text:
SMA 10 S- 92. esser in nomen in in adjectiv, e lu ei il secund era buc in object. Perquei hai jeu lu schau l'indicaziun generala.
- Ralf Richter
- vor 1 Jahren
- Abrufe
Transkript
1 SMA 10 S- 91 Nus eran vegni la davosa gada tochen tier la 'Remartga' da 258, ch'ei buc fetg clara en quella fuorma e vegn era buc pli clara culs exempels che vegnan indicai. Da tgei ch'ei setracta vein nus aunc viu la davosa gada sin basa dallas grammaticas tudestgas: ei dat preposiziuns ch'ein dependentas d'in verb, d'in substantiv ni d'in adjectiv, ch'ins sa buc remplazzar cun autras preposiziuns. Ellas ein pia fixas ed han buc pli ina funcziun semantica precisa. Gliez selai lu denton mussar meglier cun exempels tudestgs che cun romontschs. 'Er hat Angst vor dem Hunde' ei gie buc da translatar cun *el ha tema avon il tgaun', mobein 'el ha tema dil tgaun'. La preposiziun 'vor' ha pia buc sia semantica oriunda pli en quei connex. Era tier 'Angst vor einer Prüfung haben' han ins buc tema avon igl examen, mobein da quel. Il medem vala per 'sich freuen über selegrar da', ni 'stolz sein auf esser loschs da'. Cheu ves'ins lu era il problem da quels exempels el romontsch; el romontsch stat adina 'da', silmeins tenor la norma: 'ver tema da, selegrar da, esser loschs da'. Cun 'a' e cunzun cun 'da' anfl'ins pia ina massa exempels, ferton che da quels cun autras preposiziuns ein lu pli difficultus d'anflar. Igl exempel cun 'sin', 'Sil il far di', ei probablamein in'emprova da duvrar la preposiziun 'sin' en in liug, nua ch'ella ei buc influenzada dil tudestg, sco p.ex. 'selegrar sillas vacanzas' fuss stau. Era igl exempel cun 'vi da', 'patertgar vi da', ei bein in exempel dil tuttafatg current el sursilvan, mo tuttina influenzaus dil tudestg. Cheu dat ei pia segir difficultads d'anflar exempels stgets romontschs. Ins vegn a stuer prender in exempel cun 'a' ed in cun 'da'. Jeu prendess forsa plitost in cun 'a' sco sulet object, p.ex. 'Questa giacca plascha bain a mia figlia'. Cun 'da' san ins prender 'I dependa da l'aura, sche nus main damaun cun skis u betg'. Lu dat ei da quels cun 'per' ch'ein obligatoris, p.ex. 'Has engrazià per il regal?'. Cun quei vein nus lu tut exempels cun verbs,, mo da quels cun substantivs ed adjectivs dat ei era, p.ex. 'el è stà fidaivel a ses patrun; el ha tema dal chaun; ella è cuntenta cun sias notas', sche quei ei buc puspei in'influenza dil tudestg ed ei stuess esser 'da sias notas'. Jeu hai bunamein il sentiment, ch'ei seigi gest en quels loghens, nua che la preposiziun ha mo ina funcziun grammaticala che l'influenza dil tudestg ei relativamein gronda, mo quei stuess ins lu aunc mirar pli exact. Lu stuein nus era aunc anflar ina formulaziun empau pli clara per quels cass. El romontsch eis ei buc aschi evident d'argumentar quei cun la semantica, perquei che las preposiziuns 'a' e 'da', ch'ein las pli frequentas en quels cass, han era els biars auters cass buc ina funcziun semantica clara pli. Per tudestg vegn er duvrau en quei connex preposiziuns ch'han schiglioc ina semantica locala: 'auf, mit, vor' etc., sco nus vein viu. Perquei argumentass jeu era meins cul manco d'ina funcziun semantica che plitost cun il fatg, che certas preposiziuns ein ligiadas en moda e maniera pli u meins fixa cun verbs, substativs ni adjectivs. La formulaziun savess lu esser ca.: Tschertas preposiziuns èn colliadas en moda fixa cun in verb, in substantiv u in adjectiv. Ellas n'han betg ina funcziun semantica specifica en quests cas, mabain la funcziun grammaticala da metter en relaziun duas parts da la proposiziun. Pudess quei ir? Jeu vevel aunc ponderau da precisar las duas parts che vegnan messas en relaziun. Mo ellas ein probablamein memia generalas per precisar ellas pli fetg. Igl ei bein fetg savens in verb e siu object, che vegnan mess en relaziun in cun l'auter, mo igl emprem element sa era
2 SMA 10 S- 92 esser in nomen in in adjectiv, e lu ei il secund era buc in object. Perquei hai jeu lu schau l'indicaziun generala. Sco exempels prendess jeu lu quels che jeu hai numnau: 'plaschair a, depender da, engraziar per', lu cun subst. 'avair tema da', cun adj.' esser fidaivel a, esser cuntent cun'. Cun quei fuss lu il spectrum dad exempels pli gronds, aschia ch'ins vesa speronza meglier, da tgei ch'ei stetracta en quel cass, numnadamein d'in diever fix d'ina preposiziun, independent dalla semantica da quella. Aunc damondas tier la 'Remartga' da paragraf 258? Lu mein nus tier 259. Legi inaga senza ils exempels. Quei ei uss in cass, nua che preposiziun e conjuncziun ein claramein da distinguer: ei sto suandar in 'che' per ch'ina preposiziun sappi vegnir duvrada sco conjuncziun, schiglioc va quei buc. Cun la distincziun da preposiziuns e conjuncziuns duess ei pia buc dar problems. Bia dapli che quei ch'ei detg cheu, san ins probablamein era buc dir da quei diever. El tudestg dat ei buc quella marcaziun da preposiziuns cun 'che', era buc els cass, nua che la preposiziun vegn effectivamein duvrada sco conjuncziun. Ei ha num per tud. 'Ich warte bis du parat bist', buc *bis dass du parat bist'. Cheu ha il romontsch pia in avantatg visavi il tudestg. Lez ha, ton sco jeu vesel, era absolutamein negin'influenza sin quei sistem, silmeins tier las preposiziuns. Tier ils adverbs ei la caussa lu empau autra, silmeins el sursilvan. Leu lubescha schizun la GS 'El ha buc detg, co el hagi num' enstagl 'co ch'el hagi num'. El lungatg plidau sursilvan vegn il 'che' aunc schaus naven en biars auters loghens: 'Jeu sai buc, cu el vegn' enstagl 'cu ch'el vegn'; 'Jeu sai buc, nua el ei ius' enstagl 'nua ch'el ei ius'. En quels cass pretenda la GS bein la conjuncziun 'che', mo ch'il lungatg plidau e per gronda part era il lungatg scret setegnan buc vid quella norma. El surmiran e ladin ei il 'tgi' resp. il 'cha' absolutamein obligatoris, era tier ils adverbs. Effectivamein sai jeu buc, daco ch'il sistem tudestg ha saviu influenzar quei sistem relativamein clar tier ils adverbs, ferton che las preposiziuns ein buc tangadas da quei fenomen. El sursilvan eis el vegls; el ei curdaus a mi en egl gia pliras gadas en texts vegls. Curiosamein lain era ils texts ladins vegls fetg savens naven il 'cha'. Tier Chiampell p.ex. 'avisamaint ( ) choa quell de creer' enstagl da 'choa chia quell de creer', ni en in drama puter dil 16avel tschentaner (Job 1096): 'araschunêr, cod ais ieu' enstagl 'co ch'id ais ieu', Bifrun: 'cura alchiün oter hauess prais quaist fat per mauns' enstagl 'cura chi'alchiün'. Mo pli tard anfla ins lu strusch exempels pli ell'engiadina, ferton ch'il diever senza 'che' ei semantenius tochen sil di dad oz el sursilvan. Els auters lungatgs romans dat ei era quei tip: frz. 'avant que, pour que, sans que, bien que' eav. Ei para buc da dar la massa preposiziuns che san vegnir duvradas aschia. La 'Grammaire méthodique du français' numna 8 exempels (p.511ss.), buc tuts denton sin basa d'ina preoposiziun. Ei vegn bein buc gest detg che quei seigi tuts, mo en scadin cass vegn era buc renviau ad auters exempels. Cheu vegn numnau 7, en scadin cass dapli exempels cun preposiziuns che quei ch'ei indicau ella grammatica franzosa. Sin basa dils exempels franzos hai jeu aunc anflau 'malgrà che', ch'ins savess aunc numnar, ed ella Grammatica cumplessiva ei aunc numnau 'entant che'. Igl ei buc gest detg, che quei seigi era tuts, mo biars dapli duess ei buc dar, aschia ch'ins sa numnar quels cheu. Ei dat aunc autras fuormas che san vegnir cumbinadas cun 'che', p.ex. 'per tema ch'el vegni memia
3 SMA 10 S- 93 tard', frz. 'de peur qu'il n'ait oublié la date'. Mo gliez stuess ins lu tractar tier las conjuncziuns, buc tier las preposiziuns. Auter ei buc da dir la massa da quei paragraf. Ins sa silpli aunc ordinar el empau pli logic, mo il rest duess ir. Dat ei aunc damondas tier quei paragraf? - Lu 260. Legi inaga quel, culs exempels. Cheu ei la descripziun uss relativamein liunga, mo tier lezza lu aunc pli tard. Sin basa dils exempels ves'ins schon, per tgei ch'ei va, numnadamein? Per il diever da certas preposiziuns avon in infinitiv. Silmeins per 'a' e 'da' ha era Ganzoni menziunau quei diever, sco nus vein viu. El ei effectivamein fetg frequents, e quei en tut ils lungatgs. El tudestg vegn el adina fatgs cun la preposiziun 'zu', che sa denton era vegnir modificada cun autras preposiziuns: 'ohne zu, anstatt zu, um zu'. El romontsch drova ei buc ina preposiziun fixa avon igl infinitiv; igl ei semplamein la preposiziun normala che surpren quella funcziun. Era el romontsch san denton per dabia buc tuttas preposiziuns ver quella funcziun. Il tip dat ei era el franzos, p.ex. 'Il a oublié d'acheter du lait; Il a commencé à pleuvoir'. Leu funcziuna el per part tuttina, per part denton era auter ch'el romontsch. El franzos dat ei era infinitivs che san vegnir cumbinai directamein cul verb, p.ex. 'je pense venir', ferton che quei stuess ver num per romontsch 'jeu quentel da vegnir'. Tier ils verbs modals funcziuna quei en tut ils lungatgs 'jeu vi ir a kino' je veux aller au cinéma ich möchte ins Kino gehen'. Gliez ei lu denton in cass special che nus stuein buc tractar cheu; cheu va ei mo per il diever da preposiziun + infinitiv. Il tip da proposiziuns che vegn formaus cul sistem 'prep. + inf.' ei buc tier tut las preposiziuns il medem. Fetg savens setracta ei da 'proposiziuns subordinadas infinitivas', sco indicau cheu. Ei vegn lu era renviau al 52 alla grammatica pintga, che tracta quellas gruppas. Las biaras da quellas savess ins remplazzar cun ina proposiziun subordinada cun 'che'. Tier igl emprem exempel mass quei: 'El ha emblidà ch'el haja da cumprar latg'. El tierz exempel mass ei era: 'Els na van mai ord chasa senza ch'els controlleschian, che tut saja en urden'. Tier il secund va ei denton buc: *Igl ha cumenzà ch'i plovia' va buc. Effectivamein sa cunzun la preposiziun 'a' era mo introducir ina schinumnada gruppa infinitiva, ch'ins sa buc remplazzar cun enzatgei auter. Ei dat trics per differenziar gruppas infinitivas da proposiziuns subordinadas infinitivas, mo tier lezs lu aunc pli tard. Pil mument seigi mo reteniu, che buc mo proposiziuns subordinadas infinitivas, sco indicau cheu, san vegnir introducidas d'ina preposiziun, mobein era gruppas infinitivas, aschia ch'ins sto dar empau adatg dalla formulaziun. Perquei indicass jeu en scadin cass buc gest las 'proposiziuns subordinadas infinitivas' en in liug aschi prominent e, sche pusseivel, era buc gest sco solia funcziun da quellas gruppas 'prep. + inf.'. En 256 ei schon indicau inaga, che la preposiziun sappi star avon in infinitiv. Jeu creig ch'ins stuess perquei igl emprem inaga empruar dad empunir a quei paragraf era en 260. L'emprema frasa stuess lu esser inaga: Tschertas preposiziuns pon er vegnir cumbinadas cun l'infinitiv. Lu empruass jeu igl emprem inaga da precisar, da tgei preposiziuns ch'ei setracta, quei che stat gie era cheu, mo pér suenter ed empau
4 SMA 10 S- 94 en in auter context. Il pli frequent ei 'da' ed 'a', en quella successiun, sco nus savein denton, pia: Il pli savens stattan las preposiziuns 'da' ed 'a' avant in infinitiv. Lu savess ins forsa effectivamein dir enzatgei da lur significaziun, quei che lubess lu era dad ir vi tier las autras preposiziuns che stattan avon in infinitiv, pia, sco en 260: Lur significaziun è neutrala, uschia ch'ellas pon vegnir duvradas en differents contexts semantics. Per contexts semantics pli precis servan las preposiziuns senza, enstagl da, per euv. Igl "euv." stuess ins uss aunc mirar pli exact; aschi biaras da quellas sa ei buc dar. Il Schülerduden (p.394) indichescha per quella funcziun 'um, ohne, ausser, statt, anstatt, als', mintgamai cun 'zu' tier igl infinitiv. Il Duden griess (p.864) metta mo aunc 'wie' vitier. 'als' e 'wie' savein nus strihar puspei. Quei ei per rom. 'sco', e gliez vegn buc definiu sco preposiziun ella grammatica pintga, mobein sco adverb da cumparegliaziun. Ella Grammatica cumplessiva vegn 'sco' definius sco preposiziun en connexs sco 'Ella lavura sco scolasta', nua che 'sco' ha effectivamein buc la funcziun da cumparegliaziun. Ei dat era cass, nua che 'sco' sa vegnir remplazzaus entras 'per', ch'ei gie claramein ina preposiziun, p.ex. 'el vala per fetg talentaus / el vala sco fetg talentaus'. Il 'sco' ha pia schon funcziuns che semeglian quellas dallas preposiziuns, mo pil mument hai jeu aunc buc saviu sedecider da numnar 'sco' sut las preposiziuns; quei fa lu veramein negina grammatica romontscha tochen uss. Dil reminent vegn probablamein 'sco' era buc duvraus directamein avon in infinitiv. 'Lieber auswandern als hier zu verhungern' fuss en scadin cass per sursilvan: 'Pli bugen emigrar che murir cheu dalla fom.' El ladin fuss ei co? 'Plü gugent emigrar co murir qua da la fom.' Pia en scadin cass 'co' e buc 'sco'. Ei dat denton 'sco da': 'El fa sco dad ir', quei ch'ins savess interpretar sco 'sco da + inf.', sco p.ex. 'enstagl da + inf.', pia sco preposiziun cumbinada. La grammatica sursilvana ha era in paragraf cul tetel "Igl infinitiv precedius dad autras preposiziuns", 651. En quei paragraf vegn numnau dabia, mo buc tut quei ch'ei numnau leu, s'auda lu era en quei capetel. 'per, senza' ed 'enstagl da' ha era lezza. Ina preposiziun cun infintiv supplementar ha ella denon segir, numnadamein 'suenter': 'Suenter ver luvrau igl entir di'. En ina annotaziun tier 'suenter' vegn aunc indicau: "La preposiziun suenter vegn duvrada mo ensemen cugl infinitiv perfect." Pia 'suenter ver fatg enzatgei' ni 'suenter esser staus enzanua'. Il rest da quei che la GS numna en quei paragraf ei lu meins evident ni s'auda insumma buc cheu. 'avon che' en 'avon che tschintschar' ei en scadin cass ina conjuncziun; 'enten' en 'enten far brin' ei ina locuziun, e 'far brin' probablamein in infinitiv substantivau. Gliez ei segir il cass tier 'Tenor giudicar da quella persuna'; ins sa era dir 'tenor siu giudicar', nua che 'giudicar' sto esser substantivau, schiglioc savess ins buc metter igl adjectiv possessiv. Jeu hai aunc ponderau, schebein ins stuess aunc numnar la preposiziun 'cun' en quei connex. Ei dat da quellas caussas sco: 'El ei ruclaus cun gnir da scala giu'. Mo probablamein ston ins era interpretar igl infinitiv tier 'cun' sco infinitiv substantivau. Per tud. fuss ei en scadin cass 'Er stürzte beim Hinunterkommen', pia cun artechel e cun quei substativau. Per romontsch va l'emprova il meglier cun metter vitier in pronom: 'El dat a mi silla gnarva cun siu cantar gl'entir di'. Pia probablamein tuttina preposiziun normala. Ins sto pia probablamein mo remplazzar il 'euv.' cun la preposiziun 'suenter' ed ha lu tuttas preposiziuns
