text:
Privacy
Chëstes informaziuns vëgn dades aladô dl art. 13 dl D. lgs. n.196/2003 (Codesc sön la proteziun di dac personai) y tëgn cunt dla Racomanaziun n. 2/2001 sön les condiziuns minimales por cöie adöm dac personai on-line tl’Uniun Europeica, surantuta ai 17 de ma dl 2001 dal grup metü sö dal art. 29 dla diretiva n. 95/46/CE.
Ares descrí les modalités de gestiun dl sit web ofizial dla Provinzia autonoma de Balsan http://www.provincia.bz.it y di sic che ara manajëia en referimënt al tratamënt di dac personai di utënc, identificá o da identifiché, che ti ciara y che l’adora, y che adora i sorvisc web provinziai dan man sön internet.
Chësta informativa ô dantadöt dè notizies che reverda les manires, i tëmps y la natöra dles informaziuns che i patruns dl tratamënt mëss ti dè ai anuzadus canche chisc se conliëia ales plates web, belanfat ći fins che ai à da se conlié. La informativa vëgn ma dada por le sit web ofizial dla Provinzia Autonoma de Balsan http://www.provinzia.bz.it y por i sić che ara manajëia y nia por d’atri sić web esterns, che po en caje gnì consultà dal anuzadù tres link.
Patrun dl tratamënt di dać
Le patrun dl tratamënt di dać personai é la Provinzia Autonoma de Balsan cun sënta a Balsan (Talia), Strada Crispi, 15 – CAP 39100. Responsabl dl tratamënt é la Provinzia Autonoma de Balsan, cun sënta a Balsan (Talia), Strada Crispi, 15 – CAP 39100. Responsabl estern dl tratamënt é Informatica Alto Adige Spa, strada Siemens, 39100 Balsan.
Post dl tratamënt di dać
I sorvisc web de chësc sit vëgn tratà tla sënta dl ënt nominada dessura y vëgn manajà ma da personal tecnich inćiarié dl tratamënt, o eventualmënter da inćiarià che mëss fà manutenziuns ocajionales. Degun dat che vëgn dal sorvisc web ne vëgn comuniché o slarié fora ater co ti caji odüs danfora tlermënter dala lege. I dać personai dà jö dai anuzadus vëgn ma adorà da realisé le sorvisc o la prestaziun damanada y dita fora ti fins dl tratamënt y vëgn comunicà a terzi ma tl caje che al vais debojëgn por chësc.
Sort de dać tratà
Dać de navigaziun
I sistems informatics y les prozedöres software metüdes dant por che chësc sit web funzionëies ciafa, canche al vëgn adorè normalmënter, n valgügn dać personai che vëgn dà inant automaticamënter da d’adorè i protocoi de comunicaziun de Internet.
Ara se trata de informaziuns che ne vëgn nia coiüdes adöm por gnì metüdes pro interessà identificà, mo che podess por süa natöra instëssa, tres elaboraziuns y assoziaziuns cun dać tignis sö da terzi, pormëte de identifiché i anuzadus.
Te chësta categoria de dać tómel ite les misciuns IP o i inoms a domëne di computer adorà dai anuzadus che se conliëia al sit, les misciuns de notaziun URI (Uniform Resource Identifier) dles ressurses damanades, l’orar dla domanda, la metoda adorada da ti fà la domanda al server, la dimenjiun dl file ciafè sciöche resposta, le codesc numerich che dà dant la situaziun dla resposta dada dal server (jüda a bun fin, fal, y i.i.) y d’atri parametri che reverda le sistem operatif y l’ambiënt informatich dl anuzadù.
Chisc dać vëgn ma adorà da ciafè fora informaziuns statistiches anonimes sön l’adoranza dl sit y da controlè sce al funzionëia indortöra y ai vëgn tignis sö ma por le tëmp che va debojëgn. I dać podess gnì adorà por controlè les responsabilitês tl caje de reać informatics ipotetics ai dagns dl sit.
Dać dà jö da ion dal anuzadù
Canche al vëgn menè da ion, tlermënter y cun orentè posta eletronica ales misciuns dades dant te chësc sit surantôlon automaticamënter la misciun dl mitënt, che va debojëgn por respogne ales ghiranzes, sciöche inće i atri dać personai metüs ite tla misciun.
Informatives de sintesa aposta gnarà portades ite man man o mostrades tles plates dl sit arjignades ca aposta por sorvisc particolars che vëgn damanà.
Cookies
Le sit ne se surantol degun dat personal di anuzadus da ion.
Al ne vëgn nia adorè cookies por trasmëte informaziuns de carater personal, y gnanca cookies bele dan man de degöna sort, chël ô dì sistems por ciafè fora i anuzadus.
Cookies de sesciun sciöche an dij (che ne vëgn nia memorisà te na manira persistënta sön le computer dl anuzadù y che se perd canche al vëgn destodé le browser) vëgn ma adorà da trasmëte i identificatifs de sesciun (rapresentà da numeri a caje generà dal server) che va debojëgn por podëi esplorè te na manira sigüda y efiziënta le sit.
Cun i cookies de sesciun che vëgn adorà te chësc sit ne vëgnel nia adorè d’atres tecniches informatiches che podess ester de dann por mantignì socrëta la navigaziun di anuzadus y ne consënt nia de surantó dać personai identificatifs dl anuzadù.
I ciafëis de plü informaziuns sön i cookies y i podëis se scrí ite/mudé ostes preferënzes, clican chiló o, te vigni momënt tratant che i sëis sön internet, sön le link COOKIES jöinsom la plata web.
Facoltativité dl conferimënt di dać
A pert ći che vëgn spezifiché por i dać de navigaziun, é l’anuzadù lëde de ti dè jö al Ënt i dać personai reportà ti formulars de domanda. Sce ai ne vëgn nia dà jö pol ester che ara ne vais nia da ciafè ći che an se damana.
Manires dl tratamënt
I dać personai vëgn tratà cun stromënć automatisà ma por le tëmp che va debojëgn da realisé i fins por chi che ai é gnüs coiüs adöm. Al vëgn tignì ite mosöres de segurëza spezifiches por evité che al vais a perde dać, che an ti vais pormez zënza autorisaziun o nia indortöra.
Dërć di interessà
I sogeć a chi che i dać personai se referësc à le dërt de ciafè te vigni momënt l’atestaziun sce al é o manco chisc dać y de conësce ći che al é laite y da olache ai vëgn, de controlè che ai sides dërć o damanè che ai vëgnes integrà o ajornà, o comedà (art. 7 dl d.lgs. n. 196/2003).
Aladô dl medemo articul àn le dërt de damanè che i dać tratà cuntra la lege vëgnes eliminà, trasformà te na forma anonima, sciöche inće de se mëte decuntra te vigni caje, por gaujes legitimes, sce ai vëgn tratà.
De plü informaziuns é da ciafé pro l’Informatica Alto Adige Spa a chësta misciun de posta eletronica: webmaster@siag.it.


c: text/html

text:
30 05
Ol dé 30 de magio l'è 'l 150 ( 151 si l'an al è biseest ) dé de l'an del calendare gregorià; manca 216 dé a finí l'an.
Ul dí 30 de magio al è ul dí da pòost 150 ( 151 si l'an al è biseest ) dal an dal calendari gregurian; i manca 216 dí a finí l'an.
Nom del dé in diferenc dialecc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Aenimenc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
1843 - Catalunya: comensant al Camp de Tarragona, se la passa öna conspirassiú contra ol goèrn del zeneral Espartero in che al partíssipa ol zeneral Prim.
2003 - Nöa York (USA): prossedent de Paris al ghe ría ol darér aviú Concorde in servisse d'Air France. Chij de British Airways i desmeterà de gulá ol 25 10 del istess an.
Nassimenc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Necrolòse[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
2006 - Tòkio (Zapú): Shohei Imamura adagnadur dò ölte de la palma d'or al festival de Cannes.
Feste[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sócret
Artéccol in dialatt bulgnais
Sócret (in grécc Ewkpάtnς, Sōkrátēs; 470 a. C.-399 a. C.) l'era un filôsof grîg. L'è mej cgnossó pr'avair dscåurs davänti a tott pió che par avair scrétt dî lîber. Al môd ed rasunèr ed Sócret cunséssteva int'al dèr una man e arcgnósser i èter che äl só idê al n éren brîsa gióssti. Al dgé ch'l éra sinsé parché al saveva ch'l era sicûr d'la so mänt.
I argumént ed Sócret i gnénn tolt zå dal só studänt di Platån. Pr'al fât ch'l è stè dimostrè ch'al fé rasunèr zänt cme Platån, as dîs ch'l è stè al miåur ed tott. Mo tgnänn anch arcurdèr ch'l è stè mandè a murîr da quî d'Atene. Al pseva scapèr mo al dezidé ed 'n fèrel brîsa. Socrate al dgiva che col cal sa le col cal sa ed saveir mia, tot chi eter i creden ed saveir mo an san gnint.


text:
Ntragna
Intragna (inscì anca in Piemuntes e Italian; Ntragna in del dialet del lögh) a l'è un cumün de la Pruvincia del Verban-Cüsi-Ossula
El gh'ha ona popolaziun de 110 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), cunt ona superfis de 9,9 km² e ona densità de popolaziun de 11 ab./km².
El paes el se tröva in la Val Granda. L'è tacaa ai cumün de Vran, Cavrèsc, Misgina, Premen e Vignun.
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nümer de abitant del cumün de Ntragna l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Nümer de abitant
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
Orëise Ves imprestè fora cun Osta tessera dla biblioteca mediums te zacotan de biblioteches tl Südtirol? Spo anuzésse de n sorvisc nü de Osta biblioteca: Osta tessera dla biblioteca devënta la tessera unica dles biblioteches dl Südtirol!
Cun la tessera unica dles biblioteches dl Südtirol po les leturies y i leturs de na biblioteca s’imprestè fora mediums inće te n’atra biblioteca zënza messëi ester scrić ite ilò.
Chëstes biblioteches é bele laprò:
Da śëgn inant po dötes les leturies y düć i leturs che à la tessera unica dles biblioteches dl Südtirol s’anuzé dla biblioteca online dl Südtirol BIBLIO24.
Metede ite la sigla de osta biblioteca, le numer de osta tessera y osta password sön www.biblio24.it y i rovëis pro na oferta ampla de media digitai da desćiarié.
Log in:
Numer dl utënt: Sigla dla biblioteca:Numer dla tessera (p.e. 123:45678, i numeri dà dant sön la tessera dla biblioteca)
Password (p. ej.):****** (depënn dala lunghëza dla password)
La tessera unica dles biblioteches dl Südtirol é na oferta dla Biblioteca Provinziala Dr. Friedrich Teßmann y dl Ofize Biblioteches y letöra dla Provinzia autonoma de Balsan – Südtirol
Nüsc partner dl proiet: Alpin Srl, Bibliotheksverband Südtirol, DABIS GmbH, OCLC GmbH, Repartiziun Informatica dla Provinzia autonoma de Balsan – Südtirol
Tessera unica dles biblioteches dl Südtirol (pdf)


