text:
Ils davos mais haja sia firma perquai gì adina damain meds liquids. La fin finala saja mo pli restà il concurs, uschia Luzio. Ils lavurants sajan vegnids infurmads avant dus emnas davart la situaziun. Per el saja stà impurtant da chattar novas plazzas per il lavurants. 12 dals 15 lavurants hajan gia chattà in nov patrun.
Mo cun la construcziun auta na pon ins betg pli surviver
En la branscha da construcziun na fetschian ins gia dapi pli ditg betg pli gudogn, manegia Martin Luzio. «Tgi che n'ha betg avunda meds liquids u anc autras funtaunas d’entradas na vegn a lunga vista betg da surviver.» Quai n'haja el sco giuven patrun betg gì. Il 2012 aveva Luzio surpiglià la firma Lurati e midà ella en Luzio SA. La firma Lurati era vegnida fundada il 1957.
RR novitads 16:00


c: text/html

text:
L’exposiziun dat in'invista als fatg regiunals, dal temp da la refurmaziun fin en il 20avel tschientaner. En l’exposiziun vegn ins a savair che Falera è mo per casualitad restà catolic. U era ch’il caluster d’Andiast ha persvas ils d’Andiast da restar catolics. Las ditgas da quel temp vegnan raquintadas als visitaders en ina stanza preparada per quest intent.
La curatura Marianne Fischbacher ha rimnà exponats dal temp da la refurmaziun. Uschia è da vesair in stampat da las 18 tesas da Johannes Comander. Quest stampat datti mo duas giadas en il Grischun ed in da quels originals è da vesair uss a Glion. L’exposiziun n'è betg refurmada e betg catolica, ella mussa simplamain co la convivenza d'omaduas confessiuns ha funcziunà e funcziuna.
RR Total local 11:30

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Parc Naziunal Svizzer
Il Parc Naziunal Svizzer (tudestg: Schweizerischer Nationalpark, franzos: Parc National Suisse, talian: Parco Nazionale Svizzero, englais: Swiss National Park) è situà en il chantun Grischun en la Engiadina bassa. Las vischnancas cha fan part dal territori dal parc èn Zernez, S-chanf, Scuol, Valchava ed Lavin. La surfatscha dal parc è da 172.4 km2.
Istorgia[modifitgar | modifitgar il code]
A la fin dal 19avel tschientaner creschiva l’industrialisaziun ad in crescher ed i deva er en Svizra adina dapli umans che sa faschevan quitads per la natira e per ses avegnir. Ils pioniers da la fundaziun dal Parc Naziunal eran perscrutaders da la natira da la Societad svizra per la perscrutaziun da la natira, la ASPN dad oz. Perscrutaders sco Fritz Sarasin, Carl Schröter, l’Engiadinais Steivan Brunies ed auters temevan ina destrucziun creschenta da la natira e vulevan dar cuntrapais cun fundar in parc naziunal. La fundaziun dal Parc Naziunal Svizzer è stà in’etappa impurtanta en l’istorgia da la protecziun da la natira. Quest reservat è stà l’emprim parc naziunal da las Alps e da l’Europa centrala. La fundaziun dal Parc Naziunal Svizzer data dal 1 d'avust dal 1914.


text:
Birmenstorf
Birmenstorf (Birmischtorf in aleman) a l'è un cumün svizzer del distret de Baden. in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch 2 586 abitant e una süperfiss de 7.80 km², e al se tröva a una altitüden de 382 meter sura al livel del mar.
El cumün de Birmenstorf a l'è tacaa ai cumün de Baden, Birrhard, Fislisbach, Gebenstorf, Mellingen, Mülligen, Windisch, Wohlenschwil.
L'andament storegh de la popolazion de Birmenstorf l'è indicaa in de la tabela chi sott:[1]
Riferiment[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Birmenstorf in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.
Ligam de föra[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]


text:
Sluenia
La Sluenia (Slovenija in sluen; Slovenia in italian) a l'è un paes de l'Europa center-urientala.
A l'è tacada a ovest a l'Italia, a nort a l'Austria, a est a l'Üngheria, a süd e a est a la Cruazia. A süd-ovest el mar Adriatich el bagna i sò cost.
La capital a l'è Lübiana.
La gh'ha una süperfiss de 20.273 km² e una pupulaziun de pressapoch 2 miliun d'abitant.
A l'è un member de l'Üniun Eurupea.
Cuntegnüü
StoriaModifica
La Sluenia a l'è vegnüda indipendenta el 25 de giügn del 1991.
OUrganizaziun pulitigaModifica
La Sluenia (nom ufizial: Republika Slovenija) a l'è una repübliga.
El president a l'é el Borut Pahor (del 2012).
El Prim Minister a l'é Alenka Bratušek (del 2014 - demissiunaria).
MunedaModifica
LinksModifica
- Slovenia.si. Your gateway to information on Slovenia.
- Government of the Republic of Slovenia
- Hiking in Slovenia


text:
Da Flavia Hobi - Mintgaton, sch’el hagi in tec mal il venter, lu mondi el sin tualetta e fetschi in pups e suenter seigi puspei bien. Perquei mondi el ussa sin tualetta a far in pups. Segir sun jeu buc la suletta ch’ei adina puspei surstada con aviarts ch’ils affons san esser. Quei buob da l’emprema classa ch’enconuscha mei atgnamein gnanc. Haveva el semplamein il basegn da raquintar quei, il basegn suenter attenziun ni leva el dar a mi in tip (engraziel fetg!), muossar tgei ch’el sa ni veramein restar en memoria cun sia historia? Jeu sai buc, en mintga cass ha el tut auter giu ch’il cac ellas caultschas cun menziunar quei enviers mei.
In cac ei tenor vocabularisursilvan.ch era ina „Umschreibung für etwas Wertloses“, eba „scheisse“, denton ston ins forsa esser precauts cun l’expressiun „wertlos“. Tgigiar, also „die Notdurft verrichten“ (ei viva il lungatg elevaus) funcziuna mo aschi ditg ch’il carstgaun maglia e beiba ed ha enzatgei el magun – e sch’el cala cun quei cala el in di era da viver. Pia ha quei buob schon sefatg en endretg: nus havein veramein meglier sche nus savein pupsar ni caccar, ed aunc meglier sin tualetta che sch’ei va en las caultschas.
Per tudestg svizzer drov’ins quell’expressiun era en connex cun tema, ina munconza da curascha ni malmadironza: „de het doch eifach de Gag in de Hose“ (per exempel in tip che finescha in techtelmechtel tras WhatsApp enstagl duront in discuors persunal). Tudestg da scartira fussi lu plitost „sich in die Hosen machen“ (per buc dir „scheissen“), eba buc saver tener anavos enzatgei plitost grusig, esser memia fleivels. Il tgierp ha gie enconuschenta- mein mintgaton tuttina aunc dapli pussonza che quei ch’ins ei cunscient – e quei eisi dad emprender, per puspei vegnir anavos sin quei buob.
Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:
Pia eisi decisiv da saver cura ch’i ei da schar giu las caultschas e tenor vocabularisursilvan.ch -
„Stuhl haben“ (per schar reviver il lungatg antiquau). Ed entscheiver da buc haver il cac ellas caultschas san ins ensasez schon baul. Jeu crei jeu emblidel mai pli ina scena en il parc da Tivoli a Ljubljana nua che mia collega da viadi ed jeu levan in tec palandrar.
Leu hai jeu per l’emprema gada en mia veta viu sco ch’ina mumma (ni jeu supponel ch’ei era la mumma) ha teniu siu pop pign sur in canaster da miarda public, il pop cun tgil blut. E quei buc mo in cuort mument, na matei ch’ella ha spitgau entginas minutas tochen ch’el ha fatg siu cac, sche insumma. Caccar va doch buc sin camond e sch’ins ei in heimscheisser grad so- wieso buc (probabel ch’ei sa schon esser pli pratic dad esser in public-scheisser!?). Nus ha- vein lu secapescha buc saviu mirar tier memia fetg - mo gie, per esser sincera hai duvrau siu temps tochen che nus essan serevegnidas dil rir.
En mintga cass ei emprender co, nua e cura da far cac segir negin cac. E tgi sa, forsa ha quei pop che ha trenau da sesvidar el canaster da miarda public gia avon che ir a pei pli tard in- agada veramein pli pauc il cac ellas caultschas - tgei che savess segir esser da gronda valeta.
Text: Flavia Hobi
Fotografia: pexels.com
Suonda LATABLA!
-
«Oravontut plai lur humor a mi, quel ei fetg sco a Danmarc» Da Flavia Hobi – Anne-Louise Kleberg Joël – tuna buc suenter in num romontsch, ella Rumantschia sesenta ella denton dacasa. Oriundamein dad Odense en…04 da settember 2019340 giadas
-
Da furmiclas e salips … e larmas Da Benedetto Vigne – Duas festas popularas, visitadas e reportadas. Igl eran massunas furmiclas che cumparivan da tuttas quatter varts da l’enorma arena da…28 d'avust 2019334 giadas
-
Celebrar muntognas e nostalgia Dad Annatina Nay – Tut ei empau auter al festival Buatsch. Atmosfera patschifica sin in bein puril, neginas fuolas, negin stress, ina tuor…21 d'avust 2019337 giadas
-
5 malchapientschas Dad Annetta Zini (DRG) – La lingua rumantscha è ritga – uschè ritga che nus pudessan atgnamain ans servir pli savens da sias…14 d'avust 2019304 giadas


text:
Automotrice à grande vitesse
Automotrice à grande vitesse a l'è on elettrotreno a volta velocità desviluppaa de la Alstom e doperaa unicamente de Italo-Nuovo Trasporto Viaggiatori per i lign italian a volta velocità, ch'ij ciama "AGV 575".
Storia[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
El progett a l'è scominciaa in del 1998 per i lign a volta velocità de la Spagna, a spes de l'azienda. El 5 de febrar 2009 a l'è relassaa el prototip PEGASE e pocch dòpo l'azienda Nuovo Trasporto Viaggiatori ne órdena 25.
Caratteristich[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
A differenza di TGV e del Frecciarossa 500 a l'è on elettrotreno complett, ossia tucc i carrej han di motor, 'me i Siemens Velaro e i Shinkansen giappones. Ispiraa ai TGV a l'è el sistema di carrej in tra i carrozz, che aumenten la stabilità de marcia e la sicurezza se gh'è on deraliament. Dotaa de ERTMS el pò andà finna a 360 km/h, anca se la ferrovia italiana, indova incoeu el gira, a l'è limitada a 300.


text:
lls 29avels Dis da litteratura èn dals 1 da november a Cuira ed ils 2 fin ils 3 da november 2019 en la halla Tircal a Domat.
Nus infurmain era sin Facebook ed Instagram davart ils Dis da litteratura.
lls 28avels Dis da litteratura han il motto tranter lingias ed èn dals 2 fin ils 4 da november 2018 a Domat.
Els sa deditgeschan al pled u meglier ditg al spazi tranter ils pleds. Tge è tranter (las) lingias? Tge capita en quest lieu? Igl è il spazi nua che l’autura e l’autur protegian la tensiun, la melodia, il messadi zuppà, forsa era critica e tabus.
La litteratura viva da tals spazis. Els èn in segund plaun da communicaziun. La lectura ed il lectur vegnan animads da reflectar, d’interpretar e d’udir trantertuns. Per exempel cun agid da metafras, allusiuns ed ironia. È l’essenza, la vaira muntada forsa be da chattar tranter lingias?
Dapli.
Il Premi Term Bel fa pausa l’onn 2019 e vegn puspè il 2020.
Ils 27avels (gieus) da litteratura han gì lieu sut il motto „Gieus da Litteratura“. Ed ha puspè ina giada mussà: La scena litterara rumantscha è viva. Era quest onn era la glista dad auturas ed artists empermettenta: Manuel Stahlberger, Chatrina Josty, Jürg Gautschi, Flurin Jecker, Pascal Gamboni, Dumenic Andry, Mario Pacchioli e blers auters.
Dapli infos sur dals DDL 2017 tar RTR.
En posiziun! Pront! Dai!
Gizzai vossas plimas, stgaudai la vusch: ils Dis da litteratura 2017 revitaliseschan „La pagina“, la prelecziun per in e scadina!
Quest onn stattan ils Dis da litteratura sut il motto „gieu da litteratura“: la litteratura duai esser in act collectiv, nua ch’il barat immediat tranter autura, lectur ed auditura daventa la regla numer 1.
„La pagina“ n’è nagina concurrenza da scriver, ella è ina plattafurma per scriver e preleger texts litterars. Mintgin dastga empruvar qua sia fortuna, ed i na dat nagina giuria, nagin premi e nagina discussiun.
Las cundiziuns per far part èn: in text rumantsch scrit sez e nunpublitgà da max. ina pagina A4 en furma d’in dialog a la SMS u whatsapp che cuntegna la frasa „En posiziun! Pront! Dai!“
Il text sto vegnir inoltrà fin ils 03-11-2017 a las 15:00 per mail: info@disdalitteratura.ch. La prelecziun è la sonda, ils 04-11-2017 a las 13:30 en il foyer. Mintga auturA survegn in’entrada gratuita per la sonda.
Nus ans legrain sin voss texts;-)
«Rispli sin pupi» – era il motto dals 26avels Dis da litteratura a Domat
La proxima ediziun dals Dis da litteratura ha gì lieu dals 4 fin 6 da november 2016.
Dapli infurmaziuns chatt’ins immediat sin la homepage u sin la pagina da facebook. Sut archiv sin la homepage pon ins chargiar giu las fotografias dal event.
info@disdalitteratura.ch
www.disdalitteratura.ch
CUNTRABANDA. Passagis e barrieras sin via d’ina lingua a l’autra
Ils 25avels Dis da litteratura 2015 dals 6 als 8 da november en la sala polivalenta Tircal a Domat.
Il program detaglià (en furma da leporello) chattais qua. (flyer, pagina da facebook)
Il dossier da RTR chattais qua.
Venderdi, ils 6-11-2015
20.00 Avertura
20.15 Poetry slam da cuntrabanda. Cun slammers svizzers, rappers rumantschs e participants curaschus.
22.30 Bar litterara
Sonda, ils 7-11-2015
9.00-11.45 In avantmezdi cun prelecziuns, vernissaschas ed il Tavulin litterar.
13.00-18.00 In suentermezdi cun preschentaziuns, prelecziuns ed il gieu da scriver //translaziun.google.ch, moderà ed animà da Flurin Caviezel.
18.00 Tschaina cuntrabandistica
20.00-01.00 25 onns Dis da litteratura! Sairada da giubileum cuntrabandistica cun discussiun e musica da saut da Quintinò
22.30 Bar litterara
Dumengia, ils 8-11-2015
9.00–14.30 In avantmezdi cun prelecziuns, preschentaziuns, apéritivs, ina premiera da film exclusiva ed in cabaret da e cun Jürg Kienberger e Claudia Carigiet. (dapli infurmaziuns sut quest link)
RETRO-RUMANTSCH. Nostalgia ed actualitad en discurs
24avels Dis da litteratura dals 7 als 9 da november 2014 a Domat
en la sala polivalenta Tircal (per la carta cliccar qua)
Il program detaglià pudais telechargiar qua.
Venderdi, ils 7-11-2014
20.00 Avertura
20.15 Il Crestomat. Vernissascha da l’emprim e-comic rumantsch cun apero ed egls buttatsch.
22.30 Bar litterara
Sonda, ils 8-11-2014
9.00-11.45 In avantmezdi cun prelecziuns, discussiuns ed ina vernissascha: cun la preschentaziun da la Litteratura 33.
12.45-16.45 In suentermezdi cun in’exposiziun, la concurrenza per il Premi Term Bel ed ina vernissascha.
17.00-17.45 Studio litterar. La Televisiun Rumantscha live en la sala Tircal
18.00 Tschaina tradiziunala à la nouvelle
20.30 Concert litterar-clownesc. Cun musica da Rosset Meyer Geiger, cun l’autur Daniel Mezger e l’actur Roberto Chiriatti.
22.30 Bar litterara
Dumengia, ils 9-11-2014
9.00–14.30 In avantmezdi cun prelecziuns, la surdada dal Premi Term Bel e cun in Retro-Brunch per tuts!