5 SMA 10 S- 95 ch'ins sa duvrar aschia. Sch'ins anfla lu aunc in ni l'auter exempel clar san ins aunc adina aschuntar quel a quella gliesta. Biars vegnan buc a vegnir vitier pli. Frequent ein en scadin cass mo las preposiziuns 'a' e 'da', mo las autras ch'ein numnadas cheu ein tuttina relativamein currentas. El franzos dat ei era las biaras da quellas: 'sans contrôler l'huile, au lieu d'aller au cinéma, pour écouter de la musique, commencer par faire la vaisselle', mo indicaziuns exactas, tgeininas "preposiziuns" che san vegnir duvradas aschia, hai jeu buc anflau. Fetg biaras para ei era buc dad esser leu, ed ellas fussen mo stadas interessantas per eventualmein aunc anflar auters exempels romontschs. Resta lu aunc l'indicaziun "En quest cas surpiglian questas preposiziuns la funcziun da subjuncziun." Effectivamein vegnan quels plaids lu tractai sco 'subjuncziuns' resp. 'conjuncziuns subordinontas' en autras grammaticas. Il Schülerduden numna 'um, ohne, statt' en quei connex "Unterordnende Konjunktionen" e gnanc tschontscha da preposiziuns pli. Quei ei lu era vegniu surpriu ella Grammatica cumplessiva ed ei vegniu da leu silmeins indirectamein era ella grammatica pintga. Ella Grammatica cumplessiva veis vus quei sin pagina 3 da quellas 4 che jeu hai dau a vus avon entgin temps, ualti sisum sco secund punct. Legi inaga l'introducziun: 'Plinavant pon ins er' etc. Cheu vegnan 'a, da, senza, per' e 'suenter' attribui claramein allas subjuncziuns en quella grammatica. Ei vegn era detg, che quellas particlas seigien "betg da definir ( ) sco preposiziuns" en quella funcziun. Quei ei uss denton plitost in problem teoretic, co ch'ins tracta quels differents dievers. Ins sa dir: La preposiziun 'da' etc. ha quellas e quellas funcziuns, denter auter era la funcziun d'introducir ina subordinada infinitiva. Ins dat cun quei pia alla preposiziun 'da' era ina funcziun da subjuncziun en quels cass, mo 'da' vegn era numnaus preposiziun en quels cass. L'autra sligiaziun teoretica da quei problem ei ch'ins definescha: Sch'enzatgei introducescha ina proposiziun subordinada, eis ei ina subjuncziun, buc ina preposiziun. Preposiziuns han autras funcziuns. Quei fan lu las grammaticas tudestgas aschia, ton il Schülerduden sco il Duden griess, che discuorran mai da preposiziuns en connex cun 'um, ohne, ausser' etc. avon in infinitiv. Quei ha lu era la Grammatica cumplessiva surpriu. La grammatica pintga ei empau pli conservativa en quels graus, era per star empau pli datier da quei ch'ins ha anflau tochen uss ellas grammaticas romontschas. Cunquei ch'igl ei ina grammatica dil rg lev'jeu secapescha era buc, che la grammatica mondi memia lunsch naven digl usitau, buc ch'ins tratgi, quei funcziuni auter, perquei ch'ei seigi rg. Ei vegn pia sespruau da denominar las caussas sco quei ch'ellas vegnevan denominadas tochen uss, nua che quei va, e mo far attent sin dievers specials, che las grammaticas indicheschan bein era normalmein, ch'ei tractan denton buc pli da rudien. La GS ha p.ex. differents paragrafs cun tetels sco: "Igl infinitiv predecius dalla preposiziun «a»" ( 649), "precedius dalla preposiziun «da»" ( 650), "precedius dad autras preposiziuns" 651, denton adina cul tierm preposiziun. Sch'ins stat tier quei sistem van ins da quei ano, che las particlas survegnan lur num pli u meins tenor il diever il pli frequent, e ch'ils auters dievers vegnan lu numnai sco dievers supplementars da quei plaid. Sche 'a', 'da' etc. vegnan duvrai il pli savens sco preposiziun, numn'ins quei preposiziuns, era leu nua ch'ei han la funcziun da subjuncziun. En quei sistem da descripziun ei 'da' pia ina preposiziun ch'ha era aunc autras funcziuns, ferton ch'ella ei el sistem dalla grammatica cumplessiva ina particla ch'ha las funcziuns da preposiziun e da subjuncziun ed eventualmein aunc autras. Igl ei forsa schon aschia, ch'il sistem dalla grammatica cumplessiva dat in sistem pli logic,
6 SMA 10 S- 96 mo el ei lu era in pulit tec pli jasters en cumparegliaziun cul sistem da descripziun dalla grammatica pintga. Ils exempels dalla Grammatica cumplessiva ein pli u meins evidents e numnan las preposiziuns che san vegnir duvradas avon in infinitiv, sco nus vein viu. La preposiziun 'suenter' vegn a vegnir dalla GS, e sche las autras ch'ein numnadas leu ein buc repridas cheu, lu schon perquei ch'ellas s'audan buc tier quei tip, mobein stattan avon in infinitiv substantivau ed ein cun quei preposiziuns normalas. Lu vegn aunc tractau ella Grammatica cumplessiva il problem dalla funcziun dallas particlas 'a' e 'da'. Ferton che las autras preposiziuns che san star avon igl infinitiv fuorman adina ina schinumnada 'proposiziun infinitiva', vul di ina proposiziun subordinada ni per tud. "untergeordneter Nebensatz", vala quei buc adina per las cumbinaziuns dad 'a' e 'da'. Legi inaga igl alinea sut la tabella. Las particlas 'a' e 'da' han pia duas funcziuns tier igl infinitiv: introducir ina proposiziun infinitiva ni era mo introducir ina gruppa infinitiva. La differenza denter quellas duas ei buc gest evidenta alla surfatscha. Pér in test da remplazzament menass cheu sin la dretga via. Quel ei indicaus ella 'Remartga'; legi inaga quella. Pia sche la gruppa cugl infinitiv remplazza in object direct, ei quei che suonda la preposiziun ina proposiziun infinitiva, schiglioc eis ei mo ina gruppa infinitiva, che fa lu part dalla proposiziun principala. Sch'ins mira lu sils exempels funcziuna il test en scadin cass buc tier 'Ella e cuntenta da pudair mangiar'. Leu san ins en scadin cass buc remplazzar 'da pudair mangiar' cun 'quai': *Ella è cuntenta quai' va buc. Ei stuess esser 'Ella e cuntenta da quai', e leu sa 'da' lu mo esser ina preposiziun. Effectivamein ha ei buc bia senn d'empruar da distinguer da quellas caussas ella grammatica pintga. Jeu vesel era buc propi, per tgei che quei duess esser bien. La Grammatica cumplessiva di lu era en in auter liug: "En rumantsch nun è questa distincziun però uschè impurtanta, perquai ch ella nun ha consequenzas per las reglas da comma. Nus vulain perquai be menziunar questa distincziun, senza ir en sin detagls." Effectivamein di lu schizun il Schülerduden en quei connex (p.321): "Wir können die zugrunde liegenden Gesetzmässigkeiten und die damit zusammenhängenden Regeln der Kommasetzung hier nicht weiter ausführen." Pia schein nus quels ed auters detagls dalla funcziun dallas preposiziuns cumbinadas cun in infinitiv. Mo enzatgei dallas funcziuns stuess ins schon dir. Nus vein gie pil mument mo: "Tschertas preposiziuns pon er vegnir cumbinadas cun l'infinitiv. Il pli savens stattan las preposiziuns da ed a avant in infinitiv. Lur significaziun è neutrala, uschia ch'ellas pon vegnir duvradas en differents contexts semantics. Per contexts semantics pli precis servan las preposiziuns senza, enstagl da, per e suenter." La damonda ei lu mo, tgei ch'ins vul aunc dir en quei connex. En sesez vein nus gie pliras funcziuns da preposiziuns avon in infinitiv. Il cass il pli sempel ei, ch'igl infinitiv ei substantivaus, tip 'tenor miu giudicar'. En quei cass vegn la preposiziun era duvrada en funcziun da preposiziun, sco avon in auter nomen era. Lu vein nus il cass, che la preposiziun introducescha ina gruppa infinitiva che s'auda tier la proposiziun principala. Quei ei il tip 'Igl ha cumenzà a plover'. Quei va era cun in subject normal: 'El ha cumenzà a rir'. Co che quella ei lu da metter a casa exactamein, ei lu puspei in'autra damonda. En quei connex s'auda era la formaziun dil futur
7 SMA 10 S- 97 cun 'vegnir a', sco era indicau ella Grammatica cumplessiva giudem sin p.3, cugl exempel 'Els vegnan a turnar damaun a saira'. Lu vegnan aunc ils exempels, nua che la gruppa 'prep.+inf.' fuorma ina proposiziun subordinada, ch'ei en principi il pugn da partenza da quei paragraf. Auter ch'il cass, ch'igl infinitiv ei substantivaus, subsummescha la Grammatica principala ils treis auters dievers sut 'particla d'infinitiv', per buc stuer precisar quels dievers pli exact. La funcziun da 'subjuncziun' han las particlas numnadamein mo el davos cass, nua ch'ei introduceschan ina proposiziun subordinada. Effectivamein sai jeu era buc propi aunc, co setrer cheu ord l'affera. Per aunc saver ir tier il tema dil diever dallas preposiziuns sut influenza dil tudestg, hai jeu aunc mess alla fin dil text d'introducziun: En la cumbinaziun cun infinitivs introduceschan questas preposiziuns savens proposiziuns subordinadas, cf. 52. Ch'ei midien lu num tier quella funcziun e daventien lu subjuncziuns, ei buc previu ella grammatica pintga. L'introducziun vegn lu empau liunga, perquei vev'jeu era ponderau da far ina 'Remartga'. Mo ils exempels ein cheu per gronda part fatg cun preposiziuns subordinadas, aschia che jeu hai lu priu quella frasa aunc tier l'introducziun. Ella ei buc pli liunga che l'originala, mo bia pli cuorta eis ella era buc vegnida. Resta lu aunc da sedumandar, tgei che maunca aunc ella grammatica pintga da quei che nus vein anflau ellas grammaticas dils idioms ni en autras grammaticas. Jeu vegn lu aunc a mirar inaga pli exact, tgei che fuss eventualmein aunc da dir en connex cun las preposiziuns. Ina caussa che maunca ei claramein indicaziuns pli detagliadas dil diever dallas preposiziuns. Tier Ganzoni vegn indicau enzatgei davart il diever da praticamein tut las preposiziuns, tier Spescha eis ei mo il diever da singulas preposiziuns, mo tuttina da nov da quellas. Quei ei denton forsa schon plitost ina caussa per grammaticas pli grondas che da quellas sco la grammatica pintga. La Grammatica cumplessiva fa era buc quei sistematicamein, mobein mo cun remarcas tier il diever dallas differentas gruppas semanticas dallas preposiziuns. Quei vegn ins pia plitost a schar per ina grammatica pli gronda che quella cheu. En quei connex fuss lu era da dir enzatgei davart las influenzas dil tudestg tier il diever dallas preposiziuns. Gliez san ins denton tuttina forsa schon far ella grammatica pintga, era sche quei ei pli difficultus da far pil rg che quei ch'ei fuss pils idioms, perquei che l'influenza ei buc en tut ils idioms tuttina gronda e ch'ella semuossa era buc dispet els medems loghens. La damonda ei lu, mo co pigliar a mauns quella caussa. Sco nus vein viu en connex cun las 'Normas surmiranas' e la GS, ha ei buc bia senn da vuler far sistems da 4 ni da 5 preposiziuns per ina dallas principalas preposiziuns tudestgas ch'influenzeschan il romontsch. Quei fa silpli aunc attent ils lecturs a fuormas fallidas ch'ei han gnanc duvrau tochen uss. Ils exempels stuessen esser aschia, che la preposiziun tenor model tudestg vegn veramein duvrada, ei denton era aunc buc schon aschi currenta, ch'igl ei aschia ni aschia da far nuot pli. El rg astg'ins forsa esser empau pli puristics ch'el sursilvan, silmeins en quels cass, nua ch'il ladin ha aunc la fuorma "correcta", silmeins ella norma. En scadin cass hai jeu fatg inaga in'emprova, co in tal paragraf savess eventulamein veser or. Igl emprem problem ei schon inaga, sco entrar en quei tema senza gest far memia da purist. Ins vegn en scadin cass strusch a saver
8 SMA 10 S- 98 entscheiver gest cul "bien" diever dallas preposiziuns, mobein stuer dir igl emprem enzatgei dil diever dallas preposiziuns en general. Gliez ei lu nuota aschi sempel mo gest aschia. Ei dat inaga las preposiziuns ch'han ina funcziun semantica, sco indicau en 258. Tier quellas savess ins en sesez supponer, ch'ellas segien buc tangadas dall'influenza dil tudestg. Sco nus vein denton viu, constat quei buc; era quellas ein influenzadas per part dil tudestg. Il cass il pli clar ei cheu il diever da 'sin' per 'sin posta, silla staziun', nua ch'ei vegn duvrau 'sin' per tuttas direcziuns, pia era leu, nua che la posta ei buc plinensi ch'il liung da quel che discuora. Era autras gruppas preposiziunalas, allas qualas ins sa attribuir ina funcziun semantica ein buc segiras dall'influenza dil tudestg. Ina da quellas ein p.ex. la preposiziun modala 'da' el tip 'Questa valisch è da tgirom'. Pia aschi segiras ein era quellas buc dad influenzas dil tudestg. Mo ils biars exempels che nus vein giu stattan schon en connex cun preposiziuns che dependan da verbs e che s'audan tier la valenza da lezs, sco 'selegrar sin' enstagl 'selegrar da' eav., nua che nus vein el sistem oriund mo ina pusseivladad, la preposiziun 'da', e nua che quella vegn lu remplazzada tec a tec cun 'sin' sut influenza dil tudestg. Entscheiver stuess ins pia il paragraf cun quels tips; ch'ei dat aunc auters san ins lu aunc adina dir alla fin da quei paragraf. Quellas indicaziuns sereferescha pia en emprema lingia a quels tips ch'ein numnai ella 'Remartga' da 258, che nus vein surluvrau denton e ch'ei in pulit tec pli substanziala denton. Perqueu massen las indicaziuns pertuccont l'influenza dil tudestg probablamein il meglier a prau gest suenter la quella remarca. Il 259, las preposiziuns cumbinadas cun 'che', prendess jeu aschia ni aschia alla fin da quei capetel; el va gie lu vi dil tuttafatg ellas conjuncziuns, quei ch'ei aunc buc aschi evident tier il diever dallas preposiziuns cugl infinitiv, che restan gie preposiziuns ella grammatica pintga. Ins vegn lu probablamein a prender la 'Remartga' da 258 el niev 259. Sch'ins di enzatgei dapli da quellas preposiziuns ston ei aschia ni aschia survegnir in agen paragraf. Quei che stat en quella remarca ei en scadin cass pli impurtont che quei che stat en 257, aschia ch'ins sa metter gliez en ina remarca per survegnir liber cheu in paragraf. L'entschatta dil niev 259 fuss lu pia quei che stat ella remarca surluvrada. Lu ston ins lu anflar ina moda e maniera, co cumbinar quella part cun quella davart las difficultads cun quei tip da construcziun. Jeu hai inaga empruau aschia: Il diever da questas preposiziuns è daventà instabil. Cunzunt las preposiziuns 'a' e 'da', ma er autras preposiziuns, han la tendenza da vegnir remplazzadas da preposiziuns che sa basan sin la construcziun tudestga correspundenta. Lu stuess ins dar in pèr exempels; jeu sai mo aunc buc propi en tgei fuorma pil mument hai jeu priu inaga: renunziar a / sin ( auf) las vacanzas cun la preposiziun tenor il tudestg en secunda plazza e la preposiziun tudestga ch'ha surviu per model en parantesas, cun in paliet che muossa la direcziun dall'influenza. Da far quei aschia, eis ei buc indicau, ch'il diever dalla preposiziun influenzada seigi scumandaus; ei vegn mo fatg attent, ch'el seigi influenzaus dil tudestg. Ei dat numnadamein bein enqual cass, nua che la preposiziun influenzada dil tudestg ei era d'anflar el Peer ed el NVS, aschia ch'ins sto forsa esser precauts en quei grau. Exempels dat ei lu avunda sin basa da quei che nus vein tut tractau en quei semester e sin basa dalla lavur da licenziat dad Uorschla Natalia. Jeu hai notau inaga: sa metter a / vi da (an) la lavur
