text:
Cudesch civil svizzer/Quarta part/2
-
Segunda partiziun: Ils dretgs reals limitads
Ventginavel titel: Las servituts e las grevezzas funsilas Emprim chapitel: Las servituts funsilas
Art. 730
1 In bain immobigliar po vegnir engrevgià a favur d’in auter bain immobigliar da maniera che ses proprietari sto tolerar tschertas intervenziuns dal proprietari da quest auter bain immobigliar u desister d’exequir tscherts da ses dretgs da proprietad a favur da quel. 2 In’obligaziun da far insatge po vegnir colliada mo accessoricamain cun la servitut funsila. Per l’acquistader dal bain immobigliar dominant u engrevgià è ina tala obligaziun mo lianta, sch’ella resulta d’ina inscripziun en il register funsil.475 472 integrà tras la cifra I da la LF dals 4 d’october 2002 (artitgel da princip concernent animals), en vigur dapi il 1. d’avrigl 2003 (CULF 2003 463; Fegl uffizial federal 2002 4164 5806) 473 CS 444.1 474 integrà tras l’art. 32 cifra 1 da la LF dals 20 da zercladur 2003 davart il transferiment da bains culturals, en vigur dapi il 1. da zercladur 2005 (CULF 2005 1869; Fegl uffizial federal 2002 535) 475 versiun tenor la cifra I 1 da la LF dals 11 da december 2009 (brev ipotecara registrada ed ulteriuras midadas en il dretg real), en vigur dapi il 1. da schaner 2012 (CULF 2011 4637; Fegl uffizial federal 2007 5283) C. Perdita A. ObjectCudesch civil svizzer 211 210 Art. 731 1 Per constituir ina servitut funsila dovri ina inscripziun en il register funsil. 2 Per l’acquist e per l’inscripziun valan las disposiziuns davart la proprietad funsila, nun che quai saja reglà autramain. 3 L’acquist tras giudida è pussaivel mo sin donn e cust da bains immobigliars, dals quals la proprietad po vegnir acquistada da medema maniera.
Art. 732 476
1 L’act giuridic per constituir ina servitut funsila è mo valaivel, sch’el è vegnì fatg tras ina documentaziun publica.
2 Sche l’execuziun d’ina servitut sa restrenscha ad ina part dal bain immobigliar, sto il lieu da l’execuziun esser preschentà graficamain en in extract dal plan dal register funsil, sche la situaziun locala n’è betg definida cun ina precisiun suffizienta.
Art. 733
Il proprietari po constituir sin ses bain immobigliar ina servitut a favur d’in auter da ses agens bains immobigliars.
Art. 734
Mintga servitut funsila extingua tras l’annullaziun da l’inscripziun sco er tras la perdita totala dal bain immobigliar engrevgià u dominant.
Art. 735
1 Sch’il bain immobigliar dominant ed il bain immobigliar engrevgià vegnan en ils medems mauns, po il proprietari laschar annullar la servitut. 2 Uschè ditg che la servitut n’è betg annullada, exista ella vinavant sco dretg real. Art. 736 1 Sch’ina servitut ha pers tut l’interess per il bain immobigliar dominant, po il proprietari engrevgià pretender ch’ella vegnia annullada. 476 versiun tenor la cifra I 1 da la LF dals 11 da december 2009 (brev ipotecara registrada ed ulteriuras midadas en il dretg real), en vigur dapi il 1. da schaner 2012 (CULF 2011 4637; Fegl uffizial federal 2007 5283) B. Constituziun ed extincziun I. Constituziun 1. Inscripziun 2. Act giuridic 3. Servitut sin l’agen bain immobigliar II. Extincziun 1. En general 2. Reuniun dals bains immobigliars 3. Tras il derschaderCudesch civil svizzer 212 210
2 Sch’il giudider ha bain anc in interess, ma sche quest interess è da fitg pitschna impurtanza en cumparegliaziun cun la grevezza, po la servitut vegnir annullada u reducida cunter ina indemnisaziun.
Art. 737
1 Il giudider ha il dretg da far tut quai ch’è necessari per mantegnair e per far diever da la servitut.
2 El è dentant obligà da far diever da ses dretg cun il quità il meglier pussaivel.
3 Il proprietari engrevgià na dastga far nagut che impediss u engrevgiass il diever da la servitut.
Art. 738
1 Uschenavant ch’ils dretgs e las obligaziuns resultan cleramain da l’inscripziun, è quella decisiva per il cuntegn da la servitut.
2 En il rom da l’inscripziun po il cuntegn da la servitut resultar da ses motiv d’acquist u da la moda e maniera, co ch’igl è vegnì fatg diever da la servitut en buna fai durant in temp pli lung, senza vegnir contestada.
Art. 739
Novs basegns dal bain immobigliar dominant na legitimeschan betg d’augmentar la grevezza da la servitut.
Art. 740
Il cuntegn dals dretgs da passadi, sco trutgs, sendas, vias charrablas, vias champestras, vias d’enviern, vias da guaud, plinavant dals dretgs da pasculaziun, da tagliar laina, da bavrar, da sauar e da dretgs sumegliants vegn determinà tras il dretg chantunal e tras l’isanza locala, uschenavant che quests dretgs n’èn betg reglads en il cas singul.
Art. 740a477
1 Sche plirs autorisads èn participads vi d’in indriz cuminaivel sin basa da la medema servitut e sche nagut auter n’é fixà, èn applitgablas tenor il senn las regulaziuns che valan per cumproprietaris.
2 Il dretg da sortir da la cuminanza cun renunziar a la servitut po vegnir exclus per maximalmain 30 onns tras ina cunvegna stabilida en 477 integrà tras la cifra I 1 da la LF dals 11 da december 2009 (brev ipotecara registrada ed ulteriuras midadas en il dretg real), en vigur dapi il 1. da schaner 2012 (CULF 2011 4637; Fegl uffizial federal 2007 5283) C. Cuntegn I. Dimensiun 1. En general 2. Tenor l’inscripziun 3. En cas da novs basegns 4. Tenor il dretg chantunal e tenor l’isanza locala 5. En cas da plirs autorisads Cudesch civil svizzer 213 210 la furma previsa en il contract da servitut. La cunvegna po vegnir prenotada en il register funsil.
Art. 741
1 Sch’in indriz è necessari per far diever da la servitut, èsi chaussa dal giudider da mantegnair quest indriz. 2 Sche l’indriz serva er als interess dal proprietari engrevgià, han tuts dus da procurar per il mantegniment en proporziun da lur interess. Ina cunvegna divergenta è lianta per l’acquistader dal bain immobigliar dominant e per l’acquistader dal bain immobigliar engrevgià, sch’ella resulta dals mussaments dal register funsil.478
Art. 742
1 Sche mo ina part dal bain immobigliar vegn duvrada per far diever da la servitut funsila, po il proprietari engrevgià pretender – uschenavant ch’el cumprova in interess e surpiglia ils custs – che la servitut vegnia dischlocada en in lieu che n’è betg main adattà per il giudider. 2 El ha il dretg da far quai, er sch’il lieu da la servitut è vegnì determinà en il register funsil. 3 …480
Art. 743 481
1 Sch’il bain immobigliar dominant u il bain immobigliar engrevgià vegn repartì, resta la servitut sin tut las parts.
2 Sche l’execuziun da la servitut sa restrenscha tenor ils mussaments u tenor las circumstanzas sin singulas parts, sto la servitut vegnir annullada per las parts betg pertutgadas.
3 La procedura da rectificaziun sa drizza tenor las prescripziuns davart l’annullaziun e davart la midada da las inscripziuns en il register funsil. 478 versiun tenor la cifra I 1 da la LF dals 11 da december 2009 (brev ipotecara registrada ed ulteriuras midadas en il dretg real), en vigur dapi il 1. da schaner 2012 (CULF 2011 4637; Fegl uffizial federal 2007 5283) 479 versiun tenor la cifra I 1 da la LF dals 11 da december 2009 (brev ipotecara registrada ed ulteriuras midadas en il dretg real), en vigur dapi il 1. da schaner 2012 (CULF 2011 4637; Fegl uffizial federal 2007 5283) 480 abolì tras la cifra I 1 da la LF dals 11 da december 2009 (brev ipotecara registrada ed ulteriuras midadas en il dretg real), en vigur dapi il 1. da schaner 2012 (CULF 2011 4637; Fegl uffizial federal 2007 5283) 481 versiun tenor la cifra I 1 da la LF dals 11 da december 2009 (brev ipotecara registrada ed ulteriuras midadas en il dretg real), en vigur dapi il 1. da schaner 2012 (CULF 2011 4637; Fegl uffizial federal 2007 5283) II. Grevezza da mantegniment III. Dischlocaziun da la servitut 479 IV. Partiziun d’in bain immobigliarCudesch civil svizzer 214 210 Art. 744482 Segund chapitel: La giudida ed autras servituts
Art. 745
1 La giudida po vegnir constituida vi da chaussas moviblas, vi da bains immobigliars, vi da dretgs u vi d’ina facultad.
2 Ella surdat al giudider il dretg da giudair cumplainamain la chaussa, nun che quai saja disponì autramain.
3 La giudida d’in bain immobigliar po vegnir limitada ad ina tscherta part d’in edifizi u dal bain immobigliar.483
Art. 746
1 En cas da chaussas moviblas u da pretensiuns vegn ina giudida constituida tras il transferiment a l’acquistader, en cas da bains immobigliars tras l’inscripziun en il register funsil.
2 Per l’acquist en cas da chaussas moviblas e da bains immobigliars sco er per l’inscripziun valan las disposiziuns davart la proprietad, nun che quai saja reglà autramain.
Art. 747 484
Art. 748
1 La giudida extingua tras l’extincziun cumpletta da sia chaussa ed en cas da bains immobigliars ultra da quai tras l’annullaziun da l’inscripziun ch’è stada necessaria per constituir la giudida.
2 Auters motivs d’extincziun, sco scadenza dal termin, renunzia u mort dal giudider, dattan – en cas da bains immobigliars – al proprietari mo il dretg da laschar annullar l’inscripziun.
3 La giudida legala finescha, cur che ses motiv scroda. 482 abolì tras la cifra I 1 da la LF dals 11 da december 2009 (brev ipotecara registrada ed ulteriuras midadas en il dretg real), en vigur dapi il 1. da schaner 2012 (CULF 2011 4637; Fegl uffizial federal 2007 5283) 483 integrà tras la cifra I da la LF dals 20 da zercladur 2003, en vigur dapi il 1. da schaner 2004 (CULF 2003 4121; Fegl uffizial federal 2002 4721) 484 abolì tras la cifra I 2 da la LF dals 5 d’october 1984, en vigur dapi il 1. da schaner 1988 (CULF 1986 122; Fegl uffizial federal 1979 II 1191) A. Giudida I. Object II. Constituziun 1. En general 2. … III. Extincziun 1. Motivs Cudesch civil svizzer 215 210
Art. 749
1 La giudida finescha cun la mort dal giudider e per persunas giuridicas cun lur dissoluziun. 2 Per talas po ella dentant durar maximalmain 100 onns.
Art. 750
1 Il proprietari n’è betg obligà da restabilir la chaussa extinguida.
2 Sch’el restabilescha la chaussa, vegn er restabilida la giudida.
3 Sche la chaussa extinguida vegn remplazzada, sco en cas da l’expropriaziun e da l’assicuranza, cuntinuescha la giudida vi da la chaussa remplazzada.
Art. 751
Cur che la giudida è a fin, ha il possessur da restituir la chaussa al proprietari.
Art. 752
1 Il giudider è responsabel per l’extincziun e per la valur reducida da la chaussa, nun ch’el cumprovia che quest donn saja entrà senza sia culpa.
2 El sto remplazzar las chaussas ch’el ha consumà senza esser stà autorisà.
3 El na sto betg remplazzar la valur reducida da las chaussas, sche quella è vegnida chaschunada tras il diever normal da la chaussa.
Art. 753
1 Sch’il giudider ha fatg spesas u renovaziuns senza ch’el fiss stà obligà, po el pretender ina indemnisaziun a chaschun da la restituziun, sco in administratur senza mandat.
2 El po prender davent indrizs ch’el ha installà, sch’il proprietari na vul betg indemnisar quels; el è dentant obligà da restabilir il stadi anteriur.
Art. 754
Ils dretgs dal proprietari da vegnir indemnisà per midadas u per reducziuns da la valur da la chaussa sco er ils dretgs dal giudider da vegnir indemnisà per spesas u da prender davent indrizs, suranneschan in onn suenter il di che la chaussa è vegnida restituida.
2. Durada 3. Remplazzament en cas d’extincziun 4. Restituziun a. Obligaziun b. Responsabladad c. Spesas 5. Surannaziun dals dretgs d’indemnisaziun Cudesch civil svizzer 216 210
Art. 755
1 Il giudider ha il dretg da posseder, da duvrar e da giudair la chaussa.
2 El procura per l’administraziun da la chaussa.
3 Faschond diever da quest dretg sto el proceder tenor las reglas d’ina buna administraziun.
Art. 756
1 Fritgs natirals appartegnan al giudider, sch’els èn vegnids madirs durant il temp da giudida.
2 Tgi che ha cultivà in er, ha il dretg che sias spesas vegnian indemnisadas adequatamain da quel che survegn ils fritgs madirs; l’indemnisaziun na dastga dentant betg surpassar la valur dals fritgs madirs.
3 Parts integralas che n’èn ni products ni fritgs restan tar il proprietari da la chaussa.
Art. 757
Tschains da chapitals da giudida ed autras prestaziuns periodicas appartegnan al giudider a partir da quel di che ses dretg cumenza, fin a quel di ch’il dretg finescha, er sch’els ston vegnir pajaids pir pli tard.