text:
Oberengstringen
Oberengstringen a l'è un cumün svizzer del distret (en todèsch: Bezirk) de Dietikon, in del Canton Zürigh. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 2.13 km² e in del Dicember 2011 al gh'eva una popolazion de 6 393 abitant.
El cumün de Oberengstringen al se tröva a una altitüden de 413 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Regensdorf, Schlieren, Unterengstringen, Zurich. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca.
Storia[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
Oberengstringen l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 870 col nom de Enstelingon. In del 1306 l'eva menzionaa col nom de Obren Enstringen.[1]
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:[1]
Riferiment[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ligam de föra[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Oberengstringen Online Official website


text:
23 02
Ol dé 23 de febrér l'è 'l 54 dé de l'an del calendare gregorià; manca 312 (313 si l'an al è biseest) dé a finí l'an.
Ul dí 23 de febrér al è ul dí da pòost 54 dal an dal calendari gregurian; i manca 312 (313 si l'an al è biseest) dí a finí l'an.
Nom del dé in diferenc dialecc[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
Aenimenc[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
1983 - Olesa de Montserrat (ol Baix Llobregat): ün insende al trà zò ol Gran Teàter de la Passió d'Olesa de Montserrat.
1987 - Barcelona: fondassiú de l'organisassiú polítega Iniciativa per Catalunya.
1981 - Spagna: s'al passa l'intent de colp de stat cognossit come ol 23-F: a Madrid ü gröp de guàrdie sivil i sequestra i parlamentare al Congress di Depütacc Spagnöj e a València i car de combat del esèrsit i va fò per i íe de la sità.
1997 - Edimburgh (Scossia): ü gröp de genetist de l'Istitut Roslinde, dirisicc per Ian Wilmut, i nönsia che ol 05 07 de 1996 i conseguiss de fá nass ol pröm mamífer clònich, öna feda (pégra) nomenada Dolly.
Nassimenc[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
1685 - Hale an der Saale (Turínza, Zermània): Georg Friedrich Händel, compositur Todèsch.
Necrolòse[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
1821 - Roma (Itàlia): John Keats, pueta Angles.
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.


text:
Saanen
Saanen a l'è un cumün svizzer, capolöch del circol aministrativ del Obersimmental-Saanen, region aministrativa del Oberland Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 120.06 km² e in del Dicember 2010 al gh'eva una popolazion de 6955 abitant.
El cumün de Saanen al se tröva a una altitüden de 1014 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Boltigen, Charmey (FR), Château-d'Œx (VD), Gsteig bei Gstaad, Jaun (FR), Lauenen, Lenk im Simmental, Rougemont (VD), St. Stephan, Zweisimmen.
Del cumün de Saanen fa part anca l'abitaa de Gstaad che l'è un sit cunt pressapoch 2500 abitant famus per el turism invernal, frequentaa di persunacc famus e di member de l'aristucrazia eurupea.
Citaa ingiümelaa[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
Riferiment[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Town Twinnings and international relations (from the official city website. Accessed 2008-08-11.)
Ligam de föra[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
- John F. Kennedy International School website
- Media relaa a Saanen su Wikimedia Commons


text:
Commerzi e mansteranza
Las fracziuns dal Cumün da Zernez spordschan cundiziuns favuraivlas per commerziants e Swissness at it's best: sgürezza, qualità, punctualità e stabilità. Il Cumün da Zernez dispuonda dad ün'administraziun effiziainta, amiaivla e serviziaivla. Insembel cullas autoritats, sta la collavuraziun vicendaivla cull'economia ed otras gruppas d'interess aint il center. Pro üna fundaziun d'ün affar o d'üna filiala sül territori cumünal spordscha il Cumün da Zernez sustegn sainza gronda bürocrazia.


text:
344
AvenimeentModifica
- El Flavi Filip el diventa prefet del pretori.
- El Vülcaci Rüfin el diventa prefet per l'Italia.
- Bataja de Singara: l'imperadur Custanz II a l'è batüü de l'esercit persian del Sapur II.
- Segund una legenda del XII secul, quest chì a l'èl'ann in del qual el Sant'Eustorgi, arcivescuv de Milan el porta i oss di re Magh de Custantinopul a Milan.
NassimeentModifica
NecrulogiModifica
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.
Mudel:Calendari00


text:
Carsina
Carsìna, (en Italià: Carcina) l'è 'na frasiù del cümü de Vìla Carsìna, endèla bàsa Val Trompia, pruvìncia de Brèsa. La se tróa sö la spónda sinìstra de la Mèla e la cunfìna co la frasiù de Custùr del cümü de Consés. L'è streersàda en diresiù Nord-Sud de la stràda pruvinciàl BS 345 (ciamàda de le Trè Ai) e l'è colegàda a la frasiù de Cailìna per mès de 'n put sö la Mèla.
Endèl Medioevo, ai tép de le piéf, el sò teretóre el fàa part de la piéf de Consés.
Come cümü l'è zamò lüminàt endèl Liber Potheris del 1226[1].
Ai tép de la Repüblica de Venésia, pròpe presapöch en curispundènsa del cunfì 'ntra Carsìna e Custùr (en località Strà), sö la stràda che mìna 'n Val Trompia, gh'ìa 'n arch che segnàa i cunfì aministratìf de la Val col distrèt aministratìf de Brèsa.
Endèl 1797 a Carsìna gh'è stat combatìt 'na batàia 'ntra i filo-fransés e i Valtrümplì aleàcc fidàcc de Venésia che g'ha fat 27 mórcc[2].
Carsìna la g'ha fat cümü de per sò cönt enfìna al 1927 e la tülìa dét pò a la frasiù de Prègn. El sò nòm uficiàl en italià l'ìa "Carcina" ma co l'agregasiù col cümü de "Villa Cogozzo" el cümü nöf che gh'è stat furmàt el g'ha ciapàt la denuminasiù uficiàl che 'l g'ha amò adès de "Villa Carcina"[3].
Carsìna la fà paròchia ensèma a Prègn e la sò céza l'è dedicàda a San Giàcom Magiùr.
Riferimèncc[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ www.valtrompiastorica.it
- ↑ Rossana Prestini: Villa Carcina Un Paese Alle Porte Della Valtrompia, 1984, p. 305 e seg.
- ↑ SIUSA Sistema Informativo Unificato per le Soprintendenze Archivistiche


