text:
Trenta töcch de fèrr per ligà la mia dignità
per saràla in una brenta e per fàla stravaccà
trenta oecc de pèss in carpiön, trenta cioo senza capèla,
trenta paröll che ho rubaa de'n libru per fàcch el fiil...
a la tua surèla...
Sun la scaja de vedru rutt de la tua ültima damigiana,
pifferaio sempru ciucch cun trii cobra in fila indiana,
sun rüvaa cun la biciclèta senza manübri e senza cadèna
sun rüvaa per fàtt capì che de sparàmm...
Vaar mea la pena...
I me sogn hann finii la benza, el mè coer l'ho faa in salmì,
la mia cuscienza la paar un quadru de Salvador Dalì...
sun't un sciàtt cun la dolcevita che i principess m'hann mai basaa
sun't un troj cun la pata vèrta e per un euro so foo pescà...
Trenta töcch de lamièra spèssa per giügà a picà deent el coo
trenta culpi de rivultèla per fa mea capì el mè nömm,
el mè pà l'era un urinari...la mia màmm 'na mitragliatriis
la mia barca la funda e sto soel fuund...cumè fa el butriis
Sun nassüü suta quèla pianta dove Giuda el s'è impicaa
gh'eren lè trenta denari e me quindess ghi hoo rubaa
ma i danee ghe serviven mea per pagàss el paradiis
sun turnaa suta la pianta e ho lassaa lè dumà i radiis...
Sun l'umbriia de quell'omm de merda che te voeret mea diventà,
sun quel tocch de paröla spurca che duperet per bestemà
ma de nocc quaand se calma l'unda te me vegneree a cercà...
i tò amis i te disen bàll...e noen Bastardi...la verità...


c: text/html

text:
Brünisried
Brünisried a l'è un cumün svizzer del distret de Sense (in frances: District de la Singine), in del Canton Friburgo. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 3.24 km² e in del Dicember 2011 al gh'eva una popolazion de 644 abitant.
El cumün de Brünisried al se tröva a una altitüden de 875 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Alterswil, Oberschrot, Rechthalten, Sankt Ursen, Zumholz.
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Brünisried in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Pi grêc
Al Pi grēc 'l è 'n nùmer costànt edla matemàtica scrìt druènd la lettra gréca π (al s pōl anca scrìver pi quand a n's gh'à mìa dispunìbil el lettri gréchi), druê tantìsim in dla matemâtica e in dla fìśica.
In dla giometrî dal piāṅ, a s definìs al π cuma 'l rapòrt edla sirconferèinsa c'n al diàmeter 'd un sérci, o anca cuma l'àrea 'd un sērć ed raģ cumpàgn a 1.
Proprietê
- Al π 'l è 'n nùmer irasiunêl, cuma dir ch'al ne pōl briśa esèr scrìt cùma 'l quosiìnt ed dū nùm'r intér.
- Al π 'l è 'n nùmer trasendèint, cuma dir ch'al n'è mìa un nùmer algèbric (i n'gh'ìn mìa di polinòmi cun di coèfisìnt rasiunê ch'i gh'apièn per raìś al π). Alóra, 'l è impusìbil 'd catèr al π druènd un nùmer finî 'd intēr, ed frasiòun e dal lōr raìś; 'l è dòunca anca impusìbil quadrèr al sérci cun un nùmer finî 'd operasiòun druènd la rìga e 'l cumpàs.
Al sô valôr
Sènd al π ed natûra trasendèinta, in di càlcol numèric a bśògna druèr-en dàgli aprosimasiòun. Al piò dal volti, l'aprosimasiòun 3,14 l'è abasta, ma dimòndi inśgnér i dróven despès 3,1416 o méj incòr 3,14159 (piò precìś).


text: 1Rü wenaxãrü ngutaque̱xepataü̃gu naxücu ga Ngechuchu. Rü yéma nayexma ga wüxi ga yatü ga norü wüxichacüüwa yumécü. 2Rü yema Parichéugü, rü Ngechuchuxü̃ nangugügü ngoxi tá namexẽẽã ga ngü̃xchigaarü ngunexü̃gu, na yemaãcü nüxü̃́ nayexmaxü̃ca̱x ga ṯacüca̱x na ínaxuaxü̃güãxü̃. 3Rü yexguma ga Ngechuchu rü ñanagürü nüxü̃ ga guma yumécü: —¡Írüda, rü nuxã ngãxü̃tanügu yachi! —ñanagürü. 4Rü yexguma ga Ngechuchu rü yema togü ga yéma yexmagüxü̃na naca, rü ñanagürü nüxü̃: —¿Ṯacü nixĩ i mexü̃ na naxüxü̃ i ngü̃xchigaarü ngunexü̃gu? ¿Namexü̃ na naxüxü̃ i mexü̃ rü e̱xna chixexü̃? ¿Rü namexü̃ na namaxẽẽxü̃ rü e̱xna yamáxü̃? —ñanagürü. Natürü ga nümagü rü yexma nayarüngea̱xgümare. 5Rü nüma ga Ngechuchu rü nuchametüãcüma nüxü̃ nidaugüãchi ga yema nüxü̃ íchomaẽguãchixü̃. Rü nangechaü̃ yerü tama inaxĩnüẽchaü̃ ga yema duü̃xü̃gü. Rü guma yatüxü̃ ñanagürü: —¡Iyanawe̱xãchixẽẽ ya cuxme̱x! —ñanagürü. Rü yexguma ga guma yatü rü nügü inayarüwe̱xãchime̱xẽxẽẽ. Rü yexgumatama rü narümexme̱x. 6Natürü yexguma yemaxü̃ nadaugügu ga Parichéugü, rü ínachoxü̃ ga yéma. Rü Erodetanüxü̃maã inanaxügüe ga na naxca̱x nadaugüxü̃ ga ñuxãcü tá na Ngechuchuxü̃ yama̱xgüxü̃. 7Rü Ngechuchu rü norü ngúexü̃gümaã naxtaacutüwa naxũ. Rü muxü̃ma ga duü̃xü̃gü ga Gariréaanecü̱̃ã̱x rü nawe narüxĩ. 8Rü yexguma nüxü̃ nacuáchigagügu ga guxü̃ma ga yema mexü̃gü ga naxüxü̃ ga Ngechuchu, rü naxca̱x naxĩtaque̱xe ga muxü̃ma ga duü̃xü̃gü ga Yudéaanecü̱̃ã̱x, rü Yerucharéü̃cü̱̃ã̱x, rü Iduméããnecü̱̃ã̱x, rü Yudáü̃ãrü tocutücü̱̃ã̱x rü yema naãne ga Tiru rü Chidã́ũãrü ĩãnegü nawa yexmaxü̃cü̱̃ã̱x. 9Rü yemaca̱x ga Ngechuchu rü norü ngúexü̃güxü̃ namu na wüxi ya ngue naxca̱x namexẽẽgüxü̃ca̱x na tama yéma yaxũxtügüãxü̃ca̱x ga yema muxü̃ma ga duü̃xü̃gü. 10Yerü nüma rü nanameẽxẽẽ ga muxü̃ma, rü yemaca̱x guxü̃ma ga yema iḏaaweexü̃ rü naxca̱x naxĩ na nüxü̃ yangõgügüxü̃ca̱x. 11Rü yexguma yema ṉg̱oxoã̱xgüxü̃ ga duü̃xü̃gü nüxü̃ daugügu, rü nape̱xegu nacaxã́pü̱xügü rü tagaãcü ñanagürügü: —Cuma nixĩ ya Tupana Nane quiĩxü̃ —ñanagürügü. 12Natürü nüma ga Ngechuchu rü poraãcü nayaxucu̱xẽgü na tama duü̃xü̃gümaã nüxü̃ yaxugüexü̃ca̱x ga nachiga. 13Rü yemawena ga Ngechuchu rü wüxi ga ma̱xpǘnewa ínaxü̃ãchi. Rü yéma naxca̱x naca ga yema ngúexü̃gü ga nüma nanaxwa̱xexü̃. Rü naxü̃tagu naxĩtaque̱xegü. 14Rü yematanüwa nayadexechi ga 12 ga norü ngúexü̃gü na namücügüxüchi yiĩxü̃ca̱x, rü na yamugüãxü̃ca̱x ga norü orearü unagüwa. Rü yemagü rü Imugüxü̃gu nanaxüéga. 15Rü pora nüxna naxã na Tupanaãrü poramaã ínawoxü̃ãxü̃ca̱x ga ṉg̱oxogü. 16Rü ñaãgü nixĩ ga naẽ́ga ga yema 12 ga norü ngúexü̃gü ga yadexechixü̃. Rü wüxi nixĩ ga Chimáũ ga Pedrugu naxüégaxü̃. 17Rü togü nixĩ ga Chaü̃tiágu rü naẽneẽ ga Cuáü̃. Rü nümagü rü Zebedéu nanegü nixĩ. Rü Ngechuchu rü Boanéregu nanaxüéga. Rü ngẽma nixĩ i Duruanexü̃ Nanegü —ñaxü̃chiga. 18Rü togü nixĩ ga Aü̃dré, rü Piripi, rü Baturumé, rü Mateu, rü Tumachi, rü Chaü̃tiágu ga Arupéu nane, rü Tadéu, rü Chimáũ ga iporaãẽcüücü. 19Rü to nixĩ ga Yuda ga Icariúte ga yixcama bexma Ngechuchuxü̃ íxuaxü̃xü̃. 20Rü yemawena rü wüxi ga ĩpatagu naxücu ga Ngechuchu. Rü wenaxãrü naxca̱x nangutaque̱xegü ga muxü̃ma ga duü̃xü̃gü. Rü yemaca̱x woo na nachibüexü̃ca̱x rü nangechicagü ga nüma rü norü ngúexü̃gü. 21Rü yexguma yemaxü̃ taxĩnüẽgu ga guxema natanüxü̃gü ga Ngechuchu, rü ítayadaugü na tayagagüxü̃ca̱x, yerü nüxü̃ tixugügü rü: —Naxãũãẽmare —ñatagürügü. 22Rü yexgumarüü̃ ta ga yema ngúexẽẽruü̃gü ga Moĩchéarü mugüwa ngu̱xẽẽtaegüxü̃ ga Yerucharéü̃wa ne ĩxü̃, rü ñanagürügü: —Ñaã yatü i Ngechuchu, rü ṉg̱oxogünatü i Bechebúarü poramaã nixĩ i ínawoxü̃ãxü̃ i ṉg̱oxogü —ñanagürügü. 23Natürü ga Ngechuchu rü naxca̱x naca ga yema ngúexẽẽruü̃gü. Rü wüxi ga cua̱xruü̃xü̃ namaã nixu, rü ñanagürü: —¿Rü ñuxãcü i Chataná i nügütama ínata̱xüchixü̃? 24—Rü ngẽxguma chi wüxi i nachiü̃ãnecü̱̃ã̱x i duü̃xü̃gü rü nügütanüxü̃watama nügü nadaixgu, rü taxuacüma natai i ngẽma nachiü̃ãne. 25—Rü ngẽxguma chi wüxi ya ĩpatacü̱̃ã̱x nügü itoyegu, rü taxuacüma natai ya yima ĩpata. 26—Rü ngẽxgumarüü̃ chi ta nixĩ i Chataná ega nügümaã nanuxgu rü nügü yama̱xgu, rü taxuacü chima natai i ngẽxguma. Rü chi ngẽxma nagu̱x. 27—Rü taxuacüma texé wüxi ya yatü ya poracüpatagu taxücu na nüxna tanapuxü̃xü̃ca̱x i norü ngẽmaxü̃gü, ega tama tayana̱i̱xiragu. Erü ngẽmaãcüxica tá nixĩ i tüxü̃ nanguxü̃xü̃ na tanapuxü̃xü̃ i norü ngẽmaxü̃gü. 28—Rü aixcüma pemaã nüxü̃ chixu rü Tupana tá nüxü̃́ nüxü̃ nangechaü̃ i duü̃xü̃gü i guxü̃ma i norü pecadugü rü guxü̃ma i ṯacü i chixexü̃ i namaã yadexagüxü̃. 29—Natürü texé ya chixexü̃ namaã ixugüxe i Tupanaãẽ i Üünexü̃, rü tagutáma tüxü̃́ nüxü̃ nangechaü̃ ya Tupana. Rü guxü̃gutáma chixexü̃wa tüxü̃ nata̱x —ñanagürü. 30Rü yema ñanagürü ga Ngechuchu, yerü yema ngúexẽẽruü̃gü ga Moĩchéarü mugüwa ngu̱xẽẽtaegüxü̃ rü: “Naṉg̱oxoã̱x” ñanagürügü nüxü̃. 31Rü yexgumayane rü ítangugü ga Ngechuchuarü mama rü naẽneẽgü. Natürü ĩpataarü düxétügu tarücho, rü naxca̱x yéma tangemagü. 32Rü yema duü̃xü̃gü ga Ngechuchuxü̃ íchomaẽguãchixü̃, rü ñanagürügü nüxü̃: —Curü mama rü cueneẽgü rü cueya̱xgü, rü yéa düxétüwa tangẽxmagü, rü cuxca̱x tadaugü —ñanagürügü. 33Rü nüma nanangãxü̃, rü ñanagürü: —¿Texé tixĩ ya chaue rü chaueneẽgü? —ñanagürü. 34Rü yema nüxü̃ íchomaẽguãchixü̃xü̃ nidaugüãchi, rü ñanagürü: —Rü daxegü tixĩ ya chaue rü chaueneẽgü. 35—Erü guxãma ya texé ya naxǘxe i Tupanaãrü ngúchaü̃, rü yíxema tixĩ ya chaueneẽ rü chaueya̱x rü chaue —ñanagürü.


text:
* Hairy Porn
*
* Fat Sex Chick *
* Pantyhose Tube XXX *
free latina pussy picture -- booty free latina pussy video -- free latina pussy gallery -- free latina pussy teen -- free latina pussy -- clip free latina pussy -- free latina pussy pic -- free latina pussy tgp -- free latina pussy movie -- free latina pussy shaved -- free latina pussy video -- free latina pussy pics -- free latina pussy -- booty free latina pussy video -- free latina pussy gallery -- free latina pussy shaved -- free latina pussy movie -- free latina pussy pic -- clip free latina pussy -- free latina pussy pics -- free latina pussy teen -- free latina pussy tgp -- free latina pussy picture -- free latina pussy video -- free latina pussy --
free latina pussy picture * booty free latina pussy video * free latina pussy gallery * free latina pussy teen * free latina pussy * clip free latina pussy * free latina pussy pic * free latina pussy tgp * free latina pussy movie * free latina pussy shaved * free latina pussy video * free latina pussy pics * free latina pussy * booty free latina pussy video * free latina pussy gallery * free latina pussy shaved * free latina pussy movie * free latina pussy pic * clip free latina pussy * free latina pussy pics * free latina pussy teen * free latina pussy tgp * free latina pussy picture * free latina pussy video * free latina pussy *


text:
Tresa
La Tresa (inscì anca in Italian; Tretia in Latin) l'è on fiumm che 'l nass del Lagh de Lugan.
La nass al confin tra l'Italia e la Svizzera e la riva fina al Lagh Maggior. L'è longa tredes chilometri, e prima de nà dent al Verban, la se gionta a la Margorabbia.
In Italian, la gh'ha on nomm de mas'c in Italia (il Tresa), de donna in Isvizzera (la Tresa, tant 'me in Lombard).
Comun traversaa[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Svizzera: Pont de Tresa, Croeuj e Montegg.
- Italia: Lavena Pont, Cremenaga e Luin.
Lì indè la gh'è la font de la Tresa, a gh'è anca el pont che 'l spartiss Lavena Pont in Italia de Pont de Tresa in Isvizzera.