9 SMA 10 S- 99 envidar ad / tier (zu) in aperitiv sa legrar da / sin (auf) las vacanzas discurrer da / sur da (über) l'aura consister da / or da (aus) trais commembers giavischar insatge per / sin (auf) Nadal far in referat per / sin (auf) englais Cun quei duess ins lu ver las peposiziuns tudestgas ch'influenzeschan il romontsch. Per 'bei' hai jeu anflau negins exempels veramein currents, aschia che jeu hai schau lezza preposiziun. Persuenter hai je priu 'über', che dat 'sur da', ch'ei probablamein ina dallas influenzas las pli frequentas suenter 'sin' el romontsch. Lu ston ins aunc dir enzatgei, nua ch'ins anfla la preposiziun correcta, e per il rg ei gliez mo la banca da datas, pia: En cas da dubi pon ins consultar la banca da datas, ch'indichescha usualmain la preposiziun usitada. Bia dapli san ins buc dir pil mument. Ei dat bein era ina grammatica alfabetica dil rg, nua che las construcziuns pusseivlas ein indicadas, mo quella ei pil mument mo aunc per diever intern e fuss era aunc da controllar, avon che metter a disposiziun ella ad in public pli vast. En scadin cass eis ella ualti puristica, mo pil rg san ins forsa aunc riscar quei, perquei ch'il ladin drova era aunc pli savens la fuorma oriunda, aunc buc influenzada dil tudestg, mo aschi "romontschs" sco la banca da datas ei lu era lez buc pli ella realitad linguistica. Aunc damondas tier quei tema? - Dat ei aunc enzatgei auter davart las preposiziuns che vus lesses ver ella grammatica? Pil mument hai jeu en scadin cass scha cun quei. Jeu hai tschentau ensemen in niev fegl cun las correcturas che nus vein fatg las davosas uras. Jeu vi uss buc entrar en tut ils detagls, mo gest far attent sil principal. El 254 han las preposiziuns survegniu ina nova definiziun, el stil usitau tier las autras specias da plaids dalla grammatica pintga. Sin basa da quella e da quellas che vegnan lu aunc per las autras particlas stuess ins lu saver eruir, tgei ch'ei preposiziun e tgei adverb. Mo gliez stuess ins lu aunc mirar els detagls. 255 ei l'introducziun formulada empau auter, senza midadas da num. 256 ei pli u meins identics, puspei cun pintgas midadas ell'introducziun. La 'Remartga' ei il 257 dalla versiun oriunda, senza ils exempels. Sch'ins indichescha schon 'si culm' e 'sin tetg' el text, drova ei buc dispet aunc exempels per quei. Il niev 257 ei praticamein identics cul vegl 258. Il niev 258 ei lu effectivamein novs; quel vein nus tractau oz en tut ils detagls. Quel drova pia era buc pli commentari. Il niev 259 ei il vegl paragraf 260. L'introducziun vegnida midada, la preposiziun 'suenter' mess vitier, e lezza ha lu aunc survegniu in exempel. Per buc far memia biars da quels, hai jeu strihau igl exempel per la preposiziun 'per', che fa gie negins problems e va sco tut las autras. Ed il niev 260 ei il vegl 259, cun ina ni l'autra preposiziun cumbinada cun 'che' dapli. Quel ei uss mess alla fin, perquei ch'ei setracta cheu da conjuncziuns cumbinadas, buc da preposiziuns pli.
SA 10 L- 90. Las horizontalas fan negins problems: 'pir - pur, sir - sur' etc., 'megia - mugia; lescha - loscha' etc.
SA 10 L- 89 Nus vein tractau la davosa gada ils consonants ed ils vocals accentuai cuorts dil sursilvan. Damai ch'ins lavura ella fonetica cun pèrs minimals, va quei il pli sempel da far per igl agen lungatg,Mehr
DIARI DALL EUROPEADA 2012
DIARI DALL EUROPEADA 2012 Deutsch Josy Bonolini, la dunna dil trenader dalla squadra rumantscha scriva in cuort diari dall jamna a Lausitz. Sonda, ils 16.06.2012 Partenza allas 6.00 uras naven da Glion.Mehr
Tgi ha schon la grondezia da murir cun humor?
Marcus Tuor, Turitg Tgi ha schon la grondezia da murir cun humor? Leo Tuor, ditg 14 onns eis ti staus cheu mo cun in cudisch, lu ein duas ovras cumparidas relativamein spert, Onna Maria Tumera 2002 e SettembriniMehr
Nr. 2011-2053 Carli Pally, Via Luzzas 5, 7180 Disentis/Mustér; sanaziun interna dalla casa, parcella 695, Via da Scola 1, 7180 Disentis/Mustér.
Publicaziuns dalla vischnaunca, jamna 21 Annunzias da baghegiar All instanza da baghegiar ei sin fundament digl art. 64, alinea 2 dalla lescha da baghegiar e digl art. 40 dall ordinaziun davart la planisaziunMehr
Three-dimensional numerical multilayer models for continental deformation: Application to the India-Asia collision
DISS. ETH NO. 20710 Three-dimensional numerical multilayer models for continental deformation: Application to the India-Asia collision A dissertation submitted to ETH Zurich for the degree of Doctor ofMehr
Impressaris tschercan alternativas
Pretsch Fr.1.60 17. annada, numer 39 GA 7007 Cuira Mardi, ils 26 da favrer 2013 Emna da sport sin turas e sin il glatsch Emna da sport nunusitada per ils scolars dal Stgalim superiur da Rueun econturn.Mehr
Geschäftsbericht 08/09
Geschäftsbericht 08/09 Pendicularas Breil-Vuorz-Andiast SA Bergbahnen Brigels-Waltensburg-Andiast AG Invitaziun alla 37 avla radunonza generala ordinaria dils acziunaris Invitaziun Einladung EinladungMehr
Il sistem grischun ei exemplarics
Pretsch Fr. 1.60 11. annada, numer 158 GA 7007 Cuira Venderdi, ils 17 d avust 2007 Oz ediziun gronda Surselva cun K ä l t e - u n d K l i m a t e c h n i k 7031 Laax Telefon 081 921 48 47 SteckerfertigeMehr
FUNDAZIUN ECUMENA TÜR AUF MO VINANVON ÖKUMENISCHE STIFTUNG TÜR AUF MO VINAVON
FUNDAZIUN ECUMENA TÜR AUF MO VINANVON ÖKUMENISCHE STIFTUNG TÜR AUF MO VINAVON JAHRESBERICHT 2012 / RAPPORT ANNUAL 2012 T Ü R A U F C O V I N K V O N N O V A M B A R A O Z I O M A N O V I N A M O N T ÜMehr
In raquint davart cordoli e tristezza che finescha bain / Tambornino descriva la malencurada senza contristar il lectur
In raquint davart cordoli e tristezza che finescha bain / Tambornino descriva la malencurada senza contristar il lectur Da Claudia Cadruvi / ANR Rico Tambornino raquinta en ses nov roman, tge che capita,Mehr
«Eipara dis per ils idioms»
Pretsch Fr. 1.90 18. annada, numer 94 GA 7007 Cuira Venderdi, ils 16 da matg 2014 Il pli giuven chantun da la Svizra 1979 ha il Giura cuntanschì sia MARIO CAVIGELLI 18.05.2014...puspei en la regenza! suveranitadMehr
M B A R A O Z I O M A
FUNDAZIUN ECUMENA TÜR AUF MO VINANVON ÖKUMENISCHE STIFTUNG TÜR AUF MO VINAVON JAHRESBERICHT 2013 / RAPPORT ANNUAL 2013 T Ü R A U F C O V I N A V O N N O V A M B A R A O Z I O M A N O V I N A M O N T ÜMehr
Pressespiegel 2013_4. Time-out für St. Moritz Match Race. Haus des Sports CH-3063 Ittigen
Pressespiegel 2013_4 Time-out für St. Moritz Match Race Haus des Sports CH-3063 Ittigen Medium Ausgabe Titel Seite Swiss Sailing 20 Minuten Gesamtausgabe 26.02.2013 Aus für Match Race St. Moritz BaslerMehr
Furmaziun cuntinuada Rumantsch Curs da certificat (CAS) / Abilitad d instruir 2014 2015
Furmaziun cuntinuada Rumantsch Curs da certificat (CAS) / Abilitad d instruir 2014 2015 Furmaziun cuntinuada Rumantsch Curs da certificat (CAS) / Abilitad d instruir 2014 2015 Entschatta da la scolaziun:Mehr
7000 Cuira, Quaderstrasse 17 tel. 081 257 27 02 fax 081 257 21 51 info@ekud.gr.ch. Rapport explicativ. concernent
Erziehungs-, Kultur- und Umweltschutzdepartement Graubünden Departament d educaziun, cultura e protecziun da l ambient dal Grischun Dipartimento dell educazione, cultura e protezione dell ambiente deiMehr
1000 Dinge, an die zu denken ist, wenn Microsoft Office SharePoint Server 2007 implementiert werden soll
1000 Dinge, an die zu denken ist, wenn Microsoft Office SharePoint Server 2007 implementiert werden soll 1 0 0 0 Di n g e, a n di e z u d e n k e n ist, w e n n M i c r o s o f t O f f i c e S h a r eMehr
In lingia directa. cudesch principal + cudesch d'exercizis soluziuns vallader. Lia Rumantscha
In lingia directa 1 cudesch principal + cudesch d'exercizis soluziuns vallader Lia Rumantscha In lingia directa 1, vallader Soluziuns 2 SOLUZIUNS DALS EXERCIZIS Remarcha: Importantas per fixar las structurasMehr
AUSBILDUNGSBEITRÄGE AMTLICHE PUBLIKATIONEN
Einsprachen sind innert der Auflagefrist (Poststempel) schriftlich und begründet im Doppel beim Bundesamt für Verkehr, Sektion Bewilligungen I, 3003 Bern, einzureichen. Die Gemeinden nehmen ihre bau- undMehr
Jahresbericht 2011 Rapport annual 2011 Rapporto annuale 2011
Jahresbericht 2011 Rapport annual 2011 Rapporto annuale 2011 Impressum Inhalt Cuntegn Indice Inhalt Das Wichtigste in Kürze 3 Vorbemerkung (Christine Holliger) 4 Erwerbung (Corina Rinaldi) 5 Formal- undMehr
En il tact dal temp e sin curs
zercladur 2013 accents nr. 2 nr. 2 zercladur 2013 annada 4 radio televisiun multimedia www.rtr.ch Editorial Jau spetg mintgamai cun brama sin la brev da la schefredacziun, la Newsletter che cumpara duasMehr
Editorial, Urezza Famos... 3 NAIRS üna patria pussibla NAIRS eine mögliche Heimat, Christof Rösch... 7 NAIRS Purtret cuort NAIRS Kurzportrait...
2007 2008 cuntgnü INHALT Editorial, Urezza Famos... 3 NAIRS üna patria pussibla NAIRS eine mögliche Heimat, Christof Rösch... 7 NAIRS Purtret cuort NAIRS Kurzportrait... 9 Themen 2007/2008: Architektur...12Mehr
Firntemperaturen auf dem Colle Gnifetti Zusammenstellung und Analyse bestehender und neuer Temperaturprofile
Geographisches Institut der Universität Zürich Firntemperaturen auf dem Colle Gnifetti Zusammenstellung und Analyse bestehender und neuer Temperaturprofile Masterarbeit von Gian Andrea Darms Mai 2009 BetreuungMehr
Haushaltsbuch Jänner 2013
Haushaltsbuch Jänner 2013 Di 1 Mi 2 Do 3 Fr 4 Sa 5 So 6 Mo 7 Di 8 Mi 9 Do 02 Fr 11 Sa 12 So 13 Mo 14 Di 15 Mi 16 Do 17 Fr 28 Sa 19 So 20 Mo 21 Di 22 Mi 23 Do 24 Fr 25 Sa 26 So 27 Mo28 Di 29 Mi 30 Do 31Mehr
HOCHALPINES INSTITUT OTALPIN FTAN ENGADIN
HOCHALPINES INSTITUT OTALPIN FTAN ENGADIN 99. Geschäftsbericht Geschäftsjahr 2012/2013 99 Avel rapport da gestiun On da gestiun 2012/2013 99 Avel rapport da gestiun on da gestiun 2012/2013 99. GeschäftsberichtMehr
Piatti doccia. Plat douche. Shower pan. Platos de ducha. Duschtassen VASCHE PIATTI DOCCIA
Piatti doccia Plat douche Shower pan Platos de ducha Duschtassen VASCHE PIATTI DOCCIA Predisposizione scarichi piatto doccia Flat con griglia in Monolith Préparation des drains pour bac de douche platMehr
Kurzanleitung Ersatzgerät Guide succinct de l appareil de remplacement Breve guida all dispositivo di sostituzione
Kurzanleitung Ersatzgerät Guide succinct de l appareil de remplacement Breve guida all dispositivo di sostituzione Das Ersatzgerät kann als zweites Gerät für die Nutzung des E-Bankings eingesetzt werdenMehr
BABYLONIA 1 2014. Fondazione Lingue e Culture Stiftung Sprachen und Kulturen Fondation Langues et Cultures Fundaziun Linguatgs e Culturas
BABYLONIA 1 2014 Prima si comincia meglio è? L insegnamento precoce delle lingue straniere Plus c est tôt, mieux c est? L enseignement précoce des langues étrangères Je früher desto besser? Früher FremdsprachenunterrichtMehr
Sage 30 (Winway Z) Update-Installationsanleitung Installation de l update Installazione per l update
Sage 30 (Winway Z) Update-Installationsanleitung Installation de l update Installazione per l update Betriebswirtschaftliche Gesamtlösungen für Selbständige und kleine Unternehmen Logiciels de gestionMehr
Oraciones condicionales reales
Universität Duisburg-Essen Standort Essen Kooperationsveranstaltungen der Spanischen Fachdidaktik und ProDaZ Leitung: Diana Granados Londoño, Erkan Gürsoy, Maren Siems SS 13 Oraciones condicionales realesMehr
der Delegiertenversammlung des Gemeindeverbandes Surselva vom Samstag, 12. Dezember 1998, 13 30 Uhr, Rathaussaal, Casa Cumin, Ilanz
GEMEINDEVERBAND SURSELVA P ROTOKOLL Nr. 48 der Delegiertenversammlung des Gemeindeverbandes Surselva vom Samstag, 12. Dezember 1998, 13 30 Uhr, Rathaussaal, Casa Cumin, Ilanz Anwesend Delegierte/VorstandMehr
Beste Musik zum Nulltarif
86 121. Jahrgang www.engadinerpost.ch Samstag, 26. Juli 2014 Amtliches Publikationsorgan des Kreises Oberengadin und der Gemeinden Sils/Segl, Silvaplana, St. Moritz, Celerina, Pontresina, Samedan, Bever,Mehr
ASKUMA-Newsletter. 7. Jahrgang. Juni 2008 bis April 2009
ASKUMA-Newsletter Juni 2008 bis April 2009 ASKUMA Newsletter - 1 - INHALTSVERZEICHNIS INHALTSVERZEICHNIS...2 AUSGABE JUNI 2008...3 Inhaltsverzeichnis... 3 Artikel... 4 AUSGABE AUGUST 2008...11 Inhaltsverzeichnis...Mehr
CORNELIUS DÄMMRICH AUSBILDUNG / KÖNNEN 01 / 09 ICH BIN 24 JAHRE ALT UND LEBE IN KÖLN.NACH ABSOLVIERTE ICH 2012 EIN BACHELORSTUDIUM UNFOLD 3D
01 / 09 CORNELIUS DÄMMRICH AUSBILDUNG / KÖNNEN ICH BIN 24 JAHRE ALT UND LEBE IN KÖLN.NACH S O F T WA R E MEINER P H O T O S H O P, I N D E S I G N, A F T E R E F F E C T S, P R E M I E R E AUSBILDUNG ZUMMehr
NEU! PCS 950 win. Der Nachfolger des bewährten Eingabegeräts PCS 950
NEU! PCS 950 win Der Nachfolger des bewährten Eingabegeräts PCS 950 Das PCS 950 hat viele Jahre lang hervorragende Dienste bei der Herstellung vielseitigster Gitterprodukte geleistet. Ein technisch aufbereitetesMehr
Preisliste w a r e A u f t r a g 8. V e r t r b 8. P C K a s s e 8. _ D a t a n o r m 8. _ F I B U 8. O P O S 8. _ K a s s a b u c h 8. L o h n 8. L e t u n g 8. _ w a r e D n s t l e t u n g e n S c hMehr
Jahresbericht Rapport annuel Rapporto annuale Rapport annual
Jahresbericht Rapport annuel Rapporto annuale Rapport annual 2014 SJW Schweizerisches Jugendschriftenwerk OSL Œuvre Suisse des Lectures pour la Jeunesse ESG Edizioni Svizzere per la Gioventù OSL Ovra SvizraMehr
Foto: swiss-image.ch/andy Mettler
AZ 7500 St. Moritz www.engadinerpost.ch 109 119. Jahrgang Samstag, 15. September 2012 Amtliches Publikationsorgan des Kreises Oberengadin und der Gemeinden Sils/Segl, Silvaplana, St. Moritz, Celerina,Mehr
Sprachkurs Spanisch online
Sprachkurs Spanisch online Thema 25: Mi PC no funciona Mein Computer ist kaputt A: Einstieg Intento trabajar con el ordenador pero no funciona. Mi PC es antiguo y tal vez tiene un virus. Por eso voy aMehr
ANFAHRTSSKIZZE HOLIDAY INN STUTTGART
ANFAHRTSSKIZZE HOLIDAY INN STUTTGART Ausfahrt aus Richtung aus Richtung München, Karlsruhe, Airport Autobahn aus Richtung: _ Ausfahrt "" Karlsruhe oder München A 8 / A 81 Singen _ von der A 8 am AutobahndreieckMehr
Anleitung für FTP-Zugriff auf Apostroph Group
Anleitung für FTP-Zugriff auf Apostroph Group 1. Den Microsoft Windows-Explorer (NICHT Internet-Explorer) starten 2. In der Adresse -Zeile die Adresse ftp://ftp.apostroph.ch eingeben und Enter drücken:Mehr
BK des animaux de la ferme. (dictées au brouillon), je questionne : Ist das eine Ziege? Les élèves disent Ja ou Schaf : mäh.
Niveau : CE1/CE2 BAUERNHOFTIERE Pré-requis : Ist das ein(e)? séance Ja, das ist / Nein, das ist kein(e),,, 1 connaissances Formulations Culture/lexique Gram/phono Ist das ein Huhn? Das Huhn, das Ja, dasMehr
Modulbeschreibung Bachelor Europäisches Management
Zweite Fremdsprache (Aufbaustufe): Französisch I Wahlpflichtfach 3. Semester Dauer: 1-semestrig Häufigkeit: Jährlich (WS) Modulnr. EM Ba 3811 SPO Version 2009 2 SWS 2 ECTS Punkte Gesamtworkload: 60 h (Selbststudium:Mehr
7554 Sent, 20 december 2007 / mw
CUMÜN DA SENT Publicaziuns ufficialas. Cumpara seguond bsögn. 2006/2008 no. 44 Publicaziun da fabrica 7554 Sent, 20 december 2007 / mw Reguarda: Chasa d abitar nouva e fouras geotermicas, Costa dad Archas,Mehr
Please contact the Help Desk to report any problems or suggestions for improvement
English en_us Please contact the Help Desk to report any problems or suggestions for improvement Europe, Middle East and South Africa: Users can call the Help Desk for assistance in English at: Phone:Mehr
FinePrint Software, LLC 16 Napier Lane San Francisco, CA 94133 Tel: 415-989-2722 Fax: 209-821-7869 www.fineprint.com
FinePrint Software, LLC 16 Napier Lane San Francisco, CA 94133 Tel: 415-989-2722 Fax: 209-821-7869 www.fineprint.com Pled da la presidenta Charas alpinistas, chars alpinists Bel e trid, allegria e tristezza,Mehr
1,2-1,8 TON TWIST 100 TWIST 100
1,2-1,8 TWIST 100 L attuatore idraulico bi-direzionale Cangini permette di inclinare attrezzature o attacchi rapidi fino ad un angolazione di, facilitando le operazioni di scavo, anche in posizioni difficiliMehr
ZERTIFIKAT. für das Managementsystem nach DIN EN ISO 9001:2008
ZERTIFIKAT für das Managementsystem nach Der Nachweis der regelkonformen Anwendung wurde erbracht und wird gemäß TÜV PROFiCERT-Verfahren bescheinigt für Geltungsbereich Entwicklung, Produktion und VertriebMehr
Botschaft der Regierung an den Grossen Rat