Art. 758
1 Il dretg da giudida po vegnir transferì ad ina terza persuna, nun ch’i sa tractia d’in dretg strictamain persunal.
2 Il proprietari ha il dretg da far valair ses dretgs directamain vers la terza persuna.
Art. 759
Il proprietari po far protesta cunter mintga diever illegal e cunter mintga diever che na correspunda betg a la natira da la chaussa.
Art. 760
1 Il proprietari ha il dretg da pretender ina garanzia dal giudider, uschespert ch’el po cumprovar ina periclitaziun da ses dretgs.
2 Senza questa cumprova e gia avant la surdada da la chaussa po el pretender ina garanzia, sche chaussas consumablas u sche vaglias èn l’object da la giudida.
3 Per garantir las vaglias basti da deponer quellas. IV. Cuntegn 1. Dretgs dal giudider a. En general b. Fritgs natirals c. Tschains d. Transferibilitad 2. Dretgs dal proprietari a. Surveglianza b. Garanzia Cudesch civil svizzer 217 210
Art. 761
1 Il dretg da garanzia n’exista betg vers quel che ha regalà la chaussa al proprietari cun sa resalvar la giudida da quella.
2 En cas da la giudida legala è il dretg da garanzia suttamess a las disposiziuns spezialas da la relaziun giuridica respectiva.
Art. 762
Sch’il giudider na presta betg la garanzia entaifer il termin adequat fixà per quest intent u sch’el na desista betg da far illegalmain diever da la chaussa malgrà la protesta dal proprietari, al sto il derschader retrair ad interim il possess da la chaussa ed ordinar ina curatella.
Art. 763
Il proprietari ed il giudider han il dretg da pretender da tut temp ch’i vegnia fatg in inventari public da las chaussas da la giudida sin custs cuminaivels.
Art. 764
1 Il giudider ha da mantegnair la substanza da la chaussa ed ha da far da sai anor meglieraziuns e renovaziuns che appartegnan al mantegniment ordinari.
2 Sche lavurs e mesiras pli impurtantas daventan necessarias per mantegnair la chaussa, sto il giudider infurmar il proprietari e tolerar las lavurs e las mesiras.
3 Sch’il proprietari n’interprenda betg il necessari, po il giudider prender sez las mesiras necessarias sin donn e cust dal proprietari.
Art. 765
1 Las spesas per il mantegniment ordinari e per l’administraziun da la chaussa, ils tschains per ils debits da chapital ch’engrevgeschan la chaussa sco er las taglias e las taxas vegnan surpigliadas dal giudider en proporziun cun la durada da ses dretg.
2 Sche las taglias e las taxas vegnan incassadas tar il proprietari, al sto il giudider indemnisar en la medema dimensiun.
3 Tut las autras grevezzas porta il proprietari; el dastga dentant duvrar chaussas da la giudida per quest intent, sch’il giudider n’al paja betg – sin dumonda – anticipadamain e gratuitamain ils meds finanzials necessaris. c. Garanzia en cas da donaziuns e da giudida legala d. Consequenza da la mancanza da la garanzia 3. Obligaziun d’inventarisar 4. Obligaziuns dal giudider a. Mantegniment da la chaussa b. Spesas dal mantegniment e dal dieverCudesch civil svizzer 218 210 Art. 766 Sch’ina facultad è suttamessa a la giudida, sto il giudider tschainsir ils debits da chapital; sche las circumstanzas giustifitgeschan dentant quai, po el pretender da vegnir deliberà da questa obligaziun tras quai che la giudida vegn restrenschida sin il surpli da las valurs da facultad che resta suenter avair pajà ils debits.
Art. 767
1 Il giudider sto assicurar la chaussa a favur dal proprietari cunter fieu e cunter auters privels, uschenavant che questa assicuranza vegn quintada – tenor l’isanza locala – tar las obligaziuns d’ina buna administraziun.
2 En quest cas ston las premias d’assicuranza vegnir surpigliadas dal giudider per la durada da sia giudida; quai vala er, sch’ina chaussa gia assicurada vegn suttamessa a la giudida.
Art. 768
1 Il giudider d’in bain immobigliar sto guardar che la moda e maniera da la giudida n’exploteschia betg il bain immobigliar sur la mesira ordinaria. 2 Ils fritgs ch’èn vegnids racoltads sur questa mesira appartegnan al proprietari.
Art. 769
1 Vi da la destinaziun economica dal bain immobigliar na dastga il giudider far naginas midadas che han in dischavantatg considerabel per il proprietari. 2 La chaussa sezza na dastga el ni transfurmar ni midar essenzialmain. 3 Novas chavas da crappa, da marna, da turba e chavas sumegliantas dastga el explotar mo, suenter ch’el ha infurmà il proprietari, e mo sut la premissa che la destinaziun economica dal bain immobigliar na vegnia betg midada essenzialmain qua tras.
Art. 770
1 Il giudider d’in guaud po giudair quel en il rom d’in plan d’utilisaziun ordinari. 2 Tant il proprietari sco er il giudider pon pretender ch’il guaud vegnia giudì tenor in plan che tegna quint da lur dretgs. 3 Sch’il guaud vegn explotà considerablamain sur la mesira en consequenza da stemprà, da navadas, d’incendi, d’invasiun d’insects u per auters motivs, sto l’explotaziun vegnir reducida per reparar succ. Tschains en cas da giudida d’ina facultad d. Assicuranza V. Cas spezials 1. Bains immobigliars a. Fritgs b. Destinaziun economica c. GuaudCudesch civil svizzer 219 210 cessivamain il donn u sto il plan d’utilisaziun vegnir adattà a las novas relaziuns; il retgav da l’explotaziun sur la mesira sto dentant vegnir investì uschia ch’el porta tschains e serva a gulivar la perdita.
Art. 771
Las disposiziuns davart la giudida dals guauds vegnan applitgadas analogamain per la giudida da chaussas, da las qualas l’utilisaziun consista en l’explotaziun da parts integralas dal terren, sco en spezial da minieras.
Art. 772
1 Il giudider daventa proprietari da chaussas consumablas, nun che quai saja disponì autramain; el sto dentant indemnisar la valur che las chaussas avevan al cumenzament da la giudida. 2 Sche autras chaussas moviblas vegnan surdadas sin basa d’ina stimaziun, po il giudider disponer libramain da talas, nun che quai saja disponì autramain; sch’el fa diever da quest dretg, sto el dentant indemnisar la valur da las chaussas. 3 Installaziuns agriculas, scossas, magasins e chaussas sumegliantas pon vegnir indemnisads tras chaussas da la medema spezia e da la medema qualitad.
Art. 773
1 Il giudider da pretensiuns po incassar il retgav da quellas.
2 Desditgas al debitur sco er disposiziuns davart vaglias ston vegnir fatgas dal creditur e dal giudider; desditgas dal debitur ston vegnir fatgas vers il creditur e vers il giudider.
3 Il creditur ed il giudider han il dretg da pretender in da l’auter il consentiment a las mesiras che appartegnan ad ina buna administraziun, en cas che la pretensiun è periclitada.
Art. 774
1 Sch’il debitur n’è betg autorisà da far la restituziun al creditur u al giudider, ha el ubain da pajar a tuts dus cuminaivlamain ubain da deponer la prestaziun.
2 La chaussa da la prestaziun, sco en spezial il chapital restituì, è suttamessa a la giudida.
3 Tant il creditur sco er il giudider pon pretender ch’ils chapitals vegnian investids en moda segira ed uschia ch’els portan tschains. d. Minieras 2. Chaussas consumablas e stimadas 3. Pretensiuns a. Cuntegn b. Restituziun e reinvestiziun Cudesch civil svizzer 220 210
Art. 775
1 Entaifer 3 mais suenter il cumenzament da la giudida ha il giudider il dretg da pretender la cessiun da las pretensiuns e da las vaglias ch’èn suttamessas a sia giudida. 2 Sche la cessiun ha lieu, sto el star bun vers il vegl creditur per la valur che las pretensiuns e las vaglias avevan il mument da la cessiun e pajar ina garanzia fin a quest import, nun ch’i vegnia desistì da quai. 3 Sch’i na vegn betg desistì d’ina garanzia, ha il transferiment lieu pir cun la prestaziun da la garanzia.
Art. 776
1 Il dretg d’abitar consista da l’autorisaziun d’abitar en in edifizi u en ina part d’in edifizi. 2 El è intransferibel ed inertabel. 3 El è suttamess a las disposiziuns da la giudida, nun che la lescha disponia autramain.
Art. 777
1 Il dretg d’abitar vegn fixà en general tenor ils basegns persunals dal giudider. 2 Il giudider dastga dentant recepir en l’abitaziun ses confamigliars e ses cunabitants, nun ch’il dretg saja limità expressivamain a sia persuna. 3 Sch’il dretg d’abitar è limità ad ina part d’in edifizi, po il giudider far cundiever dals indrizs ch’èn destinads al diever cuminaivel.
Art. 778
1 Sch’il giudider ha in dretg d’abitar exclusiv, porta el las grevezzas dal mantegniment ordinari. 2 Sch’el ha mo in dretg da cundiever, sto il proprietari purtar ils custs da mantegniment.
Art. 779
1 In bain immobigliar po vegnir engrevgià cun ina servitut ch’insatgi survegnia il dretg da construir u da mantegnair in edifizi sur u sut terra. 2 Quest dretg è transferibel ed ertabel, nun che quai saja vegnì reglà autramain. 485 versiun da la marginala tenor la cifra I da la LF dals 19 da mars 1965, en vigur dapi il 1. da fanadur 1965 (CULF 1965 445; Fegl uffizial federal 1963 I 969) c. Dretg sin cessiun B. Dretg d’abitar I. En general II. Cuntegn dal dretg d’abitar III. Grevezzas C. Dretg da construcziun I. Object ed inscripziun en il register funsil485Cudesch civil svizzer 221 210 3 Sch’il dretg da construcziun è independent e permanent, po el vegnir inscrit en il register funsil sco bain immobigliar.
Art. 779a 486 1 L’act giuridic per constituir in dretg da construcziun è mo valaivel, sch’el è vegnì fatg tras ina documentaziun publica. 2 Sch’il tschains dal dretg da construcziun ed eventualas autras disposiziuns contractualas duain vegnir prenotadas en il register funsil, èn els mo valaivels, sche la prenotaziun è vegnida fatga tras ina documentaziun publica.
Art. 779b 487
1 Las disposiziuns contractualas davart il cuntegn e davart la dimensiun dal dretg da construcziun, sco en spezial davart la situaziun, davart la structura, davart l’extensiun e davart l’intent dals edifizis sco er davart l’utilisaziun da surfatschas betg surbajegiadas che vegnan duvradas per exequir il dretg da construcziun èn liantas per mintga persuna che acquista il dretg da construcziun ed il bain immobigliar engrevgià. 2 Ulteriuras disposiziuns contractualas pon vegnir prenotadas en il register funsil, sche las partidas fixeschan quai uschia.489
Art. 779c
490 Sch’il dretg da construcziun extingua, van ils edifizis existents al proprietari dal bain immobigliar e daventan parts integralas da quest bain immobigliar. 486 integrà tras la cifra I da la LF dals 19 da mars 1965 (CULF 1965 445; Fegl uffizial federal 1963 I 969), versiun tenor la cifra I 1 da la LF dals 11 da december 2009 (brev ipotecara registrada ed ulteriuras midadas en il dretg real), en vigur dapi il 1. da schaner 2012 (CULF 2011 4637; Fegl uffizial federal 2007 5283) 487 integrà tras la cifra I da la LF dals 19 da mars 1965, en vigur dapi il 1. da fanadur 1965 (CULF 1965 445; Fegl uffizial federal 1963 I 969) 488 versiun tenor la cifra I 1 da la LF dals 11 da december 2009 (brev ipotecara registrada ed ulteriuras midadas en il dretg real), en vigur dapi il 1. da schaner 2012 (CULF 2011 4637; Fegl uffizial federal 2007 5283) 489 integrà tras la cifra I 1 da la LF dals 11 da december 2009 (brev ipotecara registrada ed ulteriuras midadas en il dretg real), en vigur dapi il 1. da schaner 2012 (CULF 2011 4637; Fegl uffizial federal 2007 5283) 490 integrà tras la cifra I da la LF dals 19 da mars 1965, en vigur dapi il 1. da fanadur 1965 (CULF 1965 445; Fegl uffizial federal 1963 I 969) II. Act giuridic III. Cuntegn, dimensiun e prenotaziun488 IV. Consequenzas da la scadenza 1. Return al proprietari Cudesch civil svizzer 222 210
Art. 779d 491
1 Per ils edifizis che returnan ad el, ha il proprietari dal bain immobigliar da prestar ina indemnisaziun adequata al giudider vertent dal dretg da construcziun; questa indemnisaziun è dentant ina garanzia per las pretensiuns existentas dals crediturs, als quals il dretg da construcziun era impegnà; perquai na dastga ella betg vegnir pajada senza lur consentiment al giudider dal dretg da construcziun da fin ussa. 2 Sche l’indemnisaziun na vegn ni pajada ni garantida, po il giudider vertent dal dretg da construcziun u in creditur, al qual il dretg da construcziun era impegnà, pretender ch’i vegnia inscrit – empè dal dretg da construcziun annullà – in dretg da pegn immobigliar dal medem rang per segirar la pretensiun d’indemnisaziun. 3 L’inscripziun sto vegnir fatga il pli tard 3 mais suenter l’extincziun dal dretg da construcziun.
Art. 779e
492
Art. 779f
493
Sch’il giudider vertent dal dretg da construcziun surpassa gravantamain ses dretg real u violescha gravantamain obligaziuns contractualas, po il proprietari dal bain immobigliar procurar per il return anticipà, pretendend ch’il dretg da construcziun vegnia transferì ad el cun tut ils dretgs e cun tut las grevezzas.
