text:
Lavurs
Electroinstallaturs ed electroinstallaturas èn responsabels per tut las installaziuns electricas en tegnairchasas, en l’agricultura, en il commerzi ed en l’industria. Els installeschan attatgs per il current, il telefon, l’internet, il radio e la televisiun. Els mettan las colliaziuns da l’attatg da chasa enfin las bischlas da contact resp. ils indrizs correspundents, p.ex. lampas, plattas da cuschinar u indrizs d’alarm u telecommunicaziun.
Suenter avair discutà l’incumbensa cun il manader da project studegian e cumpletteschan electroinstallaturs ils documents da planisaziun e calculeschan la quantitad da material. En il magazin s’equipeschan els cun il material ed ils guaffens ch’els dovran sin il plazzal. En il lavuratori collian els p.ex. distribuziuns da segiranzas u preparan tocs singuls per l’installaziun posteriura, p.ex. tras glimar, tagliar crennadiras u lutegiar.
Durant las installaziuns en construcziuns bruttas resguardan electroinstallaturs ils plans e schemas tecnics. Els tschentan bischens da protecziun per l’installaziun da lingias e mettan en stgaffas per la montascha d’apparats da regulaziun. Durant la construcziun d’interiurs tiran els filfiers e cabels en las bischas da protecziun tschentadas e monteschan selecturs e bischlas da contact. Cur che la construcziun nova è bunamain finida installeschan els lura ils apparats e controlleschan cun l’agid d’apparats da mesirar, sche tut funcziuna. Els realiseschan apparaturas solaras ed indrizs d'automatisaziun.
Electroinstallaturs èn era en contact cun la clientella. Sch’els reconstrueschan p.ex. implants existents discuteschan els differentas soluziuns e planiseschan la realisaziun communablamain, per tegnair a la curta l’interrupziun dal manaschi. Durant il servetsch da service e reparatura explitgeschan els a la clientella il diever adequat da l’installaziun ed ils indrizs.
La lavur d’electroinstallaturs è fitg varianta: Els midan savens il lieu da lavur e lavuran savens independentamain, per part sulets e per part en in team. Els fan differentas lavurs artisanalas, per exempel lavurs pli groppas sco tschentar bischens, mo era lavurs da precisiun sco colliar da la telecommunicaziun. Els dovran differents guaffens sco tirastruvas, tagliaders laterals, zangas d’isolar, apparats da mesirar e maschinas da furar e da fresar. Durant l’occupaziun cun il current èn els conscients dals privels e resguardan las prescripziuns da segirezza.
Scolaziun
Basa legala
Ordinaziun federala 27-04-2015 (stadi dals 1-1-2018)
Durada
4 onns
Furmaziun en la pratica
En in manaschi d’installaziuns electricas
Furmaziun en scola
1 di per emna a la scola professiunala; davent dal 2. fin il 4. semester 1 fin 2 dis per emna a la scola professiunala
Roms professiunals
- Tecnica d’elavuraziun
- basa tecnologica
- documentaziun tecnica
- tecnica da sistems electronics
- tecnica da communicaziun
- roms tematics
Curs ordaifer il manaschi
Tar differents temas
Maturitad professiunala
Tar fitg bunas prestaziuns da scola po vegnir frequentada la scola da maturitad professiunala durant la furmaziun da basa.
Diplom
Attestat federal da qualificaziun "electroinstallatur / electroinstallatura AFQ"
Premissas
Furmaziun preliminara
- scola obligatorica terminada cun pretensiuns mediocras u autas
- bunas prestaziuns en geometria, matematica e fisica
- tut tenor firma è in test da qualifi-caziun pretendì
Pretensiuns
- inschign manual
- abilitads da motorica fina
- patratgar abstract-logic
- buna enclegientscha tecnica
- moda da lavurar conscienziusa, exacta e conscienta da la respon-sabladad
- nagins disturbis da la vesida da colurs (ins sto savair distinguer las colurs dals cabels)
- abilitad da lavurar en in team
- buna demananza (contact cun la clientella)
Furmaziun supplementara
Curs
purschidas dal VSEI, purschidas d’ulteriuras associaziuns professiunalas, scolas professiunalas ed instituts tecnics
Furmaziun da basa scursanida
electroinstallaturs/-installaturas pon far in emprendissadi scursanì da 2 onns sco electroplanisader / electroplanisadra AFQ u sco telematicher / telematicra AFQ
Spezialisaziun
p.ex. capolavurer / capolavurera d'electro cun il VSEI-certificat u electricist / electricista da manaschi (inspecziun da l’inspecturat per current ferm federal a Fehraltorf / ZH)
Examen professiunal (EP)
cun certificat professiunal federal: cussegliader/-ra da segirezza electrica, manader/-ra da projects electrics en direcziun installaziun e segirezza, manader/-ra da projects da telematica
Examen professiunal superiur (EPS)
expert d'electroinstallaziun e segirtad diplomà / expert d' electro-installaziuns diplomà, experta d'electroinstallaziuns diplomada u telematicher diplomà / telematicra diplomada e.u.v.
Scola spezialisada superiura (SSS)
curs da furmaziun en il champ spezial da la tecnica, p.ex. tecnicist diplomà / tecnicista diplomada SSS electrotecnica, tecnicist diplomà / tecnicista diplomada SSS telecommunicaziun
Scola auta spezialisada (SAS)
p.ex. Bachelor of Science (SAS) en electrotecnica, Bachelor of Science (SAS) en tecnica d’edifizis
Cundiziuns da lavur
Electroinstallaturs AFQ lavuran en manaschis d’installaziun electrica, manaschis d’industria, ovras electricas, en il commerzi a l’engrossa da material electric ed en secturs sumegliants. Cun furmaziun supplementara adequata han els la pussaivladad da manar ina firma d’installaziun pli tard.
Tut tenor il lieu da lavur ston els era lavurar la notg, durant la fin d’emna u far servetschs da pichet. La glieud professiunala è savens per via.
Installaziuns electronicas e tecnologicas èn indispensablas per il funcziunament da l’economia e da la societad. Spezialists da la branscha han bunas schanzas sin il martgà da lavur.
Ulteriuras infurmaziuns
EIT.swiss
Limmatstr. 63
8000 Zürich
Tel: +41 44 444 17 17
URL: www.elektriker.ch
Revistas professiunalas:
"Electro Revue"
"Elektrotechnik"


c: text/html

text:
Manaschi d'abitar e d'alimentaziun MAA
Il manaschi d'abitar e d'alimentaziun da l'uffizi per la furmaziun media-superiura (UMS) s'occupa da las pussaivladads d'abitar e d'alimentaziun en il convict da la scola chantunala grischuna sco er en il Scalära a la scola auta da pedagogia a Cuira.
Ulteriuras infurmaziuns davart il convict cun las pussaivladads d'abitar e d'alimentaziun ...
Ulteriuras infurmaziuns davart la purschida d'abitar e d'alimentaziun al lieu Scalära ...
Il team dal manaschi d'abitar e d'alimentaziun dal UMS lavura mintga di plain engaschament per il bain da nossas abitantas e da noss abitants sco er da nossa clientella.
Per ulteriuras infurmaziuns chattais Vus qua las persunas da contact responsablas:
Direcziun dal manaschi d'abitar e d'alimentaziun
Christian Ehrbar
Tel.: 081 257 61 74
Mail: christian.ehrbar@ahb.gr.ch
Manader dal sectur d'abitar
Oliver Wirz
Tel.: 081 257 58 58
Mail: oliver.wirz@ahb.gr.ch
Manader dal sectur d'alimentaziun
Daniel Hossmann
Tel: 081 257 61 80
Mail: daniel.hossmann@ahb.gr.ch

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Il contract da locaziun saja sut tetg. Quai ha confermà la citad da Cuira en ina communicaziun da medias. La citad da Cuira ha suttascrit cun la possessura dal bajetg, la banca Credit Suisse, in contract da locaziun da 20 onns. Probablamain po la biblioteca retrair las localitads da var 1'000 m2 il prim d'avrigl 2018.
Cunquai ch’il bajetg haja ‘interess public’, saja la Credit Suisse cuntenta d’avair chattà questa soluziun. Quai di Andreas Roth da la CS. Era il cussegl da la citad da Cuira è fitg cuntent ch'ins haja uss pudì suttascriver il contract. Gia cun la decisiun da la serrada da la posta 2, era l'access al bajetg per la publicitad la finamira dal cussegl da la citad. La biblioteca nova duai era rinforzar il center da la citad.
En il bajetg vegl da la posta vegnan ils differents lieus da la biblioteca da la citad, da la ludoteca e da la biblioteca interculturala integrads ad ina purschida moderna ed attractiva. Previs è era in restaurant ed in uffizi da posta integrà. Cun las mesiras da construcziun vegn l'infrastructura dal bajetg adattada als basegns dals novs locataris e medemamain mantegnì il caracter dal bajetg ch'è sut protecziun da monuments. Cun la restauraziun vegn entschet la primavaira respectivamain la stad 2017.
RR actualitad 06:00


text:
Il barat d'infurmaziuns tranter ils chantuns, las vischnancas e las cassas da malsauns duai vegnir simplifitgà en il futur. Suenter il Cussegl naziunal ha er il Cussegl dals chantuns approvà duas moziuns correspundentas. Uss sto il Cussegl federal stgaffir la basa legala per il barat da datas electronic.
La moziun da l'anteriur cusseglier naziunal grischun Heinz Brand (PPS) pretenda in barat da datas modern tranter las vischnancas e las cassas da malsauns. Ozendi sto la controlla d'abitants, per incumbensa dals chantuns, controllar tgi ch'è obligà da s'assicurar. Mintg'onn datti radund 800'000 controllas. Quellas controllas vegnan fatgas per posta. Tenor Brand è questa procedura dentant suttaposta a sbagls e dovra bler temp.
La moziun dal cusseglier naziunal Lorenz Hess (PBD/BE) vul reducir la birocrazia tar il barat d'infurmaziuns tranter ils chantuns e las cassas. La protecziun dals assicurads duai dentant vegnir garantida.


text:
A l'Uniun europeica vai principalmain per meglierar il barat d'infurmaziuns e da sminuir il commerzi illegal cun armas. En il focus stattan qua principalmain buis d'assagl cun gronds magasins – ina tala arma è er la buis d'assagl da l'Armada Svizra. Talas buis n'èn tenor il dretg da l'UE betg lubidas senza lubientscha speziala.
Quai ha chaschunà gronda malsegirtad tar tiradurs passiunads, chatschaders, clubs da tir e collecziunaders d'armas. La Svizra ha però pudì sa cunvegnir cun l'UE sin ina regulaziun che armas da l'armada, da chatscha e da la polizia n'èn betg pertutgadas da las midadas dal dretg. Potenzial da conflict cun il dretg da l'UE vesa cussegliera federala Simonetta Somaruga però tar la decisiun dal cussegl naziunal dad insumma betg quintar las armas da l'armada tar las buis betg lubidas.
I va per Schengen / Dublin
Er sche blers cussegliers naziunals n'èran insumma betg fieu e flomma per adattar il dretg d'armas a quel da l'UE n'han els tuttina betg vulì periclitar il contract da Schengen / Dublin cun l'UE. Quel è collià cun l'adattaziun dal dretg d'armas. Tras quai contract ha la Svizra access a las bancas da datas da las polizias europeicas sco er avantatgs economics ed en la politica d'asil.
Sco proxim va la fatschenta ussa en il Cussegl dals chantuns.
Las novas prescripziuns ston vegnir realisadas fin la fin da matg dal 2019. Na capita quai betg smanatscha la fin da la cunvegna da Schengen / Dublin.
RR novitads 20.00


text:
Sco Sommaruga ha ditg, haja la Rait naziunala da segirezza Svizra survegnì quest'emna l'incumbensa d'elavurar in plan d'acziun naziunal cunter la radicalisaziun e l'extremissem.
Prevenziun è il meglier cunter radicalisaziun ed extremissem violent.
Tut ils acturs pertutgads duain esser da la partida tar quest plan d'acziun, uschia Sommaruga. Las polizias na duain betg esser activas sco sulettas, mabain er instituziuns sco l'agid social, scolas u er canortas d'uffants pitschens. Finamira dal plan d'acziun saja da dumagnar ensemen tut quels differents acturs, rimnar las experientschas e sensibilisar.
RR novitads 14:00


text:
La regenza grischuna ha annunzià in'audiziun tar il sboz da la revisiun totala da l'ordinaziun davart la lescha da sanadad. Quai è ina excepziun perquai che las midadas da l'ordinaziun hajan consequenzas pli grondas. Uschia saja ina consultaziun inditgada, scriva la regenza. I saja impurtant d'udir las vuschs dals circuls pertutgads.
Prender posiziun pon tranter auter ils ospitals, las chasas d'attempads e da tgira ed ils servetschs da la Spitex. Cun quai vul la regenza far la segira che la nov'ordinaziun saja lura era realisabla en la pratica. L'ordinaziun fixescha ils duairs da las persunas spezialisadas da sanadad e dals manaschis da sanadad.
RR novitads 11:00


text:
Sur 800 meters manchenta Büchel bronz mo per in dieschavel secunda, e 100 meters avant l'arrivada era ella anc sin plazza dus. Campiunessa europeica daventa Natalia Pryschtschepa da l'Ucraina, avant la favurita la Franzosa Rénelle Lamote e la Svedaisa Lovisa Lindh.
Entant ha la Svizra Lea Sprunger cuntanschì la qualificaziun per il final dals 400 meters obstachels. Quai fa ella cun ina victoria suverana en il mezfinal.
Spertas staffettas svizras
La staffetta da las dunnas svizras sur 4 giadas 100 meters ha fatg in nov record svizzer en la cursa da qualificaziun. Ajla Del Ponten Sarah Atcho, Ellen Sprunger e Salomé Kora èn stadas per set tschientavels pli spertas ch'avant dus onns. E cun quest temp han ellas era cuntanschì il final.
Medemamain sa qualifitgada per il final è la staffetta dals umens sur 4 giadas 100 meters, cun Pascal Mancini, Amaru Schenkel, Suganthan Somasundaram ed Alex Wilson.
RR novitads 21:00/22:00


text:
Carara (MS)
Carara l'è 'na cità italiàna, de la regiù de la Toscana, en Pruvìncia de Massa e Carrara. La g'ha presapóch 65.560 abitàncc, 'na superfìce de 71 km². 'na densità de 923 ab./km². El cunfìna coi cümü de Fivizzano, Fosdinovo, Massa, Ortonovo (SP), Sarzana (SP).
L'è 'l cèntro piö 'mportànte de l'indüstria italiàna del màrmor, co la prudusiù del famùs Marmor de Caràra, en màrmor biànch pregiàt fés che se càa de le Alpi Apuane.
Ensèma con Massa, tra 'l sècol XV e 'l sècol XIX, la g'ha custitüìt el Dücat de Massa e Carrara.
'Ntra i monümèncc de la cità val la pèna regordà 'l Dòm del sècol XII e 'l palàs dücàl del sècol XVI, che 'ncö lìè la séde de l'Académia de le Bèle Arcc.


