text:
Erin Cummings Lucy Lawless
Viva Bianca Spartacus
Viva Bianca Pussy
Kim Kardashian Nude Ass
Celebrities Pictures at BravoBDSM.com
Lucy Lawless Nude
Sindee coxx cassandra cruz & bianca dagger have a party of their own
Spartacus Blood and Sand Scenes
Alexandra Stan Bikini
Most Popular Softcore Actresses
viva bianca nude, chloe sevigny ass, viva bianca pussy, lucy lawless ass, katrina law, viva bianca vagina close up, viva bianca bikini, viva bianca porn, xena ass, lesley ann brandt, lucy lawless, ellen hollman, viva bianca x scene, lesley ann brandt ass, viva bianca wallpaper, viva bianca x, erin cummings ass, spartacus girls, viva bianca dress, viva bianca xoops, viva bianca bad bush, youtube viva bianca, viva bianca filmography, viva bianca annalyne mccord, viva blanca, vivan bianca, vivia bianca, ms. bianca spartacus,


c: text/html

text:
Ulteriuras novitads dal Grischun
-
Paparazzi per ina saira
Ils promis èn al WEF, dentant da survegnir ina fotografia cun els n'è betg uschè simpel.
-
Nova chasa da scola per Tusaun
Ils da Tusaun han approvà il credit da construcziun correspundent.
-
Roveredo di gea ad in nov center dal vitg
En ina votaziun consultativa dian ils da Roveredo gea al project 'Roveredo Viva'.
-
Nostalgia sin pista a Segl
Grond interess per la terza ediziun da la cursa da skis nostalgica a Segl.
-
Landfrauenküche – la notg da las victuras
Tgi daventa la 'Landfrau' dal decenni. Tranter las diesch dunnas èn trais Grischunas che cumbattan per il titel.
-
Premi Desertina per Aluis Hosang e Movis
Dapi l'onn 2010 n'èra il Premi Desertina betg pli vegnì surdà.
-
Armada terminescha l’acziun da stizzar la pli gronda dapi 20 onns
L'acziun è ida a fin il glindesdi passà, damai ch'il privel da fieu è sa calmà en il Mesauc ed en il Tessin.
-
Il leader en visita a Tavau
Berna gioga questa saira a Tavau per trais ulteriurs puncts. Il gieu cumenza las 19:45.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Rickenbach (LU)
Mudel:Other places3 Cuurdinàde: 47°13′N 8°9′E
Rickenbach a l'è un cumün svizzer del distret (en todèsch: Amt) de Sursee, in del Canton Lüzerna. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 9.36 km² e in del Dicember 2011 al gh'eva una popolazion de 3061 abitant.
El cumün de Rickenbach al se tröva a una altitüden de 695 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Burg (AG), Geuensee, Gontenschwil (AG), Gunzwil, Menziken (AG), Pfeffikon, Reinach (AG), Schlierbach, Schmiedrued (AG). La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca e de religiun catolega.
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]


text:
Piéf
- Se te sercàet dei paés che se ciàma Piéf, àrda ché: Piev (disambiguazion).
Endèl medioévo 'na piéf (del latì plebs) l'ìa 'na céza rüràl che gh'ìa 'na fónt batezimàl. L'ìa al cèntro de 'na circuscrisiù teritoriàla, civìl e religiùza.
Stória[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Co la fì de l'Impér de Róma g'ha ambiàt a nà 'n ruìna pò a le sò istitusiù che goernàa 'l teretóre e le autorità civìi i è stàde de spès sustitüìde de le gerarchìe de la céza. Le piéf i è dientàde isé dei teretóre (quach vólte pò a bèi gràncc) aministràcc de le autorità religiùze, endóche se aministràa pò a le funsiù civìi e catastài, 'na ólta mansiù riservàde al municìpio romàno. Chèsta organizasiù del teretóre la g'ha mitìt le raìs de piö 'ndèle zòne piö perifériche 'ndóe l'autorità centràl l'ìa méno fòrte.
Le piéf le g'ha ambiàt a difundìs endèl sècol V de menemà che se difundìa el cristianèzim tat endèle zòne de campàgna come 'ndèi cèntri abitàcc piö grancc.
Quan che gh'è riàt i Longobàrdi, la paròla plebs-"piéf" la g'ha cuminciàt a 'ndicà le popolasiù sotamitìde, ubligàde a pagà le gabèle ai cunquistadùr, i quài envéce i se reünìa 'ndèle "fare" (campamèncc). La paròla "piéf" alùra l'è nìda a ìga 'n caràter de contrapuzisiù cülturàla e sociàl 'ntra la clas duminàda i "romani" e la clas duminadùra longobàrda.
'Ntra 'l sècol IX e 'l sècol X, a le piéf se g'ha ambiàt a zontàga 'n campanìl, elemènt architetònich che de alùra l'è deentàt 'na caraterìstica dei edifìci religiùs.
La funsiù religiùza de le piéf l'ìa fondamentàla endel'Itàlia mìa tat urbanizàda de l'Alt Medioévo: per chèi che stàa delóns dei cèntri abitàcc piö gràncc l'ìa l'ünich pòst endóche i püdìa ricéver töcc i sacràmèncc piö 'mportàncc, a cumincià del batès. En prensépe, difàti, el rìto del batès se 'l celebràa apéna 'ndèle catedrài, cioè 'ndèle cità. Suradetöt endèl'Itàlia Setentriunàla e 'n Toscana, la paròla la g'ha ambiàt a 'ndicà la céza come edifìcio religiùs dotàt de font batezimàl.
Entùren al sècol X s'è ambiàt a doprà la paròla piéf pò a col significàt de "cèntro de 'na circuscrisiù ecleziàstica". A la piéf fàa riferimènt de spès dei cèntri piö pesègn (ciamàcc àle ólte "villa", 'n ótra paròla che g'ha lasàt el sègn endèla toponomàstica de l'Alta Italia) magàre dotàcc pò a lur de 'na sò cizulìna e de 'n cüràt, sèmper però sogèt a l'arseprét de la piéf (el pievano).
La piéf, isé, 'ndèi sècoi, la g'ha pirdìt la sò qualità de "pòst de culto centràl" e la paròla la g'ha ambiàt a significà 'l teretóre de la antìca circuscrisiù sogèta a 'na céza batezimàla.
Le piéf endel'àrea lombàrda[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Endèla zòna de la Lombardia le prìme piéf i è stàde dedicàde ai sancc màrter che i éra zà veneràcc amò 'n época romàna (sècol V e VI), o a chèi piö popolàr e cunusìcc de töcc. Se tróa difàti de le piéf dedicàde a San Stéfen, compàgn che a Marià, a Olgiàt, a Fì, a Legiü, a Lèn, a Menàs e a Mas, o a San Lorèns a Ciavena, a Mandell, a Lügà, a Cüèi. A San Vitùr i éra dedicàt le piéf de Canobi, Vares, Arcisaa, Balerna, Locarno e Porlezza, ai sancc Gervas e Protas a Parabiagh, a Sundri e a Burmi. Vergöne de le piéf piö antìche i éra dedicàde pò a san Piéro apòstol compàgn de chèla de Biasca, Bellinzona, Brebbia, Berbèn, Gerenzan, a Uggiaa o apò a la Madóna e al Salvadùr, compàgn de chèla de Almèn endèla bergamàsca.
Dòpo che gh'è riàt i Longobàrcc se cumìncia a troà dele piéf dedicàde ai sancc gh'ìa piö car: San Zorz, San Michel, San Pietro e San Gioàn Batésta.
La lìsta de le piéf de la diocesi de Milà del sècol XIII se pöl troàla endèl Liber Notitiae Sanctorum Mediolani, òpera de Goffredo da Busser che 'l gh'ìa fat zó 'n censimènt de le céze, dei altàr e dei sancc che i éra dedicàcc.


text:
Finamiras da la campagna
Sper cuntradas e spazis vitals d’ina bellezza unica che han ina gronda valur natirala e culturala, porschan ils parcs natirals d’impurtanza naziunala er bleras activitads ed occurrenzas attractivas per la populaziun locala tant sco per las persunas ch’als visitan.
Perquai èn las finamiras concretas da la campagna:
- La populaziun enconuscha la marca «ils parcs svizzers».
- Ils parcs d’impurtanza naziunala èn posiziunads tuts ensemen sco instituziuns ch’offreschan experientschas attractivas en las domenas natira, cuntrada, cultura e gastronomia.
- La populaziun percepescha ils parcs svizzers sco projects per l’avegnir che pussibiliteschan l’innovaziun e la cooperaziun, che creeschan valurs e che stgaffeschan identitad.
- Ils parcs svizzers han in image positiv e credibel.
- La populaziun sa nua ch’ils parcs d’impurtanza naziunala èn situads e co ch’ins cuntanscha els, ella enconuscha lur caracteristicas ed è infurmada pertge ch’i renda d’als visitar.


text:
Katja Kipping
La Katja Kipping (nassüda a Dresda 'l 18 de Sgenee de'l 1978) a l'è una pulitega tudesca. De'l 2003 a l'è vize-presidenta de'l Linkspartei.PDS, un partii pulitegh tudesch, che de'l 2007 'l se ciama Die Linke.
Vida e Mestee[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Despö avè ciapaa la matüra in de'l 1996 a'l Ginasi Annen de Dresda, a l'ha faa per un an 'l mestee de vuluntaria suziala in Rüssia. Pö l'ha ciapaa un diploma in Slavistega, Americanistega e Legg a l'üniversidaa technega de Dresda (TU Dresden); e per finì l'ha tolt anch un Master's a la medema üniversidaa.
El Partii[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La Katja Kipping, finn del prenzipi del so stüdi üniversitari l'è stada part de l'inscí ciamaa Protestbüro (Büro de Prutesta) de l'Üniversidaa Technega de Dresda e l'è un member del PDS del 1998. Del Lüj del 2003 l'è depütada del PDS per i quistiun suciaj. L'è vüna de quij che l#è semper stada in faùr d'un patii ünegh de tüta la senistra tudesca. Pö, del Giügn del 2007, l'è depütada del Partii Die Linke.
Üfizzi Püblegh[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Del dezember 2004 finn a l'avril 2008 la Katja Kipping l'è stada spokesperson del Netzwerk Grundeinkommen (Red per la paga minema), pö però l'ha desmetüü de fà chel mestee li inscí de crüzziass de la revista Prager Frühling. Insema a la Caren Lay e a la Julia Bonk la partuca ai fundatur del muiment Emanzipatorische Linke (Senistra emazipada).
In del Dezember 2007, insema ad olter depütaa del partii Die Linke, l'è entrada in de l'urganizzaziun Rote Hilfe (Jüd Russ - un urganizzaziun cumpagna del Soccorso Rosso)
Pübligaziun[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Christine Buchholz u. Katja Kipping (Hrsg.): G8 - Gipfel der Ungerechtigkeit. VSA, 2006. ISBN 3-89965-200-2.
- Ausverkauf der Politik – Für einen demokratischen Aufbruch. Econ, 2009. ISBN 978-3430200790.
Ligam in sü la Red[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Website von Katja Kipping
- Biografie beim Deutschen Bundestag
- Lebenslauf bei der Linkspartei
- Seite auf Abgeordnetenwatch.de
- Strebe lieber ungewöhnlich (Süddeutsche Zeitung vom 4. November 2005)
- Videosteckbrief Katja Kipping (Der Stern)
- Redebeiträge von Katja Kipping im Deutschen Bundestag (Videos)


text:
Stamp:Cité la Ragnà
Avis[modifiché la sorgiss]
Cost ëstamp-sì a ciama vàire paràmetro che a l'han nòm n'anglèis. Coma dovreje a dovrìa esse ciàir da 'nt l'esempi. A ven-o nen virà an piemontèis përchè al dì d'ancheuj i l'oma pa basta ëd risorse për steje dapress a tut, e sòn a l'é na part dël programa che a podrìa avej dj'evolussion ant lë stàndard antërnassional. An tute le manere, se a l'avèissa dle gran-e a capì chèich-còs che as fasa pa gnun sagrin a contaté n'aministrator e ciameje che a jë spiega lòn che a l'ha dë manca dë savej.
Ambelessì i vë smonoma un cit elench për ij nòm ëd paràmetro che a podrìo fé confusion:
- first ël nòm (për sòlit a son riferì a n'autor)
- last: ël cognòm (për sòlit a son riferì a n'autor)
- accessdate: data dl'ùltim contròl dël test (a serv për coj travaj che a peulo cangé ij sò contnù e deve dij problema con vòstr arferiment, parej i peule dì che a che data d'agiornament che i-j feve arferiment)
Sust[modifiché la sorgiss]
Cost ëstamp-sì a serv për fé na citassion normalisà d'un papé (publicassion). A l'é në stàndard antërnassional dël formà wikipedia, donca a l'é bon deuit dovrelo për fé dle citassion che a resta belfé a dovresse për tùit. Che a ten-a present che dovré costi stamp a l'é nen mach question dë standardisassion, ma ëdcò ëd formé na catalogassion automàtica dle citassion.
Esempi[modifiché la sorgiss]
Ën scrivend ant ël quàder ëd modìfica dël test:
{{Cité la Ragnà| title=Title | work=Title of Complete Work | url=http://www.example.com | accessdate=2006-06-17 | language=anglèis}}
ant ël test an consultassion a së s-ciàira: >Title (test an anglèis). Title of Complete Work. Arlevà al 2006-06-17.
Nòte për dovré ij paràmetro[modifiché la sorgiss]
- Ij paràmetro dont a fa dë manca për fòrsa a son title e url
- year a pija ëdcò la data antrega
- accessdate a peul butesse ëdcò ant la forma ISO 8601
- tnisend dë cont che ij contnù dla Ragnà as bogio soèns, a l'é bon deuit specifiché ëdcò accessdate, për dì quand che ël test a l'é controlasse l'ùltima vira
Che a varda ëdcò[modifiché la sorgiss]
La categorìa djë Stamp për citassion (a fa mach basta dë sgnacheje ansima a l'anliura ambelessì sota) për trové la lista completa djë stàndard formaj për le citassion.


