text:
Concret sa tracta quai da gieus dal campiunadi svizzer da ballape e da hockey, ma era da tscherts gieus da ballape en l’exteriur.
Raschuns per il chasti
La Swisscom haja malduvrà il monopol en plirs puncts. Uschia haja ella scumandà ad intgins concurrents mintg'offerta d'emetter sport live sin lur plattafurmas, scriva la CumCo.
Ad auters concurrents sco per exempel a la Cablecom haja la Swisscom mo dà access ad ina purschida da sport reducida.
La Swisscom renviescha il chasti
Il concern da telecommunicaziun n'accepta betg la decisiun. La Swisscom e sia firma affiliada Cinetrade sajan persvadidas d'avair agì endretg tar la commerzialisaziun da cuntegns da sport.
La Swisscom vegn ad examinar la disposiziun detagliadamain. En vista al chasti aut ed al caracter da princip da la decisiun vegnia la Swisscom a trair vinavant la decisiun al tribunal federal administrativ u sche necessari era al Tribunal federal.
Auters salidan la decisiun da la CumCo
Tant la concurrenta da la Swisscom UPC Cablecom sco era la Societad economica da las raits da communicaziuns svizras èn cuntentas dal chasti da la CumCo a l’adressa da la Swisscom.
RR novitads 09:00


c: text/html

text:
Enstagl da 100’000 suttascripziuns duajan esser necessarias 210’000 suttascripziuns. Quai fissan 4% da la populaziun cun dretg da vuschar scriva Avenir Suisse.
Rinforzar effect da l’iniziativa
Il motiv principal per questa midada saja il fatg che da 10 iniziativas approvadas dapi il 2002 sajan naginas realisadas sco quai ch’ils iniziants vulevan. Cun auzar il dumber possian ins rinforzar l’effect d’iniziativas dal pievel. Ins na vegnia betg limitar la democrazia directa ha declerà Gerhard Schwarz, il directur d’Avenir Suisse, mo l’iniziativa na saja betg pli quai ch’ella era ina giada. Il dumber da suttascripziuns na saja dapi l’introducziun dal dretg da vuschar per dunnas betg vegnì adattà.
RR novitads 14:00

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Il cash-flow munta a 593‘329 francs. Il quint d’investiziun preveda investiziuns nettas da biabein 300‘000 francs. Las grondas investiziuns per l’onn passà sajan stadas ils projects forestals, sanaziuns da vias e la contribuziun agl aquaduct, scriva il president communal Peter Binz en il rapport.
Surselva Gudogn per la vischnanca da Medel
Il quint 2014 da la vischnanca da Medel serra cun in gudogn da passa 48‘000 francs. Quai resulta dal rapport da gestiun e quint per 2014. Las entradas fan quasi 4,3 milliuns francs, las expensas 4,25 milliuns.


text:
Les aigles du Léman
- Dumengia, 30.7.2017, 12:45
-
Emprima emissiun:
- Dumengia, 30.7.2017, 12:45, RTR
Betg lunsch davent da Genevra pon pitschens e gronds vesair cun agens egls evlas, tschuettas, tschess barbets e falcuns. Ina show ha lieu mintga di, ina giada cun utschels da l'aua ed in'autra giada cun utschels da rapina e tschuettas.
Dompturs u trenaders mussan tge che quests utschels san far. Quels vegnan numnadamain sin ils chaus u las spatlas dal publicum ch'è inchantà.
Mintg'onn datti novas chaussas. In'attracziun èn ils utschels da l'aua, las andas u ils cormorans che mussan co els san pestgar cun ina gronda sveltezza. Ina giada eri in urs, in'autra giada in spectacul cun columbas. Ma er ils cunigls han quest onn in'atgna show.
Sch'insatgi ha interess da trenar ils falcuns pon ins far intgins dis scolaziun tar Les aigles du Léman. En mintga cas è quai ina bun'idea per ina excursiun cun l'entira famiglia.


text:
Questa contribuziun stuevan els pajar dapi il 2010. Uss, en la situaziun economica difficila, vul la vischnanca dar sustegn e surpiglia perquai questas contribuziuns che van a favur dal turissem. I sa tracta da radund 120'000 francs.
Basegn d'agir
Il midament vegn beneventà dals pertutgads. «Quant che quai porta è dentant l’autra dumonda», di Jürg Wintsch che maina dapi 20 onn l’hotel Schweizerhaus a Malögia. Per el vul quai dir ch’el spargna radund 4‘500 francs l’onn – «ein Tropfen auf den heissen Stein» saja quai, uschia Wintsch. In cumenzament che tanscha tenor el dentant betg. La vischnanca haja sentì ch'ins stoppia far insatge e quai saja gia fitg positiv.
In bel regal che la vischnanca fa.
Per la presidenta communala da la Bregaglia, Anna Giacometti è clar: mintga sustegn finanzial è gia in bel regal che la vischnanca fa a quels che profitan dal midament da la lescha. I duess esser in signal che la vischnanca vesa che la situaziun è difficila, i saja dentant betg la lezia da la vischnanca da gidar a l’infinit. Questa mesira po esser in emprim pass per chattar soluziuns e vala uschè ditg che la vischnanca stat finanzialmain bain.


text:
Ai méi 21 ann e mezz, l'è minga difficil accòrges de che la sessualità l'è on argoment completament tabù, al cui la gent varda anmò cont ona strana percezion, e la tratta no come quel che verament l'è, ona part de nunch, de la noster natura. Ghee impegnom in nascondel, nel pussee profond de nunch, per evità dei critich, perché se capisca no la noster irrazionalità quand, in teoria, semm animali razionali.
L'è curios anca, el fatt de che la maggior part de nunch semm bisessuali e el sèmm no, ma tendenzialment ciapom ona decission, magari incoscia. L'è minga colpa nostra, l'è inscì. Gh'è chi la dis che va contronatura, e inveci, el sa minga che l'è on comportament, che adrittura la capita tra i scimbi. E pensi no che lor se dedichen a riflett in su questi cos.
Gh'è chi parla adèss anca del boom de la omosessualità. L'è minga stada tale moda, el faa l'è che durant pussee de quaranta ann, almen in Spàgna, gh'hann dovuu nascond i lor idèi per pagura ai rappresagli...
Credi che in de la sessualità gh'è domà ona ròba da condanà, che l'è quand on quaivun obbliga ad on alter a faa quei che el vor no, specialment se l'è ona persona dèbol e indifesa. Ognidun ghavaria de vess liberi senza de vess criticà.
L'è giamò el moment de che ai tosann ghee toeun la etichètta de logi e ai omen quèla de virili.
sabato 10 maggio 2008
La sessualità
Ai méi 21 ann e mezz, l'è minga difficil accòrges de che la sessualità l'è on argoment completament tabù, al cui la gent varda anmò cont ona strana percezion, e la tratta no come quel che verament l'è, ona part de nunch, de la noster natura. Ghee impegnom in nascondel, nel pussee profond de nunch, per evità dei critich, perché se capisca no la noster irrazionalità quand, in teoria, semm animali razionali.
1 commento:
-
-
Ciao. Bella lì! Sont completament d'accord cont ti e el post sora l'argoment el te fa onor.
Pier
- 11 maggio 2008 09:47


text:
La notte della lunga paura
La notte della lunga paura (La nòt dla lunga paùra), cgnusû anc c'n al nóm ad Rabbits (Cunèṅ), 'l è 'n film fantàstic e ad scarésa americàṅ dal 1972 ad William F. Claxton, regìsta ch'al daśvgnìva da 'l mónd di western, trat da 'l rumànś The Year of the Angry Rabbit ad Russell Braddon.
'L è stâ girâ in Ariśòna druànd di cunèṅ dumèstic.
Sunt
Al cuntadèṅ Cole Hillman (Rory Calhoun), ch'al viṿ a Ajo City in dal sud dl'Ariśòna, al dmanda ajùt a 'l presidènt dl'università Elgin Clark (DeForest Kelley) par cumbàtar la sfilaràda ad cunèṅ salvàdag ch'i gh màgn'n incòsa esénd-as stablî in dal sò sit dòp ch'i sò predadōr, cuma i coyote, i èṅ stâ fat fóra. Elgin al gh manda al risercadōr Roy Bennett (Stuart Whitman) ch'al riva lè insém a sò mujér Gerry (Janet Leigh). P'r a n druàr minga dal vlèṅ, lì lò al śibìs ad far-ag dal puntùri 'd urmòṅ p'r a n far-ag far più di fiōi. A la sò putìna Amanda (Melanie Fullerton) però a gh daspiàś dimóndi e la in tōś òṅ da la gàbia par tgnir-al lē ma la bèstia la gh la cava a scapàr via.
Soquànt tèmp dòp Cole e Bennet i càtan na pédga dna bistiàsa bèla grôsa par tèra. In dal méntar al fiōl dla Jackie, Cole (Chris Morrell), e l’Amanda, durànt un gir in na mina 'd òr par pascàr al sò amìg Billy, i védan un cunèṅ gigànt c'n al grugn muśnènt ad sangṿ. Di còrp scavśâ i tàcan a saltàr fóra da tut al bandi. I cunèṅ curâ cun gl'urmòṅ i èṅ dvintâ dal bistiàsi mutànti gigànti, pîni ad fam ad carna umàna.


text:
Gia avant 10 dis ha la Cumissiun federala da concurrenza (WEKO) publitgà sia disposiziun. Gia lura aveva il president dal Cussegl d'administraziun da la firma pertutgada Lazzarini SA, Stefan Engler, betg exclus da bandunar la Lazzarini. Uss èsi cler: Stefan Engler na stat betg a disposiziun per in'ulteriura perioda d'uffizi a la testa da Lazzarini. Quai ha el confermà en l'emissiun Cuntrasts da RTR.
Segunda consequenza persunala
Quai è la segunda consequenza persunala dals virivaris enturn il cartel da construcziun en il Grischun. L'emna passada aveva il mainagestiun da la Societad grischuna dals impressaris constructurs, Andreas Felix retratg sia candidatura per la regenza e demissiunà sco president da la Partida burgais-democratica dal Grischun.
Bain n'aveva la WEKO betg sancziunà la Societad grischuna dals impressaris cunstructurs, però constatà che l'uniun haja fullà via als cartels, cun organisar las uschenumnadas «presesidas». La Societad sto perquai surpigliar ina part dals custs da la procedura.
TR Cuntrasts, 17:25


text:
Gros
Gros (nom ufizial in talian: Grosio) a l’è un cumün italian, de la regiun Lumbardia, in Pruincia de Sundri. Al gh’ha 4 443 abitant (dato del Dic 2015 [1]), 'na superfis de 127 km² e 'na densità de 35 ab./km². A l’è tacaa a Grosut, Mòn (BS), Sondel, Val de Dint, Val de Sot, Èza (BS).
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
COMUNICAT STAMPA
Cunferėnza cun Dr. Umberto Tecchiati
L archeologh Umberto Tecchiati presenterą cun diapositives la nuviteies archeologiches sun i sic preustorics dl tėmp dl fier a Urtijėi - Ciamp da Mauriz, streda Roma y Col de Flam -, n juebia ai 17 de mei dala 20.30 tla Cėsa de Cultura a Urtijėi.
La cunferėnza ie metuda a jķ dal Museum de Gherdėina tl cuntest dl program speziel per l Di internaziunel di Museums, che unirą festeją tl Museum n dumėnia, ai 20 de mei cun n Di dla porta davierta y n program criatif per pitli y granc dedicą chėst ann al tėmp dl fier te Gherdėina en speziel.
Ti ultimi ani ą Urtijėi giapą latenzion dla cumenanza scientifica y di zitadins nteressei pervia dla scuvierta de n valgun sic archeologics detą preistorica y protostorica, de chėi che l ie dan curt unit scrit tla publicazion Ladinia. Do labinedes de Col de Flam dl ann 1848 y di ani Ottanta y Novanta dl secul passą mėt la ultima scuviertes te na lum nueva la manieres de nridlamėnt y de gestion dl teritore da pert de cumenanzes da paur bele truep seculi dan la cuncuista di Romans. La testemunianzes plu vedles che n ą abiną ti ultims ani cun la giavedes fates da pert dl Ufize Bėns archeologics sa Sacun ie da daté tletą dl ram tardiva (2500-3000 dan Crist) y se referėsc a formes bonorives de n populamėnt temporer bonamėnter da pert de cumenanzes dla Val dIsarch o dla pert bassa dla valeda de Gherdėina (Laion). Scialdi plu mpurtantes ie la giavedes fates ti ciamps da Mauriz ti ani 2005 y 2008 n ucajion dl ampliamėnt dl albierch da Mauriz. Iló ąn pudł purté ala lum fusties de na luegia abiteda che possa unģ dateda ntėur l cuarto y l segondo secul dan Crist. I resć dla strutures (sasc, mures a sėch, de terassamėnt y cuntenimėnt, resć dabitazions de sas y de lėn desdrudes pervia dl meldefuech) va bonamėnter de reviers a na cumenanza nridleda sajonalmėnter te chėla luegia, che se dedicova povester dantaldut aleconomia agrera y da paster ti raions mesans y auc de Gherdėina. Dl medemo tėmp y dessegur cunlią a chėsc abitat ie la luegia de cult de Col de Flam, ulache l ie unit purtą ala lum n valguna supeltures de brujadura cun curedamėnc de antlaries de mitel y perles de pasta de scipa. Analises plu sotes de sort nce naturalistica (antropologia fisica, archeozoologia, archeobotanica) sotrissea l nteres dla nrescides che ne ie n cont de si mpurtanza storich-culturela nia mé limitą al raion de Gherdėina.
I resultac dla nrescides unirą presentei cun diapositives dal dutor Umberto Tecchiati, diretėur dla giavedes y ispetėur de raion pra l Ufize Bėns archeologics dla Provinzia Autonoma de Bulsan (Dir.a Catrin Marzoli), n juebia ai 17 de mei dala 20.30 tla Cėsa de Cultura a Urtijėi. (Tla rujeneda taliana).
Scuviertes archeologiches nueves a Urtijėi
Cunferėnza cun Dr. Umberto Tecchiati
L archeologh Umberto Tecchiati presenterą cun diapositives la nuviteies archeologiches sun i sic preustorics dl tėmp dl fier a Urtijėi - Ciamp da Mauriz, streda Roma y Col de Flam -, n juebia ai 17 de mei dala 20.30 tla Cėsa de Cultura a Urtijėi.
n juebia, ai 17 de mei 2012 dala 20.30
tla Cėsa de Cultura a Urtijėi, plaza San Durich.
La cunferėnza ie metuda a jķ dal Museum de Gherdėina tl cuntest dl program speziel per l Di internaziunel di Museums, che unirą festeją tl Museum n dumėnia, ai 20 de mei cun n Di dla porta davierta y n program criatif per pitli y granc dedicą chėst ann al tėmp dl fier te Gherdėina en speziel.
Ti ultimi ani ą Urtijėi giapą latenzion dla cumenanza scientifica y di zitadins nteressei pervia dla scuvierta de n valgun sic archeologics detą preistorica y protostorica, de chėi che l ie dan curt unit scrit tla publicazion Ladinia. Do labinedes de Col de Flam dl ann 1848 y di ani Ottanta y Novanta dl secul passą mėt la ultima scuviertes te na lum nueva la manieres de nridlamėnt y de gestion dl teritore da pert de cumenanzes da paur bele truep seculi dan la cuncuista di Romans. La testemunianzes plu vedles che n ą abiną ti ultims ani cun la giavedes fates da pert dl Ufize Bėns archeologics sa Sacun ie da daté tletą dl ram tardiva (2500-3000 dan Crist) y se referėsc a formes bonorives de n populamėnt temporer bonamėnter da pert de cumenanzes dla Val dIsarch o dla pert bassa dla valeda de Gherdėina (Laion). Scialdi plu mpurtantes ie la giavedes fates ti ciamps da Mauriz ti ani 2005 y 2008 n ucajion dl ampliamėnt dl albierch da Mauriz. Iló ąn pudł purté ala lum fusties de na luegia abiteda che possa unģ dateda ntėur l cuarto y l segondo secul dan Crist. I resć dla strutures (sasc, mures a sėch, de terassamėnt y cuntenimėnt, resć dabitazions de sas y de lėn desdrudes pervia dl meldefuech) va bonamėnter de reviers a na cumenanza nridleda sajonalmėnter te chėla luegia, che se dedicova povester dantaldut aleconomia agrera y da paster ti raions mesans y auc de Gherdėina. Dl medemo tėmp y dessegur cunlią a chėsc abitat ie la luegia de cult de Col de Flam, ulache l ie unit purtą ala lum n valguna supeltures de brujadura cun curedamėnc de antlaries de mitel y perles de pasta de scipa. Analises plu sotes de sort nce naturalistica (antropologia fisica, archeozoologia, archeobotanica) sotrissea l nteres dla nrescides che ne ie n cont de si mpurtanza storich-culturela nia mé limitą al raion de Gherdėina.
I resultac dla nrescides unirą presentei cun diapositives dal dutor Umberto Tecchiati, diretėur dla giavedes y ispetėur de raion pra l Ufize Bėns archeologics dla Provinzia Autonoma de Bulsan (Dir.a Catrin Marzoli), n juebia ai 17 de mei dala 20.30 tla Cėsa de Cultura a Urtijėi. (Tla rujeneda taliana).


