text:
Hauptversammlung 2018
Die nächste Hauptversammlung findet am 13. April 2018 um 18:30 in Chur in der Hofkellerei statt. Die Einladung an die Mitglieder folgt wie gewohnt per Post. Bitte den Termin vormerken!
Aktion NEIN zu «No Billag» im HB Zürich! Die PSR ist mit dabei.
Auch heute Sprachenförderung!
Der erste August ist einer der Tage im Jahr an dem Rätoromanisch in der gesamten Schweiz zu hören ist - Politikerinnen und Politiker versuchen, in allen Landessprachen einen oder zwei Sätze herauszukriegen, sodass viele Rätoromanisch zumindest einmal im Jahr hören.
Aber was passiert an den restlichen 364 Tagen mit den Minderheitensprachen in der Schweiz? Damit die Landessprachen nicht in Vergessenheit geraten hat die Pro Svizra Rumantscha vorgeschlagen, eine eidgenössischen Kommission für Sprachen einzusetzen, ein Vorschlag der in der Motion von Ständerat Stefan Engler ausformuliert ist. Auf der Webseite des Parlaments ist diese Motion aber nur auf Deutsch, Französisch und Italienisch zu finden. Sodass die PSR beschlossen hat, selbst für eine rätoromanische Variante zu sorgen. Voilà:
Appreziar la valur da la diversitad linguistica
Il Cussegl federal vegn incumbensà da preschentar en il rom dal proxim messadi da cultura 2021-2024 in project per francar ina “Cumissiun da convivenza linguistica” extraparlamentara en la Lescha da linguas. La cumissiun sa cumpona a moda paritetica da trais represchentants da mintga lingua naziunala sco da trais represchentants dad autras linguas minoritaras. Ella s’occupa da dumondas relevantas per la chapientscha ed ils barats vicendaivels tranter las cuminanzas linguisticas en il senn da l’artitgel 70 alinea 3 da la Constituziun. Ella cusseglia il Cussegl federal en tut las dumondas da la politica da linguas, per las qualas la Confederaziun è cumpetenta.
Argumentaziun
Bain che la politica da linguas è surtut l’incumbensa dals chantuns, ha la Confederaziun en il rom da l’artitgel da la Constituziun l’incumbensa da promover surtut la chapientscha ed il barat tranter las cuminanzas linguisticas. Plinavant sustegna la Confederaziun ils chantuns plurilings sco er ils chantuns Grischun e Tessin. Ella ha pia la rolla da rinforzar en collavuraziun cun ils chantuns “la coesiun e la chapientscha vicendaivla tranter las differentas gruppas socialas e culturalas”, sco ch’il messadi da cultura 2016-2020 descriva ina da sias axas principalas.
Dentant ha la Confederaziun actualmain paucas resursas en la domena da la politica da linguas en il senn stretg e deleghescha perquai a moda subsidiara per exempel la promoziun da la lingua taliana e rumantscha mintgamai als chantuns Tessin e Grischun. Las dumondas da lingua vegnan tractadas surtut da l’Uffizi federal da cultura. Cun il diever da la plurilinguitad en l’administraziun s’occupa la delegada federala per la plurilinguitad. Igl è giavischabel che la politica da linguas vegnia rinforzada sin nivel federal, tranter auter en vista a las regulaziuns davart l’emprender linguas estras en scola en ils chantuns da la Svizra tudestga. La reacziun da quests en la procedura da consultaziun davart la revisiun da l’artitgel 15 da la Lescha da linguas mussa che la Confederaziun duai surpigliar sias cumpetenzas ed obligaziuns a moda precauta ma era decisa. Per accumplir sias incumbensas èsi pia inditgà ch’il Cussegl federal prendia en agid il savair da las organisaziuns linguisticas, dals chantuns e dad ulteriuras organisaziuns interessadas.
L’attenziun na duai betg mo esser concentrada sin las quatter linguas naziunals tudestg, franzos, talian e rumantsch, ma era sin autras linguas e gruppas da linguas en Svizra. Tar quellas tutgan autras linguas minoritaras sco il jenic, il gualser, il francoprovenzal sco era l’englais ed autras linguas discurridas da migrants sco il portugais che daventan pli e pli impurtantas.
Gist en la domena da linguas èsi central da manar ina politica solida che resguarda las particularitads da la cuminanzas linguisticas, ils basegns dals chantuns e la coexistenza da tut las linguas da noss pajais. Las linguas naziunalas e las linguas minoritaras èn ina cumponenta essenziala da la Svizra e da l’identitad svizra. Ellas èn in factur central per la chapientscha tranter las cuminanzas linguisticas, era sur ils cunfins chantunals ora, ed uschia era per nossa societad. Cun instituir ina “Cumissiun da convivenza” mussa il Cussegl federal ch’el è conscient da sia responsabladad en la domena da questa chapientscha e ch’el dispona da la sensibilitad necessaria per ils basegns dals chantuns e da las cuminanzas linguisticas.
Il Cussegl federal accorda ina gronda valur al rinforzament da las linguas naziunalas ed a la plurilinguitad sco er a la promoziun da la chapientscha e dals barats tranter las cuminanzas linguisticas. Il Cussegl federal ha sviluppà ina politica da promoziun coerenta sin basa da la lescha da linguas (Collecziun sistematica 441.1). La coesiun sociala furma ina prioritad da la promoziun cultura dals onns 2016-2020. Il Cussegl federal ha decis diversas mesiras en las domenas dals barats da scola, da l’instrucziun da lingua e da la lingua e cultura taliana e rumantscha. Questas mesiras duain vegnir cuntinuadas ed approfundadas en il messadi da cultura 2021-2024.
Per sviluppar ed applitgar sia politica da sustegn collavura la Confederaziun per mintga domena cun gruppas d’experts (da l’instrucziun e la scienza, da l’administraziun e la pratica). Ina collavuraziun instituziunala exista numnadamain cun gremis d’experts da la Conferenza svizra dals directurs chantunals da l’instrucziun publica. La Confederaziun ha plinavant la pussaivladad da reunir ina gruppa da lavur ad hoc per tschertas incumbensas u da far in barat d’opiniuns cun organisaziuns interessadas.
Il Cussegl federal renviescha a la reorganisaziun da las cumissiuns extraparlamentaras en il rom da la modificaziun da la lescha davart l’organisaziun da la regenza e da l’administraziun dals 20 da mars 2008 (Collecziun sistematica 172.010) sco er a la moziun Bigler 16.3967, acceptada dal Cussegl naziunal en mars 2017, che pretenda da reducir per in terz il dumber da las cumissiuns extraparlamentaras. Il Cussegl federal è da l’avis ch’ina cumissiun extraparlamentara permanenta per dumondas da linguas na saja betg l’instrument adequat per rinforzar la politica da linguas da la Confederaziun. El è persvas che l’administraziun federala ha las enconuschientschas necessarias per exequir sias incumbensas u ch’ellas pon vegnir procuradas tenor basegn. Per tut questas raschuns na vesa il Cussegl federal nagina necessitad da crear ina cumissiun extraparlamentara supplementara.
Sprachenvielfalt hat einen Wert
Heute hat Ständerat Stefan Engler eine Motion eingereicht, welche vom Bund die Einrichtung einer Sprachenkommission verlangt. Der Bund soll sich stärker für die Verständigung und den Austausch zwischen den Sprachgemeinschaften engagieren, und mit der Unterstützung der Sprachorganisationen und den Kantonen eine Gesamtsicht zu den vier Landesssprachen einnehmen. Der Vorstoss wurde in Zusammenarbeit mit der Pro Svizra Rumantscha erarbeitet, welche als rätoromanischer «tinctanc» neue Impulse für die Sprachenpolitik in der Schweiz bringen möchte.
Im Rahmen der nächsten Kulturbotschaft wird dabei der Bundesrat beauftragt, einen entsprechenden Entwurf für eine ausserparlamentarische «Kommission für Sprachenfragen» vorzulegen. Die Kulturbotschaft dient auch zur Förderung und dem Schutz der Sprachen, insbesondere der italienischen und rätoromanischen Sprache basierend auf dem Sprachengesetz. Neu soll im Sprachengesetz auch eine Fachkommission verankert werden, welche dem Bund die Möglichkeit gibt, Wissen von Expertinnen und Experten in der Sprachenpolitik beizuziehen. Mögliche Themen für eine entsprechende Fachkommission, welche sich mit der Verständigung zwischen den Sprachengemeinschaften befasst, sind beispielsweise die Frage der Fremdsprachen in den Schulen, aber auch die Rolle der Minderheitensprachen Rätoromanisch und Italienisch ausserhalb der angestammten Sprachgebiete. Dabei soll die Kantonshoheit im Bereich der Sprachenpolitik gewahrt werden, der Bund soll aber die ihm zugestandene Kompetenz im Verständnis und dem Austausch zwischen den Sprachengemeinschaften wahrnehmen.
Die Motion von Ständerat Stefan Engler ist auf der Webseite des Parlaments zu finden: Motion.
Die Pro Svizra Rumantscha hat ein kleines Argumentarium für die Sprachkommission verfasst. Ziel ist es, dieses Dokument in allen Landessprachen und weiteren Sprachen der Schweiz zu übersetzen, beispielsweise das Walserdeutsch, die jenische Sprache oder das Frankoprovenzalisch.
Impulse für die Entwicklung
Am Montag, 20. Februar 2017, jährt sich die Abstimmung zur Frage, ob Rätoromanisch eine Landessprache werden soll, zum 79sten Mal. Diesen symbolischen Tag nutzen wir um unsere Impulse für die Zukunft des Rätoromanischen zu publizieren. Kurz vor der Generalversammlung der Pro Svizra Rumantscha (3. März 2017) lancieren wir so die Diskussion, welche Organisation für die Rumantschia angepasst ist, welche Informationsmittel nötig sind, und wie wir eine "rätoromanische Debatte" haben können.
Das ganze Dokument mit den Anregungen für die Debatte ist unter Impulse zu finden.
Gleichzeitig möchten wir alle an einer Diskussion zur Zukunft des Rätoromanischen interessierten Personen an unsere Generalversammlung, welche am Freitag, den 3. März 2017, ab 18:15 in der Hofkellerei in Chur stattfindet. Nach den offiziellen Traktanden beginnt um 19:15 ein Spezialprogramm mit Vorträgen und Diskussion, wo die PSR einige Konkretisierungen dieser Impulse präsentieren wird.
Hauptversammlung 2017
Die nächste Hauptversammlung findet am 3. März 2017 um 18:15 in Chur statt. Die Einladung an die Mitglieder folgt wie gewohnt per Post. Der Vorstand plant zur Zeit auch ein Rahmenprogramm zur Jubiläumsversammlung. Schliesslich wird die PSR im 2017 schon 25-jährig!
Täglich Rätoromanisch
Restructuraziun duai resguardar realitad - Restrukturierung soll Realitätssinn haben
Medienmitteilung vom 18. Oktober 2016 (Reaktion auf die Restrukturierungsvorschläge der Lia Rumantscha)
Per la radunanza da delegadas e delegads 2016 propona la suprastanza da la Lia Rumantscha d’iniziar ina restructuraziun da ses organs. Quella idea na persvada betg.
Sco consequenza a la dieta «LR19» propona la Lia Rumantscha (LR) trais variantas per ina restructuraziun interna. La Pro Svizra Rumantscha (PSR) – sco uniun betg affiliada a la LR – n’è betg cuntenta cun questa reacziun che para dad esser malponderada. Per l’ina ha quai da far cun l’intenziun sezza, per l’autra è la PSR persvasa ch’igl è necessari che la LR sa fatschentia l’emprim cun la strategia per ils proxims onns e pondereschia pir lura tge structura che serva il meglier a questas finamiras.
Las restructuraziuns preschentadas da la LR na promovan betg ina collavuraziun ed in sentiment d’unitad. Surtut la terza proposta cun l’idea da stritgar la participaziun da las organisaziuns tematicas sco la Giuventetgna Rumantscha (GiuRu), la Societad Retorumantscha (SRR), l'Agentura da Novitads Rumantschas (ANR) u l’Uniun per la Litteratura Rumantscha (ULR) è in svilup sbaglià, gia che quellas uniuns s’engaschan fermamain per il rumantsch en divers secturs. Ins survegn l’impressiun che la suprastanza da la LR haja prendì ina decisiun plitost sperta. Perquai preschenta la PSR ina quarta proposta (da chattar qua: proposta PSR) che cuntegna ils suandants puncts impurtants:
– La suprastanza da la LR vegn augmentada a set sezs.
– La LR integrescha ina cumissiun cun la finamira da controllar las mesiras per la protecziun dal rumantsch.
– La radunanza da delegadas e delegads (RD) percunter vegn redimensiunada ed ha dapli responsabladad strategica envers la suprastanza. La RD sa cumpona vinavant da tut las uniuns affiliadas e quai da maniera che la cumposiziun correspunda a las relaziuns da la populaziun rumantscha actuala.
L’impurtant stuess esser che persunas motivadas ed interessadas per il rumantsch hajan la pussaivladad da pudair decider davart l’avegnir da la lingua e cultura. Cun exluder tschertas uniuns da la RD cuntansch’ins exact il cuntrari. Perquai fa la PSR ina nova proposta sco uniun independenta da la LR e supplitga la LR da preschentar quella a chaschun da la RD.
La proposta da la PSR sco document
La suprastanza da la Pro Svizra Rumantscha: Flurin Bundi, Annetta Zini, Barbla Etter, Jon Bischoff, Clau Dermont e Martin Cantieni
Da cumplots fictivs - Eingebildete Verschwörungen
Medienmitteilung vom 26. September 2016 (Antwort auf den Artikel «In postulat – ed ina resoluziun encunter quel» in La Quotdiana)
La Pro Svizra Rumantscha (PSR) è perplexa da la reacziun da la Pro Idioms e da la vieuta da Martin Candinas en connex cun il postulat Semadeni «Allegra, il rumantsch e talian duain viver». Il postulat pretenda curt e bain dal Cussegl federal da preparar in rapport che duai dar pled e fatg davart la promoziun da las linguas minoritaras en il chantun Grischun.
En la motivaziun dal postulat menziuna Silva Semadeni sfidas sco las fusiuns da vischnancas u l’acceptanza difficila dal rumantsch grischun sco puncts nuschaivels per la protecziun dal rumantsch. Ma la Pro Idioms interpretescha questa constataziun – che la dispita davart il rumantsch grischun saja nuschaivla per la pasch linguistica – para sco promoziun zuppada dal rumantsch grischun. Mintgin che legia il postulat sto dentant constatar ch’el na cuntegna nagina formulaziun che pretenda ina promoziun dal rumantsch grischun – ni avertamain ni «a la zuppada».
La resoluziun da la Pro Idioms encunter il postulat che s’engascha per il rumantsch ed il talian fa la parita d’esser ina chaussa da principi. Gia be ils dus pleds «rumantsch grischun» paran da provocar in mecanissem d’opposiziun. Bain vul ella sustegnair tut las «stentas per mantener la pasch linguistica», ma ella fa gist il cuntrari.
A medem temp sa senta Martin Candinas obligà da retrair ses sustegn per il postulat, malgrà ch’el ha sez suttascrit quel. Questa vieuta senza arguments fundads è curiusa e betg vardaivla per in politicher versà.
La Pro Svizra Rumantscha è conscienta ch’il rumantsch dovra ina promoziun effizienta ed è perquai engraziaivla a Silva Semadeni per ses postulat e ses engaschi a favur da las linguas minoritaras a Berna. La PSR appellescha a tut las Rumantschas e tut ils Rumantschs da salvar il saun giudizi e da sustegnair las stentas per la protecziun e la promoziun dal rumantsch.
La suprastanza da la Pro Svizra Rumantscha: Flurin Bundi, Annetta Zini, Clau Dermont, Jon Bischoff, Barbla Etter, Martin Cantieni


