text:
En la regiun tranter Le Prese fin Poschiavo ha il stemprà derschì radund in hectara guaud. Quai rapporta la Südostschweiz sa referind sin l'inschignier forestal da la regiun. Tar il guaud sa tracti er da guaud da protecziun. Ussa saja d'examinar sche la protecziun saja anc garantida.
Muottas Muragl – Sragischà var 100 plantas
Sco ch’il commember da direcziun da la Engadin Mountains SA, Adrian Jordan ha confermà ad RTR, hajan ils ferms vents sragischà radund 100 plantas sin la muntogna. Quai surtut en vischinanza dal trassé da la funiculara da Muottas Muragl e lung la via che vegn duvrada l’enviern per ir cun la scarsola. Quella via avev’ins gia preparà per l’enviern e montà las paraids da segirtad. Er quellas sajan suenter ils ferms vents sin la muntogna per terra.
Cumenzà da far urden
Entant sajan ils uffizis forestals gia vid far urden ed allontanar – per part cun agid da helicopters – la bostga ch'è per terra. Sch’insatge da l’implant da la funivia avess dad esser vegnì donnegià da las plantas crudadas, na poss'ins betg anc dir, uschia Adrian Jordan. Dentant na fetschia el betg quint cun grondas surpraisas. Quant ch’il donn si Muottas Muragl custa finalmain ha las pendicularas, poss ins pir dir en in pèr dis.
Gronds donns suenter stemprà a La Punt
Er èn auters lieus ha il stemprà Vaia laschà enavos ses fastizs. Ils vents burascus han fatg cupitgar quatter pitgas da la lingia d'auta tensiun che maina sur il Pass da l'Alvra en Engiadina. Quai communitgescha Swissgrid. Las lingas da 380kV Filisur-Robbia sco er Pradella-Robbia/Segl sajan ord funcziun. Il provediment d'electricitad saja dentant garantì. Actualmain na dettia naginas interrupziuns dal current electric.
Dapi la dumengia saira sajan en l'entira Svizra sis lingias en il territori alpin pertutgadas dal stemprà. Il mument vegn anc calculà quant grond ch'ils donns èn.
Stratg davent tetg da l'ospiz sin l'Alvra
Il sgol da recognosziun da la Swissgrid ha er anc mussà tut in auter maletg: La malaura haja er stratg davent ina part dal tetg da l'ospiz e dal stabiliment da l'alp gist en vischinanza. Quai ha confermà Urs Niederegger, il chanzlist da La Punt, sin dumonda da RTR.
Il donn è vegnì calculà cun radund 200'000 francs e saja gia annunzià a la segiranza. La vischnanca da La Punt è la possessura da l'ospiz.
Vents cupitgan 1'500 bostgs en il guaud da La Punt
La Punt n'è betg be pertutgà sin l'Alvra da donns tras ils vents burascus: En il «God Arvins» èn vegnids buffads enturn radund 1'500 bostgs, quai tenor il manader da la gruppa forestala da la Punt, Ralf Fluor.
Interrupziuns da la rait da forza electrica
Gia la notg passada han vents, naiv e malaura procurà per difficultads en il provediment electric dal Grischun dal Sid. Sco quai ch'il furnitur d’electricitad Repower communitgescha, sajan las equipas da pichet stadas tut la notg en acziun:
- Il glindesdi saira las 19:40 sajan stadas passa 1’080 chasadas a Brusio per curt senza electricitad, pervi che las lingias d’electricitad sajan stadas surdumandadas.
- In’autra interrupziun ha pertutgà per 25 minutas fin a 2’800 chasadas en las fracziuns u vischnancas da Le Prese, Prada, Cologna, Li Curt, Poschiavo e San Carlo. La raschun da quest’interrupziun sajan stads bostgs e roma ch’ils vents ferms hajan buffà sin las lingias.
- Suenter mesanotg èn lura stadas pertutgadas perfin 24’000 chasadas engiadinaisas – ellas sajan stadas per 10 minutas senza electricitad. Quai pervi che vents ferms avevan engrevgià la funcziun da la lingia d’electricitad dal Puschlav sur il Bernina en Engiadina.
- Las 00:58 èn lura er anc ina giada radund 3’500 chasadas en la Valposchiavo stadas 13 minutas senza electricitad pervi dad in disturbi en la staziun da trafo a Campocologno.
RR novitads 11:00+


c: text/html

text:
Il directur da las pendicularas Breil Vuorz Andiast, Beat Zenklusen, n’avess mai spetgà ch’i dettia ina giada in ladernitsch cun infracziun en la tegia da la bar da naiv «Miret». La bar sa chatta sin 2’070 meters sur mar, en la tegia da l’Alp Dado Sura, ed è cuntanschibla mo cun skis u cun chalzers da naiv. Il lader, u ils laders, sto esser ì almain 1 ura a pè per arrivar a la tegia.
Nagin alarm, naginas cameras
La tegia da la bar «Miret» n’è fin uss betg stada segirada cun in alarm u survegliada cun cameras. Quai duai dentant sa midar. En l’avegnir vulan las pendicularas survegliar era la bar «Miret» cun meds electronics, sco las ulteriuras bars e restaurants en il territori da skis.
Grond butin n’han ils laders betg fatg. Il pli custaivel è tenor Beat Zenklusen il laptop cun las chanzuns da la bar. Daners na sajan betg vegnids engulads, las cassas da la bar vegnian svidadas mintga saira. Il mender saja stà il dischurden en la tegia.
Sonda puspè avert
Il venderdi è la tegia restada serrada per che la Polizia chantunala possia fotografar e segirar ils indizis. Silsuenter han ils emploiads da las pendicularas nettegià la tegia e la sonda era la tegia puspè averta, declera Zenklusen.
Sin dumonda ha la Polizia chantunala anc betg savì dar dapli infurmaziuns a RTR. Las investigaziuns pertutgant quest cas na sajan anc betg terminadas.
RR actualitad 08:00

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Il chantun Grischun annunzia 6 infecziuns novas dal coronavirus entaifer in di. En tut dumbra il chantun uss 1'000 cas confermads da Covid-19 – quai dapi l'entschatta da la pandemia.
Actualmain sa chattan 138 persunas en quarantina en il Grischun, 31 en isolaziun. En ils ospitals grischuns na sto actualmain nagin vegnir tractà pervi da Covid-19.
BAG annunzia 376 novs cas
Per l'entira Svizra annunzia il BAG 376 novs cas d'infecziun per las ultimas 24 uras. Il venderdi eran quai 340, la gievgia 361 e la mesemna 383 novs cas confermads.
Tenor il BAG èn actualmain 1'737 en isolaziun pervi d'ina infecziun cun il coronavirus e pervi dal contact tracing sa chattan 5'024 persunas en quarantina. Ulteriuras 11'885 persunas èn en quarantina, perquai ch'ellas èn turnadas d'in pajais da risico.
Enfin oz èn mortas en Svizra ed il Principadi dal Liechtensein 1'725 persunas ch'eran testadas positiv sin Covid-19. Tut en tut hai dà dapi l'entschatta da la pandemia 41'722 cas da Covid-19 confermads.


text:
La vischnanca da Mustér ha approvà in credit brut da 30 milliuns francs per il project da la meglieraziun funsila.
La finamira da la meglieraziun funsila da Mustér è da guardar che la cuntrada salvia sia fatscha; da mantegnair, sanar ed engrondir ils manaschis purils; cultivar il terren main accessibel e garantir il transport dal pavel e da realisar ina rait da vias che nizzegia a l'agricultura, al forestalesser, al turissem ed era a la populaziun.
85 pertschient dal maun public
En tut custa la meglieraziun funsila da Mustér 30 milliuns francs. 85% surpiglian confederaziun e chantun. Per la vischnanca restan 4'670'000 francs respectiv 100'000 - 150'000 francs ad onn. En vista al fatg ch'il project generescha onn per onn investiziuns da 900'000 - 1,1 milliun francs è la cumpart annuala da la vischnanca supportabla e responsabla. La cumpart dals proprietaris da terren munta a 2'340'000 francs.
Il mars 2012 avevan votantas e votants da Mustér decidì d'instradar la meglieraziun funsila per la vischnanca da Mustér (cun resguardar la situaziun da Segnas e Pardomat).
RR novitads 12:00


text:
Risera
Ona risera l'è ona sistemazion artifizial del terren, fada su per coltivà el ris.
I riser se poeuden trovà on poo indepertutt in del mond, e soratutt in de l'Asia oriental (per esempi Cina, Corea, Taiwan, Giapon, India, Thailandia), ma anch in Italia (e, in del Canton Tesin, arent al Pian de Magadin).
I riser in Italia[Modifega | modifica 'l sorgent]
La presenza di riser l'è bella granda, soratutt in de la Bassa lombarda e piemontesa (anca se ghe n'è ona quaiduna anca in Veneto, Emilia, Sardegna e, fina al XVIII secol, anca in Sicilia).
In Lombardia e Piemont i riser je troeuvom in de la Lumellina, in de la Bassa milanesa, in del Novares e in del Vercelles, oltra che in del Mantovan.
In di riser gh'è ona presenza bella granda de airon, ma anca de zanzar.


text:
Batìsta
La batìsta l' è 'na tela dimòndi sutìla 'd lèin ch' l' è sèimper stèda apresèda 'd lung al tèimp per la só finèsa e delicatèsa.
La só stòria
In di tèimp antîg a s'éra sèimper tisû la fibra 'd lèin, mo mìa cun cla graṅ finèsa ch' i tesidôr i a'rèven catè in dal Cambrè francéś intór'n al Duśèint, fènd bàter piò vòlti el stòpi 'd lèin lasèdi sughèr prìma in 'dl' èra 'd agòst. La purèsa e sutilèsa 'dla fibra 'd lèin ch' a s' catèva in cla manéra nóva chè, la permitìva 'd tèser dal teli 'd batìsta dimòndi fîni e apresèdi anca fóra di cunfîn cambréś. Cul graṅ sucès che la batìsta la catèva arèint a la gìnta 'd fóra e anc' ai s'gnôr dal perìod, e la só dmànda in crèser anca da pèrt di furastér ed cal pèsi lavurèdi lè, i tesidôr i s' inśegnaràn ed tèsri anca fóra dal Cambrè, cùma in dalValensièn, a Duè, a San Quentèṅ e a Bapòme.
Fin che la moda l' a nn' gh'ìs cmandè diversamèint e anca l' introdusiòun masìva dal cutòun e la mecaniśasiòun industrièla di tlèr la n' diśmitìs un póc a la vòlta la tesidûra artigianèla 'dla batìsta, la só produsiòun la s éra dimòndi dimòndi ingrandìda, mo però durant l'Otsèint e dop anca cun la Prima Guèra mundièla, la tesidûra artigianèla 'dla batìsta in dal Cambréś la vgnarà diśmisa, e al dè d' incō s' a se dmànda cl' artìcul chè, al s' catarà tisû 'd fîbri 'd cutòun petnê e anca richî 'd soquànti fìbri 'd viscôśa e polièster per dèregh 'dal lìs.


text:
Atgnamain vuleva il cussegl communal serrar il stan da tir Eichrank ad Igis. En il plan directiv regiunal han ins lura fixà ch'il stan da tir dador Igis duess vegnir serrà parzialmain. Il plan directiv prevesa numnadamain...
... ch'ins mira da mantegnair plitost gronds stans da tir e na mantegna betg tut ils pitschens. En quel (plan directiv) han ins lura decidì da serrar l'indriz da 300 meters dad Eichrank.
Il plan directiv da la regiun è liant per tuts. Ils trajects curts per sajettar cun pistola duessan dentant restar. La societad da tiradurs ha gia en la fasa d'elavuraziun dal plan directiv fatg attent, ch'els vulessan gugent mantegnair lur stan Eichrank.
Dependent dal stan da tir ad Igis
Per l'uniun da tiradurs fissi nuschaivel, sch'il stan da tir vegniss serrà.
Per l'uniun fiss quai mortal.
Sco remplazzament per il stan da tir prevesa il Cussegl communal il stan da tir a Cuira. Per stgars 280'000 francs vulan els cumprar ils dretgs per pudair sajettar en la chapitala grischuna.
Alfred Naef, il president da l'uniun da tiradurs Igis-Landquart, tema, che l'uniun dess dapart, sch'ins stuess ir fin a Cuira per sajettar. Plinavant hajan els numerus tiradurs giuvens. Quels na sappian betg ir cun l'auto. Il transport fiss pia in'ulteriura sfida.
La midada a la radunanza communala
Durant la radunanza communala dals 27 da november 2019 lura la midada. Cun 128 cunter 35 vuschs han ils da Landquart decidì da mantegnair il stan da tir Eichrank. Bunas novitads per l'uniun da tiradurs, pli schlettas dentant per il cussegl communal.
La decisiun da la radunanza communala da mantegnair l'indriz da trair sur 300 meter, maina il cussegl communal en in dilemma.
Il cussegl communal da Landquart ha uss l'incumbensa dal pievel da mantegnair il stan da tir Eichrank. Il plan directiv è dentant liant. E gia tar emprims discurs cun l'Uffizi chantunal per la planisaziun dal territori hai gì num: midadas na sajan betg pussaivlas.
Ed uss?
Tenor il president communal Sepp Föhn han els uss ina clera incumbensa – ch'è dentant betg ina simpla. Els ston prender si contact cun differents posts e discutar cun pliras instanzas.
Sche quai gartegia insumma, n'è anc betg cler. Il futur dal stan da tir è anc en las stailas.
Be ina midada è clera
En il budget per proxim onn han ins stritgà ils 280'000 francs per sa cumprar en tar il stan da tir a Cuira. Per la paja chattan ins in nov punct da 120'000 francs en il plan d'investiziun. Daners ch'èn pensads per quel stan da tir, nua ch'il futur n'è anc betg dal tut cler: il Eichrank.
RTR actualitad 08:00