text:
Mit Altes Reich wird das Heilige Römische Reich (lat. Sacrum Romanum Imperium)...
Portal tematich 1809
Cun plü o manco 120 articui de lexicons orunse ves pité informaziuns scientifiches sön i avenimënc incër le 1809. Chilò à le Südtiroler Landesarchiv metü jö na lista de porsones dezisives, de posc y de fac, che ti ogâ ai auturs canche ai metô man da scrcí sü articui. Pro vigni contribut ciafëise implü indicaziuns leterares, ince cotan de material fotografich y da iade a iade na gran racoiüda bibliografica fora dl patrimone dla biblioteca provinziala Dr. Friedrich Tessmann da desc iarié.


text:
Chavellera u chau blut
- Dumengia, 29.1.2017, 9:03
-
Emprima emissiun:
- Dumengia, 29.1.2017, 9:03, RTR
Ils chavels èn individuals sco las persunas e lur vita.
Tgi porta ina massa, tgi taglia adina fitg curt els e tgi cumbatta cun la mancanza d'els – ils chavels. In segn caracteristic che dat adina in'emprima impressiun e gida a far in maletg da la persuna.
In ornament da l'uman, che sa mida dentant er adina puspè. Da chavels lungs fin tar la perucca. La Marella sfundra questa giada en in mund da chavelleras cun forsch e colur, dentant er cun temas e speranzas.


text:
Rete Due
Reportaschas cun bler cuntegn da la cultura, da l'istorgia, da la scienza e da la societad. Focus musical: classica, jazz e musica mundiala.
Website SRF
Access direct al mund da SRF: in mix d'actualitad, infurmaziuns davart las emissiuns e servetsch. Cun ina survista dal program ed infurmaziuns davart l'interpresa.
Apps RSI
Las apps da RSI per acceder als programs a moda mobila. Infurmaziuns actualas dals secturs novitads, sport e divertiment.
Radio SRF 4 News
Al current 24 uras a di – cun novitads, infurmaziuns ed infurmaziuns profundadas davart politica ed economia, scienza e cultura, societad e sport.
Radio SRF 2 Kultur
Emissiuns profundadas davart temas actuals culturals, socials e scientifics. Vitiers classica e jazz – a travers tut las epocas.
Espace 2
Musica classica e contemporana, jazz e musica mundiala cun blers concerts en directa u emess pli tard.
Option Musique
Savoir-vivre or dal radio cun chansons francofonas e blera musica giuvna svizra senza foss dal rösti. Mintg'ura novitads curtas ed infurmaziuns da servetsch.
Website RSI
Access direct al mund da RSI: in mix d'actualitad, infurmaziuns davart las emissiuns e servetsch. Cun ina survista dal program ed infurmaziuns davart l'interpresa.
SRF zwei
Sport, films, serias, films documentars, novitads. L'emettur che mussa grondas emoziuns ed adina puspè eveniments da program nunspetgads.
swissinfo.ch
Plattafurma multimediala cun reportaschas politicas, economicas, culturalas e socialas da la Svizra. En diesch linguas per in public internaziunal e per Svizras e Svizzers dal cor.
Radio SRF 1
Musica, divertiment, temas da la societad e tips e trics per prest mintga gust. Novitads ed infurmaziuns profundadas cun contribuziuns cumplessivas da las regiuns.
RR
Il program da radio en rumantsch cun novitads, infurmaziuns da la regiun, divertiment e musica da tut las spartas – cunzunt da la scena da musica grischuna.
Radio SRF Virus
Il pli nov sound. Cultura da pop giuvna. Vita urbana. En il focus: musica svizra frestga ed umans creativs e curaschus. La purschida giuvna lunsch davent dal mainstream.
RTS Deux
Divertiment ed emoziun: muments da sport gronds e pitschens e documentaziuns singularas. In lieu da scuntrada per il grond kino e per emissiuns d'uffants e da giuvenils.
RSI LA 1
Program cumplain cun in mix d'infurmaziun, cultura e divertiment per tuts. Emissiuns d'infurmaziun, films documentars e per part atgnas producziuns da film per in public italofon en tut la Svizra.
Radio Swiss Pop
Hits e highlights da 40 onns musica da pop. Senza moderaziun, cun passa 50 pertschient musica svizra.
TR
90 minutas l'emna emissiuns rumantschas d'infurmaziun e da profundaziun per giuven e vegl. Emissiun sin SRF1 cun suttitels tudestgs (TXT 777).
Rete Uno
Musica, divertiment e novitads actualas naziunalas e regiunalas per in vast public sco er infurmaziuns profundadas e reportaschas.
Apps RTS
Las apps da RTS per acceder als programs a moda mobila. Infurmaziuns actualas dals secturs novitads, sport e divertiment.
Website RTS
Access direct al mund da RTS: in mix d'actualitad, infurmaziuns davart las emissiuns e servetsch. Cun ina survista dal program ed infurmaziuns davart l'interpresa.
SRF info
Program d'infurmaziun cun emissiuns e contribuziuns gia emessas sin SRF 1 u SRF zwei. Punctualmain transmissiuns en directa d'impurtanza naziunala.
RTS Un
Infurmaziun, furmaziun, cultura e divertiment davart tut ils temas da la societad. Ina vasta purschida profundada cun atgnas producziuns e cun producziuns estras.
Rete Tre
Program da musica moderà luccamain cun ils pli novs trends da pop e rock. Plain umor ed al puls da la giuventetgna.
SRF 1
Infurmaziun, furmaziun, cultura e divertiment per tuts. Program da televisiun cumplain cun ina gronda cumpart d'atgnas producziuns svizras, en spezial era films documentars e ficziun.
Radio SRF Musikwelle
Cultura populara svizra. Musica populara, schlagher, musica da saut – musica tradiziunala interpretada frestgamain. Vitiers novitads ed emissiuns da profundaziun dal program da SRF 1.
Couleur 3
Giuven. Curaschus. Innovativ. Digital. In program da radio e da web original per spierts averts che apprezieschan cuntegns sfranads e che tschertgan scuvertas musicalas.
Radio Swiss Jazz
Jazz, blues, soul, standards da swing e bebop innovativ – internaziunal e made in Switzerland. Senza moderaziun.
Apps SRF
Las apps da SRF per acceder als programs a moda mobila. Infurmaziuns actualas dals secturs novitads, sport ed aura.
RSI LA 2
Program che focussescha il sport, transmissiuns en directa e debattas e che repeta las pli impurtantas emissiuns da novitads e da cultura da RSI LA 1.
Radio SRF 3
Pop e rock cun concerts en directa e purtrets d'artists. Actualitads da la Svizra e dal mund e novs trends, comedy e sport.
Website RTR
Access direct al mund da RTR: in mix d'actualitad, infurmaziuns davart las emissiuns e servetsch. Cun ina survista dal program ed infurmaziuns davart l'interpresa.
La Première
Novitads da la Svizra e da l'exteriur, enritgidas cun infurmaziuns profundadas e reportaschas per mintga public. Musica, divertiment, societad, consum e cussegls per la vita.
Radio Swiss Classic
Classica spira: da capodovras fin a la perla nunenconuschenta. Moderà miaivlamain, cun passa 50 pertschient musica svizra.
Chattà nagins resultats


text:
Da la partida èn er Chiara e Morena Clopath da Haldenstein. Ellas treneschan davent da ballet, choreografia e cundiziun fin il patinar sez.
Stars sco trenaders
Las gruppas messas ensemen tenor prestaziun èn per las duas mattas d’avantatg. Uschia pon ellas perfecziunar aifer 2 emnas e mez ils sigls e cumbinaziuns da saut, e quai cun trenaderas sco Denise Biellmann u Elena Romanova.
Las duas mattatschas da Haldenstein èn satisfatgas dal camp ed ellas giaudan da pudair trenar ensemen sco soras. Las soras treneschan fin 6 giadas l’emna e quai stad ed enviern. Durant il temp che la halla da glatsch a Flem e serrada treneschan las mattas a Herisau u a Feldkirch en l’Austria.
La motivaziun da las duas mattas da vulair vegnir adina meglras è exemplarica, la cumparegliaziun internaziunala han ellas pudì sentir a Flem.
RR actualitad 17:00


text:
Nàe
Nàe (Nave en Italià) l'è 'n cümü de 11 029 abitàncc (dàto del Dic 2015 [1]) de la Pruvìncia de Brèsa. El se tróa a 8 chilòmetri de Brèsa endèla Àl del Gàrza. El cunfìna coi cümü de Brèsa, Lemezàne, Caì, Boès, Consés, Sèrle e Butizì.
L'è inserìt endèla Comunità Montàna de la Àl Trómpia.
De éder[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La piéf de la Mìtria[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Se tràta de 'na piéf dedicàda a l'Anönsiàda. La custrusiù come che l'è adès l'è stàta rifàda 'ndèla prìma metà del sècol XIII e pò restrütüràda a la fì del sècol XV. Del pónt de vìsta architetònich la prezènta aspècc de stìl gòtich mes·ciàcc sö a particolàr de stil rinascimentàl. Al intèrno gh'è dele òpere datàbii del sècol XIII a töt el sècol XVI, vergöne i è stàde atribüìde al "Maestro de Nàe". Gh'è apò a 'na "Pietà" atribüìda a Vincenzo Civerchio.[2].
La cizìna uriginàla, prìma de la ricustrusiù, l'ìa datàbil entùren al sècol IX, colocàda sö la stràda romàna che pórtaa al pas de le Còste de Sant'Özébe. Amò piö antìch i è 'na bàze de 'n pilàster, fàda condèn blòch de màrmo del sècol IV che reprezènta 'na Fadìga de Ercole ('n altoriliéf che reprezènta 'n òm che 'l lòta condèn animàl, fórse 'n liù) e 'n quach óter capitèl ach antìch che a chèl che somèa i è materiàl reempiegàt.
Vergü i pènsa che 'l nòm Mitria el vegnarès del fat che 'l sit l'ìa zamò 'n antichità 'n löch sàcro dedicàt cülto del dio Mitra, de derivasiù orientàla, ma chèsta ipòtezi la par mìa éser fondàda perché el nom Mitria el compàr mai atestàt prìma del sècol XVIII. Par envéce che el nòm el pöde vègner del fat che 'n bànda a la céza gh'ìes 'na locànda che la gh'ìa come 'nsègna 'na mitria, cioè 'l capél del vèscof.
La piéf de Nàe la g'ha de éser stàda per tat tép l'ünica de la àl del Gàrza e l'ìa 'l cèntro religiùs e aministratìf al quàl fàa riferimènt apò a l'Eremo de San Costànso (Santöàre de le Cùche) e l'Eremo de San Durt (San Giorgio) adès endèl teretóre del cümü de Caì.
Endèl "Estimo Visconteo" del 1385, Nàe l'ìa capolöch de la quàdra omònima che tülìa dét apò i cümü de Caì, Lemezàne, Consés, San Vigìlio e Boès.
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Abitàncc censìcc
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.
- ↑ Attilio Mazza, Il Bresciano. Vol. II - Le colline e i laghi, Bergamo, Bortolotti, 1986. 265-266


