text:
1Matɨ'ɨj mi maɨn ɨ fariseo, jamuan majta seica ɨ mej te'eyu'uxaca teyujta'a mej mi maɨjna huáurityejte'en a'ij mej ye'i rɨɨ mua'aye'i, au mu a'araacɨ u Jerusalén, majta maun a'ará'a a'utɨ a'utyavaaca'a ɨ Jesús mej mi rájjaahuate'en. 2Matɨ'ɨj mi hua'useij aɨme ɨ maj Jesús jamuan á'ujhua'anya'a maj cai anaujmueitya'axɨ mej tyu'ucuaa a'ij mej ti'ijrɨ'ɨrajcaa ɨ mej Israel jetze ajtyama'acan. 3- 4Majta aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyama'acan, ɨ maj majta meyan antya'aruu tɨcɨn fariseo, aɨ mu ra'atzaahuate'e ɨ ruvaujsimua'a tyaaca ti'iye'ira. Ayaa mu che'eta mana'a rɨjca naijmi'i ɨ mej Israel jetze ajtyama'acan. Capu ti'iseicaj na'a ɨ tihua'aye'ira ɨ maj cɨn anaujmuéitya'axɨ'ɨn. Tɨ pua'a a'atɨ ti'icua'ani, anacai pu nu'u ruxe'eve'e tɨ aɨn a'atɨ eihua anaujmuéite'en, na'ari cai, ayaa mu'u ti'ixaxa'a tɨcɨn xana'avi'ire'e pu seijre'e aɨjna ɨ a'atɨ ɨ taye'irá jemi. Ajta, tɨ pua'a a'atɨ tyaja'uvá'ananan aujna mercaadu jetze, aɨ pu cai ti'icua'ani tɨ pua'a cai anacai anaujmuéite'en. Ajta ti'imui'i tɨ ayan cɨn tya'ava'ujmua'aree ɨ ruvaujsimua'a tyaaca tihua'aye'ira. Ayaa mu rɨjca: meti'ija'usica ɨ vaasu ɨ maj cɨn ya'aca. Aɨj mu majta ti'ija'usica ɨ ti'itɨ xa'ari, majta ɨ casueela. 5Matɨ'ɨj mi maɨn fariseo, majta aɨme ɨ mej te'eyu'uxaca teyujta'a, aɨ mu meyan tiraataihua'uri'i maɨjna ɨ Jesús tɨcɨn: ―¿A'ini een cɨn macai ra'aste ɨ tavaujsimua'a tyaacan tíiye'ira ɨ maj ajamuan á'ujhua'an? Ayaa mu'u rɨcɨ maj xana'avisi'i ti'icua'aca ɨ rumuajca'a cɨme'e. ―Yaa mu tyu'utaxajtaca'a aɨme ɨ fariseo. 6Tɨ'ɨqui ayan tyu'utanyúu aɨjna ɨ Jesús tɨcɨn: ―Tyamua'a pu tyajámuaavijte'e ɨ tɨ ayan ajmi'i ra'uyu'uxaca'a aɨjna ɨ Isaías tyaacan, aɨjna tɨ ti'ixaxa'ata'a ɨ Dioj jetze ma'acan. Aɨ pu ra'uyu'uxaca'a tyamua'a a'ij sej e'en mɨ saj cai huataujnyátacan cɨn tihue'ijte'e ɨ tyaɨte silu seyan sana'a ruseijrata meseíraca ɨ tyaɨte saj nu'u nain cɨn ra'astijre'e. Ayaa pu tira'uyu'uxaca'a aɨjna tɨcɨn: Rɨ'ɨ mu tinaatyátu'araca tɨ pua'a metí'ixajta inyeetzi cɨme'e. Ma ajtá'i, mu'uri ajtacɨ́ɨj inyeetzi jemi rumua'atziira'a cɨme'e. 7Capu ti'itɨj vaɨre'e tɨ pua'a metyu'utyáanajche inyeetzi jemi. Ayaa mu ti'ihuá'amua'atyahua tɨcɨn: “Dioj pu raatyajtuaa i taye'irá ityejmi jemi.” Ma ajta'i cai, capu, rujɨɨmua'a mu rajtyau ɨ rutzajta'a. Yaa pu hui tira'uyu'uxaca'a aɨjna ɨ Isaías tyaacan. 8’Ayaa xu'u rɨcɨ. Muan sej seri ya'uhua'axɨ a'ij tɨ ajmi'i tyu'utaijtaca'a ɨ Dioj, sej si seyan huarɨni a'ij mej ti'ijxe'eve'e ɨ tyaɨte. Aɨ pu a'amuaranajchi ɨ tihua'aye'ira, tɨ ayan tyu'ujxe'eve'e tɨ xa'ari tyu'uja'usin na'ari tɨ tyu'uja'usin ɨ vaasu ɨ saj cɨn ya'aca. Eihua pu ajta tyu'ujxe'eve'e tɨ ayan tí'en. Ayaa pu nya'u. 9’Tyamua'a xu seri ya'uhua'axɨ a'ij tɨ tyu'utaijtaca'a ɨ Dioj, sata'aj ra'ara'asten ɨ hua'aye'ira ɨ tyaɨte. 10Ayaa pu tí'en, a'ini, ayej tiraataxajtaca'a aɨjna ɨ Moisés tyaacan, tɨcɨn: “Pata'aj ra'atzaahuatya'a a'ataata, ajta a'anaana.” Ajta ayan tɨcɨn: “Sata'aj raaje'ica aɨjna ɨ a'atɨ tɨ a'ij pua'a ti'ixaxa'a ɨ rutaata jemi na'ari ɨ runaana jemi.” 11’Ma sajta muan, ayaa xu tirata'aca tɨ a'atɨ ayan tihua'uta'ixaate'en ɨ ruvaujsimua'a ɨ runyuuca cɨme'e tɨcɨn Corbán. (Ayaa pu huataujmua'a aɨjna ɨ nyuucari tɨcɨn muaɨ'ɨvejri pu pɨrɨcɨ.) Ajta ayan tɨcɨn: “Naijmi'i, a'achu nyaj caj tí'ijcha'ɨ, aɨj nu neri raatamuaɨ'ɨvejte ɨ Dioj. Aɨj nu cɨn nyacai che'e tí'ijcha'ɨ ɨ nyaj cɨn amuaatyavaɨre'en.” 12Tɨ pua'a hui a'atɨ ayan tihua'uta'ixaate'en tɨcɨn: “Corbán” ca xu che'e raata'acare'en tɨ aɨn hua'utavaɨre'en ɨ ruvaujsimua'a. 13Aɨj xu cɨn, seyan rúujɨpua ɨ tɨ cɨn tyu'utaijtaca'a ɨ Dioj aɨjna cɨme'e ɨ a'amuaye'ira saj seica huatátu'ire'en. Eihua xu seyan ti'ijrɨ'ɨre. ―Ayaa pu tihua'uta'ixaa aɨjna ɨ Jesús. 14Tɨ'ɨqui ajtahua'a hua'utajee ɨ tyaɨte. Aj pu i ayan tihua'uta'ixaa. Tɨcɨn: ―Muan xu raanamua naijmi'i, sej si yau'eitaa xa'ara'ani: 15Ti'itɨ tɨ a'ij ɨ tɨ ti'icue'iri'i, tɨ pua'a a'atɨ raacua'ani, capu a'atzu raxana'ave'e. Capu raxana'ave'e a'ini ma pua'aque pu ma'acan. Ma ajta ɨ tɨ tzajta'an ma'acan, aɨ pu xaa raxana'ave'e. 16Muan xu rarɨ'ɨrejve, rɨ'ɨ xu tiraanamua. 17Tɨ'ɨj cai che'e ma'a a'atɨjca'a, aj pu i aɨn utyajrupi u chi'ita. Aj mu mi meyan tiraataihua'uri'i a'ij tɨ huataujmua'a aɨjna ɨ nyuucari tɨ cɨme'en aɨjna tɨ raxana'ave'e ɨ a'atɨ. 18- 19Aj pu'i ayan tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―¿Ni tzaa sacai sajta yau'eitaa xa'araa? ¿Ni tzaa sacai yau'eite saɨjna? Tɨ pua'a a'atɨ ti'itɨj huacua'ani tɨ ti'icue'iri'i, aɨjna tɨ raacua'ani, ma pua'aque pu e'ema'acan. Aj pu i ucaruti ɨ ucaara'an jetze. Ajta e'eyan huiraame ɨ chuitɨraara'an jetze. Aɨj pu cɨn cai raxana'ave'e a'ini capu rájrupi ɨ tzajta'an, ɨ xaijnyu'ucara'ara'an jetze. ―Yaa pu tyu'utaxajtaca'a aɨjna ɨ Jesús. Ajta ayan tihua'uta'ixaa tɨ i'i re'en naijmi'i tɨj na'a tɨ ti'icue'iri'i. 20Ajta ayan tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―Aɨjna tɨ tzajta'an aiiráninyei, amɨ pu xaa raxana'ave'e ɨ tevi. 21Au pu huiraaye'i ɨ tzajta'an ɨ tevi naijmi'i ɨ mua'atziira'a tɨ a'ij pua'a e'en, tɨ ajta ca'anijra'a rata'aca ɨ tevi tɨ'ij a'ij pua'a tyu'umua'ati, tɨ'ij tyu'ujxana'acɨre'en saɨj jamuan tɨ cai ratyevi'itɨn, na'ari jɨita'a ayan huaujxana'acɨre'en seij jamuan tɨ cai cɨna'ara'an pueen. Au pu tzajta'an ajta huiraaye'i ɨ mua'atziira'a tɨ ca'anijra'a rata'aca ɨ tevi tɨ tyu'unahua'an na'ari tɨ tyu'ujé'ica na'ari tɨ cha'a na'a tyu'uxana'acɨre'en hua'a jamuan ɨ tɨ'ɨrii. 22- 23’Ajta au pu huiraaye'i ɨ tzajta'an eijna tɨ ca'anijra'a rata'aca tɨ a'atɨ ayan ti'itɨ ti'ijmueira'a ɨ tɨ tí'ijcha'ɨ ɨ saɨj na'ari tɨ a'atɨ a'ij pua'a rɨjca, nusu tɨ seij huácuanamua. Ayaa pu che'eta na'a een tɨ pua'a a'atɨ ayan a'ij pua'a tyu'ujepe'e, na'ari tɨ pua'a a'atɨ seij anchueere'en, nusu tɨ pua'a a'atɨ a'ij pua'a ti'itejeeva, na'ari a'ujtzaahuatyahua'a, ca'ɨn aɨn ayan rɨcɨ ɨ tɨ cai xa'apɨ'ɨn. Naijmi'i tɨj na'a tɨ ayan een, au pu huiraaye'i ɨ tzajta'an ɨ tevi. Ayaa nu tyaja'amue'ixaate'e, aɨ pu xaa aɨn pueen ɨ tɨ ru'uráchuaamuara'aca ɨ tevi ɨ tzajta'an. ―Ayaa pu tihua'uta'ixaa aɨjna ɨ Jesús. 24Aj pu i Jesús á'uraa ajna a'ahua'a tɨ ayan tyaja'arajtyahuaa tɨcɨn Tiro, ajta Sidón. A pu a'ahua'a chi'ita a'utyajrupi, a'ini capu raxe'eva'aca'a tɨ a'atɨ raamua'aree tɨ aun a'utyavaaca'a aujna. Ma'ajtá'i cai, capu huatarɨ'ɨristaraca'a tɨ huatauravaa. 25- 26Capu xaa nya'u, a'ini saɨj pu ca'anacan raamua'areeri'i. Jɨita'a pu pueenya'a aɨjna tɨ seij chuejra'a japua e'ema'acan. Saɨj pu tevijra'a pueenya'a. Ayaa mu hua'atamua'amua tɨcɨn sirofenicia, ɨ mej nu'u chiicate pueen. Ajta aɨn ɨ jɨita'a, aɨ pu tiyaujca'a, jɨitacan tɨ tiyaaru'u tzajta'an seijre'e. Aj pu i e'ire'enye aɨjna ɨ naanajra'an. Titunutaca'a ajna vejli'i a'u tɨ a'utyavaaca'a aɨjna ɨ Jesús. Aj pu i ayan tirajhuaviiri'i tɨ ru'iramuarite'en ɨ tiyaaru'u tɨ tzajta'an seijra'acaa ɨ yaujra'an. 27Aj pu i ayan seij nyuucari cɨn tiraata'ixaa aɨjna ɨ Jesús, ayan tɨcɨn: ―Miche'e anacai tyu'ucua'ani mɨ tɨ'ɨrii. Capu ayan raavijte'e tɨ huaɨ'ɨpɨ'ɨ ɨ pan tɨ'i chiicate huataɨ'ɨpɨ'ɨte'en. 28Aj pu'i ayan tyu'utanyúu aɨjna ɨ jɨita'a tɨcɨn: ―Ayej xaa nya'u ti'ayajna, nyavastara'a. Aru casi'i, tɨ pua'a maɨn tɨ'ɨrii, ra'acahua'anan tɨ te'ení ɨ pan ɨ mesa japua, ¿ni qui macai racua'ani ɨ chiicate ɨ mej meesa jete e'iráuu? ―Yaa pu tyu'utaxajtaca'a aɨjna ɨ jɨita'a. 29Aj pu i ayan tiraata'ixaa aɨjna ɨ Jesús tɨcɨn: ―Ayej xaa nya'u tiraavijte'e patɨj peri tiraataxajtaca'a. Pata'aj a'ura'ani. Pu'uri huirajraa ɨ tiyaaru'u tɨ tzajta'an seijra'acaa mua'ayauj. 30Aj pu i á'uraa aɨjna ɨ jɨita'a. Tɨ'ɨqui a'ará'a u ruche. Tɨ'ɨj aɨn raaseij aɨjna ɨ ruyauj, tɨ an a'ujcá'a utaatzi japua. Aj pu i aɨn jɨita'a raamua'areeri'i tɨ ari huirajraa ɨ tiyaaru'u tɨ tzajta'an seijra'acaa. 31Ajtahua'a pu huirajraa aɨjna ɨ Jesús ajna a'ahua'a Tiro. Aj pu i u a'uré'enye ajna a'ahua'a Sidón. Au pu e'ita'a a'atanye ajna a'ahua'a tɨ ayan tyaja'arajtyahuaa tɨcɨn Tamuaamuata'a tɨ chajta'atajme. Tɨ'ɨqui aun a'ará'a ajna jaj tɨ jajmuaa, ɨ mej meyan ratamua'amua tɨcɨn Galileeya. 32Aj mu mi seij a'arajtɨɨ tɨ ti'icu'i. Capu huityajnamua aɨjna ɨ a'atɨ. Ajta capu tyá'anrɨ'ɨre. Aj mu mi rájhuaviiri'i aɨjna ɨ Jesús, tɨ ra'ajtamuare'en ɨ tɨ ti'icu'i tɨ'ij tiraahuaate'en. 33Aj pu i a'atzu a'ɨmɨ ra'iraavi'itɨ ajna tyaɨte tzajta'a. Tɨ'ɨqui aɨn Jesús, ɨ ruxɨte urujtya'axɨ'ɨ naxaita'a ɨ tɨ ti'icu'i. Tɨ'ɨqui ajta aɨn a chuaata'a a é'ejtzitze. Aj pu'i ra'antimeijri'i nyanuraara'an jetze aɨjna cɨme'e ɨ ruɨjque'e. 34Tɨ'ɨqui ute'e a'ujnyeeraca'a. Ajta ucayaatɨraa. Aj pu'i ayan tyu'utaxajtaca'a ɨ runyuuca cɨme'e tɨcɨn: ―¡Efata! ―Yaa pu tyu'utaxajtaca'a. (Aijna i nyuucari, ayaa pu huataujmua'a tɨcɨn: “Tya'antácuuna.” Ayaa pu huataujmua'a aijna tɨcɨn: “Efata.”) 35Cɨme'en pu'u ayan tyu'utaxajtaca'a aɨjna ɨ Jesús, aj pu i aɨn huaruj ɨ tɨ ti'icui'ica'a. Pu'uri xaa ajna huityanamuaara'a a'araa. Ajta, ari tya'anrɨ'ɨrajcaa. Capu che'e ca'achira'aca'a ɨ nyanuraara'an. 36Ajta Jesús raata'ijmɨjri'i tɨ cai a'atɨ huata'ixaate'en. Ma majta, camu meyan huarɨj. A'achu tɨ caj ayan tihua'utaite'enche'e, ayaa mu che'eta caj tihua'ata'ixaate'enche'e ɨ seica. 37Matɨ'ɨj mi tyamua'a a'ij tya'utaseij ɨ tyaɨte. Meyan tɨcɨn: ―Rɨ'ɨ pu ti'ijrɨ'ɨre aɨjna ɨ Jesús nain cɨme'e. Aɨ pu hui raayɨ'ɨtɨ tɨ tihua'uhuaate'en mej mi huityanamuaara'a mua'ara'ani, ajta mej mi tya'anrɨ'ɨraj mua'ara'ani ɨ maj cai tyá'anrɨ'ɨre. ―Yaa mu tyu'utaxajtaca'a.
Copyright
Learn More


c: text/html

text:
Ruschein
Ruschein a l'è un cumün svizzer del distret de Surselva. in del Canton Grisun. Al gh’ha pressapoch 345 abitant e una süperfiss de 12.54 km², e al se tröva a una altitüden de 1155 meter sura al livel del mar.
El cumün de Ruschein a l'è tacaa ai cumün de Elm (GL), Falera, Ilanz, Laax, Ladir, Schluein, Schnaus, Siat.
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ruschein l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 765 col nom de Rucene.[1]
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi sott:[1][2]
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ 1,0 1,1 Ruschein in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.
- ↑ Graubunden in Numbers accessed 21 September 2009
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Sit ufizial (Todesch)
- Ruschein in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Papua Növa Guinea
Papua Növa Guinea (Papua New Guinea in ingles; Papua Niugini in tok pisin) a l'è un paes de l'Uceania.
A l'è tacaa a ovest a l'Indunesia.
La capital a l'è Port Moresby.
La gh'ha una süperfiss de 462.840 km² e una pupulaziun de pressapoch 5.887.000 abitant.
La Papua Növa Guinea la se tröa per la püssee part in de la metà urientala de l'isula de la Növa Guinea, ma la gh'ha dent anca alter isul piscininn de l'Ucean Pacifich.
In de l'altra metà de la Növa Guinea a gh'hinn i pruinc indunesiann de Papua e de Papua Ucidentala.
El pais a l'è staa minga espluraa cumpletament. A l'è pussibil che in di zonn püssee dent de l'isula ghe sien di pupulaziun, piant e besti che se cugnussen minga.
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El toch setentriunal del paes a l'è staa un pussediment de la Germania del 1884 fina a la prima guera mundiala, quand che l'ha ucüpaa l'Australia, che del 1904 la ministrava giamò, per cünt del Regn Ünii, el toch meridiunal.
In del 1975 el paes l'ha utegnüü l'indipendenza.
Lenguv[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Papua Neuva Guinea a l'è vün di paes cunt la püssee granda diversità de cultür: a gh0'hinn püssee de 850 lenguv indigen, ognidüna d'un grüp etnich cun la sò cultüra tradiziunala. Dumà el 18% de la pupulaziun la viv in di cità.
I lenguv ufiziaj a hinn l'ingles, el tok pisin e l'hiri motu.
Urganizaziun pulitiga[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Papua Növa Guinea (nom ufizial: Independent State of Papua New Guinea / Independen Stet bilong Papua Niugini) a l'è un regn del Commonwealth e la regina a l'è Elisabeta II del Regn Ünii.
El Prim Minister a l'è el Michael Somare (del 2002).


