text:
Tartavall
Tartavall[1] (Tartavalle Terme) l'è ona frazion del comun lecches de Tasen, in de la Valsasna.
El paes el se troeuva a sud-ovest del center comunal, in su la strada che la va a Perlasch.
Tartavall l'eva cognossuu per i sò aqui alcalinn, che in di temp passaa hann faa in moeud che 'l nassess on istabiliment termal. Al dì d'incoeu l'istabiliment el ven doperaa domà per trànn foeura de l'aqua potabel.
Referenz[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ AA. VV., Toponomastica della Lombardia, Milan, Mursia, 2009.


c: text/html

text:
Cumenzà ha tut a Turitg, là ha ella fatg la scolaziun sco tgirunza da malsauns ed emprendì d'enconuscher las structuras bain planisadas dal tipic Svizzer. Quai haja adina fascinà ella. Ch'ella veglia lavurar en Svizra, quai era adina cler per ella. Ma tuttina vuleva ella esser pli datiers a la patria. Uschia ha ella cumenzà a lavurar en l'ospital a Scuol.
«Die Lait san nett»
La glieud en l'Engiadina saja fitg gentila, di Marlies Thanei che sa senta bain en l'ospital. La bella natira e la quietezza stima ella fitg sper la lavur intensiva en l'ospital. L’Engiadina saja daventada ses nov dachasa. Cura ch'il temp permettia, giaja ella tuttina adina puspè a chasa a Mals en il Tirol dal Sid.
RR actualitad 12:00

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
La Russia haja fatg tut per pudair organisar in di da festa per il sport mundial, ha ditg il president russ, Wladimir Putin. El giavischia a tuttas equipas success ed al publicum impressiuns nunemblidaivlas, uschia Putin.
L'amur per il ballape collia nus tuts ad ina equipa.
Sin la tribuna han prendì plaz sper Putin divers schefs da stadi. Politichers dal vest èn stads demonstrativamain absent. Tranter auter protesteschan els cunter la nauscha situaziun dals dretgs umans en il pli grond pajais dal mund.
La Russia organisescha per l'emprima giada in campiunadi mundial da ballape. Il turnier ha lieu en quatter differentas zonas da temp ed en 11 citads.
Il gieu d'avertura giogan la Russia cunter l'Arabia Saudita.
RR actualitad 17:00


text:
Quai che vala per l'urs duai era valair per il luf: Sche l'animal fa problems duai el vegnir sajettà. Duri Campell ha perquai dumandà il Cussegl federal sch'i saja previs la taxaziun «luf da problem» en la revisiun da la lescha federala da chatscha.
En sia resposta fa la cussegliera federala Doris Leuthard federal attent ch'i saja gia ozendi pussaivel da sajetter in luf - sut tschertas circumstanzas. E cun la revisiun da la lescha da chatscha vegnia la protecziun dal luf uschè u uschia sluccada - quai pretendia la moziun dal cusseglier dals chantuns Stefan Engler.
Jau avess spetgà ch'il Cussegl federal piglia posiziun davart il "luf da problem"
Il politicher da S-chanf è sa mussà in zic trumpà da la resposta dal Cussegl federal. Tant pli veglia el guardar co che la revisiun da la lescha federala da chatscha vegnia realisada. Probabel po il parlament tractar anc quest onn la revisiun.
RR actualitad 07.00


text:
«Nate» ha tutgà la costa americana en dus lieus betg fitg populads ed ha svelt perdì da sia forza. La dumengia a bun'ura è el vegnì categorisà da hurican en stemprà tropic. Tuttina portia el plievgias abundantas per tut il sidost dals Stadis Unids, rapporteschan las agenturas.
Mesiras da prevenziun en tut il sidost
Er la citad da New Orleans è mitschada bain. Sias autoritads avevan ordinà in scumond da sortir ed evacuaziuns. La pli gronda smanatscha na saja betg la plievgia, ma las undas, ha ditg Mitch Landrieu, il burgamester da New Orleans, en il curs da las preparaziuns.
Evacuaziuns er da plattafurmas da producziun dad ieli
Evacuaziuns haja er dà en il Golf da Mexico: Là avevan ils concerns d’energia evacuà 3/4 da las plattafurmas da producziun dad ieli e gas. La sonda aveva il Center da huricans naziunal NHC a Miami anc avertì, che «Nate» vegnia pli ferm ed haja sa transfurmà dad in stemprà tropic en in hurican da la categoria 1.
«Nate» ha gia custà la vita ad almain 28 persunas
«Nate» sa muveva la sonda cun ina sveltezza da 35 kilometers l’ura. En il hurican avevan buffà ils vents cun sveltezzas fin a 150 kilometers l’ura.
Sin ses curs sur l’America Centrala ha «Nate» fatg gronds donns. Almain 28 persunas èn mortas en la Nicaragua, la Costa Rica ed il Honduras. L'agentura da novitads franzosa AFP scriva perfin dad almain 31 persunas mortas.
Las regiun dal Sidost dals Stadis Unids, la mar Caribica e l'America centrala èn vegnidas tutgadas ils mais avust e settember gia dals huricans devastants «Harvey», «Irma» e «Maria».
RR novitads 15:00
La scala Saffir-Simpson (SSHS)
Cun ella categorisescha il Center naziunal da huricans american ils stemprads. Quai fa'l tenor la sveltezza cun la quala ch’ils vents buffan. Suenter stemprà tropic cumenzan las 5 categorias da hurican – 5 è la pli ferma. La scala SSHS è vegnida fatga per la navigaziun sin il mar e mesira il vent en nufs: 1 nuf = 1 miglia maritima = 1,852 km/h


text:
El prum dì sa mont
Canche se ruèa su te pra sa mont col fasc e la magnadiva, el prum lurger l’era de injignèr mìngol de legna. Te noscia Val, béleche a 2000 metri, la maor pèrt l’é zirmes, e el tobià se sà, l’era semper japede pra, donca la legna la era de zirm, e con cheles se fajea fora de bie zécui per invièr via el fech, e i ge dijea “zécol de lum”, i ardea che l’era n gust.
Dapò la tousa o la fémena più veia la tizèa e la metea sora a fèr polenta. Tel ciasel, se l’era mìngol gran, o cojinat se l’era pìcol, l’era un fregolèr fat con cater sasc mìngol squadré, dapò da n’ostola del tet sora fregolèr bandolèa jù la segosta che l’aea un rampin japede per tegnir sù el pael sora fech. La resteladora mujea la ciaura e se magnèa polenta, formai e lat. Sobito dò se batea la fauces, e el prum se seèa dedant el tobià.
Se l’era bon temp, sul domesdì via, se metea te tobià cheste lenzel de erba suta, che no se pel ge dir fen, perché no l’era amò sech, demò tant per poder dormir, per no cogner se butèr jù diretamenter via per el fon de tobià. In chela sera se cognea dormir sun chest fen e amgari dò mesanet se ruèa su la brees del fon, e te jelèa perché sa mont l’é semper aria cruva. Se vegnìa la pievia, in chela dì, no se podea meter da ite cartier, coscita se l’era un auter bacan sun chela mont che l’aea jà ite fen te tobià, se jìa da chal a ge domanèr che el te lasce dormir, magari che fossa stat mes’ora de strèda da lènc! Se nesciun aea ite fen te tobià, se cognea vegnir a cèsa a dormir. L’é stat de chel’outes, che vegnìa la pievia ogne dì, ence per una setemèna dò e dò, e coscita se cognea ogne dì su e ju.
Ma però, a ge pissèr l’era pa bel. Se ence che se scomenzèa a seèr da les cinch dadoman fin passà les ot da sera (ora veia), da un scura a l’auter, 14 o 15 ores. E amò valgugn contèa patofies fin mesanet. Indirao no se era mai stencé.
Gé faghe el cont, che a te dèr duta chela sanità e chela forza, fossa stat la beleza de duc chi pré con fiores de ogne color e el bon udor de la rèja di zirmes apede l’udor che fajea duc chi bie fiores, spezialmenter dadoman, canche i é moi de rosèda, o dò na pioveta: edelbais, nègherles da mont, i zondrees di fiores da la sita, chela biences margarites, ciufagnes, sangons, àzoles, formedeles, àrniches, pan de Dio, fiores de èsin, anziènes, mègnes de la Madona, grifes de giat, fiores de loèrgia, fiores dal smauz, cuches, breghes, e dapò un muge de etres bie fiores che no me recorde più l’inom.
Ma se lurèa bolintiera da un scura a l’auter per se vadagnèr el pàbol per d’invern, spezialmenter se te aees na bela resteladora che vegnìa dò a trèr ciaura che te fajea un bel grignot, e magari la te sconea el codé intant che te batees la fauc, perché te ge coresses mìngol dò a la fèr stentèr. Ma el patron, parò, ge tegnìa de più a parèr dò, per aer prest n bel tobià pien de fen.
Simon de Giulio


text:
146 Il Cudisch da Priedis mortt? Ta ragordas da nagin ca seig schaschieus ün gi ner dus, ün hura ner duos, à seig morts? Ta ragordas da nagin, ca seig lg' ün gi staus sauns à frecgs, lg' iauter gi en bara? Ta ragordas da nagin ca seig morts enten sia iuvantengia? Ta ragordas da nagin ca seig morts en sieu melger esser? Scha mire sin nossa chara sora barmiera. Scha vens ti tez à gir, quella ei mortta en ses giuven gis, en sieu melger esser. Ussa maneg iau ca ti antalligias ca la ti hura seig malguissa. Ils plaids ca en ligi giu à vus mussan era ca l' hura seig malguissa. Ca scha gie ilg soing spirtt hagig ad Elias scuviertt ilg gi, sin ilg qual ell deig vangir prieus navent da quest mund (ilg qual ei cun nagin autter carstiaun, ch' ei naschieus da bab à muma davantau) scha haigig ell aungalura bucca savieu, sin ch' ei hura dilg gi, parchei ch' enten quei ch' els seigian y plidant ansemmel scha seigig ei vangieu ün carr d' fieug cun cavals d' fieug (tras ilg qual ei ven antalleg ils aungels) (f. 2b) ad hagian sparchieu els dus. Quels numnaus plaids hai iau prieu avant mei da declarar à vossa charezia, sin la bara da nossa chara sora barmiera, cuntut lein nus cuorttameng mirar, ch' ei nus veigian or da quels ad amprender.
Part. I. Schi amparnein nus pilg amprim.
Ca Deus d. seig tuttpussents, à dovrig buc adinna adual miets, parchei ca nus lig[i](n)n bucc tschau ch' Elias seig morts (scha gie ei statt scritt Heb: cap. 9. ca nus stueian tuts morir) mò ch' ell seig vangieus prieus navend da cavals à carr d' fieug da la terra, à seig vangieus traigs sin tschiel, ò quont pitschna, ò quant malstateivla, ò quant fleivla ei la pussanza dilg carstiaun. Ò quant granda ò quant ferma, ò quant marvilgiusa ei la pussanza da Deus. Wa en tatez ti carstiaun, spigia, amperre tia conscienzia, scha ti seigias buc ün fleivel vaschi, faigs or d' terra, ad or d' arschilla. Ach ti vens à confessar ch' ei seig aschia, ca ti seigias pli fleivels, ca ti (f. 3a) na possias metter ora. Ampearre pli anavant tatez scha ti possias far anzachei senza ils mittels ca nies senger chi ha urdanau, scha ti possias viver dus, treis, oic gis senza vivanda? Scha ti possias far purtar tes beins, à tes êrs à praus fein à frig zenza luvrar: Ach ti vens sagirameng bucca ta partarchiar gig, ti vens à gir gailgiardameng: Ò na iau pos quei bucca far, iau sunt mema fleivels latiers. Iau sto duvrar ils mittels. Cuntutt carstiaun confesse tia fleivezia, dai la hanur à ta volve tiers quei pussent Deus, ilg qual pô far chei ch' ell vult senza nagins mittels. Mi gi pô carstiaun, pos ti metter tiers à la tia vitta mai ün gi, ün hura, ünna ninnutta. Ach ti vens à dar rasposta, ti vens à confessar à gir: Iau pauper carstiaun ca hai manigiau, ch' iau seig anzachei, pos quei bucca far. Cur l' hura ei quau schi stò iau morir, iau fatschig quei gugient ner nuvidas. Quau pò nagutt gidar: cuntutt ò carstiaun confesse tia fleivezia, à ta volve tiers quei ferm à pussent Deus,


text:
Battalia de Craonne
La Battalia de Craonne l'è stada voeuna di battali di guerr napoleonigh.
El maresciall Blücher, che l'era staa giamò sconfiggiuu on bell poo de voeult, el s'è rimettuu in pee pussee in pressa de quell che 'l Napoleon el credeva, de manera che l'imperador l'è staa costringiuu a lassà stà i Austriegh per tornà a combatt contra i Prussian.
El sett de marz del 1814, 37.000 Frances hann scasciaa oltra 85.000 prussian in sul fiumm Aube; ma quand che 'l Blücher l'ha ordinaa el contrattach, la gh'è minga stada l'intesa in tra el Napoleon e 'l sò maresciall Michel Ney, che 'l gh'eva de taccà el nemis in sul fianch con la cavalleria, ma l'ha sbajaa i temp e i Frances hann ris'ciaa de vess coppaa tucc. L'istess imperador l'è riessii a scappà a fadiga, e la battalia la gh'è costada 5.400 omen.
A bon cunt la battalia l'è stada ona vittoria di Frances, soratutt grazzie a l'azion de on corp de cavalier de la Guardia Imperial (i Éclaireurs, cioè i Esplorador). Comandaa del general La Ferrière-Lévéque e poeu del colonnell Claude Testot-Férry, el I reggiment l'è rivaa a ciappà i batterii prussiann situaa in sù on altipian che 'l vardava el camp de battalia.


