text:
Pantera
I texàṅ Pantera i èṅ un grup heavy metal americàṅ, mis insém a Arlington in dal 1981 p'r i fradèi Abbott, cgnusû méj cuma Dimebag Darrell (chitàra) e Vinnie Paul (batterìa). Al nóm al daśvèṅ da la sità ad Pantego in dal Tèxas e minga da la bèstia. I s èṅ mulâ in dal 2003. In dla lór caréra i aṅ cambiâ gènar pasànd da 'l heavy di inìsi a 'l trash e groove metal di ùltim tèmp.
Al crìtic muśicàl Jason Birchmeier 'd All Music Guide al i à batśâ cuma "al più grand grup metal di an Nuànta e òṅ di più grand e inuvatìṿ ad sèmpar" mèntar la réda televiśìva VH1 la i à mis al 45° pòst in dla clasìfica di 100 più grand d'l hard rock e al 5° pòst ad quéla di più grand grup heavy metal ad sèmpar.
Biugrafìa
Gl'Inisi (1981-1983)
La prima furmasiòṅ di Pantera l'éra furmàda da i fradèi Abbott (ch'i gh'ìvan mis i bèsi), da 'l basìsta Tommy Bradford, da 'l chitarìsta Terry Glaze (cgnusû anc cuma Terrence Lee) e da 'l cantànt Donnie Hart. La band la tacò sunànd dal cover di Kiss e di Van Halen. In dal 1982 Hart e Bradford però i mòlan al grup: Terry Glaze al sa spòsta a la vóś e al sò pòst al riva Rex Brown a sunàr al bas. I Pantera i s fànan cgnósar anc in di àtar pòst cuma la Luiśiàna e 'l Oklahoma.
I prim an (1983-1986)
In cal mèntar i Pantera i ìvan tacâ a rigistràr dal canti nóvi, lasànd lè dagnóra dal tut ad far dal cover di àtar grup. In dal 1983 a vèṅ fóra al lór prim disc Metal Magic (Metàl Màgic) anc par 'l apòǵ finansiàri ad Jerry Abbott e ad soquànt'atri band ch'i i ìvan tòlt a cór p'r al talènt ch'i ìvan mustrâ. Cal prudót lè 'l ira pîṅ 'd influénsi ad grup quài Kiss, Van Halen e Judas Priest.
Maṅ mâṅ ch'i dvintàvan più famóś, i Pantera i s éran mis a sunàr in gir p'r i Stat Unî cun di cuncèrt cic. In dal 1984 i rigìstran al secónd àlbum Projects in the Jungle (Pugèt in dla giùngla) cun un sòṅ ch'al tgnìva a drē a 'l hair metal americàṅ anc se più dur e péś, cun la vóś ad Glaze ch'la parìva sèmpar da piò qvéla ad Rob Halford, al cantànt di Judas Priest. P'r i Pantera a gh'éra anc al prim video in bal p'r al sìngul All Over Tonight.
In d'l Istâ dal 1985, al grup al cgnós al chitarìsta di Keel Marc Ferrari durànt un sò tour in Tèxas. Diamond e Vinny i gh dànan un tape cun soquànti dal canti ch'i arév cumpòst in séguit al tèrs disc I am the night (A sòṅ la nòt). Subìt dòp avér-al scultâ, Ferrari a s fà avànti par dar-ag na maṅ dvintànd sò amìg. Al disc al vèṅ fóra in c'l an lè, sèmpar par la cà discugràfica ad famìja, la Metal Magic Records, c'n al sìngul Hot and Heavy.
La vgnuda 'd Phil Anselmo (1986-1989)
In dal 1986 gl'Abbott i decìdan ad cambiàr regìstar e pasàr a 'l thrash metal dòp avér ascultâ di pès da nuànta vgnû fóra in c'l an lè cuma Reign in Blood di Slayer e Master of Puppets di Metallica.
Al cantànt Terry Glaze però, da sèmpar cuntràri a chi sòṅ lè parchè a gh piaśìva un stil più clàsic, al n éra minga 'd acòrd e al mòla al grup. Al sò pòst i vènan tòlt prima Matt L'Amour e pò David Peacock ma ninsòṅ di dû 'l éra adàt a cantàr i pès nóṿ.