text:
L'emprima giada dapi onns hai gì questa stad avunda sang. Tar il servetsch da donaziun da la Crusch Cotschna che furnescha ils ospitals, hajan ins sfruschà ils egls.
Jau sun dapi pli che 20 onns qua e na poss betg ma regurdar dad ina tala stad sco questa.
La stad saja numnadamain tenor Rudolf Schwabe, il directur dal servetsch da donaziuns tar la Crusch Cotschna, adina il temp nua ch'il sang vegnia cnap. Ins dovria la stad numnadamain dapli sang. Plinavant sajan blers donaturs en vacanzas.
Ch'i ha da quest onn avunda sang per tuttas gruppas da sang haja tenor Schwabe dentant er da far cun appels intenziunads. «Quai ha manà tar quai che nus n'avain gì naginas stretgas.» Plinavant hajan ospitals duvrà per part pli pauc sang che la stad precedenta.
Be ina minoritad dat regularmain sang
Per ch'i tanschia vinavant da furnir avunda sang als ospitals dovri tenor Rudolf Schwabe radund 1'000 donaziuns a di – da gruppas da sang raras sco era da las gruppas pli usitadas. Malgrà las radund 300'000 donaziuns n'è questa finamira betg vegnida cuntanschida l'onn passà. Co i vegn a guardar ora il 2017 n'è anc betg cler. Ma las reservas da sang sajan pli grondas che anc avant 12 mais.
Tuttina na possia la donaziun da sang betg far pausa. Ella è avisada sin novs donaturs. La finala dat mo ina minoritad en Svizra regularmain sang.
RR novitads 12:00


text:
Isul Ioni
I Isul Ioni o Ionich (Iόvιa vnσιά/Iónia nēsiá in grech mudernu; Ἰόvιoι Nῆσoι/Iónioi Nêsoi in grech antich; Isole Ionie in Italian) hin un arcipelagh grech del Mar Ioni, che 'l cumprend set isul principal e vari isul püssee piscininn. I isul magiur hin Cefalonia, Itaca, Zant (o Zacint), Curfü, Leucad (o Santa Maura), Cerigh (o Citera) e Pass. I set isul hin ciamaa anca Eptanes. Tra i isul minur gh'è Meganissi, Antipass, Cerigot ed Elafónēsos. Quela di Isul Ioni l'è anca vöna di dudes regiun aministrativ grech, e la sua capital l'è Curfü.


text:
Ragg atòmich
Ul racc atòmich a l'è la distànza ca g'è dal cénter del nücli fin a l'urbitaal püssee de föra, in d'un àtum isulaa; de sòlit, al sa misüra in picòmeter (1 pm=10-12 m) upüür in Ångström (1 pm=10-10 m).
I partisèj del nücli e i eletrúni a inn partisèj quàntich, e dunca ga ubedíssenn al princípi de indeterminazziun de Heisenberg; inscí i misür dirètt g'ann minga significaa e dunca, per cunvenziun, sa díss ca ul racc atòmich a l'è la metà de la distànza ca g'è tra i cénter de dü àtum ligaa.
A segunda de cum'inn ligaa sü i àtum, sa pödenn catà föra difereent tiip de racc:
- Racc atòmich, ul racc de un àtum isulaa.
- Racc cuvaleent, ul racc dii elemeent minga metàlich;
- Racc metàlich, ul racc dii elemeent metàlich.
- Racc iònich, quèll de un àtum ciapaa deent in d'un ligàmm iònich.
- Racc de Van der Waals, ul racc de una sféra sòlida imaginària, duperàda pe mudelà ul cumpurtameent dii àtum.
I racc atòmich dii elemeent a crèssenn dal vóolt al bass e da la drita a la manzína de la taula periòdica: elemeent cunt püssee eletrúni a inn uviameent püssee graant; invéci, demenemàn ca sa va inver drita in sü la taula, cunt l'istèss livèll energétich a g'inn püssee eletrúni e püssee prutúni, dunca a g'è püssee fòrza de atrazziun: ul racc atòmich al diminüirà dunca cunt l'aümeent del nümer atòmich.


text:
Surselva
-
Um sa disgraziescha cun ses tractor a Fidaz
A Fidaz sin il territori da la vischnanca da Flem è in um sa disgrazià tar in accident cun in tractor. Sco quai che la polizia chantunala scriva eri il pur da 48 onns sin viadi en il guaud da Fidaz per metter cultim.
Encunter saira hajan lavurers da guaud chattà il tractor cupitgà sut la via da guaud en la chaglias. Il medi haja mo pli pudì constatar la mort da l'um. La procura publica e la polizia chantunala intercureschan ussa tge ch'è capità tar l'accident.
RR novitads 10.00


text:
Sco argumentaziun ha Fico ditg ch'ils fugitivs na veglian betg ir en l'Europa centrala da l'ost.
En vista ad ina critica creschenta da l'Austria ha il premier tschec, Bohuslav Sobotka, ditg che la crisa da fugitivs na dastgia betg periclitar las bunas relaziuns tranter ils vischins.
Entant emprova il cumissari da l'UE, Dimitris Avramopoulos, da survegnir dapli sustegn per ina nova proposta per reparter a moda faira ils fugitivs sin ils singuls stadis commembers da l'UE. Il president da la cumissiun, Jean-Claude Juncker, preschenta la mesemna in nov concept.
RR novitads 06:00


text:
Unir ils Rumantschs
Avess Johannes Flury da vegnir il nov president da la Lia Rumantscha, lura vuless el en emprima lingia manar e betg mo esser ina persuna da represchentaziun, sco quai ch’el ha ditg envers RTR. Sper simplifitgar la structura da la Lia Rumantscha vuless el era sustegnair ils Rumantschs en la Bassa e quels che vulan s'integrar, quels ch'han sco el, emprendì rumantsch. La pli gronda sfida vesa el dentant d’unir puspè ils Rumantschs suenter l’entira dispita dal rumantsch grischun.
Emprim betg Rumantsch al timun
Vegn Johannes Flury president, lura è quai en mintga cas in novum. I fiss numnadamein l'emprima giada ch'in betg Rumantsch, in che n’è betg creschì si en ina famiglia rumantscha, mabain ch'ha emprendì rumantsch, timunass la Lia Rumantscha.
Davart la successiun da Duri Bezzola decida la radunanza da delegadas e delegads da la Lia Rumantscha, ils 31 d'october 2015 a Mustér.
RR novitads 12:00


text:
En la Val Müstair ha il luf stgarpà 2 agnels, 2 nursas e ferì ina nursa fermamain. Ils purs da nursas han stuì prender mesiras per evitar ulteriuras attatgas.
Il guardiaselvaschina da la Val Müstair ha prendì provas da DNA per analisar, sch'i sa tracta adina dal medem luf u sch'i sa tracta da differents. Duas femellas cun il num F18 e F27 èn fin oz vegnidas confermadas en la regiun. Quellas avevan stgarpà nursas durant la stad passada. Sch'i sa tracta era en ils ultims cas da las 2 femellas surmenziunadas vegnan las analisas da DNA pir a mussar.
4 lufs èn pussaivels
Per il guardiaselvaschina èsi cler, 2 luffas sajan cleramain confermadas, ulteriurs lufs sajan però vegnids observads. Per il mument na restia dentant nagut auter che da spetgar ils resultats da las provas da DNA.
RR actualitad 07:00


text:
Pruvincia de Lissandria
- Süperfiss: 3.560 km²
- Pupulazziun (2001): 418.231 ab.
- Densitaa: 118 ab./km²
- Nümer de cumün: 190
- Capitaal (pup. 2001): Lissàndria (85.438 ab.)
La Pruvincia de Lissandria l'è una pruvincia del Piemunt che la cünta 438.383 abitant. La se tröva in del süd-est de la regiun, al cunfin con la Pruvincia de Vercei a nord, a ovest con la Pruvincia de Türin e cun la Pruvincia de Ast, a est cun la Lumbardia (Pruvincia de Pavia), a süd con la Ligüria (Pruvincia de Genuva e Pruvincia de Savona) e a süd-est cun l'Emilia-Rumagna (Pruvincia de Piasenza).
La se tröva dunca in d'una pusiziun centrala tra i vari pruvincc del nord-ovest de l'Italia, e per quest la gh'ha avüü l'inflüenza da tüt i cultür regiunal de la zona.
El teritori e i lenguv[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La Pruvincia de Lissandria la ven dividüda de norma in ses teritori, che hin culegaa ai cità püssee impurtant de la pruvincia.
- L'Aques, cun caplögh Aqui e in direziun de Ast e Cuni, indè che se parla un dialet de tipu piemuntes.
- El Lissandrin, inturna a Lissandria, indè che se parla un dialet de tipu piemuntes uriental.
- El Casales, inturna a Casal Munferaa, indè che se parla un dialet de tipu piemuntes munfrin.
- El Nuves, inturna a Növ Ligür, indè che se parla un dialet de tipu ligür.
- L'Uvades, inturna a Uvada, indè che se parla un dialet de tipu ligür.
- El Turtunes, inturna a Turtona, indè che se parlen dialet de transiziun tra el Lumbard e l'Emilian.


text:
Normalmain crescha ina partida da sutensi. Tar la partida burgais-democratica è quai stà cuntrari. Ella ha cumenzà cun ina cussegliera federala, dentant senza basa. Uss che Eveline Widmer-Schlumpf è davent, pudess quai vegnir fatal. Surtut sin palancà naziunal cumbatta la PBD per surviver. Dentant era en plirs chantuns ha ella pers mandats ils ultims onns. Quest onn e l'onn che vegn cun las elecziuns naziunalas èn decisivas per la partida. Quest onn èn elecziuns chantunalas en tut ils 3 chantuns d'origin da la PBD. Berna, Glaruna e Grischun.
Cun l'affera da cartel en l'Engiadina ha la partida survegnì ina pulita frida. Ses segund candidat per la regenza, Andreas Felix, ha stuì ceder. E stgarpitschar pudess la PBD era tar las elecziuns per il Cussegl grond. Là però perquai ch'ella ha in manco da candidats, di il politolog Clau Dermont. En ils cirquits da Tavau e da Roveredo per exempel, dattan ils burgais-democrats si senza cumbat lur sez.
PBD en il Cussegl grond
2010: 26 sezs
2014: 27 sezs
2018: Nominà 33 (13 veders/20 novs)
RR actualitad 08.00


text:
Funś
Al Funś (da 'l latìn fungus) 'l è 'n urganìśum dal régn di Fungi ch'al s multìplica par via 'd spóri e ch'al n gh'à briśa di tesû difarènt, dònca al n è mia na piànta. Inólt'r al sò cèluli i n èṅ minga fati 'd celulóśa ma 'd polisaccàride. Anc al mufi i èṅ di funś.
I càtan nutrimènt da 'l ambînt estéran e dònca i èṅ di sapròfita s'i màgnan dal sustànsi minga vivi (tant par dir-'n una, 'l Hermodendron resinae 'l è bòṅ ad metabuliśàr al cherośéne), di parasìta s'i màgnan dal sustànsi vivi (la Beauveria bassiana la magna 'l sinsàli dla malària) e di simbiònt s'i màgnan dal sustànsi vivi ma sénsa far dal mâł a 'l òspit che dal cant suo al cata vantàś a sò vòlta. Fra i parasìta d'l óm a 'rcurdém la Candida, 'l Aspergillus, al Cryptococcus, 'l Istoplasma, al Pneumocystis e 'l Stachybotrys: soquànt ad qvist chè i pōl'n anc cupàr.
Al funś 'l è fat da na capèla insìma, da dal lamèli sót a la capèla, da 'n gamb, da la carna e da 'l spóri.
A gh'è di funś ch'i èṅ bòṅ da magnàr, cuma l'Armillaria tabescens dita „ciuldèṅ“, ma di àt'r i èṅ tòsic e avelenâ, cuma l'Amanita phalloides ch'la masa dagnóra sèmpar faghénd marsìr al fégat. Di àtar pò i t rimbambìsan quànd ta t mét in bóca la sò capèla parchè i t fàn'n andàr fóra 'd tèsta cuma 'l Psilocybe cubensis.


text:
Alex Fiva, ch’aveva gudagna la segunda cursa a Val Thorens, ha sco sulet um svizzer cuntanschì il grond final dal squatter megliers. Il Grischun ha dentant gì fadias al start ed è perquai stà sin l’ultima posiziun durant l’entir percurs.
En la fasa finala è lura crudà Jean-Frédéric Chapuis e Fiva ha pudì profitar. Gudagnà la cursa ha il Sloven Filip Flisar.
En il pitschen final ha Marc Bischofberger cuntanschì il terz plaz, cun in rang final 7. Er el ha manchentà al start in meglier classament.
Accident da Holmlund bitta sumbriva
L’eveniment en las Dolomitas è vegnì sumbrivà da l’accident da trenament da la Svedaisa Anna Holmlund. Ella era sa disgraziada il glindesdi ed è dapi lura a Bozen en in coma cun grevas blessuras dal chau.
Er crudadà era la mesemna sia collega da squadra Sandra Näslund. Tenor rapports en sias blessuras però betg uschè gravantas.
RR novitads 15:00


text:
Not Vital
- Sonda, 17.2.2018, 9:03
-
Emprima emissiun:
- Sonda, 17.2.2018, 9:03, RTR
Ils 15 da favrer ha l'enconuschent artist Not Vital da Sent cumplenì ses 70avel.
Not Vital è in dals pli enconuschents artists contemporans, e quai sin livel internaziunal. Activ è Not Vital sin bunamain l'entir mund. Cumenzà ha el ils onns 80 a New York, pli tard è el lura era vegnì activ en il Chile, Niger, en la Mongolia ed a Peking, per menziunar mo in pèr staziuns da sia vita.
Dapi dus onns è el possessur dal chastè da Tarasp. Durant quels dus onns hai dà gronds midaments en il chastè. En il Profil raquinta Not Vital dal chastè da Tarasp, ma era da sias aventuras e da la carriera sco artist enconuschent sin tut il mund.