text:
Felsberg (GR)
Felsberg a l'è un cumün svizzer del distret de Imboden. in del Canton Grisun. Al gh’ha pressapoch 1338 abitant e una süperfiss de 13.28 km², e al se tröva a una altitüden de 657 meter sura al livel del mar.
El cumün de Felsberg a l'è tacaa ai cumün de Chur, Domat/Ems, Haldenstein, Pfäfers (SG), Tamins.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi sott:[1]
RiferimentModifiché
- ↑ Felsberg in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.
Ligam de föraModifiché
- Felsberg in Romansh, Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.


text:
«En ils emprims onns da l’activitad da la Crusch Cotschna era la povradad insatge fitg evident», declera Denise Ryffel, la manadra da fatschenta da la Crusch Cotschna Grischun. Quai sajan stads onns da guerra, temps da recessiun, temps dad epidemias, sco per exempel la grippa spagnola. La povradad eria visibla. Uschia erian la solidaritad ed er l'appel per acziun in auter ch’ozendi. Per ils blers na saja la povradad betg pli insatge evident, uschia la manadra.
Integraziun, tgira e povradad
La finamira principala da la Crusch Cotschna Grischun saja da promover l'integraziun sociala e d'impedir l’exclusiun sociala cun lur purschidas. In pensum actual saja la lavur da tgira. La glieud vegnia adina pli veglia ed ella veglia star uschè ditg sco pussaivel a chasa. Dad ina vart possia la famiglia gidar, la l’autra vart dovria purschidas professiunalas, di Ryffel. In auter tema che saja adina actuals, saja la povradad.
«I vala da promover l'egualitad da las schanzas. Quai cun scolar e sustegnair l'integraziun en la vita professiunala.»
Tar l' integraziun vegnia en l'avegnir era il context da migraziun ad esser d'impurtanza. Tar la purschida 1:1 accumpognian il mument per exempel 70 voluntaris ils fugitivs en lur vita da mintgadi, uschia Ryffel vinavant.
RR actualitad 06:00


text:
Cardinäl
Artìcol in dialët piaṡintëin
I cardinäi, d'la Cèsa Catòlica, i'enn al culégg d'i véscuv ch'i g'hann da vutä al Papa e ch'i guérnan la cèsa insëma a lü.
Al vistì dal cardinäl l'é quäṡi istes che cul dal vescuv, sulamëint ch' ì cardinäi i en vistì ad rus e i vescub ad viola.
I cardinäì i en numinä dmè dal Papa. Chi ca stan in Vaticân i g'han diit a avig al pasapòrt Vaticân.
La parola cardinäl la vegna, prubabilmëint, da cardine, culòna, pilàstar ad'la cèsa. I s' divìdan in vescuv, i 6-8 d'la Cüria rumana; pret, tüt chi ca g'han una arcidiocesi o una diocesi; diàcun, tütt i àtar.


text:
Curt e concis:
- 79 persunas èn mortas pervi d'incendis da guaud en Grezia. Sulet en il lieu Rafina han las forzas d'agid chattà 26 morts. Quai rapportan gidanters da la Crusch cotschna.
- Passa 172 persunas èn blessadas, 16 da quels sajan uffants ed 11 persunas sa chattan anc en privel da vita. Tozzels da persunas èn anc sparidas.
- La gronda part dals fieus è sut controlla, sulet in furiescha anc adina.
Pertutgada il pli ferm è la regiun enturn la chapitala Athen. Là è vegnì clamà or il stadi d'urgenza. Al lieu vegn rapportà ch'il dumber d'unfrendas pudess anc crescher fermamain damai ch'ins chattia adina puspè novas unfrendas en l'ost dad Athen.
Il mender scenari
Anc avant era vegnì rapportà da 20 morts pervi dals incendis da guaud. «Quai è il scenari il mender pussaivel ch'è capità», ha ditg il schef da la protecziun civila grecca, Giannis Kapakis a la televisiun. Il fieu furieschia en ina regiun cuverta da guaud da pinias. Là dettia dapertut chasas da vacanzas. Blers abitants sajan fugids en panica e plirs champs da tendas cun uffants hajan stuì vegnir evacuads.
Blers fugids a la costa da la mar
Electricitad, telefons ed internet èn crudads or en intginas regiuns. Pervi dal fim ferm èn l'autostrada e la lingia da tren tranter Athen e Korinth serradas. La notg sin mardi han las autoritads cumenzà ad evacuar las regiuns a la costa tranter Mati e Rafina. Pervi dals fieus che vegnivan pli datiers sajan bleras persunas fugidas a la riva. Passa 700 persunas èn vegnidas spendradas cun agid da pestgaders, guardias da costa e turists cun bartgas da gumma. Els eran fugids a la riva per fugir da las flommas.
La gronda part dals fieus han ils pumpiers survegnì sut controlla durant la notg, quai suenter ch'il vent aveva chalà da buffar. Millis persunas han durmì ordavert, en autos u hallas da sport, rapporta la televisiun statala.
Schef da regenza en l'exteriur
Athen ha dumandà auters pajais da l'UE per agid en il cumbat cunter il fieu. Il schef da regenza, Alexis Tsipras ha terminà pli baud sia visita en Bosnia-Erzegovina, ed è turna ad Athen. «Mes patratgs èn tar ils carstgauns e las forzas d'agid», ha el ditg a la televisiun statala. El suppona ch'intschendraders pudessan avair mess aposta ils fieus.
Tsipras ha ordinà che pumpiers ed il militar duain sustegnair Athen. Plinavant haja il pajais dumandà l'Uniun Europeica per agid, ha declerà il pledader dals pumpiers.
Il mument regian en Grezia temperaturas da radund 40 grads. Plinavant hai dà en las regiuns pertutgadas in vent da la fermezza set. Incendis da guaud n'èn betg stgars durant la stad en Grezia. L'onn 2007 eran 77 persunas mortas pervi dals incendis da guaud.
RR novitads 06:00


text:
Ina nova culissa per in dals passa 60 concerts dal Festival da Jazz 2019. Ils organisaturs han chattà sin l’Alp Grüm la culissa ideal per la performance dal musicist bernais Mich Gerber. Ensemen cun Andi Pupato vid la percussiun, ha el sunà sin ses giun electronic melodias ch’el ha cumponì sez, che na tunan dentant mai medem.
Inspiraziun da la natira
Mich Gerber sa laschia inspirar adina puspè da ses conturns ed er da la natira. Il lieu si Alp Grüm aveva il musicist gia scuvrì durant il viadi en tren avant in onn, suenter avair concertà sin la Piazza a Poschiavo. Il fatg che la glina è gist stada plaina la saira dal concert, haja enritgì anc pli fitg il setting, ha declerà Mich Gerber.
Return tras la stgira notg
110 giasts han visità il concert sin Alp Grüm. Il lieu è be cuntanschibel a pe u cun la Viafier Retica. Suenter il concert han ils visitaders pudì laschar repassar ils tuns electronics e las melodias, durant il viadi cun il tren fin a San Murezzan. Per quell’ura viadi, ha la Viafier Retica stizzà las glischs en il tren, uschia ch’ins ha vesì anc pli ferm la cleritad da la glina plaina.
RR actualitad 11:00


text:
En connex cun las cunvegnas da pretsch en la branscha da construcziun ha la WEKO sentenzià set interpresas a chastis finanzials. Perquai che la Societad grischuna dals impressaris constructurs ha dentant organisà las presesidas, durant quellas che tschertas manipulaziuns da la concurrenza èn vegnidas sentenziadas, sto er ella sa participar als custs dal proceder.
Tenor la communicaziun da medias haja la Societad grischuna dals impressaris però mo ademplì sias obligaziuns cun organisar talas sesidas. Pertge il reglament da la Societad svizra d'impressaris dal 2003 prevesia explicit talas presesidas. E quest reglament haja la WEKO giuditgà sco «nunproblematic». «I na dettia nagins indizis per eventualas limitaziuns da la concurrenza pli». Sche la WEKO midia lur tenuta tar il reglament dal 2003 e renfatschia a la Societad mo l'organisaziun da talas presesidas, lura na saja quai betg chapibel.
Memia «da buna fai»
Quai ch'ins possia dentant renfatschar a la societad saja ch'ella saja stada memia pauc critica. Cunquai che cunvegnas sajan, sa chapescha da sasez, lura sco er uss stadas scumandadas n'haja la societad pensà che ses commembers na cuntrafetschian betg al reglament.
Oz pon ins renfatschar a nus che l'uniun è stada memia da buna fai avant 10-14 onns perquai ch'ins è sa fidà ch'ils reglaments vegnan resguardads a moda confurma.
Suenter quai ch'ins sappia ozendi, avessan ins forsa stuì agir pli critic. En futur stoppian ins natiral sensibilisar ils commembers anc pli fitg davart lur dretgs da concurrenza e dad agir pli precaut.
Betg stads activs
Che la societad saja stada preschenta durant las presesidas na constettia dentant betg. Ella haja mo organisà ellas. Quai confermia er il rapport da la WEKO. Quai mussia ch'ils artitgels da «Republik» sajan «fake news».
RR novitads 11:30


text:
pinc e provocativ: Cura che ins entra in territori rumantsch na badan ins betg che ins è uss en il territori rumantsch: Ils nums dals lieus ed ils toponims èn...
Da Silvana Derungs (DRG) – La lingua rumantscha è ritga, uschè ritga che nus pudessan atgnamain ans servir pli savens da sias bellezzas e ritgezzas – e da tut sias...
Da Fadrina Hofmann - L’uman es ün chatschader e ramassader. La cumprouva n’haja a chasa in fuorma da duos uffants chi chattan roba da tour e mütschir. Ün insaj? Voilà...
Da Silvana Derungs (DRG) – La lingua rumantscha è ritga – uschè ritga che nus pudessan atgnamain ans servir pli savens da sias bellezzas e ritgezzas. Per exempel datti bels prenums, nizzaivels betg mo...
Dad Annatina Nay - Duas figuras en in toc da teater da Samuel Beckett. Estragon e Wladimir sesanflan en in liug buc definau, sin in stradun, sper ina plonta. Els...
Da Silvana Derungs (DRG) – La lingua rumantscha è ritga – uschè ritga che nus pudessan atgnamain ans servir pli savens da sias bellezzas e ritgezzas. Per exempel quellas influenzadas...
Da Silvana Derungs (DRG) – La lingua rumantscha è ritga – uschè ritga che nus pudessan atgnamain ans servir pli savens da sias bellezzas e ritgezzas. Oz datti tschintg bellas...
Da Fadrina Hofmann - Chi nu cugnuoscha il mumaint da schoc scha’l telefonin es dandettamaing davent? Ed il sentimaint surleivgià cur ch’el cumpara darcheu? Il telefonin es dvanta nos cumpogn...