A la fiṅ a vèṅ catâ quél giùst: Philip "Phil" Anselmo, ex cantànt di Samhain e Razorwhite cun di urìgini itagliàni, pascâ sèmpar in dal Sud di Stat Unî a New Orleans. Chi lò al gh'iva abû n'infànsia dimóndi difìcila: cun un pàdar imbariagòs e ch'al gh'iva un risturànt a Metairie, pò butâ śò da 'l uragàṅ Katrina, a quind'ś an 'l iva dat fóg a la cà di sò genitór sól par far ciapàr un spaj a sò surèla. Scapâ pò da cà, 'l iva decìś ad far dla mùśica in dla vita, al sól quèl ch'al gh'intirisìs.
Cun Anselmo i Pantera i càmbian dal tut pasànd a dal tunalità adàti a 'l sound thrash e groove metal.
Al prim àlbum dla śvòlta a s cata cun Power Metal (Putēr dal Metàl, 1988), in dua la nóva furmasiòṅ la s fà védar in pùblic par la prima vòlta. Al disc 'l è prudót anc par Marc Ferrari ch'al sòna pur soquànti parti ad chitàra.
In d'l àlbum a s cata anc al braṅ Proud to be Loud ch'l éra stâ scrit par Ferrari stés p'r èsar mis dèntar in dal disc umònim di Keel dal 1987 ma pò 'l éra stâ mis da na banda.
Power metal al piàś fin da subìt a 'l pùblic e a i crìtic e al pòrta i Pantera al sucès.
Cowboys from Hell (1989-1992)
Dòp la publicasiòṅ ad Power Metal, Dave Mustaine al dmanda a Darrell ad śuntàr-as a i sò Megadeth ma chi lò al diś ad no parchè al n vliva minga dastacàr-as da sò fradèl.
In cal mèntar Mark Ross, manager dl'etichéta discugràfica Atco Records, ch'l iva duciâ al grup in un cuncèrt in Tèxas e 'l éra armàst dimóndi culpî da l'eśibisiòṅ di quàtar, al gh eśibìs un cuntràt par pasàr sèg. I Pantera i èṅ 'd acòrd e acsè i tàcan a lauràr in di studi ad registrasiòṅ ad Pantego. I frut i ś védan al 24 ad Luj dal 1990 quànd i faṅ gnir fóra Cowboys from Hell (Cowboys da 'l Inféran), 'n àlbum ch'al tóca la puśisiòṅ 117 dla Top 200 dla Billboard.
Al disc 'l è cunsiderâ 'l àlbum dla śvòlta par la madurasiòṅ dal stîł muśicàl dal grup, cun di pès ch'i vaṅ da 'l heavy metal clàsic (quài Domination, Shattered e The Art of Shredding) cun la vóś puténta, élta e basa ad Philip Anselmo a di àtar ch'i arciàman i sòṅ dal speed/thrash metal an Utànta (Heresy, tant par dir-'n una) cuma a s pól ascultàr in di riff ad chitàra ad Diamond Darrell e in dla casa dópia ad Vinnie Paul.
Cowboys From Hell al gh'à dèntar dimóndi àtar pès dvintâ pò di clàsic dal grup cuma Cemetery Gates, na cansòṅ ad sèt minùt ch'la dascór dla religiòṅ e dla mòrt, Psycho Holiday e la title-track stésa.
P'r al fat che quést chè al sia al prim àlbum par na major (la ATCO la fà part dl'Atlantic Recording), dimóndi i crédan ch'al sia anc al prim àlbum dabòṅ.
Fòrt dal fat ch'al disc 'l iva vindû bèṅ (dòpa sèt an al dventarà ad plàtin in di Stat Unî), i Pantera i tàcan al Cowboys from Hell Tour, sustgnû da grup da spala quài Exodus e Suicidal Tendencies, avénd 'l unór ad sunàr a 'l Monsters Of Rock ch'al s éra tgnû a Mosca in dal 1990 insém a AC/DC e Metallica.