text:
Consequenzas negativas, ma er positivas
A bleras persunas è il radius da sa mover vegnì restrenschì cun las mesiras extraordinarias dal Cussegl federal, plinavant ha l'Uffizi federal da sanadad BAG appellà da restar a chasa. D'in maun constatescha 43% da la populaziun ina mancanza da moviment. Da l'auter maun constateschan 35% d'avair dapli ruaus e recreaziun e 34% sentan pli fermas relaziuns en famiglia u en in partenadi.
Il mument lavura ina maioritad da 56% dals emploiads dal tut u per part da chasa anora, quai tenor la retschertga da sotomo. A 40% n'èsi betg pussibel da lavurar a chasa. 3% faschessan gugent homeoffice, lur schefs na lubeschan però betg quai.
Tgei ei la pli gronda tema ella crisa?
Ils pli blers (48%) teman da survegnir sezs la malsogna covid-19. Sin posiziun dus è la tema da la libertad da sa mover (38%). Plinavant mussa la retschertga che «sulet» 15% ha il mument la gronda tema da perda la plazza.
La retschertga
L'institut da perscrutaziun Sotomo ha fatg la retschertga sin incumbensa da la SRG SSR. En tut han 30'460 persunas respundì las dumondas publitgadas online tar RTR, SRF, RSI, RTS e Swissinfo. Questa emprima retschertga davart la crisa da corona è vegnida fatga sur la fin d'emna dals 21 fin ils 23 da mars 2020. La quota da sbagls munta a +/- 1,1 puncts procentuals.


text:
Las ovras atomaras dastgan star en funcziun uschè ditg sco quai che las autoritads da surveglianza ENSI lubeschan. L'allianza «Atomausstieg» titulescha la decisiun sco in frain per la midada d'energia. Il Cussegl naziunal era s'exprimì da limitar la funcziun d’ovras atomaras sin 60 onns.
La presidenta da la Confederaziun, Doris Leuthard, ha beneventà la decisiun dal Cussegl dals chantuns da betg limitar il temp che ovras atomars dastgan restar en funcziun. Quai saja ina soluziun realistica, ha ditg Leuthard.
Damain mesiras per spargnar energia
Il Cussegl dals chantuns na vul betg crear stimulaziuns per las ovras electricas che promovan il spargnar energia. En la debatta davart la strategia d'energia 2050 ha il Cussegl dals chantuns decis da stritgar mesiras per dapli effizienza energetica.
La realisaziun saja memia cumplitgada. Plinavant na duain betg ils producents d'energia vegnir motivads da spargnar electricitad, mabain ils consuments, uschia il tenor da la chombra pitschna.
Il Cussegl federal ed il Cussegl naziunal levan formular finamiras per motivar las ovras electricas da spargnar. Ozendi n'è quai betg interessant per ils producents d'energia.
Import d'energia da charvun na duai betg vegnir pli char
En la debatta davart la strategia d'energia 2050 ha il Cussegl dals chantuns refusà d'introducir ina taxa sin energia che na deriva betg cumprovadamain d'ina producziun libra da CO2.
Cunquai ha la chombra pitschna vuschà cunter la cumissiun ch'era s'exprimida per ina uschenumnada taxa d'energia tschuffa. Ils adversaris da questa taxa averteschan surtut d'effects negativs sin l'industria.
RR novitads 11:00 / 14:00 / 18:00 - 24.09.2015, 06:00


text:
Saltier
Can pón pa mëte man da imparé da soné chësc stromënt?
An pó imparé da soné le saltier pian ia dala 2. classa dla scora elementara ince zënza avëi fat denant val' ater curs. Sambëgn él n vantaje sce an á bele fat n curs de cianté o movimënt y bal, che dëida svilupé le sëns por la melodia y le ritm.
De ci vál pa debojëgn por imparé da soné chësc stromënt?
La condiziun é n stromënt che an sona bun y che ais na balanza tl sonn, n pontin stabil che vá da alzé sö y jö y mazes da saltier. Le stromënt vëgn soné plücoater impé. La man dërta y la man ciampa sona adöm ala medema manira. La capazité da soné adamënz vëgn sostignida dassënn da soné chësc stromënt.
Ci poscibilités pîta pa chësc stromënt?
Le saltier cromatich é sciöche pröm stromënt de melodia n stromënt che se ghira n acompagnamënt de stromënc desvalis por ejëmpl de zitra, erpa, chitara o clavier, cembalo, cello. De regola pó le saltier gní tut da soné de vigni sort de stii musicai.
Pité da ...
Scores de musiga todësces y ladines
Eté
Dai 8 agn
Test d'amisciun
Nou
Sënta dl curs
- SM Balsan (Gries, Altstadt, Jenesien)
- SM Porsenú (Vandoies, Mühlbach)
- SM Bornech
- SM Tlüses/Suc (Funes)
- MS Lana/Ulten/Nonsberg
- MS Leifers (Leifers, Regglberg)
- SM Maran/Passeier
- SM Sterzing
- SM Alta Val d'Adesc (Val d'Adesc Mesana)
- SM Bassa Val Venosta (Naturns, Latsch, Schlanders, Schnals)
- SM Alta Val de Puster (Valsberg, Toblach, Valdaora, Sanciana)


text:
di: Giorgio Danese
Balcon con tanti fior,
tendin pien de color
che bèlla la mia cà là sul Navili
el vicol Lavandee, ricòrda el mè rion
amis che se incontraven su la via.
Al bar per on cafè,
i fioeu semper adree
on biscottin e on bèll biccer de spuma
e poeu tornavom a cà
la mamma lì a spettà
polenta coi òss bus pront de mangià.
Ricòrd che vann,
on colp de vent e gh’è passaa i mè ann,
i fioeu hinn andaa
s’ hinn trasferii lontan hinn giamò sposaa,
ricòrd che on dì
regalaroo ai neod se vegnen chì
l’è tutt cambiaa,
ma sul Navili gh’è anmò la mia cà.
musica
Me batt ancamò el coeur
se torni indree on moment
quand hoo basaa ona sera la soa bocca
al scur sòtta ‘l porton
paròll pien de passion
e dòpo on mes numm serom già sposaa.
Ricòrd che vann,
on colp de vent e gh’è passaa i mè ann,
i fioeu hinn andaa
s’ hinn trasferii lontan hinn giàmò sposaa,
ricòrd che on dì
regalerò ai neod se vegnen chì
l’è tutt cambiaa,
ma sul Navili gh’è anmò la mia cà.
musica
ricòrd che on dì
regalaroo ai neod se vegnen chì
l’è tutt cambiaa,
ma sul Navili gh’è anmò la mia cà.


text:
En il project da pilot èn ils emprims uffants vegnids testads en la chapitala. En las 37 scolinas e las emprimas e segundas classas da las 11 scolas primaras èn vegnidas rimnadas experientschas cun questa strategia nova.
Tests gartegiads suenter l'emprim di
Impurtant saja en quest connex dasper la logistica dals tests er l'evaluaziun da la metoda da «pooling», ha manegià il schef dal stab directiv, Martin Bühler. El agiunta però ch'il pilot saja reussì.
Tar la metoda da «pooling» vegnan testadas pliras provas da saliva en in test enstagl da testar mintga persuna singula. Tar in uschenumnà pool positiv vegnissan lura anc ina giada testadas mo las persunas en il pool positiv per pudair interrumper la chadaina d'infecziun. Tar la metoda da «pooling» saja la frequenza da tests pli auta e la sfida da la laschar testar pli pitschna.
La sfida tar il test da saliva è pli pitschna.
Dals 104 pools testads na saja nagin stà positiv. Annunziads per il test èn stads 1'071 uffants e cun quai passa 90% da las scolaras e scolars. Finamira dal project da pilot saja tenor Martin Bühler da pudair offrir ils tests a partir da l'entschatta mars en tuttas scolas dal chantun.
L'impurtanza da l'instrucziun da preschientscha
Impurtants sajan ils tests en las scolas tenor la directura da la scola da la citad da Cuira, Ursina Patt, sur tut per pudair segirar l'instrucziun da preschientscha. Quella saja tenor las conclusiuns da l'ultim lockdown impurtanta per scolaras e scolars.
Uffants che na vegnan betg annunziads e na pon betg mussar ora in test negativ stoppian ir en quarantina, quai però be schi na dat nagins motivs medicinals, agiunta Ursina Patt.


text:
Las vuschs da la dumonda decisiva vegnan dumbradas anc ina giada
- Seiteninformationen
- Erste Mitteilung
- Neuen Beitrag einfügen
Per la votaziun chantunala dal pievel da dumengia, ils 22 da settember 2013, che cuntegneva ina dumonda decisiva, ston las vuschs vegnir verifitgadas d'uffizi. La regenza ha ordinà oz mardi da dumbrar anc ina giada las vuschs da la dumonda decisiva.
Tenor la lescha davart ils dretgs politics en il chantun Grischun sto il resultat total provisoric eruì a chaschun d'ina votaziun vegnir verifitgà d'uffizi, sche la differenza tranter las vuschs affirmativas e las vuschs negativas è pli pitschna che 0,3 pertschient dals cedels da votar consegnads valaivels. La dumengia da votaziun dals 22 settember 2013 èn vegnidas acceptadas cleramain tant l'iniziativa chantunala dal pievel "Gea ad electricitad netta senza forza electrica da charvun" sco er la cuntraproposta dal cussegl grond "Naginas novas investiziuns en ovras electricas a charvun, sche l'emissiun da CO2 na po betg vegnir reducida considerablamain". Per la dumonda decisiva – "En cas che tant l'iniziativa dal pievel sco er la cuntraproposta vegnan acceptadas: Duai l'iniziativa dal pievel u la cuntraproposta entrar en vigur?" – ha la chanzlia chantunala communitgà il suandant resultat total provisoric sin basa dals resultats che las vischnancas han transmess electronicamain al chantun: 24 650 vuschs a favur da l'iniziativa, 24 526 vuschs a favur da la cuntraproposta. Cun ina differenza da 124 vuschs èn ademplidas las premissas per ina verificaziun d'uffizi. Quai sin fundament da la valur da toleranza da 147,5 vuschs (0,3 pertschient da 49 176 vuschs).
La regenza ha incumbensà oz la chanzlia chantunala da dumbrar anc ina giada las vuschs. Las vuschs vegnan dumbradas, suenter ch'il material da votaziun da las vischnancas è arrivà tar la chanzlia chantunala. Represchentantas e represchentants dal comité d'iniziativa han la pussaivladad d'observar la verificaziun. Il resultat vegn communitgà publicamain.
Infurmaziuns:
Walter Frizzoni, vicechancelier, tel. 081 257 22 22
Gremi: regenza
Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun
Neuer Artikel


text:
A chaschun da la 70avla ediziun dal Festival da film a Locarno che cumenza ils 2 d'avust, ha la moderatura tessinaisa Clarissa Tami envidà ses collegas a Locarno. Sco gia ils ultims dus onns portan ils quatter moderaturs danovamain cun els istorgias interessantas da lur regiun.
Els suondan ils fastizs da la mort spectaculara d'in detectiv renumà, vegnan a savair anecdotas interessantas davart il Festival da film da Locarno, visitan in construider d'instruments passiunà che fa liras a roda ed emprendan da far in cuntè tar in fravi.
Tranter chamutschs, Uorsin e la Curt da l'uvestg
Maria Victoria Haas inscuntra per l'emprima giada in animal nunusità en l'Engiadina: il biffel da l'aua. Quests animals imposants èn charins e mirveglius. Ella emprenda da far mozzarella cun lur latg. Il vitg da Guarda è renumà pervia d'Uorsin, il protagonist da l'enconuschent cudesch d'uffants. Guarda ha dentant er ina fravgia tradiziunala. Là dastga Maria Victoria Haas far ses agen cuntè cun agid dal fravi.
Evlas, chamutschs e tschiervs vesa ella en la Val Medel, nua ch'ella accumpogna in guardiaselvaschina e vegn era confruntada cun il destin d'in vadè-tschierv ch'è naschì dacurt. En la Curt da l'uvestg da Cuira visita Maria Victoria Haas ina giuvna archeologa e gida ella a chavar. Tgi sa, sch’ella chatta in stgazi?
Da l'artista da zutger tar il mazler
Sven Epiney visita Sara Hochuli, pastiziera ed artista da zutger, en ses café a Turitg. Ses pli grond giavisch è da pudair gidar ina giada a far questas creaziuns deliziusas e plain fantasia. En la Part Sura Bernaisa sa chatta il lieu d'acziun, nua ch'in dals pli renumads detectivs duai avair pers la vita sut circumstanzas spectacularas. Da tgi ch'i sa tracta, tradescha Sven Epiney pir en l'emissiun. Vinavant va ses viadi a Basilea tar il «Marionetten Theater» unic che fascinescha dapi passa 70 onns uffants e creschids.
En il Forum da l'istorgia svizra a Sviz visita Sven Epiney l'exposiziun davart il tema «Quai mangia la Svizra» ed admira la vitrina d'ina mazlaria cun products che vesan ora surprendentamain autentics, ma ch'èn vegnids fatgs cun stgaina da Madame Tricot. Sven Epiney vul emprender d'enconuscher l'artista extraordinaria.
Festa 1. d'avust
Quest onn emettain nus la festa dal 1. d'avust da Locarno! L'emissiun speziala « Per culms e vals », moderada en quatter linguas, pon ins guardar mardi, il 1. d'avust 2017 a las 20.10 sin SRF1, a las 20.35 sin RTS Un ed a las 20.45 sin RSI – LA1.
L'ascensiun al Monte Generoso
Il viadi interessant tras la Svizra taliana cun Clarissa Tami As maina en lieus patgifics, tar umans passiunads cun istorgias fascinantas. Vus emprendais d'enconuscher il giuven Beltg Nico ch'è vegnì en il Tessin pervi da l'amur e che tgira cun passiun la cultura da far biera.
Clarissa ascenda il Monte Generoso che na carmala betg mo cun ses panorama impressiunant, mabain era cun la «Flur da crap» ch'ins chatta dapi curt temp si là. Ella discurra cun sprayers giuvens activs che vulan revalitar artisticamain las citads cun lur graffitis. La finala «inscuntra» Clarissa era legendas dal film che han dà ina tempra marcanta al Festival da film a Locarno.
Da Les Breuleux a Les Diablerets
Per sia ventgavla emissiun dal 1. d'avust viagia Jean-Marc Richard en accumpagnament da la schurnalista Katia Hess tras la Svizra franzosa. Ensemen mussan els quant variads e multifars che la regiun e ses abitants èn. Lur viadi cumenza a Les Breuleux tar las Tiny Houses: microchasas mobilas sin rodas ch'ins po plazzar amez la natira. Silsuenter fa il duo da moderaturs anc in'excursiun ad Aigues-Vertes, il vitg d'ina fundaziun genevrina, nua che umans cun in impediment spiertal vivan.
Alura viagian els a Les Diablerets per emprender d'enconuscher il team da «The Chalet Sessions» che s'engascha per musicistas e musicists svizzers. Suenter l'intermezzo musical en il center da las Alps vadaisas vai puspè engiu en la planira, pli precisamain a Saillon. Là inscuntran els in construider d'instruments vallesan che fa liras a roda, l'instrument ad artg ch'ils trubadurs sunavan en il temp medieval.