text:
Rätoromanische Publikationen
Der rätoromanische Übersetzer der Bundeskanzlei, der an die Sektion Terminologie angegliedert ist, fördert die Übersetzung ins Rätoromanische von Dokumenten und Publikationen des Bundes. In enger Zusammenarbeit mit dem Übersetzungsdienst der Standeskanzlei Graubünden ist der rätoromanische Übersetzer der Bundeskanzlei zuständig für die Übersetzung, für die Qualitätskontrolle und die Veröffentlichung der übersetzten Texte. Er steht der ganzen Bundesverwaltung zur Verfügung.
Auf dieser Seite werden verschiedene aktuelle rätoromanische Publikationen der Bundeskanzlei und der eidgenössischen Departemente vorgestellt und archivierte Dokumente zugänglich gemacht.
Territori da caracter urban en Svizra dal 2012 (2014)
Ina nova definiziun da las aglomeraziuns e d'ulteriuras categorias territorialas urbanas, publitgà da l'Uffizi federal da statistica (UST).
Survista statistica da la cultura en Svizra
Cun questa nova broschura en las quatter linguas naziunalas publitgescha l'Uffizi federal da cultura per l'emprima giada ina survista statistica davart la vita culturala en Svizra. La broschura preschenta en furma curta e survesaivla infurmaziuns statisticas davart la cultura e l'economia culturala en Svizra.
Exemplars stampads da la borschura pon vegnir empustads a l'adressa info@bak.admin.ch.
L'ABC dals dretgs politics è in pledari deditgà als terms en connex cun las votaziuns ed elecziuns federalas elavurà da la Secziun da terminologia da la Chanzlia federala en tschintg linguas. Questa publicaziun gratuita dat in'invista interessanta en la domena dals dretgs politics en Svizra.
Ins po empustar la broschura tar la Secziun da terminologia da la Chanzlia federala u tar l'Uffizi federal per edifizis e logistica (UFEL). Titel en il catalog: ABC dals dretgs politics, nr. da l'artitgel 104.810.
Quest glossari è disponibel medemamain sco cudesch electronic e po vegnir telechargià
gratuitamain da l’internet a la suandant’adressa:
Questa collecziun terminologia stat er a disposiziun en la banca da datas terminologica da la Confederaziun TERMDAT.
Il carnet federal per la votaziun dal pievel actuala
Carnet federal per la votaziun dal pievel dals 17 da zercladur 2012
En il carnet federal cun las explicaziuns dal Cussegl federal davart la votaziun federala dal pievel actuala chattan ins infurmaziuns davart tut ils projects da votaziun.
La nova broschura davart la Chanzlia federala
Broschura davart la Chanzlia federala
La Chanzlia federala - Attenziun, il film cumenza!
Questa borschura en furma da scenari preschenta trais tipics dis da lavur en Chanzlia federala e descriva las lavurs ed incumbensas principalas dal post da stab dal Cussegl federal. Questa broschura nova ed attractiva infurmescha en tschintg linguas e dat invista davos las culissas da la pli veglia instituziun da la Confederaziun svizra.
Ins po empustar la broschura gratuitamain sin la pagina d'internet suandanta. Il numer d'artitgel è 104.802.rg. Bun divertiment!
Ina broschura davart il project da Vote électronique
Il Vote électronique è in project cuminaivel da la Confederaziun e dals chantuns. El è in sistem da votar e d'eleger svizzer che duai permetter en futur a las votantas ed als votants da votar e d'eleger per via electronica ed a las autoritads da furnir online infurmaziuns davart votaziuns ed elecziuns. Dapli infurmaziuns chattan ins en la broschura davart il project.
Curta instrucziun civica per las elecziuns dal Cussegl naziunal dals 23 d'october 2011
La salamuira dat il gust a la pulpa
Per las elecziuns dal Cussegl naziunal dals 23 d'october 2011 ha la Chanzlia federala edì ina curta instrucziun civica che preschenta a las votantas ed als votants la procedura da las elecziuns en furma gustusa.
Abreviaziuns uffizialas da la Confederaziun (2012)
Quest register en tschintg linguas cuntegna las abreviaziuns uffizialas dals tiels, da las sutdivisiuns e da las furmas dals decrets federals. Ultra da quai cuntegna el las abreviaziuns da las autoritads legislativas, executivas e giudizialas da la Confederaziun e da diversas instituziuns, organisaziuns e publicaziuns da l'administraziun federala.
Questa publicaziun pon ins telechargiar gratuitamain suandond il link sutvart:
Questa collecziun terminologia stat er a disposiziun en la banca da datas terminologica da la Confederaziun TERMDAT, www.termdat.ch.
La Confederaziun en furma concisa
Questa broschura illustrada ritgamain cumpara mintg’onn en ina versiun actualisada. Ella As dat in’invista cumplessiva ma tuttina bain chapibla en la politica da la Svizra ed en sias autoritads supremas ed As preschenta en moda concisa las structuras e las incumbensas da noss stadi.
Carnets da votar en rumantsch
L'emprim carnet da votar rumantsch
Las explicaziuns dal Cussegl federal tar las votaziuns federalas (il carnet da votar) datti dapi il 1. da december 1985 er en versiun rumantscha. Tut ils carnets da votar chattan ins suandond il link sequent, selecziunond la votaziun giavischada, cliccond sin "Erläuterungen des Bundesrates" e lura "rumantsch" survart a dretga.
Broschuras per las elecziuns dal Cussegl naziunal
Tgi sesa sin ils 200 sezs a Berna?
Tenor l'artitgel 34 da la Lescha federala davart ils dretgs politics (CS 161.1) è la Chanzlia federala obliada d'edir in "mussavia electoral" che vegn tramess a las votantas ed als votants avant mintga elecziun per la renovaziun totala dal Cussegl naziunal. En noss archiv chattais Vus ils "mussavias electorals" da las ultimas elecziuns dal Cussegl naziunal.
ch.ch - in access simpel e spert a las autoritads svizras
Il portal svizzer ch.ch è la pagina d'access naziunala da la Svizra. Ella è la carta da visita electronica da la Svizra ed è l'entrada centrala tar las infurmaziuns en l'internet da la Confederaziun, dals chantuns e da las vischnancas, e quai per rumantsch, per tudestg, per franzos, per talian e per englais.
www.cusseglfederal.ch - Las paginas dal Cussegl federal
Il Cussegl federal dal 2011
Il portal online dal Cussegl federal porscha bleras infurmaziuns davart la regenza svizra, sia organisaziun e sias activitads - er en rumantsch.
Collecziun sistematica dal dretg federal (CS)
Constituziun federala da la Confederaziun svizra
En la Collecziun sistematica dal dretg federal (CS) sa rechattan en urden tematic tut ils relaschs dal dretg federal. Da la Constituziun federala e da diversas leschas da basa datti er ina versiun rumantscha, che n'ha dentant nagina vigur legala. Tut las translaziuns rumantschas chattan ins suandond quest link:
Ils parcs svizzers - Adina en vossa vischinanza!
Ils parcs svizzers d’impurtanza naziunala uneschan cuntradas da bellezza, ina ritga biodiversitad e patrimonis culturals valurus. Ils parcs svizzers èn adina en Vossa vischinanza. La maioritad dals parcs pon ins cuntanscher en relativ pauc temp da tut las regiuns da la Svizra. Empustai la bella charta infurmativa gratuita u tschertgai ils parcs en Voss conturns sin la charta interactiva.
Broschura dal Departament federal da finanzas
La broschura dal DFF
Questa broschura As permetta ina invista en las activitads multifaras da las var 9200 persunas che lavuran en il DFF. Sin ils fegliets infurmativs chattan ins las infurmaziuns principalas davart las fatschentas actualas dal departament en furma concisa.
Broschura davart la gulivaziun naziunala da finanzas
La gulivaziun naziunala da finanzas
Per rinforzar il federalissem - uschia sa numna la nova broschura dal Departament federal da finanzas davart la gulivaziun naziunala da finanzas. En ella vegnan preschentads il funcziunament, las finamiras ed ils effects da la gulivaziun naziunala da finanzas. La broschura po vegnir empustada en rumantsch, talian, franzos, tudestg ed englais.
Documents rumantschs da l'Uffizi federal da statistica
Survista statistica da la Svizra 2011
L'Uffizi federal da statistica publitgescha adina puspè broschuras en rumantsch. Ina survista davart questas publicaziuns e la pussaivladad d'empustar ellas datti sin las paginas d'internet dal UFS.
Dapi l'onn 2011 porscha l'UFS er in portal rumantsch cun infurmaziuns statisticas sin www.statistica-svizra.ch - visitai la pagina e vegni a savair bler davart noss pajais.
Paginas d'internet dal DATEC
DATEC
Infurmaziuns generalas en rumantsch davart il Departament federal per ambient, traffic, energia e communicaziun tant sco davart ses uffizis e las tematicas principalas da sias activitads chattan ins sin las paginas d'internet dal departament.
Paginas rumantschas dal Parlament federal
Parlament federal
Il Parlament federal porscha intginas paginas rumantschas ch'ins po scuvrir suandond ils links sutvart:
Il geoportal da la Confederaziun - en rumantsch!
Il geoportal da la Confederaziun
Il geoportal da la Confederaziun (geo.admin.ch) è ina plattafurma electronica ch'è accessibla publicamain e che porscha geoinfurmaziuns, geodatas e geoservetschs. Geoinfurmaziuns èn datas che concernan il lieu ed il territori. Ellas descrivan ils fatgs d'in pajais – en furma da coordinatas e da nums locals.
Paginas rumantschas da l'Archiv svizzer da litteratura (ASL)
Quarto - La revista da l'ASL
L'Archiv svizzer da litteratura (ASL) è ina instituziun da la Biblioteca naziunala (BN). Sin las paginas da l'ASL chattais Vus infurmaziuns davart la collecziun da relaschs ed archivs litterars da las quatter litteraturas naziunalas svizras dal 20avel tschientaner. Ultra da quai er las indicaziuns davart occurrenzas e publicaziuns actualas, davart projects da perscrutaziun actuals, visitas guidadas e pussibilitads da furmaziun.
En l'ASL sa chattan ils relaschs litterars da diversas auturas rumantschas e da divers auturs rumantschs sco Gian Fontana, Peider Lansel, Gion Deplazes, Jon Semadeni, Hendry Spescha, Andri Peer e Margaritta Gangale-Uffer.
La revista da l'Archiv svizzer da litteratura sa numna QUARTO e sa drizza cun ses numers tematics ad in public vast interessà per la litteratura. Adina puspè datti er contribuziuns rumantschas.
Actas da la 3. Conferenza naziunala davart il federalissem
Conferenza naziunala davart il federalissem
"Il federalissem e las novas sfidas territorialas" - A quest tema è stada deditgada la terza Conferenza naziunala davart il federalissem che ha gì lieu il 26 e 27 matg 2011 a Mendrisio. La pagina d'internet da questa occurrenza, il program e las descripziuns dals divers lavuratoris datti er en rumantsch.
La primavaira dal 2012 è cumparì in bel cudesch che cuntegna ina vasta documentaziun da questa occurrenza, da las discussiuns, dals referats e da las conclusiuns en connex cun las sfidas instituziunalas, economicas ed identitaras da la Svizra en l'avegnir. Il cudesch en quatter linguas pon ins empustar en mintga libraria. Infurmaziuns datti sin la pagina d'internet uffiziala da la conferenza.
Terz rapport da la Svizra davart la realisaziun da la Convenziun da basa dal Cussegl da l'Europa per proteger las minoritads naziunalas
Il terz rapport da la Svizra tar la Convenziun per proteger las minoritads naziunalas
Quest rapport cuntegna interessants detagls davart la situaziuns da las minoritads naziunalas en Svizra - tranter auter er da la cuminanza rumantscha. Per l'emprima giada è in rapport da la Svizra tar questa convenziun vegnì translatà er en rumantsch. Il document po vegnir telechargià sutvart.
Il portal da la Fonoteca Naziunala Svizra
La Fonoteca Naziunala Svizra
La Fonoteca Naziunala Svizra a Lugano collecziunescha, documentescha e renda accessibels a la publicitad tut ils portatuns che han in liom cun l’istorgia e la cultura da noss pajais. L’activitad da collecziun ha cumenzà l’onn 1986. Ils documents collecziunads vegnan documentads e cataloghisads en la banca da datas FN-Base ed arcunads en ils archivs climatisads da nossa instituziun.
La Fonoteca Naziunala Svizra collecziunescha er documents sonors rumantschs. Ses portal d'internet e sia banca da datas stattan a disposiziun cumplettamain er en rumantsch.
Istorgias da l'internet...
Las «Istorgias da l’internet» èn il resultat d’in partenadi insolit da divers posts da la Confederaziun e dals chantuns. Cun las istorgias en furma da comic lessan ins pussibilitar ad uschè bleras persunas sco pussaivel en Svizra da reflectar e discutar las atgnas experientschas cun l’internet e da schlargiar lur savair. La finamira cuminaivla da las instituziuns participadas è da rinforzar la segirezza e la confidenza da la populaziun en l’utilisaziun da las tecnologias d’infurmaziun e communicaziun odiernas.


text:
Fragaria vesca
La Fragaria vesca (en bresà: Maöla salvàdega, Maöla de bósc o piö de spès apéna Maöla, en insübrich magiustra) l'è 'na piantìna erbàcea de la famìa botànica de le Rosaceae. La crès endèi sotabósc ma la vé apò a cultiàda per i sò fröcc, dèle fàlse bache picinìne condèn bù udùr bèl fòrte.
L'è diferènta de le varietà ibride che de sòlit vé cultiàde 'ndèi órcc. En confrónt a chèle ìbride, el fröt de la F. vesca l'è piö pesèn e mulzì (vesca en latì völ dì mulzì).
Descrisiù[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Le fòie i è tacàde a la base en ciöfècc picinì, i è trifoiàde e capetàde.
I fiùr i è picinì e biànc e i g'ha de 4 a 6 pétali. I fiorés endèl perìode de bril a löi, e a le ólte le refiorés apò 'n autùno.
Chèl che de sòlit l'è cunsideràt el fröt de la maöla, de fat l'è 'n fals-fröt. I fröcc véri e pròpri i sarès i granì che se èt sö la superfìce del fals-fröt.
Habitat[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
F. vesca l'è uriginària de l'Eurasia, la crès salvàdega en töta Europa e l'Asia setentriunàla. La preferés i teré ömecc, bèi drenàcc, ric de nütrièncc e de humus; la g'ha bizògn de 'n bris de sùl ma mìa tròp, de sòlit la crès endèle radüre, ai màrzegn dei bósc de los bosques o endèi bósc mìa tròp spès.
Üzo[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Come èrba medicinàl la maöla la pöl véser dopràda per calmà i dulùr gastrointestinài.
I prensépe atìf cuntignìcc endèla piànta i è dèi oli esensiài, tanì e flavone.
L'è bastànsa rìca de vitamìna C, de iòdio, de fèr, de càlcio, de fòsforo. De mìa sotastimà apò a la prezènsa endèl fröt de acido salicilico. Se ghe atreböés proprietà depuratìve e diurétiche. L'è 'ndicàda per le 'nfiamasiù de la bóca e de la góla.
Pusìbol cunfuziù[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- la pöl véser cunfundìda co la Duchesnea indica, che però la g'ha gnè udùr gnè saùr e adognimòdo l'è mìa vilinùza.


text:
Tépal
Endèl fiùr de le Angiospermae, se ghe dà nòm de tépali ai antofìi mìa distinguìbii en sépali e pétali. El fiùr del giglio l'ezebés en càzo evidènt endóche l'è mìa fàcil individuà a 'na prìma öciàda, la prezènsa de sépali, perchè i tré antofìi che i fùrma 'l càles del fiùr e i tré che i fùrma la coròla i g'ha 'l stès aspèt de pétali.
Endèla realtà, apò a 'n chèsto fiùr l'è pusìbil distìnguer anatomicamènt en vertezèl inferiùr furmàt de tré sépali e giü superiùr furmàt de tré pétali véri e pròpe, però se preferés ciamà töcc e sés i antofìi col nòm de tépali, isé de 'nfatizà la 'nsomeànsa morfològica e funsiunàla.
L'ensèma dei tépali la ciàpa 'l nòm de peregóne, 'na tipologìa de pereànse 'ndèla quàla i sépali e i pétali i se 'nsomèa al pùnto de fà fadìga a distinguìi. La prezènsa de tépali l'è 'n fàto cümü 'ndèle Monocotilédone (es. tülipà, gìgli…)
I tépali i pöl véser indicàcc come petalòidei semài che i è culuràcc e quindi i se 'nsomèa a dei pétali o sepaloidèi semài che i è de culùr che tìra al vért e i vé a 'nsomeàs a dèi sépali.


text:
Stela
Una stela a l'è un corp celest che'l sberlüsiss per la sua lüs. Per l'astrunumia, una stela a l'è una sfera de plasma (gass bel junizaa a temperadüra propi granda) propi granda e sberlusenta che la genera energia in del sò nücli per prucess de füsiun nücleara; 'sta energia chì la va in del spazi cume und eletrumagnetich e neütrit. Un bel poo de element chimigh püssee pesant del idrogen e del eli (quij che ghe n'è püssee in del Ünivers) a hinn sintetizaa in di nücli di stel cunt el prucess de nücleusintesi.
La stela che l'è püssee arent a la Tera a l'è el Suu, che'l da la püssee part de l'energia de la Tera. I alter stel, asca i süpernov, se poden vidè duma a la nocc e paren di puntit sberlusent e che tremen per i efet destursiv de la nostra atmusfera.