text:
Nerv
I nerv (o gnerv) hinn strutur anatomegh del sistema nervos periferegh.
Hinn formaa de fass de asson, che trasporten informazion al sistema nervos central, o je ciappen de lì. In del nerv inoltra a gh'è di vas de sangh che servissen al reforniment de ossigen.
El nomm[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El termen nerv el riva del latin nervus, che l'è vesin al grech néuron, con l'istess significaa. L'è ona parolla comuna a tutt i lengov neolatinn (catalan nervi, spagnoeu e galizian nervio, aragones niervo, frances nerf, portoghes e italian nervo, romen nerv) e rivada anca in di lengov germanegh (ingles nerve, todesch nerv...).


text:
Bassem Youssef
Bassem Raafat Muhammad Youssef, cunusùd cul nùm scürtàd de Bassem Youssef (باسم رأفت محمد يوسف in arab, El Cairo, Egit, 22 de màrs 1974) l'è un dutùr cardiòlugh e còmic egisiàn. El presenta in television la trasmisòn El Bernameg ("El Prugrama"), in dla quàl el töd in gìr tütt i püsè famùs del paès . El s'è ispiràd a The Daily Show de Jon Steward[1],[2],[3].
Biugrafia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Nasüd a El Cairo el 22 de màrs 1974, el g'ha una surèla, Nadia, e l'è spusàd cun Hala[4]. L'ha semper fài el dutùr cardiòlugh in d'la sò cità, e in del 2011 l'è stài vuluntàri a ütà e cüra i giùn rivulusiunàri in Piàsa Tahrir[5].
El sücèss in TV[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
In del 2011, quànt l'è cumenciada le Primavera Araba, è rivàd el sücèss in television, cul prugrama The B+ Show insü YouTube, quant Youssef l'ha cumenciàd a tö in gìr tütt i pulitich e i persunàgg famùs, dal müsicista Amir Mostafa, a Tawfik Okasha, e anca Mohamed El Baradei[6]. El 21 de giügn 2012 21 de junho de 2012, el partecipa al prugrama The Daily Show de Jon Stewart, sò beniamìn e maèster.
La denuncia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El prìm de genàr 2013 l'è stài denunciàd in s'la dumanda del president Mohamed Morsi, perchè la sò cumicità e la sò satira «... la sarèss tüta custrüida sü le busìe, in sül distürb d'la trqnuilità e dl'Aministrasiòn Püblica...»[7].
Riferimènt[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Drawing inspiration from the revolution
- ↑ Bassem Youssef: Egypt's Jon Stewart
- ↑ Surgeon Using Parody to Dissect the News in Egypt
- ↑ Egypt’s "Daily Show
- ↑ Revolutionary satire: Bassem Youssef speaks to Ahram Online
- ↑ Comedy show du jour: Bassem Youssef's Al-Bernameg
- ↑ Host of Egyptian Daily Show investigated after being accused of insulting President Morsi


text:
Diocesi de Bergum
La Diocesi de Bergum (Dioecesis Bergomensis in Latin) l'è una circuscrisiòn d'la cesa catòlica italiana, che la dipènd da la pruìncia d'la Lumbardia, da la diocesi metrupulitana de Milan e la fa part d'la Cunferensa Episcupàl Italiana.
Teritòri[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La diocesi lè strutürada in quasi tüta la pruìncia de Bèrgum (el 80%), e in d'un quall paèsìn de altre pruìnce: Paràtic, in pruìncia de Bresa e 14 paròchie dl'Alta Val San Martìn , che però i'enn in pruìncia de Lecc e ienn de rìt Ambrusiàn.
Trevì el fa part dl'Arcidiocesi de Milan e Caravàgg de quela de Cremuna.


text:
En bleras terras vegnan nundumbraivels umans anc adina surduvrads sco forzas da lavur bunmartgadas. Uschia lavuran per exempel dunnas en l’industria da computers en China per part pliras emnas senza avair liber. Sururas na vegnan betg pajadas. Ellas vegnan di per di en contact cun substanzas da tissi senza esser protegidas. Ma er la lavur d’uffants n’è anc betg extirpada. Mintga settaval uffant sin quest mund vegn surduvrà sco forza da lavur bunmartgada. Quests uffants ston savens gidar a trair vi la famiglia ed obtegnan nagina pussaivladad dad ir a scola. [Tenor LQ].
(Foto: Shanjoy / CC BY-SA 3.0)


text:
La cumischiun da l’ospidel d’Engiadin’Ota e da la chesa da chüra e fliamaint a Samedan ho güzzo la fotsch. Per immediat es gnida deda la desditta a la schefa da la partiziun da ginecologia ed agüd da part ed al directur da l’ospidel e da la chesa da chüra e fliamaint.
mehr...
(rtr) Il Cussegl federal na vul betg installar in fondo per unfrendas d’asbest. La cumissiun giuridica dal cussegl naziunal aveva pretendì quai. Il fondo avess servì ad unfrendas d’asbest che na survegnan betg inindemnisaziun perquai ch’il cas è surannà.
mehr...
Il proget da colliar la Viafier retica culla «Vinschgerbahn» es gnü sisti impustüt per motivs economics. Uschigliö collavura la regiun dals trais pajais Svizra, Austria, Italia in differents reguards.
mehr...
(rtr) En Svizra datti il mument pli paucas plazzas d’emprendissadi betg occupadas ch’avant in onn. Quai communitgescha il secretariat da stadi per furmaziun, retschertga ed innovaziun.
mehr...
(mc) Questa fin da jamna concertescha igl ensemble vocal «kontra.cant» che vegn dirigius da Flavio Bundi da Glion ella baselgia claustrala a Mustér ed ella baselgia catolica a Glion.
mehr...
(anr/abc) La Musica giuvenila Aspermont Sagogn festivescha en cuort siu 20avel anniversari. Ils iniziants han giu ina clara finamira. Els han vuliu porscher ina plattafuorma per la giuventetgna dil vitg per far musica da stuors.
mehr...
(anr/abc) L’emigraziun da certas vischnauncas ell’America ei documentada fetg bein. Aschia per exempel a Tujetsch ni ella Val Schons. D’autras eis ei strusch enconuschent che la populaziun emigrava.
mehr...


text:
San Murezzan defenda ses sustegn per la campagna politica che vul mantegnair la taxa pauschala per persunas ritgas. Il president communal Sigi Asprion ha ditg envers RTR che las taxas pauschalas sajan enorm impurtantas per San Murezzan.
dapli Per San Murezzan è il sustegn d'ina campagna legal
La radunanza communala da Lantsch ha approvà gievgia saira 2 novas zonas da ruaus per la selvaschina e concedì in credit da passa 200’000 francs per cumprar in nov vehichel da vischnanca. Quai communitgescha la vischnanca da...
dapli Gea a novas zonas da ruaus per selvaschina
Il cusseglier naziunal grischun Heinz Brand ha crititgà en in'intervista, ch'il Cussegl federal e las instanzas federalas lavurian memia plaun en connex cun realisar l'iniziativa da l'immigraziun da massa.
dapli Il Cussegl federal pudess lavurar pli spert
-
Gievgia saira è in camiun vegnì giud via pervi da la naiv sin il pass dal Güglia. El ha rut atras la saiv directiva ed è restà pendì sur il mir da sustegn. Il camiun ha gì in donn total, ha communitgà la Polizia chantunala grischuna.
dapli Acziun difficila per salvar camiun
-
La fundaziun dal Parc Adula en la regiun dal Mesauc, Val Calanca, Val Blegn, Valragn e Surselva divida las opiniuns. Adversaris dal parc pretendan magari ch’ils responsabels dal Parc Adula fetschian propaganda per la votaziun davart il parc cun...
dapli "Il parc è in instrument per il svilup regiunal"
-
La radunanza communala da Lantsch ha approvà gievgia saira 2 novas zonas da ruaus per la selvaschina e concedì in credit da passa 200’000 francs per cumprar in nov vehichel da vischnanca. Quai communitgescha la vischnanca da Lantsch.
dapli Gea a novas zonas da ruaus per selvaschina
-
San Murezzan defenda ses sustegn per la campagna politica che vul mantegnair la taxa pauschala per persunas ritgas. Il president communal Sigi Asprion ha ditg envers RTR che las taxas pauschalas sajan enorm impurtantas per San Murezzan.
dapli Per San Murezzan è il sustegn d'ina campagna legal
-
In mais suenter che plirs students èn vegnids rapinads en il Mexico, sa retira il guvernatur dal stadi mexican da Guerrero. Il guvernatur Angel Aguirre Rivero era vegnì crititgà da betg avair agì bain en questa crisa.
dapli Guvernatur sa retira suenter rapinament da students
-
En il stadi vest-african Mali è per l’emprima giada vegnì confermà in cas d’Ebola. Ina mattatscha da 2 onns saja infectada cun il virus. La mattatscha saja da curt stada en il stadi vischin da Guinea, han ditg las autoritads. Ella è vegnida...
dapli Confermà 2 cas d’Ebola a Mali e New York
-
L’attentader canadais che ha sajettà giu la mesemna in schuldà canadais ad Ottawa ha sco i para empruvà dapi intginas emnas da viagiar en la Siria, quai communitgescha la polizia canadaisa.
dapli Attentader canadais vuleva viagiar en Siria
-
Ils stadis da l’Uniun Europeica en sa cunvegnids a las mesiras dal clima per enfin l’onn 2030, quai conferma il president dal cussegl da l’UE Herman Van Rompuy.
dapli UE vul sminuir emissiuns da CO2 per almain 40%


text:
Falasca
La falasca (Elymus repens subsp. repens; Syn.: Elytrigia repens, Agropyron repens, Triticum repens) è n'èrva prènn ë la famiglia ë lë Ramënácëë (Poaceae)
Dëscrëzzion[càgna | càgna surgente]
È ávëta da 30 cm a 1,2 m. Tè lë frunn lòngh e fin, larië da 3 a 10 mm. Lë spich suó chiatt. Lë rádëchë lòngh në muar e chë zë spánnënë dappëttutt.
Andó zë tròva[càgna | càgna surgente]
Èrva chë në vè da l'Auròpa, da l'Asia (Mèdië Oriènd, Sibbèria, Cina, Innia e Pakištan) e da l'Áfrëca ë gl nòrd, z'è spasa apuó a l'Amèrëca ë gl nòrd e a tutt gl mësfèr sudd.
Us[càgna | càgna surgente]
Z'addòpra a la štessa manèra ë la ramegna.


text:
21 04
Ol dé 21 de bril l'è 'l 111 ( 112 si l'an al è biseest ) dé de l'an del calendare gregorià; manca 255 dé a finí l'an.
Ul dí 21 de bril al è ul dí da pòost 111 ( 112 si l'an al è biseest ) dal an dal calendari gregurian; i manca 255 dí a finí l'an.
Nom del dé in diferenc dialecc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Aenimenc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
1486 - Guadalupe (Extremadura): Ferran II al promülga la sentensa arbitrala che la posa fí a i guère remense
1990 - Catalunya: con proteste d'ün ampi setur de la sitadinansa, Felip de Borbú al visita Girona -indóe al tö possessiú del títol de prínsep de Girona-, ol monastér de Montserrat e Barcelona.
1960 - ol Brasil: Brasília al de·enta ofissialament la capitala del paes e Rio de Janeiro al sessa de 'l èss.
Nassimenc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
1824 - Barcelona: Anselm Clavé, mösegh e polítegh Català, fondadur di Cors de Clavé.
1915 - Chihuahua (stat de Chihuahua, Mèssich): Antonio Rudolfo Quinn Oaxaca, cognossit come Anthony Quinn, atur Stadünindench d'orísen Messicana (m. 2001).
1926 - Londra (Anglatèra, Regn Ünit): Elizabeth Alexandra Mary Windsor, cognossida come Elisabet II reina de la Granda Bretagna.
Necrolòse[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
1910 - Redding (Connecticut, SÜA: Samuel Langhorne Clemens, cognossit come Mark Twain, scritur Stadünindench (n. 1835).
1918 - apröf Cappy (Somme, la Picardia, Fransa): Manfred Albrecht Freiherr von Richthofen, cognossit come ol Barú Ross, aviador Todèsch, considerat ol mejur pilot de la Pröma Guèra Mondiala, abatit col Fokker che al pilota·a (n. 1892).
Feste[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.


text:
Sfrùmbla
La sfrùmbla l'è n'erma da lansi cìca, furmèda da 'n bastunsèin che in dal cô in bàs al s tìn in na màn, mèinter che da cl'etra banda, al ramèt al s divìd in dū pert, cun lighê in sìm'ai dū cô na curdlèina elàstica cun da mèś na piastrèina per pugèr-'gh el predlèini da tirèr: pugènd al sasulèin a la piastrèina, a s tira la curdlèina cun cl'ètra man acsè da dèr-eg tanta forsa ed lansi, e a 'l só mulamèint la predlèina la viaśarà cun la spinta ch'l'ìva tolt sù prìma.
In di śōg di putèin
La sfrùmbla l'è anca 'n śōg che i masćin i dróv'n a l'ària 'verta s'egl'în adrē a fèr-es la guèra, u anca s'a gh'è da casèr na quèlc bestiulèina.
In dla mitulugìa
In di còunt edla Bibia a s léś che 'l David 'l ìva tirê na préda cun la só sfrùmbla adòs a 'l gigànt Golìa e acsè al 'l ìva scunfìt.
In dl'Enèide dal Virgìli, a s léś che 'l tiràṅ etrùs'c Meśénsi al tira cun la sfròmbla a 'n śóven siciliàṅ ch' al vlìva partegèr p'r i trujàṅ.
Vóś lighèdi
Colegamèint estèren
- (IT) D'in dû a deśvìn al só nòm in sìm'a etimo.it
- (IT) La vóś in sìm'a la Treccani