Vulgar Display of Power, Far Beyond Driven (1992-1994)
Al 25 ad Favràr dal 1992 i Pantera i pùblican 'l àlbum Vulgar Display Of Power (Vulgàra Dimustrasiòṅ ad Putēr), un tìtul tòlt diretamènt da na fraś dal film dal 1973 L Eśurcìsta quand al prevòstar Damien Karras al dmanda a l'indemugnàda Regan MacNeil ad liberàr-as dal demòni druànd al sò putér malèfic e lì lē la gh rispónd: «That's much too vulgar a display of power».
Al disc al gh'à un stil incóra più tirâ in di cunfrónt ad Cowboys from Hell esénd un eśémpi ad groove metal in tut e par tut e 'l è cunsiderâ da dimóndi di sustenidór dal grup cum al più cumplét ad tut, vindénd più ad dû migliòṅ ad còpi in di sól Stat Unî a tut al 2004. I sìngui fat gnir fóra i èṅ sinc: Mouth For War, Walk, Fucking Hostile, This Love e Hollow e i sò vìddeo i tàcan a giràr anc par MTV.
Al sucès bèl grôs ad vénditi l'à parmìs pò a i Pantera ad tacàr un tour mundiàl rivànd anc in Giapòṅ e a 'l Monsters Of Rock ingléś (in dua i quàtar i aṅ sunâ insém a di pès da nuànta cuma Iron Maiden e Black Sabbath).
Finî al tour i Pantera i tàcan subìt a far dal canti nóvi e al riśultàt 'l è Far Beyond Driven (Purtâ bèṅ da 'd là), disc fat gnir fóra al 15 ad Mars dal 1994 e purtâ a di livèi clamuróś ad vendìti, rivànd anc al prim pòst in dal clasìfichi americàni (29 stmani in dal top 200) e austragliàni. 'L àlbum, che in cupertìna al véd na punta gigànta 'd un tirabusòṅ insfilsàr un tésć ma che a 'l inìsi al gh'iva da ficàr-as dèntar a 'n cûl pigâ a nuànta, al gh'à quàtar sìngui: I'm Broken (numinâ a i Grammy Award cuma Best Metal Performance), 5 Minutes Alone, Becoming e la cover di Black Sabbath fata bèṅ Planet Caravan.
The Great Southern Trendkill e prim prubléma (1994-1996)
Phil Anselmo al taca ad avér di cumpurtamènt strâṅ dòp la publicasiòṅ ad Far Beyond Driven restànd da spés da par lò e separâ da chi àtar e mulànd al tour dal 1995 tut 'd un trat.
La band la próa a dar na spiegasiòṅ dgénd che Phil 'l éra stresâ par via ad tut chi viàś ch'l éra custrét a far par tgnir a drē a gl'impégn ma 'l éra ciàr ch'a gh'éra di prubléma fra lò e al rèst dal grup. Soquànti stmani dòp a ś vèṅ a savér che Anslemo 'l éra finî in dla depresiòṅ parchè 'l éra sòlit imbariagàr-'s e drugàr-as.
I Abbott i al manda alóra a far-as curàr e p'r un pōc al ròbi i vaṅ a pòst ma 'l an dòp i prubléma i vènan fóra incóra e a salta fóra che Phil al tōś dl'eruìna.
In cal mèntar, al 19 ad Setémbar dal 1995, al cantànt 'l iva fat gnir fóra un disc da par lò cun un grup suo ciamâ Down e cun al tìtul ad Nola.
Quand tut a lasàva inténdar che la stòria di Pantera la fus finìda lè, al 22 ad Maǵ dal 1996 a vèṅ fóra un disc nóṿ dla band texàna, The Great Southern Trendkill (La Gran Vója 'd Masàr dal Sud), al più rabî e catìṿ ad tut i disc ch'i ìvan fat fin lè, cun Anselmo ch'l iva rigistrâ la vóś da par lò in un studi ad New Orleans luntàṅ da chi àtar. Dimóndi dal canti i dascóran ad 'l uś dla dròga, cuma in dal caś ad Suicide Note (cansòṅ vgnuda fóra in dū part), Living Through Me (Hell's Wrath) e dla cgnusùda, par via dal vìddeo, Drag the Waters.