text:
Ils motivs principals sajan cunzunt la mancanza da l'infrastructura ed ils custs, sco la regenza ha communitgà. A quella conclusiun vegn la regenza suenter in studi davart la realisabladad. Tenor quest studi na dettia en il mument nagina schanza realistica da vulair organisar ils WorldSkills, plinavant scusseglià il studi ina candidatura per ils SwissSkills.
Mancanza da l'infrastructura
Ils criteris centrals èn la mancanza da l'infrastructura e las investiziuns necessarias. Plinavant è er l'idea oriunda d'organisar ils campiunadis en differents lieus giud maisa: ina tala varianta na vegn betg acceptada da la fundaziun SwissSkills.
Sulettamain la candidatura per organisar ils WorldSkills chaschunass custs da passa 1,5 milliuns francs. Tenor il studi da realisabladad stuess vegnir fatg quint cun ina participaziun finanziala dal maun public en l'autezza da var 122 milliuns francs, sche la candidatura vegniss acceptada. Pervia dal motiv finanzial na vegn ina candidatura per ils campiunadis da mastergns WorldSkills, SwissSkills ed EuroSkills per entant betg persequitada vinavant.
RTR novitads 12:00


text:
Da Benedetto Vigne - Berna resta il center da noss mund «mundartig». Gist dus producziuns actualas ans demussan la forza superiura da la musica pop e rock bernaisa. L’ina deriva dals oramai veterans Züri West, l’autra dals quasi-novizs Jeans For Jesus. E domadus èn capolavurs.
«Love» è il titel laconic dal dudeschavel album dals Züri West. Tant pli sarcastic para quel, sch’ins considerescha ch’il tenor dal disc dechanta amurs spussadas, decadentas, mezmortas. «(Sie isch) ggange ohni z’gah» di gia il segund titel da l’album, ed en in’autra chanzun lamenta Kuno Lauener dals dis ch’ins resta tuttina anc ensemen, malgrà la lungurella vicendaivla. Quai tuna da resignaziun e dischillusiun. Da serra-char. Ma sch’ins taidla la musica, lura sa demussa tut quai sco ina finta: Ils Züri West èn usché frestgs, viscals e musicantics sco daditg betg pli. Quai ha magari da far cun la regiuvenaziun che la gruppa ha uss fatg tras, nov èn il bassist Wolfgang Zwieauer ed il ghitarrist Manuel Häfliger da la partida, e gist l’ultim da quels briglescha cun solos vaira claptonians anc mai dudids tar la venerabla gruppa bernaisa. Surtut en la ballada deditgada al poet Jean-Pierre Schlunegger.
L’album traglischa però er tras sia varietad, sper intgins veritabels spazzastradas rockus udin nus apunta er inqual tun pli amiaivel, pli fin. Straordinaria è qua la versiun bernaisa d’ina classica melodia da Bob Dylan, la quala Kuno Lauener translatescha cun «Mir wei nid grüble (es isch scho rächt)» e chanta cun ses usità scutinim autoconscient. Insumma celebrescha Lauener inquala bella istorgietta, l’agen cumparegl cun in cudogn («Quitte»), il purtret dal giat impertinent, il regord dad in turment envers il frar pitschen. Ina da la pli bellas è la nostalgia dals onns 60, cur ch’il chantant era anc bagai e sa siemiava da daventar da grond in … talian.
Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:
Regurdientschas chattainsa er tar ils collegas giuvens dals Züri West, ils nov-celebrads Jeans For Jesus. Là tanscha la reflexiun però be dals ventg-e-raps enavos sin la fasa teenageriana (u «mendratscha» schessans per vegl rumantsch) da deschset onns, en la chanzun «XVII» (ina reprisa d’in titel da Youth Lagoon). Tant pli grev èsi tar quella gruppa dad eruir istorgias, perquai ch’ella lavura bler cun gieus da pleds, cun anglizissems e cun ina poesia assoziativa ch’ins pudess bunamain numnar «stream of consciousness», pia lirica subconscientica. Nus entupain frasas sco «oh mueter spöi mi a di wäutchuglä», ubain «spiu gitarre du idiot für bedütigsschwangere schlächte sex». Tals sproposits poetics van fitg bain a prà cun il chant falsett, androgin e ferm articulà da Michael Egger, in chant che s’integrescha organicamain en las texturas sinteticas ed electrofunkigas da la gruppa.
Precis, ils Jeans For Jesus han paucas ghitarras e bler sintesaisers, els fladan in’aria zunt metropolitana, urbanistica, globala – gia la chanzun «L.A.» sin lur primalbum dal 2014 aveva signalisà quel caracter – els reflecteschan consum ed abundanza invana («uh uh uh d wäut isch nid gnue»). Ed els celebreschan l’amur en tut sias furmas, lur «lovin» gioga rima cun «Löwin», ed en in lieu denumnan els «pussy u schwanz». A l’album che porta l’enigmatic titel «PRO» agiunteschan els in flocon da parfum cun il medem num. Quels quatter bernais n’èn ditg betg anc spussads da la vita, u sco ch’els din en la chanzun che citescha en il titel ils dus rockadurs Neil Young e Kurt Cobain: «Chum mir brönne nie us».
Züri West: Love (Sound Service); Jeans For Jesus: PRO (Universal).
Text: B. Vigne, Turitg Fotografia: (c) by Walter Schaer / http://www.jeansforjesus.net/
PROXIMS CONCERTS:
28.04.2017, Düdingen
Bad Bonn
13.05.2017, Lucerna
Schüür
Suonda LATABLA!
-
«Plü ch’eu imprendaiva, damain ch’eu savaiva» - 15 minuts cul translatur rumantsch Walter Rosselli Da Corina Gustin – Walter Rosselli, uriund tessinais, ha stübgià lingua e litteratura rumantscha a Friburg ed a Turich e translatescha cudeschs…29 da schaner 20202576 giadas
-
«Oravontut plai lur humor a mi, quel ei fetg sco a Danmarc» Da Flavia Hobi – Anne-Louise Kleberg Joël – tuna buc suenter in num romontsch, ella Rumantschia sesenta ella denton dacasa. Oriundamein dad Odense en…04 da settember 20192277 giadas
-
«Eu sun gnüda cunfruntada cun attachas in fuorma da telefons e chartas anonimas» - 15 minuts cun: Flurinda Raschèr Da Corina Gustin – Duonnas pon suottascriver contracts ed as pon vestir sco ch'ellas lessan – quai tuna evidaint - pero nun…12 da zercladur 20192366 giadas
-
«Noss giat pareva adina dad avair nauscha luna ed era er uschiglio ina creativa pauc attractiva. Uschia è il giat Brutus naschì.» - 15 minuts cun: Yvonne Gienal Da Corina Gustin – Ils Babulins e lur aventüras chi cumparan sco cudesch, cd, videos e dafatta sco app in tuot ils idioms ed in…29 da matg 20192259 giadas


text:
Durant la stagiun d’enviern survegnan ils possessurs da la «Chur Card» in rabat da 10% sin la carta dal di a Savognin. Plinavant pon els mangiar gratuit il menu en l’ustaria a Tigignas en la valur da 20 francs.
Sco quai ch'il directur administrativ da las Pendicularas da Savognin, Christian Prinz, ha ditg, sa tracti d’in’acziun unica per quest enviern. El crai ch’i dettia anc in grond potenzial tar la glieud da la citad da Cuira.
Ils da Cuira spargnan dapli ch'ils indigens
Sch'ins cumpareglia il rabat da la Chur Card cun il pretsch d'indigens sin la carta dal di, lura è il rabat per possessurs da la Chur Card schizunt meglier che la reducziun per indigens da Savognin sin la carta dal di. Dus exempels:
- Chur Card: Carta dal di 51.30 enstagl da 57 francs, inclusiv è in bon per in menu ed ina bavronda en la valur da ca. 20 francs. Respargn = 25.70 francs.
- Indigens da las vischnancas Alvra e Surses: Carta dal di 43 enstagl da 57 francs. Respargn = 14 francs.
Cuira beneventa collavuraziun
Tenor Markus Frauenfelder, il scrivant da la citad da Cuira, ins veglia far pli attractiva la Chur Card, cun porscher offertas era ordaifer il territori da la citad. Uschia dettia quai gia pli ditg rabats tar la pendiculara da Brambrüesch e tar la destinaziun da skis da Lai/Arosa.
Là ha la citad dentant collavuraziuns pli grondas. Per la pendiculara da Brambrüesch paja la citad da Cuira per exempel mintg’onn ina contribuziun e sin il territori d’Arosa posseda Cuira la Ochsenalp.
RR actualitad 12:00


text:
La situaziun saja ina autra en las valladas, di Sandro-Simon Caviezel il maninafatschenta da la Pro Junior Grischun. Uschia hajan els spetgà ch’il resun na saja betg il medem en las valladas.
En la Surselva na saja quai betg propi sa cumprovà e las tastgas na sajan betg stadas tschercadas, surtut a Trun e Mustér. A Vella saja la situaziun sa meglierada suenter in mument. Ma las tastgas che na sajan betg vegnidas surdadas hajan era chattà la via en buns mauns, sincerescha Sandro-Simon Caviezel.
Acziun d’agid na vegn betg pli prolungada
En las regiuns pli urbanas è la purschida fruntada sin grond interess. Uschia saja l’acziun era vegnida prolungada per trais emnas. Ma pli ditg na veglian e possian els betg porscher in tal agid direct. Quai saja stà ina acziun limitada e svelta ed uss sajan autras instanzas responsablas per l’agid. Tuttina possian famiglias en miserias finanzialas u era autras sa drizzar adina tar la Pro Junior Grischun, di Sandro-Simon Caviezel.


text:
En forma por la tesina
La Biblioteca provinziala Dr. Friedrich Teßmann mët a jì deboriada cun les scores cursc por scolares y scolars che frecuentëia na scora alta y à da scrì na tesina.
Deboriada cun nosc personal spezialisé sön l'informaziun se chir les scolares y i scolars te nosta biblioteca la leteratöra che va debojëgn por süa tesina. A süa desposiziun él libri, folieć, revistes, catalogs dla biblioteca eletronics sciöche inće banches dać. Al ti vëgn dè la poscibilité da imparè a conësce les poscibilitês d'inrescida tla Biblioteca provinziala y da d'adorè strategies d'archirida desvalies. Cun l'aiüt d'ejëmpli por s'eserzité chiris fora aposta, po les scolares y i scolars mëte en pratica ći che é gnü imparè.
Les scolares y i scolars laôra te de pici grups pro so post de laûr cun n computer y fej l'archirida por so cunt sön l'argomënt chirì fora.
La Biblioteca provinziala pîta modui che po gnì combinà lediamënter y che contëgn, aladô dles ghiranzes dla scora, chisc punć zentrai:
- poscibilitês y strategies d'archirida;
- valutaziun dles fontanes d'informaziun (fontanes stampades y online);
- inrescida por la tesina deboriada cun nostes bibliotecares.
Vigni modul döra 90 menüć.
La condiziun
por podëi frecuentè chisc modui é avëi tut pert tratan i pröms trëi agn de scora alta a na vijita generala tres nosta biblioteca.
Terminns y iscriziun
I cursc po gnì tignis sides danmisdé co domisdé.
Le personal insegnant fej fora i terminns y tol sö les iscriziuns.
Porsona de contat
Monica Kostner
monica.kostner@tessmann.it
tel. 0471 471814


text:
L'ovra electrica Morteratsch producescha 7 uras gigawatt l'onn suenter questa renovaziun. Quai è il dubel da la producziun d'enfin ussa e tanscha per 2'000 chasadas. La renovaziun custa radund 10 milliuns francs.
Daners che la Repower n'ha betg sezza. 90% da l'investiziun paja in investur, ina banca privata, la Repower investescha 10%. Che l'investiziun po render è be pussaivel pervia che l'ovra survegn subvenziuns dal stadi per la producziun d'energia. Quai pervia ch'ì sa tracta d'ina ovra electrica pitschna.
Fabritgar projects gronds n'è betg pussaivel
L'ovra electrica Morteratsch serva uschia a la Repower era per far reclama per l'energia producida cun aua. Actualmain han ins numnadamain difficultads pervia ch'ils pretschs per l'energia èn fitg bass. La Repower spera dentant che la situaziun economica midia puspè. Projects pli gronds sco l'ovra Lago Bianco sil pass dal Bernina u l'ovra Chlus en il Partenz na pon ins actualmain betg finanziar.
RR actualitad 17:00


text:
Ils trens sco er ils autos da posta ch’èn arrivads la gievgia durant il di a Glion eran bainspert pli plains che durant in di usità. Ils emprims visitaders da l’Open Air Lumnezia èn gia arrivads bun marvegl a Glion per lura far il viadi vinavant cun in bus enfin a Degen. Er la fluctuaziun dad autos è stada in bun tant pli auta ed ha per part procurà per impediments da traffic.
Midar bindel gia a Glion
Tar la staziun da Glion han ils organisaturs drizzà en stans nua ch’ils visitaders pon midar lur bigliet per in bindel da festa. Curt avant mezdi cur che plirs trens èn arrivads aveva quai ina brava colonna avant ils stans.
La gievgia vers las tschintg parevi dentant che la gronda fulla era vargada. En il center da Glion ed er als stans da midar bindels era la situaziun puspè sa calmada.
RTR