text:
12 01
Ol dé 12 de zenér l'è 'l 12 dé de l'an del calendare gregorià; manca 354 (355 si l'an al è biseest) dé a finí l'an.
Ul dí 12 de zenér al è ul dí da pòost 12 dal an dal calendari gregurian; i manca 354 (355 si l'an al è biseest) dí a finí l'an.
Nomm dal dí in difereent dialett[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Gjuntée un nomm!
Avenimeent[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- 2006 - Santa Coloma da Gramenet (ul Barcelonées): Esplusiun da gaas a la Rambla del Fondo che la òbliga a realugá i abitaant da la zona a Badalona e Barcelona.
1881: Bataja da San Juan da Chorrillos a la Guèra dal Pacífich intra Cili, Perú e Bolívia.
Nassimeent[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- 1893 - Valladolid (Spagna): Jorge Guillén, pueta da la Generazziun dal 27
Necrulogi[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Fèest[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.


text:
Venezuela
El Venezuela a l'é un paes del America del Süd.
El cunfina cun la Culumbia, la Gujana e'l Brasil. Bagnen i sò cost l'Ucean Atlantich e'l Mar di Caraib.
La capital a l'é Caracas.
El gh'ha una süperfiss de 916.445 km² una pupulaziun de quas 25.750.000 abitant.
Urganizaziun pulitiga[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El Venezuela (nòm ufizial: República Bolivariana del Venezuela) a l'é una repübliga.
El president ad interim a l'é 'l Nicolas Maduro (del 2013)
Patròna nasionàl[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La patròna del Venezuela dal 1950 l'è la Madóna de Coromoto.


text:
Erlenbach im Simmental
Erlenbach im Simmental a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ del Frutigen-Niedersimmental, region aministrativa del Oberland Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 36.73 km² e in del Dicember 2010 al gh'eva una popolazion de 1704 abitant.
El cumün de Erlenbach im Simmental al se tröva a una altitüden de 700 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Oberstocken, Niederstocken, Reutigen, Wimmis, Diemtigen, Därstetten.

Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Erlenbach l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1180 col nom de Arlunbach.[1]
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:[1]
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Sit ufizial
- Erlenbach im Simmental in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.


text:
Le foto di Gioia
Le foto di Gioia (Al fòto dla Giòja) 'l è 'n film ad scarésa dal 1987 ad Lamberto Bava ricitâ da dū di sex symbol di an Utànta cuma la Serena Grandi e la Sabrina Salerno.
Sunt
La Gioia (Serena Grandi), na védva c'n un pasâ da mudèla, la pòrta avànti cun sucès la rivìsta spurcacióna p'r i óm „Pussycat“ cun 'l ajùt dla sò amìga Evelyn (Daria Nicolodi). Al véndidi i èṅ dimóndi élti e la lèśbica Flora (Capucine), ch'la gh fà cuncurénsa, la s rōd al fégat. Da spés la Gioia la ciàma a cà sua dal mudèli par far di servìsi futugràfic malnét ma la gh'à un vśèṅ śōvan dimóndi curióś e paraliśâ dòp 'n incidènt, Mark (Karl Zinny), ardùt a vìvar in sna scrana a rudèli, ch'al la tîṅ 'd òć ad nascòst c'n un canuciàl.
Na sira la Kim (Trine Michelsen), na mudèla dla rivìsta, la vèṅ insfilsàda da 'n furcàr e pò purtàda via in un studi in dua 'l sasèṅ al gh fà dal fòto cun dadrē un pòster gigànt dla Gioia. Al dè dòp chi lē la cata in dla sò pòsta na létra cun dèntar cal fòto lè. 'L è 'n brut cólp par la rivìsta ma 'n servìsi cun la Sabrina (Sabrina Salerno) cavàda śò in cupertìna la cùcia incóra in élt al véndidi. Al fradèl dla Gioia, Tony (Vanni Corbellini), al gh la cava a purtàr-'s a lèt la Sabrina ma pò al n è briśa bòṅ ad gusàr-'s-la parchè imputènt. A và pèś però a la mudèla ch'la vèṅ saràda dènt'r a la sò cà cun dal parfùm adòs e lasàda murìr sóta i cólp di bśi dal vrèspi mulàdi lè da 'l manìac.
Quànd la Gioia la ricév al fòto dal sò cadàvar la và fóra 'd tèsta, la pénsa 'd véndar la rivìsta e la s buta sót i bras dal sò vèć amànt Alex (George Eastman), turnâ in sità da pôc tèmp.
La pulisìa, cun 'l ispetōr Corsi (Lino Salemme), la n sà minga catàr al culpévul, a part dar la cólpa a 'n pòvar fnòć culéga dla Gioia, Roberto (David Brandon), che par scapàr via da lōr al finìs sóta na màchina pardénd acsè la vita.
Invéci 'l sasèṅ, qvél véra, 'l è decìś a srar i cònt cun la Gioia. Al và acsè in dla sò vila in du al masa l’Evelyn.


text:
Gimje
Gimje (Hangul: 김제시; Hanja: 金堤市) a l'è una cità in de la pruvincia de Nord Jeolla in de la Curea del Süd. La gh'ha circa 115,000 abitant.
Cuntegnüü
Simbul[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Fiur: Zinnia
- Üsel: Piviun
- Pianta: Zelkova serrata
Aministraziun[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La cità l'è dividüda in de quater distret (dong; 동), vün eup (읍) e 14 myeon (면).
Cità Gemelaa[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Gumi, Nord Gyeongsang, Curea del Süd
- Donghae, Gangwon, Gangwon, Curea del Süd
- Nantong, Jiangsu, Cina
- Kikuchi, Kumamoto, Giapun


text:
Kentucky
El Kentucky a l'è un stat federal di Stat Ünii d'America. Al gh'ha una süperfiss de 104.749 km² e una pupulaziun de 4.145.922 abitant.
A l'è tacaa a nord al Illinois, a l'Indiana e a l'Ohio, a ovest al Missouri, a süd al Tennessee, a est a la Virginia e a la Virginia Ucidentala.
La capital a l'è Frankfort (27.741 abitant). La cità püssee pupulada del stat a l'è Louisville (256.231 abitant). L'ünega altra cità cun püssee de 100.000 abitant a l'è Lexington.
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El Kentucky a l'è staa amiss in de l'Üniun in del 1792.
Urganizaziun pulitiga[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El Kentucky al gh'ha 8 grand eletur in di eleziun presidenziaj de l'Üniun.


text:
Acetun
L' acetun o prupanun a l'è un cumpost chimich de furmula chimiga CH3(CO)CH3, el püssee semplis de la fameja di chetun. A l'è un liquid senza culur, che l'evapura facilment, a l'è infiamabil e'l gh'ha un sò udur carateristich. Al se dislengua senza prublema in de l'aqua. A l'è un reatif chimich fundamental e l'è dupraa per la fabricaziun di plastich, di fiber e alter prudot de sintesi, e cume sulvent.
Numencladüra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La numencladüra de l'acetun per la IUPAC a l'è prupanun. A'l vegn ciamaa anca dimetil chetun.


text:
Tocantins
El Tocantins (parnonziaa [tukɐ̃ˈtʃĩs] o [tokɐ̃ˈtʃĩs]) l'è un fium del Brasil centro-settentrional, longh pressapoch 2.450 km: a l’è el segond fium pussee grand che l’è tutt in del territori brasilian, dree del São Francisco. In de la stagion di piogg a l’è navigabel per pressapoch 2.000 km.
Normalment a l’è consideraa coma vun di affluent del Rio di Amazzon, ma in realtàa el và a finì in de l’Ocean Atlantegh fianch a fianch cont el Rio di Amazzon, in d’on alter canal fluvial ciamaa fium Pará. El sò basin idrografegh l’è spantegaa in d’ona area de 803.250 km2, e l’è donca el pussee grand tutt in del Brasil.
El sò nomm el vegn de la lengua Tupì, vuna di principaj lengov indigen de l’America del Sud: el voeur dì “becch del tucan”, e l’è on compost de tukana (tucan) e tĩ (becch). El “becch” a l’è la forma in su i cart geografegh del cors del Tocantins e del so affluent pussee important, el fium Araguaia.
El dà el nomm al staa brasilian omonem, el pussee noeuv de la federazion, faa su del 1990.
El nass in di montagn de la Serra dos Pireneus, in del staa de Goiás in del center del paes, minga lontan de Brasília. El bagna i staa de Goiás, Tocantins, Maranhão (frontera cont el Tocantins) e Pará. In del staa de Pará gh’eran finn a i agn ’80 tant cascaa e rapid, che hinn staa inondaa cont la costruzion de la diga de Tucuruí, la segonda pussee granda del Brasil, dree domà de la diga de Itaipù (per metàa in del Paraguay).


text:
Funziun merumorfa
In anàlisi cumplessa, una funziun merumorfa sü un sübcungjuunt deerf dal plan cumpless, a l'è una funziun ulumorfa sü tütt D maanch un cungjuunt da puunt isulaa, numenaa i pòol da la funziun. Chí sa dumanda che la síes ulumorfa e la vàrghes 0.
Cada funziun merumorfa sü D la pöö vess espressada cuma ul rapòort intra dò funziun ulumòorf (cun denuminaduur mia custaant 0) definiit sü D: i pòol alura i-ucüür a i ariis dal denuminaduur.
Intüitivameent alura, una funziun merumorfa a l'è la ratio da dò bunn funziun ulumoorf. Una taal funziun la sarà anmò "buna", eceet aj puunt intúe ul denuminaduur da la frazziun al è zero: chí la valuur da la funziun la sarà infinit.
Da un punt da vista algebràich, si D al è cuness, alura ul cungjuunt di funziun merumòorf al è ul caamp di frazziun dal dumini integraal dal cungjuunt di funziun ulumoorf, anàlugameent a la custrüzziun da a partí da .
Cuntegnüü
Esempi[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Tüti i funziun razziunaal, cuma adess
-
- f(z) = (z3 − 2z + 1)/(z5 + 3z − 1)
- i-è merumòorf sül plan cumpless.
- I funziun
-
- f(z) = exp(z)/z and f(z) = sin(z)/(z − 1)2
- inscí cuma la Funziun Gamma e la Funziun Zeta da Riemann i-è merumòorf sül plan cumpless.
- La funziun
-
- f(z) = exp(1/z)
- a l'è definida sü . Da tüta manera, 0 al è mia un pòol da la funziun, plütòost una singülaritaa essenziala, par che al è mia ulumorfa a 0. Però f a l'è ulumorfa sü .
- La funziun f(z) = ln(z) a l'è mia merumorfa sül plan cumpless, par che la pöö mia ga vess definida. La cuntinuazziun anàlitica la da lööch a una funziun definida sü una süperfiis da Riemann.
Prupietaa[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Gja che i pòol d'una funziun merumorfa i-è isulaa, ul sò cungjuunt al è al plüü cuntàbil. Ul cungjuunt di pòool al p8ö vess infinii, cuma mustraa da l'esempi:
- f(z)=1/sin(z).
Cul duvrá la cuntinuazziun analítica par eliminá i singülaritaa evitàbil, i funziun merumòorf i-pöö vess sumaat, sütraat, mültiplicaat e la frazziun f/g la pöö vess furmada, a maanch che g(z) = 0 sü una cumpuneent cunessa da D. Dunca, si D al è cuness, i funziun merumòorf i-furma un caamp, da fatt una estensiun di nümar cumpless.
Funziun merumòorf sura süperfiis da Riemann[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Sü una Süperfiis da Riemann cada puunt al amett un intuurn deerf isumòrfich a un sübcungjuunt deerf dal plan cumpless. Dunca la nuzziun da funziun merumòrfa la pöö vess definida par tüti i süperfiis da Riemann.
Süra na Süperfiis da Riemann tuci i pönch li gà n'toren uvert ca le isomorfec a un sotensema d'ol pian compless. Par 'sta rasun chilò la nuzziun da funziun merumòrfa la po vess definida par tuci li Süperfiisi da Riemann.
Cura ca D a l'è l'intrega Sfera da Riemann, ul caamo di funziun merumòorf al è simplameent ul caamp di funziun razziunaal sura ul caamp cumpless, gja che sa pöö pruva che qual-sa-vöör funziun merumorfa sü la sfera a l'è razziunala. (Cheest-chí al è un caas spescjaal dal inscí cjamaa principi GAGA).
Par cada süperfiis da Riemann, una funziun merumorfa a l'è l'istess che una aplicazziun ulumorfa ch'a la mapa sü la sfera da Riemann , e ch'a l'è mia custaant . I pòol i curespuunt aj puunt mapaa sura .
Sü una süperfiis da Riemann mia cumpata cada funziun merumorfa la pöö vess realizada cuma un rapòort da dà funziun ulumòorf glubalmeent definiit. Par cuntra, sü una süperfiis da Riemann cumpata, cada funziun ulumorfa a l'è custaant, cura ca i-esiist sempru di funziun ulumòorf mia custaant.
I funziun merumòorf sü una cürva elítica i-è apó cugnussüüt cuma funziun elítich.
Dimensiun plüü olta[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
In Divèers variàbil cumpless, una funziun merumorfa a l'è definida vess lucalameent un rapòort da dò funziun ulumòorf. Par esempi, f(z1,z2)=z1/z2 a l'è una funziun merumorfa sül spazzi cumpless afin dü-dimensiunaal. Chí al è mia plüü vera che una funziun merumorfa a l'è l'istess che una aplicazziun ulumorfa ch'a la mapa sü la sfera da Riemann: a gh'è un cungjuunt d'indeterminazziun da cudimensiun dü, íntal esempi, l'urígen (0,0).
Al cuntrari che in dimensiun vün, in dimensiun plüü olta i-esiist di varietaa cumpless sü che i-esiist no di funziun merumòorf mia custaant.
Refereenz[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Lars Ahlfors, Complex Analysis, McGraw-Hill Education, ISBN 0-07-085008-9
- Serge Lang, Complex Analysis, Springer, 2003. ISBN 0-387-98592-1.