Botschaft der Regierung an den Grossen Rat Heft Nr. 15 / 2012 2013 Inhalt Seite 18. Teilrevision des Steuergesetzes...949 Inhaltsverzeichnis 18. Teilrevision des Steuergesetzes I. Ausgangslage... 949Mehr
Portfolio europeic da linguas per giuvenils e creschids
EDK CDIP CDPE CDEP Schweizerische Konferenz der kantonalen Erziehungsdirektoren Conférence suisse des directeurs cantonaux de l'instruction publique Conferenza svizzera dei direttori cantonali della pubblicaMehr
RAPPORT ANNUAL JAHRESBERICHT 2011/2012. Bildungszentrum Surselva Center da formaziun Surselva
Berufsmatura Handelsmittelschule (HMS+) Brückenangebote (scola vinavon) Gewerbliche Berufsschule (GBS) Fachmittelschule (FMS) Handelsmittelschule (HMS) Kaufmännische Berufsschule (KBS) Logopädischer DienstMehr
Landesliga Nord 2015 / 2016
Landesliga Nord 2015 / 2016 1. Spieltag, So, 02.08.2015, - - SG Neunkirchen/Nahe-Selb. - - - - - - - 2. Spieltag, Mi, 05.08.2015 - - - - - SG Neunkirchen/Nahe-Selb. - - - - 3. Spieltag, So, 09.08.2015,Mehr
Foto: Marie-Claire Jur
AZ 7500 St. Moritz www.engadinerpost.ch 152 118. Jahrgang Dienstag, 27. Dezember 2011 Amtliches Publikationsorgan des Kreises Oberengadin und der Gemeinden Sils/Segl, Silvaplana, St. Moritz, Celerina,Mehr
ZDEMAR USTI NAD LABEM S.R.O. 39100 - BOLZANO - BOZEN (BZ) SMETANOVA 683-40317 CHABAROVICE - REPUBBLICA CECA - TSCHECHISCHE REPUBLIK 27/03/2012
Variazione dell iscrizione all Albo ai sensi dell articolo 194, comma 3 come sostituito dall art. 17 del D.lgs. 205/2010 RICEVUTA, Prot. n 1548/2012 del 27/03/2012 Änderung der Eintragung im VerzeichnisMehr
INHALT. Scoula libra sotchà CH-7550 Scuol (+41) 081 864 89 43. info@scoulasteiner-scuol.ch www.scoulasteiner-scuol.ch
Scoula libra sotchà CH-7550 Scuol INHALT (+41) 081 864 89 43 info@scoulasteiner-scuol.ch www.scoulasteiner-scuol.ch Redaktion Tom Rumpe & Claudia Abrecht Gestaltung Tom Rumpe & Michiel Ludolphij GrussworteMehr
Einstufungstest. Bitte antworten Sie kurz auf die Fragen: Wie heißen Sie? Wo wohnen Sie? Wie ist Ihre Telefonnummer?
Bitte antworten Sie kurz auf die Fragen: Wie heißen Sie? Wo wohnen Sie? Wie ist Ihre Telefonnummer? Wie lange lernen Sie schon Deutsch? Wo haben Sie Deutsch gelernt? Mit welchen Büchern haben Sie DeutschMehr
ANTRAG AUF AKTIVMITGLIEDSCHAFT BEI SUISSE TROT ALS BESITZER MIT RENNFARBEN
SUISSE TROT Les Longs-Prés / CP 175 CH 1580 AVENCHES Phone : (+41) 026 676 76 30 Fax : (+41) 026 676 76 39 E-mail : trot@iena.ch www.iena.ch SUISSE TROT ANTRAG AUF AKTIVMITGLIEDSCHAFT BEI SUISSE TROT ALSMehr
dass der Lohn nebst privaten Ausgaben auch für Steuern und Abgaben reichen müsse, sagt der Leiter des Betreibungsamtes.
AZ 7500 St. Moritz www.engadinerpost.ch 03 120. Jahrgang Dienstag, 8. Januar 2013 Amtliches Publikationsorgan des Kreises Oberengadin und der Gemeinden Sils/Segl, Silvaplana, St. Moritz, Celerina, Pontresina,Mehr
Hamburgo. Acceso para alumnos. Zugang für Teilnehmer
Hamburgo Acceso para alumnos Zugang für Teilnehmer Para qué sirve el acceso para alumnos? Dónde puedo configurar mi acceso? 3 Wozu dient der Zugang für Teilnehmer? Wo kann ich mich registrieren? Cómo puedoMehr
Foto: Marie-Claire Jur. gezwungen, auf den Winter hin zusätzliches Futter für sein Vieh einzukaufen.
AZ 7500 St. Moritz www.engadinerpost.ch Heute mit Engadiner Woche 61 117. Jahrgang Samstag, 29. Mai 2010 Amtliches Publikationsorgan des Kreises Oberengadin und der Gemeinden Sils/Segl, Silvaplana, St.Mehr
Bildungs- und Forschungsfonds des Verbandes der Schweizerischen Schmierstoffindustrie BFF des VSS
Gesuch um Entrichtung eines Forschungsbeitrages Requête pour bénéficier d une bourse pour la recherche Richiesta per l ottenimento di un sussidio per la ricerca Antragsteller / Requérant / RichiedenteMehr
"!f. dum du. nff. dum Oh hoh- a\ mit ei - nem ir - ren. ich ei - ne Band auf und. du d; dum Oh hoh. ba da bada da da_.
t66 66. Mit 66 Jahren Tenor I ) = 2o 1I :;'.1' ; @F "!t f Musik: Udo Jürgens Text: Wolfgang Hofer Arr.: Oliver Gies Tenor II Bariton m "!f ba bam ba m - ba m - ba m _ ba m ba m _ ba m f "f Bass m "!f -Mehr
Quietezza dürant la not
Heute Grossauflage 37 120. Jahrgang www.engadinerpost.ch Donnerstag, 28. März 2013 Amtliches Publikationsorgan des Kreises Oberengadin und der Gemeinden Sils/Segl, Silvaplana, St. Moritz, Celerina, Pontresina,Mehr
veranstaltet - organizza Anmeldung iscrizione ff.sulden@lfvbz.org FAX: 0473/613578
veranstaltet - organizza Gaudiskirennen Gara da sci - divertimento 02.05.2015 Start partenza 10:00 h Siegerehrung premiazione 14:30 h Seilbahn Sulden Madritsch Funivia solda - madriccio Anmeldung iscrizioneMehr
Dass- und Infinitiv-Sätze mit zu
Deutschkurse für Ausländer bei der Universität München Dass- und Infinitiv-Satz mit zu 08-04a Basisstufe II / GD Dass- und Infinitiv-Sätze mit zu 1. Dass-Satz oder Infinitiv-Satz mit zu? A. Hauptsatz NebensatzMehr
Morphologie (5) Wortarten (2) Part-of-Speech Tagging Stemming
Morphologie (5) Wortarten (2) Part-of-Speech Tagging Stemming Robert Zangenfeind Centrum für Informations- und Sprachverarbeitung, LMU München 24.11.2014, 9 c.t. Zangenfeind: Morphologie 1 / 18 Wdh.: KlassifizierungMehr
INTRO VERSE 1 Auf uns HI-C7514
2 Au uns Text: Julius Hartog, Andreas Bourani, Thomas Olbrich S INTRO q = 126 4 /B E7 Musik: Julius Hartog, Andreas Bourani, Thomas Olbrich Arrangement: Oliver ies M A T 4 4 4 B? 4 5 VERSE 1 /B E7? J ÓMehr
MAKBSACC - Master of Arts BWL konsekutiv - Accounting, Steuern, Finanzdienstleistungen und Controlling
1. Semester EFS11 - Einführungsseminar Studienorganisation HS Leipzig Sa, 14.07.2012 08:30-12:30 07.07.2012 Sa, 01.09.2012 08:30-12:30 25.08.2012 Sa, 03.11.2012 08:30-12:30 27.10.2012 HS Pinneberg Sa,Mehr
Gymnasium, FMS, WMS, BMS. Gymnasium, FMS, WMS, BMS
Erziehungsdirektion des Kantons Bern Mittelschul- und Berufsbildungsamt Direction de l'instruction publique du canton de Berne Office de l'enseignement secondaire du 2 e degré et de la formation professionnelleMehr
Externer Meilenstein. Manueller Sammelrollup Unterbrechung. Inaktiver Vorgang. Inaktiver Meilenstein Inaktiver Sammelvorgang
Nr. Vorgasname Dauer Anfang Fertig stellen VorgWer 1 Kick Off 0 Tage Di 05.02.13 Di 05.02.13 Alle 2 Grobkonzept erstellen 20 Tage Di 05.02.13 Mo 04.03.131 CN 3 Vorauswahl Shopsysteme 21 Tage Di 05.02.13Mehr
buntschlin.ch Il cour da las alps! Ideen, Produkte und Geschichten aus Tschlin Strada Martina Ideas, prodots ed istorgias da Tschlin Strada Martina
Il cour da las alps! Ideen, Produkte und Geschichten aus Tschlin Strada Martina Ideas, prodots ed istorgias da Tschlin Strada Martina Bun Tschlin CH-7559 Tschlin Tel. +41 (0)81 866 33 03 buntschlin.chMehr
«La directura curaschusa...» oder Die sprachliche Gleichberechtigung im Rätoromanischen
Published in Bulletin VALS-ASLA (Vereinigung für angewandte Linguistik in der Schweiz) 72, 47-61, 2000 which should be used for any reference to this work «La directura curaschusa...» oder Die sprachlicheMehr
Punt Schlattain ade und was jetzt?
Heute uflage Grossa 127 120. Jahrgang www.engadinerpost.ch Donnerstag, 31. Oktober 2013 Amtliches Publikationsorgan des Kreises Oberengadin und der Gemeinden Sils/Segl, Silvaplana, St. Moritz, Celerina,Mehr
Mo 6.10. Di 7.10. Mi 8.10. Do 9.10. Fr 10.10. Biochemie @ HS Biochemie 08:00-10:00. Physiologie @ HS Physiologie 10:00-12:00
Mo 6. Okt. û So 12. Okt. 2014 (Berlin) Mo 6.10. Di 7.10. Mi 8.10. Do 9.10. Fr 10.10. 06:00 07:00 @ HS - @ HS - @ HS - @ HS - @ HS - Physio logie @ HS Physiolo gie - Einf³h rungsver anstaltu ng @ NeuroraMehr
Werkzeugkasten Parc Ela-Kommunikation für Hotels und andere Betriebe im Parkgebiet
Parc Ela Management Stradung 11 Im Bahnhof CH-7450 Tiefencastel Tel. +41 (0)81 508 01 12 Fax +41 (0)81 637 00 94 info@parc-ela.ch www.parc-ela.ch Werkzeugkasten Parc Ela-Kommunikation für Hotels und andereMehr
Bathymetrische Untersuchen in CH Seen Analyses bathymétriques dans les lacs CH. Kolloquium Colloque / 20.02.2009
armasuisse Bathymetrische Untersuchen in CH Seen Analyses bathymétriques dans les lacs CH Kolloquium Colloque / 20.02.2009 F. Anselmetti / R. Artuso / M. Rickenbacher / W. Wildi Agenda Einführung 10, IntroductionMehr
ANMELDEFORMULAR DEUTSCH-ITALIENISCHE HANDELSKAMMER 25. 29. September 2013 Stichwort Reservierung: 188313672 Hotel NH Milano Touring
ANMELDEFORMULAR DEUTSCH-ITALIENISCHE HANDELSKAMMER 25. 29. September 2013 Stichwort Reservierung: 188313672 Hotel NH Milano Touring BOOKING FORM CAMERA DI COMMERCIO ITALO - GERMANICA 25-29 Settembre 2013Mehr
Doc. N. 1SDH001000R0513 - L7835. SACE Emax 2. Ekip Synchrocheck - E1.2-E2.2-E4.2-E6.2 E1.2 - E2.2 - E4.2 - E6.2
Doc. N. SDH00000R05 - L785 SACE Emax Ekip Synchrocheck - E.-E.-E4.-E6. E. - E. - E4. - E6. OK OK Staccare alimentazione dell Ekip Supply. Disconnect power from the Ekip Supply module. Die Speisung vonMehr
Inhaltsverzeichnis. Teil I Los geht s 23. Einführung 19. Kapitel 1 Sie können schon ein wenig Italienisch 25
Inhaltsverzeichnis Über die Autoren 7 Einführung 19 Über dieses Buch 19 Konventionen, die in diesem Buch verwendet werden 19 Törichte Annahmen über den Leser 20 Wie das Buch aufgebaut ist 21 Teil I: LosMehr
Information zum Thema Energie. Anmeldung für die Steinwildjagd
Anmeldung SELVA, Postfach 592, 7001 Chur, holzenergie@selva-gr.ch Auskunft: Tel. 081 250 19 44, Fax 081 250 19 41, Natel 079 620 19 40 Chur, 16. März 2004 www.energie.gr.ch Amt für Energie Graubünden WernerMehr
Eñ cuort tschit segls davos 100 ons posta Brauegn
LXII. LXII. anneda-nr. nr. 3 3 mez/gün 2013 Giazetta per la famiglia bargunsenra in ed our d patria. Cumpera minch oter mais. Giazetta Abunnamaint per la famiglia fr. 20.. bargunsenra Cumünanza inculturelaMehr
Di Mi Do Fr Sa So Mo Di Mi Do Fr Sa So Mo Di Mi Do Fr Sa So Mo Di Mi Do Fr Sa So Mo Di Mi Do
Januar 2013 Di Mi Do Fr Sa So Mo Di Mi Do Fr Sa So Mo Di Mi Do Fr Sa So Mo Di Mi Do Fr Sa So Mo Di Mi Do 08.-11.01. CES 2013 Messe Las Vegas / USA, Export, Vertrieb 23.01. Führungskräfte Werkstatt ModulMehr
STAFFE, BORCHIE E ANELLONI
STAFFE, BORCHIE E ANELLONI STAFFE staffe borchie anelloni etriers cabochons anneaux brackets studs rings garras clavos anillas stützhalter beschläge ringe STAFFA VENTAGLIO 110 110 50 70 60 140 70 27 085/10Mehr
Chemische Bindung. Wie halten Atome zusammen? Welche Atome können sich verbinden? Febr 02
Chemische Bindung locker bleiben Wie halten Atome zusammen? positiv Welche Atome können sich verbinden? power keep smiling Chemische Bindung Die chemischen Reaktionen spielen sich zwischen den Hüllen derMehr
Armut gibt es auch im Engadin
0. Jahrgang www.engadinerpost.ch Samstag,. September 0 Amtliches Publikationsorgan des Kreises Oberengadin und der Gemeinden Sils/Segl, Silvaplana, St. Moritz, Celerina, Pontresina, Samedan, Bever, LaMehr
INDEX INHALTSVERZEICHNIS ÍNDICE INDEX INDICE
MONOd INDEX INHALTSVERZEICHNIS ÍNDICE INDEX INDICE p. 240 p. 22 DIN 69893 HSK-A p. 24 ISO 26623- PSC p. 240 p. 26 DIN 6987 AD+B p. 240 p. 28 MAS 403 BT AD+B p. 220 PR 20 AD + B B Quality, precision, strengthMehr
Julie - Geile Zeit. Wird alles anders? Wird alles anders? Wird alles anders?
Julie - Geile Zeit 1 Geile Zeit Juli: Didaktisierung von Heidemarie Floerke, Lexington HS, MA; Chris Gram, Carrabec HS, North Anson, ME; Colleen Moceri, Gloucester HS, MA; John Moody, Chelsea HS, MA; ErinMehr
Datum Wochen Band DVD Band eingelegt Protokoll kontr. Recovery kontr. Tag Nr. RW Sign. Sign. Sign.
Monat: Januar Anzahl Bänder: 9 01.01.2015 Donnerstag Do DO 02.01.2015 Freitag Fr FR 03.01.2015 Samstag 04.01.2015 Sonntag 05.01.2015 Montag Mo1 MO 06.01.2015 Dienstag Di DI 07.01.2015 Mittwoch Mi MI 08.01.2015Mehr
Anruferkennung am PC. g n. Hotline / Assistance: 056 426 58 21 (Normaltarif / tarif normal) E-Mail: info@twix.ch www.twix.ch oder/ou www.twixclip.
Windows 7 / Vista / XP / ME / 2000 / NT TwixClip G2 Internet nun g Mit EU N n A ruferken Hotline / Assistance: 056 426 58 21 (Normaltarif / tarif normal) E-Mail: info@twix.ch www.twix.ch oder/ou www.twixclip.chMehr
fischerwerke GmbH & Co. KG Geltungsbereich: Entwicklung, Produktion und Vertrieb von Kunststoff-, Metall- und chemischen Befestigungssystemen
ZERTIFIKAT Hiermit wird bescheinigt, dass mit den im Anhang gelisteten Standorten ein Umweltmanagementsystem eingeführt hat und anwendet. Geltungsbereich: Entwicklung, Produktion und Vertrieb von Kunststoff-,Mehr
AWINFGN - Diplom-Wirtschaftsinformatiker/in (FH) Aufbaustudiengang
1. Semester EFS11 - Einführungsseminar Studienorganisation HS Leipzig Sa, 14.07.2012 08:30-12:30 07.07.2012 Sa, 01.09.2012 08:30-12:30 25.08.2012 Sa, 03.11.2012 08:30-12:30 27.10.2012 HS Pinneberg Sa,Mehr
SONAS Projekt OwnCloud Speicher
SONAS Projekt OwnCloud Speicher ITEK-September 2012 Project Timeline Month August September October November December January February March Year 2012 2012 2012 2012 2012 2013 2013 2013 SONAS GeneralMehr
Sprachkurs Spanisch online
Sprachkurs Spanisch online Thema 2: Pedimos en un restaurante Wir bestellen in einem Restaurant A: Einstieg Hoy es domingo. Después vamos a comer en un restaurante. Por la noche vamos a cenar en un restaurante.Mehr
Deutschland Germany Allemagne. In Deutschland zugelassene Sachverständige Experts approved in Germany Experts reconnus en Allemagne (19.03.
Deutschland Germany Allemagne In Deutschland zugelassene Sachverständige Experts approved in Germany Experts reconnus en Allemagne (19.03.2015) Sachverständigen-Organisationen, die für Prüfungen an TanksMehr
Seminarplan für die DurchführungBBA_27 des Executive Bachelor of Arts in Business Administration
1 von 7 Seminarplan für die DurchführungBBA_27 des Executive Bachelor of Arts in Business Administration Durchführungsstart: 03.09.2015 Das Studium kann zu jedem Modul gestartet werden. Die Module wiederholenMehr
Stationenarbeit zur Lektion 8 (Lumina)
Stationenarbeit zur Lektion 8 (Lumina) Folgende Stationen sind obligatorisch und sollen alle unbedingt in dieser Reihenfolge angelaufen werden. Hakt bitte ab oder notiert euch, was ihr erledigt habt. 1.Mehr
Ostergeschenk für grosse und kleine Schneehasen
122 121. Jahrgang www.engadinerpost.ch Samstag, 18. Oktober 2014 Amtliches Publikationsorgan des Kreises Oberengadin und der Gemeinden Sils/Segl, Silvaplana, St. Moritz, Celerina, Pontresina, Samedan,Mehr
Master of Arts BWL konsekutiv - Accounting, Steuern, Finanzdienstleistungen und Controlling
1. Semester EFS11 - Einführungsseminar Studienorganisation HS Leipzig Sa, 21.01.2012 08:30-12:30 22.12.2011 Sa, 10.03.2012 08:30-12:30 09.02.2012 Sa, 19.05.2012 08:30-12:30 19.04.2012 Sa, 14.07.2012 08:30-12:30Mehr
HALLO AUS BERLIN PROGRAMME 8: "GESUNDHEIT"
1. Was macht Dir Spaß und Fit? HALLO AUS BERLIN PROGRAMME 8: "GESUNDHEIT" Marke und Esther haben Volleyball und Leichtathletik gern. Was macht deiner Klasser Spaß und ganz Fit? Macht eine Umfrage in Gruppen,Mehr
Pflegende Angehörige Online Ihre Plattform im Internet
Pflegende Angehörige Online Ihre Plattform im Internet Wissen Wichtiges Wissen rund um Pflege Unterstützung Professionelle Beratung Austausch und Kontakt Angehörige helfen sich gegenseitig Wir suchen SieMehr
Corsi d'italiano Semestre invernale 2015/16
www.culturaitaliana.at Corsi d'italiano Semestre invernale 2015/16 Italienischkurse in Kooperation von CULTura ITALIAna und BFI Tirol im Palais Trapp in Innsbruck 1 Corsi di base A1.1 Italiano Corso diMehr