text:
Casalösc
Casalösc ([Casalegg in Piemuntes; Casaleggio Novara in Italian) a l'è un cumün de la Pruvincia de Nuvara.
El gh'ha ona popolaziun de 940 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), cunt ona superfis de 10,5 km² e ona densità de popolaziun de 90 ab./km².
L'è tacaa ai cumün de Briun-ä, Castlasc, Mandèl, San Pedar Mugiösch, Vidlunch.
Evoluzion demografega[Modifega | modifica 'l sorgent]
L'andament del nümer de abitant del cumün de Casalösc l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Nümer de abitant
Riferiment[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
Direziun Scora de musiga Balsan (Gries, Altstadt, Jenesien)
La Scora de musiga de Balsan -
fora de 4 ne vëgnel 1:
Dai agn 1960 inant s'ál svilupé a Balsan na strotöra dles scores de musiga particolara: dui portadus privac (le Cor di ëi y la Cantoria Leonhard Lechner) pitâ cursc da cianté y soné. Ti agn 1970 él gnü fondé la Scora de musiga da Haslach y insciö êl cater posć a Balsan olache an podô frecuenté n curs de musiga por todësch: tla Cité vedla, a Gries, a Neugries y a Haslach.
Bel plan é spo i cursc, che gnô cina dailó organisá privatamënter, gnüs surantuc dal Istitut d'educaziun musicala por todësch y ladin y ince dötes les scores dla cité (Haslach cun la sënta de Jenesien, la Cité vedla y Gries cun Neugries) gnüdes metüdes pro öna na direziun. Cun chësta mosöra essel ince messü gní fat sö n gran frabicat por la scora de musiga a Gries. Cina aldedaincö n'éra nia ciamó jüda da realisé na scora de musiga zentrala por la cité de Balsan. Tl momënt é la sënta prinzipala dla scora de musiga a Gries cun la sënta periferica tla Cité vedla. N'atra sënta periferica é la Scora de musiga de Jenesien.
Nosta oferta atuala:
Pedagogia musicala elemantara y cianté por vigni eté, formaziun vocala classica o tl ciamp dla musiga rock/pop/jazz, musiga y media, formaziun da dirighënt dla musiga, Singing Boys y formaziun da soné (dal acordeon al zimbalon).
Scora de musiga Balsan ativa:
colaboraziun cun les scores elementares por ci che reverda la formaziun de basa y leziuns tignides esperc; colaboraziun cun assoziaziuns, comuns, strotöres soziales, conzerc te tröc posć dla cité ...
Nüsc partner:
Eurac, Comun de Balsan, Comun de Jenesien, Ciamena de comerz, Ciasa dla cultura "Walther von der Vogelweide", Heimatschutzverein, Kulturheim Gries, Museion, Fondaziun „St. Elisabeth“, le Teater da Gries, Cantoria "Leonhard Lechner“ y la Bürgerkapelle Gries.
„PLAY ALL DAY, SLEEP AL NIGHT.
NEVER DOUBT THE MUSIC INSIDE OF YOU,
AND IF THE MUSIC IS TOO LOUD,
YOU´ARE TOO OLD.“
Direturia dla scora
Margarete Pohl
Insegnanta de clavier y teoria musicala generala. Ara é a ce dla Scora de musiga de Balsan dal 2004 incá.
Orars d'ofize y contac
Sënta zentrala Gries
Lönesc y mercui: 14.00 - 16.00
Mertesc y jöbia: 09.00 - 11.00
Sënta destacada Altstadt
Lönesc y mertesc: 14.00 - 16.00
SM Balsan (Gries, Altstadt, Jenesien)
Grieserplatz 16/b
39100 Balsan
Tel.: 0471 284177
Email: musikschule.bozen@schule.suedtirol.it
Manifestaziuns
#VOL.JU Volksmusiktage für Jugendliche
Ort: Haus der Familie Ritten
Datum: 05.11.2021 - 07.11.2021dettagli
Termins
Downloads
Al n’é gnü ciafè degun resultat.
Metede ite prëibel n’atra parora d’archirida.
Publicaziuns
Al n’é gnü ciafè degun resultat.
Metede ite prëibel n’atra parora d’archirida.


text:
Golden Globe
Al Golden Globe (Golden Globe Award) 'l è 'n prèmi cinematugràfic e televiśìṿ americàṅ ch'a s tîṅ tut i an da 'l 1944 a 'l dè 'd incō, da Śnar a Favràr. La giurìa ch'la dà i prèmi l'è fata da nuànta giurnalìsta a 'l incìrca dla stampa furastéra iscrìt a la Hollywood Foreign Press Association.
La serimògna l'è traśmìsa da Los Angeles da 'l canàł NBC. Fra gl'artìsta ch'i èṅ stâ premiâ più vòlti a 'rcurdém la Meryl Streep (sèt vòlti) e Jack Nicholson (siē vòlti).
Esénd ch'i Golden Globe i vìnan cunsgnâ dū méś prima rispèt a i Prèmi Òscar, in na quàlc manéra cal prèmi chè 'l è cunsiderâ na sò antisipasiòṅ.


text:
Il trio Rosset Meyer Geiger è sa preschentà cun in concert unic, dal qual els sezs n'han gnanc exact savì, nua ch’il viadi va a finir. Igl è stà in concert improvisà – in gieu ristg e liber, en il qual nagut era scumandà e tut ha pudì capitar. Igl è stà in eveniment che ha vivì da la situaziun mumentana live al lieu.
Rosset Meyer Geiger
Dapi 20 onns furman ils trais musicists Josquin Rosset al clavazin, Gabriel Meyer al bass, e Jan Geiger a la percussiun lur trio da jazz. En la scena valan els sco in vair caliber dal jazz liber. Gia lur emprim album il 2010 aveva recaltgà renconuschientscha fin en il Giapun – quai che valeva sco pitschna sensaziun per ina furmaziun svizra. Suenter plirs albums e preschentaziuns tar staziuns da radio internaziunalas turnan els uss puspè enavos a Cuira en la sala dal Marsöl per far ensemen cun nus ina ulteriura registraziun per in album live.
«Le disque blanc» ina coproducziun da JazzCuira ed RTR
Ensemen cun l’uniun che marca il jazz en nossa chapitala avain nus realisà l’idea da porscher communablamain la pussaivladad ad ina furmaziun ubain in project da jazz per far registraziuns per in album live. L’interpret survegn la pussaivladad da sa preschentar trais sairas en roda davant public, mintgamai cun il medem program musical. Ils trais concerts vegnan registrads e silsuenter mess a disposiziun per crear ordlonder in live album. Tut quai tenor l’exempel da las registraziuns legendaras fatgas en il club da jazz «Blue Note» ils onns 50 e 60 a New York.


text:
cuntegn
Naziunal/Internaziunal
-
«I plova, plova, plievgia...» a Paris
Daratgadas han interrut il plan da gieus dals French Open a Paris. Il suentermezdi èsi vegnì annunzià ch’i na dettia insumma nagins gieus pli pervi da la plievgia. Il mardi duess quai dentant dar in culp svizzer suenter l'auter a partir da ca. las 14:00.
Igl è l’emprima giada dapi 16 onns ch’i dat ina tala situaziun als French Open. La midada da program pertutga er Timea Bacsinszky ch’avess la saira duì cumbatter cunter Venus Williams per l’entrada en ils quartfinals.
Sin ils dus courts principals eran atgnamain planisads set ulteriurs gieus dals otgavelfinals. Suenter ch’i aveva dà emprimas midadas è lura la finala l’entir program vegnì sistì.
Ils 115avels French Open vegnan probabel a far istorgia cun la pli blera plievgia. La prognosa per ils proxims dis n’empermetta numnadamain betg meglr’aura.
Program previsibel per mardi sin ils courts principals
RR novitads 15:00


text:
Umens che survegnan uffants daventan babs. Ed a partir da quest mument è "l'esser bab" ina part da lur biografia. Ils siemis e giavischs dals singuls babs sa maschaidan cun ils sterotips da nossa societad e procuran per in pau glisch tras ils stgir da l'educaziun. Ed uschia fan ils uffants glischir ils egls da lur babs ed ils babs sa spievlan en ils egls da lur uffants.
Babs èn grondius e mintgatant in'ipoteca. Il cussegliader d'educaziun Philipp Ramming raquinta da las differentas sfidas e traplas da l'esser bab.


text:
Senza discussiun ha la radunanza communala approvà la dumonda da la Runals Beiva SA da surpigliar ina garanzia da 150'000 francs en connex cun l’amplificaziun dal neivadoir enfin Camon. Questa garanzia è necessaria per che la societad survegn dal chantun Grischun in credit d’investiziun NPR (Nova politica regiunala) ed in import correspundent à fonds perdu da radund 25'000 francs. Ils custs totals per l’amplificaziun dal neivadoir enfin Camon muntan a 0.5 milliuns francs. Il credit da 150'000 francs ha la Runals Beiva SA da pajar enavos sur ina durada da diesch onns al chantun, scriva la vischnanca da Surses en ina communicaziun.
Approvaziun da duas leschas
La radunanza communala ha approvà senza discussiun e cun gronda maioritad la lescha davart il menaschi da la rait da distribuziun e la furniziun d’energia da l’ovra electrica Surses (leschad’electricitad). La lescha è applicabla per la rait da distribuziun da l’ovra electrica Surses, che cumpiglia tut las vischnancas fusiunadas da Surses cun excepziun da Beiva. Per Beiva valan las disposiziuns dal provediment d’energia da Beiva, ils «Impianti elettrici Bivio». La lescha entra en vigur ils 1. da schaner 2017. Er la lescha da pumpiers da Surses è vegnida approvada senza cuntervusch. Cun la resalva da l’approvaziun entras la segiranza da bajetgs Grischun va la lescha da pumpiers en vigour retroactivamain sin ils 1. da schaner 2016.
Crusch empè da festa da fusiun
Sut la tractanda varia ha la vischnanca da Surses infurmà, ch’i vegnia organisada nagina festa da fusiun. Per sa regurdar a la fusiun ch’è succedida sin l’entschatta da quest onn, vegnia installada ina crusch sin il Piz Calderas, il pli aut punct en vischnanca Surses sin 3’397 meters sur mar. L’inauguraziun da la crusch è planisada ils otg d’october. La crusch vegn sgulada direct davent da la festa da tundida sin il Piz Calderas, nua ch’ina pitschna gruppa cun giasts vegn a festivar la ceremonia.
RR novitads 23:00