c: text/html

text:
Sco quai che Roche scriva hajan surtut ils medicaments cunter cancer ed ils medicaments en la sparta immunologia contribuì al creschament. Roche ha surpassà las spetgas dals analists. En la sparta pli pitschna Diagnostics è la svieuta creschida per 4%. Sur tut las spartas ora ha Roche fatg dal schaner fin il mars ina svieuta dal concern da 12,4 milliardas francs.
Il concern quinta er vinavant cun in creschament. La dividenda per il 2016 duai vegnir augmentada tenor pussaivladad, ha Roche annunzià.
RR novitads 9:00

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dapi ils 23 d'avust, pia gia 52 dis, è la vischnanca da Bondo evacuada. Suenter tut las bovas che han successivamain devastà differentas parts da la vischnanca e conturns han ils abitants da Bondo, Sottoponte e Spino mo pli pudì entrar lur chasas durant curts muments. Tut tenor zona e situaziun da privel pli ditg u pli curt. Ussa cun ina colliaziun segira en vischnanca, ina che na maina betg pli tras la zona cotschna, pon ils abitants da la zona verda puspè turnar enavos en lur chasas. Per ils ins in di ventiraivel, percunter per ils auters haja num anc adina avair pazienza.
Zonas pli privlusas restan evacuadas
Las zonas pli privlusas, vul dir la zona oranscha, cotschna e blaua restan numnadamain anc adina evacuadas e quai fin cura ch’il batschigl da segirezza è vids ed il letg dal flum Maira è svidà uschia enavant ch’i avess avunda plaz per ulteriur material en cas da novas bovas.
RR novitads 08:00


text:
Telve – Fascia 1 – 1
Cincelli, Bernard, Trottner, Deflorian Gio., Petrone, Debertol, Porcu (10’ s.t. Lorenz M.), Pezzei (15’ s.t. Dorich), Cigolla, Toma, Deflorian Giu. (1’s.t. Hazizi).
L’é n Fascia che no sa venjer e coscì ence domenia passèda, contra n Telve te n moment no massa positif, à portà via demò n pont e a la fin se cogn ence esser contenc.
Ampò contenc proprio demò per l pont vadagnà e per nia de auter, perché ence enstouta a la fin dei nonanta menuc l’é più la ferides da se lecèr che auter.
E dir che i prumes vint menuc de gara i era stac dassen jié delvers da man dei fascegn che aea schicià i parons de cèsa te sie mezciamp, troan l gol del vantac con Beppe Deflorian, asvelt a antizipèr l portier de cèsa su na bela trata da man dreta de Cigolla. Dò l gol i ladins no se à fermà e à proà a tor profit de la confujion anter i valsuganoc e te n par de ocajions i é rué apede al secondo. Ampò, passà chesta pruma pèrt, su na azion mingol vegnuda fora dal nia e aldò de vèlch eror de la defendura fascèna e fazile ence te na situazion de forajech, l’é ruà la trata del un a un che à mudà de colp l’èjit de la endesfida. Da na man l Fascia se à trat endò e da l’autra l Telve se à fat coraje e à scomenzà a jièr mingol miec troan pech dò, su na scomenzadiva senoauter dubia del diretor de jech, na trata dai unesc metres. Aessa podù esser l colp che petèa jabas i ladins ampò Cincelli no se à fat sfreèr e l’é stat bon de rebater la trata, salvan l resultat.
Resultat che Cincelli à salva più che n’outa ence tel secondo temp canche i ladins à fadià a tegnir de contra ai atacanc aversaries ence perché te diesc menuc à cognù fèr condemanco de trei jiadores jic fora per malans: Beppe Deflorian, Pezzei e Porcu. No l’é dassen n moment fortunà chel che passa ades mister Bernardin che l se troa a ogne partida a pissèr a soluzions desvalives, cognan ence se no se volessa, ciarièr vèlch responsabilità de massa su la spales dei joegn, che fosc aessa de besegn de na vida desvaliva per se fèr ite te chesta neva esperienza.
Ampò, se disc che chel che no copa fortifichea e segur, se i tegn fora chest moment senester, i sarà na gran resorsa per l davegnir del Fascia Balon.
Dut sumà, l pont portà a cèsa no l’é nience mèl speran de recuperèr vèlch jiador per la partida de chesta domenia, sa Vich da mesa les cater contra l Piné.
A portèr mingol de bon umor te cèsa Fascia, l’é la squadra mendres dei Giovanissimi e Arleves che à vent per 3a1 contra l’Ischia e per 1a0 contra l Lavis.
Giovanissimi che chesta domenia, da mesa les unesc, proarà a vendichèr la pruma squadra, jan a jièr sul ciamp de Telve, canche i Arleves, doman sabeda ai 15 de otober jia sa Vich da les sie de contra a la Solandra.