text:
Il ticker è a fin
-
10:33
La conferenza da la regenza Grischun per ils meds da massa areguard il messadi davart la candidatura Gieus olimpics 2026 en il Grischun è finida.
-
10:32
Paralimpics betg finanziads
Per ils Paralimpics 2026 mantgassan tenor concept anc 53 milliuns francs. Danunder che quests duessan vegnir, n'è anc betg cler.
Ils Gieus paralimpics tutgan tar tut ils Gieus olimpics.
-
10:30
DUMONDA: I aveva gì num che la candidatura custia 60 milliuns francs. Pertge ussa 25 milliuns?
Jon Domenic Parolini: «Quai ha da far cun l'agenda 2020 da l'IOC». L'IOC vul gieus pli pitschens e durabels.
-
10:25
DUMONDA: Daco na vul Turitg betg esser Host City?
Ils gieus olimpics na sajan, almain fin avust, betg stads in grond tema a Turitg. I dettia era anc autras candidaturas en Svizra. I na saja però betg chaussa da la regenza da Turitg da sa fatschentar cun quai, uschia Jon Domenic Parolini che raquinta da las contractivas cun la regenza da Turitg.
Sch'il comité olimpic internaziunal sa decidia l'auter onn per la candidatura dal Grischun, lura pudess quai tut tenor vesair ora auter, cuntinuescha Parolini.
-
10:20
DUMONDA: 1,65 milliardas per il budget operativ. Quant custa però la segiratd e l'infrastructura?
Quai na saja anc betg cler. Ins haja bain experientschas cun la segirtad cun il Forum mundial d'economia a Tavau. Però co la situaziun da segiratd saja il 2026, na possian ins simplamain anc betg prevesair, di Jon Domenic Parolini.
L'infrasturctura per la viafier vegnia purtada da la Confederaziun per almain 80%. Las vias naziunalas ch'èn pertutgadas dad eventualas renovaziuns vegnian era finanziadas da la Confederaziun, uschia Mario Cavigelli.
-
10:14
DUMONDA: Sche quai dettia gieus digitals ed interactivs?
Tut saja avert, di Jon Domenic Parolini. 5G tant sco pussaivel; Qua vegnia era la Swisscom ed auters partenaris ad esser da la partida. Da gieus interactivs cun il public, che va a moda virtuala cun ils skiunzs e las skiunzas a val, na possian ins uss anc betg discurer. En quai senn è s'exprimì Parolini vinavant.
-
10:08
Sustegn federal per mesiras da segirtad
Gieus olimpics èn da cumparegliar cun il Forum mundial d'economia a Tavau – quai che pertutga las mesiras da segirtad. Quai di cusseglier guvernativ Christian Rathgeb. Ils custs na vegnian betg pajads be dal Grischun. Da vart da la Confederaziun dovria quai sustegn finanzial.
-
10:05
Svilup da la rait da communicaziun
«Refit» per l'infrastructura munta era: Meglieras lingias da communicaziun ed ina megliera rait per telefonins en lieus decentrals en il Grischun. Quai di cusseglier guvernativ Mario Cavigelli. I vegnia a dar in «boost» per il Grischun.
«5G da Turitg a Cuira, e zuar dapertut.», uschia Jon Domenic Parolini.
-
10:03
Sfida: La logistica
La logistica en il chantun (traffic ed auter) saja ina sfida. L'infrastructura per il traffic saja bain buna, però anc d'optimar. Quai malgrà ch'ils vaidis curts tranter ils lieus da las concurenzas da maximalmain trais uras sajan in plus.
-
10:01
Il budget da CHF 25 milliuns per la candidatura bastia per ina buna candidatura – tant en il pajais sco internaziunal, uschia Jon Domenic Parolini sco suppleant per la ministra da finanzas grischuna Barbara Janom.
-
9:52
Parolini: «I dat era ristgas»
Sche la Confederaziun na dat nagina garanzia finanziala, u sch'il comité olimpic internaziunal IOC na dettia betg las garanzias, lura vegnia ina candidatura forsa gia inoltrada retratga, di Jon Domenic Parolini.
-
9:47
25 milliuns per la candidatura
Uss vai per il budget per la candidatura: CHF 25 milliuns tut en tut. Tranter auter CHF 1,1 milliuns per viadis, 1,5 milliuns per far il document da suttametter la candidatura.
Pli tard vai lura per il budget operativ, pia per ils daners che ils gieus olimpics sco tals vegnan a custar.
-
9:43
Cuira, San Murezzan u Tavau sco «Host»
Tgenina citad dal Grischun che duai esser Host City – la citad ospitanta – na saja anc betg sclerì. En dumonda vegnan:
- Cuira
- San Murezzan
- Tavau
-
9:42
Turitg na vul betg esser citad ospitanta
Turitg saja fitg avert per il project. Ina rolla activa na veglia Turitg però betg, di Parolini. La regenza da Turitg fiss tut tenor pronta d'avrir la cassa per ils gieus.
Host City fiss però ina citad en il Grischun.
-
9:40
Quasi tut è bajegià, manca mo 1 halla da patinar
Be ina halla per cursas da patinar stuess tenor il concept vegnir bajegiada da nov. L'autra infrastructura existia gia, di Jon Domenic Parolini, cusseglier guvernativ dal Grischun, e manader dal project tar la regenza.
-
9:40
Ils lieus per las differentas disciplinas dals gieus olimpics decentrals èn:
- San Murezzan
- Turitg (aglomeraziun)
- Tavau
- Cuira
- Laax
- Lai
- Nossadunnaun
- Engelberg
RR actualitad 09:30+


text:
La fevra da chatscha crescha ad in crescher. En 10 dis èsi uschè lunsch la chatscha auta grischuna cumenzà per varga 5'500 chatschaders e chatschadras è quai il pli bel temp dal onn.
Igl è adina in plaschair sch'ins sa ponderar ch'ì cumenza bainbaud. Jau hai qua tschaffen.
A Trun èn ils chatschaders s'entupads curt avant l'entschatta ad in tir intern. Per sajettar en la buis, dentant era per star da cumpagnia e manar in discurs davart lur temp che vegn.
Igl è anc ina massa da far enfin che la chatscha cumenza, i na dat betg bler peda da gia ponderar vid la chatscha, igl è plitost da ponderar anc vid auter.


text:
cuntegn
Naziunal/Internaziunal
-
Terrada per il HCD a Lugano
Il Club da hockey da Tavau ha pers in gieu spectacular a Lugano cun 1:3.
Lugano ha sajettà ils dus gols decisivs pir en las ultimas trais minutas da la partida. Il capitani da Tavau Andres Ambühl n'ha però tuttina betg discurì d’ina terrada disgraziada suenter il gieu. Els hajan gì avunda schanzas per far gols ed hajan era la fin anc fatg squitsch, però era tups sbagls.
Els stoppian simplamain puspè giugar pli raffinà, ha ditg Ambühl. Andres Ambühl è era stà quel giugader da Tavau ch'ha sajettà l'unic gol, in penalti.
Hockey: 50. runda liga naziunala A
Hockey: Classament liga naziunala A (05-03-2018)
RR Novitads 23:00


text:
Il hurican Irma ha chaschunà caos e quel è vegnì nizzegià da laders. Tenor medias americanas han quels sblundregià fatschentas ed abitaziuns. Ils delinquents sajan savens armads e per gronda part fitg giuvens. 6,3 milliuns persunas avevan las autoritads supplitgà dad ir en segirtad. Uschia èn bleras abitaziuns per il mument vidas e las fatschentas bandunadas.
Il hurican vegn pli flaivels
Da nov è il hurican Irma classifitgà sin stgalim 1 sin ina scala da 5. Privlus resta el dentant vinavant. I smanatschan gronds donns en l'entir stadi federativ.
Suenter che Irma ha passà la chadaina dad inslas Florida Keys è il hurican fruntà en la vischinanza da Naples sin terra franca e chaschunà grevas devastaziuns. Tenor il center da huricans american è il spievel da la mar avant la costa da Naples creschì entaifer in'ura e mesa per passa dus meters.
Hurican cun records
Il hurican Irma furia vinavant, dentant gia ussa ha el surmuntà plirs records
- Spertadads da vent fin 298 kilometers l'ura. E cun quai la segund'auta spertadad da vent d'in hurican da tut il temp.
- Il hurican Irma ha - fin ussa - dapli energia ch'ils otg stemprads atlantics dal 2017 ensemen.
- Cun 914 hectopascal la pli bassa pressiun da l'aria d'in hurican ordaifer la Caribica e dal Golf da Mexico da tut il temp.
- Il pli ferm hurican che ha fin uss cuntanschì las inslas Lee.
- Emprim hurican «Major» a Florida suenter Wilma l'onn 2005.
Milliuns senza forza electrica
Pervi dad Irma èn passa 3 milliuns chasadas e fatschentas senza electricitad. Sin las inslas da Florida Keys n'haja insumma nagin pli electricitad. Tenor la polizia èn almain sis persunas mortas en consequenza dal hurican Irma. Sin l'entir mund èn passa 12'000 sgols crudads ora pervi dad Irma.
Irma ha furià a Kuba
Gia la fin d'emna ha il hurican Irma cuntanschì la Kuba. Cun ina forza dal stgalim 5 e cun ina spertadad dal vent da fin 256 kilometers per ura ha il hurican laschà enavos gronds donns.
Proclamà stadi d'urgenza
Il president american Donald Trump ha proclamà il cas da catastrofa per la Florida. Cun questa annunzia è la via libra per agid d'urgenza dal stadi.
RR novitads 06:00


text:
Cifras concretas tar ils custs na datti anc betg. Las calculaziuns mussan dentant ch'i guarda or fitg bain. Tenor ils organisaturs haja simplamain tut funcziunà durant la festa. A profitar dal success finanzial vegnan tranter auter ils clubs da lutga dal chantun. Quels survegnian radund 850'000 francs. Plinavant survegnian er ils voluntaris dapli daners che previs, radund 1,4 milliuns francs.
Per ils organisaturs dettia differents motivs daco che la festa saja stada in success finanzial. Tranter auter saja l'aura stada fitg buna, entras quai hajan ins dastgà beneventar dapli aspectaturs che previs. Quintà avevan ils organisaturs da la festa federala da lutga cun radund 350'000 persunas. A la fin sajan dentant passa 420'000 persunas stadas da la partida durant ils 3 dis da festa a Zug.
RTR novitads 12:00


text:
- En il territori da skis dad Andermatt/Sedrun è ina lavina ida a val la gievgia avantmezdi vid las 10:50. Quai sin la pista dal Schneehühnerstock sin l'Alpsu.
- Sis persunas sajan vegnidas salvadas, respectivamain hajan pudì deliberar sa sezzas ord la naiv. Duas dad ellas èn blessadas levamain.
- Las forzas da salvament han terminà la tschertga. I na dat nagins sparids pli.
- Per il mument resta la pista serrada.
Il di da Son Steffan è ina lavina sa distatgada survart da la pista dal Schneehühnerstock sin l'Alpsu. La lavina ha sutterrà persunas ch'eran vid ir cun skis. Duas persunas han las forzas da salvament pudì salvar cun blessuras levas, quatter ulteriuras èn vegnidas ora sezzas. Uschia ha infurmà la polizia dal chantun Uri. Tuttas sis persunas ch'èn vegnidas sutterradas da la lavina, sajan da naziunalitad svizra, uschia Reto Pfister da la polizia chantunala da l'Uri.
La tschertga è terminada
Las forzas da salvament han terminà la tschertga a las 18.15, sco la polizia chantunala ha communitgà. L'entir cugn da lavina mesira 60 sin 300 meters. Daco che la lavina è sa distatgada n'è anc betg enconuschent. I vegn anc investigà.
Privel da lavinas considerabel – stgalim 3
Tenor l'Institut per naiv e lavinas a Tavau valia per la regiun dad Andermatt in privel da lavinas, il link avra en ina nova fanestra considerabel, stgalim 3. Ils privels principals sajan blera naiv nova e cuflads. Er en l'ulteriur territori da las Alps svizras vala per gronda part il privel da lavinas considerabel, stgalim 3.
RR novitads 12:00++


text:
Under 9: n sada ai 23.12. ą la U9 fat pea pra n turnoi n cėsa te Sėlva tl stadio Pranives. La se tratova de fé cater partides y n parcour che duta la scuadres muessa fé tl girone de andata. Fat pea ą l WSV Sterzing, l HC Academy de Bulsan, l Eppan I y l Eppan II. La prima partida cun l Bulsan ne ą nia massa butą. I nosc ne fova nia boni de ruvé ite tl juech, ma pona jģvela for miec y miec. La segonda partida cun l Eppan doi ąi perdł de puech, cun l WSV Sterzing iesi stac boni de valivé ora y l'ultima cun l Eppan I ąi vencił. L ti ą fat plajėi ai mutons a udėi tan de jėnt che ie unida a fé n gran tifo. Rengrazion duc chėi che ą judą ntėurite a fé garaté inņ chėsc turnoi n cėsa.
Under 11: n sada ai 30.12. ie i mutons dla U11 levei abenėura per jģ a fé pea l turnoi da Nadel tl Cadore y plu avisa a Auronzo. Dala 7 daduman iesi bele piei via cun la curiera per vester boni de jughé la prima partida dala 10. La scuadres che fajova pea fova l HC Alleghe, l HC Pieve l USG Zoldo, l US Tre Cime Auronzo y sambėn l HC Gherdėina. Coche pra belau uni turnoi messova duta la scuadres jughé contra uni autra scuadra. N fajova partides da 15 menuc luna. Chisc i resultac dla partides: US Tre Cime Auronzo - HC Gherdėina 2:1 (gol de Diego Geci); HC Alleghe - HC Gherdėina 4:0; HC Pieve - HC Gherdėina 3:0; USG Zoldo - HC Gherdėina 5:4 (goi de Alan Schwingshackl (3) y Arik Kasslatter). Do na bona pasta al ragł y la premiazion, ulache uni scuadra ą giapą na pitla scincunda, ie i mutons inņ piei de viers de cėsa. Bel iel stat! De gra US Tre Cime Auronzo!
U17 Valpellice - Gherdėina 6:3 (5:1, 1:1, 0:1)
La Under 17 ą n Ueia de Nadel fat l viac lonch nchin a Valpellice per fé na partida de campiunat. Tl prim tėmp ne ąla purtruep nia butą, i mutons se ą giapą 5 goi, trėi tėmp de 5 menuc y trėi che i fova de cater contra cinch. Tl segondo tėmp ąi pona jugą miec y tl terzo ąi mo scurtą la defrėnza cun n gol nce sce l fova bele massa tert. Per l Gherdėina ąl fat i goi: Leo Rabanser, Tim Linder y Giordan Insam.
Inier juebia ą la U17 jugą contra i Diavoli Sesto, repurteron l resultat tla proscima Usc.
U19 Gherdėina - Torino 5:7 (0:2, 1:1, 4:4)
Na partida da se frģ ti ciavėi fova chėla de n juebia ai 28.12. te Sėlva contra i ultimi te tlassifica dl Torino. Da se spierder fņvel canche n fova 1:4 dovia, ma pona iesi stac boni de tré ite la defrėnza nchin che la stajova 5:4 per l Gherdėina. Povester fova pona i nosc massa piei da ulėi tré decą la partida y jiva massa inant mpede defėnder y se ą giapą purtruep n valgun iedesc n contrapé, perdan nsci bele per l segondo iede chėst ann na partida cun chėsta scuadra. Per l Gherdėina ąl fat i goi: Tobias Fill (2), Tobias Moroder, Julian Senoner y Tim Linder.
U19 Eppan - Gherdėina 6:0 (2:0, 1:0, 3:0)
Na partida da desmincė chėla de n sada ai 30.12. a Eppan. Nia ne ulova garaté, i nosc ne jugova nia deberieda y fova massa pėigri sun i jadins. I ą perdł sėch per 0:6.
U19 Gherdėina - Sterzing 1:2 (1:1, 0:0, 0:1)
Na bona partida ą la Under 19 fat n merdi ai 2 de jené n cėsa contra l Sterzing. Dantaldut tl segondo tėmp ąi mustrą n bel hockey y nce per merit dl verdiaporta Jan Moroder ne se ąi iló giapą degun gol nce sce i jugova suvėnz de cater contra cinch. Purtruep ti iel pona tl terzo tėmp garatą al Sterzing l segondo gol y al Gherdėina, nce sce i ą drucą dassėnn, ne ti iela nia plu jita fata a fé n gol. L gol per l Gherdėina ie unģ fat da Anton Perathoner. (im)


