text:
935.51
Rumantsch è ina lingua naziunala, ma ina lingua parzialmain uffiziala da la Confederaziun, numnadamain en la correspundenza cun persunas da lingua rumantscha. La translaziun d’in decret federal serva a l’infurmaziun, n’ha dentant nagina validitad legala.
Lescha federala davart gieus per daners
(Lescha da gieus per daners, LGD)
dals 29 da settember 2017 (versiun dal 1. da fanadur 2019)
1. chapitel Disposiziuns generalas
Art. 1 Object
1 Questa lescha regla l’admissibladad da gieus per daners e lur realisaziun sco er l’utilisaziun da lur retgavs.
2 Questa lescha na vala betg:
- a.
- per gieus per daners en il circul privat;
- b.
- per gieus d’inschign che na vegnan realisads ni en moda automatisada sin nivel interchantunal ni online;
- c.
- per concurrenzas da sport;
- d.
- per lottarias e gieus d’inschign che servan a promover per in curt temp la vendita, dals quals na sorta nagin privel d’in gieu excessiv ed als quals ina participaziun è mo pussaivla cun cumprar rauba u servetschs che vegnan offrids maximalmain per pretschs confurms al martgà;
- e.
- per lottarias e gieus d’inschign che vegnan realisads d’interpresas da medias durant in curt temp per promover la vendita, dals quals na sorta nagin privel d’in gieu excessiv ed als quals po vegnir participà gratuitamain per las medem bunas cundiziuns d’access e da participaziun sco sch’i vegnissan mess daners u sch’i vegniss concludì in act giuridic;
- f.
- per activitads ch’èn suttamessas tenor la Lescha dals 22 da zercladur 20071 davart la surveglianza dals martgads da finanzas a la surveglianza da l’Autoritad federala per la surveglianza dals martgads da finanzas (FINMA).
3 Questa lescha na vala er betg per sistems da borla da naiv, da lavina u da piramida. Per quels valan las prescripziuns da la Lescha federala dals 19 da december 19862 davart la concurrenza illoiala.
Art. 2 Intent
Questa lescha ha l’intent:
- a.
- che la populaziun vegnia protegida adequatamain cunter ils privels che sortan dals gieus per daners;
- b.
- che gieus per daners vegnian realisads en moda segira e transparenta;
- c.
- ch’ils gudogns nets dals gieus da gronda extensiun, cun excepziun dals gudogns nets dals gieus d’inschign, ed ils retgavs nets d’ina tscherta part dals gieus da pitschna extensiun vegnian duvrads cumplainamain ed en moda transparenta per intents d’utilitad publica;
- d.
- ch’ina part dals retgavs da gieu bruts dals casinos vegnia duvrada a favur da l’assicuranza per vegls, survivents ed invaliditad.
Art. 3 Noziuns
Las suandantas noziuns signifitgan:
- a.
- gieus per daners: gieus che mettan en vista in gudogn monetar u in auter avantatg pecuniar, sch’i vegnan mess daners u sch’i vegn concludì in act giuridic;
- b.
- lottarias: gieus per daners, als quals po sa participar in dumber illimità u almain in dumber fitg grond da persunas e tar ils quals il resultat vegn determinà cun trair la sort en la medema moda u cun ina procedura sumeglianta;
- c.
- scumessas da sport: gieus per daners, tar ils quals il gudogn dependa da la predicziun gista da l’andament u dal resultat d’in eveniment da sport;
- d.
- gieus d’inschign: gieus per daners, tar ils quals il gudogn dependa dal tuttafatg u per gronda part da l’inschign dal giugader;
- e.
- gieus da gronda extensiun: lottarias, scumessas da sport e gieus d’inschign che vegnan realisads ubain en moda automatisada ubain sin nivel interchantunal ubain online;
- f.
- gieus da pitschna extensiun: lottarias, scumessas da sport e turniers da poker che na vegnan realisads ni en moda automatisada, ni sin nivel interchantunal ni online (lottarias pitschnas, scumessas da sport localas, turniers da poker pitschens);
- g.
- gieus da casino: gieus per daners, als quals po sa participar mo in dumber stretgamain limità da persunas; exceptads èn las scumessas da sport, ils gieus d’inschign ed ils gieus da pitschna extensiun.
Art. 4 Permissiun u concessiun
Tgi che vul realisar gieus per daners, dovra ina permissiun u ina concessiun. La permissiun u la concessiun vala mo en Svizra.
2. chapitel Casinos
1. secziun Concessiuns
Art. 5 Obligaziun d’avair ina concessiun
1 Tgi che vul realisar gieus da casino, dovra ina concessiun.
2 La concessiun permetta da realisar gieus da casino entaifer il casino. Ella po permetter supplementarmain da realisar gieus da casino er online.
3 Il Cussegl federal fixescha il dumber da concessiuns.
Art. 6 Tips da concessiuns
1 Il Cussegl federal po attribuir als casinos ils suandants tips da concessiun:
- a.
- concessiun A;
- b.
- concessiun B.
2 Per ils casinos cun ina concessiun B po el limitar il dumber ed ils tips dals gieus purschids sco er l’autezza da las messas e dals gudogns e fixar premissas spezialas per la gestiun da sistems da jackpot.
3 Mo casinos cun ina concessiun A sa dastgan numnar «Grand Casino».
Art. 7 Lieus
Ils casinos vegnan repartids en moda uschè equilibrada sco pussaivel sin las regiuns interessadas.
Art. 8 Premissas
1 La concessiun po vegnir attribuida, sche:
- a.
- il petent:
- 1.
- è ina societad anonima tenor il dretg svizzer e ses chapital d’aczias è sutdividì en aczias al num,
- 2.
- preschenta in concept da segirezza ed in concept da mesiras socialas,
- 3.
- preschenta calculaziuns da rentabilitad, da las qualas resorta crediblamain ch’il casino è en cas da surviver economicamain,
- 4.
- explitga las mesiras ch’el fa quint da prender per permetter la taxaziun correcta da las taxas sin casinos, e
- 5.
- explitga en in rapport il niz per l’economia publica da la regiun, en la quala è domicilià il casino;
- b.
- il petent e ses partenaris da fatschenta ils pli impurtants sco er lur persunas economicamain autorisadas sco er ils titulars da parts e lur persunas economicamain autorisadas:
- 1.
- han ina buna reputaziun, e
- 2.
- porschan la garanzia per in’activitad commerziala irreproschabla e per ina gestiun independenta;
- c.
- il petent ed ils titulars da parts e lur persunas economicamain autorisadas e, sin dumonda da la Cumissiun federala da bancas da gieu (CFBG), ils partenaris da fatschenta ils pli impurtants disponan d’avunda agens meds finanzials e cumprovan la derivanza legala dals meds finanzials che stattan a disposiziun;
- d.
- ils statuts, l’organisaziun structurala e funcziunala e las relaziuns contractualas porschan la garanzia per ina gestiun irreproschabla ed independenta dal casino; e
- e.
- il chantun e la vischnanca, nua ch’il casino è domicilià, beneventan il manaschi d’in casino.
2 La concessiun fixescha las premissas e las cundiziuns.
Art. 9 Premissas per realisar online gieus da casino
Il Cussegl federal extenda la concessiun cun il dretg da realisar online gieus da casino, sch’il petent ademplescha las premissas tenor l’artitgel 8 alinea 1 literas a cifras 1–4 e b–d er areguard sia purschida online. La dumonda correspundenta po er vegnir fatga durant la durada da la concessiun.
Art. 10 Procedura
1 Dumondas da concessiun ston vegnir inoltradas a la CFBG per mauns dal Cussegl federal.
2 La CFBG ordinescha la publicaziun da las dumondas en il Fegl uffizial federal ed en il fegl uffizial dal chantun da domicil dal casino.
3 Ella exequescha svelt la procedura ed envida ils circuls interessads da prender posiziun.
4 Ella preschenta ina proposta al Departament federal da giustia e polizia (DFGP) per mauns dal Cussegl federal.
Art. 11 Decisiun
1 Il Cussegl federal decida davart l’attribuziun da la concessiun; sia decisiun n’è betg contestabla.
2 La concessiun vegn publitgada en il Fegl uffizial federal ed en il fegl uffizial dal chantun da domicil dal casino.
Art. 12 Valaivladad, prolungaziun u renovaziun
1 La concessiun vala 20 onns. Sche las relaziuns spezialas giustifitgeschan quai, po il Cussegl federal prevair ina valaivladad pli curta u pli lunga. Il Cussegl federal po prevair en spezial ina valaivladad pli curta per extender la concessiun cun il dretg da realisar online gieus da casino.
2 La concessiun po vegnir prolungada u renovada.
Art. 13 Obligaziun d’annunzia
Il concessiunari annunzia a la CFBG:
- a.
- tut las midadas substanzialas da las premissas da la concessiun;
- b.
- il num respectivamain la firma sco er l’adressa d’acziunaris che possedan dapli che 5 pertschient dal chapital d’aczias u da las vuschs;
- c.
- las midadas da la participaziun al chapital u da la procentuala da las vuschs sco er da las indicaziuns davart l’identitad tenor la litera b.
Art. 14 Transferibilitad
La concessiun n’è betg transmissibla. Acts giuridics che cuntrafan a quest scumond e che al guntgeschan èn nunvalaivels.
Art. 15 Privaziun, restricziun e suspensiun
1 La CFBG retira la concessiun, sche:
- a.
- premissas essenzialas per sia attribuziun n’èn betg pli ademplidas; u
- b.
- il concessiunari:
- 1.
- l’ha obtegnida faschond indicaziuns incumplettas u faussas,
- 2.
- na cumenza betg cun il manaschi entaifer il termin fixà en la concessiun,
- 3.
- interrumpa il manaschi per in temp pli lung, nun che l’interrupziun dal manaschi saja d’attribuir a circumstanzas, per las qualas el na porta nagina responsabladad.
2 Ella retira la concessiun er, sch’il concessiunari u ina da las persunas ch’el ha incumbensà cun la gestiun:
- a.
- cuntrafa en moda gravanta u repetidamain cunter questa lescha, cunter las disposiziuns executivas u cunter la concessiun;
- b.
- dovra la concessiun per intents illegals.
3 En cas levs po ella suspender, restrenscher u suttametter la concessiun a pretensiuns ed a cundiziuns supplementaras.
4 Sche la concessiun vegn retratga, po la CFBG ordinar che la societad anonima vegnia liquidada; ella designescha il liquidatur e surveglia sia activitad.
2. secziun Purschida da gieu
Art. 16 Obligaziun da dumandar ina permissiun
1 Per mintga gieu da casino ch’il concessiunari realisescha, dovra el ina permissiun da la CFBG.
2 Per permetter midadas da gieu d’ina impurtanza subordinada po il Cussegl federal prevair ina procedura simplifitgada.
3 La CFBG po permetter al concessiunari da realisar er pitschens turniers da poker.
4 Il Cussegl federal determinescha quant enavant che la CFBG po permetter als casinos da collavurar cun organisaturs da gieus da casino en Svizra ed a l’exteriur.
5 Sch’in casino cun ina concessiun B è domicilià en ina regiun che dependa economicamain d’in turissem fermamain stagiunal, po el renunziar da realisar gieus a la maisa ordaifer la stagiun turistica durant maximalmain 270 dis.
Art. 17 Pretensiuns
1 Ils gieus ston esser concepids uschia, ch’els pon vegnir realisads en moda segira e transparenta.
2 Gieus realisads online ston ultra da quai esser concepids uschia, ch’els pon vegnir accumpagnads da mesiras adequatas per proteger ils giugaders cunter in gieu excessiv.
3 Il Cussegl federal decretescha las prescripziuns tecnicas concernent ils gieus ch’èn necessarias per realisar las pretensiuns tenor ils alineas 1 e 2. En quest connex resguarda el las prescripziuns usitadas sin plaun internaziunal.
Art. 18 Indicaziuns e documents
1 En la dumonda da permissiun fa il casino indicaziuns davart l’observaziun da las pretensiuns tenor l’artitgel 17.
2 Il casino che vul realisar gieus da casino automatisads u online, inoltrescha a la CFBG in certificat d’in organ da valitaziun da la confurmitad accredità che conferma che las prescripziuns tecnicas concernent ils gieus vegnian observadas.
3 Las indicaziuns ed ils documents tenor ils alineas 1 e 2 na ston betg vegnir inoltrads, uschenavant ch’il casino cumprova che quels èn vegnids inoltrads gia pli baud en in’autra procedura.
Art. 19 Sistems da jackpot
En il rom dals gieus da casino dastgan ils casinos colliar sistems da jackpot entaifer il casino e tranter ils casinos. Il Cussegl federal fixescha las premissas per il manaschi.
Art. 20 Consultaziun
1 Per giuditgar, sch’il gieu dumandà è in gieu da casino, consultescha la CFBG l’autoritad interchantunala avant che prender la decisiun da permissiun (art. 105). En cas d’in dischaccord procedan las duas autoritads ad in barat d’opiniuns. Sch’il barat d’opiniuns resta senza in resultat consensual, vegn appellà l’organ da coordinaziun (art. 113).
2 Sch’i sa tracta da decisiuns da rutina, po la CFBG desister da far la consultaziun.
3. chapitel Gieus da gronda extensiun
1. secziun Permissiun d’organisaziun
Art. 21 Obligaziun da dumandar ina permissiun
Tgi che vul realisar gieus da gronda extensiun, dovra ina permissiun da l’autoritad interchantunala.
Art. 22 Premissas
1 La permissiun po vegnir concedida, sche l’organisatur:
- a.
- è ina persuna giuridica tenor il dretg svizzer;
- b.
- ha ina buna reputaziun;
- c.
- preschenta sia situaziun economica;
- d.
- mussa avertamain eventualas participaziuns finanzialas u d’auter gener ad autras interpresas;
- e.
- cumprova la derivanza legala dals meds finanzials che stattan a disposiziun;
- f.