text:
- sharky63 ha scritto:
- Io lo vedo bene come sensei di qualche monastero in un bel film, sai quelli che ti guardano impassibili e poi ti ramazzano come le foglie d'autunno, sempre con la stessa impassibilità
...... qualcosa del genere si sta profilando sull'orizzonte ....... abbiate fede [Devi essere iscritto e connesso per vedere questo link]
Dall'improvvisazione alle richieste di una continuazione seriale ........... in preparazione
.[Devi essere iscritto e connesso per vedere questo link]
Bozza copione la “prima”.
Cucina Valsecchi 1361 .
.Notte, visita di frà Guglielmo da Civita al mugnaio Giobatt.
Dialogo a due.
Batte l’uscio il fraà.
Chi set a quest’ura?
… soo frà Guglielm da Civita, derva la porta Valsec.
Sa set in gir a fa, spazza pulèe, da noc me un lader? Scià ven dentar sapientun.
… murnee, da noc ghe nesun per i sentee a dam fastidi.
E te pensaa da purtàa i fastidi propri a mi? Ta see un rugna dumà vardat, setas e dim la mala nova.
… o preparaa ul cuntrat da firmà!
Cuntrat? Da firmà cusèe? Sem dàa la man e mi son da parola e pò son minga bun da scriv, sa firmi cusè che so gnanca sa lè na firma.
… la firma lè ul to nom sul cartiglio e la parola la va e la vegn me l’aria, però un cartiglio cun su ul to nom al dura in dal temp e da temp per duperà la roda per farina, nem intes insem per 8 an. In vot’an cun i temp ca gira tal disi mi che l’aria la dis tempesta.
Ta see un striun, ta legiat e ta scrivet, ta sentàt i tempest in aria, ma foo a fidas dei padrun del Lamber? Tutti i rod a acqua in vost e gabelluv senza pietà i ficiatari che per du ghei i lavuran dal dì alla noc. A sii ladruni voialtrer fràa.
Si introduce la cultura. Monogolo.
… ti tal se che ul Barbarusa Federico I° la taccàa i milanes e la spartì i Cort di Casale, la Martesana, Monza e lè ruàa a bàla in valassina. I Milanes an mandàa i suldat cuntra Cesan, Cornat, Erba, Paravicin e Orsenig, radendu i fortezz. Ades lè a Carcan, impegnaa nell’assedial finchè ul Barbarusa là menàa i milanes. I cumasc ades i voran che il Barbarusa al to fori di bal i patarit da l’isula su per ul Larius, che i tassan i navigli e la pesca sul lag. I patarit dell’isula in puse sciuri dei sciuri lumbard tuc insem e ul neud del Barbarusa la mai pagàa ul so ziu. Se la va ben per noiolter, la val la va sota il feudato di Civàa chel comprend: Borni, Cesan, Canz, Maisan, Belas, Sala, Galbiaa e Oggion. A la vedi dura al me car murnee. Chi sa mazzan senza misericordia. I lumbard sa la pasan malament, via un malnàt a na rivaun olter, pesc dala peste che lè in gir ancamò. Dai che ta legi ul cuntrat.
Si torna a due interlocuzioni.
Cu sel? Al par un’opera d’arte. Lè ul cuntrat, me le bel e se ghe scrivuu?
… al dis che i fràa dell’erem di Civàa, sota l’egida del sciur Saluzzo Antoni arcivescovo di tuta la Valle Assisa, ta dem in fitc la roda da farina per 8 an, cun l’impegn da pagà la sedicesima al mess sul masnàa.
Bela roba, e se d’invernu masni mingha, cun cosè a ta paghi?
… murnee nuiolter fraa mantegnum mingha i lazarun. Se vem per la lingera violter populari nustran senza fede e cun tropa ambiziun per i danee, che da politica e poteri terreni da ignurant ne san men dan’asan, pora bestia, i sgheri delarcivescuv a ta cascian sot ul punt del Lamber ti ul to fradel e la famiglia a crepà sgelàa, te capii Valsec! Ti ta pias fa l’arugant, ta ghe la lengua lunga per parlà, ma te da duperà la crapa per scampà, e senza cuntasù ball e cuiunaat.
Ti fraa te see un falsun, te me ciapàa la parola e sem da la man, credevi da fa l’afari senza un cuntrad da carta, e ades a sa gira la menada che la ma pias per nagot. Chi ma diss che te se dree a fregam? Ti ta see scroc, ta ghe ul curtel per al manig e ta taiet giò ala grande fraa di me dulur. Se lè vera che ghe l’infernu là daves pien di fraa. Scià fam vedè se ghe sul cartiglio la cundana per 8 an? Fregum mingha Guglielm o ta scurti la vita, da noc so bun anca mi da sassinàa un fràa.
… desmèt murnee e voia gio un buccal da sang d’uga, che te me fa parlà tropp.
Bev, bev al me sang e a goo in scansia furmai da cavra e na brancada d’uliv. A lè un gran bel ul cuntrat, violter sapient a si come ul diavul che prima al prumet e po al roba l’anima dela pora gent mè mi. Ma foo a fa la firma fraa? E cuan lo fada cusè che cambia, fam capì ben la procedura, perché son minga stupid.
… la firma ta iuti mì a fala per ben. La firma a lè la tua che sul cartiglio t’impegni la parola data, e una firma lè sacra per la fiducia reciproca, ti ta vorat la roda da farina e mi ta la concedi. Ta metat la firma sul cuntrat, go la pena d’oca e l’inciostar da piumb, ta guidi la man e cun un olter boccal di sang d’uga a ghem legalizaa la tratativa per 8 an a vegnì.
Parte da recitare con molta chiarezza.
>>
Ma a ghe scrivuu nagot sul cartiglio.
… Giobatt Valsec ta see ignurant me nà cavra. Ta see minga bun da legg e ta pretendat da vedè quel che ta capisat minga oltre un cartiglio. I parol scrivuu i a vedean i letterati come mi che son istruì. Violter vilan sa fidus ngnanca dala umbria e mi ta doo 8 an da fiaa respir per pagam in cumpleta fiduscia e ta me fa danàa per l’accord tra galat’om. Giobatt ta see dree a ufendum.
Ufend un fraa lè me dag na pesciada a un can. Son un vilan senza arte ne parte ma minga da cuionà.
Scià frà Guglielm ciapa la mia man e fam fa sta firma, lè la prima volta che scrivi e vori vedè al me nom sul cartiglio del cuntrat.
>>
… lasa la man libera murnee, ta ma paret un picasss. Nà firma lè impurtant la va fada con sentiment e respunsabilità, ma ti ta see senza letter ma ta capisat ben ul mument dades chel significa l’inizi da una vita nova per tutta la tua famiglia da mort da fam.
Cumela la mia firma?
… ciara me l’acqua del Lamber. Ul cartiglio al legaliza ul cuntrat. La roda da farina a lè in di to man e sa ta fee giudizi chi quater sass chi i divetan dala tua stirpe da murnee. Ul ragett a le insipid però un boccal per sancì ul cuntrat al va gio me velen maledetu.
Prima dal ragett, frà scrucun, a mi sa ma resta in man del cuntrat?
… i malfident i finisan al’inferno cun un cavic in dal cu. Mo strapi un cantun del cartigli e el diventa la garante del cuntratt. Ciapal e metal via al sicur. Cuntent murnee?
>>
I malediziun ti tiri a dree frà filun se te me inganed e al post del ragett ta fo bev la sulanaceae.
Frà sapient, sarem mort da fam ma sem sempar gente unest, lavuradur e pagadur. Ala fin dei mess a vegnì ti pasa che mi paghi la sedicesima decima del fitto.
Ades cuntum su coma lè la condiziun gio in dala piana ingerada? Al Lamber lè calaa d’acqua. L’ultim diluvi là casciagiò i tempest e sa parla ancamò dela peste nera? Mi vori minga crepà frà, sa podi fa per restà san?
… ul milanes a le impestàa da trentan e i crepan gio com i foi e i munatt i a brusan in dal Lazaret del Gian Galeaz Viscunt. A Com su dudasmila anim in trapasaa in cinmila …….. te da pregàa una volta ala setimana e lavas una volta al dì. Onorare gli impegn, fa del ben, minga rubà sul pess dela farina e puse impunrtant, tasè prima da parlà.
>>
Se tasi cuma fo a parlà?
… Giobatt Valsec, se ta vorat diventà intellighenz, te da imparà a dam tra. Mi parli la metà da ti, a go nagot, majì e bevi, nà quei dona generusa la ma sudisfa i tentaziun e nun ghe pensi da faa debit per una roda da farina. Chi el al pussee scrocc, ti o mi?
… murnee, se ta vorat i danee a te devat minga aven!
Ta me diset ma fo a vec i danee se soo senza?
… murnee, ta see dentar i mur cun un tec sula crapa ti e tuta la familia senza un ghel in sacocia. E ta capisat gnanca la lungheza del to nas. Da chi a vot’an, se ta ma pagat e i sas i diventan tò, forzi ta capisat sal vor dì minga avec i danee in sacocia.
Taghe sempar resun ti, frà scrocun!
… Valsec la diferenza tra noi du, alè che mi son un frà e ti un por diavul senza intelet. Tasi e pensa la diferenza tra la luna e il sul. Pensa e tasi murnee che la roda la gira cuma vori mi fin quand te me versaa l’ultim quatrin. Cuntent murnee?
Cunten nà sciavada in facia, oh firmaa un cartiglio che al me strozza me nà furca, o scultàa un frà senza capig na vaca, ta me fa pasà ul sogn, ma gira la crapa e se i ta cupan per strada al to signur là faa una misericordia grosa e granda. Ta saludi frà Guglielm. Crepa minga per i sentee ghe te ghee in sacocia la mia firma sul cuntratt.
>>
… ta saludi murnee Giobatt. L’afari te le fa ti e dorma in gloria timuraa nel signur.
.


text:
Piev de la Valsasna
La Piev de la Valsasna l'è stada vuna di piev ministrativ e religios del Milanes.
I sò patronn a eren i sant Peder e Paol. La gh'aveva duu capopiev: Introeubi (sede civil) e Premaluna (sede religiosa).
La confinava a nord e a est con la Diocesi de Bergom, a sud con la Piev de Lecch, a ovest con quei de Mandell, Varenna e Belan.
Compagn de tutt i olter piev, l'ha perduu i sò fonzion civil in del 1797, e quei religios in del 1972, quand che l'è stada sostituida del Distrett de Introeubi.
A la fin del XVIII secol la gh'aveva denter i comun de Introeubi, Premaluna, Barcon, Cortabbi, Gerr, Pessina, Vimogn, Barz, Casargh, Cornoeuva, Cremen, Cassina, Conzenee, Margn, Crandola (cont Indoeuver), Pagnona, Pastur, Bajee, Promana, Tasen, Bind, Perlasch, Vendrogn, Perlee, Isen de Sora e Isen de Sotta.


text:
Acoliënza de porsones zënzatët
N sorvisc dl'aministraziun provinziala de Südtirol
Descriziun generala
Le fenomen dles posones zënzatet s'á dër mudé ti ultimi agn. Bojëgns nüs che é gnüs sö te chësc setur á fat a na moda che al jiss debojëgn de na valutaziun di sorvisc y dles mosöres da adoté te chësc ciamp. La Junta provinziala – sön proposta dl Ofize por la sconanza di mëndri y l’inclujiun soziala – á aprové de merz dl 2017 les diretives nöies sön i intervënc por les porsones zënzatët.
- L’istituziun y la gestiun de strotöres y sorvisc d'acoliënza por porsones zënzatët é de competënza dl ënt comunal.La gestiun pó ester direta o fata tres ënc privac convenzioná.
- I comuns pó ince deleghé la funziun ai ënc che gestësc i sorvisc soziai metüs sö cun la l.p. di 20 de merz dl 1991, n. 7
Vigni strotöra d'acoliënza s'adressëia a n grup desvalí.
Vigni strotöra d'acoliënza á sü recuisic d'azes por ci che reverda i documënc che les porsones mëss dé jö.
Te certes strotöres vëgnel damané na compartezipaziun ales spëises sce l’utënt davagna.
- Lege Provinziala di 30 d’aurì dl 1991, n. 13 „Reforma di Sorvisc Soziai tla Provinzia de Balsan“
- Lege di 8 de novëmber dl 2000 n. 328 „Lege de basa sön la realisaziun dl sistem integrè de intervënć y sorvisc soziai“ y Lege di 8 de novëmber dl 2000, n. 328 anotaziuns
- Landesgesetz vom 20. März 1991, Nr. 7
Dainré é l’ester "zënzatet", le n'avëi nia na ciasa, le su problem. Sovënz é chësta condiziun estrema la conseguënza de evënc critics por chi che an n'á nia ciafé na soluziun, de problems nia superá y dl ne ester nia bugn da reagí ala vita.
Situaziuns de crisa tla vita privata, la fin di raporc soziai, perde le laur, n'ester nia sagns, dependënzes y deblëza soziala, dificoltés ogetives de suraviënza é elemënc che porta les porsones a jí fora dal grup sozial, a gní emarginades o a s'emarginé.
Sovënz vëgn incö chësta condiziun gaujada dantadöt dala pordüda dl laur. N iade che an n'á nia plü n laur perdon ince la ciasa, an röia te n ziclus dles sistemaziuns nia adatades, malsigüdes, an devënta n “zënza abitaziun”. Da chësta condiziun éson tosc tla condiziun da deventé n zënzatët, sce al ne vëgn nia fat debota val'.
Sambëgn ne mëss nia vigni porsona che n'á nia na ciasa gní conscidrada zënzatët, y de chësc mësson tigní cunt, dantadöt en referimënt ales porsones migrantes, ai profugs y a che che damana asil.
Ince sce l’aflus di zitadins y dles zitadines migranc ti sorvisc por zënzatët é en general deventé majer ti agn, pón constaté na desfarënzia danter les modalités y i tëmps dl ester zënzatët talian y migrant: la porsona taliana che s'anüza di sorvisc por zënzatët é en general te condiziuns de desaje por le falimënt de so proiet de vita, deperpo che le migrant azetëia te n valgügn caji la condiziun de zënzatët sciöche risch, sciöche na fasa che messess ester transitoria te so proiet migratore, liada ala dificolté da sodesfá bojëgns primars. Mo ince danter i migranc él porsones te na situaziun de emarginaziun y isolamënt cun les carateristiches di zënzatët (interuziun dl proiet migratore por eté, maratia, interuziun dles relaziuns, y i.i.).
L'intervënt por les porsones zënzatët mëss podëi ti ester ala complessité dla domanda por podëi ciafé respostes efiziëntes che pó spo porté pro al’inclujiun soziala.
Les aziuns d'aiüt por porsones zënzatët se concretisëia tl pité:
- n’alternativa ala vita sön strada (sodesfaziun di bojëgns primars);
- le superamënt de situaziuns de gran emergënza,
- la reintegraziun,
- la sodesfaziun dles domandes formulades dala porsona tl cheder dl impëgn atif por la reproietaziun de so dagní.
Le sostëgn vëgn pité da na rëi de sorvisc publics – dai sorvisc soziai ai sorvisc por le laur y d'atri seturs dl reinserimënt sozial – y da organisaziuns zënza fin de davagn. Ti comuns prinzipai dla provinzia él strotöres por l’acoliënza de porsones zënzatët. Porimpó ne vëgneres nia ma frecuentades dales porsones zënzatët, mo en pert ince da d'atres porsones che é te na situaziun d’emergënza soziala. A chëstes s'ajunta ince na seria de strotöres dl de y strotöres che pita sorvisc minimai, sciöche locai de permanënza, sorvisc de destribuziun de pasć y guant, sorvisc duscia.
Per d'autra nfurmazions prions bel de jì sun la plata dla istituzion cumpetënta per chësc servisc.
Formulars
Zënzatët - Lege 328/2000
Lege Cheder sön la realisaziun dl sistem integrè dles mosöres y di sorvisc soziai
- D’atres injuntes
- Desćiaria jö l'injunta (pdf) [345 KB]
- D’atres injuntes
Lignes d’orientamënt por la istituziun y le manajamënt de organisaziuns por tó sö zënzatët
Publicaziun ann 2003
- D’atres injuntes
- Desćiaria jö l'injunta (pdf) [1 MB]
- D’atres injuntes
Zënzatët - Lege 328/2000 Anotaziuns
- D’atres injuntes
- Desćiaria jö l'injunta (pdf) [397 KB]
- D’atres injuntes
(Sorvisc actualisá ai: 05/02/2021)
Ënt competëntOfize por la Sconanza di mëndri y l'inclujiun soziala
Palazzo 12, via Canonico Michael Gamper 1, 39100 Balsan
Telefono: 0471 41 82 41 Kathrin Lintner
0471 41 82 31
Fax: 0471 41 82 49
E-mail: minoriinclusione@provincia.bz.it
PEC: kinderjugendinklusion.minoriinclusione@pec.prov.bz.it
Website: http://www.provinz.bz.it/sozialwesen


text:
Il cumbat electoral ha cunzunt survegnì schlantsch entras ils embrugls enturn ils cartels en la branscha da construcziun en l'Engiadina, la demissiun dad Andreas Felix e la candidatura da Linard Bardill. In cumbat sco tal tranter ils set candidats n'haja quai dentant betg dà, uschia la valitaziun dal schefredactur da RTR Flavio Bundi ed il manader da l'actualitad Valentin Schmed.
D'accord èn els ch'ils trais cussegliers guvernativs da fin qua Mario Cavigelli, Jon Domenic Parolini e Christian Rathgeb vegnian reelegids ils 10 da zercladur 2018. Er che Peter Peyer, il candidat dals socialdemocrats prendia plaz l'auter onn en la Chasa grischa na dubitian els betg.
Per il davos plaz vegni dentant stretg. Valentin Schmed crai plitost ch'il Sursilvan Marcus Caduff fetschia la cursa, cunquai ch'el haja fatg in cumbat electoral solid.
Flavio Bundi dentant è plitost da l'avis che Walter Schlegel da la PPS ertia il sez da la PBD. Quai dentant mo, sch'el vegn da mobilisar ils commembers da la basa ed er da recaltgar vuschs en las valladas dal sid.
RR actualitad 12:00