text:
Cumpareglià cun l'onn avant saja il gudogn sa sbassà per 12 pertschient sin stgars 1,18 milliardas francs ha communitgà il concern basilais.
La svieuta da Syngenta è sa reducida per 5 pertschient sin radund 12,79 milliardas francs. Surtut l'emprim mez onn dal 2016 ha il concern gì da cumbatter cun il ferm dollar. En connex cun la profitabilitad haja Syngenta dentant cuntanschì la finamira, punctuescha il schef dal concern, Erik Fyrwald en il rapport. La marscha da EBITDA saja restada sin il nivel da l'onn avant.
Transacziun cun ChemChina
Syngenta quinta ch'il concern chinais ChemChina vegn a surpigliar il concern svizzer il segund quartal da quest onn. Enfin ussa hajan els survegnì la lubientscha da 13 uffizis. I manchia anc il gea da la Brasilia, il Canada, la China, la UE, l'India, il Mexico ed ils Stadis Unids da l'America.
RR novitads 7:30


text:
Fascia – Borgo 0 – 3
Formazion del Fascia: Lorenz Manuel, Bernard Manuel, Cincelli Federico (30’ s.t.Cincelli Patrick), Deflorian Giovanni, Riz Gianni (1’ s.t. Cigolla Patrizio), Debertol Cristoforo, Lorenz Matteo (40’ s.t. Rasom Pierpaolo), Pezzei Michael, Rasom Sebastiano, Kola Pietro (20’s.t. Deluca Daniele), Riz Gabriele.
L’aane scrit la setemèna passèda che per fèr ponc te la endesfida contra l Borgo fossa servì n mez miràcol per l Fascia. La desferenza tecnica la era massa grana e i resultac dei valsuganoc dant de chesta partida rejonèa da soi: 9 partides, 9 ventes, 38 goi fac, 4 ciapé. Nesciuna squadra aea mai ciapà manco de trei goi. N resultat scrit donca ma che sul ciamp no l’é stat coscì sorì da arjonjer per i ghesć che à troà te la formazion de cèsa n aversarie zach che, saan de esser de n livel mender, à abù l’umiltà de fèr na partida de defendura se tolan a om i jiadores più forc e ge lascian pech post per la jièdes de atach. L prum temp l’é stat dut da man del Borgo che à schicià i ladins te sie mezciamp proan sobito a serèr la endesfida. Ampò, dò n remenat ciapà tei prumes menuc co na trata da man dreta, Bernard e compagnes se à defenù con orden zenza conzeder autra ocajions enscin a la mesora canche co na bela azion e mingol de bona sort su n par de ressauc, Caumo à troà l giust varech per l’un a nia. I joegn de mister Chelodi no i se à petà jù e à seghità a se defener delvers fin al carantacincheisem. De contra se cogn dir che se a defener no la é jita mèl, la fasa de atach la é stata deldut zompa con demò doi sortides inant zenza che vegnisse fora na soula ocajion.
Tel secondo temp la formazion de cèsa à proà a mudèr zeche, lascian da na man vèlch marcatura a om per fèr mingol più jech inant. L nef schierament tatich e vèlch mudament de jiadores con Cigolla e Deluca te ciamp, à segur didà l Fascia a meter ensema vèlch bona azion ence te la fasa de atach olache l’é ruà dotrei ocajions con Lorenz, Riz e Pezzei. A se spenjer inant sessaben vegn lascià più lèrga vindò e l Borgo no se l’à fat dir doi outes de se trèr tei spazies lascé vec dai fascègn metan ensema de bona jièdes ma la cobia de defenjores zentrèi de cèsa, Deflorian-Cincelli, à semper rebatù delvers. Pecià che su doi trates da cet, i jiadores de cèsa no i sie stac coscì ascorc desche te autra ocajions e i se abie lascià tor l temp dant da Dalsasso e dò da Ferrai che con trates de cef à petà l balon tedò la schena de Lorenz che dassen nia à podù.
L trei a nia l’é restà l resultat finèl che da na man à confermà la braura e la forza del Borgo ma che da l’autra no à revalutà negativamenter l’ultim bon meis del Fascia. Alincontra la bona prestazion en cont de gaissa e spirit coletif, no pel che esser na segureza ence per la partida de chesta domenia, da mesa les trei contra l Piné sul ciamp de Bedollo.
Per chel che verda la squadra mendres, zacan l’é ruà endò na venta de la Juniores, 1 a 0 contra l Solteri (gol de Julian Aleksi), i Arleves à perdù 6 a 1 contra l Valcembra (gol de Mattia Lastei) e i Giovanissimi à perdù 10 a 1 contra l’Anaune (gol de Franco Bogni). Ventes per la squadres di Esordienc A e B, contra Perjen e Fiem.
Chest fin de setemèna, la Juniores jia sabeda a Borgo da les sie, i Arleves paussa, i Giovanissimi per chest an i à fenì, i Esordienc “A” jia sabeda a Vich da les cater contra la VIPO Trent e i Esordienc “B” jia domenia da mesa les undesc a Masen di Giovo contra l Verla.


text:
Stam
En botànica el stam l'è l'órghen de reprudusiù mas•cc endèi fiùr de le piànte che fà part de le Angiospermae.
L'è furmàt de 'n filamènt e de 'n antéra, colocàda ensìma al filamènt, endóche gh'è le lòze che fà sö 'l pòlen.
L'ensèma dei stam de 'n fiùr l'è ciamàt androcèo, e 'l se tróa 'ntra la coròla e 'l pestél.
Elemèncc del stamModifega
El stam l'è furmàt de tré elemèncc:
- el filamènt: de sòlet se tràta de 'n stél fì fì, con ensìma l'antéra, de spès l'è de sesiù a sércol, ma con divèrse variàncc a segónt de la spéce. El pöl véser pò a cürt cürt o adiritüra mancà e 'n chèsto öltem càzo se dis che l'antéra l'è sèsil.
- el conetìf: l'è la part en mès de l'antéra sitüàda söl prolongamènt del filamènt e de sòlet poch svelöpàda.
- l'antéra: l'è la part fèrtil del stàm, la g'ha i sach pulìnich reünìcc e ndò lòze.
En stam rüdimentàl, endóche gh'è mìa l'antéra, l'è ciamàt staminòdio.


text:
Il bajetg istoric «Haus zum Arcas» en la citad veglia da Cuira resta probabel anc pli ditg vid. Quai pervia da las novas prescripziuns da construcziun e custs pli auts, sco quai che la gasetta «Südoschweiz» rapporta. Las investiziuns muntian a tranter 2,5 fin 3 milliuns francs, schazegia il president da la citad, Urs Marti, sin dumonda da la gasetta.
Sco emprim sto il parlament sa fatschentar cun la reutilisaziun, e prender si en il budget ils custs da fin trais milliuns francs. Tut tenor ha schizunt il pievel l'ultim pled. Quai tar ina dumonda da credit da trais milliuns francs u dapli.
Ils iniziants dal project ston uschia avair pazienza. Fin qua era la biblioteca da la citad en il bajetg. La biblioteca sa chatta da nov en l'anteriur bajetg da la Posta Svizra.
La primavaira aveva il cussegl da la citad da Cuira tschernì las trais meglras ideas per il diever futur dal «Haus zum Arcas».
RR novitads 06:00


text:
Radund 70 scolaras e scolars cumenzan l'avust 2020 la scola a l'Institut Otalpin a Ftan – quai n'è pero betg il dumber giavischà. Oravant tut cun scolaras e scolars da la China avess ins spetgà, ma quels stattan ussa a chasa causa il coronavirus.
Augmentar l'emprest sin 5 milliuns francs
Per surmuntar la fora preves'ins ussa d’augmentar l'emprest da la vischnanca. Gia il 2015 aveva la vischnanca dà in emprest da trais milliuns francs, ussa duajan vegnir vitiers ulteriurs dus milliuns francs. La decisiun finala sto anc trair il suveran durant il proxim atun.
Senza ina scola media nagina glieud qualifitgada en la regiun, ina gronda perditga economica, damain taglias e finalmain giessan a perder bleras plazzas da lavur.
Per il president communal èsi ussa impurtant da preparar tut ils scleriments necessaris per pudair lura respunder a tut las dumondas criticas da la populaziun – la finamira è, per il president communal, da pudair mantegnair era en l'avegnir l’Institut Otalpin a Ftan.


text:
La nova posiziun da la marca «Tessanda», introducida dal 2018, las adattaziuns ed ils meglieraments dals process interns, mussian emprimas consequenzas positivas, scriva la Tessanda en sia communicaziun.
Nov domicil
Cun la midada da Maya Repele nov en l’operativa da la Tessanda, prendia ella er gista domicil en la Val Müstair. La successiun per il presidi dal Cussegl da fundaziun saja instradada. Tut ils auters commembers dal cussegl: Sonja Cazin, Manuela Steiner, Barbara Wälchli e Ramun Grond, restian vinavant en il gremi da la Tessanda, che ha festegià l’onn passà ses 90avel anniversari.
RR novitads 16:00


text:
Logoterapia
La logoterapia è in concept intelligent e captivant per dar furma ed expressiun a l’atgna vita e quai en il rom da libertad e responsabladad, sinaquai che la vita gartegia, sch'i sto ad esser era sut circumstanzas e cundiziuns difficultusas.
La logoterapia, betg da scumbigliar cun la logopedia, è vegnida sviluppada da Viktor E. Frankl (1905-1997), in psichiater e psicoterapeut da Vienna. Sia constataziun fundamentala: "Il carstgaun è ina creatira che s’orientescha tenor quai che fa senn. Sche l’uman fa l’experientscha ch’insatge haja senn, lura resenta el quai sco insatge che ha valur." Sa confruntar cun valurs, era cun las atgnas, è impurtant ed interessant.
Ed en connex cun il senn datti bleras definiziuns, p.ex.: "Senn è la pussaivladad la pli preziusa ch'i vala da realisar en ina situaziun concreta." Mintgatant vul quai dir far insatge, mintgatant laschar da far e tegnair ora. Era giudair insatge cun plaschair fa senn e qua e là fai schizunt senn da midar l'atgna opiniun u tenuta.
Sco cussegliadra da logoterapia accumpogn jau carstgauns sin lur via dal svilup persunal:
- en situaziuns nua ch’i va per prender decisiuns impurtantas
- en crisas da la vita
- en temps d’ina nova orientaziun ubain
- simplamain sch’insatgi ha il giavisch da purtar dapli colur e dapli senn en sia vita
La finamira:
Chattar las atgnas valurs e resursas per continuar la via mintga di danovamain.
Mia scolaziun:
Da 2006 enfin 2010 hai jau fatg il NDS HF (Nachdiplomstudium Höhere Fachschule) en logoterapia ed analisa d'existenza tenor Viktor E. Frankl a l'ILE (Institut für Logotherapie und Existenzanalyse) a Cuira e terminà questa scolaziun cun il diplom federal sco cussegliadra da logoterapia.


text:
Cunzunt en la vischinanza da Kamloops en la provinza canadaisa British Columbia ardia quai, scrivan medias localas. Pliras vias en la regiun èn serradas. Plinavant han dus concerns da minieras chalà cun lur lavur.
Ils fieus èn vegnids chaschunads per gronda part da chametgs, dentant er dad umans. Il primminister Justin Trudeau ha empermess agid e proclamà il stadi d'urgenza. L’ultima giada era vegnì proclamà il stadi d’urgenza en tut la provinza l’onn 2003.
Incendis da guaud er en la California
Er en ils Stadis Unids, en California, ardan guauds. Radund 5'500 pumpiers cumbattan encunter las flommas. Da quai da 8'000 persunas han stuì bandunar las chasas. Il pli grond incendi è en la regiun tranter San Francisco e Los Angeles. Gia la fin d'emna avevan fieus da guaud destruì pliras milli hectaras guaud.
Unda da chalira extrema
Il sid da la California patescha actualmain d'ina unda da chalira extrema cun temperaturas fin a 39 grads. Tenor il servetsch d’aura naziunal saja vegnì rut a Los Angeles cun ina temperatura da 35,5 grads celsius ina valur da record, che valeva dapi 131 onns. La chalira e l'umiditad da l'aria ch'è fitg bassa sco er ils ferms vents han procurà ch'ils fieus èn sa derasads spert.
RR novitads 06:00


text:
Tenor Marco Frey, schef tar la cultivaziun da puma dal Plantahof, saja era la racolta da paira e primblas massiv pli pitschna ch'auters onns. La racolta da tschareschas saja tar 75% cumpareglià cun auters onns.
Buna racolta da maila
Per ils mailers saja l'aura bletscha stada positiva, uschia hajan las plantas adina gì avund'aua. Per fortuna saja il Grischun mitschà da malauras e granella il zercladur. La racolta da maila saja da buna quantitad e qualitad.
Vignas tendenza positiva
Per far bilantscha da la racolta da las vignas saja anc in zic memia baud, di Walter Fromm dal Plantahof. La racolta dal Riesling saja dentant normala quest onn. Era tar las ivas blauas giaja la tendenza en direcziun d'ina quantitad normala fin buna.
Bilantscha d'iert maschedada
Pervia da las temperaturas bassas hajan els gì in mais retard cun semnar, di Roman Kleis, schef d'iert da la praschun Realta. Products frestgs da racolta dal di sco per exempel salata n'haja per part simplamain betg dà. Aua haja gì avunda, per part mancava il sulegl. Sut il stritg saja el cuntent cun la bilantscha da quest onn.


