text:
Sin iniziativa da la QL e grazia a la cooperaziun cun la Lia Rumantscha datti a Turitg dapi il 2014 in curs da lingua per uffants cun genitur(s) rumantsch(s). Quel ha lieu mintgamai la mesemna suentermezdi en la chasa da scola Hirschengraben – las datas dal curs 2017/18.
En las durs lecziuns da las 14:30 a las 16:15 instrueschan magistras primaras da lingua materna rumantscha uffants a partir d’ina vegliadetgna prescolastica lingua e cultura, confurm al stgalim. Ellas lavuran cun bleus maletgs, discurran tentant be rumantsch (surtut sursilvan e vallader/puter).
Annunzias, er per fufragnar, p.pl. a: uffants@rumantsch.ch
Download Flyer
Cun gentil sustegn dal Lotteriefonds Turitg:


c: text/html

text:
Check this out on Chirbit
La mission dij stantadoi. “Ora, apress a ste còse, ël Signor a l’ha ancora stabiline d’àutri stantadoi, e a l’ha mandaje da doi a doi përchè a andèisso anans ëd chiel, an tute le sità e an tùit ij pais doa ch’a l’avìa da passé. A disìa: “La mësson a l’é granda, ma a-i na j’é pòchi ch’a sio dispòst a travajé; preghé donca ‘l Signor dla mësson, ch’a possa ‘d travajeur ant ij sò camp. Adess andé: iv mando tanme d’agnej an mes ai luv. Porteve nen d’arzan, nì la borsa da viagi o n’àutra pàira ‘d sàndole, e fermeve nen a ciaciaré për la stra. Quand ch’i intre ant la ca ‘d quajdun, comense a dì: “La pas a sìa a sta ca!” S’a-i é lì quajdun ch’a na sia degn, la pas ch’i j’àugure a l’avrà sò efet, se nò, la pas a artornrà a vojàutri. Passé nen da ca an ca: stè mach ant un sol leugh. Mangé e bèive lòn ch’av butran dëdnans. Sté nen lì a limocé quand ch’a v’ufrisso d’ospitalità, përchè coj ch’a travajo a mérito soa paga. S’i intre ant na borgià e la gent av dà ‘l bin-ëvnù, mangé tut lòn ch’av sarà presentà. E varìje ij malavi ch’a-i saran, e dije a la gent: “Ël Regn ëd Nosgnor a l’é rivà davzin ëd vojàutri”. Ma s’i intre ant na borgià e la gent a v’arsèiv nen, seurte an le stra e dije parèj: “Fin-a la póer ëd vostra borgià ch’a l’é tacasse ai nòstri pé i la sopatoma vìa. Contut i l’eve da savèj ch’ël Regn ëd Nosgnor a l’era rivà davzin ëd vojàutri [e i l’eve arfudalo]. E iv diso ch’ ël dì dël giudissi a sarà pì soportabil për Sòdoma che për cola borgià” (Luca 10:1-12).I vorìa ch’i concentrèisso nòstra atension an sl’ùltim vers, ch’a dis: “E iv diso ch’ ël dì dël giudissi a sarà pì soportabil për Sòdoma che për cola borgià” (Luca 10:12).
La dëstrussion dle Sità ‘d Sòdoma e ‘d Gomòrra, ch’a l’é n’esempi ësclint dël giudissi ‘d Nosgnor an sla gramissia uman-a, a fà në spich ëspecial ant ël lìber dla Génesi. Ant ël test biblich d’ancheuj i vëddoma coma ch’a sia ‘dcò dovrà ant l’evangeli për mostrene na lession ëd pèis, e coma ch’a Gesù a l’aplica a sò ministeri.
A l’é nen na surprèisa ch’i sentoma dj’arson ëd Sòdoma ant ël Testament Vej fin-a anans ch’as parla ‘d lòn ch’a l’é capitaje a costa sità an Génesi 19. Pr’ esempi, Levitich 18 a comanda a Israel ëd pa nen pijé part a la sòrt ëd pecà dël sess ch’a j’ero praticà an Canaan, përché coj pecà-lì a l’avrìo possà Nosgnor a taparé vìa ij cananita da cola tèra. La condan-a dl’omosessualità (v. 22) e dl’ansest (6-18) a l’avrìa bin tòst arciamà a la ment Sòdoma, an butand an evidensa che Israel a l’avìa nen da dventé parèj ëd coj che Nosgnor a l’avrìa giudicà con na pieuva ‘d feu e ‘d sorfo ant ij dì ëd Lòt.
L’amonission ëd Nosgnor a l’era nen mach adressà a Canaan, ma ‘dcò a j’àutre nassion, ch’a l’avrìo fàit l’istessa fin ëd Sòdoma, s’a l’avèisso përseverà a fé ij sò pecà. Geremìa, pr’ esempi, a l’aplica costa amonission a Edom (49:17-18). A frapa special, contut, coma ij profeta a faso ‘d régola ‘l paragon an tra la comunità dl’Aleansa e Sòdoma e Gomòrra. Isaìa 1:10 a s'adressa ai cap d’Israel coma “ij cap ëd Sòdoma” e ai sò sitadin coma “la gent ëd Gomòrra”, përché j’Israelita a j’ero dventà fin-a pì gram che Sòdoma, e che për lòn a l’avrìa bin merità l’esili.
Combin che Sò pòpol a l’avìa dëspresialo, Nosgnor a l’é nen dësmentiasse ‘d lor ant l’esili. Al opòst, a l’ha mandaje ‘l Messìa për ancaminé Sò regn. A diferensa dij Sodomita, coj ch’a vivìo durant ël ministeri ëd Gesù an sla tèra, a l’avìo bin scotà sò apel al pentiment. La question ëd nòst test dl’evangeli a l’é donca costa: Se ‘l Messia e ij sò avertiment, lor a jë scoto, l’arzultà ch’a n’avran a sarà ‘d gran’ benedission (Luca 10:1-9). Ma s’a l’avèisso arfudà la paròla dël Crist e dij sò apòstoj, sò destin ëd lor a sarìa stàit bin pes ëd col ëd Sòdoma, përché cola paròla a l’han bin sentila da la boca midéma ‘d Gesù (vv. 10-12).
Costa amonission a val ëdcò për nojàutri ancheuj. S’i restoma ant ij nòstri pecà e i arseivoma pa nen ël Crist, is trovroma ant na condission bin pes ëd cola ‘d Sòdoma. Tuti a son donca ciamà al pentiment e fidesse an Chiel.
La prima dle 95 tesi dl’Arformator Martin Lùter a dis: “Quand che nost Signor e Magister, Gesù Crist a l’ha dit: “Pentive!”, chiel a l’ha ciamà che la vita antrega dij cristian a sia un-a ‘d pentiment”. L’aplicassion che ‘l Crist a fà dla dëstrussion ëd Sòdoma a n’arcòrda ch’i faso minca dì n’esam ëd cossiensa e ch’i viro le spale a lòn che Nosgnor a considera ‘n pecà. Costa aplicassion a n'arciama a la ment ël destin ëd coj ch’a arfudo l’Evangeli. I l’oma da pijé bin an sël sério che dëdnans a l’anunsi dl’Evangeli nostra decision a l’ha ‘d conseguense eterne.
3 'd Luj 2016 - Duminica apress Pancòsta ch'a fà set - 2 Re 5:1-14; Salm 30; Galati 6:1-16; Luca 10:1-11, 16-20
Orassion - Nosgnor! Ti t l'has mostrane a osservé ij tò comandament për l'amor anvers ëd Ti e 'd nòst pròssim; acòrdane la grassia 'd tò Spirit Sant, che nojàutri i sia consacrà a Ti ëd tut nòst cheur, e an comunion fraterna d'amor ancreus; për Gesù Crist, nòst Signor, ch'a viv e regna coj Ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, pr' ij sécoj dij sécoj. Amen.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
2013 ha il militar cumenzà cun la construcziun da la nova pendiculara che duai manar da Stgegia, al pè dal lai da fermada da S. Maria sin il Scopi. Là ha l’armada Svizra ina staziun da radar. La pendiculara nova duai custar enturn 30 milliuns francs. Avant ch’ins po dentant montar la suga da la nova pendiculara ston las sugas da las duas pendicularas existentas vegnir demontada. Perquai han las pendicularas existentas fatg lur davos viadis.
Il plaschair surpassa la tristezza
In pau curius saja quai schon che questas duas pendicularas vegnian prendidas ord funcziun. La finala hajan questas fatg buns servetschs. «Durant ils 60 onns n’ha quai mai dà in accident cun questas duas pendicularas» di il schef dal manaschi militar Scopi, Clemens Berther. Quai saja era in motiv per far ina pitschna festa cun collavuraturs ed anteriurs collavuraturs e lur partenarias. Sco ils collavuraturs sa legra era Clemens Berther sin la nova pendiculara. Cun questa na ston ins betg pli chargiar enturn tut il material tar la staziun amez dad ina pendiculara sin l’autra. La nova pendiculara porscha plaz a 15 empè da 10 persunas ha pli paucas pitgas ed è pli aut sur terra. Sche quai è forsa in dischavantatg cura ch’i sufla, san ins dir pir a partir da la fin d’october. Lura quintan ins numnadamain da pudair metter en funcziun la nova pendiculara.


text:
Malégn
Malégn (nòm uficiàl: Malegno) l'è 'n cümü de la média Al Camònega, en Pruvincia de Brèsa, endèla regiù de la Lombardìa.
El g'ha 2 037 abitàncc (dàto del Dicember 2015[1]), condena superfìce de 7,0 km² e 'na densità de popolasiù de 291 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Bré, Servé, Siidà, Lùzen, Lós e Òsem. La sò paròchia l'è dedicàda a S. Andrea.
L'abitàt el se tróa sö la spónda dèstra del fiöm Òi, a 364 méter d'altèsa sùra 'l leèl del mar. El sò teretóre l'è streersàt de la Stràda Pruvinciàl SP345.
Cuurdinade[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Abitàncc censìcc
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Svizra
-
In notg cun passa 21° a Cuira
Suenter in di chaud cun temperaturas enturn 34° hai dà la notg passada l'emprima notg tropica da l'avust. Sco notg tropica vala ina notg, nua che las temperaturas na crodan betg sut 20 grads. Tenor Meteonews è quai stà il cass tranter auter a Cuira, nua ch'i nè betg vegnì pli frestg che 21,5°.
Il pli chaud èsi stà la notg passada ad Evionnaz en il Vallais cun 24,2 grads. A Schwyz n'èsi betg stà pli frestg che 23,9 grads.
Er per il di dad oz quinta Meteonews cun in di da chalira. En il nordvest da la Svizra u en il Giura datti fin 35 fin 37 grads.
RR novitads 09:00