text:
Bobiova
Bobiova o Bubiöva (nom ufizial in italian: Bedigliora) a l'è un cumün svizzer del distret de Lügan. in del Canton Tesin. Al gh'ha 639 abitant (dato del 31 Dicember 2013[1]) e una süperfiss de 2.5 km², e al se tröva a una altitüden de 617 meter sura al livel del mar.
El cumün de Bobiova a l'è tacaa ai cumün de Cröj, Cüri, Nuvasg, Püra e Sessa.
Evulüziun demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Abitant censüü
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statistik Schweiz – STAT-TAB: Ständige und Nichtständige Wohnbevölkerung nach Region, Geschlecht, Nationalität und Alter


text:
Umegna
Umegna (nòm uficiàl in italian: Omegna) a l'è un cumün de la Pruvincia del Verban-Cüsi-Ossula
El gh'ha ona popolaziun de 15 599 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), cunt ona superfis de 30,8 km² e ona densità de popolaziun de 506 ab./km².
L'è tacaa ai cumün de Armagn (NO), Cäsàal dlä Cort Cèrä, Germagn, Gignés, Gravaluna, Gnugn, Pitnasch (NO), Quarna de Sura, Quarna de Sot e Stresa.
A l'è sitüaa in scima al Lagh d'Orta. El cunfina cun la Pruvincia de Nuvara. El paes l'è gemelaa cun Lod.
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nümer de abitant del cumün de Umegna l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Nümer de abitant
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
User:Dragonòt
[Piemontèis]
Dragonòt a l'era lë stranòm ëd mia famija. Ij mè Cé a na blagavo, përchè as disìa ch'a-j ciamavo parej përchè un ëd lor a l'era stàit ant ij Dragon dël Re 'd Sardegna.
An cost moment-sì, ij mè anteress a son l'anformàtica, la lenghìstica e la micologìa. Për fòrsa 'd còse la famija a ven prima 'd tut e i na parlo gnanch, com i parlo pa 'd l'anformàtica, ch'a l'é mè camp ëd travaj.
An micologìa i son dzortut anteressà a cheuje ij bolé, ma am dëspias pa 'dcò studieje. I faso part ëd l'AMBAC - Associazione Micologica Bovesana e delle Alpi Cuneesi, antitolà a Ugo Marìa Cumin/Ugo Maria Cumino e dl'AMB - Associazione Micologica Bresadola. I son apassionà 'd fotografìa digital e, dël 2007, sinch dij mè scat a son stàit acetà për la publicassion dzora a un lìber ëd bolé e cusin-a.
An lenghìstica i scrivo artìcoj an piemontèis an sij giornaj locaj ("Ij mè artìcoj an piemontèis"), i son bureaucrat an sla Wikipedia an piemontèis e i m'anteresso dzortut ëd le lenghe padanèise, val a dì 'd l'ansema dle lenghe reto-cisalpin-e. Për esse preparà, i l'heu studià 'dcò lenghìstica indeuropea e lenghìstica romanza. I faso part ëd l'ALP - Associazion Linguìstica Padaneisa e i giuto a fé andé anans ël Portal e ij Forum ëd l'ALP.
Proverb preferì:
"Discut mai con un falabrach: la gent a podrìa capì pa la diferensa" (Mark Twain)
[English] "Never argue with a fool, onlookers may not be able to tell the difference" (Mark Twain)
Proget anté i son ativ:
- User pms
- User pms-N
- User it
- User it-4
- User en
- User en-2
- User fr
- User fr-1
- User la
- User la-1
- Translation Rally participants
- MediaWiki translators
- Wikia translators
- Okawix translators
- Mwlib.rl translators
- WikiReader translators
- OpenStreetMap translators
- OpenLayers translators
- IHRIS translators
- Kiwix translators
- WikimediaMobile translators
- WLMMobile translators
- Intuition translators
- Translators with 25000 contributions


text:
Haute-Normandie
L'Alta Normandia (nòm uficiàl en fransés: Région Haute-Normandie ) l'è giöna de le 22 regiù de la Francia. La popolasiù totàl de la regiù l'è de 1,780,192 abitàncc (dato del 1999) distribüìcc söndèn'area de 12,317 km², per 'na densità de 145 ab./km².
Sudiviziù aministratìva[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La regiù de Rouen l'è dividìda 'ndei dipartimèncc de Eure, Seine-Maritime che i ragrùpa 6 circondàre (en fransés: arrondissements) e 1,420 cümü. La capital de la regiù l'è Rouen.


text:
Bergen
Bergen (Björgvin in islandes) a l'è la segunda cità püssee granda de la Nurvegia, cun pressapoch 200.000 abitant. A l'è in sü la costa de ucident, in de la pruincia de Hordaland. Bergen a l'era una cità anseatica e la gh'ha un quarter medieval, Bryggen, che l'è dent in de la lista di Patrimoni Mundiaj de l'UNESCO.
Cità surel[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Asmara, Eritrea.
- Göteborg, Svezia.
- Germania:
- Málaga, Spagna.
- Newcastle, Regn Ünii.
- Québec, Canada.
- Seattle, Stat Ünii.
- Turku, Finlandia.
- Aarhus, Danimarca.


text:
-
PPS grischuna vul colliaziun da glistas
Ils delegads e las delegadas han decidì ina colliaziun da glistas per las elecziuns naziunalas.
Ulteriuras contribuziuns sur da la PPS
-
PPS grischuna cun strategia da ristga
La strategia da la PPS grischuna da candidar cun Magdalena Martullo-Blocher na saja nagina garanzia da success.
-
«Martullo-Blocher vegn anc a persvader votants»
Quai manegia Heinz Brand, cusseglier naziunal e president da la PPS grischuna, suenter ina retschertga fatga per RTR.
-
La PPS Grischun cun Magdalena Martullo-Blocher e Heinz Brand
La Partida populara svizra dal Grischun ha nominà mesemna saira a Landquart uffizialmain lur total 10 candidatAs.
-
«Il Grischun è politicamain il pli datiers a mai»
La scheffa da la Ems Chemie candidescha per la PPS grischuna per in sez en il Cussegl naziunal.
-
"Collisiun da termins" che fa nescher speculaziuns
Atgnamain stuess ins gia enconuscher ils nums sin las glistas da la PPS per l'elecziun dal Cussegl naziunal.
-
PLD na vul betg colliar glistas cun la PPS
Tar las elecziuns l'atun che vegn na datti sin nivel naziunal nagina colliaziun da glistas tranter la PLD e la PPS.
-
Toni Brunner vul purtar 2 candidats da la PPS
La PPS Svizra vul suenter las elecziuns l’onn 2015 metter si 2 candidats per las elecziuns el cussegl federal.
-
Verd-liberals duain far patratgs davart colliaziun da glistas
La Partida populara svizra PPS fa reclama per ina «colliaziun da glistas» cun ils Verd-liberals.


text:
Tera
La Tèra l'è 'l tèrs pianéta del Sistema Solar en ùrden de distànsa del Sul. L'è el quint per grandèsa dei òt pianéti del nòst Sistema Solar, ma l'è chèl che g'ha la densità piö àlta. 'Ntra i quàter pianéti ruciùs l'è chèl piö grant, apéna póch de piö de Venere).
L'è el pianéta söl quàl vif töte le spéci vivénti cunusìde, l'ünech ogèt celèst del Sistema Solar che g'ha le caraterìstiche adàte a la vita isé come la conosóm nóter. Sö la superfìce del Tèra de fat gh'è àiva en töcc tré i stacc (sòlido, lìquit e gasùs) e 'n atmosféra cumpunìda perlopiö de azòto e osìgeno. Chèsta, ensèma al sò camp magnétich, la la schìa dei ràgi còsmich e de le radiasiù che vé del Sul.
La formasiù de la Tèra l'è stemàda en 4,54 miliardi de agn fà. De satèliti natürài la ghe n'ha giü, la Lüna. L'as de rotasiù de la Tèra l'è 'nclinàt en relasiù al pià de l'eclìtica de 23,439 ° e chèsto en cumbinasiù col sò müimènt de revulusiù entùren al Sul el dà urìgin al cambiàs de le stagiù.
Le cundisiù de l'atmosféra al prensépe dòpo la sò formasiù i è cambiàde perlopiö per vìa de la formasiù de fùrme de vìta, che le g'ha creàt 'n equilìbrio ecològich diferènt e mudifucàt la superfìce del pianéta. Entùren al 71% de la superfìce l'è ocupàda dei océani de àiva salàda, el 29% che rèsta l'è reprezentàt dei cuntinèncc e de le ìzole.
La grösta estèrna l'è spacàda sö en divèrsi segmèncc rìgidi, ciamàcc plàche tetòniche, che le se möf l'öna en rapórt a lótra de póch milìmetri ogna an ma endel arch dei miliù de agn de azistènsa del pianéta, le s'è spostàde en cuntinuasiù e cambiàt divèrse ólte la fiziunumìa de la superfìce de la tèra.
La part dedét, atìva del pónt de vìsta geologich, l'è cumpunìda de 'n leèl bèl spès, ciamàt mantèl, e de 'n nùcleo, dividìt a sò ólta en nùcleo estèrno, endóche se gènera el camp magnétich, e nùcleo intèrno sòlido, custitüìt perlopiö de fèr e nìchel.


text:
Tschaiver en chant e musica
- Mardi, 9.2.2016, 19:00
-
Emprima emissiun:
- Mardi, 9.2.2016, 19:00, RTR
Chanzuns per il temp da barlot.
Oz mardi-tschaiver faschain nus barlot! Ils Urlauns da Vella, cantus firmus surselva, Rudé da chant Engiadina, Chor mischedau Suraua, Chor dils Larischs, Chor da la scola claustrala Mustér, Cor baselgia Müstair, Chor masdo Surmeir, Chor viril Lumnezia, Chor viril Falera cun Alvin Muoth sco solist e la Compagnia Rossini dattan chanzuns per quest temp da barlot.
Redacziun: Giusep G. Decurtins


text:
Oberkirch (LU)
Oberkirch a l'è un cumün svizzer del distret (en todèsch: Amt) de Sursee, in del Canton Lüzerna. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 9.11 km² e in del Dicember 2011 al gh'eva una popolazion de 3746 abitant.
El cumün de Oberkirch al se tröva a una altitüden de 512 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Buttisholz, Eich, Grosswangen, Mauensee, Nottwil, Schenkon, Sursee. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca e de religiun catolega.
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Oberkirch l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1036 col nom de Ecclesia superior ma se trata de una copia del secul XIV de un docüment püsee antigh. In del 1052 inscambi l'eva staa menziunaa col nom de Obernkilch.[1]
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:[1]
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Oberkirch LU in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.