text:
L’Egipta è in pajais cun ina lunga istorgia da l’auta cultura dals faraos enfin il turissem modern sper la mar cotschna. Il december 2012 han ils egipzians vuschà davart la nova constituziun per lur terra che duess purtar a la populaziun ina vita en pasch e giustia. Pertge na vegn l’Egipta tuttina anc betg a pos?
Suenter ch'il egipzians han vuschà davart la nova constituziun ha quai dà demonstraziuns e violenza. Ha la revoluziun l'entschatta 2011 mo purtà dispitas?
Era anc in onn suenter ch'ils egipzians han vuschà davart la nova constituziun è l’Egipta in pajais che ha blers conflicts. Il Minisguard declera pertge ch’i va en la dispita che sparta l’Egipta e pertge che l'Egipta na vegn betg a pos.


text:
L’inscripziun n'ha betg gì emprima prioritad, declera l'architect dal chantun Markus Dünner. Impurtant saja stà ch’ins haja pudì avrir las portas dal Museum d'art la fin da fanadur. Uss hajan ins dentant il temp per s'occupar da l'inscripziun.
Il motiv daco che l'inscripziun da la fatschada eè vegnida fatga be per tudestg è perquai ch'ì sa tractia dal logo dal museum d'art.
Ina soluziun concreta n'è anc betg sin maisa
Per ina han ins diversas ideas per l'inscripziun – las qualas che Markus Dünner na vul anc betg tradir. Probabel è però ch'i dettia da mintga vart dal museum d'art l'inscripziun en in'autra lingua.
E per l’autra han da seser ensemen tut las persunas involvidas. Quai vegn ad esser il cas pir suenter las vacanzas da stad. Lura possian ins era dir dapli davart las inscripziuns vi da la fatschada dal museum, uschia Dünner.
RR actualitad 08:00


text:
Suvlaki, Gyros e Capretta – «Crochette di riso» las coccas da ris da la Calabria
- Gievgia, 6.4.2017, 10:15
-
Emprima emissiun:
- Gievgia, 6.4.2017, 10:15, RTR
Durant il mais d'avrigl giain nus en la cuschina dal sid da l'Italia. Nus emprendain d'enconuscher tratgas tipicas da la Calabria, e quai cun ina nota persunala da Maria Decurtins, naschida Giorgio.
Sco giuvna dunna da 25 onns ha ella bandunà ses vitg da San Vito sullo Ionio en Calabria. Ella lavurava en la vischinanza en ina stamparia. Damai ch'era ses bab e ses frars e soras avevan laschà gustar il paun ester e lavurà a Trun, ha era la giuvna Maria decidi d'immigrar per lavurar en la fabrica a Trun.
A Trun è ella s'inamurada, maridada e restada. Cun ses um Fridolin viva ella dapi prest 30 onns a Darvella. Ensemen han els dus fegls creschids.


text:
Passa la mesadad dals dumandads sustegnan la politica da la Banca naziunala svizra. Quai cun schliar il curs minimal per l'euro da CHF 1.20. Stgars in 5avel taxescha la pratica sco faussa. Radund in terz n'han nagina opiniun en quel tema.
En egl dat tenor la retschertga che l'opiniun gronda e positiva vegn per la gronda part da la Svizra tudestga. Tant en la Svizra franzosa sco era en la Svizra taliana n'è l'acclamaziun betg uschì clera.
Concret èsi 60% dals dumandads da la Svizra tudestga ch'èn persvas da la acziun da la Banca naziunala svizra. En la Svizra taliana èsi 47% ed en la Svizra franzosa anc 46% ch'èn persvas dal plan. La cumpart dals adversaris da la mesira è tar radund 17% en tut las regiuns linguisticas.


text:
I n’è betg insatge nov che la gronda part dals purs grischuns na vul betg il luf. Els teman per lur scossas. Il chantun ha empermess sustegn, dentant ils purs n’èn betg dal tut cuntents. Els vulan dapli sustegn.
Il chantun mussa encletga per ils purs. Tenor quel dependi dentant era dals purs sezs, quant ditg ch’i va enfin ch’ins chatta ina soluziun. Ils purs duessan prender mesiras da prevenziun avant ch’i detta donns pervi dals lufs. Al Plantahof a Landquart porscha il chantun perquai cussegl per tut ils purs ch’èn interessads.
Collavuraziun per ina soluziun
Era sch’ils purs ed il chantun n’èn per il mument betg tant cuntents cun la situaziun, vulan omadus chattar ina soluziun che cuntenta a tuts. Perquai datti era ina gruppa da lavur “Grossraubtiere Graubünden”. A quella fan part dasper la politica represchentants da tut las gruppas d’interess che han da far cun animals da rapina gronds sco il luf. Era in represchentant dals purs è da la partida.
Las posiziuns dals purs e dal chantun
Igl è stà in luf
Georg Brosi (Uffizi da chatscha e pestga grischun) ha confermà, ch'in luf ha stgarpà in vadè da tschierv la notg dals 4 sin ils 5 da favrer. Era 3 ulteriurs animals sajan vegnids stgarpads dad in luf.
Il december passà aveva l'Uffizi federal d'ambient lubì da sajettar 2 lufs giuvens dal triep dal Calanda. La lubientscha vala mo enfin la fin da mars.


text:
Il sistem Stoffel
- Dumengia, 13.8.2017, 9:03
-
Emprima emissiun:
- Dumengia, 13.8.2017, 9:03, RTR
È Remo Stoffel in scheni economic, in super speculant, simplamain in interprendider cun in bun nas e curaschi u in che fa affars pli che dubius?
Fatg è, che Remo Stoffel da Val ha bajegià si aifer curt temp in imperi d'interpresas. Avant in pèr mais ha el sez taxà sia facultad da fatschenta sin passa 1.7 milliardas. Fitg spert fitg ritg - era fitg legal? Il 2013 aveva Michel Decrutins prendi il sistem Stoffel sut la Marella – co ha Remo Stoffel bajegià ses imperi? Da la partida eran Remo Stoffel, interprendider da Val e Stefan Kühn, schef dals servetschs forensics da l'interpresa da consultaziun BDO, Svizra. El è sa spezialisà sin constructs e raits dinterpresas. Per finir dain nus lura in curt sguard sin quai ch'è capità ils davos onns, cunzunt cun ils projects en connex cun la terma da Val.


text:
Ut unum sint
- Dumengia, 5.4.2015, 8:06
-
Emprima emissiun:
- Dumengia, 5.4.2015, 8:06, RTR
Ut unum sint: Sinaquai che nus sajan perina in'ovra monumentala per la pasch a chaschun dal giubileum da la claustra da Mustér. Dus chors, duas sopranistas da renum ed in grond orchester sin viadi, accumpagnads dals set zains da la claustra da Mustér. RTR ha accumpagnà il chor da Basilea fin a Cologna e preschenta l'eveniment. Il predi da questa dumengia fa Ernst Fuchs.
Redacziun: Gabriela Desax
Contribuziuns
-
Tadlar il predi dad Ernst Fuchs


text:
Pendicularas Breil Vuorz Andiast vendan l'ustaria Burleun
- Mardi, 8.8.2017, 11:45
-
Emprima emissiun:
- Mardi, 8.8.2017, 11:45, RTR
Las pendicularas na pon betg finanziar la sanaziun dal restaurant e vendan el perquai en dretg da construcziun.
La vendita da l'ustaria Burleun n'è betg in mussament, che las pendicularas Breil Vuorz Andiast vulan sa concentrar sin la preparaziun da pistas ed il transport da giasts da vacanzas. Tenor il directur da las pendicularas Beat Zenklusen, stoppia il restaurant che sa chatta amez il territori da skis vegnir renovà urgentamain, las pendicularas n'hajan dentant betg ils daners per far quella renovaziun. Uschia hajan els decidì da vender l'ustaria per evitar quels custs.
Vendì en dretg da construcziun
Tenor Beat Zenklusen vegn il Burleun vendì en dretg da construcziun da 70 onns a l'interpresa Burleun Gastro und Event SA, ina interpresa ch'è vegnida fundada a posta per quai intent. Davos quella interpresa stat la Brügger Immotreuhand SA da Meiringen el chantun da Berna.
Renovaziun totala
Buc mo il tetg ed il stgaudament ston vegnir fatgs nov, per ademplir las leschas vertentas ston era la cuschina e las installaziuns sanitaras vegnir renovadas. En tut custa la sanaziun totala dal bajetg 1,5 fin 2 milliuns francs, schazegia Beat Zenklusen. Pervia da la vendita na vegnia dentant betg a dar grondas midadas en il Burleun, era ils gerants restian ils medems.
Cun las lavurs da renovaziun vegn cumenzà pir la primavaira 2018. Sin la stagiun d'enviern 2018/19 duess il nov restaurant lura vegnir inaugurà.


text:
Marc Gianola da Samedan ha cumenzà sper l’En a dar a hockey. Da pitschen ensi era el d’enviern sin la plazza da glatsch e giugava la stad ballape. Spert ina giada è el entrà en il club da hockey da San Murezzan ed ha fatg là tut ils stgalims da juniors fin tar l’emprima equipa. Cun quella ha Gianola dà in pèr onns en emprima liga – ils bauds onns novanta era encunter il HCD ch'era vegni relegà en emprima liga.
Cun 19 il pass tar il HCD
Suenter l'emprendissadi hai dà per Gianola la schanza da far il pass tar il HCD. L’emprim ha il defensur – ch'è creschi ad in defensur da classa ed era ad ina figura d’integraziun tar il club da hockey da Tavau – survegni in contract dad in onn. Suenter ha cumenzà per l'Engiadinais ina carriera unica tar il campiun da record. Gianola è stà durant 17 onns in giugader da tschep dal HCD. Las quatter davosas stagiuns è'l perfin stà il capitani dal HCD.
Fidaivel al HCD era suenter sia carriera activa
L’onn 2009 ha Marc Gianola stuì terminar sia carriera activa pervia da problems cun la sanadad. Il capitani da Tavau è dentant restà tar sia equipa da cor: L’emprim en la partiziun da marketing e sponsoring, suenter ha Gianola pudì surprender la batgetta sco president da la Cuppa Spengler e dapi l’onn nov è Gianola era anc il maina fatschenta da l’equipa.
RR actualitad 07:00


text:
L’anteriur president da la PPS da Cuira, Beath Nay candidescha tuttina per il cussegl da la citad da Cuira; quai sco candidat independent. Quai ha Nay ditg a la gasetta «Südostschweiz».
La fin da favrer n'era el betg mo sa retratg sco president da la PPS da Cuira, el era insumma extrà da la partida. La raschun per quest pass sajan stadas disfamaziuns davart sia vita privata.
Per ils 3 sezs en il cussegl da la citad da Cuira datti uschia 8 candidats. Las elecziuns èn ils 5 da zercladur.
Candidats Cussegl da la citad da Cuira
RR novitads 06:00


text:
Bain era quai enconuschent, ch’i deva ina miniera en il conturn da la muntogna Tiaun, che vegniva duvrada tranter ils onns 1450 – 1848. Nagin na saveva però pli nua che l’entrada è – diversas emprovas da chattar l’entrada avevan fatg naufragi. Pir l’emprim d’october 1967 è la miniera Blyberg puspè vegnida rescuverta, da Richard Item (barmier). Richi Item jun. è era stà preschent, cura che ses bab aveva rescuvert la miniera. Dapi sia uffanza s’occuppa el cun la miniera. Bleras uras da lavur han el e ses gidanters gia passentà en la miniera, per far accessibel quella.
Miniera averta
Per l’emprima giada dapi che la miniera è vegnida rescuverta, hai dà in grond «di da las portas avertas», quai a la festa da giubileum da 50 onns suenter sia rescuverta. Radund 170 visitadras e visitaders han pudì visitar la miniera, ch’è accessibla sin differentas auzadas. Cun sgols da la Heli Bernina èn ils visitaders vegnids sgulads en radund quatter minutas da Ferrera fin tar la miniera, nua ch’igl ha dà ina plazza da festa cun gril e musica.
RR actualitad 07:00


text:
La restauraziun da las fatschadas e da l’intern da la baselgia da la claustra, la baselgia S. Martin, custan a la claustra da Mustér var 15 milliuns francs. Sco il mainafatschenta da la claustra Peter Binz ha ditg a Radiotelevisiun Svizra Rumantscha saja quai mo pussaivel cun agid da confederaziun, chantun, vischnancas ed autras fundaziuns ed instituziuns. Ins haja fin ussa pudì rimnar fin ussa passa la mesadad da la summa, quai che saja fitg legraivel.
Appel a visitaders e populaziun
Tenor il concept per recaltgar ils daners per la restauraziun che la claustra sezza sa buc finanziar ord atgna forza vegn ussa era fatg via l’inscripziun vid la puntanada in appel als visitaders ed a la populaziun.
Sco Peter Binz vegn ins ad empruvar da pudair cumenzar 2016 culla restauraziun da la fatschada sid da la baselgia ch’è ussa davos la puntanada e cuntinuar cun las autras fin 2018. 2018 e 2019 fissi planisà da far las lavurs da restauraziun en l’intern da la baselgia.
La blatga n'ha betg propi vulì
La blatga cun l’inscripziun ha ina mesira da 20 sin 22 meters e paisa var 140 kilos. La grondezza e la paisa è ina sfida per la fatschenta che ha da montar la blatga. L’emprima emprova è stada a fin avant ch’ins ha insumma pudì fermar ella insanua. La secunda emprova è bunamain gartegiada. Il vent ha dentant fatg in stritg atras il quint e stgarpà davent la blatga avant ch’igl è stà pussaivel da fermar ella dal tut. La terza emprova da montar la blatga ha lura la finala funcziunà.