Phil drugâ pódag, un disc dal viṿ e ùltim cd insém (1996-2004)
Al 13 ad Luj dal 1996 Phil Anselmo al vèṅ purtâ in présia a 'l uśdàr parchè 'l iva tòlt dl'eruìna e 'l éra finî in còma n'óra dòp un cuncèrt in Tèxas armanénd sinc minùt cun al cór férum. Da cal mumènt lè in avànti, anc s'l iva prumìs ad tar-gh un taj, Anselmo al taca a śugàr ad tant in tant cun la "pulvrìna biànca", questiunànd-as sèmpar da piò cun la sò muróśa 'd in alóra, Stephanie Opal Weinstein, e cun gl'Abbott ch'i al vlìvan pulî e mis a pòst.
In cal mèntar, par far in manéra ad far gnir fóra quèl, al 29 ad Luj dal 1997 a véd la luś al prim disc dal viṿ dal grup, cun di eśibisiòṅ live d'l an prima. Al tìtul dal cd 'l è Official Live: 101 Proof e al gh'à dèntar dû braṅ nóṿ, Where You Come From e I Can't Hide.
A pasa al tèmp e Anselmo al par sèmpar da piò luntàṅ da i Pantera. In dal 1999 Phil al decìd ad tóras n'atra pàuśa, dòp quéla cun i Down, sunànd la chitàra in dal disc Holocausto de la Morte di Necrophagia, cun al scutmàj 'd "Anton Crowley".
In dal 2000 i Pantera métan da na banda al questiòṅ (anc parchè custrét da i impégn cun la cà discugràfica) e i tórnan insém par rigistràr Reinventing the Steel (Invintàr ad nóṿ 'l aśàł). Al disc al vèṅ fóra al 14 ad Mars diretamènt al quart pòst dla Billboard 200 cun al sìngul Revolution is My Name (numinàta Best Metal Performance a i Grammy Awards dal 2001) a cuciàr-al.
Al grup al partìs anc p'r un tour mundiàl ma in Europa i gh stànan pò pòc par via d'l atintâ d'l 11 ad Setémbar (a s fava fadìga a vulàr da un pòst a c'l àtar).
Turnâ a cà, Anselmo al taca incóra a lauràr da par lò, miténd sù 'n àtar sò grup, i Superjoint Ritual, e faghénd gnir fóra 'n àtar disc c'n i Down, Down II: A Bustle in Your Hedgerow in dal 2002.
I Abbott i próan ad aspitàr-al, spirànd ch'al cambìs idéa, ma a n gh'è gnint da far: 'sta vòlta Anselmo al i à pròpria mulâ. In dal 2003 a vèṅ fat un cumunicâ in dua a ś dgiva uficialmènt che la stòria di Pantera la finìva lè.
Al masamènt ad Dimebag Darrell (2004)
In dal 2003 gl'Abbott i métan sù 'n grup groove metal tut nóṿ, i Damageplan, insém a 'l cantànt Patrick Lachman e a 'l basìsta Bob Zilla.
I quàtar i faṅ pò vgnir fóra un disc in dal 2004 ciamâ New Found Power ch'al vénd bèṅ e ch'al gh parmìt ad partìr p'r un gir ad cuncèrt in di Stat Unî.
Durànt al cuncèrt d'l 8 ad Dicémbar dal 2004, in dal club famóś Alrosa Villa ad Culùmbus, al stés dè d'l umisìdi 'd John Lennon, un sustenidōr fóra 'd tèsta di Pantera al salta sù a 'l impruvìś in sal palc e al taca a sparàr cun la sò rivultèla vèrs Dimebag Darrell, masànd-al. Insém a lì lò, i móran àtar tri óm ch'i éran rivâ lè par jutàr-al. A mōr anc al sasèṅ p'r i cólp ad sćiòp sparâ da i pulisiòt ch'i éran in sal pòst.
Sabû quél ch'l éra sucès, Phil Anselmo a s fà viṿ incóra, rivànd in Tèxas p'r un ùltim salùt a 'l sò vèć cumpàgn ma ninsòṅ dal grup al al vliva a 'l funeràl, specialmènt la murósa ad Darrell, Rita Haney, ch'la gh'îva dit ch'la gh arév tajâ la tèsta s'al s fus preśentâ da cla banda.
Anselmo al decìd ad rispetàr al vulér dla famìja stand luntàṅ da 'l simitèri al dè dal funeràl.