text:
Duos Poesias sopra il fat d'Adam da Camogask
Duos Poesias sopra il fat d'Adam da Camogask
- compostas dal p. m. Minister sigr. Joh.
Cloetta in Scanf (anno 1832)
Sur l'affer da Guardavall arrivo intuorn Fann 1400 tres: Adam Festa di Camogask.
Melodia: Las Agnas sun in ün bel plaun. —   Pajais Grisc.mn! quant prezius La liberted at rend' a nus! Cul diir terrain — ün ajer saun E buns talents s' unischen. Laschain qui dvart affers e plaunt Cul cour slargio tendain al chaunt! Del temp passo •—¦ füt requinto Ün fat chi chaunt merita. Pü bod ed aunz cha püs grischuns S' unissen in quel god da Truns Ais incuntro — Sco vain quinto II cas del nöbel Adam. In nossa Vall, Sur Madolain Ün dür Chastlaun'tegnaiv' in frain Ils abitants — ardaints, distants In möd ch' ün suspiraiva. Chi da que taunt voul dubiter Po vair, sch' el voul sieus ögls uzer, Som ün gripplun — ils rests chi sun Lo del chastê terribel. — 288 — Quist ficli rapace trist ouvlun Retrat nel gnieu con guarnischun Dmurand nel ot — daspêr' ün god Fich franc da ster crajaiva. Cu'l ögl la praja spiunand Sieus cuolps el giaiva preparand, Que faiv' allur — rob' ed onur E vita zuond melsgüras. II pövel timid, avilieu Sieus drets nun' vaiv' indret sentieu Stimand perfin — cha sieu destin Füss d' esser prusa bês-chia. Fingio del Schwiz ils montagnards Attraiven dels grischuns ils sguards, Mussand fich cler — ch' as liberer Ün pövel bravas possa. Pü scort non gniva nos chastlaun Nè' ls Schwizzers tmaiva quel tiraun Tuot occupo — inamuro In svergogner las femnas. In Camogask eir' ün chalger Chi nonobstante sieu mister Eir' hom d' onur — e genitur Dad üna matta bella. II Castellan luxurius La vzand gnit d' ella fich bramus El fet ir mess — per ch' el obtgness Sur not la bella giuvna. Quel uorden ün al bap portet E quella figl' tin retscherchet Per satisfer — del dür, altêr La flamma disonesta. La secta gio dal ot crodand Nun 'vess causo spavent pü grand Al bap d' onur — Co del Signur II fich terribel uorden. — 289 — El pens' in se: na cher infaunt Eau nun at dun al gual pussaunt Quel pitanêr — vain as faller Piitost laschains la vita. Ma scha possibel am sarò Bè '1 schelm la vita perderò Sco quel Romaun — Nu't fatsch cul maun Virginia novella. La giuvna staiva lo cridand Mo'l bap formaiva plan fich grand Cun cour rebel — cuntr' il crudel In quella not istessa. El dschet al mess: eau svess damaun A noss patrun la dun a maun L' onur avrò — d' ir svess allò Cur l’ alva spuntaregia. Ün dschet a quel sur Guardavall Damaun gnaro' lla sainza fall Pür sajas sgiir — il bap condür Svess voul damaun sa figlia. Quist Adam valorus sco Tell Doto d' ün anim brav, fidel Giet as pinand — al cuolp fich grand Incorragind la figlia. Nel bsögn extrem na poch par launt Fet"*el tar püs vivissem plaunt E' Is cours tuchet — ün admiret Taunt el co sa proposta. Curadschi dschet el, chers amichs n Armain' ans cuntr' ils inimichs Üngiin ais sgür — eau 's vögl condür Sdrüjain la tirania. Scha pür stovessans lo murir, Nun pudiand bain reuschir, Almain mussain — ch' aint in nos sain, Onur evd' e curadschi. 19 — 290 — Quel pover bap anguschagio, Chi 'vaiva per agüd insto, Gnit exodieu — gnit succurieu Nel god püs as pustettan. Nels galantomens giüsts e prus II simuler füs vergognus Ma'Is imnatscbos — e fich chalchos Druvottan co malizia. Guerriers, pustüd nel bsögn extrem Recuorran ad ün stratagem Sco Hannibal — in mêr, in val Cun serps e bouvs fet provas. — Cur 'vains da fer con violents Da ledschas tuot independents, Schi guerregiains — e bain pudains Malizch' a forz' oppuoner. Dimen' al Scopo per river La giuvna stet as iffiter, Sco spusa giand — fors' eir chantand, Chambrers Ia seguitaiven. II bap la mnet sco Abraham Cur ch' el dal ot survgnit il clam, Contrist muntet — e condüet L' infaunt al Sacrifizi. _Qs empis plains da passiuns S' intrapplan spess dad orvs minchuns, L' inamuro — Fich spavento Suspet nun 'vet dals homens. Quist sensuêl neir let avrò Dad Olofernes; schi bun pro, Per vils pussaunts — Nun fain brich plaunts Eir sch' els pertuot as tütschen. La bella d' el fixet ils sguards El nun guardet lo d' otras varts Mo cun dalet — el s' instradet Cun braunchels per l’ artschaiver. — 291 — Raccoltà l’ gnit pel sem semno El 'vet ün fi'üt bain merito, Ün friit da vning — gnit al maling E na que ch' el giraiva. El lo dvantet ün Tantalus Miitschand l’ obget al fich gulus, Girand l’ arost — gnit güst oppost, Al luff da sper' la praja. Del bap il f'eil as demusset Sül braunchel scona nouv' el fet Con iin stilet — nel cinpi pet La mort fichet el subit. Quel Schelm famus a nozzas giet Ta'ls infernels, sco '1 meritet; Ils congüros — d' ardaint pustos, Cun armas tiers curittan. II pövel del chastê spedieu Gnit al patrun ch' el gniss servieu Ün nu 'ls ardet — iin be sdrüjet Quel gnieu da Schelms con flamma. Insembel cu '1 davous suspir Dels empis 'vet la vall respir, Bod as spuset — la pêsch cul dret 'Legraivel spusalizi. Chapella della liberted, Scha lecit m' ais d' üser quel pled, Ais Guardavall — il chaunt del gial Lo 's fet per chi dormiva. Eir nus avains nos Canaan, Na pü l’ Egypto lö d' affan Que poch badains — cur festas fains II Segner ans perduna. La Pesqua vo continuand Tar ils Güdeuvs eir nun giodand — 292 — Pü liberted — neir la mited E nus l’ avains pür auncha. II Segner vöglia conserver Nos drots ertos e'ns preserver Da giufs et mels — eir temporcls Bun bap ans saj' el saimper! t Cloetta V. D. M. — 293 — Victoria sün Guardavall tres Adam da Camogask. <djv Melodia: Auf auf ihr Brüder etc. — Cur greiv at vain il temp preschaint, Mieu cher Engiadinais, Surlevgia't pür, bütand l’ imaint Sül meglder temp, ch' ais fors' ardaint E sül passo d' ün pais; Conguela't con nos chers babuns Da dürs Chastlauns redschieus, Cun spedas, launtschas e bastuns E na cul dret e cun radschuns In frain els gnivan tgnieus. Schabain nun crescha co formaint E'ls vents sun dominants, Sehi piir gnit fat iin chesamaint Chi daiv' a Schelms fich ardimaint E forzas da Gigants. Siin quel fiit ün, chi d' nossa Vall Attraiv' ils bains a sè, Muaglia, roba, rêr metall Eir fomnas pretendaiv' il gual Patrun sün l’ ot Chastê Ch' ün sanguettun lo saja sto Ch' il saung tschütschaiva qui Dal pover pövel varzagio La natta — quel chastê vanzo Fo vair iminchadi. — 294 - Dals rests chi sun sur Madolain Nu 'ns vain pii fat frantur, Ma tacit clam al spiert ans vain: Pür Dieu ludè — sün franc terrain Extinct ais l’ oppressur! H monstrum mort nu'ns fo pii tmair, D' anguosch' il cour ais larg; Chastlauns nun paun pü qui nuschair Scodiin il sieu po svess giodair; Nus nun portains pü charg. In mez ün pövel christiaun Faiv' el d' ün Giupiter; D' ün Dieu pretais o suveraun Dand sectas, tuns e cuolps al plaun — Dalet nun 'vaiv' ün bger! Chi detrunet quel ot Signur? Gnit fors' il tun da Tschêl? — Ün brav chalger avet l’ onur Dad esser nos liberatur Dal giuf del hom brutêl. Quist Adam ch' eira misteraun, Ün pur da Chamuesch, Nun tmet quel empi* dür tiraun Chi 'vaiva taunt il suramaun Ta'l pövel prus sco'n besch. Scha l’ Adam prüm chi füt creö Nel Paradis crudet, Da sa consorte cupichö Schi quist s' lio bravamaing uzò; - II Schclm el cupichet. Ün squitsch servit a'l sollever, Ün tiiert l’ inferozit, II Schelrn vulaiva svergogner Sa figlia! — Que'1 fet impisser Sül Tell, dal Schwiz l'ardit! — 295 — 11 prievel grand fet patriot Nos hom — na be virtüd; Virtüd pii granda quella not Fet vair quel tröp chi bain dabot S' unit per der agüd. Na, dschet il bap, mieu cher infaunt Ad ün disonorat, Eau nu't darò — padim' il plaunt, Ma dir staregia cha'l possaunt Gnarò bod satisfat. A quets d' ün rang superiur Fain vair cha poss' avdêr Ta'ls oters eir ün cour d' onur, Nun tmain quel bass violatur Nel trat sieu taunt altêr. Ün temp bastaunt per guadagner La figl' el promettet Manvagl sün Guardavall da mner; La not el get ad animor Iis oters e's pinet. Üngün füt vil dad ir scoprind II plan a quel Tiraun, U ch' ün fors' eir da fer requint Bain impedit — ch' üngün fügind Lur sforzs rendess tuot vaun. Quel pövel prus, bain löng quiet, Dal sön gnit sdruvagliò, Da risager el decretet E sainz' invilg' eir approvet II plan d' ün pur furmö. La finta, na be la valur Guidet que tröp fidel; Ün vstieu da spusa det colur Al fat — cha' 1 schelm nun 'vess orrur Nè vzcss il cour rebel. — 296 — Vulaiv' ün quel sulved' armaint In cuvel sgür clapper, E'l saung spargner del inozaint, Stuvet ün na be fier tagliaint Ün stet indschin druver. Da trappl' o praja lò servit La giuvn' in quel bel vstieu, Cotrês al scopo megl iin gnit, II pesch dal cröch nun s' inschnuit El ais incunter gnieu. Perfin il ferm e fier Simson Tres feranas gnit piglio, Be sco dal bös-ch ün Ab. alon Tres femnas gnit eir Salamon Dal credit sieu spoglio. La figlia bain sieu bap sgundet Cun cour tuot inozaint, E sü pel munt il seguitet, Ün tröp sco nozzaduors eir get Probabelmaing con chaunt. Nos Adam fet d' antic Romaun A risager dispost, Eir sco'l modern Italiaun Chi spess eir cun malizchas vain Per esser main expost. Sün Venus, na sün Mars pensand Currit gio il chastlaun Cun pass affat precipitant Per la brancler as approssmand Nè tmet quel paesaun. Üngün dels sieus nu'l compagnet Stimand cha'l pur undro Fiiss leger e co'l cour quiet, Bandind dimena tuot suspet Nun l'haun els seguito. — 297 — H fö d' amur bain al stüzer Nos Adam lo savet, El surlaschet a quel grander In möd in circa militêr Per mez dad ün stilet. Tres pleja foppa dislochand El l’ orm' a quel chastlaun II fier da saung tuot fraisch füraand Per segn süsur el alvantand Agüd fich prompt al vain. Gnand sursaglieus ils serviaints La vit' ün als piglet Siand els stos ils instrumaints Al oppressur obbediaints, — El nun murit sulet! Neir succedit a quel hom mort Ün oter scellerat, Nè quel chastê nun ais pü fort, Da Troja quas' el 'vet la sort, — El ais in part disfat. Da simils temps ans preserver Pür vögl' il Segner Dieu, Fosdet, mentir e mordrager Sco ch' Adam fet ed il squitschêr Tuot que braraain s-chivieu! Scha lecit saj' il rebeller Cur regn' ün violent, E tel pussaunt dad ingianer II giuf da se per cupicher, Da dir nun intraprend. N. N.?


text:
Francesco Petrarca
El Francesco Petrarca (Arezz, 20 de luj del 1304 – Arquà, 18/19 de luj del 1374) l'è staa on scriccior, poetta e filosof, consideraa el fondador de l'umanesim e e vun di fondament de la letteradura italiana, soratutt con la soa opera, la pussee importanta, el Canzoniere.
La soa produzion, sia in lengua latina che in lengua toscana, l'era ispirada a la figura de la Laura, donna che ghe voreva ben fiss. Anca se lu 'l pensava che a dàgh la gloria sarien staa i sò oeuver in latin, comé 'l Secretum, a la fin hinn staa quej in toscan a fàll cognoss in tutt el mond.


text:
La regenza grischuna sustegn la proposta da la cumissiun d'economia dal Cussegl naziunal pertutgant la tariffa speziala da la taglia sin la plivalur per prestaziuns d'alloschament.
Tenor la cumissiun duai la tariffa speziala vegnir francada en la Constituziun senza ina limita da temp. La tariffa actuala scada la fin da quest onn.
Hotels dovran il mument segirtad
Sco quai che la regenza scriva plinavant dovrian ils hotels e l’entira branscha d’alloschaments urgentamain questa segirtad en quests temps difficils.
L’entir sectur è da impurtanza evidenta per il chantun Grischun. Uschia lavuran passa 11% da la populaziun en il chantun en questa branscha.
RR novitads 10:00


text:
Provincialism rhymes with:
bilingualism, cannibalism, capitalism, centralism, colonialism, commercialism, dualism, emotionalism, entrepreneurialism, environmentalism, evangelism, factionalism, fatalism, federalism, feudalism, formalism, fundamentalism, gradualism, imperialism, individualism, intellectualism, internationalism, journalism, legalism, liberalism, materialism, mercantilism, metabolism, minimalism, moralism, mutualism, nationalism, naturalism, neutralism, nihilism, parochialism, pastoralism, paternalism, pluralism, populism, professionalism, racialism, radicalism, sensationalism, socialism, supernaturalism, symbolism, territorialism, unilateralism


text:
Cuvert e plitost fraid èsi quella damaun cura ch’jau accumpogn Walter Lötscher sin l’areal da construcziun, là, agl ur da la citad da Zug, nua che l'arena da lutga cun ils siat rintgs vegn lura a star.
Ma anc na ves'ins betg la massa, quai conceda era il responsabel per l'infrastructura da la festa. «Il mument faschain nus ina via. Quai per ch’ils camiuns pon suenter charrar sin quella per transportar il material che nus duvrain per la construcziun da l’arena. Ed era per pli tard, durant la festa, per ch’ils osps possian ir sin ina surfatscha cun cuvrida dira.»
La pli gronda tribuna temporara dal mund
Avant circa duas emnas hajan els cumenzà a preparar il funs, di Lötscher e mussa sin ils mantuns da glera che laschan sminar la grondezza da l'arena cun sias sis tribunas. En prest trais emnas ston las lavurs sin il funs esser finidas. Lura cumenza numnadamain la construcziun da l'arena.
56’500 aspectaturas ed aspectaturs duain avair plazza en ella. In dumber immens, sch'ins patratga ch'il stadion da ballape dal St. Jakob a Basilea dumbra circa 38'000 plazzas, 1/3 pli pauc che la Zug Arena che vegn bajegiada per la festa da lutga. Per la construcziun filigrana ch’è auta sco ina chasa da sis auzadas vegn duvrà circa 3’000 tonnas material. Ina sfida logistica tut speziala, di l'anteriur lutgader ch’è stà en ils rintgs da duas festas federalas ed ha fatg in cranz a Sion il 1986. «En temps da fulla avain nus qua passa 250 persunas sin il plaz che lavuran. Da duvrar quels adina logisticamain en il dretg lieu è segiramain ina gronda sfida.»
Mussar Zug dad in'autra vart
Senza l'agid da l'armada e da la protecziun civila na fissia ina tala festa betg pussaivla, è il schef infrastructura da la Festa federala da lutga e gieus alpesters persvas. E senza il consentiment da la populaziun e cunzunt dals vischins era betg. «I dat segir era persunas che n’èn betg cuntentas che la festa vegn a Zug. Ma quai ch’jau hai udì e sentì è il plaschair grond. La maioritad ha plaschair che la festa ha lieu a Zug. Era perquai ch’ins po uschia mussar Zug dad in’autra vart.» Zug saja enconuschent sco plazza da finanzas, bancas, internaziunal ed uschia vinavant. Ussa veglian ins purtar insatge genuin a Zug e quai chatta el ina bun’idea ch’era la populaziun chattia salidaivel.
Mo avant ch'ils millis e millis fans da lutga pon far festa la fin d’emna dals 23 enfin ils 25 d’avust, sto schon anc vegnir suà in pau. L'arena è numnadamain mo ina part da l'infrastructura per la quala el è responsabel. Suenter vegnian las tendas. «Nus erigin per passa 10’000 persunas plazzas cuvertas en tendas. Ultra da quai datti in public-viewing sper la halla da hockey nua che persunas che n’han nagin bigliet pon observar la festa.»
Dapli infurmaziuns:
Aura impurtanta
I dat pia anc bler da far. In factur impurtant è qua natiralmain era l'aura. Quella gidia schon tar las lavurs da construcziun, di Lötscher. «Quai ves’ins immediat sch’ins charrescha viadora en il funs lura dat quai lozza e buglia e quai dat puspè lavur supplementara.» Ma cun quai saja da quintar ed els hajan anc avunda dis da reserva. Uschia che tut duess lura esser pront per la gronda festa la fin d’avust. Pli impurtant saja che lezza fin d’emna saja sitga e bella. Quai fissi lura la pli bella pajaglia per tut ils involvids e tut las stentas e lavurs.
RR actualitad 11:00


text: Quest cudesch è naschì dal quità per ils bains da la cultura da construcziun dals davos 150 onns. Cun snuizi observain nus quant spert ch'edifizis remartgabels pli novs vegnan stgarpads giu, ubain destruids en lur qualitad architectonica da midadas ed engrondiments. Nus respectain ozendi il center puril da nossas localitads. Perencunter manca la stima per las construcziuns pli giuvnas ch'èn resultadas dal midament economic dals ultims 150 onns. Cun quest cudesch na vulain nus betg mussar en moda glorifitganta, tge ch'era ina giada – mabain tge ch'exista anc oz, tge ch'ha qualitad ed è da salvar per noss avegnir.