Art. 779g 494
1 Il dretg da return al proprietari po vegnir exequì mo, sch’i vegn prestada ina indemnisaziun adequata per ils edifizis returnants; per calcular questa indemnisaziun po il cumportament culpaivel dal giudider dal dretg da construcziun vegnir resguardà sco motiv da reducziun.
2 Il dretg da construcziun vegn transferì sin il proprietari dal bain immobigliar pir, cur che l’indemnisaziun è pajada u garantida. 491 integrà tras la cifra I da la LF dals 19 da mars 1965, en vigur dapi il 1. da fanadur 1965 (CULF 1965 445; Fegl uffizial federal 1963 I 969) 492 integrà tras la cifra I da la LF dals 19 da mars 1965 (CULF 1965 445; Fegl uffizial federal 1963 I 969), abolì tras la cifra I 1 da la LF dals 11 da december 2009 (brev ipotecara registrada ed ulteriuras midadas en il dretg real), en vigur dapi il 1. da schaner 2012 (CULF 2011 4637; Fegl uffizial federal 2007 5283) 493 integrà tras la cifra I da la LF dals 19 da mars 1965, en vigur dapi il 1. da fanadur 1965 (CULF 1965 445; Fegl uffizial federal 1963 I 969) 494 integrà tras la cifra I da la LF dals 19 da mars 1965, en vigur dapi il 1. da fanadur 1965 (CULF 1965 445; Fegl uffizial federal 1963 I 969) 2. Indemnisaziun V. Return anticipà al proprietari 1. Premissas 2. Execuziun dal dretg da return al proprietari Cudesch civil svizzer 223 210
Art. 779h 495
Las prescripziuns davart l’execuziun dal dretg da return al proprietari èn applitgablas per mintga dretg ch’il proprietari dal bain immobigliar ha resalvà per abolir u per retransferir anticipadamain il dretg da construcziun, en cas ch’il giudider dal dretg da construcziun violescha sias obligaziuns.
Art. 779i
496
1 Per segirar il tschains dal dretg da construcziun è il proprietari dal bain immobigliar autorisà vers mintga giudider dal dretg da construcziun da constituir in dretg da pegn da maximalmain trais prestaziuns annualas sin il dretg da construcziun inscrit en il register funsil. 2 Sche la cuntraprestaziun n’è betg fixada en prestaziuns annualas egualas, po il dretg da pegn legal vegnir constituì per l’import che represchenta trais prestaziuns annualas, sche la cuntraprestaziun vegniss repartida egualmain.
Art. 779k
497
1 Il dretg da pegn po vegnir inscrit da tut temp uschè ditg ch’il dretg da construcziun exista, ed el na vegn betg annullà en cas d’ina utilisaziun sfurzada.
2 Dal rest èn applitgablas tenor il senn las disposiziuns davart la constituziun d’in dretg da pegn da mastergnants da construcziun.
Art. 779 l
498
1 Il dretg da construcziun po vegnir constituì sco dretg independent per ina durada da maximalmain 100 onns.
2 En la furma prescritta per la constituziun po el vegnir prolungà da tut temp per ina nova durada da maximalmain 100 onns; in’obligaziun surpigliada precedentamain per quest intent n’è dentant betg lianta.
Art. 780
1 Il dretg sin ina funtauna d’in bain immobigliar ester engrevgescha quest bain immobigliar cun la servitut da laschar prender e manar davent l’aua da questa funtauna. 495 integrà tras la cifra I da la LF dals 19 da mars 1965, en vigur dapi il 1. da fanadur 1965 (CULF 1965 445; Fegl uffizial federal 1963 I 969) 496 integrà tras la cifra I da la LF dals 19 da mars 1965, en vigur dapi il 1. da fanadur 1965 (CULF 1965 445; Fegl uffizial federal 1963 I 969) 497 integrà tras la cifra I da la LF dals 19 da mars 1965, en vigur dapi il 1. da fanadur 1965 (CULF 1965 445; Fegl uffizial federal 1963 I 969) 498 integrà tras la cifra I da la LF dals 19 da mars 1965, en vigur dapi il 1. da fanadur 1965 (CULF 1965 445; Fegl uffizial federal 1963 I 969) 3. Auters cas d’applicaziun VI. Garanzia per il tschains dal dretg da construcziun 1. Dretg da constituir in dretg da pegn 2. Inscripziun VII. Durada maximala D. Dretg da funtauna Cudesch civil svizzer 224 210 2 Quest dretg è transferibel ed ertabel, nun che quai saja vegnì reglà autramain. 3 Sch’il dretg da funtauna è independent e permanent, po el vegnir inscrit en il register funsil sco bain immobigliar.
Art. 781
1 In bain immobigliar po vegnir engrevgià cun servituts d’in auter cuntegn a favur da mintga persuna u communitad, uschenavant che quest bain immobigliar po servir ad insatgi per in tschert diever, sco per exercizis da tir u per passadi.
2 Sch’i n’è betg vegnì reglà autramain, èn questas servituds intransferiblas, e lur cuntegn sa drizza tenor ils basegns ordinaris dals giudiders.
3 Dal rest èn ellas suttamessas a las disposiziuns davart las servituts funsilas.
Art. 781a 499
Per giudiders d’ina servitut inscrits en il register funsil valan tenor il senn las disposiziuns davart las mesiras giudizialas en cas ch’il proprietari è nunchattabel u sch’i mancan ils organs prescrits d’ina persuna giuridica u d’in auter subject giuridic. Terz chapitel: Las grevezzas funsilas
Art. 782
1 La grevezza funsila oblighescha il proprietari actual d’in bain immobigliar da far ina prestaziun a favur d’in giudider; per questa prestaziun sto el star bun sulettamain cun il bain immobigliar.
2 Sco giudider po vegnir designà il proprietari actual d’in auter bain immobigliar.
3 Cun resalva da las grevezzas funsilas da dretg public dastga ina grevezza funsila mo cuntegnair ina prestaziun che resulta da la natira economica dal bain immobigliar engrevgià u ch’è destinada als basegns economics d’in bain immobigliar dominant.500 499 integrà tras la cifra I 1 da la LF dals 11 da december 2009 (brev ipotecara registrada ed ulteriuras midadas en il dretg real), en vigur dapi il 1. da schaner 2012 (CULF 2011 4637; Fegl uffizial federal 2007 5283) 500 versiun tenor la cifra I 1 da la LF dals 11 da december 2009 (brev ipotecara registrada ed ulteriuras midadas en il dretg real), en vigur dapi il 1. da schaner 2012 (CULF 2011 4637; Fegl uffizial federal 2007 5283) E. Autras servituts F. Mesiras giudizialas A. ObjectCudesch civil svizzer 225 210
Art. 783
1 Per constituir ina grevezza funsila dovri ina inscripziun en il register funsil.
2 L’inscripziun sto inditgar in tschert import en munaida naziunala sco sia valur totala; en cas da prestaziuns periodicas correspunda quest import – cun resalva d’ina autra cunvegna – a ventg prestaziuns annualas.
3 Per l’acquist e per l’inscripziun valan las disposiziuns davart la proprietad funsila, nun che quai saja reglà autramain.
Art. 784 501
Per la constituziun da las grevezzas funsilas da dretg public e per lur effect envers terzas persunas da buna fai èn applitgablas tenor il senn las disposiziuns davart il dretg da pegn legal dal dretg chantunal.
Art. 785502
Art. 786
1 La grevezza funsila extingua tras l’annullaziun da l’inscripziun sco er tras la perdita totala dal bain immobigliar engrevgià.
2 La renunzia, la deliberaziun u auters motivs d’extincziun dattan al proprietari engrevgià il dretg da pretender dal giudider che l’inscripziun vegnia annullada.
Art. 787
1 Il creditur po pretender la deliberaziun da la grevezza funsila sin basa d’ina cunvegna e plinavant:503
1.504 sch’il bain immobigliar engrevgià vegn partì ed el n’accepta betg il spustament dal debit sin las differentas parts.
2. sch’il proprietari reducescha la valur dal bain immobigliar senza porscher autras garanzias sco indemnisaziun; 501 versiun tenor la cifra I 1 da la LF dals 11 da december 2009 (brev ipotecara registrada ed ulteriuras midadas en il dretg real), en vigur dapi il 1. da schaner 2012 (CULF 2011 4637; Fegl uffizial federal 2007 5283) 502 abolì tras la cifra I 1 da la LF dals 11 da december 2009 (brev ipotecara registrada ed ulteriuras midadas en il dretg real), en vigur dapi il 1. da schaner 2012 (CULF 2011 4637; Fegl uffizial federal 2007 5283) 503 versiun tenor la cifra I 1 da la LF dals 11 da december 2009 (brev ipotecara registrada ed ulteriuras midadas en il dretg real), en vigur dapi il 1. da schaner 2012 (CULF 2011 4637; Fegl uffizial federal 2007 5283) 504 versiun tenor la cifra I 1 da la LF dals 11 da december 2009 (brev ipotecara registrada ed ulteriuras midadas en il dretg real), en vigur dapi il 1. da schaner 2012 (CULF 2011 4637; Fegl uffizial federal 2007 5283) B. Constituziun ed extincziun I. Constituziun 1. Inscripziun e moda d’acquist 2. Grevezzas funsilas da dretg public II. Extincziun 1. En general 2. Deliberaziun a. Tras il crediturCudesch civil svizzer 226 210 3. sch’il debitur è en retard cun trais prestaziuns annualas. 2 Sch’il creditur pretenda la deliberaziun pervia da la partiziun dal bain immobigliar, sto el desdir – observond in termin dad 1 onn – la grevezza funsila entaifer 1 mais suenter ch’il spustament ha survegnì vigur legala.505
Art. 788
1 Il debitur po pretender la deliberaziun sin basa d’ina cunvegna e plinavant: 1. sch’il giudider n’observa betg il contract davart la constituziun da la grevezza funsila; 2. 30 onns suenter la constituziun da la grevezza funsila, e quai er, sch’igl era vegnida fixada ina durada pli lunga u perpetna. 2 Sche la deliberaziun ha lieu suenter 30 onns, sto ella vegnir desditga en mintga cas 1 onn ordavant. 3 Questa deliberaziun è exclusa, sche la grevezza funsila è colliada cun in’autra servitut funsila da durada perpetna. Art. 789 La deliberaziun ha lieu per l’import ch’è inscrit en il register funsil sco valur totala da la grevezza funsila, nun ch’i vegnia cumprovà che la grevezza funsila haja en realitad ina valur pli pitschna. Art. 790 1 La grevezza funsila na surannescha betg. 2 La singula prestaziun è suttamessa a la surannaziun a partir dal mument ch’ella daventa in debit persunal dal proprietari engrevgià.
Art. 791
1 Il creditur da la grevezza funsila n’ha betg ina pretensiun persunala cunter il debitur, mabain mo il dretg da vegnir cuntentà per la valur dal bain immobigliar engrevgià. 2 La singula prestaziun daventa dentant in debit persunal 3 onns suenter ch’ella è scadida, e per quest debit persunal na sto il bain immobigliar betg pli star bun. 505 integrà tras la cifra I 1 da la LF dals 11 da december 2009 (brev ipotecara registrada ed ulteriuras midadas en il dretg real), en vigur dapi il 1. da schaner 2012 (CULF 2011 4637; Fegl uffizial federal 2007 5283) b. Tras il debitur c. Pretsch da deliberaziun 3. Surannaziun C. Cuntegn I. Dretg dal crediturCudesch civil svizzer 227 210
Art. 792
1 Sch’il bain immobigliar mida proprietari, daventa l’acquistader senz’auter debitur da la grevezza funsila. 2 Sch’il bain immobigliar vegn partì, daventan ils proprietaris da las parts ils debiturs da la grevezza funsila. Il debit vegn repartì sin las parts tenor las disposiziuns davart l’ipoteca. 506 Ventgadusavel titel: Il pegn immobigliar Emprim chapitel: Disposiziuns generalas
Art. 793
1 Il pegn immobigliar vegn constituì en furma d’ina ipoteca u d’ina brev ipotecara.507
2 En in’autra furma na po il pegn immobigliar betg vegnir constituì.
Art. 794
1 Tar la constituziun dal pegn immobigliar sto l’import da la pretensiun vegnir inditgà en mintga cas en munaida naziunala. 2 Sch’i sa tracta d’ina obligaziun da valur nundeterminada, sto vegnir inditgada ina summa maximala, fin a la quala il bain immobigliar sto star bun per tut las pretensiuns dal creditur.
Art. 795
1 Las partidas pon sa cunvegnir libramain davart il tschains, observond ils limits fixads per cumbatter tschains abusivs. 2 La legislaziun chantunala po fixar il tschains maximal che dastga vegnir stabilì per pretensiuns ch’èn garantidas tras pegns immobigliars.