text:
Matemàtega
La matemàtega al è chela sienza che la stüdia di mudell da strütüra da còorp astrata e da le relazziú che s'i stabiliss intra da luur (da la parola derivada dal Greech uάθnua, máthema: sienza, cugnussenza, aprentissagg, uaθnuatιkoς).
Malgraa che la gh’àbies di mültipel üüs in d’otre sienze e dissipline (fisc particülarmeent in la Físega), e la tràtes di relazziú ch’i pöö sembrá evidente, i matemàtich da prima i pustüla (vidé assioma), e dapress i dedüiss e demustra. La matemàtega l’è mia cunsiderada una sienza sperimentala. I matemàtich i söö definí e investigá strütüre e cuncett astratt par da le resú pürameent da deent a la matemàtega, gja che tale strütüre i pöö pruvidé, par esempi, una generalizazziú eleganta, u un utiil ütil par di càlcüj frequeent. Da plüü, un bell puu da matemàtich i stüdia le suve àree da preferenza simplismeent par da le resú estétiche, videent inscí la matemàtega cuma una furma d'aart in cüünt d'una sienza pràtega u aplicada (apó si le strütüre che i matemàtich i investiga i gh’a fisc da spess la suva urígen in usservazziú da la natüra).
La matemàtega a l’è una aart, però apó una sienza da stüdi. Infurmalameent, sa pöö afirmá che la matemàtega al è ul stüdi di «nümar e símbuj», i.e., la investigazziú da strütüre astrate definide da manera assiumàtica duvraant la lògica e la nutazziú matemàtega.
Al è apó la sienza da le relazziú spazziale e quantitative. Sa trata da relazziú esate che i esiist intra quantitaa e magnitüde, e di métude par le quale, d'acordi cun cheste relazziú, le quantitaa cercade i è dedüíbile a partí d'otre quantitaa cugnussüde u pressüposte. Di òolt puunt da vista sa i pöö truvar in la filusufía matemàtega
Al è frequeent truvá vargü ch’al descriif la matemàtega cuma una sémplis estensiú di linguagg natüraj ümà, che la dövra una gramàtica e un vocabülari definii cunt estrema precisiú, ul prupòsit da la quala al è la descrizziú e esplurazziú da relazziú cuncetüale e físiche. Da recent, malgraa cheest, i prugress íntal stüdi dal lenguagg ümà i apunta a una otra furma da i analizá: i linguagg natüraj (cuma ul Lumbaart, ul Català e ul Francées) e i linguagg furmaj (cuma la matemàtega e i linguagg da prugramazziú) i è da le strütüre da la nata bàsicameent diferenta.
Cuntegnüü
Categuríe[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Sa diis che a la matemàtega i è assée tré àmbit:
- Àlgebra (cun l'Aritmética).
- Geumetría, (cun trigunumetría e sezziú còniche).
- Anàlisi matemàtega, in la quala sa i dövra lètere e símbuj; sa töö deent la geumetría analítica e ul càlcül.
(Vargü, spescjalameent i prubabiliist, i gjunta a chesta lista ul càlcül da prubabilitat).
Cadascüna da cheste categuríe sa la dividiss al sò tuurn in:
- püra u astrata, indúe sa i cunsidera le magnitüde u quantitaa astratameent, senza relazziú cun la matéria;
- aplicada, che la trata le magnitüde cuma süstanza da còorp materiaaj, e par cunsegueent sa la relazziuna cun cunsiderazziú físiche.
Malgraa le nümeruse branche da la matemàtega i síes fisc interelazziunade; a gh’è chí una lista da sezziú che a pudemm cunsiderá íntal sò stüdi:
Fundameent[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Filusufía da le matemàtega - Intüizziú matemàtega - Custrutiviism matemàtich - Fundameent da la matemàtega - Teuría di cungjuunt - Lògica simbòlica - Lògica difüsa - - Teuría da le categuríe - Pröva di teureem - Assiumàtega - Indüzziú
Nümar[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Nümar - Nümar natüraal - Nümar intreegh - Nümar razziunaal - Nümar irazziunaal - Nümar reaal - Nümar cumpless - Quaterniú - Utoniú - Sedeniú - Nümar ipereaal - Nümar infinii - Dígit - Sistema da nümerazziú - Nümar p-àdich
Matemàtega dal scambi[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Càlcül - Càlcül veturiaal - Anàlisi - Equazziú diferenziala - Sisteme dinàmich e teuría dal caos - Lista da funziú - Lugariitm
Anàlisi[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Strütüre matemàteghe[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Àlgebra astrata - Teuría di nümaar - Àlgebra cumütativa - Geumetría algebràica - Teuría di grupp - Munòit - Anàlisi - Tupulugía - Àlgebra lineara - Teuría di graaf - Teuría da le categuríe
Spazzi[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Teuría da feixos (tradüzziun)
- Geumetría algebràica - Geumetría diferenziala - Tupulugía diferenziala - Tupulugía algebràica - Àlgebra lineara - Quaterniú e rutazziú íntal spazzi
Matemàtega finita[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Cumbinatòria - Teuría di cungjuunt - Stadística e Prubabilitaa - Teuría da la Cumpütazziú - Matemàtega discreta - Criptugrafía - Teuría di graaf - Teuría di zöögh
Matemàtega aplicada[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Teureem e cungetüre famuse[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Darée teurema da Fermat - Ipòtesi da Rieman - Ipòtesi dal cuntínü - Classa da cumplessitaa P e NP - Cungetüra da Goldbach - Cungetüra di nümar primm gjümej - Teureem d'incumpletezza da Gödel - Cungetüra da Poincaré - Argumeent da la diagunala da Cantor - Teurema da Pitàgura - Teurema fundamentaal dal càlcül - Teurema Fundamentaal da l'àlgebra - Teurema di quàtar culuur - Lema da Zorn - Identitaa d'Euler.
Stòria da la matemàtega. Ul muunt di matemàtich[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Stòria da la matemàtega - Matemàtich - Medaja Fields - Millenium Prize Problems - International Mathematical Union - Matemàtega íntal muunt - Matemàtega a Bisanzi - Matemàtega in l'Islam da l'etaa mediana
Matemàtega recreativa[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Stòria[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Vidée apó l'artícul principaal sura Stòria da la matemàtega
Stòricameent, la matemàtega la töö furma cun la finalitaa da fá i càlcüj íntal cumeerz, par mesürá la tera e par previdé i avenimeent astrunòmich. Cheste tré necessitaa i pöö vess relazziunade in certa furma cun la südivisiú àmpia da la matemàtega íntal stüdi da la strütüra, ul spazzi e ul scambi.
Ul stüdi da la strutüra al scumenza cuj nümar, inizzialameent i nümar natüraj e i nümar intreegh.
Le régule ch'i cumanda le uperazziú aritméteghe s'i stüdia in l'àlgebra elementara, e le prupieta plüü prufunde di nümar intreegh s'i stüdia in la teuría da nümaar. La investigazziú da métude par resòolf equazziú la porta al caamp da l'àlgebra astrata. L'impurtaant cuncett da vetuur, generaalizaa a spazzi veturiaal, al è stüdiaa in l'àlgebra lineara, e al partegn a le dò branche da la strutüra e dal spazzi. Ul stüdi dal spazzi al urígina la geumetría, prima la geumetría euclidéa e dapress la trigunumetría.
La cumprensiú e descrizziú dal scambi in variàbila mesüràbila al è ul tema centraal da le sienze natürale, e dal càlcül. Par resòolf dij prubleem ch'i sa dirigiss in furma natürala a da le relazziú intra una quantitaa e la suva tassa da scambi, e da le sulüzziú a cheste equazziú, s'i stüdia le equazziú diferenziale.
I nümar druvaa par representá le quantitaa cuntínue i è i nümar reaj. Par stüdiá i prucess da scambi s'al dövra ul cuncett da funziú matemàtega. I cuncett da derivada e integrala, intrudüii par Newton e Leibniz, i representa un palpée cjaaf in cheest stüdi, che sa al denomina Anàlisi.
Par da le resú matemàteghe, al è cunvenieent par un bell puu da fí d'intrudüí i nümar cumpless, vargot ch'al dà löögh a l'anàlisi cumplessa.
L'anàlisi funziunala la cunsistiss a stüdiá prubleem la incògnita di quaj al è una funziú, la pensaant cuma un puunt d'un spazzi funziunaal astrat.
Un caamp impurtaant in matemàtega aplicada al è la prubabilitaa e la stadística, ch'i permett da dá la descrizziú, l'anàlisi e la predizziú da fenòmen ch'i cumporta variàbil aleatòrie e che s'i dröva in tüte le sienze.
L'anàlisi nümérica la investiga le métude par realizá i càlcüj int i urdinaduur.


text:
La Suprastonza communala ei l‘executiva dalla vischnaunca e secumpona da tschun dels, in president e quater geraus. Ils suprastonts han quitau dils differents secturs dil menaschi communal, per exempel finazas e taglias; scolaresser e socialesser; fatgs da baghegiar e cultura; stradalesser, forestalesser e turissem; agricultura, schurmetg civil e pumpiers.
Il Cussegl da vischnaunca ei la legislativa e dumbra en tut 15 cusseglieras e cussegliers che vegnan elegi all’ura e seradunan circa sis tochen siat gadas ad onn. Las sedutas vegnan tgamunadas dil president dil cussegl ed ein publicas. Il cussegl dat incaricas alla suprastonza e controllescha la lavur da lezza.
La radunonza communala ha liug 1-2 gadas ad onn, approbescha quen e preventiv e fixescha il pei taglia. Organ suprem ei la votaziun all’ura.


text:
Schebain Magdalena Martullo-Blocher, scheffa da la gruppa EMS-Chemie, sco er Andreas Wieland, schef da la Hamilton a Panaduz, quintavan cun perditas dal gudogn. Igl è dentant vegnì auter che quai ch'els han quintà.
La Ems-Chemie venda bler
Cun la bilantscha dad in mez onn ha Magdalena Martullo-Blocher pudì preschentar il fanadur schizunt in gudogn da record. Bain haja la EMS-Chemie fatg in minus pervia da l'euro, dentant haja l'interpresa vendì bler dapli.
Hamilton era sa preparà
Ed er Andreas Wieland da la Hamilton po communitgar buns resultats. La svieuta saja s'augmentada per 10%. Quai cunzunt pervia da restructuraziuns che la Hamilton haja fatg gia en vista a l'aboliziun dal curs minimal da l'euro. Latiers vegnia che la Hamilton haja cumprà en dapli volumen en l'exteriur. Ella na venda pia betg mo en euros, mabain cumpra er dapli en euros. Pli baud era quai 20%, ussa èn quai 70%.
Anc adina paucs dischoccupads
En l'entir chantun Grischun n'haja anc betg dà consequenzas gravantas, di Paul Schwendener, schef da l'Uffizi per industria, mastergn e lavur. Bain saja il dumber da dischoccupads creschida per bunamain 200 persunas, ed er dapli lavur curta saja vegnida annunziada. Dentant saja la quota da dischoccupads dal fanadur anc adina be tar 1,5%, quai valia anc adina sco occupaziun cumplaina.
Quant gravant che l'euro bunmartgà è stà per il turissem na sappian ins anc betg dir. La bella stad possia era avair gì in’influenza positiva sin las cifras dal turissem.


text:
Per la fasa da gestiun 2017 fin 2021 saja la finamira principala quella da sustegnair ils partenaris sin ils differents nivels dal martgà localmain, surregiunalmain e naziunalmain, scriva il chantun.
Uschia possian els sa posiziunar meglier envers auters purschiders en il martgà da nischa dals products d'alp, da muntogna e regiunals.
L'Alpinavera - fundada il 2006 - è in'organisaziun surregiunala che promova la vendita da spezialitads regiunalas da l'agricultura, quai sin basa da l'ordinaziun federala. A l’uniun appartegnan ils chantuns Grischun, Glaruna ed Uri.
RR novitads 10:00


text:
historia / l' uniun oz
Igl onn 1903 ei l' uniun dramatica Breil vegnida fundada. Duront decenis ha ella presentau plirs tocs dramatics. Quei entochen igl onn 1963. Dapi lu ei la activitad sereducida sin in minimum.
Igl onn 1987 ei l' uniun vegnida reactivada sin iniziativa da plirs giuvens amaturs dil teater popular. Dapi lu presenta l' uniun mintga atun in teater da different gener alla tribuna.
Igl intent da nossa uniun ei da tgirar e promover il teater popular romontsch.
Nus essan commembers dalla uniun grischuna per il teater popular.
Oz dumbra l' uniun dramatica da Breil 47 commembers, denter quels fetg bia giuventetgna.


text:
La radunaza generala ha incumbensà la suprastanza dad eleger ina cumissiun che duai s'occupar da la reorganisaziun. En in emprim pass vai per elavurar propostas co adattar las strucuras. La situaziun finanziala mussia che quai saja necessari.
Plinavant è vegnì ord dal ravugl da la radunanza il giavisch dad eventualmain midar il num da l’organisaziun. L’approvaziun dal rendaquint che mussa in pitschen gudogn è spustada sin la proxima radunanza generala. Quai pervi da dumondas avertas en connex cun l'expert che maina la contabilitad.
RR novitads 15:00


text:
1969
Avenimeent[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
16 04 - Barcelona: a conferissan al Jordi Rubió i Balaguer el primm Premi d'Honor de les Lletres Catalanes.
29 10 - Califòrnia (i Staa Ünii): l'echip dirigida par l'informàtich Leonard Kleinrock la manda el primm messacc eletrònich d'un ordinador de la Henry Samueli School of Engineering and Applied Science (Los Angeles) fin a un altru sitüaa al Stanford Research Istitüte (aprööf de San Francisco), a traveers d'Arpanet, l'embriun d'Internet.
20 07 - maar de la Tranquilitaa (la Lüna): el mòdul lünaar "Eagle" de la naaf Apollo 11, lancjada par la NASA, la atèra con sücess con düü di tri guidaduur; par la prima völta l'omm al calpesta un astru distiint de la Tèra.
Nassimeent[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Necrulogi[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.


text:
Sco quai che las duas instituziuns han communitgà, porscha la Clinica Gut a San Murezzan sias cumpetenzas da clav, da nov er en l’ospital regiunal a Samedan. Cun questa nova allianza scada la cooperaziun tranter l’ospital d’Engiadin’Ota ed l’Ospital da l’universitad Basilea.
La finamira da la collavuraziun è da porscher ina tgira d’auta qualitad per giasts ed indigens da l’Engiadina e da las valladas dal sid. Uschia possian ins er rinforzar l’impurtanza economica da las instituziuns en la val, scrivan las duas interpraisas.
Er la staziun d’urgenza profita
La cumissiun sa l’ospital e da la chasa da tgira Promulins sco er il cussegl administrativ da la Clinica Gut han suttascrit ina decleranza d’intenziun. Tenor quella han ils medis da la Clinica er dretg dad operar a l’ospital da Samedan.
A profitar da questa nova collavuraziun vegnia er la staziun d’urgenza inclusiv la traumatologia a l’ospital da Samedan.


text:
Tenors, sunatibas, trubadurs, chantaduras ed in pau cabaret
- Sonda, 4.8.2012, 17:25
En il tschaler da la Televisiun Rumantscha datti ina pluna material interessant. In dals films ils pli curius che Arnold Rauch ha chattà quest onn en l’archiv datescha da l’onn 1970.
L’istorgia: Donat da Vaz II (il segund) va dapi 700 onns sco spiert per il Grischun enturn. Per ch’el chattia ses paus bastassi da rir in mumentin. Ma quai na grategia betg ad el. Beat, ses servient fidel, organisescha perquai in turnier da musica, nua che tut ils gronds e pitschens musicants provan da far rir il barun Donat. Ils pli differents artists cun lur pli allegras producziuns cumparan en il film, quai davent dal chantadur d’opera fin tar la gruppa da Beat.