- garantescha ina gestiun irreproschabla e sia independenza vers anora;
- g.
- dispona d’avunda meds finanzials e garantescha ch’ils gudogns vegnian pajads ora als giugaders;
- h.
- dispona d’in concept da segirezza e d’in concept da mesiras socialas; e
- i.
- garantescha ch’ils custs da gestiun, en spezial la reclama ed ils salaris, stettian en ina relaziun commensurada cumpareglià cun ils meds finanzials che vegnan mess a disposiziun per intents d’utilitad publica.
2 La pretensiun tenor l’alinea 1 litera i na vala betg per gieus d’inschign.
Art. 23 Dumber d’organisaturs
1 Ils chantuns fixeschan il dumber maximal d’organisaturs da lottarias e da scumessas da sport.
2 Ultra da quai pon els designar en in decret legislativ las societads, a las qualas l’autoritad interchantunala po conceder ina permissiun per realisar lottarias e scumessas da sport, sche las premissas da la permissiun èn ademplidas.
2. secziun Permissiun da gieu
Art. 24 Obligaziun da dumandar ina permissiun
1 Per realisar gieus da gronda extensiun dovri ina permissiun da l’autoritad interchantunala.
2 Per permetter midadas da gieu d’ina impurtanza subordinada po il Cussegl federal prevair ina procedura simplifitgada.
Art. 25 Premissas
1 La permissiun per in gieu da gronda extensiun po vegnir concedida, sche:
- a.
- il gieu po vegnir realisà en moda segira e transparenta;
- b.
- l’organisatur prevesa mesiras adequatas per proteger ils giugaders cunter in gieu excessiv;
- c.
- l’organisatur dovra ils gudogns nets per intents d’utilitad publica, nun ch’il gieu da gronda extensiun saja in gieu d’inschign.
2 Scumessas da sport na dastgan betg vegnir purschidas ad eveniments da sport, als quals sa participeschan per gronda part persunas minorennas.
3 Il Cussegl federal determinescha quant enavant che l’autoritad interchantunala po permetter a l’organisatur da gieus da gronda extensiun da collavurar cun organisaturs da gieus da gronda extensiun en Svizra ed a l’exteriur.
Art. 26 Dumonda
En la dumonda da permissiun fa l’organisatur da gieus da gronda extensiun indicaziuns davart:
- a.
- la concepziun e la realisaziun areguard l’aspect tecnic dals gieus, areguard l’organisaziun ed areguard las finanzas;
- b.
- las mesiras per proteger ils giugaders cunter in gieu excessiv e la realisaziun segira e transparenta dals gieus.
Art. 27 Consultaziun
1 Per giuditgar, sch’il gieu dumandà è in gieu da gronda extensiun, consultescha l’autoritad interchantunala la CFBG avant che prender la decisiun da permissiun. En cas d’in dischaccord procedan las duas autoritads ad in barat d’opiniuns. Sch’il barat d’opiniuns resta senza in resultat consensual, vegn appellà l’organ da coordinaziun.
2 Sch’i sa tracta da decisiuns da rutina, po l’autoritad interchantunala desister da far la consultaziun.
Art. 28 Dretg chantunal
Ils chantuns pon scumandar en in decret legislativ ch’ils suandants gieus da gronda extensiun vegnian realisads:
- a.
- tut las lottarias;
- b.
- tut las scumessas da sport;
- c.
- tut ils gieus d’inschign.
3. secziun Disposiziuns cuminaivlas
Art. 29 Validitad, cundiziuns e pretensiuns
1 La permissiun d’organisaziun e la permissiun da gieu pon vegnir limitadas e renovadas.
2 Ellas pon vegnir concedidas cun cundiziuns e cun pretensiuns.
Art. 30 Transferibilitad
La permissiun d’organisatur e la permissiun da gieu n’èn betg transmissiblas.
Art. 31 Privaziun, restricziun e suspensiun
1 L’autoritad interchantunala retira la permissiun d’organisaziun u la permissiun da gieu, sche las premissas legalas per lur concessiun èn crudadas davent.
2 En cas levs po ella suspender, restrenscher u suttametter la permissiun a pretensiuns ed a cundiziuns supplementaras.
4. chapitel Gieus da pitschna extensiun
Art. 32 Obligaziun da dumandar ina permissiun
1 Per realisar gieus da pitschna extensiun dovri ina permissiun da l’autoritad chantunala da surveglianza e d’execuziun.
2 Questa autoritad consegna sias decisiuns da permissiun a l’autoritad interchantunala.
Art. 33 Premissas generalas
1 La permissiun per realisar in gieu da pitschna extensiun po vegnir concedida, sche:
- a.
- l’organisatur:
- 1.
- è ina persuna giuridica tenor il dretg svizzer,
- 2.
- ha ina buna reputaziun,
- 3.
- garantescha che la gestiun e la realisaziun dals gieus sajan transparentas ed irreproschablas;
- b.
- il gieu da pitschna extensiun è concepì uschia, ch’el po vegnir realisà en moda segira e transparenta e ch’i resorta dad el mo in pitschen privel d’in gieu excessiv, da criminalitad e da lavada da daners suspectus.
2 Sche l’organisaziun u la realisaziun da lottarias pitschnas e da scumessas da sport localas vegn surdada a terzas persunas, ston questas terzas persunas persequitar intents d’utilitad publica.
Art. 34 Premissas supplementaras per lottarias pitschnas
1 Lottarias pitschnas ston sa basar sin in plan da gudogn definì ordavant.
2 Ils gudogns nets ston vegnir duvrads cumplettamain per intents d’utilitad publica. Resalvada è in’utilisaziun tenor l’artitgel 129. Ils custs da realisaziun ston star en ina relaziun commensurada cun ils meds finanzials ch’èn previs per ils intents d’utilitad publica.
3 Il Cussegl federal fixescha ulteriuras premissas da la permissiun. En spezial determinescha el:
- a.
- l’autezza maximala da las singulas messas;
- b.
- la summa maximala da tut las messas;
- c.
- las pussaivladads da gudogn minimalas;
- d.
- il dumber annual maximal da lottarias pitschnas che dastgan vegnir realisadas per organisatur.
4 Per finanziar singulas occurrenzas d’impurtanza surregiunala po il Cussegl federal fixar per lottarias pitschnas ina summa maximala pli auta da tut las messas. La participaziun a talas lottarias pitschnas po vegnir purschida excepziunalmain er en auters chantuns, sche quels èn perencletgs cun quai.
5 Per realisar lottarias pitschnas tenor l’alinea 4 dovri ina permissiun da l’autoritad chantunala da surveglianza e d’execuziun. Questa autoritad consegna sia decisiun da permissiun a l’autoritad interchantunala per l’approvaziun.
6 L’autoritad interchantunala approvescha la decisiun da permissiun, sche las premissas da l’alinea 4 e da l’artitgel 33 alinea 1 litera b sco er eventualas prescripziuns chantunalas èn ademplidas.
7 Ils chantuns pon limitar la summa maximala da tut las messas da tut las lottarias pitschnas realisadas en in chantun durant in onn.
Art. 35 Premissas supplementaras per scumessas da sport localas
1 Scumessas da sport localas ston esser concepidas tenor il princip dal totalisatur e dastgan vegnir purschidas e realisadas mo al lieu, nua che l’eveniment da sport, al quel ellas sa refereschan, ha lieu.
2 Ils gudogns nets ston vegnir duvrads cumplettamain per intents d’utilitad publica. Resalvada è in’utilisaziun tenor l’artitgel 129. Ils custs da realisaziun ston star en ina relaziun commensurada cun ils meds finanzials ch’èn previs per ils intents d’utilitad publica.
3 Il Cussegl federal fixescha ulteriuras premissas da la permissiun. En spezial determinescha el:
- a.
- l’autezza maximala da las singulas messas;
- b.
- la summa maximala da tut las messas;
- c.
- las pussaivladads da gudogn minimalas;
- d.
- il dumber annual maximal da scumessas da sport che dastgan vegnir realisadas per organisatur e per lieu d’occurrenza.
Art. 36 Premissas supplementaras per turniers da poker pitschens
1 Per conceder la permissiun per in turnier da poker pitschen ston esser ademplidas las suandantas premissas:
- a.
- il dumber da participants è limità ed ils participants giogan in cunter l’auter;
- b.
- la messa da partenza è bassa e stat en ina relaziun commensurada cun la durada dal turnier;
- c.
- la summa dals gudogns correspunda a la summa da las messas da partenza;
- d.
- il gieu vegn giugà en ina localitad accessibla publicamain;
- e.
- las reglas da gieu e las infurmaziuns davart la protecziun dals participants cunter in gieu excessiv vegnan messas a disposiziun als giugaders.
2 Dals giugaders po vegnir incassada ina taxa da participaziun.
3 Il Cussegl federal fixescha ulteriuras premissas da la permissiun. En spezial determinescha el:
- a.
- il maximum da la messa da partenza;
- b.
- il maximum da la summa da las messas da partenza;
- c.
- il dumber maximal da turniers per di e per lieu da realisaziun;
- d.
- il dumber minimal da participants;
- e.
- la durada minimala dal turnier.
Art. 37 Dumonda
1 En la dumonda da permissiun fa l’organisatur a l’autoritad chantunala da surveglianza e d’execuziun per mintga gieu da pitschna extensiun indicaziuns davart la concepziun e davart la realisaziun areguard l’aspect tecnic dal gieu, areguard l’organisaziun ed areguard las finanzas.
2 Cun ina dumonda po vegnir dumandada la permissiun per pliras occurrenzas. Quellas ston avair lieu al medem lieu entaifer ina perioda da maximalmain 6 mais.
Art. 38 Rapportaziun e rendaquint
1 Ils organisaturs da lottarias pitschnas e da scumessas da sport localas concedan a l’autoritad chantunala da surveglianza e d’execuziun in rapport entaifer 3 mais suenter la terminaziun d’in gieu. Quest rapport cuntegna:
- a.
- il rendaquint davart il gieu;
- b.
- indicaziuns davart l’andament dal gieu;
- c.
- indicaziuns davart l’utilisaziun dals retgavs.
2 Per organisaturs che realiseschan 24 u dapli turniers da poker pitschens per onn valan las reglas tenor ils artitgels 48 e 49 alineas 3 e 4 en quai che concerna il rendaquint e la revisiun. Per ils auters organisaturs da turniers da poker pitschens vegn applitgà l’alinea 1 literas a e b.
Art. 39 Validitad, midada, transferibilitad e privaziun
Per la validitad, per la midada, per la transferibilitad e per la privaziun da las permissiuns valan ils artitgels 29–31 tenor il senn.
Art. 40 Surveglianza
1 L’autoritad chantunala da surveglianza e d’execuziun surveglia che las disposiziuns legalas concernent ils gieus da pitschna extensiun vegnian observadas.
2 Per quai po ella spezialmain:
- a.
- pretender dals organisaturs las infurmaziuns ed ils documents necessaris e far controllas;
- b.
- prender mesiras preventivas durant il temp da l’investigaziun;
- c.
- disponer las mesiras necessarias per etablir l’urden e per eliminar ils abus en cas da violaziun da questa lescha u en cas ch’i dat auters abus.
Art. 41 Dretg chantunal
1 Concernent ils gieus da pitschna extensiun pon ils chantuns prevair disposiziuns supplementaras pli severas che talas da quest chapitel u scumandar dal tuttafatg gieus da pitschna extensiun.
2 Ils artitgels 32, 33, 34 alineas 3–7 sco er ils artitgels 37–40 na valan betg per lottarias pitschnas che vegnan realisadas ad in’occurrenza da divertiment, da las qualas ils gudogns consistan exclusivamain da premis materials, tar las qualas l’emissiun dals numers da lottaria, il trair la sort e la consegna dals gudogns succedan en in connex direct cun l’occurrenza da divertiment e da las qualas il maximum da la summa da tut las messas è bass.
3 Il Cussegl federal fixescha la summa maximala.
5. chapitel Manaschi da gieus da casino e da gieus da gronda extensiun
1. secziun Disposiziuns cuminaivlas
Art. 42 Concept da segirezza
1 Ils casinos ed ils organisaturs da gieus da gronda extensiun fan in concept da segirezza. En quel prevesan els – resguardond il privel potenzial e las caracteristicas dal chanal da distribuziun da las differentas purschidas da gieu – mesiras, cun las qualas els garanteschan in manaschi da gieus segir e transparent sco er il cumbat cunter la criminalitad e la lavada da daners suspectus.
2 Il concept da segirezza prevesa en spezial mesiras che garanteschan:
- a.
- che las structuras organisatoricas ed ils andaments dal manaschi sco er las responsabladads ch’èn colliadas cun quai vegnian documentads;
- b.
- ch’i vegnia manà in sistem da controlla che examinescha e documentescha las transacziuns da las messas e dals pajaments dals gudogns;
- c.
- che la procedura per eruir il gudagnader funcziunia senza problems;
- d.
- che l’access al manaschi da gieus vegnia refusà a persunas betg autorisadas; e
- e.
- ch’il manaschi da gieus saja concepì uschia, che acziuns scumandadas vegnan impedidas.
3 Il Cussegl federal precisescha las pretensiuns envers il concept da segirezza.
Art. 43 Obligaziun d’annunzia
Ils casinos ed ils organisaturs da gieus da gronda extensiun annunzian a l’autoritad executiva cumpetenta tut ils eveniments impurtants che pon periclitar la segirezza e la transparenza dal manaschi da gieus.
Art. 44 Infurmaziun dals giugaders
Ils casinos ed ils organisaturs da gieus da gronda extensiun mettan a disposiziun als giugaders las infurmaziuns ch’èn necessarias per sa participar al gieu.
Art. 45 Messas e gudogns da giugaders betg admess
1 Giugaders che n’han anc betg la vegliadetgna necessaria, giugaders exclus dals gieus sco er giugaders, cunter ils quals è vegnì decretà in scumond da giugar, n’han ni il dretg che lur messas vegnian indemnisadas ni che lur gudogns vegnian pajads ora.