text:
A partir dals 16 d'avrigl vegn ella a manar sco presidenta la PLD, la terz gronda partida da la Svizra. Libertad ed atgna responsabladad, dus principis fundamentals dal moviment liberal, furman il center ideologic da la cussegliera naziunala da la Svizra centrala che ha festivà il schaner ses 40. di da naschientscha.
En dumondas da la societad ha ella dentant ina posiziun in pau pli conservativa che la partida. Uschia na sustegn ella betg las stentas d’avrir l'adopziun era per pers omosexuals. Quai haja da far cun sias ragischs catolicas, ha ella ditg en in'intervista. Entaifer la PLD politisescha la politichera da finanzas perquai plitost l'ala dretga.
Attaschada a sias ragischs
Creschida si è Petra Gössi a Küssnacht al Rigi en il chantun Sviz. E là abitescha ella anc oz. Sco buoba vuleva ella daventar biologa da la mar. El gimnasi ha ella midà maini. Restà è enfin oz il plaschair dad ir a sfunsar. Studegià ha ella giurisprudenza a Berna. Oz lavura ella a Turitg en ina firma nua ch'ella cusseglia interpresas en dumondas da taglia e da la gestiun.
Il pass en la politica ha ella fatg plitost casualmain. Il 2004 ha ella candidà per la PLD Sviz per las elecziuns chantunalas. A lezza mancavan anc dunnas giuvnas sin la glista. Nunspetgadamain è ella vegnida elegida. Quell'experientscha ha sveglià en ella il plaschair per la politica. Pli tard è ella daventada schefa da fracziun, il 2011 il pass el Cussegl naziunal ed in onn pli tard ha ella surpiglià il presidi da la partida chantunala.
Ed ussa vul ella surprender il presidi da la partida naziunala. Quai cun ina clera finamira: Engrondir la basa da la partida ed il medem mument salvar in cler profil.
Nus essan quella partida che tschertga soluziuns per il futur e che vul ina avertura da la Svizra. Per che la glieud chapeschan per tge ideas che nus s’engaschain duvrain nus ina clara lingia e stuain pudair communicar quai era vers anora. Quai vegn ad esser nossa lavur per ils proxims onns.
Betg mo la PLD survegn in nov president. Cun Gerhard Pfister tar la PCD ed Albert Rösti tar la PPS elegian era tschellas duas partidas burgaisas grondas in nov president. Blers observaturs vesan en quella coincidenza la schanza per in'avischinaziun ed ina collavuraziun pli stretga da quellas partidas. Petra Gössi relativescha quellas spetgas.
«L’emprim stuain nus definir nossa posiziun e silsuenter stuain nus chattar maioritads. Nua che nus chattain quella maioritad è per mai da secunda prioritad.»
En dumondas davart la relaziun da la Svizra cun l'UE sappian quai era esser ils socialdemocrats, cura ch'i giaja per dumondas fiscalas plitost la PDC e la PPS.
Mo ussa vegn l’emprim l’elecziun tras la radunanza da delegads da la PLD. Concurrenza na sto ella betg temair. Ella è la suletta candidata. Il presidi empermetta bain visibilitad e prestige, el pretenda dentant era sacrifizis. Quai sa Petra Gössi.
Ella vegni anc dapli ad esser sin viadi. Mo quai saja simplamain part dal job. Ella saja dentant era persvadida che gist il barat cun autras persunas dettia enavos bler.


text:
La Svizra duai vinavant pudair diriger l'immigraziun da persunas da la Rumenia e la Bulgaria. Il Cussegl federal ha decidì da prolungar la clausula che prevesa che la Svizra po restrenscher l'immigraziun, sche la quota d'immigraziun è per 10% pli auta che la media dals davos trais onns.
La clausula è gia en vigur dapi il zercladur 2017 e pussibilitescha a la Svizra uschia da diriger l'immigraziun, malgrà la libra circulaziun da persunas che vala er per ils burgais da la Bulgaria e la Rumenia dapi il 2016.
Nizzegiar dapli potenzial indigen
La raschun per cuntinuar cun las restricziuns saja ch'ins veglia nizzegiar meglier il potenzial indigen. Adina dapli immigrants dals dus pajais lavurian en ils secturs cun ina quota da dischoccupaziun surproporziunala.
UE malcuntenta cun la decisiun
Sin dumonda da l'agentura da novitads svizra SDA è l'Uniun europeica malcuntenta cun questa decisiun dal Cussegl federal. La cumissiun deploreschia che la libra circulaziun da persunas davent dal zercladur 2018 na saja betg garantida. Quai cunzunt perquai che l'immigraziun en la Svizra saja en general sa reducida fitg.
RR novitads 20:00


text:
Ensemen cun la vischnanca Gampel-Bratsch (VS) e la vischnanca Val Stussavgia è la Lumnezia ina da las emprimas trais vischnancas che han survegnì il label da “vischnanca attractiva per giuvenils”. Il label surdat La Gruppa svizra per las regiuns da muntogna (SAB). Quella gruppa ha era definì il catalog da pretensiuns, che las vischnancas ston ademplir per survegnir il label.
Cundiziuns per survegnir il label
Tranter las pretensiuns per survegnir il label dat i duas che han stuì vegnir ademplidas. Sco emprim ston ils giuvenils vegnir dumandads directamain, tge giavischs ch'els han. Quai vegn la Lumnezia a far cun tractar il tema en las classas dal stgalim superiur. La secunda pretensiun obligatorica è, che la vischnanca sto delegar in giuvenil che represchenta la vischnanca en in forum da discussiun. In forum che vegn organisà da la SAB e nua che giuvenils da las vischnancas che han survegnì il label discurran sur da lur problems.
Schanza per lantschar il tema
Tenor la manadra dal departament d’educaziun da la Lumnezia Elisabeth Lorez, è il label cunzunt ina schanza per lantschar il tema en vischnanca. Fin uss na saja quai betg vegnì discussiunà sin il plaun politic, era sche la Lumnezia haja da cumbatter encunter la depopulaziun.
Structuras adequatas mancan
Enfin uss na disponiva la vischnanca era betg da structuras adequatas. Sco emprim pass ha la suprastanza da la vischnanca uss furmà ina cumissiun che surpiglia la coordinaziun. I dovria numnadamain la collavuraziun da tut ils pertutgads: la politica, l’economia, la Baselgia e la scola.


text:
Hartly Mathis – il pionier
L’onn 1967 ha Hartly Mathis prendì la decisiun da purtar la cuschina d’hotels da 5 stailas da la val sin la muntogna ed ha avrì il restaurant «La Marmite». Blers eran sceptics da quest’interpresa. L’istorgia è daventada in grond success.
25 onns pli tard ha lura surpiglià il figl Reto Mathis il restaurant e sviluppà enavant il restaurant da gourmet sin bunamain 2'400 meters sur mar.
Enconuschentas persunas, sco il Schah da Persia, ils frars Klitschko ma era il nov president american Donald Trump e sia famiglia èn stads giasts dals Mathis.
La vegliadetgna en emprima lingia, ma era la situaziun economica ed ecologica èn stads ils motivs da chalar.
RR actualitad 07:00


text:
Tips per mantegnair ina temperatura agreabla l’enviern
- Gievgia, 7.12.2017, 11:15
-
Emprima emissiun:
- Gievgia, 7.12.2017, 11:15, RTR
Dar aria è l'enviern bunamain uschè impurtant sco da stgaudar l'abitaziun. Stgaudar correct duessins betg mo per evitar auts custs d'energia.
Stanzas stgaudadas fitg ferm cun aria stitga. Quai è savens la situaziun cura che las temperaturas giuadora van a bass. Las chombras en ils biros vegnan savens surstgaudads. Quai pon ins dentant evitar cun quests tips:
- Tschentar en la temperatura ideala: Tranter 18 e 22 grads duess il termometer mussar en l'atgna abitaziun. En chombra da durmir enturn 18 grads, en stiva u en bogn in zic pli chaud, tranter 22 e 23 grads. Sche la temperatura en abitaziun va dentant sut 18 grads sfradentan mobiglias a paraids. Uschia dovri ditg enfin ch'igl è puspè chaud.
- Avair nagut davant la pigna u il radiatur: La pigna duai adina restar libra. Sch'ina mobiglia sco per exempel in canapé è avant il radiatur na po la chalira betg sa derasar en la stanza.
- Dar aria regularmain: Era l'enviern èsi impurtant da laschar circular l'aria. Qua èsi il meglier dad avrir las fanestra mo curt dentant dal tuttafatg ed uschia dar intginas minutas aria. Laschar cupitgà ina fanestra n'è betg ideal. Uschia sfradenta numnadamain l'entira stanza e l'aria po betg circular.
- Controllar: Avant che l'enviern vegn duess ins controllar las pignas, ils radiaturs dentant er fanestras ed ischs. Gia ina pitschna fessa po sfradentar la stanza.