text:
1925
Avenimeent[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ul matemàtich American d'urígen Ungaresa John von Neumann al enunzia l'assioma da fundazziú.
20 03 - Catalunya: malgraa avé prumetüü a la Lliga Regionalista ch'al faress mia, (in cambi dal sò süpòort), Primo da Rivera al dissöö la Mancomunitat de Catalunya (Ditadüra da Primo da Rivera).
06 06 - Catalunya: ga sa i detegn divèers mémbar da Bandera Negra acüsaa d'un atentaa früstaa cuntra Alfons XIII (complot del Garraf).
17 12 - Barcelona: ul capitan generaal da Catalunya Milans del Bosch al úrdena la saradüra dal caamp da les Corts dal Barça: ul Gamper al presenta la dimissiun irevucàbel cuma presideent dal club.
Nassimeent[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Necrulogi[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.


text:
Città di Castello
Città di Castello l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Umbria, en Pruvìncia de Perugia. El g'ha presapóch 37.842 abitàncc, 'na superfìce de 387 km² e 'na densità de 98 ab./km². El cunfìna coi cümü de Apecchio (PU), Arezzo (AR), Citerna, Cortona (AR), Mercatello sul Metauro (PU), Monte Santa Maria Tiberina, Monterchi (AR), Montone, Pietralunga, San Giustino, Sansepolcro (AR), Umbertide.
Personàgi famùs[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Antonio Maria Abbatini - cumpuzidùr
- Guido Ubaldo Abbatini - pitùr
- Monica Bellucci - atrìce


text:
Istruzion, furmazion y rujeneda tla valedes ladines. Tlo possun giapé nfurmazions sun chësta tematighes che reverda n prima pert la populazion ladina de nosta Provinzia.
Tematiches prinzipeles
Aministrazion dla scoles
Inovazion y Consulënza
Nsenianc
Studënc
Istruzion, furmazion y rujeneda
Ejams de bi- y trilinguism
Rujeneda ladina
Zifres ntëur ala tematiches formaziun y lingac
- 94
istituzions se cruzia di cuntenuc
Ripartizions y servisc che lëura tl ciamp dl'istruzion, dla furmazion y dla rujenedes.
- 183
servijes ie da garat per vo online
Duc i servisc dl'istruzion, dla furmazion y dla rujenedes metui adum te chësc link.


text:
Facebook a l'è un social network e sit internet nassud ind el Febrar 2004. Al partegn a Facebook, Inc. Del Setember 2012, Facebook al g'ha plussee de du milion de drovador ativ. I drovador pœden far su un cunt personal, juntar-g olter drovador 'me amix, e inviar-g messaj. Disponibil a l'è anca l'opzion de verer su grupp: i plussee comun inn qii miss in pè de students (grupp de scœla) o de lavorador, o anca grupp de vari interess. El nomm del servizi al ven de qell del liber dait ai students a l'inizi de l'ann scolasteg de una quai universitaa ind i Stats Unids: qii liber qì a vuten i students a cognosser-ss mei intra de lor. Facebook al permett de dervir un cunt a condizion de ver-g minim 13 agn.
Facebook a l'è stad cread del Mark Zuckenberg cont i so compagn de college e olter students de informatega, come Eduardo Saverin, Dustin Moskovitz e Chris Hughes, come idea domaa per i students de Harvard. Plussee tard l'ha tacad su a tœr insema olter scœle ind l'area de Boston, l'Ivy League, e la Stanford Univeristy: a segutar l'ha vert su per i students de oltre universitaa. Apos de qest, l'ha vert anca per students di Licee, e, a la fin, per tuts qii de almanc 13 agn. Segond una stima de ConsumersReport.org, ind el Maj del 2011, a g'era 7.5 milion de bagaitt de sota i 13 agn cont di cunts: qella roba qì a l'è contra i regole del sit.


text:
Mera
La Mera (in Svizzera Maira) a l'è on fiumm italo-svizzer longh 50 km.
La nass del Pizz Duan, in del Canton Grison, la traversa tutta la Val Bregaja in direzion est-òvest e la va dent in de la Provincia de Sondri subit dòpo Castasegna. La passa per Ciavenna e la gira vers sud, indè che la fa sù ael Lagh de Mezzoeula, per poeu finì in del Lagh de Còmm arent a Soeurich. I sò affluent principai a hinn el Lir e 'l Bòggia.
Fina al 1858 a l'era on affluent de l'Adda.
Comun traversaa[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Svizzera: Bregaja (frazion de Vich Sovran, Stampa, Bond, Soeuj e Castasegna).
- Italia: Villa de Ciavenna, Ciavenna, Menaroeula, Gordòna, Novaa Mezzoeula, Verceia, Dubin, Soeurich, Gera.


text:
Castèi
Castèi (nòm uficiàl en Italià: Castelbelforte) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Lombardìa, en Pruvìncia de Màntoa.
El g'ha 3 221 abitàncc (dàto del Dicember 2015[1]), cond'öna süperfis de 22,3 km² e 'na densità de 144 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Bigarèl, Erbè (VR), Roarbèla, San Sòrs, Sorgà (VR) e Trevenzuolo (VR).
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nömer de abitàncc del cümü de Castèi l'è mustrat endela tabèla ché de sóta:
Abitàncc censìcc
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Bellis perennis
Bellis perennis l'è 'l nòm scentìfich de la margaritìna de pràt, 'na piantìna de dimensiù picinìne de la famìa botànica de le Asteraceae. L'è 'na spéce uriginària del cèntro e del nòrt de l'Europa, endóche l'è la piö difundìda 'ntra de divèrse speci che vé identificàde col nòm popolàr de margaréta/margherita.
Descrisiù[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'è 'na piànta erbàcea perène che g'ha dei rizòmi pesègn che se tìra dré a tèra.
Le fòie i è töte 'nserìde söl rizoma e le fùrma 'na rüzitìna bazàl. I è spatolàde co la larghèsa màsima 'nsìma, co la bàze a cóne e le se strèns endèn gambì alàt; i è tumintùze quan che i è zùine ma dòpo le deènta piö o méno glàbre (sènsa pilizì). L'òrlo l'è capetàt o crenulàt, de rar el pöl véser entréch. I è lónghe presapoóch dei 2 ai 5 ghèi e le prezènta a la vìsta apéna 'na nervadüra centràl.
I fiur i se fùrma 'nsìma a 'n gambì che 'l pöl rià 'nfìna a 10 ghèi de altèsa (de rar pò a 'nfìna a 15 ghèi) e che pórta mìa de fòie. I fiùr i è de 2-3 ghèi de diàmetro e 'l capulì el g'ha la fùrma tìpica de le asteràcee e l'è furmàt de 'na curùna de pétali estèrni biànch (de spès co la puntìna rósa) e de 'n dìsco centràl zàlt. I pétali dei fiurilì estèrni (biànch) quan che l'è séra e quan che gh'è bröt tép i se sèra e i se dèrf quan che é fò 'l sul.
I fröcc i è dei achéni picinì a fùrma de öf, i fùrma mìa 'l pàpo.
Habitat e distribusiù[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La crès de preferènsa 'ndèi pracc, endèle zòne mìa cultiàde e 'n generàl endèi pòscc calpestàcc. La dispuzisiù de la rüzitìna bazàl, basìna basìna arènt a la tèra, la fà che la rèste schiàda tat de le bès•ce che màia l'èrba come del mestér de segadüra de l'òm, e chèsto 'l ghe permèt de slargàs fò e de furmà dele colònie bèle grànde e spèse,
L'è distribüìda 'ndèle zòne frède-temperàde de l'Europa, de l'Asia e de l'America setentriunàla. La pöl vègner sö 'ntra i 0 e i 2000 méter de altèsa sùra 'l leèl del mar
Tasonomìa[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La Bellis perennis l'è stàda discriìda come spéce botànica per la prìma ólta del Linèo e püblicàda en Species Plantarum 2: 886. 1753.[1]
- Variedades
- Bellis perennis proles pumila (Arv.-Touv. & Dupuy) Rouy
- Bellis perennis var. caulescens Rochebr. & Sav.
- Bellis perennis var. hirsuta Beck
- Bellis perennis var. meridionalis Favrat ex Gremli
- Bellis rotundifolia proles pumila Arv.
- Bellis pumila Arv.-Touv. & Dupuy 1883
- Bellis perennis proles pumila (Arv.-Touv. & Dupuy)
- Bellis integrifolia Lam. 1804
- Bellis hybrida Ten. 1835, 1838
- Bellis hortensis Mill. 1768
- Bellis armena Boiss. 1875
- Bellis alpina Hegetschw. & Heer 1839
- Aster bellis E.H.L.Krause[2]
- Bellis croatica Gand.
- Bellis margaritifolia Huter
- Bellis minor Garsault
- Bellis pusilla (N.Terracc.) Pignatti
- Bellis scaposa Gilib.
- Bellis validula Gand.
- Erigeron perennis (L.) Sessé & Moc.[3]
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ «Bellis perennis». Tropicos.org. Missouri Botanical Garden.
- ↑ Sinònim en Tela Botánica
- ↑ Bellis perennis en PlantList


text:
VIVA world cup
La Viva World Cup l'è la còpa del mónt de fùbal di pòpoi mia ricognusìcc e sènsa stat e l'è urganisàda dal N.F.-Board.com
Cuntegnüü
Ol nòm[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ol nòm del Viva World Cup a l' regórda chèl de la Fifa World Cup che l'è la còpa del mónt de fùbal di masiù ricognuside e con tat de stàt.
La storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La prima Viva World Cup la s'è tegnida in del 2006 in Ocitania dal 20 al 24 de Noèmber.
In prensèpe se pensàa de zögala ògne dù agn, isé la segonda Viva World Cup la s'è tegnida in de l'estàt del 2008 in Samiland a Gallivare, ma ést che l'èra egnida pròpe bè e che gh'éra sèmper piö 'nterès s'è pensàt bé de zögala ògne an.
Isè in de l'èstàt del 2009 s'è zögàt la tèrsa Viva World Cup in Padania, tra Nuara, Varés, Brèsa e Erùna dal 22 al 27 de zögn.
I zögadùr[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
I zögadùr di squadre de sólet i è o diletàncc de bù lièl o ex profesionisti, ad esèmpe 'n de la Padania i à zögàt in de l'edisiù del 2009 "el sègna sèmper lü"Maurizio Ganz, ex zögadùr de l'Inter e ol Gianpietro Piovani ex capità del Piacensa.
Palmarés[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
1) Viva World Cup 2006 Samiland campiù del mónt.
2) Viva World Cup 2008 Padania campiù del mónt.
3) Viva World Cup 2009 Padania campiù del mónt.
Lönedé 23 zögn 2009
Martedé 23 zögn 2009
Mercoldé 24 zögn 2009
Gioedé 25 zögn 2009 Semifinài
Sàbat 27 de zögn 2009 Finàl
4) Viva World Cup 2010 zögàda a Gozo: Padania campiù del mónt.
Sàbat 5 de zögn 2010 Finàl


text:
Morano Calabro
Morano Calabro (endèl dialèt locàl: Murenu) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Cosenza. El g'ha presapóch 4.789 habitantes. Estando a altitude de 694 metros acima do mar, estende-se por uma área de 112 km² e 'na densità de 44 ab/km². El se tróa a 77 km del capolöch de la sò pruvìncia, Cosenza, 460 km de Roma, 250 km de Napoli, 1000 km de Milà
El cunfìna coi cümü de Castrovillari, Chiaromonte (PZ), Mormanno, Rotonda (PZ), San Basile, Saracena, Viggianello (PZ).
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Abitàncc censìcc
Colegamèncc estèrni[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Página uficiàla de la prefetüra de Morano
- Pruvìncia de Cosenza
- Calabria
- Parco Nasional del Monte Pollino