text:
Mugadiss
Mugadiss (Muqdisho in sumàlich, مقديشو in arab, Mogadiscio in talian; Mogadishu in ingles) a l'è la capital de la Sumalia.
A l'è anca la prima cità de la Sumalia per pupulaziun, che l'è stimada in 2.450.000 abitant (2002).
Geugrafia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Mogadiss a l'è el caplögh de la regiun del Benadir, al süd de la Sumalia, e a l'è un port in sü l'Ucean Indian.
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Mugadiss a l'è stada propi impurtanta fina al 1200, perchè a l'era el port püssee gross de l'Africa urientala e'l cumerciava cun l'Arabia, l'India e la Cina.
In del 1871 l'ha ucüpada el sültan de Zanzibar, che l'ha pöö dada a l'Italia.
Del 1905 al 1941 a l'è stada la capital de la Sumalia taliana; del 1941 al 1950 l'hann ucüpada i ingles e fina al 1960 a l'è stada anmò la capital de l'A.F.I.S. (Aministraziun taliana de fidücia de la Sumalia), per vegnì pöö la capital de la Sumalia indipendenta.
Del 1991 la gh'è la guera civila.


text:
Tenor il departament da defensiun VBS èn var 24’300 umens giuvens abels da far militar, quai èn stgars duas terzas da las persunas obligadas da far servetsch militar. Stgars 4’500 giuvens han da prestar servetsch da protecziun civila.
333 giuvenils privel per la segirtad
Tenor il VBS èn 333 persunas vegnidas sclausas dal servetsch militar ord motivs da segirtad. Da las 190 dunnas ch’èn s’annunziadas da vulair prestar servetsch militar èn 54 persunas betg ablas da prestar servetsch e 136 d’astgar prestar voluntarmain servetsch militar.
RR novitads 17:00


text:
Siria
La Siria (سوريا in arab) a l'è un paes de l'Asia.
A l'è tacada a la Türchia, al Liban, a l'Israel, a la Giurdania e a l'Irak. El Mar Mediterani al bagna i sò cost.
La capital a l'è Damasch.
La gh'ha una süperfiss de 183.885 km² e una pupulaziun de pressapoch 19 miliun d'abitant.
Urganizaziun pulitiga[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La Siria (nom ufizial: الجمهوريّة العربيّة السّوريّة, Al Jumhuriyah al Arabiyah as Suriyah = Repübliga Araba Siriana) a l'è una repüblica.
El president a l'è el Bashar al-Assad (del lüj 2000).
El prim minister a l'è el Wael Nader al-Halqi (del 2012).
Al dì d'incö gh'è una guera civil che la vör trà giò l'Assad, che l'è acüsaa de vess un ditadur, e quei che le sustegn.


text:
Bun 400 recurs èn vegnids inoltrads a las vischnancas da Flem, Laax e Falera pertutgant la nova lescha da turissem ch'è en vigur dapi il schaner 2015. Oravant tut la taxa da giasts è dispitaivla.
En collavuraziun cun las vischnancas è la cuminanza d'interess dals possessurs d'abitaziuns secundaras però sa cunvegnida d'inoltrar quatter cas exemplarics a la dretgira administrativa.
Quella vegn a la conclusiun che las trais vischnancas hajan ademplì las premissas tar las taxas da giasts incassadas. Tranter auter vegnian ils daners ch'ellas hajan incassà cun quella taxa, duvrads a moda correcta e las vischnancas na fetschian nagin gudogn cun quellas. Per motivs pratics lascha la dretgira era valair che la taxa da giasts vegn incassada annualmain a moda pauschala en las trais vischnancas.
Possessurs da secundas abitaziuns èn trumpads
Tenor Reto Fehr, il president da la gruppa d'interess da possessurs da secundas abitaziuns a Flem, Laax e Falera, è la gruppa trumpada da la decisiun da la dretgira administrativa. Els hajan sperà d'almain survegnir dretg en singuls puncts da lur recurs, che tut ils puncts vegnian dentant refusads n'hajan els betg spetgà. Uss stoppian els ina giada analisar l'argumentari da la dretgira e lura decider, sch'els veglian trair enavant la decisiun al Tribunal federal a Losanna. Reto Fehr spera pudair communitgar la decisiun aifer ils proxims 10 dis.
Vischnancas èn cuntentas cun la sentenzia
En ina communicaziun communabla per tut las trais vischnancas scriva il president communal da Flem, Adrian Steiger, che la decisiun da la dretgira confermia la lavur da las vischnancas. Las vischnancas sajan levgiadas da questa sentenzia che mussia che las leschas correspundian al dretg surordinà.
RR novitads 12:00


text:
Cunquai èn ils Svizzers per l’emprima giada endretg campiuns mundials dapi il 1995. Gia il 2009 en l’Ungaria eran ils Svizzers stads ils victurs. Avant 6 onns avevan els dentant survegnì regalà la medaglia dad aur. Il davos currider svedais ch’era a la testa era sa blessà, ils curriders ch’era sin ils chaltgogns ad el han dà emprim agid. Matthias Merz n’aveva betg vesì quest accident ed uschia cuntanschì l’arrivada sco emprim.
En Scozia ha la staffetta svizra gudagnà aur avant il Norvegiais ed ils franzos.
Nagina medaglias per las dunnas svizras
La staffetta svizra da las dunnas ha manchentà da gudagnar ina medaglia al campiunadi mundial da cursas d’orientaziun ad Inverness en Scozia. Las defensuras dal titel han stuì sa cuntentar cun il 5avel plaz suenter che la davosa curridra, Sara Lüscher, ha pers il contact cun las pli spertas.
Gudagnà suveran aur ed uschia nov campiun mundial è la staffetta dal Danemarc.
RR novitads 20.00


text:
Paraplegìa
(Lēś anca eli avertèinsi generèli a 'l riguêrd di cuntgnû di artìcol dla Wikipedia)
La paraplegìa l'è na cundisiòun dal fìśic di cristiàn 'd quand el gambi i n'sàinten brìśa i stìmol o ch'i s móven pôc o anc ch'i n's móven per gnint.
I perchè ed cla cundisiòun chè i s caten in na leśiòun dal perti dal midòl spinêl ed sòta a T1, la prìma vèrtebra dal bùst, e i pólen deśgnìr da n'infesiòun o da na bóta sćiancadóra, o da 'n cancher, 'n asidèint a 'l vèini, la sclerōś a plachi o la spina bìfida e vìa acsè.
La leśiòun da mêś a chi nèruv spinêl chè l'impedìs la bòuna traśmisiòun di segnêl nervōś da e vers el gambi, in di cunfròunt dal contròl dal servêl e dal servelèt: soquànti volti a s pōl sintìr i stìmol mo minga cavèr-'gh-la ed mōv'r el gambi e invéci dagli ètri volti a s egh la cheva ed dèr di cmad ai mùscol mo minga a sintìr el percesiòun ch'i deśvìnen da 'l gambi, cun diferèint livêl ed compromisiòun.
Cun la paraplegìa a dvèinta ùtil druèr di aiùt per móv'r-es, chi sìen dal stampèli, dal grùci, na carusèina e vìa descurènd.
Vōś lighèdi
Noti e referèinsi
Èter progêt
- Wikimedia Commons contiene file multimediali su Paraplegìa
- Wikizionario contiene la voce di dizionario «Paraplegìa»


text:
L' Assicuranza per vegls e survivents (AVS), l'Assicuranza d'invaliditad (AI) e l'urden da cumpensaziun dal gudogn (UCG) han il 2017 dumbrà ina rendita neta da 7,11% tar lur investiziuns da chapital. Quai saja ina da las renditas las pli autas dapi onns – han communitgà las assicuranzas socialas. L'onn avant avevan las assicuranzas socialas anc fatg 3,9%.
Cun quai ch'i va per daners da renta vegnan ils daners mo investids cun pitschna ristga. Tuttina han ins pudì augmentar la facultad per 2 milliardas.
Tutgar la facultad d'investiziun il 2024
Cun il 2017 è il president dal cussegl d'administraziun da Compenswiss Manuel Leuthold. Per l'avegnirda l'AVS vesa dentant betg or bain. Leuthold stima ch'ins stoppia davent dal 2027 tutgar la facultad d'investiziun per garantir la liquiditad ed uschia pajar or las rentas. Enfin il 2030 pudess l'entira facultad esser duvrada si. Perquai spera el ch'i dettia bainbaud ina refurma u al main singulas mesiras per spindrar l'AVS.
RR novitads 17:00


text:
Il dialect tuna sumegliant sco ina maschaida da talian, rumantsch u era franzos. Tenor il Lexicon istoric da la Svizra è il dialect en la Val dal Blegn parent cun il «lumpaart» (lingua da la Lumbardia). Vinavant haja la glieud en la regiun prendì divers pleds rumantschs e tudestgs, cunquai ch'els avevan adina puspè contact cun glieud da la Surselva e da la Svizra tudestga.
Exempel
Francesca Vescovi di en quest exempel: «Gnanca in pau vain nus fatg, nagut avain nus fatg. Nus avain be giugà, co d'in ins a «sculdas». Jau na savess betg sco declerar quai.»
Vitg cun 80 abitants
Castro sa chatta en la Val dal Blegn. Il vitget ha bunamain 80 abitants. Fin il 2004 era Castro in'atgna vischnanca. Dapi lura fa ella part da la vischnanca dad Aquarossa.
Actualitad 12:00


text:
La Montà
La Montà (en italià: Montà) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Cuneo. El g'ha 4 725 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), 'na superfìce de 26,7 km² e 'na densità de 177 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Canale, Cellarengo (AT), Cisterna d'Asti (AT), Ferrere (AT), Pralormo (TO), Santo Stefano Roero, Valfenera (AT).
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Abitàncc censìcc
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
Il sindicat da las persunas da transport scriva vinavant, che la Confederaziun promovia cun questa mesira ina concurrenza tar la viafier e quai malgrà las grondas investiziuns planisadas en la rait da viafier federala.
Critica dad «autogol» fin a tschuffentada
Cun laschar societads da trens da l'exteriur sin ils binaris svizzers vegnia concurrenzada la viafier federala e perquai saja quai in «autogol», scriva il sindicat.
Er ils verds crititgescha la decisiun dal Cussegl federal. Ils bus lontans tschufrognian massivamain l'aria, scriva la partida.
Lingias naziunalas da bus lontans gea – dentant tenor lescha vertenta
La gievgia aveva publitgà il Cussegl federal co ch'el vul liberalisar il traffic lontan. Uschia veglia el bain pussibilitar lingias naziunalas da bus lontans; quai dentant en il rom da las leschas vertentas. Las lingias naziunalas hajan da vegnir integradas en la rait dal traffic public ed ils manaschis da viadi hajan da sa tegnair vi da las leschas da lavur e da segirezza svizras.
El scriva plinavant, ch’ils manaschis da viadis duajan stuair acceptar abunaments generals e da quels da mezza taxa.
Vi dad in tema central na vul il Cussegl federal dentant naginas midadas: En Svizra na dastgan manaschis da bus da l’exteriur n’era en avegnir betg transportar passagiers.
Laschar l’auto en garascha ed ir cun il bus
Cun la liberalisaziun parziala spera il Cussegl federal en emprima lingia da persvader ils automobilists da prender il bus lontan e da distgargiar uschia il traffic sin via.
L’effect duai funcziunar sco «cumplettaziun tar singuls puncts» u là, nua ch’ils trens na porschian betg bunas colliaziuns tangenzialas.
Concurrenza da l’exteriur percunter sin binaris svizzers
Fertant ch’ils bus lontans na duajan betg concurrenzar ils trens en Svizra, duajan quels survegnir concurrenza directa sin ils binaris svizzers. Uschia spera il Cussegl federal che la purschida actuala vegnia meglra.
En pli duai questa liberalisaziun per societads da trens en Svizra er porscher il cuntrari – numnadamain che societads svizras pon er surprender lingias en l’exteriur. Quai n’era fin oz betg pussaivel.
RR novitads 11:00