text:
Leture bìbliche dël lessionari - 18 Gené 2015 - Sconda Duminica d'Epifanìa
>>> (Al fond a-i son j'anliure a costi test parlà
).
Ël vangel
La vocassion d'àutri dissèpoj.
A l'indoman Gesù a l'ha vorsù andé an Galilea. A l'ha trovà Flip e a l'ha dije: "Ven-me dapress!". (Pé a l'era 'd Betsaisa, la sità da doa ch'a l'ero ëdcò Andrea e Pé). Flip ëdcò a l'ha trovà Natanael, e a-j dis: "I l'oma trovà Gesù, ch'a l'é 'd Nazaret, fieul ëd Giusèp. Mosè a l'avìa scrivune ant la Lej e 'dcò ij profeta a l'han scrivune". E Natanael a-j dis: "É-lo possibil ch'a-i seurta quejcosa 'd bon da Nazareth?". Flip a-j dis: "Ven e vëdde!". Quand che Gesù a l'ha vëddù Natanael ch'a vnisìa da Chiel, a l'ha sclamà: "Vardé-là n'israelita genit, dabon un galantòm!". Natanael a-j dis: "Com é-lo ch'it më conòsse?", e Gesù a-j rispond: "Prima che Flip a l'avèissa ciamate, quand ch'it j'ere sota 'l fié, it vëdìa!". Antlora Natanael a l'ha sclamà: "Rabbi, Ti 't ses ël Fieul ëd Dé, Ti 't ses ël Rè d'Israel!". Gesù a-j dis: "Përch' it l'hai dite ch'it vëdìa sota 'l fié, it chërde? It vëdras bin d'àutr che lòn!". A-j dis ëdcò: "In vrità, in vrità iv diso ch'i vëdreve 'l cel dovèrt e j'àngej 'd Dé ch'a monto e calo dzora 'l Fieul ëd l'òm". (Gioann 1:43-51
).
Predicassion an sù së test (an italian): La cosa più stupefacente che ci sia (Giovanni 1:40-51)
.
Dal Testament Vej
1 Samuel 3 - La vocassion ëd Samuel
-
"Antramentre, ël fiolin Samuel a vivìa dedicà al servissi dël Signor a j'òrdin ëd Eli. Ant col temp-là ël Signor a comunicava 'd ràir Soa Paròla: le vision a capitavo nen sovens. Na neuit, Eli, ch'as s-ciairava quasi pì nen, a l'era andàit a deurme. La lampia 'd Dé a l'era 'ncora nen dëstissasse e 'dcò Samuel a dormìa ant ël templ, nen lontan dal leugh andoa ch'a stasìa l'èrca. A l'improvista ël Signor a l'ha ciamalo: "Samuel!". Samuel a l'ha replicà, "Éh? I son sì. Còsa ch'a-i é?". A l'é aussasse, a l'é corù da Eli e a l'ha dije: "Vardme-sì. L'has-to ciamame?". Eli ha l'ha replicà: "Nò, i l'hai nen ciamate. Artornetne a deurme". E a l'ha falo. Però 'l Signor a l'ha ciamalo n'àutra vira: "Samuel!". Samuel a l'é levasse e a l'é tornà 'ndoa ch'a stava Eli e a l'ha dije: "Vardme-sì. L'has-to ciamame?". "I l'hai nen ciamate, mè fieul," a l'ha dit Eli, "Artornetne a deurme". Samuel a conossìa 'ncora nen ël Signor përchè a l'avìa mai arsèivù prima d'antlora un messagi dal Signor. A l'é parèj ch' ël Signor a l'ha ciamalo na tersa vira e 'ncora na vira Samuel a l'é aussasse e a l'é 'ndà da Eli: "Vardme-sì. L'has-to ciamame?". A l'é 'ntlora che Eli a l'é rendusse cont ch'a l'era stàit ël Signor a ciamé 'l fiolin. Antlora Eli a l'ha dit a Samuel: "Va a cogete n'àutra vira e se quejdun at ciama 'ncora, dì: "Parla, Signor, përchè Tò servidor at scota!". Samuel a l'é tornassne a sò leugh a deurme. Antlora 'l Signor a l'é vnù, a l'é butasse davzin a chiel e a l'ha ciamalo coma prima: "Samuel! Samuel!" e Samuel a l'ha replicà: "Parla, Signor, përchè Tò servidor at scota!" (1 Samuel 1:10
).
Salm 139. Ël poeta a arconòss che Dé, ch’a l’ha crealo, a vëd tut lòn ch'a fa e pensa. Peuj a 'nvita Dé a esaminé soe motivassion, përch' a l’ha fiusa ch’a son pure.
Upload Music - Download Audio - Apocaliss 5
Per ël diretor dla musica. Salm ëd David. Ò Signor, Ti't ëm esamine e 'm conòsse. Ti 't sas quand i 'm anseto e quand ch'i 'm àusso; fin-a da lontan ti 't conòsse mie motivassion. Ti 't ëm osserve atent quand i viagio e quand i 'm buto a cogé pr' arposé; Ti 't sas tut lòn ch' i faso. A l'é cert che mia lenga a forma nen na paròla, sensa che Ti, ò Signor, i la conòsse tuta. Ti 't ëm pije an mes, ti 't ëm ëstas danans e darera; Ti 't bute toa man an su mi. Toa conossènsa a va bin dë 'dlà 'd lòn ch'i peudo comprende; a va tant pì an là 'd mi: i peudo gnanca imaginela. Andoa podria-ne andé për scapé da tò Spìrit? Andoa podria-ne stërmeme për scapé da toa presensa? S'i montèissa an su 'l cel, ti 't sarìe ansilà; s'im slonghèissa andoa ch'a stan ij mòrt, varda 'n po', ti 't sarie 'dcò là! S'i dovèissa volé via an su j'ale dl'alba e pijé residensa dl'àutra part dël mar, fin-a là ti 't ëm farìe companìa e toa man drita am ciaprìa. S'i dovèissa di: "Cert ël top am quatrà e la lus a vnirà neuit tut d'antorn a mi", fin-a 'l top a sarìa nen tròp scur përché ti 't vëdèisse, e la neuit a sarìa ciaira tanme 'l dì. It ses ëstàit Ti a feme la ment e 'l cheur; it ses ëstàit Ti ch' it l'has antërsame ant ël vènter ëd mia mare. Mi it rendrai grassie përché lòn che Ti 't fase a l'é dabon fantàstich, maravijos. Ti 't ëm conòsse da la testa ai pé. Ij mè òss at j'ero nen scondù quand ch'i j'ero 'n camin d'esse fàit an segret e i j'ero cusì ansema ant le profondità dla tèra. Ij tò euj a l'han vëddume quand ch'i j'ero drinta l'ùter. Tùit ij dì ch'am son stàit assegnà a l'ero anregistrà an tò liber prima che un ëd lor a fussa vnù a l'esistensa. Ò Signor, coma ch'a l'é malfé a comprende ij tò pensé a mè rësguard! Coma ch'a l'é granda soa soma total! S'i serchèissa 'd conteje, a sarìo 'd pì che ij granin dla sabia. S'i finissa 'd conteje, ancora i l'avrìa da fé con Ti.
Ò Signor se mach Ti 't masèisse ij pervers! Slontaneve da mì, vojàutri prepotent
A son arvoltasse contra Ti e a fan mach ëd tromparie. Ij tò nemis a son ëd busiard! Ò Signor, é-lo nen vera ch'i l'hai 'n ghignon coj ch'a l'lhan Ti an ghignon e ch'i dëspressio ij tò aversari? I-j detesto con tant òdio che 'd pì as podria nen! A son vnì ij mè nemis! Sogetme a n'esame atent, sonda ij mè pensé. Butme a la preuva e varda lòn ch'am sagrin-a. Varda s' a-i é 'n mi na quej tendensa a l'idolatria e portme an sij senté antich, coj ch'a tradisso nen.
Cost Salm con ij nùmer ëd ij vers e le nòte
Da le litre apostòliche
Music Hosting - Upload Audio Files - Salm 139
Apocaliss 5 - La dovertura dël ròtol ëd bërgamin-a -
Share Music - Upload Audio Files - 1 Samuel 3
"Peuj i l'hai vëddù ant la man drita 'd col ch'a l'era setà ans sël tròno un ròtol ëd bërgamin-a scrit për dë 'dnans e për darera e fërmà con set sigij. E i l'hai vëddù n'àngel poderos ch'a sclamava con na gran voss: "Chi é-lo ch'a l'é degn ëd deurbe 'l lìber e 'd trancene ij sigij?". Ma gnun a podìa deurbe 'l liber e leslo, né ant ël cel, né ans la tèra, né sòta la tèra. Antlora i l'hai comensà a pioré fòrt [1] përchè ch'as trovava gnun ch'a fussa degn ëd deurbe 'l ròtol e 'd leslo. E un dj'ansian a l'ha dime: "Piora nen. Varda: ël leon dla tribù 'd Giuda, l'ardité dël tròno 'd David, a l'é stàit vitorios. A l'é Chiel ch'a l'é degn ëd dovertene ij set sigij. Peuj i l'hai vëddù n'Agnel ch'a smijava scanà, ma che ora a stava 'n pé an tra 'l tròno e le quatr creature vive e an tra ij vint-quatr ansian. Chiel a l'avìa set còrn e set euj, ch'arpresento ij set ëspirit ëd Dé spedì për tuta la tèra. Peuj a l'é vnù e a l'ha pijà 'l lìber da la man drita ëd col ch'a l'era setà an sël tròno, e quand ch'a l'avìa pijà 'l ròtol, le quatr creature vive e ij vint-quatr ansian a son campasse a tèra dë 'dnans a l'Agnel. Ognidun ëd lor a l'avìa n'arpa e 'd càles d'òr pien d'ancens, ch'a son le preghiere dël pòpol ëd Dé. A cantavo 'n càntich neuv ch'a disìa: "Ti 't ses degn d'arsèive ël lìber e 'd duvertene ij sigij, dagià ch'it ses stàit scanà e che tò sangh a l'ha riscatà për Dé 'd gent da ògni tribù, lenga, pòpol, e nassion. It l'has faje vnì 'n regn e 'd sacerdòt për nòst Dé. A regneran an sla tèra". Peuj i l'hai torna vardà e i l'hai sentù la vos ëd mijé e 'd milion ëd j'àngej ansema a le creature vive e a j'ansian, ch'a stavo dantorn al tròno.) A l'era 'n còro poderos ch'a cantava: "A l'é degn l'Agnel ch'a l'é stàit scanà, d'arsèive la potensa, le richësse, la sapiensa, la fòrsa, l'onor, la glòria, e la benedission!". Peuj i l'hai sentù la vos ëd tute le creature ch'a stan an cel, an sla tèra e sòta la tèra. A cantavo: "Benedission, onor, glòria e potensa a van ëd drit a col ch'a l'é setà an sël tròno e a l'Agnel për ij sècoj dij sècoj!". E le quat creature vive a disìo: "Amen!", e ij vint-quat ansian a son campasse con la facia a tèra e a l'han rendù l'adorassion [a Col ch'a viv për ij sècoj dij sècoj]" (Apocaliss 5
).
Letura dij capìtol
Music File Hosting - Share Audio - Gioann 1


text:
Battaja de Cairo Montenotte
La Battaja de Cairo Montenotte l'è stada voeuna de quei che s'hinn combattuu in la Campagna d'Italia.
Al comand de 40.000 omen malmess, el Napoleon l'era in marcia vers la Lombardia per podè batt i Austriegh.
El dodes de april del 1796 el s'è trovaa in d'ona piana piemontesa arent a Cairo Montenotte, in mezz ai forz del Regn de Sardegna (25.000 omen comandaa del general Colli) e austriegh (35.000 omen comandaa de Jean-Pierre Beaulieu).
Anca se l'era serciaa de duu esercit nemis, l'è riessii a mettej tucc duu in rotta e l'ha faa anca desmilla presonee.


text:
Àzula
Àsula (en Italià Asola; en Bresà: Àzola; en latì: Ansula) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Lombardìa, en Pruvìncia de Màntoa. El g'ha 10 151 abitàncc (dàto del Dicember 2015[1]) e 'l g'ha 'na superfìce de 73 km², per 'na densità de 138 ab./km². El cunfìna coi cümü de Aquanégra, Cané, Casalmòr, Casalòlt, Casarimàn, Castèl, Fiès (BS), Gàmbara (BS), Mariàna, Piübega, Remedèl (BS).
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andamènt del nömer de abitàncc de Àsula l'è ilüstràt endèla tabèla ché sóta:
Abitàncc censìcc
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Lungern
Lungern a l'è un cumün svizzer del Canton Obwalden. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 44.99 km² e in del Dicember 2009 al gh'eva una popolazion de 2065 abitant.
El cumün de Lungern al se tröva a una altitüden de 715 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Brienzwiler (BE), Giswil, Hasliberg (BE), Hofstetten bei Brienz (BE), Kerns, Meiringen (BE), Sachseln. La popolaziun l'è in magioranza de lengua tudesca.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:[1]
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Lungern in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Official site of the municipal Lungern
- Tourism Lungern
- Lungern in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.


text:
Durant la conferenza da pressa en il Partenz ha Andreas Felix declerà ch'el sa retiria da la candidatura per la regenza grischuna. Plinavant dat el era giu ses post sco president da la Partida burgais-democratica ed el na candidescha n'er betg pli per il cussegl grond. Cun quai terminescha Andreas Felix sia carriera politica. La decisiun saja sia decisiun persunala ch'el haja prendì oz a bun'ura ensemen cun sia famiglia e betg ina decisiun da la partida. Felix accentuescha anc ina giada ch'el n'haja fatg nagin sbagl en connex cun las cunvegnas da pretschs che sajan vegnidas fatgas durant presesidas da l'uniun d'impressaris constructurs.
Il donn che saja dentant vegnì fatg a l'uniun dals impressaris constructurs dal Grischun sforzian el da pigliar enta maun quella chaussa e da sa concentrar pli fitg sin sia lavur sco mainagestiun da l'uniun.
PBD deplorescha ma chapescha
Sia partida deplorescha ch'el sa retira. Els èn persvas che Felix fiss stà in enritgiment per la regenza grischuna. La PBD deplorescha e chapescha dentant ch'el vul sa concentrar sin sia lavur sco mainafatschenta da l'uniun, per far urden là. Els stoppian acceptar la decisiun suenter lungas discussiuns da persvader el da star, ha declerà Gian Michael, il manader da la campagna electorala da la PBD.
La partida ha declerà vinavant ch'els veglian pigliar vair lur responsabladad da reger e ch'els candideschian ussa sulet cun Jon Domenic Parolini sco candidat.
RR novitads 20:00


text:
Atgnamain fiss l’onn 2016 gist l’onn da giubileum 150 onns district da chant Surselva. Uschia fissi stà pussaivel da cumbinar questa festa da chant cun il giubileum. Sco quai che Ewald Vinzens, il president dal district da chant Surselva di, na saja quai onn differenza dentant betg in problem perquai ch’ins na possia betg dir exact sche la fundaziun saja stada il 1866 u il 1867.
Tge che fa dapli quitads al president è il fatg ch’i na dat era anc betg in chor che vuless surpigliar l’organisaziun da la festa dal district per il 2017.
En buna cumpagnia
I na saja simplamain betg simpels temps per da quellas organisaziuns manegia Ewald Vinzens, ed el fa attents ch’era la festa da chant chantunala n’haja betg chattà in chor ch’organisescha la proxima festa l’onn 2018. Ed uschia manegia Ewald Vinzens ch’il district da chant Surselva saja en buna cumpagnia.


text:
La senda ecologica en la regiun dal Pass dal Fuorn dat a pitschen e grond infurmaziuns variadas davart la natira dal conturn ed animescha da sez observar, cumparegliar e discutar.
Cun la cumbinaziun da tavlas per juniors e per creschids han tut ils giasts la pussaivladad da chattar sezs respostas directas a dumondas davart la natira sper via. Infurmaziuns concretas che sa refereschan a las observaziuns duain animar da daventar anc pli attent e vesair anc dapli.
La senda ecologica cumenza tar l’Hotel Parc Naziunal Il Fuorn e suonda la ruta 17. Per scuvrir la senda duessas Vus As prender peda in mez di. Da Zernez u davent da la Val Müstair la cuntanschais Vus cun l’auto da posta.
La broschura “En viadi sin la senda ecologica” cuntegna tut las indicaziuns da las tavlas da la senda ecologica e dat infurmaziuns supplementaras. La broschura pon ins retrair per CHF 9.-- en rumantsch, tudestg, franzos, talian ed englais en il Center dal Parc u en la Butia.