Par arcurdàr Darrel, 'l ex chitarìsta 'd Ozzy Osbourne, Zakk Wylde al decìd ad dedicàr-ag la sò cansòṅ In This River.
In dal 2005 soquànti rivìsti i dìśan che i Pantera i sarésan drē a turàr incóra insém ma la vóś la vèṅ fata taśér diretamènt par Vinnie Paul.
La stòria di Pantera l'è finìda par sèmpar. A gh'è sól al tèmp par far gnir fóra in dal 2009 un dvd 'd un cuncèrt tgnû in Curèa, Killing in Korea. In Memory of Dimebag p'r arcurdàr al chitarìsta dasfurtunâ e in dal 2010 la racòlta ciamàda 1990-2000: A Decade of Domination.
Furmasiòṅ
Ùltim mémbar
- Phil Anselmo (Philip Hansen Anselmo) vóś
- Dimebag Darrell (Darrell Lance Abbott) chitàra
- Rex Brown (Rex Robert Brown) bas
- Vinnie Paul (Vincent Paul Abbott) baterìa
Èx cumpunènt
- Terry Glaze (Terrence Lee Glaze) vóś
- Donnie Hart vóś
- David Peacock vóś
- Matt L'Amour vóś
Discugrafìa
Àlbum in studi
- 1983 - Metal Magic
- 1984 - Projects in the Jungle
- 1985 - I Am the Night
- 1988 - Power Metal
- 1990 - Cowboys from Hell
- 1992 - Vulgar Display of Power
- 1994 - Far Beyond Driven
- 1996 - The Great Southern Trendkill
- 2000 - Reinventing the Steel
Àlbum da 'l viṿ
- 1997 - Official Live: 101 Proof
Racòlti
Sìngui
- Cowboys from Hell
- Cemetery Gates
- Psycho Holiday
- Mouth for War
- This Love
- Hollow
- Walk
- I'm Broken
- Planet Caravan
- 5 Minutes Alone
- Drag the Waters
- Suicide Note Pt. I
- Floods
- Where You Come From
- Cat Scratch Fever
- Revolution is My Name
- Goddamn Electric
- I'll Cast a Shadow
Videugrafìa
- 1985 - The Hot 'n Heavy Home Video
- 1991 - Cowboys from Hell: The Videos
- 1993 - Vulgar Video
- 1997 - 3: Watch it Go
- 1999 - 3 Vulgar Videos from Hell


c: text/html

text:
Sonda decidan ils delegads da la PBD davart ina fusiun cun la PCD tar ina partida cun il num «Allianza dal center». Delegadas e delegads da la PBD Grischun dattan cartaivlamain suatientscha a quella fusiun. Tenor il president da la partida chantunala, Beno Niggli, saja quai sa mussà tar duas occurrenzas:
En quest senn è s'exprimì il president da la PBD Grischun envers il schurnal regiunal da SRF. Però sto er anc la PCD decider en chaussa e là na datti il mument nagina tendenza en tge direcziun ch’i pudess ir.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
La nova «Cursa da notg» cun in traject da 17 kilometers da Segl fin a Puntraschigna, duai esser in’ulteriura attracziun per ils passlunghists durant l’emna dal Maraton da skis engiadinais. La cursa è pussaivla en tuttas duas tecnicas, classic e skating. Ils participants han d’avair cun els ina glisch da frunt cun quai che la loipa n’è betg illuminada sur tut il traject.
Grond interess
Per l’emprima ediziun da la «Cursa da notg» datti gia passa 300 annunzias. Tut tenor saja er bain pussaivel che nums prominents vegnan ad esser a la partenza la gievgia saira, uschia il president dal comité d’organisaziun, Menduri Kasper.
Acclimatisaziun n’è betg pli dumandada
Auter che anc avant 20 onns, na cusseglian experts betg pli als curridurs da vegnir en l'Engiadina in’emna avant la cursa per ch’il corp sa disia vid l’autezza. Il cuntrari è il cas: in’excursiun d’in di bastia tenor els per far in maraton u tut tenor perfin viagiar en Engiadina, currer ils 42,5 kilometers e puspè turnar a chasa il medem di. Il tipic participant dal Maraton da skis engiadinais che passenta almain in’emna en Engiadina, na dettia strusch pli, deplorescha Kasper. Perquai emprov'ins uss puspè da prolungar l’emna da maraton cun novas purschidas.