text:
Alzà
Alzà (Alzano Lombardo in Italià, Prædium Alicianum in Latì) l'è ü cümù 'n pruinsa de Bèrghem de 13 678 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), condèna süperfis de 13,4 km² e 'na densità de popolasiù de 1 021 ab./km². L' se tróa 'n de la Al Seriana visì al Sère.
El cunfìna coi cümü de Nèmber, Poltranga, Ranga, Éla de Sère, Dógn.
In de chèsto pais l'è nasìt Antonio Tiraboschi (1838-1883)
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Alzà l'è mustrat in de la tabela ché sóta
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text: 1Rü yemaca̱x nixĩ ga tama wena pexü̃tawa chaxũxü̃, yerü tama chanaxwa̱xe ga pexü̃ na changechaü̃xẽẽxü̃. 2Erü ngẽxguma chi pexü̃ changechaü̃xẽẽgu, ¿rü texé tá choxü̃ tataãẽxẽẽ? Erü pexicatama nixĩ i choxü̃ petaãẽxẽẽxü̃. ¿Rü ñuxãcü tá choxü̃ petaãẽxẽẽ, ega pexü̃ changechaü̃xẽẽgu? 3Rü yemaca̱x nixĩ ga yemaãcü pexca̱x popera chaxümatüxü̃ na penamexẽẽgüxü̃ca̱x i perü guxchaxü̃gü naxü̃pa na pexü̃tawa chaxũxü̃. Yerü tama chanaxwa̱xe ga yexguma chi yéma chaxũxgu na choxü̃ pengechaü̃xẽẽxü̃. Erü pema nixĩ i chanaxwa̱xexü̃ na choxü̃ petaãẽxẽẽgüxü̃. Rü aixcüma nagu charüxĩnü rü ngẽxguma choma chataãẽxgu rü pema rü tá ta petaãẽgü. 4Rü yexguma pexca̱x chanaxümatügu ga yema popera, rü poraãcü chanaxi̱xãchiãẽ, rü düxwa yema chorü ngechaü̃maã chaxaxu. Natürü tama pexca̱x chanaxümatü na pexü̃ changechaü̃xẽẽxü̃ca̱x, natürü pexca̱x chanaxümatü na nüxü̃ pecuáxü̃ca̱x na ñuxãcü poraãcü pexü̃ changechaü̃xü̃. 5Natürü yema yatü ga choxü̃ ngechaü̃xẽẽxü̃, rü tama choxü̃xĩcatama nixĩ ga nangechaü̃xẽẽxü̃. Natürü maneca meãrüwa pexü̃ rü ta nangechaü̃xẽẽ. Rü: “Meãrüwa” ñacharügü erü tama chanaxwa̱xe na poraãcü nüxü̃́ nangúxü̃. 6Rü yema poxcu ga nüxna pexãxü̃ ga yexguma pengutaque̱xegügu, rü chauxca̱x rü marü name na ngẽxĩcatama na yiĩxü̃. 7Rü ngẽmaca̱x i ñu̱xma rü chanaxwa̱xe i nüxü̃́ nüxü̃ pengechaü̃ i norü chixexü̃ rü nüxü̃ perüngü̃xẽẽ na tama yexeraxü̃ i chixexü̃wa nagaãxü̃ca̱x i ngẽma norü ngechaü̃. 8Rü ngẽmaca̱x chanaxwa̱xe i wenaxãrü noxrirüü̃ nüxü̃ nüxü̃ pedauxẽẽ na aixcüma nüxü̃ pengechaü̃xü̃. 9Rü yemaca̱x nixĩ ga yemachiga marü pexca̱x chanaxümatüxü̃, yerü pexü̃ chaxüxchaü̃, rü nüxü̃ chacuáxchaü̃ ngoxi marü aixcüma chauga pexĩnüẽ. 10Rü ñu̱xma pemaã nüxü̃ chixu rü yíxema pema tüxü̃́ nüxü̃ pengechaü̃xẽ i tümaãrü chixexü̃, rü choma rü tá ta tüxü̃́ nüxü̃ changechaü̃. Rü ngẽxguma chi ṯacü rü chixexü̃xü̃ tüxü̃́ changechaü̃gu, rü pegagu nixĩ i Cristupe̱xewa tüxü̃́ nüxü̃ changechaü̃xü̃ i ngẽma. 11Rü ngẽmaãcü chanaxü na tama nayoxniẽxü̃ca̱x i Chataná na chixexü̃gu tüxü̃ nayixẽẽxü̃ca̱x. Erü yixema rü meãma nüxü̃ tacua̱x i nacüma i Chataná na ñuxãcü chixexü̃gu tüxü̃ nayixẽẽchaü̃xü̃. 12Rü yexguma Túruaarü ĩãnewa changuxgu na nüxü̃ chixuxü̃ca̱x ga Cristuarü ore, rü poraãcü choxü̃́ natauxcha na yéma tórü Coriaxü̃́ chapuracüxü̃. 13Natürü tama aixcüma chataãẽ ga yéma, yerü tama yexma nüxü̃ chayangau ga taeneẽ ga Titu. Rü yemaca̱x nüxü̃ charümoxẽ ga yémacü̱̃ã̱x ga duü̃xü̃gü, rü ichaxũãchi, rü Machedóniããnewa chaxũ. 14Rü Tupanana moxẽ taxãgü erü norü duü̃xü̃güxü̃ toxü̃ nixĩgüxẽẽ. Rü ñu̱xma na Cristuarü duü̃xü̃gü tixĩgüxü̃, rü nüma ya Tupana rü guxü̃guma tomaã nanaxũpe̱xe. Rü nüma nixĩ i toxü̃ namuxü̃ na duü̃xü̃güxü̃ nüxü̃ tacua̱xẽẽxü̃ca̱x i norü ore. Rü ngẽma norü ore rü guxü̃wama nangu rü guxü̃guma nipuema ñoma wüxi i pumara i yixichixü̃rüü̃. 15Rü ñu̱xma i toma i Cristugagu Tupanape̱xewa na timexü̃, rü guxü̃wama toxü̃ nadawenü i ngẽma duü̃xü̃gü i marü nayauxgüxü̃ i maxü̃ i taguma gúxü̃ rü ngẽma duü̃xü̃gü i tama nayauxgüxü̃ i ngẽma maxü̃. 16Rü ngẽma duü̃xü̃gü i tama yaxõgüxü̃ca̱x rü ñoma wüxi i ore i nayuexẽẽxü̃ãrü ngeruü̃gü tixĩgü. Natürü ngẽma yaxõgüxü̃ca̱x rü ñoma wüxi i ore i namaxẽxẽẽxü̃ãrü ngeruü̃gü tixĩgü. ¿Rü ngẽmaca̱x texémaã nanguxü̃ i ñaã puracü na nüxü̃ tixuxü̃ i ngẽma ore? 17Rü yíxema toxrüü̃ ixĩgüxexicatama tixĩ ya tümamaã nanguxü̃́xẽ. Rü toma rü tama Tupanaãrü oregu dĩẽru ngĩxü̃ tayaxu ngẽma muxü̃ma i togü na naxügüxü̃rüü̃. Natürü Tupanape̱xewa rü aixcüma meã nüxü̃ tixu i ngẽma norü ore, erü nüma toxü̃ nimugü rü Cristuarü tixĩgü.


text:
Mont-Noble
Mont-Noble a l'è un cumün svizzer del distret de Hérens. in del Canton Vales. Al gh’ha pressapoch 911 abitant e una süperfiss de 43.0 km², e al se tröva a una altitüden de 1286 meter sura al livel del mar.
Cunt el referendum popolar del 24 de Fevree del 2008, i citadin dei cumün de Nax, Vernamiège e Mase han acetaa la fusion per furmà un cumün növ ciamaa Mont-Noble. La decision l'è vegnüda ufizial al prim de ginee del 2011, data che la segna inscì l'istituzion de quest cumün[1].
El cumün de Mont-Noble a l'è tacaa ai cumün de Grône, Anniviers, Saint-Martin, Sion e Vex.
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Amtliches Gemeindeverzeichnis der Schweiz published by the Swiss Federal Statistical Office (Todesch) accessed 19 July 2011


text:
Carbunè 'd putàsi
Al carbunè 'd putàsi, ciamè anca "putàsa", l' è al sèl dal putàsi edl' àcid carbônic.
Al sô aspèt nurmèl l' è d' un sôlid biànc e inudôr. L' è un cumpòsti iritànt e nucìṿ.
La putàsa la vìn druèda in dla produsiòun artigianèl dal savòun e dal vêder.
El proprietè
Al carbunè 'd putàsi l' è dimòndi solùbil in dl' aqua (1 120 g/l) per dèr dal solusiòun bàśic. Cun l' idrolìś, la solusiòun ed carbunè 'd putàsi la dà l' idròsid ed putàsi:
K2CO3 + H2O → KHCO3 + KOH.
Insèm cun i àcid, a s' forma al diósid ed carbòni e 'l sèl ed putàsi curespundèint.
Preparasiòun
Carbunatasiòun edl' idròsid ed putàsi :
2KOH + CO2 → K2CO3 + H2O
Cla reasiòun chè l' è quêla druèda al dè d' incō per la preparasiòun industriel dal carbunè 'd putàsi. L' idròsid ed putàsi ch' al vìn prìma, l' è preparè da l' eletrolìś dal clorūr ed putàsi.
D' indû a deśvîn al sô nòm
La paròla "putàsa" la deśvìn da l'uniòun edla paròla francêś "pot" (= vêś) e da la tudèsca "ache" (= sèndra), perchè 'na vòlta la putàsa la s' catèva bujènd e vapurènd edl' àqua cun dal sèndri vegetèli in di vèś.


text:
Avtostrêda dal Sōl
Artécol in dialèt arzân
L' Avtostrêda dal Sōl (Autostrada del Sole in italiân) oséja la A1 ind la numerasiòun dal j avtostrêdi italiâni, l'é la pió lòunga ed còli che gh' în adèsa.
Strêda principêla ed la rêda avtostradêla italiâna, l' unés Milân a Napoli la pâsa da Bològna, Firèinsa e Ròma, per 'na lunghèsa ed 759, 6 chilômeter in tót.
L'é stêda inavgurêda al 4 otòber 1964, sòta la presidèinsa dal cunséli 'd Aldo Moro.
Quând l'avtostrêda, ind al trât Firèinsa Ròma, la vîn bluchêda, as dîs che "l'itâlia l'é tajêda in dû"
Stôria
L'Avtostrêda dal Sōl l'é stêda dimòndi vrûda dal Gvêren d' j ân '50 per dêr 'na mân a fêr turnêr a tirêr la cunuméia nasionêla.
Préma ch' la fós finîda i câmion, per andêr da Napoli a Milân, égh metîven cîrca dû dé ed viâş. A fêr 'na strêda in dóv' as prîva andêr pió fôrt l' aré dòunca scurtê i tèimp di colegamèint e cun còst l'aré sbasê i prèsi di gèner al cunsóm.
La mésa zò ed la préma prêda l'é dal 27 ed mâg 1956. L'inavgurasiòun dal prém tròunch, da Milân a Pèrma, l'è dal 7 dicèmber 1958. L'avêrta dal trât da Bològna a Firèinsa l'é sucèsa al 3 dicèmber 1960. Còl da Ròma a Napoli, al 22 setèmber 1962. L'intêra ôvra l'é stêda finîda al 4 otòber 1964, cun l'avêrta dal trât fra Chiusi e Orvieto: fîn a cla dâta tót i mèz ēren custrèt a d'andêr fôra a i casē ed Chiusi e Orvieto e fêr la vècia Strêda Statêla 71 Ómbra-Casantinèişa-Romagnōla.
La costrusiòun ed l' avtostrêda A1, l'é stêda dêda a l'inzgnêr Fedele Cova.
Dal 1988, cun la costrusiòun dal trât Fiano Romano – Cesano, dmèj cgnusû cme bretella, al j avtostrêdi A1 Milân-Ròma e A2 Ròma-Napoli în dvintêdi un'ònica avtostrêda, la A1 Milân- Napoli. L'A2 l'é stêda acsé scanşlêda da l'èleinch dal j avtostrêdi.
I trât ûn pr'ûn
Trât Milân-Bològna
Incō l' A1 la cumîncia ind la zôna tra mezdé e matèina ed Milân cme cuntinvasiòun ed l'Avtostrêda A51 ("Tangensiêla Est Milân"). Al trât d'adès tra la Tangensiêla Est e al şvîncol ed Sân Dunê Milanèiş l'é 'na variânt dal percōrs vèc ed la A1 ch' la finîva diretamèint ind al cèinter abitê ed Milân.
Aşvèin a Sân Dunê Milanèiş as unés cun l'Avtostrêda A50 ("Tangensiêla Ovest ed Milân"). La travêrsa la Pianûra Padâna la cór ed fiânch a la Via Emélia, cun trèi cursèi pió còla d' emergînsa per sèins ed mêrcia, la tòca al sitê ed Lodi, Piasèinsa, Pèrma, Rèz e Mòdna.
A mezanôt ed Pèrma as unés l' l'Avtocamionêla ed la Cîşa, a mezanôt ed Mòdna as unés l' Avtostrêda dal Brennero. A Bològna a cumîncia la diramaziòun per la Tangensiêla e per l' Avtostrêda A14 Adriâtica al trât Mòdna-Bològna l'é stê şlarghê a quâter corsèi.
A 'd agòst 2007 în stê finî i nōv incrōş per l' Avtostrêda A21. J inèst sìa in diresiòun ed Turèin che in diresiòun ed Brèsia în ed gèner a "inèst dirèt", an n'é mìa necesâri dòunca traversêr la barēra ed Piasèinsa Sud
Trât Bològna-Firèinsa
Ciamê ânca "trât apenénich". Al travêrsa l' Apenèin Tôsch-Emiliân cun un percōrs ardî réch ed galeréi e viadòt. S' as tîn cûnt ed sōl i pûnt e i viadòt ed particulêr intèresi inzgneréstich, ind al trât Bològna-Firèinsa as in cûnten bèin 45 per 'na lunghèsa ed 11,5 chilômeter in tót.[1]Tra i pió impurtânt e spetacolêr as cûnten al viadòt 4 ciamê Sambro lòngh 340 m., êlt 44, e tgnû só da 'n êrch cun 'na lûş ed 140 mêter. Al Biscione lòngh 270 m. êlt 96 fât in cûrva cun un râg 'd 1 chilômeter, e sustgnû da un êrch lêregh 130 mêter. Al 18 Merizzano, 418 m.,susgnû da dû êrch (87 mêter l'ûn) cun al carşêdi un pô in cûrva (cun râg 900 m.). Al 21 Poggettone e Pecora Vecchia, 455 m. ed viadòt só 8 êrch polegonêl. Al viadòt 29 Aglio lòngh 440 m. e tgnû só da 'n êrch ed 164 m. ed lûş.[2][3]Bisògna in pió numinêr i 6,6 chilômetr in tót ed galeréia per la carşêda a mezdé e i quêşi 5,9 chilômeter ed còla a matèina.
Adès l'é in costrusiòun la "Variânt ed Vâlich", ch'la permetrà de scavalchêr la dursêla apenénica a 'n' altèsa pió bâsa dal percōrs ed préma. Al lôt 1 só quâter l'é stê avêrt al trâfich ind l'istê 2006, e chiêter în drê finîri.
Trât Firèinsa-Ròma
Dôp avèir girê d'atōren a Firèinsa, l'Avtostrêda la pîga vêrs Valdarno, la tòca Arezzo e la travêrsa la Val di Chiana. A l'altèsa dal casèl ed Val di Chiana l'as zûnta cun al racôrd RA06 pó la và per un pô in Ómbria dóve a gh'în sōl trèi usîdi: Fabro, Orvieto e Attigliano. Pôch chilômeter dôp la và ind al teritôti lasiêl a Orte, la travêrsa al Tevere divêrsi vôlti e l' as divéd in dû aşvèin a Fiano Romano. 'Na pêrta la pôrta al Grând Anulêr ed Ròma, cl' êtra pêrt la permèt de schivşêr la capitêla e zuntêres a la Ròma-Napoli a San Casareo.
Trât Ròma-Napoli
A San Casareo l'avtostrêda la ricêv la pêrt ch'la vîn da Ròma, e la travêrsa tót la Ciociaria la servés al sitê ed Frosinone e Cassino. A la fîn la và dèinter in Campania cun al pasêr per Capua e Caserta, la finés a mezanôt ed Napoli aşvèin a Casoria. Al trât l'é dal tót a trèi corséi e in urègin l'êra ciamê Avtostrêda A2.
Materiêl pr'andêregh in fònda
(manca):
- Enrico Menduni - L'autostrada del Sole - Bologna : Il Mulino, 1999
(manca):
- La Storia siamo Noi - Rai Educational:


text: 1Rü pemaã nüxü̃ chixuxchaü̃ i wüxi i ore i aixcüma ixĩxü̃. Rü ngẽxguma chi texé naxwa̱xegu na yaxõgüxü̃ãrü ãẽ̱xgacü tiĩxü̃, rü mexü̃ i puracü nixĩ i naxca̱x tadauxü̃. 2Rü yíxema yaxõgüxü̃ãrü ãẽ̱xgacü rü tanaxwa̱xe na aixcüma mecü tiĩxü̃ na taxúema tümachiga chixri idexaxü̃ca̱x. Rü tanaxwa̱xe i wüxixicatama tixĩ ya tümama̱x, rü aixcüma meã tamaxü̃ rü mexü̃guxicatama tarüxĩnü na guxü̃ i duü̃xü̃gü tüxü̃ ngechaü̃güxü̃ca̱x. Rü tanaxwa̱xe i guxü̃guma meã duü̃xü̃güxü̃ tayaxu i tümapatawa, rü mexü̃ i ngúexẽẽruü̃ tixĩ. 3Rü tama name i wüxi i ngãxwa̱xexü̃ rü nuwa̱xexü̃ tiĩxü̃, rü tama name i tümaãrü dĩẽruguama rüxĩnüxẽ tiĩxü̃. Natürü name nixĩ i guxü̃ i duü̃xü̃gümaã yaxna taxĩnü rü namaã tamecüma. 4Rü tanaxwa̱xe i meãma tümachiü̃maã itacua̱x, rü tümaxãcügü rü meã tümaga naxĩnüẽ, rü tüxü̃ nangechaü̃gü. 5Erü ngẽxguma chi tama tümachiü̃maã meã itacua̱xgu rü ¿ñuxãcü i guxü̃ma i Tupanaãxü̃́ yaxõgüxü̃maã meã itacuáxü̃? 6Rü yíxema yaxõgüxü̃ãrü ãẽ̱xgacü ixĩxẽ rü tama tanaxwa̱xe na ngexwacax yaxṍxẽ na tiĩxü̃, erü ñuxguacü rü ngẽmaca̱x tügü ticua̱xüü̃. Rü ngẽmagagu düxwa nagu tangu i ngẽma poxcu i Chatanáxü̃ namaã napoxcuxü̃ ya Tupana. 7Rü tanaxwa̱xe i a̱i̱xrüxü̃ i ngẽma duü̃xü̃gü i tama yaxõgüxü̃ rü tüxü̃ nangechaü̃gü na taxúema chixri tümachiga idexagüxü̃ca̱x rü tama Chataná chixexü̃gu tüxü̃ na nguxẽẽxü̃ca̱x. 8Rü ngẽxgumarüü̃ ta i ngẽma yatügü i tupaucawa ngü̃xẽẽtaegüxü̃ ixĩgüxü̃ rü nanaxwa̱xe i mexü̃guxicatama rüxĩnüẽxü̃ nixĩgü. Rü nanaxwa̱xe i aixcüma nayanguxẽẽgü i ngẽma nüxü̃ yaxugüexü̃. Rü tama nanaxwa̱xe i ngãxẽẽchagüxü̃ nixĩgü rü e̱xna norü dĩẽruguama rüxĩnüẽxü̃ nixĩgü. 9Rü name nixĩ i meãma nüxü̃ nacua̱xgü i guxü̃ma i Tupanaãrü ore, na nüxü̃ nacua̱xgüxü̃ca̱x na ṯacüca̱x na yaxõgüãxü̃. Rü nanaxwa̱xe i nügüãẽwatama nüxü̃ nacua̱xgü na norü maxü̃ rü aixcüma yamexü̃ i Tupanape̱xewa. 10Rü tanaxwa̱xe i to i puracüwa nüxü̃ taxügüxira i noxrix. Rü ngẽxguma marü taguma chixexü̃ naxügügu, rü marü name i tupaucawaarü ngü̃xẽẽruü̃ tayaxĩgüxẽẽ. 11Rü ngẽma yatügü i tupaucawa ngü̃xẽẽtaegüxü̃ ixĩgüxü̃ rü tanaxwa̱xe i naxma̱xgü rü ta mexü̃guxicatama narüxĩnüẽ. Rü tama name i oregüta̱a̱xgüxü̃ nixĩgü, natürü tanaxwa̱xe i meã namaxẽ rü aixcüma nayanguxẽẽgü i ngẽma nüxü̃ yaxugüxü̃. 12Rü ngẽma yatügü i tupaucawa ngü̃xẽẽtaegüxü̃ ixĩgüxü̃ rü tanaxwa̱xe i wüxixicatama tixĩ ya naxma̱x. Rü tanaxwa̱xe i meãma napatacü̱̃ã̱xgümaã inacua̱x, rü naxãcügü rü meã naga naxĩnüẽ. 13Rü ngẽma yatügü i tupaucawa ngü̃xẽẽtaegüxü̃ ixĩgüxü̃, rü ngẽxguma meãma naxügüãgu i norü puracü i tupaucawa rü guxü̃ma i duü̃xü̃gü tá nüxü̃ nangechaü̃gü. Rü ñu̱xũchi i nümagütama i ngẽma yatügü rü tá yexeraãcü nüxü̃́ natauxcha na nüxü̃ yaxugüexü̃ i ñuxãcü Tupana nanaxwa̱xexü̃ i Ngechuchu ya Cristuaxü̃́ na yaxõgüãxü̃ i duü̃xü̃gü. 14Rü choma chanaxwa̱xe i paxa ngẽ́ma chaxũ na cuxü̃ íchayadauxü̃ca̱x. Natürü ngürüãchi tama paxa ngẽ́ma chaxũ, rü ngẽmaca̱x cuxca̱x chanaxümatü i ñaã popera na nüxü̃ cucuáxü̃ca̱x i ñuxãcü tanaxwa̱xe na namaxẽxü̃ i ngẽma duü̃xü̃gü i yaxõgüxü̃. Erü nümagü nixĩ i Tupana ya maxü̃cüarü duü̃xü̃gü yixĩgüxü̃ rü nüxü̃ yaxugügüxü̃ rü ínapoxü̃güaxü̃ i Tupanaãrü ore i aixcüma ixĩxü̃. 16Rü yixema nüxü̃ tacua̱x rü aixcüma namexẽchi i ngẽma ore ga noxri ẽxü̃guxü̃ i ñu̱xma Tupana tüxü̃ nüxü̃ cua̱xẽẽxü̃ i Cristuchiga. Rü nüma ga Cristu rü duü̃xü̃güxü̃ nügü nawe̱x ga yexguma ñoma ga naãnewa nayexmagu. Rü Naãẽ i Üünexü̃ nüxü̃ nixu na mecü yiĩxü̃. Rü Tupanaãrü orearü ngeruü̃gü i daxũcü̱̃ã̱x nüxü̃ nadaugü. Rü guxü̃ i nachiü̃ãnegüwa rü duü̃xü̃gü nüxü̃ nixugüe i nachiga, rü guxü̃wama duü̃xü̃gü nüxü̃́ nayaxõgü. Rü Nanatü rü wenaxãrü daxũguxü̃ i naãnewa nanaga i ngextá ínamexẽchixü̃wa.


text:
Gornaa
Gornaa (nom ufizial in italian: Gornate-Olona) a l'è on comun de la Provincia de Vares che 'l cunta 2 249 abitant (dato del Dicember 2013[1]), cont ona süperfis de 4,8 km² e 'na densità de 469 ab./km².
El paes, situaa in del Sever, el gh'ha quatter frazion, ciamaa Biciccera, Madonnetta, San Pancrazi e Torba.
El monastee de Torba, del VIII secol, l'è on monument che al dì d'incoeu l'è de proppietà del FAI.
L'è cognossuu anca 'me Gornaa de Sott, perchè gh'è on sitt ciamaa Gornaa de Sora che l'è ona frazion de Castion.
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nümer de abitant del cumün de Gornaa l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
L'articolo a cura di Valentina Redolfi della Usc di Ladins, parla della presentazione del progetto Neif Marmoleda presso la Frida Street Gallery.
RIZ E SORAPERRA À METÙ TE SCATOLA LA NEIF DE LA MARMOLÈDA
A l’inaudazion de “Frida Street Gallery” a Cianacei, l’ùltima opera d’èrt de Manuel Riz e Claus Soraperra à l’obietif de sensibilisèr la jent sul sciudament del pianet e l delegament di giacees
Someèa de esser te n auter post, n’autra dimenjion, n’autra val. Enveze se era ta Cianacei, te Strèda del Faure, duc engaissé a spetèr n’autra performance di artisc' ladins Manuel Riz e Claus Soraperra.
Renata Dantone de Nato de Pacifico col gramièl apede na fana de orc, Giordano con l’orghen da mantech, i parents de Claus e Manuel apede a Renata a endrezèr pan de sièla e piac per meter ite l’orc. Su per la sief de fèr del cantier de chi del Faure l’era tacà fora n cartel de “pericolo animali domestici” e sora l ciel pien de sgolons. Jent dut intorn, ma di artisć nia, no l’era nience l’ombrìa. A i spetèr se à pissà de dut: vegnarèi pa dal ciel? Jù da barcon del Garnì Hirsch? Fora da tedò na cèsa? Canche Giordano à tacà a sonèr duc se à utà e i doi ruèa a pe pan pian ca da pènt sun ruf de Antermont. Regolé da d’invern, plus de piuma, vegères da giacé, “Go-pro” sul cef e te man chela valijes per tegnir la roba al freit (no sé pa nience per talian che che ge vegn dit). Fonin te man, foto de ca, video de la, vegèdes anter chi del publich e grignèdes dut entorn. L’inaudazion de la “Frida Street Gallery”, la vedrina sun Strèda del Faure de Frida Bernard del Garnì Hirsch, da tempes veiores vedrina de èrt, la era tachèda.
L’é stat i doi artisc a spieghèr delvers coche la é stata. Timpruma la vedrina, tachèda sul mur e grana pec metres cadrac, era stata durèda dal père de Claus, Virgilio Soraperra e canche l’à lascià sù aea metù fora ence Claus. No la jìa trop e donca ensema a l’amich Manuel l se à pissà de poder ge domanèr a Frida, patrona del Garnì Hirsch, se l ge l’aessa metuda a la leta a duc doi. Frida ben segur à azetà e en sie onor ge é stat dedicà l’inom: “Frida Street Gallery”, la galarìa de strèda de Frida. L’inaudazion la é stata en vender ai 3 de otober da les 18.15 e l’é doi egn che la vegn durèda. L’obietif no l’é comerzièl, l’é piutost na vida per i doi artisć de dir sia opinion sun argomenc de atualità fascèna, talièna e ence mondièla. L’é stat metù fora operes d’èrt su la litazions americhènes, sui festejamenc sul prum de l’an, su la chèrta di troes de nosc raion, sul telesciudament; dut da poder amò veder sul Blog te internet agiornà ence a l’ùltima opera d’èrt metuda fora enstadì en ocajion de l’inaudazion e che à desche argoment la Marmolèda. “Cognon fèr zeche per la jent da chiò – à tacà i doi artisć te l’anunzièr l’opera d’èrt – che podesse ge enteressèr a la jent. Se aon pissà a la Marmolèda sun chel che ence nos artisć podon dir zeche. No volane trèr ca de la strèda, del tunel o de l’impiant e se aon pissà al giacé. Se aon documentà delvers soraldut su la cantità de giacia che l’era tel passà respet a aldidanché. Anter duta la reflescions se aon pissà a coche ogne un de nos pel salvèr la Marmolèda. Sion jic su ai 7 de setember, se aon tout dò la termos, se aon enjignà la scatoles de plastica trasparenta e les aon empienides de neif. Aon empienì 35 confezions, ge aon scrit sù l post, la posizion, la data e l’ora e anché volon ge les dèr a nesc amisc chiò che i posse se la meter te congelator. Podede n fèr chel che ve sà, ence ve la magnèr desche n giacin dò cena...”.
Ma estra a la batudes, chela de Soraperra e Riz l’é stat na “sgorlèda” ence belebon forta, na provocazion e na azion de sensibilisazion sul problem del giacé su la Marmolèda e de dut l sciudament del pianet. “La noscia – disc Riz e Soraperra – l’é na azion artistica con l’obietif de sensibilisèr l delegament di giacees tras l’èrt che l’é noscia vida de dir la robes. La Marmolèda l’é argoment de discuscion te Fascia. I problemes leé al recognosciment de la Marmolèda desche Reìna de la Dolomites e sul poder la aprijièr te sia forza del passà, somea conzec “congelé” aposta da na politica che fèsc fadìa a troèr responetes concretes e condividudes e che penalisea la vijion entrìa de Fascia. Pisson che tras l problem del delegament podon spenjer duc a pissèr al giacé che l dovente vif e fort. Metan la neif te scatola e ge la dajan ai prejenc aon volù recordèr che ogneun de nos pel, simbolicamenter, fèr sia pèrt per stravardèr l pianet. Pisson che la soluzion di problemes cogne per forza pontèr demez da na sensibilisazion culturèla”.
Apede a chest te vedrina te strèda del Faure l’é stat metù fora i retrac di doi artisć endèna la operazions sun Marmolèda, informazions sul giacé e ence na chèrta de la Marmolèda de l’Otcent, canche podestà de Cianacei l’era n tèl Beniamin Bernard e l confin de la Marmolèda l’era amò chel veie.
A ge fèr onor ai artisć, amisc e professores da Cianacei, dò l moment ofizial l’é tacà la festa con n bon piat de orc senté jù a se fèr doi ciacoles e a se tor la scatoles de neif ge lascian l nominatif. Anter duc l’era ence Tone Valeruz che à dit de la scomenzadiva “n bon pont de partenza” e i operatores de Fedaa Aurelio Soraruf de Fanci, Ermanno Lorenz de la Lis e Roberto Platter.Claus e Manuel, apede che aer fat na azion de sensibilisazion, enstadì i à fat ence comunanza ta Cianacei e i à fat entener che se se vel fèr zeche, ogneun de nos pel l fèr.


text:
Cotinus coggygria
El Cotinus coggygria o apò Rhus cotinus (en Bresà: Rös ma apò Cöden o Scöden[1]), l'è 'na piànta de la famìa de le Anacardiaceae uriginària de l'Euròpa meridiunàl e de l'Asia enfìna a l'Himalaya e a la Cìna.
Cuntegnüü
Descrisiù[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'è 'na piànta con portamènt de boscài che de sòlit la pàsa mìa i tré méter de altèsa e la fa sö 'n mòcc de ram.
Le fòie i è a fùrma de öf o quàze rotónde de culùr vért ciàr en primaéra ma che le diènta róse rosènte prima de crödà 'n autunno. I è lónghe de 3 a 8 centìmetri e l'òrlo de la fòia l'è 'ntréch.
El fiorés tra màgio e zögn. El fiùr l'è 'na 'nfiurescènsa che se 'nsömèa 'n pó a chèla de l'ùa ma 'nvéce de pènder en zó la rèsta drìta. Ògna gràta l'è lónga de 15 a 20 cm e la pórta divèrsi fiurilì con sich pétali picinì de culùr crèm-zaldì. Divèrsi fiùr i rìa mìa a svelöpàs en fröt e i se trasfùrma 'ndèna spéce de piömitìna ròza-zaldìna che la vé a furmà 'na spéce de nìgol entùren ai fröcc che 'nvéce i è riàcc a furmàs.
El fröt l'è n'a drüpitìna de póch milìmetri, sèca e a fùrma de cör o de pér, che prìma l'è vérda e dòpo la vé négra e löstra.
La scórsa del trónc l'è apéna apéna screpolàda e de culùr maròn con dèle màcie piö ciàre.
Difuziù[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El rös el crès endèl'Euròpa centro-meridiunàl, del Mar d'Azov a la Francia meridiunàl e pò anche 'ndèle regiù sud-ocidentài de l'Asia, la rìa 'nfìna a l'Armenia e a la Siria. 'N Itàlia, la crès suratöt al centro-nord (föra che 'n Val d'Aòsta).
Ecologìa[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La se fa dét endèi boscài, 'n mès a le préde calcàree de 0 a 900 méter. La crès ontéra 'nsèma a la rùer, a la tàera e al fràsen.
Üzo[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Le fòie i éra doperàde per consà le pèi.
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Elisa Zersi, Prospetto delle piante vascolari spontaneee o comunemente coltivate nella provincia di Brescia, 1871 - Brescia