text:
Eir quista stagiun vais darcheu la pussibiltà da crear ün agen üert sün quista pagina e til postar tras internet. Nus til implantain e semnain lura tenor vos giavüschs e til chürain tenor nos meglder savair e pudair. La racolta da vos üert pudais vus far svessa, obain cha vus gnis per vossas tas-chas in ün deposit a Crusch (stalla), Sent (Plaz) o Scuol (hotel Collina). Chi chi vess interess da metter svessa seis agen üert (insembel cun Cilgia) po quai eir. In quel cas as cusglaina da telefonar a Cilgia davo avair postà il üertin per planisar ün termin.
90.00 fr. / meter era*
* largezza d’ün’era: 1.10m
Vus vais la pussibiltà da’s occupar svessa da la racolta da vos üertin. Per quai surivgnivat üna reducziun da 20% per vos üertin.
Important e na d’invlidar: Ün üert nun es ün center commercial chi spordscha adüna e sainz’exepziun tuot! Racolt e furni vaina subit cur cha la natüra cumonda e be lura! Implü es ün üert 365 dis l’on suot tschêl avert. – Garanzia nu daja ingüna per nüglia! Nus impromettain però da chürar cun gronda premura vos terrain. Natüralmaing pudais eir visitar la Cruschada cur chi’s plascha. Nus ans allegrain da’s imprender a cugnuoscher.


text:
Bain haja la polizia constatà segns d'ina radicalisaziun, i na saja dentant betg stà da spetgar che l’um saja curt avant far insatge privlus. Quai ha ditg il minister da l'intern da la citad da Hamburg. La polizia ha avis sin motivs religius. Ella ha dentant era observà che l'um è psichicamain labil. Il cuntè che l’attatgader ha duvrà, è ord il center da cumpra nua che l’um ha fatg l’attatga.
Suenter l'attatga era il delinquent fugì. Perditgas han dentant alarmà la polizia uschia che quella ha pudì arrestar el.
Perquisiziun en center per requirents d'asil
Suenter l'attatga cun in cuntè a Hamburg ha la polizia perquirì in center per requirents d’asil. Sch’ella ha chattà insatge, n’ha la polizia betg communitgà. L’attatgader probabel haja vivì en quest center.
Motiv anc betg cler
Tar l'attentader sa tracti tenor la polizia da Hamburg d'in um da 26 onns che saja naschì en ils Emirads Arabs Unids. Sche sia attatga ch'ha custà la vita d'in um da 50 onns e blessà ulteriuras quatter persunas haja in motiv terroristic na saja fin ussa anc betg cler.
RR novitads 20:00++


text:
Digitip – Clouds per chargiar videos gronds
- Glindesdi, 10.10.2016, 10:15
-
Emprima emissiun:
- Glindesdi, 10.10.2016, 10:15, RTR
Magari fan ins in film pli lung cun telefonin. Cun trametter quel a sia famiglia datti il problem, ch'il film è memia grond. Per quai datti las «neblas» u «clouds» da datas.
dropbox, wetransfer, onedrive, google drive, iCloud, èn intgins da quests servetschs che porschan il spazi per deponer per in tschert temp films u er fotografias. Per la pli gronda part dal material da maletgs basta gia il plaz che vegn mess a dispoziun gratuit. Ils blers dattan tranter 2 e 5 GB spazi gratuit. Sch'ins dovra dapli ston ins pajar.
In tip secret da noss redactur per ina tala nebla è il servetsch svizzer filefactory.ch


text:
Galileo Galilei
El Galileo Galilei, (Pisa, 15 de febrar 1564 - Arcetri, 8 de genar 1642), a l'è staa on fisegh, astrònom, matemategh e filosof italian, consideraa el pader della scienza moderna. El so nomm a l'è associaa a di important contribuu in dei camp de la dinamica e de la astronomia ('me el perfezionament del telescopi che'l g'ha permettuu de desquattaa i satelliti de Giove) e in de l'introduzion del metod scientifegh (ciamaa despess metod galileian). De granda importanza l'è staa anca el so sostegn al sistema eliocentrich e a la teoria copernicana. A l'è staa on personagg central de la Rivoluzion scientifega.
Sospettaa de vess eretich per i so teorij scientifeghe e accusaa de dagh adoss a la filosofia aristotelega e a i Sacher Scrittur, a l'è staa processaa e condannaa dal Sant'Uffizi[1] e anca obligaa el 22 de Giügn del 1633 a rinegà tucc i so idee astronomeghe per poeu vess mandaa al confini in de la soa villa de Arcetri. Domà 359 agn despoeu, el 31 de otober del 1992, el papa Giovann Paol II el g'ha deciaraa recognossuu "i error faa" da la Gesa, a mett inscì conclusion a i lavor de ona session plenari fada sù aposta e scomenciada in del 1981.


text:
In dals candidats tar las votaziuns per il Cussegl federal il 2019 vegn ad esser Ueli Maurer. Il politicher da la Partida populara svizra (PPS) vul restar en uffizi. Quai ha el confermà en in'intervista cun las gasettas «TagesAnzeiger» e «Bund».
Er sia partida giavischa sia candidatura. Il president da la PPS Albert Rösti ha ditg en intervista cun la gasetta «Le Temps» che la partida saja interessada che schebain Ueli Maurer (67), sco er Guy Parmelin (58) restan a Berna. Ils dus cussegliers da la PPS sajan en furma, la vegliadetgna n'importia betg.
Gia dapi il 2009 a Berna
Maurer è gia dapi il 2009 ina da las set fatschas dal Cussegl federal. Mo sia collega da la Partida cristiandemocratica svizra Doris Leuthard fa damai pli ditg part dal gremi.
En sia emprima perioda d'uffizi ha el represchenta la Svizra sco minister da defensiun, il 2016 ha il contabilist lura midà tar il departament da finanzas.
RR novitads 07:00


text:
Newsletter
Wenn Sie im KonsumentInnenschutz auf dem Laufenden sein wollen, abonnieren Sie kostenlos das Verbrauchertelegramm als Newsletter.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
La Junta provinziala aprovëia le bonus por la forza eletrica
Por le pröm iade bonus por la forza eletrica por la jënt dl Südtirol
Vigni familia ciafa aladô dla deliberaziun dal 2019 inant te süa pröma ciasa n’alisiramënt por la forza eletrica, che i conzescionars de de gran condütes dal'ega ti paia ala Provinzia o a cer grups de consumadus vigni ann. Chësc ajache ai pó s'anuzé debann dl bëgn publich ega por la produziun de forza eletrica. La basa por l'alisiramënt dl bilanz dles families é l'articul 13 dl Statut d'Autonomia dl 1972.
Le bonus dla forza eletrica aprové incö dala Junta provinziala vëgn acredité diretamënter da che che vënn la forza eletrica sön la bolëta dles prömes ciases privates, zënza che al vëgnes fat domanda. Insciö vëgnel dé inant ca. 14 miliuns de euro al ann ala jënt. Pro familia é le bonus dla forza eletrica de 70 euro al ann pro ca. 200.000 coliamënc ala forza eletrica por prömes ciases, olache i cosć vëgn trac jö por le sistem de faturaziun.
La Zentrala di Consumadus dl Südtirol s'â bele dî dé da fá a na moda che dötes les families dl Südtirol podess s'anuzé de chësc vantaje aladô dl Statut d'Autonomia y â bele dî ghiré la destribuziun dles cuotes dla forza eletrica debann a dötes les families tl Südtirol.
Le presidënt dla Zentrala di Consumadus dl Südtirol, Agostino Accarrino y le diretur Walther Andreaus é contënc che „döta la jënt pó n iade s'anuzé dla forza eletrica debann. Le bonus por la forza eletrica n'é nia de tröp mo al é impó val’. L'assessur provinzial por l'energia da denant Theiner pó sambëgn ti ciaré zoruch a n bun bilanz de so departimënt. Al á lascé zoruch na miú situaziun de coche al n'â ciafé. Ince le presidënt dla Provinzia Kompatscher s'â dé da fá por che döta la jënt dl Südtirol podess s'anuzé dla forza eletrica debann.“
Tan cialda mëss pa ester l'ega da fá tê?
Nia vigni tê n'é anfat. A na moda che la saú se desfantes fora a na moda otimala, adora i tês desvalis temperatöres dl'ega desvalies y mëss ince trá por n tëmp desvalí.
Sura le tê da erbes jö vëgnel juté ega che cöj. Aladô dla sort de erbes lascion trá danter cin y ot menüc.
Ince da fá tê da früc jüton ega cöta surajö. An dess le lascé trá danter sis y ot menüc.
Le tê fosch vëgn normalmënter fat cun ega danter 90°C y 95°C, chël ó dí cöta. Che che ó n tê che tira sö le lascia trá alplü trëi menüc. „Tê da cin menüc“ ne calma nia, mo ne mët gnanca en agitaziun. Tê fosch che an lascia trá passa cin menüc é dër ante.
Sce an fej tê vërt desson lascé desfridé n pü' l'ega cöta, 70°C cina 85°C vá bun. Temperatöres plü altes condizionëia la saú, ajache ares müda les saus fines. Cun un cina un n liter y mez d'ega arjunjon la temperatöra iadeala do ca. un cina trëi menüc do che l'ega cöj. Tê vërt dess trá danter trëi cina cater menüc. Les föies da tê pó gní adorades cina a trëi iadi.
Tê blanch vëgn arjigné ca sciöche le tê vërt. La temperatöra ideala é de 70°C y lascé trá le desson da trëi a cater menüc.
Sparagné energia: Novités pro i contribuc provinziai
Novités pro le sostëgn dl'efiziënza energetica y l’adoranza de fontanes d'energia renovables
Dal scomenciamënt dl ann pón indô damané do n contribut por mosöres por mioré l'efiziënza dl'energia de frabicac y l'adoranza de fontanes d'energia renovables. I formulars che vá debojëgn é online sön la plata web dl Ofize Energia y sconanza dl clima (https://umwelt.provinz.bz.it/dienstleistungen). Al é n valgönes novités.
Dal 2019 inant: les domandes mëss gní dades jö cina ai 31 de ma. Ares vëgn autorisades aladô de canche ares é rovades adalerch cina che al n'é nia plü mesi finanziars. Che che ó ester sigü da ciafé n contribut provinzial ne dess nia sté bëgn dî a pisimé.
Al pó tres ciamó gní fat domanda por...
Por chëstes prestaziuns pól tres ciamó gní damané do n contribut dl 50%:
- isolaziun dl cialt de tëc, mürs defora, plafons, terasses y porti de frabicac che é bele;
- barat de vidri y üsc de sorá;
- costruziun de implanc de ariaziun cun davagn dl cialt;
- ressanamënt energetich de unités;
- avalianza idraulica de implanc de scialdamënt y desfridamënt che é bele.
- Condomini metede averda: Condomini cun altamo 5 unités ciafa por val' mosöres cina le 70% dl contribut.
De plü informaziuns él da ciafé sön www.verbraucherzentrale.it.
Sistem a piramida y reclam che ingiana:
Lyoness ciafa na straufunga de passa 3 miliuns de euro
Le sistem Lyoness ince conesciü tl Südtirol é gnü straufé dal'autorité antitrust cun na straufunga da 3,2 miliuns de euro. Le sistem se rodâ incër na cherta de sconto, da cumpré a paiamënt, cun chëra che ara jô da “sparagné scioldi” cumpran ite te val' botëghes. Mo i organisadus dl sistem á fat n gran davagn cun la "cariera" di colaboradus.
L'autorité de verda por le reclam y le marcé á ciafé sö, do na prozedöra de control lungia y complessa, che le sistem adoré da Lyoness Italia Srl por reclamisé le model de cumpra „cashback“ (chël ó dí la retüda de na prozentuala dl prisc de cumpra paié al'aziënda convenzionada) n'é nia coret, ajache al é n sistem a piramida che vëgn definí dal Codesc dl consum a vigni moda sciöche na pratica comerziala ingianosa.
L'autorité de regolaziun á ince ciafé sö che les metodes cun chëres che al vëgn presenté les carateristiches, les condiziuns y i termins dl sistem é ingianoses; i aspec singui n'é nia gnüs spligá sciöche al alda, no tratan evënc, no sön la plata web. Al manciâ ince sön la plata web n valgönes indicaziuns che vá debojëgn tl caje de contrac a destanza, sciöche por ejëmpl informaziuns sön ci che an fej tl caje de reclamaziuns, sön le dërt de retrata y la situaziun legala.
Investimënt de scioldi: Ince tl Südtirol é la jënt malsigüda
Tres plü gonot án plü ion i contanc
Porsones danejades pó jí cun sü caji dan signora
L'ann nü é na bona ocajiun por fá n control general dl sparagn dla familia. I numeri dla Banca d'Italia mostra che dui terzi di sparagns dles families é sön cunc (depot) y chësta tendënza vá inant, ince sce ai é danter nia cis rentabli y daldöt nia rentabli. N rode important á la malsegurëza por ci che reverda le dagní, mo ince les dificoltés dles porsones che sparagna da valuté y chirí fora la dërta forma de investimënt.
N ater aspet important é la relaziun danter utënt y fornidú dl sorvisc finanziar che n'á nia albü n tëmp de armonia te chisc ultimi 10 agn. Chësc vel dantadöt por i investimënc te aziuns de n valgönes banches o fonds de investimënt, che á ince chiló da nos porté pro a caji eclatanc cun de gran pordüdes tla provinzia.
„La gran palëta de formes d’investimënt, l'ambiënt economich y les informaziuns de produziun nia da capí y les prozedöres de cumpra fej a na moda che al ne sides nia saurí da investí sü scioldi a na moda da davagné lassura. Implü pënsa les banches y i atri istituc finanziars deplü a sües provijiuns co ai interesc de sü cliënc. Tröc sparagnadus dl Südtirol dij che ci che ai á sparagné vëgn demanco. Mo i n'ëis nia bria da la dé sö. Tl caje de pordüdes él n'alternativa debann impede jí dan signoria: la signoria arbitrala dles finanzes - Arbitro per le Controversie Finanziarie – en cört ACF. Stritaries cun prestadus de sorvisc finanziars pó gní dejotes bindebó debota zënza avocat y cosć. “La ZCS dëida", dij le diretur dla Zentrala di Consumadus dl Südtirol (ZCS) Walther Andreaus.
Laurs de ressanamënt – bonus energia
Ci dac mëss pa ester sön la fatura por che les spëises pois gní trates jö pro la detlaraziun dl davagn?
An mëss ti dé al fornidú inciarié canche an stlüj jö le contrat i dac a na moda che les fatures i ais lassura.
Les fatures mëss ester scrites fora a inom dla porsona che s'anüza dl bonus fiscal y (dlungia i dac legai de che che scrí fora la fatura) al mëss ester lassura chisc dac por podëi s'un anuzé dla detraziun pro la detlaraziun dl davagn:
- inom y cognom
- misciun (al é tres da dé dant la misciun che resultëia tl momënt dla faturaziun aladô dl ofize anagrafich y che ne mëss nia jí a öna cun l'imobil che vëgn ressané);
- codesc fiscal.
Al vëgn aconsié da ajunté dagnora chisc dac sön la fatura:
- misciun y dac dl cataster dl imobil da ressané;
- referimënt al contrat che é gnü stlüt jö cun i artejans canche al é gnü dé l'inciaria (chësc vá debojëgn a na moda che al pois gní tut la cuota dla CVA alisirada dl 10%);
- descriziun dles prestaziuns (chëstes dess gní formulades a na moda tlera por che ares pois gní adorades por le bonus dles cutes y sides da capí tl caje de controi dles cutes).
La Zentrala di consumadus é a desposiziun por d'atres informaziuns.
Bonus por l'ega: i comuns mëss ativé la poscibilité por fá domanda!
Al é passé n ann da canche al é gnü cherié a livel provinzial le cheder legal por le bonus por l'ega.
Le Consëi provinzial â, tl cheder de sües competënzes legislatives, bele d'agost dl 2017 aprové le regolamënt d'esecuziun por les tarifes dal'ega da bëre tl Südtirol (decret dl presidënt dla Provinzia n. 29 di 16.08.2017). Le regolamënt atuëia les desposiziuns preodüdes dala lege provinziala corespognënta (lege provinziala n. 8 dl 2002, articul 7) che se basëia sön i prinzips dla diretiva dl'Uniun Europeica 2000/60/CE.
Na novité dl regolamënt ê stada les mosöres de segurëza por la jënt te situaziuns zities y de bojëgn che pó gní definides sciöche „Bonus sozial ega“ (a livel nazional baia l'autorité de verda AEEGSI de „bonus sociale idrico“, mo chësta parora n'é nia tles normes locales). Le regolamënt vëiga danfora che: "Tl regolamënt tarifar dl Comun pól gní tigní cunt di caji de relevanza soziala particolara y al pó gní preodü i criters por l'esenziun o la reduziun dla tarifa."
La regolamentaziun plü detaiada dla tarifa ti speta insciö ai Comuns singui, che pó a chësta moda danterater stabilí che les zitadines y i zitadins te situaziuns de bojëgn n'á en pert o daldöt nia bria da paié la tarifa. La parora é insciö passada ai comuns che mëss trasformé tl detail les indicaziuns provinziales – o damí ciamó che messess le fá - ajache la jënt nes cunta che cina sëgn ne vára gnanca da fá domanda ajache al mancia les prozedöres che vá debojëgn. A livel nazional pól indere bele dî gní damané do le bonus.
Porchël é la ghiranza al consorz di comuns da fá atira valch; tignide cunt che nosta istituziun n'é nia gnüda damanda por ci che reverda chësta mosöra importanta por la jënt.
Paié fora le bonus dess ester n automatism dl comun por les families che á debojëgn zënza che ares mësses fá domanda y jí tres la prozedöra d'autorisaziun.
Ci é pa pordërt boandes isotoniches?
Boandes isotoniches á dantadöt les porsones che fej sport ion, mo nia ma. Ares impormët da mantigní le livel de prestaziun fisica dl corp, ajache ares dess avalié fora debota la mancianza d'ega y minerai gaujada dal assué y dal sforz.
„Isotonich“ ó dí te chësc contest che la conzentraziun dles perts delegades tla boanda (danterater zücher, vitamines y minerai sciöche natrium) ti somëia por ci che reverda süa conzentraziun a chëra dl sanch. Ega, minerai y sostanzes nutridives da boandes isotoniches vá debota dal magun tl sanch y é a desposiziun dl corp zënza ciarié sö demassa le magun y le trat digestif.
Pro ativités sportives che döra cina a n'ora tlechel de regola da bëre ega de spina. La pordüda de minerai pó gní balanzada saurí cun n früt do le sport. Sce le corp é plü dî sot a sforz vëgnel aconsié da adoré boandes isotoniches, sce al é dër cialt y sce al vëgn fat na gran fadia, ajache spo vëgnel sostituí la pordüda de minerai bele intratan le sforz. La temperatöra ideala por les boandes é la temperatöra dl ambiënt; boandes massa frëides fej mal al magun.
La composiziun avisa de boandes isotoniches ne vëgn nia regolamentada dala lege. Porchël él de gran desfarënzies tla composiziun dles boandes desvalies sön le marcé. Na boanda naturala bunmarcé por che che fej sport é le süch de früc arlungé cun ega: le süch de früc vëgn moscedé cun ega (minerala) cun le raport 1:1 cina 1:2 y eventualmënter n sich de se. Ince la bira zënza alcol pó gní definida isotonica. Tratan le sport dessel gní boiü plülere bires cun n livel de aje carbonich bas.