text:
Camirägh
Artìcol in dialët piaṡintëin
Camirägh (Camairago in Itagliàn) all'era un paesëin italian ad 585 abitant in Pruvincia d' Lôd. Al paesëin as tröva in dla Bàsa Val padàna, in s'la spùnda destra adl'Ada.
Dal prèm da znär dal 2018, dòpa 'n referendum, al s'è tacä a Cavacürta par dvantä un paès sòl c'a ciäma Castelgeründ.
Storia[modifica | mudéfica la surzéia]
Al sò nùm, prubabilmëint, al vëgn da Camerte Camairago, cà sarës astä al sò prìm padròn. Dòpu l'è stä pruprietä dal vèsc ad Milàn Aribert d'Intimian, e dòpu amò d'i Visconti. I Borromeo, in dal 1440 i g'hann custrüìd un castèl.
I'enn pasä dad'lì anca i Lanzichenecci, in dal 1621
Munümëint[modifica | mudéfica la surzéia]
- Al Castell Borromeo, del 1440
- Al Santüäri dla Madòna d'la Funtä.


text:
Il fond statal da la Norvegia vul purtar plant encunter il concern da Volkswagen. Quai en connex cun las manipulaziuns da las valurs da svapur. Ina pledadra dal fond ha confermà in rapport correspundent da la gasetta «Financial Times».
La Norvegia posseda grazia a quest fond statal participaziuns da radund 9’000 interpresas en l’entir mund. Perquai che l’aczia da VW è sfundrada pervi dal scandal ha er il fond statal norvegiais fatg perditas. I sa tracta dal pli grond fond statal dal mund.
Situaziun nunclera en Corea dal Sid
Il ministeri da l'ambient a Seoul aveva annunzià da purtar plant cunter il schef local da VW. Il november passà aveva la Corea dal Sid sentenzià VW da pajar in chasti da radund 11 milliuns euros.
RR novitads 10:00


text:
Era quinta la Repower cun sperditas pli autas che anc il 2014. Lura muntavan ellas a 33 milliuns francs. Per l'emprima mesadad da l'onn quinta l'interpresa d'energia cun ina perdita netta da 110 milliuns francs. Sco l’interpresa scriva vul ella cuntinuar cun in program d’effizienza ed optimar las structuras.
Situaziun difficila sin la fiera d’energia
Ils temps èn maghers per ils concerns d'energia. Quai mussa è la communicaziun da la Repower. Las aspectativas per l’onn 2015 èn vegnidas curregidas engiu. En tut quinta il concern grischun quest onn cun in resultat operativ ch’è 50% pli bass che quel d’avant in onn. Ils dus motivs principals per las difficultads sajan l’euro flaivel ed ils precis bass d’electricitad sin il martgà liberalisà, di Urs Meister ch'è spezialist d'energia tar Avenir Suisse.
Ils concerns d’energia n’hajan betg gronda influenza sin quels dus facturs. Reagir possian ils concerns sulettamain cun vegnir pli effizients sin la vart dals custs. Uschiglio hai num spetgar sin che l’economia en l’Europa vegni puspè pli ferma. Lura dovrian ils concerns numnadamain er dapli energia.
RR novitads 07:30


text:
Al vëgn metü a jí dui dis de preparaziun al maridé tl Zënter dla Jonëza SaJ.un a La Ila.
Le curs mët man la sabeda, dales 9.00, y se röia la domënia, dales 16.00.
Le cost é de 150 euro por per (curs + 2 iadi marëna).
Le curs é por ladin aldefora dl referat talian y todësch dla dr.a Gaia Mureda.
Al pó tó pert al plü 18 pers.
I referënc é Lois Kastlunger (coordinadú),
Christian Pedevilla (avocat),
Mureda Gaia (efom y consulënta) y
siur Tone Fiung (assistënt spiritual dles families).
Termins Val Badia
La Ila, Zenter dla Jonëza SaJ.un a La Ila
Sab. 07.04 dales: 9.00 – Dom. 08. 04 dales:16.00
Iscriziun tl Sorvisc ai Jogn cina la jöbia ai 29 de mërz. tel: 0474 523 070
Ince eniann vegnel tigní, sön iniziativa dl'Uniun Eres Catoliches, tl'Unité Pastorala Val Badia dis de preparaziun al Bato. Enviês é düc i geniturs co á n picio/na picera da bacé, pers co aspeta, toc y totes. Deboriada gnarál aprofondí l'emportanza dal Sacramont, presenté le ritus y splighé i simboi dal Bato. Chisc é i termins, ch'i recordarun ciamó damproia:


text:
Doro Pesch
Doro Pesch (Düsseldorf, 3 ad Śugn dal 1964, Dorothee 'l è 'l sò nóm véra) l'è na cantànta heavy metal tedésca ch'l'à cantâ prima in dal grup di Warlock (in fiṅ a 'l 1988) e pò in dal sò grup Doro.
Biugrafìa
L'infànsia
Fióla 'd un camiunìsta, che da pìcula al la purtàva sèg in di viàś ad lavór, quànd la gh'à séd'ś an la s mala ad tuberculóśi in di palmòṅ e la finìs in fin 'd vita, pasànd 'n an a 'l uśdàr, ma la scampa e la decìd ad métar sù un grup rock. Prima la fà sù un grup ciamâ Snakebite e pò, in dal 1983, i Warlock cun tant ad cuntràt discugràfic: par Doro la taca la sò caréra ad cantànta.
I an cun i Warlock
In di prim méś dal 1984 i Warlock i faṅ gnir fóra al lór prim disc, Burning The Witches (Dand fóg al strìi). 'L àlbum al s vèra cun òṅ di bràṅ più bèi, Signs of Satan (un tìtul ad mòda in chi an lè) e al và avànti a la stésa manéra, cun al rock rabî ad After the Bomb, Dark Fade, Homicide Rocker e Metal Race e la title-track stésa.
In dal 1985 i pàsan a la cà discugràfica Phonogram e i faṅ gnir fóra Hellbound, un disc dimónd dur cun i braṅ Out Of Control, Earthshaker Rock, All night e Hellbound dégn ad nòta.
'L an dòp l'è la vòlta ad True as steel (Vér cum 'l asèri) e i Warlock i tóśan al vól: Mr.Gold, Speed of sound e Fight For Rock i èṅ di braṅ ch'i śbràgan incòsa!
Al grup al vèṅ ciamâ par sunàr al "Monsters of Rock" a Donington in Gran Bretàggna e Doro l'è la prima dóna dla stòria a muntàr sù a cal palc lè.
In dal 1987 a véd la luś al quàrt e ùltim àlbum di Warlock, al più bèl ad tut a dita ad mólt: Triumph and Agony (Triùnf e lantcór), rigistrâ a New York. Dèntar a cal lavór chè i s càtan di clàsic dal grup cuma All we are, I rule the ruins, East meets west, Für Immer (cantàda in tedésc, a vól dir Par sèmpar) e la catìva Touch of evil in dua Doro la canta in na manéra dimóndi rabìda e a par ch'la gh'àppia al diav'l adòs. Sèmpar in c'l an lè, i Warlock i vâṅ in tour insém a D.I.O. in Europa e cun i Megadeth in di Stat Unî.
In dal 1988 Doro Pesch la cambia la furmasiòṅ di Warlock (cun i nóṿ chitarìsta Jon Devin e baterìsta Bobby Rondinelli) e la taca a lauràr al nóṿ disc. Par di prubléma legài la gh'à da cambiàr al nóm dal grup (da Warlock a Doro) parchè i dirìt i éran dal vèć manager.
In dla lór caréra ad quàt'r an, Doro Pesch insém a i Warlock i aṅ muciâ sù quàtar disc, un live in VHS, Metal Racer, e dimóndi cuncèrt dal viṿ, òṅ anc cun i Judas Priest, al spetaculàr Fuel for Life Tour.
I an c'n i Doro
In dal 1989 Doro la sa spòsta in di Stat Unî e la sfruta la prudusiòṅ rica dla Vertigo par dar vita a Force Majeure (un tìtul in francéś ch'al vól dir Fòrsa più granda), un bèl disc ch'al sòna cum al precedènt cun al clàsic Hard times, la cover parfèta ad A whiter shade of pale di Procol Harum (tut i du sìngui par MTV), al lènt ch'al tóś al cór Beyond the Trees, al rock da cuncèrt Save my soul e la rabìda World gone wild. Al disc al finìs cun un braṅ pìcul ch'al dura sól 36 secónd, Bis aufs blut (Fiṅ a sangvinàr), cantâ a capèla in dla sò lingua, in du la fà védar quant al pōl èsar muśicàl e bèl anc al tedésc.
In dal 1990 Doro la s fà prudùrar par Gene Simmons di Kiss e la regìstra al disc Doro cun di sunadōr tut nóṿ ad paca, in mèś a i quài a gh'è anc Tommy Thayer che soquànt an dòp al turà 'l pòst 'd Ace Frehley in di Kiss.
Al prim sìngul Unholy love, ch'al s vèra c'n un gir ad bas, al gh'à un vìddeo girâ a 'l Yosemite Park in di Stat Unî, al secónd sìngul 'l è 'n lènt, Rare diamond. Faghénd al ròbi curti a s pōl dir ch'l è 'n pas indrē in cunfrònt a i sò lavōr 'd prima. I mèritan 'd èsar tgnû a mènt i braṅ Something wicked this way comes e la cover di Kiss Only You, cantàda a la sò manéra, trata da 'l àlbum dasfurtunâ Music from the Elder.
In dal 1991 Doro la fà vgnir fóra na racòlta di sò braṅ più famóś, suo e di Warlock, fra i quài i s càtan Für Immer e na East Meets West sunàda da 'l viṿ.
Sèmpar in dal 1991 a vèṅ fóra al tèrs àlbum di Doro, rigistrâ a Nashville, True At Heart (Vér al cór), un disc dimóndi persunàl, difarènt ad quéi vèć di Warlock, cun di lènt chi dascóran ad lē e di sò sintimènt, cuma Even Angels Cry, Fall For Me Again, I'll Make It on My Own, I Know You By Heart. I n màncan briśa i braṅ più dur cuma Cool Love, You Gonna Break My Heart e Hear Me. Dascórs a part par la cansòṅ The Fortuneteller in dua Doro la rècita un tèst in ingléś (ma sèmpar cun al sò marcâ acènt tedésc) sénsa cantàr-al, a part al riturnél ch'al prénd dimóndi.
Dòp avér pasâ tut al 1992 a far di cuncèrt sunànd in Germàgna, in dal 1993 la tóś sèg Johnny Dee a la baterìa e i chitarìsta Joe Taylor (ex ad Lita Ford) e Jimmy di Lella e la fà gnir fóra Angels Never Die (I Àngil i n móran mai), un disć da i stìi misć cun di braṅ rock dur (Eye on you), soquànt melòdic (Bad blood) e di lènt (So alone together, Don't go e Enough for you). 'L ùltim braṅ, sunâ al piaṅ, 'l è na bèla cansòṅ in tedésc Alles ist gut (Tut 'l è bèṅ).
In dal 1995 a vèṅ fat gnir fóra 'l ùltim disc par la Polygram, Machine II Machine (Da màchina a màchina), un disc piutòst elètric e cun di campiunamènt ma minga mâl, pîṅ ad tèst sensuài. Tie me up, i sìngui Ceremony e In Freiheit Stirbt Mein Herz in tedésc (a vól dir Al mè cór al mór lìbar), al lènt Desperately e Like Whiskey Straight i èṅ i braṅ più bèi.
Subìt dòp a vèṅ fóra na versiòṅ dal disc cun i braṅ rimixâ, Machine II Machine - Electric Club Mixes. A la fiṅ d'l an a partìs al tour e Doro la cata anc al tèmp ad far na pìcula part in un film p'r la televiśiòṅ tedésca Verbotene Liebe (Amór pruibî).
In di an sucèsiṿ, Doro la s tóś na pàusa e acsè i vénan fóra dal racòlti par masàr al tèmp. La prima a védar la luś 'l è A Whiter Shade of Pale e pò 'l è al tùran 'd Earthshaker Rock, ad Best of Doro e ad The Ballads.
Finalmènt in dal Maǵ dal 1998 a s pōl catàr in di negòsi un disc nóṿ dla front-woman ad Dusseldorf: Love Me In Black (Ama-m in négar). La sò cà discugràfica, la Warner Bros, la gh dmanda ad tinśar-s i cavìi ad négar, par far na surpréśa a i fans, ma lē la diś ad nò. 'L àlbum al gh'à 'l apòǵ di sò sustenidór e anc dal bèli recensiòṅ par via ad canti dégni ad nòta cuma Do you like it?, Love me In black, Pain, Terrorvision, Poison arrow e Barracuda.
Par védar 'n àt'r àlbum a gh'è da spetàr du an: Calling The Wild (Ciamànd al salvàdag) a véd la luś in dal Setémbar dal 2000 in du versiòṅ, una européa e una americàna. Al disc 'l è dignitóś, specialmènt in di braṅ Kiss me like a cobra, in dla ballad Give me a reason, in dal cover Love Me Forever (di Motorhead e che chè la la canta insém a Lemmy Kilmister stés) e White wedding ad Billy Idol (dura asè ch'la par gnuda fóra da la péna 'd H.I.M.), la cansòṅ pîna ad meludìa Who you love e Burn it up.
In d'l Agóst dal 2002 'l è al tùran ad Fight (Cumbàt), un disc rigistrâ praticamènt dal viṿ in un studi dla Pennsylvania e a s sènt fin da 'l inìsi cun la title-track, cun Rock before we bleed o cun Always live to win, ch'i gh'àṅ quèl ad gréś. Pîna ad sentimènt l'è Undying mèntar in d'l àlbum Doro la fà anc un duét cun Peter Steele di Type O Negative in dla canta Descent.
Ad chi du disc chè a s pōl catàr na versiòṅ in digipack cun di braṅ da piò.
Al 13 ad Dicémbar dal 2003, dòp di méś in gir par sunàr, Doro la tórna a cà sua a Dusseldorf par festegiàr al ventéśum aniversàri dla sò caréra e la ciàma di òspit speciài quài Lemmy e Mickey Dee di Motorhead, UDO, Blaze Bayley (ex cantànt di Iron Maiden) e soquànt di mémbar vèć di Warlock. Al cuncèrt ch'a gh vèṅ fóra 'l è un sucesòṅ.
Par védar un cuncèrt ad cal perìud lè, a s pōl tór al DVD muśicàl dal 2003 Für Immer pîṅ ad materiàl interesànt, cun un live rigistrâ in na spilónca a Balve durànt al Fight tour e tut i sò viddèoclip muciâ sù.
In dal 2004 la rigistra un disc dal viṿ, Classic diamonds cun i sò pès più famóś insém a l'urchèstra ad Bochum.
In dal 2006 la fà gnir fóra al disc Warrior soul (Anma da guèra) e Doro la fà védar ch'l è incóra bòna ad far di disc dur cuma na vòlta, basta scultàr i braṅ You're my family dedicàda a i sò sustenidór, 'l hard rock 'd Haunted heart e ad Thunderspell, al lènt In liebe und freundschaft e la rabìda Ungebrochen. Dòp soquànt an, la tórna anc in Itâglia par sunàr a Milàn, Firänz e Trevìś.
Fear no evil 'l è al tìtul dal disc dal 2009, ùndas braṅ in dla sò tradisiòṅ. Al disc al s vèra cun la canta puténta Night of the Warlock ch'la fà gnir vója ad tàcar subìt 'n headbanging sénsa vargnoggna e pò al và avànti cun Running from the Devil in dua Doro la fà gnir fóra la sò vóś catìva di an Utànta. Celebrate e 25 Years i vólan far un tribùt a la sò lunga caréra mèntar a n manca minga al lènt, It kills me.
In dal 2010 a vèṅ fóra 25 Years in Rock, un cufanét ad 2 DVD e 1 CD cun rigistrâ insìma 'l cuncèrt selebratìṿ di vint-sinc an dla sò caréra, tgnû al 13 ad Dicémbar dal 2008 a Düsseldorf davànti a òt-mila sustenidōr scatenâ. La Doro la canta da Dio Big City Nights e Rock You Like an Hurricane insém a Klaus Meine e a Rudolph Schenker di Scorpions. E pò i mòntan sù i Warlock dal 1986 par 'n eśibisiòṅ ch'la n s pōl minga daśmindgàr.
In dal 2012 la cantànta tedésca la dà a la luś Raise Your Fist al sò 12ś'm àlbum in studi.
Discugrafìa
c'n i Warlock
- 1984 - Burning the Witches
- 1985 - Hellbound
- 1985 - You Hurt My Soul (EP)
- 1986 - True As Steel
- 1987 - Triumph And Agony
da par lē
- 1989 - Force Majeure
- 1990 - Doro
- 1991 - Rare Diamonds (Racòlta)
- 1991 - True At Heart
- 1993 - Angels Never Diee
- 1992 - Doro Live (dal Viṿ)
- 1995 - Machine II Machine
- 1998 - Love Me In Black
- 1998 - The Ballads (Racòlta)
- 1998 - Best of Doro (Racòlta)
- 2000 - Calling The Wild
- 2002 - Fight
- 2004 - Classic Diamonds (dal Viṿ cun l'urchèstra ad Bochum)
- 2005 - In Liebe und Freundschaft (EP)
- 2006 - Warrior Soul
- 2007 - B-Sides & Rarities (Racòlta)
- 2009 - Fear No Evil
- 2010 - 25 Years in Rock (dal Viṿ)
- 2012 - Raise Your Fist
Duét
- 2001: Doro Pesch feat. Lemmy – "Love Me Forever" in Calling the Wild
- 2001: Doro Pesch feat. Lemmy – "Alone Again" in Calling the Wild
- 2001: Holy Moses feat. Doro Pesch – "Too Drunk To Fuck" (Dead Kennedys cover)
- 2002: Doro Pesch feat. Peter Steele – "Descent" in Fight
- 2002: Dirk Bach feat. Doro Pesch – "Gimme! Gimme! Gimme! (A Man After Midnight)" (ABBA cover)
- 2002: Udo Dirkschneider feat. Doro Pesch – "Dancing with an Angel" (in Man and Machine)
- 2003: Ministry feat. Jørn Lande Vs. Doro Pesch – "All We Are"
- 2004: Twisted Sister feat. Doro Pesch – "White Christmas" (in A Twisted Christmas)
- 2004: Doro Pesch feat. Blaze Bayley – "Fear of the Dark" (Iron Maiden cover)
- 2007: After Forever feat. Doro Pesch – "Who I Am" (in After Forever)
- 2007: D:Projekt feat. Doro Pesch – "Cold Prestige"
- 2007: Doro Pesch feat. Marc Storace & Luke Gasser – "On My own"
- 2008: Sabina Classen feat. Doro Pesch – "All We Are"
- 2008: Klaus Meine feat. Doro Pesch – "Big City Nights" (Scorpions cover)
- 2008: Tarja Turunen feat. Doro Pesch – "The Seer"
- 2008: Udo Dirkschneider feat. Doro Pesch – "East Meet West"
- 2008: Doro Pesch feat. Kiss in Time – "All We Are"
- 2008: Scorpions feat. Doro Pesch- "Rock You Like a Hurricane" (Scorpions cover)
- 2008: Doro Pesch feat. Biff Byford – "Celebrate"
- 2008: Doro Pesch feat. Angela Gossow,Sabina Classen, Floor Jansen, Liv Kristine, Girlschool – "Celebrate"
- 2009: Saxon feat. Doro Pesch – "All We Are"
- 2009: Saxon feat. Doro Pesch – "747 Strangers in the Night"
- 2009: Saltatio Mortis feat. Doro Pesch – "Salomé"
- 2009: Doro Pesch feat. Tarja Turunen – "Walking with the Angels"
- 2009: Skyline feat. Doro Pesch – "Wacken Anthem"
- 2009: Saxon feat. Doro Pesch – "You've Got Another Thing Comin'" (Judas Priest cover)