text:
Il Bus da Cuira ed il sindicat dal persunal da transport SEV èn sa cunvegnids en la dispita davart pauschalas da viadi ed indemnisaziuns da pausa. Els han suttascrit in emprim contract da lavur. Sco quai ch'il Bus da Cuira ed il sindicat...
dapli Contract communabel Bus da Cuira e SEV
Cun la sanaziun da la punt Val Mulinaun a Rabius ha la Viafier retica sanà aifer ils ultims 10 onns exact 100 punts construidas cun crappa natirala. Questas sanaziuns han custà var 135 milliuns francs.
dapli Sanà 100 punts en 10 onns
Roger Federer cuntanscha per la 10avla giada il quart final dal US Open a New York. Il Svizzer ha battì senza problems il Spagnol Roberto Bautista Agut en 3 sets cun 6:4, 6:3 e 6:2.
dapli Federer en il quartfinal da l'US Open
-
Tgi ha gia ina giada cumprà in product, malgrà ch’ins leva gnanc cumprar insatge? Per ina maschina da café ad ina exposiziun, sco la Higa, ubain a la Gehla? E quai malgrà ch’ins ha chasa ina maschina che funcziuna stupent.
dapli Ina maschina da café nunvulida
-
Il Bus da Cuira ed il sindicat dal persunal da transport SEV èn sa cunvegnids en la dispita davart pauschalas da viadi ed indemnisaziuns da pausa. Els han suttascrit in emprim contract da lavur. Sco quai ch'il Bus da Cuira ed il sindicat...
dapli Contract communabel Bus da Cuira e SEV
-
Colur veglia, ieli vegl – u er substanzas nunenconuschentas. Adina las emprimas 3 emnas dal settember rimna la corporaziun per economisar ils rument dal Grischun Central questa rauba.
dapli Dismetter rument spezial
-
Il chastè da Putnengia è ina restanza impurtanta en l’istorgia da la Cadi. El è vegnì construì l'onn 1200 e durant 200-300 onns han surtut las famiglias da Putnengia vivì en quel. Il project da sanar il chastè ha cumenzà il 1999. Uss vegnan las...
dapli Chastè da Putnengia vegn renovà
-
Ils Stadis Unids han annunzià da trametter 400 ulteriurs schuldads en l'Irac pervi da la derasaziun da la IS, l'organisaziun terroristica. 350 da quests schuldads duain rinforzar la protecziun da l'ambassada americana a Bagdad. Quai ha fatg a...
dapli L'America trametta dapli schuldads
-
Passa 4 onns suenter l'explosiun da la plattafurma d'ieli "Deepwater Horizon" en il golf dal Mexico paja l'interpresa americana Halliburton 1,1 milliardas dollars a las unfrendas da la catastrofa.
dapli 1,1 milliardas dollars per unfrendas da la catastrofa d’ieli
-
Il parlament da l'Ollanda ha regurdà mardi cun ina minuta da silenzi a las unfrendas dal sgol MH17. Il primminister Mark Rutte ha exprimì a Den Haag als parents sia condolientscha.
dapli Parlament regorda ad unfrendas dal sgol NH17
-
Il cumbat cunter cugliunarias da taglia en Spagna ha purtà al stadi milliardas. Il minister d'economia ha ditg avant il parlament ch'i saja vegnì ensemen dapi l'entschatta dal 2012 bun 28 milliardas euros. La Spagna aveva augmentà avant dus onns e...
dapli Cumbat cunter cugliunarias da taglia ha purtà milliardas
-
Roger Federer cuntanscha per la 10avla giada il quart final dal US Open a New York. Il Svizzer ha battì senza problems il Spagnol Roberto Bautista Agut en 3 sets cun 6:4, 6:3 e 6:2.
dapli Federer en il quartfinal da l'US Open
-
Las perspectivas èn bunas per Swiss Cycling al campiunadi mundial da mountainbike a Hafjell/Lillehammer en la Norvegia. Ils gronds trumfs svizzers da mountainbike èn en furma, oravant tut Nino Schurter. Il mountainbiker da Tersnaus è actualmain...
dapli Schurter vul defender ses titel da campiun mundial
-
Il trenader Joachim Löw ha nominà a Düsseldorf Bastian Schweinsteiger sco il nov chapitani da l’equipa naziunala da la Germania. Schweinsteiger remplazza pia Philipp Lahm ch’è sa retratg da l’equipa naziunala suenter il titel da campiun mundial en...
dapli Schweinsteiger nov chapitani da la Germania
-
L’Austriaca Marlies Schild sa retira dal sport da professiun. La skiunza da 33 onns e spezialista da slalom po guardar enavos sin ina grondiusa carriera cun 4 medaglias olimpicas e 7 medaglias a campiunadis mundials.
dapli Marlies Schild terminescha sia carriera


text:
Funtana
La Funtana l'è un dispusitiv dal qual l'é pusibil traa gio l'acqua, ca la riva a la funtana per mezz d'un impiant idric in dal cas che questa che la sia minga culucada arent a v'una surgent.
Funtan in Italia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Funtan in Lumbardia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
-
Funtana da Piazza Indipendenza, (Munscia)
-
Funtana Giovinetta, (Munscia)
-
Funtana di Torri Bianche, (Vimercaa)
Funtan in Friuli Venezia Giulia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
-
Funtana da Viale Gorizia, (Lignano Sabbiadoro)


text: 1A Jehová Yajal d'a Smasanil tz'alan icha tic: Ab'ec, van sja sc'ual yic ol in ch'oxan yoval in c'ool. Ol in satel masanil eb' b'uchumtac yed' eb' sc'ulan chucal icha val tz'aj stz'ab'at an̈ ac d'a yol junoc horno. Man̈xa junoc eb' ol canoc. 2Palta a ex to ay velc'och d'a e sat, icha val sq'ueul c'u d'a q'uin̈ib'alil, icha chi' ol vutej in ch'oxan in colval d'ayex. Yuj chi', ol ex tzalajxoc. Ol ex q'ue cheneljoc yuj tzalajc'olal, icha tz'aj sq'ue cheneljoc noc' quelemtac vacax tz'elta b'aj macan. 3A d'a jun c'ual chi', a ex tic toxon̈ej ol e tec'canem eb' sc'ulan chucal, icha val tz'aj stec'jiem q'uen tic'aq'uil taan̈, icha chi' ol eyutej eb'. 4Naeccot in checnab'il vac'naccan d'a vin̈ in checab' aj Moisés, ayic ayec' vin̈ d'a sjolom lum vitz scuch Horeb. A juntzan̈ c'ayb'ub'al yed' checnab'il chi', smoj val to tze c'anab'ajej e masanil a ex israel ex tic. 5Ab'ec, ol in b'ab'laj chequejb'at vin̈ in checab' aj Elías, ayic manto javi jun c'ual yic ol checlaj yoval in c'ool. A jun c'ual chi', te nivan yelc'ochi, ayxo smay ol ujoc. 6A vin̈aj Elías chi' ol ac'anoch eb' mamab'il yed' eb' uninab'il d'a junc'olal. Tato man̈ ol sna sb'a eb', axo yic ol in c'ochoc, axo in satanel e chon̈ab' chi' d'a juneln̈ej, xchi Jehová.


text:
Nisa
Nisa (in Francéś Nice, a s lèś /'nis/) l'è na sità dla Frància meridiunàla ad 343.304 abitànt ch'la s cata in dal dipartimènt 'd gl'Alpi Marìtmi in dla regiòṅ dla Pruvénsa-Alpi-Còsta Aśùra. L'è divìśa in quarant'òṅ quartēr e l'è la quìnta più granda dal paéś. La s cata sōl da 'd là da i cunfîṅ lìgur dl'Itâglia.
A Nisa a s dascór un dialét ch'al s davśìna a 'l Ucitàn, al Nisàrd.
Al sò sìndic 'l è Christian Estrosi, dal partî ad sèntar-dèstra d'l UMP, in carga da 'l 2008.
Stòria
Nisa l'è stada na sità itagliàna in fiṅ da 'l medioevo. In dal 1388 la s è misa sóta la prutesiòṅ dla famìja di Savòia. L'à fat part dal Régn ad Sardéggna in fiṅ a 'l 1860 quànd l'è pasàda a la Frància par 'l ajùt ch'i tranśalpèṅ i ìvan dâ a 'l risurgimènt itagliàṅ.
Persunàǵ famóś ligâ a Nisa
- La tenìsta Alizé Cornet
- 'L eróe dal risurgimènt Giuseppe Garibaldi
- L'atōra Mylène Demongeot
Culegamènt estéran
Àtar prugèt
- Wikimedia Commons contiene file multimediali su Nisa


text:
desvirgada anal a una pendeja llora de dolor
desvirgada anal a una pendeja llora de dolor naked, desvirgada anal a una pendeja llora de dolor porn, desvirgada anal a una pendeja llora de dolor nude, desvirgada anal a una pendeja llora de dolor fuck, desvirgada anal a una pendeja llora de dolor anal, desvirgada anal a una pendeja llora de dolor adult, desvirgada anal a una pendeja llora de dolor porn video, desvirgada anal a una pendeja llora de dolor erotic, desvirgada anal a una pendeja llora de dolor erotic video, desvirgada anal a una pendeja llora de dolor video,


text:
Übiàl Clanèss
Übiàl Clanèss (Ubiale Clanezzo 'n italià) a l'è ü cümü de la Pruìnsa de Bèrghem.
El g'ha 'na popolasiù de 1 401 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), cond'öna süperfìce de 7,4 km² e 'na densità de popolasiù de 189 ab./km²
El cunfìna coi cümü de Almèn, Brembila, Capissù, Sedrina, Stròsa e Éla d'Almè
Descrisiù[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Übiàl Clanèss l'è furmàt da dò frasiù principài, Übiàl e Clanèss che l'è la frasiù piö de 'nterès istòrech e paesagìstech. A l’è sö la conflüènsa de du fiöm, ol Brèmp e la Màgna chi fùrma i du ài, la Al Brembàna e la al d’Emàgna. Amò ‘ndel Medioevo la pasàa la strada Priula che la portàa i comerciàncc da Enésia in del céntro Euròpa.
L’è amò ‘mpé ol put de Attone, fàcc sö per ol cónte de Lmèn (Almenno San Salvatore) Attone Leuco, chè l’è apèna stàcc rifàcc. Con chèsto put a 's püdìa scaalcà ol trut Imàgna, per pudì ‘ndà da Clanèss a Lmèn. Lé apröf a gh'è anche la dogàna de Clanèss.
La piö bèla custrüsiù l’è ol Castèl de Clanèss: in prensépe i era fàcc sö in del Medioevo, ma l’è stàcc rifàcc in del XVII sécol. A Clanèss i à fàcc tàte guère i Guèlfi e Ghibellìni, pròpe al Castèl de Clanèss che l’era de la famèa ghibelìna di Dalmasano, chèla de Beltramo ed Unguerrando. In del XIV sécol Clanèss, che l'era ligàda a Brembìla, l’ha fàcc tàte guère cuntra de la al d’Emàgna chi i era ‘nvece Guelfi. L'è 'ndàcc inàcc isé 'nfina al prensépe del XV sécol, quàndo töta la Bèrgamàsca l'è 'ndàcia söta Enésia.
A Clanèss a gh'è ànche ü bèl put de córde, ciamàt "ol put che bàla", che 'l pasa sura ol Brèmp.
Evulusiù demogràfega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Übiàl Clanèss l'è mostràt in de la tabela ché sóta
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
Castelnuovo
Castelnuovo a 'l pöl ìga chès-ce significàcc:
- Castelnuovo – cümü de la pruìnsa de Trènt,
- Castelnuovo Belbo – cümü de la pruìnsa de Asti,
- Castelnuovo Berardenga – cümü de la pruìnsa de Siéna,
- Castelnuovo Bocca d'Adda – cümü de la pruìnsa de Lodi,
- Castelnuovo Bormida – cümü de la pruìnsa de Alesàndria,
- Castelnuovo Bozzente – cümü de la pruìnsa de Còm,
- Castelnuovo Calcea – cümü de la pruìnsa de Asti,
- Castelnuovo Cilento – cümü de la pruìnsa de Salerno,
- Castelnuovo del Garda – cümü de la pruìnsa de Verùna,
- Castelnuovo della Daunia – cümü de la pruìnsa de Foggia,
- Castelnuovo di Ceva – cümü de la pruìnsa de Cuneo,
- Castelnuovo di Conza – cümü de la pruìnsa de Salerno,
- Castelnuovo di Farfa – cümü de la pruìnsa de Rieti,
- Castelnuovo di Garfagnana - cümü de la pruìnsa de Lucca,
- Castelnuovo di Porto - cümü de la pruìnsa de Roma,
- Castelnuovo di Val di Cecina – cümü de la pruìnsa de Pisa,
- Castelnuovo Don Bosco – cümü de la pruìnsa de Asti,
- Castelnuovo Magra – cümü de la pruìnsa de la Spezia,
- Castelnuovo Nigra – cümü de la pruìnsa de Turì,
- Castelnuovo Parano – cümü de la pruìnsa de Frosinone,
- Castelnuovo Rangone – cümü de la pruìnsa de Modena,
- Castelnuovo Scrivia – cümü de la pruìnsa de Alesàndria.


text:
Pumbèj
Chesta paggena 'int'ê variante:
Napulitano litterario - Abbruzzo - Calavria - Lazzio - Mulise - Puglia
Pumbèj è në chëmun ë 25.726 përzun ë la prëvingia ë Nápulë.
Pumbèj è štata criata da gl roman, ma në ccon prima ë gl ann 0 fòtt arrabbëlata da la ruzzion ë gl Vesuvië ë gl 79. Essa fòtt štrutta nziem a Erkulan e Stabiae. Mo Pumbèj è addëvëndata un ë gl cchiù mburtand ciendr archeològgëchë ë gl munn razzië a gl riešt ë l'andica città romana.
Štòria[càgna | càgna surgente]
Pumbèj tè lë ríggënë andich comm a chell ë Ròma, nfatt la gens Pompeia në vëneva da un ë gl prim pòpëlë itálëchë: gl Osc. Sulamènd òpp la mmëtà ë gl VII sèculë p.C., lë prim përzun zë fërmárënë lòch: macar no pë c'abbëtà, ma cchiùttòšt pë chëmmërcià višt ca la zzòna zë trëvava a gl capëcroc ë tre vië mburtand. Sëccom eva në pòšt ë passagg tra nòrd e sudd, Pumbèj addëvendètt súbbëtë na prèda pë gl pëtiend štat a cunfin, višta la mburtanza chë tëneva comm annud cummërcial e comm puort. Venètt cunguištata na prima vòta da la chëlònia grèca ë Cuma tra gl 525 p.C. e gl 474 p.C.. Štrabon dic ca Pumbèj è štata cunguištata da gl Etrusch, nëtizia ca, chë gl scav archeològgëcë fatt da puoch, addëvènda sèmb cchiù pëssíbbëlë. Gl prim sign ë n'abbëtat ë na cèrta mburtanza suo, a Pumbèj, ë gl VI sèculë p.C.; pur së a štë períëdë la cëttà, angora pëccërèlla, nën par tëné abbësogn ë në pian regulator e gl risultat è në mëndon ë palazzëra miss lòch a kas.
A gl 62 la cëttà trëttëchètt pë còlpa ë në tuarramut bbiegl fòrt.
Gl bbuott ë gl Vësuvië[càgna | càgna surgente]
A gl autunn ë gl 79 gl Vësuvië scrëcchètt në bbuott ka Ddí në líbbëra!. Ngima a Pumbèj chëmënzètt a chiòv cénnërë e lapill (e no lava, comm zë dic spiss) chë, fòrëca në ndërvall ë cacc'ora, cadiérënë sènza zë fërmà e zë rënghëppárënë fin a 10 mètr ávëtë. A gl mëmiend ë gl bbuott ë gl 79 zë štévënë angora a rëhëštruì në muar ë palázzëra chë zë spallárënë a gl tuarramut ë gl 62.
Gl juorn ë gl bbuott gl chënëscem pëbbía ë na lèttëra ë Plinië gl ggion, e èngh gl 24 ë aušt. Ma ciert študius dícënë ca faštima è gl 24 ë sëttiembr.
Gl skav[càgna | càgna surgente]
Dend a la zzòna ë gl scav arceològgëcë è štata schëpèrta la cëttà romana štrutta òpp a la ruzzion ë gl Vësuvië ë gl 79 ò.K.