text:
Il dubel victur d'Olympia Kamil Stoch ha gudagnà la concurrenza da siglir a Garmisch-Partenkirchen. El ha uschia cumbattì il leader da la cuppa mundiala Richard Freitag per 6,5 meters. La dumengia aveva el gia gudagnà la concurrenza da siglir ad Oberstdorf. Uschia pudessi dar in cumbat per il titel da campiunadi tranter la Pologna e la Germania.
Il terz plaz occupa il Norvegiais Anders Fannemel. Gregor Deschwanden è il sulet Svizzer ch'è sa qualifitgà per la concurrenza. El è sa rangà sin il 30avel plaz. Simon Ammann e Killian Peier avevan gia fatg naufragi tar la qualificaziun da Silvester.
RR novitads 17:00


text:
Dapi ils 6 da mars 2017 producescha la nova redacziun da RTR curts videos per las raits socialas. «Nouvo» è la resposta da la SRG SSR a la digitalisaziun. Ils millennials – la generaziun ch’è creschida si en il mund digital – s’infurmeschan oravant tut sur il telefonin en las raits socialas. La finamira dal project, che cumpiglia las quatter linguas naziunalas, è da porscher al public giuven tranter 18 e 35 onns in format visual che funcziuna era senza tun.
Legiai la cuntinuaziun da l'artitgel sco er tut ils «Accents» – bun divertiment!


text:
Igl è stà l'emprima giada che Sanders è s'exprimì uschia. El ha repetì ch’el saja pront da far tut per evitar ad in president Trump. Il senatur da Vermont aveva tegnì paroli ditg e lung a l'anteriura ministra da l'exteriur Clinton. Per sias posiziuns sanestras avev'el survegnì da bler consentiment.
Sanders n'è anc betg sortì uffizialmain dal cumbat pre-electoral, perquai ch'el vul mantegnair il squitsch tematic sin sia partida. En ses cumbat electoral n’ha el betg mo gudagnà dapli stadis che spetgà ma era procurà cun sia – en atgna dicziun - «revoluziun politica» tar blera glieud giuvna per grond entusiassem.
RR novitads 15:00


text:
La radunanza communala da Scuol ha approvà il quint dal 2015. Plinavant han ils preschents concedì in credit da 208'000 francs per sanar l'ovra electrica Clemgia.
Il rendaquint per l’onn 2015 è vegni approvà cun in vanz da radund 10,3 milliuns francs. En quella summa è integrada la contribuziun da fusiun chantunala da 9,8 milliuns francs. Causa il resultat positiv en vegnidas fatgas amortisaziuns supplementaras da bundant 5 milliuns francs.
Ultra da quai è la radunanza vegnida orientada davart la revisiun parziala da la planisaziun communala e l'urden da scola. Ils projects èn vegnids approvads e van en votaziun ils 25 da settember 2016.
RR novitads 06:00


text:
Trais emnas suenter l'erupziun dal vulcan sin l'insla canara La Palma, han danovamain flums da lava destruì tut quai ch'è vegnì enta pe. Quai suenter che la vart dal nord dal cugn dal vulcan è sballunada. Tenor indicaziuns da l'institut spagnol per geologia è la lava stada uschè auta sco in bajetg da trais auzadas. Persunas na sajan dentant betg en privel. Radund 1'200 edifizis sajan fin uss vegnids destruids. Circa 6'000 persunas han ins evacuà. Experts supponan ch'il vulcan vegn a restar activ anc per in lung temp.
Divers terratrembels fin tar la fermezza da 4,1 sin la scala da Richter scrolan adina puspè il sid da l'insla.


text:
La ministra da giustia Karin Keller-Sutter ha lantschà il glindesdi da nov la campagna da votaziun cunter l’iniziativa da limitaziun da la PPS. Gia l’entschatta favrer aveva Keller-Sutter preschentà la posiziun dal Cussegl federal. Pervi da la pandemia da corona è la votaziun dal matg dentant vegnida spustada ed uschia er il cumbat cunter l’iniziativa da limitaziun. Quella duai uss vegnir ils 27 da settember a l’urna. Ella pretenda che la cunvegna davart la libra circulaziun cun l’UE vegn negoziada da nov.
Arguments encunter n'èn betg sa midads
Vid ils arguments dals adversaris n'è sa midà nagut durant il temp da corona. Il Cussegl federal, ils sindicats, l'Uniun d'artisanadi e mastergn, las federaziuns dals patruns e Travail Suisse teman en spezial la fin da las relaziuns bilateralas cun l'Uniun europeica en cas che l'iniziativa da limitaziun vegniss approvada dal pievel e dals chantuns.
L'iniziativa metta en dumonda la via bilaterala. Ella pretenda che las cunvegnas bilateralas vegnian contractadas da nov cun l'UE entaifer in onn. Che quai po avair success, dubitan tant Keller-Sutter sco era ils auters adversaris da l'iniziativa.
Sche quellas contractivas faschessan naufragi, stuess la Svizra visar ils contracts. Pervi da la clausula da guillotina crudassan era tut ils auters contracts bilaterals I. La Svizra perdess tenor in studi plirs tschients milliardas francs tar l'economia. Er ils contracts da Schengen-Dublin fissan en privel. Quai inclusiv consequenzas per la segirezza, il sistem d'asil u il traffic da cunfin ed il turissem.


text:
Ina teologa ha cumenzà ina petiziun online per sa distanziar da la decisiun da l'administratur apostolic Peter Bürcher, da relaschar il vicari general da la Svizra Centrala, Martin Kopp. La petiziun pretenda che Bürcher sto sa dircurrer cun Kopp e che Bürcher piglia enavos sia decisiun. I na dettia nagina raschun pertge che Kopp na duess betg cuntinuar cun ses uffizi.
L'uvestgieu da Cuira aveva relaschà Kopp, suenter ch'el era s'exprimì tranter auter en la NZZ am Sonntag davart la successiun da l'uvestg a Cuira. Uschia aveva el cunterfatg a l'ordinaziun da Peter Bürcher da betg s'exprimer medialmain en quest connex.
Petiziunaris pretendan arguments
Sche l'administratur apostolic Peter Bürcher tegnia vid sia decisiun lura spetgian els almain ina argumentaziun tenor metodas e criteris d'in agir responsabel, uschia ils petiziunaris. Decisiuns sajan da pigliar a moda transparenta, da discutar cun ils pertutgads e d'argumentar raschunaivlamain.
Sche Peter Bürcher na curregia betg sia decisiun lura promovia el tenor ils petiziunaris ch'ins giaja anc pli fitg in ord l'auter entaifer l'uvestgieu. Uschia ristgia el che anc daplirs cartentas e cartents sa distanzieschian da la baselgia.


text:
Slaughter
I Slaughter (Masèl) i èṅ un grup hard rock americàṅ uriginàri ad Las Végas (Nevàda). Al s è furmâ a la fiṅ dal 1988 da 'l séndri di Vinnie Vincent Invasion, al grup d'l èx chiratìsta di Kiss Vinnie Vincent, dòp che la Chrysalis Records l'iva sćiancâ 'l cuntràt sèg par far-'l invéci sōl c'n al cantànt Mark Slaughter e 'l basìsta Dana Strum. Chi lōr dū i aṅ pò ciamâ 'l chitarìsta Tim Kelly e 'l baterìsta Blas Elias par cumpletàr al grup.
In dla sò caréra i s èṅ fat nutàr subìt c'n al prim àlbum Stick It to Ya ch'al gh l'à cavàda a dvintàr “plàtin dópi” in di Stat Unî anc par via 'd sìngui ad sucès cuma Up All Night, Spend My Life, Mad About You e Fly to the Angels.
Biugrafìa
Al grup al fà vgnir fóra 'l sò prim disc in dal 1990, Stick It to Ya, e 'l è subìt un sucès, specialmènt i dū sìngui Up All Night e Fly to the Angels, cun qvést chè ch'al finìs in rutasiòṅ su MTV. Sèmp'r in c'l an lè a véd la luś un mini àlbum da 'l viṿ, Stick It Live, cun sinc pès dèntar.
Al grup al partìs p'r un tour insém a i Kiss e la sò canta Shout It Out la finìs in dla culòna sunóra dal film cun Keanu Reeves Un mitico viaggio. A la 18śma edisiòṅ di American Music Awards la banda la ciàpa 'n prèmi in dla categurìa di artìsta heavy metal nóṿ.
In dal 1992 i Slaughter i faṅ catàr in di negòsi 'l àlbum The Wild Life ch'al fà 'l sò debùt diretamènt in dla top 10 dla Billboard finénd par dvintàr “disc 'd òr”. Al grup al fà prumusiòṅ andànd in tour c'n Ozzy Osbourne. Purtròp par lōr 'l è 'l mumènt dal grunge ch'al cuntribuìs a śmursàr al luś su 'd lōr e pò i tàcan di prubléma persunài. Mark Slaughter al gh'à da uperàr-'s a 'l còrdi vucàli, Tim Kelly al vîṅ arestâ par tràfic ad dròga e Dana Strum al fà 'n incidènt in mòta. Inóltar la EMI, ch'la s éra in cal méntar cumpràda la Chrysalis Records, la decìd ad druàr la fòrbśa sćiancànd soquànt cuntràt cuma qvél cun Billy Idol e c'n i Huey Lewis and the News. Anc l'aventùra di Slaughter sèg la finìs cun la publicasiòṅ dla racòlta Mass Slaughter: The Best of Slaughter.
Al grup al pasa a l'etichéta CMC Records ma 'l disc Fear No Evil al n s al caga pròpria ninsòṅ a part un pôc in Giapòṅ. C'n al disc Revolution i Slaughter i próan la carta d'l “hard rock psichedèlig” ma anc cal lavōr chè 'l è 'n fiàsc cumersiàł. Al 5 ad Favràr dal 1998 a mōr in 'n incidènt in màchina Tim Kelly stablénd-as cónt'r un càmion in dal deśèrt d'l Ariśòna. Al grup al decìd 'd andàr avànti listés tulénd al chitarìsta Jeff Blando a 'l sò pòst e faghénd vgnir fóra un disc da 'l viṿ dedicâ a 'l sunadōr dasfurtunâ uriginàri dal New Jersey, Eternal Live, e 'n ùltim disc in studi, Back to Reality (1999).
Cumpunènt
Quéi 'd adès
- Mark Slaughter - vóś, chitàra, tastéri (1988-incō)
- Dana Strum - bas, côr (1988-incō)
- Jeff "Blando" Bland - chitàra (1998-incō)
- Zoltan Chaney - baterìa (2011-incō)
Mémbar vèć
- Tim Kelly - chitàra (1988–1995, 1995-1998)
- Blas Elias - baterìa (1988–2003)
Discugrafìa
Àlbum
- 1990 - Stick It to Ya
- 1992 - The Wild Life
- 1995 - Fear No Evil
- 1997 - Revolution
- 1999 - Back to Reality
Da 'l Viṿ
- 1990 - Stick It Live
- 1998 - Eternal Live
Racòlti
- 1995 - Mass Slaughter: The Best of Slaughter
- 2002 - Then and Now
- 2006 - The Best of Slaughter
- 2011 - 10 Greatest Songs


text:
Cun viadis circulars, l'uschenumnà «touring», vul Grischun Vacanzas carmalar dapli giasts en il chantun. Touring saja in segment turistic che creschia fermamain, scriva il chantun. La regenza sustegna perquai il project Alpine Circle Grischun da Grischun Vacanzas cun ina contribuziun da 900'000 francs en il rom da la nova politica regiunala. Chantun e Confederaziun pajan mintgamai ina mesadad.
Il viadi circular maina a 4 attracziuns principalas en Grischun:
- Ruinaulta – aventura en la chavorgia,
- Vadret da Morteratsch – aventura sin il glatscher,
- viaduct da la Landwasser – aventura cun la viafier
- Parc naziunal svizzer – experientscha en la natira.
Questas 4 attracziuns duain vegnir cumplettadas cun var 10 ulteriuras attracziuns secundaras e cun activitads attractivas specificas per gruppas en mira en tut il Grischun.
La finamira dal project Alpine Circle Grischun è quella da gudagnar dapli giasts per il Grischun ed uschia er generar dapli pernottaziuns en las destinaziuns. Il project cumenza previsiblamain gia la stad 2020 e dura 2 onns e mez fin il december 2022 e custa tut en tut circa 4,1 milliuns francs.