text:
Via Fosdondo Correggio
Castelnovo né Monti Castelnovo ne Monti
Via Meuccio Ruini, Reggio Emilia, Reggio Emilia
App.to n.22_Via Giacomo Matteotti, San Giuliano Milanese (MI) San Giuliano Milanese
App.to n.15_Via Giacomo Matteotti, San Giuliano Milanese (MI) San Giuliano Milanese
App.to n.14_Via Giacomo Matteotti, San Giuliano Milanese (MI) San Giuliano Milanese
App.to n.10_Via Giacomo Matteotti, San Giuliano Milanese (MI) San Giuliano Milanese
App.to n.8_Via Giacomo Matteotti, San Giuliano Milanese (MI) San Giuliano Milanese
Autorimesse_Via Giacomo Matteotti, San Giuliano Milanese (MI) San Giuliano Milanese
Negozio C1 - Via Giacomo Matteotti, San Giuliano Milanese (MI) San Giuliano Milanese
App.to n.23_Via Giacomo Matteotti, San Giuliano Milanese (MI) San Giuliano Milanese
App.to n.24_Via Giacomo Matteotti, San Giuliano Milanese (MI) San Giuliano Milanese
App.to n. 16_Via Giacomo Matteotti, San Giuliano Milanese (MI) San Giuliano Milanese
App. n.1_Via Giacomo Matteotti, San Giuliano Milanese (MI), San Giuliano Milanese Milano
Negozio C2 - Via Giacomo Matteotti, San Giuliano Milanese (MI) San Giuliano Milanese
Negozio C3 - Via Giacomo Matteotti, San Giuliano Milanese (MI) San Giuliano Milanese
App.to 30_Via Giacomo Matteotti, San Giuliano Milanese (MI) San Giuliano Milanese
App.to n.29_Via Giacomo Matteotti, San Giuliano Milanese (MI) San Giuliano Milanese
App.to n.28_Via Giacomo Matteotti, San Giuliano Milanese (MI) San Giuliano Milanese
App. n.26_Via Giacomo Matteotti, San Giuliano Milanese (MI) San Giuliano Milanese


text:
Iscriziun online tles scolines dla Provinzia Autonoma de Balsan-Südtirol
N sorvisc dl'aministraziun provinziala de Südtirol
Descriziun generala
L’iscrizions per l ann de scolina 2021-2022 possa mé plu unides fates online dai 04 ai 14 de jené 2021.
Per fé l’iscrizion online ala scora iel da jì sun chësc link.
L servisc online ie mé daviert ntan i dis d’iscrizion (sce l ie “va al servisc online” da udëi) L’iscrizion possa unida fata tres SPID o cun la Cherta di Servijes ativeda (ti chemuns de Südtirol ie l servisc debant). Sun myCIVIS abinen duta la nfurmazions.
Nfurmazions de utl sun l’iscrizion online te scolina
- L possa unì scrit ite mutans y mutons che cumplësc i trëi ani d’età nfin ala fin de dezëmber dl ann dl’iscrizion.
- i dac che vën bele dant tl formuler online se referësc mé a chëi dl sistem informatif scolastich dla Provinzia autonoma de Bulsan.
- L’iscrizion online muessa unda fata ti termins scric tlo dessot.
- Canche l’iscrizion online ie stluta, ju giaten na cunfërma che atestea che l’iscrizion ie jita a bon fin.
- La comunicazion dl’assunzion o nia assunzion unirà mandeda dala scolina.
Dumanda d’iscrizion te n‘autra scolina che no una de chëles dl chemun de residënza
Per l’iscrizion te na scolina de nauter chemun iel da fé n iede l’iscrizion online te na scolina dl chemun de residënza y po presenté te Direzion, nfin ala data ududa dant per l’iscrizions, na dumanda de trasferimënt sun papier.
L servisc ie debant y n possa se autentifiché:
- tres SPID (Sistem Piblich de Identidà Digitela) o
- cun la Cherta di servijes ativeda cun PIN y aparat instalà
Te myCIVIS giaten duta la nfurmazions sun co ativé la cherta di servijes, co instalé l aparat y la software.
De plu nfurmazions sun l SPID giaten sun la plata myCIVIS tlican sun chësc link.
Deplu nfurmazions ie da giaté tla Direzion “Ladinia” o tla singula scolines.
Direzion dla Scolines
Str. Roma 4 - 39046 Urtijëi -Tel. 0471/797117
Str. Piculin 22 - 39030 San Martin de Tor - Tel. 0471/524117
E-Mail: d_scolines@schule.suedtirol.it
PEC: Dir.Scolines.Ladinia@pec.prov.bz.it
Per d’autra nfurmazions prions bel de jì sun la plata dl’istituzion cumpetënta per chësc servisc http://www.provinzia.bz.it/formaziun-lingac/scolina/iscrizion-te-na-scolina-ladina.asp
Per d'autra nfurmazions prions bel de jì sun la plata dla istituzion cumpetënta per chësc servisc.
(Sorvisc actualisá ai: 13/08/2021)
Ënt competëntProvinzia Autonoma de Bulsan - Südtirol
39100 Balsan
Telefono: 0471 417650 Landesdirektion deutschsprachiger Kindergarten (für Schuleinschreibung Tel. 0471 416938)
0471 411313 Direzione provinciale Scuole dell'infanzia in lingua italiana (per l'iscrizione alla scuola 0471 411320)
0471 797117 Kindergartendirektion "Ladinia"
Terminns
Nachträglich ist die Einschreibung für das Kindergartenjahr 2021/2022 ONLINE noch möglich vom 25. bis 27. August 2021.
Online-Einschreibung in den Kindergarten vom 4. bis 14. Jänner 2021.
Der Zugriff auf den Online-Dienst ist nur im Zeitraum der Einschreibung aktiv (wenn der Button "Zum Online-Dienst" sichtbar ist).


text:
Il Cussegl federal ha reelegì ils commembers dal cussegl da la Banca naziunala svizra. Presidenta resta l'anteriura cussegliera guvernativa dal Grischun, Barbara Janom Steiner.
Dals 11 cussegliers da banca vegnan sis elegids dal Cussegl federal, e tschintg da la radunanza generala da la Banca naziunala svizra. Per la perioda d'uffizi dal 2020 fin 2024 ha il Cussegl federal reelegì ils suandants commembers dal cussegl da banca:
- Barbara Janom Steiner, presidenta dal cussegl da banca dapi il 1. da matg 2019, anteriura directura da finanzas dal chantun Grischun
- Christoph Ammann, president da la regenza e directur da l'economia publica dal chantun Berna
- Shelby du Pasquier, advocat tar Lenz & Staehelin a Genevra
- Christoph Lengwiler, docent a l'Institut per servetschs da finanzas Zug da la Scol'auta da Lucerna
- Christian Vitta, president dal cussegl da stadi e schef dal Departament da finanzas ed economia dal chantun Tessin
- Ernst Stocker, cusseglier guvernativ e directur da finanzas dal chantun Turitg
Cunquai ch'il temp d'uffizi per cussegliers da banca è limità sin 12 onns, terminescha il temp d'uffizi dad Ernst Stocker gia ils 30 d'avrigl 2022. Sco vice-president è vegnì elegì Olivier Steimer. Pervi da la limitaziun da temp d'uffizi be fin ils 30 d'avrigl. Steimer sto però anc vegnir reelegì da la radunanza generala da la Banca naziunala svizra.
Ord l'archiv:
La fin dal 2017 ha l'emissiun «Cuntrasts» purtretà l'anteriura cussegliera guvernativa dal Grischun, Barbara Janom Steiner.
RTR novitads 15:00


text:
N portal da colaboré y se confronté.Jí ite
La manira plü asvelta da nes imparé a conësce.Domanda de contat
Cualité, trasparënza, invovaziun é i prinzips zentrai de VBC, stüde de comerzialisć cun plü de trënt’agn de esperiënza tl’assistënza ales dites. VBC pita sorvisc de contabilité y de bilanz aziendal, de contratualistica y de consulënza sozietara y tributara.
Le testamënt ne n’é nia ma le stromënt cun chël che i tolëis dezijiuns porsura osc patrimone, mo al é n stromënt important por le bëgnester de osta familia tl dagní.
Dilan a nostes prestaziuns profescionales dassënn cualificades te chësc ciamp, podëise ves dediché ala gestiun de osta aziënda zënza fistidi.
VBC ves dëida da ciafé la forma sozietara plü adatada por osta dita, da mëte jö contrac formalmënter a post, tignon cunt dles implicaziuns fiscales.
Les cutes é tan desvalies sciöche ince altes. Controlé les dates de tomanza, i mudamënc y les novités, se damana n impëgn costant.
I un les conescënzes tecnich-legales por ves dé assistënza ti tröc dovëis che ti vëgn dá dant ales aziëndes dal Regolamënt Europeich söla Proteziun di Dac.
La revijiun di cunc y la revijiun legala é obligatores por n valgönes dites y ma profescionisć abilitá é autorisá da les fá. VBC pita chësc sorvisc se jovan de revisurs abilitá.
Manajé na dita cun suzes, ó dí conësce i cosć efetifs, stabilí na politica di prisc coerënta, tigní tl edl i flusc de cassa y monitoré i prozesc aziendai.
Atualité, informaziuns, notizies y comunicaziuns: restede tresfora ajorná sön nostes ativités y sön ci che reverda nosc monn.
Contributi per investimenti inerenti alla trasformazione e alla commercializzazione di prodotti agricoliDeplü
INPS: domande di esonero dal 25 agostoDeplü
Ciara y platernëia te nosc archif dles novites.Dötes les news


text:
Wii Fit
Wii Fit a l'è on videogioeugh orientaa al fitness desviluppaa de Nintendo per el sò Wii sortii in tra el 2007 e 'l 2008. El gh'ha 40 esercizzi spartii in Yoga, Esercizzi Muscolar, Esercizzi Aerobich e Esercizzi de Equilibri. L'è doperada quasi domà la Wii Balance Board, anca se in d'on quaj gioeugh l'è doperaa el Wii Remote e 'l Nunchuck.
Modalità de gioeugh[Modifega | modifica 'l sorgent]
Ogni esercizzi el ved on pontegg che l'è assegnaa a segonda del resultaa di rilevazion de la Balance Board o del telecomand, se l'è previst. Ogni utent el gh'ha de registràss cont on Mii che 'l registra i sò progress, ma l'è minga possibil registrà on piano de allenament personalizzaa. Fann eccezion i esercizzi muscolar e 'l Yoga, indova el gioeugh el consilia di esercizzi de fà insemma per tonificà i midemm muscoi.
Esercizzi[Modifega | modifica 'l sorgent]
- Yoga
- Respirazion Profonda
- La Mezzaluna
- Il Scior dela Danza
- El Cobra
- El Pont
- Torsion Supina
- La Candila
- El Guerriee
- L'Alber
- El Salut al Sô
- Genoeugg sollevaa
- La Palma
- Posizion Potenta
- El Triangol
- El can a testa in giò
- Esercizzi muscolar
- Equilibri in su 'na gamba
- Flession e appogg laterai
- Torsion e piegament
- V-UP
- Affond
- Piegament con vogad
- Slongament in pee
- Estension laterai
- Ass
- Pressa
- Slongament
- Sollevament de terra
- Sfida flession
- Sfida V-Up
- Sfida ass
- Esercizzi aerobich
- Hula Hoop
- Step
- Jogging
- Super Hula Hoop
- Step Dance
- Jogging in 2
- Boxe a ritmo
- Step +
- Jogging +
- Esercizzi aerobich
- Colp de testa
- Slalom
- Salt cont i schii
- Ball pazz
- Funambol
- Bolla de savon
- Caccia al pess
- Snowboard


text:
Dal pulschain fin tar la giaglina: Cura ch'els eran 1 di vegls pasavan els mo 41 grams. Suenter mo 18 emnas èn els gia giaglinas creschidas e paisan passa 1 kilo e mez. Sco i tutga vivan las giaglinas uss en in giagliner ed ellas mettan mintga di ovs.
Pulschains
Pulschains - insatge charin e bel. La gronda famiglia da pulschains è naschida avant in di. Nus accumpagnain las proximas emnas quests pulschains per guardar co ch'els creschan e tge ch'els passentan.
Segunda visita tar ils pulschains
Uss èn ils pulschains gia 1 emna ed 1 di vegls. Tuts èn creschids e vegnids pli grevs e perquai vegni plaunsieu in pau stretg tar els.
Bun'emna per ils pulschains
Uss èn il pulschains gia 2 emnas ed 1 di vegls. Quest'emna han ils pulschains midà colur. E sco i para han els tegnì ina bun'emna, ils pulschains han fatg ina nunditga prova...
Las cursas dals pulschains
Uss èn ils pulschains gia 3 emnas vegls. E mumentan è lur occupaziun principala il currer, tuttadi vegn currì.... si e giu e vi e nà - en in di fan els bleras cursas...
Bainbaud giaglinas creschidas
Intginas emnas èn passadas... ed ils pulschains èn uss gia 15 emnas vegls. Uss èn ils pulschains bainbaud giaglinas creschidas. Ma plaunet vegni stretg, proximamain vegn fatg midada...
Nov dachasa da las giaglinas
Las giaglinas èn uss 18 emnas veglias. E questa giada en lur nov dachasa, uss vivan ellas en in schic giagliner... è la ordadora datti er verms da piclar, uschia ch'ellas han puspè fatg ina buna prova.
Visita a la scolina a Sedrun. Ils uffants han pudì guardar co ord ovs èn vegnids pulschains.