text:
Atica (periferéa)
L’Atica (Attιkή/Attiké ‘n lèngua gréca) l’è öna di regiù de la Grécia e la sò capitàl l’è Atene che l’è pò la capitàl de töta la Grécia.
L’è öna penizùla töta montagnùza che la se slónga in del Mar Egéo e ‘l mut Parnita l’ la sepàra da la Beòsia che l'è öna prefetüre de la Grécia Sentràla che l'è ön ótra regiù de la Grécia.
Ol nòm[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ol nòm de l’Atica segónt la mitologéa l’ vegnerès da Atide la s-cèta del rè Cranio.
Ol tép[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ol tép l’è de tipo mediteraneo tat che i estàt i è bèle cólde e i ‘nvèren de rar frècc ach se l’ pöl fiocà. La temperadüra la pöl pasà da i méno 10 a i quarantòt gradi registràcc a Elèusi e la piògia la pàsa da i 370 mm a i 1.000 mm.
I prefetüre[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L’Atica l’è facia sö da quàter prefetüre:
- Atene
- Atica Orientàla (capitàl: Palène)
- Piréo (capitàl: Piréo)
- Atica Ucidentàla (capitàl: Elèusi)


text:
Dioceṡi ad Piaṡëinsa
Artìcol in dialët piaṡintëin
La dioceṡi ad Piaṡëinsa (Dioecesis Placentina-Bobiensis in Latén) l'è ‘na circuscrisiòn d'la cëisa catòlica italiana, che la dipènd ad’la pruìncia d'la Emégglia-Rumâgna, da la diocesi metrupulitana ad Mòdna e la fa part ad'la Cunferëinsa Episcupàl Italiana.
Adlà aiocesi i fann part le cità de Piaṡëinsa, e dal 1989 anca Bòbi, che l’era diocesi indipendëinta.
Al teritòri al gha un'area ad 3.670 kmq e 422 paròchi.
Al vèsc l’e Monsignur Giàni Ambrosio, dal 2007


text:
Bataja de Waterloo
La Bataja de Waterloo, el 18 de giugn del 1815, l'è stada l'ultima combattuda de Napoleon, e l'è stada ancasì vuna dij pussè sanguinos del XIX secol.
L'è durada vòtt or, e in quel period gh'hinn staa 48.000 mòrt. L'è stada in fra i camp e i fattorii de Waterloo, in Belgi, in dove che l'esercit de Napoleon el s'è scontraa cont i Ingles del Wellington. El Frances l'èra segur de vincc, e a l'inizzi el pareva che dovess andà inscì, ma i attach de la la cavalarìa francesa hinn staa contegnì de l'artiglieria inglesa. Anca el teren fangos (l'aveva piovuu tùtt el dì prima, e anca el dì de la bataja el temp l'era brutt) l'ha rallentaa l'attach frances.
I sòrt de la bataja hinn rimast incert finna a quand l'è rivaa l'esercit prussian comandaa del general Blücher. El Napoleon el voreva divid i sò avversari per combattij separatament, e l'aveva cercaa de blocaa el Blücher senza riessiv. El se spetava minga però l'ariv di Prussian e el sò esercit, fòrt de 120.000 òmen e 374 cannoni el s'è trovaa de front complessivament 223.000 òmen e 500 cannoni.
La bataja l'ha signaa la fin di Cent Dì e in generaò de tutta l'etaa napoleònega. On quai de dì dòpo el Napoleon el s'è consegnaa ai Ingles. Lor l'hann esiliaa in de l'isola de Sant'Elena, indove l'è mòrt ses agn dòpo (5 mâgg del 1815).


text:
Magdeburgh
Magdeburgh a l'è una cità de la Germania de 232 364 abitant (dato del 31. Dic 2011).
A l'è la capital del Land Sassonia-Anhalt.
Cuntegnüü
Geugrafia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Magdeburgh a l'è in sül fiüm Elba.
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Magdeburgh a l'era vüna di cità püssee impurtant de l'Età de Mez e l'ha avüü una pusiziun impurtant duranta el regn de l'imperadur Utun I el Grant, che l'è cunsideraa el prim ver imperadur del Sacher Ruman Imperi, che'l visitava suenz la cità, induè che la viveva la sua miee Editha. A l'era anca una sede arcivescuvil impurtanta. Magdeburgh a l'ha avüü di cuntrast cun la Gesa, tant che l'è stada vüna di prim cità che l'è vegnüda prutestanta, grazie a l'ativism del Martin Luter. La cità a l'è stada quasi tüta devastada duranta la Segunda Guera Mundiala e l'è stada fada sü de növ cunt un stil mudern.
Munüment püssee impurtant[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Catedral
- Monastee Unsere Lieben Frauen (Nostra Sciura Amada)
- Munüment a caval d'Oton I
- I rest de la furteza prüssiana
Gent de Magdeburgh[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Otto von Guericke, om de scenza che l'aveva faa di stüdi impurtant del vöj cunt impurtant dimustraziun püblich (se regorden i emisfer de Magdeburgh)
- Georg Philipp Telemann, cumpusidur baroch
Aministraziun[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El sindich a l'è el Lutz Trümper.
Cità gemelaa[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Magdeburgh a l'è gemelaa cun:


text:
Ural
L'Ural l'è un fiümm dela Rüssia e del Kazakhstan, duperaa cunvenziunalmeent per segnà ul cunfin tra Europa e Asia.
Al nass in dii munt Urali, in Rüssia, 150 km a nòort de la citaa de Magnitogorsk e al va inver süüt fin a che al riva a bagnà Orsk; chighinscì al fa un curvun in direzziun òvest e al va innanz per circa 1.000 km , al bagna Orenburg e propi visin a la citaa de Ural'sk in Kazakistan al gira ammò inver süüt. Al curr in chela direzziun chì per 700 km in del desèrt fin a che al sa svöja deent in del Maar Caspiu a reent a la citaa de Atyrau, dopu 2.428 km de cuurs.
Ul sò basin imbrìfer al quata 231.000 km².


text:
Per me l'acqua, se è buona, serve solo per lavare i piatti.
Ultime frasi inseritedi Carlo Porta
Deggià, Lustrissem, che semm sul descors
de quij prepotentoni de Frances,
ch’el senta on poo mò adess cossa m’è occors
jer sira in tra i noeuv e mezza e i des,
giust in quell’ora che vegneva via
sloffi e stracch come on asen de bottia...
E daj cont sto chez-nous: ma sanguanon!
Subet ch'el gh'ha sta gran cuccagna in Franza,
ghe va tant a andà foeura di cojon
e a tornà a cà a godella sta bordanza?
In quant a nun, s'el ne usa st'attenzion
in contrassegn de grata redondanza...


text:
Mulecula
General[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
In chimica, una mulecula l'è la part püssee piscinina de un cumpost che la mantegn i so prupietà; una mulecula l'è dunca furmada da atum ligaa.
Una prupietà impurtanta di mulecul l'è la so furmüla empiriga, che la descriv la prupurziun che gh'è tra i so atum custitüent; per esempi, l'aqua (H2O) la gh'ha un atum de ussigen e dü de idrogen.
El cuncet de mulecula l'è staa metüü in pè per prim dal scenziaa italian Amedeo Avogadro, in del 1811.
Ligam in di mulecul[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
In d'una mulecula, se pö imaginà che i urbitai di diferent atum se meten insema, fin a furmà un ünegh urbital bel gross, ch'el tegn dent tüt i atum de la mulecula; a segunda de la diferenza de eletru-negatività di atum che furmen la mulecula, el ligam el sarà pür, u el gh'avarà una pularizaziun.
Asca quei tra i so atum, i mulecul gh'hann, de solit, anca di ligamm tra de lur; tra i principai a gh'hinn:
Quij ligam intramulecular chi hinn suvent impurtant per i efett in sü i pünt de bülizziun u la sulübilità.


text:
Aktuelle Position
Divertiment
Il divertiment fa part da l'incumbensa da program da la SSR. Ed uschè variadas sco quai che las spetgas dal public èn, uschè multifara è la purschida da la SSR.
Emissiuns da musica, represchentaziuns da cumediants e talkshows èn ils megliers exempels: il divertiment intermediescha valurs culturalas e contribuescha a la furmaziun da l'identitad. E tge po esser pli efficazi ch'ina emissiun divertenta che dat il medem mument da pensar, che sveglia discussiuns e che maina en auters formats u autras medias forsa schizunt ad ina debatta sociopolitica? Quai demussa cler e bain: las spartas infurmaziun, furmaziun e divertiment s'influenzeschan vicendaivlamain.
Insatge per tut ils gusts
Sco l'infurmaziun, il sport, la cultura u la furmaziun fa il divertiment part dal mandat da prestaziun da la SSR; quai è determinà er en la concessiun. La paletta da programs che duai ademplir ils basegns multifars dal public sa cumpona da differents geners, formats e cuntegns sco gieus auditivs, quizs e concerts sin giavisch en il radio, e quizs, talkshows, emissiuns da musica, sitcoms, serias, films dramatics e dissegns animads en la televisiun.
Retschertgas davart la televisiun demussan che surtut las producziuns da divertiment ed ils quizs transmess il meglier temp d'emissiun chattan la pli gronda accoglientscha. Questas emissiuns èn perquai er attractivas per la reclama e permettan uschia indirectamain da finanziar e da transmetter emissiuns davart la politica, la cultura e la filosofia ch'interessan in public pli pitschen. Ditg cun auters pleds: i dovra la chapientscha e la solidaritad dad omaduas varts per ch'ils ins possian guardar lur sitcoms ed ils auters las emissiuns davart la litteratura. La SSR na producescha damai betg mo programs da divertiment che attiran in vast public, mabain er emissiuns da nischa.
Procurar per incumparabladad
Emissiuns d'infurmaziun e da divertiment producidas sez fan ils programs da televisiun da la SSR incumparabels visavi programs da la concurrenza da l'exteriur. Gist era per quest motiv vegnan las atgnas producziuns transmessas durant il meglier temp d'emissiun. Quai èn p.ex. «Giacobbo / Müller», «Aeschbacher» e «Happy Day» (SF); «Temps Présent», «À Bon Entendeur», «Mise au Point» e «Les Coups de Coeur» (RTS) u «Attenti a quei due» e «Cash».
Per il raster da program linguistic-regiunal, il concept d'emissiuns e la concepziun da las contribuziuns èn cumpetentas las unitads d'interpresa resp. ils responsabels regiunals. Els resguardan ina retscha da valurs fundamentalas. La pli impurtanta da quellas è il respect visavi il public e las persunas che participeschan a las emissiuns.
La SSR metta il public en il center da ses programs da radio e televisiun. Per l'interpresa èsi impurtant dad avair contact direct cun il public e da promover la savida a moda ludica e divertenta en in'atmosfera empernaivla.
Il radio emprova da cuntanscher questa finamira tranter auter cun las suandantas emissiuns: «Uri, Schwyz und Untergang» u «Morgenstund hat Gold im Mund» da SRF, il festival da musica «Label Suisse» u las emissiuns «La Soupe», «Le Kiosque à musiques», «Les Dicodeurs», «Session Paradiso» ed «Espace JazzZ» da RTS ubain «Il camaleonte» u «Parzialmente scremato» da RSI.
Per la televisiun èn da menziunar las suandantas producziuns: las differentas emissiuns da «SF bi de Lüt» sco p.ex. «Über Stock und Stein» u «Landfrauenküche», sco era «Samschtig-Jass» e «Donnschtig-Jass» ubain «Hopp de Bäse!» (SRF); emissiuns sco «Cash», «La Boîte à musique», «Dîner à la ferme», «Identités», «Entre chien et chat» u «captation de spectacles d'humoristes romands» (RTS) e las emissiuns «Attenti a quei due», «Molla l'osso» u «Cash» (RSI).
Crear in sentiment d'appartegnientscha
Igl è enconuschent ch'il divertiment è il meglier recept per rumper il glatsch – e gist en in pajais pluriling e multicultural sco la Svizra è quest element liant da gronda impurtanza. Per quest motiv producescha la SSR regularmain emissiuns, en las qualas s'inscuntran giuven e vegl e persunas cun differentas culturas e professiuns. Questas experientschas collectivas creeschan in sentiment d'appartegnientscha ch'è adina pli stgars en nossa societad fragmentada, ma gist perquai absolutamain necessari.
Intginas emissiuns da divertiment producidas sin nivel naziunal ed internaziunal na contribueschan betg mo a la chapientscha vicendaivla tranter las cuminanzas linguisticas en Svizra, mabain er a la solidaritad tranter las naziuns. Questas emissiuns interregiunalas ed internaziunalas rinforzan d'ina vart l'identitad dal public, da l'autra vart permettan ellas als collavuraturs da la SSR da far experientschas ordaifer lur unitad d'interpresa. Ils pli impurtants exempels sin plaun naziunal èn la Radiotour, il festival da musica «Label Suisse» a Losanna, las festas dal prim d'avust, il «SwissAward» e sin plaun internaziunal il «Musikantenstadl» u l'«Eurovision Song Contest».
Il divertiment unescha adina dapli betg mo las persunas en il studio, mabain era quellas che s'inscuntran en in ambient virtual sco ils forums d'internet, ils gieus online u las plattafurmas da musica sco www.mx3.ch ubain www.vxm.ch.