text:
Sur En: Cun ils patins tras il guaud
- Mardi, 27.12.2016, 11:45
-
Emprima emissiun:
- Mardi, 27.12.2016, 11:45, RTR
Sur En, ina fracziun da la vischnanca da Scuol, porscha in'aventura tut speziala: spassegiar cun patins tras il guaud. Radund trais kilometers lung è il traject.
Ils da Sur En tiran a niz il glatsch a differentas manieras. Sper la plazza da giugar a tschoccas ed il clutger da glatsch per rampignar datti anc in traject per spassegiar cun ils patins tras il guaud.
La pitschna fracziun da Sur En sa chatta a dretga da l'En. Durant il december na datti strusch sulegl en questa regiun – cundiziuns idealas per producir glatsch.
Per realisar il traject vegn fatga naiv artifiziala, quella vegn transportada cun in tractor. Ina maschina da far pista prepara la pista e lura suonda in ulteriur tractor che maina l'aua sin la pista.
Gist al lieu pon ins fittar ils chalzers da patinar ed ina chapellina, e lura cumenza l'aventura. Il traject maina tras il lung guaud al flum, ina giada amunt e lura puspè aval. In'attracziun per tuts che charezzan il patinar.


text:
Las scursanidas muntan a 100 milliuns francs e pertutgan lavurs vi dals vehichels dal tip Duro. Cun 17 cunter 6 vuschs e 2 abstenziuns ha la cumissiun decis da desister da remplazzar ils motors. La maioritad da la cumissiun è da l'avis ch'in remplazzament na saja betg necessari, tranter auter perquai ch'ils motors han fatg mo paucs kilometers.
Cumissiun vul preventiv d'armada pli liant
La Cumissiun per la politica da segirezza dal Cussegl naziunal vul in preventiv da l'armada pli liant.
La cumissiun vul fixar cun in conclus federal che l'armada avess a disposiziun en tut 20 milliardas francs per la perioda dal 2017 fin il 2020. Quai fissan 5 milliardas l'onn. Uschè bler aveva il parlament a Berna decis, dentant senza che la decisiun fiss daventada lianta.
En vista als sforzs da spargnar vegni dentant ad esser pli pauc. Il Cussegl federal quinta da pudair finanziar mo 4,5 fin 4,8 milliardas francs.
RR novitads 16:00 / 17:00


text:
1. Petra Vlhova (SLK) 2:31.31
2. Mikaela Shiffrin (USA) + 0.00
3. Ragnhild Mowinckel (NOR)+ 0.93
4. Wendy Holdener (SUI) +1,29
Wendy Holdener ha manchentà il podest be per 0,36 secundas. En l'emprim percurs era la Svizra anc 9avla. En il segund percurs è Holdener stada la segund sperta. Cunquai ha la Svizra egualisà ses meglier plaz en il slalom gigant da questa stagiun.
55avla victoria per Shiffrin
Mikaela Shiffrin po festivar sia 12avla victoria da la stagiun e vegn uschia sin 55 victorias en la cuppa mundiala. Quella giada ha ella però stuì parter l'emprim plaz cun Petra Vlhova.
L'ulteriura svizra Andrea Ellenberger era gist anc sa qualifitgada per il segund percurs sco 30avla. Il suentermezdi è Ellenberger però crudada ora. Jasmina Suter ed Aline Danioth n'èn betg sa qualifitgadas per il segund percurs.
RR novitads 14:00


text:
Ultra da quai ha la radunanza communala approvà il preventiv d’investiziuns per l’onn current. Igl èn previsas investiziuns bruttas da 9’585’000 francs cun entradas da 6’907’050 francs. Uschia sa resultan investiziuns nettas da 2’677’950 francs.
Differentas investiziuns e cumpra da terren
Plinavant ha il suveran da Surses approvà las suandantas investiziuns: 462’000 francs per la sanaziun da la via Parsonz – Tigignas, 397’000 francs per la sanaziun da la via chantunala Rona Soura, 270’000 francs per ina nova staziun da trafo Sur Meir a Cunter, 316’000 francs per il spustament da lingias d’electric ed aua Barnagn/Viols a Savognin, e 320’000 francs per la cumpra d’in vehichel forestal per trair laina. Plinavant ha la radunanza communala decidì, da cumprar da las Pendicularas da Savognin la parcella 3388 a Sot Spondas, Savognin. Las pendicularas investeschan ils daners per novs chanuns da naiv tranter Tigignas e Somtgant. Approvà è era vegnì il reglament da taxas per la procedura da las lubientschas da bajegiar da la vischnanca da Surses.


text:
L'exposiziun en la Chesa Planta a Samedan mussa gravuras finas, stampadas be en paucs exemplars da cudeschs, fatgs pel pli per amis scripturs. Era plattas per far las gravuras èn exponidas. Tenor il curatur Chasper Pult vegn l'exposiziun a purtar surpresas perfin per enconuschiders da l'ovra dad Alberto Giacometti. La basa da l'exposiziun è la collecziun da Carlos Gross che ha endrizzà a Sent in museum cun las lavurs graficas dad Alberto Giacometti.
L'exposiziun cul titel "Les livres d'art de Alberto Giacometti" cumenza ils 20.7.2016 e dura enfin ils 21 october.