Art. 796
1 Il pegn immobigliar po vegnir constituì mo sin bains immobigliars ch’èn inscrits en il register funsil. 2 Ils chantuns pon scumandar u suttametter a prescripziuns spezialas l’impegnaziun da terren e da funs public, d’alps u da pastgiras ch’èn 506 versiun tenor la cifra I 1 da la LF dals 11 da december 2009 (brev ipotecara registrada ed ulteriuras midadas en il dretg real), en vigur dapi il 1. da schaner 2012 (CULF 2011 4637; Fegl uffizial federal 2007 5283) 507 versiun tenor la cifra I 1 da la LF dals 11 da december 2009 (brev ipotecara registrada ed ulteriuras midadas en il dretg real), en vigur dapi il 1. da schaner 2012 (CULF 2011 4637; Fegl uffizial federal 2007 5283) II. Obligaziun dal debitur A. Premissas I. Spezias II. Furma da la pretensiun 1. Import 2. Tschains III. Bain immobigliar 1. Bains impegnabels Cudesch civil svizzer 228 210 proprietad da corporaziuns sco er ils dretgs da giudida ch’èn colliads cun quai. Art. 797 1 Il bain immobigliar engrevgià sto vegnir designà cleramain tar la constituziun dal pegn immobigliar. 2 Parts d’in bain immobigliar na pon betg vegnir impegnadas avant che sia partiziun è inscritta en il register funsil. Art. 798 1 Plirs bains immobigliars pon vegnir impegnads per la medema pretensiun, sch’els appartegnan al medem proprietari u a cundebiturs solidarics. 2 En tut ils auters cas, nua che plirs bains immobigliars vegnan impegnads per la medema pretensiun, sto mintgin vegnir engrevgià cun ina part determinada da la pretensiun. 3 Questas parts sa drizzan tenor la valur dals singuls bains immobigliars, nun ch’i saja vegnì reglà autramain. Art. 798a508 Per impegnar bains immobigliars agriculs vala ultra da quai la Lescha federala dals 4 d’october 1991509 davart il dretg funsil puril. Art. 799 1 Il pegn immobigliar vegn constituì cun l’inscripziun en il register funsil, cun resalva da las excepziuns fixadas da la lescha. 2 L’act giuridic per constituir in pegn immobigliar è mo valaivel, sch’el è vegnì fatg tras ina documentaziun publica.510 Art. 800 1 Sch’in bain immobigliar è en cumproprietad da plirs, po mintgin da quels impegnar sia part. 2 Sch’in bain immobigliar è en proprietad cuminaivla, po el vegnir impegnà mo en sia totalitad ed en num da tut ils proprietaris. 508 integrà tras l’art. 92 cifra 1 da la LF dals 4 d’october 1991 davart il dretg funsil puril, en vigur dapi il 1. da schaner 1994 (CULF 1993 1410; Fegl uffizial federal 1988 III 953) 509 CS 211.412.11 510 versiun tenor la cifra I 1 da la LF dals 11 da december 2009 (brev ipotecara registrada ed ulteriuras midadas en il dretg real), en vigur dapi il 1. da schaner 2012 (CULF 2011 4637; Fegl uffizial federal 2007 5283) 2. Designaziun a. En cas d’in sulet bain immobigliar b. En cas da plirs bains immobigliars 3. Bains immobigliars agriculs B. Constituziun ed extincziun I. Constituziun 1. Inscripziun 2. En cas da proprietad cuminaivla Cudesch civil svizzer 229 210 Art. 801 1 Il pegn immobigliar extingua tras l’annullaziun da l’inscripziun sco er tras la perdita totala dal bain immobigliar. 2 La perdita dal bain immobigliar en consequenza d’ina expropriaziun vegn reglada dal dretg d’expropriaziun da la Confederaziun e dals chantuns. Art. 802 1 En cas d’arrundaziuns dal terren che vegnan exequidas en cooperaziun u sut la surveglianza d’autoritads publicas vegnan ils dretgs da pegn immobigliar, ch’existan per ils bains immobigliars che vegnan cedids, transferids sin ils bains immobigliars ch’èn vegnids attribuids da nov senza ch’els midian il rang vertent. 2 Sch’in sulet bain immobigliar remplazza plirs singuls bains immobigliars ch’èn impegnads cun diversas pretensiuns u che n’èn betg impegnads tuts, ston ils dretgs da pegn immobigliar vegnir transferids sin l’entir nov bain immobigliar, mantegnend tant sco pussaivel il rang vertent. Art. 803 Il debitur po cumprar ora ils pegns immobigliars ch’èn constituids sin bains immobigliars e ch’èn cumpigliads en in’arrundaziun dal terren; el po far valair quest dretg il mument che questa fatschenta vegn exequida cun in termin da desditga da 3 mais. Art. 804 1 Sch’i vegn pajada ina indemnisaziun per bains immobigliars impegnads, sto l’import vegnir repartì sin ils crediturs tenor lur rang u, sch’els han il medem rang, tenor la grondezza da lur pretensiun. 2 Senza il consentiment dals crediturs na dastga l’indemnisaziun betg vegnir pajada al debitur sez, uschespert ch’ella importa dapli che la ventgavla part da la pretensiun impegnada u uschespert ch’il nov bain immobigliar na porscha betg pli ina garanzia suffizienta. Art. 805 1 Il pegn immobigliar engrevgescha il bain immobigliar cun tut sias parts integralas e cun tut sias parts accessoricas. 2 Las chaussas ch’èn vegnidas designadas expressivamain sco parts accessoricas en l’act d’impegnaziun e ch’èn vegnidas remartgadas sco talas en il register funsil, sco maschinas ed il mobigliar d’in hotel, valan sco parts accessoricas, uschè ditg ch’i na vegn betg cumprovà ch’ellas na possian – tenor lescha – betg posseder questa qualitad. II. Extincziun III. En cas d’ina arrundaziun dal terren 1. Transferiment dals dretgs da pegn 2. Desditga tras il debitur 3. Indemnisaziun en daners C. Effect I. Dimensiun da la garanzia ipotecara Cudesch civil svizzer 230 210 3 Ils dretgs da terzas persunas vi da las parts accessoricas restan resalvads. Art. 806 1 Sch’il bain immobigliar impegnà è dà en locaziun u a fittanza, cumpiglia il pegn immobigliar er ils tschains da locaziun e da fittanza ch’èn s’accumulads dapi ch’il debitur ha pretendi la scussiun per realisar il pegn immobigliar u dapi ch’il concurs è vegnì declerà al debitur fin ch’il bain vegn realisà. 2 Quest dretg da pegn immobigliar po vegnir fatg valair vers ils debiturs dal tschains pir a partir dal mument ch’els èn vegnids orientads da la scussiun u ch’il concurs è stà publitgà. 3 Acts giuridics, tras ils quals il proprietari dispona da tschains da locaziun e da fittanza che n’èn anc betg scrudads, sco er la sequestraziun da tals tras auters crediturs, n’han betg forza e vigur vers il creditur ipotecar che ha – avant ch’ils tschains scrodian – pretendì la scussiun per pudair realisar ses pegn. Art. 807 Las pretensiuns garantidas tras in pegn immobigliar ed inscrittas en il register funsil na suranneschan betg. Art. 808 1 Sch’il proprietari reducescha la valur da la chaussa impegnada, po il creditur dumandar dal derschader ch’el dettia il cumond da tralaschar mintga ulteriur act nuschaivel. 2 Il creditur po vegnir autorisà dal derschader da prender las mesiras adequatas; el po prender talas er senza autorisaziun, sch’i nascha in privel dal retard. 3 Per ils custs chaschunads qua tras po el pretender ina indemnisaziun dal proprietari ed el posseda per quai in dretg da pegn vi dal bain immobigliar. Quest dretg da pegn na sto betg vegnir inscrit en il register funsil ed ha la preferenza vers tut las autras grevezzas inscrittas.511 4 Sche l’import dal dretg da pegn surpassa 1000 francs e sche quel na vegn betg inscrit en il register funsil entaifer 4 mais suenter la terminaziun da las mesiras, na po el betg vegnir fatg valair vers terzas persunas ch’èn sa fidadas da buna fai sin il register funsil.512 511 versiun tenor la cifra I 1 da la LF dals 11 da december 2009 (brev ipotecara registrada ed ulteriuras midadas en il dretg real), en vigur dapi il 1. da schaner 2012 (CULF 2011 4637; Fegl uffizial federal 2007 5283) 512 integrà tras la cifra I 1 da la LF dals 11 da december 2009 (brev ipotecara registrada ed ulteriuras midadas en il dretg real); en vigur dapi il 1. da schaner 2012 (CULF 2011 4637; Fegl uffizial federal 2007 5283) II. Tschains da locaziun e da fittanza III. Surannaziun IV. Mesiras da precauziun 1. En cas da reducziuns da la valur a. Scumond ed agid a sasez Cudesch civil svizzer 231 210
Art. 809
1 Sche la valur dal bain immobigliar è vegnida reducida, po il creditur pretender dal debitur che ses dretgs vegnian garantids u che la chaussa vegnia restabilida sco ch’ella era. 2 Sch’i smanatscha il privel d’ina reducziun da la valur, po el pretender la garanzia. 3 Sch’i na vegn betg satisfatg a la pretensiun entaifer in termin ch’è vegnì fixà dal derschader, po il creditur pretender in pajament dal debit en ratas ch’è suffizient per satisfar a la garanzia.
Art. 810
1 Sche la valur dal bain immobigliar è vegnida reducida senza ch’il proprietari saja la culpa, po il creditur pretender la garanzia u in pajament en ratas mo uschenavant ch’il proprietari è indemnisà per il donn. 2 Il creditur ha dentant il dretg da pretender las mesiras necessarias per eliminar u per impedir la reducziun da la valur. Per ils custs chaschunads na po el betg far star bun il proprietari persunalmain, el ha dentant il dretg d’in pegn immobigliar. Quest dretg da pegn na sto betg vegnir inscrit en il register funsil ed ha la preferenza vers tut las autras grevezzas inscrittas.513 3 Sche l’import dal dretg da pegn surpassa 1000 francs e sche quel na vegn betg inscrit en il register funsil entaifer 4 mais suenter la terminaziun da las mesiras, na po el betg vegnir fatg valair vers terzas persunas ch’èn sa fidadas da buna fai sin il register funsil.514 Art. 811 Sch’il proprietari alienescha ina part dal bain immobigliar, che sto vegnir valità sin main che in ventgavel da la pretensiun impegnada, na po il creditur betg impedir che questa part vegnia deliberada dal pegn, uschespert ch’i vegn fatg in pajament en ratas proporziunal u uschespert ch’il rest dal bain immobigliar porscha anc ina garanzia suffizienta. Art. 812 1 Il proprietari na po betg desister en moda lianta dal dretg da suttametter il bain immobigliar impegnà ad ulteriuras grevezzas. 513 versiun tenor la cifra I 1 da la LF dals 11 da december 2009 (brev ipotecara registrada ed ulteriuras midadas en il dretg real), en vigur dapi il 1. da schaner 2012 (CULF 2011 4637; Fegl uffizial federal 2007 5283) 514 integrà tras la cifra I 1 da la LF dals 11 da december 2009 (brev ipotecara registrada ed ulteriuras midadas en il dretg real); en vigur dapi il 1. da schaner 2012 (CULF 2011 4637; Fegl uffizial federal 2007 5283) b. Garanzia, restabiliment, pajament en ratas 2. Reducziun da la valur senza culpa dal proprietari 3. Alienaziun da pitschnas parcellas V. Ulteriuras grevezzas Cudesch civil svizzer 232 210 2 Sch’i vegn – suenter ch’il pegn immobigliar è constituì – messa ina servitut u ina grevezza immobigliara sin il bain immobigliar, senza ch’il creditur haja dà ses consentiment, ha il pegn immobigliar la preferenza vers la grevezza posteriura, e quella vegn extinguida en il register funsil, sch’ella donnegescha il creditur en cas ch’il bain impegnà vegn realisà. 3 Tgi che ha il dretg da la servitut u da la grevezza immobigliara, po dentant pretender che lur valur vegnia pajada ad el or dal retgav da la realisaziun, avant ch’ins cuntentia crediturs registrads pir suenter. Art. 813 1 La garanzia furnida tras il pegn immobigliar è limitada al post da pegn ch’è vegnì inditgà tar l’inscripziun. 2 Ils dretgs da pegn immobigliar pon vegnir constituids en il segund rang u en in auter rang cun la cundiziun che l’inscripziun en il register funsil mantegnia la precedenza per ina summa determinada. Art. 814 1 Sch’in bain immobigliar è engrevgià cun pegns immobigliars da differents rangs, na po il creditur ipotecar dal rang suandant betg pretender da pudair s’avanzar al post ch’è daventà liber pervia da l’extincziun dal pegn immobigliar precedent. 2 En il lieu dal pegn extinguì poi vegnir constituì in auter pegn immobigliar. 3 Cunvegnas che dattan il dretg ad in creditur ipotecar da s’avanzar en il post d’in anteriur pegn immobigliar han mo alura in effect real, sch’ellas èn vegnidas prenotadas en il register funsil.
Art. 815
Sch’in pegn immobigliar è vegnì constituì en in rang posteriur senza ch’i saja avant maun in rang precedent, u sch’in debitur n’ha betg disponì d’in titel ipotecar anteriur u sche la pretensiun anteriura n’importa betg la summa registrada, vegn il retgav, che vegn obtegnì tras la realisaziun dal bain immobigliar, attribuì als crediturs effectivs tenor il rang da lur pegn immobigliar senza resguardar ils posts da pegn libers.
Art. 816
1 Il creditur ha il dretg da vegnir pajà or dal retgav ch’è vegnì realisà per il bain immobigliar, nun ch’el vegnia cuntentà autramain. 2 La cunvegna, tenor la quala il creditur duai daventar proprietari dal bain impegnà, sch’el na survegn betg in pajament, è nunvalaivla. VI. Post da pegn 1. Effects 2. Relaziun tranter ils posts da pegn 3. Posts da pegn libers VII. Realisaziun dal pegn 1. Moda da la realisaziun Cudesch civil svizzer 233 210 3 Sche plirs bains immobigliars èn impegnads per la medema pretensiun, sto la scussiun per la realisaziun dal pegn immobigliar sa drizzar a medem temp vers tut ils bains; la realisaziun vegn dentant exequida tenor l’ordinaziun da l’uffizi da scussiun mo uschenavant ch’ella è necessaria. Art. 817 1 Il retgav da la vendita dal bain immobigliar vegn repartì sin ils crediturs ipotecars tenor lur rang. 2 Crediturs dal medem rang han tranter els il dretg d’in pajament proporziunal a lur dabun.