text:
Duas persunas sa chattan en privel da vita. L'attatgader era in Afgan da 17 onns. Tenor las emprimas enconuschientschas saja il giuvenil vegnì sco fugitiv minoren betg accumpagnà en la Germania.
Suenter in'emprova da fugia ha el attatgà ina truppa da la polizia ch'era vegnida natiers d'ina autra operaziun. Sin quai ha la polizia sajettà giu el. La polizia parta dal fatg ch'il giuven haja agì sulet.
Chattà bandiera dal Stadi islamic
Tenor il minister da l'intern da la Baviera, Joachim Hermann, saja vegnì chattà en la chombra dal giuvenil ina bendiera dal Stadi islamic, malegiada a maun.
Responsabladad dal Stadi islamic betg confermada
Sco l'agentura da novitads Amak che stad datiers da l'organisaziun terroristica scriva en l'internet, haja il giuven reagì sin appels d'attatgar las terras da la coaliziun internaziunala che cumbattia il Stadi islamic.
A moda sumeglianta aveva la gruppa terroristica surpiglià la responsabladad per l'attatga da venderdi a Nizza. Ina declaraziun ufficiala da l'organisaziun n'han ins dentant betg chattà. I n'è però betg cler sch'il Stadi islamic vul en omadus cas be profitar dad auters e dar ora quests attentats sco agens.
RR novitads 06:00


text:
Sin il mir da fermada stat in monument historic singular.
Cun sia pictura gigantica vul igl artist Martin Valär regurdar alla retratga desastrusa dil marschal russ Suworow, il qual ha traversau 1799 cun sia armada il Veptga sin la fugia dall’armada franzosa.
La regiun da vacanzas Breil Vuorz Andiast cun siu territori da viandar al pei dil Pez Durschin (3421 m) e dil Hausstock (3158 m) ei, viu dallas dimensiuns sco grondezia, canera e traffic, tuttavia buca da cumparegliar cun Tavau, cun l’Arena dallas Alps ni cun Savognin.
La grondezia da questa stupenta regiun da vacanzas ei claramein sia dimensiun surveseivla, ses vitgs muntagnards genuins e la tgira da biars detagls. Ni sco quei ch’ils da Breil Vuorz Andiast han per moda da dir: „pign, mo fin“ – per franc buca lungurus, semplamein senza hectica.
Ina oasa da vacanzas sco strusch in’autra, era concernent ils prezis e surtut per famiglias. Detagls tier tut ils temas sco era informaziuns da pernottaziun anfleis vus silla pagina d’internet dalla regiun da vacanzas Breil Vuorz Andiast.


text:
Il Son Niclà è surtut in ami dals uffants e da las famiglias. El porta regals a chasa per ils uffants. En il Surmeir aveva el gì l’onn 1972 anc in’autra incumbensa: schliar problems da famiglia. La Televisiun Rumantscha aveva inscenà ina visita dal Son Niclà tar ina famiglia ch’aveva uffants che rebellavan.
Pertge rebellescha la giuventetgna? Ella tschertga la finamira da la vita.
Filosofia dal Son Niclà
10/12/1972
Surmeir
Guardar sin la charta
408
2
Il balcun tort
Vulais Vus stizzar quest document?


text:
Il gieu tranter la Nova Zelanda e la Frontscha è vegnida spetgada cun gronda tensiun. La finala èsi stà in gieu da gala dals All Blacks. Oravant tut suenter pausa ha il favurit e defensur dal titel laschà nagina schanza als Franzos che levan far revantscha per la terrada encunter ils All Blacks en il final dal davos campiunadi mundial il 2011.
Wales dat oda maun la victoria
Ina dira terrada ha Wales stuì magunar. En il stadion Twickenham da Londra manava Wales anc 5 minutas avant la fin encunter l’Africa dal sid. Cun in “try” èn ils Springboks dentant anc vegnids da volver il gieu ed uschia sa qualifitgar per il mezfinal.
En ils dus ulteriurs gieus da quartfinal vegni tar ils duels tranter l’Australia e la Scozia e tranter l’Irlanda e l’Argentina.
RR novitads 06.00


text:
A里AB的词语 A里AB的词语大全 A里AB的成语
A里AB式
- 妖里妖气 yāo lǐ yāo qì
- 秀里秀气 xiù lǐ xiù qì
- 歇里歇松 xiē lǐ xiē sōng
- 小里小气 xiǎo lǐ xiǎo qì
- 土里土气 tǔ lǐ tǔ qì
- 彻里彻外 chè lǐ chè wài
- 打里打外 dǎ lǐ dǎ wài
- 蹀里蹀斜 dié lǐ dié xié
- 疙里疙瘩 gē lǐ gē dā
- 怪里怪气 guài lǐ guài qì
- 古里古怪 gǔ lǐ gǔ guài
- 鬼里鬼气 guǐ lǐ guǐ qì
- 糊里糊涂 hū lǐ hū tú
- 胡里胡涂 hú lǐ hú tú
- 慌里慌张 huāng lǐ huāng zhāng
- 火里火发 huǒ lǐ huǒ fā
- 楞里楞气 léng lǐ léng qì
- 流里流气 liú lǐ liú qì
- 啰里啰唆 luō lǐ luō suō
- 没里没外 méi lǐ méi wài
- 蒙里蒙懂 méng lǐ měng dǒng
- 痞里痞气 pǐ lǐ pǐ qì
- 噗里噗通 pū lǐ pū tōng
- 傻里傻气 shǎ lǐ shǎ qì


text:
Mujinga Kambundji
- Sonda, 3.3.2018, 8:40
-
Emprima emissiun:
- Sonda, 3.3.2018, 8:40, RTR
La sprintra bernaisa ha gudagnà la medaglia da bronz al campiunadi mundial en halla a Birmingham.
Mujinga Kambundji è la pli svelta dunna svizra sin las distanzas curtas. Sur ils 60 meters sco era sur ils 100 meters porta ella il record svizzer. Adina n'èsi dentant betg stà simpel per la figlia d'ina Svizra ed in Congolais dad esser la pli svelta. Uschia haja la concurrenza mancà ed ella ha stuì midar en in camp da trenament en la Germania.
Il success da Kamnudij è extraordinari. Anc mai ha ina sprintra svizra gudagnà ina medaglia sin livel mundial. Insumma n'è la Svizra betg pupragnada cun medaglias en disciplinas da l'atletica leva.


text:
An minca paìs dla bassa e ‘dcò giumaj an minca paìs montagnin, a-i son ëd lusent e bej supermërcà con tut lòn che ‘l bendidìo a peul anmaginesse, ofèrte strepitose e marcansie dle pì bele e dle pì piasose; andova l’imbarass ëd la cheuja a l’é ‘l pensé pì ancreus. Ij pòrtafeuj a brando e le comesse (sempre tute bele e gentij) antant ch’a fan digerì ij prodòt ai compiuters dle casse, a fan doe ciancie con le madamin e ij monsù.
Fin-a si, gnente da dì. Tut a pòst, tut sota contròl. Ma anlora... Andova ch’a sta l’arcan? Andova ch’a l’é ‘l problema? Tranquij... As trata nen d’un problema, ansi, an costi pòst la garansìa dla qualità e dla frëschëssa a l’é un pont ëd mèrit për tanta gent e tante imprèise.
La question a l’é nen gropà a costi vajant botegon modern, ma nopà a na question motobin pì spërfonda e sentimental; im riferisso ai nòst arcòrd/paragon d’antan, quand con Mama (e për cambrada na cavagna) andasìo al mërcà dël paìs a fé la spèisa për la sman-a. A se m’arcòrdo bin ëd coj moment! Tanta confusion, tanti batajeur ch’a fracassavo, tut anmes-cià e baronà për tèra. Paisan con ij sacapej ësle spale, forësté con n’andi un pòch bacan. Le fomne con la borsa strèita, për nen fess-la barbé!
Am ven an ment na canson d’Angelo Brofferio, poeta piemontèis ëd l’800, ch’a disìa: Ël mond l’é na baraca, noi soma ij buratin!. Ma la còsa ch’am pòrta drit a cole matinà, a son j’odor! Ij parfum dij mërcà d’antan! Ij banch a j’ero pien-bandà ‘d ròba butà lì a la baravantan-a con la crica dle madame dantorn a toché e ritoché. A-i era col dij savon. A fasìa na montagna ‘d panèt con ël Savon ëd Marsija, an manera che l’odor ëd lëssia a bustichèissa tuti. Peui pì da-dlà a vendìo le machinëtte dël Flit për le mosche. Con ël batajeur ch’a fasìa le preuve pratiche lì al mërcà.
La taragna dedicà ai mërcandin dël mangé a l’era peui tut un godiment! Pendù a dij filfèr a fasìo sente ij sò ardor, lunghe file dë stocafiss e ‘nt ij tupin ëd tòla, j’anciuve con la sal e le ulive an salamòja. J’odor anconfondibij dij tomin elètrich dël Taluch e dle tome ‘d Bruss, andasìo fin-a an cel.
Mama prima ‘d lassé ‘l mërcà a passava a pijé ‘l cafè an gran-e. Arbiocà su ëd na panca ‘d bòsch a-i ero na tombarlà ‘d sachèt maròn mesi duvèrt, con mila specialità foreste e na fragransa bon-a, che squasi squasi at pëssiava ‘l nass. Ël cafè, at lo confessionavo drinta a un papé colorà ‘d bleu, ch’a smijava passà ‘nt la grassa.(‘Dcò për ël sucher a dovravo costa carta). La cavagna a l’era pien-a fin-a al corm, e noi tornavo a ca. Antant, ij fracass a continuavo a frandé sensa deuit e la gent a virava come prima.
Pì ‘d na vòlta, am ciapava un bel inghicio për un tòch ëd cicolata, ma l’ora a l’era tarda e mi i m’ancalavo nen ciamej-la a Mama. Parèj për consoleme un pòch, disìo tra ‘d mi: A sarà për n’àutra vòlta. E peui, la cicolata a fà mal ai dent!.
Mama, a porté la cavagna a tranfiava na frisa; vardand-la con coj sudor ch’a drocavo da la front, am fasìa pen-a. Mërcà d’antan, restà viv andrinta al mè cheur.
Glossari
inghicio = desiderio intenso
lëssia = bucato
Mirò
(tratto da: Come e Dove - Notizie, Pinerolo, 2002)