text:
1Rü ñu̱xma rü tá pexü̃ changãxü̃ ga yema ãma̱xchiga ga choxna naxca̱x pec̱axü̃ ga perü poperawa. Rü narümemaẽ chi nixĩ i noxtacüma tama naxãmax ya yatü. 2Natürü ngẽma na naxü̃neãrü ngúchaü̃ na naxügümarexü̃ i duü̃xü̃gü, rü narümemaẽ nixĩ i wüxichigü ya yatü rü na naxãmaxü̃, rü wüxichigü i nge rü na naxãtexü̃. 3Rü yima yatü ya ãmacü rü taxucürüwama naxma̱xna nügü ninuxũ. Rü ngẽma nge i ãtecü rü taxucürüwama ngĩtena ngĩgü iyanuxũ. 4Erü ngẽma nge i ãtecü rü tama ngĩgüxü̃neãrü yoratama iyixĩ, erü ngĩte nixĩ ya ngĩxĩneãrü yora ixĩcü. Rü ngẽxgumarüü̃ ya ngĩte rü tama nügüxü̃neãrü yora nixĩ, erü naxma̱x iyixĩ i naxü̃neãrü yora ixĩcü. 5Rü tama name i wüxi ya yatü rü nama̱xna nügü ninuxũ, rü e̱xna wüxi i ngecü rü ngĩtena ngĩgü iyanuxũ, ega tama nügümaã namexẽẽãgu na ñuxre i ngunexü̃ tama nügümaã namaxẽxü̃ naxca̱x na nayumüxẽgüxü̃. Rü ngẽmawena rü name nixĩ na wenaxãrü noxrirüü̃ nügümaã namaxẽxü̃ na tama Chataná nüxna ĩnüxü̃ca̱x na chixexü̃gu nayixẽẽãxü̃ca̱x. 6Rü guxü̃ma i ñaã ore i pemaã nüxü̃ chixuxü̃ i ãma̱xchiga rü ãtechiga rü tama wüxi i mu nixĩ i ngẽma. Natürü pemaã nüxü̃ chixumare na nüxü̃ pecuáxü̃ca̱x na namexü̃ i ngẽmaãcü na penaxüxü̃. 7Rü chomatama nagu charüxĩnü rü chierü name nixĩ ega choma chamaxü̃xü̃rüü̃ namaxẽgu i guxü̃ma i duü̃xü̃gü. Natürü Tupana rü wüxichigü i duü̃xü̃na nanaxã i nacüma na ñuxãcü namaxẽxü̃ca̱x rü ñuxãcü nagu naxĩnüxü̃ca̱x. Rü ngẽmaca̱x tama guxãma tawüxigu. 8Rü ngẽma ngema̱xgüxü̃ rü ngetegüxü̃ rü yutegüxü̃ rü namaã nüxü̃ chixu rü narümemaẽ nixĩ i chauxrüü̃ tama naxãma̱x rü tama naxãte. 9Natürü ngẽxguma wüxi i duü̃xü̃ taxucürüwa naxü̃neãrü ngúchaü̃maã naporagu, rü name nixĩ na naxãmaxü̃ rü e̱xna naxãtexü̃. Erü narümemaẽ nixĩ i noxtacüma naxãma̱x rü e̱xna naxãte na tama yeü̃cürü ngẽmagu naxĩnüẽchaxü̃ca̱x. 10Natürü yíxema marü ãmaxẽ rü ãtexe, rü tümamaã nüxü̃ chixu na tama namexü̃ na tümatexü̃ na ítatáxü̃. Rü ngẽma mu rü tórü Coriarü mu nixĩ, rü tama choxrü nixĩ. 11Natürü ngẽxguma chi ngürüãchi wüxi i ngexü̃ natexü̃ íta̱xgu, rü name nixĩ i noxtacüma nangete rü e̱xna wena nateca̱x nataegu. Rü ngẽxgumarüü̃ ta ya yatü rü tama name i nama̱xü̃ ínata̱x. 12Rü ñu̱xma rü choxü̃́ nangẽxma i wüxi i ore i tümaca̱x ya yíxema ãmaxẽ ngĩmaã i wüxi i nge i tama yaxõ̱xcü. Rü ngẽma ore rü choxrütama nixĩ rü tama tórü Coriarü nixĩ. Rü ngẽxguma wüxi ya yatü ya õcü ngĩmaã ãmaxgu i wüxi i nge i tama yaxõ̱xcü, rü tama name i ngĩxü̃ ínata̱x, ega ngĩma rü aixcüma namaã naxãtechaü̃gu. 13Rü ngẽxguma wüxi i nge i yaxõ̱xcü ãtegu namaã ya wüxi ya yatü ya tama yaxõcü, rü tama name i íinata̱x ya yima ngĩte ega nüma ya yima yatü rü aixcüma ngĩmaã naxãma̱xchaü̃gu. 14Rü yima yatü ya tama yaxõcü, rü nama̱x i yaxõ̱xcügagu Tupana nüxü̃ nacua̱x. Rü ngẽma ngecü i tama yaxõ̱xcü, rü ngĩte ya yaxõcügagu Tupana ngĩxü̃ nacua̱x. Erü ngẽxguma chi tama ngẽmaãcü yixĩgu, rü chi ngẽma naxãcügü rü duü̃xü̃gü i tama yaxõgüxü̃ãcügürüü̃ tá nixĩgü. Natürü i ñu̱xma ya naxãcügü rü marü Tupana tüxü̃ nacua̱x. 15Natürü ngẽxguma yima yatü ya tama yaxõcü rü nama̱xü̃ ínatáxchaü̃gu rü ¡noxtacüma ngĩxü̃ ínatá! Rü ngẽxgumarüü̃ ega ngẽma ngecü i tama yaxõcü rü ngĩtexü̃ ínatáxchaü̃gu, rü ¡noxtacüma ngĩtexü̃ ínatá! Rü ngẽxguma ya yima yatü ya yaxõcü rü marü name ega wena naxãma̱xgu. Rü ngẽma ngecü i yaxõcü rü marü name ega wena naxãtegu. Erü Tupana pexü̃ nidexechi na meã pegümaã pemaxẽxü̃ca̱x. 16Rü ngẽmaca̱x, Pa Ngecü i Tupanaãxü̃́ Yaxõ̱xcüx, rü ngẽxguma cute i tama yaxõxü̃ cuxü̃ ítáxchaü̃gu, rü narümemaẽ nixĩ i tama cunachu̱xu, erü tama nüxü̃ cucua̱x ngoxi tá cunamaxẽẽ i ngẽma cute rü e̱xna tama. Rü cumax, Pa Yatü ya Yaxõ̱xcüx, rü ngẽxguma cuxma̱x i tama yaxõxü̃ cuxü̃ ítáxchaü̃gu, rü narümemaẽ nixĩ i tama cunachu̱xu, erü tama nüxü̃ cucua̱x ngoxi tá cunamaxẽẽ i ngẽma cuxma̱x rü e̱xna tama. 17Rü ñu̱xma rü pemaã nüxü̃ chixu rü nüma ga Tupana rü wüxichigü ga duü̃xẽna nanaxã ga tümaãrü cua̱x na tümaãrü maxü̃maã itacuáxü̃ca̱x rü meã tanaxüxü̃ca̱x i ngẽma puracü ga noxri tüxü̃́ yexmaxü̃ ga tauta Tupana tümaca̱x caxgu. Rü ngẽma ngu̱xẽẽtae nixĩ i namaã chanangúexẽẽxü̃ i guxü̃ma i yaxõgüxü̃ i wüxichigü ya tupaucawa ngẽxmagüxü̃. 18Rü ngẽxguma Tupana naxca̱x caxgu i wüxi i duü̃xü̃ i marü Yudíugürüü̃ íwiecha̱xmüpe̱xechiraü̃xü̃, rü nüẽ́tama nixĩ ega ngẽmaãcütama yixĩgu. Rü ngẽxguma Tupana nayau̱xgu i wüxi i duü̃xü̃ i tama íwiecha̱xmüpe̱xechiraü̃xü̃, rü nüẽ́tama nixĩ ega ngẽmaãcütama yixĩgu. 19Erü Tupanape̱xewa rü nüẽ́tama nixĩ ega wüxi i duü̃xü̃ rü ínawiecha̱xmüpe̱xechiraü̃gu rü e̱xna tama. Erü ngẽma Tupana aixcüma naxwa̱xexü̃ nixĩ na naga naxĩnüxü̃ i wüxichigü i duü̃xü̃. 20Rü wüxichigü i duü̃xü̃ rü name nixĩ i nawatama napuracü ga yema puracü ga nüxü̃́ yexmaxü̃ ga yexguma Tupana noxri naxca̱x caxgu. 21Rü yexguma wüxi ga coriarü duü̃xü̃ quixĩyane Tupana cuxca̱x caxgu, rü tama name i ngẽmaca̱x cuxoegaãẽ. Natürü ngẽxguma cuxü̃́ natauxchagu na nüxna ícunguxuchixü̃ i ngẽma cori, rü marü name na ícunguxuchixü̃. 22Rü cuma ga na cucoriã̱xyane cuxca̱x nac̱axü̃ ga Tupana, rü name nixĩ i nüxna cucua̱xãchi na Cori ya Cristu pecaduwa cuxü̃ ínguxuchixẽẽxü̃. Rü cuma ga na cungearü coriã̱xyane cuxca̱x nac̱axü̃ ga Tupana, rü name nixĩ i nüxna cucua̱xãchi na tórü Cori ya Cristuarü duü̃xü̃ quiĩxü̃ i ñu̱xma na nüxü̃́ cupuracüxü̃ca̱x. 23Tupana rü marü pexca̱x nataxe rü poraãcü nüxü̃́ petatanü. ¡Rü ngẽmaca̱x i ñu̱xma rü tãũtáma naga pexĩnüẽ i ngẽma duü̃xü̃gü i wenaxãrü ñoma i naãneãrü chixexü̃wa pexü̃ gagüchaü̃xü̃! 24Rü name nixĩ, Pa Chaueneẽgüx, i wüxichigü i pema rü meã Tupanape̱xewa penaxüama ga yema puracü ga pexü̃́ yexmaxü̃ ga yexguma noxri Tupana pexca̱x caxgu. 25Rü ñu̱xma rü tá pemaã nüxü̃ chixu i nachiga i ngẽma duü̃xü̃gü i ngema̱xgüxü̃ rü ngetegüxü̃. Rü tórü Cori ya Ngechuchu rü taxuü̃ma i mu choxna naxã i ngẽmachiga. Natürü tá pemaã nüxü̃ chixu i ñuxãcü nagu charüxĩnü i ngẽmachiga. Rü ngẽma chorü ore rü aixcüma nixĩ erü choma nixĩ i wüxi i duü̃xü̃ ga nüxü̃́ changechaü̃tümüü̃ãcüma choxü̃ nayaxuxü̃ ga tórü Cori. 26Yixema na yaxõgüxü̃ rü ñu̱xma rü poraãcü guxchaxü̃gü tüxü̃́ nangẽxma. Rü ngẽmaca̱x chauxca̱x narümemaẽ i tama nixãma̱x i ngẽma yatügü i ngema̱xgüxü̃. 27Rü ngẽxguma marü cuxãma̱xgu rü tama name i ngĩxü̃ ícuta̱x. Natürü ngẽxguma cungema̱xgu rü narümemaẽ i tama cuxãma̱x. 28Natürü ngẽxguma cuxãma̱xgu rü tama pecadu nixĩ i ngẽma. Rü ngẽxguma wüxi i paxü̃ ãtegu rü tama pecadu nixĩ i ngẽma. Natürü ngẽma ixãma̱xgüxü̃ rü ixãtegüxü̃ rü tá nayexera i norü guxchaxü̃gü i ñoma i naãnewa, rü ngẽma nixĩ i tama chanaxwa̱xexü̃ na nüxü̃ nangupetüxü̃. 29Pa Chaueneẽgüx, pemaã nüxü̃ chixu rü tama muxü̃ i ngunexü̃ tüxü̃́ nangẽxma na naxüxü̃ca̱x i Tupanaãrü puracü. Rü ngẽmaca̱x ya yíxema ixãma̱xgüxe rü name nixĩ i meã tanaxügü i Tupanaãrü puracü ñoma tangema̱xgüxü̃rüü̃. 30Rü yíxema ngexwaca yutanügüxe rü yixema peta ügüxe rü yíxema itaxegüxe, rü tama name i ngẽmaca̱x Tupanaãrü puracü na ítange̱xgüxü̃. 31Rü yíxema tüxü̃́ nangẽxmaxẽ i tümaãrü ngẽmaxü̃gü i ñoma i naãnewa, rü tama name i ngẽmaca̱x Tupanaãrü puracü na ítange̱xgüxü̃. Erü ñoma i naãne i ñu̱xma nüxü̃ idauxü̃ rü paxa tá nagu̱x. 32Rü tama chanaxwa̱xe na ṯacüca̱x pexoegaãẽgüxü̃. Rü ngẽxguma wüxi i yatü ngema̱xgu, rü Tupanaãrü puracügu narüxĩnü rü nagu narüxĩnü na ñuxãcü Tupanaãrü ngúchaü̃ naxüxü̃. 33Natürü ngẽxguma naxãma̱xgu i wüxi i yatü, rü ñoma i naãneãrü ngẽmaxü̃gu narüxĩnü rü nagu narüxĩnü na ñuxãcü nama̱xãrü ngúchaü̃ naxüxü̃. Rü ngẽmaãcü muxü̃gu narüxĩnü. Rü ngẽxgumarüü̃ ta nixĩ i ngexü̃gü. Rü ngẽma ngexü̃ i ngetexü̃ rü Tupanaãrü puracügu narüxĩnü, erü marü Tupanana nügü naxã rü guxü̃ i naxü̃nemaã rü naãẽmaã naxca̱x namaxü̃. Natürü ngẽma ngexü̃ i ãtexü̃ rü ñoma i naãneãrü ngẽmaxü̃gu narüxĩnü, rü nagu narüxĩnü na ñuxãcü natearü ngúchaü̃ naxüxü̃. 35Rü perü mexü̃ca̱x nixĩ i pemaã nüxü̃ chixuxü̃ i ngẽma, rü tama pexna na chanachu̱xuxü̃ca̱x nixĩ. Natürü ngẽma ñacharügü na meã pemaxẽxü̃ca̱x rü aixcüma penaxüxü̃ca̱x i tórü Coriarü puracü. 36Rü ngẽxguma texé nagu rüxĩnügu na tümaxãcü rü marü na napaxü̃, rü tümaca̱x rü marü namexgu na naxãtexü̃, rü marü name i ngĩxü̃ taxüte ega aixcüma tümaca̱x rü ngẽmaãcü namemaẽgu. Rü ngẽma na naxãtexü̃ i tümaxãcü rü tama pecadu nixĩ. 37Natürü ngẽxguma wüxi i yatü nüxü̃́ nangẽxmagu i norü pacü rü tama nanaxwa̱xegu na ngĩxü̃ naxütexü̃, rü marü name i ngẽma rü ta. Erü naxme̱xwa ingẽxma rü taxuca̱xma texé tanachixewe na ngĩxü̃ naxütexü̃ca̱x. 38Rü ngẽmawa nüxü̃ tadau rü ngẽma yatü i naxãcü ngĩxü̃ ütexü̃ rü mexü̃ naxü. Rü ngẽma yatü i tama naxãcü ngĩxü̃ ütexü̃ rü yexeraxü̃ i mexü̃ naxü. 39Rü wüxi i nge i ãtecü rü ngĩteme̱xẽwa ingẽxma i ngẽxguma namaü̃xgu ya ngĩte. Natürü ngẽxguma nayu̱xgu ya ngĩte, rü marü name ega to i yatü i ngĩma ngĩxü̃́ ngúchaü̃xü̃maã naxãtegu. Natürü inaxwa̱xe na wüxi ya yatü ya yaxõcümaã naxãtexü̃. 40Natürü chauxca̱x rü yexeraãcü chi itaãẽ i ngẽxguma chi tãũ chima wena naxãtegu. Rü ngẽma ore rü choxrütama nixĩ, natürü nagu charüxĩnü rü Tupanaãẽ i Üünexü̃ãrü ore ta nixĩ.
Copyright
Learn More


text:
Pruvincia de Cremuna
- Süperfiss: 1.770 km²
- Pupulazziun (2005): 348.367 ab.
- Densitaa: 197 ab./km²
- Nümer de cumün: 115
- Capitaal (pup. 2005): Cremuna (71.313 ab.)
La pruvincja de Cremuna la sa slarga in de la Lumbardìa meridiunaal, al cunfin cunt l'Emilia-Rumagna (a S, pruvinz de Parma e Piasenza). La cunfina a O cunt la pruvincja de Lòot, a N cunt quela de Bergum, a nurdest cunt la pruvincja de Milan, a E cunt Brèssa e Mantua.
Ul sò teritòri a l'è in mezz a i fiümm Ada (a ucideent), Oli (a urieent) e Po (a süüt); a setentriun ul cunfin l'è cunvenziunaal.
Ul teritòri de la pruvincja l'è tutalmeent in de la bassa pianüra lumbarda; propi per quest, fin da i sécul andaa l'agricultüra l'è semper stada preseent in d'una manera pesanta; anca incöö, anca se i paisan a inn dumé ul 3-4% de la pupulazziun tutaal, l'agricultüra cremunesa l'è vüna dii püssee fiureent in Itàlia.
L'indüstria l'è, cumé in tüta la Lumbardìa, impurtanta e basada sü i stabilimeent piscinitt. Semper püssee impurtaant a l'è ul setuur dii servizzi.
La densitaa de pupulazziun l'è volta, anca se l'ambieent al mantegn l'aspett c'al gh'era in dii ann indree, e ul paesacc agricul l'è prevaleent; la pupulazziun l'è pütòost spantegada in sül teritòri, e föra che Cremuna, Crema, Suresina, Casalmagjuur, Castigliòn gh'inn minga citaa d'una certa impurtanza.
Lengua[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La lengua ufizial de la pruvincia l'è dumà l'italian.
In ogni cas, el se cunserva ancamò adess el lumbard, spartii giò in dò variant principai: el cremasch a nord e 'l cremunes a süd. El cremasch l'è ciarament un dialet lumbard uriental, cun di fort vesinanz cunt i parlà de la Bassa bergamasca. El cremunes el gh'ha di carater püssee uriginai e una quai relaziun cunt el bass bressan, ma anca cun l'emilian. In d'un quai paes, cumagn de Vulungh e Ustian (che se tröven in sü la riva uriental de l'Oj), se parla bressan. Arent a Casal, giò in de la Bassa cremunesa, la lengua l'è urmai emiliana, e la gh'ha di fort cunessiun cunt el parmesan e 'l mantuan.


text:
Porta Noeuva (Milan)
Porta Noeuva (Porta Nuova) l'è vuna di ses port istoregh de Milan.
La se troeuva in sui Bastion, a nord del centro, in su la strada che la menava a Monscia. A l'è in mezz tra Porta Comasina (ovest) e Porta Venezia (sud-est)
Al dì d'incoeu l'è vuna di poch port milanes che hinn restaa in pee, in de la forma del Vottcent voruda de l'architett neoclassegh Giuseppe Zanoia e fada in tra el 1810 e 'l 1813, con scià i duu casei del dazzi.
On temp Porta Noeuva l'era anca el nomm de vun di ses quartier principai de Milan. Arent a la Porta a gh'è 'l Pont di Gabell, el sit indè che la Martesana l'entrava dent a Milan, per giontàss al Navili.


text:
Ehrendingen
Ehrendingen (Äredinge in aleman) a l'è un cumün svizzer del distret de Baden. in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch 4 164 abitant e una süperfiss de 7.31 km², e al se tröva a una altitüden de 450 meter sura al livel del mar.
El cumün de Ehrendingen l'è staa furmaa ufizialment el prim de ginee del 2006 da la fusion dei cumün de Oberehrendingen e Unterehrendingen. A l'è tacaa ai cumün de Schneisingen, Niederweningen, Wettingen, Ennetbaden, Freienwil, Lengnau.
Popolazion[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Ehrendingen in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.


text:
Canal de Corint
Ol Canàl de Corìnt (AιώpuYa tnς Kopίvθou/Dióruga tēs Korínthou in grech) l’è ü canàl artificiàl iscaàt fò da l’òm per fà pasà i naf dal Gulf de Egina ‘n del Mar Egéo al Gulf de Corìnt e de lé al Mar Ionio sènsa fà töt ol gir del Peloponéso.
L’è lónch 6.345 méter e i gh’à tegnìt 12 agn per iscaàl fò, dal 1881 al 1893.
Ol probléma piö gròs del canàl l’è che l’è pròpe strécc e i pöl pasà dóma di barchetine, per lo piö barchetine de turisti. Se stima che i n’à pasa piö de 11 méla ‘n d’ün an.