Art. 818
1 Il pegn immobigliar porscha garanzia al creditur: 1. per il chapital; 2. per ils custs da la scussiun e per ils tschains da retard; 3.515 per trais tschains annuals ch’èn scrudads il mument da la decleraziun da concurs u da la dumonda per la realisaziun dal pegn immobigliar, sco er per il tschains che curra dapi l’ultim termin da pajament; tar la brev ipotecara vegnan garantids mo ils tschains effectivamain debitads. 2 Il tschains ch’è vegnì fixà oriundamain na dastga betg vegnir augmentà sin pli che 5 pertschient, sche quai è a disfavur dals crediturs ipotecars posteriurs. Art. 819516 1 Sch’il creditur ha pajà las expensas necessarias per conservar la chaussa impegnada, en spezial las premias d’assicuranza ch’èn debitadas dal proprietari, ha el il dretg d’in pegn immobigliar. Quest dretg da pegn na sto betg vegnir inscrit en il register funsil ed ha la preferenza vers tut las autras grevezzas inscrittas. 2 Sche l’import dal dretg da pegn surpassa 1000 francs e sche quel na vegn betg inscrit en il register funsil entaifer 4 mais suenter la realisaziun da l’act en dumonda, na po el betg vegnir fatg valair vers terzas persunas ch’èn sa fidadas da buna fai sin il register funsil. 515 versiun tenor la cifra I 1 da la LF dals 11 da december 2009 (brev ipotecara registrada ed ulteriuras midadas en il dretg real), en vigur dapi il 1. da schaner 2012 (CULF 2011 4637; Fegl uffizial federal 2007 5283) 516 versiun tenor la cifra I 1 da la LF dals 11 da december 2009 (brev ipotecara registrada ed ulteriuras midadas en il dretg real), en vigur dapi il 1. da schaner 2012 (CULF 2011 4637; Fegl uffizial federal 2007 5283) 2. Repartiziun dal retgav 3. Dimensiun da la garanzia 4. Garanzia per expensas necessarias Cudesch civil svizzer 234 210 Art. 820 1 Sche la valur d’in bain immobigliar rural crescha pervia d’ina meglieraziun dal terren che vegn exequida cun la cooperaziun d’autoritads publicas, po il proprietari constituir – per sia part dals custs vi da quai – a favur da ses creditur in pegn immobigliar che vegn inscrit en il register funsil e che ha la preferenza vers tut las autras grevezzas registradas. 2 Il proprietari dastga constituir in tal pegn immobigliar maximalmain per dus terzs da sia part dals custs, sche la meglieraziun dal terren è vegnida fatga senza subvenziuns dal stadi. Art. 821 1 Sche la meglieraziun dal terren è vegnida fatga senza subvenziuns dal stadi, sto il debit vegnir amortisà tras pajaments annuals d’almain 5 pertschient da la summa da pegn registrada. 2 Il dretg da pegn extingua tant per la pretensiun sco er per ils pajaments annuals suenter 3 onns dapi lur scadenza; ils crediturs posteriurs s’avanzan alura mintgamai tenor lur rang. Art. 822 1 Sch’ina summa d’assicuranza scada, dastga ella vegnir pajada al proprietari dal bain immobigliar assicurà mo cun il consentiment da tut ils crediturs ipotecars. 2 Sch’i vegn dentant dada ina garanzia suffizienta, po la summa vegnir surdada al proprietari, per ch’el possia restabilir il bain immobigliar engrevgià. 3 Dal rest restan resalvadas las prescripziuns dals chantuns concernent l’assicuranza cunter fieu. Art. 823517 En quels cas che la lescha prevesa ina intervenziun persunala da vart dal creditur da pegn immobigliar e sch’ina tala è urgenta, po la dretgira decretar – sin dumonda dal debitur u d’autras persunas participadas – las mesiras necessarias, sch’ins na po betg identifitgar il creditur u sche ses domicil n’è betg enconuschent. 517 versiun tenor la cifra I 1 da la LF dals 11 da december 2009 (brev ipotecara registrada ed ulteriuras midadas en il dretg real), en vigur dapi il 1. da schaner 2012 (CULF 2011 4637; Fegl uffizial federal 2007 5283) VIII. Dretg da pegn per meglieraziuns dal terren 1. Prioritad 2. Amortisaziun dal debit e fin dal dretg da pegn IX. Dretg sin la summa d’assicuranza X. Creditur nunchattabel Cudesch civil svizzer 235 210 Segund chapitel: L’ipoteca Art. 824 1 L’ipoteca po vegnir constituida per garantir ina pretensiun da tge natira ch’i saja, pia tant ina pretensiun preschenta, ina per il futur sco er ina mo eventuala. 2 Il bain immobigliar engrevgià na dovra betg esser la proprietad dal debitur. Art. 825 1 L’ipoteca obtegna in post da pegn determinà en il register funsil, e quai er en cas da pretensiuns d’ina summa variabla u nundeterminada, ed ella mantegna il rang registrà malgrà la variaziun da la pretensiun garantida. 2 Concernent sia ipoteca po il creditur dumandar in extract dal register funsil; quest extract ha dentant mo la qualitad d’in mussament e betg d’ina vaglia. 3 Quest extract po vegnir remplazzà tras la conferma da l’inscripziun en il contract. Art. 826 Sche la pretensiun n’exista betg pli, po il proprietari dal bain immobigliar engrevgià pretender dal creditur ch’el permettia d’extinguer l’inscripziun. Art. 827 1 Il proprietari che na debitescha betg sez la summa ch’è garantida tras il pegn po deliberar ses bain immobigliar da l’ipoteca sut las medemas cundiziuns sco quai ch’il debitur po extinguer ses debit. 2 Sch’el paja il creditur, van ils dretgs da quel vi sin el. Art. 828 1 Il dretg chantunal po autorisar la persuna che acquista in bain immobigliar, ch’è engrevgià sur mesira cun debits, per ils quals ella na sto betg star buna persunalmain, da substituir las ipotecas avant che la scussiun vegn introducida, cun porscher als crediturs il pretsch da cumpra u – en cas d’ina acquisiziun gratuita – la valur, sin la quala ella valitescha il bain. 2 Questa persuna sto communitgar sia intenziun als crediturs en scrit ed almain 6 mais ordavant. A. Intent e natira B. Constituziun e fin I. Constituziun II. Fin 1. Dretg sin extincziun 2. Posiziun dal proprietari 3. Substituziun unilaterala a. Premissa e procedura Cudesch civil svizzer 236 210 3 La summa da substituziun vegn repartida tranter ils crediturs tenor lur rang. Art. 829 1 Entaifer 1 mais suenter che l’acquistader ha communitgà sia intenziun da substituir las ipotecas, pon ils crediturs, pajond ordavant las spesas, pretender ch’il bain immobigliar engrevgià vegnia vendì sin in ingiant public; quel sto vegnir annunzià tras in clom public e sto vegnir exequì entaifer 1 mais, suenter ch’el è vegnì pretendì. 2 Sch’i vegn realisà sin l’ingiant in pretsch pli aut che la summa offrida da l’acquistader, serva quel a cuntentar ils crediturs. 3 Las spesas da l’ingiant vegnan adossadas a l’acquistader, sch’il pretsch realisà è pli aut che sia purschida, cas cuntrari al creditur che ha pretendì l’ingiant. Art. 830 Empè da l’ingiant public po il dretg chantunal prevair ina stimaziun uffiziala che vala sco summa da substituziun per las ipotecas. Art. 831 Sch’il proprietari dal bain immobigliar impegnà na debitescha betg sez la summa garantida, sto il creditur desdir la pretensiun tant a quel sco er al debitur per che sia desditga haja effect vers il proprietari. Art. 832 1 Sch’il bain immobigliar engrevgià vegn alienà, resta la responsabladad dal pegn immobigliar e dal debitur, nun ch’i saja vegnì reglà autramain. 2 Sch’il nov proprietari ha dentant surpiglià il debit, è l’anteriur debitur deliberà da quel, nun ch’il creditur decleria a quel en scrit entaifer 1 onn da betg vulair desister da ses dretgs vers el. Art. 833 1 Sch’i vegn alienà ina part dal bain immobigliar ch’è engrevgià cun in pegn immobigliar u sch’in da plirs bains impegnads dal medem proprietari u sch’il bain engrevgià vegn parcellà, sto la garanzia ipotecara vegnir dividida sin las differentas parts da maniera che mintgina vegn engrevgiada en la proporziun da sia valur, nun ch’i saja avant maun ina cunvegna cuntraria. 2 Il creditur che na vul betg acceptar questa repartiziun po, entaifer 1 mais dapi ch’ella è entrada en vigur, pretender da vegnir rembursà entaifer 1 onn. b. Ingiant public c. Stimaziun uffiziala 4. Desditga C. Effect I. Proprietad ed obligaziun per il debit 1. Alienaziun 2. Parcellaziun Cudesch civil svizzer 237 210 3 Sch’ils acquistaders han surpiglià ils debits ch’engrevgeschan lur bains immobigliars, è l’anteriur debitur deliberà da quels, nun ch’il creditur decleria a quel en scrit entaifer 1 onn da betg vulair desister da ses dretgs vers el. Art. 834 1 Sche l’acquistader surpiglia il debit, sto l’administratur dal register funsil communitgar quai al creditur. 2 Il termin dad 1 onn, concedì al creditur per dar sia decleraziun, cumenza il mument ch’el ha obtegnì la communicaziun. Art. 835 Il transferiment dal credit ipotecar na sto betg vegnir inscrit en il register funsil per esser valaivel. Art. 836518 1 Sch’il dretg chantunal conceda al creditur per pretensiuns che stattan en connex direct cun il bain immobigliar engrevgià il dretg d’in pegn immobigliar, vegn quel constituì tras l’inscripziun en il register funsil. 2 Dretgs da pegn legals da passa 1000 francs che resultan dal dretg chantunal senza l’inscripziun en il register funsil e che na vegnan betg inscrits en il register funsil entaifer 4 mais suenter la scadenza da la pretensiun respectiva, il pli tard dentant entaifer 2 onns suenter la constituziun da la pretensiun, na pon betg pli vegnir fatgs valair suenter la scadenza dal termin d’inscripziun vers terzas persunas ch’èn sa fidadas da buna fai sin il register funsil. 3 Regulaziuns pli severas dal dretg chantunal restan resalvadas. Art. 837519 1 Il dretg da laschar constituir in dretg da pegn immobigliar legal han: 1. il vendider per il bain immobigliar vendì per garantir ses dabun; 2. ils cunertavels ed ils commembers d’ina indivisiun per ils bains immobigliars che appartegnevan a la cuminanza, per garantir lur dabuns che derivan da la partiziun; 518 versiun tenor la cifra I 1 da la LF dals 11 da december 2009 (brev ipotecara registrada ed ulteriuras midadas en il dretg real), en vigur dapi il 1. da schaner 2012 (CULF 2011 4637; Fegl uffizial federal 2007 5283) 519 versiun tenor la cifra I 1 da la LF dals 11 da december 2009 (brev ipotecara registrada ed ulteriuras midadas en il dretg real), en vigur dapi il 1. da schaner 2012 (CULF 2011 4637; Fegl uffizial federal 2007 5283) 3. Communicaziun al creditur II. Transferiment da la pretensiun D. Ipotecas legalas I. Dal dretg chantunal II. Dal dretg privat federal 1. Cas Cudesch civil svizzer 238 210 3. ils mastergnants ed ils impressaris per in bain immobigliar, per il qual els han furnì material e lavur u mo lavur per construcziuns u per autras ovras, per lavurs da demoliziun, per la construcziun da puntanadas, per l’armadira dal stgav u per lavurs sumegliantas per garantir lur dabuns, saja quai dal proprietari dal bain immobigliar, d’in mastergnant u d’in impressari, d’in locatari, d’in fittadin u d’ina autra persuna che ha in dretg sin il bain immobigliar. 2 Sch’il debitur da las pretensiuns è in locatari, in fittadin u in’autra persuna che ha in dretg sin il bain immobigliar, han ils mastergnants u ils impressaris il dretg da laschar constituir in dretg da pegn immobigliar legal mo, sch’il proprietari dal bain immobigliar ha dà ses consentiment per realisar las lavurs. 3 Tgi che ha il dretg da pegns immobigliars legals tenor quest artitgel na po betg desister gia ordavant da quels. Art. 838 Il dretg da pegn dal vendider, dals cunertavels u da commembers d’ina indivisiun sto vegnir inscrit en il register funsil sin il pli tard 3 mais suenter il transferiment da la proprietad. Art. 839520 1 Il dretg da pegn dals mastergnants e dals impressaris po vegnir inscrit en il register funsil a partir dal mument ch’els han surpiglià la lavur. 2 L’inscripziun sto vegnir fatga sin il pli tard 4 mais suenter ch’els han finì lur lavur. 3 Ella dastga mo vegnir fatga, sche la summa da pegn è vegnida renconuschida dal proprietari u constatada dal derschader, ed ella na po betg vegnir pretendida, sch’il proprietari presta ina garanzia suffizienta per la pretensiun annunziada. 4 Sch’il bain immobigliar fa incontestadamain part da la facultad administrativa e sch’il debit dal proprietari na resulta betg d’obligaziuns contractualas, sto quel star bun envers ils mastergnants u ils impressaris per las pretensiuns renconuschidas u constatadas dal derschader, tenor las disposiziuns davart la garanzia simpla; la pretensiun sto dentant esser vegnida fatga valair vers el il pli tard 4 mais suenter la finiziun da la lavur en scrit e rendend attent a la garanzia legala. 5 Sche l’appartegnientscha dal bain immobigliar a la facultad administrativa è contestada, po il mastergnant u l’interprendider pretender 520 versiun tenor la cifra I 1 da la LF dals 11 da december 2009 (brev ipotecara registrada ed ulteriuras midadas en il dretg real), en vigur dapi il 1. da schaner 2012 (CULF 2011 4637; Fegl uffizial federal 2007 5283) 2. Vendider, cunertavels e commembers d’ina indivisiun 3. Mastergnants ed impressaris a. Inscripziun Cudesch civil svizzer 239 210 l’inscripziun provisorica dal dretg da pegn en il register funsil fin il pli tard 4 mais suenter la terminaziun da sia lavur. 