text:
Blö
El blö l'è vön di culur del speter visibil che l'om al pö vidé. Al se tröva in tra 'l cian e il viulett e 'l gh'ha una lüngheza d'unda de pu sö pu giò 470 nanometer. L'è vön di tri culur primaar aditiv, insema al verd e al russ. El so culur cumplementaar l'è 'l giald. El blö l'è 'l culur del ciel perché i molecol de gas che i gh'è dent in de l'atmosfera i spegen dumà la lüss blö che la gh'haa lüngheza d'unda minur, menter i lünghezz d'unda magiur i vegnen refletüü. L'aqua di mar, lagh e de i olter grand distes de aqua l'è blö perché i band energetich i vegen sörbii in möd difarent del'aqua, fand sparì in orden i radiaziun püssé fiacch: prima el russ, pöj el giald, pöi el verd, pöi il viöla, e infina el blö. Poiché la lüss blö l'è chela cunt püssé penetraziun, e anca chela duminant ind i grand distes d'aqua, cheste chì i henn donca de culur blö. La parola "blö" l'è un francesism ch'al ven da la parola francesa bleu.


text:
1521
De Wikipedia
Gh'è söcedìt[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- 3 genar - Citaa del Vatican (Roma): el papa Leun X ghe signa el decret cul qual scomüniga el Martin Luter.
- 6 marz - i isul Mariann (Uceania): el Ferdinand de Magelan el descuvriss quest isul.
- 16 marz - isula d'Homonhon (Filipinn): el Ferdinand de Magelan el descuvriss quest'isula; dapress el n'ha scupert alter in de l'arcipelagh di Filipinn.
Chi gh'è nasìt[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Chi gh'è mórt[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- 27 april - isula de Matán (i Filipinn): Ferdinand de Magelan, navigadur purtughes, in d'un scunter cunt i indigen de l'isula cumandaa dal Lapu-Lapu.


text:
Vigà
Viga (in Italià Vigano San Martino) l'è ü cümü de la pruinsa de Bèrghem che l' se tróa 'n de la Al Cavalina sö la ria del Chére.
El g'ha 'na popolasiù de 1 305 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), cond'öna süperfìce de 3,7 km² e 'na densità de popolasiù de 353 ab./km²
Ol paìs l' se tróa a 23 km de la sità e a 363 méter söl lièl del mar. El cunfìna coi cümü de Albì, Bèrs (BG), Bórgh, Casassa e Grù.
Evulusiù demogràfega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Vigà l'è mostràt in de la tabela ché sóta
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text: 1Pa Chaueneẽgüx, chanaxwa̱xe i nüxü̃ pecua̱x na ñuxãcü yiĩxü̃ i ngẽma nacümagü rü ngẽma cua̱x i Tupanaãẽ i Üünexü̃ tüxna ãxü̃. Rü ngẽmachiga nixĩ i pemaã nüxü̃ chixuxchaü̃xü̃ i ñu̱xmax. 2Rü pema meãma nüxü̃ pecua̱x ga yexguma tauta Cristuaxü̃́ peyaxõgügu, rü pegü nüxna pexãgü ga tupananetachicüna̱xãgü ga ingeáxü̃. 3Rü ngẽmaca̱x i ñu̱xma rü chanaxwa̱xe i meã nüxü̃ pecua̱x rü ngẽxguma Tupanaãẽ i Üünexü̃ texéxü̃ idexaxẽẽgu, rü taxucürüwama ñatarügü: “Rü wüxi ya chixecü nixĩ ya Ngechuchu”, ñatarügü. Rü ngẽxgumarüü̃ ta, rü taxucürüwama texé ñatarügü: “Ngechuchu rü tórü Cori nixĩ”, ñatarügü ega tama Tupanaãẽ i Üünexü̃ tüxü̃ mu̱xgu na ngẽmaãcü tidexaxü̃ca̱x. 4Rü namu nixĩ i nacümagü i duü̃xü̃gü yaxuxü̃, natürü ngẽma tüxna naxãxü̃ rü wüxitama nixĩ. Rü nüma nixĩ i Tupanaãẽ i Üünexü̃. 5Nangẽxma i nagúxü̃raü̃xü̃ i nacüma na ñuxãcü tórü Corica̱x ipuracüexü̃, natürü wüxitama nixĩ ya tórü Cori ya tüxü̃ mucü na nüxü̃́ ipuracüexü̃ca̱x. 6Rü Tupanaãrü pora rü nagúxü̃raü̃ãcü tawa napuracü, natürü wüxitama nixĩ ya Tupana ya guxü̃ma ücü i guxü̃ i duü̃xü̃güwa. 7Rü Tupana rü wüxichigü i duü̃xü̃na nanaxã i cua̱xruü̃ i nawa nüxü̃ icuáxü̃ na Naãẽ i Üünexü̃ tawa ngẽxmaxü̃. Rü ngẽmaãcü nanaxü ya Tupana na guxü̃ma i yaxõgüxü̃xü̃ nangü̃xẽẽxü̃ca̱x. 8Rü Tupana rü Naãẽ i Üünexü̃xü̃ namu na nüma tüxna naxããxü̃ca̱x i cua̱x na tümáxẽ rü nüxü̃ tacuáxü̃ca̱x na meã ṯoguã̱xü̃ taxucu̱xẽxü̃ca̱x. Rü ngẽmatama Naãẽ i Üünexü̃ ṯoguã̱xna nanaxã i cua̱x na meã nüxü̃ tacuáxü̃ca̱x na ñuxãcü meã tangúexẽẽtaexü̃. 9Rü tümaxẽ, rü ngẽmatama Naãẽ i Üünexü̃ tüxü̃́ nanatauxchaxẽẽ na meã tayaxõxü̃ca̱x. Rü togue rü tüxna nanaxã i pora na ngẽmamaã naxca̱x tayataanexẽẽxü̃ca̱x i ngẽma iḏaaweexü̃. 10Rü togue rü tüxna nanaxã i pora na tanaxüxü̃ca̱x i ṯacü rü mexü̃ i Tupanaãrü poramaã üxü̃. Rü togue rü tüxna nanaxã i cua̱x na nüxü̃ tixuxü̃ca̱x i Tupanaãrü ore. Rü togue rü tüxna nanaxã i cua̱x na nüxü̃ tacuáxü̃ca̱x i ṯacü yiĩxü̃ i ṉg̱oxogüarü ixĩxü̃ rü ṯacü yiĩxü̃ i Tupanaãẽ i Üünexü̃ãrü ixĩxü̃. Rü togue rü tüxna nanaxã i cua̱x na ngẽma tama nüxü̃ tacuáxü̃ i nagawa tidexaxü̃ca̱x. Rü togue rü tüxna nanaxã i cua̱x na tanango̱xẽẽxü̃ca̱x na ṯacüchiga yiĩxü̃ na tidexaxü̃ ya yíxema to i nagawa idexáxe. 11Rü guxü̃ma i ngẽma rü Tupanaãẽ i Üünexü̃tama nixĩ i naxüxü̃. Rü nüma nixĩ i wüxichigü i duü̃xü̃na naxããxü̃ i ngẽma cua̱x i nüma nanaxwa̱xexü̃ na nüxna naxããxü̃. 12Rü wüxi i naxü̃ne rü woo nüxü̃́ nangẽxmagu i naẽru rü nachacüügü rü naparagü rü muxü̃ma i to i norü ngẽmaxü̃gü, natürü wüxitama i naxü̃ne nixĩ. Rü ngẽxgumarüü̃tama nixĩ i guxü̃ma i Cristuarü duü̃xü̃gü na wüxitama i naxü̃nerüü̃tama yixĩgüxü̃. 13Tupanaãẽ i Üünexü̃ rü wüxitama nixĩ. Rü yexguma íibaiü̃gu ga yixema, rü wüxitama i naxü̃nerüü̃ tüxü̃ nixĩgüxẽẽ. Rü woo Yudíugü na ixĩgüxü̃, rü e̱xna duü̃xü̃gü i tama Yudíugü na ixĩgüxü̃, rü e̱xna duü̃xü̃gü i ṯacü rü corime̱xẽwa ngẽxmagüxü̃ na ixĩgüxü̃, rü e̱xna duü̃xü̃gü i taxúxeme̱xẽwa ngẽxmagüxü̃ na ixĩgüxü̃, natürü wüxitama i naxü̃nerüü̃ tüxü̃ nixĩgüxẽẽ i nüma i Naãẽ i Üünexü̃. Rü guxãma i yixema rü aixcüma marü tüxna nangu i ngẽma Naãẽ i Üünexü̃. 14Wüxi i naxü̃ne rü tama nüxĩcatama nixĩ, natürü nüxü̃́ nangẽxma i naẽru rü nachacüügü rü naparagü. Rü ngẽmaãcü muxü̃gu nixüye. 15Rü ngẽxguma chi wüxi ya nacutü ñaxgu: “Rü ñu̱xma na tama naxme̱x chiĩxü̃, rü ngẽmaca̱x tama ngẽma naxü̃newa changẽxma”, ñaxgu, rü tama ngẽmaca̱x nüxü̃ narüxo na naxü̃neãrü yiĩxü̃. 16Rü ngẽxguma chi wüxi ya nachinü ñaxgu: “Rü ñu̱xma na tama naxẽtü chiĩxü̃, rü ngẽmaca̱x tama naxü̃newa changẽxma”, ñaxgu, rü tama ngẽmaca̱x nüxü̃ narüxo na naxü̃neãrü yiĩxü̃. 17Erü ngẽxguma chi guxü̃ma i naxü̃ne rü naxẽtü yixĩgu, ¿rü ṯacümaã chi i nüxü̃ ixĩnüẽxü̃? Rü ngẽxguma chi guxü̃ma i naxü̃ne rü naxmachi̱xẽ yixĩgu, ¿rü ṯacümaã chi i nüxü̃ iwãxĩxü̃? 18Natürü Tupana ga naxücü ga taxüne, rü ngexta nüma ínanaxwa̱xexü̃gu nanaxü ga taeru rü tachacüügü rü taparagü i norü guxü̃ma i taxüne. 19Rü ngẽxguma chi guxü̃ma i taxüne rü taeruxicatama yixĩgu, rü ¿ngẽxü̃ chi yiĩxü̃ i taxüne ixĩxü̃? 20Rü woo nangẽxma i taeru rü tachacüügü rü taparagü, natürü wüxitama nixĩ i taxüne. 21Rü taxetü rü taxucürüwa taxme̱xü̃ ñanagürü: “Choma rü tama chacuxwa̱xe”, ñanagürü. Rü ngẽxgumarüü̃ ta i taeru rü taxucürüwa tacutügüxü̃ ñanagürü: “Choma rü tama chapexwa̱xe”, ñanagürü. 22Natürü ngẽma yexeraãcü ãũcümaxü̃ i taxünewa, rü ngẽma nixĩ i yexera nanaxwa̱xexü̃ i taxüne. 23Rü ngẽma taxünewa yexeraãcü naxca̱x ixãnexü̃, rü ngẽma nixĩ i yexera meã ixüxchiruxü̃. Rü ngẽma taxünewa ngẽxmaxü̃ i tama inaxwa̱xexü̃ na nangexchiruxü̃, rü ngẽma nixĩ i yexera meã idüxüxü̃. 24Natürü tama ngẽmaãcü tanaxü namaã i ngẽma taxünewa ngẽxmaxü̃ i guxãxü̃ma iwéxü̃. Rü ngẽmaãcü Tupana nanaxü i taxüne, na yexeraãcü nüxna idauxü̃ca̱x i ngẽma yexera naxca̱x ixãnexü̃ i taxünewa. 25Rü ngẽmaãcü Tupana nanaxü i taxüne na wüxichigü i ngẽma taxünewa ngẽxmaxü̃ rü nüxna nadauxü̃ca̱x i natanüxü̃, rü guxü̃ma meã nügümaã na napuracüexü̃ca̱x. 26Rü ngẽxguma chi wüxi i ngẽma taxünewa ngẽxmaxü̃ ṯacü nüxü̃́ ngu̱xgux, rü guxü̃ma i ngẽma togü i natanüxü̃gü rü ta nüxü̃́ nangu̱x. Rü ngẽxguma chi wüxi i ngẽma taxünewa ngẽxmaxü̃ ṯacümaã taãẽ̱xgu, rü guxü̃ma i ngẽma togü i natanüxü̃gü rü ta nataãẽ. 27Rü ñu̱xma i pema rü Cristuxü̃ne pixĩgü. Rü wüxichigü i pema rü ngẽma naxü̃nena pexügü. 28Rü ngẽmaca̱x ya Tupana rü norü duü̃xü̃gü i yaxõgüxü̃tanüwa tüxü̃ naxuneta ya ñuxre na norü puracüwa tüxü̃ namugüxü̃ca̱x. Rü tüxü̃ naxuneta ya ṯoguã̱x na nüxü̃ tixuxü̃ca̱x i norü ore. Rü tüxü̃ naxuneta ya ṯoguã̱x na duü̃xü̃güxü̃ tangúexẽẽxü̃ca̱x i norü ore, rü ṯoguã̱x na tanaxüxü̃ca̱x i mexü̃gü i taxü̃gü i Tupanaãrü poramaã üxü̃. Rü tüxü̃ naxuneta ya ṯoguã̱x na tana-meẽxẽẽxü̃ca̱x i iḏaaweexü̃, rü ṯoguã̱x na togüxü̃ tarüngü̃xẽẽgüxü̃ca̱x, rü ṯoguã̱x na yaxõgüxü̃ãrü ãẽ̱xgacügü na tixĩgüxü̃ca̱x. Rü tüxü̃ naxuneta ya ṯoguã̱x na ngẽma tüma tama nüxü̃ tacuáxü̃ i nagawa na tidexagüxü̃ca̱x. 29Rü tama guxãma rü Tupana tüxü̃ imugüxe tixĩgü, rü tama guxãma Tupanaãrü orearü uruü̃ tixĩgü. Rü tama guxãma norü orewa ngu̱xẽẽtaegüxe tixĩgü, rü tama guxãma nüxü̃ tacua̱x na tanaxüxü̃ i mexü̃gü i taxü̃gü i Tupanaãrü poramaã üxü̃. 30Rü tama guxãma nüxü̃ tacua̱x na tanameẽxẽẽxü̃ i duü̃xü̃gü i iḏaaweexü̃. Rü tama guxãma nüxü̃ tacua̱x na nawa tidexagüxü̃ i wüxi i naga i tama nüxü̃ tacuáxü̃. Rü tama guxãma nüxü̃ tacua̱x na tanango̱xẽẽxü̃ na ṯacüchiga yadexaxü̃ i ngẽma duü̃xü̃gü i tama nüxü̃ nacuáxü̃ i nagawa idexaxü̃. 31¡Rü naxca̱x peda̱u̱x na Tupanaxü̃tawa penayaxuxü̃ca̱x i ngẽma cua̱x i rümemaẽxü̃! Natürü i ñu̱xma rü tá pexü̃ changúexẽẽ i ṯacü nixĩ i guxü̃ma i ngẽma pemaã nüxü̃ chixuxü̃ãrü yexera rümemaẽxü̃.


text:
Volterra
Volterra l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Toscana, en Pruvìncia de Pisa. El g'ha presapóch 11.267 abitàncc, 'na superfìce de 252 km² e 'na densità de 45 ab./km². El cunfìna coi cümü de Casole d'Elsa (SI), Castelnuovo di Val di Cecina, Colle di Val d'Elsa (SI), Gambassi Terme (FI), Lajatico, Montaione (FI), Montecatini Val di Cecina, Peccioli, Pomarance, San Gimignano (SI).
La cità de Volterra l'è famùza per la laorasiù de l'Alabastro e l'è 'na méta türìstica per la belèsa del borgh medievàl reprezentàt del sò sènter stòrich.