text:
Provensa stòrica e lenghistica
Mira lenghistica: 1
Confin ëd lenga 2
Confin ëd dialèt 3
Confin ëd sot-dialèt (second P. Blanchet) 4
Confin dël provensal për chi a lo considera na lenga a
Provensa stòrica e coltural b
Teritòri esterior ëd coltura provensal c
Teritòri stòrich ëd la Provensa ch'a son ëstàit sota al Piemont dal 1388 al 1713 con na coltura alpin-a d
Teritòri dël Delfinà che ancheuj a son butà 'ndrinta a la region Provensa-Alp-Costazura e
Paìs Nissard (provensaj fin-a al 1388, piemontèis fin-a al 1860, ancheuj butà 'ndrinta a la region Provensa-Alp-Còsta Asura)


text:
Grond success per la Svizra als campiunadis mundials dad ironmann 70.3 a Nizza. A la favurita da 32 onns da Solothurn, Daniela Ryf, è gartegiada la terza victoria en seria e ses 5avel titel da campiunessa mundiala sin mesa distanza. Per la concurrenza a Nizza ha ella duvrà 4:23:04 uras. Quai èn bunamain 4 minutas avantatg sin la Brita Holly Lawrence ch'ha terminà la cursa sco terza.
Ulteriura Svizra sin plaz 3
Ina bunamain anc pli gronda surpraisa per la Svizra che la victoria da Ryf è stà il terz plaz dad Imogen Simmonds. La giuvna da 26 onns ch'è creschida si a HongKong ha pers sur 1,9km nudar, 90 km ir cun velo e 21,1 km currer bun 5 minutas sin la victura Ryf.
RR novitads 14:00


text:
Susch
Susch (nom tudesch e ufizial fina al 1943: Süs) a l'è un cumün svizzer del distret de Inn. in del Canton Grisun. Al gh’ha pressapoch 223 abitant e una süperfiss de 93.95 km², e al se tröva a una altitüden de 1438 meter sura al livel del mar.
El cumün de Susch l'è sitüaa in de la Engadina Bassa, in sü la sponda manzina del fiüm Inn. L'è tacaa ai cumün de Davos, Klosters-Serneus, Lavin, S-chanf e Zernez.
L'è a 27 km da Davos (a la quala l'è culegaa per mezz del pass Flüela), 39 km da Sankt Moritz e a 82 km da Coira.
Situazion linguistega[Modifega | modifica 'l sorgent]
In urigin la gent del paes de Susch la parlava tüta el Vallader, 'na varietà de la lengua rumancia, però giamò in del secul XIX s'eva installaa una minuranza de lengua tudesca. In del 1880, l'eva apena el 74% de la popolazion che la cunsiderava el rumanc come la soa lengua mader, e in del 1900 el 71%. In del secul XX però ch'è staa una rinascensa del rumanc, e in del 1941 l'eva riturnaa al 81%. Anca dopu el 1980 el cambiament in favor del tudesch l'è staa assee limitaa e in del 2000 gh'è ancamò un 85% de la gent che la dis de capì el rumanc. I dati rilevaa in di ültim censiment i henn mustraa in de la tabela chi desutta:
Riferiment[Modifega | modifica 'l sorgent]


text:
Da princip po in uffant vegnir adoptà da ses geniturs adoptivs futurs pir suenter in temp da tgira positiv d'in onn. L'autoritad d'adopziun è l'autoritad per la protecziun d'uffants e da creschids (APUC) al lieu da domicil dals geniturs adoptivs.
Sche l'adopziun vegn pronunziada en in stadi d'origin ch'è commember da la convenziun da Den Haag, po l'adopziun vegnir renconuschida gia suenter l'immigraziun da l'uffant en Svizra. La renconuschientscha è però pussaivla mo, sche la relaziun giuridica cun ils geniturs biologics scada dal tuttafatg tras quai.


text:
Foliec y revistes
Periodics corënc
La racoiüda de foliec y revistes dla Biblioteca provinziala taliana pîta na suravijiun dla miú publizistica liada al teritore y a disciplines spezialistiches desvalies.
Tla biblioteca vëgnel metü fora sön scafes davertes foliec da vigni de por talian y todësch y n valgönes revistes.
Tröc d’atri foliec y revistes vëgn tignis sö te n magazin defora y por podëi ti ciaré mësson s'adressé al personal dla biblioteca.
Numeri vedli
Ti pontins d'esposiziun vëgnel conservé:
- foliec dl mëis corënt
- edemai di ultimi 6 mëisc
- mensii de döt l'ann corënt
A chisc numeri de revistes y foliec ti pón pormez diretamënter.
D'atri numeri é te n magazin fora de biblioteca y an pó ma i consulté sce an damana.
Foliec y revistes te magazins defora
Por rajuns de lerch vëgn i agn plü vedli de foliec y revistes metüs te magazins defora dala biblioteca. Deache la consegnaziun pó gní a se le dé n valgügn dis do la domanda, vëgnel racomané da cherdé sö por odëi sce al é bëgn la desponibilité (tel. 0471 264444)
Al é revistes che ne vëgn nia plü stampades mo ares é na ressursa documentara de valüta por porsones che stüdia y fej inrescides y porchël vëgneres tignides sö.
Inrescida
Le catalogh online pîta informaziuns detaiades sön döt ci che é da ciafé te biblioteca. Tla biblioteca él da ciafé n post cun n computer por fá inrescides tl catalogh.
Imprëst
I foliec vëgn conscidrá material de consultaziun y ne pó porchël nia gní imprestá fora; les revistes indere pó bëgn gní imprestades fora por 10 dis, madër nia l'ultimo numer che é gnü fora.


text:
Il directur da l'ospital chantunal, Arnold Bachmann ha crititgà che l'instrucziun en la scola da l'ospital na vegnia betg sustegnida da las vischnancas. A chaschun da la radunanza da delegads da la corporaziun da vischnancas «regiun d'ospitals Cuira Vallada dal Rain» di Bachmann che la scola stuessi vegnir finanziada da las vischnancs. Bleras vischnancas na sajan dentant betg prontas da pajar. Ellas na sajan betg responsablas. E quai che faschaia il pli vilà a Bachman saja ch'i sa tractia mo da 66'000 francs ad onn che nagin saja promt da surpigliar.
Uffants ch'èn cronicamain malsauns ed èn adina puspè en l'ospital han il dretg da vegnir instruids en l'ospital. Uschiglio manchentassan quests uffants memia bler da l'instrucziun durant l'onn da scola.


text:
Silvia Ricci Lempen è naschida l'onn 1951 a Roma. Suenter in studi da filosofia a las Universitads da Roma e da Genevra, ch'ella ha concludì cun il doctorat, è ella daventada schurnalista. Ella lavura sco chauredactura da Femmes Suisses e collavura per Le Temps e per La Gazette de Lausanne. Oz scriva ella cudeschs e s'engascha per ils interess da las dunnas. Silvia Ricci Lempen è l'autura d'in essai davart las schlattainas e da plirs romans premiads. Ella scriva tant en talian sco er en franzos.
«I sogni di Anna»
Las istorgias da las tschintg protagonistas èn enserradas en in'architectura raffinada ed entretschadas ina cun l'autra en in temp regressiv: dal futur al cumenzament dal ventgavel tschientaner, tras divers lieus e scenaris europeics. Ils puncts da vista da las tschintg dunnas alterneschan, conciliant il siemi cun il realissem. Tals elements, ensemen cun la reflexiun davart la cundiziun da la dunna, rendan I sogni di Anna da Silvia Ricci Lempen in roman impurtant ed original ch'exprima bain la vitalitad d'ina litteratura lunsch ordaifer ils stereotips.


text:
En la Nova Zelanda ston 150'000 vatgas vegnir mazzadas. Quai pervi d’ina malsogna contagiusa. La primministra Jacinda Ardern ha declerà oz in plan correspundent per ils proxims dus onns. La regenza, l’industria agrara ed experts han tractà durant mais ed elavurà questas mesiras. I saja grev e nagin veglia mazzar en massa. Il ristg ch'il scherm infectus da la malsogna, il mycoplasma bovis, sa derasia vinavant, saja dentant memia grond, ha argumentà Ardern.
Il mycoplasma bovis è enconuschent dapi ils onns 1980. En la Nova Zelanda han ins chattà il fanadur dal 2017 l'emprim cas en in manaschi da latg sin la insla dal sid. Entant èn 37 manaschis pertutgads da la malsogna.
Tut en tut datti en la Nova Zelanda 10 milliuns vatgas. Il pajais exportescha il pli bler latg dal mund. 90% da la producziun vegn exportada.
RR novitads 09:00


text:
Vergìli
Vergìli (nòm uficiàl en Italià: Virgilio) l'è 'n ex cümü italià, de la regiù de la Lombardìa, en Pruvìncia de Màntoa.
El g'ha Erùr: Còdice sbagliàt020 069 abitàncc (dàto del Dicember 2015[1]), cond'öna süperfis de 31,3 km² e 'na densità de Eror in l'espression: operador < minga spetad. ab./km².
El cunfìna coi cümü de San Vito Bagnöl, Borchfòrt, Cürtatùn, Màntoa.
Del 2014 a l'è part del cümü nöf de Borch Vergili.
Evulusiù demogràficaModifega
L'andament del nömer de abitàncc del cümü de Vergìli l'è mustrat endela tabèla ché de sóta:
Abitàncc censìcc
RiferimènccModifega
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Plirs abitants da la dimora èn sa zuppads ed han alarmà la polizia. Blessads n’haja dà nagins, communitgescha la polizia da Rostock. La polizia ha arrestà ils dus umens ch’avevan in livel d’alcohol da sur 2 promils.
Sco in pledader da la polizia ha ditg a l’agentura da novitads franzosa AFP, sajan ils dus suspectads da 29 e 31 onns da la regiun. Els na tutgian betg a la scena da l’extrema dretga, il motiv d’odi cunter esters na saja dentant betg d’excluder.
Las ultimas emnas hai adina puspè dà attatgas sin dimoras da requirents d’asil en Germania. La notg sin mardi era gia ina dimora per requirents d’asil en il Brandenburg brischada giu.
RR Novitads 10:00


text:
Adina dapli persunas dovran l'internet e tschertgan infurmaziuns en quel. Il dumber da visitaders sin la pagina dal chantun è creschi da 1,2 milliuns ad onn sin 4 milliuns ad onn u 11'000 visitaders per di. Per quest motiv ha il chantun ussa investì en in nov design per la pagina d'internet.
Durant 9 mais eran radund 100 lavurers da 45 organisaziuns involvids en las lavurs per la nova cumparsa online dal chantun. Per agid extern sajan vegnids investids 260'000 francs, tut ad interpresas u persunas dal Grischun.
Centrala saja la nova funcziun da tschertgar. Ella duai manar svelt e simpel a las infurmaziuns giavischadas. Las paginas duvradas il pli savens èn da chattar gist sin l'emprima pagina. Tgi che tschertga pli gugent sur temas, po far quai cun ils 6 temas principals ed uschia vegnir a las infurmaziuns tschertgadas.
Damai che bleras persunas tschertgan las infurmaziuns ozendi sin lur apparats mobils, èn quellas accessiblas bain er da quels apparats. L'access a las infurmaziuns è radund trais enfin quatter giadas pli svelt. La pagina è vinavant accessibla en tut las linguas chantunalas ed en cas spezials era en englais.
In video online mussa co che la nova pagina è structurada.
RR novitads 17:00


text:
Leonardo Di Caprio
Leonardo Wilhelm Di Caprio (Los Angeles, California, U.S.A., 11 Nuvembar dal 1974) l'è un atür american d'urigin italiana e tedesca. L'é rivà a la fama mundial a la fin di ann nuvanta cun ül ròl da prutagunista in dal film Titanic, e in di ultim ann l'ha lavurà principalment cun Martin Scorsese.
Vita privada[Modifega | modifica 'l sorgent]
Di Caprio l'è stò fidansò cun tanti mudell: Gisele Bundchen dal 2001 al 2005, Bar Refaeli dal 2006 al 2011, Blake Lively in dal 2011 e Erin Heatherton in dal 2012.


text:
Il Club da Hockey da Tavau ha pers la partida ordaifer cunter Fribourg-Gottéron cun 3:6. Il club da la Svizra franzosa, cun il trenader Christian Dubé, ha gudagnà la 5avla partida en seria.
Fribourg ha dà fitg offensiv ed ha gia manà suenter 87 secundas cun 1:0 cunter il HCD. Dapi il favrer 2018 ed ussa gia per la 6avla giada è il club da hockey da Tavau turnà da Fribourg cun mauns vids.
Ils ulteriurs gieus dad oz:
- HC Ajoie cunter SCL Tigers 3:2
- EHC Biel-Bienne cunter EV Zug 4:2
- Genève-Servette HC cunter HC Ambri-Piotta 4:10
- HC Lugano cunter Lausanne HC 1:4
- ZSC Lions cunter SC Berna 0:1


text:
Porrentruy
Porrentruy a l'è un cumün svizzer del distret de Porrentruy, in del Canton Giüra. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 14.84 km² e in del Dicember 2010 al gh'eva una popolazion de 6679 abitant.
El cumün de Porrentruy al se tröva a una altitüden de 423 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Fontenais, Bressaucourt, Courtedoux, Bure, Courchavon, Coeuve, Alle, Courgenay.
Populazion e lenguf[Modifega | modifica 'l sorgent]
A la fin del 2005 l' 89.5% de lampopolazion la parlava francés, 2.8% la parlava todèsch e 2.2% la parlava talian.
Riferiment[Modifega | modifica 'l sorgent]
Ligam de föra[Modifega | modifica 'l sorgent]


text:
Alghero
Alghero (L'Alguer en català; S'Alighera en lèngua sàrda; Alguer o Alguero 'n spagnöl; Algaria 'n latì) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Sassari. El g'ha presapóch 43.387 abitàncc, 'na superfìce de 224 km² e 'na densità de 176 ab./km². El cunfìna coi cümü de Olmedo, Putifigari, Sassari, Uri, Villanova Monteleone.
Part de la sò popolasiù l'è uriginària dei cunquistadùr català de la fì del médio évo, época 'ndèla quàla la Sardégna l'ìa par del Regn de Aragóna. Per chèsta rizù, 'na part significatìva de la popolasiù locàl la pàrla amò l'algherés, en dialèt de la lèngua catalàna. El régn de Aragóna el g'ha ìt apò 'na 'nflüènsa fondamentàla endèl'architetüra de la cità.
Colegamèncc estèrni[Modifega | modifica 'l sorgent]
Evulusiù demogràfica[Modifega | modifica 'l sorgent]
Abitàncc censìcc


text:
Bätterkinden
Bätterkinden a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ del Emmental, region aministrativa del Emmental-Oberaargau, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 10.19 km² e in del Dicember 2010 al gh'eva una popolazion de 3144 abitant.
El cumün de Bätterkinden al se tröva a una altitüden de 473 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Aefligen, Fraubrunnen, Limpach, Schalunen, Utzenstorf, Wiler bei Utzenstorf, Zielebach, Aetingen (SO), Biberist (SO), Gerlafingen (SO), Küttigkofen (SO), Kyburg-Buchegg (SO), Lohn-Ammannsegg (SO) e Lüterkofen-Ichertswil (SO).
Storia[Modifega | modifica 'l sorgent]
La prima menzion stòrega del paes l'è de l'ann 1261 col nom de Beturchingen.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:[1]
Ligam de föra[Modifega | modifica 'l sorgent]
- Bätterkinden in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.
- Website of the Bätterkinden School (Todesch)
Riferiment[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ Bätterkinden in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.