c: text/html

text:
Mercurio (pianeta)
Mercurio l'è 'l prim pianéta del sistéma solàr en ùrden de distànsa del Sul. L'è apò a 'l piö pesèn come dimensiù. L'è 'n pianéta de tìpo "terèstre" (cioè perlopiö ruciùs), condèn diàmetro che l'è de méno de la metà de chèl de la Tèra. L'è pié de cratéri, e chèsto l'è cauzàt apò a de la mancànsa de 'n atmosféra che la püdìes ralentà i cùlpi dei còrp celèscc che gh'è nat en culiziù o scunfundìn vià i sègn. Töcc chèsti cratéri i fà 'nsomeà la superfìce de Mercurio a chèla de la Lüna.
Isé come 'l pianéta Vènere, el g'ha nisü anèi e nisü satèliti natürài.
El nòm el vé de chèl de la divinità romàna; el sò sìmbol (, Unicode: ☿) el cunsìst endèna stilizasiù del bastù ciamàt "caduceo" che l'ìa 'n atribùto de la divinità romàna. Endèle cültüre de l'Oriènt Estrémo el pianéta 'nvéce l'è ciamàt "la stèla de l'aiva" (水星), giü dei sich elemèncc fondamentài.
Mercurio el se möf sönden òrbita che la g'ha 'n valùr de ecentricità de 0,2056 e la se tróa a 'na distànaa del Sul che la và de 46.000.000 a 69.000.000 km, conden valùr médio de 58.000.000 km (che corespónt a 0,307, 0,466 e 0,387 UA). Il pià de l'òrbita le piegàt de 7° en confrónt a chèl de l'eclìtica.
Il müimènt de rotasiù de Mercùrio l'è pégher, el ghe mèt 58,6 dé terèstri per fà 'n gir söl sò as, isé che 'l vé a fà tre rotasiù ògna dò revulusiù e vol dì apò che el dé solàr — cioè el tép che 'l ghe matarès el Sul a riturnà a la stèsa puzisiù 'ndel cél per 'n oservadùr colocàt enden dàto pónt de la superfìce de Mercurio — (176 dé terèstri) el vé a dürà a l'endópe de chèl che 'l düra el sò an; Mercurio l'è l'ünech pianéta del nòst Sistema Solar a ìga el dé che düra de piö de l'an.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Giovanni Zantedeschi
Giovanni Zantedeschi (Molina di Fumane (VR), 3 de màgio del 1773; Böegn (BS), 16 de màgio del 1846) l'è stat en dutùr e 'n botànich italià.
El g'ha stüdiàt a Verùna e piö tàrde a Pàdova, endóche 'l s'è laureàt con màsim unùr en Midizìna e 'n Chirugìa.
El g'ha finìt el sò tirocìnio a Verùna, e 'l g'ha ezercitàt la sò profesiù per en pó de tép a Tremùzen, endèl Alt Gàrda e dòpo a Böegn en àlta Val Trómpia, enfìna a che l'è mórt endèl 1846.
Apasiunàt de botànica, el g'ha püblicàt dés lìber sö la flòra de la pruvìncia de Brèsa.
L'ìa sòcio del profesùr Ciro Pollini (1782 - 1833), botànich de Verùna, autùr de la 'mportànte Flora Veronensis.
El g'ha ìt 'na corespondènsa scentìfica 'mportànte col botànich todèsch Kurt Sprengel (1766 - 1833) che, come recunusimènt per i sò stüde, el g'ha dedicàt en zèner de la famìa de la Araceae, e 'l l'ha ciamàt Zantedeschia.
Zantedeschi el scoprés e 'l descrìf el Laserpitium nitidum, de la famìa de le Apiaceae. L'è stat el prìm botànich a descrìer la Saxifraga arachnoidea, scuprìda endèl 1804 del botànich céco Kaspar Maria von Sternberg (1761 - 1838).
Molina, el paés endóche l'è nasìt, la g'ha dedicàt el Muzèo Botànich de la Lesìnia de Molina endóche vé conservàt trezènt spéci de la flòra del altipià dei Mucc Lesìni con divèrsi campiù de orchidèe.