text:
A Schalke duai Gökhan Inler survegnì in contract da trais onns. La summa da transfer muntia a 5 fin 6 milliuns euros.
La fin da la davosa stagiun a Napoli ha Gökhan Inler adina stuì sa cuntentar pli e pli fitg cun la rolla da reserva. Uschia è gia dapi in temp vegnì speculà ch’Inler midi club sin l’entschatta da la nova stagiun. Ussa èn ils dis a Napoli sco i para definitiv dumbrads.
Tut dependa dal poker cun Boateng
Per pudair engaschar il Svizzer Gökhan Inler sto Schalke l’emprim vender Kevin-Prince Boateng. La midada da Boateng en il Portugal tar Sporting Lissabon è dentant dada en l’aua damai ch’ils dus clubs n’èn betg sa cunvegnids. Ussa duai Boateng dentant star avant in transfer en la Tirchia.
RR novitads 14.00


text:
Inhalt der Website: Bainvegni sin la pagina d'internet dal museum da la natira dal Grischun! Igl ans fa plaschair che Vus ans visitais. Nossa pagina d'internet As mussa tge che Vus pudais tut scuvrir ed experimentar en il museum da la natira. Laschai As surprender! Il museum grischun da la natira è in center d'infurmaziun per l'etnografia da la scienza natirala. Cun sias activitads variadas preschenta el ad in vast public la natira dal chantun Grischun e sias tipicas caracteristicas. Cun quai gida el a derasar ina furmaziun da la natira e da l'ambient ed a proponer l'utilisaziun da lunga durada da las resursas natiralas. Il medem mument vegn er tschertgà da declerar en moda enclegentaivla fenomens generals sco per exempel la furmaziun da las muntognas u l'evoluziun. Ina pitga impurtanta da la lavur da museum è la documentaziun da la natira dal chantun Grischun e da sias midadas. A quai servan las ritgas collecziuns e l'atgna activitad da perscrutaziun.
Hinweis: Sie haben die von uns definierten Style-Sheets (CSS) abgeschaltet oder Sie nutzen leider einen älteren Browser, daher wird diese Seite anders dargestellt.
Hinweis: Weitere Informationen über die Darstellung dieser Website finden Sie in den Besucherinfos
La biblioteca è pensada sco biblioteca da consultaziun cun cudeschs per classifitgar, ovras generalas e litteratura cun in connex direct a la lavur scientifica da projects currents. Areguard il cuntegn è l'accent principal sin ils suandants champs: zoologia generala, vertebrads, botanica, ecologia ed il spazi alpin.
La biblioteca dal museum grischun da la natira cumpiglia var 2000 titels e gist uschè bleras broschuras. Ella è integrada en la rait da bibliotecas da la biblioteca chantunala. Ils cudeschs e las broschuras èn registrads cun agid dal program EED per bibliotecas 'Aleph' (www.aleph.gr.ch).
Per la consultaziun publica è la biblioteca averta mintgamai mesemna suentermezdi (14:00 - 17:00), tenor cunvegna er durant l'ulteriur temp. Ella è averta per scolaras e scolaras sco er per persunas d'instrucziun e per persunas cun in interess general da la scienza natirala.
Persuna da contact: Lydia Buschauer (bibliotecara), tel. 081/ 257 28 41.


text:
En ils Stadis Unids resta la situaziun suenter ils protests cunter la violenza da la polizia tendida. Novs protests violents n'hai dentant betg dà.
Entant sa prepara la citad americana Dallas per ina gronda commemoraziun. Là aveva in anteriur schuldà nair sajettà giu avant paucs dis tschintg policists durant ina demonstraziun cunter la violenza da la polizia.
Visita per calmar las auas
A la commemoraziun dal mardi prendan part il president american Barack Obama e ses antecessur George W. Bush. La preschientscha communabla è nunusitada e mussa las stentas per quietar in pajais agità. Obama vegn accumpagnà dal vice Joe Biden e vegn a tegnair il pled ad in’occurrenza interconfessiunala. Plinavant vul il president inscuntrar las famiglias dals mazzads e blessads.
RR novitads 20:00


text:
Battaja de Montereau
La battaja de Montereau l'è ona battaja di guerr napoleonigh combattuda a Montereau-Fault-Yonne, el desdott de febrar del 1814.
Menter che on esercit leaa comandaa del Carl Filipp de Schwartzenberg l'era in marcia in direzion de Paris, el Napoleon, che l'era 'dree a combatt i trupp del Blücher, l'ha ordinaa ai sò omen ona marcia forzada de cent chilometer per frontà la minascia noeuva.
El 18 de febrar i Frances s'hinn battuu 'me di leoni per salvà el sò territori e, grazzia anca a on bombardament precis de l'artijeria, hann liberaa la città de Montereau-Fault-Yonne. La battaja la gh'è costada sesmilla omen ai Austriegh e 2.500 ai Frances.


text:
Vous aimerez aussi
1J.S.BACH
Prelude from SUITE 1
IN ALL KEYS BWV 1007
Prelude Key Range Page
2345SUITE 1
Prelude in C major BWV 1007
? œ œ œ œ œ œœ œ œ œ œ œ œ œc œ œ œ œ œ œ œ œœ œ œ œ œ œœ œ œ œ
3? œ œ œ œ œ œœ œ œ œ œ œ œ œœ œœ œ œ œ œœ œ œ œ œ œ œœ œ œ œ
5? œ œœ œ œ œ œ œ œœ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œœ œœ œ œ#œ #œ œœ œœ
7 œ œ? #œœ œ œ œ œœ œ œ œ œ œ œ œœ œ œ œ œœœ œ œ œ œ œ œ œœ œ
9 œ œ œ? #œ œ œ œ œ œœ œ œœ œ œ œ œœ œ œ œ œœ œ œ œ œ#œ œ œ œœ
11? œ œœ œ œœ œ œ œ#œ œ œbœ œ œ œ œœ œ œ œ œ œœ œ œ œ œ œ œœ œ
13? œ œ œ œ œœ œ œ œœ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œœ œ#œ œ œ œ œ œ œ œ œ
15? bœ œ œ œ œ œœ œœ œ œ œ œ œœ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œœ œœ œ
17? œ œ œ œ œ œœ œœ œ œ œ œ œœ œ œ œ œ œœ œœ œ œ œ œ œœ œ œ œ
19? œ œœ œ œ œ œ œœ œ œ œ œœ œ œ œ œœ œ œ œ œ œ œœ œ œ œ œ #œ œ
621 Uœ œ? #œœ œœ œ œ œ œ œœ œ œ œ œœ œ œ œ œ œnœœœ œ œ œnœ œ œ
23 bœœ œ œ œ? œ œ #œ nœ œ œœ œ œœ œ œ œ œœ œœ œ œ œœ nœœ œ œœœ
25? œ #œœ œ œ œ bœ œœ œ œ œ œ œœ œ œ #œœœ œ œœ œ œ œœ œœ œœ œ
27 œ œ? #œ œœ œ œ œnœ œ œ œœ œ œ œœ œ œ œ œ#œ œ #œnœ œœ œ œ œ œ œ
29? nœ œœ œ œœ œ œ œœ œ œ œœ œ œ œœ œ œ œœ œ œ œœ œ œœ œœ
31? œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œœ œ œ œœ œ œ œ œœ œ œ œ œœ œ œœ
33 œ? œ œœ œ œ œœ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œœœ œœœ œ œ
35? œ œœ œ œœ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œœ œ œ œœ œ œ
37 bœ nœbœ nœœ? œ #œbœ nœœ œœ #œœ bœ nœœœ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ
39 œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ? œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œœ œ œ œ
41 Uwœ œ œ œ œ œ? œ œ œ œ œ œ œ œ wœ œ w
7
SUITE 1
Prelude in D major BWV 1007
œ œ œ œ œ œ? œ œ œ œ œ œ œ œb œ œb cb œ œ œ œ œ œb œ œ œ œ œ œb œ œ œ œ
3 œ œ œ œ œ œ? œ œ œ œ œ œ œ œb œ œb œ œ œ œ œœ œ œ œ œ œ œb b b œ œ œ œ
5? œ œb œ œ œ œ œ œ œb œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œœ œb œ œb œb nœ nœ œœ œœ
7 œ œnœ? b œ œ œ œ œb œ œ œ œ œ œ œ œœ œ œ œ œb œb œ œb œ œ œ œ œ œœ œ
9 œ œ œnœ? œb œ œ œ œb œ œ œœ œ œ œ œb œ œ œ œ œb œ œ œ œ œb nœ œ œ œœ
11 œ œ? œ œ œb œ œ œ œb nœ œ œbœ œ œ œ œb œ œ œ œ œ œb œ œ œ œ œ œ œb œ œ
13? b œ œ œ œ œb œ œ œ œœ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œb œ œb nœ œ œ œ œb œ œ œ œ
15? b b bœ œ œ œ œ œb œ œb œ œ œ œ œ œb œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œœ œœ œ
17 œ œ œ œ œ œ? œ œb b œ œ œ œ œ œb œ œ œ œ œ œb œ œb œ œ œ œ œ œœ œ œ œ
19? œ œb œb œ œ œ œ œœ œ œ œ œb œ œ œ œ œb œ œb œ œ œ œ œœ œ œ œ œ nœ œ
821 Uœ œnœ? b œb œœ œ œ œ œ œb œ œ œ œ œb œ œ œ œ œ œb bœœœ œ œ œbœ œ œ
23 !œœ œ œ œœ œ nœ bœ œ œ? œ œ œb œ œ œ œ œb œ œœ œ œ œb œ bœb œ œb œœœ
25 œ nœ? œ œ œ œ bœ œb œ œ œ œ œ œb œ œ œ nœœb b œ œ œb œ œ œ œœ œœ œœ œ
27 œ œnœ œ? b œ œ œ œb bœ œ œ œœ œ œ œb œ œ œb œ œb nœ œ nœnœ œœ œ œ œ œ œ
29 bœ œ? œ œ œb œ œ œ œb œ œ œ œœ œ œ œb œ œ œ œb œ œ œ œb œ œ œœ œœ
31? b œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œb œ œ œ œœ œ œ œ œb œ œ œ œ œb œ œ œb œ
33 œœ œ? œ œ œ œb œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œb œœ œb œb œ œ œb
35 œ œ? œ œ œb œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œb œ œ œ œœ œb œb b
37 bœ nœ!œ bœœœ nœ? bœ nœb œ œb œ nœœ bœ nœb œb œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œb
39 œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ? œ œ œ œ œ œ œ œb œ œ œ œ œ œ œ œbb b œ œ œ œb
U41 wœ œ œ œ œ œœ œ œ œ œ œ œ œ? wb bb b œ œb w
9SUITE 1
Prelude in D major BWV 1007
œ œ œ œ œ œ? # œ œ œ œ œ œ œ œœ œc# œ œ œ œ œ œœ œ œ œ œ œœ œ œ œ
3 œ œ œ œ œ œ? # œ œ œ œ œ œ œ œœ œœ œ œ œ œ# œ œ œ œ œ œ œœ œ œ œ
5? # œ œœ œ œ œ œ œ œœ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ# œ œœ œ œ#œ #œ œœ œœ
7 œ œ#œ? # œ œ œ œ œœ œ œ œ œ œ œ œ# œ œ œ œ œœœ œ œ œ œ œ œ œœ œ
9 œ œ œ#œ? # œ œ œ œ œœ œ œ# œ œ œ œ œœ œ œ œ œœ œ œ œ œ#œ œ œ œœ
11 œ œ? # œ œ œœ œ œ œ#œ œ œ# nœ œ œ œ œœ œ œ œ œ œœ œ œ œ œ œ œœ œ
13? # œ œ œ œ œœ œ œ œ# œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œœ œ#œ œ œ œ œ œ œ œ œ
15? ## nœ œ œ œ œ œœ œœ œ œ œ œ œœ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œœ œœ œ
17 œ œ œ œ œ œ? # œ œ# œ œ œ œ œ œœ œ œ œ œ œœ œœ œ œ œ œ œœ œ œ œ
19? # œ œœ œ œ œ œ œ# œ œ œ œ œœ œ œ œ œœ œ œ œ œ œ œœ œ œ œ œ #œ œ
10


text:
- Grazia a la demissiun dubla e la responsabladad da procurar per ina successura feminina cunzunt er tar la PLD.
- La PCD vul tuttina metter a disposiziun in duet feminin.
Dus sezs en il Cussegl federal vegnan libers: Suenter Doris Leuthard ha uss er Johann Schneider-Ammann annunzià sia demissiun. Quai pudess levgiar ils cristiandemocrats. Cun la demissiun da la segunda dunna en il Cussegl federal era la pressiun numnadamain gronda, da chattar ina successura feminina per Leuthard. Uschiglio avessi mo pli ina dunna en il Cussegl federal: Simonetta Sommaruga.
Grazia a la demissiun dubla èn ils cristiandemocrats betg pli sulets cun il squitsch da remplazzar ils sezs cun ina buna repartiziun dals geners. Pertge cunquai ch'ils liberaldemocrats han dus sezs en la regenza, ed in è gia occupa d'in um, è l'obligaziun da purtar ina dunna en il Cussegl federal primarmain tar la PLD. Plinavant san ils cristiandemocrats argumentar, che lur sez saja uss ditg stà en mauns d'ina dunna. La PCD vul dentant tiers la demissiun dubla empruvar cun in duet feminin.
Nus vulain duas candidatas ed ina cussegliera federala.
Amherd e Pfister
Ils nums che crodan savens èn cussegliera naziunala dal chantun Vallais Viola Amherd, ch'ha experientscha en l'executiva sco presidenta da la citad da Brig e cussegliera naziunala da la Basilea Elisabeth Schneider-Schneiter. Da las tschintg cusseglieras guvernativas da la PCD èn Heidi Z'graggen da l'Uri e Carmen Haag da la Turgovia vegnidas en il gieu.
PLD vinavant in num da famiglia dubel?
Sco successura favorita da Johann Schneider-Ammann vala Karin Keller-Suter, ch'aveva gia candidà cura che Schneider-Ammann era vegnì elegì.
En dumonda vegniss er la cussegliera naziunala dal chantun Sviz e presidenta da partida Petra Gössi.
Dunnas ed il Cussegl federal
Enfin uss han set dunnas surpiglià il pensum da cussegliera federala. Durant ina curta perioda eran las dunnas perfin en la maioritad. Quai suenter il cumenzament da Simonetta Sommaruga il november 2010 e la demissiun da Micheline Calmy-Rey la fin 2011.
RR novitads 12:00