text:
La storia dla Raiffeisen tla Val Badia pëia ia tl ann 1889 olache al é gnü istituì a Rina la pröma Cassa Raiffeisen de Südtirol sön iniziativa dl curat Ojöp Dasser da Peraforada.
L’idea scëmpla dl auto-aiüt promoiüda da Friedrich Wilhelm Raiffeisen tres la cooperaziun â le fin de superè la meseria tl spirit de solidarité y rové insciö al progrès sozial y economich a bëgn de düc', pian ia dal dit „düc' por un, un por düc'.
Ojöp Dasser ê en prou plëgn de iniziatives nöies che ciarâ dër inant tl tëmp y insciö él gnü a s‘l dé che ai 29 d’agost dl 1889 é gnüda metüda sö la cassa Raiffeisen da Rina tla ostarìa dl Cargà. De setëmber vëgnel tignì tla calonia a Rina la pröma reunin dla cassa y ai 9 d‘otober 1889 él gnü registrè la cassa Raiffeisen da Rina sciöche pröma cassa Raiffeisen te nosta provinzia.
Schöche pröm presidënt él gnü lité Ojep Vantsch, paur da Runch. La sënta dla cassa ê la calonia che ê daverta la domënia danmisdé dales 10 inant. An â metü man cun 20 mëmbri y an ê rová a 50. La cassa â bindebo de movimën? y jô bun inant, ara ê ince de indicaziun por les atres casses dla provinzia gnüdes costituides dedo. La cassa à laurè 54 agn alalungia por le bëgn dl paisc y man man é gnüdes pormez ince d’atres casses, pian ia da chëra da Antermëia l’ann 1890.
L’ann 1891 nascel la cassa Raiffeisen de La Plì-Al Plan cun sënta a La Plì. Le pröm presidënt ê Jep Trebo de Bolser. L’ inciaria de cassier y scrivan ê gnüda suratuta da Jepele Frontull. Le medemo dé co chëra da La Plì-Al Plan, ma val’ora plü tert, vëgnel ince portada ite a Balsan la cassa Raiffeisen da La Val, presidënt ê Martin Frenes y cassier ê G. Vinatzer co ê maester a La Val. Deache les casses funziona indertöra y ai paurs ti butara por mët ia scioldi che porta spo fic' a ince chi de Badia metü sö la cassa te so paisc tl medemo ann. Preisidënt ê le curat Micurà Sottara y cassier le master Pire Vittur.
I ploans o i maestri surantolo tres indo le compit de cassier dles casses.
L’ann 1893 nascel la cassa Raiffeisen Ladinia sön iniziativa dl curat Don Bepo. I ploans da Corvara y Calfosch ê füch y flama por la cassa, un fajô le cassier y l’ater fajô pert dl consëi. Sepl Declara sen. de Michìl é ste le pröm presidënt. La cassa à dagnora albü la sënta a Calfosch, pormò do la fujiun é Corvara deventè zënter dla Raiffeisen de döta la valada olach’al é ince la direziun.
Le degan en ponsiun Ujöp Pitscheider à tut la iniziativa da mëte sö la cassa a Lungiarü l’ann 1903. Al é stè de gran dificoltês y de merz dl 1937 era gnüda licuidada.
A San Martin é la cassa impormò gnüda metüda sö do la pröma vera l’ann 1922 cun le maester Tone Gasser presidënt y Pire Vantsch pröm cassier.
Les banches funzionâ bun y la jënt ê contënta. I paurs s’imprestâ scioldi da cumprè armënc', da dortorè sö la majun, dainré da fa sö valch de nü. La cassa instëssa ti imprestâ a jënt massaries y mascinns da paur por na picia soma. Plü tert imprestara ince fora scioldi da fà sö ciases da tó foresc'. Gonot â les casses ince en magazinn dla roba: la cassa cumprâ ite cotan de roba por i mëmbri: zücher, riji, cafè, jafa. An ciara da se daidè un cun l’ater y rové spo al begnëster por düc'.
Le banches dla Val Badia metö ince sciodite d’atrs banches y al é ste de gran imprestades de scioldi por la vera (Kriegsanleihe). Le gran patriotism da laôta ti a costè a nosta jënt tröc' de sü sparagns y tröc' é rovà a chësta moda tla meseria. Tartan les veres a les casses pordü tröpes de sües deponüdes. Por gauja dla vera, dl opziun, dl rejim fascist y dla crisa economica à les casses passè de ri tëmps y chëres da Rina, La Plì-Al Plan, Lungiarü y Antermëia é gnüdes licuidades. Do la vera era jüda söpert y al a metü man da crësce le turism y le bëgnester tla valada.
En vare dezisif é stada la fujiun dl ann 1972, olache la cassa Ladinia, Badia, La Val y San Martin, se a metü adöm por tignì bot y afrontè damì la concorënza. Le consëi d’aministraziun vëgn formè da 11 porsones . Vigni comun olach’al é na portina, messâ ester rapresentè da 2 aconsiadus. Sciöche presidënt é gnü lite Alfons Pezzei, che le fej cun dediziun ince ciamò aldedaincö.
Dl 1973 vëgnel daurì a Corvara na portina tla ciasa Edith y tla ciasa Juve na portina da ingiamié. Dal 1977 é chësta ciasa gnüda cumprada, trata jö y fata sö da nü; ai 30 d’aurì dal 1978 era gnüda inaugurada y dal 1984 modernisada daite; ince la portina da engiamié é rovada te chësta ciasa. Spo suns rovà al ampliamënt dl ann passè che podun encö inauguré.
La cassa Raiffeisen se a porvè da laorè tres damì y s’à slarié fora ince tea tri paîsc, man man é rovades pormez la portina d’Al Plan (1976), chëra de Reba (1991), da La Ila (1992) y inultima chëra de Pidrô l’ann 1993. En valgönes portines é spo gnüdes ampliades o a ciafè na ciasa nöia te chisc ultimi agn.
Por jì bun inant mëss la cassa tres ciarè da se perfezionè y da odëi danfora, da se istruì y da ester ajornada söl ciamp finanziar.
Insciö ciafa vigni portina n terminal dl 1983 y an ti sorandëia ince le sorvisc de val tesoreria, pian ia da chëra por la direziun dla scora elementara dal 1977.
I prinzips de solidarité/sussidiarité de F.W. Raiffeisen vél incö tanbëgn co en laota, ma cun le tigní adöm y le se daidé un cun l’ater él ste meso da arjunje le bëgnester te nosta valada. Tl esecuziun de süa ativité se tëgn la banca ai prinzips cooperatifs dla reziprozité zënza fins de speculaziun. So fin é chël de favorì i mëmbri y la comunité locala ti afars bancars y tles prestaziuns bancares de sorvisc, de miorè sües condiziuns morales, culturales y economiches y de promöie le svilup dla cooperativité y l'educaziun al sparagn y ala previdënza.
Nosta banca é liada al post y laora prevalentemënter cun i mëmbri pur promöie la comunité locala y fornì credic' pur l’economia locala crean ensciö bëgnester y ütl.
La cassa Raiffeisen é dagnora daverta ai bujëgns dles uniuns y istituziuns, vigni ann n’èl engöm che ciafa contribu? y sponsorisaziuns, basta ponsè ales scores, uniuns dl sport, stödafüch, musighes, yii.
Sce an confrontëia le retrat dal valada da laota cun chël da encö, spo odunse tler ci früc' che la colauraziun y la forza de comunité à portè te chësc tëmp. Döt chësc ne foss bunamënter nia stè meso, sce al ne foss laota nia gnü metü sö la cassa Raiffeisen y sce nüsc vedli n’ess laurè un gran spirit de solidarité y de altruism por le bëgn de so paisc y dal comunité.
Do 125 agn de buna colaboraziun él gnü le momënt de festejé, de recorè y punsè dô che chësc é ma ste meso deache an à tigní adöm y se à daidé fora, alado dl moto „düc' por un, un por düc'“.


text:
Teater a Rueras (GR 8-4-1982)
Tenor il calender essan nus gia duas janmas el temps da primavera. En la Val Tujetsch denton sent'ins aunc pauc da quels simtoms. Tscheu e leu ughegia in pei-pulein schenadamein da cuchegiar ord la tiara. Duront il liung temps d'unviern han las uniuns culturalas da vitgs e valladas giu peda da sedar giu cun cant, musica ni teater per saver delectar il pievel enzacontas uras el temps legreivel da Pastgas.
Il toc
Era la gruppa da teater da Rueras, ch'exista gia il tierz onn, ei sepreparada dapi Daniev per porscher ina cumedia agl auditori. Il toc senmnna «Il valser dalla carezia», ina cumedia en 4 acts da Thornton Wilder, che ei vegnius translatans da Hubert Venzin da Rueras. Entuorn igl onn 1830 ha John Oxenford scret la cumedia «A Weil Spent Day». 1842 ha il cumediant da Vienna, Johann Nestroy, fatg da quella cumedia ina farsa «Einen Jux woll'er sich machen». Plinavon ei quella stucca ida ell'America.
Era leu han ins fatg pliras midadas; ordlunder ei vegniu il renomau musical «Hello Dolly» che ei vegnius translataus cul num: «In valser dalla carezia». Pia ha quei toc ina ualti variabla derivonza, naven da Londra, New York, Vienna etc. eis el arrivaus a Rueras. La fuorma externa dil toc cumedia, farsa, musical - ei segir semidada, mo il motiv dall'acziun ei adina restaus il medem.
L'acziun dil «Valser dalla carezia» succeda a Vienna ed a Pottenstein igl onn 1890. Il regissur, Duri Battesta Venzin, ha buca schau per breigias da mussar la cumedia aschi originalmein sco pusseivel ed era giugaduras e giugadurs ein sestentai seras ora per emprender las rollas da vaglia e vegnan segir era a cuntentar ils aspectaturs. Sur dil toc sco tal lessel jeu nuota tradir pli bia. Lein sperar che numerus lecturs da questas lingias prendien la breigia e vegnan a Rueras e sediverteschien in'uriala.
Invit
Al regissur, translatur, teatristas e teatrists san ins giavischar tier mintga producziun ina sala fullanada, quei che ei segir il meglier mussament da renconuschientscha ed engrazieivladad per las biaras uras ch'ein vegnidas unfridas si per quei bi art. Fagei pia stem digl inserat e resalvei gia oz ina sera per vegnir a Rueras. Lein sperar ch'il «Valser dalla carezia» resti a finadin en buna memoria!
N.V. (Norbert Vinzens)
Teater a Rueras (GR 16-4-1982)
Il temps da Pastgas ei il temps da legria, levada, nova veta. Segir il punct il pli culminont en la liturgia. Uss ei era il temps che la natira sesviluppescha danovamein ed ils pigns verdins cuehegian schenadamein ord la tiara. Tut che spetga vess sil bi temps primavaun. Quei temps ei era fetg adattaus en nos vitgs per porscher ad jasters ed indigens concerts, cumedias ni schizun dramas. Duront uras ed uras ein ins sepreparai el liung temps d'unviern cun exercitar e modellar, seigi quei en cant, musica, tocs humoristics e teaters, per aschia saver porscher al publicum interessau in per uras da recreaziun e deletg. Suenter il liung e stentus unviern fa quei segir bein ad in e scadin.
Ina cumedia - zatgei dil cuntegn
La gruppa da teater da Rueras sepresenta era uonn cun ina cmnedia, pia zatgei humoristic, quei che tila forsa dapli ils aspectaturs el temps dad oz.
Il toc senunma: «Il valser dalla carezia, ina cumedia en 4 acts da Thornton Wilder, translatau da Hubert Venzin, Rueras.
L'acziun da quella cumedia succeda a Vienna ed a Pottenstein egl onn 1890.
Ei setracta dil commerciant e milliunari Melchior Zangler, che ha la capo-rolla, ch'ei vieus, ha 60 onns ed havess tuttina aunc mustgas da maridar. El ei in um da fatschenta ualti rigurs e stregns, tegn tut la glieud per tappaloris, vul perfin cumandar sin sia niaza cun tgi maridar, ha denton sez detgavunda da far per vegnir tier sia finamira. Ina amitga da sia dunna per miert, Dorothea Fischer, ina femna maligna, rufinada e naturalmein laghegiada da maridar il reh commerciant, buca ord carezia, mobein muort ils daners, vegn d'organisar e manipular ils plans da signur Zangler sco era d'auters habitonts da Pottenstein a moda marvegliusa ed aschia far in schischuri a moda zun legra.
Oravontut igl assistent ed igl emprendist dil signur ein segli sur las geinas ora, arrivan en situaziuns peniblas, vegnan denton da sligiar quellas a moda exemplariea. Sco il tetel senumna «Valser dalla carezia» aschia va il fil trasatras: carezia, amicezia, rivalitad, humanitad e pasch.
Lein denton buca tradir dapli. Vegni, admirei, sesmarvigliei e sediverti da cor! Ei vala la peina.
La translaziun
Il translatur dil toc, Hubert Venzin, ha capiu da dar al toc il ver suer humoristic cun bunas expressiuns e fetg capeivlas per in e scadin. Il toc sco tal ha schizun in coc ualti profund. Perquei ston ins mo tedlar bein ils plaids d'enqual giugadur ni giugadura, cura ch'ei vegn risdau viers il pievel. Al Hubert seigi fatg in cumpliment per sia buna ed ordvart beingartegiada translaziun. Buca per nuot eis el vegnius remunerans per quei toc dalla Ligia Romontscha. Mo aschia vinavon!
Buns acturs trasatras
La gruppa da teater da Rueras, sut la capavla reschia dil bab dil translatur, Duri Battesta Venzin, ha schau ora cups e purschiu als aspectaturs ina cumedia da vaglia. Giugaduras e giugadurs han dau lur rollas a moda meisterila. Sch'ins patratga che certs acturs han giu 150 e varga damondas, eis ei da smarvegliar co tut ei sesplegau senza incaps e cun in lungatg clar e concis. Schibein las rollas grondas sco era las pintgas, quellas che vegnan per part buca risguardadas aschi fetg, ein vegnidas dadas bein e cun sentiment. Entras las risadas dils aspectaturs ei il text ius tscheu e leu a piarder in tec, quei che ha denton gnanc disturbau aschi fetg. Era ils bials costums dalla firma Möller da Turitg ein curdai en egl agl aspectatur. Aschibein las fetg bialas culissas sco era la sempla sminca hart fatg impressiun als presents. Naturalmein ch'in specialist da teater savess aunc far menziuns specialas. Tut priu astga ins segir far in cumpliment als da Rueras.
Grondiusa prestaziun
Da Pastgas-sera ei la sala stada fullanada. Quei che ei curdau si ei che la giuventetgna pren peda per la musa cun assister ad ina cumedia. Naturalmein ch'ins ha buca emblidau il legher toc digl onn vargau. Cun grondiusa disciplina han ins saviu rir trasatras da cor, quei che fa segir bein ad in e scadin, oravontut ozildi, el temps da fuolas e stress. Alla fin da mintga act han ils giugadurs saviu raccoltar in applaus frenetic, quei che ei il meglier engraziament per las biaras uras da sacrifeci per emprender en in tal toc.
Al regissur, al translatur sco a tuts giugadurs e giugaduras cordiala gratulazinn per la prestaziun. Remunerar lur lavur san ins sulettamein entras esser fervent aspectatur d'ina tala cumedia. Che quella remuneraziun semuossi era duront las proximas produczinns cun ina sala fullanada, san ins giavischar da cor alla gruppa da teater, da Rueras.
N.V.