text:
Thayngen
Thayngen a l'è un cumün svizzer del Canton Sciafüsa. Al gh’ha pressapoch 4906 abitant e una süperfiss de 11.92 km², e al se tröva a una altitüden de 437 meter sura al livel del mar.
El cumün de Stein am Rhein a l'è tacaa ai cumün de Bibern, Dörflingen, Gottmadingen (DE-BW), Hilzingen (DE-BW), Lohn, Sciafüsa, Stetten.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi sott:[1]
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Erur in de la funzion Cite: Marcatore
non valido; non è stato indicato alcun testo per il marcatore
SH_stat


text:
Chieti
Chieti (Chijtë endèla parlàda locàl; en latì: Teate) l'è 'na cità italiàna, de la regiù de l'Abruzzo, capolöch de la pruvincia omònima. El cümü de Chieti 'l g'ha presapóch 56.000 abitàncc, 'na superfìce de 58 km² e 'na densità de 865 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bucchianico, Casalincontrada, Cepagatti (PE), Francavilla al Mare, Manoppello (PE), Pescara (PE), Ripa Teatina, Rosciano (PE), San Giovanni Teatino, Torrevecchia Teatina.
Geografìa[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Chieti la se tróa 'ndèla part centro-orientàla de l'Abruzzo, a 330 méter söl leèl del mar, söndèna culìna che la sepàra le àive del fiöm Aterno (a nòrt) de chèle del fiöm Alento (a sud).
La cità[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La cità l'è spartìda 'n du nùclei ciamàcc Chieti Alta e Chieti Nöa.
Chieti Alta l'è colocàt söndèna culìna e l'è la part piö antìca de la cità..
Chieti Nöa 'nvéce l'è la part a vocasiù piö comerciàla. Sitüàda endèla valàda a nòrt de la culìna la rìa 'nfìna a lìàrzen dèster del fiöm Aterno. L'è popolàda apò a de divèrsi stüdèncc del Campus de l'Università Gabriele d'Annunzio (che 'ndel'an académich 2007-2008 la cöntàa 30.000 iscrìcc).


text:
Etiopia
L' Etiopia (ኢትዮጵያ in amarich) a l'è un paes de l'Africa urientala.
A l'è tacada a l'Eritrea, al Sudan, a la Sumalia, al Djibouti e al Kenya.
La capital a l'è Addis Abeba.
La gh'ha una süperfiss de 1.104.300 km² e la gh'ha una pupulaziun de pressapoch 75 miliun d'abitant, che l'84% al viv in di campagn.
Storia muderna
L'Etiopia a l'è semper stada indipendenta, asca per cinch agn, del 1936 al 1941, quand che l'aveva ucüpada l'Italia dopu d'una guera d'agressiun.
L'Etiopia a l'è stada un imperi fina al 1974, quand che'l Negus Haile Selassie l'ha casciaa via una giünta militara.
Urganizaziun pulitiga
L'Etiopia (nom ufizial: የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ = Repüblica Demucratiga Federala d'Etiopia) a l'è una repübliga.
El president a l'è el Mulatu Teshome (del 2013).
El prim minister a l'è el Hailemariam Desalegn (del 2012).


text:
Moselle (dipartiment)
El dipartimènt de la Mosella (en fransés: Département de la Moselle) l'è 'n dipartiment fransés, sitüàt endèla regiù de Lorena, che g'ha 1 045 146 abitancc, 'na superfìce de 6 216 per 'na densità de 168 Ab./km².
El dipartimènt de la Mosella (nömer identificatìf: FR-57) l'è furmàt de 9 circondàre (en fransés: arrondissements), 51 cantù e 730 cümü. I circondàre i è: Metz-Ville, Metz-Campagne, Boulay-Moselle, Château-Salins, Forbach, Sarrebourg, Sarreguemines, Thionville, (2 circondàre: Thionville-Est, Thionville-Ouest). La prefetüra l'è: Metz.


text:
18 08
Ol dé 18 de óst l'è 'l 230 ( 231 si l'an al è biseest ) dé de l'an del calendare gregorià; manca 136 dé a finí l'an.
Ul dí 18 de óst al è ul dí da pòost 230 ( 231 si l'an al è biseest ) dal an dal calendari gregurian; i manca 136 dí a finí l'an.
Nom del dé in diferenc dialecc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Aenimenc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
1868 - ol mar Ross, Aràbia, l'Índia e Malàisia: se la osserva l'eclissi de Sul che la permeterà che, de forma independenta, Lockyer e Janssen i descuvrisse l'eli a l'atmosfera sulara analisant-en ol spèctar (chèst element chémegh s'al tröarà mia a la Tera fí al 1895).
18 08 - Morhange (la Lorena, Francja): intuurn a Lunéville, a média sira, i trüpp Francées i scumenza una pudenta ufensiva par cuchistá cheest paées, in pudé di Tudeesch, ch'a la dürarà fin al dí 20 08 e che la finissarà cun la rota di Francées, ch'i purtava di pantalun russ e i era un bersaj fàcil.
1931 - Madrid (Spagna): i Corte Spagnöle i conclüt l'elaborassiú del proset de Costitüssiú de la Repüblega.
2005 - Colònia (Renània del Nord-Westfàlia, Zermania): Benedett XVI al fa ol pröm vias al sò paes nadif daspus d'èss stat elesit papa.
Nassimenc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Necrolòse[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Lleó - (Spagna): Juan Rodríguez Lozano capità repüblicà föselat per i tröpe nassiunale, e granpàder e ispiradur polítegh de José Luis Rodríguez Zapatero.
Feste[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.


text:
Belguard
Bereguard (nom ufizial: Bereguardo) a l'è un comün italian, de la regiun de la Lombardia, en Pruvincia de Pavia. Al gh'ha 2 794 abitant (dato del Dicember 2015[1]), cont ona süperfis de 17,7 km² e ona densità de 158 ab./km². Al cunfìna coi comün de Burgh San Sir, Motta Visconti (MI), Tur d'Isula, Trivóls, Tröv, Vigevan, Zarbulò.
Bereguard la s'trua an riv'al Tisin, e l'è famusa par al punt di barc, su la strà par Zarbulò.
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del numer de abitant del comun de Bereguard l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Nümer de abitant
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Gals
Mudel:For Cuurdinàde: 47°2′N 7°3′E
Gals a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Seeland, in de la region aministrativa omònima, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 7.83 km² e in del Dicember 2010 al gh'eva una popolazion de 718 abitant.
El cumün de Gals al se tröva a una altitüden de 445 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Cornaux (NE), Cressier (NE), Erlach, Gampelen, La Neuveville, Le Landeron (NE), Thielle-Wavre (NE), Tschugg.
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Gals l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1185 col nom de Galles. In francés l'è ciamaa col nom de Chules.[1]
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:[1]
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Gals in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.


text:
Egéo Meridiunàl
‘l Egéo Meridiunàl l’è öna di trédes periferée de la Grécia (in lèngua gréca Πepιφέpeιa Notίou AιYaίou/Periféreia Notíou Aigaíou; in türch: Güney Ege). L’è fàcia sö da ün ìnsèma de ìzole spantegàde in del mar Egéo meridiunàl e tiràde ‘nsèma a fà dò prefetüre, chèla di Cicladi e chèla del Dodecanés.
La capitàl l’è Ermoupoli sö l’ìzola de Syros, ach se de fato la capitàl econòmega e türìstega l’è Rodi.
Chèsta periferéa la gh’à öna süperfìcie de 5.286 km² e öna popolasiù de 320.000 persùne al censimènt del 2005.


text:
Nìsa
Nisa (en fransés Nice; en ucità e 'n català Niça; en piemontés Nissa Marìtima; en lìgure Nissa; en italià e 'n todèsch: Nizza; en spagnöl Niza; en polàch Nicea; en latì Nicæa; en gréch Nιkaίa/Nikaía; en russ Hиццa) l'è 'na cità de la Frància meridiunàla che la g'ha 344 064 abitàncc, quìnta piö grànda de töta la Francia, e cèntro principàl de la Còsta Azzurra (Côte d'Azur). La fà part de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur e del dipartimènt de le Alpi Marìtime.
L'è póch delóns de la frontiéra co l'Itàlia e del pónt de vìsta geogràfich la fà part del bacìno idrogràfiche del fiöm Var, cunsideràt part de la regiù fìzica italiàna. Chèsta puzisiù de cunfì la g'ha fat en maniéra che Nìsa la pasès de spès de 'na duminasiù a l'ótra: l'è stàda cità de la Provènsa pò l'è pasàda sóta i Savoia endèl 1388 e piö tàrde al Regn Sardo-Piemontés. Cunquistàda del Napuliù, la tùrna sóta i Savoia dòpo che chèsto el g'ha perdìt le sò guère. La tùrna a deentà franséza ai 14 de zögn del 1860 dòpo de 'n plebiscìto contestàt e boicotàt dei sustignidùr de la permanènsa sóta 'l Regn Sardo-Piemontés. Ai tép dei Savoia l'ìa ciamàda uficialmènt Nizza Marittima per mìa cunfundìla co Nizza Monferrato.
Postàda 'ntra 'l mar e i mucc, Nìsa la pöl sfrötà dele atratìve natürài emportànte. El turìsmo, el comèrcio e l'aministrasù püblica i è le atività econòmiche piö 'mportànte de la cità. Nìsa la g'ha l'è segónda per capacità de ricesiù [1] e ògna an l'è vizitàda de 4 miliù de turìsti[2].
El sò aeropórt l'è 'l tèrs de töta la Frància dòpo i du de Parìgi (Paris-Orly e Paris-de-Gaulle)[3].
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Abitàncc censìcc
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La cittaa de Nizza la vegn foeura de duu insediament assee important de l'antichitaa, l'empori grecch de Nikaia (latin: Nicæa), fondaa nel 250 A.C. dai abitant de Massalia, e 'l center roman de Cemenelum, assee important per 'vègh i Term e on stadi.
Apos de l'Ann Milla Nizza la fa part de la Contea de Provenza. L'è on port de ona quai importanza ma de sigur manch de Marseja, de Tolon e finna de Antiba. I rivolgiment polìtegh de la Contea de Provenza fann sì che a la fin, nel 1388, i nissard ghe fann att de dedizion al Duca de la Savoia per vess proteggiuu. In quell moment, a stà a ona stima, a Nizza gh'è 4.250 abitant[4], on terz del 1340 a cunt de la Pesta Negra de quarant'ann innanz.
La cittaa la viv insemma a la Savoia in de l'istessa entitaa polìtega infinna al 1860, anca se per dò volt la farà part de la Francia: la prima cont el Luis XIV, la segonda cont el Napoleon I ch'el annett la Contea de Nizza e la ciama "Departiment di Alp Marìttim". El passagg dal Regn de Sardegna a la Francia in del 1860 l'è preceduu da on referendum, cont el 99% di elettor nizzard (mas'c adult) che scernissen la scheda per l'annession (anca se l'è stada ona votazion dubbia, piena de sospett de broj). La cittaa la resterà on bel poo oggett di rivendicazzion nazzionalistegh italian, ma apos de la Segonda Guerra Mondial de rivendicazzion compagn ghe n'è staa puu. In cambi, gh'è di organizzazzion identitari 'me Nissa Rebela che voeuren l'indipendenza de la Contea de Nissa da la Francia, o almanch ona gran autonomia.
La lengua nizzarda (lou nissart) l'è ona lengua che la somija on bel poo a l'occitan e ai lengu del Nord Ovest de l'Italia, cont ona gran influenza de l'italian letterari e, in di ultemm temp, del francés.
La canzon de Nissa la se ciama "Nissa la bella" e la sò prima strofa la fa inscì: O la miéu bella Nissa / Regina de li flou / Li tiéu viehi taulissa / Iéu canterai toujou. / Canterai li mountagna / Lou tiéu tan rique decor / Li tiéu verdi campagna / Lou tiéu gran soulèu d'or..., che voltaa in lombard voeur dì: "O la mè bella Nissa, regina di fiór, mi cantaroo semper i tò vecc tecc. Cantaroo i montagn, el tò paesagg inscì ricch, i tò campagn (inscì) verd, el tò gran sô de or".
A Nizza gh'è nassuu el Giusepp Garibaldi, vun di pussee important patriotta italian, ma anca di alter patriota minor, compagn de l'Augusto Anfossi.
Muzèi[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
I muzèi piö 'mportàncc de Nìsa i è:
- El muzèo biblich de Marc Chagall.
- El muzèo Matisse.
- El muzèo de art modèrna.
- El muzèo Masséna
Cità 'nzemelàde[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Nìsa ł'è 'nzemelàda co:
- Alicante, Spàgna
- Antananarivo, Madagascar
- Cape Town, Sudàfrica
- Cartagena, Colombia
- Cuneo, Italia
- Edinburgh, Scòsia, Regn Ünii
- Gdańsk, Polònia
- Hangzhou, Cina
- Houston, Texas, Stàti Ünìcc
- Kamakura, Giapù
- Laval, Quebec, Canada
- Libreville, Gabon
- Louisiana (state), Stàti Ünìcc
- Manila, Filipìne
- Miami, Florida, United States
- Netanya, Israele
- Nouméa, Nöa Caledonia
- Nurimberga, Germània
- Phuket, Tailandia
- Rio de Janeiro, Brazile
- Saint-Denis, Frància
- San Pietrobùrgo, Russia
- Santa Cruz de Tenerife, Spàgna
- Sorrento, Italia
- Szeged, Ungherìa
- Thessaloniki, Grécia
- Yalta, Ucraìna
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Un savoir-faire et un équipement complet en matière d’accueil, site de la CANCA
- ↑ Les chiffres clés du tourisme à Nice, site municipal
- ↑ Union des aéroports français - Résultats d'activité des aéroports français 2007 - Trafic passagers 2007 classement - page 8
- ↑ Alain Ruggiero (curador), Nouvelle histoire de Nice, Toulouse, Privat, 2006, 383 pagin.