2 Eventuals gudogns da giugaders tenor l’alinea 1 èn destinads cumplettamain a:
- a.
- l’assicuranza per vegls, survivents ed invaliditad, sch’i sa tracta da gudogns realisads en casinos;
- b.
- intents d’utilitad publica, sch’i sa tracta da gudogns realisads en gieus da gronda extensiun.
Art. 46 Contracts cun terzas persunas
1 Contracts tranter casinos e terzas persunas sco er tranter organisaturs da gieus da gronda extensiun e terzas persunas na dastgan prevair naginas prestaziuns che dependan da la svieuta u dal retgav dal manaschi da gieus.
2 Contracts da svieuta u da retgav cun furniturs da gieus realisads online èn admess, sche l’indemnisaziun è adequata.
3 Contracts da svieuta u da retgav cun partenaris da distribuziun d’organisaturs da gieus da gronda extensiun èn admess, sche l’indemnisaziun è adequata.
Art. 47 Rapportaziun
1 Ils casinos ed ils organisaturs da gieus da gronda extensiun inoltreschan mintga onn in rapport da gestiun a l’autoritad executiva cumpetenta.
2 Els rapportan mintga onn a l’autoritad executiva cumpetenta davart la realisaziun dal concept da segirezza.
Art. 48 Rendaquint
1 Per il rendaquint dals casinos e dals organisaturs da gieus da gronda extensiun valan – ultra da las disposiziun da questa lescha – las prescripziuns dal 32. titel dal Dretg d’obligaziuns1 (DO).
2 Il Cussegl federal po prevair l’applicaziun d’in standard da rendaquint renconuschì tenor l’artitgel 962a DO e divergiar da las disposiziuns dal DO davart la contabilitad e davart il rendaquint, sche quai è necessari pervia da las particularitads dal sectur dals gieus per daners.
1 SR 220
Art. 49 Post da revisiun
1 Ils casinos ed ils organisaturs da gieus da gronda extensiun laschan controllar lur quint annual d’in post da revisiun independent.
2 Per il post da revisiun e per la revisiun dal quint annual ston vegnir applitgadas las prescripziuns dal dretg d’aczias.
3 Ils casinos ed ils organisaturs da gieus da gronda extensiun ston laschar controllar en moda ordinaria lur quint annual.
4 Ils organisaturs da gieus da gronda extensiun che realiseschan mo gieus d’inschign, pon laschar controllar lur quint annual en ina moda reducida, sche las limitas tenor l’artitgel 727 DO1 na vegnan betg cuntanschidas. Els na pon betg renunziar a la revisiun da lur quint annual.
5 Il post da revisiun trametta ses rapport da revisiun a l’autoritad d’execuziun.
1 SR 220
Art. 50 Obligaziun da denunzia
Sch’il post da revisiun constatescha violaziuns da la lescha u autras irregularitads cun far la revisiun, infurmescha el immediatamain l’autoritad d’execuziun cumpetenta.
Art. 51 Elavuraziun da datas
Per proteger ils giugaders cunter in gieu excessiv sco er per cumbatter la criminalitad e la lavada da daners suspectus dastgan ils casinos ed ils organisaturs da gieus da gronda extensiun elavurar datas da persunas, inclusiv las datas persunalas spezialmain sensiblas.
2. secziun Manaschi da gieus da casino
Art. 52 Scumond da gieu
1 Las suandantas persunas suttastattan ad in scumond da gieu en casinos:
- a.
- commembers da la CFBG ed ils emploiads da ses secretariat;
- b.
- emploiads da casinos ch’èn participads al manaschi da gieus;
- c.
- commembers dal cussegl d’administraziun e da la direcziun d’interpresas che produceschan u che fan commerzi cun installaziuns da gieu;
- d.
- commembers dal cussegl d’administraziun da casinos;
- e.
- persunas minorennas;
- f.
- persunas ch’èn exclusas dals gieus.
2 Las suandantas persunas suttastattan ad in scumond da giugar en il casino, cun il qual els stattan en relaziun:
- a.
- emploiads da quest casino e da ses manaschis accessorics che n’èn betg participads al manaschi da gieus;
- b.
- acziunaris che possedan dapli che 5 pertschient dal chapital d’aczias u da las vuschs;
- c.
- emploiads dal post da revisiun che fan la revisiun dal casino.
Art. 53 Restricziun da la participaziun
1 Il casino po:
- a.
- refusar a persunas tant l’access sco er la participaziun a gieus, e quai senza inditgar motivs;
- b.
- incassar pretschs d’entrada;
- c.
- decretar prescripziuns da vestgadira.
2 Per gieus realisads online n’è l’alinea 1 literas b e c betg applitgabel.
Art. 54 Identificaziun dals giugaders
Ils giugaders ston vegnir identifitgads avant il cumenzament dal gieu.
Art. 55 Marcas da gieu
En cas da gieus a la maisa dastgi vegnir giugà mo cun chips u cun placcas dal casino respectiv.
Art. 56 Retgavs da gieus illegals
Retgavs da gieus obtegnids en moda illegala van a favur da l’assicuranza per vegls, survivents ed invaliditad.
Art. 57 Bunamauns ed autras donaziuns
1 Bunamauns per emploiads ch’èn participads al manaschi da gieus vegnan surdads al casino. Quel als administrescha en moda separada ed infurmescha ils emploiads ed ils giugaders en moda transparenta davart la clav da repartiziun.
2 Autras donaziuns ad emploiads ch’èn participads al manaschi da gieus n’èn betg admessas.
Art. 58 Permissiuns
1 Il Cussegl federal po prevair permissiuns spezialas, en spezial per:
- a.
- ils furniturs d’apparats da gieu;
- b.
- l’equipament tecnic.
2 El regla las premissas da la permissiun e la procedura.
Art. 59 Excorporaziun da la surveglianza cun camera
1 A casinos cun ina concessiun B ch’èn domiciliads en ina regiun che dependa economicamain d’in turissem fermamain stagiunal e che na realiseschan nagina rentabilitad adequata malgrà ina gestiun economica po la CFBG permetter d’excorporar la gestiun dal sistem da surveglianza cun camera ad in’auter casino svizzer.
2 Er sche la surveglianza cun camera è excorporada, resta il casino cumplainamain responsabel per garantir il manaschi da gieus segir e transparent.
3. secziun Manaschi da gieus da gronda extensiun
Art. 60 Tratgas da lottarias
1 Tratgas da lottaria automatisadas ston vegnir documentadas da l’organisatur en ina moda adattada.
2 Tratgas da lottaria manualas ston vegnir survegliadas d’ina persuna d’uffizi u d’in funcziunari da documentaziun e documentadas cun in protocol.
Art. 61 Purschida da gieus da gronda extensiun
1 La participaziun a gieus da gronda extensiun per intents commerzials dastga vegnir purschida mo dal titular d’ina permissiun d’organisaziun u d’ina terza persuna autorisada da tal. L’organisaziun commerziala tras terzas persunas da cuminanzas da gieu per sa participar a gieus da gronda extensiun è scumandada.
2 La participaziun a gieus da gronda extensiun dastga vegnir purschida mo en lieus ch’èn accessibels publicamain e che na servan betg oravant tut a la realisaziun da gieus per daners. Exceptads da quai èn:
- a.
- locals da gieu per gieus d’inschign automatisads;
- b.
- casinos che realiseschan en lur localitads gieus d’inschign u scumessas da sport e lottarias da terzas persunas.
Art. 62 Purschida da gieus da gronda extensiun en casinos
1 Cun la permissiun da la CFBG dastgan casinos realisar sezs gieus d’inschign e porscher la participaziun a scumessas da sport ed a lottarias da terzas persunas.
2 La permissiun vegn concedida, sch’il casino cumprova che las permissiuns ch’èn necessarias tenor il 3. chapitel èn vegnidas concedidas, e garantescha che:
- a.
- ils gieus da gronda extensiun, ch’el realisescha u porscha en il sectur da gieu, ed ils gieus da casino hajan lieu en differentas zonas;
- b.
- ils gieus da gronda extensiun sajan marcads sco tals;
- c.
- ils fluss monetars vegnian cudeschads separadamain; e
- d.
- la purschida da gieus da gronda extensiun sajan d’ina impurtanza subordinada cumpareglià cun la purschida da gieus da casino.
3 L’organisatur da gieus da gronda extensiun prenda las mesiras previsas da la lescha per garantir in manaschi da gieus segir e transparent ed ina protecziun dals giugaders cunter in gieu excessiv. Sch’ils gieus vegnan realisads en il sectur da gieu, exequescha il casino las mesiras tenor ils artitgels 78 ed 80.
4 L’organisatur da gieus da gronda extensiun furnescha al casino tut las infurmaziuns ch’èn necessarias per realisar las mesiras tenor ils artitgels 78 ed 80.
5 Per gieus da gronda extensiun purschids online tras casinos valan ils alineas 1–4 tenor il senn.
Art. 63 Contracts cun organisaziuns da sport u cun sportists
1 In organisatur da gieus da gronda extensiun na dastga betg sa participar commerzialmain ad organisaziuns da sport che prendan part da concurrenzas da sport, per las qualas el porscha sez scumessas da sport.
2 Cun sportists u cun organisaziuns da sport che prendan part da concurrenzas da sport, per las qualas el porscha sez scumessas da sport, na dastga el far nagins contracts da sponsuradi u auters contracts da collavuraziun.
Art. 64 Annunzia en cas d’in suspect da manipulaziun da concurrenzas
1 L’organisatur da scumessas da sport infurmescha immediatamain l’autoritad interchantunala en cas d’in suspect da manipulaziun d’ina concurrenza da sport, per la quala el porscha scumessas da sport.
2 En cas d’in suspect da manipulaziun d’ina concurrenza da sport che ha lieu en Svizra u per la quala vegnan purschidas scumessas da sport en Svizra infurmeschan las organisaziuns cun sedia en Svizra, che prendan part da questa concurrenza da sport u che l’organiseschan, realiseschan u surveglian, immediatamain l’autoritad interchantunala.
3 Uschenavant che quai è necessari per cumbatter e per persequitar ina manipulaziun d’ina concurrenza da sport, dattan ils organisaturs da scumessas da sport sco er las organisaziuns tenor l’alinea 2 infurmaziuns, inclusiv las datas persunalas spezialmain sensiblas, a l’autoritad interchantunala sco er a las autoritads federalas, chantunalas e communalas cumpetentas.
Art. 65 Collavuraziun cun las autoritads
1 Per cumbatter e per persequitar manipulaziuns da concurrenzas da sport collavura l’autoritad interchantunala cun ils organisaturs da scumessas da sport, cun las organisaziuns tenor l’artitgel 64 alinea 2 sco er cun las organisaziuns correspundentas cun sedia a l’exteriur.
2 En cas d’in suspect suffizient da manipulaziun d’ina concurrenza da sport po ella consegnar als organisaturs ed a las organisaziuns en spezial datas, inclusiv datas persunalas spezialmain sensiblas davart proceduras penalas u administrativas e profils da persunalitad dals scumettents. Sch’i sa mussa ch’il suspect n’è betg motivà, ston las datas vegnir stizzadas immediatamain.
3 Il Cussegl federal regla l’object e las modalitads da la consegna da las datas a questas organisaziuns.
Art. 66 Restricziun da la participaziun
Ils organisaturs da gieus da gronda extensiun pon refusar a persunas la participaziun a gieus, e quai senza inditgar motivs.
4. secziun Cumbat cunter la lavada da daners suspectus
Art. 67 Valaivladad da la Lescha davart la lavada da daners suspectus
1 Ils casinos ed ils organisaturs da gieus da gronda extensiun suttastattan a la Lescha dals 10 d’october 19971 davart la lavada da daners suspectus (LLDS).
2 La dimensiun da l’obligaziun d’avair quità en il sectur dal cumbat cunter la lavada da daners suspectus sa drizza tenor ils privels e tenor las caracteristicas dal gieu e dal chanal da vendita.
3 En cas d’in gieu da gronda extensiun che na vegn betg realisà online, sto l’organisatur ademplir l’obligaziun d’avair quità tenor ils artitgels 3–7 LLDS mo, sch’i vegn pajà ora ad in giugader in gudogn d’ina valur considerabla.
4 Il DFGP fixescha per organisaturs da gieus da gronda extensiun, tge valurs che valan sco considerablas, ed adatta quellas en cas da basegn. El resguarda en quest connex ils privels ch’èn colliads cun il gieu respectiv.
Art. 68 Obligaziuns spezialas d’avair quità areguard gieus realisads online
1 En cas da gieus realisads online po la part contractanta vegnir identifitgada sin basa d’ina autodecleraziun, cur ch’ella etablescha relaziuns da fatschenta.
2 La part contractanta sto vegnir identifitgada tenor l’artitgel 3 alinea 1 LLDS1, sche las messas mensilas u sch’ils gudogns singuls u sche la summa mensila dals gudogns cuntanschan ina valur considerabla.
3 La CFBG fixescha, tge valurs che valan sco considerablas en il sectur dals gieus da casino, ed adatta quellas en cas da basegn.
4 Il DFGP fixescha, tge valurs che valan sco considerablas en il sectur dals gieus da gronda extensiun, ed adatta quellas en cas da basegn.
Art. 69 Schecs e deposits
1 Casinos ed organisaturs da gieus da gronda extensiun na dastgan betg acceptar u emetter schecs al purtader.
2 Els dastgan acceptar schecs ch’èn emess sin lur num. Cun acceptar il schec ston els verifitgar l’identitad da la persuna che emetta il schec e registrar il proceder.
3 Els pon metter a disposiziun als giugaders ils gudogns en furma d’in deposit. Ils dabuns da deposit na dastgan els betg tschainsir.
