, ma tranter ils onns 2000 e 2007 hajan quai dà excess. Ils ultims onns haja quai dà gia bleras midadas e quai trend cuntinueschia.
Il problem da la branscha saja era, che tut ils custs da paja sajan en cumparegliaziun cun ils cuts totals, memia auts. Plinavant sajan las pajas en la branscha era ina dumonda dal martgà.
La forza dal martgà avain nus sentì l'onn 2016
Fitg bleras collavuraturas e collavuraturs sajan ids tar la concurrenza a lavurar. Perquai ahajan ins - d'in nivel bass - stuì adattar las pajas al martgà.
RR novitads 12:00


text:
Suenter onns da planisaziun e numerus tests ha l'emprim tren «Capricorn» gì la gievgia saira ses viadi da premiera. Quai da Landquart fin a Tavau. Igl è stà l'emprim da total 56 trens «Capricorn» che la Viafier retica ha cumprà.
Quai è il cumenzament d'ina gronda midada tar la Viafier retica.
Las investiziuns han dentant er ses pretsch: Totalmain var 530 milliuns francs. Ils trens vegnan a remplazzar, pass per pass, trens pli vegls che van actualmain anc a spass sin las rodaglias grischunas. Quasi mintga mais duess in nov tren vegnir en funcziun.
Daco «Capricorn»?
Il num capricorn ha in connex direct cun il Grischun. Il nov tren saja, per ina, agil, declera Renato Fasciati. Per l'autra saja il tren er modest e betg pumpus. E la fin finala saja il nov tren in Grischun cun bler luschezza, exact sco l'animal.


text:
Turc
Artéccol in dialètt mudnés
Al Turc (Türkçe) l'è na léngua altàica ch'la fà part dal grup dal léngui turchi e ch'l'è druàda da 125 migliòṅ ad parsòni stramnàdi in Turchìa, Cipri, Muldàvia, Kosovo, Germâgna e àtar pòst incóra.
Al Turc 'l éra dascórs in d'l Impéri Utumàṅ e al druàva na versiòṅ cambiàda d'l alfabét àrab. In dal 1928 al presidènt Mustafa Kemal Atatürk, ch'al vliva muderniśàr la Turchìa, 'l à mis a da na banda 'l alfabét àrab tulénd a 'l sò pòst quél latiṅ mudificâ.
Vucàli[modifica | mudéfica la surzéia]
Al Turc l'è na léngua ch'la tîṅ a drē a l'armunìa dal vucàli: quést a vōl dir ch'in na paròla i gh pōl'n èsar sōl dal vucàli dal stés grup, palatàli o velàri.
Al vucàli a, e, i, o, u i èṅ cumpàgni a 'l vucàli d'lItagliàn (o dal Fraréś/Miranduléś, cun la O e la E saràdi, la [ɛ] e la [ɔ] difàti in Turc i n gh'èṅ minga). La ü invéci la s lèś cuma in dla paròla putèṅ dita da 'n Mantṿàṅ (pütlét). Stésa ròba par la ö ch'la s lèś cuma in dla paròla fóra dita da 'n Mantṿàṅ (föra). La I sénsa puntèṅ insìma la gh'à un sòṅ difarènt da quéla ch'la gh 'l à.
Al vucàli cun al ségn ^ insìma (asènt circunflès) i èṅ lunghi, cuma in emigliàṅ. La stésa ròba la sucéd quànd a s cata la létra ğ ch'la sarvìs sōl a ślungàr la vucàla ch'la vèṅ prima (la paròla dağ, ch'la vōl dir muntàgna, difàti la s lèś daa).
Cunsunànti[modifica | mudéfica la surzéia]
Al cunsunànti turchi i èṅ cumpàgni asè a quéli d'l emigliàṅ a part quìsti chè 'd sóta:
- la c la s lèś sèmpar cuma la g dólsa ad gir: Istiklal Caddesi (ch'a vōl dir Via Istiklal) difàti la s lèś /ʤad'desi/
- la ç la s lèś sèmpar cuma la c dólsa ad ciàv: çocuk (ch'a vōl dir putèṅ) difàti la s lèś /ʧo'ʤuk/
- la g l'è sèmpar dura cuma in gósa: gece (ch'a vōl dir nòt) difàti la s lèś /ge'ʤe/
- la h l'è sèmpar dita tirànd dèntar al fiâ
- la s l'è sèmpar sórda (cuma in scrana)
- la ş la gh'à al sòṅ dla SC d'l itagliàṅ sciarpa: şarap (ch'a vōl dir vèṅ) difàti la s lèś /ʃa'rap/
- la y la s lèś cuma la J ad jutàr
- la z l'è la S sunòra (cuma in śéndar)
Gramàtica[modifica | mudéfica la surzéia]
Al Turc, cum anc al Finlandéś e 'l Ungheréś l'è na léngua aglutinànta, cun dal paròli ch'i s fànan sù miténd insém di pès indipendènt, paròli curti cun di sufìs śuntâ in fónd.
Cum a sucéd anc in dal Giapunéś e in dal Latìn, al fraśi i s fànan miténd prima al sugèt, pò 'l ugèt e a la fiṅ al vérub (léngua SOV).
La gramàtica la tiṅ a drē bèṅ a 'l sò règhli, difàti in Turc a gh'è sōl un sustantìṿ minga regulàr (su ch'a vōl dir àqua). Stésa ròba p'r i vérub (èsar ch'al fà paṅ par sò cònt).
Eśèmpi[modifica | mudéfica la surzéia]
- turc: türkçe
- a t salùt: merhaba
- arvéd'r-as: 'hoşça kalın
- par piaśēr: lütfen
- a t ringràsi: teşekkür ederim
- a t vój bèṅ: seni seviyorum
- bònanòt: iyi geceler
- bòn giōran: günaydın
- sè: evet
- nò: hayır
Nùmar da 1 a 10: bir (òṅ), iki (dū), üç (tri), dört (quàtar), beş (sinc), altı (siē), yedi (sèt), sekiz (òt), dokuz (nóṿ), on (déś).