text:
- Ils commembers da la secziun locala da chatschadurs Vorab na s'engaschavan betg avunda per l'uniun, perquai ha la suprastanza demissiunà en globo.
- La demissiun e la tractanda «schliar l'uniun u betg?» è stada in impuls per lantschar la discussiun sur da l'avegnir da l'uniun.
- Anc durant la radunanza generala han ins chattà 4 novs commembers per la suprastanza. Enfin la radunanza da primavaira duai era dar candidats per il presidi.
Mez december 2017 han ins savì leger en las medias da print, che la secziun locala da chatschadurs Vorab saja en ina crisa existenziala. La suprastanza aveva demissiunà en globo e schizunt tractandà a la radunanza generala la schliaziun da l'uniun. Tenor l'actuar da l'uniun Gion Lechmann haja quella demissiun en globo gì differents motivs. Per ina saja quai stà la mancanza da temps d'intgins suprastants pervia da la professiun, per l'autra saja dentant era l'engaschi dals commembers per l'uniun betg stà gronds ils davos onns. Che adina ils medems commembers hajan gidà durant occurenzas, haja demotivà la suprastanza.
Buna participaziun a la radunanza generala
Cun demissiunar en globo e tractandar la schliaziun da l'uniun a la radunanza generala haja la suprastanza vulì provocar e procurar per ina gronda participaziun a la radunanza generala. Quai saja gartegià ed a la radunanza saja lura era vegnì discutà intensiv sur da l'avegnir da la secziun. Tenor Gion Lechmann haja dà dals commembers in ferm votum per l'uniun e per cuntinuar cun la lavur en favur dals chatschadurs e la chatscha. Gia durant la radunanza hajan els chattà 4 persunas per la suprastanza. E Gion Lechmann è persvas, ch'els chattian enfin la radunanza da primavaira era candidats per il presidi, il sulet post anc vacant.
RR actualitad 11:00


text:
Cler victur
Il president actual da la Slovenia - il socialdemocrat Borut Pahor - ha gudagnà cleramain las elecziuns presidialas. El ha fatg 47 pertschient da las vuschs - quai communitgescha la cumissiun d'elecziun a Ljubljana.
Elecziun decisiva
Cunquai che Pahor manchenta cun quest resultat la maioritad absoluta absoluta sto el dentant ir en 3 emnas en ina elecziun decisiva. Ses concurrent è l'independent Marjan Sarec ch'ha fatg 25 pertschient da las vuschs. Pahor è dapi 5 onns president da la Slovenia.
RR novitads 22.00


text:
Differentas famiglias da Brusio e conturns tramettan lur uffants empè da la canorta a Poschiavo, al Nido a Tirano.
Custs decisivs per tgira d’uffants
Las tariffas da las canortas en Svizra vegnan stimadas tenor gudogn. En l’Italia è quai per famiglias «estras» er uschia. Dentant èn las tariffas cumparegliadas cun quellas en Svizra var tschintg giadas pli bassas.
La spierta a Tirano è gronda
A Tirano datti duas differentas sorts dad «Asili». In è dal stadi ed è public, l’auter è ina canorta-scolina privata – «il Giardino d’infanzia». Quel metta pais sin in’educaziun religiusa, siond in’organisaziun che vegn menada da mungias. Ils bun 200 uffants che vegnan tgirads durant tschintg dis l’emna, han tranter 0 e 6 onns.
Differents stils
Entant che las instituziuns talianas mettan surtut pais sin l’educaziun religiusa e linguas (a partir da trais onns vegn cumenzà cun l’instrucziun d’englais), è il contact cun la natira, projects da Montessori ed il svilup natiral da l’uffant la finamira da la canorta a Poschiavo.
Problem per la Valposchiavo
Il fatg che differentas famiglias tramettan lur uffants en Italia a Tirano al Nido, è per la canorta a Poschiavo in problem.
L’organisaziun ed il sforz sajan stads gronds per realisar ina canorta en la val Puschlav, ha declerà Danila Bontadelli, da l’associaziun famigliara, Valposchiavo . Entant avessi er anc plaz per dapli uffants e la purschida pudess tenor dumonda er vegnir engrondida.
RR actualitad 12:00


text:
Salome Mathys ha 32 onns, è co-presidenta dals verd-liberals da Cuira e lavura tar l’Uffizi da migraziun dal chantun Grischun. Cun sia candidatura veglia la partida purtar in vent frestg en la suprastanza da Cuira - saja quai sco suletta dunna che candidescha per la suprastanza u sco politicra giuvna. La citad da Cuira elegia ils 5 da zercladur ina nova suprastanza ed in nov parlament.
Jau vuless gugent reactivar l'idea d'in lai a Cuira.
Salome Mathys è oriundamain Bernaisa e stat pir dapi bun in mez onn a Cuira. Quai possia esser d'in maun in dischavantatg, cunquai ch'ella n'enconuschia betg tut las atgnadads da la chapitala grischuna. Da l'auter maun dentant fetschia forsa era bain, sch'insatgi haja ina vista d'ordaifer. Sco Bernaisa manchia ad ella a Cuira surtut in lai, ha Salome Mathys tradì oz avant las medias. Perquai veglia ella tranter auter prender a mauns ina veglia idea: Realisar in lai a Cuira.
13 candidats per il parlament
La finamira dals verd-liberals èsi da mantegnair il sez da Jürg Kappeler en il parlament da Cuira e da gudagnar vitiers anc in mandat. Uschia avess la partida verd-liberala fermezza da fracziun. Sper Jürg Kappeler candideschan 12 persunas per il parlament.
RR novitads 11:00


text:
L'incumbensa la pli impurtanta dal Cussegl federal è il reger. El giuditgescha cuntinuadamain la situaziun, fixescha las finamiras ed il meds finanzials da l'agir statal, maina la realisaziun e represchenta la Confederaziun vers anen ed anora.
Las cusseglieras federalas ed ils cussegliers federals han ina funcziun dubla. Ellas ed els èn commembers da la regenza ed èn uschia – sco collegi – responsa-bels cuminaivlamain per l'activitad guvernativa.
Manar vul dir decider. Onn per onn tracta il Cussegl federal circa 2'500 fatschentas. Per gronda part sa tracti dad infurmaziuns e da projects per mauns dal parlament. Decidì vegni a chaschun da las sesidas dal Cussegl federal.
La planisaziun strategica e la valitaziun da la situaziun han ina gronda impurtanza per il Cussegl federal. El controllescha er, sche las incumbensas èn vegnidas ademplidas e sche las finamiras èn vegnidas cuntanschidas.
La publicitad è exclusa da las sesidas dal Cussegl federal. Ma suenter mintga sesida infurmescha il Cussegl federal detagliadamain davart sias decisiuns.
Salari, pensiun, vehichels da lavur, viadis e.u.v. Qua vegnis Vus a savair dapli davart ils dretgs e las obligaziuns da cusseglieras e cussegliers federals en uffizi ed en pensiun.


text:
Tge far sch’il liquid da nettegiar la fanestra da l'auto è schelà?
- Mesemna, 18.1.2017, 11:15
-
Emprima emissiun:
- Mesemna, 18.1.2017, 11:15, RTR
Temperaturas d'enfin minus 20 grads pon chaschunar problems tar autos ch'èn parcads dadora senza protecziun: Il liquid da nettegiar la fanestra da l'auto po schelar.
Gist l'enviern èn las vias savens bletschas e tschuffas dal sal sin via. Uschia èsi privlus dad ir cun in auto ch'ins na po betg nettegiar la fanestra.
Midar il liquid l'atun
Il problem saja savens ch'il liquid per nettegiar la fanestra che vegni emplenì la stad saja betg uschè adattà per l'enviern, di Silvan Welter ch'è stagner e mecatronist d'autos a Cuira. Cunquai ch'il liquid da la stad cuntegnia pli pauc antischelader saja el era pli favuraivels. Uschia recumonda Welter da duvrar l'atun a fin il tanc che cuntegna tranter 3 e 4 liters liquid.
Emplenir gida
Sch'ins ha uss quai problem saja raschunaivel dad emplenir il tanc cun in liquid che tanscha enfin -30 grads, di Welter. Sch'il tanc saja dentant plains e schelia, na dettia quai betg bler auter che da pumpar ora il liquid per schubregiar la fanestra da l'auto ed emplenir da nov.


text:
Christian Rathgeb na possia dentant dir nagut quant lunsch che questas examinaziuns internas sajan. Per el saja impurtant che las renfatschas vegnan scleridas, uschia di Rathgeb, cusseglier guvernativ da la PLD . Davart quest cas concret (l'arrestaziun dad Adam Quadroni che vegn descritta dal magazin «Republik») na prendia el il mument betg posiziun cunquai ch'il proceder na saja anc betg terminà.
Privel per Quadroni e terzs saja stà avant maun
Il cumandant da la polizia e candidat per la regenza grischuna da la PPS, Walter Schlegel declera che l'acziun da polizia saja vegnida fatga cun ina truppa speziala da la polizia perquai ch'i haja dà indizis per in privel per Quadroni sez, ma er per autras persunas. Danunder che las infurmaziuns davart Quadroni èn vegnidas n'ha Schlegel betg tradì. Plinavant declera Schlegel che Quadroni na saja betg vegnì arrestà mabain mess en fermanza.
Inoltrà recurs da surveglianza
Dapli pudeva dentant er Walter Schlegel betg dir, cunquai ch'i dettia er in recurs da surveglianza tar il chantun ch'è vegnì dad Adam Quadroni. Pervi da quest recurs sto uss tut anc ina giada vegnir examinà en detagl, avant ch'ins possia dar or infurmaziuns. Tuttina punctuescha Walter Schlegel ch'el haja fidanza absoluta che sia glieud haja agì a moda correcta, qua stettia el totalmain davos ses collavuraturs. Tuttina saja uss da sclerir tut a moda schubra.
RR novitads 15:00


text:
La stad vargada aveva l'uniun communitgà, ch'els n'hajan betg survegnì ils dretgs per inscenar il musical Mamma Mia. Els èn sa mess a la tschertga d'in auter toc che fiss adattà per la giuvna truppa d'artists da musical da la Surselva.
Quai n'è, sco Daniel Blumenthal il president da l'Uniun Musical Surselva di, betg reussì. Ina producziun gia l'onn 2018 na saja ussa betg pli realistica e perquai possia el sulettamain sperar, ch'i gartegia d'eleger in nov musical e forsa far il casting per quel gia l'onn 2018. Quai munta, che las producziuns dal nov musical èn sin il pli baud il 2019.
Ord l'archiv
RR novitads 12:00


text:
La reproscha che «Algrodanza» fetschia affars cun la mort saja anc adina presenta, di Rinaldo Willi – malgrà ch’ils flurists u sculpturs da craps gudognan era raps cun la fin da la vita umana.
Pli gronds quitads fa Rinaldo Willi per la reputaziun da la branscha. En China p.ex. haja ina firma imità sia pagina d’internet ed engianà clients cun dumandar pajaments anticipads senza furnir diamants. Auters produceschian diamants entaifer paucs dis, quai che na saja gnanc pussaivel.
Avegnir grev previsibel
Adina dapli persunas sa decidian per ina sepultura «anonima». Era las prescripziuns legalas sa midian magari. En il stadi federativ Brandenburg dettia ina obligaziun da sutterrar. Cun innovaziuns tecnicas vul «Algordanza» dentant restar cumpetitiva.
RTR Telesguard 17:40


text:
457 historia jeu vai cuschiu tgiu a nueta detg leu tier, aber è quella veglia madretscha! guido. tgiei peia quella veglia madretscha. tgiei fin ha quella pigliau? ruffin. 5 quella veglia madretscha ei la noitg vegnyda stinschentada dad in gattun nèr che schluittava adina entuorn ella: ed ei fetg probabel — gie fetg probabel, che quei gattun nèr — seigi stau — quei mutta chua, che enqual in vul vè cattau daugur cun peis da boch, a corns camutsch silla chua. — tgiei fin miu patrun veng a prender — sappi Dieus! ei han profetisau che 10 laders vegnen a massacra el! — a jeu sto dy suenter ad el, chel se dat tuta breigia da far yra en nuet quella profezia! a de tane daven ils laders ton sco el po entras metter en senza sparng seia facultad. cun zunsch el lai yra quel achla — aber lu staten els ne lur client en quei prigel. guido. 15 aber tonaton — signiur ruffin — vegnel jeu a retscheiver seia offerta! ruffin. els? huch vomien enpau! — quei fan ei mai pli. guido. senz auter — jeu vegnel a far quei! 20 ruffin dad in meun. schmaladyda vuelp veglia! guido dad in meun. co el stat mal quei buger! tonaton a ti engraziel jeu per teias bunas visadas! ellas pon a mi silmeins nezegia quei, che jeu accepteschel per miu 25 client la possessiun, aber laschel encuntercomi sil zuch puspei vender ella. ruffin. el meglier fuss ei chels enpitchassen nuet dil tut: jeu vai era per bia bucha reschdau si tut. guido. 30 mo reteng la gretta — jeu vai schiglioch uss buca peda! — in autra … gada, sai jeu puspei secomblidar cun teias flaussas. va naven scena 8va ruffin persuls. ascheia sin quella maniera en quei grau sco glei chou vai jeu faitg 35 tut per nuet! sa sche jeu vai faitg memi da tup a schnup — ne fuva el memi lestis — memi mals? eh bein — jeu vegnel a piarder il meins, vida tut quei! sche il pipin vul se schbriga dil tuta faitg da quei che el posseda eun: tgiei enport ei a mi — glei ses faitgs: — alla fin da tutas fins, per in patrun sco el sai jeu vegni naven senza! enpau — tscheu sei detg, sei 40
-464-


text:
Castellett (Biegrass)
Castellett (Castelletto di Abbiategrasso) a l'è ona frazion del comun milanes de Biegrass.
El paes el se troeuva longh el Navili Grand e arent al fiumm Tisin, che le separa del Piemont (comun de Ceran). A Castellett inoltra el nass el Navili de Bereguard.
Castellett l'è frazion de Biegrass domà a partì del 1811, menter prima l'era staa on comun deperlù cont el nomm in Italian de Castelletto Mendosio. Prima el gh'eva ona frazion ciamada Brusada e 'l faseva part de la Piev de Rosaa.