text:
La regenza ha acceptà la dumonda d'approvaziun da la concessiun e dal project per renovar l'ovra electrica Hüscherabach e per construir la nova ovra electrica Stutzbach. Ultra da quai ha ella approvà la concessiun dal dretg da las auas per utilisar la forza idraulica dal Hüscherabach e dal Stutzbach che la vischnanca da Spleia aveva dà a la Wasserkraftwerk Hüscherabach SA (en fundaziun).
La Wasserkraftwerk Hüscherabach SA (en fundaziun) ha l'intenziun da trair a niz la forza idraulica dal Hüscherabach e dal Stutzbach per producir electricitad. En l'ovra electrica Hüscherabach èsi previs da producir en media 6,1 uras da gigawatt per onn ed en l'ovra electrica Stutzbach en media 4,05 uras da gigawatt per onn.
RR novitads 12:00


text:
per ina prova da chant sa barattan:
- Remo Weishaupt, dirigent dal Chor maschadà grischun Turitg
- Jürg Wasescha, dirigent dal Chor masdo Alvra
Il barat tranter ils dus chors ed ils dus dirigents ha lieu durant il mais da schaner.
«BarattaChor» è in'acziun da RTR per promover il barat tranter chors e dirigentAs, sco era il barat tranter ils differents chors. E questa giada era il barat tranter Grischuns e Grischunas da differentas regiuns.
Chor masdo Alvra
Il Chor masdo Alvra ha festivà l'onn 2016 ses giubileum da 20 onns. Jürg Wasescha dirigia 30 chantaduras e chantadurs da l'entira Val d'Alvra, vul dir da Bravuogn enfin a Casti. Il chor ha era l'intent da promover la cultura cantica en la Val d'Alvra.
Il chor che baratta: Chor maschadà grischun Turitg
En il Chor maschadà grischun Turitg, il link avra en ina nova fanestra chantan Grischunas e Grischuns che vivan a Turitg e conturn. Sco amaturs da la chanzun rumantscha chantan els bler rumantsch, e quai sche pussaivel en tut ils idioms, sco quai ch'els scrivan sin lur pagina d'internet. 33 chantaduras e chantadurs suondan Remo Weishaupt che dirigia il chor. El ha fatg da scolast e suenter studegià musica a la Scol'auta da musica a Turitg. Dapi ch'el ha 18 onns ha el dirigì differents chors. Il Chor maschadà grischun Turitg dirigia el dapi 21 onns.


text:
20 onns martgà a Ftan
- Glindesdi, 12.2.2018, 11:45
-
Emprima emissiun:
- Glindesdi, 12.2.2018, 11:45, RTR
Oravant tut la cumpagnia stat en il center dal martgà. Ma las relaziuns èn sa midadas ils ultims 20 onns. Oz ins vul natiralmain era vender ils products.
Radund 30 stans hai lung la via amez Ftan. Ils ins vendan fotografias, cartas e mobiglias da lain u sculpturas, ils auters vendan bavrondas e quai che na dastga betg mancar – liongias da brassar.
A l'entschatta era la finamira dal martgà oravant tut, da realisar ina bella festa per la populaziun dal vitg, star da cumpagnia, emblidar la hectica. Ina festa che durava mintgatant era fin tard en per la notg.
Oz resguard'ins in zichel era l'aspect economic. Ils vendiders vulan bain era vender lur products e far svieuta. Avant in pèr onns han ins perquai spustà il termin. Or d'in martgà da Nadal è daventà in martgà d'enviern. Il temp cura ch'era ils giasts èn a Ftan per ir cun skis.
Gia avant 20 onns sa participavan radund 30 vendiders, e quest dumber è restà fin oz. Era grazia a las bunas ideas ed innovaziuns ch'il comité d'organisaziun porta mintg'onn.


text:
Fertant che gnanc anc tut ils stadis federativs da l'America han furnì lur resultads definitivs, arrivan gia las gratulaziuns da tut il mund tar il nov president american.
Barack Obama ha gratulà a Donald Trump
Il president actual Barack Obama ha gratulà a ses successur Donald Trump per sia elecziun - annunzia l'emettur da televisiun CNN. Ils dus umens veglian sa scuntrar damaun ha ditg president Obama.
Russia: Putin è stà in dals emprims gratulants
Sco in dals emprims schefs da stadi ha il president russ Wladimir Putin gratulà al nov president american Donald Trump.
En in telegram haja Putin exprimì sia speranza che las relaziuns tranter ils dus pajais sa megliereschian. Durant il cumbat electoral american aveva il president russ ludà Trump.
UE: Rinforzar las relaziuns trans-atlanticas
Era l'Uniun europeica ha gratulà al nov president. Il president dal cussegl da l'UE Donald Tusk ed il schef da la cumissiun da l'UE Jean-Claude Juncker vulan tant pli spert in inscunter suprem per rinforzar las relaziuns trans-atlanticas.
Il president Trump vegn ad esser in auter ch’il cumbattant electoral Trump, di il president dal parlament d’Europa, Martin Schulz, en in'intervista a la televisiun (da vesair en la galaria da video sura). Quai saja stà dad udir en ses emprim discurs presidial. I na vegnia betg ad esser simpel cun tut quai ch’ins haja udì en il cumbat electoral, cuntinua Schulz, sa mussa dentant persvadì ch’ins vegnia a returnar tar ina collavuraziun raziunala.
Svizra: collavuraziun constructiva
La Svizra vegnia a collavurar a moda constructiva cun la nova regenza americana ha ditg cusseglier federal Didier Burkhalter al radio da la Svizra romanda.
L'emprim dovria la nova regenza temp da chattar sia via. Pir lura saja pussaivel per la Svizra da sa far in parairi. Ed ella vegnia a defender ses interess e sias valurs - ha Burkhalter aschuntà (da vesair en la galaria da video sura).
Clinton: Suenter la gratulaziun telefonica n'ha ella betg pli s'exprimì publicamain
La contrahenta democrata Hillary Clinton haja gratulà a Trump en in clom da telefon, rapporta l'emettur american CNN. Suenter ü ella sa retratga da la publicitad sco quai che las agenturas sda e dpa rapportan.
RR novitads 11:00++


text:
Avant passa 30 onns era Gion Jäger sin buna via da far ina gronda carriera sco chantadur d'operas, el ha chantà sin tribunas internaziunalas er rollas principalas. Il chant professiunal ha el dentant stuì bandunar ord motivs economics.
Ord l'archiv RTR
Telesguard dals 18.02.2013 – Tge fa Gion Jäger?
Avant 30 onns era Gion Jäger da Savognin sin buna via da far ina gronda carriera sco chantadur d'operas. Chantà ha el sin palcs internaziunals rollas principalas. Ma i n'ha betg duì esser. Guardai tge emoziuns che las registraziuns da la Televisiun Rumantscha d'avant 30 onns evocheschan anc oz en Gion Jäger.
RR novitads 07:00


text:
Irlanda
L' Irlanda (Éire in irlandes, Ireland in ingles) a l'è un paes de l'Europa nord-ucidentala.
La ocüpa l'83% de l'isula d'Irlanda e l'è tacada a l'Irlanda del Nord (Regn Ünì).
La capital a l'è Düblin.
La gh'ha una süperfiss de 70.273 km² e una pupulaziun de pressapoch 4.200.000 abitant.
A l'è un member de l'Üniun Eurupea.
Urganizaziun pulitiga[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'Irlanda a l'è una repübliga.
La presidenta a l'è 'l Michael Higgins (del 2011).
El Prim Minister a l'è l'Enda Kenny (del 2011).
Muneda[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Del 1m de genar del 2002 l'Irlanda la dupra l'Euro.


text:
Gnatustóma spinigèrum
Al Gnatustóma spinigèrum (nóm sientìfic “Gnathostoma spinigerum”) 'l è 'n bêg nematôd ad culōr ròśa d'l órdan di Spirurida ch'al pōl rivàr a èsar lung anc sinc cm da grand. 'L è 'n parasìta dal pulghi 'd àqua, di pés, dal rani, di pelicàṅ, di pui e di mamìfar magnadōr ad pés cuma 'l óm in dua al fà vgnir un mâł ciamâ Gnatustumìaśi [1], cgnusû anc cuma Larva migrans.
In gèn'r i masć i èṅ più pìcui dal fémni.
I sò óṿ, grand 65-70 µm par 38-40 µm, i s càt'n in di àqui dólsi dl'Àśia, specialmènt qvéli dla Thailàndia. Quànd i s vèran, al larvi i vènan magnàdi par dal pulghi 'd àqua che a sò vòlta i finìs'n in di stómag di pés pìcui cuma 'l tôṅ. Quànd di mamìfar cuma i nimài, i caṅ e i gat (òspit definitìṿ) i i màgnan, i ciàp'n anc lōr al larvi ch'i partìsan subìt p'r al budèli in dua i gh armàgnan par tri méś par pò turnàr in dal stómag par crésar. Dòp siē méś i madùr'n e i tàcan a far i óṿ ch'i vènan cagâ via c'n i pét. S'la mèrda c'n i óṿ dèntar la finìs'n in dl'àqua, a s sèra incóra 'l sérć.
Se 'n óm al magna 'n pés malâ minga còt bèṅ a sucéd un diśàstar parchè p'r al bêg lò al n è minga 'l sò òspit definitìṿ dònca 'l vérum al n pōl minga śvilupàr-as cum a s dév e far di fiōi. Cuma 'n parśunēr al parasìta al taca a giràr dapartùt in di tesû, anc par quìnd'ś an, faghénd vgnir dal maci rósi in sla pèla, spiùra e infesiòṅ. Al pōl anc rivàr a 'l sarvèl o a i òć dvintànd acsè incóra più periculóś. Al Gnatustóma spinigèrum al gh'à di unsèṅ in bóca ch'al dróa par sćiancàr via la carna e andàr a spas faghénd-as spasi.
Par cumbàt'r al parasìta a gh'è da cōśar bèṅ i pés prima 'd magnàr-i o tōr d'l Albendaśōl s'l è bèla drē a giràr in dal tò còrp.
Culegamènt estéran
Nòti
- ↑ Magnâ viṿ par di vérum Giornalettismo.com, 7 ad Luj dal 2011
Àtar prugèt
- Wikiquote contiene citazioni di o su Gnatustóma spinigèrum
- Wikimedia Commons contiene file multimediali su Gnatustóma spinigèrum