text:
Tge che Papa Francestg ha discurrì cun las trais unfrendas d'abus sexual dal Chile, duai ord motivs persunals betg vegnir fatg public.
Mia prioritad èsi da tadlar tiers a las unfrendas, da dumandar pardun e da respectar l'intimitad da quests discurs.
La finamira dals discurs saja «da metter ina fin a la cultura d'abus e da la dissimulaziun tras uvestgs e baselgia», ha ina da las unfrendas ditg a Roma. Las unfrendas duain avair tant temp sco ch'els dovran per pudair raquintar dals schabetgs.
Toc a toc essan nus sa sviluppads en represchentants da bleras persunas, ch'ha patì d'abus.
Sbaglià tar la percepziun da la situaziun
Il papa aveva gia avant duas emnas dumandà perdun en furma d'ina brev. L'Argentin era vegnì critisà perquai ch'el aveva defendì l'uvestg chilen Juan Barros, che vegn suspectà d'avair sustegnì. delicts sexuals dal prer Fernando Karadim. Papa francestg haja fatg sbagls tar l'a percepziun da la situaziun.
RR novitads 11:00


text:
Teater a Rueras
(Corr.) «Tgei, gia puspei teater a Rueras? Aschia po in u l'auter sedumandar legend l'annunzia ella gasetta dad oz. Tujetsch ha dapresent - buca ditg pli - mo la sala da scola a Rueras a disposiziun per teaters ed autras producziuns pli grondas. Perquei ston las differentas uniuns dalla vallada tuttas seconcentrar sin quella suletta sala. — Cun risguard sin autras uniuns e radunonzas vegn dau uonn mo quater producziuns.
Suenter che l’uniun dramatica da Rueras ha dau onn il drama religius «Nossadunna da Fatima», ha ella elegiu uonn in toc da tutt'autra tempra: il drama popular «Reconciliaziun». Era quei toc ei translataus ed arranschaus per nossas relaziuns da reverendissim sur canoni Carli Fry p.m.. Sche in um da lavur stendida sco il nunemblideivel sur Fry prendeva temps e peda da translatar in teater, lu astg'ins bein supponer ch'el elegeva buca tocs mo ual aschia. Per gliez fuva el memia perschuadius dalla missiun dil teater, ch'el sez descriva cun ils plaids: «La missiun dil teater romontsch ei adina stada, sper il porscher recreaziun e deletg, instruir ed edificar».
Signur professer dr. Guglielm Gadola medemamein in grond amitg e fautur dil teater romontsch, caracterisescha cuortamein aschia il drama "Reconciliaziun": Dus cors fatgs in per l'auter vegnan mess all'emprova entras la nauschadad d'ina onda. Tras embrugls e calamitads e scumbegls zun dramatics arrivan ils spus tuttina tier lur ventira. In engrazieivel drama en tuts graus".
Suenter che l'Uniun dramatica Rueras ha regalau onn igl entir recav schuber alla baselgia da Rueras, ch'ei vegnida renovada empau ed ha survegniu ina orgla nova, vul l'uniun era uonn puspei contribuir silmeins in ton dil recav alla baselgia. - Nus lessen era engraziar a tuts quels che han schenghegiau onn lur attenziun a nus e beneventein da cor e bugen era uonn puspei numerus aspectaturs da lunsch e da maneivel.


text:
La quarta victoria questa stagiun per Armon Orlik
Il lutgader da Maiavilla da 21 onns ha battì en la runda finala Samuel Giger da la Turgovia suenter 3 minutas e 20 secundas.
Suenter avair gudagnà 3 festas da lutgas chantunalas è quai gia la quarta victoria per Armon Orlik questa stagiun.
novitads RR 20.00
Orlik satisfatg da la victoria
"Il mument funcziunescha tut perfetg, ins na po dentant betg adina quintar cun la victoria a la fin d'ina festa", ha Armon Orlik manegià suenter la festa da lutgar a Wattwil.


text:
Tranter auter prevesa il pachet ch'ina entrada illegala en il pajais po vegnir chastiada cun fin 3 onns praschun. Vitiers po l'armada vegnir en acziun al cunfin.
L’Ungaria è il mument confruntada cun ina fulla maidudida da fugitivs che van da la Grezia tras il Balcan dal vest e viagian lura vinavant da la Serbia sur ils cunfins. Da l’Ungaria emprovan ils fugitivs da vegnir en Germania u en auters stadis en l’Europa dal vest.
Al cunfin cun la Serbia ha Orban entant laschà eriger ina saiv da filfier cun spinas. Tgi che surmunta quella sto quintar en il futur cun fin a trais onns praschun.
RR novitads 17:00


text:
Hillary Clinton aveva gia tschernì Time Kaine sco candidat per il vicepresidi l'emna passada. Kaine vala sco luvrus e direct. En ses pled avant ils delegads ha Kaine crititgà il candidat republican per il presidi, Donald Trump. Trump na dia mai co el veglia far quai ch'el dia ch'el veglia far.
Be laud dad Obama
Al terz di da partida dals democrats ha er il president actual dals Stadis Unids, Barack Obama tegnì in pled avant ils delegads. Obama ha attestà a sia anteriura ministra da l'exteriur las meglras qualificaziuns per daventar sia successura. Anc mai saja insatgi stà uschè qualifitgà sco Hillary Clinton.
Clinton stettia er en situaziuns da crisa ruassaivla e tractia tuts cun respect, uschia Obama vinavant. Ultra da quai haja ella plans concrets per disfar barrieras entaifer la societad e meglierar las schanzas per tut ils burgais americans.
RR novitads 06:00


text:
Il di dals 12 mess
- Sonda, 15.7.2017, 8:40
-
Emprima emissiun:
- Sonda, 15.7.2017, 8:40, RTR
Oz è il di dals 12 mess, per tudestg «Zwölfbotentag» ni er «Apostelteilung». Il di è in di da festa da la baselgia.
Ils 15 da fanadur è tenor la bibla il di nua che Jesus ha tramess ses apostels or per proclamar l'evangeli. Pli baud valeva il di dals 12 mess sco in dals pli impurtants firads. Oz n'è el dentant strusch pli enconuschent. Avant onns era el er in impurtant di per ils purs, els tramettevan ils medunz quai di per tagliar il graun. Perquai dat quai er inqual regla da purs che sa basa sin quai di.


text:
Promover nova generaziun da teatrists a Mustér
- Gievgia, 5.10.2017, 11:45
-
Emprima emissiun:
- Gievgia, 5.10.2017, 11:45, RTR
La pussaivladad da far emprimas experientschas en la gruppa da teater d'uffants porta novs acturs per la gruppa da teater da Mustér.
Per la terza giada sa preschenta la gruppa da teater d'uffants da Mustér cun in toc. Otg uffants tranter set e 12 onns preschentan la cumedia criminala cun il num «La fiasta da giubileum». La reschissura Tina Bundi n'ha betg gì da tschertgar ditg acturas ed acturs. Anzi, il cuntrari. Ina rolla haja ella stuì parter sin duas persunas per pudair laschar giugar tut ils interessads.
Dals otg acturs èn trais per l'emprima giada sin tribuna. Sco Tina Bundi di saja gist quai fitg interessant: «Igl è ina provocaziun da mussar ad insatgi che n'è anc mai stà sin tribuna da far teater» declera ella. Suenter in per giadas èn ils uffants lura era per il pli en la vegliadetgna ch'els vegnan ord scola. Lura pon els far il pass en la Gruppa da teater Mustér e giugar cun ils creschids. Quai saja gia gartegià. Trais acturas ed acturs che hajan fatg cun ella teater en la gruppa d'uffants, fetschian ussa teater cun ils creschids.
Caos criminal
En il toc da teater da «La fiasta da giubileum» vai per duas soras ch'èn gronds fans da crimis. Ellas legian e guardan tut ils crimis ch'ellas chattan e sa laschan navidas disturbar d'insatge auter. Gnanc dal giuven che ama ina da las soras. Mo quest giuven chatta in'autra via per attrair l'attenziun. E quai tut anc en cumbinaziun cun la festa da giubileum da la gruppa dramatica nua che las duas giuvnas laschan a tschains lur letgs per pudair incassar in per daners per pudair far festa.


text:
Brësa
Artìcol in dialët piaṡintëin
Brësa (Brescia in italian) l'é un cumoin d' la Lumbardia ad 192.165 abitant, capitäla d' la so pruvincia. A l'é la seconda citä lumbärda dop Milan par nümar d'abitant. Il la ciaman Leunësa d'Italia, num ca g'äva dat al pueta Giosuè Carducci. La citä l'é pusisiunä in dua la Val Trompia la finisa e la s' vèra in s' la Pianüra Padana.
La so "area urbana" (i dinturan cun i cumoin tac a la citä) la 'riva a avigh tra i 350.000 e i 500.000 abitant, a seconda d' la manera da msürä


text:
Il turnaround tar il turissem en Svizra saja reussì. Suenter che las cifras da giasts èn sa reducidas ils ultims onns hai dà ils mais da stad, tranter il matg ed il settember, in plus da 5,6% tar las pernottaziuns, quel vegnia era a cuntinuar l’enviern proxim, uschia Jürg Schmid il directur da Svizra turissem.
Curs dal franc svizzer ha gidà
Contribuì a quellas perspectivas legraivlas haja segir era il curs dal franc svizzer a l'euro che saja sa sbassà sin 1,16 francs ils davos mais. Per il turist da la zona da l’euro saja la Svizra cunquai vegnida passa sis pertschient pli favuraivla quest onn, di Jürg Schmid.
Sch’ins resguarda era anc che adina dapli prestaziuns sajan vegnidas integradas en quai pretsch, per exempel Internet gratuit ni era transports entaifer las destinaziuns, e ch’ils pretschs dals hotels sajan era anc vegni sbassads, saja la Svizra oz prest 15 pertschient pli favuraivla che avant trais onns cura che la Banca naziunala svizra ha abolì il curs fix dal franc svizzer a l’euro.
Buna prognosa – dependa mo anc da l'aura
Els spetgian ina buna stagiun d’enviern, ha ditg Schmid, natiralmain dovria era cletg cun l’aura. Era l’offensiva da la branscha sco per exempel il motto «Upgrade Your Ski Day» vegni a gidar. Cun questa acziun pon giasts cun ina carta dal di gia ir sin pista il di avant a partir da las 15:00.
Nov president da Grischun Vacanzas
Jürg Schmid daventa nov president da l'organisaziun da marketing grischuna, Grischun Vacanzas. La fin da quest'emna va ses temp tar Svizra Turissem a fin. En avegnir vegn Jürg Schmid a procurar per novas ideas e schlantsch turistic en il chantun Grischun.
RR novitads 11:00


text:
Wolfhalden
Wolfhalden a l'è un cumün svizzer del Canton Apenzel de Föra. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 6.94 km² e in del Dicember 2010 al gh'eva una popolazion de 1706 abitant.
El cumün de Wolfhalden al se tröva a una altitüden de 716 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Heiden, Lutzenberg, Oberegg (AI), Thal (SG), Walzenhausen.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:[1]
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Erur in de la funzion Cite: Marcatore
non valido; non è stato indicato alcun testo per il marcatore
AR
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Official Page (German)


text:
En il center da l'emissiun stat ina ficziun documentara cun il titel «Ina stad cun chaliras» (tudestg «Gefährlicher Sommer»). Ina famiglia en il chantun Vallais passenta ina stad da chaliras cun bleras fassettas. La mamma è dumandada sco commembra dal cussegl communal, il bab lavura sut cundiziuns difficilas en l'ospital ed ils uffants sentan ils privels da la natira durant in champ da vacanzas.
Ina stad da chaliras e sias consequenzas
Questa ficziun documentara, realisada dal reschissur da Cuira Daniel von Aarburg, vegn emessa en trais parts e porscha uschia la basa per ulteriuras contribuziuns e discussiuns. En il studio a Cuira èn tranter auter envidads sco giasts il climatolog Jan Sedlacek, il glaziolog Felix Keller e la gestiunaria dal WWF Grischun Anita Mazzetta.
Damain enviern, dapli stad
Las consequenzas dal stgaudament dal clima per il turissem èn centralas per la versiun rumantscha da la saira tematica. Annina Campell s'annunzia dal post extern sin il Crap Sogn Gion, ses giast è il visiunari da turissem Reto Gurtner. En il studio sa confrunta il schef da Grischun Vacanzas, Martin Vincenz, cun las dumondas davart il futur dal turissem grischun.
En tut las quatter linguas naziunalas – per rumantsch sin SRFinfo
La saira tematica naziunala vegn emessa en tut las quatter linguas naziunalas. La ficziun documentara e las contribuziuns èn las medemas sin tut ils chanals. Differents èn ils accents, la tscherna dals giasts e la lingua. Planisadas èn era colliaziuns tranter las regiuns linguisticas. La versiun rumantscha pon audituras ed auditurs suandar sin SRFinfo.
Andri Franziscus preschenta l'emissiun da premiera che dura trais uras or dal studio a Cuira. Annina Campell s'annunzia dal post extern a Laax. La presidenta da la regenza Barbara Janom Steiner e la scriptura Romana Ganzoni han quella saira ina carte blanche per critica e dumondas sin las medias socialas. La versiun rumantscha da la saira tematica vegn emessa sin SRFinfo e sin rtr.ch. Online chatt'ins plinavant blers artitgels e numerusas contribuziuns en connex cun il tema.
L'emissiun «+3°» da Radiotelevisiun Svizra Rumantscha pon ins guardar ils 29 da november 2017 a las 20.05 en directa sin SRFinfo. Sin ils chanals da social media pon ins prender part a la discussiun cun il hashtag #RTRclima.