text:
San Giuvan (Belas)
San Giuvan (San Giovanni) a l'è una fraziun del cumün larian de Belas, in de la Pruvincia de Com.
El paes l'è sitüaa lungh la spunda ovest del lagh, a 2 km de distanza del centru cumünal. La scurmagna di abitant l'è coo d'aqua, perchè un temp a gh'era tanti che faseven i pescadur.
El sant patron a l'è 'l San Giuvan Batista, al qual l'è dedicada la gesa principal del paes. Ultra a la gesa a San Giuvan la se tröva anca una capela dedicada a Gesü Crucifiss, che i abitant ciamen capela del Signurin.


text:
Siroop.ch - la nova plattafurma dad onlineshopping
- Gievgia, 9.6.2016, 8:40
-
Emprima emissiun:
- Gievgia, 9.6.2016, 8:40, RTR
Las reclamas en la televisiun e sin placats per la nova plattafurma da cumprar chaussas sur la rait n'èn actualmain betg da survesair. Ma è la nova purschida simplamain ina dapli u sa differenziescha ella da las existentas?
Nova è la furma che sa basa sin l'idea dad Amazon, numnadamain in grond center da cumpra online cun purschidas da differentas fatschentas. Da cumprar datti davent da electronica sur parfums, velos fin tar grils e cudeschs ed anc bler dapli.
Er sche Coop e Swisscom stattan davos la nova plattafurma è quella da principi averta per tut las fatschentas che lessan porscher lur products en la rait. Uschia porscha p. ex. Brack, che ha gia ina atgna plattafurma en la rait, ses products era sin Siroop.
Sche pliras fatschentas porschan il medem product per differents pretschs datti concurrenza. Quai tutgia tenor ils responsabels dentant tiers.
Actualmain porschan 100 fatschentas lur products sin la nova plattafurma. Cun 800 ulteriuras datti contractivas.


text:
Ils delegads da l'associaziun han decis a lur radunanza da cuntinuar cun las mesiras per stabilisar il martgà. Quellas hajan salvà ils producents da pretschs anc pli bass. La differenza tranter ils pretschs da latg svizzers e quels da l'UE na saja però anc mai stada uschè gronda, ha ditg il president dals producents da latg Hanspeter Kern.
LactoFama vegn finanziada vinavant
Per stabilisar il pretsch da latg avevan ils producents decis avant dus onns da fundar la firma d’export LactoFama SA. La finamira da quella è d’exportar grass da latg che na vegn betg duvrà en Svizra. Ils delegads han decis da cuntinuar cun la finanziaziun da LactoFama fin la fin da l’onn. La contribuziun munta sco fin qua a 0,35 raps per kilo. Co ch’i duai ir vinavant l’onn che vegn è anc avert.
Passa 6'500 tonnas paintg vegnan magasinadas
Quest onn duai vegnir examinà sche e co ch’ins po intervegnir sin il martgà. Il mument vegn magasinà passa 6'500 tonnas paintg perquai ch'il martgà è inundà cun latg. Perquai che bler memia bler latg è sin il martgà, crescha il squitsch sin ils pretschs.
RR novitads 17:00


text:
Ozendi è la barriera serrada per sis uras a di. Il futur – cun l'amplificaziun da l'urari da tren – anc pli ditg!
Ils binaris spartan Domat gia dapi il 1896 en duas parts. Per ir d'in maun a l'auter ston ins ir sur ils binaris sper la staziun. Il Cussegl communal da Domat propona da construir in sutpassadi che duess colliar la Plazza staziun cun la Via da Munt. La finamira è da crear in traffic current per autos, velocipedists e peduns. Il sutpassadi duai evitar colonnas, sco quai ch'i dat uss mintgamai cura ch'in tren charrescha tras Domat. Per peduns e velocipedists duaja dar in vial separà. In sutpassadi pudess evitar il temp da spetga avant la barriera.
Quai [il sutpassadi] n'è nagina soluziun per il futur. Igl è simplamain la varianta bunmartgada.
Betg tuts èn intgantads da la soluziun preschentada dal Cussegl communal. L'adversari Pius Federspiel è da la l'avis ch'in sutpassadi saja la varianta pli bunmartgada, ma betg la meglra per soluziun a lunga vista. Per critica procuran er las dimensiuns dal tunnel. La ladezza dal tunnel planisada da 5,20 meters na saja betg largia avunda, uschia l'avis dal adversaris. Er auters adversaris preferissan soluziuns pli radicalas, sco da metter ils binaris sut terra ni ord vischnanca.
Sch'ils votants e las votantas da Domat approveschan ils 25 da november il sutpassadi en il center dal vitg èsi quintà da cumenzar cun las lavurs l'atun 2019. Tenor il messadi communal fissan quellas fiss il sutpassadi fini fin la primavaira 2019.
RR Telesguard 17:40


text:
John Lee Hooker: «One bourbon, one scotch, one beer»
- Venderdi, 24.11.2017, 9:30
-
Emprima emissiun:
- Venderdi, 24.11.2017, 9:30, RTR
John Lee Hooker, mort il 2001 cun 88 onns, era in bluesunz da num e da pum. In che ha fatg sco blers auters la via dal stadi da Mississippi fin a Detroit. E là è el daventà renumà. Ina da sias chanzuns impurtantas ha da far cun alcohol.
«One bourbon, one scotch, one beer» è ina cumposiziun d'in tschert Rudy Toombs ch'è vegnida registrada l'emprima giada il 1953 da Amos Milburn. La versiun, la pli enconuschenta è però quella da John Lee Hooker dal 1966. El ha fatg in pèr midadas e la chanzun repetitiva ha survegnì anc in pèr elements da dialog da Hooker cun l'um davos ina bar. Quel dumonda: tge vuls, Johnny? In bourbon, in scotch e lura anc ina biera.
Il 1966 è el i en in studio a Chicago ed ha registrà la chanzun. Hooker, il protagonist, ha chantà e sunà la ghitarra – ed el è vegnì accumpagnà d'in pèr musicists da studio. Quels han fatg buna lavur, pertge la registraziun è daventada intensiva e gruglia – e la chanzun da Toombs è vegnida enconuschenta. Hooker ha sunà ses semperverd er cun autras grondezzas dal blues. I dat schizunt ina versiun live cun Muddy Waters.


text:
La polizia da New York è vegnida alarmada la gievgia saira suenter las 22:00 temp local da la smanatscha. Sinaquai saja vegnì evacuà la redacziun da CNN ed il center da Time Warner medemamain sajan las vias en il conturn vegnidas serradas.
Cun tschertgar il stabiliment na saja vegnida chattada nagina bumba. Perquai han ils schurnalists pudì turnar anc la saira en lur biros, rapporta l'emettur CNN sez.
Sur Twitter ha la polizia er scrit che las vias sajan puspè libras.
Il president american Donald Trump, famus per sia tenuta critica cunter las medias e cunzunt cunter CNN, aveva commentà curt suenter l'emprima annunzia dad ina investigaziun da la polizia en chaussa – er via Twitter.
Pir l'october passà era la redacziun da CNN vegnida evacuada suenter ch'ins aveva chattà materia explosiva. Quella giada era er vegnì tramess material explosiv ad ina seria da critichers dal president american Donald Trump – uschia a l'anteriur president democratic Barack Obama u a la candidata per il presidi Hillary Clinton.
RR novitads 06:00+