6 Sch’i vegn constatà en ina sentenzia ch’il bain immobigliar fa part da la facultad administrativa, sto l’inscripziun provisorica dal dretg da pegn vegnir stizzada. Percunter vegn constituida la garanzia legala, sche las premissas da l’alinea 4 èn ademplidas. Cun l’inscripziun provisorica dal dretg da pegn vala il termin sco observà. Art. 840 Sche plirs dretgs da pegn legals da mastergnants e d’impressaris èn vegnids inscrits, han els tuts il medem dretg da vegnir cuntentads or dal pegn, er sche las inscripziuns èn da datas differentas. Art. 841 1 Sche mastergnants ed impressaris ston acceptar ina perdita tar la realisaziun dal pegn, sto la differenza vegnir cumpensada or dal retgav che resta als crediturs precedents e che resulta da la repartiziun suenter che la valur dal terren è vegnida deducida, uschenavant che quests crediturs pudevan percorscher che lur bains immobigliars sajan vegnids engrevgiads per dischavantatg dals mastergnants e dals impressaris. 2 Sch’il creditur precedent alienescha ses titel ipotecar, sto el star bun vers ils mastergnants e vers ils impressaris per la perdita che vegn chaschunada a quels tras l’alienaziun. 3 Dal mument ch’il cumenzament da las lavurs è menziunada en il register funsil sin dumonda d’ina persuna autorisada, na dastgan vegnir registrads nagins pegns auter che ipotecas fin ch’il termin d’inscripziun è scadì. Terz chapitel:521 La brev ipotecara Art. 842 1 La brev ipotecara è ina pretensiun persunala ch’è garantida tras in pegn immobigliar. 2 Sch’i n’è betg fixà insatge auter, exista la brev ipotecara sper la pretensiun che sto vegnir garantida e che deriva eventualmain da la relaziun immobigliara tranter il creditur ed il debitur. 3 En quai che concerna la pretensiun da la brev ipotecara po il debitur far valair objecziuns persunalas che resultan da la relaziun immobi- 521 versiun tenor la cifra I 1 da la LF dals 11 da december 2009 (brev ipotecara registrada ed ulteriuras midadas en il dretg real), en vigur dapi il 1. da schaner 2012 (CULF 2011 4637; Fegl uffizial federal 2007 5283) b. Rang c. Privilegi A. Prescripziuns generalas I. Intent; relaziun cun la pretensiun che deriva da la relaziun immobigliara Cudesch civil svizzer 240 210 gliara envers il creditur sco er envers ils successurs legals che n’èn betg da buna fai. Art. 843 La brev ipotecara vegn concepida sco brev ipotecara registrada u sco brev ipotecara sin palpiri. Art. 844 1 Concernent il proprietari dal bain immobigliar impegnà, che n’è betg sez debitur, valan las medemas prescripziuns sco quellas che vegnan applitgadas per l’ipoteca. 2 Il proprietari po far valair tut las objecziuns che cumpetan al debitur. Art. 845 Per las consequenzas da l’alienaziun e da la divisiun dal bain immobigliar valan las disposiziuns davart l’ipoteca. Art. 846 1 La pretensiun che resulta da la brev ipotecara na dastga ni sa referir a la relaziun immobigliara ni cuntegnair cundiziuns u cuntraprestaziuns. 2 La brev ipotecara po cuntegnair convenziuns accessoricas areguard il tschains, l’amortisaziun e la desditga sco er autras convenziuns accessoricas che pertutgan la pretensiun che resulta da la brev ipotecara. In renviament ad ina cunvegna separada è admess. Art. 847 1 Il creditur u il debitur po desdir la brev ipotecara per la fin da mintga mais observond in termin da desditga da 6 mais, nun ch’i saja vegnì fixà insatge auter. 2 Ina tala cunvegna na dastga betg prevair in termin da desditga pli curt che 3 mais per il creditur, nun ch’il debitur saja en retard cun il pajament da las amortisaziuns u dals tschains. Art. 848 La pretensiun che resulta da la brev ipotecara ed il dretg da pegn existan tenor l’inscripziun per mintga persuna ch’è sa fidada da buna fai sin l’inscripziun en il register funsil. II. Geners III. Posiziun dal proprietari IV. Alienaziun. Divisiun V. Pretensiun da la brev ipotecara e convenziuns accessoricas 1. En general 2. Desditga VI. Protecziun da la buna fai Cudesch civil svizzer 241 210 Art. 849 1 Il creditur po far valair mo objecziuns che resultan da l’inscripziun en il register funsil, ch’el ha persunalmain cunter il creditur che porta plant u che resultan dal titel ipotecar en la brev ipotecara sin palpiri. 2 Cunvegnas che cuntegnan disposiziuns accessoricas davart la pretensiun che resulta da la brev ipotecara pon vegnir fatgas valair envers il cumprader da buna fai da la brev ipotecara mo, sch’ellas èn inscrittas en il register funsil; en il cas da la brev ipotecara sin palpiri ston ellas ultra da quai resultar dal titel. Art. 850 1 Tar la constituziun d’ina brev ipotecara po vegnir dà in plainpudair ad ina persuna. Questa persuna sto far ed acceptar pajaments, prender encunter communicaziuns, permetter che bains immobigliars vegnian distgargiads dal pegn e defender generalmain cun tut quità e cun tutta imparzialitad ils interess tant dals crediturs sco er dal debitur e dal proprietari. 2 Il num dal mandatari sto vegnir remartgà en il register funsil sco er sin il titel ipotecar. 3 Sch’il plainpudair extingua e sche las persunas participadas na vegnan betg perina, prenda il derschader las mesiras necessarias. Art. 851 1 Il debitur sto far tut ils pajaments al domicil dal creditur, nun ch’i saja fixà insatge auter. 2 Sch’il domicil dal creditur n’è betg enconuschent u sch’el è vegnì midà per dischavantatg dal debitur, po quel sa deliberar cun deponer il pajament tar l’autoritad cumpetenta da ses agen domicil u da l’anteriur domicil dal creditur. Art. 852 1 Sche la relaziun giuridica sa mida a favur dal debitur, en spezial sche ses debit vegn pajà, po il debitur pretender dal creditur ch’el dettia ses consentiment d’inscriver la modificaziun en il register funsil. 2 Tar la brev ipotecara sin palpiri remartga l’uffizi dal register funsil questa modificaziun sin il titel. 3 Senza questa inscripziun u questa remartga sin il titel na po l’effect da la modificaziun en la relaziun giuridica betg vegnir fatg valair cunter il cumprader da buna fai da la brev ipotecara. VII. Objecziuns dal debitur VIII. Mandatari IX. Lieu da pajament X. Modificaziuns en la relaziun giuridica Cudesch civil svizzer 242 210 Art. 853 Sche la pretensiun che resulta da la brev ipotecara è pajada, po il debitur pretender dal creditur, che quel: 1. dettia ses consentiment per transferir la brev ipotecara registrada sin il num dal debitur; u 2. restitueschia il titel ipotecar da la brev ipotecara sin palpiri senza che quel vegnia annullà. Art. 854 1 Sch’i n’exista nagin creditur u sch’il creditur desista da ses dretg da pegn, po il debitur laschar extinguer l’inscripziun u la laschar vinavant en il register funsil. 2 Il debitur ha er il dretg da duvrar vinavant la brev ipotecara. Art. 855 La brev ipotecara sin palpiri na dastga betg vegnir extinguida en il register funsil, avant ch’il titel ipotecar è mess ord vigur u annullà dal derschader. Art. 856 1 Sch’il creditur d’ina brev ipotecara è nunenconuschent dapi 10 onns e sch’i n’èn vegnids pretendids nagins tschains durant quest temp, po il proprietari dal bain immobigliar impegnà pretender ch’il creditur vegnia envidà dal derschader tras clom public da vulair s’annunziar entaifer 6 mais. 2 Sch’il creditur na s’annunzia betg entaifer quest termin e sch’i resulta da la retschertga che la pretensiun n’exista fitg probablamain betg pli, vegn tenor la disposiziun dal derschader: 1. il dretg da pegn tar la brev ipotecara sin palpiri extinguì en il register funsil; u 2. la brev ipotecara sin palpiri annullà ed il dretg da pegn extinguì en il register funsil. Art. 857 1 La brev ipotecara registrada vegn constituida cun l’inscripziun en il register funsil. 2 Ella vegn inscritta sin il num dal creditur u dal proprietari dal bain immobigliar. XI. Pajament XII. Fin 1. Mancanza da creditur 2. Extincziun XIII. Invitaziun al creditur da s’annunziar B. Brev ipotecara registrada I. Constituziun Cudesch civil svizzer 243 210 Art. 858 1 La brev ipotecara registrada vegn transferida tras l’inscripziun dal nov creditur en il register funsil sin fundament d’ina decleraziun en scrit dal creditur vegl. 2 In effect liberant han mo prestaziuns dal debitur a la persuna ch’è inscritta il mument dal pajament sco creditura en il register funsil. Art. 859 1 La brev ipotecara registrada vegn impegnada tras l’inscripziun dal nov creditur da pegn dal bain movibel en il register funsil sin fundament d’ina decleraziun en scrit dal creditur ch’è inscrit en il register funsil. 2 La sequestraziun vegn fatga tras l’inscripziun da la restricziun dal dretg da disponer en il register funsil. 3 La giudida vegn constituida cun l’inscripziun en il register funsil. Art. 860 1 Per mintga brev ipotecara sin palpiri che vegn inscritta en il register funsil vegn adina emess in titel ipotecar. 2 La brev ipotecara sin palpiri po designar sco ses creditur il titular u ina persuna determinada, particularmain il proprietari dal bain immobigliar sez. 3 L’inscripziun posseda tut ses effects gia avant l’emissiun dal titel ipotecar. Art. 861 1 La brev ipotecara sin palpiri vegn emessa da l’uffizi dal register funsil. 2 Per esser valaivla sto ella vegnir suttascritta da l’administratur dal register funsil. Dal rest fixescha il Cussegl federal sia furma. 3 Ella dastga vegnir surdada al creditur u a la persuna incaricada da quel mo cun il consentiment expressiv dal debitur e dal proprietari dal bain immobigliar engrevgià. Art. 862 1 Il titel ipotecar ch’è vegnì emess en furma correcta sco brev ipotecara sin palpiri vala tenor ses cuntegn per mintga persuna ch’è sa fidada da buna fai sin quel. 2 Sch’il cuntegn dal titel ipotecar na correspunda betg a l’inscripziun u sche quella manca, è decisiv il register funsil. II. Transferiment III. Impegnaziun, sequestraziun e giudida C. Brev ipotecara sin palpiri I. Constituziun 1. Inscripziun 2. Titel ipotecar II. Protecziun da la buna fai Cudesch civil svizzer 244 210 3 Tgi che acquista in tal titel ipotecar da buna fai ha dentant il dretg d’ina indemnisaziun tenor las prescripziuns davart il register funsil. Art. 863 1 La pretensiun che resulta da la brev ipotecara po vegnir alienada, impegnada u insumma fatga valair mo ensemen cun il possess dal titel ipotecar. 2 Resalvà resta il dretg da far valair la pretensiun en ils cas ch’il titel ipotecar vegn annullà u ch’el n’è insumma anc betg vegnì emess. Art. 864 1 Per transferir la pretensiun che resulta da la brev ipotecara èsi necessari da transferir il titel ipotecar a l’acquistader. 2 Sch’il titel ipotecar porta il num d’ina persuna, ston ultra da quai il transferiment ed il num da l’acquistader vegnir menziunads sin il titel. Art. 865 1 Sch’in titel ipotecar è ì a perder u è vegnì destruì senza l’intenziun da metter fin a l’obligaziun, po il creditur pretender ch’il derschader annulleschia il titel ipotecar e ch’il debitur vegnia obligà da far il pajament; en cas che la pretensiun n’era anc betg scadida, po el pretender ch’i vegnia emess in nov titel ipotecar. 2 L’annullaziun vegn fatga tenor las prescripziuns davart l’amortisaziun dals titels al possessur, suenter avair decretà in clom public 6 mais ordavant. 3 Da medema maniera po il debitur pretender l’annullaziun, sch’in titel pajà è ì a perder. Art. 866–874 abolì Quart chapitel: L’emissiun da titels d’emprest cun dretg da pegn immobigliar Art. 875 Obligaziuns per emprests che sa cloman sin il num dals crediturs u sin il possessur pon vegnir garantidas cun in pegn immobigliar: 1. cun constituir ina ipoteca u ina brev ipotecara per l’entir emprest e cun designar in represchentant per ils crediturs e per il debitur; III. Dretgs dal creditur 1. Far valair 2. Transferiment IV. Annullaziun A. Obligaziuns per emprests cun dretg da pegn immobigliarCudesch civil svizzer 245 210 2. cun constituir in dretg da pegn immobigliar per l’entir emprest a favur da l’institut u da la persuna che fa l’emissiun e cun dar in dretg da pegn vi da questa pretensiun ipotecara als crediturs da las obligaziuns. Art. 876-883522 Ventgatraisavel titel: Il pegn movibel Emprim chapitel: Pegn manual e dretg da retenziun Art. 884 1 Cun resalva da las excepziuns previsas da la lescha pon chaussas moviblas vegnir impegnadas mo, sche lur possess vegn transferì sin il creditur. 2 La persuna che retschaiva en buna fai ina chaussa en pegn survegn il dretg da pegn da quella, er sche l’impegnader n’aveva betg il dretg da disponer da la chaussa; ils dretgs da terzas persunas sin questa chaussa che derivan da l’anteriur possess restan resalvads. 3 Il dretg da pegn n’exista betg uschè ditg che l’impegnader mantegna la pussanza exclusiva da la chaussa. Art. 885 1 Per garantir pretensiuns d’instituts da daners e d’associaziuns, ch’èn vegnids autorisads da l’autoritad cumpetenta da lur chantun da domicil da far talas fatschentas, poi vegnir constituì in dretg da pegn vi dal muvel, senza transferir il possess, e quai tras l’inscripziun en in register public e tras in avis a l’uffizi da scussiun. 