text:
Fatg pussaivla quella roschada da prers en Surselva ha il plevon da la plaiv Sursaissa-Mundaun, Sur Adam Pradela. El ha surpiglià la plaiv Sursès ed ha bandunà la fin da l'onn passà Sursaissa. Sco successur ha la plaiv elegì Sur Markus Domeisen, che maina actualmain anc la plaiv catolica-romana da Lumnezia cun las pravendas Cumbel, Suraua, Lumbrein e Vrin.
Midada pervia dal linguatg
La proposta da midar plaiv ha Sur Markus Domeisen acceptà pervia dal linguatg. El na discurra betg rumantsch, quai che saja dentant impurtant per esser prer en Lumnezia. Sursaissa-Mundaun è ina plaiv tudestga, e quai vegnia encunter ad el ed el possia far meglra lavur en sia lingua materna. Sur Markus Domeisen surpiglia la plaiv Sursaissa-Mundaun il prim da mars. Il medem di entschaiva era ses successur en la plaiv catolica-romana da Lumnezia, Sur Dirk Jasinski.
Ina atgna plaiv per Sur Jasinski
Sur Dirk Jasinski lavura dapi 2001 en Surselva, actualmain sco prer ad Andiast, Rueun e Siat. La plaiv d'Andiast è en tractativas da fusiun cun la plaiv da Breil, baud ni tard avess el pia stuì dar giu quella plaiv. Rueun e Siat èn duas pravendas da la plaiv Rueun-Ruschein-Siat-Pigniu. Quella plaiv parta Sur Jasinski cun Sur Tomasz Arkuszewski. Sur Arkuszewski (actual plevon da Ruschein, Ladir e Pigniu) vegn a surpigliar l'entira plaiv suenter la partenza da Sur Jasinski. Cun la plaiv catolica-romana da Lumnezia sa Sur Jasinski sez era surpigliar ina entira plaiv.
Quella roschada da prers è betg la davosa midada en Surselva. La plaiv da Sumvitg tschertga numnadamain anc in successur per Sur Benny Varghese, che ha dà giu sia plazza sin la fin da zercladur.
RR actualitad 07:00


text:
«Sia musica avess merità d'esser pli enconuschenta»
- Sonda, 5.5.2018, 11:03
-
Emprima emissiun:
- Sonda, 5.5.2018, 11:03, RTR
Quest onn pudess Benedetg Dolf festivar ses 100avel natalizi. Survegn sia musica avunda renconuschientscha? U stat l'ovra da Benedetg en la sumbriva da quella da ses bab Tumasch? E tgi era questa persuna, da la quala i dat sulettamain in'intervista en noss archiv da radio?
Per Luzius Hassler è Benedetg Dolf stà in mentur, quai sco musicist ma era sco uman. Ina giada en pensiun, è Hassler perquai sa mess a la lavur ed ha cumenzà a digitalisar l'ovra da Dolf, in project che n'è anc ditg betg a fin. Il Magazin da cultura discurra plinavant cun Ingrid Schütz Gasparini che vul intimar chors e furmaziuns instrumentalas da sunar dapli ovras da Benedetg Dolf en il futur.
En la rubrica litterara preschenta Clà Riatsch in original ord la litteratura rumantscha: Giacumbert Nau, il paster legendar da la Greina.
Contribuziuns
-
Benedetg Dolf – la persuna
-
Benedetg Dolf – il cumponist
-
Intervista da Maria Cadruvi cun Benedetg Dolf (1981 - SRF)
-
Litteratura: Clà Riatsch davart la figura da Giacumbert Nau
-
Ils tips da cultura dals 5 da matg
-
Martina Hug preschenta ses album «Ich hab’ kein Heimatland»


text:
En las retschertgas enfin uss era in «gea» il tenor tar l'iniziativa No Billag. Uschia eran l'entschatta da december 57% dals dumandads s'exprimids per l'aboliziun da las taxas da radio e televisiun e mo 34% vulevan mantegnair ellas.
Maioritad encunter – en tut las generaziuns
Ussa, bun in mais e mez avant la votaziun, èsi il cas cuntrari: Ils adversaris da la No Billag han il nas davant. En ina retschertga da la Tamedia han 56% dals dumandads inditgà d'esser cleramain cunter l'iniziativa. L'opiniun cuntraria, da votar cun in cler «gea», represchentan 36% dals participants. 7% èn anc malsegirs: 3% schessan plitost «na» e 4% plitost «gea». 1% n'ha betg respundì a la dumonda.
Plinavant mussa il studi ch'i vegn betg a dar in cumbat tranter las generaziuns: Uschia è in «na» tar l'iniziativa il tenor en tut las gruppas da veglidetgna.
Purschida mediocra cunter diversitad periclitada
L'argument principal (28%) per abolir las taxas da radio e televisiun è che la SRG saja in coloss che produceschia ina purschida da qualitad mediocra – tiers la gronda summa da daners ch'els survegnan mintg'onn. Per blers adversaris da l'iniziativa (32%) patiss la diversitad da medias senza ils daners. E las medias daventassan pli dependentas d'investiders privats.
PPS per, pensiunads cunter
La pli gronda cumpart dals aderents da l'iniziativa fan votants da la Partida populara svizra (PPS) cun 73% e la pli pitschna cumpart fan votants da la Partida socialdemocratica (PS) cun 17%. L'iniziativa chatta er pli tgunsch sustegn en la Svizra tudestga ch'en la Svizra franzosa. E cunzunt umens vulan abolir las taxas da radio e televisiun.
La pli gronda opposiziun da l'iniziativa han ins examinà en la gruppa da persunas sur 65 onns.
RR novitads 07:00
Rom da retschertga
En sia retschertga ha Tamedia dumandà 15'197 persunas da l'entira Svizra:
- 10'681 da la Svizra tudestga
- 3636 da la Svizra romanda
- 880 dal Tessin


text:
Castanea sativa
Castanea sativa (nòm popolàr: Castègna) l'è 'na spécie vegetàl de la famìa de le Fagaceae. La piànta e la sò somésa le vé ciamàda castègna o marù a segonda de la sórt. L'è 'na piànta uriginària de l'Euròpa meridiunàla e de l'Asia Minùr ma al dé d'encö se la tróa en töt el teretóre Europèo. L'è 'na spécie rüstica che scàmpa tancc agn, e l'è apresàda per la prudusiù de le castègne che i è bùne de maià (tecnicamènt la part che se màia l'è 'l grà de somésa, cioè 'l giandì) e per el legnàm che l'è de bùna qualità.
Descrisiù[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La castègna l'è 'na piànta a portamènt de àlber, condèna chiòma làrga e piötòst srotondàda, 'na altèsa variàda, a segonda de le cundisiù, dei 10 ai 30 méter.
En cundisiù normài la se svelöpa condèn trónch gròs e a fùrma de colòna. La scórsa l'è lìza, löstra, de culùr gris-maròn. La scórsa dei ram la tìra al bianch e l'è piéna de lentezèle trasvèrse. Col pasà dei agn, la scórsa la se screpùla e la fùrma de le rüghe dispunìde sö la longhèsa.
Le foie i è altèrne, le g'ha 'n gambì cürt e, a la bàze de chèsto, gh'è dò stìpole oblónghe. La làmina de la fòia l'è grànda, la pöl rià 'nfìna a 20-22 ghèi de longhèsa e 10 ghèi de larghèsa. La fùrma l'è lanceolàda, la fenés a pónta e l'è capetàda sö l'òrlo, coi dintì bèi gös dispunìcc a distànsa regolàr. Le fòie zùine i è peluzète, ma a quan che i è bèle svelöpàde le deènta glàbre, löstre e coriàcee.
L'è 'na piànta monòica dóca la svelöpa fiur mascc e fèmina töcc dù sö la stèsa piànta. I fiùr mascc i è reünìcc en glömèröi pesègn tacàcc ensèma tra de lùr a furmà dei amènti che stà sö dricc, lónch 5÷15 cm, che vé fò a la sèa de le fòie. Ogna fiùr l'è de culùr che tìra al biànch, e 'l g'ha 'n peregóne spartìt en 6 lòbi e ìn androcèo de 6÷15 stam. I fiùr fèmina i è izolàcc o reünìcc en grüpècc de 2 o 3. Ogna masülì l'è enciurciàt sö 'ndèn invòlucro de bràtee ciamàt cùpola.
El fröt l'è 'n achénio, ciamàt pò a lü castègna. L'è seràda sö 'ndèn invòlucro spinùs ciamàt rés endóche se pöl troàn dét dò o trè. El rés el vé de l'evulusiù de la cùpola. Quan che l'è madür el rés el se dèrf fò 'n quàter vàlve e 'l làsa crödà fò le castègne. El fröt el g'ha 'n pericarpo coriàceo de culùr maròn, lis e löster de föra, pilùs de dét. La fùrma l'è presapóch glubùza, spiatàda fò de 'na bànda, e bombàda de l'ótra. Quan che 'l rés l'è deèrt, la part del fröt che se prezènta l'è 'n ciöfèt ciamàt torcia, che pò l'è chèl che rèsta del pestél e dei 5÷7 stìgmi. Chèsto ciöfèt el fà de protesiù al germe. De l'ótra bànda, chèla che rèsta scundìda dét endèl rés, gh'è come 'na piasöla piö ciàra, grìza e piàta ciamàda ilo. La scórsa de la castègna (el pericarpo) l'è maròn a striadüre piö o méno marcàde. Chèste caraterìstiche morfològiche le sènt càre per reconóser le vàrie sórcc de castègne e marù.
I malatìe de la Castègna[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ol Dryocosmus kuriphilus o besbìna de la castègna, che l'è ün insèt cinipìdi galìgen che 'l vé da la Cina;
- la Cryphonectria parasitica o càncher de la rösca de la castègna, che l'è ü fóns.
- la Phytophthora cambivora o mal del inciòster de la castègna, che l'è ü fóns.