text:
1Rü guma Melquisedé rü ĩãne ga Charéü̃ãrü ãẽ̱xgacü nixĩ ga yexguma namaü̃xgu ga Abráü̃. Rü nüma ga Melquisedé, rü duü̃xü̃güarü pai nixĩ ga Tupanape̱xewa. Rü yexguma Abráü̃ rü to ga nachiü̃ãneãrü ãẽ̱xgacügümaã nügü nadaixgu rü nüxü̃ nayexeragu, rü Melquisedé rü namawa Abráü̃pe̱xegu nayangu ga yexguma Abráü̃ napataca̱x taegugu. Rü nüma ga Melquisedé rü nayumüxẽ na Tupana Abráü̃xü̃ rüngü̃xẽẽxü̃ca̱x. 2Rü Abráü̃ rü nüxü̃́ nayexma ga guxü̃ma ga yemaxü̃gü ga yema ãẽ̱xgacügü ga namaã nügü naḏaixü̃na napuxü̃xü̃. Rü yemawa ínanaxüxüchi ga yema Tupanana üxü̃, rü Melquisedéna nanaxã. Rü ngẽma naẽ́ga i Melquisedé rü Ãẽ̱xgacü ya Ixaixcümacü ñaxü̃chiga nixĩ. Rü norü ĩãne ga Charéü̃ rü Taãẽxẽẽruü̃ ñaxü̃chiga nixĩ. Rü ngẽmaca̱x i naẽ́ga i Melquisedé rü Ãẽ̱xgacü ya Taãẽxẽẽruü̃ ñaxü̃chiga ta nixĩ. 3Rü Tupanaãrü ore ga nuxcüma ümatüxü̃wa rü tama nüxü̃ nixu na texé tiĩxü̃ ga nanatü rü naẽ rü norü o̱xigü ga Melquisedé. Rü ngẽxgumarüü̃ ta tama nüxü̃ nixu i norü buxchiga rü norü yuxchiga. Rü ngẽmaca̱x Tupana Nanerüü̃ guxü̃guma duü̃xü̃güarü ngü̃xẽẽruü̃ ya pai nixĩ i Tupanape̱xewa. 4Rü ñu̱xma rü name nixĩ i nagu perüxĩnüẽ na ñuxãcü aixcüma ãẽ̱xgacü ya tacü yiĩxü̃ ga Melquisedé. Yerü nuxcümaü̃cü ga tórü o̱xi ga Abráü̃ rü Melquisedéna nanaxã ga yema Tupanana üxü̃ ga natanüwa ga yema yemaxü̃gü ga togü ga ãẽ̱xgacügüna napuxü̃xü̃. Rü ngẽmawa nüxü̃ tacua̱x na Tupanape̱xewa tórü o̱xi ga Abráü̃ãrü yexeracü yiĩxü̃ ga Melquisedé. 5Rü ñu̱xma i Yudíugü, rü guxü̃ma i norü ngẽmaxü̃wa ínanaxüxüchigü i ngẽma Tupanana üxü̃, rü ñu̱xũchi norü paigüna nanaxã yerü yemaãcü nixĩ ga namuãxü̃ ga yema mugü ga Moĩché ümatüxü̃. Natürü guxü̃ma i ngẽma paigü rü Lebítaagü nixĩgü. Rü nüma ga Lebí rü guxü̃ma i Yudíugürüü̃ Abráü̃taa nixĩ. Rü ngẽmaãcü i ngẽma Yudíugü rü norü paigüna nanaxã i ngẽma Tupanana üxü̃, woo natanüxü̃ na yiĩxü̃ i ngẽma paigü. 6Natürü ga Melquisedé rü woo tama Lebítaa nixĩ, natürü Abráü̃me̱xẽwa nanayaxu ga yema Tupanana üxü̃. Rü nüxü̃ tacua̱x na Abráü̃ yiĩxü̃ ga noxri nayaxucü ga Tupanaãrü uneta. Rü nüma ga Melquisedé rü Tupanana naca na Abráü̃xü̃ nangü̃xẽẽxü̃ca̱x ga Tupana. 7Rü guxãma meãma nüxü̃ tacua̱x rü ngẽxguma texé togueca̱x Tupanana caxgu na tüxü̃ nangü̃xẽẽxü̃ca̱x, rü Tupanape̱xewa rü yíxema nüxna c̱axe rü ngẽma togü i naxca̱x ítac̱axü̃ãrü yexera tixĩ. Rü ngẽmaãcü nüxü̃ tacua̱x na Abráü̃ãrü yexera yiĩxü̃ ga Melquisedé i Tupanape̱xewa. 8Rü ñu̱xma i nuã tatanüwa rü ngẽma paigü i ngĩxü̃ yauxgüxü̃ i ngẽma dĩẽru i Tupanana ücü, rü duü̃xü̃gümare nixĩgü rü tá nayue. Natürü ngẽxguma Melquisedéchiga yadeaxgu i Tupanaãrü ore, rü ñoma namaü̃xgurüü̃ nixĩ i nachiga yadexaxü̃. Rü ngẽmawa nüxü̃ tacua̱x na Cristu ya guxü̃guma maxü̃cürüü̃ yiĩxü̃ ga Melquisedé. 9Rü Abráü̃taa ga Lebí, rü guxü̃ma i paigü i Lebítaagü ixĩgüxü̃ i ñu̱xma ngĩxü̃ yauxgüxü̃ i ngẽma dĩẽru i Tupanana ücü, rü nümagü rü ta Abráü̃maã Melquisedéna nanaxãgü ga yema Tupanana üxü̃. Yerü nüma ga Lebí rü guxü̃ma ga nataagü i ñu̱xma Yudíugüarü paigü ixĩgüxü̃, rü woo ga na tauta nabuexü̃ ga yexguma, natürü marü Abráü̃xü̃newa nayexmagü ga yexguma Melquisedé namawa Abráü̃pe̱xegu yanguxgu. Rü ngẽmawa nüxü̃ tacua̱x na guxü̃ma i ngẽma paigüarü yexera yiĩxü̃ ya Melquisedé. 11Rü nuxcümaü̃güxü̃ ga tórü o̱xigü ga Yudíugü, rü Lebítaagü ga paigüme̱xẽwa nixĩ ga nayauxgüãxü̃ ga Tupanaãrü mugü. Natürü pemaã nüxü̃ chixu rü yexguma chi yema paigü aixcüma yema Yudíugüxü̃ imexẽẽgügu ga Tupanape̱xewa, rü taxuca̱x chima Tupana nüxü̃ naxuneta ga naĩ ga pai ga Melquisedérüü̃ ixĩcü ga tama Lebítaa ga Arã́ũrüü̃ ixĩcü. Rü yemaca̱x ga Tupana rü nüxü̃ naxuneta ga Nane ga Ngechuchu na tórü chogüruü̃ ya pai yiĩxü̃ca̱x. 12Rü yemaca̱x ga Tupana rü yema Yudíugüarü paigüchicüüxü̃ nayangucuchixẽẽ ga Cristu. Rü nüma nixĩ i ñu̱xma i aixcüma Tupanape̱xewa tüxü̃ yamexẽẽgüxü̃. Rü guxü̃ma ga yema paigü rü Lebítaa nixĩgü yerü yemaãcü nixĩ ga namuãxü̃ ga yema mugü ga Moĩché ümatüxü̃. Natürü nüma ga Cristu rü marü nanaxüchicüü ga guxü̃ma ga yema. 13Erü meãma nüxü̃ tacua̱x rü nüma ya tórü Cori ya Ngechuchu ya yima nachiga idexagücü rü tama Lebítaa nixĩ erü nüma rü Yudátaa nixĩ. Rü nüxü̃ tacua̱x rü taxuü̃ma ga Yudátaa rü pai nixĩ, yerü ga Moĩché rü yexguma yema paigüchiga yadeaxgu rü taxuü̃ma ga Yudátaaxü̃ naxuneta na pai yiĩxü̃ca̱x. 15Rü ngẽmaãcü meã nango̱x na Tupana iyanaxoxẽẽxü̃ ga guxü̃ma ga yema mugü ga Moĩché ümatüxü̃ ga paigüchiga. Yerü nüma ga Tupana rü tüxna nanamu ga wüxi ga naĩ ga pai ga yexwacaxü̃cü ga tama Lebítaa ixĩcü. Rü nüma nixĩ i tórü Cori yiĩxü̃ ya Melquisedérüü̃ ixĩcü, erü guxü̃ma i ngẽma togü i paigüarü yexera nixĩ. 16Rü guxü̃ma ga yema togü ga paigü rü nangucu yerü Lebítaa nixĩgü. Natürü nüma ga Cristu rü paixü̃ ningucuchi yerü poramaã yuwa ínarüda rü guxü̃guma namaxẽcha na tüxü̃ nangü̃xẽẽxü̃ca̱x. 17Rü ngẽmaca̱x i Tupanaãrü ore i ümatüxü̃wa rü tórü Corichiga ñanagürü: “Cuma rü guxü̃gutáma duü̃xü̃güarü ngü̃xẽẽruü̃ ya pai quixĩ Melquisedérüü̃”, ñanagürü. 18Rü yemaca̱x ga Tupana rü ñoma ga naãnewa nanamu ga Nane, yerü yema mugü ga paigüchiga naxümatüxü̃ ga Moĩché rü tama poraãcü tüxü̃ narüngü̃xẽẽ yerü tama aixcüma tüxü̃ nimexẽẽgü ga Tupanape̱xewa. Rü yemaca̱x Nanexü̃ namu ga Tupana na tórü pecaduca̱x nayuxü̃ca̱x na ngẽmaãcü tüxü̃́ nangẽxmaxü̃ca̱x i maxü̃ i taguma gúxü̃ rü aixcüma Tupanamücügü ixĩgüxü̃ca̱x. 20Rü yexguma Tupana yema togü ga paigüxü̃ ngucuxẽẽgu, rü nanangucuxẽẽmare. Natürü yexguma Cristuxü̃ yangucuchixẽẽgu na tórü ngü̃xẽẽruü̃ ya pai yiĩxü̃ca̱x, rü nügüégagutama inaxuneta. Rü yemaca̱x ga yexguma Cristuxü̃ yangucuchixẽẽgu rü ñanagürü: “Choma i Cori ya Tupana rü marü cuxü̃ chaxuneta na guxü̃gutáma duü̃xü̃güarü ngü̃xẽẽruü̃ ya pai quiĩxü̃ca̱x. Rü ngẽma rü tagutáma chanaxüchicüü erü chaugüégagu ichaxuneta”, ñanagürü. 22Rü ñu̱xma na yemaãcü nügüégagutama inaxunetaxü̃ ga Tupana, rü nüxü̃ tacua̱x na aixcümaxü̃chima yema paigüarü yexera na yiĩxü̃ ya Cristu erü guxü̃gutáma Tupanape̱xewa tüxü̃ narüngü̃xẽẽ. 23Rü yema togü ga paigü rü namuxũchi, yerü niyuetanü. Rü yemaca̱x taxucürüwama guxü̃guma paigü nixĩgü. 24Natürü ñu̱xma na tórü ngü̃xẽẽruü̃ ya paixü̃ yangucuchixü̃ ya Ngechuchu, rü ngẽmaca̱x marü taxuca̱xma texé ya togue tingucuchi, erü nüma ya Ngechuchu rü tagutáma nayu. 25Rü ngẽmaca̱x nixĩ i ñu̱xma i nüxü̃́ natauxchaxü̃ na aixcüma tüxü̃ namaxẽxẽẽxü̃ ya guxãma ya yíxema norü ngü̃xẽẽmaã Tupanaxü̃tawa ngugüxe. Erü nüma ya Ngechuchu rü guxü̃guma namaxẽcha na tümaẽ́tüwa nachogüxü̃ca̱x. 26Rü ngẽmaãcü ya Ngechuchu, rü nüxĩcatama nixĩ i pai ya tórü ngü̃xẽẽruü̃ yiĩxü̃ i Tupanape̱xewa. Erü nüma rü aixcüma naxüüne, rü nataxuma i chixexü̃ i nawa, rü nangearü pecaduã̱x yerü taguma taxrüü̃ pecadu naxü. Rü ñu̱xma rü guxü̃ẽ́tüwa nangẽxma i daxũguxü̃ i naãnewa i Tupana íngẽxmaxü̃wa. 27Rü Ngechuchu rü tama ngẽma togü i paigüerurüü̃ nixĩ. Erü nümagü rü nanaxwa̱xe na guxü̃ i ngunexü̃gu Tupanaca̱x naxü̃nagü naḏaixü̃ na ngẽmaãcü Tupana nüxü̃́ nüxü̃ ngechaü̃xü̃ca̱x i noxrütama pecadugü rü guxü̃ i duü̃xü̃güarü pecadugü ta. Natürü nüma ga Ngechuchu rü yexguma nügü inaxãxgu, rü wüxicanatama pecaduca̱x nayu. Rü ngẽma rü guxü̃guma name i Tupanape̱xewa. 28Rü yema mugü ga Moĩché ümatüxü̃, rü duü̃xü̃gümarexü̃ naxuneta na paigüerugü yixĩgüxü̃ca̱x. Natürü nümagü rü ta nipecaduã̱xgü. Natürü yemawena ga Tupana rü nügüégagu Nanexü̃ naxuneta na tórü ngü̃xẽẽruü̃ yiĩxü̃ca̱x. Rü yima Nane rü guxü̃guma mecüxüchi ya tórü Maxẽxẽẽruü̃ nixĩ. Rü nüma rü guxü̃guma tüxü̃ narüngü̃xẽẽ i Tupanape̱xewa.
Copyright
Learn More


text:
Santa Margarita
Santa Margarita (nom ufizial: Santa Margherita di Staffora) a l'è un comün italian, de la regiun de la Lombardia, en Pruvincia de Pavia.
Al gh'ha 473 abitant (dato del Dicember 2015[1]), cont ona süperfis de 36,7 km² e ona densità de 13 ab./km².
Al cunfìna coi comün de Bobbio (PC), Brall ad Pregöra, Fabbrica Curone (AL), Minchinigh, Vars, Zerba (PC).
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del numer de abitant del comun de Santa Margarita l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Nümer de abitant
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Aüstralia
L'Australia a l'è un paes de l'Uceania.
La capital a l'è Canberra ma i cità püssee grand hinn Sydney e Melbourne.
La gh'ha una süperfiss de 7.741.220 km² e una pupulaziun de pressapoch 21.250.000 abitant.
L'è circundada dal mar: l'ucean Pacifich a est e l'ucean Indian a l'òvest.
Urganizaziun pulitiga[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'Australia (nom ufizial: Commonwealth of Australia) a l'è un regn del Commonwealth.
La regina a l'è Elisabeta II del Regn Ünii.
El prim minister a l'è el Malcolm Turnbull (del 2015).


text:
Questa pagina-web ramassa ed utilisescha infurmaziuns per analisar l'activitad sin la pagina e per meglierar quella. A maun da questas infurmaziuns na pudais Vus però betg vegnir identifitgà. Vus pudais controllar co ch'ellas vegnan ramassadas ed utilisadas.
Davart la reclama online basada sin il cumportament
Nus essan conscients che tscherts utilisaders da l’internet san dapli davart il tema “reclama online basada sin il cumportament” che auters. Questa pagina-web è vegnida elavurada cun l’intenziun da pudair famigliarisar tut las persunas interessadas cun questa tematica.
Ditg curtamain è la reclama online basada sin il cumportamentina sort da reclama digitala che sa fundescha sin l’activitad da navigar. Ella pussibilitescha ad interpresas da pledentar ils interess individuals dals utilisaders da l’internet. La metoda è segira, transparenta e favuraivla per il consument.
Questa pagina-web As porscha scleriments extendids davart las differentas opziuns che Vus avais en l’internet – era co che Vus pudais deactivar reclama online basada sin il cumportament.
Tge è reclama online basada sin il cumportament?
Reclama online basada sin il cumportament(engl.: online behaviouraladvertising OBA u interest-basedadvertising) è ina moda d’inserir sin las paginas-web che Vus visitaisreclama ch’è relevanta per Vus.Sa basond sin l’activitad da navigar vegnan utilisaders cun interess communabels attribuids a gruppas d’interess, uschia ch’els survegnan reclamas che correspundan a lur interess. Quai pussibilitescha da furnir reclamas uschè relevantas e nizzaivlas sco pussaivel.
Co funcziuna la reclama online basada sin il cumportament?
As imaginai che Vus planisais da far in viadi a Roma. Vus visitais ina pagina-web che offra pussaivladads da pernottar ed attracziuns spezialas da la citad. La proxima giada che Vus essas online, p.ex. durant leger in artitgel da Vossa squadra da ballape preferida, vegn inserida ina reclama per ina tschaina 2 per 1 u in’offerta favuraivla per fittar in auto a Roma.Vus obtegnais questas reclamas adattadas a Voss interess, perquai che Vus – ed auters utilisaders da l’internet cun in’activitad da navigar sumeglianta a la Vossa–avais mussà interess per Roma. Questa tecnologia che sulettamain l’internet porscha e che procura che Vus survegnias damain reclama irrelevanta po render pli agreabel Voss temp en l’internet.
Questa furma da la reclama intenziunada sa basa sin Voss cumportament da navigar precedent. Perquai sa differenziescha la reclama online basada sin il cumportament dad autras furmas da reclama online sco p.ex. la reclama contextuala. La reclama contextualaè adattada al cuntegn d’ina pagina-web che Vus visitais gist en quel mument.
Co vegnan protegidas mias datas persunalas?
Tut las interpresas che porschan reclama online basada sin il cumportament ston observar leschas da l’UE. Per il solitna vegnan betg relevadas datas persunalas per la reclama online basada sin il cumportament che lubissan d’identifitgar Vus sco utilisader en il mund real. Las datas davart Vossa activitad da navigar vegnan relevadas ed analisadas anonimamain. Sche questa analisa demussa che Vus avais in interess particular, vegn memorisà in cookie– ina pitschna datoteca che la plipart da las paginas-web utilisescha per memorisar infurmaziuns nizzaivlas ch’As faciliteschan da navigar enl’internet. Quest cookie (e betg Vossas datas da navigar) determinescha tge reclama che Vus obtegnais. Sch’i vegnan utilisadasdatas persunalas (sco p.ex. datas d’annunzia), vegnis Vus fatg attent a quest fatgen la decleraziun da la protecziun da datas da la pagina-web, cura che Vus As annunziais per tscherts servetschs e dais Voss consentiment areguard il diever da las datas. Vus pudais decider da tut temp, sche Vus vulais profitar da reclama intenziunada adattada a Voss interess u betg. Nua ch’i vegn duvrà datas persunalas, stuais Vus en mintga cas dar Voss consentiment persuenter.
Vus pudais controllar tge cookies che Vus acceptais u refusais. Ultra da quai vegn l’interpresa che releveschaed utilisescha las datas medemamain a porscher a Vus la pussaivladad da refusar reclama online basada sin il cumportament. Cliccar qua per deactivar la reclama online basada sin il cumportament.
Tge far sche jau hai ulteriuras dumondas?
Intginas ulteriuras colliaziuns nizzaivlas:


text:
18 01
Ol dé 18 de zenér l'è 'l 18 dé de l'an del calendare gregorià; manca 348 (349 si l'an al è biseest) dé a finí l'an.
Ul dí 18 de zenér al è ul dí da pòost 18 dal an dal calendari gregurian; i manca 348 (349 si l'an al è biseest) dí a finí l'an.
Nomm dal dí in difereent dialett[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Gjuntée un nomm!
Avenimeent[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- 1150 - Vimbodí (la Conca de Barberà Catalunya): Ramon Berenguer IV ga al fa dunazziun da di teregn par ga fá sü ul munastée Poblet.
- 2004 - Dakar (ul Capp Veert, ul Senegal): Nani Roma al è pruclamaa campiun dal Rally París-Dakar in la categuría da motucicliism e al deventa ul primm Catalan ch'al vadagna ul títul.
- 2004 - Bilbao (Biscaja, ul Paées Basch): la quarta assemblea generala dal PNB la scerniss Josu Jon Imaz presideent dal partii (cunfruntaa cun Joseba Egibar) in süstituzziun da Xabier Arzalluz.
- 2005 - Tolosa da Lenguadòc (ul Lenguadòc, Occitània): diveers líder eurupée i asiist a la presentazziun dal Airbus 380, in cheest moment l'aviun comerziaal plüü graant dal muunt.
Nassimeent[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- 1904 - Bristol (Anglaterra): Archibald Alexander Leach, cugnussüü cuma Cary Grant, atuur da cinema Anglées (m. 1986).
- 1913 - Növa York (SÜA): David Daniel Kominski, cugnussüü cuma Dangn Kaye, atuur da cinema e cantant Nòort american (m. 1987).
Necrulogi[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- 2004 - Barcelona: Josep Lluís Ortega e Monasterio, müsich e militaar Catalan d'urígen Basca, revitalizaduur da l'havanera a l'épuca muderna (n. 1918).
Fèest:[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.


text:
Rednex
I Rednex i èṅ un grup dance/country śvedéś, cgnusû principalmènt par du dal sò canti di an Nuànta: Cotton Eye Joe e Old pop in A Oak.
In dal grup a n gh'è minga un cantànt sól ma tut i cumpunènt (masć e fémni) i sa spartìsan al lavōr. Cun al pasàr di an, i aṅ patî dimóndi cambiamènt, vdénd andàr e gnir bèṅ quìndas sunadōr.
Biugrafìa
Al grup 'l è n'invensiòṅ di prim an Nuànta di prudutōr śvedéś Janne Ericsson, Örjan "Öban" Öberg e Pat Reiniz ch'i ìvan pinsâ ad misćiàr la mùśica country cun al gènar d'l Eurodance, dimóndi cunsiderâ in chi an lè e ad mòda in dal vèć cuntinènt.
Al nóm Rednex al daśvèṅ da la paròla giustàda "rednecks" ch'la vōl dir gint pòvra dal pòpul, ch'la sà pòc e ch'la vèṅ da i Stat Unî o dal Cànada. I Śvedéś i càtan al sucès cantànd a la manéra dance la cansòṅ tradisiunàla folk Cotton Eyed Joe, dvintàda par lōr Cotton Eye Joe. I s faṅ cgnósar pò anc in Itâglia sunànd-la in dl'Istâ dal 1995 a 'l Festivalbar.
Dal 1994 'l è al prim àlbum Sex & violins (Sès e viulèṅ) ch'al véd in dla cupértina i grugn di sinc Rednex riflès in dla pisa śala mòsa in un bucalèṅ parchè a gh'è un cow-boy in pē ch'l è drē a impinìr-al. Al disc al gh'à dèntar trédas braṅ e dimóndi sìngui gnû fóra in dal 1995: Old Pop in an Oak, al lènt Wish You Were Here cantâ par la dóna dal grup Mary Joe (ma al sò nóm vér 'l è Karin Annika Ljungberg), Wild 'N Free e Rolling Home.
Cuma i èṅ gnû fóra, i Rednex i sparìsan par soquànt an quand in dal 2000 i tàcan incóra a calcàr al sèni ma cun na cantànta nóva, la Whippy. Cun lì lē al sò pòst, a véd la luś al disc Farm Out ch'al vénd bèṅ in Europa, specialmènt in Germâgna par via dal sìngul The Spirit Of The Hawk (la s riferìs a gl'indiàṅ 'd America).
'L an dòp l'è la vòlta ad The Chase, un sìngul vindû specialmènt in dal marcâ ad lìngua tedésca (Germâgna, Śvisra e Àustria).
In dal 2003 a vèṅ fat na racòlta ciamàda The best of the west (Al méj dal wèst, cun in cupertìna la stéla a siē punti dal serìf) ch'la fà sù i sìngui di prim dū àlbum e soquànt braṅ nóṿ ad paca (siē p'r èsar precìś) cantâ par la Scarlet a 'l sò debùt e in mèś a i quài a gh'è anc na riviśitasiòṅ dal prim sìngul, dvintâ adès Cotton Eye Joe 2002.
La stagiòṅ dla Scarlet la n dura pò minga tant in di Rednex. La gh stà sól tri an, pò la và via par cantàr da par lē e la lasa al pòst incóra a la biónda Mary Joe (ma anca lē la mularà la baràca in dal 2009).
I vèć mémbar invéci (Crock, Dagger e Ace) i èṅ sèmpar stâ stabìi in dal grup par dimóndi tèmp ma pò i vènan rimpiasâ anca lōr parchè i s éran quistiunâ.
In dal 2005 i Rednex i sònan a 'l IAAF World Championships in Athletics a Helsinki.
P'r al Swedish Melodifestivalen ad 'l 11 ad Mars dal 2006 a Goteborg, i Rednex i rìvan i finàl par mèrit dal nóṿ sìngul Mama Take Me Home e i s piàsan sèst. In dal Nuvémbar dal 2006 i rigìstran al braṅ Fe Fi (The Old Man Died), fat sintìr a i Nickelodeon Kids Choice Awards: par lōr un surprindènt quàrt pòst in dal clasìfichi dal sò paéś.
In sèguit i tàcan a culaburàr cun al grup rumên Ro-Mania.
In dal 2008 i rigìstran na canta p'r i campiunàt europèi ad balòṅ Football Is Our Religion ch'la finìs al prim pòst in Śvèsia.
Cun un cólp ad teàtar, in dal Śnar dal 2009 i vènan cambiâ tut i cumpunènt dal grup e i tórnan indrē la Scarlet, Dagger e Ace.
Discugrafìa
Album
- 1995 - Sex & Violins
- 2000 - Farm Out
Sìngui
- 1994 - Cotton Eye Joe
- 1995 - Old Pop in an Oak
- 1995 - Wish You Were Here
- 1995 - Wild 'N Free
- 1995 - Rolling Home
- 1997 - Riding Alone
- 1999 - The Way I Mate
- 2000 - The Spirit Of The Hawk
- 2000 - Hold Me For A While
- 2001 - The Chase
- 2002 - Cotton-Eyed Joe 2002
- 2006 - Mama Take Me Home
- 2006 - Fe Fi (The Old Man Died)
- 2007 - Looking for a star
- 2008 - Football is our religion
- 2009 - Desert Town
Vìddeo
- 2003 - The Best Of The West


text:
Massimilian Enrich de Wittelsbach
El Massimilian Enrich de Wittelsbach (Maximilian Einrich von Wittelsbach in todesch; Maximilien-Henri de Wittelsbach in frances; Miyin-Hinri d' Wittelsbach in vallon; Mònach de Baviera, 8 ottober 1621 - Bonn, 3 giugn 1688) a l'è staa on arcivescov cattòlich todesch.
Biografia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Terz fioeu de l'Albert VI de Baviera e de la Mechthilde de Leuchtenberg, l'è staa subit indirizzaa a la carrera ecclesiastiga. In del 1650 l'è staa nomenaa arcivescov de Colònia e vescov de Hildesheim e Liegi, cont el succed al sò zio Ferdinand de Baviera. In del 1683 l'è staa anca eleggiuu vescov de Münster, ma 'l papa Innocenzi IX l'ha refudaa de confirmàl.
El Massimilian l'è mòrt in del 1688. Duranta la soa vida l'è staa:
- Arcivescov de Colònia (1650-1688), succeduu del Giusepp Clement de Wittelsbach
- Princip-vescov de Liegi (1650-1688), succeduu del Gioann Luis von Elderen
- Vescov de Hildesheim (1650-1688), succeduu del Jobst Edmund von Brabeck
- Prevòst de Berchtesgaden (1650-1688), succeduu del Giusepp Clement de Wittelsbach
- Abaa de Malmedy und Stablo (1657), succeduu del Francesch Egon von Fürstenberg
- Vescov de Münster (1683-1688), succeduu del Federich Cristian von Plettenberg


text:
Gronda canera en l'entira Svizra
- Mesemna, 3.2.2016, 11:15
-
Emprima emissiun:
- Mesemna, 3.2.2016, 11:15, RTR
A partir da las 13:30 han lieu en l'entira Svizra tests da sirenas. Nus declerain tuns e consequenzas.
Oz, mesemna ils trais da favrer, han lieu ils tests da sirenas annuals. 7'800 sirenas en Svizra vegnan testads ed i vegn guardà sche tut funcziuna uschè sco ch'i stuess. Malauras sco quellas dal november 2002 han mussà, ch'igl è impurtant dad infurmar ed alarmar la populaziun. Da quella giada avevi dà suenter ferma precipitaziun grondas bovas a Schlans ed autras vischnancas en la Surselva.
Dus differents tuns da sirenas:
Sirena da privel general
Quel tun da sirena aud'ins normalmain. Quel va en sasez tar mintga privel per la populaziun sco per exempel bovas, inundaziuns ni era tar ina attatga pussibla.
Il tun da sirena va si ed engiu e sa repeta adina puspè (tun1).
L'uffizi federal da la protecziun da la protecziun recumonda:
- Tadlar radio per vegnir a savair il privel
- Obedir a las instrucziuns da la glieud da salvament
- Infurmar e gidar als vischins
Sirena da privel daua
Quel tun da sirena vegn be duvrà tar il privel sch'in mir da serra pudess rumper. Normalmain segua quel sin la sirena da privel general. En cas urgents sa quel tun dentant era gist vegnir immediat per betg perder memia bler temp. Tar il cas ch'in mir da serra rumpa, han ils abitants numnadamain savens mo paucas minutas temp per bandunar la zona da privel.
Quest tun da sirena e in tun constant che sa repeta adina puspè (tun 2).
L'uffizi federal da la protecziun da la protecziun recumonda:
- Immediat bandunar la zona da privel
- Sa cumportar tenor il plans d'evacuaziun local
Dapli infurmaziuns davart las zonas da privel ed il plans d'urgenza survegn'ins tar la vischnanca.
Infurmaziuns en general davart las sirenas e la situaziun actuala: naturgefahren.ch
Contribuziuns
-
Tun 1 - sirena general
-
Tun 2 - sirena d'auda