2 Il Cussegl federal regla, co ch’il register duai vegnir manà.523 3 Per l’inscripziun en il register e per las lavurs ch’èn colliadas cun quai pon ils chantuns pretender taxas; els designeschan ils circuls ed ils funcziunaris ch’èn cumpetents da manar quests registers.524 522 abolì tras la cifra I 1 da la LF dals 11 da december 2009 (brev ipotecara registrada ed ulteriuras midadas en il dretg real); en vigur dapi il 1. da schaner 2012 (CULF 2011 4637; Fegl uffizial federal 2007 5283) 523 versiun tenor la cifra I da la LF dals 4 d’october 1991 davart la revisiun parziala dal Cudesch civil svizzer (dretgs reals immobigliars) e dal Dretg d’obligaziuns (cumpra da bains immobigliars), en vigur dapi il 1. da schaner 1994 (CULF 1993 1404; Fegl uffizial federal 1988 III 953) 524 versiun tenor la cifra I da la LF dals 4 d’october 1991 davart la revisiun parziala dal Cudesch civil svizzer (dretgs reals immobigliars) e dal Dretg d’obligaziuns (cumpra da bains immobigliars), en vigur dapi il 1. da schaner 1994 (CULF 1993 1404; Fegl uffizial federal 1988 III 953) A. Pegn manual I. Constituziun 1. Possess dal creditur 2. Impegnaziun da muvel Cudesch civil svizzer 246 210 Art. 886 Ina chaussa gia dada a pegn po vegnir impegnada da nov tras quai che l’emprim creditur vegn avisà en chaussa en scrit ed envidà da restituir la chaussa al creditur posteriur suenter avair survegnì il pajament ch’el aveva da bun. Art. 887 Il creditur po impegnar ad in auter la chaussa survegnida en pegn mo cun il consentiment da l’impegnader. Art. 888 1 Il dretg da pegn va a fin, uschespert ch’il creditur na posseda betg pli la chaussa impegnada e na po er betg pretender enavos quella da terzs possessurs. 2 Il dretg da pegn n’ha nagin effect uschè ditg che la chaussa sa chatta – cun il consentiment dal creditur – en la pussanza exclusiva da l’impegnader. Art. 889 1 Sch’il dretg da pegn è ì a fin, saja quai tras pajament da la pretensiun u per auters motivs, sto il creditur restituir la chaussa a quel che ha il dretg da quella. 2 Avant ch’el n’è betg vegnì cuntentà dal tuttafatg, na sto el restituir ni ina part ni l’entira chaussa. Art. 890 1 Il creditur stat bun per il donn che resulta da la reducziun da la valur u da la perdita da la chaussa impegnada, nun ch’el cumprovia ch’il donn è succedì senza sia culpa. 2 Sch’il creditur ha alienà u impegnà vinavant arbitrariamain il pegn, stat el bun per tut il donn che resulta da quai. Art. 891 1 Il creditur ha il dretg da vegnir pajà or dal retgav ch’è vegnì realisà per il pegn, nun ch’el vegnia cuntentà autramain. 2 Il dretg da pegn al dat la garanzia per la pretensiun inclusiv ils tschains tenor contract, ils custs da scussiun ed ils tschains da retard. 3. Impegnaziun posteriura 4. Impegnaziun tras il creditur II. Fin 1. Perdita dal possess 2. Obligaziun da restituir 3. Responsabladad dal creditur III. Effects 1. Dretgs dal crediturCudesch civil svizzer 247 210 Art. 892 1 Il dretg da pegn engrevgescha la chaussa e sias parts accessoricas. 2 Ils fritgs natirals da la chaussa impegnada sto il creditur restituir al proprietari, uschespert ch’els na furman betg pli ina part integrala da la chaussa, nun ch’i dettia ina cunvegna cuntraria. 3 Fritgs, ch’èn ina part integrala dal pegn il mument che quel vegn realisà, èn suttamess a la garanzia ipotecara. Art. 893 1 Sche la medema chaussa è impegnada a plirs crediturs, vegnan quels cuntentads tenor lur rang. 2 Il rang vegn stabilì tenor il mument da la constituziun dals dretgs da pegn. Art. 894 Mintga cunvegna, tenor la quala il creditur duai daventar proprietari dal bain impegnà, sch’el na survegn betg in pajament, è nunvalaivla. Art. 895 1 Chaussas moviblas e vaglias ch’èn – cun il consentiment dal debitur – en possess dal creditur, po quel retegnair fin che ses dabun è vegnì pajà, uschenavant ch’il termin da pajar è scadì ed il dabun stat tenor sia natira en in connex cun l’object retegnì. 2 Tranter commerziants exista in tal connex, sch’il possess ed il dabun resultan da lur relaziuns da fatschenta. 3 Il creditur dastga retegnair chaussas retschavidas da buna fai er, sch’ellas n’appartegnan betg al debitur, uschenavant che terzas persunas n’han betg dretgs che derivan da l’anteriur possess. Art. 896 1 Il dretg da retenziun na po betg vegnir fatg valair per chaussas che na pon betg vegnir realisadas pervia da lur natira. 2 La retenziun è medemamain exclusa, sch’ella na sa cunvegn betg cun in’obligaziun surpigliada dal creditur u cun ina prescripziun fatga dal debitur avant u suenter ch’el ha surdà la chaussa, ubain sch’ella cuntrafa a l’urden public. Art. 897 1 En cas d’insolvenza dal debitur ha il creditur in dretg da retenziun er, sch’il termin da scadenza n’è betg scadì. 2. Dimensiun da la garanzia ipotecara 3. Rang dals dretgs da pegn 4. Contract da scadenza B. Dretg da retenziun I. Premissas II. Excepziuns III. En cas d’insolvenza Cudesch civil svizzer 248 210 2 Sche l’insolvenza è resultada u è vegnida enconuschenta al creditur pir suenter che quel ha obtegnì la chaussa, po el far diever da la retenziun, er sch’ella na sa cunvegn betg cun sia obligaziun surpigliada ordavant u cun la prescripziun speziala dal debitur. Art. 898 1 Sch’il creditur na survegn ni in pajament ni garanzias suffizientas, dastga el realisar la chaussa retegnida, sco sch’i fiss in pegn manual, suenter avair infurmà precedentamain il debitur. 2 Sche titels nominals èn vegnids retegnids, sto il funcziunari da scussiun u da concurs – sco represchentant dal debitur – far quai ch’è necessari per la realisaziun. Segund chapitel: Il dretg da pegn vi da pretensiuns e vi d’auters dretgs Art. 899 1 Pretensiuns ed auters dretgs pon vegnir impegnads, sch’els èn transferibels. 2 Il dretg da pegn vi da quels è suttamess a las disposiziuns davart il pegn manual, nun ch’i saja disponì autramain. Art. 900 1 Per impegnar ina pretensiun, per la quala i n’exista betg in document u mo in certificat da debit, sto il contract da pegn esser fatg en scrit ed il titel avant maun sto eventualmain vegnir consegnà al creditur. 2 Il creditur e l’impegnader pon communitgar al debitur ch’il pegn saja constituì. 3 Per impegnar auters dretgs dovri ultra d’in contract da pegn en scrit la furma previsa per il transferiment. Art. 901 1 Per impegnar titels al possessur basti da surdar quels al creditur. 2 En cas d’autras vaglias sto il document vegnir surdà ensemen cun in indossament u cun ina decleraziun da cessiun. IV. Effects A. En general B. Constituziun I. En cas da pretensiuns cun u senza certificat da debit II. En cas da vaglias Cudesch civil svizzer 249 210 3 L’impegnaziun da titels contabels sa drizza exclusivamain tenor la Lescha dals 3 d’october 2008525 davart ils titels contabels.526 Art. 902 1 Cun impegnar vaglias che represchentan rauba, vegn quella rauba sezza dada a pegn. 2 Sch’igl exista ultra d’ina tala vaglia anc in certificat da pegn spezial (warrant), basta l’impegnaziun da quest certificat da pegn per impegnar la rauba, uschenavant che la constituziun dal pegn vegn inditgada sin questa vaglia ensemen cun l’import da la pretensiun e cun il di da la scadenza. Art. 903 L’impegnaziun posteriura d’ina pretensiun è mo valaivla, sch’il creditur da la pretensiun u sch’il creditur posteriur han communitgà quella en scrit a l’anteriur creditur. Art. 904 1 Sch’ina pretensiun che porta tschains u autras prestaziuns accessoricas periodicas, sco dividendas, vegn impegnada, cumpiglia il pegn mo la prestaziun currenta ed il creditur n’ha betg il dretg sin las prestaziuns scadidas, nun ch’i saja vegnì reglà autramain. 2 Sche talas entradas accessoricas èn represchentadas tras titels spezials e sche quai n’è betg reglà autramain, valan quellas sco cumpigliadas en il pegn, uschenavant che quel è constituì vi dad ellas en furma correcta. 525 CS 957.1 526 integrà tras la cifra 1 da l’agiunta tar la LF dals 3 d’october 2008 davart ils titels contabels, en vigur dapi il 1. da schaner 2010 (CULF 2009 3577; Fegl uffizial federal 2006 9315) III. En cas da titels che represchentan rauba IV. Impegnaziun posteriura C. Effects I. Dimensiun da la garanzia ipotecara Cudesch civil svizzer 250 210 Art. 905 1 Aczias impegnadas vegnan represchentadas en la radunanza generala dals acziunaris e betg dals crediturs. 2 Quotas da basa impegnadas d’ina societad cun responsabladad limitada vegnan represchentadas dals associads e betg dals crediturs en la radunanza dals associads.528 Art. 906 1 Sch’ina administraziun conscienziusa pretenda la desditga e l’incassament da la pretensiun impegnada, po il creditur da quella far quai ed il creditur da pegn dastga pretender che quai vegnia fatg. 2 Suenter esser infurmà davart l’impegnaziun na dastga il debitur betg far pajaments ad in da quels dus senza il consentiment da l’auter. 3 Manca in tal consentiment sto el deponer la summa debitada. Terz chapitel: L’emprest cunter pegn Art. 907 1 Tgi che vul exequir la professiun d’emprestar daners cunter pegn, sto avair in’autorisaziun da la regenza chantunala. 2 Ils chantuns pon fixar che questa autorisaziun vegnia dada mo ad instituts publics dal chantun u da las vischnancas sco er ad interpresas d’utilitad publica. 3 Ils chantuns pon pretender taxas dals instituts. Art. 908 1 L’autorisaziun vegn dada ad instituts privats mo per in tschert temp, po dentant vegnir renovada. 2 Ella po vegnir revocada da tut temp, sche l’institut n’observa betg las disposiziuns, a las qualas el è suttamess. 527 integrà tras la cifra 1 da l’agiunta tar la LF dals 16 da december 2005 (dretg da ScRL sco er adattaziuns en il dretg d’aczias, en il dretg d’associaziun, en il dretg dal register da commerzi ed en il dretg da firmas), en vigur dapi il 1. da schaner 2008 (CULF 2007 4791; Fegl uffizial federal 2002 3148, 2004 3969) 528 integrà tras la cifra 1 da l’agiunta tar la LF dals 16 da december 2005 (dretg da ScRL sco er adattaziuns en il dretg d’aczias, en il dretg d’associaziun, en il dretg dal register da commerzi ed en il dretg da firmas), en vigur dapi il 1. da schaner 2008 (CULF 2007 4791; Fegl uffizial federal 2002 3148, 2004 3969) II.Represchentanza dad aczias impegnadas e da quotas da basa da societads cun responsabladad limitada527 III. Administraziun e rembursament A. Institut d’emprest cunter pegn I. Cumpetenza II. Durada Cudesch civil svizzer 251 210 Art. 909 L’emprest cunter pegn vegn constituì cun surdar l’object a l’institut cunter ina retschavida da pegn. Art. 910 1 Sch’il pegn na vegn betg retratg fin il termin fixà, po l’institut laschar vender l’object d’uffizi, suenter avair envidà il debitur tras clom public da pajar ses debit. 2 L’institut na po betg far valair ina pretensiun persunala cunter l’emprestader. Art. 911 1 Sch’i resulta da la vendita in pretsch pli aut che la summa ch’è garantida tras il pegn, sto il surpli vegnir restituì a quel che ha il dretg da quel. 2 Pliras pretensiuns cunter il medem creditur dastgan vegnir adidas per quintar il surpli. 3 Il dretg dal surpli surannescha 5 onns suenter che la chaussa impegnada è vegnida vendida. Art. 912 1 Fin ch’il pegn n’è betg vendì, po el vegnir retratg da la persuna interessada cunter la restituziun da la retschavida da pegn. 2 Sche questa persuna n’è betg en il cas da preschentar la retschavida da pegn, po ella tuttina retrair il pegn suenter ch’il termin fixà per la retratga è scadì, sch’ella è en cas da cumprovar ses dretg. 3 6 mais suenter che quest termin è scadì po il pegn vegnir retratg cunter la cumprova dal dretg er, sche l’institut aveva resalvà expressivamain da restituir il pegn mo cunter la retschavida da pegn. Art. 913 1 Sch’il pegn vegn retratg, ha l’institut il dretg da pretender il tschains per l’entir mais current. 2 Sche l’institut ha resalvà expressivamain da dastgar restituir il pegn a mintgin che preschenta la retschavida da pegn, po el far diever da quest dretg, nun ch’el saveva u dueva savair ch’il preschentader da la retschavida haja survegnì quella en possess en moda incorrecta u en moda betg permessa. B. Dretg d’emprest cunter pegn I. Constituziun II. Effects 1. Vendita dal pegn 2. Dretg sin il surpli III. Retratga dal pegn 1. Dretg da retrair 2. Dretgs da l’institutCudesch civil svizzer 252 210 Art. 914 La cumpra da pegns cun il patg da recumpra che vegn exequida en moda professiunala è suttamessa a las disposiziuns davart l’emprest cunter pegn. Art. 915 1 Ils chantuns pon decretar ulteriuras prescripziuns davart la professiun d’emprestar daners cunter pegn. 2 …529 Quart chapitel: Las brevs da pegn Art. 916–918530


c: text/html

text:
Sco pli emprim stoppian ins garantir ch'ils carstgauns che migreschan, che fugian da guerra e fomaz na ston betg far quai, ha declerà il papa. Sche l'Europa vendia dentant armas en il Jemen, co possia l'Europa lura esser consequenta, ha crititgà papa Francestg.