text:
Sia: «Chandelier»
- Venderdi, 9.2.2018, 9:30
-
Emprima emissiun:
- Venderdi, 9.2.2018, 9:30, RTR
La chantadura ed autura australiana Sia sa zuppa savens davos ina perucca blonda che cuvra mez da sia fatscha. Quai ch'era patratgà sco in protest envers l'industria da musica è spert daventà sia marca.
In auter segn d'enconuschientscha è la mattatscha che sauta en in u l'auter video tar las chanzuns da Sia. Maddie Ziegler è dals Stadis Unids ed ha uss 15 onns. Ella è daventada enconuschenta tras la seria da televisiun «Dance Moms».


text:
Pierce Brosnan
- Mesemna, 16.5.2018, 8:40
-
Emprima emissiun:
- Mesemna, 16.5.2018, 8:40, RTR
Enconuschents sin l'entir mund è l'Irlandais vegnì entras sia rolla sco James Bond. En quatter films ha el giugà la rolla da 007. Oz festivescha Pierce Brosnan ses 65avel anniversari.
Il 1995 ha Brosnan giugà per l'emprima giada James Bond, quai en il film «Goldeneye ». Il 2002 en «Die another Day » ès el stà per la davosa giada sco agent avant la camera.
Ils ultims onns è l'Irlandais stà en acziun oravant tut en films d'amur e cumedias – il 2008 en il film da musical «Mamma Mia». Il fanadur 2018 è Pierce Brosnan puspè da vesair en ils kinos, quai en «Mamma Mia 2».


text:
I duess vegnì collavurà internaziunal cunquai che la criminalitad da cyber saja ina sfida globala, di il procuratur public Michael Lauber. Però era sin livel naziunal stoppia vegnir collavurà meglier. Michael Lauber vul ina collavuraziun tranter chantuns e confederaziun cun l'uschenumnà cyberboard. Ils process duain vegnir adattads uschè ch'i po vegnir reagì pli svelt.
Procura publica e polizia duain seser vid la medema maisa, uschia spargnassan ins process ed ins pudess er reagir pli svelt.
La criminalitad da cyber è ils ultims onns adina stada ina tematica che ha preoccupà la procura publica federala. L'onn passà ha la procura publica perfin engrondì il team dals procuraturs publics per criminalitad da cyber.
Il problem per cumbatter na saja betg las leschas di il procuratur public, quellas sajan avant maun. Però ils process duai vegnir adattads, la vart organisatorica, e quai cun la collavuraziun.
Igl è da studegiar da nov il federalissem en quest connex.. La criminalitad da cyber va sur cunfins.
La svizra saja buna en duvrar il dretg existent, dentant en la criminalitad da cyber saja era da far in pass en la direcziun prevenziun, menziunescha Michael Lauber vinavant.


text:
Ils trais frars da San Murezzan Enrico, Marco e Roberto Triulzi han tuts fatg lur emprims pass sin las patinas tar il club da hockey da San Murezzan. Enrico Triulzi ha fatg carriera tar il HCD cun dus titels da campiun mez ils onns otganta. Roberto Triulzi – ch'è il pli giuven dals trais frars – è stà part da l’equipa da campiun da Lugano e suenter era tar il SC Berna.
Fans vulan SC Berna, betg «SC Bündner»
La gronda amur da hockey ha Roberto Triulzi chattà a Berna. Durant dudesch stagiuns è Triulzi stà activ tar l’equipa. Durant quel temp ha Triulzi festivà quatter giadas il titel da campiun. La stagiun 1996/1997 perfin sco capitani da l’equipa.
L'entschatta a Berna è dentant stada difficila. En la crisa la fin dals onns otganta vulevan ils fans in SC Berna «bernais». Renato Tosio, Reto Dekumbis, Pietro Cunti ed era Roberto Triulzi eran tuts Grischuns en il cader da Berna. Quai na plascheva betg a tut ils fans.
Activ tar Berna era suenter carriera
Suenter sia carriera activa che Roberto Triulzi ha terminà tar il EHC Bienna è l'Engiadinais turnà tar il SC Berna. Questa giada sco schef da sport. Era en quella funcziun ha Triulzi festivà in titel da campiun Svizzer.
Lura eri dentant a fin cun hockey. Triulzi è vegni maina fatschenta dal bobrun a San Murezzan. Tras il sport è l’anteriur giugader da hockey turnà en sia patria. Hoz lavura Triulzi en l’economia privata sin il sectur da l’informatica.
RR actualitad 08:00


text:
Cura ch’ils prads vegnan verds en la val e la naiv cuverna anc la cuntrada fin tar il cunfin dal guaud, sa repeta il fenomen dals capricorns adina puspè da primavaira. «Il retg da las Alps» sco l’animal vegn er adina puspè numnà, riva durant quel temp (per regla la fin d’avrigl fin cumenzament da zercladur) giu da la muntogna fin a l’ur da la vischnanca da Puntraschigna. Quai per chattar nutriment en furma dad erva frestga.
La stiva dals capricorns
Ina da las pli grondas colonias da capricorns en las Alps sa chatta al Piz Albris sin 3’166 meters sur mar, gist sper Puntraschigna. Tranter 30-50 animals sajan per il mument mintgamai da vesair. Tut dependent da l’aura e da la luna dals animals. Per gronda part èn quai bucs, causa che las chauras e lur ansiels restan sin distanza, pli ensi. Ch’ins na possia betg dir ch’ils capricorns sajan adina da las medemas uras al medem lieu, precisescha il guardiaselvaschina chantunal, Daniel Godli.
Restar sin las sendas
Impurtant saja che la glieud sa tegnia vid las reglas che la vischnanca publitgescha sin tavlas a l’ur da la via. En emprima lingia saja da respectar la sfera privata da l’animal e betg empruvar da s’avischinar il pli datiers pussaivel als capricorns. Ultra da quai duessan ils visitaders restar sin las vias e sendas.
I na sa tracta betg d’in zoo per charezzar bestgas.
Publicitad turistica
Dapi intgins onns fa la vischnanca da Puntraschigna reclama cun la preschientscha dals capricorns. Surtut sin ils chanals socials vegn rendì attent sin il fenomen dals animals cun las cornas imposantas. Quai conferma il directur da Puntraschigna Turissem, Jan Steiner. Per el èn ils capricorns cleramain ina purschida turistica bain vesida, surtut durant il temp da stagiun morta. Dentant vesa Steiner er la problematica cura che passa 100 persunas sa radunan il medem mument enturn in triep da capricorns, munidas cun apparats da fotografar e cameras.
RR actualitad 07:00


text:
Lengua emiliana-rumagnöla
Cunt emilian-rumagnö a s'intend un grüp de dò lenguv gal-italegh pütost cumpagn tra de lur, ciuè l'Emilian e 'l Rumagnö.
Hin parlaa in del centru-nord de l'Italia: in Emilia, in Rumagna, in d'un quai tuchelin de la Lumbardia, del Venetu, de la Tuscana e di March, ultra che in la Repüblega de San Marin: inflüenz luntann i se sent anca in Ümbria, Piemunt e in Ligüria. Fina a un quai an fa l'era cunsiderada una lengua ünega, mentr'al dì d'incö l'è stada spartida in di dò lenguv che ne furmen el nom.
Cunfrunt tra i dò lenguv: el Pader Noster[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Varda anca[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]


text:
Igl è la segunda giada entaifer 6 onns ch'ils designers Mark Bernhardt e Jochen Ruderer han renovà il design da la gasetta. Toc central da la nova NZZ saja dentant la part dals mainis ch'è pli gronda ed in faszichel supplementar per la fin d'emna.
Svizra Facelifting per la NZZ
Oz è cumparida per l'emprima giada la nova gasetta NZZ. Il layout è vegnì renovà bufatgamain e pli generus. Tenor il schefredactur Eric Gujer saja ina refurma dal layout adina ina «operaziun vid il cor avert», era perquai ch'ina gasetta saja in organissem.


text:
Entaifer il vitg da Domat èsi necessari da meglierar las relaziuns per las pedunas ed ils peduns e per il traffic da vehichels a motor. Per part è la via stretga, nunsurvesaivla ed en parts manca in passape. Medemamain è la via en in nausch stadi architectonic: La cuvrida n'è betg resistenta a la schelira. Il traject da via che sto vegnir curregì percurra per lung dal center dal vitg cun il center da cultura e da baselgia Sentupada sco er cun pliras fatschentas. Il traffic da pedunas e peduns è perquai vaira grond.
Il project prevesa da crear ina colliaziun senza interrupziun per pedunas e peduns e da stabilisar las stretgas nunsurvesaivlas. La surstructura vegn renovada e la via vegn meglierada, uschè lunsch che la structura dal vitg circumdanta permetta quai. Per questas mesiras vegnan calculads custs da var 1,9 milliuns francs.
Via da Schlans vegn sanada
Il project per la adattaziun da la via da Schlans, Pardi – Darplauns, è vegnì approvà cun intginas permissiuns spezialas. La via è donnegiada e demussa defurmaziuns sin ils vials, che derivan da donns da schelira. La via è era per part nunsurvesaivla e transibla mo sin in vial. Il project cumpiglia il schlargiament da la via, la renovaziun da la surstructura e da l'allontanament da l'aua sco er ina meglieraziun da la geometria. Ils custs da construcziun muntan a circa 1,8 milliuns francs.
RR novitads 09:00