text:
1Rü ngẽmaca̱x taguma nüxü̃ tarüchau i ñaã puracü, erü Tupana ya nüxü̃́ tangechaü̃tümüü̃cü nixĩ ga toxü̃ mucü na tanaxüxü̃ca̱x i ñaã puracü na duü̃xü̃gümaã nüxü̃ tixuxü̃ca̱x i norü ore. 2Rü yemaca̱x nüxü̃ tarüxoe ga guxü̃ma ga ṯacü ga chixexü̃ i ãne tüxna ãxü̃ i cúãcü üxü̃. Rü tama tanawomüxẽẽãcüma nixĩ i namaã nüxü̃ tixuxü̃ i ore rü tama tanaxüchicüü i ngẽma ore. Natürü ngẽma ore i aixcüma ixĩxü̃xĩcatama nixĩ i nüxü̃ tixuxü̃. Rü ngẽmaãcü Tupanape̱xewa tamaxẽ rü duü̃xü̃güpe̱xewa togü itawe̱x na nüxü̃ nacua̱xgüxü̃ca̱x na ñuxãcü tixĩgüxü̃ i tomax. 3Rü ngẽxguma chi texéca̱x naguxchagu i ngẽma ore i mexü̃ i nüxü̃ tixuxü̃, rü ngẽma duü̃xü̃gü i iyarütauxexü̃ca̱xicatama nixĩ i naguxchaxü̃. 4Erü nümagü rü tama nayaxõgü. Rü ngẽmaca̱x i ñoma i naãneãrü ãẽ̱xgacü i Chataná rü nüxü̃́ nanaguxchaxẽẽ na tama nüxü̃ nacua̱xgüxü̃ca̱x na ñuxãcü namexẽchixü̃ i norü ore ya Cristu ya Üünecü. Rü Cristuwa nixĩ i nangóxü̃ na ñuxãcü na yiĩxü̃ ya Tupana. 5Rü ngẽxguma duü̃xü̃gümaã nüxü̃ tixuxgu i ngẽma ore, rü tama tochigaxü̃tama tixugü. Natürü nüxü̃ tixu na Ngechuchu ya Cristu rü tórü Cori yiĩxü̃, rü nüma tüxü̃ na nangechaü̃xü̃gagu perü ngü̃xẽẽruü̃gü na tixĩgüxü̃. 6Erü nümatama ya Tupana ga noxri naãne naxü̱xgux rü ẽãnexü̃wa nango̱xẽẽcü ga ngóonexü̃, rü nümatama nixĩ i ñu̱xma i tüxü̃ yango̱xnaãẽxẽẽgüxü̃ na ngẽmawa nüxü̃ icuáxü̃ca̱x na ñuxãcü namexẽchixü̃ i nümax. Rü ngẽma norü mexü̃ rü Ngechuchu ya Cristuchiwewa nixĩ i nüxü̃ idauxü̃. 7Rü ngẽma nüxü̃ na icuáxü̃ na ñuxãcü namexẽchixü̃ ya Tupana, rü ngẽma cua̱x rü wüxi i mexẽchixü̃ nixĩ. Natürü ngẽma cua̱x i mexẽchixü̃ rü taxüne i maĩraxü̃naxca̱xwa nangẽxma, na nangóxü̃ca̱x na Tupanawa ne naxũxü̃ i guxü̃ma i pora rü tama i tawatama. 8Rü guxü̃wama toxü̃́ nangẽxma i guxchaxü̃gü, natürü taguma nüxü̃ tarüchau i ñaã puracü. Rü woo poraãcü taxoegaãẽgügu, natürü taguma ítanange̱x. 9Rü woo togü towe ingẽxü̃tanügu, natürü ya Tupana rü taguma toxü̃ ínawogü. Rü woo duü̃xü̃gü toxü̃ napíexẽẽgu, natürü tama ngẽxma tayacua̱xẽẽ i ñaã puracü. 10Rü guxü̃wama i ngextá ítaxĩxü̃wa rü ãũcümaxü̃wa tangẽxmagü, yexgumarüü̃ ga Ngechuchu na ãũcümaxü̃wa nayexmaxü̃rüü̃. Natürü ngẽmaãcü toxü̃ naxüpetü na duü̃xü̃gü nüxü̃ daugüxü̃ca̱x na ñuxãcü towa namaxü̃xü̃ ya Ngechuchu. 11Rü ñu̱xma na tamaxẽxü̃, rü guxü̃ i ngunexü̃gu rü Ngechuchugagu ãũcümaxü̃wa tangẽxmagü. Natürü ngẽmaãcü toxü̃ naxüpetü na Ngechuchu inawéxü̃ca̱x i norü pora nawa i ñaã toxone i yuxwa̱xexü̃. 12Rü ngẽmaãcü Tupanaãrü oreca̱x ãũcümaxü̃wa tangẽxmagü, natürü ngẽmaãcü toxü̃ naxüpetü na pema rü pexü̃́ nangẽxmaxü̃ca̱x i maxü̃ i taguma gúxü̃. 13Tupanaãrü ore i ümatüxü̃wa rü ñanagürü: “Nüxü̃́ chayaxõ rü yemaca̱x Tupanachiga chidexa”, ñanagürü. Rü ngẽxgumarüü̃tama tixĩgü i toma na tayaxõgüxü̃ rü Tupanachiga tidexagüxü̃. 14Erü nüxü̃ tacua̱xgü rü Tupana ga yuwa ínadaxẽẽcü ga Ngechuchu ya tórü Cori, rü yimatama Tupana tá nixĩ ya toxü̃ írüdagüxẽẽcü, erü Ngechuchuarü duü̃xü̃gü tixĩgü. Rü ngẽmaãcü wüxigu pemaã nügüxü̃tawa tá toxü̃ nagagü. 15Rü guxü̃ma ga yema toxü̃ ngupetüxü̃ rü perü mexü̃ca̱x nixĩ na yexeraãcü yamuẽtanüxü̃ca̱x i ngẽma duü̃xü̃gü i Tupana nüxü̃ rüngü̃xẽẽgüxü̃. Rü ngẽmaãcü tá düxwa namuxũchi i ngẽma duü̃xü̃gü i moxẽ Tupanana ãgüxü̃ rü nüxü̃ icua̱xüü̃güxü̃. 16Rü ngẽmaca̱x taguma nüxü̃ tarüxoe na nüxü̃ tixuxü̃ i ngẽma ore. Rü woo yayachigügu rü yaturachigügu i toxone, natürü toõẽwa rü guxü̃ i ngunexü̃gu rü yexeraãcü tiporaetanü. 17Erü ngẽma ngúxü̃ i toxü̃ üpetüxü̃ i ñaã torü maxü̃wa, rü ngẽma rü wüxi i paxaãchimare nixĩ rü paxa tá nangupetü. Natürü ngẽmaãcü tá tanayaxu i wüxi i maxü̃ i mexẽchixü̃ i tagutáma gúxü̃ i ñoma i naãnecü̱̃ã̱x i maxü̃ãrü yexeraxüchi ixĩxü̃. 18Rü tama ngẽma ñu̱xma nüxü̃ idauxü̃gu nixĩ itarüxĩnüẽxü̃, natürü nagu tarüxĩnüẽ i ngẽma ñu̱xma tama nüxü̃ idauxü̃. Erü ngẽma ñu̱xma nüxü̃ idauxü̃ rü tama natai, natürü ngẽma ñu̱xma tama nüxü̃ idauxü̃, rü guxü̃gutáma nangẽxmaẽcha.
Copyright
Learn More


text:
26 08
Ol dé 26 de óst l'è 'l 238 ( 239 si l'an al è biseest ) dé de l'an del calendare gregorià; manca 128 dé a finí l'an.
Ul dí 26 de óst al è ul dí da pòost 238 ( 239 si l'an al è biseest ) dal an dal calendari gregurian; i manca 128 dí a finí l'an.
Nom del dé in diferenc dialecc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Aenimenc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
1968 - Prada de Conflent (ol Conflent): gh'i scumensa di Zornade de Cültüra (i durarà fí al 31), che l'estat seguenta i deentarà la Universitat Catalana d'Estiu (Üniversità Catalana d'Estat).
1883 - Krakatoa (Indonésia): ol vulcà de l'ísola al sofriss öna di plö grande esplosiú vulcàneghe cognosside; i despariss volatilisacc du ters de l'ísola.
Nassimenc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Necrolòse[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Feste[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.


text:
Giügn
Zögn l'è 'l sèst més del an endèl calendàre Gregorià. L'è giü dei quàter més che g'ha 30 dé. El nòm el vé de la dèa romàna Giunòne (lat. Iuno), moér de Giòve e colegàda a la dèa gréca Era.
Per l'emisféro Nort, el més de Zögn el sègna 'l cambiamènt de la stagiù de la primaéra a chèla de l'istàt. El cambiamènt el söcét el 21 ai més che l'è apò 'l perìodo 'ndóche gh'è i dé piö lónc de l'an, difàti el solstìse de sòlit el capèta tra 'l dé 20 e 'l dé 21 del més. Per l'emisféro Sud al contràre, Zögn el ségna 'l cambiamènt tra l'autùno e l'envéren e l'è 'l més cói dé piö cürcc.
Oter projecc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Wikimedia Commons al gh'ha dent roba culegada a: Giugno.


text:
Cortébert
Cortébert a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Giüra Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega francòfuna. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 14.78 km² e in del Dicember 2010 al gh'eva una popolazion de 703 abitant.
El cumün de Cortébert al se tröva a una altitüden de 680 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Courtelary, Mont-Tramelan, Corgémont, Nods..
Geografìa[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El cümü 'l se tróa endèl vallon de Saint-Imier, a 12 km en lìnea d'aria de Bienne. El sò teretóre 'l rìa 'nfìna a 'n altèsa de 1210 m de la Montagne du Droit e ai 1400 m de la cadéna del Chasseral.
Söl fiànch del Chasseral gh'è l'altopià de Prés-de-Cortébert, 'ndoche gh'è dei pàscoi d'altüra. Dei Prés-de-Cortébert vé zó 'n trut che 'l g'ha scaàt el Chenau de l’Envers, 'na valèta de eruziù bèla profónda.
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Sit ufuzial
- Cortébert in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.


text:
Francés
Artéccol in dialètt mudnés
Al Francês (námm natîv français, la langue française) l'è 'na Léngua ch' la fà pèrt dal grópp d'al léngui rumànzi, in d'la faméja d'al léngui indoeuropei.
L'è ónna dal Léngui rumànzi pió difûs, superèda sôl, cmé nómmer ed gìnta ch'la ciacàren, dal Spagnôl e dal Partüghês.
Sta Léngua chè l'è parlèda sovratót in d'la Fransa, in d'al Québec, in dal Bélgi, in d'la Svézzra e in tótti j'ex culòni francési. L'é la la léngua uffizièla in circa 50 paési e in dimòndi comunitê e aministraziòuni.


text:
Nümer atomich
El nömer atòmich, de sòlit indicàt co la lètera Z, a l'è 'l nömer de prutù che gh'è 'ndel nùcleo de 'n àtom; l'è 'na proprietà tìpica per ognü dei elemènt chìmich, e 'l permèt de clasificà i elemèncc endela tàola periòdica.
De sòlit al se scrìf en bàs a mansìna de le lètera sìmbol de l'elemènt (per ezèmpe, el carbònio el vé reprezentàt come 6C, dàto che 'l g'ha sés prutù).
L'è diferènt del nömer de màsa (A), che 'nvéce el dìa el nömer de prutù + neütrù del nùcleo e e 'l permèt de distìnguer i izòtopi de 'n stès elemènt.


text:
De gustibus non disputandum
De gustibus non disputandum, anca ślunghê in De gustibus non est disputandum, o scurtê in De gustibus... 'l è na manéra 'd dir latèina per stèr a dìr che quand a s quistiòuna 'd gùst, ed preferèinsi, 'l è gnanca inùtil stèr lè a prilèr-'gh in sìma, e dòunca, a la lèttra, "In sìm' ai gust a n' s egh dév mìa quistiunèr". In dla sustànsa, a s dìś per fer capìr che a ognùn a gh' pièś i lavōr a só mōd, mo mìa per quèst a gh'è biśògn ed fèr-egh di romànś.
Anc al Guldòun 'l ìva ciamê acsè un só dràma schersōś in dal 1754.
Vari sono degli uomini i caprici.
A chi piacciono l'armi, a chi gli amori.
A chi piaccion le torte, a chi i pastici.
De' gusti disputar cosa è fallace;
Non è bel quel ch' è bel ma quel che piace.»
Diferèint egl'în el quistiòun ch' a fa i òm
Chi gh' piêś fer la guèra e chi gh' piêś fer 'l amór
Chi gh' piêś el tórti e chi i pastìs
In sim' ai diferèint gust, 'l è sbagliê 'd ster lè a quistiunèr;
Al n' è mìa bel quel ch' è bel, mo quel ch' a piêś.»


text:
Ghislarèngh
Ghislarengh (nom ufizial in italian: Ghislarengo) a l'è un cumün de la Pruvincia de Vercei.
El gh'ha ona popolaziun de 911 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), cunt ona superfis de 12,5 km² e ona densità de popolaziun de 73 ab./km².
El cunfina cun la Pruvincia de Nuvara (cumün de Carpignan e de Scilavengh).
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nümer de abitant del cumün de Ghislarèngh l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Nümer de abitant
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
Felis silvestris catus
El gat demèstech (del pónt de vìsta scentìfich l'è ciamàt Felis silvestris catus) l'è 'n mamìfer carnìvoro de la famìa dei Felidae.
L'è giü dei anemài de compagnìa piö difundìcc e 'l cönta al dé d'encö 'na sinquantìna de varietà diferènte.
L'è perlopiö teritoriàl e 'l và a càcia de préde pesène, compàgn dei sorèch che l'è 'na sò préda tìpica. I gacc i fà 'na série de vocalizasiù (vèrs) diferènte che le và de le füze (el tìpich ron ron) ai sgnaulamèncc de tìpi variàcc, aisebé che per comünicà coi sò sìmei 'l dòpre piö che óter le cére del müs, le puzisiù del còrp e l'emisiù de feromòni.
Segónt i rezültàcc de stüde che gh'è stat fat endèl 2006 e 2007[1], el gat demèstech l'è 'na sotaspéce del Gat salvàdech (Felis silvestris) del qual el s'è separàt piö o méno 130.000 agn fà.
Le prìme demestegasiù le sarès stàde fàde 'ntra 8.000 e 10.000 agn fà, endèl neolìtich de la Mezalüna Fèrtil, en corespondènsa del prensépe de la cültüra dei dei cereài quan che le scòrte de granàie le g'ha cuminciàt a éser mitìde 'n perìcol dei roditùr e 'l gat el g'ha cuminciàt a éser en colaboradùr ütel.
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Carlos A. Driscoll, The Near Eastern Origin of Cat Domestication - 2007: Science - http://www.mobot.org/plantscience/resbot/repr/add/domesticcat_driscoll2007.pdf.


text:
Chiusi della Verna
Chiusi della Verna l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Toscana, en Pruvìncia de Arezzo. El g'ha presapóch 2.225 abitàncc, 'na superfìce de 102 km² e 'na densità de 22 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bagno di Romagna (FC), Bibbiena, Caprese Michelangelo, Castel Focognano, Chitignano, Pieve Santo Stefano, Poppi, Subbiano, Verghereto (FC).
El cümü de Chiusi dell Verna l'è sitüàt endèl teretóre del Casentino, en mès al Parco nasiunàl de le Forèste Casentinéze, Monte Falterona e Campigna, l'è famùs perchè 'ndèl sò teretóre gh'è 'l Santöàre de la Verna, endóche g'ha vivìt el san Fransèsch de Assisi, e 'ndoche 'l g'ha apò risiìt le stìgmate. El santöàre el se tróa 'ndèla part meridiunàla del mut Penna.
Chiusi 'l dìsputa apò l'unùr de ìga dat i natài a Michelangelo Buonarroti a Caprese Michelangelo. Difàti, sogónt sèrti stüde par che 'l Michelangelo 'l pöde éser nasìt pròpe a Chiusi, 'ndèl perìodo che 'l sò bubà l'ìa podestà del paés.
Cità 'nzemelàde[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Chiusi della Verna l'è 'nzemelàt co:


text:
Saas-Almagell
Cuurdinàde: 46°5.66′N 7°57.43′E
Saas-Almagell a l'è un cumün svizzer del distret de Visp, in del Canton Vales. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 110.28 km² e in del Dicember 2011 al gh'eva una popolazion de 381 abitant.
El cumün de Saas-Almagell al se tröva a una altitüden de 1672 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Antrona Schieranco (IT-VB), Ceppo Morelli (IT-VB), Macugnaga (IT-VB), Saas Fee, Saas Grund, Simplon, Täsch, Zermatt, Zwischbergen.
A Saas-Almagell l'è nassüü el campion de sci Pirmin Zurbriggen.