4 En il sectur online èsi admess da manar in conto da giugader persunal. Dabuns da conto na vegnan betg tschainsids. Il Cussegl federal po fixar, tge summa ch’il conto da giugader dastga cuntegnair maximalmain.
Art. 70 Conferma dal gudogn
Ils casinos n’emettan naginas confermas dal gudogn als giugaders.
6. chapitel Protecziun dals giugaders cunter gieus excessivs
1. secziun Mesiras da tut ils organisaturs da gieus per daners
Art. 71 Princip
Ils organisaturs da gieus per daners èn obligads da prender mesiras adattadas per proteger ils giugaders cunter la dependenza dal gieu e cunter messas che na stattan en nagina relaziun cun lur entradas e cun lur facultad (gieu excessiv).
Art. 72 Protecziun da persunas minorennas
1 Las persunas minorennas ston vegnir protegidas spezialmain. Ellas n’èn betg admessas als gieus da casino ed als gieus da gronda extensiun realisads online.
2 Per ils auters gieus da gronda extensiun decida l’autoritad interchantunala tut tenor il privel potenzial davart la vegliadetgna minimala che autorisescha da participar. Ella na dastga betg esser sut 16 onns.
3 Lottarias automatisadas ston esser equipadas cun ina controlla d’access, che garantescha che mo giugaders, che han cuntanschì la vegliadetgna minimala prescritta, èn autorisads da participar.
Art. 73 Mesiras da protecziun che sa refereschan al gieu
1 Las mesiras ch’ils organisaturs da gieus per daners ston prender per proteger ils giugaders cunter gieus excessivs ston sa drizzar tenor il privel potenzial che resulta dal gieu per daners correspundent.
2 Pli grond ch’il privel potenzial che resulta d’in gieu per daners è, e pli autas che las pretensiuns envers las mesiras èn. Per valitar il privel potenzial e per fixar las mesiras ston vegnir resguardadas en spezial las caracteristicas dal gieu sco er quellas dal chanal da distribuziun.
3 L’autoritad cumpetenta permetta in gieu per daners mo, sche las mesiras da protecziun èn suffizientas.
Art. 74 Reclama
1 Ils organisaturs da gieus per daners na dastgan betg far reclama en moda insistenta u engianaivla.
2 La reclama na dastga betg esser adressada a persunas minorennas u a persunas exclusas.
3 Igl è scumandà da far reclama per gieus per daners betg permess en Svizra.
Art. 75 Emprests, pajaments anticipads e gieus gratuits
1 Ils organisaturs da gieus per daners na dastgan conceder als giugaders ni emprests ni pajaments anticipads.
2 La concessiun da gieus gratuits u da credits da gieu gratuits sto vegnir approvada ordavant da l’autoritad executiva cumpetenta.
2. secziun Mesiras supplementaras dals casinos e dals organisaturs da gieus da gronda extensiun
Art. 76 Concept social
1 Ils casinos ed ils organisaturs da gieus da gronda extensiun fan in concept social. Resguardond il privel potenzial e las caracteristicas dal chanal da distribuziun da las differentas purschidas da gieu vegnan previsas en quel mesiras per proteger ils giugaders, en spezial mesiras:
- a.
- per infurmar ils giugaders;
- b.
- per identifitgar a temp giugaders periclitads;
- c.
- per realisar autocontrollas, limitaziuns da gieu e moderaziuns da gieu;
- d.
- per decretar e per applitgar exclusiuns;
- e.
- per scolar e per perfecziunar regularmain il persunal incumbensà cun l’execuziun dal concept social;
- f.
- per registrar datas per evaluar l’efficacitad da las mesiras prendidas.
2 Per elavurar, per realisar e per evaluar las mesiras pon ils casinos ed ils organisaturs da gieus da gronda extensiun collavurar en spezial cun:
- a.
- las autoritads executivas cumpetentas;
- b.
- auters casinos u auters organisaturs da gieus da gronda extensiun;
- c.
- perscrutaders;
- d.
- posts per la prevenziun da dependenza;
- e.
- instituziuns da terapia;
- f.
- servetschs socials.
Art. 77 Infurmaziun
1 Ils casinos ed ils organisaturs da gieus da gronda extensiun mettan a disposiziun en furma facilmain accessibla e chapaivla:
- a.
- infurmaziuns davart las ristgas dal gieu;
- b.
- in questiunari per evaluar l’agen cumportament en il gieu;
- c.
- infurmaziuns davart las pussaivladads per applitgar autocontrollas, limitaziuns da gieu ed exclusiuns;
- d.
- infurmaziuns davart purschidas per sustegnair e per tractar persunas dependentas, cun debits u periclitadas da dependenza sco er lur conturns inclusiv las adressas da posts da cussegliaziun e da gruppas d’agid a sasez.
2 Sch’il privel potenzial e las caracteristicas dal chanal da distribuziun d’in tschert gieu inditgeschan quai, infurmeschan els ils giugaders davart lur cumportament en il gieu.
Art. 78 Identificaziun tempriva
1 Sch’il privel potenzial e las caracteristicas dal chanal da distribuziun d’in tschert gieu inditgeschan quai, fixeschan ils casinos ed ils organisaturs da gieus da gronda extensiun en il rom da l’identificaziun tempriva criteris, cun ils quals ils giugaders periclitads pon vegnir identifitgads, e prendan mesiras adattadas.
2 Els documenteschan lur observaziuns e las mesiras prendidas.
Art. 79 Autocontrollas e limitaziuns da gieu
Sch’il privel potenzial e las caracteristicas dal chanal da distribuziun d’in tschert gieu per daners inditgeschan quai, mettan ils casinos ed ils organisaturs da gieus da gronda extensiun a disposiziun als giugaders pussaivladads per controllar e per limitar lur cumportament da gieu, en spezial per controllar e per limitar il temp da gieu, la frequenza u la perdita netta.
Art. 80 Exclusiun
1 Ils casinos ed ils organisaturs da gieus da gronda extensiun realisads online excludan persunas, da las qualas els san u ston supponer – sin fundament d’atgnas observaziuns u d’annunzias da terzas persunas – ch’ellas:
- a.
- han debits u n’adempleschan betg lur obligaziuns finanzialas; u
- b.
- impundan meds che na stattan en nagina relaziun cun lur entradas e cun lur facultad.
2 Els excludan plinavant persunas, da las qualas els san u ston supponer – sin fundament d’ina annunzia d’in post spezialisà u d’ina autoritad sociala – ch’ellas èn dependentas dal gieu.
3 En il rom da las permissiuns da gieu po l’autoritad interchantunala extender l’exclusiun sin ulteriurs gieus da gronda extensiun. Ella po garantir l’exclusiun da quests gieus supplementars cun impedir il pajament da gudogns ch’èn pli gronds ch’ina limita maximala.
4 L’exclusiun vala per gieus da casino, per gieus da gronda extensiun realisads online sco er per gieus da gronda extensiun, per ils quals l’autoritad interchantunala ha extendì l’exclusiun tenor l’alinea 3.
5 Ils giugaders pon far sezs ina dumonda d’exclusiun ad in casino u ad in organisatur da gieus da gronda extensiun che ordineschan exclusiuns.
6 L’exclusiun sto vegnir communitgada cun motivaziun en scrit a la persuna pertutgada.
Art. 81 Annullaziun da l’exclusiun
1 L’exclusiun sto vegnir annullada sin dumonda da la persuna pertutgada, sch’il motiv n’exista betg pli.
2 La dumonda sto vegnir inoltrada al casino u a l’organisatur da gieus da gronda extensiun che ha pronunzià l’exclusiun.
3 En la procedura d’annullaziun sto vegnir integrada ina persuna spezialisada renconuschida u in post spezialisà renconuschì dal chantun.
Art. 82 Register
1 Per exequir l’exclusiun mainan ils casinos ed ils organisaturs da gieus da gronda extensiun che ordineschan exclusiuns, in register da las persunas exclusas e communitgeschan las datas in a l’auter.
2 Ils casinos ed ils organisaturs da gieus da gronda extensiun che ordineschan exclusiuns, pon manar in register cuminaivel. Access al register cuminaivel han quels casinos e quels organisaturs che mainan cuminaivlamain il register.
3 En il register vegnan inscrittas indicaziuns davart l’identitad da la persuna exclusa sco er davart il gener ed il motiv da l’exclusiun.
Art. 83 Scolaziun e furmaziun supplementara
Las persunas ch’èn responsablas per il concept social sco er ils emploiads dals casinos ch’èn incumbensads cun ils gieus u cun la surveglianza da tals ed ils organisaturs da gieus da gronda extensiun ston absolver ina scolaziun da basa sco er curs annuals da furmaziun supplementara e d’approfundaziun.
Art. 84 Rapport
Ils casinos ed ils organisaturs da gieus da gronda extensiun tramettan mintga onn a l’autoritad executiva cumpetenta in rapport davart l’efficacitad da las mesiras prendidas per proteger ils giugaders cunter gieus excessivs.
3. secziun Mesiras dals chantuns
Art. 85
1 Ils chantuns èn obligads da prender mesiras da prevenziun cunter gieus excessivs sco er da metter a disposiziun purschidas da cussegliaziun e da tractament per persunas ch’èn en privel da daventar dependentas u ch’èn dependentas dal gieu sco er per lur conturns.
2 Els pon coordinar lur mesiras per proteger giugaders cunter gieus excessivs cun ils casinos e cun ils organisaturs da gieus da gronda extensiun.
7. chapitel Limitaziun da l’access a purschidas da gieu online betg permessas en Svizra
Art. 86 Bloccada da l’access a purschidas da gieu betg permessas
1 L’access a gieus per daners realisads online sto vegnir bloccà, sche las purschidas da gieu n’èn betg permessas en Svizra.
2 Bloccà vegn exclusivamain l’access a gieus d’organisaturs che han lur sedia u lur domicil a l’exteriur ubain che zuppan quella u quel, e ch’èn accessibels nà da la Svizra.
3 La CFBG e l’autoritad interchantunala mainan ed actualiseschan mintgamai ina glista da las purschidas da gieu bloccadas en lur champ da cumpetenza.
4 Ils purschiders da servetschs da telecommunicaziun blocheschan l’access a purschidas da gieu che figureschan sin ina da questas glistas.
5 La CFBG e l’autoritad interchantunala pon conceder ad in utilisader l’access a purschidas bloccadas per intents da surveglianza u da perscrutaziun.
Art. 87 Communicaziun e procedura da protesta
1 La CFBG e l’autoritad interchantunala publitgeschan a medem temp lur glistas da purschidas da gieu bloccadas e las actualisaziuns respectivas a maun d’in renviament en il Fegl uffizial federal. Questa publicaziun vala sco communicaziun da la disposiziun da bloccada.
2 Cunter la disposiziun pon ils organisaturs far protesta en scrit tar l’autoritad disponenta entaifer 30 dis dapi la publicaziun. Ina protesta po vegnir fatga en spezial, sche l’organisatur ha annullà la purschida pertutgada u sch’el ha interrut cun mesiras tecnicas adattadas l’access a quella en Svizra.
3 Sche la protesta è valaivla, examinescha l’autoritad cumpetenta la disposiziun. Ella n’è betg liada a las propostas fatgas.
Art. 88 Communicaziun da las glistas da purschidas bloccadas
1 La CFBG e l’autoritad interchantunala infurmeschan davart las glistas da purschidas da gieu bloccadas sin lur paginas d’internet cun in link a la pagina d’internet da l’autra autoritad.
2 Ellas infurmeschan ils purschiders da servetschs da telecommunicaziun ch’èn annunziads en il senn da l’artitgel 4 alinea 1 da la Lescha da telecommunicaziun dals 30 d’avrigl 19971 a maun d’ina procedura simpla e segira davart las glistas da purschidas da gieu bloccadas.
3 Ils purschiders da servetschs da telecommunicaziun pon far protesta en scrit cunter la disposiziun tar l’autoritad disponenta entaifer 30 dis a partir da la communicaziun tenor l’alinea 2, sche la mesira ch’è necessaria per bloccar l’access a las purschidas fiss sproporziunada or dal puntg da vista dal manaschi e da la tecnica.
1 SR 784.10
Art. 89 Infurmaziun als utilisaders
1 La CFBG e l’autoritad interchantunala administreschan cuminaivlamain ina installaziun che infurmescha l’utilisader ch’ina purschida online è bloccada.
2 Ils purschiders da servetschs da telecommunicaziun renvieschan ils utilisaders che vulessan far diever da las purschidas bloccadas, a l’installaziun d’infurmaziun, sche quai è tecnicamain pussaivel.
Art. 90 Stritgada da la glista da las purschidas da gieu bloccadas
Sch’ina purschida n’ademplescha betg pli las premissas per la bloccada, stritga l’autoritad cumpetenta quella d’uffizi u sin dumonda da la glista da las purschidas da gieu bloccadas.
Art. 91 Exclusiun da la responsabladad
1 Per l’access a las purschidas da las glistas da las purschidas da gieu bloccadas na po vegnir fatg responsabel ni tenor il dretg civil ni tenor il dretg penal, tgi che:
- a.
- n’incitescha betg la transmissiun da las purschidas da gieus per daners;
- b.
- na tscherna betg il retschavider da las purschidas; e
- c.
- na mida betg las purschidas.
2 Ils purschiders da servetschs da telecommunicaziun che realiseschan mesiras ed ordinaziuns tenor las disposiziuns da quest artitgel per ademplir lur obligaziuns tenor l’artitgel 86 alinea 4 e l’artitgel 89 alinea 2, na pon vegnir fatgs responsabels ni tenor il dretg civil ni tenor il dretg penal per:
- a.
- l’inobservanza da las mesiras da bloccada tras terzas persunas;
- b.
- la violaziun dal secret da telecommunicaziun u dal secret da fatschenta;
- c.
- ina violaziun d’obligaziuns contractualas u extracontractualas.