text:
Aktuelle Position
Diversitad
La SSR s'orientescha als basegns multifars da la Svizra plurilingua e multiculturala. La diversitad è perquai in aspect central en las purschidas, las emissiuns ed ils puncts da vista da la SSR.
Cun il vast spectrum da ses programs da radio e televisiun represchenta la SSR la Svizra plurilingua e multiculturala. Ed il medem mument influenzescha la Svizra multifara ils formats, ils cuntegns ed ils puncts da vista da la SSR – e quai en ils secturs infurmaziun, cultura, furmaziun, sport e divertiment. Perquai è la diversitad in dals garants per sia posiziun dominanta sin il martgà ed ina valur essenziala da ses maletg directiv – sper la credibladad, l'independenza, la creativitad e la fairness.
In'incumbensa da program multifara
L'artitgel 93 da la Constituziun federala determinescha che la legislaziun davart radio e televisiun cumpeta a la Confederaziun. Il radio e la televisiun duain contribuir a la furmaziun, al svilup cultural, a la furmaziun libra da l'opiniun ed al divertiment, resguardar las particularitads dal pajais ed ils basegns dals chantuns, preschentar ils eveniments a moda correcta ed exprimer adequatamain ils differents avis.
La concessiun precisescha l'incumbensa che la SSR ha d'ademplir cun tut ses programs da radio e televisiun, sco era cun autras offertas publicisticas en las regiuns linguisticas respectivas. La concessiun fixescha ulteriurs puncts:
- permetter al public ina libra furmaziun da l'opiniun entras in'infurmaziun cumplessiva, multifara ed objectiva surtut davart temas politics, economics e socials
- promover il svilup cultural e rinforzar las valurs culturalas dal pajais sco era la cultura svizra resguardond surtut la litteratura, la musica e la lavur cinematografica svizra
- pussibilitar ina furmaziun dal public, cunzunt cun emetter regularmain emissiuns cun in cuntegn instructiv
- offrir emissiuns da divertiment che satisfan als differents basegns dal public.
La diversitad en il radio
Cun ses programs da radio satisfa la SSR als divers interess e basegns dal public. Ed uschè differents sco quai ch'ils cuntegns da program èn, uschè differents èn er ils geners ed ils formats – p.ex. las emissiuns d'infurmaziun, ils gieus auditivs, ils quizs, las intervistas u ils concerts sin giavisch.
Cuntegn da program radio 2015
La diversitad en la televisiun
Er en la televisiun fa la SSR tut il pussaivel per producir cun differents geners e formats mintga di in program multifar che satisfa a las differentas pretaisas ed opiniuns dal public – cun quizs, emissiuns da musica, d'infurmaziun, da cussegliaziun e da discussiun, sco era sitcoms, serias u films dramatics.
Cuntegn da program televisiun 2015
La digitalisaziun porscha anc dapli diversitad
- Paginas web dals emetturs: Cun la digitalisaziun da las medias sa midan ils basegns dals consuments. Las interpresas da radio e televisiun da la SSR tegnan quint da questas midadas e porschan paginas web che cumpletteschan ed approfundeschan la purschida da program.
- Podcasts e streams: Plattafurmas per datotecas d'audio e da video on demand pussibiliteschan al public da tadlar resp. guardar entiras emissiuns da radio resp. da televisiun u singulas contribuziuns per part schizunt en directa via internet – ubain da tuttas uras sco podcast u stream. Intginas plattafurmas po il public schizunt gidar a concepir, sco p.ex. las plattafurmas da musica www.vxm.ch (Il portal da la musica populara svizra) ubain www.mx3.ch (The Swiss Music Portal).
- Teletext: Ils rapports curts da Teletext vegnan anc adina appreziads fermamain dal public. Il dumber d'utilisaders è sa stabilisà sin in aut nivel dad 1 milliun per di.
- Swissinfo: www.swissinfo.ch offra novitads davart la Svizra en contribuziuns da text, maletg, tun e video en 10 linguas. Swissinfo elavura ils temas per in public internaziunal. Per las Svizras ed ils Svizzers a l'exteriur stattan ultra da quai a disposiziun infurmaziuns davart las votaziuns e las elecziuns.


text:
1Rü ñanagürü ga Ngechuchu: —Choma nixĩ i ñoma wüxi i ubanerüü̃ chiĩxü̃ erü chowa nangẽxma i pora na pexü̃ chaporaexẽẽxü̃ca̱x. Rü Chaunatü nixĩ ya nüxna daucü i ngẽma uba. 2—Rü chorü duü̃xü̃gü rü ngẽma ubachacüügürüü̃ nixĩgü. Rü ngẽma ubachacüü i tama oxü̃, rü norü dauruü̃ rü nayadae. Natürü ngẽma nachacüü i oxü̃, rü meã nanamexẽẽtanü na yexeraãcü poraãcü naxoxü̃ca̱x. 3—Pema rü marü pime, yerü naga pexĩnüẽ ga yema ore ga pexü̃ changúexẽẽxü̃. 4—Rü name nixĩ i guxü̃guma chowa peyaxũ̱xgü, ngẽma na choma rü pewa chayaxṹxü̃rüü̃. Erü wüxi i ubachacüü rü tama nüxĩca naxo, ega tama nanewa yaxũ̱xgux. Rü ngẽxgumarüü̃ ta i pema rü taxuacüma chauxca̱x pemaxẽ, ega tama chowa peyaxũ̱xgüechagu. 5—Choma nixĩ i ubane, rü pema i nachacüügü. Rü yíxema chowa yaxṹẽchaxe rü choma i tümawa, rü aixcüma tá chauxca̱x tamaxü̃. Rü ngẽmaãcü wüxi i ubachacüü i oxü̃rüü̃ tá tixĩ. Natürü ngẽxguma tama chowa peyaxũ̱xgüechagu, rü taxucürüwama ṯacü pexüe. 6—Rü texé ya tama chowa yaxṹẽchaxe rü tá ítata̱xüchi. Rü wüxi i ubachacüü i daexü̃ rü ipaxü̃ rü iguxü̃rüü̃ tá tixĩ, rü ngẽxma tá tayarüxo. 7—Rü ngẽxguma chowa peyaxũ̱xgüechagu rü taguma nüxü̃ ipeyarüngümaẽgu i ngẽma ore i pexü̃ changúexẽẽxü̃, rü marü name i naxca̱x ípeca i ṯacü i penaxwa̱xexü̃, rü choma rü tá pexna chanaxã. 8—Rü ngẽxguma aixcüma meã chauxca̱x pemaxẽgu, rü Chaunatüxü̃ tá nicua̱xüü̃gü i duü̃xü̃gü. Rü ngẽmaãcü aixcüma chorü ngúexü̃gü tá pixĩgü. 9—Choma rü pexü̃ changechaü̃ ngẽma na Chaunatü choxü̃ ngechaü̃xü̃rüü̃. Rü chanaxwa̱xe i aixcüma meã chauga pexĩnüẽẽcha, erü choma rü guxü̃guma pexü̃ changechaü̃. 10—Choma rü naga chaxĩnü i Chaunatüarü mugü rü nüma rü guxü̃guma choxü̃ nangechaü̃. Rü ngẽxgumarüü̃ tá ta nixĩ ega naga pexĩnüẽgu i chorü mugü, rü guxü̃gutáma pexü̃ changechaü̃ẽcha. 11—Choma rü ngẽmaãcü pemaã nüxü̃ chixu na wüxigu chomaã petaãẽgüxü̃ca̱x. Rü ngẽmaãcü tá aixcüma petaãẽgü. 12—Rü choma pexü̃ chamu na pemücügüxü̃ pengechaü̃güxü̃ca̱x, ngẽma choma na pexü̃ changechaü̃xü̃rüü̃. 13—Rü ngẽxguma wüxie aixcüma tümamücüxü̃ ngechaü̃gu, rü nüxü̃ tangechaü̃ãma rü nüẽ́tama ega woo tümamücüca̱x tayu̱xgu. Rü nataxuma i to i ngechaü̃ i ngẽmaãrü yexera. 14—Pema rü chomücügü pixĩgü i ngẽxguma chauga pexĩnüẽgu. 15—Choma rü marü tama chorü duü̃xü̃gümareãcü pexü̃ chaxu. Erü wüxi i coriarü duü̃xü̃mare rü tama nüxü̃ nacua̱x i ngẽma norü cori üxü̃. Natürü ñu̱xma rü chomücügümaã pexü̃ chaxu, erü pexü̃ nüxü̃ chacua̱xẽẽ i guxü̃ma i ore ga Chaunatü chomaã nüxü̃ ixuxü̃. 16—Pema rü tama pexira chauxca̱x pedaugü, natürü chaxira nixĩ ga pexca̱x chadauxü̃ rü pexü̃ chamuxü̃ na aixcüma chauxca̱x pemaxẽxü̃ca̱x rü chauxü̃tawa penagagüxü̃ca̱x i muxü̃ma i duü̃xü̃gü na guxü̃guma choxü̃́ yaxõgüãxü̃ca̱x. Rü Chaunatü ya Tupana tá pexna nanaxã i guxü̃ma i ṯacü i chauégagu nüxna naxca̱x pec̱axü̃. 17—Rü ngẽma nixĩ i pexü̃ chamuxü̃ na pemücügüxü̃ pengechaü̃güxü̃ca̱x. 18—Ngẽxguma ñoma i naãnecü̱̃ã̱x i duü̃xü̃gü pexchi aiegu, rü ¡nüxna pecua̱xãchie ga chaxira chauxchi na naxaiexü̃! 19—Rü ngẽxguma chi ñoma i naãnecü̱̃ã̱x i duü̃xü̃gürüü̃ pixĩgügu, rü ñoma i naãnecü̱̃ã̱x i duü̃xü̃gü rü chi pexü̃ nangechaü̃gü ngẽma natanüxü̃güxü̃ na nangechaü̃güxü̃rüü̃. Natürü choma nixĩ ga pexca̱x chadauxü̃ natanüwa ga ñoma ga naãnecü̱̃ã̱x ga duü̃xü̃gü. Rü ngẽmaca̱x nixĩ i pexchi naxaiexü̃, erü marü tama naxrüü̃ pixĩgü. 20—¡Nüxna pecua̱xãchie ga pemaã ñachagu: “Taxuü̃ma i wüxi i coriarü duü̃xü̃ rü norü corixü̃ narüyexera”, ñachagu! Rü yema na chauxchi na naxaiexü̃, rü pexchi rü tá ta naxaie. Rü yexguma chi chauga naxĩnüẽgu rü ñu̱xma rü chi ta pega naxĩnüẽ. 21—Rü ngẽmaãcü ta chaugagu pexchi naxaie i ñoma i naãnecü̱̃ã̱x i duü̃xü̃gü erü tama nüxü̃ nacua̱xgü ya Chaunatü ga núma choxü̃ mucü. 22—Rü ngẽxguma chi choma tama namaã chanango̱xẽẽgu na ñuxãcü chixri na namaxẽxü̃, rü tãũ chima nüxü̃ nacua̱xgü ga pecadu na naxügüxü̃. Natürü ñu̱xma namaã nüxü̃ na chixuxü̃ na ñuxãcü chixri namaxẽxü̃, rü ngẽmaca̱x i ñu̱xma rü taxuacüma nüxü̃ nixugü na yangearü pecaduã́xü̃. 23—Rü guxü̃ma i duü̃xü̃gü i chauxchi aiexü̃ rü Chaunatüchi rü ta naxaie. 24—Rü ngẽma duü̃xü̃güpe̱xewa rü Tupanaãrü poramaã chanaxü i mexü̃gü i taxü̃ i taguma texé ya togue üxü̃. Rü ngẽxguma chi tama nape̱xewa chanaxü̱xgu i ngẽma mexü̃gü rü tãũ chima Tupana namaã nanaxuegu na nagagutama yapecaduã̱xgüxü̃. Natürü na woo marü nüxü̃ nadaugüxü̃ i ngẽma mexü̃gü i taxü̃ i Tupanaãrü poramaã chaxüxü̃, rü ngẽxguma rü ta chauxchi naxaieama rü Chaunatüchi rü ta naxaie. 25—Natürü ngẽmaãcü nangupetü erü Tupana nayanguxẽẽchaü̃ i norü ore i ümatüxü̃ i ñaxü̃: “Chauxchi naxaie woo taxuü̃ma i chixexü̃ chaxü̱xgu”, ñaxü̃. 26—Natürü choma rü tá Chaunatüégagu pexca̱x núma chanamu i perü ngü̃xẽẽruü̃ i Tupanaãẽ i Üünexü̃ i tá pexü̃ nüxü̃ cua̱xẽẽxü̃ i ore i aixcüma ixĩxü̃. Rü nüma tá nixĩ i meãma pemaã nüxü̃ yaxuxü̃ i chauchiga. 27—Rü pema rü tá ta chauchigaxü̃ pixugüe, yerü noxri ichanaxügügu ga duü̃xü̃gümaã nüxü̃ na chixuxü̃ ga chorü ore, rü woetama marü chauxü̃tawa peyexmagü —ñanagürü ga Ngechuchu.
Copyright
Learn More


text:
Cavacürta
Cavacürta (Cavacurta in Italian) l'è un paesìn d'el sud de la pruìncia de Lod, Lumbardia cun 830 abitant (dàto del Dic 2015 [1]).
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Par che la sò urìgin la sia antichisima, béle in del 997. El teritòri l'era pruprietà del vesc Aribert d'Intimiàn.
In del sécul 12° l'é diventài priprietà de la Cesa de Milan, e dopu l'é 'ndài in man a dle famiglie lumbarde. Insema a Basiasc, Cor Giùn, Corvècc, Pisighitòn e Mancasturma l'è diventai Cuntàd de Lod, fin a la fin del 1300.
El num, pribabilment, el deriva da una cava ch'i hann fai per fà andà via le acque.
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nümer de abitant del cumün de Cavacürta l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
15 10
Ol dé 15 de utùer l'è 'l 288 ( 289 si l'an al è biseest ) dé de l'an del calendare gregorià; manca 78 dé a finí l'an.
Ul dí 15 de utùer al è ul dí da pòost 288 ( 289 si l'an al è biseest ) dal an dal calendari gregurian; i manca 78 dí a finí l'an.
Avenimencc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- 1552 - El Khanat de Kazan el vé cunquistàt de le trüpe de Ivan Grozny
- 1582 - Và 'n vigùr el calendàre gregorià, che 'l g'ha sustituìt el calendàre giulià. i dé del 5 al 14 de utùer del 1582, i è stacc saltàcc per rimèter en lìnea el calendre coi müimèncc astronòmic
- 1815 - Napuliù el cumìncia 'l sò ezìlio sö l'ìzola de Sant'Elena endèl'Océano Atlàntich
- 1872 - Giuseppe Perrucchetti el fónda 'l Còrp dei Alpini
- 1879 - El Papa Leone XIII el püblica l'Enciclica Iampridem considerando.
- 1880 - I soldàcc mesicà i còpa Victorio, giü dei piö grancc stratéghi militàr dei Apache
- 1911 - A Göteborg, en Svésia, Dorando Pietri el cór e 'l vèns la sò öltema gàra 'nternasiunàla
- 1917 - Prima Guèra Mondiàl: a Vincennes, föra de Parigi, la balerìna olandéza Mata Hari la vé füzilàda per ìga fat la spìa en favùr de la Germania
- 1939 - Vé enauguràt l'Aeropór Municipàl de New York (piö tàrde rebatezàt Aeropórt Fiorello La Guardia)
- 1940 - Cumìncia le proiesiù de Il grande dittatore, en cine di sàtira sociàl söl regìme nazìsta, el protagonìsta l'è Charlie Chaplin
- 1945 - Segónda Guèra Mondiàl: l'ex Prim Minìster de la Frància de Vichy, Pierre Laval, condanàt per tradimènt, el vé füzilàt.
- 1946 - Procès de Norimberga: el fondadùr de la Gestapo, Hermann Göring, emprizunàt de póch tép come criminàl de guèra, el se 'nveléna a póche ùre de la sò ezecusiù
- 1967 - Fidel Castro l'anuncia la mórt de Ernesto Che Guevara
- 1970 - Endèl manicòmio de Pozzuoli mör Leonarda Cianciulli, la Saunificadùra de Correggio
- 1990 - El leader de l'Üniù Soviètica, Mikhail Gorbachev, el ricéf el Premio Nobel per la pace, en ricunusimènt dei sò sfórs per calmà vià la Guèra Frèda e per l'apertüra de la sò nasiù
- 1993 - Nelson Mandela e Fredrik De Klerk i ricéf a Stocólma el Prémio Nobel per la Pàce, per ìga liberàt el Sudafrica da l'apartheid.
- 1997 - Sardegna: condèna lége regiunàl, se reconós el sàrdo cóma 'na lèngua uficiàl de la regiù autònoma a statuto speciàl.
- 2005 - I irachéni i apröa, per mèzo de 'n referendum, la Custitusiù del Iraq democràtic, parlamentàr e regiunàl: el voto contràre de la magiorànsa dei àrabi sunìti el compènsa mìa lamagiurànsa dei "Sé" dei eletùr àrabi sciiti e curdi.
Chi che gh'è nasìt[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- 70 a.C. - Publio Virgilio Marone, poéta e filòzofo latì
- 1347 - Gian Galeazzo Visconti, pulìtich italià
- 1844 - Friedrich Nietzsche, filòzofo e scritùr todèsch
- 1915 - Yitzhak Shamir, pulìtich israelià
- 1923 - Italo Calvino, scritùr italià
- 1924 - Lee Iacocca, manager americà
- 1944 - Sali Berisha, pulìtic e dutùr albanés
- 1963 - Valerio Staffelli, personàgio de la televiziù italià
Chi che gh'è mórt[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Fèste[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.


text:
Macedònia Urientàla e Tràcia
La Macedònia Urientàla e Tràcia (Avatoλιkή Makeδovίa kaι Θpάkn/Anatoliké Makedonía kai Thrákē ‘n lèngua gréca; Doğu Makedonya ve Trakya 'n lèngua türca; ИзToчHa MakeдoHия и Tpakия/Iztočna Makedonija i Trakija 'n lèngua bülgara) l’è öna di regiù o periferée de la Grécia e la sò capitàl l’è Komotēné (Kouotnvή ‘n lèngua gréca).
L’è bagnada dal Mar Egéo a mesdé (süd), la ghà a la sò matìna (èst) la Türchia, a mut (nord) la gh'à la Bülgaréa e a sìra (ovest) la Macedònia Sentràla che l'è ön ótra regiù de la Grécia.
I prefetüre[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La Macedònia Urientàla e Tràcia l’è fàcia sö da sich prefetüre:
trì i è ‘n Tracia
- Xanthi
- Rodopi (capitàl: Komotēné)
- Evros (capitàl: Lisandròpol)
e dò in de la Macedonia Uriental
In de la Tracia ol 28% de la zét l’è de religù müsülmana.