text:
Cluj Napoca
Cluj-Napoca (parnozia ['kluʒ na'po.ka]; ungheres: Kolozsvár; latin: Napoca o Claudiopolis; todesch: Klausenburg) l'è ona città de la Romania del nord.
L'è stada la capital de la Transilvania, e l'è incoeu el center economegh pussee important del nord-est del Paes. Ghe viven quasi 320.000 personn, di quai on 60.000 l'è de lengua ungheresa. Cluj donca l'è la segonda città romena per numer de ungheres (dopo Târgu Mureș).
A l'è ona città proppi antiga e piena de storia, cognossuda giamò ai temp di Roman, che l'aveven fada devegnì ona sò colonia. L'è anca la città indè che l'è nassuu el Mattia Corvin, vun di re ungheres pussee amaa del sò popol.
Gemellagg[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Be'er Sheva, Israel.
- Caracas, Venezuela.
- Statt Unii:
- Colonia, Germania.
- Coriza, Albania.
- Makati, Filippinn.
- Francia:
- Provincia de Parma, Italia.
- Rotherham, Regn Unii.
- San Paol, Brasil.
- Suwon, Corea del Sud.
- Pécs, Ungheria.
- Zagabria, Croazia.
- Zhengzhou, Cina.


text: 1Rü yexguma meãma naxãnacüwa tangugügu ga guxãma rü yexguma nüxü̃ tacua̱xgü na Máruta na yiĩxü̃ ga naẽ́ga ga yema capaxũ. 2Rü yema yémacü̱̃ã̱xgü ga duü̃xü̃gü rü meãma toxü̃ nayauxgü ga guxãma. Rü nanangixtagü ga wüxi ga üxü ga taxü̃ne. Rü toxca̱x nacagü ga guxãma na yéma togü tanaĩxü̃güxü̃ca̱x, yerü napu rü nagáuane. 3Rü Pauru nanadetaque̱xe ga ñuxre ga naĩchacüügü, rü üxüxetüwa nayawocu. Natürü yexguma yéma yawocuãgu, rü üxüarü naĩẽmaxü̃chaxwa inayago ga wüxi ga ãxtape. Rü Paurume̱xẽwa nayuxu, rü yéma nayarütuãchi. 4Rü yexguma yema yémacü̱̃ã̱xgü nüxü̃ daugügu ga yema ãxtape ga Paurume̱xẽwa na natuxü̃, rü nügümaã ñanagürügü: —Ñaã yatü rü maneca wüxi i máẽtaxü̃ nixĩ. Rü woo taxtüwa yuwa na yañaxü̃, natürü Tupana tama nanamaxẽẽchaü̃ —ñanagürügü. 5Natürü guma üxüxetügu nanamaxü̃ ga yema ãxtape, rü taxuü̃ma nüxü̃ naxüpetü ga Pauru. 6Natürü guxü̃ma ga yema duü̃xü̃gü rü ínanaṉg̱uxẽẽgü rü ngoxi tá nachamé rü e̱xna nayu̱x. Rü marü nuxcüxürama ga yema nüxü̃ na nadaunüxü̃ rü taxuü̃ma nüxü̃ na üpetüxü̃, rü düxwa togu narüxĩnüẽ rü inanaxügüe ga na ñagüxü̃: —Maneca wüxi ya tupana nixĩ —ñagüxü̃. 7Rü yema nachicaarü ngaicamana nayexma ga norü naãne ga yema capaxũãrü ãẽ̱xgacü ga Púbiru ga naẽ́ga. Rü nüma meãma toxü̃ nayaxu, rü yexma toxü̃ napegüxẽẽ ga tomaẽ̱xpü̱x ga ngunexü̃. Rü tomaã namecümaxü̃chi. 8Rü guxema Púbiru nanatü rü ngürücarewa tayexma, yerü tixaxüne rü taduü̃. Rü yéma tümaxü̃tawa nangu ga Pauru, rü tümamaã nayumüxẽ, rü tümaẽ́tügu naxüxme̱x, rü tüxü̃ narümexẽẽ. 9Rü yexguma yemaxü̃ nadaugügu, rü Pauruca̱x yéma naxĩ ta ga guxü̃ma ga togü ga iḏaaweexü̃ ga yema capaxũcü̱̃ã̱x, rü narümeẽ. 10Rü nümagü rü muxü̃ma toxna naxãmaregü. Rü yexguma itaxĩãchigu, rü toxna nananagü ga guxü̃ma ga tanaxwa̱xexü̃ ga torü namawaü̃ ga õna. 11Rü tomaẽ̱xpü̱x ga tauemacü yéma capaxũwa tayexmagü. Rü ñu̱xũchi nagu tichoü̃ ga wüxi ga wapuru ga yema capaxũwa gáuanexü̃ ngupetüxẽxẽ́ne. Rü Aleyãdríacü̱̃ã̱x nixĩ ga guma wapuru. Rü nape̱xeraü̃wa nayexmagü ga taxre ga norü tupanachicüna̱xãgü ga Catu rü Porugu ãẽ́gagüxü̃. 12Rü Chiracúchaarü türewa tangugü, rü tomaẽ̱xpü̱x ga ngunexü̃ yéma tayexmagü. 13Rü yéma itaxĩãchi, rü nacutüarü ngaicamagu taxĩ ñu̱xmata Dequíuwa tangugü. Rü moxü̃ãcü ínangu ga wüxi ga buanecü ga ítaxĩxü̃waama bucü rü toxü̃ inicuetaü̃. Rü yemaãrü moxü̃ãcüama rü Puteriwa tangugü. 14Rü yexma nüxü̃ tayangau ga ñuxre ga duü̃xü̃gü ga yaxõgüxü̃. Rü toxna naxu na wüxi ga yüxü yexma naxü̃tagu tarüchoxü̃ca̱x. Rü marü wüxi ga yüxü ngupetügu rü itaxĩãchi na namagu Dumawa taxĩxü̃ca̱x. Rü marü toxü̃ nacuáchigagü ga yema yaxõgüxü̃ ga Dumagugüxü̃. Rü yema nama ga Ápiugu ãẽ́gaxü̃gu naxĩ na yexma toxü̃ yangaugüxü̃ca̱x. Rü ñuxre rü yema nachica ga Tomaẽ̱xpü̱x ga Taxepataü̃gu ãẽ́gaxü̃wa toxü̃ nayarüṉg̱uxẽẽgü Rü togü rü nachopetü ñu̱xmata yema nachica ga Ápiuarü Ngü̃ẽchicagu ãẽ́gaxü̃wa nangugü. Rü yexguma Pauru nüxü̃ da̱u̱xgu ga yema yaxõgüxü̃, rü Tupanana moxẽ naxã rü poraãcü nataãẽ. Rü yemaãcü Dumawa tangugü. 16Rü yexguma Dumawa tangugügu rü wüxi ga ĩpatawa nananguxẽẽgü ga Pauru nüxĩca namaã ga wüxi ga churara ga nüxna dauxü̃. 17Rü tomaẽ̱xpü̱x ga ngunexü̃ marü yéma nayexmagu, rü Pauru naxca̱x nangema ga yema Yudíugüarü ãẽ̱xgacügü ga Dumawa yexmagüxü̃. Rü yexguma nangutaque̱xegügu, rü ñanagürü ga Pauru nüxü̃: —Choma, Pa Chaueneẽgüx, rü taxuü̃ma i chixexü̃ chaxü namaã i tatanüxü̃gü, rü bai i nuxcümaü̃güxü̃ i tórü o̱xigücümagümaã. Natürü Yerucharéü̃gu choxü̃ niyauxgü ga tatanüxü̃gü, rü Dumacü̱̃ã̱x ga churaragüna choxü̃ namugü. 18Rü yexguma marü choxna nacagüegu ga Dumacü̱̃ã̱xgü, rü choxü̃ ninge̱xgüchaü̃, yerü taxuü̃ma ga ṯacü ga chixexü̃ chowa nadaugü na choxü̃ yama̱xgüxü̃ca̱x. 19Natürü yema tatanüxü̃gü ga Yudíugü rü nayamuẽtanü na tama choxü̃ yange̱xgüxü̃ca̱x, rü yemaca̱x düxwa naxca̱x íchaca na nümatama ya ãẽ̱xgacü ya Chécharu choxna c̱axü̃ca̱x. Natürü tama tatanüxü̃güxü̃ na íchaxuaxü̃xü̃ca̱x nixĩ ga yemaca̱x íchac̱axü̃. 20Rü ngẽmaca̱x nixĩ i pexca̱x nuã changemaxü̃ na pexü̃ chadauxü̃ca̱x rü pemaã chidexaxü̃ca̱x. Pema nüxü̃ pecua̱x rü yixema i Yudíugü rü ítanaṉg̱uxẽẽ i na ínanguxü̃ ya Cristu. Rü yima Cristuca̱x nixĩ i choma i ñu̱xma i daa cadenamaã chináĩxü̃ —ñanagürü. 21Rü nümagü nanangãxü̃gü, rü ñanagürügü: —Toma rü taxuü̃ma i popera i Yudéawa ne muxü̃ i cuchigagu ümatüxü̃ tayauxgü. Rü ngẽma taeneẽgü i ngẽ́ma ne ĩxü̃ rü núma ngugüxü̃ rü bai i wüxi i nüxü̃ ixuxü̃ i ṯacü rü ore i chixexü̃ i cuchiga. 22Rü cuxü̃tawa nüxü̃ taxĩnüẽchaü̃ rü ¿ñuxũ ñacuxü̃ i cumax? Erü nüxü̃ tacua̱xgü rü guxü̃wama i Yudíugü rü chixri nachiga nidexagü i ngẽma ore i ngexwacaxü̃xü̃ i Ngechuchuchiga —ñanagürügü. 23Rü yexguma Paurumaã inaxunetagü ga wüxi ga ngunexü̃, rü napatawa naxĩ ga muxü̃ma ga duü̃xü̃gü. Rü Pauru namaã nüxü̃ nixu ga Tupanaãrü ore ga ñuxãcü ãẽ̱xgacü na yiĩxü̃ ya Tupana. Rü pa̱xmama inanaxügü, rü ñu̱xmata nachütaxü̃ rü nüxü̃́ nanangúchaü̃xẽẽ ga yema duü̃xü̃gü na Ngechuchuaxü̃́ yaxõgüãxü̃ca̱x. Rü yemaca̱x Moĩché ümatüxü̃ ga mugüwa rü nuxcümaü̃güxü̃ ga Tupanaãrü orearü uruü̃gü ümatüxü̃ ga orewa namaã nüxü̃ nixu ga Ngechuchuchiga. 24Rü nümaxü̃ rü nayaxõgü ga yema Pauru namaã nüxü̃ ixuxü̃ natürü ga togü rü tama nayaxõgü. 25Rü yexguma tama wüxigu naxĩnüẽgu ga yema duü̃xü̃gü, rü inanaxügü ga na íyaxĩxü̃. Rü yemaca̱x ga Pauru rü ñanagürü nüxü̃: —Meã perü o̱xigümaã nidexa ga Tupanaãẽ i Üünexü̃ ga yexguma Ichaíaxü̃ yadexaxẽẽgu rü ñaxgu: 26“¡Rü ngẽ́ma naxũ, rü ngẽma duü̃xü̃gümaã nüxü̃ yarüxu rü ñacurügü tá nüxü̃: ‘Rü woo nüxü̃ pexĩnüẽgu rü tãũtáma aixcüma nüxü̃ pecua̱xgü. Rü woo nüxü̃ perüdaunügu rü tãũtáma aixcüma peyaxõgü. 27Rü ngẽmaãcü pixĩgü i ñu̱xmax, erü tama choxü̃ pecuáxchaü̃ i pemax. Rü tama nüxü̃ pexĩnüẽ i chorü ore erü tama nüxü̃ pexĩnüẽchaü̃. Rü tama nüxü̃́ peyaxõgü i ngẽma choma pexü̃ nüxü̃ chadauxẽẽxü̃ erü tama nüxü̃́ peyaxõgüchaü̃. Rü tama peãẽwa chaugu perüxĩnüẽ erü tama nüxü̃ perüxoechaü̃ i pecüma i chixexü̃gü rü tama chauxca̱x pedaugüchaü̃ na choma pexü̃ chamaxẽxẽẽxü̃ca̱x!’ ” ñanagürü ga Tupanaãẽ i Üünexü̃. 28Rü ñanagürü ta ga Pauru: —Rü name nixĩ i pema rü ta nüxü̃ pecua̱x rü ñu̱xma rü marü inaxügü na ngẽma tama Yudíugü ixĩgüxü̃tanüwa naxunagüxü̃ i ñaã Tupanaãrü ore i tüxü̃ maxẽxẽẽxü̃. Rü nümagü tá nixĩ i aixcüma inaxĩnüẽxü̃ —ñanagürü. 29Rü yexguma Pauru yema ñaxgu, rü ínixĩ ga yema Yudíugü, rü poraãcü nügümaã íniporagatanücüü. 30Rü taxre ga taunecü ga mecü yéma nayexma ga Pauru nawa ga guma ĩ ga naxütanüne ga nagu na napexü̃ca̱x. Rü yéma meãma nanayaxuxü̃ ga guxü̃ma ga duü̃xü̃gü ga naxü̃tawa íyadaugüxü̃xü̃. 31Rü nüxü̃ nixuchiga ga ñuxãcü ãẽ̱xgacü na yiĩxü̃ ga Tupana. Rü taxúema nüxna tanachu̱xu na nangúexẽẽãxü̃ ga Cori ya Ngechuchu ya Cristuchiga. Rü taxúema naxca̱x tanachixewe.


text:
Andòra (Principä)
Artìcol in dialët piasintëin
Andòra (in Catalàn, sò Lèngua üficiäla Andorra) l'è un Stä picëin a bòta, c'as tröva in sìi muntä Pirenei, fra la Frànsa e la Spagna. As g'ha bèle nutìsia d'Andòra in dal sècul XI.
Al gh'ha una süparfìss ad 468 km² e l'è al püsè grand d'i micro-Stä d'Europa (San Marëin, Liechtenstein, Sitê dal Vaticân, Monaco e Malta). La sò pupulasiòn l'è 70.000 abitänt.
As parla al Catalàn.
I càp da Stä i'ann al vèsc d'Urgell e al Presidëint francès, cul tìtul ad Prìnsip.