Art. 92 Custs e suspensiun provisorica
1 Ils purschiders da servetschs da telecommunicaziun vegnan indemnisads cumplainamain da l’autoritad disponenta per las installaziuns ch’els dovran per realisar la bloccada sco er per administrar quellas. Il Cussegl federal regla ils detagls.
2 Ils purschiders da servetschs da telecommunicaziun pon desister temporarmain da realisar la bloccada suenter avair infurmà l’autoritad executiva, sche la bloccada avess consequenzas negativas per la prestaziun da la rait.
Art. 93 Effect suspensiv
Ni recurs ni protestas cunter mesiras tenor quest chapitel n’han in effect suspensiv. Resalvà resta in recurs u ina protesta d’in purschider da servetschs da telecommunicaziun tenor l’artitgel 88 alinea 3.
8. chapitel Autoritads
1. secziun Cumissiun federala da bancas da gieu
Art. 94 Cumposiziun
1 La CFBG sa cumpona da tschintg fin set commembers.
2 Il Cussegl federal elegia ils commembers da la CFBG e designescha il president. El elegia almain in commember sin proposta dals chantuns.
3 Ils commembers ston esser experts independents. Els na dastgan esser ni commembers dal cussegl d’administraziun, ni emploiads d’interpresas da gieus per daners, ni da manaschis da fabricaziun e da commerzi da la branscha da basegns da gieus per daners, ni da societads da confidenza da quels.
4 Almain in commember sto avair enconuschientschas spezialas dal sectur da la prevenziun da dependenza.
Art. 95 Organisaziun
1 La CFBG decretescha in reglament da gestiun. En quest reglament regla ella en spezial ils detagls da sia organisaziun e las cumpetenzas dal president.
2 Il reglament da gestiun basegna l’approvaziun dal Cussegl federal.
3 La CFBG vegn sustegnida d’in secretariat permanent.
Art. 96 Independenza
1 La CFBG exequescha sia activitad independentamain. Ella è attribuida administrativamain al DFGP.
2 Ils commembers da la CFBG ed ils collavuraturs da ses secretariat dastgan avair in’autra occupaziun, sche quai na periclitescha betg l’independenza da la CFBG.
Art. 97 Incumbensas
1 Ultra d’ademplir las autras incumbensas ch’ella ha survegnì sin basa da questa lescha, ha la CFBG las suandantas incumbensas:
- a.
- ella surveglia che las disposiziuns legalas vegnian observadas areguard ils casinos; particularmain surveglia ella:
- 1.
- ils organs directivs ed il manaschi da gieu dals casinos,
- 2.
- l’observaziun da las obligaziuns per impedir la lavada da daners,
- 3.
- la realisaziun dal concept da segirezza e dal concept social;
- b.
- ella fixescha ed incassescha la taxa sin casinos;
- c.
- ella cumbatta cunter il gieu per daners illegal;
- d.
- ella collavura cun autoritads da surveglianza svizras ed estras;
- e.
- ella suttametta mintga onn al Cussegl federal in rapport davart sia activitad e publitgescha quel; il rapport cuntegna er infurmaziuns davart ils quints annuals, las bilantschas ed ils rapports dals casinos.
2 Ademplind sias incumbensas tegna ella quint commensuradamain dal giavisch da proteger ils giugaders cunter gieus excessivs.
Art. 98 Cumpetenzas
Per ademplir sias incumbensas po la CFBG particularmain:
- a.
- pretender las infurmaziuns ed ils documents necessaris dals casinos e da las interpresas da fabricaziun e da commerzi cun installaziuns da gieu, che furneschan lur products als casinos;
- b.
- far controllas en ils casinos;
- c.
- pretender dals posts da revisiun dals casinos las infurmaziuns ed ils documents necessaris per quai;
- d.
- consultar experts;
- e.
- dar incumbensas spezialas al post da revisiun;
- f.
- etablir colliaziuns online che permettan da controllar las installaziuns d’informatica dals casinos;
- g.
- prender mesiras preventivas durant il temp da l’investigaziun, e particularmain suspender la concessiun;
- h.
- en cas da violaziun da questa lescha u en cas ch’i dat auters abus, disponer las mesiras necessarias per far urden e per eliminar ils abus;
- i.
- intervegnir en il manaschi d’in casino, sche las relaziuns pretendan quai;
- j.
- en cas ch’ina disposiziun executabla decretada dad ella na vegn betg observada, suenter ch’igl è vegnì admonì:
- 1.
- realisar sezza l’acziun ordinada sin donn e cust dal casino,
- 2.
- publitgar ch’il casino s’oppona a la disposiziun executabla;
- k.
- far recurs cunter disposiziuns da l’autoritad interchantunala tenor l’artitgel 24 tar l’autoritad giudiziala chantunala u interchantunala cumpetenta e silsuenter tar il Tribunal federal;
- l.
- far recurs cunter decisiuns dal Tribunal administrativ federal tar il Tribunal federal applitgond questa lescha e ses decrets executivs.
Art. 99 Taxas e taglia da surveglianza
1 La CFBG incassescha taxas che cuvran ils custs per sias disposiziuns e per ses servetschs. Ella po pretender pajaments anticipads.
2 Per ils custs da surveglianza da la CFBG, che n’èn betg cuvrids tras taxas, vegn incassada annualmain ina taglia da surveglianza dals casinos. Il DFGP dispona la taglia da surveglianza.
3 La taglia da surveglianza sa basa sin ils custs per la surveglianza dals casinos; la taglia che sto vegnir pajada da mintga singul casino, vegn calculada tenor il retgav da gieu brut obtegnì l’onn precedent en il sectur respectiv.
4 Il Cussegl federal regla ils detagls, en spezial:
- a.
- ils custs da surveglianza imputabels;
- b.
- la repartiziun da quests custs tranter ils casinos cun e senza extensiun da concessiun;
- c.
- la perioda da calculaziun da la taglia.
Art. 100 Sancziuns administrativas
1 Sch’in concessiunari cuntrafa a las disposiziuns legalas, a la concessiun u ad ina disposiziun legala, sto el pajar in import da fin 15 pertschient dal retgav da gieu brut obtegnì durant l’ultim onn da gestiun.
2 Cuntravenziuns vegnan examinadas dal secretariat e giuditgadas da la CFBG.
Art. 101 Elavuraziun da datas
1 Per ademplir sias incumbensas legalas po la CFBG elavurar datas da persunas, inclusiv las datas da persunas spezialmain sensiblas davart la sanadad, davart mesiras da l’agid social, davart persecuziuns e sancziuns administrativas u penalas sco er profils da persunalitad.
2 Il Cussegl federal regla ils detagls da l’elavuraziun da datas, en spezial:
- a.
- las categorias da persunas, davart las qualas vegnan registradas datas, e per mintgina da questas categorias las categorias da datas da persunas che dastgan vegnir elavuradas;
- b.
- il catalog da las datas spezialmain sensiblas;
- c.
- las autorisaziuns d’access;
- d.
- la durada d’archivaziun e la destrucziun da las datas;
- e.
- la segirezza da las datas.
Art. 102 Agid uffizial ed assistenza giudiziala en Svizra
1 La CFBG e las autoritads administrativas da la Confederaziun, dals chantuns e da las vischnancas sa sustegnan vicendaivlamain e communitgeschan – sin dumonda – ina a l’autra las infurmaziuns necessarias per ademplir lur incumbensas legalas respectivas, inclusiv las datas spezialmain sensiblas.
2 La CFBG e las autoritads da persecuziun penala da la Confederaziun, dals chantuns e da las vischnancas prestan ina a l’autra assistenza giudiziala ed agid uffizial. Sche necessari e pussaivel coordineschan ellas lur investigaziuns.
3 Sche la CFBG ha enconuschientscha da crims e delicts tenor il Cudesch penal1 (CP), infurmescha ella las autoritads da persecuziun penala cumpetentas.
4 Sch’ella ha enconuschientscha da violaziuns da questa lescha e sch’ella n’è betg cumpetenta per la persecuziun da quellas, infurmescha ella las autoritads da persecuziun penala cumpetentas sco er l’autoritad interchantunala.
1 SR 311.0
Art. 103 Agid uffizial internaziunal
1 La CFBG po supplitgar las autoritads estras cumpetentas da dar infurmaziuns necessarias per ademplir lur incumbensas legalas respectivas, inclusiv las datas spezialmain sensiblas.
2 Ella po transmetter a las autoritads estras cumpetentas per ils gieus per daners infurmaziuns, inclusiv las datas spezialmain sensiblas, sche las suandantas premissas èn ademplidas:
- a.
- l’autoritad estra dovra las infurmaziuns exclusivamain en ina procedura administrativa che stat en connex cun ils gieus per daners;
- b.
- ella è liada al secret d’uffizi;
- c.
- ella na transmetta las infurmaziuns betg a terzas persunas u mo cun il consentiment da la CFBG;
- d.
- las infurmaziuns èn necessarias per exequir la legislaziun davart gieus per daners e na cuntegnan nagins secrets da fabricaziun u da fatschenta.
3 Ella po desister da la collavuraziun, sch’i na vegn concedì nagin dretg reciproc.
Art. 104 Incumbensas dal secretariat
1 Il secretariat ha la surveglianza directa dals casinos e fixescha la taxa sin casinos.
2 El prepara las fatschentas da la CFBG, fa las propostas ed exequescha las decisiuns da quella.
3 El ha in contact direct cun casinos, cun autoritads e cun terzas persunas e decretescha independentamain disposiziuns, uschenavant ch’il reglament da gestiun prevesa quai.
4 El po intervegnir en il manaschi d’in casino, sche las relaziuns pretendan quai; el infurmescha immediatamain la CFBG.
5 El represchenta la CFBG davant dretgiras federalas e chantunalas ed è cumpetent per la persecuziun dals malfatgs tenor ils artitgels 130–133.
6 La CFBG po surdar ulteriuras incumbensas al secretariat.
2. secziun Autoritad interchantunala da surveglianza e d’execuziun
Art. 105 Constituziun
Ils chantuns che vulan permetter gieus da gronda extensiun sin lur territori, constitueschan, sur in concordat, in’autoritad interchantunala da surveglianza e d’execuziun (autoritad interchantunala).
Art. 106 Independenza e cumposiziun
1 L’autoritad interchantunala exequescha sia activitad independentamain.
2 Ils commembers da l’autoritad interchantunala ed ils collavuraturs da ses secretariat dastgan avair in’autra occupaziun, sche quai na periclitescha betg l’independenza da l’autoritad interchantunala.
3 Ils chantuns garanteschan che l’autoritad interchantunala haja enconuschientschas spezialas en il sectur da la prevenziun da dependenza.
Art. 107 Incumbensas
1 Ultra d’ademplir las autras incumbensas ch’ella ha survegnì sin basa da la lescha, ha l’autoritad interchantunala las suandantas incumbensas:
- a.
- ella surveglia che las disposiziuns legalas vegnian observadas areguard ils gieus da gronda extensiun; particularmain surveglia ella:
- 1.
- ils organs directivs ed il manaschi da gieu dals organisaturs da gieus da gronda extensiun,
- 2.
- l’observaziun da las obligaziuns per impedir la lavada da daners,
- 3.
- la realisaziun dal concept da segirezza e dal concept social;
- b.
- ella cumbatta cunter il gieu per daners illegal;
- c.
- ella collavura cun autoritads da surveglianza svizras ed estras;
- d.
- ella fa e publitgescha mintga onn in rapport davart sias activitads, che cumpiglia er ina statistica dals gieus da gronda e da pitschna extensiun realisads tenor questa lescha, ed in rapport davart il diever dals gudogns nets or dals gieus da gronda extensiun a favur d’intents d’utilitad publica tras ils chantuns.
2 Ils chantuns pon surdar ulteriuras incumbensas a l’autoritad interchantunala.
3 Ademplind sias incumbensas tegna l’autoritad interchantunala quint commensuradamain dal giavisch da proteger ils giugaders cunter gieus excessivs.
Art. 108 Cumpetenzas
1 Per ademplir sias incumbensas po l’autoritad interchantunala particularmain:
- a.
- pretender las infurmaziuns ed ils documents necessaris dals organisaturs da gieus da gronda extensiun e da las interpresas da fabricaziun e da commerzi cun installaziuns da gieu;
- b.
- pretender, en ils secturs tenor l’artitgel 1 alineas 2 e 3, las infurmaziuns ed ils documents necessaris per sclerir la dumonda, sch’i sa tracta d’in gieu da gronda extensiun u betg;
- c.
- far controllas tar ils organisaturs da gieus da gronda extensiun e tar lur partenaris da distribuziun;
- d.
- ordinar mesiras preventivas durant il temp da l’investigaziun;
- e.
- pretender dals posts da revisiun dals organisaturs da gieus da gronda extensiun las infurmaziuns ed ils documents necessaris per quai;
- f.
- consultar experts;
- g.
- en cas da violaziun da questa lescha u en cas ch’i dat auters abus, disponer las mesiras necessarias per far urden e per eliminar ils abus;
- h.
- en cas ch’ina disposiziun executabla decretada dad ella na vegn betg observada, suenter ch’igl è vegnì admonì:
- 1.
- realisar sezza l’acziun ordinada sin donn e cust da l’organisatur da gieus da gronda extensiun,
- 2.
- publitgar che l’organisatur da gieus da gronda extensiun s’oppona a la disposiziun executabla;
- i.
- far recurs cunter disposiziuns da la CFBG tenor l’artitgel 16 tar il Tribunal administrativ federal e silsuenter tar il Tribunal federal;
- j.
- far recurs cunter decisiuns da l’autoritad giudiziala chantunala u interchantunala d’ultima instanza tar il Tribunal federal applitgond questa lescha e ses decrets executivs.