text:
Sester Levànt
Sester Levànt (Sestri Levante in italian, Sèstri in ligur) l'è ün cumün de 18 682 abitant in de la Liguria, Pruvincia de Genua. Per la sò particulàar pusiziùn geografica l'è ciamàa "la cità dij düü mar".
Cuntegnüü
- 1 Geografia
- 2 Storia
- 3 Sìmbul
- 4 Munument e olter sitt interessànt
- 4.1 Gesi
- 4.2 Palàzz
- 4.3 Castèll
- 4.4 Purtàj
- 4.5 Pinacotechi
- 5 Persunàgg famùs
- 6 Manifestaziùn
- 7 Ecunumia
- 8 Trasport
- 9 Gemelàgg
- 10 Sport
- 11 Olter prugètt
Geografia[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
Sester la se tröva in de la Rivera de Levànt e l'è vüna dij cità pussee a uriént del Tigùli. L'è fàda sü in sü la piana furmàda in dij ànn dal turént Gròmul, cunter al prumuntòri ciamàa "Isula", che l'è tacàa a la teraferma da 'na striscia de tèra che partìss la "Baia dij Fàvul" (inscì ciamàda perchè chì gh'ha vissüü Hans Christian Andersen in del 1835) da la "Baia del Silenzi".
El center storich el se tröva tra i dò baij e la striscia de tèra; la part pussee muderna la se gh'ha svilupàda in sü la piana del Gròmul.
Evoluzion demografega[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nümer de abitant del cumün de Sester l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Abitàncc censìcc
Storia[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
La cità l'è stàda fundàda dai Ligur, ciamàa anca "Tigùli" (da chì el nòmm de quèla zona), cumè anca i olter paes del teritòri.
Ün temp Sester l'era fàa sü sunt ün isulòt, quèl che incöö l'è diventàa ün prumuntòri. La striscia de tèra che incoeu culega 'l prumuntòri a la piana el se gh'ha fàa sü cunt i depòset dij turént Gromul e Petròni e cunt l'aziùn del mar.
Sester l'era cugnusüda in de l'età dij Rumàn cunt el nòmm de Segesta Tigulliorum u dumà Segeste. In 'sta epuca chì l'è diventàda ün impurtant center de cumerci marìtim: vist che l'era arent ai stràdi che purtàven al Pass del Bracch e al Col de Velva, i merci rivàven al port e nàven in dij vàl Petròni, Gravéja, Vara e in de la Lunigiana; in pü, i materij prìmm rivàven daij zoni interni fin a Sester sèmper sü 'sti stràdi chì.
Sester l'è stada citàda in del "Diploma de Berengàri" del 909, quand l'è stàda dàda a la Basilica de San Giuàn de Pavia; dopu l'è stàda dàda a l'Abazìa de San Culumbàn de Bobi.
In del Mediuef la cità la gh'ha cuminciàa a svilupàss in de la piana.
In del 1133 i Fiesch de Lavagna gh'hànn pruvàa a ciapà Sester, ma la Republica Ligura l'è reusìda a batij e gh'ha metüü el burgh sòt la sò pruteziùn militàar e pulìtica in de l'ànn dopu.
In del 1145 l'è stàda ciapàda da l'Abazia de San Culumbàn la part pussee vôlta del teritòri, che l'è stàda trasfurmàda int ün castèll da Genua.
I naf de Pisa gh'hànn tacàa 'l Tigùli in del 1170, ma, cumè anca olter paes de la zona, Sester gh'ha minga cedüü aij atàcch dij Pisàn e la se gh'ha salvàda. In del 1172 i famìli Malaspina e Fiesch s'hin metüü insèma e gh'hànn ucupàa Sester al post dij Genués. In del 1212 gh'hànn creàa la "Pudesteria de Sester Levànt".
In del 1327 el Sciur de Lucca Castruccio Castracani gh'ha pruàa a ciapà el burgh, ma l'è minga stàa bun; al cuntrari, l'ucupaziùn l'è nàda a bun fin per i Viscunt de Milàn in del 1365. Venezia gh'ha pruàa a ciapà Sester in del 1432, ma anca lée l'è minga stàda buna.
Sester, cumè anca olter burgh del Tigùli, l'è stàda sachegiàda daj Turch in del 1542 e daj Saracén in del 1607.
Quand gh'èra Napuleun, Sester l'èra stàda metüda in del Dipartimént dij Apenìn. Dopu el Cungress de Viena del 1815 l'è pasàda al Règn de Sardegna e, in del 1861 l'è nàda a fà part del Règn d'Italia.
Sìmbul[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
Stèma[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
El stèma de Sester Levànt gh'ha sü ün isula ruciùsa cunt sü düü tur merlàdi sü sfund azur; sura la gh'è 'na curuna e sot ram de querc e de ulif.
Gunfalùn[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
El gunfalùn l'è azur, urlàa de or, e gh'ha in mèz el stèma del cumün.
Munument e olter sitt interessànt[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
Gesi[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
Santa Maria de Nazareth[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
La gesa l'è stàda fàda sü tra'l 1604 e'l 1616 da l'architet Gio. Batta Carbone cumè nööva gesa paruchiàal, dopu che gh'han sistemàa'l culegament tra l'Isula e la piana. Fin al 1957 l'è stàda co-catedràal de la diocesi de Brügnàa; dopu Sester l'è pasàdaa la diocesi de Chiavari.
La faciàda, de stil neoclassich, prugetàda da Giambattista Prato, l'è del 1837-1840. Denter gh'hin teli de l'età barocca e'na Pietà de lègn de Anton Maria Maragliano.
San Nicolò de l'Isula[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'è la gesa pussee vègia de Sester: l'è stàda fàda sü in del 1151 in de la part ciamàda Isula. Fin al XVII secul l'è stàda la paruchiàal de Sester (incöö l'è Santa Maria de Nazareth).
El prìmm edifizi l'èra de stil rumanich, ma in del XV secul l'è stàa fàa sü de nööf in stil barocch. Il campanìl, cul tec piramidàal, gh'ha finèster a bìfuri. Denter l'è de stil gotich e gh'ha trè navàdi.
San Stèven del Punt[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
Anca se i primi nutizi hin del XI secul, 'sta gesa chì l'è stàda fàda sü del tücc in del XVIII secul; dopu l'è stàda ingrandìda, gh'han fàa sü'l Batisteri, ün nööf paviment de marm e i decuraziùn sü la faciàda, in duvè gh'han anca metüü sü la statua de San Stèven.
Denter gh'ha trè navàdi e trìi altàar (quèl in mèzz de San Stèven, i olter düü de la Madòna del Càrmen e de San Giusèpp); la navàda de mèzz la finìss cunt üna granda abside.
Sant'Antòni[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
La gesa cumè l'è adèss l'è dij ànn Sesanta del XX secul, ma 'na vòlta gh'èren in quel sitt olter gesi.
A l'inìzi gh'èra 'n oratòri dedicàa a Giuànn Evangelista e Antòni, ma in del 1647 i fràa gh'han fàa sü 'na nööva gesa. In del 1948 l'è diventàda gesa paruchiàal.
Gesa de l'Imaculàda[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
Fàda sü arent la Baia del Silenzi, l'è 'na gesa del 1688 de stil mediuevàal cunt la faciàda che la gh'ha i strìss bianch e negher urizuntaj. Arent gh'è'l cunvent dij Capucìn.
Denter gh'è 'na statua de lègn de l'Imaculàda del XVIII secul metüda in sü l'altàar magiùr, 'na pitüra de Domenico Fiasella cunt sü'l Miràcul de Sant'Antòni de Padua e'na tela, semper de l'istess pitùr, cunt sü San Felìs de Cantalìs che ciàpa'l Bambinèl da la Madòna.
Gesa de l'Istitüt dij Suori Maestri Pij[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
Üna vòlta l'èra la gesa dij Suori Turchini, rivàde a Sester in del 1658 e che l'han fàda sü sübit dopu. La gesa l'è stada fàda sü nööva ün frach de vòlt, ma in del 1798 l'è stàda abandunàda per la sò supresiùn, vörüda da Napoleun Bunapart.
Dal 1829 hin denter i Suori de la Presentaziùn.
San Peder in Cadènn[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
La gesa, del 1640, la se tröva in del center storich, in vich Macelli, cunt arent ün cunvent dij Capucìn. Cunt la sistemaziùn de la cità el sitt el diventava minga isulàa assee, alura i Fràa gh'hànn dàa la gesa ai Prevet de San Peder in Cadènn in del 1686 e hin andàa in ün olter sitt.
In dij ànn la gesa l'è stàda sistemàda e ingrandìda pussee vòlt, anca perchè gh'ha avüü ün frach de dànn dopu l'arivi de Napuleun Bunapart e dopu che l'è s-ciupàda 'na bumba in d'ün edifizi arent in del 1951.
San Bartulumeu de la Ginestra[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
La gesa la se tröva in del sitt cunt l'istess nomm e l'è anca cugnusüda cumè gesa de la Madòna del Sucurs dopu'l 1750. La gesa cumè l'è adèss l'è del 1838.
Oltri gesi[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
- San Giàchem in Loto, del 1540
- Santa Vitoria in Lobiöla, fundàda daj Fràa Culumbaniàn in del XI secul in de la fraziùn Lobiöla
- San Bernàrd dij Cassini, del 1151 ma fàda sü de nööf in del 1636
- San Paul in Pila, cunsacràda el 26 utuber 1980
- Santa Margherìda in Fossalupara, che ün temp la se trövava in duvè che incöö gh'è 'l cimiteri de Fossalupara e che l'è stàda tràda a bass in del 1739, cunsacràda el 27 agust 1958
- Cunvent de l'Anunciàda, del XV secul, diventàda dopu 'na culonia marina e che incöö l'è 'n sitt in duvè fànn cunferenzi culturaj
- Santa Caterina, del 1578 e tràda a bass daj bumbardament in del 1944.
Palàzz[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
Palàzz Durazzo Pallavicini[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
Fàa sü in del XVII secul, incöö l'è el sitt in duvè gh'è la Casa Cumünàal. El se tröva in de la piazza Matteotti, in del burgh mediuevàal de Sester, arent la gesa de Santa Maria de Nazareth.
In de la Sala del Cunsìli Cumünàal,al segund pian, gh'è 'na pitüra de Francesco Bassano de l'Aduraziùn dij Màag.
Palàzz Cattaneo de la Volta[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'è 'n palàzz del XVII secul e gh'ha 'na capelèta del XVIII secul.
Denter gh'hin dij nicchi in dij pilaster de la cupola, cunt in cima ün lanternìn cunt sü i statui dij sant Ana, Giuachìn, Elisabèta e Giusèpp cunt el Bambinèl.
Oltri palàzz[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Palàzz Fascie Rossi, in duvè incöö gh'è la Bibliuteca
- Vila Sertorio
- Vila Rimassa
- Vila Serlupi d'Ongran
- Vila Balbi
- Vila Gualino, incöö "Hotel dei Castelli"
- Castel Gandolfo
Castèll[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
Arent a l'Isula, in duvè che incöö gh'è 'l parch de l'Hotel dei Castelli, gh'èra ün castèll fàa sü in del 1145 da la Republica Ligura. In del 1440 l'è stàda in part fàda sü de nööf e in del 1810 l'è diventàa 'n cimiteri. L'è stàa tràa a bass del tücc in de l'inizi del XX secul.
Tra'l 1925 e'l 1928 han fàa sü i "Castèll Gualino", vili de stil mediuevàal che incöö hin albergh.
Purtàj[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
In del center storich de Sester gh'hin ün frach de purtàj de ardesia del XIV secul, in particulàar in de la via XXV Aprìl, ciamàda anca "caruggio", la strada pussee impurtant de la zona vègia.
Pinacotechi[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
In de la Pinacoteca Rizzi gh'hin quader de pitùr dij Fiandri e'n frach de ceramichi lìguri.
Persunàgg famùs[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
Nasüü e uriginàri de Sester[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Luigi Lambruschini (1776-1854), Cardinal Segretari de Stàat
- Giovanni Descalzo (1902-1951), pueta: la Baia del Silenzi, el gulf ad est de Sester, le stàda ciamàda inscì da lüü
- Giorgio Bo (1905-1980), pulitich e minister
- Carlo Bo (1911-2001), critich leterari
- Ferdinando Lambruschini (1911-1981), arcivescuf de Perugia
- Eraldo Fico (1915-1959), partigiàn ciamàa cunt el nòmm de bataja "Virgola"
- Fosco Becattini (1925), calciadùr
- Mino Bozzano (1933-2008), pugil
- Renzo Uzzecchini (1935), calciadùr e alenadùr
- Bruno Baveni (1939), calciadùr
- Ermes Paterlini (1947), calciadùr
- Claudio Agnetti (1950), calciadùr
- Silvino Chiappara (1954), calciadùr
- Andrea De Marco (1973), nasüü a Genua ma uriginàri de Sester, àrbiter de balùn e imprenditùr
- Aldo Traversaro (1948), nasüü a Chiavari ma uriginàri de Sester, pugil
- Samuele Podestà (1976), giugadùr de balacanèster
- Rodolfo Benevento (1943-1991), matematich
- Marcello Rezzano (1929), pitùr
- Vincenzo Gueglio (1946), scritùr, editùr e sagista
- Giovanni Magnelli (1910-1994), inventùr de la "Barcarolata" e promotùr del "Premi Andersen"
Ligàa a Sester[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Hans Christian Andersen (1805-1875), scritùr e pueta danes: la Baia dij Fàvul, a ucident, la gh'ha 'stu nòmm in sò regord
- Dina Bellotti (Alessandria 1911 - Roma 2003), pitrìs. La stava de cà a Sester, che la gh'ha dedicàa 'na piazèta
- George Gordon Byron, pueta ingles
- Mary Wollstonecraft Shelley scritrìs inglesa
- Emanuele Narducci, latinista, cuurdinadùr del Centro di Studi sulla Fortuna dell'Antico de Sester Levànt
- Alberto Grilli, latinista, cunsulent del Centro di Studi sulla Fortuna dell'Antico de Sester Levànt
Manifestaziùn[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Fera de San Giusèpp, a marz, cunt ün esposiziùn de fiùr e pianti
- Festival del Blues e del Soul, il 1 magg
- Premi Andersen, a la fin de magg; l'è 'n premi leteràri de lìber per bagaj
- Pàli marinàar del Tigùli, che la se tègn tra i Cumün de Santa Margherita Ligur, San Michee de Pagana, Rapàll, Zuaj, Chiavari, Lavagna e Sester Levànt in del mar innanz a 'sti sitt chì a rutaziùn in ciascün ànn tra lüj e agust
- Bagnun, la penultima setimana de lüj in de la spiàgia urientàal de Riva Trigùs; a tücc i dànn i sardi in del brudètt in sül biscott de pan
- Barcarolata, l'ultima dumenega de lüj; l'è 'na sfilàda de barchi in de la Baia del Silenzi, cunt ün premi per la barca pussee mej adubàda
- Festa de la Madòna del Càrmen, in lüj; i fànn 'na prucesiùn cunt dij grand crucifìss e 'na statua de la Madòna, adubàda cunt l'üga fàda madurà prima del temp
- Fera de San Stèven, el 26 dicember.
Ecunumia[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
Sester Levànt la vif per la magiùr part de turism. L'è svilupàa 'l setùr balneàr, che'l pò fà cunt sü düü spiàgi e 'na sculièra tipica dij sitt lìgur.
Üna vòlta l'ecunumia la se fundava sü la custruziùn dij "leudi", barchi a vela latina; incöö gh'è 'na barca del gener in de la spiàgia dij Balin, in de la Baia dij Fàvul.
A Riva Trigùs gh'è la fàbrica de naf de la "Fincantieri", che la fà naf de guèra; dopu 'n mument de crisi, incöö l'è anca anò in funziùn.
Trasport[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
Stràdi[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
Sester Levànt l'è sü la Via Aurelia, Strada Pruvinciàal (üna vòlta Statàal) 1; in pü gh'è anca 'na surtìda de l'Autostrada A12 Genua-Rusignàn.
Feruvij[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
La staziùn de Sester Levànt la se tröva in sü la linea Genua-Pisa; anca la sò fraziùn Riva Trigùs la gh'ha 'na staziùn in sü l'istessa linea.
Gemelàgg[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
Sester Levànt l'è gemelàda cunt la cità francesa de Dole dal 1983; la fraziùn de Riva Trigùs l'è gemelàda dal 2002 cunt Santa Cruz, in dij Stat Ünii.
Sport[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
A Sester Levànt giùghen i squadri "Unione Sportiva Sestri Levante" (balùn, serie D) e "Centro Basket Sestri Levante" (balacanèster).
Olter prugètt[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]