text:
I va per blers daners ch'ils stans da sajettar en il Grischun ston investir per restar confurms a la lescha. Per mintga schiba da sajettar ston els quintar cun custs da sanaziun da 5'000 fin 10'000 francs. Quels custs na pon las bleras uniuns da tir betg purtar, uschia Walter Burkhardt, il president ad interim da l'uniun da tir chantunala. Er saja la dumonda sche las vischnancas vulan ni pon surpigliar quels custs per uniuns che vegnan adina pli pitschnas.
I vegn a dar fusiuns
Tenor Walter Burkhardt saja fitg probabel che bleras uniuns stoppian sa metter ensemen e sajettar en il futur mo pli sin in stan, in stan che saja dentant confurms a la lescha. En il futur dess quai pia pli paucs stans, persuenter pli moderns.
Uniuns pli fermas
Positiv da quai svilup saja plinavant che las uniuns ch’han problems da chattar suprastants daventassan pli grondas e pli fermas. Uschia ch'i fiss lura er pli simpel da chattar avunda suprastants. Uschè negativ co quai tuna en l'emprim mument na fiss l'entira chaussa tenor Walter Burkhardt pia betg.


text:
L'urari da trens da las Viafiers federalas svizras mida ils 13 da december 2015.
En consequenza survegn la Svizra Sidorientala da glindesdi fin a venderdi ina colliaziun supplementara dad InterCity tranter Cuira e Turitg. Las notgs da venderdi sin sonda e da sonda sin dumengia datti ina colliaziun supplementara sco RegioExprexss da Turitg a Cuira.
Las pli grondas midadas dettia dentant en l’aglomeraziun da Turitg sco er en la Svizra franzosa. Quai communitgeschan las Viafiers federalas svizras.
RR novitads 15:00


text:
Naziunal/Internaziunal
-
Il HCD sto magunar ina terrada cunter Langnau
Suenter l’emprim gol da la partida veseva quai anc ora bain per il HCD. Ma a la fin han ils da Tavau pers ordaifer cunter ils SCL Tigers cun 1:2.
Autur:
SDA / Corina Riatsch
Fin l'ultim terz fascheva tut pensar vi dad ina victoria per il HCD. Fin là manavan ils da Tavau cun 1:0. Ma lura han ils SCL Tigers vulvì la partida e transfurmà in retard en ina victoria. Ils gols decisivs han fatg Emanuel Peter en la 45avla minuta e Andreas Thuresson en la 54avla minuta.
Malgrà la terrada a Langnau ha il HCD il ticket per ils playoffs tant sco segir.
Hockey – Liga naziunala A 2017 / 2018 47avla runda
Hockey: Classament liga naziunala A (05-03-2018)
RR novitads 22:00


text:
Sco quai che l'Uffizi federal da statistica communitgescha, è quai in augment da 2% cumpareglià cun l'onn avant. E dapi il 1990 èn las expensas s'augmentadas per passa il dubel.
Las entradas muntan da lur vart a 204 milliardas francs, ellas creschan pli u main tuttina sco las expensas. Las entradas sa cumponan d'in terz ord las contribuziuns socialas dals patruns e d’in terz da las contribuziuns dals lavurants. L'ultim terz sa cumpona da contribuziuns dal stadi, gudogns ord facultads ed autras entradas.
RR novitads 10:00


text:
Datura (müsica)
Datura l'è 'l nomm d'ün grüpp italiàn de musica dij discotech ("Eurodance") che se gh'ha metüü insèmm in del 1991. I sò cumpunent hin Ciro Pagano e Stefano Mazzavillani. Amparo Fidalgo la gh'ha cantàa ün frach de sò canzùn.
Cuntegnüü
El nomm[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El nomm "Datura" el vegn da 'na pianta medicinàal del Messich duperàda daj striùn Yaqui in dij lùr rituaj mistich per rivà a la cugnusenza.
I cumpunent del grüpp gh'han tiràa scià 'stu nomm chì perchè hin apasiunàa de rob mistich, che gh'ha influenzàa ün frach de canzùn.
La cariera[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El grüpp l'è stàa fàa sü in del 1991, dopu che i müsicist Ciro Pagano (ch'el sunava la chitàra in del grüpp Gaznevada) e Stefano Mazzavillani (che gh'ha culaburàa cunt cantant cumè Patty Pravo,Ivan Cattaneo e i Righeira) gh'han incuntràa i DJ e produtùr de müsica Ricci e Cirillo. Dopu che gh'han firmàa ün cuntrat cunt la casa discugrafica "Trance Records", a la fin del 1991 gh'han fàa la canzùn Nu Style, in duvè la vus d'ün striùn la diseva el prugèt mistich e müsicàal dij Datura. La canzùn la gh'ha avüü ün bun success e l'è nàda denter in dij classifich del setùr.
In del 1992 l'è cuminciàa el grand success del grüpp: la canzùn Yerba del Diablo, pèzz de müsica "trance", gh'ha fàa vinc ai Datura el disch de or perchè gh'han vendüü 100.000 copij.
Dopu gh'han cuminciàa a sunà in dij discotech pussee impurtant d'Italia e gh'han metüü in pé ün spetàcul ch'el fàva venì in ment tücc i aspètt mistich dij canzùn, anca cunt la simulaziùn d'ün rituàal d'iniziaziùn in duvè duperàven anca incensi e pitùri. La cantànt Amparo Fidalgo la diseva in spagnöö dij fràas d'introduziùn in pussee de vüna canzùn.
In dal 1993 l'è stàa publicàa Devotion, cantàda da Billie Ray Martin (üna vòlta dij Electribe 101); 'sta canzùn chì l'è nàda denter i primm dès de la classifica dij disch pussee vendüü in Italia. In de l'istèss ann l'è vegnüü föra l'album Eternity, che gh'èva denter anca oler success cumè Passion, Mystic Motion, ma anca Devotion e la canzùn che la dà 'l nomm al disch.
In del 1994 i Datura han fàa la versiùn "Eurodance" de Fade to Grey, canzùn '"new wave" del 1980 del grüpp ingles Visage, cunt la culaburaziùn de Steve Strange, che'l gh'èva cantàa la versiùn uriginàal. In sü l'oltrapart deldisch gh'era la canzùn El Sueño, che gh'ha avüü ün frach de success in dij discotech e che l'èdiventàa anca ün cor cantàa in dij stadi. Dopu l'è stàa publicàa The 7th Allucination e i Datura hin stàa elegiüü cumè el grüpp de müsica "dance" de l'ann 1994.
In del 1995 i vann in de la casa discugrafica "Time Records" e fann venì föra la canzùn Infinity, fàda in colaburaziùn cunt i U.S.U.R.A., olter famùs grüpp Eurodance italiàn; in de l'istèss ann la vègn publicàda anca Angeli Domini, cantàda in latin da 'n cor che fa venì in ment i cant de gesa.
In del 1996 i Datura han fàa düü canzùn ispiràa ai religiùn: Mantra (buddism) e Voo-Doo Believe? (vudü), 'sta chì cantàda da Danny Losito dij Double Dee.
Olter success del grüpp hin stàa The Sign (1997) e I Will Pray (1998).
In del 1999, dopu la canzùn I Love to Dance (cantàda da Ben Volpelier Pierrot, üna vòlta cantànt dij Curiosity Killed the Cat) e dopu la mort del DJ Ricci, i Datura se gh'han ciapàa üna pausa; Pagano e Mazzavillani in 'stu temp chì gh'han fàa olter prugètt müsicaj.
Turnàj in del 2002, gh'han publicàa la canzùn Will Be One; in del 2004 gh'han fàa Summer of Energy]] in colaburaziùn cunt Gigi D'Agostino. Dopu i se gh'han dedicàa a fà nööf i lur canzùn vègi e a purtà innanz el prugètt ciamàa "Pezzi da 90" per fà scuvrì de nööf a tücc la müsica "dance" dij ann Nuvanta.
Members[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Ciro Pagano
- Stefano Mazzavillani
- Amparo Fidalgo (cantànt, ciamàda anca "la Sciura dij Datura")
Culaburaziùn principaj[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Disch[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Album[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- 1993 - Eternity
Disch singul[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- 1991 – Nu Style
- 1992 - Yerba del Diablo
- 1993 - Eternity
- 1993 - Devotion
- 1994 - The 7th Allucination
- 1994 - Fade to Grey (part A) / El Sueño (part B)
- 1995 - Infinity
- 1995 - Angeli Domini
- 1995 - Mystic Motion '95
- 1996 - Mantra
- 1996 - Voo-Doo Believe
- 1996 - From Here to Eternity
- 1997 - The Sign
- 1997 - Passion '97
- 1998 - I Will Pray
- 1999 - I Love to Dance
- 2001 - Yerba del Diablo Part III
- 2002 - Will Be One
- 2004 - Summer of Energy


text:
La gruppaziun «Operation Libero» pretenda da guardar enavant, e da betg serrar ils egls avant in’adesiun a l'Uniun europeica.
Els na sajan betg ina partida, els sajan in moviment, ha il copresident Dominik Elser ditg oz avant las medias. Il plan saja da prender influenza sin la politica, quai sur Facebook, Twitter e newsletters electronicas.
Ins na vegnia betg a sa participar a las elecziuns dal 2015 – ha il copresident ditg. I saja dentant planisà da proponer chaus liberals dad autras partidas. Sco proxim veglia ins impedir in gea a l'iniziativa Ecopop la fin da november.
(RR novitads a las 14:00)


text:
Muchetta
- Sonda, 19.5.2018, 12:45
-
Emprima emissiun:
- Sonda, 19.5.2018, 12:45, RTR
In auditur aveva ina bella vista da Surava sin il Muchetta, la muntogna tranter Filisur e Bravuogn. El è sa dumandà adina puspè pertge che quella bella piramida sa numna Muchetta. L'explicaziun surprenda probablamain.
Nus enconuschain la mutschegna u per ladin il moc u il muoch che po pender vi dal nas ed è pauc bel da vesair. Per latin sa numna quel muccus e da quai è sa furmà il verb muccare. Per tagliar giu il pavagl u lamegl dad ina chandaila u stizzar ina glisch da saiv serviva ina forsch da lamegl. Ma i deva era pitschens chapels per stizzar las chandailas u las glischs da saiv. Il verb muccare en in senn pli vast ha pia dà il num al Muchetta pervi da sia furma dad in chapè giz.
Redacziun: Chasper Pult


text:
La Chanzlia federala haja examinà e lubì l’iniziativa, ha declerà Rösti. Mez schaner 2018 cumenzia la Partida populara svizra PPS a rimnar las suttascripziuns per l’iniziativa. Il cusseglier naziunal dal chantun Berna ha rinforzà che l'immigraziun en Svizra stoppia vegnir limitada. Mintg'onn 80'000 immigrants sajan memia blers.
La clausula da «guillotina»
Concret pretenda l’iniziativa ch’il Cussegl federal negozieschia cun l’Uniun europeica davart la visada da la cunvegna davart la libra circulaziun cun l’Uniun europeica entaifer in onn. Sche quai na gartegia betg, duaja il Cussegl federal visar la cunvegna entaifer in mais.
Per cas ch’il suveran svizzer schess gea a l’urna, scadessan er tut las ulteriuras cunvegnas bilateralas cun l’UE. Quai è la consequenza da la clausula da «guillotina» da las cunvegnas bilateralas 1.
RR novitads 06:00


text:
AL LUTT DAL CAMPANIN
Pasa fughent sul campanin 'na sbira.
La và, la và`fin caa ga paar a see...
e poo la frena e poo bel bell la gira,
la vola pusee fort, la turna indree.
La riva in primavera da 'na spunda
da là di vall, di munt, da là da maar,
la gira in da 'sti post e la sa punda
sul campanin che poo a lee 'l ghe caar.
Chi la sua noova vita la incumeenza;
cume 'na pasqua lee la viif cunteenta..
La sbiga via dal teec cun viulenza,
la sfiura tutt cui 'i al e la ralenta.
Da cursa poo la pasa su la scima
dal campanin; intuurnu a luu la vola;
la va da noof, la va 'n da l'eva prima,
la tuurna..., la cipiss e la gicoola.
L'è 'l pusee bel saluut che lee l'è boona
da fac al campanin vec e smacaa
e ai so tre campan che quenta i sona
i la saluda e i resta ricambiaa.
Parò su là ghè 'un voot; mo 'na campana
a la ghè più! La guera 'al laa vuluuda
e piü sa seent la sua vuus luntana...
Poo e la sbira la see'n' incurgiuda!
La voola sempru là e, disperada,
la vurarìss guarì quela ferida
perchè par quela lee mö l'è malaada!
OH poora sbira, chi ca l'aa capìda ???
Al paar ca meenca a lee quaicoss da gross;
la cerca chì, la vaarda là, la ruuga
e la seent quasi rumpass i sò oss;
ga paar da deventaa 'na tartaruuga!!
Al campanin l'è senza 'na campana
e senza quela l'è deventaa brutt;
ii laa purtaada via e l'è luntana!!
Inteent a luu ga tooca purtà 'al lutt!!!
L'è mie luu dumà ca 'l pena e teent
e mia dumà luu l'è in cundizionn;
iscì l'è dal paiiss tuuta la geent
ca la piessc mia, ma ca la gaa 'l magoon!!
Le gaa 'l magoon; la seent una tristézza
na giò 'n dal coor par quela sua campana;
la vurarìss pruvà la cuntentèzza
da rivedela su' n da la sua tana.
E se capìss questa sua nustalgia:
quela campana l'eeva par lee tutt.
Da lee la degusta la meludiia
e par lee mo ga tooca purtà 'l lutt.
L'eeva par lee la sveglia matutina,
da la giurnaada l'eva le cumpagna
cunt la sua vuuss ca la rivava fina
in tucc i poost luntee da la campagna.
E dal mesdì l'eva par lee l'aviis;
l'Ave Maria la sunaava mesta
e col sò soon la risciarava i viiss;
la ribateva alegra al dì da festa .....
In fin di cuunt a leeva la sua vuuss
a la: matina quasi cum'el gall;
la faava i auguri a tuucc i spuuss
e la rivava fin giò 'n da la vall.
La géént lee le ciamava per la Meesa,
e la sunava cun duluu par i moort
e la sunava par al foocc in presa
e par difent cui armi la sua soort!
Mò la ghè più. La sbira al laa ciamada
luntee 'n dal muunt, chissà 'n da che cuntrada!!
QUEL MARIO - 1944
(al secolo Mario Ponti)
Poesia scritta da Mario Ponti a Firenze nel Giugno 1944