text:
Wil (ZH)
Wil a l'è un cumün svizzer del distret (en todèsch: Bezirk) de Bülach, in del Canton Zürigh. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 8.94 km² e in del Dicember 2011 al gh'eva una popolazion de 1 297 abitant.
El cumün de Wil al se tröva a una altitüden de 406 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Dettighofen (DE-BW), Eglisau, Hüntwangen, Klettgau (DE-BW), Rafz, Wasterkingen. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca.
Al gh'è di traversament de fruntera vers la Germània arent la citaa da Wil (vers Bühl in Baden-Württemberg) e Buchenloo (vers Dettighofen in Baden-Württemberg).
Trasport[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Hüntwangen-Wil al è una fermada de la Zürich S-Bahn sü la ligna S5. La sò stazion de la feruvia a l'è a 33 minütt da Zürich Hauptbahnhof.
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]


text:
Largäntän
Largäntän (nam calöfik: Republik Largäntänik ü República Argentina) binon län lä dil sulüdik Sulüda-Merop. Binon ma sürfat län balid Sulüda-Meropa ä jölid vola. Ätegon km² 2.766.890 vü belem: Andes vesüdo e Latlantean sulüdik lofüdo e sulüdo. Miedon nolüdo Paragvayäni e Boliväni, nolüda-lofüdo Brasiläni e Luruguyäni, e vesüdo Ciläni. Largäntän vilon gitäti topäda nisulas: Falkland (ü Malvinas), ed i nisul: South Georgia sa nisuls di Sandwich sulüdik. Vilon i dili Tarkopa i fa Cilän e Greta-Britän pavilöli.


text:
La Montà
La Montà (en italià: Montà) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Cuneo. El g'ha 4 725 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), 'na superfìce de 26,7 km² e 'na densità de 177 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Canale, Cellarengo (AT), Cisterna d'Asti (AT), Ferrere (AT), Pralormo (TO), Santo Stefano Roero, Valfenera (AT).
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Abitàncc censìcc
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
Aix-en-Provence
Aix-en-Provence l'è 'na citadìna franséza de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. L'è capolöch de tré cantù: Aix-en-Provence-Centre, Aix-en-Provence-Nord-Est e Aix-en-Provence-Sud-Ouest e del circondàre (arrondissement) de Aix-en-Provence
La fà part del dipartimènt de le Bouches-du-Rhône del qual l'è 'na sotaprefetüra.
La g'ha 'na popolasiù de 140 684 abitàncc[1], dato agiurnàt al ginee 2011.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 186,08 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 73 méter a 'na altèsa màsima de 511 méter s.l.m. L'è sitüàt a 'na trentìna de chilòmetri a nordèst de Marsìglia.
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Abitàncc censìcc


text:
Psyco
Psycho (Psyco) 'l è 'n film thriller dal 1960 'd Alfred Hitchcock trat da 'n rumànś ad Robert Bloch d'l an prima. La pelìcula l'è stada candidàda a i Prèmi Òscar dal 1961 par la regìa, par l'atōra minga prutagunìsta (Janet Leigh), par la futugrafìa (John L. Russell) e par la senugrafìa, sénsa però vìns'r-an gnanc òṅ. La Janet Leigh la s è pò arfàta vinsénd invéci al Golden Globe par cal film chè.
'L è òṅ di più grand sucès cumerciài dal „mìstar dal śgriśōr“, cun tri séguit (Psycho II ad Richard Franklin dal 1982, Psycho III 'd Anthony Perkins dal 1986 e Psycho IV ad Mick Garris dal 1990), un remake girâ cumpàgn a 'l uriginàl ma a culōr (Psycho ad Gus Van Sant dal 1998) e 'n spin off (Il motel della paura ad Richard Rothstein dal 1987).
Al persunàǵ ad Norman Bates al tōś ispirasiòṅ da Ed Gein, al Killer dal Wiscònsin dit anc al Maslàr ad Plainfield.
Sunt
La Marion Crane (Janet Leigh), na segretària ch'la tîṅ a drē a i cònt dn'aśiénda ad Phoenix (Ariśòna) ch'la vénd dal cà, la ruba i 40.000 dòlar ch'la gh'iva da purtàr al dè dòp in banca par cònt dal sò cap George Lowery (Vaughn Taylor) e la scapa via in màchina cun i bèsi sèg. Dòp un dè e mèś ad viàś, tòlta da la stufìśia, la s férma a punsàr in dal motel ad Norman Bates (Anthony Perkins), un stangòṅ put ch'al viṿ da par lò insém a sò màdar, na dóna scarabùtica e bòna sōl a dar-ag di órdan, in na vila lè atàc.
Cla sira lè, méntar la Marion l'è drē a far-as na dócia, na dóna ch'la par la sgnóra Bates la s insfìlsa dént'r al bagn dla sò cambra e la la scurtèla a mòrt. Quànd più tard Norman al la véd, tòlt da paùra e scarésa, par diféndar sò màdar, al decìd ad scanślàr tut al trasi e ad lugàr al sò cadàvar, faghénd sparìr incòsa ma sénsa savér che lē la gh'iva da na banda cal muć ad bèsi là.
Soquànt dè dòp, a n catànd-la piò, la surèla dla puvréta, Lila (Vera Miles), la và a dmandàr nutìsi da 'l amànt ad chi lē, Sam Loomis (John Gavin), ma gnanc lò al sà gnint.
In pinsēr par la Marion chi dū lè i tàcan a pascàr-la, pròpria cuma 'l detective privâ Milton Arbogast (Martin Balsam) pagâ da Lowery ch'al vliva indrē i sò bèsi. Rivâ a 'l Bates Motel 'l investigadōr al capìs subìt che lè a gh'è quèl ch'a traśa e al decìd 'd andàr a dascórar cun la sgnóra Bates parchè Norman al gh s éra mis còntar. Ma quànd al và in cà, la dóna ch'l'iva cupâ la Marion la gh dà adòs tirànd-ag na scurtlàda in sal grugn, faghénd-al strabucàr śò da 'l scali, par pò masàr-al.
Subìt dòp Sam e Lila, ch'i ìvan dascórs a 'l telèfun cun Arbogast prima ch'al murìs, i rìvan là anc lōr e i dmàndan na cambra faghénd finta 'd èsar marè e mujér. Méntar Loomis al pèrd dal tèmp in dla hall cun Norman, Lila la và in dla vila par pascàr la véra ma Norman al capìs incòsa e al cur in cà anca lò par farmàr-la. La dóna la s lóga subìt in cantìna e lè la véd na vècia sintàda in sna pultróna. Quànd la prila la scrana però la véd ch'a s trata 'd un cadàvar mumificâ.


text:
March Aureli Carin
El March Aureli Carin (Marcus Aurelius Carinus in Latin; 257- Mesia, luj 285) a l'è staa on imperador roman. Con la soa mòrt per man del Dioclezian la finiss la Crisi del III Secol e 'l scomenza quell period che 'l portarà a la Tetrarchia.
Cuntegnüü
Biografia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'ascensa al tròn[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El Carin l'eva vun di fioeu (el maggior) del March Aureli Car: i sò fradei se ciamaven Numerian e Paolina. Quand el pader l'è divegnuu imperador (282), el Carin el gh'aveva giamò ona miee (Magnia Urbica) e on bagaj (Nigrinian). Insemma al fradel Numerian l'è staa nomenaa del Car Ceser e l gh'ha avuu i titoj de princeps iuventutis e nobilissimus, e dòpo la vittòria paterna sora i Quad e i Marcomann, anca quell de Germanicus maximus.
Come i sò predecessor, anca el Car l'ha dovuu pensà a on problemma come la succession al tròn: de fatt, quas tucc i imperador del III secol eren staa massaa de alter generaj, cont el lassà l'Imperi in d'ona granda anarchia e instabilitaa. Per quest l'ha deciduu, in del 283, de fà diventà el sò fioeu Carin co-imperador. El gh'ha daa de controllà i provincc occidentaj, menter lù e 'l Numerian eren dree a fà ona campagna in Mesopotamia. Ma quand l'è mòrt (283) hinn tornaa a fàss vedè i vegg problema de succession.
De fatt, teoregament i successor hinn diventaa el Carin e 'l Numerian, ma el primm el se trovava in Britannia (indove l'aveva ciappaa el titol de Britannicus maximus), l'alter aj confin orientaj: l'eva inevitabil che ghe fussen tentativ d'usurpazion a òpera de vari generaj. El pericol l'è diventaa realtaa, quand, a la mòrt del Numerian per ona ferida aj oeugg, el s'è rebellaa in Pannònia el general Giulian. I còss hinn diventaa anca pussee grav quand l'esercit del Numerian l'ha scernii come noeuv imperador on alter general, el Dioclezian. Quest chì l'ha scomenzaa a 'ndà vers l'òvest per batt definitivament el legittim imperador, per restà l'unegh sovran de l'Imperi.
La mòrt[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Vers el 285 el Carin l'è tornaa in Euròpa de la Britannia per combatt i sò usurpador: dòpo avè battuu e massaa el Giulian arent a Verona, l'è andaa contra el Dioclezian. Ma arent a Viminazi (al dì d'incoeu Velika Morava, in Serbia) l'è staa a soa voeulta vingiuu e coppaa a vintnoeuv agn del sò rival (Bataja del fiumm Margus). L'aveva regnaa domà duu agn.
El giudizzi di stòregh[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Segond i stòregh antich, el Carin l'ha governaa come on despota, con l'imprisonà e 'l coppà tucc i oppositor e i dònn che 'l refusaven e con l'avègh noeuf miee e on grand numer de amant. Semper segond 'sti stòregh, el Carin l'era dree de vingg la bataja del fiumm Margus perchè l'eva pussee abel e fòrt del sò nemis, ma che duranta el combattiment el sia staa coppaa de on sò tribun, al qual l'aveva sedòtt la miee.
Ma questa tradizion stòrega la pò trattàss de ona propaganda negativa favorida del Dioclezian: de fatt, l'Historia Augusta e i danee del temp fann pensà che 'l Carin el gh'abbia avuu domà ona miee, ciamada Magnia Urbica. Inoltra, el par che 'l sia staa sì massaa a tradiment, ma per man del prefett del pretòri Aureli Aristòbul (ipòtesi motivada del fatt che duranta l'imperi del Dioclezian, l'Aureli Aristòbul l'ha poduu tegnìss la pròrpia carega).
Bibliografia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Leadbetter, William, "Carinus (283-285 A.D.)", De Imperatoribus Romanis


text:
Pécs
Pécs (italian, in disüs: Cinquechiese; latin: Sopianae o Quinque Ecclesiae; cruat, sluen e busniach: Pečuh; tudesch Fünfkirchen; Pięciukościoły o Pecz in pulach; Beci in rumen; Pečuj in serb; Peçuy in türch; Pät'kostolie in sluach) a l'è una cità utonuma de l'Üngheria, a pressapoch 200 Km a süd de Budapest. El gh'ha pressapoch 160.000 abitant. A l'è la sede de vüna di üniversità püssee vecc del mund, fundada l'agn 1367, anca se la cità a l'è famusa per la fabrica de purcelana Zsolnay.
La cità l'hann fundada i ruman in del I secul, e la culonia la se ciamava Sopianae. Dopu trì secul l'era stada anca la capital aministrativa de la Pannonia.