Sprint da notg resta
Sper la nova «Cursa da notg» suonda il di suenter sco usità il «Sprint da notg» dal Maraton da skis engiadinais, nua che prominents curran in percurs a San Murezzan Bogn il venderdi saira. Las annunzias per questa occurrenza empermettian in grond spectacul, dapli na vul Menduri Kasper dentant betg anc tradir.
RR actualitad 07:00


text:
L’agricultura da muntogna, l’economia d’alp e l’agricultura cun il turissem èn ils puncts principals da la dieta en l'Engiadina. Tant il president da l’Uniun da purs svizra, Markus Ritter, sco er ses collega da l’uniun grischuna, Thomas Roffler han suttastritgà durant l’excursiun si Muottas Muragl.
Iniziativas e debattas occupan
Ils temas ils pli impurtants sin il palc svizzer sajan actualmain la debatta davart l’iniziativa per segirezza alimentara, la stabilisaziun dals pajaments en furma da subvenziuns, e la situaziun sin il martgà. Quai surtut adina cun in’egliada sur ils cunfins ora.
RR actualitad 12:00


text:
«Ord vista psicologica n'èsì - sco er tar autras chaussas en la vita - betg uschè impurtant co ins numna insatgi, mabain co ins viva quai», di Madlaina Semadeni, psicologa da la psichiatria d'uffants giuvenils dal chantun Grischun. Sch'i saja impurtant en ina famiglia da viver ensemen ina vita plain respect ed amur, lura na fetschia quai nagina differenza sch'ils uffants dian «bab» e «mamma» ubain il prenum.
I possia esser ch'ils uffants hajan fasas, en las qualas els dian il prenum. Quai saja oravant tut il cass tar uffants pli pitschens. Damai ch'ils uffants audian co ils geniturs adresseschian in l'auter cun il prenum, surprendian els er quai. Mintgatant decidia l'uffant lura simplamain da restar tar il prenum, uschia Semadeni.


text:
Claut
Claut (en furlà: Claut) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 1.180 abitàncc, 'na superfìce de 166 km² e 'na densità de 7 ab./km². El cunfìna coi cümü de Barcis, Chies d'Alpago (BL), Cimolais, Erto e Casso, Forni di Sopra (UD), Forni di Sotto (UD), Frisanco, Pieve d'Alpago (BL), Tramonti di Sopra.
Del cümü de Claut fà part apò a le frasiù de Cellino di sopra, Cellino di sotto, Contròn, Creppi, Lesis, Matàn, Pinedo, Stoc e Vit


text:
Garlaa
Garlaa (nom ufizial in italian Garlate) l'è on comun brianzoeu de la Provincia de Lecch. El comun el da el nòmm al lagh longh el qual l'è situaa. Al gh'ha 2 732 abitant (dato del Dicember 2015[1]), cont ona süperfis de 2,1 km² e ona densità de 1 301 ab./km².
L'è tacaa ai comun de Galbiaa, Lecch, Olginaa, Pescaa e Vercüragh.
A Garlaa se troeuva anca on Musee de la Seda, in de loeugh indove on temp la gh'era ona filanda.
Evoluzion demografega[Modifega | modifica 'l sorgent]
L'andament del numer de abitant del comun de Garlaa l'è mostraa in la tabella chi de sotta
Abitàncc censìcc
Riferiment[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Cumpareglià cun il segund quartal 2015 è il dumber da persunas cun activitad da gudogn s'augmentà tar persunas estras per 2,7%, per il dubel pli fitg che tar persunas svizras. La fin da zercladur da quest onn ha l'Uffizi da statistica registrà 1,5 milliuns persunas estras e 3,5 milliuns persunas svizras cun activitad da gudogn. Tar umens e dunnas hai dà naginas grondas differenzas.
La Svizra en cumparegliaziun cun l'UE
Fertant ch'il dumber da persunas senza lavur u senza activitad da gudogn è creschì en Svizra per 0,1% è quest dumber sa sminuì en l'UE per bunamain 1%. Areguard la dischoccupaziun da giuvenils ha la Svizra vinavant la pli bassa quota.