text:
Ace Frehley
Paul Daniel Frehley dit Ace (New York, 27 'd Avrìl dal 1951) 'l è 'n cantànt e chitarìsta hard rock americàṅ, cgnusû principalmènt p'r èsar stâ òṅ di mémbar fundadōr di Kiss. Al sò scutmàj 'l è The Spaceman (’L óm dal spasi) par via dal custùm e dla mascra ch'al s éra sarnî p'r al sò persunàǵ.
Biugrafìa
da śóvan
Nâ in dal Bronx da na famìja ad muśicìsta sénsa tant bèsi, Ace al taca a tgnir a drē a soquànti gangs ad strada insém a Blackie Lawless, in séguit leader di W.A.S.P.. Par tiràr-al via da 'd là, i sò genitōr i gh còmpran a tréd'ś an na chitàra ma lò al cuntìnua, incóra p'r un pôc, a far la sò vita da 'rvèrs, in fin tant che durànt na casutarìa i gh śbràgan 'l crani cun na butìglia ad vēdar in tèsta.
A vint an Ace al s mét 'd inśégn par sunàr dabòṅ al sò strumènt, scultànd di chitarìsta cuma Eric Clapton, Pete Townshend, Jeff Beck e Keith Richards di Rolling Stones. Tòlt al diplòma, Frehley al taca a far di lavursèṅ par far sù di bèsi e cumpràr-as di strumènt fat méj, tacànd a sunàr in cal méntar in grup cuma Magic People, The Muff Divers e Four Roses, muciànd sù dl'esperìnsa.
cun i Kiss
Vèrs la fiṅ d'l an dal 1972 Frehley al lèś 'n anùnsi in sun giurnàl 'd un grup ch'al pascàva un chitarìsta sulìsta e al s śibìs par la part faghénd un pruvèṅ par lōr. Paul Stanley 'l al tōś minga sōl par la sò bravitù ma anc p'r al fat ch'al fus mèś mat (a s diś ch'al s éra preśentâ cun di calsét adòs ad culōr difarènt).
I nàsan acsè i Kiss, òṅ di grup più impurtànt dla stòria d'l hard rock mundiàl. La furmasiòṅ dal grup la vdida Paul Stanley a la vóś e a la chitàra, Gene Simmons a la vóś e a 'l bas, Peter Criss a la baterìa e lò a la chitàra sulìsta. In dal 1974 i faṅ gnir fóra i disc Kiss e Hotter than hell. Al gènar sunâ 'l éra quél dal glam rock, ch'al dava dimóndi impurtànsa a 'l spetàcul e a la manéra ad far-as védar, cuma i fàvan anc di grup cuma New York Dolls, Alice Cooper e Slade.
In sal cupertìni di disc e durànt i cuncèrt i quàtar cumpunènt di Kiss i figuràvan sèmpar cun di custùm particulàr e cun dal mascri ad truc adòs. Ace al s éra sarnî par lò al persunàǵ ad Spaceman. Al druàva anc di efèt sènic ligâ a la sò chitàra Gibson Les Paul durànt i cuncèrt par far dal silti o tiràr di raś.
Al grup al s fà cgnósar specialmènt p'r al disc dal viṿ Alive! e p'r i àlbum Dressed to Kill (1975) e Destroyer (1976). Cun al lavōr dal 1977 Lovegun, Ace al taca anc a cantàr di pès (Shock me), rivànd anc a dar la sò vóś a tri braṅ in dal disc Dynasty dal 1979 (cun al sìngul 2000 man, cover di Rolling Stones). 'L an prima i quàtar mémbar dal grup i ìvan fat gnir fóra quàtar disc par sò cònt, ma sèmpar ligâ a 'l nóm Kiss, e quél 'd Ace 'l éra stâ al più vindû, cun al sìngul ad sucès New York groove.
Dòp avér sunâ in dal concept album Music from the Elder dal 1981, Frehley al decìd ad mulàr i Kiss in dal 1982 parchè Paul e Gene i vlìvan far sèmpar quél ch'a gh parìva lōr e parchè al n éra briśa 'd acòrd cun 'l andàs muśicàl ch'al grup 'l iva tòlt cun i ùltim disc, dimóndi più alśēr e cumerciài. Inóltar, prima dal prevìst e mai fat tour ad "The Elder", Ace al fà 'n incidènt spavintóś cun la sò DeLorean.
Par véndar da piò, al grup però al fà finta listés che lò al gh sia incóra e in dal cupertìni di disc dal 1982 Killers e Creatures of the Night Ace al gh cumparìs insìma anc s'al n iva gnanc sunâ na nòta. A sunàr lè i éran stâ invéci di turnìsta cuma Bob Kulick, Adam Mitchell, Steve Farris e Vinnie Vincent: qvést chè al turà pò al sò pòst in di Kiss a partìr da 'l Dicémbar dal 1982.
In dal 1998 Frehley al tórna par soquànt an incóra in dal grup par far gnir fóra al disc Psycho Circus e par di tour mundiài ma pò al sò pòst al vèṅ tòlt par Tommy Thayer in dal 2002.
Prugèt da par lò
Dòp avér lasâ i Kiss, Ace al mét in pē na banda par sò cònt, i Frehley's Comet, e sèg al fà gnir fóra un disc cun al stés tìtul in dal 1987. In d'l àlbum i sònan Anton Fig a la baterìa ('l iva sunâ anc in di disc dal "Baś" Dynasty e Unmasked a 'l pòst ad Peter Criss), al chitarìsta e cantànt Tod Howarth e al basìsta John Regan. 'L an dòp 'l è al tùran 'd un mini-àlbum intitulâ Live + 1 e dal secónd lavōr in studi, Second Sighting cun Jamie Oldaker a la baterìa.
Da 'l 1989 in avànti i disc 'd Ace i pòrt'n al sò nóm, a partìr da Trouble Walkin dal 1989 in dua Frehley al canta lò in tut i braṅ, cun di òspit famóś cuma Sebastian Bach e Dave Sabo di Skid Row e Peter Criss. 'L ùltim sò lavōr 'l è Anomaly dal 2009.
Discugrafìa
da par lò
- 1978 - Ace Frehley
- 1989 - Trouble Walkin'
- 1997 - 12 Picks
- 1998 - Loaded Deck
- 2006 - Greatest Hits Live
- 2009 - Anomaly
cun i Kiss
- 1974 - Kiss
- 1974 - Hotter Than Hell
- 1975 - Dressed to Kill
- 1975 - Alive!
- 1976 - Destroyer
- 1976 - Rock and Roll Over
- 1977 - Love Gun
- 1977 - Alive II
- 1978 - Ace Frehley
- 1979 - Dynasty
- 1980 - Unmasked
- 1981 - Music From "The Elder"
- 1996 - KISS Unplugged
- 1998 - Psycho Circus
cun i Frehley's Comet
- 1987 - Frehley's Comet
- 1988 - Live+1
- 1988 - Second Sighting


text:
La mesemna a bun'ura ha l'Assamblea federala reelegì il procuratur public federal, Michael Lauber, per in'ulteriura perioda d'uffizi da quatter onns. El ha survegnì 129 da 143 vuschs valaivlas. La maioritad absoluta è stada tar 122 vuschs.
Lauber ha engrazià a l'Assamblea federala per la reelecziun. El vegnia er en il futur a far tut per ina moderna ed effizienta persecuziun penala sin plaun federal.
Cumissiun n'aveva betg recumandà reelecziun
La cumissiun da la dretgira aveva però recumandà da betg reeleger Lauber. La raschun èn stads ils inscunters informals cun il schef da la FIFA, Gianni Infantino, che Lauber n’ha betg protocollà, ma er il cumportament da Lauber suenter che l’affera era vegnida publica. Da betg reeleger Lauber fiss ina schanza per in nov cumenzament, aveva ditg il pledader da la cumissiun Lorenz Hess da la PBD Berna. La reputaziun da Lauber saja vegnida donnegiada massivamain tras l’entira affera.
La reelecziun era vegnida spustada da la sessiun da stad sin la sessiun d’atun. Ils vice-procuraturs publics generals èn gia vegnids reelegids da l'Assamblea federala durant la sessiun da stad.
RR novitads 10:00


text:
Dumini Badalin
Dumini Badalin[modifiché]
Dumini (a l'anàgrafe Domenico) Badalin a l'era nassù a Turin ai 6 ëd mars dël 1917 e a l'é mòrtje ai 5 ëd fërvé dël 1980. A l'avìa travajà për vàire agn a la FIAT aviassion. A l'era marià con Rosetta. Badalin a l'ha scrivù la pì part ëd soe poesie an monfrin, ma a-i na i-é ëdcò an turinèis, tutun an dovrand sèmper la grafìa unificà Pacòt-Viglongo. A l'era fasse conòsse dal pùblich ant ël 1969, cand a l'avìa vagnà ël concors Nino Còsta; ant l'Armanach piemontèis dël 1970 a-i surtìo tre 'd soe poesìe (Bela, Ra mé sgnora, Lin-a d'agost), soasìe da Celestina Costa (fija ëd Nino). Ant ël giugn dël 1970 a l'avìa ancaminà a colaboré al Musicalbrandé, con In paisan. Badalin a l'ha ancaminà a publiché soe arcòlte 'd poesìe possà da Roberto Marra. Soens sò manoscrit a smon-o dle cite variant con ël passé dël temp, sign che chiel a chitava nen ëd travajeie ansima. Sentiment e armonia dij vers a l'ero detà dal bin a soa tèra e soa gent. Ëd chiel a-i resto ëdcò chèich pàgine an pròsa.
"Dumini Badalin, nà a Turin ant ël 1917, a l'é ancheuj un-a dle vos pì anteressante e significative dla poesìa piemontèisa. Ij sò vers a l'han n'armonìa istintiva e as acòrdo con la parlada monfrin-a ch'a esprimo. L'ànima dla poesìa 'd Badalin a l'é l'ànima 'd nòstra gent che a viv, an sle colin-e dël Monfrà, soa vita sempia e dura. Vita 'd travaj, ed fatighe e 'd crussi, dova la volontà, la fòrsa, l'amor e la fiusa a trionfo vestì 'd semplicità e 'd serenità. Poesìa che, ant l'espression oral ëd l'autor, as completa a a sà rivé ant ël përfond dël cheur ëd chi a la scota. Se për tanti la vos ëd Badalin a podrà esse na dëscoverta o na rivelassiom, a tuti a sporzerà 'l messagi d'una poesìa frësca e polida, che a l'é meisin-a a l'ànima" (Milo Bré).
"...n'àutra téssera pressiosa al mosàich ëd soe poesìe, che chiel a dis con un realism, na comossion e, se dël cas, n'ironìa ch'a frapo ancreus chi ch'a scota. Nòstr poeta, torinèis ëd nàssita e scritor soasì an lenga piemontèisa, ch'a l'é cola d'Isler e dël Calvo, ëd Còsta e 'd Pacòt, as sent tutun ëdcò monfrin; e ant la nuansa monfrin-a 'd nòstra lenga regional, a sfòga sò sentiment d'amirassion e 'd partessipassion për ël mond modern, vastà da la fàussa religion dësperà e mortìfera dël materialism. Dumini Badalin a l'é na vos, se nen solitària, ràira ai nòstri temp. Chiel an pòrta un messagi da medité, ch'a l'é la testimoniansa 'd fiusa d'un òm che a l'ha ancora na soa cita patria, visadì un sò canton ëd grinor, con ij sò valor perfond ch'as peulo nen arnonsiesse. A l'é parèj d'una lus dë speransa ant lë scur viaman mì sombr che a marca nòstra stra ancheuj" (Censin Pich).
- A tucc ij Brandé
- A tuti 'l ginòti dël Monfrà
- Bela
- Camposanto Tranquil
- Cichin
- Doi Turinèis
- Fate 'n papin
- Ginòta
- In Paisan
- Mè marì
- Mòrt d'un bòss
- Orassion paisan-a
- Pas
- Për Anneliese Kappler
- Për mia mama
- Për ti
- Stòrie 'd Turin


text:
Tenor in rapport da l'agentura da novitads statala KCNA haja il schef dal stadi Kim Jong Un surveglià glindesdi in test cun in nov motor da rachetas per transportar satellits en l'univers.
La finamira da la direcziun a Pjöngjan saja che la Corea dal Nord daventia ils proxims onns gestiunaria da satelits geo-staziunars. Malgrà la greva situaziun economica fetschia il pajais gronds svilups tecnics, scriva l'agentura vinavant.
Avant duas emnas aveva la Corea dal Nord fatg ses totalmain tschintgavel test atomar. La situaziun en la regiun vala dapi in temp sco tendida. Gia la primavaira avevan ils Stadis Unids e l'ONU rinforzà lur sancziuns cunter la Corea dal Nord.
RR novitads 07:00


text:
L'hotellaria en il Grischun patescha vinavant ferm da la crisa da corona: Il matg han ins registrà en l'entir chantun 66'000 pernottaziuns. Quai è in minus da 46% cumpareglià cun il medem mais da l'onn passà. Quai scriva l’Uffizi per economia e turissem dal Grischun. Il dumber da giasts svizzers saja sa reducì per 6%, quel da giasts da l'exteriur per passa 90%.
Tut la hotelleria svizra patescha
L'hotellaria en Svizra patescha vinavant ferm da la crisa da corona: Il matg 2020 hai dà 625'000 pernottaziuns. Quai è in minus da bun 79% cumpareglià cun la medema perioda da l'onn passà. Quai ha communitgà l'Uffizi federal da statistica. Il dumber da giasts indigens saja sa reducì per 56%, quel da giasts da l'exteriur schizunt per 95%.
Vesì sur tut ils emprims tschintg mais da quest onn resulta in minus da 43,8% tar las pernottaziuns en l'entira Svizra – cumpareglià cun il medem temp dal 2019.


text:
En ils Stadis Unids avertescha il FBI davart protests armads en vista a la saramentaziun dal nov president american Joe Biden. I sajan planisads protests armads avant ils bajetgs da regenza en tut ils 50 stadis federativs americans, statti en in scriver intern il qual pliras agenturas da novitads enconuschan. En la chapitala Washington sa prepara la guardia naziunala sin protests violents. Fin 15'000 schuldads sajan pronts, ha communitgà il pentagon. L'introducziun en uffizi da Biden è ils 20 da schaner.
Era Twitter avertescha
Avant intgins dis aveva gia il servetsch da messadis curts Twitter avertì. Sin sia plattafurma ed er sur auters chanals curseschian plans concrets per ulteriurs protests armads. Tranter auter vegnian là discutads in ulteriur assagl sin il Capitol – sco er assagls sin bajetgs da parlament en stadis federativs per ils 17 da schaner.
Stizzà passa 70'000 contos
En consequenza da l'assagl sin il Capitol a Washington ha Twitter declerà d'avair stizzà passa 70'000 contos da conspiraziunists. Tenor ina communicaziun hajan ils pli blers contos propagà cuntegns dal moviment QAnon che sustegna il president Trump. En blers cas sajan contos cun cuntegns da QAnon stads dad attribuir ad in sulet autur.
Venderdi passà aveva Twitter era stizzà permanentamain il conto da Trump.