text:
Io confesso
Io confesso (A cunfès) 'l è 'n film americàṅ e canadéś dal 1953 'd Alfred Hitchcock trat da 'l drama teatràl dal 1902 “Nos Deux Consciences” ad Paul Anthelme, pseudònim ad Paul Bourde. 'L è stâ girâ in biànc e négar e 'l è stâ preśentâ in cuncōrs a 'l sèst Fèstival ad Cannes.
Par la part dla prutagunìsta Hitchcock 'l iva sarnî la śvedéśa Anita Björk ch'l'éra rivàda in Cànada cun 'l amànt sèg e 'l fiōl abû fóra da 'l matrimòni. La Warner Bros., scutàda par qvél ch'l éra sucès cun Roberto Rossellini e l'Ingrid Bergman, l'à pò decìś invéci ad tōr a 'l sò pòst l'Anne Baxter.
Al film al n gh'à minga abû sucès anc p'r al fat ch'al pùblic minga catòlic al n psiva briśa cumpréndar bèṅ al sacramènt dla cunfesiòṅ.
Sunt
Pàdar Michael Logan (Montgomery Clift) 'l è 'n prevòstar catòlic dna céśa ad Quebec City. Par tgnir a drē la canònica al tōś a lauràr sèg dū tedésc in buléta, marè e mujér, Otto Keller (O.E. Hasse) e l’Alma (Dolly Haas). Par purtàr a cà di àtar bèsi, 'l óm al fà anc al giardinér par soquànti famìji dla sità.
Na nòt Keller al dmanda a pàdar Logan ad cunfesàr-as e pò al gh cònta ch'l éra andâ a rubàr in cà 'd òṅ ch'al gh'iva śibî un lavōr, 'l avucàt Villette (Ovila Légaré). Dòp èsar stâ arcgnusû, cun la paùra che lò al ciamìs la pulisìa, al 'l iva cupâ. Avénd cuntâ incòsa in dal cunfès, al prēt al gh'à da tgnir tut dèntar anc s'al sà la véra.
'L ispetōr Larrue (Karl Malden) in cal méntar al vèṅ a savér da dū baghéti che lì lōr, al dè dal masamènt, i aṅ vdû vgnir fóra da la vila d'l avucàt 'n óm cun un gabàṅ adòs. Al fat che Otto al s fus vistî da prēt ch'la sira là al mét in di guàj pàdar Logan anc parchè Villette al saìva incòsa dla sò relasiòṅ da śóvan, prima ad dvintàr un religióś, cun na ragàsa ad nóm Ruth (Anne Baxter) che pò l'iva spuśâ invéci un pulìtic anc s'la gh vliva incóra bèṅ. 'L avucàt 'l iva tacâ anc a ricatàr la dóna.
Al prevòstar al gh'à da taśér, al n s pōl minga diféndar, méntar la pulisìa la pénsa ch'al sia lò 'l sasèṅ e al 'l àppia fat par far fóra un testimòṅ dascòmad dla sò relasiòṅ cun na dóna spuśàda.


text:
Karlsruhe
Karlsruhe l'è 'na cità todèsca sitüàda 'ndèl Land del Baden-Württemberg. L'è la capital del distrèt (Regierungsbezirk) omònim. La g'ha 296 033 abitàncc (dato del 31. Dic 2012), la tèrsa cità del Land per nömer de abitàncc. L'è übicàda 'ndèla part nordocidentàl del Baden-Württemberg al cunfì col Land de la Renània-Palatinàto.
Karlsruhe l'è 'na cità extra-circondariàl (kreisfreie Städte) che völ dì che la fà circondàre (Kreis) de per sò cönt. El circondàre rüràl (Landkreis) de Karlsruhe el g'ha la sò séde aminitratìva 'n cità ma 'l teretóre comünàl de la cità del pont de vìsta aministratìf el na fà mìa part.


text:
Fontanella
Fontanella l'è on comun austriegh, del land del Vorarlberg. El fa part del distrett de Bludenz e el se troeuva a ona altituden de 1 145 meter sora del nivel del mar.
El gh'ha 437 abitant (dato del Magg 2015[1]) e ona superfis de 31,17 km² per ona densità de popolazion de 14 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 80109.
El nomm del paes l'è docümentaa per la prima volta in del 1363 e al ven de la parola latina "Fontana", e la se riferiss al fatt che a Fontanella gh'è öna sortida de aqua mineràl cognussuda da secoi.


text:
1Rü ñu̱xma Pa Chaueneẽgü ya Pexü̃ Changechaü̃güxe rü Poraãcü Pexü̃ Chadauxchaü̃güxe, rü ngẽma marü pemaã nüxü̃ chixuxü̃rüü̃ chanaxwa̱xe i meã tórü Corica̱x pemaxẽ erü pema nixĩ i chorü taãẽ rü chorü ãmare i Tupana choxna ãxü̃ pixĩgüxü̃. 2Rü nüxü̃ chaca̱a̱xü̃ i taeya̱xgü i Ebódia rü Chitique na nügümaã nangüxmüẽxü̃ca̱x, erü nümagü rü tórü Corixacügü nixĩgü. 3Rü cumax, Pa Chomücü ya Mecü i Wüxigu Tupanaãrü Puracüwa Chomaã Puracücüx, rü cuxna naxca̱x chaca na nüxü̃ curüngü̃xẽẽxü̃ca̱x i ngẽma taxre i taeya̱xgü, erü nümagü rü wüxigu chomaã rü Cremetemaã rü ngẽma togü i chomücügü i Tupanaãrü poperawa marü ngo̱xégagüxü̃maã napuracüe i Tupanaãrü orearü uwa. 4Rü ñu̱xma na tórü Coriarü pixĩgüxü̃, Pa Chaueneẽgüx, rü name nixĩ i guxü̃guma namaã petaãẽgü. Rü wena pemaã nüxü̃ chixu, rü ¡petaãẽgü! 5Rü chanaxwa̱xe i meã pemaxẽ na guxü̃ma i duü̃xü̃gü pexü̃ nacua̱xgüxü̃ca̱x na aixcüma mexü̃ i duü̃xü̃gü na pixĩgüxü̃. ¡Rü nüxna pecua̱xãchie na tórü Cori rü paxa tá nataeguxü̃ na núma naxũxü̃! 6¡Rü taxuca̱xma penaxi̱xãchiãẽgü! Natürü ngẽxguma woo ṯacü pexü̃ üpetügu rü guxü̃guma name nixĩ na Tupanamaã nüxü̃ pixuxü̃ i perü yumüxẽwa. ¡Rü naxca̱x ípeca i norü ngü̃xẽẽ i ngẽxguma ṯacü pexü̃́ guxchaxgu, rü moxẽ nüxna pexãgü! ¡Rü ngẽmaãcü Tupanamaã nüxü̃ pixu i guxü̃ma i ngẽma nüxna naxca̱x pecagüchaü̃xü̃! 7Rü ngẽmaãcü i nüma ya Tupana rü tá pexü̃ nataãẽxẽẽ namaã i wüxi i taãẽ i mexẽchixü̃ i guxü̃ma i taãẽ i nüxü̃ icuáxü̃ãrü yexera mexẽchixü̃. Rü ñu̱xma na Ngechuchu ya Cristuarü duü̃xü̃gü pixĩgüxü̃, rü ngẽma taãẽ i Tupana pexna ãxü̃ rü tá nüxna pexü̃ ínapoxü̃ i ngẽma chixexü̃ i nagu perüxĩnüẽchaxü̃. 8Rü ñu̱xma Pa Chaueneẽgüx, rü name nixĩ i nagu perüxĩnüẽ i guxü̃ma i ngẽma ore i aixcüma ixĩxü̃, rü guxü̃ma i ngẽma nacüma i taxucürüwama texé chixri nachiga idexaxü̃. Rü ngẽmaãcü rü name nixĩ i nagu perüxĩnüẽ i guxü̃ma i ngẽma ore i aixcüma meã iwéxü̃ rü guxü̃ma i ngẽma Tupanape̱xewa mexü̃, rü guxü̃ma i ngẽma mexü̃ i duü̃xü̃gü namaã taãẽxü̃, rü guxü̃ma i ngẽma aixcüma duü̃xü̃güpe̱xewa mexü̃. Rü name nixĩ i ngẽmagu perüxĩnüẽ. 9Rü chanaxwa̱xe i aixcüma penaxü i ngẽma pexü̃ changúexẽẽxü̃, rü ngẽma pexü̃ namaã chixucu̱xẽgüxü̃, rü ngẽma chauxü̃tawa nüxü̃ pexĩnüẽxü̃, rü ngẽma chauxü̃tawa nüxü̃ pedauxü̃ na chanaxüxü̃. Rü ngẽxguma ngẽmaãcü pemaxẽgu rü pemaã tá inarüxã̱ũ̱x ya Tupana ya tamaã irüngüxmücü rü tüxü̃ taãẽxẽẽcü. 10Rü ñu̱xma na chorü Coriarü chiĩxü̃, rü poraãcü chataãẽ erü wenaxãrü choxna pecua̱xãchie rü choxü̃ perüngü̃xẽẽ. Rü choma nüxü̃ chacua̱x rü pema rü guxü̃guma choxü̃ perüngü̃xẽẽchaü̃, natürü taguma pexü̃́ natauxcha ga na penaxüxü̃ ga yema. 11Rü tama ngẽma na ṯacü choxü̃́ taxuxü̃ca̱x nixĩ i pemaã nüxü̃ chixuxü̃ i ngẽmachiga. Erü choma rü marü chomaã nixü na namaã chataãẽxü̃ i ngẽma choxü̃́ ngẽxmaxü̃. 12Rü nüxü̃ chacua̱x na ñuxãcü na yiĩxü̃ ega guxü̃ choxü̃́ tau̱xgux, rü nüxü̃ chacua̱x na ñuxãcü na yiĩxü̃ ega choxü̃́ namuxũchixgu. Rü marü chomaã nixü na namaã chataãẽxü̃ i ngẽma choxü̃́ ngẽxmaxü̃ woo changaxpütüwegu, rü e̱xna woo chataiyaxgu, rü e̱xna woo choxü̃́ namuxũchixgu rü e̱xna woo choxü̃́ natau̱xguma. 13Rü Cristu nixĩ ya choxü̃ poraxẽẽcü, rü ngẽmaca̱x chomaã nanguxü̃ na chanaxüxü̃ i guxü̃ma i ngẽma Tupana naxwa̱xexü̃ na chanaxüxü̃. 14Natürü ga pema rü wüxi ga mexü̃ choxü̃́ pexügü ga yexguma choxü̃́ natauxyane choxü̃ perüngü̃xẽẽgügu. 15Rü pema, Pa Yaxõgüxü̃ i Piripucü̱̃ã̱x, rü meãma nüxü̃ pecua̱x rü yexguma noxri Machedóniããnewa nüxü̃ chixuxgu ga Tupanaãrü ore, rü yexguma yéma íchaxũxü̃gu, rü pexicatama nixĩ ga ãmare choxna pexãxü̃ naxca̱x ga yema ngü̃xẽẽ ga chauxü̃tawa peyaxuxü̃. 16Rü yexguma Techarónicaarü ĩãnewa chayexmayane, rü pema rü yéma chauxca̱x penamugü ga perü ãmare na choxü̃ perüngü̃xẽẽgüxü̃ca̱x. Rü tama wüxicanaxĩcatama nixĩ ga yemaãcü choxü̃ na perüngü̃xẽẽgüxü̃. 17Rü woo perü ãmaremaã chataãẽ, natürü yexeraãcü chataãẽ erü ngẽma choxü̃ na perüngü̃xẽẽgüxü̃ca̱x rü Tupana tá ãmare pexna naxã. 18Rü ñu̱xma rü marü choxü̃́ nangẽxma i guxü̃ma i ṯacü i chanaxwa̱xexü̃, rü aixcüma ngẽmaãrü yexera choxü̃́ nangẽxma. Rü ñu̱xma na Epaporudítu núma nangexü̃ i perü ãmare, rü taxuü̃ma choxü̃́ nataxu. Rü ngẽma perü ãmare i chauxca̱x núma pemuxü̃, rü Tupanape̱xewa rü namexẽchi, rü nüma rü poraãcü namaã nataãẽ. 19Rü ngẽmaca̱x ya chorü Tupana rü norü ngẽmaxü̃gü i mexẽchixü̃wa tá pexna nanaxã i guxü̃ma i ṯacü i pexü̃́ taxuxü̃. Rü ngẽmaãcü tá nanaxü erü Ngechuchu ya Cristuarü duü̃xü̃gü pixĩgü. 20Rü name nixĩ i guxü̃guma nüxü̃ ticua̱xüü̃gü ya Tanatü ya Tupana. Rü ngẽmaãcü yiĩ. 21Rü chanaxwa̱xe i chauégagu nüxü̃ perümoxẽgü i guxü̃ma i taeneẽgü i Ngechuchu ya Cristuaxü̃́ yaxõgüxü̃. Rü ngẽxgumarüü̃ ta pexü̃ narümoxẽgü i ngẽma taeneẽgü i chauxü̃tawa ngẽxmagüxü̃. 22Rü ngẽxgumarüü̃ ta pexü̃ narümoxẽgü i guxü̃ma i taeneẽgü i núma Dumawa ngẽxmagüxü̃. Rü ngẽma yexera pexü̃ rümoxẽgüxü̃ rü ngẽma nixĩ i taeneẽgü i Dumaãrü ãẽ̱xgacü ya tacüxü̃-tawa puracüexü̃. 23Rü chanaxwa̱xe i tórü Cori ya Ngechuchu ya Cristu pexü̃ narüngü̃xẽẽ i guxãma i pemax. Rü ngẽmaãcü yiĩ.
Copyright
Learn More