2 Ils chantuns pon surdar ulteriuras cumpetenzas a l’autoritad interchantunala.
Art. 109 Sancziuns administrativas
1 Sch’in organisatur da gieus da gronda extensiun cuntrafa a las disposiziuns legalas u ad ina disposiziun legala, sto el pajar in import da fin 15 pertschient dal retgav da gieu brut obtegnì durant l’ultim onn da gestiun. Il gudogn ch’il organisatur ha obtegnì pervia da la cuntravenziun, sto vegnir resguardà adequatamain cun calcular la sancziun.
2 Las entradas ord las sancziuns administrativas pronunziadas vegnan repartidas als chantuns en proporziun da lur dumbers d’abitants tenor l’ultima dumbraziun federala dal pievel.
3 Cuntravenziuns vegnan examinadas e giuditgadas da l’autoritad interchantunala.
4 Sch’il concordat tranter ils chantuns na regla betg la procedura, applitgescha l’autoritad interchantunala la procedura administrativa da quel chantun, en il qual la cuntravenziun è vegnida commessa.
Art. 110 Elavuraziun da datas
Per ademplir sias incumbensas legalas po l’autoritad interchantunala elavurar datas da persunas, inclusiv las datas da persunas spezialmain sensiblas davart la sanadad, davart mesiras da l’agid social, davart persecuziuns e sancziuns administrativas u penalas sco er profils da persunalitad.
Art. 111 Agid uffizial en Svizra
1 L’autoritad interchantunala e las autoritads administrativas da la Confederaziun, dals chantuns e da las vischnancas sa sustegnan vicendaivlamain e communitgeschan – sin dumonda – ina a l’autra las infurmaziuns necessarias per ademplir lur incumbensas legalas respectivas, inclusiv las datas spezialmain sensiblas.
2 L’autoritad interchantunala e las autoritads da persecuziun penala da la Confederaziun, dals chantuns e da las vischnancas prestan ina a l’autra agid uffizial.
3 Sche l’autoritad interchantunala ha enconuschientscha da crims e da delicts tenor il CP1 u da cuntravenziuns tenor questa lescha, infurmescha ella las autoritads da persecuziun penala cumpetentas.
1 SR 311.0
Art. 112 Agid uffizial internaziunal
1 L’autoritad interchantunala po supplitgar las autoritads estras cumpetentas da dar infurmaziuns necessarias per ademplir sias incumbensas legalas, inclusiv las datas spezialmain sensiblas.
2 Ella po transmetter a las autoritads estras cumpetentas per ils gieus per daners infurmaziuns, inclusiv las datas spezialmain sensiblas, sche las suandantas premissas èn ademplidas:
- a.
- l’autoritad estra dovra las infurmaziuns exclusivamain en ina procedura administrativa che stat en connex cun ils gieus per daners;
- b.
- ella è liada al secret d’uffizi;
- c.
- ella na transmetta las infurmaziuns betg a terzas persunas u mo cun il consentiment da l’autoritad interchantunala;
- d.
- las infurmaziuns èn necessarias per exequir la legislaziun davart gieus per daners e na cuntegnan nagins secrets da fabricaziun u da fatschenta.
3 Ella po desister da la collavuraziun, sch’i na vegn concedì nagin dretg reciproc.
3. secziun Organ da coordinaziun
Art. 113 Cumposiziun
1 L’organ da coordinaziun sa cumpona da:
- a.
- dus commembers da la CFBG;
- b.
- in represchentant da l’autoritad da surveglianza suprema;
- c.
- dus commembers da l’autoritad interchantunala;
- d.
- in represchentant da las autoritads chantunalas da surveglianza e d’execuziun.
2 La CFBG designescha duas persunas che la represchentan. Il DFGP designescha il represchentant da l’autoritad da surveglianza suprema. Las trais persunas che represchentan las autoritads interchantunalas e chantunalas vegnan nominadas dals chantuns.
3 Il presidi vegn exequì en in turnus annual alternantamain d’ina da las trais persunas che represchentan las autoritads federalas e d’ina da las trais persunas che represchentan las autoritads chantunalas.
Art. 114 Incumbensas
Ultra d’ademplir las autras incumbensas ch’el ha survegnì sin basa da la lescha, ha l’organ da coordinaziun las suandantas incumbensas:
- a.
- el gida a realisar ina politica da gieus per daners coerenta ed efficazia;
- b.
- el garantescha:
- 1.
- ina realisaziun coerenta ed efficazia da las mesiras legalas en il sectur da la prevenziun dal gieu excessiv,
- 2.
- ina buna coordinaziun tranter las autoritads executivas da questa lescha en il sectur da la concessiun da permissiuns da gieu ed en il sectur dal cumbat cunter ils gieus per daners illegals;
- c.
- el fa e publitgescha mintga onn in rapport davart sias activitads;
- d.
- el collavura sche necessari cun autoritads da surveglianza svizras ed estras.
Art. 115 Cumpetenzas
1 Per ademplir sias incumbensas po l’organ da coordinaziun:
- a.
- far recumandaziuns envers las autoritads executivas da questa lescha;
- b.
- consultar experts.
2 El na po decretar naginas disposiziuns contestablas en il senn dals artitgels 5 e 44 da la Lescha federala dals 20 da december 19681 davart la procedura administrativa.
1 SR 172.021
Art. 116 Moda da lavurar e decisiun
1 L’organ da coordinaziun sa raduna uschè savens che quai è necessari per ademplir sias incumbensas. Mintga commember ha il dretg da convocar ina sesida.
2 Ils conclus vegnan prendids tras maioritad simpla. Mintga commember ha ina vusch. Il presidi n’ha betg il dretg da prender la decisiun da tagl.
3 L’organ da coordinaziun sa dat in reglament da gestiun.
Art. 117 Custs
La Confederaziun ed ils chantuns surpiglian ils custs da l’organ da coordinaziun mintgamai per la mesadad.
Art. 118 Dretg applitgabel
L’organ da coordinaziun è suttamess al dretg davart la protecziun da datas, al dretg da transparenza, al dretg d’acquisiziun, al dretg da responsabladad ed al dretg da procedura da la Confederaziun.
9. chapitel Taxaziun ed utilisaziun dals retgavs da gieu
1. secziun Taxa sin casinos
Art. 119 Princip
1 La Confederaziun incassescha ina taxa sin ils retgavs da gieu bruts (taxa sin casinos). Quella è destinada a l’assicuranza per vegls, survivents ed invaliditad.
2 Il retgav da gieu brut è la differenza tranter las messas ed ils gudogns pajads ora legalmain.
3 Las cumissiuns incassadas dal casino tar gieus a la maisa ed ils retgavs da gieus sumegliants fan part dal retgav da gieu brut.
Art. 120 Tariffas da la taxa
1 Il Cussegl federal fixescha la tariffa da la taxa uschia, che casinos manads tenor princips da l’economia da manaschi pon realisar ina rendita adequata sin il chapital investì. La tariffa da la taxa po esser progressiva.
2 La tariffa da la taxa importa:
- a.
- almain 40 e maximalmain 80 pertschient dal retgav da gieu brut che vegn realisà en in casino;
- b.
- almain 20 e maximalmain 80 pertschient dal retgav da gieu brut che vegn realisà cun gieus da casino purschids online.
3 La tariffa da la taxa po vegnir reducida fin a la mesadad durant ils emprims 4 onns da gestiun. Cun fixar la taxa resguarda il Cussegl federal las cundiziuns generalas economicas dal singul casino. Ina reducziun sto vegnir fixada annualmain da nov resguardond tut las circumstanzas per ils singuls casinos u per plirs casinos ensemen.
Art. 121 Reducziuns da las taxas per casinos cun ina concessiun B
1 Per casinos cun ina concessiun B po il Cussegl federal reducir la tariffa da la taxa per maximalmain in quart, sch’ina part essenziala dals retgavs dal casino vegn duvrada per interess publics da la regiun, en spezial per sustegnair activitads culturalas, u per intents d’utilitad publica.
2 Sch’il casino cun ina concessiun B è situà en ina regiun che dependa economicamain d’in turissem fermamain stagiunal, po il Cussegl federal reducir la tariffa da la taxa per maximalmain in terz.
3 Sch’ils dus motivs da reducziun vegnan cumulads, po il Cussegl federal reducir la tariffa da la taxa per maximalmain la mesadad.
4 Las reducziuns da las taxas tenor ils alineas 1 e 2 na valan betg per gieus da casino realisads online.
Art. 122 Reducziun da la taxa per casinos cun ina concessiun B en cas ch’il chantun incassescha ina taxa sumeglianta
1 Il Cussegl federal reducescha la taxa per casinos cun ina concessiun B, sch’il chantun da staziunament incassescha da tals ina taxa sumeglianta.
2 La reducziun correspunda a la summa da la taxa chantunala, na dastga dentant betg importar dapli che 40 pertschient dal total da la taxa sin casinos che cumpeta a la Confederaziun.
3 La reducziun da la taxa na vala betg per gieus da casino realisads online.
Art. 123 Taxaziun ed incassament
1 Per la taxaziun e per l’incassament da la taxa sin casinos è responsabla la CFBG. Il Cussegl federal regla la procedura.
2 Sin dumonda dal chantun po la CFBG surpigliar la taxaziun e l’incassament da la taxa chantunala sin il retgav da gieu brut.
Art. 124 Incassament posteriur da la taxa e surannaziun
1 Sch’i resulta – sin fundament da fatgs u da meds da cumprova che n’eran betg enconuschents a la CFBG – ch’ina taxaziun è vegnida tralaschada nungiustifitgadamain u ch’ina taxaziun legalmain valaivla è vegnida fatga en moda incumpletta, ston vegnir pajadas posteriuramain las taxas betg incassadas inclusiv ils tschains.
2 Sch’il casino ha inditgà en sia decleraziun da taglia cumplettamain ed exactamain las summas suttamessas a la taxa sin casinos e sche las basas necessarias per valitar las singulas cumponentas eran enconuschentas a la CFBG, na po la taxa betg vegnir incassada posteriuramain.
3 L’avertura da la persecuziun penala tenor l’artitgel 132 vala a medem temp sco introducziun da la procedura per incassar posteriuramain la taxa.
4 Il dretg d’introducir ina procedura per incassar posteriuramain la taxa spirescha 10 onns suenter la scadenza da la perioda fiscala, per la quala ina taxaziun è vegnida tralaschada nungiustifitgadamain u ina taxaziun legalmain valaivla è vegnida fatga en moda incumpletta. Il dretg d’incassar posteriuramain ina taxa spirescha en mintga cas 15 onns suenter la scadenza da la perioda fiscala, per la quala la taxa fiss debitada.
2. secziun Utilisaziun dals gudogns nets da gieus da gronda extensiun
Art. 125 Utilisaziun dals gudogns nets per intents d’utilitad publica
1 Ils chantuns utiliseschan ils gudogns nets da las lottarias e da las scumessas da sport cumplainamain per intents d’utilitad publica, en spezial en ils secturs da la cultura, dals fatgs socials e dal sport.
2 Il gudogn net correspunda a la summa totala da las messas e dal resultat finanzial minus ils gudogns pajads ora ed ils custs per l’activitad commerziala, inclusiv las taxas per cuvrir ils custs che resultan en connex cun il gieu per daners, sco la surveglianza e las mesiras da prevenziun, sco er las expensas per furmar reservas e retenziuns adequatas.
3 L’utilisaziun dals gudogns nets per ademplir obligaziuns legalas da dretg public è exclusa.
4 Ils gudogns nets da gieus d’inschign n’èn betg suttamess ad ina destinaziun fixa.
Art. 126 Quint separà
1 Ils gudogns nets da las lottarias e da las scumessas da sport na dastgan betg vegnir integrads en il quint statal dals chantuns. Els vegnan administrads separadamain.
2 Ils organisaturs consegnan lur gudogns nets a quels chantuns, en ils quals èn vegnidas realisadas las lottarias e las scumessas da sport.
Art. 127 Concessiun da contribuziuns
1 Ils chantuns reglan en in decret legislativ:
- a.
- la procedura sco er ils posts cumpetents per la repartiziun dals meds finanzials;
- b.
- ils criteris ch’ils posts ston applitgar per conceder contribuziuns.
2 Ina contribuziun po vegnir concedida mo, sch’il petent cumprova suffizientamain ch’el adempleschia ils criteris.
3 Cur ch’els concedan las contribuziuns guardan ils posts cumpetents per in tractament giuridicamain uschè egual sco pussaivel da las dumondas.
4 Dal dretg federal na resulta nagin dretg sin la concessiun d’ina contribuziun.
5 Ils chantuns pon utilisar ina part dals gudogns nets per intents d’utilitad publica interchantunals, naziunals ed internaziunals.
Art. 128 Transparenza da la repartiziun dals meds finanzials
1 Ils posts cumpetents tenor l’artitgel 127 preschentan en furma adequata l’import da las contribuziuns pajadas, precisond ils retschaviders ed ils secturs pertutgads.
2 Els publitgeschan annualmain il quint.
3. secziun Utilisaziun dals gudogns nets da gieus da pitschna extensiun
Art. 129
1 Ils organisaturs da lottarias pitschnas e da scumessas da sport localas, che na persequiteschan betg finamiras economicas, dastgan utilisar ils gudogns nets da quests gieus per lur agens intents.
2 Ils gudogns nets da turniers da poker realisads ordaifer ils casinos n’èn betg suttamess ad ina destinaziun fixa.
10. chapitel Disposiziuns penalas
1. secziun Malfatgs
Art. 130 Crims e delicts
1 Cun in chasti da detenziun da fin 3 onns u cun in chasti pecuniar vegn chastià, tgi che fa intenziunadamain il suandant:
- a.
- realisescha, organisescha u metta a disposiziun gieus da casino u gieus da gronda extensiun senza las concessiuns u las permissiuns necessarias;
- b.
- metta a disposiziun – en enconuschientscha da l’intent d’utilisaziun previs – ils meds tecnics per organisar gieus da casino u gieus da gronda extensiun a persunas che n’han betg las concessiuns u permissiuns necessarias.