text:
Purtret
La baselgia catolica dal chantun Grischun
- paja contribuziuns da cumpensaziun a cumins-baselgia cun dretg da gulivaziun
- conceda contribuziuns da construcziun e contribuziuns ad ovras als cumins-baselgia per novas construcziuns, per lavurs da transfurmaziun e da renovaziun da baselgias, chapluttas, chasas-pravenda e chasas da cumins-baselgia
- approva decrets dals cumins-baselgia
- maina posts spezialisads, actualmain èn quai: il Center catechetic dal Grischun, il Post per la lavur da giuventetgna ecclesiastica en il Grischun, la Mediateca da la Baselgia dal Grischun, il Post da cussegliaziun catolic per dumondas da lètg, famiglia e vita, il Rectorat per l'instrucziun da religiun ed il Post spezialisà per la pastoraziun da persunas cun impediments
- paja contribuziuns ad organisaziuns catolicas dal chantun Grischun: l'Uniun catolica da dunnas dal Grischun, mamma ed uffant + agid cunter aids, organisaziuns da giuvenils
- sustegna ovras socialas e caritativas: l'Uniun per la cussegliaziun da famiglias e la cussegliaziun sexuala, il Post da cussegliaziun per giuvenils e per dumondas da drogas, la Pastoraziun al telefon dal chantun Grischun, la Caritas Grischun
- gida a finanziar posts spezialisads diocesans e svizzers sco era projects da quels
Ils organs da la baselgia catolica dal chantun Grischun èn:1. tut ils abitants dal chantun Grischun catolic-romans cun dretg da votar
2. il Corpus catholicum
3. la cumissiun administrativa
4. la cumissiun da recurs
5. ils cumins-baselgia
6. las suprastanzas dals cumins-baselgia


text:
Le Locle
Le Locle (Lo Lôcllo 'n arpità) a l'è un cumün svizzer del distret de Le Locle, in del Canton Neuchâtel. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 23.14 km² e in del Dicember 2010 al gh'eva una popolazion de 10049 abitant.
El cumün de Le Locle al se tröva a una altitüden de 945 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de La Chaux-de-Fonds, La Chaux-du-Milieu, La Sagne, Le Cerneux-Péquignot, Les Brenets, Les Planchettes, Les Ponts-de-Martel, Villers-le-Lac (FR-25). La popolaziun l'è in magioranza de lengua francesa.
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Unesco World Heritage List: Le Locle & La Chaux-de-Fonds
- Le Locle website
- Le Locle in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.


text:
Al referendum da la dumengia hajan 52,3% dals votants ditg na a la midada e 47,7% hajan sustegnì quella. Quai rapporta l'emettur da televisiun ATB che sa basa sin cifras d'in institut demoscopic. Cun il resultat definitiv quinta la cumissiun electorala pir en intgins dis.
Evo Morales è dapi il 2006 president da la Bolivia. Ses temp uffizi scada il 2020. La midada da constituziun lubiss a Morales da candidar ina quarta giada sco president ed uschia da restar en uffizi fin il 2025.
RR novitads 06:00


text:
Teater a Rueras
La mustga africana
Igl enconuschent e stimau poet popular Rolf Gordon ha scaffiu en quei toc entginas figuras che han dapi onns fascinau e fatg rir ol publicum. Nossa cumpassiun rendein nus oravontut a nos dus tribulai herox d’aventuras. La cumedia raquenta il prigulus mo surtut era il victorius cumbat pervia dalla pussonza dallas clavs. Per il meister calger Mattias ha in amitg ina idea grondiusa: enzanua en in cudisch hagi el legiu inaga sur d’ina malsogna da durmir che derivi neu dall’ Africa. Mattias dueigi dar da crer als ses ch’el seigi infectaus da quella malsogna maligna (che provochescha denter auter era il somnambulissem) per saver ira ruasselvilamein la notg vi ell’ustria dalla Cruna.
Mo buca tut va tenor plan e Mattias ei sfurzaus da giugar il malsaun era lu, cura ch’el manizzass il pli bugen tut manez e marsialas. Era gia suenter sia emprema excursiun alcoholica sto el veser en che l’ustria ei buca senz auter la summa dil cletg viril. Co Mattias e Balzer acquistan tuttina aunc la ventira matrimoniala e lur libertad sperein nus da saver mussar a Vus en ina u l’autra da nossas representaziuns ella sala da scola a Rueras.
A tuts dalunsch e damaneivel fagein nus in cordial beinvegni. Cun quella caschun vulein nus admetter inaga in sincer «engrazia fetg» a nos fideivels aspectaturs che prendan adina puspei peda per assister a nossas cumedias.
«La mustga africana» vegn representada tschun ga a Rueras, numnadamein ils 16, 21, 23, 28 ed ils 29 d’avrel 1995 mintgamai allas 20.15 uras. Cumpignia da teater Rueras
Teater a Rueras
GA. Igl ei quei ina cumedia e che ha da far cun ina mustga africana, ella Val Tujetsch bein plitost ina specia rara, tuttavia muort las temperaturas actualas.
Denton quei ei stau negin impediment per la Cumpignia da teater da Rueras da preparar tier e dar quella cumedia il proxim temps, e co ei dattan ella! Cheu saveis Vus rir puspei inagada da cor e sedelectar vid las ideas ed invenziuns dils giugadurs che dattan tutta breigia e capeschan da sluccar aschia il rir da cor a finadin, perfin larmas vesan ins a ruclond, beincapiu era dil rir.
Perfin per il tuchegiar duei il rir haver in bien effect, bein raschun avunda da far il viadi a Rueras suenter quels dis da fiastas. Stimai amaturs dil teater, sefagei si, mussei il dies alla televisiun e vegni a teater, e Vus vegnis a veser che da quels spitachels dat ei mo sin tribuna e quei schizun live e cun maletg grond.
La cumedia sespleiga en treis acts ed ei scretta digl enconuschent poet Rolf Gordon cun la versiun romontscha da nies buca meins enconuschent regissur e giugadur Hubert Venzin.
i.a Cumpignia da teater Rueras sa segir grau persuenter sche numerus amaturs dil teater vegnan a mirar quella biala cumedia ed els selegran sin Vossa viseta.
Pia tut tgi che ei buca aunc stau, stei si, vegni e tedlei e Vus veis lu fatg in plascher a Vus ed a nus. Giavischond tut bien e sin seveser, salida Vus la Cumpignia da teater Rueras.


text:
Lenta (ottica)
Ona lenta [1] o lent a l'è on strument ottich che'l g'ha la proprietà de modifegà el percors de la lus, pussee precisament de concentrà o voltà i ragg luminos grazie a on process de diffrazion cont el qual la pò inscì reprodù di immagin reai o artificiai di oggett. Ona lenta la pò vess drovaa singola o insemma a olter lent faa sù in d'istessa assa. I lent poden vess faa de veder o plastega trasparent, ma anca in materiai organech o in d'on quaj metal 'me el germànio.
Gh'è anca di olter dispositiv compagn, ciamaa anca lor lent, che i lavoren in su olter bande de l'ombra elettromagnetega.
Al dì d'incoe i lent sont drovaa principalment in de la fabbricazion d'i aparecc ottich 'me i telescopi, i microscopi, i cannociai, i macchine fotografeghe, i videocamere e per la correzion d'i difett de vista travers i ogiai e i lent a contatt.
Tipologij di lent[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La tipologia pussee comun de lent l'è quella di lent rotond, caratterizzada da l'avegh tucc i duu superfis cont on ragg de curvadura R1 e R2, indoe R1 la determina la superfis de la lenta: se R1 a l'è positiv la lenta la sarà bombé, se negativ la sarà incavaa e se infinii la sarà piana.
L'istess l'è inscì anca per la superfis opposta de la lenta, ma cont i segn a l'incontrari.
I lent sont classificaa in bas a la curvadura d'i duu superfis, ciamade diotter:
- bi-bombé o anca bombé se tucc e duu sont bombé,
- bi-incavaa o incavaa se tucc e duu sont incavaa,
- pian-bombé se vuna l'è piatta e l'oltra l'è bombé,
- pian-incavaa se vuna l'è piatta e l'oltra l'è incavaa,
- incavaa-bombé se i sont vuna incavaa e l'oltra bombé.
In de l'ultem cas, se i duu superfis g'hann l'istess ragg la lenta la se definiss menisch, anca se el termin l'è anca drovaa per ona lenta incavaa-bombé normal.
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ F. Angiolini, Vocabolario milanese-italiano, con segni per la pronuncia, Ditta G.B. Paratia e Comp., 1897, pp. 432.


text:
Avant tschintg emnas saja questa idea anc stada cumplettamain nova. Entant possia però bunamain mintgin dal cabinet sa metter avant ch’i dettia uschè ina fasa che possia cuzzar plirs onns. La lunghezza dependia quant temp che vegnia duvrà per stgaffir novas structuras.
Philip Hammond vala sco in fautur dad in «Brexit lom», in Brexit che vul avair vinavant access al martgà intern europeic. E quai era sch’ins stoppia far per quai concessiuns en la politica d’immigraziun. Glindesdi cumenza a Brüssel l'emprima emna da tractativas.
RR novitads 15:00


text:
Il quint è equilibrà – cun tant 72 milliuns francs entradas sco era sortidas. Che quai è uschia è dentant d'engraziar a las 2 garanzias da deficit dal chantun e da la regiun Engiadin'Ota da radund 1,1 milliuns francs ch'ins aveva dumandà il davos mument. Quai perquai ch'ils custs per il traffic public èn stads pli auts e perquai ch'ins aveva era stuì investir dapli raps per la segirtad publica. Fitg cuntents èn ils organisaturs cun la vendita da bigliets che ha generà passa 10 milliuns francs.
Ils organisaturs dal campiunadi mundial da skis 2017 a San Murezzan han preschentà il quint final a la conferenza da presidents da la regiun Malögia.


text:
Svizra
-
Damain illegals en il Tessin
Il dumber da persunas che sa chattan illegalmain en il Tessin è sa reducì il fanadur l'emprima giada dapi il favrer. Las guardias han tschiffà il fanadur 1'677 persunas sin il cunfin cun l'Italia, 150 pli pauc ch’il mais avant. Quai mussa la statistica da l'Administraziun federala da duana.
Quest onn han las guardias tschiffà var la mesadad da las persunas illegalas sin il cunfin en il chantun Tessin. Var ina quarta da las persunas è dada en ils latschs en la Svizra romanda.
RR novitads 15:00


text:
Boécourt
Boécourt a l'è un cumün svizzer del distret de Delémont, in del Canton Giüra. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 12.28 km² e in del Dicember 2010 al gh'eva una popolazion de 863 abitant.
El cumün de Boécourt al se tröva a una altitüden de 516 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Asuel, Bassecourt, Bourrignon, Develier, Glovelier, Montmelon.
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Boécourt in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.