text:
World: Rumantsch: Art
Top: World: Rumantsch: Art:
- Bulais - Ils Bulais sun üna band rumantscha da l'engiadina bassa.
- Cor mixt da Samedan - Societed chi as ho scrit sün la bindera da mantegner la cultura rumauntscha cun lur grand repertori da chanzuns.
- Il museum retic - Il museum istoric dal Grischun sa chatta en la chasa patriziala barocca Buol en la citad veglia da Cuira. Las exposiziuns permanenta e spezialas.
- Litteratura retorumantscha - Dicziunari dals scripturs da la Svizra rumantscha.
- L’Uniun da musica svizra - Organisaziun suprema per 32 uniuns affiliadas che han tuttas la finamira communabla da promover la musica instrumentala, dad entusiasmar la giuventetgna per quei bien cultural e da sustener lur formaziun. Publicazions, manifestaziuns naziunalas, formaziun.
- Museum Stamparia Strada - Preschenta il museum da l’art da stampar, la chasa da la stamparia e la fundaziun stamparia. A Strada, fracziuns dal cumün da Tschlin.
- Secondo - Preschenta la concurrenza da teater davant il tema "secondos e secondas", la segunda generaziun d’umans immigrads en Svizra.
The content of this directory is based on the Open Directory and may have been modified by DWodp
Powered by DWodp live version 1.1.4 Copyright © 2003 Dominion Web
Other sites:


text:
Perstgisas e castitgs
Perstgisas
Pumpiers cun perstgisas nunvaleivlas, nunmotivadas ni absenzas senza perstgisa vegnan castigiai tenor il reglament da menaschi dil corp da pumpiers. Tgi che maunca la mesadad dils exercezis ni dapli senza perstgisa valeivla ha da pagar l‘entira taxa da cumpensaziun sco era las multas per tut ils exercezis munchentai tenor las tarifas vertentas. Buc inoltrar ad uras ina perstgisa vala da principi sco perstgisa buc inoltrada.
Tariffas da castitgs
- absenza d'in exercezi
frs. 40.00
- absenza d'in cuors / di
frs. 80.00
- vegnir memia tard
frs. 40.00
Pumpiers Lumnezia
Pumpiers Lumnezia
Conradin Caduff
Caum postal 54
7144 Vella
+41 (0)79 468 67 38
conradincuschnausch


text:
La fin d’emna vargada èn grondas stentas gia vegnidas fatgas. L’areal vesa gia ora pulit sco in areal d'open air. Ma tuttina, era il davos di da preparaziun datti anc da far ina massa per tut ils involvai.
Mia lavur n'èsi betg da cumandar, però da coordinar.
Blers detagls èn anc da far
Il construct da l'open air è pinà. La tribuna e las tendas da festa stattan per gronda part. Uss èsi anc da far las lavurs da detagl, di il president da l'Open Air Lumnezia, Norbert Cavegn. Munta, bler lavur tecnica e plinavant saja er anc da pender ora tut las reclamas sin l’areal.
Uschia èsi il mument nua che 18'000 milli persunas vegnan bain baud a far festa.
Inqual novaziun datti per ils visitaders
L’onn passà avevi dà critica pertutgant las tualettas. I haja memia paucas e plinavant stoppian ins anc pajar 2 francs, era la critica per blers visitaders. «Quest onn èn las tualettas gratuitas», di Norbert Cavegn. Plinavant hajan els era auzà la quantitad da tualettas.
In’auter novum è ch’ins dastga quest onn mo vegnir cun trais liters bavronda sin l’areal – per persuna.I haja dà uschè bler rument da bavrondas l’onn passà, uschia ch’i sajan sa decis per quai, declera il president. Dentant hajan ins la pussaivladad da cumprar bavrondas pli favuraivlas en in kiosk sin l’areal da l'open air.
RTR accumpogna oz il president Norbert Cavegn e ses team durant las davosas preparativas. E guarda sche tut è pinà per ils var 18'000 visitaders che vegnan spetgads.
RR actualitad 11:00 +


text:
Las reservas da mangiativas sajan prest duvradas si, actualmain repartian els las davosas raziuns. Quai ha declerà il coordinatur d’agid da las Naziuns Unidas per la Siria, Jan Egeland. Radund 250’000 persunas pateschian fom.
Nairas uras per gidar Aleppo
En vista a l’enviern cun ses fraid che stettia avant porta stoppian tut ils involvids finalmain pussibilitar in access umanitar, ha ditg Egeland. El saja plain fidanza che quai schabegia. L’ONU dovria la lubientscha da purtar medicaments e mangiativas ad Aleppo. Plinavant stoppian medis e tgirunzas cuntanscher la citad, ed il transport da blessads ord la citad stoppia esser pussaivel.
Ina regiun cumbattida dapi mais
Dapi il fanadur èn parts da la citad d'Aleppo che vegnan controllads da rebels circumdads da truppas da la regenza siriana. Il territori vegn adina puspè bumbardà d’aviuns sirians e russ. Omaduas partidas da cumbat impedeschan garanzias da segirezza uschia che l’ONU pudess vegnir activa.
RR novitads 17:00


text:
Mum
Mum (nom ufizial in italian: Mòm in Piemuntes; Momo in Italian) l'è un cumün de la Pruvincia de Nuvara.
El gh'ha ona popolaziun de 2 608 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), cunt ona superfis de 23,6 km² e ona densità de popolaziun de 111 ab./km².
L'è tacaa ai cumün de Barénch, Bransach, Briun-ä, Caltignaga, Vlésc e Vavru.
Da vedè[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
- La gesa de la Santissima Trinità: uratori rüstich e piscinin, sitüada lungh la strada che la porta a Burbanee, la cuntegn un repertori grandissim de fresch realizaa tra 'l XV e 'l XVII secul, umugeni per stil e che poden vess recundot a la butega del Tumas Cagnöla.
- Gesa paruchiala de la Nassida de Maria: l'è stada utegnüda da una vegia geseta rumaniga e l'è stada sugeta a un frach de ampliament e restrütüraziun.
Evoluzion demografega[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nümer de abitant del cumün de Mum l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Nümer de abitant
Riferiment[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
Il diario di una tata
Il diario di una tata (Al diàri dna tata) l'è na cumèdia americàna dal 2007 dla Shari Springer Berman e 'd Robert Pulcini.
La pelìcula, preśentàda fóra cuncōrs a 'l 64śum Fèstival ad Venèsia, l'à fat sù dagnóra sinquànta migliòṅ ad dòlar dòp ès'r-an custàda vint.
Sunt
L’Annie Braddock (Scarlett Johansson) la s è péna laureàda in ecunumìa anc se la sò pasiòṅ véra l'è l'antrupulugìa. Esénd che sò màdar Judy (Donna Murphy) la gh stà sèmp'r adòs, la śōvna la decìd ad far la baby sitter par na famìja bèṅ d'l Upper East Side ad Manhattan, in dal méntar ch'la pésca 'n lavōr bòṅ par lē.
Dòp avēr cuntâ tut a la sò amìga Lynette (Alicia Keys), la ragàsa la và a star a cà dla sgnōra X (Laura Linney) par tgnir adrē a 'l sò baghét, Grayer (Nicholas Art), méntar la Maria (Rosa Nino) la fà i fat. Chi lò, ch'al gh'à d'imparàr al francéś e magnàr sōl di magnàr salutìsta, dòp un brut inìsi sèg al s taca dimóndi a lē anc parchè sò màdar la pénsa sōl a 'l còmpri e a la vita in sucietà méntar sò pàdar (Paul Giamatti) 'l è sèmpar via par di afâr o sinò par gusàr-as qualchidùna śōvna.
Un dè l’Annie la cgnós un bèl ragàs ch'al stà in dal stés palàs di X e ch'al stùddia a Harvard, Hayden (Chris Evans). In dal tèmp lìbar la và fóra sèg mo la sgnōra X la n è mia 'd acòrd.


text:
Contignü prinzipal
Banches dac & abinedes
Cialëde ite! Tlo giatëis na lingia de dac dla legislatura passeda dl Cunsëi provinziel y dla legislatura dl Cunsëi provinziel presënt. Da leges provinzieles n forza y decrec, a ac y documënc politics (dessënies de lege, mozions, demandes ...), protocoi parola per parola dla sentedes, comunicac stampa y nsci inant o i regulamënc de basa de natura costituzionela de nosta autonomia (Statut de autonomia, normes de atuazion, ...
Documënc politics (dessënies de lege, mozions, nterogazions ...)
Per dejëujer si atività politica tl Cunsëi provinziel à i/la cunselieres y, cun cërta limitazions, nce l guviern provinziel, a despusizion na lingia de strumënc. Ëi presentea dessënies de lege, mozions y nsci inant y duc chisc ac y documënc passa tres na cërta prozedura. Tlo pudëis udëi cun la manieres de crissa defrëntes duc i ac politics dla XI, XII, XIII, XIV y XV legislatura y dla legislatura presënta cun duc i dac de mpurtanza n cont de cuntenut y pruzedura.
Delibres dl Cunsëi
L se trata de delibres de chëles che l Cunsëi provinziel muessa se cruzië d’ufize aldò de despusizions dl Statut d’Autonomia, dl regulamënt dl Cunsëi o de regulamënc nterns dl Cunsëi provinziel.
Protocol dla senteda y protocol parola per parola
Uni reunion publica dl Cunsëi provinziel vën tëuta su. La registrazion vën pona trascrita y, do na elaborazion d'ufize che tën cont de na reproduzion dla paroles dites pusciblmënter prezisa, stampeda definitifmënter.
Spëises per la prupaganda dla veles leprò nce detlarazions sun la situazion patrimoniela y i davanies - Cunselieres
Leges provinzieles n forza y regulamënc (LexBrowser)
Chësta banca dac ie cureda dal'aministrazion provinziela y ie nce azessibla dala rë zivica de Südtirol. La cuntën duta la leges provinzieles valëivles y i regulamënc d' esecuzion sciche nce normes costituzioneles y documënc de mpurtanza per nosta autonomia (Statut de autonomia, normes de atuazion ...)
Normes de basa dl'autonomia y dl Cunsëi provinziel
- Normes costituzioneles
- Contrat de Paris, Statut de autonomia, ...
- Normes de atuazion
- Regulamënc nterns dl Cunsëi provinziel
Publicazions dl Cunsëi provinziel
- Brosciures
- Pert dl Cunsëi provinziel dla revista che vën ora n iede al mëns "La provinzia de Südtirol"
- Relazions sun l'atività
Comunicac stampa
- Cunsëi
- Defenüda zivica
- Garant per la nfanzia y l'adolescënza
- Consulta provinziala por les comunicaziuns
- Consulënta por l’avalianza dles oportunites
- Frazions
- Dè dant newsletter
- Mudé/desdí newsletter
Archif storich
- Aconsiadus, mëmbri dla Junta do legislatöres dal 1948 incà
- Cunselieres dl Cunsëi provinziel de Südtirol dal 1948
- Cumposizion de organs defrënc dal 1948
- Resultac dla veles provinzieles dal 1948
- D’autra veles y d’autri referendum dal 1998 inant (rë zivica)
Lians – banches de dać esternes
L Cunsëi provinziel A - Z
Cunzec y terminologia dla vita da uni di dl Cunsëi provinziel de Südtirol - cosses de nteres, da mparé y de utl a savëi


text:
Contignü prinzipal
- Contignü de chësta plata
Cunliamënc
Cunliamënc Talia
- Cunferënza di Presidënc di Cuinsëies regiunei y di Cunsëies provinziei dla provinzies autonomes
- Camera di Deputac
- Senat
- Chëurt Costituzionela
- Cunsëi provinziel dla Provinzia autonoma de Trënt
- Cunsëi regiunel dla Region autonoma Trentin-Südtirol
- Region autonóma Trentin-Südtirol
- Buletin Ufiziel dla Region autonoma Trentin-Südtirol
- "Gazzetta Ufficiale" dla Republica Taliana
- Garant per la defendura di dac persunei
Cunliamënc Austria
- Nationalrat (Parlamënt)
- Tiroler Landtag (Cunsëi dl Land Tirol)
- Bundeskanzleramt - Rechtsinformationssystem (Canzelaria federela - abineda leges dl Stat y di Länder)
- Cumiscion per la defendura di dac
Cunliamënc Paejes Tudësc
- Bundestag (Parlamënt)
- Bundesgesetzblatt (gazëta ufiziela)
- Bundesbeauftragter für den Datenschutz (nciarià per la defendura di dac)
Cunliamënc Union Europeica
- Parlamënt Europeich
- Cunvenzion Europeica
- Cumiscion dla Regions
- Europa - Homepage
- Cunsëi dla Union Europeica
- L'Europa tl Internet (metù adum dala Repartizion cuestions europeiches dl'aministrazion provinziela)
- Cumiscion europeica - Defendura Cunsumadëures
- Parlamënc regiunei tl'Europa - Paejes Tudësc, Austria, Svizra, Talia
- EUR-Lex - l dërt tla Union Europeica
- La Chëurt de giustizia dla Cumenanza europeiches
- La Chëurt Costituzionela europeica
- Nciarià europeich per i zitadins


text:
Las chombras Superior
Las chombras Superior
”Traunter sias agens quatter mirs" il segiurn daventa in plaschair:
L’equipament cumprenda:
Bogn/duscha cun tualetta, favugn, spievel da cosmetica. Access a l'internet gratuit (Wifi), aua frestga dal Grischun. Tresor, televisiun via cabel cun radio. Scrivania.
Las grondas chombras Superior e la Suita disponan era d’ina frestgera e d’ina maschina da café. A partir da ina dimora da 5 dis, è gratuitamain a disposiziun la cuschinetta integrada.
L’abundant buffet d'ensolver è era inclus.


text:
Moritz Conradi d'Andeer, figl d'emigrants a S.Petersburg, ha pers tras la Revoluziun russa dal 1917 plirs da ses confamigliars e sia gronda facultad. El ha cumbattì sco chapitani cunter l'armada cotschna da Lenin e Trotzki. Suenter la sconfitta da "sia" armada alva è el returnà en Svizra.
Conradi ha engirà da mazzar l'emprim aut represchentant da l'Uniun sovietica che el entaupa. En occasiun d'ina conferenza internaziunala a Losanna il 1923 sa porscha finalmain in'occasiun. Adolf Collenberg sa metta sin ils fastizs d'in emigrant Grischun che ha provocà in scandal politic e tumults diplomatics.


text:
Ettore Adalberto Albertoni
L'Ettore Adalberto Albertoni (Sest San Gioann, 7 de apeil 1936 - Comm, 4 de luj 2018) l'è staa on accademich, avocatt e politegh italian, President del Consili Regional de la Lombardia dal 2006 al 2008.
Biografia[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
Laureaa in giurisprudenza, a l'è staa professor de Storia di Dottrin Politegh e l'ha faa el avocatt civilista e de impresa. In di sò scritt l'ha studiaa el federalism e 'l Carlo Cattaneo.
Carrera politega[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
Dal 1958 al 1978 el milita in del Partito Socialista Italiano e l'è anca vice-segretari a Milan. In di agn '80 el se svesina a la Liga Nord de l'Umbert Bossi.
In del 2000 a l'è candidaa consiliee regional e l'è elegiuu per vèss nominaa, del Roberto Formigoni, Assessor ai Coltur, Identità e Autonomij. Dal 2002 al 2003 a l'è scernuu de la Liga per el Consili de Ministrazion de la Rai. In del 2005 a l'è reconfermaa consiliee e assessor.
El 5 de luj 2006 a l'è elegiuu President del Consili Regional, in sostituzion de l'Attilio Fontana, elegiuu Sindegh de Vares. A l'è staa promotor del noeuv Statut d'autonomia de la Lombardia.
El 15 de april 2008 el se dimett per tornà a insegnà a l'università e 'l 6 de ottober 2011 a l'è elegiuu al Consili Superior de la Magistratura.
El moeur a Comm el de luj 2018.