text:
Muún
In del mudell standard dii partisej, un muun (se ciama inscì perchè'l gh'ha la u (mu) cume simbul) l'è una partisela fundamentala cun carica eletrica negativa e spin semi-intregh de 1/2. El muun el gh'ha una vita media de 2.2 us, püsee lunga de quela dii alter leptun instabil, mesun o bariun, asca el neütrun. Insema al'eletrun, al tauun e i neütrin, el muun l'è clasificaa cume un leptun. Cume tücch i partisej fundamental, anca el muun el gh'ha la sò antipartisela, che la gh'ha l'istesa masa e l'istess spin de lü, ma la gh'ha la carica upòsta: l'è l'antimuun. I muun gh'han dunca el simbul u− e i antimuun u+.
Per mutif storich, i muun a hin de spess indicaa anca cunt el termin "mesun mu", anca se a hin minga clasificaa cume mesun per la muderna fisica dii partisej. I muun gh'han una masa a ripos de 105,6 MeV, che l'è 207 volt püsee granda de quela del'eletrun. Vist che i interasiun dii muun a hin cumpagn de quii del'eletrun, se po pensà che el muun el sia un eletrun propi pesant.
Cume anca per i leptun carich, a'l gh'è anca un neütrin-muun, che'l gh'ha l'istess savur del muun, che'l gh'ha cume simbul vu.


text:
Saint-André-Farivillers
Saint-André-Farivillers a l'è un cumün frances in del dipartiment de l'Oise (regiun Picardìa).
El gh'ha pressapoch 550 abitant.
Munüment püssee impurtant[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
A Saint-André-Farivillers la gh'è una gesa del secul quel de XV.
Ecunumia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Una part impurtanta de l'ecunumia del paes a l'è basada in sü la presenza d'un parch eolich d'11,5 MW, che l'hann faa sü el febrar 2008.
Aministraziun[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El sindich a l'è l'Hervé Commelin (del 2008).


text:
1Tɨ'ɨj aɨn Apolos aun a'utyavaaca'a aujna Corinto, Pablo pu anna ɨmɨ a'utyeenye mu'utzíta'a japua. Tɨ'ɨjta'i aun a'ará'a aujna Efeso. U pu huaja'utyau seica ɨ mej tya'atzaahuate'e. 2Ayaa pu tihua'utaihua'uri'i tɨcɨn: ―¿Ni cai huatyajturaa muejmi tzajta'a ɨ xaijnyu'ucara'ara'an ɨ Dioj satɨ'ɨj rá'antzaahua? Matɨ'ɨj mi meyan tiraata'ixaa tɨcɨn: ―Catu xaa tyan me'e ya'anamuajraca'a ɨ xaijnyu'ucara'ara'an ɨ Dioj. 3Aj pu i Pablo ayan tihua'utaihua'uri'i tɨcɨn: ―¿A'atajni nyuucajtze'e cɨn xaamuaɨ'ɨvijhuaca'a? Matɨ'ɨj mi meyan tiraata'ixaa tɨcɨn: ―Aɨj tu nyuucajtze'e cɨn huátamuaɨ'ɨvijhuaca'a aɨjna ɨ Juan tyaacan. 4Pablo pu ayan tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―Juan pu hui hua'umuaɨ'ɨhuaca'a ɨ tyaɨte aɨjna cɨme'e mej mi saɨque tyu'umua'ati ɨ rutzajta'a. Ma ajta, aɨ pu hué'ixaatya'acaa maj nu'u tya'antzaahuate'en jemin ɨ tɨ auj uve'enyejsin majca'i huayee. Aɨ pu hui aɨn pueenya'a a'ame ɨ Jesús, ɨ tɨ Dioj an yá'ujra ɨpuari japua. 5Matɨ'ɨj raanamuajri'i, aj mu mi huamaɨ'ɨvijhuaca'a nyuucajtze'en aɨjna ɨ Jesús. 6Ajta, cɨme'en pu'u aɨn Pablo hua'ava'amuara'axɨ an hua'amuutze'e, aj pu i aɨn xaijnyu'ucara'ara'an ɨ Dioj huataseijre hua'a tzajta'a. Matɨ'ɨj mi autyajhuii maj tyu'uxáj nyuucari cɨme'e maj cai xɨ raayɨ'ɨtɨhua'a, majta mej tyu'utaxaj ɨ Dioj jetze ma'acan. 7Ayaa mu ará'axcaa cumu tamuaamuata'a japuan hua'apua ɨ tyetyaca. 8A'ateevi'i a'achu cumu hueica maxcɨra'i tɨ aɨn Pablo á'ucha'acanya'a hua'ateyujta'a. Au pu tihue'ixaatya'acaa a'ujca'anyaacan cɨme'e. Ajta hua'atyámue'itɨjma'a ɨ tyaɨte aɨjna cɨme'e ɨ tɨ Dioj tie'ijta iiyan chaanaca japua, ajta u tajapua. 9Ma majta seica, camu cɨme'en tyu'uta'a ɨ ruxaijnyu'uca maj raanamua ɨ nyuucari tɨ cɨme'en tihue'ixaatya'acaa. Camu che'e ra'antzaahuatya'acuca'a silu ayaa mu'u a'ij pua'a tí'ixajtacaa ɨ tyaɨte tzajta'a. Tɨ'ɨqui aɨn Pablo ava'araa hua'a tzajta'a. Tɨ'ɨqui seica ɨ mej tya'atzaahuate'e, aɨme pu auvi'itɨ a'u mej tihua'amua'aten, ajna a'ahua'a chi'ira'an jetze aɨjna tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Tiranno. Au pu tihue'ixaatya'acaa nain xɨcajra'a tzajta'a. 10Yaa pu tyauuma'aca a'achu cumu hua'apua ninye'ira'a tɨ aɨn Pablo ayan tihua'amua'atyajcaa. Aɨj pu cɨn naijmi'i ɨ maj maun a'uchaatɨma'acaa aujna Asia, naijmi'i mu raanamuajri'i ɨ nyuucari tɨ jetzen ra'axa ɨ tavastara'a, aɨjna ɨ Jesús, naijmi'i ɨ mej Israel jetze ajtyama'acan, majta ɨ mej seij chuejra'a japua e'ema'acan. 11Ajta aɨn ɨ Dioj, va'acan pu cɨn rɨ'ɨ hua'uruu ɨ tyaɨte aɨjna jetze ɨ Pablo mej mi naijmi'i naa rɨ'ɨ tya'utaseijra ɨ Dioj jemi. 12Tɨj ajta aɨjna ɨ panyuura'an aɨjna ɨ Pablo, ajta aɨjna ɨ cɨɨxuri tɨ cɨn ava'ujrɨ'ɨque'e, tɨ pua'a nu'u a'atɨ hua'a japua an tyaja'upíitɨra'ani aɨme japua ɨ mej ti'icucui'i, aj mu nu'u mi huaruj naijmi'i, ajta nu'u hua'utamuari ɨ tiyaaru'u ɨ maj hua'a tzajta'a seijra'acaa aɨme ɨ tyaɨte. 13- 14Majta seica ɨ mej Israel jetze ajtyama'acantacaa ɨ mej á'ujhua'anya'a a'u tɨ na'a maj a'uchaatɨma'acaa, aɨ mu hua'amuaritya'acaa ɨ tiyaaru'use ɨ maj hua'a tzajta'a seijra'acaa ɨ tyaɨte. Mejxe'eva'acaa mej meyan huarɨni nyuucara'ara'an cɨme'e ɨ Jesús. Ayaa mu che'eta mana'a ti'ijxe'eva'acaa a'atɨ ti'iyaujmua'a tɨ Israel jetze ajtyama'acantacaa mej raatamuarite'en ɨ tiyaaru'u tɨ tevi tzajta'a seijra'acaa. Ayaa mu ará'axcaa araahua'apua aɨme ɨ yaujmua'ame'en aɨjna ɨ a'atɨ tɨ tihue'ijte'e ɨ mej ti'ivaɨre'e u teyujta'a. Ayaa pu antyahuaaca'a aɨjna ɨ a'atɨ tɨcɨn Esceva. Matɨ'ɨj mi maɨn yaujmua'ame'en meyan tiraatajee ɨ tiyaaru'u tɨcɨn: ―Ayaa nu hui tyaja'amue'ijte'e nyaɨjna jetze ma'acan aɨjna ɨ Jesús ɨ tɨ jetzen ma'acan ti'ixa ɨ Pablo. 15Aj pu i ayan tyu'utanyúu aɨjna ɨ tiyaaru'u tɨcɨn: ―Nyajmua'ate hui nyaɨjna ɨ Jesús, nyajta nyaɨjna ɨ Pablo. Ari muan, ¿a'atáɨnni saj pɨrɨcɨ? 16Cɨme'en pu'u ayan tyu'utaxajtaca'a, aj pu'i aɨn tiyaaru'u ca'anacan hua'a jetze rajve. Aɨj pu cɨn hua'utyaamue'itɨ. Eecan pu hua'utyaavajxɨ. Majta maɨn, ca'anacan mu huiiraacɨ, mamuámua'avijmá'a, meti'ipuéiti'ihuajmá'a. Matɨ'ɨj mi huatauruu. 17Majta ɨ maj maun e'echajca'a maujna Efeso, naijmi'i mu raamua'areeri'i a'ij tɨ ti'itɨ hua'uruu aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyama'acan, majta ɨ mej seij chuejra'a japua e'ema'acan. Aɨj mu cɨn tyu'utatzɨn naijmi'i. Matɨ'ɨj mi rɨ'ɨ tiraata'a ɨ tavastara'a, aɨjna ɨ Jesús. 18Majta mui'itɨ ɨ mej tya'atzaahuate'e, aɨ mu u a'uva'aju'un mej huáujjujre'ete'en ti'itɨ cɨme'e tɨ a'ij pua'a een ɨ maj cɨn meri autyajturaa, ti'itɨ na'a ɨ mej a'ij pua'a huarɨj. 19Majta ɨ mej ti'ichyahuaara, u mu tyaja'araɨ'ɨpɨ ɨ tyu'ujyu'uxari. Aj mu mi tyu'utaij, meti'iseiraca ɨ tyaɨte. Matɨ'ɨj raate'itee a'achu tɨ na'a caj ti'inajchica'a aɨjna ɨ yu'uxari, ayaa pu ará'a a'achu cumu muaacua jetze vi'ira'a ɨ plaata. 20Ayaa pu ca'anin cɨn ti'ijnamuajra'acaa ɨ nyuucari tɨ jetzen ra'axa ɨ tavastara'a, ajta meyee, asta nainjapua mu raamua'areeri'i. 21Tɨ'ɨj ayan tyu'urɨj. Tɨ'ɨqui Pablo raaxa'apɨ'ɨntare tɨ i u huaja'uva'amuaare aujna Macedonia, ajta aujna Acaya, ajta tɨ'ij anna á'ume'en u Jerusalén. Ajta tɨ nu'u, anna huaja'umuaaren anna Jerusalén, ruxe'eva'a pu nu'u a'ame tɨ aun á'ume'en aujna Roma. 22Aɨj pu cɨn hua'apuaca huataityaca'a ɨ maj ravaɨre'e, aɨjna ɨ Timuteeyu, ajta aɨjna ɨ Erasto mej mi á'ucɨɨnye aujna Macedonia. Ajta aɨn ɨ Pablo, au pu auche'e a'utyajturaa aujna u Asia. 23Ajna xɨcajra'a jetze, eihua mu huatanínyu'ucacuca'a ɨ tyaɨte maɨjna cɨme'e tɨ huataseijre ɨ hua'aye'ira ɨ mej tya'atzaahuate'e. 24Saɨj pu aɨn puéenya'a tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Demetrio. Aɨ pu chi'i ta'ahuaca tɨ cɨle'en tɨ plaata rumua'atɨ. Ayaa pu e'enye'en ta'ahuaacaa pu tɨj dioosi tɨ hua'achi'i. Ayaa pu antyahuaa aɨjna ɨ hua'adioj tɨcɨn Artemisa. Eihua pu hua'amue'itɨcɨ ɨ maj jamuan ti'imuara'acaa. 25Hua'ajsaɨj aɨme ɨ maj jamuan ti'imuara'acaa, ajta seica ɨ mej meyan che'eta mana'a ti'imuara'acaa ti'itɨj cɨme'e. Ayaa pu tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―Múan tyetyaca, muan xu ramua'aree tyej tyamua'a naa ti'ijmue'itɨcɨ ɨ tumin tyaɨjna cɨme'e tyej ti'imɨjhuaca. 26Tyamua'a xu ti'ijmua'aree, sajta ranamua saɨjna ɨ Pablo, aɨ pu tyajá'uxajtan tɨ aɨme ɨ dioosi au ma e'eseijre'e u teyujta'a, tyetyaca mu hua'ata'ahuaca. Camu nu'u dioosi pɨrɨcɨ. Aɨj pu hui cɨn ari eihua hua'utyaamue'itɨ ɨ tyaɨte ɨ mej meyun ma'acan Efeso, ajta nainjapua aun tɨ huatacá'a tɨj na'a u Asia. 27’Eecan pu a'ij pua'a ti'iruure, a'ini ayaa pu hui tyu'utarɨ'ɨristari tyej eihua tyaja'uraini ɨ tyej cɨn ti'imɨjhuaca. Ajta aɨjna cɨme'e ɨ tatéyuu tɨ tzajta'an huiirajvee ɨ tadioj tɨ ve'e, aɨjna ɨ Artemisa, ayaa pu tyu'utarɨ'ɨristari maj hui cai che'e meyan ti'ijna'amiche'en. Majta, camu che'e raataxe'eve'esin ɨ tɨ ve'e aɨjna i diooj ɨ maj rana'amiche'e nainjapua aun tɨ huatacá'a tɨj na'a u Asia, ajta tɨj na'a iiyan chaanaca japua. ―Ayaa pu tihua'uta'ixaa. 28Matɨ'ɨj raanamuajri'i maɨjna, eecan mu huatanínyu'ucacuca'a. Ma'utyajhuii mej tyéjijhuajmá'a. Meyan tɨcɨn: ―Huapɨ'ɨ pu hui ve'e aɨjna ɨ Artemisa, Efeso tɨ e'ema'acan. 29Ca'anacan mu a'uvaɨjtzima'a. Matɨ'ɨj mi ruaachijma'a naijmi'i. Maun a'utyajrupi u teyujta'a. Matɨ'ɨj mi tyaɨte hua'uvívi'i aɨme ɨ maj hua'apua, aɨjna ɨ Gayo, ajta aɨjna ɨ Aristarco, ɨ maj Macedonia e'ema'acan. Aɨ mu á'ujhua'anya'a jamuan aɨjna ɨ Pablo. Matɨ'ɨj mi huaja'ujájpuaca'a aujna chi'ita a'u mej e'etyujsa'ɨrihua'a ɨ tyaɨte. 30Ajta aɨn ɨ Pablo, aɨ pu ayan ti'ijxe'eva'acaa tɨ ajta aɨn aun a'utyarute. Majta maɨn ɨ mej tya'atzaahuate'e camu tyu'uta'a tɨ utyarute. 31Majta seica ɨ mej tie'ijta aujna Asia, ɨ Pablo tɨ hue'ihuaara'a, aɨ mu meyan tyu'utaxajtaca'a tɨcɨn: ―Che'e nu'u cai a'utyaru'ipiche'en aujna chi'ita. 32Meenti aɨme ɨ tyaɨte, ayaa mu mauj titétejijhuajmá'a. Seica mu saɨque tí'itejijhuaca'a. Majta seica saɨque. Majta e'ita'a mu ará'axcaa ɨ maj cai ramua'areeraca'a a'ij mej een cɨn tyéjijhuajmá'a, majta camu ramua'areeraca'a a'ij mej een cɨn tyujsaɨj. 33Majta maɨn ɨ mej Israel jetze ajtyama'acan, seica mu meyan ca'anijra'a mu ayan tiraata'a tɨ maɨjna ɨ Alejandro tɨ tihua'uta'ixaate'en ɨ tyaɨte. Matɨ'ɨj mi seica ayauutáxɨ a'u maj a'avé'enyejnye'e ɨ tyaɨte. Majta seica meyan tira'araajee a'ij tɨ ye'i huarɨni. Ajta aɨn ɨ Alejandro, aɨ pu rumuajca'a cɨn hua'uta'ijmɨjri'i maj cai che'e ti'ixajta. Aɨ pu ayan ti'ijxe'eva'acaa tɨ hua'a japua huatanyuuni aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyama'acan. 34Ma majta ɨ tyaɨte, matɨ'ɨj raamua'areeri'i tɨ aɨn Israel jetze ajtyama'acan, naijmi'i mu jijhuaca'a a'achu cumu hua'apua hora. Meyan tɨcɨn: ―Huapɨ'ɨ pu ve'e, aɨjna ɨ Artemisa tɨ Efeso e'ema'acan. 35Ajta aɨn ɨ ti'iyu'uxaca, aɨ pu xaa hua'uta'ijmɨjri'i maj nu'u cai che'e ti'ixajta. Aj pu i ayan tihua'uta'ixaa ɨ tyaɨte tɨcɨn: ―Muan tyetyaca, Efeso sej e'ema'acan, naijmi'i ɨ tyaɨte ɨ maj iiyan chaanaca japua seijre'e, naijmi'i mu hui ramua'aree tyaj ityan antitamua'aree taɨjna cɨme'e tyaj ráachaɨn ɨ teyuu tɨ tzajta'an urajca ɨ diooj tɨ ve'e, aɨjna ɨ Artemisa, ajta aɨjna ɨ tetej tɨ u e'icajve u tajapua. 36Capu a'ij ti'irɨ'ɨri tɨ a'atɨ ra'axaahuari'ira aɨjna. Xaatapuá'ajta mɨ sej tyéjijhua. Caxu hui ti'itɨj mua'aree a'ij sej ti'itɨj ruure. 37’Muan xu ya huave'evi'itɨ saɨme ɨ tyetyaca iiyu chi'ita, saɨjna ɨ Gayo, sajta saɨjna ɨ Aristarco. Majta maɨn, camu hui a'anaj tyu'unáhua u teyujta'a, camu majta a'ij pua'a ti'ixa ɨ tadioj jemi. 38’Tɨ pua'a hui aɨn Demetrio, majta ɨ maj jamuan ti'imuare'e, tɨ pua'a a'atɨ huá'ajaaxaijvi'ira, tya'antacuuni aujna ɨ jueesi mej e'iraati. Miche'e maɨn maun a'ahuaujnyuuste'en. 39Ajta tɨ pua'a muan ti'itɨj cɨn setyu'ujchaɨra'a, rujɨɨmua'a xu raaxa'apɨ'ɨntare'en a'ij tɨ ti'itɨj cɨn ti'ita'aca ɨ yu'uxari jetze. 40Ayajna tyatɨj een, ayaa pu hui tyu'utacɨ'ɨpe mej tejmi jetze tya'ujpuá'ajte'en maɨjna cɨme'e, a'ij tyaj ti'itɨj huáruu iiya chajta'a tyej teyan ti'ita'ɨtziite'e. Tɨ pua'a meyan maɨjna cɨn tejmi jetze tya'ujpuá'ajte'en, capu ti'itɨ ma'a a'ahua'a tyej teyan tyu'uta'an ɨ maj cɨn taatatuaani.―Ayaa pu tihua'uta'ixaa aɨjna tɨ ti'iyu'uxaca. 41Tɨ'ɨj antipua'araca'a tɨ ti'ixa, aɨ pu hue'iré'ityaca'a ɨ tyaɨte.
Copyright
Learn More