text:
RTR: 5 sezs èn da reparter per il chantun Grischun en il Cussegl naziunal. In sez ha la PCD actualmain cun Martin Candinas. Ma la partida perda e perda sustegn. Pon u ston ins ir da quai anora che Martin Candinas è tant sco reelegì, sch’ins guarda er il resultat ch'el aveva fatg avant quatter onns?
Clau Dermont: Jau crai che Martin Candinas ha tut las schanzas d'er esser vinavant represchentà en il Cussegl naziunal, sch'el vul era far quai. Sch'el na chattà betg in autra carriera ch'el vul tuttenina persequitar. El è per il mument era fitg preschent en la politica naziunala. Vul dir: Ins legia bler dad el ed ins auda bler dad el. Quai è natiralmain in avantatg sch’ins vul vegnir reelegì en il Cussegl naziunal.
Era tar il sez da la PS na vegn betg speculà ch'i dat grondas surpraisas. La PS vegn a pudair tegnair il sez: Silva Semadeni va e Jon Pult vegn?
Pli probabel èsi da quintar cun quai. Jon Pult ha gia annunzià ch'el è pront da far quest pass ed è er gia sa retratg dal Cussegl grond. Silva Semadeni vegn era a savair ch'i pudess esser fitg grev per ella da cumbatter encunter in Jon Pult. Vul dir: il proxim Cusseglier naziunal da la PS dal chantun Grischun vegn pli probabel ad esser Jon Pult. E la PS è era ferm avunda da conquistar quel sez ord atgna forza.
Uss restan anc trais sezs che ston vegnir repartids: Per l'ina avain nus il sez da la PBD. La partida ch'ha ina sconfitta suenter l’autra. Era en il Grischun ha la partida burgais democratic pers 4 sezs tar las elecziuns da quest onn. Cun Duri Campell avain nus in represchentant da la PBD en il Cussegl naziunal. El vul star e far in’ulteriura perioda a Berna. Sut las circumstanzas numnadas. Co èn las schanzas per Duri Campell da defender ses sez?
La PBD e Duri Campell vegnan segir a stuair far ina buna campagna electorala per las proximas elecziuns. Els han l’ultima giada pers in pèr pertschient cura che Hansjörg Hassler è sa retratg dal Cussegl naziunal. Da l’autra vart pon ins dir che Duri Campell, sco anteriur Cusseglier naziunal, vegn ad avair meglras schanzas tar las proximas elecziuns. El vegn pli probabel ad esser pli enconuschent en il chantun ed uschia a far dapli vuschs. Ed jau quint era ch'el – che n'è betg stà involvì en il scandal dal cartel da construcziun en Engiadina – vegn betg ad avair quella tolca e na vegn betg a perder uschè bleras vuschs scola PBD ha pers quest onn tar las elecziuns dal Cussegl guvernativ.
In'autra dumonda che sa tschenta per las elecziuns en in onn: Riva la PLD da gudagnar enavos il sez ch'els han pers tar las ultimas elecziuns a favur dal PPS?
Quai savess vegnir fitg, fitg grev. Els èn la terz ferma partida entamez. Vul dir: els stuessan ni esser pli ferms che la PBD e prender davent il sez da Duri Campell, ni ch'els stuessan rivar da vegnir cun ina colliaziun ch'è gronda e ferma avunda da reconquistar il sez ch'è ì a la PPS. Quai pudess vegnir pli cumplitgà, perquai che a la PLD mancan per il mument las candidatas ed ils candidats che pudessan far quellas vuschs.
Tuttina, tgi fissan lura candidats pussaivels da la PLD per conquistar in sez en il Cussegl naziunal?
La PLD ha schon en la politica chantunala in per nums ch’ins po numnar. Els han gea la pli gronda fracziun en il Cussegl grond. Il cusseglier guvernativ Christian Rathgeb fiss segir ina persuna che pudess reconquistar quel sez. La dumonda è dentant, vulan els uss gia pruvar da conquistar quest sez cun Rathgeb en il Cussegl naziunal, ni vulan els spetgar cun el per lura pudair remplazzar a Martin Schmid en il Cussegl dals chantuns en in per onns.
Era ils verd liberals vulan turnar cun Josias Gasser en il Cussegl naziunal. Quasi ina «mission impossible»?
Ils verd liberals èn la pli pitschna partida en in il chantun Grischun. Tge che fa schon fitg grev d'insumma vegnir sin in sez. Quai e stà in coup avant in pèr onns che Josias Gasser è vegni elegì en il Cussegl naziunal. Ed els stuessan chattar ina strategia che dess ad els anc ina giada uschè ina schanza. Quai na funcziuna dentant betg cun uschè ina ferma PPS sco che nus avain gì avant 3 onns betg anc ina giada. Vul dir: I vegn fitg, fitg grev per Josias Gasser da turnar en il Cussegl naziunal. Ed el vegn pli probabel a restar en il Cussegl grond nua ch'el è vegni reelegì quest onn.
Tar ils dus sez dal PPS avain nus Heinz Brand. El è sin buna via da daventar il president dal Cussegl naziunal, e cun quai il pli aut svizzer, sch'el vegn reelegì. E nus avain Magdalena Martullo-Blocher, la dunna da Turitg, ch'è sa decidida da candidar anc ina giada per il chantun Grischun. Po ella vinavant quintar cun grond sustegn u pudess ella perfin vegnir in privel per Heinz Brand sch'il PPS vess da perder in sez?
La Martullo-Blocher è segir pli preschenta en la publicitad per il mument. Vul dir ch'ella pudess esser in ristg per Heinz Brand che na vegn betg reelegids sche la PPS perdess in sez. Da l’autra vart ha el tacticamain la schanza da vegnir president dal Cussegl naziunal e quai è in punct ch'è fitg ferms per las votantas e votants da reeleger ad el anc ina giada, ch'in Grischun vegn puspè president dal Cussegl naziunal. Qua vegn ad esser la dumonda, tgi dominescha il Grischun: È quai plitost in veder politicher che po sa preschentar e vegn da persvader pli fitg ed ha la schanza da vegnir president, ni la schuldada da partida ch'è en la PPS in bain toc pli preschenta che Heinz Brand.
Dentant a la fin finala dependi era da las colliaziuns da glistas...
Quai è cler. Gia l’ultima giada èsi i piz a cup tranter la PLD e la PPS. La PPS ha per in pèr paucas vuschs dominà da prender davent in sez a la PLD. La dumonda è tge collaziun datti proxim onn. E tut tenor sch'i dat puspè ina gronda colliaziun entamez pudessi vegnir stretg per la PPS. Forsa stuessan ins era far il patratg dad integrar ils verd liberals en la gronda colliaziun entamez per uschè definitiv prender davent il sez a la PPS.
Ed uss anc per far ina curta survista: Tge spetga ord vista Grischuna per las elecziuns dal Cussegl naziunal 2019?
Bler vegn a restar sco igl è. Quai vul dir che nus avain segir 3 ni 4 persunas che vegnan reelegidas. Segir in nov vegni a dar. E la dumonda da las colliaziuns en nà: tgi po ir per il 5avel sez. Atgnamain la medema dumonda sco tar las ultimas elecziuns.
Clau Dermont
Il giuven Sursilvan è politolog. El lavura actualmain co assistent a l’universitad da Berna.
Status quo tar il Cussegl dals chantuns
RTR : Clau Dermont, è il Cussegl dals chantuns tant sco elegì?
Clau Dermont : Ins pudess dir. Martin Schmid e Stefan Engler èn fitg preschents en las medias. Els vegnan omadus era numnads sch'i va persuenter per vegnir Cussegliers federal. I para era ch'els han plaschair da far quella lavur ed era da far quai communabel per il chantun Grischun. Jau na quint betg cun midadas sch'i na sa dat insatge tut nov che avess avunda explosivitad sch' in sa vuless retrair ni far in auter pass. Vul dir: Cussegl dals chantuns status quo, resta tut sco igl è.
Tge fiss «insatge cun avunda explosivitad»?
Da conquistar in sez duai quai esser insatge che vegn ord il cussegl guvernativ ed emprova da prender davent in sez a la PCD ni a la PLD. E tge che pertutga surpraisas: Il davos pled en chapitel n'è anc betg scrit en il scandal da construcziun en l’Engiadina. E là è era vegni numnà a l'ur il num da Stefan Engler. Jau na manegel betg ch'i vegn a dar anc ina gronda midada. Ma ins na sa mai tge ch'i vegn anc exact or tar las debattas che la WEKO fa per il mument.
RR actualitad 07:00


text:
En l'onn passà ha la svieuta cun products da bio cuntanschì 2,23 milliardas francs, uschia Lukas Inderfurth, pledader da medias da Bio-Suisse. «Ils products da bio han uschia fatg ora 7,7 pertschient da l'entira svieuta da vivondas.» El è persvas ch'ins na sappia betg pli mo discurrer d'in trend da bio. Plitost sa tractia tar blers consuments d'ina tenuta. Er tar ils dus gronds detaglists svizzers è la svieuta cun products da bio creschida il davos onn.
Passa 30 differents labels da bio
Simpel n'èsi dentant betg per il consument. Total dettia passa 30 differents labels da bio, declera Corina Gyssler dal WWF. «La fin finala è dentant mintga label da bio meglier ch'in product convenziunal, dal qual ins n'haja insumma nagina idea cun quants pesticids ch'el saja vegnì tractà e sut tge cundiziuns ch'el saja vegnì producì.»
En general possian ins distinguer tranter labels che sa basian sin las directivas da la Bio-Suisse e quels che sa basian sin l'ordinaziun da bio da l'Uniun europeica. Las directivas da la Bio-Suisse sajan pli strictas che quellas da l'UE. Il label dal brumbel portan ils products da Bio-Suisse. Plinavant datti er in label da bio da l'UE ch'è verd cun stailas alvas che furman in fegl. Ensemen cun la Push (fundaziun svizra per la pratica da l'ambient), la Helvetas e la fundaziun per la protecziun da consuments ha il WWF valità singuls labels tenor tscherts criteris. Uschia han els elavurà in cussegliader da labels.


text:
Ir cun e-bike duai daventar pli segir. Il Cussegl federal vul perquai midar la Lescha federala davart il traffic sin via. Uschia duain tut ils manischunzs da velos electrics stuair purtar ina chapellina. E sco tar ils autos na duain era els betg mo envidar la glisch, cura ch'igl è stgir, mabain era durant il di. Plinavant duain tut ils velos electrics sperts, pia quels che porschan in sustegn enfin tar la spertadad da 45 km/h, esser equipads cun in tachometer, quai per che las limitas da spertadad vegnan resguardadas meglier.
11 morts l'onn passà
Il Cussegl federal spera uschia da pudair reducir il dumber d'accidents grevs da manischunzs da velos electrics. L’onn passà èn 355 sa blessads grevamain, 11 èn morts.
Sper quai duai la revisiun era crear la basa legala per ch'il Cussegl federal possia lubir tests cun autos che charreschan a moda autonoma sin las vias publicas. Enfin mez december pon chantuns, organisaziuns e partidas prender posiziun en chaussa.


text:
La professura d'economia da l'Universitad da Son Gagl (HSG), Monika Bütler, è s'exprimida cunter ina prolungaziun da lavur curta en Svizra. Quai fissi la via fallada, ha l'economa ditg a las gasettas da CH-Media. Uschiglio vegnian cementadas structuras economicas che na funcziunassan oramai betg per pli lung temp.
Tenor l'economa da la HSG Son Gagl, duai il stadi salvar en emprima lingia individis e betg firmas. Ina via saja d'investir en la furmaziun dals lavurants per che quels hajan meglras schanzas, sch'els perdan lur plazza.


text:
Martinènch
Martinènch l'è ü cümü de la pruinsa de Bèrghem e l'è 'n de la mèsa pianüra bergamasca sö la ria mansina del Sère e l'è sö la strada Bèrghem - Cremuna.
El g'ha 'na popolasiù de 10 448 abitàncc (dàto del Dicember 2015[1]), cond'öna süperfìce de 21,7 km² e 'na densità de popolasiù de 481 ab./km²
Ol paìs l' se tróa a 19 km de la sità e a 149 méter söl lièl del mar. El cunfìna coi cümü de Seedàt, Cològn, Curt Nöa, Ghisalba, Morèngh, Mürnìgh, Palösch e Romà.
De èt[Modifega | modifica 'l sorgent]
La parte ègia del paìs de l'època del medioéf co i strade strécie, i cése e 'l castèl di Martinènch. Töt intùren al paìs ol fosàt fai scavà dal Bartolomé Coleù.
Evulusiù demogràfega[Modifega | modifica 'l sorgent]
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Martinènch l'è mostràt in de la tabela ché sóta
Abitàncc censìcc
Riferiment[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Alabàma
'L Alabàma (a s lèś [ˌæləˈbæmə] in Ingléś, scólta'l chè) 'l è 'n stat dal sud di Stat Unî ch'al s è unî a la federasiòṅ in dal 1819. Al sò mòt in latìn 'l è „Audemus jura nostra defendere“ (A giurém ad difénd'r i nòstar dirìt).
La sò capitàl, e secónda sità dal stat dòp Birmingham, l'è Montgomery. Àtri sità impurtànti, ch'i pàsan tuti i sènt-mila abitànt, i èṅ Mobile e Huntsville. 'L Alabàma al gh'à ssanta-sèt cuntèi e quatarsènt-sinquànt'òt cumùṅ. La sò pupulasiòṅ, divìśa fra 'n 68.5% ad biànc e 26.2% ad négar, l'è 'd quàtar migliòṅ e òt 'd abitànt a 'l incìrca par na superfìsi ad 135.765 km².
Al cunfìna a nòrd c'n al Tennessee, a èst cun la Geòrgia, a sud cun la Flòrida e c'n al Gōlf dal Mèsic e a òvest c'n al Missisìpi. Al sò guvernadōr, da 'l 2011, 'l è 'l republicàṅ Robert J. Bentley. 'L è da 'l 1980 che chè a vins sèmp'r al candidâ presidènt dal GOP.
Da sèmp'r un stat ad cuntadèṅ (òṅ di sò scutmàj 'l è Al stat dal cutòṅ), 'l Alabàma 'l è famóś p'r i sò brustlèṅ americàṅ, par la lavurasiòṅ dla légna e par 'l alevamènt di bóv e di pui. Sót-tèra a gh'è dimóndi carbòṅ, petròli e gas méntar 'l indùstria dal fèr l'è andàda in criśi in dal cōrs dal XX sécul.
In dal stat a gh'è la péna 'd mòrt, fata cun dgl'iniesiòṅ ad vlèṅ o sinò cun la scrana lètrica.