text:
Schwerin
Schwerin (Suerinum in latin) a l'è una cità del nord de la Germania de 91 583 abitant (dato del 31. Dic 2013).
A l'è la capital del Land Meclenburgh-Pumerania Ucidentala.
Munüment de la cità[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El Castel a l'è el munüment simbul de la cità, per secuj la residenza di Düch del Meclembürgh e incö la sede del Parlament e del Stat.
Cità gemelaa[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Schwerin a l'è gemelaa cun:
- Odense, Danimarca
- Piła, Pulonia
- Rez de l'Emilia, Italia
- Tallinn, Estonia
- Vaasa, Finlandia
- Växjö, Svezia
- Wuppertal, Germania


text:
Oxalis acetosella
Oxalis acetosella (en bresà cunusìda come Alelüja o Erba salìna[1]) l'è 'na spéce de piànta erbàcea che fà part de la famìa botànica de le Oxalidaceae. L'è uriginària de l'Europa e de 'na part de l'Asia. El nòm sapecìfich (acetosella) el se referés al saùr àgher che g'ha le sò fòie.[2]
Cuntegnüü
Descrisiù[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La fiorés en primaéra, e la fà sö dei fiurilì biànch con de le striadüre culùr ròza, de rar se pöl troàn apò a rós o viòla.
Le fòie i è furmàde de trè fuiulìne a fùrma de cör, condèna piéga 'n mès. El gambì l'è sitìl e l'è de culùr rós / maròn, De nòt, quan che gh'è scür o quan che piöf, le fòie le se piéga 'n dét envèrs el gambì e i fiùr i se 'nturciùla sö compàgn de 'n füs. El fröt l'è 'na càpsula de 4÷10 mm che g'ha 5 cavità e ognöna de chèste le g'ha dét giü o du granì de somésa. La somésa, quan che 'l fröt l'è bèl madür, la vé tràda fò de 'n sistéma elàstich e la pöl rià a 'na bèla distànsa.
'Na ólta se la dopràa per dàga saùr a le 'nsalàte ma semài che se 'n màia tròpa la pöl véser tòsica perchè la g'ha dét l'àcit osàlico che l'è 'ndigèst.
Ambiènt endó la crès[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Se la tróa perlopiö en zòne schiàde del sul perchè la g'ha bezògn de póca lùce e ömede, compagn dei bósch. Se pöl troàla de la pianüra 'nfìna ai dumìla méter de altésa.
Se la tróa 'n töcc i stàti de l'Euròpa (l'è fàcil de troà en töta l'Italia setentriunàla), ma apò 'n Asia 'n fìna al Giapù e 'n America setentriunàla.
Sinònim[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Oxalis alba Steud.
- Oxalis americana Bigelow
- Oxalis americana fo. rhodantha Fernald
- Oxalis longiflora L.
- Oxalis montana fo. rhodantha (Fernald) Churchill
- Oxalis montana Raf.
- Oxalis nemoralis Salisb.
- Oxalis taquetii R.Knuth
- Oxalis vulgaris Gray[3]
Galerìa de foto[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Elisa Zersi, Prospetto delle piante vascolari spontaneee o comunemente coltivate nella provincia di Brescia, 1871 - Brescia, in Commentari dell'Ateneo di Brescia, per gli anni 1868 e 1869. (pò a sö google.books)
- ↑ Oxalis acetosella (Vive la Naturaleza)
- ↑ «Oxalis acetosella». Tropicos.org. Missouri Botanical Garden. Consultàt ai 13 de zenér del 2010.
- Neltje Blanchan (2005). Wild Flowers Worth Knowing. Project Gutenberg Literary Archive Foundation.


text:
圏 斗・ COM UNE DI M ONREALE Pr ovi nci adi Pal emo VERBALE DI DELI BERAZI ONE DELLA GI UNTA M UNI CI PALE N.210/I E C OGGETTO● CONCESSI ONEI N COM ODATO D’ O P I A USO,ALL,A.S.D.CONCA D,ORO M ONREALE,DELCAM PODI CALCI O,SI TOI NVI AALDOM ORO. L’ am o2014,i l g10m Ol O del m ese di SETTEM BRE,i n M onr eal e nel l a Sal a dest i nat aal l eadunanze,Si er i uni t al aGi unt aM uni ci pal econl ,i nt er vent odei Com ponent i i Si gnor i ‥ Ri sul t anopr esent i ・ Avv.Capi z z i Pl et r O Si ndaco D ot t .Tai bi N i c ol e Assessor e Si g.Rus s o Sandr o Assessor e Ar ch.G r ana N adi aO l ga Assessor e G i us eppe Assessor e Dot t .Cangem i Dot t .Zuccar o I gnaz i o Assessor e Ri sul t aassent e: Si g.LoCoco G i us eppe Assessor e Par t ecI Pal I Segr et ar i oGener al e,Do償.E Sunser i . Assum el aPr esi denzal ’ l egal el ’ i nogge請0. Avv・Pi et r oCapi zzi 言nqual i t adi Si ndaco言I qual e,r i conosci ut a adunanza,di chi ar aaper t al asedut aedi nvi t al aGi unt aadel i ber ar esul l ,ar gom ent oi ndi cat o I LDI RI GENTEDELL,A.G.R. −Chei l Com unedi M onr eal eepr opnet ar i odel Cam poSpor t i vo“ −Chel ’ concad,Or o” ,Si t oi nVi aAl do im pl ant OSPOr hvoer ast at oconcessoi nCom odat od・uso,COnDel i ber azi onedel l aG.M . n・77nB・de119m ar zo2014・al l ,A・S・D・Concad・Or oM onr eal e・Hnoa130/06/2014; −Cheai 一缶ni del consegul m ent Odegl i obi et t i vi di cui am ar dcol o29del l al eggeLegge27 di cem br e2002・n・289i i Di sposi zi onl Per l af bm azi onedel bi l anci oam ual eepl uhem al edel l oSt at o (l egge無地nZi ar i a2003)′ 一pubbl i cat anel l aGazzet t at 筋ci al en・305de131di cem br e2002_ Suppl em ent oOr di nahon・240・nei casi i ncui l i ent epubbl i cot er m or i al enoni nt endagest i r e di r e龍al nent egl i i m pl ant i sponi vi l agest i oneeaHi dat ai nvi apr ef er enzi al easoci et Aeassoci azi oni SPOr t i vedi l et t ant i st i che・ent i di pr om ozi onespor hva・di sci pl i nespor t i veassoci at eeFeder azi oni SPOr t i venaz i onaH・Sunabasedi convenz i oni chenest abi l i sconoi cr i t er i d・usoepr evi a det em i nazi onedi cr i t ehgener al i eobi et t i vi per l i i ndi vi duaZi onedei sogget t i 緬dat ah; −Chel ’ ar L7del r egol am ent oper l ・usodel Cam poSpom vo“ Concad,Or 〇・・,aPPr OVat OCOn Del i ber azi onedel Consi gl i oCom unal en・191del 16/07/84言l qual epr evedechel eSoci et a Sponi ve・r egOl am ent eaf m i at eal l ef eder azi oni chepar t eci panoal l em 批血est azi oni r egi onal i , Pr OVi nci ahonazi onal i ,POSSOnOOt t ener el ,usodel l ・i m pl ant OPer gl i i ncont hst abi l i t i dai nspeni vi −Chei l Com m edi M onr eal enel l hm bi t odel l ei ni zi ahvet eseapr om uover el apar t eci pazi one SPOr t i vai nt endeaf ndar el agesdonedel l ・i m pl ant i st i caspor t i vaal l esoci et aspor t i veoper ant i nel −Chei nt al eot t i ca,1,am dam ent od,i m pi ant i spor t i vi asoci et aoper ant i nel set t or especi 五co,hvest e unat やet t OSt r at egm onel l apr om ozi onespor t i va,pOi chel ,am dam ent oi ngest i onedegl i i m pl anh SPOHi vi ・Ol t r eagar an血ei l m assi m odel l anessi bi l i t agest i onal e,adat t at aal l eesl genZedel l asoci et a Che皿zzagl i i m pl ant i ブCheet enut aadi m pr ont ar el apr opr l aat t i vi t aal PnnCi pi di e範ci em zaedi −Chel aG・M ・COndel i ber azi onen・125de123apr i l e2014haappr ovat ol ・awi sopubbl i coel o SChem adi cont r aHodi com odat o・per l ,am dam ent oat er z i del l agest i onedel cam podi cal ci o ’ ‘ Concad,Or on,Si t oi nvi aAl doM or o; −Cheest at opubbl i cat ol ・awi sopubbl i coper l ,a能dam ent odel l agest i onei nconcessi onedel Suddet t oi m pl ant OSPOr t i vo; ・Cheent r ol eor e12・00del l Ogi ugno2014,t em i nedi scadenzaJ Per Venut aunasol ao珊a 〕r eSent at ada皿,A・S・D・“ CONCAD,OROM ONREALI ㍗,COnSedei nM onr 融vi aPi et r oNovel l i , 287/A,COdi ce宜scal eepar t i t aI VAO5481200821; Chei l 19gi ugno2014・Pr eSSOl ,U範ci odel Segr et ar i oGener al e,Si t onel Pal azzoM uni ci pal e亘 〕i azzavi t t oho Em anuel e・SOnO St at e COm Pl ut el e oper azi oni concem ent l ,1つa鎚dam ent o l em m pl ant OSPOr t i vocam podi cal ci o⊃denom i nat o・・Concad・Or 〇・・; Chel aCom m i ssi oneaggi udi cadi ce,COm POSt adal Segr et ar i oGener dedo廿Et t or esunser 河 曲i t adi pr esi denl e・dal Geom ・M auhzi oM i l one・r eSpOnSal 〕i l edel Ser vi zi oTr i 抽ePat r i m oni oe hl Geom ・Gi useppeAccar do・Speci al i st ai na融vi t at ecni cheepr oge調nl i ,eSam i nat al a l ocum ent azi oneam m i ni st r at i vapr esent at adal l ・A・S・D・“ CONCAD・OROM ONREALE,ha 調est at ol aconR)m i t adel l ast essaaquant ohchi est onel l ,Avvi soPubbl i co; Chci l Pr esi dent e・Pr endendoat t odel l er i sul t qnzedel l ever i f i chedel l adocum ent azi onepr esent at a l a di chi ar at ol ,A・S・Di “ CONCA D・ORO M ONREALE” ,aggi udLcat ai a pr ovvi sor i a l el l ,a範dam ent odel l agest i onei nconcessi onede旺npi ant oSpor t i voCam podi Cal ci o“ Conca I r esoat t ochel asudde請aassoci azi onenonhaEnal i t adi l ucr oesvol gel apr opr l aat t i vi t anel et t Or e負Cal ci oD,COnl oscopodi r ender pl uVi vi bi l el avi t adei r agazzi edel l acom uni t t a. m enut odi dover conceder ei ncom odat o・Per 鉦Ⅲ止血e・Per l e魚nal i t asuespost e担,A.S.D.Conca ’ Or oM onr eal e・COnsedei nM onr eaI ei nPi et r oNovel l i n・287/A言I cam pospor t i vo“ Conca ’ Or o” ,COnl enom epr evi st edal l oschem adi com odat oal l egat oal l adel i ber azi onedel l aG.M .n. 25de123apr i l e2014; 2 Vi st oi l D.Lgs.18.08.2000n.267; Vi st ol ’ Or di nam ent odegl i EE.LL.; PROPONE 1・di conceder eat i t ol odi com odat ogr at ui t o,Per am i t r e,per l em ot i vazi oni el e允nal i t aespost ei n nar r at i vaeconl enor m epr evi st edal l oschem adi com odat oal l egat oal l adel i ber azi onedel l a G・M ・n・125de123apr i l e2014・al l ,A・S・D・Concad・Or oM onr eal e,COnSedei nM onr eal ei n Pi et r oNovel l i n・287/A・i l cam pospor t i vo寝Concad,Or o” ,Si t oi nVi aAl doM or o; 2・di pr eci sar e che gl i event ual i i nt er vent i m anut ent i vi del l ・i m pl ant O SPOr t i vo ogget t o del l a Pr eSent eCOnCeSSi onesonoat ot al ecar i codel l ,A・S・D・Concad,Or oM onr eal e,COm ePur el e ut enze・f em or est m dochel eevent ual i m odi Echee/oi m ovazi oni agl i i m pl am i t uHi ,dovr am o esser eaut or i zzat edal Com m edi M om eal epr evi aval ut azi oned,oppor t uni t aecom pat i bi l m ent e 3・di pr eci sar echeper l eat t i vi t aol adi sput adi cam pl Onat i di l et t ant i st i ci l aSoci et adovr am uni r sl , l addove necessi t a,di nul l a一〇St adel l a Com m i ssi onePr ovi nci al e di Vi gi l anzasui l ocal i di Pubbl i coSpet t acol oai sensi del l ’ l’ ar i 141del R・D・n・635de16m aggi o1940(Regol am ent oper esecuzi onedel l el eggi di pubbl i casi cur ezza); 4・i l Com unesi r i ser val af i col t 油i dest i nar el ,usodel l ,i m pl ant OSPOr t i voadal t r i sogget t i spor t i vi enonspor t i vl ・nOnaVent i 五nal i t adi l ucr o・Pr eVi opagam ent odel l espesevi vedi gest i one. 5・di f ar car i coal Di r i gent edel l ,Ar eaGest i oneRi sor sedi por r ei nesser e調i gl i adem pl m ent i COnSeguent i al l aconcessi one i ncom odat odi det t i l ocal i ; LAGI UNTAM UNI CI PALE VI STAl asuper i or epr opost adi del i ber azi one. VI STI gl i al l egat i par er i ,eSPr eSSi ai sensi del l ’ ar t ・12del l aL.R.n.30de123.12.2000. VI STOi l D.Lgs.n.267/2000. VI STOl ’ Or di nam ent oAm m i ni st r at i vodegl i EE.LL. Adunani m i t adi vot i f avor evol i ,eSPr eSSI Per al zat adi m ano,COSi com epr ocl am at o dal Si ndaco. DELI BERA APPROVAREef ar epr opr l al asuper i or epr opost adel i ber at i va. Supr opost adel Si ndaco DI CHI ARA VI STAl aL.R.n.44/91, VI STOl ’ Or di nam ent oAm m i ni st r at i vodegl i EE・LL・ Adunani m i t adi vot i f avor evol i ,eSPr eSSI Per al zat adi m ano,COSi com epr ocl am at o dal Si ndaco. I I pr esent epr ovvedi m ent odi I M M EDI ATAESECUZI ONE・ PARERI Pr opost adi del i ber azi onedel l aGI UNTAM UNI CI PALEavent eper ogget t o‥ CONCESSI ONEI N COM ODATOD’ USO,ALL,A・S・D・CONCAD,OROM ONREALE,DELCAM PODI CALCI O SI TOI NVI AALDOM ORO. Esper i t al ,i st r ut t or i adi com pet enza; Vi st 01’ ar t ・53−l Ccom m adel l al eggen・142/1990,COm eaCCOl t adal l aL.R.n.48/1991com e SOSt i t ui t odal l ’ a・r t ・12del l aL・R・h・30de123・12・2000; I I Di r i gent edel l ’ Ar eaRi sor seespnm epar er eFAVOREVOLE言nor di neal l ar egol ar i t at ecni ca, Sul l apr opost adi del i ber azi onesopr ai ndi cat a. M onr eal e −3羅細宣 I I Di r i gent edel l ,Ar eaRi sor seespm epar er eFAVOREVOLE, Sul l apr opost adi del i ber azi onesopr ai ndi cat a. Dat a I I Di r i gent e Al l egat oal l adel i ber azi oneN. DEL COM UNE DI M oNREALE (Pr ovi nci adi Pal er m o) II CoM M I SSI oNE CoNSI LI ARE O3set t em br e2014 Ver bal e n,17 0・d・G言Pr opost adeI i ber azi oPeyent eper Ogget t OTr i but oper i seⅣi zi i ndi vi si bi l i (Tasi )・ appr ovazi oneal i quot eedet r az10nl annO2014. −Appr OVaZi oneRegol am ent oper l aDi sci pl i nadel l ’ −Concessi onei nCom odat od’ uso,aLl ’ ASDConcad’ Im post aUni caCom unal e(I UC) Or o,del cam podi cal ci osi t oi nvi aA. Mor o. I i gi or n003/09/2014ai i eor el O.30pr essoi i ocai i dl Vi i i aSavol a,SuCOnVOCaZi onedeI Pr esi dent e,Si er i uni t al aI I Com m i ss一〇neConsi i i ar e・Assi St eCOnf unz i oni di Segr et ar i Oi i Si g, Dom eni CORusso・Sonopr esent i i Si gg.cons.Li Causi ,Cost ant i ni ,VI Oi a,Bar naeVi t t or i nO. Const at at Oi i r aggi ungi m ent Odei num er 01egai ei l Pr esi dent eBar nadi chi ar aaper t ai asedut a.I I Pr esi dent econvoca,Sent i t oi ’ uf f i cI OdI Pr esi denz adei Consi gI l 0,i l coI I egi OdeI Revi sor i deI Cont i Per l a pr ossi m aSedut adi Com m i SSi One,Chesi t er r i i Vener di 5set t em br ec.a.ai i eor el O,30e Vl enet r aSm eSSai ae−m ai i di COnVOCaZi OnePer t ut t i i com ponent i edi i Coi i egi Odei Revi SOr i . Avent eper Ogget t Oi l seguent eOdG: *Ri chi est ai nf or m azi oni eChi ar i m ent i sui t r i but i Tar i ,Tasi ,Tar es,I UC,I M U; *I nf or m azi OnI i n m er I t Oal i asi t uazi oni dei pr ecar l a旧nt er nodel Com … ePer COnf or t ot ecnI CO一 ccnt abi i esuI l a pr OSPet t i vadi St abi l i ZZaZi one. Si pr ocedei Ⅲavot azl Onedel l a Det er m i nazi onedi Gi unt aavent e per ogget t o:,’ Com odat odl j SO′ a//ASDConcadOr oM onr eal e′ LaCom m i SSi oneespr i m ePAREREFAVoREVoLEaI l ’ Ai i e or el l ConcessJ OneI n de/Cam pOdi caI ci osi t o/nVI aA.M or o.〝 unani m l t i ミCOn5vot i af avor e. ar r i vai l dot t ・Cam panel i a,f unz i onar i o com … ai e r esponsabi i e dei i a TASI .I cons, Vi t t or i nO e Cost ant I ni chi edono,a圧unz i onar i O COm unai e,Chi ar i m ent i sugi i ar t .41e44r eI at i Vi ai i a r I duz i One Per i a r accoi t a di f f er enz I at a,Sui com post aggi O dom est i CO, ei a possl bi i e r Lduz i One dal 20% ai 30% su t ut t ai a t assa anz i Chくi nei l a s01a par t e var i abI I e.I i dot t , Cam paneI l af anot ar echespal m ar ei er i duz i onI ,Puecom pohar euni nnai z am ent odei l eal l quOt e Per al t r i SOgget t i d’ i m POSt aePer quant Or i guar daI I com post aggi Odom est i COVI POSSOnOeSSer e dei i edi f f i coi t ai ner ent 同cont r oi l odel i ost esso.I I Cons.Li Causi Chi edeseepossi bi i eaccer t ar e er i kvar ei adi f Fer enz a del get t i t Odi i m POSt a dur ant e r annoequant l f −Car ei 同spar m i o per i e f am i gI l e・I l dot t ・Cam panei I ar i SPOndechei i r i Sui t at opueesser er −i evat osoi oannual m ent eper POt er quant i f i Car ei i r i SPar m i O.I I dot t .Cam panei i a r i i eva cheI a com post l er a e ut 冊z z abi l esoi o neI i ez oneest er ne・I I Pr esi dent eBam aaf f er m achesi debbacoi nvoI ger ei ’ ATO,l n m am er a Pi u i nCi Si va,neI I a di st r i buzi Onedei I ecom post i er e e per m i gl i Or ar ei a r accoi t a di f f er enzi at a.I I cons. Cost ant i ni r i t i ene che si debba vi ncoi ar e ai i a r esi denzai a r accoi t a di f f er enzi at a m edi ant e COm POSt aggi O,Per Ot t ener ei a r i duz i One Pr eVi St a・Consi der at i i m ol t epl i Ci ei em ent l dl di SCuSSi oneei evar i epr opost e,i I cons・Vi oI a t a not ar echei i Reg01am ent oent r ai n vi gor e neI 2015e qul ndi VI t t Or i noed’ ci SOnO m aggi Or i m ar gI ni accor dosuI l avi si oned’ deI I e r i duz i oni .I i di t em po per appor t ar e ul t er i or i cor r et t l Vi .I I cons. i nsi em edei i at assaechi edeseepossi bi i eunasom m at or i a Pr esi dent e Bar na edi i cons.Cost ant 面Chi edono se sono possI b用ui t er i Or i r i duz i Oni ・I i dot t ・Cam panei i a,af f er m andochei a m at er i a eSem pr eeCOm unqueSuSCet t i bi i edi ul t er i Or l Var i az i oni ,SOSt l ene Chei ’ i m Pi ant O COm Pl essi vo dei Reg0l am ent o e gener at O dai i a at t uai e r i gi di t a cont abi I e−Ai i e or e12.05I l dot t ,Cam panei i a r i ent r al n uf f l CI O.Si di SCut e Sul I a POSSi bi l i t adi Pr eSent ar eunem endam ent ocom une. Al l eor e12,50escei i cons.Vi t t Or i n0.Cont i nual i di bat t i t osui l ’ Ai I e or e14.00i l em endam ent oda pr esent ar e. Pr esi dent e di Chi ar a COnCi usi i l avor l e Chi udei a sedut a. I Com ponent i dei l aI I Com m i SSi One: f .t oI i Cons.Vi oi a Vai er i a f ,t OI i Cons.Li f .t oI I Causi Rosar i O Cons.Cost ant i ni Fabi o f .t oI i Cons.Vi t t Or m O Gi r oi am o Let t o,COnf er m at oesot t oscr i t t o I I Pr esi dent edel I aI 宣Com m i ssi one f ,t o Fr ances co Bar na Let t oesot t oscr i t t o I I Si ndaco−F・t O:Aw・P・Capi zzi L’ Ass.Anzi ano−FJ 0:Dot t .N.Tai bi I I Segr .Gen.l e−F.t o:Dr .E.Sunser i 15SET,20博 Pubbl i cat aal l ’ Al boCom unal edal a1 29 sET,紬鳩 M onr eal e,l i 15SETi 2掴 ゾ 一一〆 Ai sensi degl i ar t t ・12/2e16 del l a L・Ri n・44/91,1a pr esem e del i ber azi one e Im m edi at am ent eEsecut i va. Monr eal e,l i l O.09.2014 I I Segr .Gen.l e −F.t o:Dr .E.Sunser i
1/--pages