text:
527 hartman. ti — ti — has meritau perschun a cadeinas. api vul eun da truz a mi è a miu amitg. a quei alla grada a nus en fatscha senza retenientscha? jeu vai tei nuet enperrau davart tiu viadi — e bucha davart il bab. sunder davart il Milli zechins enpiarrel jeu tei, che ti has faitg fraud a mi: quels 5 vi jeu che ti tuornies bein prest. fridolin. quels stos ti savè che els en en buns meuns. schi ditg chin po eun haver speronza, da pudè lybera il bab — mettes ti nuetta teia detta vi da quels. pertraitgi milsenavon adina — che ti seigies mo miu fra — buca 10 miu comendanter — ne miu tjran, che jeu tei temel nuet. (f. 5b) hartman. ti fas il stynau a stas silla dyra tut adumbatten! tuorni bein prest a mi ils milli zechins — ne che jeu fetschel tei metter en perschun. fridolin. 15 pupratsch da buna fei. prigels — malauras — a buraschas della mar han buca podiu stermenta mia carezia ancunter miu bab — a jeu duess tume schmanatschas dad in frà? uss che glei da fa per la lybraziun da miu bab. ed la jerta curdada tier a nossa famillia conpeglia e mia part lien, la quala auda a mi avon Diu ed avon il mund. 20 hartman. ussa sei tems de fa fin. ussa gneanch plaid pli. jeu vi haver jls milli zechins uss cun jna gada. fridolin. aschi gleiti che per teia trost aber a mi per martièri la nova sygira 25 veng a meuns, che il schgarscheivel giuf della sclavereia hagi il bab per teia cuolpa da vegni spyndraus da siu felg hagi el privau de la vetta, sche dei tut quei danè, che a mi eun vanzaus tochen il mender bluzger vegni sbursaus cul auguri cordial che quels po buca traigien sur tei teia totala ruina suenter. hartman. 30 ei jeu vesel schon ti vul mei mo terlacha. lai wall jeu vi schon tempra tei. la perschun dei esser gl' enprem liug il qual ti el marcau deias enfla. neu cun mei. fridolin. mo va ti — jeu sai schon la veia el marcau persuls. hartman. 35 prenda el per in bratsch schend. naa naa grad cun mei stos y. vus amitg arbogast mi gidei runa el. fridolin. mo sche eis ei buch avunda per tei dad esser morder dat in bab vul ti eun vi da tiu fra fa il schbyr ne hentgier on tras? 40
---534---


text:
I sa tractia da veritablas execuziuns, di Rupert Colville da l'aut cumissariat da l'ONU per ils dretgs umans a Genevra. Era 11 dunnas e 13 uffants sajan vegnids mazzads.
Cuntinuadamain acts da sgarschur cunter civilists
Las infurmaziuns retschavidas sajan crediblas. Ils mazzaments sajan succedids probablamain durant las ultimas 48 uras en quartiers d'Aleppo controllads fin uss da rebels.
L’armada siriana e ses alliads èn curt avant la reconquista da la metropola en il nord da la Sirian. Gia avant la battaglia actuala aveva il secretari general da l’ONU, Ban Ki Moon, sa mussà grevamain preoccupà dad acts da sgarschur envers numerus civilists.
Infurmaziuns cuntradictorias davart in corridor dad evacuaziun
Al mument tracta la Tirchia cun la Russia per pussibilitar in corridor per evacuar cumbattants e civilists or da l’enclava dals rebels en l’ost dad Aleppo. Represchentants dals dus pajais s’inscuntran damaun mesemna, ha annunzià il minister da l’exteriur tirc Mevlüt Cavusoglu.
Anc avant aveva dentant detg in represchentant dad ina gruppa da rebels, ch’i na dettia nagins contacts internaziunals per pussibilitar a cumbattants e civilists in passadi liber.
RR novitads 16:00


text:
Accumulator
L'accumulator a l'è vun di register informatich pussee important de 'na CPU perchè a l'è quell indova hinn faa squasi tucc i operazion, soratutt quej faa al vol de la ALU. A l'è standard che 'l sia ciamaa, in assembly, "A". Senza de lu el saria necessari salvà ogni resultaa in la memoria centrala, cont on trasà di resors se la resorsa la gh'ha de vess doperada subit dopo.
Di voeult gh'è pussee accumulator a segonda di bit doperaa per el calcol faa.
Esempi[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
Programma 101[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
In del computer Programma 101 del 1965 l'accumulator el gh'ha dent el resultaa de l'ultima operazion fada e l'è el primm member de ogni operazion, donca per esempi
Bx a l'è
A = A*B.
A vedom on esempi de programma de la P101 che 'l fa on cunt e 'l salva on resultaa in A:
A V S M ↕ A x A ♢ V
'Sto programma 'l eleva a potenza de 2 el numer daa, che l'è mettuu automaticament in M, scambiaa cont A che l'è donca anca operand de la moltiplicazion. A l'è poeu stampaa.
Intel 8051[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
Esempi di us de l'accumulator in su l'Intel 8051:
MOV A,R2 ;mett R2 in l'accumulator ADD A,R4 ;gionta el valor de R4 in l'accumulator MOV R5,A ;mett el valor de A in R5


text:
La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Gioann/Gioann 3
Gioann[modifiché]
3[modifiché]
Gesù e Nicodemo[modifiché]
1Ora, a-i era n'òm dij Farisé ch'as ciamava Nicodemo e che a l'era un dij cap dij Giudé[1]. 2Sto-sì a l'é vënù ëd neuit da Gesù e a l'ha dije: "Rabbi[2], i savoma che ti 't ses un magìster mandà da Nosgnor, përchè gnun a podrìa fé ij sègn miracolos che ti't fas ti se Nosgnor a fussa nen con chiel". 3E Gesù a l'ha rësponduje: "An vrità, an vrità it diso[3]: 'Se quaidun a nass nen n'àutra vira[4] a podrà nen vëdde 'l regn ëd Nosgnor'". 4Nicodemo a-j dìs: "Com é-lo che quaidun a peussa nasse n'àutra vira quand ch'a l'é già vej? Col-là 'd sicur a podrìa nen intré torna ant la pansa 'd soa mare për nasse na sconda vira? Nen vera?".
5Gesù a l'ha rësponduje: "An vrità, an vrità it diso: 'Se quaidun a nass nen da l'eva e da lë Spirit[5] a podrà nen intré ant ël regn ëd Nosgnor. 6Lòn ch'a nass da la carn a l'é carn, e lòn ch'a nass da lë Spirit a l'é spirit. 7Sta nen stupì 'd lòn ch'i l'hai dite. A venta che vojàutri i nasse n'àutra vira. 8Ël vent a bofa andova ch'a veul, e ti't na sente ël son, ma ti 't sas nen da 'ndoa ch'a ven e andua ch'a vada. A l'é l'istess për coj ch'a nasso da lë Spìrit.
9Nicodemo a l'ha domandaje: "Com é-lo che ste còse a peulo fesse?". 10Gesù a l'ha rësponduje: "Ti 't ses un magìster an Israel e ti 't conosse nen ste còse? 11An vrità, an vrità i't diso: 'Lòn ch'i savoma i lo disoma e i podoma testimonié mach ëd lòn ch'i l'oma vëddù. Për lòn vojàutri i peude nen aceté nòstra testimoniansa. 12S' i l'hai dive lòn ch'a l'é dë stò mond e vojàutri i-j chërde nen, com é-lo ch'i podreve chërde s'iv parlo dle còse del cél? 13Gnun a l'é montà sù al cél sedësnò col ch'a l'é calane giù, visadì ël Fieul ëd l'Òm. 14Giusta coma Mosè a l'avìa alvà ël serpent ant ël desert[6], parèj a venta che 'l Fieul ëd l'Òm a sia alvà sù, 15për fé che chionque a chërd an chiel a perissa nen[7] ma a l'abia vita eterna.
16Përchè Nosgnor a l'ha tant vorsù bin al mond ch'a l'ha dàit Sò Fieul ùnich, përchè chionque a chërd an Chiel a perissa nen ma ch'a l'abia vita eterna. 17An efet Nosgnor a l'ha nen mandà Sò Fieul ant ël mond për condané[8] 'l mond, ma përchè 'l mond al sìa salvà da Chiel. 18A-i é gnun-a condan-a për col ch'a chërd an Chiel, ma col ch'a chërd nen an Chiel a l'é già stàit condanà për avèj nen chërdù ant ël nòm ëd ël Fieul ùnich ëd Nosgnor. 19Ël giudissi 'd condana a l'é fondà an sël fàit che la lus a l'é vnùa ant ël mond m' a l'han preferì[9] 'l top al ciàir, përchè lòn ch'a fasìo a l'era nen bon. 20An efet, tuti coj ch'a fan lòn cha l'é nen bon a l'han la lus an òdio e as avzin-o nen a la lus përchè a l'han tëmma che lòn ch'a fan a sìa dëscheuvert; 21ma coj ch'a fan lòn ch'a l'é giust a ven-o a la lus përchè dj'àutri a peusso vëdde che lòn ch'a fan a l'é second la volontà 'd Nosgnor.
N'àutra testimoniansa 'd Gioann ël batesator[modifiché]
22Apress dë ste còse Gesù a l'é vnù con ij Sò dissépoj ant ël pais ëd Giudèa. A stasìa lì con lor e a batesava, 1Ant col temp-là 'dcò Gioann a batesava a Enon, davzin a Salim, përchè là a-i era pro d'eva. La gent a-i vnisìa e a l'ero batesà ambelelà. 24Gioann antlora[10] a l'era 'ncora nen ëstàit butà an përzon.
25Ora a l'é nassuje na question an tra ij dissépoj ëd Gioann e un dij Giudé a propòsit ëd la purificassion ritual. 26A son vnù da Gioann e a l'han dije: "Rabbì[11], l'òm ch'it l'has ancontrà da l'àutra banda dël Giordan, ch’it l’has rendune testimoniansa ch'a l'é chiel ël Messia, a l'é là ch'a batesa 'dcò chiel. Tuti a van da chiel e a ven-o pì nen da nojàutri".
27Gioann a l'ha replicà: "L'òm a peul arsèive gnente ch'a-j sìa nen dàit dal cél. 28Voi medésim im seve testimòni ch' i l'hai dit: 'A l'é nen mi ch'i son ël Crist[12], ma i son mandà dëdnans a Chiel'. 29Col ch'a l'ha la sposa a l'é lë spos, ma l'amis ëd lë spos ch'a-i sta ansema, as arlegra quand ch'a sent la vos ëd lë spos ch'a pronunsia ij sò vot. Ëdcò mi i l'hai sta gòj, e mia gòj adess a l'é completa. 30Chiel a l’ha da vnì sèmper pì grand[13] e mi i l’hai da calé d'importansa.
31Chiel a l'é vnù da l'àut e a l'é pì grand che qualsëssìa d'àutri. Noi i soma dla tèra e i parloma 'd còse dla tèra, ma Chiel a l'é vnù dal cel e a l'é pì grand che qualsëssìa d'àutri. 32E 'd lòn ch'a l'ha vëddù e sentì a na rend testimoniansa, ma a son pòchi coj ch'arsèivo Soa testimoniansa. 33Col ch'arsèiv Soa testimoniansa a certifica che Nosgnor a dis la vrità, 34përchè col che Nosgnor a l'ha mandà a fà conòsse le paròle 'd Nosgnor, dàit che Nosgnor a-j dà lë Spirit sensa 'n limit[14]. 35Ël Pare a veul bin al Fieul, e a l'ha daje ògni còsa an man[15]. 36Coj ch'a chërdo ant ël Fieul a l'han vita eterna, contut, coj ch'a j'ubidisso nen al Fieul a vëdran nen la vita ma l'ira 'd Nosgnor a-j sta adòss[16]".
Nòte[modifiché]
- ↑ Ch'a fasìa part, o a l'era mèmber del tribunal pi àut dij Giudé.
- ↑ "Rabbi" (o "rabbin") a l'é 'n titol ch'a dovravo i Giudé për adrëssesse ai sò magìster coma tìtol d'onor. A la létera: "mi onorèivol monsù".
- ↑ Espression ch'a buta an evidensa che a's trata ëd quajcòs ëd granda importansa, che a's fortìss.
- ↑ An grech, "da l'àut" e "n'àutra vira" a son la midema paròla.
- ↑ O "dal vent".
- ↑ Nùmer 21:9.
- ↑ O "as perda nen", o "a meuia nen".
- ↑ Giudiché 'l mond coma colpèivol e castigàbil.
- ↑ O "a l'han amà 'd pì".
- ↑ Maté 14:3; March 6:17; Luca 3:19-20.
- ↑ O "magister", "rabìn".
- ↑ Gioann 1:20.
- ↑ O "chërse".
- ↑ O "a-j dà nen lë Spirit për mësura".
- ↑ Maté 11:27; Luca 10:22.
- ↑ O "un giudissi 'd condan-a a pèisa an s’ lor".