text:
Serigrafìa
La Sérigrafìa l'è na manéra 'd stampèr un quèlch mutîv o dal scrìti in sìm'a na variétê dimòndi granda ed materiē, fènd pasèr dl inciòster a travèrs un sdâs (tlêr) strulghê apòsta, sènd queschè śbuśî sōl indû a gh'à da gnîr la stàmpa dla scrìta o dal disègn.
Procedimèint
Prima 'd tùt 'l è fundamentêl al tlêr ed stampa serigràfica (al sdàs), che al dè d'incō al vìn preparê cun di sistéma dimòndi śvélt e precîś: da na pelìcula preparèda 'l piò dal vólti fènd stampèr un fòj trasparèint da na stampànta a 'l cumpùter, a s va a impresiunèr al tlêr prìma emulsionê cun dla śladèina sinsìbla ala lûś; l'impresiòun fotogràfica la fìsa la śladèina atâc a 'l tlèr sōl indû a n'gh'è minga la scrìta négra dal disègn ind la pelìcula, fend gnìr fòra, dôp 'd un lavâǵ a l'àqva, al tlêr finî, śbuśî sōl indû a gh'à da pasèr 'l inciòster, pròunt p'r andèr a stampèr.
Dôp ch'a s è preparê al tlêr, a s pól finalmèint andèr in stampa, cun na racla (spatla) ch'la spèlma 'l inciòster dàintr'in dal tlèr e-cmandènd-egh ed pasèr sōl a travèrs el maj dla séda coi spasi lasê śbusì da la śladèina prima impresiunèda col disègn.
'L inciòster al vin śò dal tlêr in sìm'a 'l materiêl ch'a vlòm stampèr cun la fôrma prìma impresiunèda in dal tlêr, al s egh pògia lè in sìma, pò a bsògna però anca sughér-el cun dal chèld o dl'aria 'sùta, per la só polimeriśasiòun.
Coi inciòster speciē ch'a gh'è al dè 'd incō, el stampi in serigrafìa i gh'àn dimòndi tgnùda, a la lûś, ai lavàǵ, ai śgranfègn, a 'l lavâǵ col prédi, e vìa discurènd.
Vōś lighèdi
Noti e referèinsi
Èter progêt
- Wikimedia Commons contiene file multimediali su Serigrafìa
Colegamèint estèren
- (IT) La vóś in sìm'a 'l vucabulàri Treccani.
- (IT) D'indû a deśvìn al só nòm in sìm'a etimo.it.


text:
Sorvisc por categories
Lista di sorvisc
Sorvisc 1-10 sön 24
-
Acreditamënt dl servisc dla microstrutures per la prima nfanzia
Agenzies provinziales
La Provinzia dà ora l acreditamënt per l servisc dla microstrutures per la prima nfanza aldò dla despusizions de lege n forza (Kitas).
-
Adatamënt de veicui per chëi de familia
Sozialsprengel
Ala persones che à n cumëmber de familia cun n nciamp (articul 1, coma 4 dla lege pruvinziela di 30 de juni 1983, nr. 20 ), ti vëniel cunzedù n cuntribut per l adatamënt di mesuns de trasport. Persones cun nciamp che sta tresora te na strutura d’...
-
Afidamënt a strutures de mëndri d'età cun problematiches psichiches/psichiatriches
Sozialsprengel
L fin dl afidamënt de n mënder d'età cun problems psichics/psichiatrics a na strutura soziopedagogica o sozioterapeutica ntegreda ie chël de tò su per ntant n mënder d'età cun na tel'sort de problematiches te na strutura adateda. L mënder d'età pò...
-
Afidamënt ala families
Sozialsprengel
Datrai ruva vel genitores te situazions particuleres y i ne ie nia boni de cialé sun si mutons. Custimënc y respunsablteies che va sëura si pusciblteies ora, situazions de viulënza, spartizions, malaties psichiches, l'avëi perdù l lëur, dependënze...
-
Afidamënt de mëndri d’età a strutures
Sozialsprengel
Afidamënt de mëndri d'età a strutures Afidamënt a na strutura soziopedagogica, sozioterapeutica ntegreda y sozioterapeutica Pra l afidamënt a na strutura soziopedagogica se tratel dl afidamënt de n mënder/na mëndra d'età, che ne ...
-
Antizipazion dl scech de mantenimënt a scunanza de mëndri d’età
Sozialsprengel
Chësta prestazion ie de gran aiut per la families cun un n genitor ti caji che l genitor ublià – aldò de coche l’autorità giudiziera l vëij danora – ne paia nia l cuntribut de mantenimënt al auter genitor, a chël che l ti ie unit afidà n mut de më...
-
Assistënza economica soziela
Sozialsprengel
L’assistënza economica soziela ie na cumpetënza di Servijes soziei. Ala families y ala persones singules cun na ntreda che ne tleca nia, ti vëniel cunzedù n aiut finanzier. Depierpul ti vëniel nce pità na cunsulënza y assistënza per unì or...
-
Autorisaziun y acreditamënt di sorvisc soziai por porsones cun handicap
Aministrazion provinziela de Südtirol
La Provinzia autorisëia y acreditëia, aladô dla normativa provinziala en forza, i sorvisc soziai residenziai y semiresidenziai por les porsones cun handicap. L’acreditamënt vëgn fat tres na valutaziun profescionala, sistematica y periodica, a na...
-
Bonaman
Sozialsprengel
Chësta prestazion ti vën cunzeduda a persones o families che ie d’albierch te servijes spezifics y che cun si davani y avëi persunel ne ti ie nia a manejé sciche l toca la pitla spëises da unidì. La soma de basa dla bonaman per na persona ...
-
Compra y adatamënt de veicui
Sozialsprengel
Persones, che à n mpedimënt permanënt dla giames o di braces y che adrova perchël n mesun de trasport adatà per persones cun mpedimënt, pò damandé che l ti vënie retù la spëises per adaté si mesun de trasport. A persones cun mpedimënt ala giames t...


text:
Confuci
Al Confuci (Cinés:孔子; pinyin: Kǒng zǐ; Wade-Giles: K'ung-tzu, o Chinese: 孔夫子; pinyin: Kǒng Fūzǐ; Wade-Giles: K'ung-fu-tzu) a 'l éra stàt an filòsof cinés, fundadùr del Confucianesim.
La sò filuzuféa l'éra bazàda 'n sö la muràl persunàla e pulitiga, in sö l'unesté de le relasiù suciàle, la giöstìsia, 'l rispèt de l'ütorité a 'l intèrne de la faméa, ma ach in söl vès sincér e unèst in zeneràl.
Cuntegnüü
Biugraféa[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
A stà a chèl che la dìs la tradisiù, 'l Confuci 'l era nasìt in de la sità de Zou, Lu, chèla che adès l'è la mudèrna pruìnsa del Shandong, in del 29 de Setèmber del 551 a.C..
Sò pàder, an òm poèr disendént da la Dinastia Shang, al gh'éra spuzàt a 65 àgn ana bagàia de 15, e an matrimone del zèner a l'època 'l éra 'n'üniù mia tròp acetàda. Confuci, che 'l gh'éra perdìt al pàder adóma quànt gh'érel trì àgn, 'l éra stàt tiràt sö da la màder in per lé che, aca se i vivìa in cundisiù de puerté, l'éra reüsìda a sigürà 'n'istrüsiù al fiulèt[2].
Gh'è mia però nutìsie següre in sö la éta del Confuci, ma la sò stória i la farà rüà a dientà 'n mèmber dei Shì (士), 'na clàs suciàla a metà tra i sciuròcc e le persùne püsé mudèste, cùlma d'òm che i tentàa de leà sö la lùr puzisiù a 'l intèrne de la soceté gràsie a la pròpe 'nteligénsa e cunusénsa.
La éta dal Confuci a l'è stàda in lìnea co la sò filuzuféa, 'l gh'ìa 'n caràter mudèst e pacàt, al sa casàa da mangià e i la cüsinàa 'n per lü, ga piazìa vès pagàt adóma in natüra per i sò 'nsegnaméncc. In dei öltem àgn la sò scöla l'éra dientàda bastànsa 'mpurtànta, la vegnìa pò ciapàda cumpàgna di ezémpe d'edücasiù, ma la dàa 'm pó fastöde ai puténcc de la zòna, che i custrenzarà 'l maèstre a scapà da la Cina per salvàs la éta.
Dòpo ìga fàt i laurà püsé dièrs, la sò figüra l'éra stàda revalütàda e ga vegnarà dàt incarèch püsé prestigiùs, cùme chèl d'ambasadùr.
Turnàt in del astàt de Lu, 'l sìa dedicàt a 'l ansegnamént e ai stüde 'nfìna 'l dé de la sò mòrt.
Ansegnaméncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
In dei sò Dialoghi, Confuci 'l sa prezénta cumpàgn de 'n "mesagér che 'l g'à 'nventàt nigóta"[3], e 'l önech doér che 'l g'à 'l è adóma chèl de trasmèt la sapiénsa de i antìch. In chèl'òpera ché, 'l invitàa i sò stüdéncc a la riflesiù prufùnda, per aprufundì la cunusénsa del pasàt e per ricéf i ansegnaméncc gràsie ai stüde dai tès-cc antìch.
In an témpe de guère sanguinùze tra i stacc cinés, al Confuci 'l gh'ìa tiràt fò amò 'l cuncèt de "Mandàt del cél" (天命 pinyin: Tiānmìng), in de la pusibilité de önificà töta la Cìna e dunà pàs e richèsa a la pupulasiù[4].
Ampurtànta l'è aca l'idéa confucìna del jūnzi (君子), paróla che prìma del Confuci la urìa dì "nubilté de sanch", dientàda pò "nubilté de l'ànem, ciapàda co la pràtega de le virtü". Al sò 'nsegnemènt l'éra dóca urientàt a la furmasiù de töcc i òm, e mia 'ndóma ai fiöi di sciuròcc.
Filuzuféa[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Acasibé in Cìna i precècc del Confuci i sàe stacc seguécc cumpàgn de 'na religiù, sa discüt amò se 'l Confucianesim al pödèss vès cunsideràt del bù 'na religiù. I tes-cc confucìni, 'nfàti, i pàrla mia de idée in sö le divinité e i trascüra 'n frach d'aspècc de la spiritualité e de la natüra de l'ànema.
I prensépe del Confucianesim i gh'ìa catàt sö 'n cunséns grànd fés, suratöt perchè i éra fundàcc in sö le tradisiù e credénse cinéze. Confuci 'nfàti 'l gh'ìa ludàt l'unesté vèrs la faméa, l'adurasiù dei antenàcc, al rispèt di vècc da part dei zóegn.


text:
Pruvincia de Türin
- Süperfiss: 6.830 km²
- Pupulazziun (2004): 2.236.941 ab.
- Densitaa: 327 ab./km²
- Nümer de cumün: 315
- Capitaal (pup. 2004): Türin (902.255 ab.)
La lengua[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La situaziun lenguistega de la Pruincia l'è cumplessa.
La lengua püssee parlada l'è l'italian, che l'è anca la lengua ufizial. In di muntagn de la zona ucidental però a gh'è anca i minuranz francupruvenzal e ucitana, recugnussüü anca del Stat italian. In ogni cas, la lengua lucal püssee spantegada l'è de sicür el piemuntes, che 'l gh'ha in del dialet de Türin el sò standard. In del Canaves el se parla un dialet cun di trat bei cunservativ, che le sluntanen de bun de la koinè türinesa. Per via di benefizzi de la legg sura i minuranz lenguistegh, a gh'è staa di cumün che s'hinn deciaraa ucitan e francupruvenzal, anca se in realtà lilinscì s'è semper parlaa piemuntes.


text:
Cansù (troadùr)
La cansù l'è 'n zèner de cumpunimènt enventàt e dopràt dei troadùr proensài.
Aspècc generài[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
I troadùr i esprimìa i sò sentimèncc per mèzo de la cumpuzisiù ciamàda "cansù". El sò téma pricipàl, e quaze esclüzif, l'ìa l'amùr: l'amùr cortés che 'l ciapàa dét aspècc sociài e spiritüài de l'época medievàla.
Isé l'amùr el gh'ìa 'l stès significàt che ai nòscc tép, però 'l g'hà apò en significàt en piö che l'è chèl de la aleànsa (favùr), cioè, el troadùr el pröarà a otègner per mèzo de la sò relasiù, en quàch benefìcio materiàl.
Gh'è apò de dàga 'l sò valùr al agetìf cortés. La cortezìa l'ìa la paròla che la definìa 'l comportamènt e la puzisiù de l'òm che 'l vivìa 'ndèla córt e che, per la sò edücasiù specìfica, el diènta en modèl del ideàl umàno de rafinadèsa e valùr spiritüài. El troadùr, 'ndèl sò ruòlo de cortezà, el tindìa a chèste caraterìstiche che, 'ntra le ótre, i éra de véser leài, de cör, coragiùs e de comportamènt elegànt,
Personàgi[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'amùr del troadùr el pretènt discresiù zà che la fómna a la quàl el cànta l'è spuzàda. Óltre al troadùr, i personàgi che partècipa de sòlit i è:
- El gilós (el spus), del quàl bizògna schià le sorpréze e evità de fal enversà.
- I lauzengiers (antadùr, malignadùr) che per guadegnà crèdet i è próncc a nà a cöntà 'n gir l'infedeltà de la spùza.
Per mìa deciarà i sò amùr, el troadùr el desègna la sò dàma condèn senhal (nòm fals) che de sòlit el sàlta fò a la fì de la cumpuzisiù.
Tipi de 'namuràcc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Aisebé che de sòlit i compàr mìa en fùrma esplicita, endèle cansù dei troadùr de sòlit vé fò 'na gradasiù de caràter del enamuràt che i è mìa tròp diferèncc del tìpo amurùs del dé d'encö:
- Fenhedor (tìmit): el se órsa mìa a parlàga 'nsèma diretamènt a la fómna.
- Regador (süplicant): la fómna la ghe dà coràgio per fà che 'l deciàre 'l sò amùr.
- Entendedor: la fómna la ghe consègna en pégno de amùr.
- Drutz (amìco, amànte): del töt acetàt de la fómna (chèsta situasiù la ve fò póche ólte 'ndèla leteradüra, aisebé che 'l sàpe 'l personàgio pricipàl del Àlba.
Per lo piö le cansù del troadùr le se tróa al prìm lièl e 'l troadùr l'è bù de deciarà chèl che 'l sènt per la fómna apéna per mèzo del juglar. El troadùr el spèta en pìcol sègn de reconoscènsa de la part de la fómna. Chèsto sègn el pödarès vègner de 'na öciàda, de 'na paròla o de 'n gèsto de niènt. Pöl das che chèsta la sàpes apéna 'na strategìa per embroià l'atensiù del spus — o de 'n quach óter personàgio — che 'l permèt chèsta situasiù o che adiritüra 'l la cunsìdera 'na gratificasiù. En quach spus i se sènt urguiùs che la sò spùza la sàpes cortegiàda de i óter però i acetarès mài che la sò spùza la g'hàpes en drutz.
Ezèmpe[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Guillem de Cabestany, el troadùr català al qual se atreböés giöna de le biografìe piö trìsti de töcc i tép, l'è l'autùr de 'na cansù de le piö bèle e piö cunusìde de töta la lìrica dei troadùr, endèla qual el mèt en móstra la sò totàl consagrasiù a la dama che 'l l'ha fat enamurà:
Nota: L'informasiù per la realizasiù del artìcol originàl en catalá l'è stàda recüperàda de I troadùr català có la sò autorizasiù.