text:
Per l'emprima giada è sa cumprovà en ils Stadis Unids che mustgins han transmess il virus Zika. A Miami èn trais umens ed ina dunna vegnids murdids da mustgins ed uschia s'infectads, quai ha ditg il guvernatur dal stadi federal Florida. Avant eran ils carstgauns s'infectads en ils Stadis Unids sulet suenter viadis en pajais cun il virus Zika u suenter avair gì sex cun in partenari infectà.
Franà la donaziun da sang
Ord tema ch'il virus s'extenda han dus districts da Miami franà per motivs da prevenziun las donaziuns da sang. Tenor las autoritads duai questa mesira valair enfin ch'i dat ina pussaivladad da testas tuttas emprovas da sang sin il virus u enfin ch'i dat ina nova tecnologia che po neutralisar il virus Zika.
Fin ussa era il virus sa derasà en spezial en l'America centrala e dal sid sco er en la Caribica, nua ch'el vegn transferì entras mustgins. Entant vali sco cumprovà ch'il virus effectuescha tar dunnas en speranza ch'il fetus po avair disformaziuns da la chavazza ed auters donns neurologics.
RR novitads 21:00


text:
Il guaud tutga tar il spazi da viver da la selvaschina. Perquai è il chantun bain pront da tolerar in tschert quantum da donns vi da la bostga giuvna. En ils ultims onns haja dentant dat vi e pli donns, scriva il chantun. La consequenza saja ch’il guaud n’arriva betg pli dad esser guaud da protecziun - e 2/3 dal guaud grischun è guaud da protecziun.
La regiuvinaziun natirala dal guaud n'è betg pli suffizienta en tscherts lieus.
Las mesiras da prevenziun n’hajan betg gidà bain avunda, uss na restia pli auter che diminuir las bestgas. Per l’Uffizi da chatscha e pestga vul quai dir concretamain: limitar las bestgas e sajettar in numer da tschiervs, chavriels, chamutschs en las regiuns bassas, capricorns en Engiadina e portgs selvadis en il Grischun dal sid.
Envierns miaivels han laschà crescher la populaziun da tschiervs
Ils envierns miaivels han fatg in stritg tras la planisaziun da chatscha da l’uffizi. L’uffizi stima la cifra da tschiervs en Grischun sin radund 16’500 chaus. Las cifras da sajettar selvaschina sajan bain vegnidas ademplidas per gronda part, scriva l’uffizi vinavant. I haja dentant dat mo pitschnas perditas da selvaschina disgraziada durant l'enviern sco er ina rata da reproducziun pli gronda.
Ils envierns miaivels dals ultims onns han laschà crescher il dumber da tschiervs a stimads 16 500 chaus la primavaira.
En mira èn las vatgas-tschierv
Per l’uffizi vul quai dir: sajettar dapli animals feminins. En 8 regiuns vegn perquai la quota d'animals feminins fixada nov sin 55%. Il plan da prelevaziun prevesa passa 5’200 tschiervs respectivamain passa 2700 animals feminins. En pli vegn midada la cultivaziun dals asils da selvaschina, il link avra en ina nova fanestra. En 60 da quests territoris vegnan applitgads differents models per pudair sajettar dapli animals durant la chatscha auta.
Cler resta però er per l’uffizi ch’il success da la chatscha auta dependa era da l’aura: «Sch'i dat naiv il settember, vegnan tenor l'experientscha sajettads blers tschiervs.»
Ed era tar ils chavriels vegn rinforzada la chatscha sin chavriels feminins
Per prevgnir ch’ils animals sa disgrazian l’enviern rinforza il chantun la chatscha sin animals pli flaivels: A la chatscha auta vegn dada libra ina segunda chaura-chavriel e la chatscha sin ansiels-chavriel vegn extendida en l'entir chantun sin ils ultims quatter dis.
Tar las autras chatschas na dettia tenor il chantun betg grondas adattaziuns.
Termins da chatscha 2016
Funtauna, il link avra en ina nova fanestra Uffizi da chatscha e pestga 02-07-2016.
RR novitads 09:00


text:
Bahrain
El Bahrain a l'è un paes de l'Asia.
A l'è furmaa d'un bel poo de isul in del Gulf Persegh, arent a l'Arabia Saudita (al gh'è un punt intra i dü paes) e 'l Qatar.
La capital a l'è Manama.
Al gh'ha una süperfiss de 665 km² e una pupulaziun de pressapoch 700.000 abitant.
Urganizaziun pulitiga[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El Bahrain (nom ufizial: مملكة البحرين, Mamlakat al-Bahrayn) a l'è un regn.
El rè a l'è Hamad Bin Isa Al Khalifa (del 1999).
El prim minister a l'è el Khalifah ibn Sulman Al Khalifah (del 1971).
Al fa part del Cunsili de cuuperaziun del Gulf.


text:
Garcia Moreno a Sedrun
(Corr.) Ils enconuschents acturs da Tujetsch han turnau a pegliar la curascha da producir in drama pli grond. Quasi per celebrar ina specia da giubileum ein els turnai tier il toc: Garcia Moreno, daus avon 25 onns. Ils habels acturs da lezs onns sesan oz ellas sutgas, laian reviver la regurdientscha da quellas uras e selegran, che la giuvna generaziun tila buc ord la bun’era ed ha era brav bien lenn. Da quei fatg ei la producziun dalla dumengia vargada stada ina clara e legreivla perdetga. Nua che mintgin fa il siu, ei il scribent ni scaldaus ni nudaus da reparter arbagias specialas. Mo ton mereta la verdad da constatar che tuts han priu lur pensum sil serius e dau lur rollas per gronda cuntentientscha digl auditori, e quei dil pli pign entochen ils gronds. Ed a vesta dalla biala prestaziun totala, tgi less era far “il nausch ugau da spenda che anfla dapertut la menda?”
In tschupi less jeu denton tuttina dar, ed in bein meritau, e quei al vegl translatur e regissur Gion Felici Monn. Igl ardiment e la premura da lez mereta tut laud. La producziun seriusa e bein preparada d’in bi drama en nos vitgs ei buca mo in passatemps; quei ei ina caussa edificonta ed ina buna scola per acturs ed auditurs e s’auda buc il davos tier la cultura romontscha. Semettend aunc cun ses 66 onns da tala ardur ed exemplarica premura en survetsch da nossa giuventetgna e dallas societads, sa nies premurau amitg romontsch haver la biala satisfacziun dad ademplir ina impurtonta e meriteivla missiun e da raccoltar l’engrazieivladad da sia glieud. – Als acturs da Tujetsch giavischein nus da cor in numerus ed engrazieivel publicum per las suandontas producziuns.
-st.
Garcia Moreno a Sedrun
Quei ei stau in plascher d’assister al teater a Sedrun: La mort da Garcia Moreno. Savess ins giavischar oz, en quei temps d’embrugls e scumbegls, in pli bi exempel d’in um magistrat catolic che quel d’in Garcia Moreno? La representaziun da Sedrun cloma puspei en memoria quei campiun. Igl ei buca fantasia. Igl ei in toc che sebasa sin verdad historica. Garcia Moreno pren il guvernagl digl Ecuador, empeila la politica el senn e spért da sia cardientscha, conceda la dueivla libertad dalla baselgia e leventa cheutras la gretta dallas ligias secretas. Quels engiran vendetga. Moreno sto curdar. El meira (1875) per sia cardientscha e sia politica catolica. Ils acturs da Tujetsch fan stupent. Ins senta il maun versau dil regissur ed igl anim grond dils acturs. Possien ei puspei ver in cumplein success dumengia ad otg, ils 14 d.q.


text:
In «na» hai dà per la revisiun parziala da la planisaziun locala San Gian. La revisiun avess dà la pussaivladad d'engrondir l'hotel San Gian. Lez avess survegnì trais auzadas en pli e fiss stà a la fin uschè aut sco l'hotel Reine Victoria ch'è posiziunà sper il San Gian. Era il plaunterren avess il San Gian vulì fabritgar ora.
La populaziun da San Murezzan ha ditg «na» cun 472 cunter 443 vuschs. Delicat è ch' il «na» vul era dir che il possessur da l'hotel San Gian, Hans Jürg Buff, sto ussa puspè demontar la construcziun enturn ils balcuns da l'hotel ch'el aveva fabritgà l'onn 2011. Quella construcziun n'era betg confurma a la permissiun da construcziun. Quai avess ins ussa vulì curreger. Tge che il na vul dir per l'hotel San Gian n'è betg anc cler. Il possessur da l'hotel n'è betg stà cuntanschibel per ina posiziun.
Gea per center da trenament
In cler gea hai percunter dà per l'infrastructura mobila per il center da trenament d'autezza. Era la lescha da scola e la revisiun da la lescha per l'ovra electrica ha il suveran da San Murezzan acceptà.
RR novitads 17:00


text:
Na a l'iniziativa da daner cumplain
Ils delegads da la PBD èn unanim cunter l'iniziativa da daner cumplain. Cunquai suondan ils delegads a las explicaziuns dal candidat per il Cussegl Grond Stefan Joos. Sco lez haja mussà, saja l'iniziativa in experiment ristgà. L'iniziativa periclitass l'independenza da la banca naziunala e pudess chaschunar pli auts custs dad ipotecas e credits.
Gea a la nova lescha da gieus per daners
Cun 32 cunter 12 vuschs èn ils delegads s'exprimids per la parola Gea a la lescha da gieus per daners. Ils delegads èn suandads als arguments dal cusseglier guvernativ Jon Domenic Parolini: La nova lescha mainia vinavant il sistem da controllar ils gieus per daners.
RR novitads 09:00


text:
Il deputà da Laax cristiandemocrat è per in onn il pli aut Grischun. Il di da festa a Laax è stà ina sentupada per tuts: la politica, ils indigens - e tranter tuts er ils requirents d'asil da l'anteriur hotel Rustico
Al cumenzament da la sessiun dal cussegl grond era Vitus Dermont vegnì elegì cun 109 da 110 vuschs valaivlas. El surpiglia per in onn il titel sco pli aut grischun e sco successur da Duri Campell (PBD). Il vice-president dal cussegl grond è Michael Pfäffli da San Murezzan (PLD).
Terminà la part uffiziala
La sessiun d'avust è ida a fin la sonda bunura. Durant 3 dis han deputadas e deputads tranter auter concedì in credit dad 86 milliuns francs per la nova praschun a Realta, augmentà il dumber da derschaders chantunals da 5 sin 6 e dà glisch verda a la nova lescha per la promoziun economica. La revisiun parziala a la lescha d'impostas vegn spustada sin la sessiun d'october.


text:
La regenza grischuna approvescha be per part la revisiun parziala da la planisaziun locala da la vischnanca da Silvaplauna. La revisiun ha sco finamira da translocar in manaschi cun chavals a Champfèr. La regenza va d'accord cun l'intent da definir ina parcella da 2,2 hectaras sco zona per sport da chavals. Fin ussa era quella parcella terren agricul. Uschia po translocar il manaschi cun chavals ch'è oz posiziunà en la zona d'abitar.
Project per ina halla d'ir a chaval sto anc vegnir adattà
Percunter na va la regenza grischuna betg d'accord cun il plan da furmaziun per il nov manaschi cun chavals. La vischnanca da Silvaplauna stoppia anc ina giada repassar il plan. La regenza pretenda da redimensiunar ils fabricats planisads, ma era la surfatscha dals claus per ils chavals.
RR novitads 18:00


text:
Ils dus trens èn collidads ier en il nord da la citad sidtaliana Bari. Dapi lura lavuran las forzas da salvament sin il lieu da la disgrazia.
Almain 27 persunas moran, passa 50 èn blessadas ed autras anc serradas en en ils vracs
Enfin uss discurran las autoritads dad almain 27 persunas mortas. Passa 50 persunas èn vegnidas blessadas, cunzunt da quellas che sesivan en ils emprims dus vaguns dals trens. Quantas ch'èn anc serradas en tranter ils vaguns destruids n'è anc betg cler. A bord erian cunzunt pendularis e students da l'universitad.
Motiv per l'accident anc betg enconuschent
Sche la disgrazia è capitada pervi dad in defect tecnic u per sbagl uman n'è anc betg enconuschent. Il primminister talian Matteo Renzi ha empermess che la disgrazia vegnia sclerida cumplettamain.
Sin maletgs da televisiun èsi da vesair co ils dus trens en cumplettamain encugnads in en l’auter. Intgins vaguns èn destruids totalmain.
L'accident è capità sin il traject tranter Corato e Andria nua ch'i dat be in sulet binari.
RR novitads 14:00 / 15:00 / 20:00 / 23:00 / 06:00


text:
Per la tschintgavla giada ha lieu a Samedan la Brassweek. Amaturs fin profis han la pussaivladad da prender lecziuns da musica tar docents cun renum internaziunal.
Thomas Rüedi – l'enconuschent eufonist
In dals numerus docents è il Svizzer Thomas Rüedi. El viagescha cun ses instrument sin tut il mund - da l'Asia fin en l'America, da l'Europa fin en l'Africa. Ina giada sco musicant en in orchester, in'autra giada sco dirigent d’ina Brass Band ed adina puspè era sco solist cun ses eufonium.
Dasper la ritmica, la dinamica, la tecnica ed auters aspects impurtants per sunar l'eufonium vul Thomas Rüedi oravant tut far buna musica. El vul animar ses scolars d'esser averts per da tuttas sorts da musica e da tadlar meglier.
La Brassweek ha lieu dals 3 fin ils 9 fanadur. En quell'emna han lieu era numerus concerts cun ils stars mundials ensemen cun ils participants.
RR actualitad 11:00


text:
Il parlament da Cuira ha decis cun 13 cunter 5 vuschs e 2 abstenziuns da sustegnair cun 600'000 francs in museum per il stgazi da la catedrala e las tavlas da la mort da Cuira.
Il museum è calculà cun 7,8 milliuns francs e vegn ad esser situà en il chastè da l’uvestg. En il museum duessan vegnir mussadas las reliquias ed ils objects liturgics dal stgazi da la catedrala ed er las tavlas da la mort dal 16avel tschientaner.
Anc il november passà aveva il parlament refusà il credit cun differents arguments. Ed er questa giada han ils commembers da la partida liberaldemocratica e parts da la partida populara detg NA a la contribuziun da 600'000 francs per il museum planisà.
Decisiun Obere Au
Plinavant ha il parlament da la citad decis da bajegiar ina segunda plazza da ballape artifiziala sin l'Obere Au. La plazza vegn a custar radund 2,4 milliuns francs e fa part dal plan da basa sport da la citad. Il parlament ha en quest connex refusà la proposta or da las retschas da la PPS da laschar vuschar la populaziun davart il credit per la nova plazza da ballape.
RR actualitad 07:00


text:
1920
Avenimeent[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- 10 01: l'entra in vigur el Trataa de Versaja.
- 06 08 - Lundra (Inghiltera): i scout reünii in del primm Jamboree mundial pruclamen el Baden-Powell cap scout mundial.
Nassimeent[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- 3 de genar: Renato Carosone, cantant e atur italian.
- 20 de genar: Federico Fellini, regista.
- 18 de mag: Karol Józef Wojtyła, papa Giuan Paul II.
- 1 de utuber: Walter Matthau, atur american.
Necrulògi[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- 30 nuvember - Barceluna: Francesc Layret, pulitegh e avucaa laburista, sassinaa par di pistulee del Sindicat Lliure (n. 1880).
- 25 utuber - Brixton (Lambeth, Lundra, Inghiltera): Terence MacSwiney, patriota Irlandes, dopu 73 dí da greva de la fam in prutesta per el sò impresunament da part di auturitaa Britanigh (n. 1879).
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.