text:
Che La Punt Chamues-ch po beneventar puspè cun l’etappa roiala la pli pretensiusa etappa da la cursa è per il comité d’organisaziun da gronda muntada. Cun quai che la vischnanca ha organisà pli u main mintga quatter onns in arriv d’etapp, saja la lavur daventada pli simpla, per part gia rutina, ha declerà Ralf Fluor, il schef per l’infrastructura, traffic e segirezza a La Punt.
Dapli segirezza ch'anc avant onns
Midà en congual cun l’emprima ediziun d’in arriv d’etappa dal Tour de Suiss a La Punt l’onn 1992 saja surtut l’aspect da segirzza. Il dispositiv da persunas che surveglian e controllan l’areal saja marcantamain pli grond. Quai prescriva er il chantun tar eveniments da tala grondezza, ha agiuntà Ralf Fluor. El è responsabel per totalmain 55 persunas ch’èn en acziun durant quests dis.
En munaida è in arriv dal Tour de Suisse betg da valitar, dentant signifitga l’eveniment per La Punt ina reclama nunpajabla.
Tut ils sforzs e las installaziuns che la vischnanca fa per organisar in eveniment perfect valia segir la paina èn persvas tut ils involvids. La Punt Chamues-ch fa quint cun 2’500 fin 3’000 aspectaturs a la cursa cun bun 170 curridurs.
Il budget da 120’000 francs vegn d'ina vart purtà da sponsurs, da l’autra erda la vischnanca, il turissem e dal Club 92 ch'aveva inizià a La Punt sco lieu d’etappa. Già la segunda giada surpiglia la vischnanca da Zernez la partenza da la proxima etappa dal Tour de Suisse suenter l'arriv a La Punt Chamues-ch.
Program da divertiment
Dasper l’arrivada dals curriders dal Tour de Suisse a La Punt sco tal porscha la vischnanca ia a partir da las 14:30 in program per ils visitaders. Suenter la cursa envida La Punt ad ina festa cun musica e saut en la tenda cun la «Chapella Blazenka».
Cun passar sur il pass da l’Alvra, ina part dal Patrimoni cultural mundial da l’Unesco, daventa la 6avla etappa da la cursa da Locarno - sur bun 166 km - fin a La Punt Chamues-ch in dals puncts culminants dal Tour de Suisse 2017.
RR actualitad 17:00++


text:
Las vischnancas da Curvalda e da Lantsch han pudì registrar dapli giasts quai per 4,7% respectiv per 4,3%, scriva la regiun da Lai.
La svieuta è creschida per 1,8% sin 5,6 milliuns francs. Tuttina serra l'onn da fatschenta 2015/2016 cun ina pitschna perdita da 386 francs.
Gronds events en la regiun Lai
Plirs eveniments gronds ha la regiun da Lai organisà quest onn. Uschia per exempel il Tour de Ski ni er las cursas da la cuppa mundiala da skis da las dunnas. Sco il manader d’events da la regiun Andreas Wirth di, ha la regiun cun l’organisaziun d’occurrenzas grondas elavurà ina gronda savida e cumpetenza era sur ils cunfins ora.
RR novitads 18:00


text:
Il schef dal Departament da finanzas e vischnancas, cusseglier guvernativ dr. Christian Rathgeb, è sa scuntrà oz cun represchentantas e represchentants dal Padrinadi svizzer per vischnancas da muntogna. L'inscunter a Valendau ha exprimì la stima e l'engraziament dal chantun ed è er vegnì tratg a niz per in barat d'infurmaziuns.
L'onn da guerra 1940 han ils medis conjugals Olga e Paul Cattani fundà ensemen cun trais ulteriurs iniziants in'uniun cun la finamira da reducir la differenza tranter regiuns bainstantas e regiuns cun dischavantatgs economics en noss pajais. Cun sustegnair projects concrets da vischnancas, d'associaziuns, da corporaziuns e.u.v. finanzialmain deblas gida il Padrinadi svizzer per vischnancas da muntogna, che las regiuns da muntogna restian abitablas, vegnian cultivadas e tgiradas. Ils conjugals Cattani avevan persunalmain stretgas relaziuns cun il chantun Grischun. Fin al di dad oz exista ina stretga collavuraziun cun l'instituziun.
Numerusas vischnancas, corporaziuns ed associaziuns grischunas han survegnì ils ultims onns e decennis prestaziuns da sustegn voluminusas ed han uschia pudì realisar numerusas ovras d'infrastructura necessarias, senza ch'ils custs restants hajan chaschunà grevezzas exorbitantas. Tras l'intermediaziun dal Padrinadi svizzer per vischnancas da muntogna èn er naschidas intginas dunsainas da padrinadis fixs tranter vischnancas muntagnardas grischunas e vischnancas da la Bassa.
Impurtanza finanziala e strategica
Ils ultims 10 onns ha il Padrinadi svizzer per vischnancas da muntogna pajà passa 40 milliuns francs a vischnancas, a corporaziuns ed ad associaziuns en il chantun Grischun. Igl è stà in giavisch dal cusseglier guvernativ dr. Christian Rathgeb d'engraziar al Padrinadi svizzer per vischnancas da muntogna en num da la Regenza grischuna. Sco segn da stima ha el envidà ina delegaziun ad in inscunter en la Ruinaulta. «Il Padrinadi n'è betg mo ina instituziun impurtanta en reguard finanzial. El è er ina plattafurma relevanta per la chapientscha vicendaivla. Las relaziuns ch'èn vegnidas stabilidas tranter las regiuns dal pajais e las gruppas linguisticas èn da fitg gronda impurtanza per il svilup e per la coesiun en Svizra», è persvadì il cusseglier guvernativ dr. Christian Rathgeb.
La represchentanza dal Padrinadi ha cumpiglià l'anteriur cusseglier federal dr. Hans-Rudolf Merz, president, dr. Hermann Bürgi, vicepresident, Ruth Frey Commarmot, commembra da la suprastanza, Reto Hefti, expert, sco er Barbla Graf, mainagestiun. Barbla Graf è oriunda da l'Engiadina Bassa e maina il secretariat dapi passa 20 onns.
Fotografia agiuntada:
Il cusseglier guvernativ dr. Christian Rathgeb beneventa la represchentanza dal Padrinadi svizzer per vischnancas da muntogna che vegn manada da l'anteriur cusseglier federal dr. Hans-Rudolf Merz
Infurmaziuns:
- dr. Christian Rathgeb, cusseglier guvernativ, schef dal Departament da finanzas e vischnancas, tel. +41 81 257 32 01, e-mail Christian.Rathgeb@dfg.gr.ch
- Thomas Kollegger, manader da l'Uffizi da vischnancas, tel. +41 81 257 23 81, e-mail Thomas.Kollegger@afg.gr.ch
- Barbla Graf, mainagestiun dal Padrinadi svizzer per vischnancas da muntogna, tel. +41 44 382 30 80, e-mail info@patenschaft.ch
Responsabladad: Departament da finanzas e vischnancas


text:
Ils scolars e scolarets èn vegnids partids en gruppas maschedadas. Grond e pign lavuran vi da differents products da Nadal – biscuits, pastas en furma da stailas, savunarias da tuttas colurs, anghels cun frisuras selvadias u er cartas cun in salid da Nadal. Tut quai vegn per il mument zambregià per savair vender.
Program da divertiment
Il suentermezdi exerciteschan tuts ensemen chanzuns e sauts. Uschia è era in program da divertiment garantì a la fiera da Nadal ch’è venderdis, ils 11 da december a partir da las 17:00 sin l’areal da la scola Daleu. Ils daners van a la fundaziun «Denk an mich».


text:
Nascher e murir – ils extrems da la vita
Nascher e murir furman ils dus terms da la vita, ils dus terms tranter legria e cordoli. Datti dentant er parallelas tranter naschientscha e mort? La Marella eruescha questa dumonda cun la spendrera Graziella Montalta e l'accumpagnader da muribunds Iso Tuor.
Per pudair abunar quest podcast duvrais Vus ina software cumpatibla cun podcast u ina app. Sche Vossa app n'è betg en la glista sura, lura pudais copiar la feed URL manual en Vossa app da podcast u software.


text:
En l'anteriur teater da la citad da Curia sa chatta oz in tempel da consum. Ed il Cinema Superstore en il Rätushof fa gugent reclama cun «Radikal reduziert!!!». En la butia sezza però sa chatta anc pli u main l'infrastructura intacta dal vegl teater. Empè da vender vestgadira vegniva mussà avant 70 onns en quest lieu la «Antigone des Sophokles» da Bertolt Brecht. In'inscenaziun che ha fatg furora da ses temp e resuna fin oz.
Entant che l'inscenaziun da model n'ha insumma betg plaschì a quels da Cuira, è ella daventada in'inscenaziun da grond'impurtanza per l'istorgia dal teater. Pertge è Brecht vegnì precis a Cuira? E tge era propi nov vi da sia inscenaziun? Era er Brecht «radikal reduziert»? Quest atun, en occasiun da l'anniversari da 70 onns Brecht a Cuira, returna la «Antigone des Sophokles» puspè sin il palc da la chapitala grischuna. Nus repetin per quest'occasiun ina Marella realisada l'onn 2013.


text:
Ried bei Kerzers
Ried bei Kerzers a l'è un cumün svizzer del distret de See (in frances: District du Lac), in del Canton Friburgo. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 12.02 km² e in del Dicember 2011 al gh'eva una popolazion de 1022 abitant.
El cumün de Murten/Morat al se tröva a una altitüden de 453 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Ferenbalm (BE), Büchslen, Galmiz, Gempenach, Gurbrü (BE), Kerzers, Münchenwiler (BE), Murten/Morat.
In del mes de ginee del 2006, Ried bei Kerzers l'ha incorporaa el cumün de Agriswil.
Evoluzion de la popolazionModifega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Ried bei Kerzers l'è mustraa in de la tabela chi desuta:
RiferimentModifega
Ligam de föraModifega
- Sit Ufizial (Todesch)
- Agriswil in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.


text:
Cun avrir ils cunfins tranter ils stadis da l'Uniun europeica ed ils stadis d'Efta vala puspè la cumplaina libra circulaziun da persunas. Burgais da stadis terzs che vivan en tals pajais pon er puspè traversar ils cunfins, ston dentant mussar ina conferma da dimora.
Er sch'ils cunfins èn puspè averts: Il Cussegl federal cusseglia anc adina da be ir en l'exteriur sche quai sto propi esser.
Germania avra 24 uras pli tard
La Germania avra ses cunfins in di pli tard, pia la notg da glindesdi sin mardi. Raschun è tenor il Secretariat da stadi per migraziun, da natira giuridica. I saja dentant betg probabel che burgais svizzers vegnian tramess enavos dals cunfins.
Turissem da cumpra spetgà en Germania
Sur cunfin en Germania spetgia il commerzi en detagl gia vess sin ils turists da cumpra. Viadis da cumpra èn stads scumandads durant il temp da corona. Entras quai èn las svieutas dals detaglists en il sid dal pajais ids enavos fermamain. En il commerzi da victualias hai dà ina reducziun per 30% fin 60%.
Ils detaglists tudestgs spetgan perquai puspè ina ferma dumonda cura ch'ils cunfins s'avran. Per collavuraturs da la duana saja l'ultim temp dentant stà in levgiament. Blers spurtegls da service hajan pudì restar serrads. Là surlavuran collavuraturas e collavuraturs numnadamain ils formulars per ils turists da cumpras che survegnan enavos la taglia sin la plivalur.