RR novitads 12:00


text:
Gignés
Gignés (Italian: Gignese; Latin Medieval: Zinexium) a l'è un cumün de la Pruvincia del Verban-Cüsi-Ossula.
El gh'ha ona popolaziun de 981 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), cunt ona superfis de 14,9 km² e ona densità de popolaziun de 66 ab./km².
L'è tacaa ai cumün de Armagn (NO), Bruvél-Campugnin, Umegna e Stresa.
Evoluzion demografega[Modifega | modifica 'l sorgent]
L'andament del nümer de abitant del cumün de Gignés l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Nümer de abitant
Riferiment[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
Suenter las grondas navaglias dastgass la situaziun bainbaud sa calmar en il Vallais. Il privel da lavinas resta dentant. Entant ha l'institut federal per la perscrutaziun da naiv e lavinas (SLF) sbassà il privel sin stgalim 4. Il mardi aveva l'institut proclamà per tschertas parts dal Vallais Sura il pli aut privel da lavinas: stgalim 5. Quel stgalim proclamescha il SLF mo darar.
Zermatt n'è betg pli isolà
Il vitg da Zermatt è puspè cuntanschibels, ils emprims trens circuleschan puspè dapi quart passà las tschintg tranter Zermatt e Täsch, là ston ils passagiers alura midar sin bus fin a Visp, scriva la Matterhorn Gottard Bahn. A partir da la gievgia duai alura l’entir traject puspè esser libers.
A St. Niklaus, Täsch, Randa e Zermatt èn las scolas stadas serradas il mardi. Suenter ch'i aveva dà en la regiun enturn il Matterhorn fin dus meters naiv aifer 24 uras, èn radund 15'000 turists serrads en a Zermatt.
A Visp pon ils abitants turnar a chasa
Las 20 persunas ch’avevan stuì bandunar lur abitaziuns e ch'avevan chattà refugi tar persunas privatas u en in alloschi da la protecziun civila han pudì turnar en lur chasas. Quai ha decis il stab da crisa. La situaziun a Visp era daventada pli e pli precara suenter ch’igl aveva pluvì intensivamain.
La situaziun generala en il Vallais resta però precara.
Situaziun en il Grischun
Critica è era la situaziun da lavinas sisum la Surselva: En Val Medel e Tujetsch regia in grond privel da lavinas – stgalim 4. Quai è il segund aut privel. Quai munta che lavinas spontanas pon vegnir giu ed uschia periclitar il traffic. Plinavant è la situaziun sper las pistas fitg critica. Creschì è il privel da lavinas pervi dal favugn dals ultims dis che ha purtà blera plievgia e sur 1'200 meters sur mar fin in meter naiv.
Il privel da lavinas ha er consequenzas per il traffic. Uschia na curseschan nagins trens sur l'Alpsu ed er il Pass dal Lucmagn è serrà per motivs da segirtad.
RR novitads 06:00++


text:
Alp (mont)
I Alp hinn ona cadenna de montagn de l'Europa del center-sud, spartida in tra la Franza, el Prinzipáa de Monaco, l'Italia, la Sguizzera, el Liechtenstein, l'Austria, la Germania e la Slovenia; i Alp hinn voeuna di pussée important cadenn de montagn de l'intrega Europa (la seconda dòpo el Caocaso) e anca voeuna di pussee famos al mond.
La montagna pussee vòlta, el Mont Bianch (Valdostan e Franzes: Mont Blanc; Talian: Monte Bianco), la riva a tocà i 4.807 meter; a bon cunt, el gh'è tant scim che passen i 4.000 meter, comè per esempi el Scervin (Todesch: Matterhorn; Sguizzer Todesch de'l Valles: ds'Hore; Talian: Cervino; Franzes: Cervin) (4.478), el Mont Roeusa (Todesch: Dufourspitze; Talian: Monte Rosa; na völta ciamaa in Sguizzera Gornerhorn = Forta o granda Montagna e in Italia Höchste Spitze = Scima püssee volta) (4.634), el Bernina (4.050). Boeugna anca dì che i montagn pussee vòlt hinn domà in de la part de l'ovest: meneman che vun el va a est i montagn se sbassen (ma se slarghen) semper pussée (i Alp de la Slovenia, tant per capì, riven nanca a 3.000 meter).