text:
Avair l'idea da producir cuvertas da schember per i-phones è ina chaussa. Producir e vender ellas dentant in'autra. Il Minisguard declera tge ch'i dovra almain per pudair far fatschenta - sulet l'idea na tanscha betg.
Ina firma da giuvens fa cuvertas da schember per i-phones
Scolars da la scola media commerziala da l'Academia Engiadina produceschan cuvertas da schember per i-phones. Quai fan els durant e sper la scola. Il Minisguard ha visità la giuvna glieud da fatschenta e guardà sche quai funcziuna bain, scola e fatschenta.


text:
in debachel nunspitgau per l’emprema
Mo dus dis suenter la terrada encunter il direct concurrent Schluein/Glion ha ei giu num pil CB Trun/Rabius da serender giu Bogn Ragaz e giugar encunter il davos dalla...
Continue Reading
ina terrada che fa mal a crap gries
Secund encunter tierz - ni era: USSI encunter CBTR. Tut ils adherents dil ballapei sursilvan spitgavan sin quei rencontre da gievgia Anceinza. Avon ina biala culissa...
Continue Reading
la proxima gala dall’emprema
Suenter la clara victoria encunter Sevelen la jamna passada, spitgava cun l’equipa da Vaz Sut la proxima sfida pil CB Trun/Rabius. L’equipa da Vaz...
Continue Reading
and he scores - and scores - and scores ...
Pil secund giug dil campiunadi da primavera ei il CB serendius a Sevelen. Leu spitgava il cau-casa cun in plaz da ballapei sc'in teppi - ed insumma ei tut semidau......
Continue Reading
in pari senza gols el “spitzenkampf”
Suenter duas ga haver stuschau in giug da campiunadi muort plazs en malas cundiziuns ha ei il venderdis vargau era giu num per l’emprema equipa dil CB Trun/Rabius...
Continue Reading
turnier da bigliard 2018
Il turnier da bigliard 2018 ei gia historia. Duront treis jamnas ein ils amaturs da quell'occurrenza semesirai el "Tschèser" alla meisa verda cul buliu...
Continue Reading
finiziun mediocra dad ina cuntenteivla sesiun d’atun
Pil davos giug dalla sesiun d’atun ha ei num per l’equipa dalla...
Continue Reading
clara victoria el davos giug a casa
Cun bia fidonza en sesez ha il CB retschiert la cazzola cotschna,...
Continue Reading
victoria suverana en val sogn pieder
Suenter la victoria encunter Bogn Ragaz la fin d’jamna passada leva...
Continue Reading
di dallas portas aviartas a pustget
La sesiun da bal 2017/18 ha tochen dacheu aunc buca propi mussau nua ch’il viadi dil CB meina. ...
Continue Reading
in pari meritau a vaz-sut
Mo dus dis suenter la victoria perschuadenta el derbi encunter...
Continue Reading
clara victoria e spitachel el derbi
Suenter la victoria encunter Sevelen la dumengia vargada, han ins astgau spitgar dil CB in bien giug da derbi. La rolla dil favorit haveva denton plitost il hosp,...
Continue Reading
emprema victoria da campiunadi
Bunamein in meins han ils fans dil CB stuiu spitgar tochen che l’emprema ha puspei saviu giugar in giug da campiunadi....
Continue Reading
proxima terrada per la secunda
Il venderdis sera ha la secunda equipa dau siu quart giug da campiunadi a Cuera. Suenter ina victoria cun quater gols a nulla a Samedan la jamna vargada, cassescha il...
emprema victoria per la secunda equipa
La secunda equipa gudogna il giug ordeifer encunter ils Lusitanos de Samedan cun 0:4. Aschia muossa l'equipa ina buna reacziun sillas duas sperditas els giugs precedents. Cun...
debachel a vella
Suenter bunas prestaziuns el Cup svizzer encunter l'equipa da Diepoldsau ed el giug amicabel encunter l'emprema da Schluein ein ils giugadurs semess...
Continue Reading
puspei spiars
La sonda, ils 10-06-2017 ha la secunda dil CB giu il davos giug dalla sesiun 2016/17. A Bogn Ragaz reussescha ei deplorablamein buca da terminar la...
Continue Reading
finiziun dalla sesiun gartegiada
Pil davos giug dalla sesiun 2016/17 ha il CB Trun/Rabius astgau retscheiver l’equipa da Mels a Pustget – in giug che...
Continue Reading
terrada encunter rueun
Dus dis suenter il derbi encunter Sedrun ei la secunda dil CB semiserada cun Rueun. Igl atun haveva l'equipa dil Bruno e Thomas giugau in bien giug a Rueun denton...
Continue Reading
ina victoria che porta levgiament
La davosa victoria dalla sesiun da primavera haveva l'emprema equipa saviu festivar encunter Taminatal - e quei avon...
Continue Reading


text:
Madrid
Madrid a l'è la capital del Regn de la Spagna e de la Cumünità Utonuma de Madrid.
A l'è anca la prima cità spagnöla per pupulaziun, cun 3.099.834 abitant (2003).
Cuntegnüü
Munüment püssee impurtant[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Palaz Real (Palacio Real de Madrid)
- Templo de Debod
- Catedral de l'Almudena
- Gesa de San Francisco el Grande
- Gesa de San Jerónimo el Real
- Fuente de Cibeles
- Fuente de Neptuno
- Puerta de Alcalá
- Puerta de Toledo
- Fábrica de Tabacos
- El Pardo
- Teatro Real
- Banco de España
- Pont de Toledo
- Pont de Segovia
Musee[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Musee del Prado
- Musee Thyssen-Bornemisza
- Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía (cunt el quader "Guernica" del Pablo Picasso)
Edücaziun[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
A Madrid a gh'hinn 6 üniversità.
Aministraziun[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El sindich a l'è la Manuela Carmena.
Cità gemelaa[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Madrid l'è gemelaa cun:


text:
Rapports annuals
2016 In onn da midadas cun bleras sfidas
Sin nivel naziunal e regiunal ha i dà novas fatschas. Jean-Michel Cina, cusseglier guvernativ dal Vallais, è vegnì elegì sco nov president da la SRG SSR. Gilles Marchand daventa il nov directur general e successur da Roger de Weck. Lur pensum na vegn betg ad esser simpel en vista a la votaziun che vul stritgar las contribuziuns u taxas da recepziun a la SRG SSR. Per RTR e la SRG.R fissan las consequenzas fatalas sche quest'iniziativa vegniss acceptada. Oscar Knapp, il president da la SRG.R: "Per evitar quai stuain nus ans engaschar en las discussiuns areguard il service public da la SSR en general e quel da la SRG.R e da RTR en spezial. Lain defender il servetsch public da RTR en la quarta lingua che ans porta ina plivalur stgetta e netta: sin il champ da l’infurmaziun locala e regiunala, dal sport regiunal, da la musica tradiziunala e moderna, dals chors e bler auter pli – e tut quai per rumantsch."
2015 Las sfidas cuntinueschan
Rapport annual SRG.R 2015 (1.2 MB)
La nova lescha da radio e televisiun (LRTV) è vegnida acceptada, las sfidas a reguard las discussiuns sur dal service public cuntinueschan dentant. La SRG SSR ha stuì realisar in impurtant program da spargn sco consequenza ad ina decisiun dal Tribunal federal areguard la taglia sin la plivalur. La nova pagina internet SRG.R è vegnida lantschada, ella sa basa sin la pagina da la SRG.D Svizra tudestga. Cun la dieta naziunala ha la SRG.R ospità in'occurrenza naziunala da la SRG SSR cul tema "La contribuziun da la SRG SSR a la democrazia".
2014 Sa preparar per las sfidas
Rapport annual SRG.R 2014 (768.3 KB)
Suenter la clamada da Mariano Tschuor en la direcziun generala da la SRG a Berna, ha la suprastanza SRG SSR Svizra Rumantscha (SRG.R) fatg la procedura da tscherna. Ella ha proponì d’eleger Ladina Heimgartner da Scuol sco nova directurada RTR. Il cussegl d’administraziun ha acceptà la proposta e Ladina Heimgartner ha surpiglià il timun da RTR il prim d’avust 2014.


text:
Rocky Roberts: «Django»
- Mesemna, 25.4.2018, 9:30
-
Emprima emissiun:
- Mesemna, 25.4.2018, 9:30, RTR
Quentin Tarantino è quel da las istorgias in pau atgnas, ed er la musica ha ina rolla impurtanta, er tar ses film dal 2012 «Django Unchained». El rescuvra tocs vegls dals onns 60 e 70, savens perlas emblidadas. In dals tocs marcants da quest film è gia vegnì duvrà il 1966 per l'italo-western «Django» da Sergio Corbucci. Quel aveva engaschà quella giada il cumponist argentin Luis Bacalov, e sco interpret Rocky Roberts, in chantadur da soul e blues cun ragischs talianas che ha gì ils onns 60 success. Bacalov, in vair expert per musica da film, in che po crear atmosfera dramatica ed expressiva, ha fatg buna lavur, e ses stil ha accumpogna blers films.


text:
Il pli impurtant en curt
- Ina dretgira militara porta plant cunter la giuvna Palestinaisa da 16 onns
- Il december è ella vegnida filmada sco ch'ella attatgescha dus schuldads
- La giuvna vegn accusada en 12 puncts e resta en fermanza tar la polizia
Dasper l'attatga sin ils dus schuldads vegn la giuvna Palestinaisa Ahed Tamimi er accusada dad avair attatgà forzas da segirezza en autras chaschuns. Tenor ses advocat è la giuvna accusada en 12 puncts. Vitiers sto ella restar en fermanza tar la polizia.
Il december eran las duas dunnas vegnidas arrestadas tar in eveniment en la vischnanca Nabi Saleh. In video ch'è sa derasà spertamain en las raits mussa co che la giuvna da 16 onns, sia mamma ed in'ulteriura parenta han tschertgà la confruntaziun cun ils dus schuldads. Sisur ha la giuvna dà fridas ad ils schuldads. Ils schuldads armads han dentant strusch reagì sin l'attatga.
Provocaziun en il sang
Il video ha fatg furora en las raits socialas e per blers Palestinais è ella ina figura simbolica. Per ils Israelians è ella dentant ina provocatura che sa sco far attent sin ses acziuns. Gia avant in pèr onns steva la giuvna en il center en la rait pervia dad acziuns provocantas envers schuldads.
Ses bab è l'activist Bassem Tamini. El è avant intgins onns vegnì arrestà ed è enfin oz activ en demonstraziuns. Er sia mamma è accusada pervia da blessura corporala e pervia dad acziuns en medias socialas. A la famiglia vegn renfatscha dad instrumentalisar sia figlia.
RR novitads 06:00


text:
Beiva Runals SA han fatg l’onn da fatschenta 2014/15 in retgav da manaschi da 929’155 francs. Quai è 31’214 francs pli pauc che l’onn da fatschenta avant. Tar las frequenzas hai dà ina reducziun da 10% tar in total da 36’000 persunas. Sco quai che Marco Fasciati, il mainafatschenta da Beiva Runals scriva en il rapport annual 2014/15, sajan ils giasts stads cuntent cun las bunas pistas, era sche la naiv saja vegnida plitost tard.
Donn saja, che tranter Nadal e Bumaun ins haja betg fatg buns affars, uschia che la fin dal 2014 mancavan 100’000 francs en la cassa da la Beiva Runals SA. A partir dals 18 da schaner 2015 sajan las relaziuns stadas optimalas e tuttina na saja betg stà pussaivel da cumpensar qua tras ils dis che sajan stads pli maghers, menziunescha Marco Fasciati.


text:
Beurnevésin
Beurnevésin a l'è un cumün svizzer del distret de Porrentruy, in del Canton Giüra. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 5.1 km² e in del Dicember 2010 al gh'eva una popolazion de 136 abitant.
El cumün de Beurnevésin al se tröva a una altitüden de 422 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Lugnez, Damphreux, Bonfol, Pfetterhouse (F), Réchésy (F).
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Beurnevésin in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.


text:
En sasez è quai gia tut café fraid cunquai che la dumonda a la regenza è gia mez onn veglia ed igl è gia cler che la Quotidiana cumpara er l'onn 2018. Tuttina hai da discussiuns sch'igl è giustifitgà da sustegnair ella cun daners publics u betg.
Per il deputà da la PPS, Mario Salis è la chaussa clera. El è da l'avis che la regenza na duai betg dar daners publics per sustegnair la Quotidiana.
La Quotidiana vegn propagada sco gasetta per la Rumantschia. Ella n'è però deplorablamain betg sa messa atras ni en l'Engiadina ni en il Surses...
Che la Quotidiana saja ina gasetta mo per Sursilvans n'ha il deputà da la PCD, Marcus Caduff, betg laschà valair. Cumenzà haja tut cun redacziuns tuttina grondas en la Surselva sco en l'Engiadina.
La Quoditiana ha cumenzà cun ina redacziun numericamain tuttina gronda en l'Engiadina sco en la Surselva...
La realitad ch'ils abunents han mancà en l'Engiadina haja lura sfurzà da reducir u serrar redacziuns en l'Engiadina. Las discussiuns davart sustegn per la gasetta dal di rumantscha u insumma il senn da quella han anc cuntinuà.
La finala ha il cusseglier guvernativ responsabel, Martin Jäger, lura anc prendì il pled: El ha punctuà l'impurtanza d'ina gasetta rumantscha er sco instrument per promover la lingua rumantscha sco tala. Ed, el ha appellà da leger e discurrer rumantsch e mirar ch'el restia vivs.
RR actualitad 08:00