2 Tgi che commetta il malfatg a titel professiunal u sco commember d’ina banda, vegn chastià cun in chasti da detenziun fin 5 onns u cun in chasti pecuniar d’almain 180 taxas per di.
3 Cun in chasti pecuniar fin 180 taxas per di vegn chastià, tgi che obtegna intenziunadamain tras fraud ina concessiun u ina permissiun faschond faussas indicaziuns u en autra moda.
Art. 131 Surpassaments
1 Cun ina multa fin 500 000 francs vegn chastià, tgi che fa intenziunadamain il suandant:
- a.
- realisescha, organisescha u metta a disposiziun auters gieus per daners che quels tenor l’artitgel 130 alinea 1 litera a senza avair las permissiuns necessarias;
- b.
- fa reclama per gieus per daners betg permess en Svizra;
- c.
- far reclama per gieus per daners permess, drizzond la reclama a persunas exclusas dals gieus u a persunas minorennas;
- d.
- lascha giugar persunas che n’han betg cuntanschì la vegliadetgna legala tenor l’artitgel 72 alineas 1 e 2 u ch’èn exclusas dals gieus sin basa da l’artitgel 80 u paja ora a talas persunas in gudogn che surpassa la limita en il senn da l’artitgel 80 alinea 3;
- e.
- procura ch’in gudogn net destinà ad intents d’utilitad publica na vegn betg declerà cumplainamain;
- f.
- violescha las obligaziuns d’avair quità en il rom dal cumbat cunter la lavada da daners previsas en la 4. secziun dal 5. chapitel da questa lescha, en il 2. chapitel da la LLDS1 ed en sias disposiziuns executivas;
- g.
- na resguarda betg in cumond da l’autoritad cumpetenta da restabilir il stadi legal u d’eliminar las irregularitads;
- h.
- revenda participaziuns a lottarias ed a scumessas da sport per intents commerzials senza l’autorisaziun da l’organisatur.
2 L’emprova e la cumplicitad èn chastiablas.
Art. 132 Omissiun da la taxa sin casinos
Tgi che procura intenziunadamain ch’ina taxaziun vegn tralaschada nungiustifitgadamain u ch’ina taxaziun legalmain valaivla è incumpletta, vegn chastià cun ina multa che importa sin il pli tschintg giadas la taglia omessa, maximalmain 500 000 francs.
Art. 133 Cuntravenziuns commessas en interpresas
1 Sch’ina multa da maximalmain 100 000 francs vegn en consideraziun e sche la retschertga da las persunas chastiablas tenor l’artitgel 6 da la Lescha federala dals 22 da mars 19741 davart il dretg penal administrativ (DPA) pretendess mesiras d’inquisiziun che fissan sproporziunadas en vista al chasti pronunzià, po l’autoritad desister da persequitar questas persunas e sentenziar – empè dad ellas – l’interpresa da pajar la multa.
2 Ils artitgels 6 e 7 DPA valan er per la persecuziun penala tras las autoritads chantunalas.
1 SR 313.0
2. secziun Dretg applitgabel e procedura
Art. 134 Cuntravenziuns en connex cun ils gieus da casino ed omissiun da la taxa sin casinos
1 En cas da cuntravenziuns en connex cun ils gieus da casino ed en cas d’omissiun da la taxa sin casinos è applitgabla la DPA1.
2 L’autoritad da persecuziun è il secretariat da la CFBG, l’autoritad giuditganta è la CFBG.
1 SR 313.0
Art. 135 Cuntravenziuns en connex cun auters gieus per daners
1 La persecuziun ed il giudicament dals malfatgs en connex cun ils auters gieus per daners èn chaussa dals chantuns. Las autoritads chantunalas da persecuziun penala pon engaschar l’autoritad interchantunala per l’inquisiziun.
2 L’autoritad interchantunala ha ils suandants dretgs da partida:
- a.
- far recurs cunter disposiziuns da betg avrir l’inquisiziun penala e cunter disposiziuns da sistida;
- b.
- far protesta cunter mandats penals;
- c.
- far appellaziun e far appellaziun adesiva cunter ils aspects penals da sentenzias.
Art. 136 Conflicts da cumpetenza
Il Tribunal penal federal decida davart conflicts da cumpetenza tranter la CFBG e las autoritads penalas chantunalas.
Art. 137 Surannaziun da la persecuziun penala
Per surpassaments surannescha la persecuziun penala suenter 5 onns.
11. chapitel Disposiziuns finalas
1. secziun Execuziun e surveglianza suprema
Art. 138
1 Il Cussegl federal decretescha las disposiziuns executivas.
2 La Confederaziun ha la surveglianza suprema da l’execuziun da questa lescha.
2. secziun Aboliziun e midada d’auters decrets
Art. 139
L’aboliziun e la midada d’auters decrets vegnan regladas en l’agiunta.
3. secziun Disposiziuns transitoricas
Art. 140 Casinos
1 Concessiuns attribuidas sin basa da la Lescha dals 18 da december 19981 davart las bancas da gieu scadan 6 onns chalendars suenter l’entrada en vigur da questa lescha.
2 L’execuziun dals dretgs e da las obligaziuns surdads cun la concessiun sa drizza tenor questa lescha.
3 Ils casinos adattan lur concepts, lur proceduras e lur andaments a questa lescha. Els suttamettan las midadas a la CFBG entaifer maximalmain 1 onn suenter l’entrada en vigur da questa lescha.
1 [AS 2000 677, 2006 2197 agiunta cifra 133 5599 cifra I 15]
Art. 141 Permissiun per organisar gieus da gronda extensiun
1 Ils organisaturs da gieus da gronda extensiun en il senn da questa lescha inoltreschan a l’autoritad interchantunala ina dumonda per ina permissiun d’organisaziun entaifer maximalmain 2 onns suenter l’entrada en vigur da questa lescha.
2 Sche la dumonda vegn refusada u sch’i na vegn inoltrada nagina dumonda per ina permissiun d’organisaziun entaifer il termin tenor l’alinea 1, scadan las permissiuns concedidas tenor il dretg vertent 2 onns suenter l’entrada en vigur da questa lescha.
Art. 142 Permissiun da gieu per gieus da gronda extensiun
1 Titulars d’ina permissiun concedida tenor il dretg vertent per lottarias e per scumessas realisadas sin nivel interchantunal u per automats da gieus d’inschign, dastgan realisar vinavant quests gieus mo, sche:
- a.
- la dumonda per ina permissiun d’organisaziun tenor l’artitgel 141 è vegnida approvada; e
- b.
- els inoltreschan a l’autoritad interchantunala ina dumonda per ina permissiun da gieu entaifer 2 onns suenter l’entrada en vigur da questa lescha.
2 Las permissiuns tenor l’alinea 1 restan valaivlas, fin che la disposiziun davart la dumonda da permissiun ha survegnì vigur legala, dentant almain durant 2 onns suenter l’entrada en vigur da questa lescha.
3 Sch’i na vegn inoltrada nagina dumonda per ina permissiun da gieu entaifer il termin tenor l’alinea 1 litera b, scada la permissiun concedida tenor il dretg vertent 2 onns suenter l’entrada en vigur da questa lescha.
4 Suenter l’entrada en vigur da questa lescha surveglia l’autoritad interchantunala ils gieus d’inschign realisads en moda automatisada u online u sin nivel interchantunal.
Art. 143 Permissiun per novs gieus da gronda extensiun
1 Titulars da permissiuns concedidas tenor il dretg vertent per lottarias e per scumessas realisadas sin nivel interchantunal, pon inoltrar dumondas da permissiun per novs gieus da gronda extensiun a partir da l’entrada en vigur da questa lescha, er sch’els na disponan betg anc d’ina permissiun d’organisaziun.
2 Sch’ina dumonda per ina permissiun d’organisaziun tenor l’artitgel 141 vegn refusada, scada la permissiun per ils gieus tenor l’alinea 1, uschespert che la disposiziun davart la dumonda per ina permissiun d’organisaziun ha survegnì vigur legala.
3 Sch’i na vegn inoltrada nagina dumonda per ina permissiun d’organisaziun entaifer il termin tenor l’artitgel 141 alinea 1, spirescha la permissiun per ils gieus tenor l’alinea 1 suenter la scadenza da quest termin.
Art. 144 Permissiun per gieus da pitschna extensiun
1 Permissiuns per gieus da pitschna extensiun en il senn da questa lescha, concedidas dals chantuns tenor il dretg vertent, restan en vigur durant maximalmain 2 onns suenter l’entrada en vigur da questa lescha.
2 Entaifer maximalmain 2 onns suenter l’entrada en vigur da questa lescha adattan ils chantuns lur legislaziun a las pretensiuns da questa lescha e da las ordinaziuns executivas correspundentas.
3 Dumondas da permissiun per gieus da pitschna extensiun en il senn da questa lescha, inoltradas suenter l’entrada en vigur da questa lescha, ma avant l’adattaziun da la legislaziun chantunala, èn suttamessas al dretg vertent.
Art. 145 Utilisaziun dals gudogns nets da gieus da gronda extensiun
Entaifer maximalmain 2 onns suenter l’entrada en vigur da questa lescha adattan ils chantuns lur legislaziun a las prescripziuns organisatoricas e proceduralas da la 2. secziun dal 9. chapitel. Fin a quest mument vala il dretg vertent.
4. secziun Referendum ed entrada en vigur
Data da l’entrada en vigur:3 Art. 1–85 e 94–146: 1. da schaner 2019 Art. 86–93: 1. da fanadur 2019
Agiunta
(art. 139)
Aboliziun e midada d’auters decrets
I
Ils suandants decrets vegnan abolids:
- 1.
- la Lescha federala dals 8 da zercladur 19231 davart las lottarias e las scumessas professiunalas;
- 2.
- la Lescha dals 18 da december 19982 davart las bancas da gieu.
II
Ils decrets qua sutvart vegnan midads sco suonda:
Per propostas e per communicaziuns: Center da las publicaziuns uffizialas
Tar il cumenzament da la paginaDavosa actualisaziun: 01.04.2020


c: text/html

text:
Diavol
El Diavol o Diavel (in de la Bassa) o Diavro (in del Tesin), ciamaa anca Demoni, Bao, Barlott o Berlicch, l'è 'l nomm cont el qual vari religion a ciamen on esser cativ, destruttor e bosiard: el simbol del Mal, el contrari de Dio, del Ben e de la Verità.
I tre religion monoteistegh, ma anch el zoroastrimo e 'l bahaismo hann formulaa ona soa vision del Diavol. A gh'è anca di grupp de personn che l'adoren tant 'me on dio, e se ciamen satanista (de "Satana" el nomm cristian e giudee del diavol).

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
CHËSTA É NOSTA DITA
Lignan é por nos trö deplü co ma n material da costruziun. Le lëgn é la vita, la pasciun, la musa y l’ispiraziun de vignun che fej pert dl „ZP-team“, belanfat sc’ara se trata de fá sö na ciasa nöia de lëgn, de fá na tramadöra de n tët y lapró i laurs da tlomper o de ressané costruziuns de lëgn do la tradiziun südtiroleja. Por nos é vigni proiet n’ocajiun por tigní alalt chësc material da costruziun sterch, de na belëza straordinara y da na gran varieté.
„I á metü sö la dita ZP por la pasciun ch’i á dagnora albü da fá de vigni sort de laurs de lëgn. Y döta chësta pasciun metunse ince ite sciöche scuadra, da realisé Osc proiet!“
CIODÍ MESSESSES PA TÓ NOS?
Cliënc contënc y sodesfac! Chësc é nosc travert. Por rové a chësc realisunse Osc proiet de costruziun ti tëmps fac fora, cun profescionalité, na garanzia di prisc y dantadöt sciöche Os s’al imaginëis! ZP é na scuadra de 19 profescionisc jogn, competënc y dinamics, che laora adöm por realisé Osc proiet.
200 PROIEC
Passa 200 proiec realisá – dala ciasa privata al Hotel da 4*s, che ó ince dí 200 cliënc contënc che baia por nos.
SORVISC COMPLET
Dal’analisa dl proiet cun na planificaziun 3D cina la realisaziun söl post ciafa nüsc cliënc n sorvisc complet döt te n iade.
SCUADRA STERSCIA
ZP é na scuadra esperta y dinamica, che realisëia döt por Os: dala proietaziun ai laurs da tlomper.
Know-how
Nosta aziënda cualificada adotëia les tecniches de laur y les mascins plü modernes y i se tignun tresfora ajorná sön les ultimes novités.
CO SE ABINÉ
Por nüsc cliënc sunse tres chiló! Tres! Te döt le tëmp ch’al ó ester por realisé Osc proiet, podëise contaté Gabriel te vigni momënt.
ANTER LE TERMIN FAT FORA
Tëmp é scioldi, dantadöt sön n cantier! Tigní ite le termin fat fora é por nos na chestiun fondamentala.
GARANZIA DE PRISC
Sön nosta oferta podëise se lascé! Y chësc é veramënter insciö. Nosta oferta = Osc investimënt!
CLIËNC CONTËNC
Nosc travert é saurí da splighé: laurs fac a regola d’ert = cliënc contënc y sodesfac!


text:
Bögn
Bögn (nom ufizial in italian: Bogno) a l'è un quarter de la cità de Lügan, in del Canton Tesin.
El gh’ha pressapoch Ungültiger Metadaten-Schlüssel 5 155 Kategorie:Vorlage:Metadaten Einwohnerzahl/Fehler abitant (dato del 31 Dicember 2013[1]) e una süperfiss de 4.2 km², e al se tröva a una altitüden de 960 meter sura al livel del mar.
A l'è staa un cumün indipendent fina al 2012.
Demugrafia[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
Abitant censüü
Riferiment[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statistik Schweiz – STAT-TAB: Ständige und Nichtständige Wohnbevölkerung nach Region, Geschlecht, Nationalität und Alter


text:
Chenopodium album
El Chenopodium album L., 1753 (en bresà, bergamàsch e cremunés: farinèl, farinèle[1]) l'è 'na piànta erbàcea anöàla de la famìa botànica de le Amaranthaceae (Chenopodiaceae segónt la clasificasiù del Cronquist), difundìda en töt el teretóre italià.