text:
Nagin auter pesch vegn mangià pli savens che la pertga. Il meglier gusta la pertga che vegn pestgada selvadi . Mintg'onn vegn pestgà 350 tonnas pertgas ord las auas svizras e 3'500 tonnas pertgas vegnan mangiadas mintg'onn. La pli gronda part da las pertgas che vegnan mangiads en Svizras vegnan d'aquaculturas e da l'exteriur.
La pertga (Egli)
Paucs enconuschan dentant il pesch. I saja in fitg bel pesch che po sa defender bain cunter inimis che vulan mangiar el. La pertga vegn tranter 20 e 40 centimeter lungs e po pasar fin in kilo. El è in pesch da rapina e flexibel: el po viver en differentas auas e zonas da clima.
RR novitads 11:00


text:
Avant onns aveva Pietro Baracchi rut la chomma in per emnas avant il Maraton da skis engiadinais. Però gnanca quai n’ha impedì el da prender part a la cursa da 42 km. Aposta per il maraton ha el laschà prender davent il gip. Per quest maraton ha el duvrà magari ditg. Quai saja però tuttina, impurtant saja dad esser da la partida, di l’Engiadinais.
Esser da la partida es important, na il temp
Oz vesa Pietro Baracchi il Maraton da skis er sco motivaziun per trenar. Uschia hajan ins ina finamira che motivescha da trenar, esser or en la natira e far insatge per corp ed olma.
Tuttavia saja l’impurtant da far part al maraton e betg il temp ch’ins dovra per la cursa.
Telesguard 17:00


text:
En ils chantuns Turitg, Berna e Schaffusa han las autoritads da persecuziun penala e la procuratura per giuvenils perquirì il mardi dal medem temp 11 abitaziuns pervi da suspect da terror. Tenor la Procura publica federala sa tractia d'in'operaziun coordinada.
La Procura publica federala maina actualmain sis proceduras penalas cunter sis persunas creschidas. Quellas persunas en mira vegnan suspectadas d'avair cuntrafatg a la lescha federala davart il scumond da gruppaziuns terroristicas sco Al-Kaida e Stadi Islamic SI. Plinavant d'avair sustegnì u d'esser participadas vi d'organisaziuns criminalas. Ina da questas persunas vala sco persuna returnada dal SI ch'è gia vegnì sentenziada en Svizra pervi d'avair cuntrafatg cunter la lescha dal SI.
Tschintg minorens suspectads
Colliadas cun las proceduras da la Procura publica federala èn er proceduras da las procuras per giuvenils da Winterthur e Berna. En total datti proceduras cunter tschintg minorens. Quatter dad els, tranter 15 e 17 onns, abiteschan en il chantun Turitg ed ina persuna en il chantun Berna.
RR novitads 12:00


text:
Ils ultims onns è la profunditad dal profil da pneus novs sa sminuida. Ina giada avevan per exempel pneus d'enviern ina profunditad da nov millimeters. Ozendi han blers in profil da be pli set millimeters.
Cun motivs da spargn e tactica da fatschenta da l'industria n'haja quai però da far nagut. I na giaja betg per vender dapli pneus, di l'expert dal TCS, Reto Blättler.
Bler gumma, bler profil = bun «grip»?
Quai era ina giada …
I constettia che l'industria da pneus mettia pli e pli fitg sin pneus cun pli pauc profil ch'ina giada, uschia l'expert dal TCS. Ozendi na saja quai numnadamain betg pli uschia ch'in pneu cun bler gumma e profil tegnia er pli ditg.
Decisiv per la qualitad d'in pneu saja la maschaida da gumma e la structura dal profil. I na gidia nagut, sch'il pneu haja bler gumma, perdia però la gronda part gia suenter paucs kilometers. E quai saja anc savens il cas tar pneus cun bler profil, uschia Reto Blättler.
Main profil – curta via da franar – ed ecologic
En ils blocs da gumma pli pitschens vegn era la via da franar pli curta. Quai munta pia, che pli pauc profil porta era insatge per la segirtad. Plinavant po l'industria er spargnar cautschuc cun ils novs pneus ed er reducir la merda che resta enavos sin via.
Cussegl da midar a partir da quatter millimeters resta
Munta quella novaziun tar ils pneus uss pia er ch'ins po isar ils pneus pli ditg? Na, di l'expert Reto Blättler. Il cussegl da midar pneus, sch'il profil è pli pitschen che quatter millimeters, restia.
Tests hajan numnadamain mussà ch'il pneus perdian bler da lur segirtad e stabilitad, sch'il profil saja pli pitschen che quatter millimeters. Tenor lescha na dastgan pneus betg avair pli pauc che 1,6 millimeters profil.
RR actualitad 07:10


text:
Under 9
N sada ai 20 de utober ą i mutons dla U9 abł si segondo turnoi de chėsta sajon. Cun l bus iesen furnei a Neumarkt ulache l Gherdėina ą jugą contra la scuadres de Neumarkt, Sterzing y de Puster. L fova n pitl turnoi cun partides da 21 menuc. Dan la partides iel mo unģ fat na pitla stafeta per se sciaudé ite. La prima scuadra contra chėla che i pitli dl Gherdėina ą jugą fova l Neumarkt. L ie stat na partida scialdi nteressanta y nosc mutons fova plėns de energia. Purempņ ie l Neumarkt stat bon de fé 4 goi, ma puec menuc dan la fin ą l Gherdėina mo fat 2 goi. La segonda partida ąi jugą contra l Sterzing y nce te chėsta partida ą nosc jugadėures desmustrą gran mpėni vencian ala fin per 3-1. Davia che l Gherdėina ą manco jugadėures che lautra scuadres y mé doi sturms, fova i mutons pra lultima partida contra l Puster mpue stanc. Mpo ąi tenģ tres nchin al ultimo menut desmustran n bon livel. Rengrazion Johannes Runggaldier per avėi sustenģ nosc mutons sun dlacia, i acumpaniadėures y genitores per l bel di. La proscima partida sarą te Sėlva ai 3.11. ulache ve nvion duc a unģ a cialé y povester giapa mo un/a o l auter/a ueia de unģ a fe pea y pratiché chėsc bel sport.
U13 Alleghe/Zoldo - Gherdėina 10:5 (2:2, 4:1, 4:2)
N sada ai 20 de utober 2018 ą la U13 jugą contra l Alleghe. Do l prim tėmp cialņvela ora drėt bėn cun n resultat a pčr de 2:2. Tl segondo tėmp ą i jugadėures dl Alleghe drucą dassėnn, fajan bėn cater goi permez a un gol di nosc. Tl terzo tėmp fņvel per nosc mutons rie a recuperé, purempņ ąi fat mo doi goi, perdan ala fin per 10:5. Tenian cont che l manciova vel jugadėur di nosc y che la posizions danter pecs y atacanc ie da permņ unides mudedes, ie l resultat mpomo bon. Na gran lauda ti va coche for al verdiaporta Arik Planker, che giapa da moinla n aiut dal segono verdiaporta Robert Sartor.
Per l Gherdėina ąl fat i goi: Andriolo Nicolas (2), Kantioler Erik, Senoner Kevin y Schwingshackl Alan.
U15 Gherdėina - Pieve/Cortina 2:4 (1:0, 0:3, 1:1)
N dumėnia ai 21 de utober ą la scuadra dla U15 jugą n cėsa contra l Pieve/Cortina. L fova na partida bėndebņ cumbatuda. Chėi dl Pieve-Cortina fova scialdi boni y for tla drėta posizion, ma mpo ie l Gherdėina stat bon de fé l prim gol, jan danora do l prim tėmp per 1:0. Tl segondo tėmp ne ąi nia jugą bėn, se giapan bėn 3 goi. I se ą mo purvą nchin ala fin, tulan nce mo ora l verdiaporta, ma la ne ą nia ulł vester. Nce sce la scuadra ą perdł, fova l trainadėur Christian Piccolruaz cuntėnt, ajache i mutons ą jugą bėn contra na scuadra propi sterscia.
I doi goi per l Gherdėina ie unii fai da Ben Linder.
U17 Eppan - Gherdėina 5:3 (0:1, 4:2, 1:0)
N juebia ai 18 de utober ą la U17 jugą a Eppan. Sciot che n ą perdł chėsta partida a pensé che do l prim tėmp fņven danora per 1:0. Pervia de straufonghes se ąi tl segondo tėmp giapą trėi goi. Da dedņ ie l Gherdėina mo stat bon de ti ruvé daujin al averser cun 3:4, ma ala fin ne ąla mpo nia tlecą y l Eppan ą mo fat l 5:3. Cun mpue plu de disziplina ėssela dessegur pudł jģ ora autramėnter.
I goi per l Gherdėina ie unii fai da Giordan Insam, Leo Messner y Nicholas Paratoni.
U19 Gherdėina - Asiago 2:7 (0:1, 0:3, 2:3)
La scuadra dla U19 ą jugą n vėnderdi ai 19 de utober n cėsa contra l Asiago. Tl prim tėmp fova la partida mo bėndebņ valiva. Tl segondo fņvel scialdi cunfujion sun dlacia y tl terzo tėmp ie la scuadra dl Gherdėina purtruep jita sot defin perdan per 2:7. Sambėn che l sarą nce stat per la stanchėza, ajache i fova inņ cumpedei. Jugą te cassa ą chėst iede Felix De Bortoli, verdiaporta dl Gherdėina che vėn dal Puster.
I goi per l Gherdėina ie unii fai da Lukas Glück y Leo Rabanser.
U19 Gherdėina - Milano 5:3 (3:0, 0:2, 2:1)
Bele doi dis do, n dumėnia ai 21 de utober, ą la U19 inņ fat na partida, avisa n cėsa contra l Milan. La partida ą scumencią scialdi bėn nsci che do 10 menuc stajņvela bele 3:0 per l Gherdėina. Tl segondo tėmp ti ąla pona purtruep butą ai averseres y cun doi goi iesi inņ ruvei tl juech. Do 12 menuc dl terzo tėmp iesi monce stai boni de valivé ora, ma l Gherdėina ne ą nia zedł y ą mo fat l 4:3, metan ala fin a cassa ueta mo l resultat al segur cun n 5:3.
Per l Gherdėina ą Tobias Moroder y Leo Rabanser fat doi goi prun y Leo Messner un n gol.
La proscima partides di jėuni n cėsa:
Duman sada ai 27.10. dala 16.00 jugherą la U17 contra l Asiago. N dumėnia ai 28.10. dala 14.00 sarąl la partida dla U15 contra l Puster y dala 17.00 chėla dla U19 contra l Renon. N sada ai 3.11. sarąl n turnoi dla U9.


text:
Ils emprims tschintg giugaders dal dumber da participants è enconuschent. Als Swiss Indoors a Basilea (ils 22 fin ils 30 d’october) en preschents:
- Roger Federer (ATP 3) - Svizra
- Stan Wawrinka (ATP 4) - Svizra
- Rafael Nadal (ATP 5) - Spagna
- Kei Nishikori (ATP 6) - Giapun
- Milos Raonic (ATP 11) - Canada
Ultra da quests giugaders datti era gia infurmaziuns davart il plan dals gieus. Rafael Nadal avra ses pensum il glindesdi, gist suenter la festa d’avertura. Roger Federer ha ses emprim gieu il mardi. Anc betg cler èsi, cura che Stan Wawrinka debutescha en il turnier. Il Vadais era mintgamai crudà ora en l’emprima runda a sias ultimas quatter participaziuns.
Il turnier da tennis a Basilea è dotà 2’151’985 euros. Ils ultims onns han ils Swiss Indoors gì passa 70’000 aspectaturas ed aspectaturs. L'onn passà aveva Roger Federer gudagnà ses turnier da chasa per la 7avla giada - lura cunter ses concurrent Rafael Nadal.
RR novitads 14:00