text:
Responsabladad
Malgrà che la campagna «Onn dal curtin 2016 – Spazi d'inscunters» dat bain adatg che las infurmaziuns publitgadas sin questa pagina-web sajan correctas, na po ella surpigliar nagina responsabladad per la correctadad dal cuntegn, per l'exactezza, per l'actualitad, per l'autenticitad e per la cumplettezza da talas infurmaziuns.
La campagna «Onn dal curtin 2016 – Spazi d'inscunters» sa resalva explicitamain il dretg da midar da tut temp e senza preavis parzialmain u entiramain il cuntegn da la pagina-web, d'al stizzar u da suspender temporarmain la publicaziun da quel.
La campagna «Onn dal curtin 2016 – Spazi d'inscunters» refusa tutta responsabladad per donns materials u immaterials chaschunads tras l'access a las infurmaziuns publitgadas u tras lur utilisaziun resp. nunutilisaziun, tras il maldiever da la colliaziun u tras disturbis tecnics.


text:
Santissima Trinità
La Trinità a l'è un dogma cristian. La parola la vegn del latin Trìnitas (che'l deriva pöö lü de trinus = tripel), una parola che l'aveva cuniaa el Tertullian che, insema a l'ünicità de Diu, al furma una dogma del cristianesim, in particular de la Gesa Catoliga, de quela Urtudossa e di ges Prutestant storigh 'me i luteran, calvinist, anglican.
Quij ges chì disen che la dutrina de l'ünicità de Diu e de la Trinità di personn de Diu la sia un'esplicitaziun di infurmaziun teulogigh che gh'hinn dent in del Növ Testament e in di laurà di prim Pader de la Gesa.
La dutrina de la Santissima Trinità la s'è desvilüpada in del Cristianesim antigh. In del prim cuncili de Nicea in del 325 d.C. a l'era staa dii cumè prim articul de fed l'ünicità de Diu e la divinità del Logos, in cunseguenza de la cuntraversia nassüda per la teulugia de Ari, che l'diseva de nò a la divinità del Logos.
El dogma de la Trinità a l'è in relaziun a la natüra divina: al dis che Diu a l'è dumà vün, ünega e assulütament semplis a l'è la sò Sustanza, ma cumün a trì Personn, che hinn istess (consüstanziaj) e distint. I trì personn (o, segund el lenguagg mütuaa de la tradiziun greca, ipostas), a hinn:
- Diu Pader, creadur del cel e de la tera;
- el Fiö: che l'ha generaa el Pader prima de la creaziun del mund, faa om in de la persona de Gesü Crist in del sen de la Vergin Maria, el Redentur.
- el Spirit Sant che'l Pader 'l a manda in del nom de Crist ai sò discepuj per fagh capì e testimunià i verità revelaa.
Al misteri de la Trinità a l'è dedicada, in de la Gesa Catoligaa, la sulenità de la Santissima Trinità, che l'è ogni an, la dumeniga dopu de la Pentecost.


text:
Skid Row
I Skid Row (Basfónd in dal gèrg americàṅ) i èṅ un grup hard rock americàṅ mis sù a Toms River (New Jersey) in dal 1986. I èṅ stâ òṅ di ùltim grup hair metal a muciàr sù 'n sucès bèl grôs prima dla vgnuda dal gènar grunge in di prim an Nuànta. I lōr prim dū lavōr (Skid Row dal 1989 e Slave to the Grind dal 1991) i èṅ stâ anc quéi ch'i aṅ vindû da piò.
Biugrafìa
Gl'inìsi
I Skid Row i nàs'n in dal 1986 par mèrit dal chitarìsta Dave Sabo dit The Snake (La Bisa), vèć amìg e cumpàgn ad scóla ad Jon Bon Jovi, e dal basìsta di Godsend Rachel Bolan (nóm vēra James Southworth), ch'l iva tòlt al cugnóm in unōr dal cantànt di T. Rex, Marc Bolan. P'r impinìr al grup, i dū i sarnìsan pò anc al chitarìsta Scotti Hill, ch'al sunàva pròpria cun Bolan, e al baterìsta Rob Affuso.
Al nóm dal grup in ingléś al s fà riferimènt a na via malfamàda e in ruìna, da spés pîna ad pòvra gint, imbariàga e drugàda. A 'l inìsi di an Stanta a gh'éra 'n àtar grup cun al nóm ad Skid Row fat da Phil Lynott e da Gary Moore prima che lì lōr i dìsan vita a i Thin Lizzy. Ma a Snake e Rachel a gh piaśìva dimóndi cal nóm lè e alóra i ìvan decìś ad cumpràr-al diretamènt da Gary Moore par 35.000 dòlar.
A 'l grup a gh calàv' adès sōl al cantànt ma i gh'ìvan da pascàr-'l in présia parchè al mànager di Bon Jovi e di Mötley Crüe, Doc McGhee, al s éra dit interesâ a lauràr sèg. Dòp soquànt tintatìṿ andâ mâł (John Corabi, in séguit cun i Ratt e i Mötley Crüe, Robert Mason, Richard Black) i tōśan prima Matt Fallon, ex di Anthrax, e pò Joey D'Angeli ma sōl par dū méś.
I Skid Row in cal mèntar i ìvan bèla prònt dimóndi materiàł da métar sù in dal disc ad dèbut e finalmènt al cantànt al vèṅ catâ in Sebastian Bach. Chi lò 'l éra 'n canadéś ch'al s ciamàva Sebastian Philip Bierk e 'l éra nâ a Freeport in dal Bahamas. 'L iva sarnî al cugnóm ad batàja da 'l cumpuśidōr tedésc a quind'ś an parchè Bierk al sunàva dagnóra cumpàgn a Jerk (ch'in ingléś a vōl dir Minciòṅ, Daśgustóś) e anc parchè Johann Sebastian Bach 'l éra nâ pròpria tarśènt an prima.
A gh'éra però un prubléma: Sebastian 'l éra impgnâ incóra cun al sò vèć grup, i Madame X, e al sò mànager al vliva 200.000 dòlar par mulàr-al. Par furtùna dal grup dal New Jersey, Jon Bon Jovi al s éra tòlt a cōr al caś, esénd amìg ad Sabo, e par cal mutìṿ lè al tira fóra lò i bèsi par tōr al cantànt p'r i Skids e par registràr ad nóṿ e méj di demo. Mis sóta cuntràt par la sò cà discugràfica Underground Music Company, i Skid Row i èṅ finalmènt prònt p'r incìdar 'l àlbum ad debùt.
Skid Row
Skid Row a véd la luś finalmènt al 24 ad Śnar dal 1989 par l'Atlantic Records, rivànd a 'l sèst pòst dla Billboard 200 americàna (sinc disc ad plàtin in di sōi Stat Unî), cuciâ in élt da sìngui ad sucès cuma 18 & Life, un lènt ch'al dascór dla vita véra dal śōv'n arvèrs Ricky cundanâ a 'l ergàstul p'r avér masâ par śbali 'n sò amìg, la rabìda Youth Gone Wild, 'n inn da sigàr a bòca vèrta in di cuncèrt, la dólsa I Remember You e Piece Of Me, cgnusùda p'r al sò gir ad bas. 'L àlbum al fà védar ciàr e tónd quél ch'al sarà al stîl muśicàl dal grup, un street rock selvàdag e melòdic, davśèṅ a 'l heavy metal e a 'l hair metal.
In d'l Agóst dal 1989 al mànager McGhee (ch'l éra stâ cundanâ a sinc an ad parśòṅ p'r avér fat vgnir dèntar in di Stat Unî daśdòt chilo ad marijuana in dal 1982) al dà vita a 'n fèstival muśicàl ad dū dè a Mósca cóntar la dròga, ciamâ "Make A Difference peace festival" e al grup a gh và a sunàr insém a di àtar pès da nuànta dal rock pēś cuma Bon Jovi, Scorpions, Ozzy Osbourne, Mötley Crüe, Cinderella e i rus Gorky Park.
I Skid Row i partìsan pò p'r un tour mundiàl c'n i Mötley Crüe (al 18 'd Utóbar i eṅ a Milàṅ) e in séguit cun gl'Aerosmith. Durànt la data dal 27 ad Dicémbar dal 1989 a Springfield (Massachusetts), prima dal braṅ Piece Of Me, un spetadōr al tira na butìglia in fàcia a Sebastian ch'al pèrd la tèsta e ch'al gh l'armànd' indrē ciapànd però in dal grugn na śuvnòta a 'l sò pòst, faghénd-ag un brut taj. Incasâ négar e c'n al Diav'l adòs, al cantànt al s butà anc śò in mèś a 'l pùblic tacànd a dar di casòt.
Al filmâ ad quél ch'l éra sucès al finìs pò in dla caséta vìddeo 'd Oh Say Can You Scream dal 1990 e al cantànt lè al dà la sò versiòṅ di fat. Al filmâ pustâ in sal YouTube
Bach al finìs in parśòṅ e 'l è custrét a pagàr 15.000 dòlar ad risarcimènt. Al guèran canadéś, da 'l cant suo, al decìd ad pruibìr-ag par tri an 'l ingrès in dal sò paéś. Ma i prubléma par lò i n finìsan minga chè: al cantànt al finìs in si giurnài par na majéta ch'al gh'iva pasâ 'n sò fan in du a s vdiva insìma la scrita „AIDS Kills Fags Dead“ (’L AIDS al cópa i fnòć). Sebastian 'l è custrét a dmandàr pardòṅ in un prugràma 'd MTV.
Slave To The Grind
'L 11 ad Śugn dal 1991 al grup al fà catàr in di negòsi al secónd àlbum Slave To The Grind (Sćiàv dal lavōr pēś), un lavōr dimóndi più rabî, rûd e pēś dal precedènt ma ch'al gh la cava a finìr listés a 'l prim pòst in dla clasìfica americàna. La cupertìna dal disc l'è stada fata p'r al pàdar ad Sebastian, al pitōr David, ch'l iva tòlt ispirasiòṅ da 'n quàdar ad Caravàǵ , Al saplimènt dla Santa Lusìa dal 1608.
Dal disc a gh 'n è dū versiòṅ: una minga cinsuràda cun dènt'r al braṅ Get The Fuck Out (Tira fóra al cas) e una c'n al braṅ più "alśēr" Beggar's Day (Al dè dal barbòṅ). I sìngui i èṅ quàtar: Monkey Business, Slave to the Grind, Wasted Time e In a Darkened Room.
Vist al sucès clamuróś, al grup al vèṅ sarnî da i Guns N' Roses p'r al tour americàṅ mènt'r in Itâglia i Skid Row i s pòrtan sèg gl'L.A. Guns a Milàṅ e a Firénse.
Al grup al cuntìnua incóra a sunàr in gir p'r al mónd cun i Love/Hate, i Scorpions, gl'Iron Maiden e i Pantera.
B-Side Ourselves
Al 22 ad Setémbar dal 1992 i Skid Row i daṅ vita a 'n EP ad còver ad grup ch'i gh'aṅ dâ ispirasiòṅ. Al tìtul dal disc 'l è B-Side Ourselves, un lavōr ch'al mét insém sinc braṅ: Psycho Therapy di Ramones (cun Rachel Bolan a la vóś), C'Mon And Love Me di Kiss, Delivering the Goods di Judas Priest (cun Rob Halford ch'al fà a gara cun Sebastian Bach a chi siga da piò di dū), What You're Doing di Rush e Little Wing ad Jimi Hendrix.
Par 'l ucaśiòṅ a vèṅ fat un sìngul ad Delivering the Goods insém a Youth Gone Wild. Al CD al finìs a 'l 22śum pòst dal clasìfichi ingléśi.
In cal mèntar Bach al sa spóśa cun la sò muróśa Maria Aguiar, in dal Luj dal 1992.
sUBHUMAN rACE
In dal 1995 i rapòrt intér'n a 'l grup i tàcan però a 'ndàr a gamba a 'l élta, anc p'r al fat ch'al grunge di Nirvana 'l éra drē a catàr dimóndi spasi in cal méntar miténd in śnòć 'l hard rock dla fiṅ di an Utànta. Foravìa i Skid Row al 28 ad Mars i vènan fóra cun quél ch'a dvintarà 'l ùlt'm àlbum in studi cun Sebastian Bach a la vóś e Rob Affuso da drē da la batarìa, Subhuman Race (Rasa 'd sóta d'l umàṅ) ch'al sa śluntàna 'n pôc da i prim dū lavōr ch'i gh'ìvan purtâ al sucès. Anc chè in cupertìna i s càt'n i diségn ad David Briek, ch'i pàran ispirâ a 'l Infèran ad Dante Alighieri.
Sóta la prudusiòṅ ad Bob Rock, quél dal Black Album di Metallica, al grup al s impinìs asè ad sòṅ tìpic d'l alternative metal, tgnénd a drē a di grup quài Red Hot Chili Peppers, Pantera e Antrhax, anc se sunâ in na manéra dimóndi più péśa, cuma a s pōl sintìr in dal prim sìngul My Enemy o in di braṅ Frozen, Subhuman Race, Medicine Jar e in dla rabìda Bonehead. I s dastàc'n i sìngui Into Another e al lènt Breakin' Down, scrita da Sabo pinsànd a Wasted Time.
Anc s'al disc al gh la cava a rivàr a 'l 35śum pòst dla Billboard 200 (al fà incóra méj in Austràglia, Régn Unî e, cuma 'l sòlit, in Giapòṅ in dua al finìs sèst) e a dvintàr disc 'd òr, a s trata 'd un mèś pas fals cunfruntànd-al c'n i dū precedènt.
P'r al marcâ giapunéś a vèṅ vindû un disc pìcul dal viṿ, Subhuman Beings on Tour!!, cun dèntar siē pès.
Anc s'i cuncèrt i càtan sù dimóndi spetadōr (al grup 'l éra partî par na tournée insém a i Van Halen e i ìvan anc sunâ da 'l nòstri bandi a 'l Vidia Club ad Siśèna), in dal 1996 i Skid Row i decìdan ad suspénd'r-as, ma minga prima che Sebastian Bach al fus mis a 'l us.
Par Sebastian Bach, un metalàr dabòṅ ch'al gh'à al rock inciuldâ in dl'anma, la stòria c'n i Skid Row la finìs lè. Dòp dū disc c'n al grup super di The Last Hard Men, al cantànt canadéś al cuntìnua da par lò, faghénd vgnir fóra tri àlbum a partìr da 'l 1998: Bring 'Em Bach Alive!, Angel Down e Kicking & Screaming.
Anc Rob Affuso al s in và. Dòp avér sunâ cun i Ozone Monday in dal 1998, al baterìsta al decìd pò ad dar-'g un taj cun la mùśica, tacànd a lauràr in n'aśiénda ch'la tîṅ a drē a i afâr. 'L à anc cumprâ un sit davśèṅ a New York in dua al tira sù di cavài.
Mémbar
Quéi 'd adès
- Johnny Solinger vóś (1999-incō)
- Dave "The Snake" Sabo chitàra (1986-incō)
- Scotti Hill chitàra (1987-incō)
- Rachel Bolan bas (1986-incō)
- Rob Hammersmith baterìa (2010-incō)
Ex cumpunènt
- Matt Fallon vóś (1986-1987)
- Joey D'Angel vóś (1987)
- Sebastian Bach vóś (1987-1996)
- Rob Affuso baterìa (1987-1996)
- Phil Varone baterìa (1999-2004)
- Dave Gara baterìa (2004-2010)
Discugrafìa
Àlbum
- 1989 - Skid Row
- 1991 - Slave to the Grind
- 1995 - Subhuman Race
- 2003 - Thickskin
- 2006 - Revolutions per Minute
Racòlti
- 1998 - 40 Seasons: The Best of Skid Row
- 2007 - Greatest Hits
- 2008 - Slave to the Grind/Skid Row
Da 'l Viṿ
- 1995 - Subhuman Beings on Tour!!
EP
- 1992 - B-Side Ourselves
Sìngui
- 1989 - Youth Gone Wild
- 1989 - 18 and Life
- 1989 - I Remember You
- 1991 - Monkey Business
- 1991 - Slave to the Grind
- 1991 - Wasted Time
- 1991 - In A Darkened Room
- 1992 - Youth Gone Wild/Delivering the Goods
- 1995 - My Enemy
- 1995 - Breakin' Down
- 1995 - Into Another
Videugrafìa
- 1990 - Oh Say Can You Scream
- 1993 - No Frills Video
- 1993 - Road Kill
- 2003 - Under the Skin
Culegamènt estéran
- (EN) Al sit uficiàł
- (EN) La paǵna dal grup in sal MySpace
- (EN) Al vìddeo ad Slave to the Grind in sal Youtube
- (EN) Al vìddeo ad Little Wing in sal Youtube
- (EN) Al vìddeo ad Ghost in sal Youtube
- (EN) Al vìddeo ad Piece of Me in sal Youtube
- (EN) Al vìddeo ad Delivering the Goods in sal Youtube
- (EN) Al vìddeo 'd 18 & Life in sal Youtube
- (EN) Al vìddeo ad Breaking Down in sal Youtube
- (EN) Al vìddeo ad Youth Gone Wild in sal Youtube
- (EN) Al vìddeo ad Monkey Business in sal Youtube


text:
Gris (culur)
El gris endèl sènso cümü de la paròla l'è cunsideràt en culùr vìa de mès 'ntra 'l négher e 'l biànch. Tecnicamènte però l'è mìa 'n culùr ma en valùr de intensità lüminùza (quantità de lùce imitìda de 'na sorgènt lüminùza) percepìda de l'öcc de l'òm come 'ntermèdia 'ntra 'l biànch e 'l négher. Endèl sistéma RGB cudificàt sö 8 bits per canàl, ghe sarès 256 leèi de gris pusìbii, con dei valùr de rós, vért e blö en prupursiù presapóch precìze 'ntra de lur. El valùr RGB (0,0,0) el corespónt al négher perfèt, e 'l valùr RGB (255,255,255) el corespónt al bianch perfèt.
Endèl ambiènt dei pitùr, la concesiù clàsica la cunsìdera 'l gris compàgn de 'n "bianch spórch", che se oté a zontàga al biànch 'na quantità piö o méno grànda de négher, ma gh'è a dele ótre maniére de fa sö 'l gris: en gris nèutro per ezèmpe se l'oté a mes•cià sö i tré culùr primàre (blö, rós e zalt) en parcc precìze.