text:
Direziun Scora de musiga Bassa Val Venosta (Naturns, Latsch, Solaneres, Schnals)
L'inom dla Scora de musiga de Naturns "Josef Astfäller" (1884-1966):
Ti agn dal 1908 al 1956 ê Josef Astfäller insegnant, orghelist y dirighënt dl cor y al á influenzé dassënn la vita culturala dl paîsc da Naturns. Al ê na porsona cun na gran etica profescionala y n gran talënt musical. Por so impëgn ince te tëmps ris de mudamënc politics tol ite Josef Astfäller n post d'onur tla storia dla scora de Naturns y al se mirita na gran stima.
De gran desfides, svilups y inovaziuns á caraterisé la vita dles scores de musiga ti ultimi agn. Dl 2006 él gnü metü adöm les trëi scores de musiga de Naturns, Solaneres y Latsch y al é gnü formé la Direziun Scora de musiga "Bassa Val Venosta". Dötaurela él prësc 1200 scolares y scolars che vá tles 6 sëntes dla scora de musiga y al é 51 insegnantes y insegnanc che insëgna. L'oferta formativa vá dal'educaziun musicala prescolara, leziuns stromentales da soné stromënc a fle de banda, stromënc a fle de lëgn, stromënc a cordes, stromënc por la musiga popolara, stromënc a tastes, stromënc eletronics, leziuns da cianté cina ala formaziun vocala y leziuns da soné i orghi de dlijia por porsones adultes.
Sambëgn é chësc panorama musical florënt ince mirit de Josef Hanny (1976-2000), diretur da denant dla scora de musiga de Naturns y de Erich Kuntner (1977-2004), diretur da denant dla scora de musiga de Solaneres. Sot a süa direziun él gnü fat sö frabicac nüs y separat por les scores de musiga de Naturns, Solaneres y Latsch.
Scora de musiga Schnals
Bele dl 1996 él gnü metü sö te Schnals na scora de musiga privata sön scomenciadia dles trëi musighes che finanziâ por na gran pert la scora deboriada cun i Comuns. Gerhard Rainer, surastant dla jonëza da inlaota dla Musiga de Unser Frau ê diretur dla "Blasmusikschule Schnals". Le fin tler di surastanc dles musighes de Schnals cun a ce Gerhard Rainer, ê da avëi defata na scora de musiga tl Istitut d'educaziun musicala. Y dl 2004 êra tan inant. La Scora de musiga Schnals, cun süa sënta tl frabicat dla scora elementara de Karthaus, gnô sënta destacada de Naturns. Porchël gnô na gran pert di incër 90 scolars y scolares dla scora de musiga dal 2004 inant insigná jö da insegnantes y insegnanc dla Scora de musiga de Naturns. Al gnô ressané le frabicat dla scora elementara y les classes gnô adatades dal punt d'odüda acustich por podëi tigní leziuns stromentales. Da d'altonn dl 2005 podô la scora de musiga jí tl frabicat dla scora daldöt ressané. La festa d'inauguraziun gnô tignida ai 21 d'otober dl 2005 y les scolares y i scolars dla scora elementara deboriada cun chi dla scora de musiga fajô da cornisc musicala.
La scora elementara de Karthaus á a chësta moda le vantaje che n insegnant profescional dla scora de musiga tëgn les ores de musiga tla scora elementara. Implü vëgnel vigni ann pité l'educaziun musicala prescolara por les mitans y i mituns dla scolina. Lapró vëgnel insigné clavier, chitara, bateria, trombëta, posauna, eufonium, tuba, saxofon, clarinet, fabló de travers y fabló y sambëgn ince teoria musicala. N gran suzes bele da tröc agn á la musiga dles jones y di jogn de Schnals, de chëra che al fej pert scolares y scolars dla scora de musiga de dötes trëi les fraziuns. Ara é sot la bachëta de Charlotte Rainer.
Scora de musiga Latsch – en cört süa storia
Le mëteman dla Scora de musiga Latsch vá derevers al ann 1991. Inlaota gnôl pité tla scora elementara de Latsch tl cheder dles ativités d'integraziun al insegnamënt le materies fabló y cianté. Cun na deliberaziun dl consëi de scora ai 24 d'otober dl 1991 gnôl indere metü debota fin, zënza che an se l'aspetass, a chëstes ativités deache aladô dles diretives de lege messâl ester te n grup almanco 10 scolares y scolars. Les classes che imparâ da soné le fabló ê ma formades da cater o cinch scolares y scolars y a chësta moda gnôl metü en discusciun döt le proiet. N valgönes porsones interessades metô belatira sö na comisciun de laur y contatâ danterater l'Istitut d'educaziun musicala por todësch y ladin. Les condiziuns por che l'Istitut d'educaziun musicala surantoless chisc cursc ê la desmostraziun da pert dl'uniun che ara ê bona da tigní autonomamënter i cursc de musiga dal punt d'odüda finanziar y organisatorich por trëi agn alalungia y che le numer de scolares y scolars cherscess tres deplü te chësc tëmp.
N sostëgn particolar gnô dé inlaota dal ispetur Hans Obkircher de Maran: al cherdô dassënn te chësc proiet, al ciarâ da motivé y metô atira a desposiziun material desvalí (libri de classa, atestaziun de frecuentaziun y i.i.).
- 1992: le consëi d'aministraziun dl Istitut d'educaziun musicala á tut la dezijiun da reconësce i cursc de musiga tignis privatamënter a Latsch sciöche "curs sostigní" dal Istitut d'educaziun musicala.
- 1995: at de fondaziun ofizial dl'Uniun "Musikschule Latsch":
Ciamó n'atra cossa portâ pro a slisiré le svilup: belavisa te chël tëmp gnôl planifiché la costruziun nöia dl local dles proes por la musiga de Latsch y n salf de fraziun nü. Insciö gnôl a se le dé la poscibilité da mëte i locai por la scora de musiga tl'ultima alzada de chësta costruziun nöia. Insciö odô ince ite i responsabli dl Istitut d'educaziun musicala che la realisaziun de na scora de musiga autonoma gnô ince sostignida le miú che ara jô dal'aministraziun comunala. Cina dailó gnôl tigní les leziuns tla scora elementara de Latsch.
- 1997: comunicaziun da pert dl Istitut d'educaziun musicala: aladô dla deliberaziun n. 140/97 di 15.09.1997 vëgnel surantut dal ann de scora 1997/98 la direziun dla scora de musiga de Latsch, che ê cina te chël momënt privata, dal Istitut d'educaziun musicala. La direziun ti vëgn surandada a Hanni Josef, diretur de scora deleghé dla scora de musiga de Naturns y chësta scora vëgn na sënta destacada dla Scora de musiga de Naturns.
- 1998: festa d'inauguraziun dla Ciasa dles uniuns - lot I cun local dles proes por la Musiga de Latsch, salf de fraziun, scora de musiga Latsch.
Orars d'ofize y contac
Direziun Naturns
Lönesc – vëndres: 8.30 – 12.00 y 14.00 – 17.00
Sënta de Solaneres
Mertesc: 14.00 - 17.00
Naturns (Direziun)
St. Zenostraße 20
39025 Naturns
Telefon 0473 660083
Fax 0473 672363
Email: musikschule.naturns@schule.suedtirol.it
Scora de musiga Latsch
Bahnhofstraße 26
39021 Latsch (BZ)
Tel./Fax: 0473/720006
Scora de musiga Solaneres
Hauptstraße 140
39028 Solaneres (BZ)
Tel/Fax: 0473/730094
Scora de musiga Laas
Schulweg 9
39020 Schlanders (BZ)
Tel/Fax: 0473/730094
Scora de musiga Schnals
Karthaus 43
39020 Schnals (BZ)
Manifestaziuns
#VOL.JU Volksmusiktage für Jugendliche
Ort: Haus der Familie Ritten
Datum: 05.11.2021 - 07.11.2021dettagli
Termins
Downloads
Al n’é gnü ciafè degun resultat.
Metede ite prëibel n’atra parora d’archirida.


text:
Sal (AL)
Sal (en italià: Sale) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Alessandria. El g'ha 4 238 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), 'na superfìce de 44,7 km² e 'na densità de 95 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Lissandria, Livió, Casternöv, Guassura, Isula, Piovera, Turtona.
Evulusiù demogràfica[Modifega | modifica 'l sorgent]
Abitàncc censìcc
Riferimèncc[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
Tar las elecziuns da la regenza dals 10 da zercladur èsi necessari da dumbrar anc ina giada las vuschs. La differenza tranter ils candidats Jon Domenic Parolini (PBD) e Walter Schlegel (PPS) è stada uschè pitschna che la lescha davart ils dretgs politics en il Grischun pretenda ina nova dumbraziun da las vuschs.
Cunquai che Jon Domenic Parolini ha survegnì 15'904 vuschs e Walter Schlegel 15'836 vuschs è la differenza da vuschs stada 68 – quai ch'è cler sut la limita da 0,3%. Era sin basa dals protocols che las vischnancas han gì da trametter a la chanzlia statala, è la differenza restada sut questa limita.
Controllar tut ils cedels – dumbrar mo vuschs dals 2 candidats
Mesemna suentermezdi cumenzan las radund 25 persunas a dumbrar tut ils cedels da votaziun. Controllads vegnan tuts, era quels declerads nunvalaivel. Silsuenter vegn dumbrà las vuschs – però mo questas da Jon Domenic Parolini e da Walter Schlegel.
L'emprima giada da dumbrar suenter ina elecziun
Ils candidats dastgan – sch'i vulan – assister a la dumbraziun. Cura che la dumbraziun vegn ad esser finida, n'è anc betg cler, cunquai ch'igl è l'emprima giada en il Grischun ch'igl è da dumbrar anc ina giada ils cedels suenter ina elecziun. La chanzlia statala na quinta betg da pudair publitgar ils resultats definitivs avant venderdi.
Lescha davart dretgs politics GR
Art. 43, al. 2, verificaziun dal scrutini, il link avra en ina nova fanestra
Sche la differenza dal resultat total provisoric d'ina elecziun u d'ina votaziun che vegn eruì importa tranter l'ultima persuna elegida e l'emprima persuna betg elegida respectivamain tranter las vuschs affirmativas e las vuschs negativas main che 0,3 pertschient da las vuschs valaivlas consegnadas, sto succeder d'uffizi ina verificaziun dal scrutini.
RR novitads 10:00


text:
Tgi da las Rumantschas ed dals Rumantschs sa ch'il Chalandamatg è deditgà a Gisep, il lavurer? El è in dals paucs sontgs che ha damai dus numalizis, la festa principala da son Gisep è stada il mars avant paucas emnas. Pertge introducescha in um il «mais da Nossadunna» sco ch'il matg vegn numnà en Surselva? Dapi lonn 1890 è oz il di da la lavur, ma la baselgia catolica na vuleva betg surlaschar quel di a las partidas da sanestra ed ha perquai declerà il lainari da Nazaret sco patrun da la lavur. Nus vegnin ad udir er auters detagls dal matg e perfin ina chanzun.
Matg
Per pudair abunar quest podcast duvrais Vus ina software cumpatibla cun podcast u ina app. Sche Vossa app n'è betg en la glista sura, lura pudais copiar la feed URL manual en Vossa app da podcast u software.


text:
Pohlern
Pohlern a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Thun, region aministrativa del Oberland Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 10.67 km² e in del Dicember 2010 al gh'eva una popolazion de 267 abitant.
El cumün de Pohlern al se tröva a una altitüden de 710 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Därstetten, Oberstocken, Höfen, Übeschi, and Blumenstein..
Storia[Modifega | modifica 'l sorgent]
Pohlern l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1389 col nom de in der Polleren.[1]
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:[1]
Riferiment[Modifega | modifica 'l sorgent]
(DE)
Ligam de föra[Modifega | modifica 'l sorgent]
- Sit del cumün de Pohlern in German;
- Homepage of municipality in German;


text:
Per garantir ina separaziun territoriala clera tranter l’hotel planisà ed il manaschi forestal cunfinant vegnan adattadas las zonas existentas, scriva la regenza en sia communicaziun.
Finalmain in pass pli enavant
Il project sin 8’000 meters quadrats prevesa in hotel cun maximalmain 150 stanzas dublas e 420 parcadis. Cun il gea da la regenza possian ins uss cumenzar a far plans pli concrets. Tgi che vegn a finanziar il project, na saja anc betg enconuschent, uschè Markus Moser, il directur da las pendicularas Corvatsch/Furtschellas.
Spustament da pista
Per ch’il manaschi forestal na vegnia betg disturbà da skiunzas e skiunzs vegn la pista che maina giu la val ultra da quai spustada en il sectur da la staziun da val.
Parcadis sutterrans
Plinavant intimescha la regenza la vischnanca da Segl da procurar, en il rom da la procedura per la permissiun da construcziun, ch'i vegnia construì uschè bleras plazzas da parcar sco pussaivel sut terra.
Il project avev’ins lantschà gia avant 15 onns. Adina puspè era quel vegnì adattà a las circumstanzas actualas.


text:
Tesla
I califurniàṅ Tesla i èṅ un grup hard & heavy americàṅ, furmâ a Sacramènt in dal 1984. I aṅ vindû da piò ad quatórdas migliòṅ ad disc in di sōi Stat Unî. Al nóm ch'i àṅ sarnî al daśvîṅ da 'l inventōr e inśgnēr sèrb Nikola Tesla.
Biugrafìa
Gl'Inisi (1982-1985)
Al grup al taca a sunàr c'n al nóm ad City Kid in dal 1982 p'r òpra dal basìsta Brian Wheat e dal chitarìsta Frank Hannon. Par cumpletàr la furmasiòṅ i vìnan ciamâ 'l baterìsta Troy Lucketta (ch'l iva laurâ c'n Eric Martin, in séguit leader di Mr. Big), al cantànt Jeff Keith e 'l chitarìsta Tommy Skeoch.
A 'l inìsi la banda la s fà i òs faghénd di cuncèrt insém a di atri grup cuma i Dokken e di demo prudót par Ronnie Montrose.
Piàn piâṅ i s faṅ avànti al cà discugràfichi par met'r-i sóta cuntràt e Tom Zutaut (quél ch'l iva pascâ Mötley Crüe e Guns N' Roses) al gh fà firmàr par la Geffen Records in dal 1985.
I prim dū disc (1986-1990)
In dal 1986 a vîṅ fóra 'l prim disc ciamâ Mechanical Resonance, un disc ch'al s mōṿ a la granda fra 'n hard rock clàsic e 'l street metal ad chi an lè. Ez come ez go, Cumin' atcha live e Rock me to the top i èṅ di braṅ rock da stadi, Little Suzi (cover di Ph.D) e Modern Day Cowboy i èṅ i sìngui mènt'r i lènt i èṅ Changes e Before my eyes, cansòṅ ch'la sèra 'l disc.
Dòp la publicasiòṅ dal disc, al grup al partìs p'r un tour insém a David Lee Roth, Def Leppard e Poison.
In dal 1989 'l è 'l tùran ad The Great Radio Controversy, àlbum cgnusû p'r avér-ag dèntar dū di sò lènt più famóś: Love song e Paradise e di clàsic quài Hang tough, Lady luck e Makin' magic.
In dal 1990, prima ch'i vgnìsan fóra i unplugged 'd MTV, i regìstr'n un disc da 'l viṿ, cun dal versiòṅ acùstichi di sò braṅ più famóś e dal cover cuma We can work it out di Beatles, Mother's little helper di Rolling Stones o Signs un sucès dal 1971 di Five Man Electrical Band. Al tìtul dal lavōr 'l è Five Man Acoustical Jam e a 'l inìsi al gh'iva da èsar sōl un cuncèrt ad beneficénsa, tgnû al 2 ad Luj dal stés an al Trocadero ad Filadèlfia, ma pò 'l éra vgnû fóra un quèl fat bèṅ e a sarév stâ 'n pcâ a n far-al minga scultàr a tut.
Al sucès pîṅ ad Psychotic Supper (1991-1993)
In dal 1991 i Tesla i fànan vgnir fóra 'l tèrs disc lōr in studi, Psychotic Supper, un disc sòlid sènsa punt ad màgar, c'n i dū chitarìsta Skeoch e Hannon a fàr al cant e 'l contarcànt, specialmènt in dal prim sìngul Edison's medicine (na canta ch'la tōś la part ad Nikola Tesla cóntar 'l emigliàṅ Guglielmo Marconi) e in Don't de-rock me, rabìda e catìva.
A vâl la pénd 'd arcurdàr anc Song & emotions, un braṅ 'd òt minùt e mèś dedicâ a 'l amìg dasfurtunâ Steve Clark, chitarìsta di Def Leppard mòrt da pôc, la dura Freedom slaves e i àtar sìngui Call it what you want e What you give.
I Tesla i s mòlan (1994-1999)
In d'l Agóst dal 1994 a véd la luś al quàrt àlbum in studi, Bust a Nut (“Vèrar na nōś”, ma anc “Śburàr” in séns figurâ) par via dla cupertìna in du a s véd na màchina par schisàr e vèr'r al nōś), stanta minùt 'd hard rock a la sò manéra, cun di braṅ dûr (Solution, Action talks) misćiâ a qvéi più lènt (Need Your Lovin, sìngul insém a Mama's Fool e A lot to Lose). Da nutàr che l'edisiòṅ giapunéśa dal 1998 dal disc la gh'à dènt'r un braṅ da piò, la cover di Led Zeppelin The Ocean.
Al ròbi però i n gìran minga cuma prima parchè cal lavōr chè al riva a ciapàr sōl un disc 'd òr in dal 1995. Subìt dòp la registrasiòṅ d'l àlbum, Tommy Skeoch 'l è custrét a far-as da part par di prubléma 'd dròga.
Anc s'al grup al sarév stâ custrét par cuntràt a publicàr àtar dū disc par la Geffen, la cà discugràfica la parmét a i sinc califurgnàṅ ad mulàr-as finî 'l tour e 'd tōr dònca dal stradi difarénti. Keith e Skeoch i daṅ vita a 'n grup ciamâ Bar 7 e in dal 2000 i fan catàr in di negòsi 'l àlbum The World Is a Freak e 'l sìngul Four Leaf Clover.
Al ritóran (2000-2004)
Dòp soquànt an, i Tesla i tórnan insém al 25 'd Utóbar dal 2000 cun tut i mémbar uriginài in ucaśiòṅ 'd un cuncèrt tgnû a Sacramènt e pò p'r àtar tri in Dicémbar. I cuncèrt i cuntìnuan anc 'l an dòp, fra Favràr e Utóbar, e i Tesla i i rigìstran faghénd vgnir fóra 'n live dópi in dal Setémbar dal 2001 par la nóva cà discugràfica, la Sanctuary Records.
Al tìtul dal lavór 'l è Replugged live, un disc dópi cun vint canti dèntar vgnû fóra anc in n'edisiòṅ scurtàda 'd trédas braṅ su 'n disc sōl ciamàda Standing Room Only.
Sèmpar par la Sanctuary, a distànsa 'd déś an da 'l precedènt, al grup al fà catàr in di negòsi un disc nóṿ in dal Mars dal 2004, Into The Now ('l ùltim cun Tommy Skeoch) ch'al s piàsa a 'l 31śum pòst dla clasìfica dla Billboard vindénd da piò ad trénta-mila còpi la prima stmana e déś-mila a la stmana in séguit. I sìngui tirâ fóra i èṅ Caught in a Dream e Words Can't Explain. D'arcurdàr anc al dûri Miles Away e Got No Glory, la title track, What a shame e Heaven Nine Eleven ch'la dascór d'l atintâ 'd Osama Bin Laden a 'l tóri śmèli 'd New York d'l 11 ad Setémbar dal 2001.
Témp 'd adès (2005-2018)
In dal Śugn dal 2007 i Tesla i faṅ vgnir fóra dū disc ad cover, Real to Reel e Real to Reel 2, ch'i véd'n al debùt dal chitarìsta nóṿ Dave Rude ch'l iva in cal méntar tòlt al pòst ad Skeoch. Fra i vint-sinc braṅ i gh'èṅ All The Young Dudes ad David Bowie, Seasons Of Wither di Aerosmith, War Pigs di Black Sabbath, Is It My Body 'd Alice Cooper, Space Truckin’ di Deep Purple, Thank You di Led Zeppelin e Honky Tonk Women di Rolling Stones.
A la fiṅ 'd Agóst i Tesla i dìśan ch'i tacaràṅ un tour in Austràglia, Giapòṅ e Európa da Utóbar a Nuvémbar, al prim in séd'ś an.
In d'l Utóbar dal 2008 a véd la luś 'l utàṿ disc in studi dla banda americàna, Forever More, prudót par Terry Thomas, qvél ad Bust a Nut. In dla cupertìna a s véd dū schéltar in śnòć, òṅ in frònt a c'l àtar, ch'i s bràsan cuntènt. Dòp vint-sinc an insém i Tesla i èṅ incóra bòṅ ad far un disc frésc, sèmp'r in dal nóm d'l hard rock ad livèl élt. Forever more, Pvt Ledbetter e i sìngui I Wanna Live, Breakin’ Free e Fallin’ Apart i èṅ i braṅ ad punta.
In dal 2011 al grup al regìstra un disc acùstic ciamâ Twisted Wires & the Acoustic Sessions cun dèntar soquànt braṅ vèć (sinc sunâ in dal 2005 cun Tommy Skeoch a la chitàra) e tri inèdit: 2nd Street, Better Off Without You e I Love You.
Furmasiòṅ
Quéla 'd adès
- Jeff Keith vōś (1984-1994, 2000-incō)
- Frank Hannon chitàra, pianofòrt, òrgan (1984-1994, 2000-incō)
- Dave Rude chitàra (2006-incō)
- Brian Wheat bas, pianofòrt (1984-1994, 2000-incō)
- Troy Luccketta baterìa (1984-1994, 2000-incō)
Ex-cumpunènt
- Tommy Skeoch chitàra (1984-1994, 2000-2006)
Discugrafìa
Album in studi
- 1986 - Mechanical Resonance
- 1989 - The Great Radio Controversy
- 1991 - Psychotic Supper
- 1994 - Bust a Nut
- 2004 - Into the Now
- 2007 - Real to Reel
- 2007 - Real to Reel 2
- 2008 - Forever More
- 2011 - Twisted Wires & the Acoustic Sessions
- 2014 - Simplicity
- 2019 - Shock
Album da 'l viṿ
- 1990 - Five Man Acoustical Jam
- 2001 - Replugged Live
- 2002 - Standing Room Only
- 2003 - Extended Versions
- 2010 - Alive in Europe
- 2016 - Mechanical Resonance Live
Racòlti
- 1991 - Bonus & Unreleased Rare Tracks
- 1995 - Time's Makin' Changes - The Best of Tesla
- 2001 - 20th Century Masters - The Millennium Collection: The Best of Tesla
- 2008 - Time Machine - box set
EP
- 2007 - A Peace Of Time