Morfologia[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'è 'na piànta anöàla de tìpo erbàceo ma ale ólte quàze arbustìf, a portamènt erèt-acendènt a fùrma piö o méno piramidàl. Chèste piànte le vé clasificàde cóme “apétale" perchè le g'ha mìa la coròla (el pereànse el gh'è ma l'è ridót). La piànta la g'ha 'n udùr de èrba bastànsa fastidiùs e 'n "indümènt" farinùs caraterìstich söi gamp e söle fòie. L'altèsa de tèra de chèste piànte la pöl varià tra i 30 e i 150 ghèi (mìnimo 20 cm; màsimo 200 cm); ma de spès dòpo la frütificasiù le se piéga zó per vìa del pézo. La fùrma biològica de la spéce l'è Teròfita scapùza (T scap) cioè i è piànte erbàcee diferènte de le ótre fùrme biològiche perchè, dàto che i è anöài, le pàsa la bröta stagiù sota fùrma de somésa. En piö le g'ha 'n as fiuràl che stà sö drit e de spès sènsa (o con póche) fòie.
Raìs[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
Le raìs i è de tìpo a ficù.
Gamp[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Part ipogèa: la mànca
- Part epigèa: la part aèrea del gamp l'è erèta, de sòlet ramificàda, striàda e sènsa péi. En sèrte varietà el gamp el pöl véser d'en vért che tìra al gris/celèst e farinùs (sutatöt endèla part àlta arènt a la 'nfiurescènsa).
Fòie[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
La dispuzisiù de le fòie söl gamp l'è alternàda. Le fòie i è 'ntréghe, col gambì e le g'ha 'na fùrma spatulàda-lanceolàda, quàze romboidàl (la larghèsa màsima l'è a la metà bàsa de la làmina) e la se 'nsömèa presapóch a 'na pèsta de 'n óch; i è piö lònghe che làrghe e le fenés a pónta. El culùr de le fòie de sòlet l'è vért sbiadìt quàze gris/celèst de la bànda e biànch farinùs de la bànda de sóta. Le fòie de la part bàsa i è dentàde (décc bèi grosolà d ela metà de la làmina 'n sö). Chèle de la part àlta i è piö lanceolàde co la dentadüra al mìnimo. El gambì de la fòia l'è lónch 2 - 4 cm. Mediamènt la fòia l'è grànda dei 2,5 ai 5 cm e l'è lónga 5 – 9 cm. I décc i è de 3 a 6 per bànda.
Enfiurescènsa[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
La 'nfiurescènsa la g'ha mìa bràtee ma l'è fuiùza endèla part piö bàsa; la fùrma l'è chèla de 'na spìga discontìnua de gloméroi glubùs. Ògna glomèrol l'è furmàt de divèrsi fiùr (de 5 a 10 o de piö) glubùs e virdizì. La 'nfiurescènsa principàla l'è terminàla ma gh'è apò dele 'nfiurescènse laterài (a la sèa de le fòie) sèmper a dispuzisiù alternàda. Diàmetro dei glomèroi: 3 - 5 mm. Diàmetro dei ògna sìngol fiùr: 1,5 mm. Longhèsa de le 'nfiurescènse: 2 – 20 cm.
Fiùr[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
I fiùr i è ermafrudìcc, pentàmer (i vertezèi – càles e stam - i è furmàcc de da 5 parcc) e atinomòrf.
- * P 5, A 5, G (2) (supero)[2]
- Càles: el càles l'è furmàt de 5 parcc lìbere Chèsti elemèncc en chèsto càzo i vé ciamàcc tépali o sedenò sepalòidi a cunsistènsa erbàcea e fùrma otùza ma srotondàda a la bàze. Pò a chèsti elemèncc i è farinùs e i cuàrcia zó gran part del fröt quan che l'è madür. Dimensiù dei tépali : 1 mm x 1,1 mm.
- Coròla: la coròla la manca (aspèt caraterìstich de töt el zèner Chenopodium, ma apò a de la famìa.
- Androcèo: i stam i è 5 e lìber; La puzisiù dei stam l'è opòsta ai tépali.
- Ginecèo: i stéi i è du, bi-carpelàr[3] söndèn ovòre sùpero uniloculàr co la placènta centràl lìbera de la qual se pöl furmà 'na càpsula monospèrma.
- Fiuridüra: de zögn a setèmber.
- Empulinasiù: per mès dei insècc.
Fröcc[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
El fröt l'è 'na càpsula che quan che la é madüra la deènta carnùza e sücùza. Ògna fröt el g'ha dét apéna en granì de somésa négher e löster a fùrma lenticolàr (granì orizontàl). El perecàrpe (part estèrna del fröt) l'è mìa aderènta (o l'è apéna de rar). Dimensiù del fröt: 0,9 – 1,6 mm. Diàmetro del granì de somésa: 1,2 mm.
Agricoltüra[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
El Chenopodium album en agricoltüra l'è cunsideràda 'na mala-èrba tra le piö danùze e difìcii de eliminà. Per ezèmpe endèle coltüre de formét la pöl rià a cauzà de le pèrdite 'nfìna al 13%, per la sòia la pöl fa nà pèrt enfìna al 25% e 'nfìna al 48% per la biéda de söcher[4].
Riferimèncc[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ I quaderni del Parco, Vol.9 - Le piante selvatiche commestibili. Consorzio Parco Oglio Nord
- ↑ http://www.dipbot.unict.it/sistematica/Chen_fam.html Tavole di Botanica sistematica
- ↑ http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200006809 eFloras Database
- ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Chenopodium_album Wikipedia,the free encyclopedia
Bibliografìa[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Maria Teresa della Beffa, Fiori di campo - 2002 - Istituto Geografico De Agostini, Nuàra
- Giacomo Nicolini, Enciclopedia Botanica Motta. Prim vülüm - 1960 - Federico Motta Editore, Milà
- Sandro Pignatti, Flora d'Italia. Prim vülüm - 1982 - Edagricole, Bologna - ISBN 88-506-2449-2
- AA.VV. Flora Alpina. Prim vülüm - 2004 - Zanichelli, Bologna
- Alfio Musmarra, Dizionario di botanica - 1996 - Edagricole, Bologna
- Eduard Strasburger, Trattato di Botanica. Segónt vülüm - 2007 - Antonio Delfino Editore, Roma - ISBN 88-7287-344-4
Colegamèncc estèrni[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Index synonymique de la flore de France
- Plants For A Future
- Fungoceva.it
- Chenopodium album eFloras Database
- Chenopodium album Flora delle Alpi Marittime Database
- Chenopodium album Flora Europaea (Royal Botanic Garden Edinburgh) Database
- Chenopodium album Flora Italiana - Schede di botanica
- Chenopodium album GRIN Database
- Chenopodium album IPNI Database
- Chenopodium album Tropicos Database
- Chenopodium album Catalogazione floristica - Università di Udine


text:
Las baselgias restan vidas per emnas
- Dumengia, 22.3.2020, 8:06
-
Emprima emissiun:
- Dumengia, 22.3.2020, 8:06, RTR
Dapi dumengia passada (15-03-2020) èsi cler: tuts inscunters religius èn scumandads fin ils 30 d'avrigl. Vul dir: Naginas messas, nagins servetschs divins, nagins rusaris, naginas uraziuns communablas u sairas da bibla.
E quest scumond vegn gist avant la pli intensiva fasa da la curaisma ed er avant la pli impurtanta festa dals cristifidaivels: Pasca. Tge fan las baselgias en questa situaziun? Nus avain discurrì cun dus spirituals e vulì savair dad els, co ch'els van enturn cun la situaziun e tge pensums che restan ad els en quest temp burascus dal coronavirus.


text:
Istria
Istria (insì anca in talian. In cruat e in sluven Istra) l'è la penisula püssee granda de tütt el Mar Adriatich (pü o meno 3.600 km²). El nom el vegna dal popul di Istri antich (Hister in latin) una parola che la vureva dì Danübi, per marcà el fat che quela region chì l'è una specie de cunfin danübian.
La magiur part de l'Istria la fa part de la Cruazia. Una parte picinina, che la ciapa drent i cità de Isula d'Istria (Izola in sluveni; Isola d'Istria in talian), Purturös (Portorož/Portose), Piran (Piran/Pirano) e Capudistria (Koper/Capodistria), j'hinn inveci part del teritori de la Sluvenia. Una part minima de la penisula la se tröva in teritori talian.


text:
Las ultimas duas rundas da la qualificaziun èn vegnidas dadas senza aspectaturs. Enstagl da chant da fans e canerunas giud las tribunas – silenzi! Il scumond da public ha dentant in effect negativ sin dapli che be l’atmosfera en las hallas da glatsch. Hockey da la liga naziunala è business, e gieus senza aspectaturs èn cassas vitas.
Nagins gieus enfin ils 15 da mars
Ils playoffs na cumenzan betg la sonda proxima. Il manaschi dal campiunadi da las duas pli autas ligas da hockey sin glatsch svizzer è uss interrut fin ils 15 da mars. Quai ha decidì la radunanza extraordinaria da la liga. Ils clubs na vulan betg dar ils gieus da playoffs senza aspectaturs. Il motiv sajan las pretensiuns da las autoritads per cumbatter il coronavirus.
L'ulteriur proceder duai vegnir decidì ils 13 da mars.
RTR novitads 14:00


text:
Gragnàn
Artìcol in dialët piaṡintëin
Gragnàn (Gragnano Trebbiense in italian) l'é un cumoin italian ad 4.147 abitant d' la Pruvincia d' Piasëinsa. L'é in d'la bassa Val Trebia.
Frazioni[modifica | mudéfica la surzéia]
In dal cumoin ad Gragnàn, i ghien sëincu frasiòn: Gragnànëin, Casalei, Camparmord Suar, Camparmord Suta e la Costa ad Casalei
Alsëin · Alta Val Tidòun · Altufrèi · Arvargär · Bṡinson · La Bëtla · Bòbi · Burgnöv · La Cadé · Calindàsch ·· Caùrs · Carpané · Castél San Giuàn · Castél Arcuä · Castelvédar · Còr · Curt ad Bargnél · Curtmagiùr · I Farëin · Fiurinsöla · Al Frér · Gasàn · Gaṡöla · Gragnàn · Gruparél · Lügagnàn · Muntṡéi · Murfàs · Uton · Piaṡëinsa · Pianél · Piusàn · Pudinsàn · Al Pont da l'Oli · Pontnür · San Ṡòrṡ · San Pédar · Särmat · Ṡèrba · Cerignäl · Ṡiàn · Träv · Uslëingh · La Varnàsca · Vigulsòn · Vilanöva ·


text:
17 01
Ol dé 17 de zenér l'è 'l 17 dé de l'an del calendare gregorià; manca 349 (350 si l'an al è biseest) dé a finí l'an.
Ul dí 17 de zenér al è ul dí da pòost 17 dal an dal calendari gregurian; i manca 349 (350 si l'an al è biseest) dí a finí l'an.
Nomm dal dí in difereent dialettModifiché
- Gjuntée un nomm!
AvenimeentModifiché
1287 - Maó (Menorca): un esèrcit Catalan, cumandaa par Ximenes da Ayerbe, ga trà gjo i trupp d'Abu'Umar, ul moixerif da Menorca, vargot ch'al cumportarà l'ucüpazziun Catalana da tüta l'ísula.
1929 - Növa York (SÜA): Elzie Segar al püblega la prima sturieta da Popeye al diari 'Evening Journal'.
1995 - Kobe (ul Gjapun): un teratrémul, da 7'3 degrée in la scala Richter al trà gjo la citaa e ga al causa plüü da 6.400 vítim.
NassimeentModifiché
NecrulogiModifiché
1959 - Barcelona: Joan Amades, ul plüü gran folklorista Catalan.
1991 - Barcelona: Josep Amat e Pagès, pituur Catalan.
2005 - Pechin (la Cina): Zhao Ziyangh pulítich Cinées, segretari generaal dal Partii Cumünista.
FèestModifiché
Saant Antoni abaa, patrònn da Mallorca e d'un bell puu da citaa di Paées Catalan
Festa lucala da Saant Antoni da Vilamajor, a la comarca dal Vallès Oriental (Catalunya).
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.


text:
A Spreitenbach en il chantun Argovia han ins chattà trais morts en in'abitaziun: in uffant da quatter onns ed in pèr maridà. La dunna da 55 e l'um da 77 onns hajan vivì en l'abitaziun, l'uffant era in parent dal pèr.
Tenor la polizia sa tracti d'in act criminal. La polizia chantunala da l'Argovia suppona ch'in dals morts saja probablamain il delinquent. Ins ha chattà in'arma en l'abitaziun. Per sclerir las circumstanzas ha la procura publica da Baden ordinà ina obducziun da las trais baras.
RR novitads 12:00


text:
La regenza fetschia gia ses pussaivel per tegnair il tschains d’aua sin il nivel actual. Tuttina è ella pronta da prender encunter l’incumbensa e d'examinar novas strategias ed allianzas ensemen cun las vischnancas da concessiun.
Critica, dentant naginas cuntravuschs
Sulettamain tar la PLD ha quei dà critica per l'incumbensa, numnadamain haja l’incumbensa ina mancanza: per far tractativas saja in tschains limità betg bun, ha ditg deputà Walter Vetsch da Jenaz. Ed er Rudolf Kunz da Cuira ha crititgà: Trametter insatgi cun ina proposta betg negoziabla a Berna, cun quai haja el difficultads. Tuttina, ils critichers han betg ditg na a l'incumbensa mabain han betg vuschà. Il resultat da la votaziun: 100 vuschs gea e 6 abstenziuns.
RR novitads 14:00