text:
Fin da la navigaziun principala
Entschatta dal navigatur
Cortegi da flurs a Neuchâtel: «Corso fleuri»
Descripziun
Cun gronda pumpa festiveschan ils Neuchâtelais mintgamai l'ultima emna da settember da venderdi fin dumengia a mesanotg lur gronda festa da la vendemia. Durant quests trais dis excepziunals vegn occupà il center da la citad, aposta liberà dal traffic, da las uniuns localas e dals clubs da sport. Quels installeschan là lur ustarias e lur stans ed a la Place du Port il carrussel. Ultra ils trais cortegis dals uffants e da la musica instrumentala ch'è ina musica da tschaiver – è il cortegi da flurs da la dumengia suentermezdi il punct culminant da la festa. El consista d’ina ventgina da chars ornads che stattan sut in tschert motto e ch'èn decorads cun dieschmillis flurs. Las dalias e las neglas derivan oz bain da l'Ollanda, ma igl èn anc adina persunas voluntaras dal lieu che las fitgan pazientamain ina suenter l'autra vi dals chars. Il cortegi da flurs è l'unica occurrenza, per la quala ins sto pajar in'entrada durant questa gronda festa (da 12 fin 32 francs, tut tenor la categoria). Durant ils onns 1950 attirava il cortegi da flurs savens fin ad 80'000 persunas. Quest dumber è oz sa reducì a circa 25'000 persunas, ma la tradiziun n'ha insumma betg pers sia impurtanza. La festa da la vendemia cuntinuescha da generaziun a generaziun e resta la pli gronda occurrenza turistica dal chantun Neuchâtel.
Gallaria d'illustraziuns
Referenzas e dossier
- Publicaziuns
Patrice Allanfranchini : La fête des vendanges de Neuchâtel. Des origines à l'an 2000. Neuchâtel, 2000
Ernest Jeanmonod : La Fête des Vendanges à Neuchâtel. In : Revue SBB-CFF no. 9, vol. 3. Berne, 1929, p. 15-16
Jean-Pierre Jelmini : Vendanges et Braderie. Un canton à deux fêtes. In : Présences no. 35. Pully, 1988, p. 66-74
Philippe Leu : Fête des vendanges de Neuchâtel. 1925-1975. Neuchâtel, 1975
Le non-filtré. Le journal satirique des vendanges. Neuchâtel, 2009-2010
Marcel North, Le Corbusier : La fête des vendanges de Neuchâtel. Neuchâtel, 1960
André Richter et al. : La Fête des vendanges a quarante ans. 1925-1965. Neuchâtel, 1965
Yann Denervand : Fête des vendanges 2007, Neuchâtel. Corso Fleuri, 2007. Prod. Mutli Vidéo. Avec commentaires de Jacques Lesquereux. Neuchâtel, 2007
- Dossier
- Le corso fleuri
description détaillée Ultima modificaziun: 31.05.2018
Dimensiun: 296 kb
Tip: PDF
- Le corso fleuri


text:
Shuai Peng
La Shuai Peng, (Xiangtan, 8 ad Śnar dal 1986, 彭帅 in Cinéś) l'è na tenìsta cinéśa ch'l'è stada la nùmar quatórdas dal mónd al 22 'd Agóst dal 2011. L'è élta 173 cm e la péśa 61 chilo. La dróa al bras dèstar ma la tira drit e arvèrs a dū maṅ.
In dla sò caréra l'à vins nóṿ tìtui ITF e l'à batū dimóndi vòlti dal śugadōri in dal primi déś cuma l'Anastasija Myskina, l'Elena Dement'eva, la Dinara Safina, la Kim Clijsters, la Martina Hingis, l'Amélie Mauresmo, la Francesca Schiavone, la Jelena Janković, la Marija Šarapova, l'Ana Ivanović, l'Agnieszka Radwańska, la Na Li, la Svetlana Kuznecova, la Nadia Petrova e la Vera Zvonarëva.
Caréra
La Shuai Peng la n à mai vins di turnèo WTA in singulàr ma par quàtar vòlti l'è rivàda in finàl tacànd da Straśbûrg in dua l'à pardû in dal 2006 da la Nicole Vaidišová par 6-7 3-6. In dal 2008 invéci l'à alvâ la bandéra biànca cun la Lucie Šafářová a Forest Hills par 4-6 2-6 e cun la Vera Zvonarëva a Cantón par 0-6 2-6. Tri an dòp la cinéśa l'è pò stada custréta a cédar par 6-2 3-6 3-6 a la Caroline Wozniacki a Bruxelles.


text:
Il Cussegl federal constatescha en il rapport «Perspectivas en la fiera da latg» che la branscha da latg svizra dispona d'insaquantas exclusivitads singularas en cumparegliaziun internaziunala.
Quest rapport furma ina basa per ils acturs dal sectur da latg per pudair elavurar e realisar ina strategia per l'entira branscha. Il stadi duai sa concentrar da porscher bunas cundiziuns da rom.
Pretsch dal latg
L’analisa mussa che la media dal pretsch dal latg en Svizra dependa fitg ferm dal svilup dal pretsch dal latg en l'UE. Cunquai ch’ins sto quintar en il context internaziunal cun ina fluctuaziun dals pretsch, ston ins era quintar cun in augment dal pretsch dal latg en Svizra. Quai vegn ad esser ina sfida per ils acturs dal sectur da latg.
RR novitads 12:00


text:
Evitar d'emblidar en la vegliadetgna
- Mesemna, 26.10.2016, 11:15
-
Emprima emissiun:
- Mesemna, 26.10.2016, 11:15, RTR
Sco che noss corp vegn cun la vegliadetgna pli debel e pli vegl, vegn era noss tscharvè pli vegl. Ins emblida pli spert chaussas, ins ha fadia dad emprender e da sa regurdar vi da memorias han ins era pli ditg. Cun in trenament per il tscharvè pon ins retardar il process.
Cun il tscharvè èsi en sasez sco cun noss corp: Dapli ch’ins trenescha e pli fit ch’ins è. Plitost suenter la pensiun saja quai impurtant da trenar il tscharvè manegia Christian Koch, il co-schefmedi da la gerontopsichiatria dal servetsch psichiatric en Grischun. I saja tissi per il tscharvè da be seser davant la televisiun e spetga ch’i vegn saira.
« Rutina è tissi per il tscharvè. Tut quai ch’è nov è effectiv. Il tscharvè dovra ina sfida »
Christian Koch
Co-schefmedi da la gerontopsichiatria da la PDGR
Era la rutina è tissi per il tscharvè. Per exempel sch’ins fa dapi onns engiavineras da pleds cruschads, lura n’è quai betg pli in trenament. Il chau sa lura precis tge ch’el ha da far e per pli enconusch’ins las respostas gia prest ordador.
Precis il cuntrari stuess ins far per restar fit en il chau: esser activ e tschertgar ina nova sfida.
Pazienza, motivaziun e curaschi
Nov – nov – nov è la devisa per trenar il tscharvè. Cumenzar cun insatge tut nov è il meglier. Per exempel emprender ina nova lingua, far in curs da sautar, cumenzar in nov sport u ristgar dad ir vi da la tecnica sco il computer e l’internet.
Dentant datti era pli pitschnas chaussas per restar fit. Cun guardar veglias fotografias e sa regurdar vi da la situaziun sin la fotografia, sa regurdar vi da las persunas, vi dals nums ni numers da telefon e.e.e. In auter exempel è da leger la gasetta ed empruvar da sa regurdar vi dal text.
« Effectiv è il trenament sch’ins sa sto strapatschar il chau »
Christian Koch
Co-schefmedi da la gerontopsichiatria da la PDGR


text:
Ina gronda part dals cussegliers dals chantuns è d’accord cun las propostas fundamentalas da l’iniziativa. Uschia saja per la gronda part da la populaziun impurtant che la segirtad alimentara saja garantida e la producziun spargnia resursas, ha ditg Karin Keller-Sutter (PLD/SG). Ma tuttina haja l’iniziativa blers dischavantatgs, uschia perdian las regiuns muntagnardas en cumparegliaziun cun ils manaschis purils en la bassa. Ed er la producziun da graun ed autras plantas gudognan cunter la producziun da latg e charn, uschia argumentescha Korad Graber (PCD/LU).
Cuntraproposta è pli precisa
Ina maioritad dal cussegl suonda a la cuntraproposta directa elavurada da la cumissiun. Lezza resguarda las pretensiuns fundamentalas da l’iniziativa ma ella è pli clera e precisa. Uschia propona la cuntraproposta da francar la segirtad alimentara en la Constituziun. La cuntraproposta na creeschia betg novas subvenziuns ha accentuà il pledader da la cumissiun Isodor Baumann (PCD/UR). El medem mument resguardia questa cuntraproposta era anc finamiras da duas iniziativas da nutriment pendentas. Fundamental tar tut las trais iniziativas actualas da nutriment è la segirtad alimentara e quai saja bun da francar questa finamira en la constituziun, ha ditg Hannes Germann (PPS/SH).
L’Uniun purila ha annunzià da retrair l’iniziativa sche la cuntraproposta constat
Gia avant la debatta aveva l’Uniun purila Svizra annunzià da retrair l’iniziativa sche la cuntraproposta directa constat. Plirs puncts decisivs da l’iniziativa sajan resguardads. Ma definitiv decider da retrair l’iniziativa vegnia l’uniun pir suenter la votaziun finala.
La cuntraproposta va uss en il Cussegl naziunal. Lez aveva approvà l’iniziativa en la sessiun da primavaira. Sch’el approvescha la cuntraproposta vegn quella avant il pievel independent sche l’Uniun purila retira l’iniziativa per la segirtad da nutriment.
RR novitads 12:00


text:
729 [p. 33] In ha fatg per quei, e fa aunc oz il di gron d' entiert, 30 de voler entruidar, ne sforzar ina naziun, de prender si in auter lungatg, e literatura, ca quels, ch' ei han artau de lur Vegls, e Dieus ha conpartiu … ad els. Las confusiuns ch' en coutras deventadas, dessen esser scola suficiente, per stunclar giu d' il tut tals tentaments, e supriments. In ei constituius aschia de natira, e de fermezia de spirt, ch' in 35 astga dir ora la verdat, e tem' è nuot, de vegnir en confront, per è ella poder, e voler defender. Nus dshein, ed è cun vush, e detschartadat grishuna, a grad, e grad ora, che nus saveien schi bein plaidar, e rashunar, prosar, e poetisar, viver, e morir en nos confints cun romantschar, sco Quei ch' ils Latins scriven, sco sisura ei scrit, scrivein nus: Lyd, Tyrrhen, Hetrusc, Rhæt, Rhen, ed Œn, e sesvushein (vocalain) è aschia. [p. X] Sapies, e tegn endemen afon grishun, che ieu hagi ditg a ti, che nagina caussa sei pli necessaria, deshente, e profiteivle a ti, ca la savida perfetga ded in Linguatg, ed oravon de quel de tia muma, e naziun. 5 Pertgei sche plaids convegnen … cu' ls fatgs, e realitats, sche result' or de quei las verdats; e sche plaids, e fatgs seconportan in cun lauter, e vegn capiu, e fatg capir quels, sche suondan las rashuns, e cun quellas duas caussas, ed è per mieds d' ils plaids, deriva tuta honestadat, e tut bien. 10 Cur che la giuventegna grishuna sa bein leger, e scriver, quintar, e rashunar en siu Languatg matern, o sche temi bucca pli pertgei nuo ch' ella vegn a vegnir, sche vegn ella ad esser retscharta, e tenida bein, e vegn è ad enprender auters Linguatgs, ed Enshins, ed aschia deventar ventireivle. 15 Lai mo critisar sur mei, e sur tei, lai mo trer l' aria de sabiadat a tras ils larishs, sei buna, ne mala, pertgei ei vegn tut sin quei: sch' ell' hagi sias enprovas, ne buc: ha ella quellas, sch' eis ella sc' in bien tscheriesh, che rafina glin, e coniv, e bita deven la stupa, ed il herbadetsch; e sch' ella maunca de sias enprovas, ed ei suflada si cun in spirt de pregiudizi, e 20 squidonza, ne ignorantadat, sche lai ir ella per l' aria, ch' ella vegni de quella purificada. Mo seies de bein, ed enprend' è bein, (mo) [p. XI] mo te deporta bein, e te fida de Dieus, sche vegn el tei engrondir cun duns, e benedicsiuns. … 25 Ils Lungatgs en mussamens divins, e la Literatura envenziun homana per frestgentar la memoria. Lai quel esser recomandaus a ti, ch' ei tiu Ils 20. de Februarj on 1819. Amatur.
-740-
730 Placi a Spescha quels en


text:
San Maver
San Maver o Mavol (latin: Maurus; vivuu in del VI secol) l'è staa on monegh de l'orden benedettin, el discepol pussee important del San Benedett insema al San Piazzet.
L'è veneraa 'me sant de la Gesa Catolega, e l'è regordaa el 15 de genar.
Vita[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
Quell che semm de la soa vita a gh'è scritt domà in vun di dialegh del papa Grigoeu Magn. Se sa che l'è staa arent a San Benedett e l'è staa sò discepol, e che dopo che quell l'è andaa a viv a Subiaco, a l'è deventaa l'abaa noeuv de Montecassino. Se dis che l'è staa bon de caminà in su l'aqua, guarì la gent e scascià via i demoni.
Patron[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
In Lombardia, el San Maver l'è patron de Buscaa, Gessaa, San Paol, Sceresoeula de Berbenn, Bruntin de Villa d'Almè, Vianò de Renaa, Convren, Gerenzaa e Sarnegh (insema a San Martin).