text:
Gino Cervi
Artécol in dialèt arzân
Gino Cervi (Bològna, 3 mâg 1901 - Punta Ala, pruvîncia ed Grosseto, 3 ed znêr 1974), l’é stê un atōr e dupiadōr italiân.
Véta[modifica | mudéfica la surzéia]
Atōr cun al dòun ed ‘na grânda preṣèinsa inséma a la sēna, e cun un impurtânt môd ed parlêr ed quî che lassèn al sègn, Gino Cervi l’é stê ûn d’ j-atōr brêv a fêr tót ed la stòria dal spetâcol italiân, al s’é ṣlarghêva dal teâter sèri e còl brilânt, dal cínema a la televisiòun.
Fiōl dal crétic teatrêl Antonio, Gino Cervi al respîra l'âria dal teâter fîn da cèch. Al cumîncia a piaṣèiregh acsé tânt che incòra putîn l’insést perché só pêder l’ al pôrta sêgh a vèder un quêlch spetâcol. Êlt, rubóst, cun ‘na bèla presèinsa, e cun di môd sgnurîl e gentîl, Cervi al cumîncia cme recitânt, per fêr al debót uficialmèint int al 1924 al fiânch ed la famōṣa Alda Borelli ind La vergine folle ed Henri Diamant Berger trâta da un drâma ed Henri Bataille.
L’utîn da subét un impurtânt sucès, sia ed póblich che ed crética, tânt che int al gîr ed dēṣ ân al lavōra cun al pió grândi compagnèi italiâni, per dvintêr pó prém atōr ind la cumpagnía Tofano-Maltagliati 1935 - 1937. La só vōṣ profònda e bèla, e la só straordinâria sensibilitê ind al recitêr, al fân dvintêr ûn di pió stimê atōr ed Carlo Goldoni, Sofocle, Dostoevskij e sopratót ed Shakespeare (ch’ al dupierà al personâg d’ Amleto ind la versiòun pr’al cínema che al gh’îva cme prutagonésta Laurence Olivier). Int al 1938, insèm a Andreina Pagnani, Paolo Stoppa e Rina Morelli, Gino Cervi al mèt insèm la cumpagnía dal Teâter Eliseo ed Ròma, e ch’al turà la diresiòun int al 1939.
Bèle ind i prémi ân '30 dòunca, còl ed Gino Cervi l’é un nòm bèin cgnusû e stimê dal teâter italiân. Ind al ‘stès peréiod ânca al cínema, che fîn dal prinsépi l’îva tót i personâg al sēni per fabrichêr i prôpri artésta famōṣ, al s’n’adà ed Gino Cervi, esatamèint int al 1932. Mó a fêren un grând nòm dal cínema, égh pensrà al regésta Alessandro Blasetti, l’ al fà fêr al prutagonésta ed ‘na fortunêda sèria ed félm stòrich, cme Ettore Fieramosca 1938, Un'avventura di Salvator Rosa 1939 e La corona di ferro 1941. Sèmper Alessandro Blasetti, int al 1942, l’ al dirég in un comovèint félm Quattro passi fra le nuvole.
Ind i j-ân '50 al rîva al straordinâri sucès cun la recitasiòun ind la fortunatésma sèria ed félm dedichêda al personâg leterâri ed Giovanni Guareschi, al sangvégn pâroch emiliân Don Camél. I félm ‘dla sèria a srân bèin sînch – al prém, Don Camél (1952) l’é dirèt da Julien Duvivier - e vèden Cervi ind i pâgn dal bèin dispôst mó ind l’istès tèimp fugōṣ séndech cumunésta Pepòun, sèimper in lôta cun al prête dal paèiṣ, l'etertânt fugōṣ Don Camél, recitê in môd grandiōṣ dal comîch francèiṣ Fernandel.
Ind i j-ân '60 la srà la televisiòun a dêr a Cervi ‘na nòmina arnuvêda . L'atōr difâti, dal 1964 al 1972, al srà al perfèt protagonésta ed la sèria zâla Le inchieste del commissario Maigret, ispirêda ai rumâns dal scritōr dal Bēlgio Georges Simenon. Che Gino Cervi, al fiânch ed la stòrica cumpâgna d'êrt Andreina Pagnani, al fa vèder cun furbésia e afabilitê al famōs personâg dal cumisâri francèiṣ cun al nêṣ ch’egh ciâpa sèimper, ch’ agh piêṣ la cà e la buòuna cuṣèina. La sèria utgnirà un sucèss strepitōs.
Int al 1972 Cervi al s’ ritîra dal sēn, per murîr serenamèint dû ân dôp, a l'etê de stântadû ân, lassând al ricôrd ‘d un sèri e celèint profesionésta, mó sopratót ‘d un òm sèmplic e profondamèint generōs.
Soquânt félm[modifica | mudéfica la surzéia]
I félm recitê da Gino Cervi în pió ed 100, tra i pió ncgnusû a's arcôrden:
- I due sergenti (1936)
- Ettore Fieramosca (1938)
- Un'avventura di Salvator Rosa (1939)
- Una romantica avventura (1940)
- La corona di ferro (1941)
- I promessi sposi (1941)
- Quattro passi fra le nuvole (1942)
- Le miserie del signor Travet’ ' (1946)
- I miserabili (1948)
- Cameriera bella presenza offresi... (1951)
- Don Camillo (1952)
- La signora senza camelie (1952)
- Il ritorno di Don Camillo (1953)
- Il Cardinale Lambertini (1954)
- Don Camillo e l'onorevole Peppone (1955)
- La lunga notte del '43 (1960)
- L'assedio di Siracusa (1960)
- Don Camillo monsignore ma non troppo (1961)
- Anni ruggenti (1962)
- Il compagno Don Camillo (1965)
- Fratello ladro (1972)
Cme dupiadōr l’à dê la só vōṣ, tra chiêter, a Clark Gable Acadde una notte ed Frank Capra (1934) e a Laurence Olivier in Enrico IV (1946), Amleto (1948) e Riccardo III (1955).


text:
Pòrt Valtravaia
Pòrt Valtravaia (nom ufizial in italian: Porto Valtravaglia) l'è un comün de la Pruvincia de Vares. El gh'ha 2 368 abitant (dato del Dicember 2015[1]), 'na süperfis de 16 km² e 'na densità de 148 ab./km². L'è tacaa ai cumün de Brèsc de Béder, Brisaach Travàja, Casàl Sciuìgn, Castèll Vecàna, Dün, Ghìfa (VB), Ugébi (VB).
L'è sitüaa in sü la còsta d'ul Lach Magiur. Ul cumün a l'è nassüü in d'ul 1928 cunt la fusiun di ex-cumün de Muscìn, de Müsìn e de Pòrt. El fa part de la Comunità Montàna Val del Verban.
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nümer de abitant del cumün de Pòrt Valtravaia l'è mustraa in de la tabela ripurtada chi desutta:
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
30 04
Ol dé 30 de bril l'è 'l 120 ( 121 si l'an al è biseest ) dé de l'an del calendare gregorià; manca 246 dé a finí l'an.
Ul dí 30 de bril al è ul dí da pòost 120 ( 121 si l'an al è biseest ) dal an dal calendari gregurian; i manca 246 dí a finí l'an.
Nom del dé in diferenc dialecc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Aenimenc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
1393 - Onda (Plana Baixa): Joan I ol Cassadur al incorpora a la corona chèsta éla, alura morisca.
1725 - Viena (Àustria): i representanc de Felip V e de Carl d'Àustria ghe i signa ol tratat de Viena, col che i pata i conseguense de la guèra de Sücessiú.
1975 - Saigon (Vietnam) ol Front Nassiunal de liberament del Vietnam al entra a Saigon e al ocüpa l'ambassada Nordamericana, ponent fí a la Guèra del Vietnam.
1977 - Spagna: ol goèrn al signa i pacc internassiunaj di drecc civil, polítegh, econòmegh e sossiaj, ch'i inclüd ol drecc de libertà sindicala e ol drecc de negossiassiú coletía.
Nassimenc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Necrolòse[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
1945 - Berlin (Zermania): Adolf Hitler, ditadur del III Reich Todèsch (süisside).
1945 - Berlin (Zermania): Eva Braun, dona de Hitler (spusacc ol dé pröma) (suïcide).
Feste[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Festa locala de Travesseres, a la comarca de la Cerdanya
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.


text:
Articolo 31
Gl’Articolo 31 i èṅ stâ un grup muśicàl rap e crossover itagliàṅ mis in pē in dal 1990 a Milàn p'r òpra ad J-Ax e dal DJ Jad. I èṅ andâ avànti in fiṅ a 'l 2005 quànd i aṅ tacâ na caréra da par lōr.
Biugrafìa
J-Ax e al Dj Jad, rapper òṅ e disc jockey c'l àtar, i s cgnósan in dal 1990 durànt na fèsta hip hop e i decìdan ad métar sù 'n grup muśicàl tulénd al nóm da na léǵ dal 1960 dl’Irlànda (la Section 31 del Broadcasting Authority) ch'la mitìva la muśaróla a la libertà 'd espresiòṅ in televiśiòṅ e a la ràddio.
Dòp un prim sìngul (Nato per rappare), in dal 1993 a véd la luś al prim àlbum Strade di città cun dèntar di braṅ quài Tocca qui (Tóca chè), Pifferaio magico (Sibiulàr màgic) e Ti sto parlando (A sòṅ drē a dascórar tèg). Par la prima vòlta in Itâglia, un grup rap al gh la cava a rivàr in clasìfica cun 90.000 còpi vindùdi a 'l incìrca.
Cun Ohi Maria (ch'la s cata in dal disc Messa di vespiri e ch'la dascór dla marijuana) al grup al vins Un disc par l'Istâ dal 1995. Adriano Celentano al gh l'à sèg e al gh in diś quàtar in dal sò braṅ Il seme del rap (Ragasōi ch'i śbràg'n i maròṅ cun al rap).
In dal 1996 l'è la vòlta ad Così com'è ch'al vénd un quèl cuma mèś migliòṅ ad còpi anc par via ad canti cuma Tranqi Funky, Domani, 2030 e Il funkytarro. Cal lavōr lè al vèṅ vindû anc in Śvisra e in Germâgna. Anc Nessuno dal 1998 al mùcia sù dimóndi sucès e al prim sìngul 'l è La fidanzata ch'al strica 'l òć a la canta Mamma voglio anch'io la fidanzata ad Natalino Otto.
I ùltim lavōr dal grup i èṅ Xché sì!, Domani smetto e Italiano medio.
Discugrafìa
Àlbum
- 1993 - Strade di città
- 1994 - Messa di vespiri
- 1996 - Così com'è
- 1998 - Nessuno
- 1999 - Xché sì!
- 2002 - Domani smetto
- 2003 - Italiano medio
Racòlti
- 2000 - Greatest Hits
da 'l Viṿ
- 2005 - La riconquista del forum


text:
Eddie Guerrero
Ol Eduardo Gory "Eddie" Guerrero Llanes (El Paso, Texas, 9 de Otùer del 1967 – Minneapolis, Minnesota, 13 de Noèmber del 2005) l’è stàcc ü lotadùr de wrestling profesiunìsta nasìt in de la famèa de lotadùr di Guerrero.
L’à combatìt in Mèsico e ‘n Giapù e sura de töt in di Stacc Ünìcc in de la Extreme Championship Wrestling (ECW), in de la World Championship Wrestling (WCW) e ‘n de la World Wrestling Entertainment (ciamàda prima WWF, pò cambiàda ‘n WWE).
I sò slògan piö cognusìcc i éra Latino Heat – "Cólt Latì", Cheat to Win – "Imbroià per vèns" e I Lie! I Cheat! I Steal! - "Mé contè sö di bale, mé ‘mbròie, mé róbe" sènsa desmentegà Viva la Rassa.
Nonostànt i sò slògan i dàghe l’ìdea de ü lotadùr catìf l’è stacc ü di wrestler piö amàcc del sò tép, dezà che l’ gh’à sèmper vüt ön ategiamènt de guascù e de spacù piö che de catìf, isè i se regórda ol sò ‘ngrès ‘n scéna sö di machine che riàde söta al ring i se metìa a saltà sö i dò röde denàcc, öpör lü destendìt sö i còrde del ring che l’ ghe da la bàla a i sò aversàre, öpör quando a i spàle de l’àrbitro l’ ciapàa la scagnìna e l’ la pasàa al sò aversàre e pò l’ se bötàa ‘n tèra e l’ fàa fìnta de ès istàcc ciapàt a scagnàde isé che quando l’àrbitro l’ se ‘ncurzìa l’iscualificàa ‘l sò aversàre.
I sò mòse piö cognusìde i éra three amigos che i éra ü triple vertical suplex e la frog splash, la sò mòsa finàl, cioè ol splash de la rana; per fàla l’ saltàa da la sìma di tri córde al bòrd del ring söl so aversàre destendìt in tèra ‘n mès al ring e .
Eddy Guerrero in de la sò carìera l’à enzìt 23 tìtoi e tra chès-ce ol WWE Championship e dòpo la sò mórt l’è stài metìt in de la WWE Hall of Fame in del 2006.
Tra i wrestler sò amis se regórda ol Chris Benoit e 'l Rey Mistirio col quàl l’à enzìt ol titol de còpia.
In de la sò carìera ol Guerrero l’ gh’à üt di problémi de alcol, de abüzo de analgèsich e fòrse de sostànse dopànt.


text:
Nevers
Nevers (Niversa in Italian stòrigh; Noviodunum Æduorum in Latin) l'è ona città de la Francia che la gh'ha ona popolazion de pussee de 40.000 persònn.
La città la se troeuva in de la Borgògna e l'è 'l capploeugh del dipartement de la Nièvre. El fiumm Nièvre de fatt el finiss in de la Lòira pròppi a Nevers.
Stòria[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Noviodunum l'era 'nmò abitada ai temp di Celta, come l'ha poduu vedè el Ceser quand che l'ha conquistaa la Gallia. Ai temp di Merovinsg l'è vegnuda ona sede vescovil, oltra che 'l capploeugh prima de ona contea e poeu de on ducaa.
In del 1384 l'è finida sòtta ai Duca de Borgògna, in del 1491 ai Duca de Clèves.
In del 1538 l'ultima erede del Ducaa, la Enrichetta de Clèves l'ha sposaa el fradell del Duca de Mantova, el Ludovigh Gonzaga, che inscì l'è diventaa el noeuv scior de la città.
El sò fioeu Carlo II de Gonzaga-Nevers in el 1627 l'è diventaa anca el noeuv duca de Mantova e Monferraa, vist che 'l ramm principal de la dinastia (rappresentaa del Vincenz II) l'era finii. In quella occasion l'è nassuda la guerra de Succession de Mantova de la qual el parla anca el Manzon.
In del 1661 el cardinal Mazzarino l'ha compraa el Ducaa e l'ha daa al nevod Filippo Mancini. El Ducaa l'è staa ciappaa del Statt frances in del 1798.
Gent nassuda a Nevers[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Bernadette Soubirous, che la gh'ha avuu ona vision de la Vergin Maria a Lourdes.