text:
Verdee de Sott
Verdee de Sotta (Verderio Inferiore in italian; Verdee de Sott in brianzoeu) l'è on comun de la Provincia de Lecch con Erùr: Còdice sbagliàt097 087 abitant (dàto del Dic 2015 [1]), 'na süperfis de 3,9 km² e 'na densità de Errore nell'espressione: operatore < inatteso, ab./km². L'è voeuna di dò part del vegg comun de Verdee, che l'ha finii d'esist in del 1905. El confina con la Provincia de Monza e Brianza. El comun l'è divis in cort, che anca al dì d'incoeu se ciamen cont el nomm dialettal: Cort di Scarsett, di Cioni, di Tolett, di Operari, di Fàt, di Magnon, di Masiroeu, Cort Noeuva, Palazz (giamò Villa Annoni), de la Palazzina, di Stalett, di Scopej e, staccada di alter, la Cort di Feree.
Evulüzziun demugrafica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nümer de abitant del cumün de Verdee de Sott l'è mustraa in de la tabela chi desutta:
Abitàncc censìcc
Vôs correlaa[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Igl altar mez gotic mez baroc da Tinizong
- Dumengia, 17.7.2016, 8:06
-
Emprima emissiun:
- Dumengia, 17.7.2016, 8:06, RTR
Il pli grond stgazi da l'art en la baselgia da Son Plasch è tenor Mario Jegher igl altar grond mez gotic mez baroc. En rom da la seria da stad "Sacristias, sains e santeris" sa renda il Radio Rumantsch a Tinizong, nua che lanteriur scolast secundar Mario Jegher raquinta da la baselgia da Son Plasch e da lanteriura impurtanza dal lieu.
Il pled sin via dat Jon Janett, reverenda da Scuol.
Redacziun: Rafael Müller
Contribuziuns
-
Predi da Jon Janett


text:
Uceania
L'Uceania a l'è una regiun geugrafiga e geupulitiga che l'è fada d'un frach de isul in de l'Ucean Pacifich a inturna. El nom Oceania l'aveva inventaa in del 1831 l'espluradur frances Dumont d'Urville e incö la parola Uceania la se dupra per indicà el nom del cuntinent.
Per l'etnulugia, i isul de l'Uceania se dividen in trì sotaregiun: la Melanesia, la Micrunesia, e la Pulinesia.
I burd de l'Uceania a hinn definii in d'un poo de maner. La püssee part di definiziun la met in de l'Uceania di part de l'Australasia 'me l'Australia, la Növa Zelanda, e la Növa Guinea, e tüt o dumà un toch del rosc de isul Males.
L'Uceania a l'è el püssee piscinin di cuntinent, e'l penültim per pupulaziun, dopu de l'Antartid, cun pressapoch 32 miliun de abitant.


text:
La legge del desiderio
La legge del desiderio (La léǵ dal deśidèri) 'l è 'n film dramàtic dal 1987 ad Pedro Almodóvar. In dla séna in dua Antonio Banderas al cópa Miguel Molina a s sènt la canta Guarda che luna cantàda par Fred Buscaglione.
Sunt
Pablo Quintero (Eusebio Poncela) 'l è 'n regìsta famóś e 'l è inamurâ ad Juan Bermúdez (Miguel Molina) ma qvést chè a pâr ch'al n gh'àppia minga interès par lò. Sò surèla Tina (Carmen Maura) dal vòlti la rècita in di sò film e la tîṅ a drē a l’Ada (Manuela Velasco), na putìna ad déś an che lē la trata cuma s'la fus sò fiōla e minga dna mudèla sémp'r in gir p'r al mónd. Un dè Juan al lasa la sò cà a Madrid p'r andàr a star in un paiśèṅ dl'Andaluśìa, lasànd Pablo da par lò.
Al regìsta, in cal méntar, al cgnós un ragàs ch'al s ciàma Antonio Benítez (Antonio Banderas) e al gh và a lèt insém. Chi lò al taca a vlér-ag bèṅ dimóndi ma al dvénta anc tròp pusesìṿ e gelōś, specialmènt quànd al lèś al létri che Pablo 'l iva mandâ a Juan. Antonio al vōl ricévar anca lò dal létri 'd amōr da 'l regìsta ma firmàdi cun un nóm da dóna (Laura F.) parchè al gh'à paùra che sò màdar la i pòsa lèśar. Pablo subìt al gh i manda ma pò al sa stufa ad lò e al decìd ad mulàr-al dgénd 'd avér vója 'd andàr a catàr Juan in dal sud dla Spaggna.
Antonio al n pōl minga mandàr śò cal magòṅ lè e na nòt al tōś la sò mòta p'r andàr a masàr Juan. La pulisìa la pénsa ch'al sasèṅ al sia Pablo che, durànt un viàś in màchina, al gh'à 'n incidènt ch'al gh fà pèrdar la memòria. La Tina, pruànd a far-ag turnàr in mènt i fat dal sò pasâ, la gh cònta che na vòlta, prima ad far-'s uperàr in Maròc, 'l éra sò fradèl ma pò 'l éra dvintâ na fémna par psér acsè amàr sò pàdar, anc se qvést chè pò al l'iva mulàda dagnóra subìt par n'atra dóna.
In cal méntar la Tina la cgnós 'n óm e la taca na relasiòṅ sèg: a s trata pròpria 'd Antonio. Pablo, turnâ a pòst cun la memòria, al la ciàma a 'l telèfun par cuntàr-'g incòsa e dir-ag ad star aténti parchè lò 'l è 'n tisi periculóś. Antonio, ch'l à naśâ quèl, al s rabìs e al la sèra in cà insém a l’Ada. Quànd a riva lè la pulisìa, cardénd finalmènt che lò al sia al killer ad Juan, Antonio al tōś la Tina in ustàǵ, puntànd-ag na pistòla incòst a la pulsa dla tèsta, e al fà savér a tut i cóst ad vlér che Pablo al pasìs n'óra da lò. Dòp avér fat 'l amōr sèg par l'ultma vòlta, Antonio al s tōś la vita.


text:
31 08
Ol dé 31 de óst l'è 'l 243 ( 244 si l'an al è biseest ) dé de l'an del calendare gregorià; manca 123 dé a finí l'an.
Ul dí 31 de óst al è ul dí da pòost 243 ( 244 si l'an al è biseest ) dal an dal calendari gregurian; i manca 123 dí a finí l'an.
Nom del dé in diferencc dialecc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Avenimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- 1056 - La imperadùra bizantìna Teodora la mör sènsa fiöi, e chèsto 'l signìfica la fì de la dinastìa macédona
- 1864 - Guèra de secesiù americàna: le fórse de l'Uniù comandàde del Generàl William T. Sherman la atàca Atlanta, Georgia, difindìda de le trüpe dei Confederàcc del General John Bell Hood
- 1876
- El sültà Otomà Murad V el vé sbatìt zó, al sò pòst va sö 'l sò fredèl Abd-ul-Hamid II
- Vé inaugüràda la ferovìa Palasöl-Paràdec, la prìma lìnea de tréni che rìa sö le spónde del Lac d'Izé
- 1886 - En teremòt el còpa 100 persùne a Charleston, South Carolina
- 1888 - Jack el Squatadùr l'àmbia a copà fò le fómne: Mary Ann Nicholls l'è stàda la sò prìma vìtima, l'è stàda troàda mórta en Buck's Row, a Lóndra
- 1897 - Thomas Edison el brevèta 'l Kinetoscopio, la prìma cinepréza
- 1907 - Gran Bretàgna, Rusia e Frància le fùrma la Triplice Intesa
- 1920 - El prim radiogiurnàl el vé trasmitìt de Detroit (Michigan)
- 1939 - Le trüpe todèsche , traistìde co le divìze de l'ezèrcit polàc, le atàca la stasiù de la ràdio de Gleiwitz. Hitler el dopèra chèsto atentàt fals com scüza per ambià la Segónda Guèra Mondiàl.
- 1942 - La SS todèsca, la mèt en òpera la prìma deportasiù de ebrèi (presapóc 5000) del ghèt de Ternopil al camp de stermìnio de Belzec.
- 1943 - Bombardamènt de i aleaàcc sö Pisa che 'l fà tra i 900 e 2000 mórcc e de piö de 2500 bàite sbatìde zó.
- 1962 - Trinidad e Tobago la oté la 'ndipendènsa del Régn Ünit.
- 1967 - la Ferovìa de la Al Seriàna che la coléga Bèrghem a Clüsù la vé seràda fò.
- 1978 - I fondadùr del Ezèrcit de Liberasiù Simbiunés: William e Emily Harris, i vé deciaràcc colpèvoi de ìga eapìt endèl 1974 Patricia Hearst, ereditiéra de 'n impér edituriàl
- 1980 - En Polonia vé fondàt el sindacàt Solidarność
- 1991 - El Kirghizistan el se deciàra indipendènt de l'Üniù Soviètica
- 1997 - Diana, Principèsa del Gàles la mör endèn incidènte stradàl a Parigi.
- 1998 - La Corea del Nort la lància 'l Kwangmyongsong, el sò prim satèlite
- 2004 - Mosca (Rüssia): öna kamikaze la fa dés morcc e öna sinquantena de fericc endèn atentat al metró.
- 2004 - Be'er Sheva (Israéle): du kamikaze de Hamàs i fà s·ciopá di autobús de línea e i fà öna vintìna de mórcc e ü sentenér de ferìcc.
- 2004 - l'Iraq: l'isé-ciamàt Esèrcit d’Ansar al-Sunna 'l còpa dùdes lauradùr Nepalés che 'l gh'ìa rapìt ai prìm de óst del stès an.
Nassimenc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
12 - Calígula, imperadur de Roma.
Necrolòse[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Feste[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Se regòrda incoeu Sant'Abbondi, patròn de Còmm.
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.


text:
Peppa Pig
Peppa Pig (Pèpa la Gugiōla) 'l è 'n cartòṅ animâ britànic dirét e prudót par Astley Baker Davies. 'L è distribuî in tut al mónd in sènt-utànta paéś e 'l è stâ pinsâ p'r un pùblic ad putèṅ. Tut gl'epiśòdi i èṅ lung sinc minùt.
La prima stagiòṅ l'è dal 2004 ma pò, par via dal sucès grand ch'al gh'à abû, i aṅ cuntinuâ incóra faghénd atri tri stagiòṅ, tuti cun sinquànta-dū puntàdi. In Itâglia i èṅ traśmìs p'r i canài Rai YoYo e Disney Junior.
Descrisiòṅ
Al cartòṅ animâ al cònta la vita dla prutagunìsta Peppa Pig, na nimàla śóvna, dla sò famìja e di sò amìg, tut bèsti cuma lē ma minga di nimàł a part la sò famìja ch'l'è fata da sò màdar (Mama Rója), da sò pàdar (Papà Ninét) e da sò fradèl pìcul (George Ninèṅ). Tut i persunàǵ i s cumpórtan cuma di óm (i gh'aṅ di vistî adòs, i guìd'n al màchini, i vìv'n in dal cà) ma anc cuma dal bèsti. Par dir-'n una, la famìja dla Peppa Pig la taca da spés a dascórar faghénd prima di grugnî o la s dasténd vluntéra in dal puci pîni ad śmalta parchè i gh càtan gust.
I nóm di persunàǵ i tàcan sèmpar cun la létra ch'a gh'è a 'l inìsi di nóm dal bèsti in Ingléś ch'i èṅ:
- Peppa Pig (Pig → Pòrc);
- Rebecca, Richard, Rosy e Robby (Rabbit → Cunèṅ);
- Suzy (Sheep → Pégura);
- Danny (Dog → Caṅ);
- Zoe, Zuzu e Zaza (Zebra → Śébra);
- Candy (Cat → Gat);
- Pedro (Pony → Pòny);
- Emily (Elephant → Elefànt);
- Delfine e Didier (Donkey → Àśan);
- Freddy (Fox → Vólp);
- Kylie (Kangaroo → Cangûr);
- Wendy (wolf → Lóv);
- Belinda (Bear → Órs);
- Simon (Squirrel → Scujàtul);
- Gabriella (Goat → Cavra);


text:
Schio
Schio (en vèneto: Schio; en cìmbro: Slait) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Vicènsa. El g'ha presapóch 37.281 abitàncc, 'na superfìce de 67 km² e 'na densità de 556 ab./km². El cunfìna coi cümü de Marano Vicentino, Monte di Malo, Posina, San Vito di Leguzzano, Santorso, Torrebelvicino, Valdagno, Valli del Pasubio, Velo d'Astico, Zanè.
Schio l'è l' tèrs cümü per abitàncc de la pruvìncia de Vicènsa. L'è colocàt a la 'mbocadüra de la Val Leogra e töt entùren el g'ha 'n anfiteàtro montagnùs che g'ha mìa favurìt le cültüre contadìne e comerciài, e g'ha 'nvéce favurìt el svelöpàs de le 'ndüstrie (suratöt chèla de la lana). A schio difàti gh'è la sede de la Lanerossi, fondàda de Alessandro Rossi, che l'è stàda per tat tép l'aziènda del setùr de la làna piö 'mportànte del mónt.
Cità 'nzemelàde[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Galerìa fotogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]


text:
Numer d'Avogadro
El Nümer d'Avogadro, ciamaa inscì in onor del Amedeo Avogadro, e scritt cont el simbol o a l'è el numer d'element (de solit atom, molecul o jun) che gh'hinn denter in d'ona mol.
In manera formala l'è definii come el numer de atum de carboni-12 che gh'hinn in 0,012 Kg de carboni-12.
El sò valur[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Per adess a l'è minga posibil de contà el numer giust de atom in 0,012 kg de carboni-12, donca el valor precis a l'è minga cognusuu. El CODATA in del 2006 l'ha racomandaa 'me valor
- ,
(i numer intra i parentes l'è la deviasion standard). De spess se dopra el valor aprosimaa, che'l va ben asee per quas tucc i aplicasion
- ,


text:
Diano Arentino
Diano Arentino (Arentin in lìgure) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Liguria, en Pruvìncia de Imperia.
El g'ha 'na popolasiù de 723 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), condena superfìce de 8,3 km² e 'na densità de popolasiù de 87 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Chiusanico, Diano Castello, Diano San Pietro, Imperia, Pontedassio, Stellanello (SV).
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Diano Arentino l'è mustràt endèla tabèla ché sóta:
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
Romà
Romà (nòm uficiàl en italià: Romano di Lombardia) l'è ü gròs cümü de la pruinsa de Bèrghem che l' se tróa 'n de la basa pianüra a la mansina del Sère.
El g'ha 'na popolasiù de 20 217 abitàncc (dàto del Dicember 2015[1]), cond'öna süperfìce de 18,0 km² e 'na densità de popolasiù de 1 123 ab./km².
Ol paìs l' se tróa a 25 km de la sità e a 120 méter söl lièl del mar.
De èt[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ol castèl di Viscóncc o la ròca viscontea.
Evulusiù demogràfega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Romà l'è mostràt in de la tabela ché sóta
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Nümar 1
Ul nümar 1 al è ul nümar intreegh ch'al sigüta ul zeru e al ven prima dal düü.
Nomm dal nümar in difereent dialett: M. Vün, ü, gjü.... F. Vüna/vöna, öna, gjöna....
Ul 1 al è l'elemeent néutar dal prudüit, i.e., qual-sa-vöör nümar a mültiplicaa par 1 al turna a dá a.
Malgraa s'al pöda cunsiderá un nümar primm, sa la töö la cunvenziú ch'al le síes mia. Si l'al füdess, alura i nümar natüraal i gh'aress mia una faturizazziú ünega (a maanch dal úrden): par esempi 6 = 2·3 = 1·2·3 = 1·1·2·3 = ... e le definizziú da un bell puu da prupietaa matemàteghe s'i vedaress afetade, cuma par esempi chela di nümar parfett.
Ucürenze dal nümar 1:
- In scenza dal urdinatuur ul 1 s'al socja cun la pusizziú da "pizzaa" e al è vöna di dò dígit dal sistema binari.
- Int un bell puu da cültüre, ul 1 s'al representa cunt un puunt u un tirett, urizuntaal u verticaal, cuma par esempi íntal Cinees.
- Al è ul nümar atòmegh dal idrògen.
- Ul nümar di purtée dal fútbol.


text:
Tuggen
Tuggen a l'è un cumün svizzer del distret de March, in del Canton Svit. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 15.30 km² e in del Dicember 2012 al gh'eva una popolazion de 2980 abitant.
El cumün de Tuggen al se tröva a una altitüden de 409 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Benken (SG), Rapperswil-Jona (SG), Schmerikon (SG), Schübelbach, Uznach (SG), Wangen.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:[1]:
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Canton Schwyz Statistics (Todesch) Controlaa 'l 27 Agost del 2009