Cun quai ha il papa tangà in tema fitg delicat. Adina puspè cumbattan regenzas per exports d'armas che vegnan la finala en acziun en pajais da guerra. L'Europa stoppia investir en furmaziun ed il svilup economic da pajais paupers per franar la migraziun, betg cun violenza mabain cun generusadad.
RR novitads 06:00

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Las curlistas svizras èn gia sa qualifitgadas per ils gieus da K.O. al campiunadi mundial a Calgary. La squadra cun il skip Silvana Tirinzoni ha gudagnà cunter la Russia cun 8:6 ed ha realisà uschia la 9avla victoria en il 10avel gieu. En ils ultims 3 gieus emprovan Melanie Barbezat, Esther Neuenschwander, Alina Pätz e Tirinzoni da vegnir emprimas u segundas. Uschia pudessan ellas sa qualifitgar directamain per ils mezfinals.
Curling Svizras gia sa qualifitgadas per la runda da K.O.
RTR novitads 21:00


text:
Vall (LC)
La Vall (in Italian: Valmadrera) a l'è un cumün da la Pruvincia da Lecch cun 11 659 abitant (dàto del Dic 2015 [1]), 'na süperfis de 12,56 km² e 'na densità de 928 ab./km². Al è una méta türìstega rinumada e a l'è gemelaa cun ul cumün francees de Châteauneuf-les-Martigues.
Evulüzziun demugrafica[Modifega | modifica 'l sorgent]
L'andament del nümer de abitant del cumün de Valmadrera l'è mustraa in de la tabela chi desutta:
Abitàncc censìcc
Riferiment[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Corine Suter ha egualisà ses meglier resultat en la cuppa mundiala. Quai cun il quart plaz en la cursa rapida da Garmisch. Il podest ha la skiunza svizra be manchentà per 27 tschientavels.
Gudagnà la cursa ha l'Austriaca Stephanie Venier, avant la Taliana Sofia Goggia e la Tudestga Kira Weidle. Lara Gut-Behrami è vegnida 11avla – Jasmine Flury è crudada or.
Nagins Svizzers en ils top 10 dal super-G a Kitzbühel
A Kitzbühel han ils Svizzers betg pudì vegnir tranter ils megliers diesch dal super-G. Gudagnà ha surprendentamain il Tudestg Josef Ferstl. Quai piz a cup avant il Franzos Johan Clarey ed il Talian Dominik Paris. Mauro Caviezel, Marco Odermatt e Thomas Tumler han terminà la cursa sin ils plazs 13, 14 e 15. Beat Feuz è crudà or.
RR novitads 14:00


text:
Al cumenzament dal gieu ha tut vesì ora suenter in clera victoria da Stan Wawrinka encunter Guillermo Gacia-Lopez. Suenter ch’il Spagnol ha dentant pudì gudagnar il terz set era Garcia-Lopez er sin buna via da gudagnar il quart set. En il tiebreak da quel manava Garcia-Lopez cun 5:0 e 6:2. Wawrinka ha pudì volver quest tiebreak ed uschia pudì triumfar suenter passa 3 uras.
Ussa spetga Kei Nishikori
Suenter la victoria encunter Guillermo Garcia-Lopez ha Stan Wawrinka ussa gudagnà 11 gieus en seria a Melbourne. Plinavant ha Wawrinka er pudì far revantscha encunter il Spagnol per la greva terrada en l’emprima runda dal French Open l’onn passà.
En il quart-final frunta Wawrinka ussa sin Kei Nishikori (ATP 5) ch’ha pudì triumfar en l’otgavelfinal encunter il spagnol David Ferrer (ATP 10) en trais sets. Encunter il Giapunais ha Wawrinka anc in quint avert. Al US Open 2014 veva il Romand pers encunter Nishikori en il quart-final, quai en 5 sets.


text:
Computer
On computer (anca calcolator o elaborator) a l'è ona macchina automatizzada bona de eseguì di cunt matemategh, e despess anca di àlter operazion accessori de elaborazion di dacc, segond ona lista d'istruzion scrivuu in d'on lenguagg formal.
In del cors de l'istoria l'implementazion e i fonzion di computer hinn cambiaa drasticament: I primm computer eren no intregament elettronegh e eren assee grand, pussee de 'na stanza e pensaa per l'elaborazion centralizzada. Doma di agn '50 i computer hinn rivaa anca in di aziend, e a metà agn '60 hinn faa i primm computer per l'utent singol professional, i primm calcolator de tavol, 'me la Programma 101 e l'HP 9100A. A metà agn '70 i primm home computer riven in dal mercaa e dann 'na granda spinta per la diffusion de l'informatizzazion, che la ved on sò standard de facto in del PC IBM di primm agn '80.
Al di d'incoeu la pupart di computer a l'è 'na macchina de Turing elettronega, se fonden in su l'architettura de Von Neumann e hinn progammabij a scopp general, anca se gh'è despess di computer pensaa per di compit specìfich doperaa in di varij camp de la tecnega.
In 'sta forma generala l'ha permettuu de modifegà assee, insemma a la television, el comportament uman dòpo de la segonda guerra mondiala, cont el nass de l'inscì ciamada società de l'informazion dovuda a la terza rivoluzion informatega.
Alter progettModifega
- Wikiquote el gh'ha dent citazzion de o su computer
- Wikimedia Commons el gh'ha dent imagin o alter archivi su computer


text:
L’iniziativa Rasa pretenda da stritgar l’artitgel da migraziun ord la constituziun. Ina maioritad da la cumissiun era uss da l’opiniun da betg preschentar ina cuntraproposta e da betg pli cumenzar cun ina discussiun. Il Cussegl federal aveva gia decis l’avrigl da refusar l’iniziativa senza cuntraproposta.
Il Cussegl naziunal vegn tuttina a discussiunar trais cuntrapropostas. Quellas sajan tenor Heinz Brand vegnidas inoltradas sco propostas da minoritad che ston vegnir tractadas. Ina proposta dals Socialdemocrats e dals Verds vul tranter auter stritgar ils contingents e cifras maximala or da l'artitgel en la constituziun. La segunda proposta or da las partidas amez vul diriger l'immigraziun en il rom dal dretg internaziunal ed tenor ils interess economics da la Svizra. Ina terza proposta che deriva da la Partida Populara Svizra vul francar en la constituziun l'obligaziun da visar il contract per la circulaziun libra da persunas cun l'Uniun europeica.
RR novitads 14:00


text:
da Marcel Köhle
«Tgei stoi jeu far?», damonda in mussader dalla lescha sco emprem Niessegner e sco secund: «E tgi ei miu proxim?»
Sill’emprema damonda sa el sez dar risposta, cunquei ch’el enconuscha la risposta ord las leschas dil Veder Testament (Dt 6,5 e Lev 19,18). Silla secunda damonda rispunda Jesus culla enconuschenta semeglia dil Samaritan misericordeivel.
En quella semeglia survegn il mussader, mo era nus, in’idea concreta tgi che nies proxim ei: Nies proxim ei quel che drova nies agid, senza risguard a derivonza ni sentiments. Ad el essan nus il proxim. Il «proxim», il qual nus entupein, ei buca mo igl «jester» ni «l’auter»; el ei il carstgaun, el qual Dieus vegn damaneivel a nus.
Ual quei evangeli sa dar a nus in u l’auter impuls davart la misercordia divina, mo era co nus savein esser misericordeivels in cun l’auter.
Lc 10,25–37
25Ed uarda, cheu ei in mussader dalla lescha che leva metter Jesus sill’emprova, vegnius neutier ed ha detg: Mussader, tgei stoi jeu far per gudignar la veta perpetna? 26El ha detg: Tgei stat ei scret ella lescha? Tgei legias ti leu? 27L’auter ha rispundiu: Ti dueis carezar tiu Diu da tut tiu cor, da tut ti’olma, da tut tia forza e da tut tiu spért; e tiu proxim sco tetez. – 28Endretg has ti rispundiu, ha Jesus detg, fai quei e ti vegns a viver.
29Mo el, vulend segiustificar, ha detg a Jesus: E tgi ei miu proxim? 30Jesus ha priu il plaid e detg: In um ei ius da Jerusalem giu a Jerico e curdaus els mauns da rubadurs; quels han sblundergiau e bastunau el ed ein lu i per lur fatg, laschond anavos el mez morts. 31Casualmein ei in sacerdot descendius per quella via, ha viu el ed ei ius sperasvi. 32Medemamein ei era in levit vegnius en quei liug, ha viu el ed ei ius sperasvi. 33In Samaritan denton che fuva sin viadi ei vegnius en quei liug, ha viu el e giu cumpassiun. 34El ei s’approximaus, ha enfaschau sias plagas, derschend sissu vin ed ieli, ha alzau el sin siu asen da sauma, menau el ella casa d’albiert e giu quitau dad el . 35L’auter di ha el priu ora dus denars, ha dau quels agl ustier e detg: Hagies quitau dad el, e quei che ti drovas dapli, vi jeu pagar a ti, cu jeu tuornel. 36Qual da quels treis para a ti d’esser staus il proxim da quel ch’era vegnius a mauns als rubadurs? 37Il mussader dalla lescha ha detg: Quel che ha fatg misericordia cun el. E Jesus ha detg ad el: Va e fai era ti il medem.


text:
El na san ins betg pachetar en in truclet. Normalmain lavura el sco medi en sia atgna pratica da medi a Genevra. Dentant ch’il far musica saja be in hobi na san ins betg dir. Sco battarist ha el gia pli baud sunà en diversas bands e cun ses project da solo ha el gia publitgà dus albums («Concrete Jane» 2016, «Brand New Slave» 2019). Uss suonda lura la proxima EP «Sole Mio». Era sia musica che nascha en ses palantschin – ch’el numna Choupette – è fitg varianta è na sa lascha betg categorisar. Ina giada experimental e dir ed in’autra giada ruassaivel ed agreabel sco sia nova single «The Lover». Cun quella chanzun sa el durant il settember derasar buna luna en l’entira Svizra en ils radios da RTR, SRF3, Couleur 3 e Rete Tre.
Mx3 – tuts per in
L'unitad fa la forza! Ils quatter radios SRF3, Couleur 3, Rete Tre e RTR scuvran e promovan mais per mais ina nova chanzun svizra. Las redacziuns da musica da RTR, RSI, RTS e SRF preschentan communablamain musica ch'ha attratg l'attenziun da las redacziuns. E quai exclusivamain per chanzuns, ch'èn da chattar sin mx3.ch.


text:
Zonas protegidas per l’aua sutterana vegnian tranter auter er duvradas da l’agricultura u ch’i dettia là bajetgs ubain vias e binaris, scriva l'Uffizi federal d'ambient. Quest diever dubel possia esser in privel per las tschiffadas. Quai è per exempel il cas, sche auas persas dals bajetgs u benzin ed ieli da transports culan en il terren e tschufrognan l’aua sutterrana.
Tenor l’Uffizi federal d’ambient dovri perquai dapli indrizs tecnics per proteger l’aua da baiver. Per exempel reservuars per aua tschuffa u indrizs per filtrar l’aua sutterrana. Tut quai custia dentant. Ils custs stoppia la populaziun purtar.
RR novitads 12:00


text:
Orlik è uschia successur da Christian Stucki ch’era l’onn passà daventà lutgader da l’onn suenter ch’il retg Matthias Sempach aveva gudagnà trais giadas en seria quest titel.
Ina stagiun plain success
Armon Orlik ha merità il titel sco lutgader da l’onn grazia ad in’enorma constanza durant la stagiun nua ch’el ha gudagnà gist sis festas da lutga.
Plinavant ha el demonstrà sia classa a la festa federala da lutga ad Estavayer: Là ha el cuntanschì la lutga finala, la quala el ha dentant pers cunter il Bernais Matthias Glarner.
Premis per il pli grond sigl e per il meglier giuven
Armon Orlik terminescha la stagiun sco numer 1. El ha en tut gudagnà 51 puncts, 10 puncts dapli che Matthias Sempach e 14 puncts dapli che Christian Schuler. La laudatio per Orlik a la notg da lutga a Rheinfelden ha tegnì ses trenader ed anteriur lutgader Reto Attenhofer da Flem.
Ulteriurs premis èn ids al Bernais Remo Käser. El è il lutgader ch’ha durant il 2016 fatg il pli grond sigl enavon. Samuel Giger dal chantun Turgovia è vegnì onurà sco meglier giuven da l’onn. Giger, ch’ha be 18 onns, è schizunt stà classà sco in dals tschintg megliers lutgaders insumma da l’ultima stagiun.
RR Sportissimo 17:00