text:
Sampdoria
La Unione Calcio Sampdoria S.p.a. o U.C. o Sampdoria l'è öna di dò squadre de fùbal de Gènoa insèma al Gènoa C.&F.C..
Cuntegnüü
La stòria[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ciamada sia Samp che Doria, la società la nas ol prim de Agóst del 1946 quando i squadre de la Sampierdarenese e de la Andrea Doria i s'è metide 'nsèma. La prima parida de Serie A l'è zögada ol 22 de Setèmber del 1946.
Tra 'l 1960 e 'l 1980 la Samp la quase sèmper zögàt in serie A, fò che 'l Campiunàt 1966/1967 e pò amò 'n dal 1976/1977 fina al 1981/1982.
Dal 1979/1980 ol padrù de la Samp l'è 'l Paolo Mantovani che l'è stacc ol piö grant presidènt de la Sampdoria e che l' pórta ls squadra 'n A, a vèns ol Campiunàt e pò 'n Euròpa a èns la Còpa di Còpe e 'nvéce 'n del 1992 la Doria la perdìt la Còpa di Campiù in finàl col Barça. Ol Mantovani l'à compràt i zögadùr che piö de töcc i a fàcc la stòria de la Samp: ol Roberto Mancini (ol Mancio) e 'l Gianluca Vialli.
Finida l'època Mantovani la Samp la turna 'n B e la rèscia la C, pò 'n del 2001/2002 Garrone l' diènta ol nöf padrù de la Samp e l' la pórta amò 'n serie A e pò amò 'n Còpa Uefa.
Ol palmarès[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La Samp l'à ensìt ü Campiunàt in de la sésù 1990/1991.
L'à ensìt pò 4 vólte la Còpa Italia (1984/1985 - 1987/1988 - 1988/1989 - 1993/1994), öna Còpa de le Còpe (1989/1990) e Söpercòpa de Léga (1991).
La maglièta[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La maglièta l'è blö con 4 istrisce, che da l'ólt a 'ndà 'n bas i è de culür biànch, rós, nìgher e amò biànch
Ol sìto[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ol sìto de la Samp [1]
Campiunàt 2009 - 2010[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La Sampdoria, alenàda dal Gigi Del Neri la éns a l'öltima giurnàda per ü a zéro cóntra 'l Napuli, isé la ria al quàrt pòst denàcc al Palèrm e la à in Còpa di Campiù.
Campiunàt 2010 - 2011[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La Samdòria la rià tèrs öltima con 36 pöncc e la fenés in B.
Campiunàt 2011 - 2012[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La Sampdòria la rìa chèla de sés in del campiunàt regolàr e pò a i la se zöga la promosiù e la èns prìma col Sassuolo e pò 'n finàl col Varés e la tùrna in série A.


text:
-
Cun Rolf Marugg danovamain a la demo «Anti-WEF»
Rolf Marugg demonstrescha puspè durant il WEF, amez il WEF, cunter il WEF.
-
L'ultim pled da Joe Biden – ina critica cunter la Russia
Joe Biden ha tegnì ses ultim pled uffizial sco vicepresident dals Stadis Unids al WEF a Tavau – e crititgà la Russia.
-
What the… WEF?!
1:49 min, Actualitad video dals 16.1.2017
-
Tgenina è la pli chara chombra a Tavau durant il WEF?
Scuvrir la pli chara chombra per durmir durant il WEF? Quai è uschè ina chaussa…
-
«Trump pudess purtar in temp stgir per l'Europa»
Trump sco in dals pli impurtants umens dal mund? In dals pli renumads schurnalists dals Stadis Unids analisescha.
-
Xi Jinping avra il WEF ensemen cun Doris Leuthard
Uss è il WEF uffizialmain avert – cun agid dal president da la China e la presidenta da la Confederaziun.
-
Paparazzi per ina saira
Ils promis èn al WEF. Da survegnir ina fotografia cun els n'è dentant betg uschè simpel.
-
Segirtad al WEF
2:29 min, Telesguard dals 16.1.2017
-
Polizia ed armada èn pronts per il WEF
Era quest onn vala in pli sever dispositiv da segirezza al WEF a Tavau.
-
Tavau senza il WEF
In scenari che l’Universitad da Son Gagl ha evaluà e ch'è vegni discutà en ina discussiun al podi a Tavau.
-
La Svizra è il pajais il pli cumpetitiv dal mund.
Gia per l'otgavla giada en roda metta il WEF la Svizra sin l'emprim plaz.
-
Premiera al WEF: Da spetgar visita dal president chinais
Il proxim WEF a Tavau po quintar cun ina premiera. Da spetgar è la visita dal president chinais Xi Jinping.
-
WEF: Ils victurs dal Crystal Award
Il Forum mundial d'economic WEF surdat quest onn per la 23avla giada ils Crystal Awards.
-
Preparativas per WEF 2017 han cumenzà
L’armada svizra ha cumenzà cun las preparativas usitadas dal WEF a Tavau che cumenza ils 13 da schaner.
-
Xi Jinping fa l’avertura dal WEF 2017
La participaziun dal president chinais a Tavau munta ina premiera per il Forum mundial d'economia.
-
Inegualitad e polarisaziun – tenor il WEF ils gronds privels
Tenor in studi dal Forum mundial d’economia da Tavau èn cunzunt las pajas che sa muventan in ord l'auter in ristg.


text:
Ettiswil
Ettiswil a l'è un cumün svizzer del distret (en todèsch: Amt) de Willisau, in del Canton Lüzerna. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 12.51 km² e in del Dicember 2011 al gh'eva una popolazion de 2431 abitant.
El cumün de Ettiswil al se tröva a una altitüden de 518 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Alberswil, Grosswangen, Mauensee, Schötz, Wauwil, Willisau. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca e de religiun catolega.
El prim de ginne del 2006 el cumün de Kottwil l'è staa incorporaa in de quel de Ettiswil.[1]
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ettiswil l'è menziunaa la prima volta inturen al ann 1070-90. Pü tard, in del 1217 e in del 1222 leva menziunaa col nom de Ettiswile.[2]
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:[2]
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Canton of Lucerne, Office of Municipalities (Todesch) accessed 18 August 2009
- ↑ 2,0 2,1 Ettiswil in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Ettiswil in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.
- Kottwil in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.


text:
Scuol: Paginas d'internet na betg pli actualas
- Mesemna, 28.1.2015, 11:45
-
Emprima emissiun:
- Mesemna, 28.1.2015, 11:45, RTR
La vischnanca fusiunada Scuol è dapi ils 1 da schaner en vigur. Bleras raubas èn gia fatgas, autras anc betg. Uschia èn las paginas d'internet da las vischnancas da Sent enfin Guarda anc betg actualisadas. La finamira è da far or da 6 paginas ina pagina per la vischnanca politica. Ma en discussiun stat er da mantegnair las paginas da las fracziuns en emprima lingia cun infurmaziuns localas saja quai da sport, cultura, occurrenzas u er listorgia da la vischnanca. L'administraziun communala è ussa vidlonder, ensemen cun il turissem ad elavurar in concept cuminaivel.


text:
1950
De Wikipedia
Avenimeent[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- 26 de genee - l'Índia: cheest paees-chí al riva a la indipendenza.
- 23 de marz - A va in viguur el conveegn da l'Organizazziun Meteorològica Mundiala.
- 14 de dicember - Sa crea l'ACNUR, par una resolüzziun da l'Assemblea Generala di Nazziun üniit.
Nassimeent[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Necrulògi[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- 9 de macc - Madrid (Espanya): Esteban Terradas i Illa, Dutuur in sceenz esatt e in sceenz Físich; ingegneer da straat, Canaal e Pòort e ingegneer indüstriaal catalan.
- 27 de genaar - Santiago (Chile): Augusto d'Halmar, pueta e scrituur dal Cile.


text:
Elena Vesnina
L’Elena Sergeevna Vesnina (Leòpuli in Ucraìna, 1 'd Agóst dal 1986, ciamàda in Rus EлeHa CepreeBHa BecHиHa) l'è na tenìsta rusa, prufesiunìsta da 'l 2002, ch'l'è stada la nùmar vint-a-dū dal mónd al 12 'd Utóbar dal 2009. L'è élta 176 cm e la péśa 60 chilo.
A gh piàś lèśar, far dal còpri, guardàr di film, balàr, viaśàr e andàr a 'l mâr cun i amìg. La scólta anc la mùśica e i sò artìsta preferî i èṅ gl'U2, Adele e Pink. La stà a Sochi in Rùsia che par lē l'è la sità più bèla dal mónd insém a Róma.
In dla sò caréra l'à vins un tìtul WTA in singulàr (a Hobart in dal 2013) e nóṿ in dópi.
Caréra
Dòp avér mis in bisàca dū tìtui ITF (a Bucàrest e a Tbilisi in dal 2003), la Vesnina l'à patî dimóndi par vìnsar-'n òṅ ad qvéi dal sircùit prinsipàl. La taca pardénd dū finàli in dal 2009 (Auckland da l'Elena Dement'eva 4-6 1-6 e New Haven da la Caroline Wozniacki 2-6 4-6) e in dal 2010 (Ìstanbul da l'Anastasija Pavljučenkova 7-5 5-7 4-6 e Tashkent da l'Alla Kudrjavceva 4-6 4-6). Al 10 'd Avrìl dal 2011 la céd incóra 2-6 3-6 a la Caroline Wozniacki in sla tèra vérda ad Charleston e pò la gh'à da chinàr la tèsta par la sèsta vòlta al 5 ad Maǵ dal 2012 a la bulgnéśa Sara Errani 5-7 4-6 in d'l ùltim at dal turnèo ad Budapèst.
Finalmènt a riva la vòlta bòna anc par lē a Hobart in Austràglia quànd la bat in finàl la tedésca Mona Barthel par 6–3 6–4.
Adès a la Vesnina a gh armàgn la maledisiòṅ dal finàli di Gran Slam in dópi: la 'n à śugàdi siē in tut (tri in dal misć) ma la n à mai purtâ a cà gnint.


text:
Namche Bazaar
Namche Bazaar (नाम्चे बजार− anca Nemche Bazaar o Namche Bazar) a l'è una cità in de la regiun de Khumbu, in Nepal. Namche Bazar al se tröa a 3.440 meter d'altitüdin e la cità a l'è cressüda in di fianch de la muntagna.
Namche Bazaar a l'è la porta d'entrada per l'Himalaya. La cità la gh'ha i negozi e i albergh che ghe poden andà i escürsiunista per i sò spediziun.
A ovest de Namche al gh'è el Kongde Ri, de 6.187 meter e a est el Thamserku, de 6.623 meter.
Arent a Namche Bazaar al gh'è anca un reuport piscinin, el reuport de Shyangboche, situaa a 3.750 m. La sua pista la permet minga l'ateracc di reuplan ma dumà quel di elicoter.


text:
Córt Frànca
Córt Frànca (en Italià: Corte Franca), l'è 'n cümü de 7 233 abitàncc (dàto del Dic 2015 [1]) de la Pruvìncia de Brèsa sitüàt endèla Franciacürta póc chilòmetri a Sud del Lac d'Izé, a 25 km a Òvest de la cità de Brèsa.
Cort Frànca l'è 'n cümü nasìt endèl 1928 de l'üniù dei ex cümü de Burgunàt, Colombér, Nigulìne e Timulìne e per dàga 'l nòm i g'ha ciapàt el nòm Franciacürta e i g'ha ribaltàt l'urden dei du elemèncc e isé i g'ha utignìt Córt Frànca.
I ufìci del cumu i è a Timulìne.
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Abitàncc censìcc
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Cromusoma
Un Cromusoma al è vün di piscin còorp a furma da bastuncin a ansa in che la sa dividiss la crumatina dal nücli celülaar düraant la mitosa, cadascün di quaal al sa dividiss da manera longitüdinala, daant urígin a dò aans gemeel; ul nümar al è custaant par una spees determinada (ümana: 46, di quaal 44 autosòmich e 2 sessüaal). I Cromusoom a inn-a-staa descuveert par Karl Wilhelm von Nägeli al 1842. Al 1910, Thomas Hunt Morgan al descriif i cromusòom cuma i carriers u purtaduur di geen. Ul nomm da cromusoma al ven daa par Wilhelm von Waldeyer al 1889.
- Cromusoma resgjun p: Designazziun del brasc cüürt dal cromusoma
- Cromosoma resgjun q: Designazziun del brasc luunch del cromosoma
Cromusoma eucariota[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Figura 1: Difereent statt dal ADN.
- (1) Catenària sémplis d'ADN
- (2) Fiil de Cromàtida (ADN cunt istonn).
- (3) Cromàtida cundensada düraant la interfasa cun centròmer.
- (4) Cromàtida cundensada düraant la prufasa.
- (5) Cromusoma düraant la metafasa.
Custanza dal nümar de cromusòom[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Tüti i spees animaal e vegetaal i gh'a un nümar custaant e determinaa da cromusòom, ch'al fa sü ul sò cariòtip (lecc da la custanza nümérica di cromusòom).Cheest nümar-chí al è sussenn variàbil, e.g.:
- Ascaris megalocephala la gh'a dumà 2 cromusoòm
- ceba al gh'a 16 cromusoòm
- Drosophila melanogaster 8 cromusoòm
- Omm 46
- Can 78


text:
Berg am Irchel
Mudel:Other places3 Cuurdinàde: 47°34′N 8°36′E
Berg am Irchel a l'è un cumün svizzer del distret (en todèsch: Bezirk) de Andelfingen, in del Canton Zürigh. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 7.06 km² e in del Dicember 2011 al gh'eva una popolazion de 586 abitant.
El cumün de Berg am Irchel al se tröva a una altitüden de 410 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Buch am Irchel, Flaach, Freienstein-Teufen, Rüdlingen (SH), Volken. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca.
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Berg am Irchel l'è menziunaa la prima volta inturen al 1100 col nom de Berga. In del 1243 l'è staa menziunaa col nom de Berge.[1]
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:[1]
- ^a insema a Gräslikon, che infina al 1855 l'eva part de Buch am Irchel.
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Sit ufizial
- Berg am Irchel in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.