text:
Dals 26 giugaders dal cader provisori ston il goli Gregor Kobel, il defensur Silvan Widmer ed il giugader da mez Edimilson Fernandes far la valischa. La glista definitiva na cuntegn uschia naginas surpraisas. Dals 23 ballapedists nominads dat sulet in en la Svizra, numnadamain Michael Lang. Ils giugaders clav da l'equipa svizra èn il capitani Stephan Lichtsteiner, Granit Xhaka, Xherdan Shaqiri ed il goli Yann Sommer.
Glindesdi sgola l'equipa lura en la Russia en il campa da basa a Togliatti. L'emprim gieu al campiunadi mundial dat la Svizra ils 17 da zercladur cunter la Brasilia.
RR novitads 17:00


text:
Triticum monococcum
El Triticum monococcum (far pesèn) l'è 'na spéce botànica de la famìa de le Poaceae che fa part del zèner Triticum, che l'è chèl endóche gh'è dét el formét e 'l far. El nòm de la spéce (monococcum) el fa riferimènt al fat che la spighèta de chèsta piànta la pòrta 'n granì sùl.
En pràtica l'è 'na spéce primitìva de formét, difàti l'è stat, ensèma al far, giü dei prim cereài a véser demestegàcc de l'òm, presapóc 7500 prìma de Crìsto endèl Medio Oriènt. L'è derivàt de la fùrma salvàdega che l'è 'l Triticum boeoticum. Endèi tép de l'antichità l'ìa 'na spéce de 'mportànsa primària per l'alimentasiù de l'òm, ma al dé d'encö l'è cultiàt apéna per en mercàt de nìchia.
Endèle bödèle del Ötzi — l'òm del sècol XXXII prìma de Crìsto ritroàt sö le Àlpi al cunfì 'ntra l'Austria e l'Itàlia — gh'è stat troàt rèscc de la somésa de chèsto cereàl.
Tosicità per i celìaci[Modifega | modifica 'l sorgent]
A diferènsa de le fùrme modèrne de formét, par che la proteìna gliadina del T. monococcum la sàpe mìa isé tòsica per i celìaci.[1] e per chèsto pödarès véser indicàda per le diéte sènsa glùtine.
Riferimèncc[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ Pizzuti D, Buda A, D'Odorico A, D'Incà R, Chiarelli S, Curioni A, Martines D (November 2006). "Lack of intestinal mucosal toxicity of Triticum monococcum in celiac disease patients". Scand. J. Gastroenterol. 41 (11): 1305–11. DOI:10.1080/00365520600699983. PMID 17060124.


text:
En la dispita da visa cun la Tirchia na vul la cumissiun da l'UE betg sa laschar metter sut squitsch da las smanatschas d'Ankara. La libertad da visa per ils burgais tircs dettia pir, sche tut las cundiziuns sajan ademplidas, ha ditg ina pledadra da la cumissiun da l'UE.
Avant aveva il minister da l'exteriur tirc Mevlüt Cavusoglu smanatschà en la gasetta tudestga «Frankfurter Allgemeine Zeitung» da vulair desdir il pact da fugitivs sch'ils burgais tircs na survegnan betg la libertad da visa fin l'october 2016.
Il pact da fugitivs tranter l'UE e la Tirchia prevesa che la Tirchia prenda enavos tut ils migrants ch'èn fugids en la Grezia. Per mintga fugitiv sirian refusà surpiglia l'UE in auter fugitiv sirian ord la Tirchia. L’admissiun da sirians tras l'UE è vegnida fixada sin 72’000.
RR novitads 23:00