text:
Stritgà la rapida al Lauberhorn
- Sonda, 14.1.2017, 11:01
Memia blera naiv – il classicher a Wengen sto per l’emprima giada dapi 13 onns vegnir annullà. Ma era la cursa rapida da las dunnas a Zauchensee è vegnida spustada sin dumengia.
Curt suenter las 11:00 han ils organisaturs capitulà: La cursa rapida da la cuppa mundiala dals umens a Wengen ha stuì vegnir annullada. Il motiv: la blera naiv frestga ch'è crudada la notg sin sonda ed il vent memia ferm. Igl è l'emprima giada dapi il 2004 che la cursa rapida legendara n'ha betg lieu. Ussa speran ils organisaturs dentant, da pudair manar tras almain il slalom la dumengia.
Cursa da las dunnas a Zauchensee
Er ils organisaturs da la cursa rapida da las dunnas a Zauchensee en l'Austria han da cumbatter cunter l’aura: La cursa vegn spustada sin dumengia.
A las 9:15 era planisà in trenament. Pervi da l’aura n’è quel dentant betg stà pussaivel. Tenor reglament èsi obligaziun da far almain ina cursa da prova per pudair manar atras ina cursa.
RR actualitad 09:00 ++


text:
Lema da Zorn
Ul lema da Zorn, cjamaa apó lema da Kuratowski-Zorn, al è un teurema da la teuría di cungjuunt ch’al afirma :
- Tütt cungjuunt indütiif al amet almaanch un elemeent massimaal.
L'enunziaa al curespuunt a la scèrnida abitüala dal para (1,3) in la definizziú d'un cungjuunt indütiif ; si sa ga scerniss ul para (1,4) sa l utegn un enunziaa (a l’aparenza) plüü fort, da le völte bé ütil.
Cheest « lema » al è taal noma si sa al amet l'assioma da la scèrnida : in efett, i quàtar enunziaa utegnüü variaant la scèrnida da para in l'artícul cungjuunt indütiif, i è equivaleent a cheest assioma. Sa pöö dunca apó bé cunsiderá ul lema da Zorn cuma un assioma pussíbil, e l'« assioma da la scèrnida » cuma un teurema ch’al saress la suva cunseguenza.
L'interess da cheest lema a l’è dal permett un druvameent fàcil dal assioma da la scèrnida senza iga a druvá la teuría di urdinaj. Da tüta manera, par chij ch’i cugnuss chesta darera, le custrüzziú par récurenza trasfinida i è plüü intütive (malgraa plüü lunghe) e plüü infurmative.
Esempi[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
(in vrac e incumplett in cheest cantée)
- esistenza da basa da spazzi veturiaal (in particülaar, basa da Hamel)
- saradezza algebràica d'un còorp
- teurema da Hahn-Banach
- esistenza d'autumurfiism da còorp mia cuntínü da C.
Stòria[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
[[Category:Teuría di úrden] ]


text:
Triàngol
Ol triàngol l'è öna figüra geomètrica piàna, ü polìgon, che 'l gh'à trì vèrtici, trì làti che i và da ü vèrtice a l'óter e trì àngoi. L'è la figüra che la gh'à 'l méno lati de töte, dezà che i n'à ocór giöst trì per dizegnà öna süperfìce seràda. La sóma di trì àngoi dèt in d'ü triàngol l'è de 180 gradi.
I famèe di triàngoi[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
A segónda de cóme 'l gh'à i lati ü triàngol l' pöl vès:
- equilàter se 'l gh'à töcc e trì i làti stès compàgn, alùra pò i trì àngoi i è stès tra de lur e i mizùra 60 gradi,
- izòscele se 'l gh'à adóma dù làti che i è lónch istès e alùra i dù àngoi a la bàze i è gràncc istès,
- scaléno se 'l gh'è gnà ü làto compàgn di óter e alùra pò i trì àngoi i è diferèncc tra de lùr.
A segónda de cóme l' gh'à l'àngol piö grant ü triàngol l' pöl vès:
- retàngol se gh'è ün àngol che 'l mizüra 90 gradi,
- otüzoàngol se gh'è ün àngol che 'l mizüra piö de 90 gradi,
- acütàngol se gh'è ün àngol che 'l mizüra de méno de 90 gradi.
Ol perìmeter d'ü triàngol[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Per troà ol perìmeter d'ü triàngol gh'è dóma de fà la sóma di trì làti, sedenò se 'l triàngol l'è equilàter mè moltiplicà ol làto per 3.
L'àrea d'ü triàngol[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Per troà l'àrea d'ü triàngol mé moltiplicà la bàze per l'altèsa e dividì töt per 2.
Se menimà se cognòs mia l'altèsa s'pöl troà l'istès l'àrea co la Fórmula de Eróne a pàto de cognòs i trì lati.
I diagnonài[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
I triàngoi i gh'à mia i diagonài.


text:
Netstal
Netstal a l'è un cumün svizzer del Canton Glarona. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 10.63 km² e in del Dicember 2010 al gh'eva una pupulaziun de 2875 abitant.
El cumün de Netstal al se tröva a una altitüden de 464 meter sura 'l nivel del mar e l'è tacaa ai cumün de Ennenda, Glaruna, Mollis, Näfels, Riedern.
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Netstal l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1289 giamò propi col nom de Netstal.[1]
L'andament storegh de la pupulaziun l'è indicaa in de la tabela chi de suta:[1]
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Media relaa a Netstal al Wikimedia Commons


text:
Orero
Orero (en lìgure: Oê) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Liguria, en Pruvìncia de Gènova.
El g'ha 'na popolasiù de 581 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), condena superfìce de 15,9 km² e 'na densità de popolasiù de 37 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Cicagna, Coreglia Ligure, Lorsica, Rezzoaglio, San Colombano Certénoli.
El cümü l'è sitüàt endèla valle Fontanabuona, a 41 km de Gènova. El sò teretóre el fà part de la Comunità Montana Fontanabuona.
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Orero l'è mustràt endèla tabèla ché sóta:
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
Pianét terèster
Ü pianét terèster l'è ü pianét fài sö quàze adóma de préda e de metàl e i è ciamàcc isé dal nòm del nòst pianét, la Tèra.
In del sistéma sulàr i pianécc terèster i è quàter e i è Mercùrio, Vèner, la Tèra e Màrt, menimà i óter pianécc i è ciamàcc gigàncc de gas, dezà che i è facc de idrògen, élio e àqua e i gh'à mia öna superfìs stàgna 'ndó che s'pöl pogià i pé. I pianécc terèster del sistéma sulàr i è chèi piö vizì al sul e pròpe per chèsto i è ciamàcc pianécc del sistéma sulàr intèrn.
I pianécc terèster i gh'à mia di satèliti o, se i ghe n'à, i ghe n'à póch,i ghe n'à ü tòch de méno di pianécc del sistéma sulàr estèrn: ad ezèmpe, la Tèra la gh'à adóma la Lüna, menimà Giòve 'l gh'à 63 lüne.
Cóme i è facc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
De sólet quàze töcc i pianécc terèster i gh'à 'n del mès ol nücleo de metàl, per lo piö de fèr, intùren gh'è ü mantèl de silicàcc e sura öna rösca düra. Fò sùra i gh'à ach ön atmosféra che l'è però ön atmosféra secondària, cioè che la s'è fàcia co i gas che i vé dal pianéta stès, cioè co i gas bötài fò da i vülcà, ma sö la tèra ach co i gas de la éta, compàgn del osìgeno, menimà sö i pianécc gigàncc de gas la gh'è ön atmosféra primària, cioè che l'è fàcia co i gas de la nìola uriginària de 'ndö l'è nasìt ol sul.
I còrp terèster[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La Lüna, insèma a Io e a Europa, che i è dù satèliti de Giòve, i è di còrp terèster, de fati i è de préda, acasibé i sìes mia di pianècc, dezà che i gìra mia intùren al sul.


text:
Marzabotto
Marzabotto (endèla parlàda locàl: Marzabòt) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Bològna. El g'ha presapóch 6.257 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 74 km², per 'na densità de 85 ab./km². El cunfìna coi cümü de Grizzana Morandi, Monte San Pietro, Monzuno, Sasso Marconi, Savigno, Vergato.
Endèla Segónda Guèra Mondiàl, el 29 de setèmber del 1944 el paés de Marzabotto l'è stat el löch de 'na stràge (cunusìda apùnto come Strage de Marzabotto) per mà dei todèsch nazìsti. Per chèsta rizù la cità l'è stàda decoràda al Valùr Militàr per la Guèra de Liberasiù.


text:
Ansbach
Ansbach ('nfìna al sècol XVII l'ìa cunusìda come Onolzbach), l'è 'na cità todèsca sitüàda 'ndèl Land de la Baviera, capitàl del distret de la Média Francònia.
Ansbach l'è 'na cità extra-circondariàl (kreisfreie Städte) che völ dì che la fà circondàre (Kreis) de per sò cönt. El distrèt omònimo el g'ha séde 'n cità ma la cità la na fà mìa part.
Geografìa[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ansbach la se tróa 'ndèla regiù muntagnùza de la Frankenhöhe a 45 km a sudòvest de Norimbèrga. El fiöm Fränkische Rezat — che l'è 'n aflüènt del Meno — el strèrsa la cità .
Stória[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Endèl an 748, de le bànde del paizì de Onolzbach, en monastér biniditì l'è stat fondàt de 'n nòbil locàl de nòm Gumbertus. Col pasà dei sècoi, tat el monastér come 'l paizì i è crisìcc , e i è nìcc a furmà la cità de Ansbach, che l'è ducumentàda per la prìma ólta endèl 1221.
Cità 'nzemelàde[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Bay City, Stàti Ünìcc, del 1960
- Anglet, Francia, del 1968
- Jing Jiang, Cina, del 2004
- Fermo, Italia, del 2006
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Bayerisches Landesamt für Statistik – Tabelle 12411-001: Fortschreibung des Beölkerungsstandes: Bevölkerung: Gemeinden, Stichtage (letzten 6) (Hilfe dazu)


text:
1999
Avenimeent[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Europa: al va in viguur l'euro (€) in vündas di quíndas paées da la Üniun Eurupea, malgraa che sa i sigüta druvá i vegi muneet fin al primm da ginée dal 2002, data in che sa i mett in circulazziun i muneet e bijett da la muneda ünica.
ul Reegn Ünii: sa al porta a tèrmin ul prucess da devoluzziun da cumpeteenz al parlameent Scuzzées (Devolution).
- 04 03 - i Statt Ünii: sa ga al püblica un líbar ch'al cünta sü l'afaar dal Bill Clinton cun la Monica Lewinsky.
- 05 11 - Madrid (Spagna): sa ga la prumülga la legg che la permet aj pàdar da scerní l'úrden di düü cugnomm dij fiöö.
- 31 12 - ul Panamà: ul canaal al passa a mann Panameens, d'acordi cuj Trataa dal Canaal da Panamà che Jimmy Carter e Omar Torrijos i eva signaa e che ul Senaa Noort-american al eva ratifegaa ul 18 04 dal 1978.
Nassimeent[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Necrulogi[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- 13 02 - Vilafranca dal Penedès (ul Baix Penedès): Carles Sabater, cantaant da Sau e atuur (n. 1962).
- 06 07 - Madrid (Spagna): Joaquín Rodrigo Vidre, cumpusituur Valencià (n. 1901).
- 07 03 - Hertfordshire (Kent, Anglatera): Stanley Kubrick, diretuur da cinema (n. 1928).
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.


text:
Thomas Isidore Noël Sankara
Ol Thomas Isidore Noël Sanakara (Yako, Alto Volta, 21 de dezèmber del 1949 – Ouagadougou, Burkina Faso 15 de utùer del 1987) l’è stacc ü militàr e ün òm polìtech burkinabè e l’è stacc ol presidènt del sò paìs dal 4 de agóst del 1984 al 15 de utùer del 1987, quando i 'l l'à copàt. L'è stacc 'l öltem presidènt del Alto Volta e 'l prim del Burkina Faso, dezà che tra i tance laùr che l'à facc de presidènt l'à ach cambiàt ol nòm del sò paìs da Alto Volta a Burkina Faso, dezà che 'l nòm Alto Volta l'éra ü nòm coloniàl dacc da i francés che per la zét del pòst 'l völìa dì negóta, menimà Burkina Faso in lèngua burkinabé 'l völ dì ol paìs di òmegn integri.


text:
Heidelberg
Heidelberg (Heidelbärg en alemà; Haidlbärsch endèl todèsch del Palatinàto; Heidelberga 'n latì e 'n italià stòrich) l'è 'na cità todèsca sitüàda 'ndèl Land del Baden-Württemberg, endèl distrèt (Regierungsbezirk) de Karlsruhe. La g'ha 150 335 abitàncc (dato del 31. Dic 2012), dei quài almeno 30.000 i è stüdèncc de l'Üniversità de Heidelberg che l'è la piö ècia de la Germania, fondàda 'ndèl 1386 per mà de Roberto I del Palatinato.
L'è übicàda 'ndèla part setentriunàl del sò Land, póch delóns del cunfì coi Länder de l'Assia e de la Renània-Palatinàto, e póch delóns apò a de 'ndóche gh'è la conflüènsa del fiöm Neckar endèl Reno.
Heidelberg l'è 'na cità extra-circondariàl (kreisfreie Städte) che völ dì che la fà circondàre (Kreis) de per sò cönt. El circondàre de Rhein-Neckar el g'ha la sò séde aminitratìva 'n cità ma 'l teretóre comünàl de la cità del pont de vìsta aministratìf el na fà mìa part.
Cità 'nzemelàde[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Bautzen, Germania
- Simferopol, Ucraìna
- Rehovot, Israele
- Cambridge, Regn Ünit
- Montpellier, Francia
- Kumamoto , Giapù


text:
Torn
Torn (nom ufizial in italian: Torno) a l'è on comun de la Provincia de Còmm che 'l cunta 1 155 abitant (dato del Dicember 2015[1]), cont ona süperfis de 7,8 km² e ona densità de 148 ab./km².
El paes l'è in sui spond del Lagh de Còmm e l'è tacaa ai cumün de Biev, Caraa, Comm, Faggee, Moltras e Tavarnee.
Torn l'ha daa i nadai a on ramm de la famiglia nòbil di Ruspin, che l'è stada molto impegnada duranta el Resorgiment.
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del numer de abitant del comun de Torn l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Abitant censüü
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Comun
On comun (comu e cumu in Lombard oriental, registraa anca el termin municipalità[1]) a l'è ona entità aministrativa fada su per on teritòri ciarament definii e per la sò popolazion e al denota generalment ona cità, vilasg o on gropp piscinin. On comun a l'è tipigament governaa da on síndigh e on consili comunal.
In la pupart di nazion, el comun a l'è l'entità amministrativa pussee piscinina ad avègh i sò reppresentant elegiuu democratigament, anca se despess, in di cittàa pussee grand, gh'è di olter suddivision, comé di Borgh, di Zon o di Municipi, cont di different autonomij.


text:
Mirandola
Mirandola (endèla parlàda locàl La Miràndla) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Mòdena. El g'ha presapóch 21.482 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 137 km², per 'na densità de 157 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bondeno (FE), Cavezzo, Concordia sulla Secchia, Finale Emilia, Medolla, Poggio Rusco (MN), San Felice sul Panaro, San Giovanni del Dosso (MN), San Possidonio, Sermide (MN).
Personàgi famùs[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Giovanni Pico della Mirandola, erüdìt, filòzofo neoplatònich e umanìsta del Rinascimènt italià.