text:
Stanislao Konarski
El Stanislaa Konarski (in polacch: Stanisław Konarski; el nòm, real: Hieronim Franciszek Konarski; nassuu el 30 settember 1700 a Żarczyce; mòrt 3 agost 1773 a Varsavia, Polònia) l'era on pedagogh polacch, on riformador educativ, on scrittore politich, on poeta, on drammaturgh, on mònach de Piari (Scolòp) e 'l precursor principal de l'Illuminismo in Polònia.
El Konarski l'ha studiaa in del period 1725-1727 al Collegium Nazarenum a Roma, indove l'è diventaa on maester de retòrica. Poeu l'ha viaggiaa a travers la Francia, la Germania e l'Austria per aumentà la soa educazion.
In del 1730 l'è tornaa in Polònia e l'ha scominciaa on lavorà sù ona noeuva edizion de legg polacca (Volumina legum).
A partì del 1736 el Konarski l'ha insegnaa al Collegium Resoviense a Rzeszów e in del 1740 l'ha fondaa el Collegium Nobilium, ona scoeula de Varsavia d'élite per fioeu de la nobiltà minor ("szlachta"). In seguit, l'ha riformaa l'educazion de Piari in Polònia, conformement al sò programma educativ (Ordinationes Visitationis Apostolicae..., 1755). I sò riform hinn diventaa on pont important in de la lòtta del XVIII secol per modernizzà el sistema educativ polacch.
A l'inizzi, el Konarski l'è staa associaa politicament cont el re Stanislaa Leszczynski; pussee tard, con la "Familia" di Czartoryski ed il re Stanislaa August Poniatowski cont el participà ai famos "pranz de giovedì". Stanislaa August Poniatowski l'ha voruu che ona medaja fuss coniada a l'onor del Konarski, cont el sò ritratt e l'iscrizion benemerita latina Sapere auso.


text:
Lübiana
Lübiana (Ljubljana in sluen; Laibach in tudesch; Lubiana in italian; Labacum in latin; Lubiane in furlan) a l’è la capital de la Sluenia.
A l'è anca la prima cità de la Sluenia per pupulaziun, cun 265.881 abitant (2002).
Geugrafia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Lübiana la se tröa al center de la Sluenia a l'è traversada del fiüm piscinit Ljubljanica.
Cità gemelaa[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Lubiana a l'è gemelada cun:
- Atene, Grecia
- Bratislava, Sluachia
- Brüssel, Belgi
- Chemnitz, Germania
- Chengdu, Cina
- Cleveland, Stat Ünì d'America
- Leverkusen, Germania
- Musca, Rüssia
- Parma, Italia
- Pesaro, Italia
- Ploče, Cruazia
- Fiüm, Cruazia
- Sarajevo, Bosnia e Erzegovina
- Sousse, Tünisia
- Tbilisi, Georgia
- Vienna, Austria
- Wiesbaden, Germania
- Zagabria, Cruazia


text:
Charta geografica: Co rivar als parc svizzers
Vus pudais empustar gratuitamain la charta infurmativa. Ella dat ina survista dals parcs svizzers, nua ch’els sa chattan e co che Vus pudais ir als visitar. Ella cuntegna er in curt text infurmativ davart mintga parc cun diversas offertas ed attracziuns.
Empustar la charta infurmativa
Chattai sin la charta electronica interactiva la purschida che As interessa. Cun agid da filters persunals pudais Vus "svutrar tras" en moda simpla la ritga paletta da las purschidas da tut ils parcs e chattar uschia l’infurmaziun adattada per in’excursiun per scuvrir la natira, la cultura e la culinarica. Il link a la charta electronica interactiva chattais Vus qua:


text:
Seeland (circol aministrativ)
El Circol aministratif de Seeland (en todèsch: Verwaltungskreis Seeland; en fransés: Arrondissement administratif du Seeland) l'è giü dei dés cìrcoi aministratìf, custitüìcc el prim de zenér del 2010, del Canton Berna, en Svìsera. La popolasiù del cìrcol l'è de 68 288 (dato del Dicember 2010) e 'n magiurànsa de lèngua todèsca.
Ensèma al cìrcol aministratìf de Biel/Bienne el fùrma la regiù aministratìva del Seeland e l'è furmàt dei 46 cümü elencàcc endèla tabèla ché sóta. La capitàl del cìrcol l'è la citadìna de Aarberg.


text:
New Hampshire
El New Hampshire a l'è un stat federal di Stat Ünii d'America. Al gh'ha una süperfiss de 24.239 km² e una pupulaziun de 1.299.500 abitant.
A l'è tacaa a nord al Canada, a ovest al Vermont, a süd al Massachusetts, a est al Maine e, per un toch cicinin inturna a Portsmouth, a l'Ucean Atlantigh.
La capital a l'è Concord (40.687 abitant); la cità püssee pupulada del stat a l'è Manchester (107.006 abitant), che l'è anca l'ünega cun püssee de 100.00 abitant.
L'Üniun[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El New Hampshire a l'è vün di tredes stat uriginari de l'Üniun.
Urganizaziun pulitiga[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El New Hampshire al gh'ha 4 grand eletor in di eleziun presidenziaj de l'Üniun.


text:
Repüblica Demucratica del Congo
La Repübliga Demucratiga del Congo a l'è un paes de l'Africa centrala.
A l'è tacada al Congo, a la Repüblica Centrafricana, al Sudan, a l'Uganda, al Ruanda, al Burundi, a la Tanzania (cunt el cunfin che l'è el lach Tanganica), al Zambia e a l'Angola, e 'l la bagna l'Ucean Atlantich (Gulf de Guinea).
La capital a l'è Kinshasa.
La gh'ha una süperfiss de 2.344.858 km² e una pupulaziun de pressapoch 63.655.000 abitant.
Storia muderna[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La Repübliga Demucratiga del Congo a l'è stada un pussediment privaa del rè del Belgi Leopold II del 1870 al 1908 e pöö una culonia belgi fina al 1960, quand che l'ha utegnüü l'indipendenza.
Del 1971 al 1997 l'ha müdaa el sò nòm in Zaire.
Urganizaziun pulitiga[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El nom ufizial de la Repübliga Demucratiga del Congo a l'è (in frances) République Démocratique du Congo.
El president a l'è el Joseph Kabila (del 2001).
El prim minister a l'è l'Augustin Matata Ponyo (del 2012).