text:
Ils mortoris pervi da la malsogna da malaria èn sa reducids per 60% dapi l’onn 2000. Quai demussan las ultimas cifras da l’Organisaziun mundiala da la sanadad (WHO). En l’Africa èn ils mortoris pervi da malaria sa reducids per 66% e tar uffants sut 5 onns per 71%. Quai communitgescha la WHO. Per pudair nudar vinavant success en il cumbat cunter la malsogna dovri dentant dapli daners, ha ditg Pedro Alonso, il directur dal program da malaria tar las Naziuns Unidas.
Dapli cas en Svizra
Però èn ils cas da malaria s’augmentads en Svizra marcantamain ils ultims onns. L’onn 2013 haja dà tut en tut 160 cas da malaria. L’onn 2015 haja ins dumbrà 430 cas. Quai ha ditg Daniel Koch da l’Uffizi federal da sanadad publica.
Tenor Koch sa tracti dals novs cas cunzunt dad esters che portian la malsogna en Svizra. Dentant sajan quests cas per gronda part nunprivlus e possian vegnir curads cun success.
Svizra duai gidar a ragischar ora la malsogna
Politichers svizzers han il glindesdi suttascrit a Berna la «Decleraziun da malaria bernaisa». Cun quest pass vulan els rinforzar la rolla da la Svizra en il cumbat cunter la malsogna. Il squitsch sin la politica, l’economia e la societad per il cumbat cunter malaria duai a medem temp vegnir mantegnì.
Rinforzar ils sistems da sanadad
Il cumbat cunter malaria saja er in cumbat cunter la povradad, hai num en la decleraziun. Uschia muntian per exempel 10 pertschient damain malaria in augment da 0,3 pertschient dal product naziunal brut. La finamira è clera: Fin il 2020 duain ils cas da malaria vegnir reducids per 40 pertschient, fin il 2030 per 90 pertschient.
In med per cuntanscher questa finamira è tenor il palpiri il svilup d’instruments innovativs, effectivs e bunmartgads cunter la malsogna. Impurtant èsi tenor la Swiss Malaria Group (SMG) – che ha elavurà la decleraziun – da rinforzar ils sistems da sanadad en ils pajais pertutgads.
RR novitads 09:00 / 11:00
Salvà 60’000 uffants per onn
In exempel per l’engaschament svizzer cunter malaria è la Tansania. Là èsi reussì da sbassar la mortalitad d’uffants per 44 pertschient aifer tschintg onns, quai grazia ad in program da raits da mustgins. Ni ditg auter: Per onn vegnan uschia evitads 60’000 mortoris d’uffants. La Swiss Malaria Group è mundialmain preschenta en 60 pajais.


text:
La segunda e terza classa secundara da Casti dattan la premiera: Els èn ils emprims che han dastgà programmar la musica per in'entira ura da noss Radio Rumantsch. Lur schelta è d'udir en l’ura da las 07:00 a las 08:00 dal prim da december.
Ils scolars da tschintg vischnancas da la Val d'Alvra frequentan a Casti en la chasa da scola «Cumpogna» il stgalim superiur. La segunda e terza classa secundara dumbran ensemen set scolars – trais giuvnas e quatter giuvens. Els èn da las annadas 2002 e 2003.
Ina vasta schelta da musica
Per quella premiera en il Radio Rumantsch han ils scolars preparà in program che porscha ina schelta da musica per giuven e vegl. Il repertori tanscha da tipics semperverds fin tar musica rumantscha cun «Giganto e Mattiu».


text:
Malgrà l'obligaziun n'hajan ils ospitals betg infurmà l'autoritad d'admissiun e da surveglianza Swissmedic davart ils products medicinals manglus. Uschia han ils ospitals violà a moda grevanta l'obligaziun d'annunzia. La pledadra da Swissmedic Danièle Bersier ha confermà in rapport dal «Tages Anzeiger» envers l'agentura da novitads svizra.
Canulas da ruina
Tar ils products medicinals tschufragnads sa tractia da canulas per operaziuns dal cor tar pops. Las canulas sajan per part stadas da ruina, stortas, che rumpevan spert u cuntegnevan scalgias da metal. Ils products derivan dal Pakistan ed èn vegnì distribuids dad ina firma en il chantun Zug.
Multa da 5'000 francs
Ils products manglus han ins chattà tar ina perquisiziun da la chasa da la firma a Zug. L'entschatta dal 2017 ha l'autoritad da surveglianza avert ina procedura penala cunter ils trais ospitals e la firma. Il fanadur han ils ospitals stuì pajar la multa da 5'000 francs. En cas da repetiziun è ina multa da 50'000 francs pussaivla.
RR novitads 12:00


text: schwabnplan.com echwabplan.com schwabplan.cm schwsabplsan.com schwabplian.com schwabplan.con sxchwabplan.xcom schwubplun.com schwapblan.com schwabplan.copm schwwbplan.com schwsbplan.com schwabplan.vom sxchwabplan.xcom cchwabplan.com schswabplan.com dchwabplan.com schwabpilan.com scuwabplan.com svhwabplan.com schqwabplan.com schwabplahn.com schwbplan.com schwabppan.com schwabplann.com schwabplaj.com schwabplman.com schwabpkan.com schwasbplasn.com wschwabplan.com schwab0lan.com schwabpmlan.com schwabplanc.om schwabplan.ckom sch2abplan.com schwaabplan.com schwanplan.com schwavbplan.com sshwabplan.som schwabplanb.com schwaplan.com schwabplan.dom schwqabplqan.com schwabmplan.com sdchwabplan.dcom schwabplan.ccom schwabplan.colm schwabplanj.com schwabplan.clm eschwabplan.com schwsabplan.com schwqabplqan.com schwabbplan.com schuwabplan.com schwavplan.com schwobplon.com cshwabplan.com scdhwabplan.cdom schwabplam.com schwabplan.cpm schwabplkan.com scxhwabplan.cxom scthwabplan.com schhwabplan.com sachwabplan.com schwqabplan.com wchwabplan.com schwwabplwan.com schwanbplan.com schwawbplawn.com schwabpmlan.com schwabgplan.com schwabplan.ckm schwabploan.com schwabplab.com sfchwabplan.fcom schwabplan.copm schdwabplan.com scnhwabplan.com sshwabplan.som schwab-lan.com schwabplan.coj schwahplan.com schwaboplan.com scfhwabplan.cfom schwabpolan.com schwabplsn.com schwabpoan.com schywabplan.com schtwabplan.com schwabpln.com schwabplan.ocm scywabplan.com schwablpan.com schwasbplasn.com shwabplan.com schwabpllan.com sschwabplan.com schbwabplan.com schwabplajn.com schwabplan.c9m schwwabplan.com schwabplan.co schewabplan.com scwhabplan.com schwabplan.clom schwqbplan.com schwabplan.c0m schabplan.com schwaabplan.com schwabplan.cmo schwwabplwan.com scyhwabplan.com schwdabplan.com sdchwabplan.com sxhwabplan.com schwabplan.cok svchwabplan.vcom schwabplaan.com schwabplan.om aschwabplan.com chwabplan.com schweabplan.com swchwabplan.com schwabplancom skhwabplan.kom skhwabplan.kom schwabpplan.com scuhwabplan.com schwbaplan.com schvabplan.com sdchwabplan.dcom schwabplan.comp scwabplan.com schwabplan.coom schwabhplan.com scjwabplan.com sfhwabplan.com schwagbplan.com scfhwabplan.cfom schwobplon.com schwablan.com schsabplan.com schwabplqn.com achwabplan.com schwabplan.cmom schwabplan.comm schwabpllan.com sch3abplan.com schwagplan.com schwabplan.coml schwabplan..com schwabpklan.com schaabplan.com scjhwabplan.com schwabpplan.com schwabplan.fom sfchwabplan.fcom scnwabplan.com schwabplah.com sxchwabplan.com schwabplan.cpom schgwabplan.com schwabplan.ciom schawabplan.com schwsabplsan.com scheabplan.com schwabplna.com schwaqbplaqn.com xschwabplan.com scghwabplan.com sdhwabplan.com schwabplan.como schwabpla.com schwabplabh.com scchwabplan.com schwabpan.com schjwabplan.com scxhwabplan.cxom scgwabplan.com schwabllan.com zchwabplan.com dschwabplan.com sechwabplan.com shcwabplan.com scdhwabplan.cdom schwabplan.coom schwabplan.xom schwabpla.ncom schwubplun.com schwabplan.comm schwabpolan.com schwabplzn.com scbhwabplan.com schwawbplawn.com scvhwabplan.cvom sckhwabplan.ckom schwabplan.cim schwaqbplaqn.com schwablplan.com xchwabplan.com schqabplan.com sckhwabplan.ckom schwabolan.com schwabplan.cokm schwabplwn.com schwabplan.colm scvhwabplan.cvom schwabplan.coim schwzbplan.com schwahbplan.com schwabpaln.com schnwabplan.com schwabplanh.com scbwabplan.com schawbplan.com schwabvplan.com zchwabplan.com svchwabplan.vcom schwabplpan.com


text:
Olivia Mosca Portmann – «Nagin a pensà che la Swissair po far naufragi»
- Sonda, 28.10.2017, 9:03
-
Emprima emissiun:
- Sonda, 28.10.2017, 9:03, RTR
Olivia Mosca Portmann (36) ha sentì direct las consequenzas dad in dals pli gronds crashs da l'economia svizra: il grounding da la Swissair.
«La Swissair era ina instituziun e quels che lavuravan là avevan in tschert prestige. Nagin avess pensà che tuttenina, d'in di sin l'auter, fiss tut a fin.» Oz, 16 onns pli tard, è ella maridada, mamma da dus uffants e lavura tar ina gasetta emnila en l'Emmental. En il Profil raquinta ella da quels temps turbulents e co ella ha adina puspè chattà il curaschi da cuntinuar sia via.