text:
Il viaduct da la Landwasser duai vegnir inscenà sco tur da signal da la Viafier retica e dal turissem grischun. Ultra da la viafier duai il spazi d'attracziun vegnir cumplettà ensemen cun il Parc Ela cun ils elements guaud, agricultura, aua e selvaschina/chatscha. Il territori enturn il viaduct da la Landwasser duai daventar uschia ina destinaziun d'excursiun nova ed impurtanta per il turissem da stad en tut il Grischun.
Masterplan pront l'onn 2020
En il rom dal project – purtà da la Viafier retica sco er da las vischnancas da staziunament e da la regiun – vegn sviluppà in model da fatschenta per l'entir spazi d'attracziun. En quest connex duain er vegnir scleridas las rollas da la Viafier retica, da las vischnancas, da la regiun, da las organisaziuns turisticas, dal Parc Ela e da Grischun vacanzas. Fin la primavaira 2020 duai vegnir preschentà in masterplan sco basa per ina realisaziun definitiva dal project «Viaduct da la Landwasser – simbol dal Grischun».
RR novitads 10:00


text:
Lavurs
Spezialists e spezialistas da tgirom elavureschan differentas materialias. Tut tenor il product tschernan els tgirom ferm e resistent u tgirom fin e lom. Ultra da quai elegian els per mintga material las maschinas ed ils instruments adequats. Dal sboz fin a la surdada al clients planiseschan e calculeschan els mintga lavur conscienziusamain.
Spezialists da tgirom e textilias produceschan unicats u pitschnas serias. Els sviluppeschan l’emprim ils prototips e creeschan ils models. Els pon transponer furmas e s’imaginar la realisaziun da sbozs dissegnads. Per la fabricaziun tschernan els il material adequat ed al taglian tenor il model da tagl. Tut tenor l’artitgel utiliseschan els tocca da metal sco ferradira ed anzas e material d’emplenir. Els lavuran per part a maun e per part cun maschinas.
En la direcziun speziala da l’equitaziun vegnan fabritgads artitgels da tgirom per il sport da chavals u per l’agricultura, per exempel sellas, chavazzinas u cumets. Tar tut quai tegnan ils spezialists da tgirom e textilias quint da l’anatomia da l'uman e da l'animal.
En la direcziun da vehichels e tecnica elavureschan spezialists da tgirom e textilias l’equipament interiur ed ils plimatschs da seser d’autos, da bartgas u d’eroplans. Plinavant fabritgeschan els artitgels tecnics sco filters da tessì spezial u culs textils. Quests products da hightec vegnan per exempel cumprads da l’industria da stampa, da la tecnica da medischina, da l’industria da victualias u da l’industria farmaceutica.
Spezialists da tgirom e textilias en la direcziun speziala da rauba da tgirom fin fabritgeschan, modifitgeschan e repareschan tastgas, mappas, bursas, etuis per bischutaria ed artitgels sumegliants. Tar tut quai è impurtant in bun senn per furmas, colurs e materials sco er in flair per la moda.
En la fatschenta da vendita cusseglian spezialists da tgirom e textilias la clientella. Els resguardan ils giavischs e basegns dals clients ed als infurmeschan davart differents materials e differentas pussaivladads da fabricaziun.
Scolaziun
Basa legala
Ordinaziun federala Ordinaziun federala 5-5-2011
Durada
3 onns
Direcziuns
- equitaziun
- vehichels e tecnica
- rauba da tgirom fin
Furmaziun en la pratica
En ina sellaria, en ina sellaria da carossarias u en in manaschi da fabricaziun da rauba da tgirom
Furmaziun en scola
1 di l'emna a la scola professiunala
Roms professiunals
- planisaziun ed organisaziun dals pass da lavur tenor ils basegns dal martgà e da la clientella
- prescripziuns davart la segirezza da la lavur e l’ecologia
- determinaziun, elavuraziun e tgira da tgirom, textilias e materialias
- utilisaziun e tgira dals guaffens e da las maschinas
- concepziun, fabricaziun e reparaziun da products da tgirom e da textilias
Curs ordaifer il manaschi
Davart differents temas
Maturitad professiunala
Fitg bunas prestaziuns da scola permettan da frequentar la scola da maturitad professiunala durant la furmaziun da basa.
Diplom
Attestat federal da qualificaziun "spezialist / spezialista da tgirom e textilias AFQ"
Premissas
Furmaziun preliminara
- scola populara terminada
- bunas prestaziuns en quints e geometria
Pretensiuns
- inschign manual
- senn per furmas e colurs
- talent da dissegnar
- movibladad corporala
- pazienza e perseveranza
Furmaziun supplementara
Curs
purschidas da scolas spezialisadas e scolas professiunalas sco l'associaziun "Leder Textil Schweiz VLTS"
Examen professiunal superiur (EPS)
maister / maistra da tgirom e textilias
Scola auta spezialisada (SAS)
direcziuns da studi en champs spezials parentads, p.ex. Bachelor of Arts (SAS) en design da products e d’industria u Bachelor of Arts (SAS) en architectura d’interiurs
Cundiziuns da lavur
Spezialists e spezialistas da tgirom e textilias AFQ lavuran tut tenor la direcziun speziala en sellarias, en sellarias da carossarias u en manaschis da fabricaziun da rauba da tgirom.
Ulteriuras infurmaziuns
Verband Leder Textil Schweiz VLTS
Chascha postala
6252 Dagmersellen
Tel: 062 756 49 43
URL: www.ig-letex.ch


text:
Lavurs
Mecanists e mecanistas da maschinas da construcziun èn responsabels per il mantegniment, il service e la reparatura da maschinas da construcziun. Latiers tutgan exchavaturs, apparats da sientar construcziuns, betunieras, martels idraulics, cranas, chars cun chascha cupitgabla, splattitschas (vibrantas) euv. Savens sa tracti d’instruments da hightec cumplexs cun elements da cumond electronics.
Mecanists da maschinas da construcziun lavuran en lavuratoris ch’èn endrizzads a moda moderna, nua ch’als stattan a disposiziun resgias da maschinas, maschinas da furar e da mular, indrizs da buglir, turns, plattafurmas idraulicas, isegls spezials sco er differents apparats da mesirar e controllar. Els èn dentant er savens en viadi per reparar pannas u disturbis directamain tar la clientella u sin il plazzal.
Tar reparaturas lavuran mecanists da maschinas da construcziun betg mo cun forza ed inschign, mabain erueschan cun instruments da diagnosa dirigids da computers disturbis en sistems electrics, electronics, mecanics ed idraulics. Latiers consulteschan els manuals e plans da funcziun sco er protocols da controlla. Els demonteschan parts d’ina maschina u d’in motor, prendan dapart agregats en tocs singuls, als nettegian e remplazzan parts isadas. Sch’ins na po betg retrair tocs da reserva entaifer in termin util, als fabritgeschan els sezs. Els san applitgar las tecnicas ch’ins dovra latiers sco furar, storscher e buglir. Els lavuran cun metals, ma era cun materials sintetics.
Mecanists da maschinas da construcziun mainan tras lavurs da controlla e da service. Els controlleschan elements da construcziun sin lur funcziunalitad, midan ieli, giusteschan ventils, tiran suenter struvas da rodas e controlleschan ils indrizs da frains sco er la pressiun da l’aria en ils pneus. Ultra da quai tutga la modificaziun e la cumplettaziun da maschinas tenor giavischs da la clientella tar lur incumbensas. Els equipeschan per exempel las maschinas cun filters da particlas u monteschan stgamiaders spezials per il barat svelt d’apparats. Maschinas novas preparan els per metter en funcziun. Els èn er responsabels per las controllas necessarias sco la mesiraziun da las valurs da svapur.
Durant lur lavur resguardan mecanists da maschinas da construcziun las prescripziuns da segirezza, da la sanadad e da la protecziun da l’ambient e preparan ils vehichels tenor las directivas legalas. Savens lavuran el en dus u en teams.
Scolaziun
Basa legala
Ordinaziun federala 25-10-2006
Durada
4 onns
Furmaziun en la pratica
En in lavuratori per maschinas da construcziun
Furmaziun en scola
1 di per emna a la scola professiunala (instrucziun communabla cun ils mecanists da maschinas agriculas e cun ils mecanists d’apparats a moto AFQ)
Roms professiunals
- cumpetenzas che surpassan la professiun
- prescripziuns
- tecnica da las lunghezzas e tecnica da controlla
- tecnica da fabricaziun
- basa da la tecnica da fluid
- idraulica
- instrucziun da material
- informatica
- elements da maschinas
- schassis
- pilotadis / frains
- segirezza / confort
- infurmaziuns tecnicas
- basas da l’electrotecnica
- indrizs tecnics
- motors termics
- quint / fisica
- lavurs spezialisadas professiunalas
Maturitad professiunala
Tar fitg bunas prestaziuns da scola po vegnir frequentada la scola da maturitad professiunala durant la furmaziun da basa.
Diplom
Attestat federal da qualificaziun "mecanist / mecanista da maschinas da construcziun AFQ"
Premissas
Furmaziun preliminara
- scola populara terminada
- bunas prestaziuns en geometria e matematica
Pretensiuns
- inschign manual
- enclegientscha tecnica
- bun dun receptiv
- moda da lavur autonoma
- fidadadad e senn per responsabladad
- buna sanadad e constituziun robusta
- plaschair vi dal contact cun la clientella
Furmaziun supplementara
Curs
purschidas dal center da furmaziun da l’Uniun svizra dal Metal e da scolas spezialisadas professiunalas
Furmaziun da basa scursanida
mecatronist / mecatronista d'automobils
Examen professiunal (EP)
manader / manadra da lavuratori da maschinas agriculas cun certificat professiunal federal
Examen professiunal superiur (EPS)
maister mecanist / maistra mecanista maschinas agriculas
Scola spezialisada superiura (SSS)
p.ex. tecnicist / tecnicista dipl. construcziun da maschinas, tecnicist / tecnicista dipl. da construcziun en metal, tecnicist / tecnicista dipl. electrotecnica
Scola auta spezialisada (SAS)
studis en direcziuns spezialas parentadas, p.ex. Bachelor of Science SAS) en tecnica d’automobils, en tecnica da maschinas
Cundiziuns da lavur
Mecanists da maschinas da construcziun lavuran en lavuratoris da reparatura per maschinas da construcziun, en interpresas da construcziun e tar importaders da maschinas da construcziun. Savens sa spezialiseschan els sin tips specifics da maschinas da construcziun.
Grazia a lur scolaziun vasta èn mecanists da maschinas da construcziun persunas dal fatg tschertgadas. Sper la lavur sin il sectur emprendì chattan els er plazzas da lavur en l’industria e sin montascha en Svizra u a l’exteriur.
Mecanists da maschinas da construcziun èn savens en viadi e lavuran per part en il liber. Il temp da lavur lung durant il mez onn da stad vegn egualisà tras il temp da lavur pli curt durant l’enviern.
Ulteriuras infurmaziuns
Schweiz. Metall-Union SMU
Chräjeninsel 2
3270 Aarberg
Tel: 032 391 99 44
URL: www.smu.ch
Informationen zu den Landtechnik-Grundbildungen:
URL: www.go4mechanic.ch
Revista professiunala:
"Schweizer Bauwirtschaft"


text:
Sco quai ch’il president communal da Surses Leo Thomann ha ditg, stuessan ils purs vegnir cun l’iniziativa, sch’els vulan ina meglieraziun. Ils nov purs da Tinizong e Rona n’han il mument però signalisà nagin interess per ina meglieraziun.
Sco quai ch’il pur da Tinizong Gion Francestg Schaniel ha ditg, beneventass el ina meglieraziun, ma las schanzas per in gea dal suveran sajan pitschnas cunquai che blers privats che na fan betg il pur, sajan en possess da la gronda part dal funs. E blers da quels n’hajan pervi dals custs nagin interess da pajar per ina meglieraziun. Plinavant gioghian era emoziuns e regurdientschas ina rolla: Uschia veglian blers tegnair lur terren, e betg survegnir in terren en in auter lieu.
RR actualitad 17:00


text:
En tut hajan las persunas survegnì 8,7 milliuns francs, uschia il delegà per las unfrendas en ina communicaziun. Mintgina da las passa 1'100 persunas haja survegnì tranter 4'000 e 12'000 francs.
La ministra da giustia Simonetta Sommaruga era sa perstgisada avant trais onns tar las unfrendas da mesiras repressivas ed aveva instradà in fond per l'agid direct. Il fond per l’agid direct è vegnì stgaffì l’onn 2014 per pudair gidar ad unfrendas en miserias finanzialas a moda nunbirocratica. Il fond vegn purtà da las baselgias chantunalas, dals chantuns, da las vischnancas e citads sco era d’organisaziuns e persunas privatas.
RR novitads 12:00


text:
La Secziun sustegn al commando strategic (SACS) è responsabla per formular ils rapports da gestiun e da planificaziun dal Cussegl federal e garantescha la furmaziun en il sectur dal manaschament da crisas a l’intern da l’administraziun federala.
Planificaziun ed identificaziun tempriva
En collavuraziun cun ils departaments elavurescha la Secziun SACS il program da legislatura cun las finamiras correspundentas dal Cussegl federal. Per pudair preparar il program da legislatura coordinescha la Secziun SACS in rapport per il Cussegl federal che consista da contribuziuns dad expertas ed experts internaziunals davart las sfidas definidas a lunga vista. Ultra da quai analisescha la SACS cuntinuantamain tendenzas globalas che pudessan avair per la Svizra in potenzial da crisa strategic a media vista (analisa ed identificaziun tempriva) resp. lur consequenzas per la planificaziun politica (analisa da la situaziun e dal context).
Instruments dal rendaquint
Mintg’on elavurescha la SACS en collavuraziun cun ils departaments il rapport da gestiun che cuntegna ils temas principals dal Cussegl federal. La Secziun verifitgescha plinavant tut las fatschentas dal Cussegl federal, sch’ellas èn confurmas a la politica globala dal Cussegl federal ed è responsabla per la controlla dals mandats dal Cussegl federal e dal parlament.
Gestiun da crisas
La Secziun SACS porscha als departaments ils suandants servetschs en il sectur da la gestiun da crisas:
- sustegn metodic e logistic e cussegliaziun en cas da crisas interdepartamentalas
- furmaziun en il sectur da la gestiun da crisas
- planificaziun, realisaziun ed evaluaziun dals exercizis da commando strategic (ECS)
Conferenza dals secretaris generals
La SACS accumpogna la Conferenza dals secretaris generals e maina il secretariat.