text:
Donata Bricci ha fatg a Puntina/Innsbruck (A) in studi da translatura. Ella ha lavurà suenter otg onns en il secretariat general dal Cussegl da las conferenzas episcopalas europeicas. Dapi il 2013 lavura ella en il ordinariat episcopal a Cuira.
L’avust da quest onn surprenda ella l’uffizi da ses antecessur Alfred Schriber, che chala da lavurar or da motivs da vegliadetgna. Schriber lavura dapi il 1986 en differentas funcziuns en l’ordinariat. Ils ultims sis onns era el chancelier.
RR novitads 15:00
Tge fa la chanceliera?
La lezia da la chanceliera da l'uvestgieu è da rediger e publitgar las actas da la curia e da tgirar, ch’ellas vegnan archivadas. En pli è la chanceliera u il chancelier notar ecclesiastic. Quai scriva l’uvestgieu. Donata Bricci cumenza il prim d’avust.


text:
Sgular senza canera da roturs u da motors - mo sentir il vent. Quai è per blers propi il siemi da sgular. Cunzunt per ils pilots da balluns ad aria chauda. A Flem en la Surselva s'entaupan ils fans da balluns mintg'onn. Il Minisguard fa l'emprova e declera co in ballun ad aria chauda sgola.
Concurrenzas da balluns d’aria chauda
Cursas e concurrenzas han normalmain da far cun sveltezza. Ma Samuel Juon e ses team na fan betg cursas normalas. Els sa participeschan a concurrenzas da balluns d’aria chauda. Co che quai funcziuna tar cursas cun balluns ha el tradì a nus durant in sgol.


text:
Area metrupulitana
El cuncet de area metrupulitana, ciamada anca zona metrupulitana, area urbana o aglumeraziun urbana, al se riferiss a una metropul granda e tüt i sò zonn de inflüenza o anca püssee cità vesin, tüt cunt i sò zonn de inflüenza. I zonn de inflüenza poden vess paes de cunfin o cità satelit, e ciapen anca el nom de cunurbaziun.
I arei metrupulitann püssee grossModifega
Questa chì a l'è una lista di arei metrupulitann püssee grant del mund a l'ann 2005. Vist che la gh'è minga una definiziun ünega per quantificà la dimensiun d'un area metrupulitana, ghe poden vess list diferent. 'Sta chì la vegn del Raport de Urbanizaziun Mundial di Naziun Ünì [1] (2003).
- Tokio, Giapun, 35,2 miliun
- Cità del Messich, Messich, 19,0 miliun
- New York, Stat Ünì, 18,4 miliun
- São Paulo, Brasil, 18,3 miliun
- Mumbay, India, 18,3 miliun
- Delhi, India, 15,3 miliun
- Calcuta, India, 14,3 miliun
- Buenos Aires, Argentina, 13,3 miliun
- Jakarta, Indunesia, 13,2 miliun
- Shanghai, Cina 12,6 miliun
- Dhaka, Bangladesh, 12,6 miliun
- Los Angeles, Stat Ünì, 12,1 miliun
- Karachi, Pakistan, 11,8 miliun
- Rio de Janeiro, Brasil, 11,5 miliun
- Osaka, Giapun, 11,3 miliun
- El Cairo, Egit, 11,2 miliun
- Lagos, Nigeria, 10,9 miliun
- Pechin, Cina, 10,8 miliun
- Manila, Filipinn, 10,7 miliun
- Musca, Rüssia, 10,7
- París, Francia, 9,8 miliun
- Istanbul, Türchia, 9,6 miliun
- Seul, Curea del Süd, 9,5 miliun
- Tianjin, Cina, 8,7 miliun
- Chicago, Stat Ünì, 8,7 miliun
- Lima, Perù, 8,2 miliun
- Lundra, Regn Ünì, 7,6 miliun
- Bogotà, Culumbia, 7,6 miliun
- Teheran, Iran, 7,4 miliun
- Hong Kong, Cina, 7,2 miliun
PercentualModifega
In acord a un stüdi di Naziun Ünì la prupurziun di gent che viven in di arei metrupulitan de püssee de 10 miliun de abitant a l'è piscinina rispet cun la pupulaziun mundial: in del 2003 a l'era del 3%. El nümer a l'è però 'dree vegnì semper püssee grant e la stima a l'è del 4% in del 2015.
Nümer di arei metrupulitannModifega
In del 2005 el nümer di arei metrupulitann cun püssee de 5 miliun de abitant a l'era de 46. In del 2015 se pensa che saran 61. Cun püssee de 10 miliun de abitant eren 20 in del 2003, e se pensa saran 22 in del 2015.
PrujeziunModifega
In acord ai tass de cressita de la pupulaziun d'incö, se pensa che la cità püssee pupulada del mund in del 2015 la sarà Tokio; la segunda la sarà Mumbay e la terza Dehli; la quarta Cità del Messich e la quinta São Paulo, che gh'avaran una cressita ben ligada al desvilüp sucial e ecunomich del Messich e del Brasil.


text:
Malgrà che Mauro Caviezel n’ha betg gì ina preparaziun ideala sin la stagiun da skis, quai pervia d’ina blessura vid la tarschola d’Achilles, ha el cumenzà quella cun success. Mez december ha il skiunz da 32 onns tranter auter gudagnà il super-G a Val d’Isère.
Greva scurlada dal tscharvè
Il schaner lura la gronda frida. Caviezel è crudà durant in trenament a Garmisch-Partenkirchen ed ha gì ina brava scurlada dal tscharvè. Plinavant ha el er blessà in schanugl. Tuttina ha Mauro Caviezel adina puspè empruvà da dar in comeback, tranter auter er als campiunadis mundials il favrer a Cortina d’Ampezzo.
Reabilitaziun enstagl da cursas
L’entschatta mars ha Mauro Caviezel tratg in stritg e terminà sia stagiun ed uschia mess il focus sin la reabilitaziun. La greva scurlada dal tscharvè dovra dapli temp da sa revegnir che previs, quai ha er Caviezel vesì en. La proxima stagiun vul il skiunz grischun dentant puspè turnar enavos top fit. Gartegia quai, lura tutga el er puspè tar in dals gronds favurits en la disciplinas spertas. Il siemi è lura da gudagnar ina medaglia als gieus olimpics da Peking 2022.


text:
Bordeaux
Bordeaux (Bordèu in guascun e ucitan; Burdigala in latin; Burdeos in spagnö; Bordeus in aragunes e catalan; Bordele in basch; Bordéus in purtughes) a l'è una cità francesa, el caplögh de la Regiun Növa-Aquitania e del dipartiment Girunda.
Al gh'ha 229.500 abitant.
GeugrafiaModifega
In cità el passa el fiüm Garona prima che la diventa la Girunda. Bordeaux a l'è un impurtant port de fiüm.
AministraziunModifega
El sindich a l'è l'Alain Juppé (del 2006).
Cità gemelaaModifega
Bordeaux a l'è gemelaa cun:


text:
Referendum in su la permanenza del Regn Unii in de l'Union Europea
El Referendum in su la permanenza del Regn Unii in de l'Union Europea, ciamaa despess Brexit (da British exit) l'è on referendum faa el 23 de giugn del 2016 indova i cittadin del Regn Unii e de Gibilterra i gh'ha avuu de scernì se restà dent a l'Union Europea o sortì da l'Union. La permanenza del Regn Unii l'è tema de discussion dal 1973, quand che el Regn l'è entraa in de la Comunità Economega Europea.
L'è staa proclamaa dal European Union Referendum Act 2015, e l'è 'l terz referendum ingles e 'l second a tema Europa, quand che el 67% di ingles l'era a favor de stà in de la CEE.
I sostenidor del "Si" han dii che vess dent a l'Union Europea el permett de avègh on marcaa pussee grand, pussee post de lavor e donca on'economija pussee bona. Inscambi, i euroscettegh han dii che on Regn Unii foeura da l'Union el gh'ha pussee sovranità, che 'l pò gestì mej el problema de l'immigrazzion e de vess liber dai regoll e da la burocrazia europea, che lor troeuven eccessiva, oltra a trovà di noeuv trattaa de liber scambi.
Anca se i sondagg daven per vincent el remain, ossia restà in de l'Union, a la fin el resultaa l'è staa a favor de la sortida da l'Union Europea.
Quand che 'l premier ingles David Cameron l'ha descovert el resultaa l'ha daa i sò dimissioni per ottober e l'è staa sostituii de la Theresa May, e l'è scominciada ona campagna per fà de noeuv el referendum. Domà in del sginee del 2020 el premier noeuv Boris Johnson l'ha firmaa l'accord per el retir del Regn Unii de l'Union europea.
A l'istess temp on poo de person, comé 'l Massimo Doris e 'l Beppe Sala, han dii che gh'è la possibilitàa de portà a Milan i aziend che scappen da Londra.
Riferiment legislativModifega
La domandaModifega
La prima ideja de domanda la seva:
Inglés: Should the United Kingdom remain a member of the European Union?
Gallés: A ddylai’r Deyrnas Unedig aros yn aelod o’r Undeb Ewropeaidd?
Lombard: Gh'avariel el Regn Unii de restà on member de l'Union Uropeja?
E i respost seven Si o No
Però despoeu la Commission Elettorala l'ha dii de preferì ona domanda pussee diretta e neutra, donca l'è stada cattada foeura:
Inglés: Should the United Kingdom remain a member of the European Union or leave the European Union?
Gallés: A ddylai’r Deyrnas Unedig aros yn aelod o’r Undeb Ewropeaidd neu adael yr Undeb Ewropeaidd?
Lombard: Gh'avariel el Regn Unii de restà on member de l'Union Uropeja o lassà l'Union Uropeja, e i respost seven Lassà l'Union Uropeja e Restà on member
Posizion di PartiiModifega
Inscambi, tucc i Partii del Parlament de Gibilterra seven a favor de rimanè in l'Union.