text:
Ginkgoaceae
Le Ginkgoaceae i è 'na famìa botànica che fà part del ragrupamènt de diviziù ciamàt Gymnospermae. La sarès comparìda sö la tèra endel'éra Mezozòica e l'ünica spéce amò prezènt l'è 'l Ginkgo biloba, che per chèsta rizù l'è cunsideràt en fòsil vivènt. Tép endré, però, gh'ìa divèrsi óter zèner:
Zèner principài[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Baiera †
- Ginkgo
- Ginkgoites †
- Ginkgoïdium †
- Ginkgopitys †
- Phoenicpsis †
- Polyspermophyllum †
- Trichopitys †
El sègn † el stà a 'ndicà che 'l zèner l'è mìa piö prezènt e l'è stat identificàt apéna per mès de rèscc fòsii.
Colegamèncc estèrni[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Stevens, P. F. 2001 'n aànti. Angiosperm Phylogeny Website Versiù 7, Màgio del 2006 (en inglés).


text:
Aktuelle Position
Taxas da recepziun
La SSR porscha cun ses programs da radio e televisiun prestaziuns per incumbensa da la publicitad: il service public. Ella serva exclusivamain a la communitad e n'ha betg la mira da far in gudogn.
La SSR sa finanziescha per gronda part d'entradas da taxas, però era da contribuziuns da sponsurs e da propaganda e d'autras entradas commerzialas. Ella survegn taxas da recepziun per pudair ademplir l'incumbensa ch'ella ha retschet dal Cussegl federal: producir e derasar programs da radio e televisiun equivalents per l'entira Svizra en tut las quatter linguas naziunalas. Quai vul dir: programs per ina pitschna fiera cun quatter linguas ed en tut var set milliuns persunas.
La svieuta annuala da la SSR munta a var 1,6 mia. francs. 75% da las entradas da la SSR derivan da las taxas da recepziun, 25% d'entradas commerzialas e d'auters retgavs sco p.ex. la vendita d'emissiuns ad auters emetturs da radio e televisiun.
Link
- Billag
Alle Informationen zur Verrechnung der Radio- und TV-Gebühren


text:
Nicolàus Copèrnich
El Nicolò Copèrnich (latì: Nicolaus Copernicus; en polàch: Mikołaj Kopernik; nasìt a Toruń, ai 19 de febrér del 1473 – mórt a Frombork, ai 24 de màgio del 1543) l'è stàt 'n astrònomo polàch famùs per ìga portàt a l'afermasiù de la teorìa de l'eliocentrìsm, e 'l g'ha cuntribïìt isé a la Revulusiù astronòmica. L'è stàt apò a 'n prét, en giürìsta, en goernadùr, 'n astròlogo e 'n dutùr.
La sò teorìa - che la mèt el Sul al cèntro del sistéma de òrbite dei pianéti del sistéma solàr - la ciàpa dei elemèncc de la scöla gréca de Aristarco de Samo de l'eliocentrìsmo, la teorìa contrària al geocentrismo, che la mitìa 'nvéce la Tèra al cèntro del sistéma. El sò mèret isé l'è mìa l'edèa, zamò tiràda fò dei gréci, ma la sò demostrasiù rigurùza per mès de procedüre de caràter matemàtich.
Biografìa
Copèrnico l'è nasìt endèl 1473 endèla cità de Toruń, che fàa part de la Lega Anseàtica. Restàt òrfen dei töcc dù i genitùr, el vé adotàt ensèma ai sò fredèi del zìo de part de màder Lucas Watzenrode, che dòpo l'è deentàt èscof de l'Ermia.
Endèl 1491 el Copèrnico l'èntra 'ndèla Università de Cracòvia e 'l cumìncia a stüdià l'astronomìa sóta la guìda del sò profesùr Albert Brudzewski. De chèsto perìodo, e del sò ategiamènt envèrs chèsta scènsa, rèsta 'na quach descrisiù 'ntüziàsta che 'l g'ha fat endèi tèscc conservàcc endèla bibliotéca de Uppsala.
Dòpo de quatr'àgn, e dòpo de 'n perìodo cürt pasàt amò a Toruń, l'è nit 'n Itàlia, endóche 'l g'ha stüdiàt el dirìto a l'Università de Bologna (suratöt, el s'è dedicàt al dirìto civìl e al dirìt canònich, dàto apò la olontà del zìo èscof, che 'l la finansiàa, de fal deentà èscof apò a lü).
A Bologna 'l encùntra Domenico Maria Novara de Ferrara, che l'ìa zà 'n astrònomo famùs, che 'l la fà deentà 'n sò aliévo e giü dei sò colaboradùr piö strècc. Con lü, entàt che 'l stüdiàa dirìto civìl a Ferrara (endóche 'l s'è laureàt), el Copèrnico 'l g'ha fat le prìme oservasiù 'ndèl 1497, isé come che 'l regórda endèl De revolutionibus orbium coelestium.
Endèl stès an, el sò zìo l'è stat numinàt èscof de Ermia e Copèrnico canònich a la catedràl de Frombork o Frauenburg; ma lü 'l preferés spetà 'n Itàlia che rìe l'An Sant, e ànse 'l và a Roma, endóche 'l g'ha püdìt oservà 'n eclìsi de Lüna e 'ndóche 'l g'ha tignìt de le lisiù de astronomìa o de matemàtica (de le quàle però gh'è restàt nisü framènt). A ciapà servése a Frauenburg l'è nat endèl 1501, ma 'l ghe restarà per póch dé, giösta 'l tép nesesàre per domandà, e otègner, el permès de turnà a nà 'n Itàlia e fenéser i sò stüde a Padova (ensèma a Fracastoro e Guarico) e a Ferrara (cità del sò maèstro, col Bianchini).
Ché 'l se laurea 'ndèl 1503 en dirìt canònich, e sèmper ché se pènsa che 'l g'hape lizìt le òpere de Platone e de Ciceróne sö le upiniù de i stüdiùs antìch söl müimènt de la Tèra. Endèl 1504 el vàmbia a mèter ensèma le sò oservasiù e le sò riflesiù che i éra dré a s-ciopà fò 'ndèla formulasiù de la sò teorìa.
Quan che 'l turnarà a Frombork el vegnarà numinàt mèmber del Capìtolo de Warmia, e 'l se 'nteresarà de la rifùrma del sistéma monetàre e 'l svelöparà 'na quàch stüde de economìa polìtica che 'l i a portarà a enuncià en anteprìma sèrte prensépe che pò i sarà riasumìcc endèla Lége de Gresham. Endèl 1516 el capìtol el ghe darà l'encàrech de aministradùr de le tère 'ntùren a la cità de Olsztyn, e chèsto 'l ghe darà maniéra de 'nteresàs de quistiù de catàst, giüstìsia e fìsco. Endèl castèl de Olsztyn, endóche 'l g'ha pasàt quàter o sich agn, el g'ha fat dele oservasiù 'mportànte e 'l g'ha scriìt 'na part de la sò òper pricipàla, el De Revolutionibus orbium coelestium. E l'è pròpe 'n chèsto castèl che se tróa amò 'ncö l'ünica tràcia vizìbil de la sò atività scentìfica: 'na tabèla che 'l g'ha fat sön de 'na parét de 'na lòza che 'l doperàa per oservà 'l müimènt aparènte del Sul entùren a la Tèra.
Endèl 1514 el g'ha dat fò ai sò sòci 'na quach còpia del Commentariolus.
Tóca spetà 'nfìna al 1536 perchè 'l sò stüde piö grant el pödes véser includìt endèna òpera finìda, e zamò de la prìma aparisiù la g'harà 'na risonànsa fòrte 'ndèi ambièncc académich de mèza Europa. De divèrse bànde del continènt gh'è riàa l'invìt a püblicà i sò stüde, ma 'l Copèrnico, e mìa a tórt, el gh'ìa póra de la reasiù a le sò edèe, perchè 'l se rindìa cönt che le nàa a destabilizà le conoscènse e le credènse ècie de sentenér de agn. El cardinàl de Capua, Nicola Schonberg el g'ha domandàt 'na còpia del manuscrìt, domànda che la g'ha spaentàt amò de piö 'l Copèrnico perchè se püdìa 'ntraéder en sègn de nervozìsmo de la Céza.
L'òpera, 'n realtà, l'ìa amò de fenéser e lü 'l ghìa gnemò ciapàt la deciziù de mandàl en stàmpa quan che, 'ndèl 1539, el matemàtich de Wittemberg Giorgio Gioacchino Retico l'è riàt a Frauenburg sö 'nsistènsa de Philipp Melanchthon, che 'l gh'ìa tiràt ensèma 'n grùpo de stüde che 'l cumprindìa dei óter scensiàcc. El Retico l'è restàt du agn en contat col Copernico come sò aliévo, e 'l g'ha discriìt endèl sò test Narratio prima l'esènsa dei stüde che 'l ìa dré a svelöpà.
Endèl 1542 Retico 'l g'ha püblicàt, col nòm de Copèrnico, en tratàt de trigonometrìa (dòpo 'ncludìt endèl segónt lìber del De revolutionibus) e 'l g'ha mitìt frèsa a chèl che oramài l'ìa deentàt el sò maèstro per la püblicasiù de la sò òpera. A la fì 'l Copernico 'l g'ha acetàt, apò per vìa de le reasiù, ergöne a favùr, dèle ótre cùtra, ma töte che dimustràa 'nterès, e 'l g'ha dat en mà el tèst al sò sòcio Tiedemann Giese, èscof de Chelmno, perchè 'l ghe la dàes al Retico, che 'l l'harès fat stampà a Norimbèrga.
'Na legènda la cönta che 'l Copèrnico 'l g'ha risiìt la prìma còpia stampàda de la sò òpera el dé stés che l'è mórt. El vegnarà sotràt endèla catedràl de Frombork.
El sistema eliostàtich
El nösöl centràl de la teorìa del Copèrnico, el stà 'ndèl mèter el Sul al centro de le òrbite dei óter pianéti, e mìa la Tèra come che s'ìa sèmper pensàt prìma, alméno 'ndèla concesiù ricunusìda de le autorità. Chèsta teorìa l'è stàda ilüstràda endèl lìber De revolutionibus orbium coelestium (Dele revulusiù dei còrp celèscc) che l'è stat püblicàt l'an che l'è mórt. El lìber l'è 'l pónt de partènsa de 'na conversiù duttrinàla del sistéma geocèntrich a chèl eliocèntrich e la conté i elemèncc piö 'mportàncc de la teorìa astronòmica dei nòst tép, inclùza 'na definisiù corèta de l'ùrden dei pianéti, la revulusiù quotidiàna de la Tèra entùren al sò as e la precesiù dei equinòse.
Colegamèncc estèrni
- Juan Casanovas, Copernico Niccolò Disiunàre Interdisciplinàr de Scènsa e Féde


text:
Gros
Gros (nom ufizial in talian: Grosio) a l’è un cumün italian, de la regiun Lumbardia, in Pruincia de Sundri. Al gh’ha 4 443 abitant (dato del Dic 2015 [1]), 'na superfis de 127 km² e 'na densità de 35 ab./km². A l’è tacaa a Grosut, Mòn (BS), Sondel, Val de Dint, Val de Sot, Èza (BS).
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Erica Pedretti
Premi svizzer da litteratura 2013
Erica Pedretti
L’autura, artista da pictura e sculptura Erica Pedretti è naschida l’onn 1930 a Sternberg (Moravia dal Nord). 1945 è ella arrivada en Svizra. Pedretti ha studegià argentera a la Scola d’artisanadi da Turitg ed ha lavurà en questa professiun a New York dal 1950 fin dal 1952. Puspè da return en Svizra ha ella maridà l’artist Gian Pedretti ed il pèr ha prendì dimora a Schlarigna en Engiadina e pli tard 1974 a La Neuveville. Erica Pedretti è sa deditgada a l’art visuala avant da cumenzar sia carriera sco scriptura l’onn 1970.
Premis
1970 : Premi da promoziun da la Fundaziun Schiller Svizra
1973 : Premi da giast dal chantun Berna
1975 : Premi da la Fundaziun Schiller
1977, 1987, 2010 : Premi da cudeschs dal chantun Berna
1984 : Premi da la fundaziun Ingeborg Bachmann
1990 : Premi grond da litteratura dal chantun Berna
1990 : Premi berlinais e medaglia da Bobrowski
1995 : Premi da reconuschientscha da la Fundaziun Schiller Svizra
1996 : Premi Marie Luise Kaschnitz
1996 : Premi d’art da la citad da Bienna
1999 : Premi grischun da cultura
1999 : Premi da littaratura Vilenica, Slowenien
2013 : Premi federal da litteratura


text:
Büsti Gràndi
Busti Grand (nom ufizial in italian: Büsti Gràndi in del dialett del loeugh; Busto Arsizio in Italian) l'è on comun de la Provincia de Vares con 83 106 abitant (dato del Dicember 2015[1]), cont ona süperfis de 30.27 km² e 'na densità de 2 745 ab./km².
L'è la cittaa pu granda de la region a nòrd de Milan e l'è on center industrial ed econòmegh assee important. El confina con la Provincia de Milan e a òvest cont el fiumm Olòna. El sò dialett l'è ciamaa bustòcch e 'l gh'ha di particularitaa respett aj òlter varietaa del Lombard. L'è s'gemelaa cont el comun piemontes de Dòm.
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nümer de abitant del cumün de Büsti Gràndi l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Herzogenbuchsee
Herzogenbuchsee a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ del Oberaargau, region aministrativa del Emmental-Oberaargau, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 9.85 km² e in del Dicember 2010 al gh'eva una popolazion de 6766 abitant.
El cumün de Herzogenbuchsee al se tröva a una altitüden de 458 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bettenhausen, Graben, Heimenhausen, Niederönz, Bollodingen, Thörigen, Thunstetten, Seeberg, Aeschi (SO) e Steinhof (SO).
Al prim de ginee del 2008, el cumün de Oberönz l'è staa agregaa al cumün de Herzogenbuchsee.[1]
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:[2]
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ BSG 152.01 / BAG 07-139 Die Justizkommission des Grossen Rats des Kantons Bern (Justice Commission of the High Council of Canton Bern) decision of 16 October 2007. (Todesch) accessed 16 July 2009
- ↑ Herzogenbuchsee in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Sit ufizial (Todesch)
- Herzogenbuchsee in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.
- Oberönz in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.


text:
Scivenna
Scivenna (Civenna) l'è ona frazion del comun larian de Belas, in de la Provincia de Comm. Ghe viven 672 abitant.
L'è staa on comun autonom fina al 2014.
Geografia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Scivenna la se troeuva in del Triangol Larian, var a dì quell tòcch de terra che 'l divid i dò ramm del lagh de Còmm. Per quest la confina con la Provincia de Lecch.
In del sò territòri comunal la se troeuva la sorgent del fiumm Lamber, ciamada Menaresta. A partì de la Menaresta, el Lamber el va vers Magrej, per poeu entrà in de la Valassina e scorr per tutta l'alta pianura, fina a rivà a San Colomban.
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del numer de abitant del comun de Scivenna l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Abitant censüü


text:
Austria
L' Austria (Österreich in tudesch) a l'è un paes de l'Europa.
La cunfina cun la Svizzera e'l Liechtenstein a ovest, l'Üngheria e la Sluachia a est, l'Italia e la Sluenia a süd, la Germania e la Repübliga Ceca a nort.
La capital a l'è Viena.
La gh'ha una süperfiss de 83.858 km² e una pupulaziun de pressapoch 8 miliun d'abitant.
A l'è un member de l'Üniun Eurupea.
Urganizaziun pulitiga[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'Austria (nom ufizial: Republik Österreich) a l'è una repübliga federala.
El president a l'è l'Heinz Fischer (del 2005).
El Prim Minister a l'è l'Werner Faymann (del 2008).
Muneda[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Del 1m de genar del 2002 l'Austria la dupra l'Euro.