text:
Gino Caviezel è daventà emprim cun in avantatg da 19 tschientavels avant il Vallesan Justin Murisier. Sin plazza trais è in ulteriur Vallesan, numnadamain Loïc Meillard cun 26 tschientavels retard sin Caviezel. Meillard aveva gia gudagnà la medaglia da bronz en la cumbinaziun dal venderdi.
Grischuns sin il podest dal Super-G
Gino Caviezel è per l’emprima giada campiun svizzer. Cun gudagnar la cursa a Tavau è el daventà campiun svizzer da Super-G. Segund è vegnì anc in Grischun: Stefan Rogentin.
Argent al campiunadi svizzer gudogna in segund Grischun: Stefan Rogentin. Bronz è ì a Gilles Roulin.
Tar las dunnas argient grischun cun Jasmine Flury
Tar las dunnas ha Corinne Suter gudagnà il titel da campiunessa svizra en il Super-G. Quai suenter ch’ella aveva gievgia gia gudagnà quel en la cursa rapida.
Segunda è vegnida la Grischuna Jasmine Flury e terza Mélanie Meillard.
RR novitads 14:00


text:
Gyeongsangbuk-do
Gyeongsangbuk-do (Nord Gyeongsang; hangul: 경상북도; hanja: 慶尚北道) a l'è una pruvincia in del est de la Curea del Süd. La sò capital a l'è Daegu. Daegu l'è una cità metrupulitana (e inscì separada da la pruvincia), ma ancamò la serva cume capital de la Nord Gyeongsang.
La pruvincia la cunfina cun Gyeongsangnam-do (al süd), Jeollabuk-do (al oest), Chungcheongbuk-do (al nordest), Gangwon-do (al nord), e i cità metrupulitan de Daegu e Ulsan.
Storia[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
La pruvincia l'è staia creada in del 1896, dürant la dinastia Joseon, e pö l'è devegnüda part de la Curea del Süd quand el paes l'è devegnüü indipendent in del 1948.
Aministraziun[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
La Nord Gyeongsang l'è dividüda in 10 cità (si; 시) e 13 cunte (gun; 군).


text:
Entras la midada dal clima èn talas tipicas fluras alpinas periclitadas da vegnir stgatschadas da fluras da la Bassa. Sco quai che l'Institut federal per la perscrutaziun da guaud, naiv e cuntrada (WSL) communitgescha, hajan ils scienziads laschà transportar 10 tonnas prà alpin da 2'100 meters giu sin 1'400 meters per pudair perscrutar il destin da stailalva e giansauna.
Ussa èn las fluras en in clima ch'è per 3 grads pli chaud. Là èn ellas expostas als concurrents ed er a dapli insects.
RR novitads 12:00


text:
Fin da la navigaziun principala
Entschatta dal navigatur
Troccas
Descripziun
Troccas è in gieu da chartas enconuschent ch'è derasà oravant tut en Surselva. Las chartas da troccas che portan inscripziuns franzosas èn probablamain vegnidas importadas en Grischun da mercenaris il 17avel tschientaner. Il gieu ha 78 chartas en quatter colurs: rosas, cuppas, spadas e bastuns. Mintga colur cumpiglia 14 chartas, 10 cifras e 4 chartas cun figuras (retg, regina, chaval, buob). Vitiers vegnan ulteriuras 21 chartas che vegnan numnadas las troccas plus in nar sco joker.
En general dattan ins il gieu da troccas en quatter, mintgamai dus cunter dus. Ultra da quai datti variantas da dar troccas en trais fin en sis. La lingua dal gieu è exclusivamain il sursilvan. Ina particularitad dal dar troccas è quella dal «tschintschar», vul dir dal discurrer en ina lingua secreta tradiziunala. En mintga runda infurmeschan ils congiugaders lur partenaris cun agid da noziuns rumantschas codifitgadas davart lur atgnas chartas ed emprovan da manar en errur lur adversaris. Regularmain han lieu turniers e dapi l'onn perfin 2006 campiunadis uffizials grischuns da troccas, organisads d'uniuns localas u da l'Uniun grischuna da troccas.
Gallaria d'illustraziuns
Documents da video
Campiunadi grischun da troccas a Rabius © RTR, 2006
Concurrenza da troccas tranter Grischuns e Vallesans a Mustér © RTR, 2006
Referenzas e dossier
- Publicaziuns
Carla Deplazes: Troccas. Das Tarockspiel in Graubünden. In: Schweizerisches Archiv für Volkskunde vol. 83. Basel, 1987, p. 41-59
Gion Tumasch Muoth: Stecken, Schwerter, Kelche und Rosen. In: Terra Grischuna no. 6. Chur, 1988
Sturzenegger Stiftung (Ed.): Das Tarockspiel in der Schweiz (Schweizer Spielkarten 2). Schaffhausen, 2004
Tarock: In: Atlas der schweizerischen Volkskunde. Basel, 1950-1995
- Dossier
- Troccas
descripziun detagliada Ultima modificaziun: 31.05.2018
Dimensiun: 200 kb
Tip: PDF
- Troccas


text:
Entant èsi cler ch'almain ina da las firmas pertutgadas (KIBAG) tira vinavant la decisiun al Tribunal administrativ federal.
Tranter ils onns 2004 e 2010 sajan las 12 firmas sa cunvegnidas a pretschs per differents projects. Ellas hajan repartì tranter ellas ils projects da vias chantunals e communals ed hajan fatg cunvegnas davart las offertas. Tar radund 650 projects haja dà cunvegnas cun ina valur d'almain 190 milliuns francs. Pertutgads da questas cunvegnas sajan chantun e vischnancas.
La dimensiun haja fatg surstar, di Frank Stüssi vicedirectur da la Cumissiun da concurrenza. Suenter in sumegliant cas en il Tessin n'avess ins betg spetgà quai en il Grischun:
Tgi sto pajar quant?
Otg da las 12 firmas avevan gia ordavant fatg ina cunvegna da cumparaziun cun il chantun e pajà 6 milliuns al chantun ed a las vischnancas pertutgadas. Quai ha per consequenza ch'ils chastis per questas firmas èn sa reducids. En tut 14 milliuns pli pauc, scriva la WEKO.
Nov firmas eran sa cunvegnidas avant la decisiun da la WEKO cun ils donnegiads dal cartel. Ellas èn s'obligadas da pajar radund 6 milliuns francs al chantun ed a vischnancas pertutgadas. Las sancziuns per questas firmas ha la WEKO perquai reducì per total radund 3 milliuns francs. Nagina cunvegna cun il chantun han fatg la KIBAG, la Implenia e Casty.
KIBAG tira enavant il cas
Da vart da la WEKO è il cas dal cartel da construcziun cun quai serrà giu. Da lur vart na datti naginas sentenzias pli. Omaduas decisiuns pon dentant anc vegnir tratgas avant il Tribunal administrativ federal. Entant èsi cler che almain ina da las firmas pertutgadas tira vinavant la decisiun al Tribunal federal: La KIBAG che stuess pajar il pli aut chasti ha gia decis da far quai, sco ella scriva en ina communicaziun.
La KIBAG argumentescha ch'i saja dubius da la WEKO da tschertgar schliaziuns cun empruvar da smanatschar che la firma da construcziun vegnia exclusa da la concurrenza u d'empermetter ch'i dettia reducziuns da chastis cun pajar ina summa pauschala. Per quests motivs na saja la fatschenta betg stada pronta da collavurar cun las autoritads ed il chantun.
Reacziun da l'Uniun d'impressaris
Maurizio Pirola, il president da l'Uniun d'impressaris è surstà da la dimensiun dals chastis. En quella autezza possian quels propi esser in privel existenzial per in'interpresa. Ch'ils chastis da la WEKO hajan però donnegià il image dals impressaris na crai Maurizio Pirola betg, sco el ha ditg envers RTR.
Engiadin'Ota
En la segunda decisiun davart il cartel en Engiadina ha la WEKO constatà che duas, respectiv en in cas trais firmas, hajan cuntrafatg a la lescha. Da 10 cunvegnas betg lubidas sajan pertutgads bajetgs da construcziun auta e bassa da privats sco era sin basa communala. Sis projects sajan da privats e quatter da vischnancas.
Chastiads vegnan:
- Rocca+Hotz SA (480'000 francs)
- Foffa Conrad SA (11'000 francs)
- P. Lenatti SA (2'000 francs)
RR novitads 08:00+


text:
Autari
L'Autari (intoren a'l 540 - Pavia, 5 de setember del 590) l'è stait Re dei Lombards del 584, fina a la so mort.
Despò de la mort del so pader, Clef, ind el 574, i Lombards i hera miga cernid un olter sovran, e l'era començad ol insé-diit govern dei Duca. Ma cond una spedizion in Provença, i Lombards i s'era faits nemix i Franc, e i bizantin i hera subet ciapad l'ocasion per provar a riconquistar (cond el or e cond el ferr) i territore perdids.
Ciapads intra do fronts, i duca i hera infina decidid de incoronar l'Autari, qe ind i agn del so regn l'ha duxid frontar plu volte i nemix. A la fin l'era rivad (despò de la riconquista de Bressell) a una triga de tri agn coi bizantin; quand qe lor i l'ha s'ciepada, l'ha sposad la s'cieta del Duca dei Bavari, Teodolinda, per hir-ga un fort liad (589).
Despò de ses agn de regn, l'è mort ind el 590, fors velenad.
RiferimentsModifica
- (LA) Paol Diacon, Historia Langobardorum
- (IT) Autari, treccani.it.
- (IT) Autari (dizionario biografico), treccani.it.


text:
Diamant
Ul diamant a l'è una furma alòtrupa del carbòni, caraterística dii pressiun volt. Dent in del diamant un àtum a l'è ligaa sü cunt quater ólter; la strutüra l'è l'istèssa del silíci e del germàni, e grazzia a la fórza dii ligàm carbòni-carbòni a l'è la sustànza püssee düra ca gh'è in natüra (10 in sü la scàra Mohs).
Ul diamant al cünta quater eletrúni in dii urbitàj sp3; cunt ul temp, al tend a trasfurmàss in grafit, anca se a temperadüra ambient al prucèss a l'è lunch. Un óltra furma del diamant a l'è la lunsdalèit, una spéci de diamant cunt una strutüra esagunal.


text:
Minisguard dals 28.10.2017
- Sonda, 28.10.2017, 17:40
Dapli ch’ina plazza da gieu
Tge far sch’ins gudogna 25’000 francs? Per l’uniun «sportkids» Trin, che ha gudagnà l’onn passà quella summa, èsi stà cler ch’els vulessan realisar in project da moviment per giuven e grond. Lur idea: in parc da moviment. Proxima primavaira cumenzan las lavurs ed il Minisguard è stà a guardar nua che quest parc duess vegnir e tge che quai munta.
Danunder vegnan ils raps?
Sche ti vuls cumprar in velo alura dovras ti natiralmain raps. Ma tge far sche ti has betg avunda? Ina pussibilità è da dumandar la banca per raps. Quai fan oravant tut persunas che vulessan per exempel fabritgar ina chasa u far ina atgna fatschenta. Sche bleras persunas vulessan quai alura sa la banca crear raps or dal nagut. Quai na plascha dentant betg a tuts.


text:
Platino
El plàtino l'è 'n elemènt chìmich enserìt endèla tàola periòdica dei elemèncc col sìmbol Pt. El g'ha nömer atòmich 78, che völ dì che 'l nùcleo de 'n àtom de plàtino el g'ha 78 prutù. En natüra se 'l tróa sota fùrma de sich izòtopi stàbii e giü radioatìf che però el g'ha 'n perìot de smezamènt de 650 miliàrdi de agn. I izòtopi che bónda de piö i è: 195Pt (33.8%), 194Pt (32.9%) e 196Pt (25,3%).
De aspèt el se 'nsomèa a l'arzènt, se 'l laùra facilmènt e 'l vé 'ntacàt dificilmènt de la curuziù. Compagn dei óter metài de la sò famìa, el g'ha proptietà catalìtiche 'mportànte, tat che 'na miscèla de idrogeno e osigeno al stat gasùs en prezènsa de 'na spùgna de platino la s·ciòpa. La sò rezistènsa a la curuziù e a l'osidasiù la fà sé che 'l sàpe apresàt per produsiù de gioielerìa.
El ghe dà nòm a 'n grupo specìfech de sés elemèncc che g'ha caraterìstiche che se 'nsomèa e del qual, oltre a lü, fà part el rutenio, el rodio, el palàdio, l'osmio e l'iridio


text:
Desi
Dési (nom ufizial in italian: Desio in Italian, Decium in Latin;) l'è un cumün de la Pruvincia de Munscia e Brianza con 41 865 abitant (dato del Dicember 2015[1]), cont ona süperfis de 14,8 km² e ona densità de 2 829 ab./km².
L'è tacaa ai comün de Bovis-Masciagh, Cesan, Lisson, Muggiò, Nòa, Seregn e Vared.
I sò abitant i g'hann da scurmagna de goss.
Evoluzion demografega[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nümer de abitant del cumün de Desi l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Abitàncc censìcc
Riferiment[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Quand al Signur un di lè fai la tera
al ga gnü in ment da fa nca 'l mè paes
l'è miscià sü butüm, cement e gera
e ga dai dent lavrà püssè d'un mes
par fa gni fo Granòss cum Muntisell
a dis la Bibbia ch'as na fai na pell.
La punta dal cupass l'ha mis Paià
e la matita a s'ha bagnà ntl' Agogna
(l'è ndua ghe gnu fo tüta una stra
che ancura adess l'è propri una vargogra)
scancela chi e là, l'è tropp, lè pocc
cusì 'l paes l'è stai taià in dü tocc.
Un tocc l'è ragrüpà visin la Gesa
ghe di bei ca, usterii e 'l Cafè Sport
la gent l'è püsse sü, püsse burghesa
ghè fin na quai fiuleta in minishorts
ghè i scoli, ghè 'l telefono e la posta
pasa la curiera e la fa sosta.
Inveci l'altar tocc l'è püssè in là
ghè pochi cai, ghè gnanca un'usteria
l'è ancura rüstic mè trent'ani fa
e da curieri chi na gira mia
ansi, dadrè dal casinin dal Pedar
a gira di mirolt ch'in lung dü metar.
Anca 'l Signur l'è resta lì in principi
parchè l'è vist ch' l'era al paes dal lüff
ma po'l'è dì:
"Ig meti al Municipi ch'ag pensa
lü datu che mi son stüff".
Al Municipi infati a ga pensà e l'è mis
fora i tassi da pagà.
Tüt al lavur ch'l'è lasà ndre 'l Signur
al Municipi as l'ha ciapal in man
e ghè prugett dal Pian Regulatur
da fa gni grand Granoss cumè Milan
Adess l'è ncura prest, ghè mia ad solt
ghè pena di gran bissi a di mirolt.
Granoss l'è 'l mè paes, mi ig vöri ben
quantu giügà chi ho fa lì, da fiulin...!
quanti scürgnoli sui caplini ad fen...!
quanti pum chi ho rubà nta cüi giardin!
Al mè cör l'è semp là, l'è là nca dess...
A ghè i mirolt ch'in lung un metar e mess.
Marcello Rauccio