text:
Puspè in film rumantsch en il kino!
Il di dal kino, ils 4 da settember, mussa Casper Nicca ses film «Lisa va - l'istorgia digl davos pur da Casti» en il kino Rätia a Tusaun.
Igl autur da films Casper Nicca â creo egn purtret intim sur da la cultura purila ca svanescha an egna pintga vischnànca muntagnarda. Casti e egna vischnànceta grischùna. Egna vischnànca da purs davenda l'antschearta davent. Mo ussa e Dumeni, igl davos pur da Casti passa 80 ons vigl. Igl seas muvelet amplanescha ànc las veias da Casti cun freads a tùns d'avant ons. Mo Igl Dumeni tgala da far igl pur. La davosa vatga, la Lisa, va. 'Lisa va'. Casti e nigna vischnànca da purs ple. Igls abitànts da Casti vivan ànc adigna an egn pintg mund, mo igl e ampoet egn oter mund. Igl film mussa egn fearm protagonist, igl davos pur, an egn mund alpin prest amblido. 'Lisa va' e egn film documentar fetg persunal, raquinto digl autur ca viva sez an quella pintga cuminanza.
Igl trailer digl film tgattas vus qua: http://www.imagineria.ch/#trailer
Radunanza generala dal CIR
La radunanza generala dal CIR ha lieu
ils 25 d'avrigl 2016 a las 13:00 a Turitg
en l'atelier dad Ivo Zen, en la Töpferstrasse 28. Ina tractanda impurtanta vegn ad esser nossa posiziun «sindicala» envers RTR.
Vegni tuts!
In film rumantsch en il kino!
Il film «Kühe, Käse und 3 Kinder - Jon, Marchet e Braida ad alp» è actualmain da vesair en ils kinos. Il film documentar da Susanna Fanzun che mussa ina stad ad alp ord la vista da trais uffants è ina singularitad: in film per gronda part rumantsch en il kino.
Qua ina survista dals kinos ed openairs che mussan il film e qua ulteriuras infurmaziuns davart il film.
GIE, SCHI, HAI, EA e GEA!
Per il nair d'in'ungla ha la populaziun Svizra acceptà la revisiun da la lescha da radio e televisiun ils 14-06-2015: cun 50,08%! Legraivel è che las regiuns rumantschas han acceptà la lescha. Grazia per Voss sustegn!
Per amur da la diversitad: GIE, SCHI, HAI, EA e GEA a la midada da la lescha da radio e televisiun!
Ch'i dat insumma radio e televisiun en lingua rumantscha, quai pudain nus engraziar a la SRG SSR. Economicamain rentabla n'è ina purschida per ina lingua minoritara sco il rumantsch numnadamain insumma betg. Mo la clav da repartiziun solidarica entaifer la SRG SSR pussibilitescha in program adequat per rumantsch e promova uschia la diversitad linguistica en Svizra. Quai è enconuschent e tuttina da muntada enorma - spezialmain per noss chantun triling.
Ma era per il kino indigen ed ils films independents è la SRG SSR da gronda impurtanza. Cun divers instruments da promoziun (Pacte de l'audiovisuel, Succès passage antenne) sustegna ella mintga onn numerus films independents – era en lingua rumantscha. Per exempel il film «Jon, Marchet e Braida ad alp» da Susanna Fanzun cun il titel tudestg «Kühe, Käse und 3 Kinder» che vegn proximamain en il kino. Uschia pon films far punts tranter las regiuns linguisticas en Svizra. Era questa funcziun da la SRG SSR munta ina contribuziun preziusa a la diversitad culturala!
Ils 14 da zercladur avain nus la pussaivladad da segirar la finanziaziun da la SRG SSR a lunga vista cun in sistem effizient e gist. Per amur da la diversitad!
Noss sustegn da la lescha mussain nus en nossa moda e maniera: cun il filmin sutvart.
Rapport annual 2014
La fin da schaner èn ils commembers da la gruppa «Cineasts independents rumantschs CIR» s'inscuntrads a Cuira a chaschun da la radunanza generala. Igl è allegraivel che la producziun da films dad auturas ed auturs independents en lingua rumantscha è gia pulit constanta e da fitg buna qualitad. Dà en egl spezialmain è l'onn 2015 l'ovra da Susanna Fanzun «Jon, Marchet e Braida – Kühe, Käse und drei Kinder». La premiera dal film da 90 minutas ha gì lieu als Dis da film da Solothurn en il Landhaus bel plain.
Deplorablamain restan preschentaziuns da films rumantschs en il kino eveniments extraordinaris. La dumonda co promover la producziun dad ovras che surpassan il format da 25 minutas da l'emissiun da televisiun Cuntrasts han ils CIR era discuttà a la radunanza da quest onn. Era pretendan ils CIR vinavant in engaschi communabel da la secziun da film da l'Uffizi da cultura federal e l'Uffizi da cultura chantunal en favur dal film rumantsch. Ma ils CIR vesan era las difficultads d'in agid da finanziaziun simpel ed efficazi che satisfa a las circumstanzas producziunalas spezialas da la Rumantschia. En il proxim avegnir vulain nus era far attent cun ina festa dal film rumantsch a las ideas ch'ans stattan a cor.
Radunanza generala a Cuira, ils 24-8-2013
Suenter la festa da 50 onns televisiun rumantscha èn ils commembers da l'uniun „Cineasts Independents Rumantschs (CIR)“ sa radunads a Cuira. Ina ulteriura giada era il tema central la concurrenza per il svilup dad ovras audio-visualas rumantschas che l'uffizi da cultura chantunal e federal avevan lantschà communablamain. L'onn passà han els vulì satrar il project en tut silenzi. Ils commembers dal CIR han exprimì ina ulteriura giada il ferm giavisch da manar enavant la concurrenza ed han incumbensà il president Ivo Zen da contractar vinavant cun l'Uffizi federal da cultura cun la finamira da reanimar il project.
Radunanza generala
Durant il Festival da film da Soloturn il schaner 2012 ha gì lieu gia la tschintgavla radunanza generala da l'uniun „Cineasts Independents Rumantschs (CIR)“. Indesch commembers da l'uniun han chattà la via a la Aare per discuttar las pussaivladads da realisar films rumantschs era independentamain dal format da televisiun „Cuntrasts“. Per quest intent ha la promoziun da cultura chantunala e l'Uffizi da cultura federal, secziun da film, lantschà l'onn 2009 la concurrenza annuala per il svilup dad ovras audio-visualas rumantschas. Suenter ina fasa da pilot da trais onns ha il CIR stuì s'engaschar fermamain l'atun passà per che quest instrument da finanziaziun vegnia mantegnì.
En quest mument (fin da schaner 2012) para la cuntinuaziun garantida. In tema central da la radunanza annuala dal CIR era la concepziun da la nova concurrenza.
Ils cineasts independents rumantschs s'engaschan per che la concurrenza sustegnia en futur era la producziun da films en lingua rumantscha (betg mo il svilup da concepts). L'uniun ha en mira in model che sustegna alternant in onn il svilup ed il proxim onn la producziun da films rumantschs. La finamira da la gruppa d'interess è da pudair producir uschia mintga dus onns in film da pli gronda irradiaziun che pudess vegnir preschentà en il rom dad ina festa a la Rumantschia. Quest film duai silsuenter era vegnir mussà en las autras regiuns linguisticas svizras.
Radunanza generala ils 20 da schaner a Soloturn
La radunanza generala dals Cineasts Independents Rumantschs ha lieu venderdi, ils 20 da schaner 2012 las 14:00 en la Pizzeria da Renato (Unterer Winkel 1) a Soloturn.
La charta da Google gida.
Films rumantschs a Soloturn
Susanna Fanzun, Christian Schocher ed Ivo Zen, commembers dal CIR, èn represchentads cun lur films al festival a Soloturn.
Datas da projecziun :
Glindesdi, ils 23 da schaner 2012
09:30 Kino Palace:
Guarda – Oz sun jau qua da chasa da Susanna Fanzun
20:30 Kino Canva Blue:
Films d’amaturs – Amaturs da films dad Ivo Zen
Egliadas – Augenblicke da Christian Schocher
Premis da la concurrenza per ovras audio-visualas rumantschas 2011
Quest onn èn vegnids sustegnids ils trais projects suandants: Flurina Badel, L'ultim paradis - Carin Camathias, Ernst dall'aua, Martin Cantieni, Rabius a Priština
Ils cineasts rumantschs sin buna via
La radunanza generala 2011 da la gruppa d’interess «Cineasts independents rumantschs, CIR» ha gì lieu ils 26 da favrer ad Ardez. I fa plaschair da constatar ch'il dumber da commembras e commembers s'augmenta constantamain dapi la fundaziun da l’uniun avant 4 onns. Oz reunescha il CIR gia 16 auturas ed auturs da films rumantschs.
In dals puncts centrals ch'è vegnì discutà durant la radunanza è la cuntinuaziun areguard la restructuraziun da la concurrenza per sviluppar ovras audio-visualas rumantschas. Emprimas discussiuns dal CIR cun la promoziun da la cultura dal Grischun han gia gì lieu. La promoziun da la cultura sustegna l’idea dal CIR da stgaffir ina concurrenza en duas etappas a partir da l’onn 2012. Quai cumpigliass era in augment considerabel dals meds disponibels e permettess da sustegnair era la producziun da films. La finamira è dad avair almain mintga dus onns in film rumantsch da pli gronda irradiaziun che po vegnir mussà en kinos ed a festivals.


text:
Asia
L'Asia a l'è el cuntinent püssee grant e pupulus. La quata el 8.6% de la süperfiss tutala de la Tera (o'l 29.9% de quela terestra) e, cun püssee de 4 miliard de pupulaziun, la gh'ha dent püssee del 60% de la pupulaziun ümana d'incö. L'Asia la se tröa in de l'emisferi uriental e in quel setentriunal, e l'è per tradiziun dumà la part urientala de l'Eurasia, a l'est di Uraj e del Canal de Suez, e a süd del Caucas, del Mar Caspi e del Mar Negher. I cost de l'Asia i a bagna a est l'Ucean Pacifich, a süd l'Ucean Indian e a nort l'Ucean Artich.


text:
Mathon (GR)
Mathon (in rumanc: Maton) a l'è un cumün svizzer del distret de Hinterrhein. in del Canton Grisun|. Al gh’ha pressapoch 49 abitant e una süperfiss de 15.13 km², e al se tröva a una altitüden de 865 meter sura al livel del mar.
El cumün de Mathon a l'è tacaa ai cumün de Casti-Wergenstein, Donat, Lohn, Safien, Tschappina.
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Mathon l'è staa menziunaa in dei docüment per la prima volta inturen a l'ann 840 col nom de in Mentaune.[1]
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi sott:[1]
Situazion linguistega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Endèl paés de Mathon fìna ai agn '70 de sècol XX la magiurànsa de la popolasiù la parlàa 'l romàncio sutsilvan (endèl censimènt del 1970 i éra amò 'l 90%), ma i agn che gh'è nit dòpo i g'ha ést en müimènt de popolasiù che g'ha favurìt el todèsch, isé che del 1990 al 2000 le persùne che deciaràa de doprà 'l todèsch come lèngua màder le s'è 'ndopiàde e 'nvéce chèle che dizìa de doprà 'l romàncio i è calàde de bröt. Al dé d'encö, aisebé che amò l'82% dei abitàncc i dis de éser amò bù de capéser el sutsilvan, la lèngua uficiàla del cümü l'è deentàda 'l todèsch.


text:
Castlét
Castlet (nom ufizial in italian: Castalèt in Piemuntes; Castelletto sopra Ticino in Italian) l'è un cumün de la Pruvincia de Nuvara.
El gh'ha ona popolaziun de 10 070 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), cunt ona superfis de 14,6 km² e ona densità de popolaziun de 690 ab./km².
L'è tacaa ai cumün de Burgh Tisin, Cümiaagh, Drumlét, Vorasecca (VA), Sest (VA), Somma (VA), Varal.
El paes l'è sitüaa tra el Lagh Magiur e 'l fiüm Tisin, al cunfin cun la Pruvincia de Vares (cumün de Vuraseca e de Sest).
Esempi del dialett de Castelet[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Gh'eva un om ch'a gh'ha 'vü dü fiöai.
E 'l püssee giuvan di düa gh'ha dii a sö padar: “O pà, dem la méa part da sustanza ch'a ma tucami!” e lü gh'ha gh'ha dai ognantün la sö part.
Da lì a poch dì 'l püssee giuvan l'ha fai sü tütcoass e l'è nai via in d'un paies luntan; e là l'ha fai fora tüt la sö roba a füria da stà legar.
Quand lü l'ha 'vü cunsümà tüt al sö, gh'è nii 'na caristia in cul paies là, e lü l'ha cumenzà a 'vègh büsögn.
L'è nai e s'è miss in cà da vün da cul paies. E lü l'ha mandà 'n d'un sö sit fora a cüraa i purscèai.
Gh'ava voja da fà 'na pel da giand da rura, da chii ca mangiavan i pursceai, e nüssün gh'an dava.
Lü gh'ha pensà sü e l'ha dii: “Quant sarvitùa in la cà dal mè pà gh'hann pan fin ca vóran e mì chilò crepi da fam!
Tojaroo sü e naroo a cà dal mè pà e ga disaroo: O pà, mì hoo tratà mal cuntra dal Signuar e cuntra da vüa;
Adess già mi miriti pü ca m'abian da di vöst fiöa; vü tignìm cume vün di vöst sarvitùa.”
L'ha toj sü e l'è nai da sö padar. E 'ntant che lü l'eva amò da luntan, al sö pà l'ha vist e gh'è nii cumparsiun, gh'è curz incuntra, ga s'ha bütà al cöl e l'ha basà sü.
Al sò fiöa gh'ha dii: “O pà, mì hoo trataa mal cuntra dal Signuar e cuntra da vüa. Adess già mì miriti pü ca m'abian da di vöst fiöa”.
E 'l sö pà gh'ha dii ai sö sarvitùa: “Vialt tiree fora in pressa 'l vistii ca var püssee e vistìl e mitìgh un anel in sül dìad e i scarp in di pè;
Portee fora 'l videl da grassa e mazzél e mangium e fum 'na ligria.
Parchè 'sto mè fiö chì l'eva móart e l'è turnà nì vìav; s'eva pèarz e l'uman truvaa.” E s'hinn miss adree a mangià.
In 'sto temp al prim fiö a l'eva e in dal turnà indree, intant ca sa fava tach a cà, l'ha sintì a sunaa e a balaa.
L'ha dumandà a vün di sarvitùa par fàss dìa cuss l'eva 'sta roba.
E lü gh'ha dii: “Gh'è nii a cà 'l tö fradel e 'l tö pà, parchè l'ha turnà a vègal, l'ha mazzà 'l videl da grassa”.
Lü l'è nai in besta e 'l voreva mia nà 'n cà. Al sö pà l'è nii fora e s'è miss a pregàl.
Ma lü l'ha rispondü e gh'ha dii a sö padar: “Vardee lì, l'è già tanti ann che mì va sarvissi e hoo sempar fai cul che vü ma cumandevas da faa, ma vü m'avii mai dai un cravet da staa legar cum i mé amìas”.
Ma parchè l'è nii a cà 'sto vöst fiö chì, ch'l'ha fai fora tüt la sö roba cum i pland, vü hii mazzà 'l videl da grassa”.
Ma lü gh'ha dii: “Tì 't see sempar inséma a mì, e tüt la mé roba l'è tua;
Ma ga nava propri stà legar e vess cuntéant, parchè 'sto tö fradel chì l'eva móart e l'è turnà in vìav, s'eva pèarz e l'uman truvà”.
(Antonio Rusconi, I parlari del Novarese e della Lomellina, 1878).
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nümer de abitant del cumün de Castlét l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Nümer de abitant
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
Light My Fire
«Light My Fire» (in emigliàn, «Impìsa 'l mè fōg») l'è na cansòṅ dal grup americàṅ di The Doors, scrita in 1966 p'r al sò prim àlbum e pò vgnuda fóra anc cuma sìngul 'l an dòp. Al braṅ al nas da na canta mai finìda ad Robby Krieger che pò chi àtar i aṅ ślungâ e impinìda, faghénd-la rivàr a duràr da piò ad sèt minùt.
In séguit i l'aṅ scurtàda p'r i pasàǵ a la ràddio. L'è armàśa par tri stmani in clasìfica in dla Billboard americàna. Dimóndi artìsta i aṅ cantâ in séguit cal pès chè cuma l'Alicia Keys, l'Amii Stewart, José Feliciano, i Massive Attack, Stevie Wonder e Will Young óltar a 'l itagliàṅ Nicola Di Bari c'n al nóm ad Dammi fuoco.
Furmasiòṅ
- Jim Morrison • vóś
- Ray Manzarek • tastéri
- Robby Krieger • chitàra
- John Densmore • baterìa


text:
Christian Gottfried Daniel Nees von Esenbeck
Christian Gottfried Daniel Nees von Esenbeck l'è stat en botànich e 'n zoòlogo Todèsch, nasìt ai 14 de febrér del 1776 à Erbach, en paizì del Odenwaldkreis endèl sud de la pruvìncia del Hesse e mórt ai 16 de mars del 1858 à Breslàvia (al dé d'encö Wrocław en Polònia).
Dòpo 'l duturàt de midizìna endèl 1800, l'ensègna botànica a l'üniversità de Erlangen endèl 1818, e pò a Bonn endèl 1819, e a Berlìno endèl 1848. L'è diritùr del Giarì botànich de Erlangen e pò dòpo 'l fónda e 'l dirìge chèl de Bonn (del 1818 al 1830). Endèl 1816, el se önés a l'Académia Leupuldìna, giöna de le asociasiù cültürài piö pristigiùze de töta Europa. Endèl 1818, el deènta presidènt de l'Académia Leupuldìna, pozisiù che manté 'nfìna che 'l scàmpa.
L'è cunusìt come l'autùr de Handbuch der Botanik (du vülüm, 1820-1822), Bryologia Germanica (du vülüm, 1823-1831), Naturgeschichte der europaïschen Lebermoose (quàter vülüm, 1833-1838) e Hymenopterorum Ichneumonibus affnium, Monographiae, genera Europaea et species illustrantes (du vülüm, 1834).
El stüdia suratöt le àlghe de àiva dólsa e i fóns. El gh'ìa apò 'na colesiù importànta de insècc.
Endèl 1848, el se mèt en pulìtica. Per vìa de la sò upuzisiù al goèrno, chèsto 'l ghe ritìra 'l sò 'ncàrech de profesùr e la sò pinsiù. Nees von Esenbeck el mör en cundisiù de poertà.
L'è 'l fredèl de Theodor Friedrich Ludwig Nees von Esenbeck (1787-1837), botànich e farmacòlogo todèsch.
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Stefan Vidal (2005). The history of Hymenopteran parasitoid research in Germany, Biological Control, 32 : 25-33. Mudel:ISSN