text:
Vernoux-en-Vivarais
Vernoux-en-Vivarais l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Vernoux-en-Vivarais (chef-lieu), del circondàre (arrondissement) de Tournon-sur-Rhône e del dipartimènt de l'Ardèche.
El g'ha 'na popolasiù de 1 873 abitàncc[1], dato agiurnàt al ginee 2011.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 30,55 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 360 méter a 'na altèsa màsima de 949 méter s.l.m.
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Abitàncc censìcc
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]


text: 1Rü yexgumatama Ngechuchuxü̃tawa nangugü ga ñuxre ga duü̃xü̃gü. Rü Ngechuchumaã nüxü̃ nixugü ga na ñuxãcü ãẽ̱xgacü ga Piratu namuxü̃ ga norü churaragü na nadaiãxü̃ca̱x ga ñuxre ga yatügü ga Gariréaanecü̱̃ã̱x ga yexguma yema yatügü rü Tupanaca̱x carneru nadaixgu tupauca ga taxü̃newa. 2Rü Ngechuchu nüxna naca rü ñanagürü nüxü̃: —¿Pema nagu perüxĩnüẽgu rü yemaãcü nüxü̃ nangupetü ga yema yatügü, yerü yema togü ga Gariréaanecü̱̃ã̱xãrü yexera nipecaduã̱xgü? 3—Pemaã nüxü̃ chixu rü tama nixĩ. Rü ngẽxguma chi pema rü tama nüxü̃ perüxoegu i pecüma i chixexü̃, rü guxãma i pema rü tá ta ipeyarütauxe. 4—¿Rü e̱xna pema nagu perüxĩnüẽgu rü guxü̃ ga Yerucharéü̃cü̱̃ã̱xãrü yexera nipecaduã̱xgü ga yema 18 ga yatügü ga yuexü̃ ga yexguma Chiruéwa yexmaxü̃ ga dauxü̃taechica naẽ́tü rüngutaü̃gu? 5—Pemaã nüxü̃ chixu rü tama nixĩ. Rü ngẽxguma chi pema rü tama nüxü̃ perüxoegu i pecüma i chixexü̃, rü guxãma i pema rü tá ta ipeyarütauxe —ñanagürü ga Ngechuchu. 6Rü yexguma ga Ngechuchu rü wüxi ga ore ga cua̱xruü̃wa namaã nüxü̃ nixu na ñuxãcü yaxna duü̃xü̃gümaã, naxĩnüxü̃, rü ñanagürü: —Wüxi ga yatü nüxü̃́ nayexma ga wüxi ga nanetü ga iguera ga norü naãnegu natoxü̃. Rü ínayadau rü ngoxi naxõṍ, natürü taxuü̃ma ga norü oxü̃ inayangau. 7—Rü yemaca̱x yema norü duü̃xü̃ ga norü naãnena dauxü̃xü̃ ñanagürü: “Dücax, tomaẽ̱xpü̱x ya taunecü guxü̃guma íchayadauxü̃ i ñaã nanetü, rü taguma naxo. Rü ngẽmaca̱x chanaxwa̱xe na cuyadaxüchixü̃ na tama natüca̱xma nuã naãnewa naxíaneã̱xü̃ca̱x”, ñanagürü nüxü̃. 8—Natürü ga yema norü duü̃xü̃ ga norü naãnena dauxü̃, rü norü corixü̃ nangãxü̃, rü ñanagürü: “Pa Corix, ¡nüẽ́tama doma taunecüxicatama nangẽma̱x! Rü tá chanaxaimüãnepǘne rü waxmüãnexü̃maã tá chanagüpǘne. 9—Rü bexmana ngẽxguma rü tá naxo. Natürü ngẽxguma tãũtáma naxo̱xgu rü tá chayadaxüchi”, ñanagürü. 10Rü wüxi ga ngü̃xchigaarü ngunexü̃gu rü Ngechuchu nangu̱xẽẽtae ga wüxi ga ngutaque̱xepataü̃wa. 11Rü yéma iyexma ga wüxi ga ngecü ga 18 ga taunecü iḏaawecü. Rü ipüca̱xwe yerü wüxi ga ṉg̱oxo ngĩxü̃ napüca̱xwexẽẽ, rü taxuacüma iyarüwe̱xãchi. 12Rü yexguma Ngechuchu ngĩxü̃ da̱u̱xgu rü ngĩxca̱x naca, rü ñanagürü ngĩxü̃: —Pa Ngecüx, ñu̱xma rü marü cuxca̱x nitaane i curü ḏaawewa —ñanagürü. 13Rü yexguma rü ngĩxü̃ ningõgü, rü yexgumatama iyarüwe̱xãchiwemüxü̃, rü inaxügü ga Tupanaxü̃ na yacua̱xüü̃xü̃. 14Natürü yema ngutaque̱xepataü̃ãrü ãẽ̱xgacü rü nanu, yerü Ngechuchu rü ngü̃xchigaarü ngunexü̃gu ngĩxü̃ narümexẽẽ ga yema nge. Rü yemaca̱x ga yema ãẽ̱xgacü rü ñanagürü duü̃xü̃güxü̃: —Nangẽxma i 6 i ngunexü̃ i nagu namexü̃ na ipuracüexü̃. Rü ngẽma ngunexü̃gügu nixĩ i namexü̃ na nuã pexĩxü̃ na pegü peyarümexẽẽgüxü̃ca̱x rü tama i ngü̃xchigaarü ngunexü̃gu —ñanagürü. 15Rü yexguma ga Cori ga Ngechuchu rü nanangãxü̃, rü ñanagürü: —Pa Duü̃xü̃güx, pema rü togü i duü̃xü̃güpe̱xewa meã pemaxẽneta, natürü peãẽwa rü chixexü̃gu perüxĩnüẽ. ¿Tama e̱xna guxã i pema rü ngü̃xchigaarü ngunexü̃gu peyawẽxü̃ i perü woca rü e̱xna perü cowaru na peyaxaxexẽẽgüxü̃ca̱x? 16—Rü ñaã ngecü rü Abráü̃tanüxü̃ iyixĩ, rü Chataná rü 18 ya taunecü ngĩxü̃ nachixexẽẽ namaã i ñaã ḏaawe. ¿Rü taux e̱xna i namexü̃ na ngĩxca̱x chayataanexẽẽxü̃ i ngü̃xchigaarü ngunexü̃gu? —ñanagürü. 17Rü yexguma yema ñaxgu ga Ngechuchu, rü guxü̃ma ga norü uwanügü rü poraãcü naxãneẽ. Natürü guxü̃ma ga togü ga duü̃xü̃gü rü nataãẽgü ga yexguma nüxü̃ nadaugügu ga yema mexü̃gü ga Ngechuchu üxü̃. 18Rü ñanagürü ga Ngechuchu: —¿Ñuxãcü nixĩ i ãẽ̱xgacü na yiĩxü̃ ya Tupana, rü nañuxraü̃xü̃ i nüma ãẽ̱xgacü íyiĩxü̃wa? ¿Rü ṯacügu tá chanangu? 19—Maneca wüxi ya motachachire ya wüxi ya yatü naãnegu toxü̃nerüü̃ nixĩ. Rü woo naxíraxüchichire̱x ya naxchire natürü narüxü, rü naya ñu̱xmata wüxi i nanetü i taetaxü̃ nixĩ. Rü ngẽmaca̱x i werigü rü natanügu nixüachiãü̃ —ñanagürü. 20Rü ñanagürü ta ga Ngechuchu: —¿Ñuxãcü nixĩ i Tupana ãẽ̱xgacü íixĩxü̃wa? ¿Rü ṯacügu tá chanangu? 21—Rü pãũãrü puxẽẽruü̃rüü̃ nixĩ na guxü̃wama nanguxü̃. Erü wüxi i ngecü rü íraxü̃- tama i pãũãrü puxẽẽruü̃maã inaxüéü̃ i taxü̃ i ngĩrü pãũchara. Rü ngẽma pãũãrü puxẽẽruü̃ rü woo naxíra rü nayapuxẽẽ i guxü̃ma i ngĩrü pãũchara —ñanagürü ga Ngechuchu. 22Rü inixũchigü ga Ngechuchu ga Yerucharéü̃wa na naxũxü̃. Rü yexguma namagu yaxũxgu rü ĩãnegüwa rü ĩãnexãcügüwa nixüpetüchigü, rü yéma nayangúexẽẽtanü ga duü̃xü̃gü. 23Rü wüxi ga duü̃xü̃ nüxna naca rü ñanagürü: —Pa Corix ¿noxretátama nixĩ i ngẽma nayauxgüxü̃ i maxü̃ i taguma gúxü̃? —ñanagürü. Rü nüma ga Ngechuchu nanangãxü̃, rü ñanagürü: 24—Daxũguxü̃ i naãneãrü ĩã̱x rü naxíraxüchi. ¡Rü paxa naxca̱x pedau na nawa pichocuxü̃ca̱x! Erü pemaã nüxü̃ chixu rü muxũchixü̃ma i duü̃xü̃gü tá nüxü̃́ nangúchaü̃ na nawa yachocuxü̃, natürü tãũtáma nawa nichocu. 25—Erü ngẽxguma ĩãrü yora marü nawãxtagu i ĩã̱x, rü pema i düxétüwa ngẽxmagüxe rü tá penatutuã́ü̃. Rü ñaperügügü tá: “Pa Corix, ¡paxa toxca̱x yawãxna i ĩã̱x!” ñaperügügü tá. Natürü nüma i cori rü tá pexü̃ nangãxü̃, rü ñanagürü tá: “Tama pexü̃ chacua̱x na ngextácü̱̃ã̱x pixĩgüxü̃”, ñanagürü tá pexü̃. 26—Rü ngẽxguma rü tá ñaperügügü nüxü̃: “Cumaãchire̱x wüxiwa tachibüe rü taxaxegü. Rü toxü̃ cungúexẽẽ ga torü ĩãneãrü cayegüwa”, ñaperügügü tá. 27—Natürü nüma rü tá pexü̃ nangãxü̃ rü ñanagürü tá: “Marü pemaã nüxü̃ chixu rü tama pexü̃ chacua̱x na ngextácü̱̃ã̱xgü pixĩgüxü̃. ¡Rü ípixĩ i nuã chauxü̃tawa i guxãma i pemax, Pa Chixri Maxẽxü̃x!” ñanagürü tá. 28—Rü ngẽ́ma tá pexauxe, rü tá pixü̃́xchapütagü i ngẽxguma nüxü̃ peda̱u̱xgu i Abráü̃ rü Ichaá rü Acobu rü guxü̃ma i Tupanaãrü orearü uruü̃gü na Tupana ãẽ̱xgacü íixĩxü̃wa na nangẽxmagüxü̃ rü pema rü nüxna na ípewoxü̃xü̃. 29—Erü guxü̃watáma ne naxĩ i duü̃xü̃gü. Rü Tupana ãẽ̱x- gacü íixĩxü̃wa tá nangẽxmagü. Rü ngẽ́ma tá narütogü na ngẽ́ma nachibüexü̃ca̱x. 30—Rü tá nangẽxma i nümaxü̃ i ñoma i naãnewa duü̃xü̃gü nüxü̃ oexü̃, natürü daxũguxü̃ i naãnewa rü Tupana tá wixpe̱xewa nanaxügüxẽẽ. Rü tá nangẽxma i nümaxü̃ i ñoma i naãnewa duü̃xü̃gü nüxü̃ icua̱xüü̃güxü̃, natürü daxũguxü̃ i naãnewa rü Tupana rü tá wixweama nanaxügüxẽẽ —ñanagürü ga Ngechuchu. 31Rü yematama ga ngunexü̃gu rü Ngechuchuxü̃tawa nangugü ga ñuxre ga Parichéugü. Rü ñanagürügü Ngechuchuxü̃: —¡Íixũ i nuã! Erü ãẽ̱xgacü ya Erode rü cuxü̃ nima̱xéga —ñanagürügü. 32Natürü nüma ga Ngechuchu nanangãxü̃ rü ñanagürü: —¡Naxü̃tawa pexĩ i ngẽma yatü i nüxü̃ cua̱xüchixü̃ na ñuxãcü duü̃xü̃güxü̃ nawomüxẽẽxü̃, rü namaã nüxü̃ pixu rü ñu̱xma rü moxü̃ rü tá íchana- woxü̃ i ṉg̱oxogü, rü tá chanameẽxẽẽ i ngẽma duü̃xü̃gü i iḏaaweexü̃, rü pa̱xmaãcü tá chanagu̱xẽẽ! 33—Natürü chanaxwa̱xe i ichixũchigü i ñu̱xma rü moxü̃ rü paxmaãcü ñu̱xmatáta Yerucharéü̃wa changu. Erü Yerucharéü̃gu nixĩ i na nayuexü̃ i guxü̃ma i Tupanaãrü orearü uruü̃gü. 34—Rü dücax, Pa Yerücharéü̃cü̱̃ã̱x, pema peyadaietanü i Tupanaãrü orearü uruü̃gü, rü nutamaã ípenamuxũchigü i Tupanaãrü orearü ngeruü̃gü i pexca̱x núma namugüxü̃. Rü ñuxree̱xpü̱xcüna wüxigu chaugüxü̃tagu pexü̃ chanutaque̱xexẽẽchaü̃, ñoma wüxi i ota ya naxãcüã̱x nügütüü̃gu tüxü̃ nutaque̱xexü̃rüü̃. Natürü pema rü tama penaxwa̱xe. 35—Dücax i ñu̱xma ya perü ĩãne, rü Tupana tá ínanata̱x. Rü pemaã nüxü̃ chixu rü tãũtáma wena choxü̃ pedau ñu̱xmatáta daxũguxü̃ i naãnewa ne chaxũ. Rü ngẽxguma rü tá choxü̃ pedau rü tá ñaperügügü: “Namexẽchi nixĩ ya yima Cori ya Tupana núma namucü”, ñaperügügü tá —ñanagürü ga Ngechuchu.


text:
Laax: ASTAG promova emprendissadis da chauffeur
-
- Zoom
- Il president da la secziun Grischuna da la ASTAG ha introduì ina chassa per promover il mastergn da chauffeur. (RTR, L. Livers)
La radunanza generala da la secziun grischuna da la associaziun da transports stradals, la ASTAG, ha decidì da promover il mastergn da chauffeur.
Silmains 12 emprendists da chauffeurs duai i dar l’avegnir el grischun. Uschia sappien els era frequentar la scola professiunala a Cuera. Fin ussa ston els ir el chantun Turitg a scola.
Per quella curaschusa decisiun ha la secziun grischuna da la ASTAG survegnia cumpliments dal cusseglier guvernativ grischun, Christian Rathgeb, ch’è stà present a la radunanza generala. (rtr/ll)


text:
Worb
Worb a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Berna-Mittelland, region aministrativa del Mittelland Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 21.084 km² e in del Dicember 2010 al gh'eva una popolazion de 11364 abitant.
El cumün de Worb al se tröva a una altitüden de 585 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Allmendingen bei Bern, Biglen, Muri bei Bern, Rubigen, Schlosswil, Trimstein, Vechigen e Walkringen.
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Media relaa a Worb al Wikimedia Commons


text: 1Tɨ'ɨj mu á'umej ajna xɨcajra'a me jetzen rusa'upi, aɨme ɨ juuca, aɨjna ɨ Mariiya tɨ Magdala e'ema'acan, ajta aɨn Mariiya tɨ i'inaanajra'an aɨjna ɨ Jacobo, ajta aɨn Salomé, aɨ mu ti'itɨj huananai tɨ náa tyáará'i, tu'upi ja'ara'a. Matɨ'ɨj maɨn huananai aj mu mi á'uju'un mej mi ra'acáameijra aɨjna ɨ mɨ'ɨchi. 2Yaa ruijmua'ate'e yee, tɨ'ɨj auchan e'ire'enyeesima'aca ɨ xɨcaj, au mu a'ará'a a'u tɨ a'avá'anami'ihuaca'a. Aij pu jetze pɨti'irɨcɨ i xɨcaj ta'anajca ɨ iteeri. 3Ayaa mu tyu'urihua'uraca'a tɨcɨn: ―¿A'ataqui saɨjta'a ya'anxɨɨra ɨ tetej tɨ cɨn ujnámi'i ɨ tɨ úucun tyej ti utyarute? 4Matɨ'ɨj mauj ɨmɨ ava'aju'ucaa maraaseij tɨ pua'a aɨn tetej cai che'e aityajmuaa. Tyamua'a pu ti'iva'acaa aɨjna tɨ aityamuaaca'a. 5Aj mu mi a'utyajrupi ajna tɨ auucun matɨ'ɨj mi seij huaseij tɨ anu'ujcatii ɨrɨɨta'an. Tyamueij pu pɨrɨcɨ aɨjna. Tɨtɨ'ɨcan pu tya'ucávɨjcaa unú'ujcatii. Naa pu ti'icueinavi'i tya'ucávɨjcaa aɨjna ɨ tyamueij. Matɨ'ɨj mi tyamua'a eihua tyu'utatzɨn. 6Aj pu i aɨn ayan tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―Caxu ti'itzɨɨnya'a. Muan xu ya'uhuaunyen saɨjna ɨ Jesús tɨ Nazaret e'ema'acan, ɨ tɨ á'utataihuaca'a ɨ curuu jetze. Capu yu'u a'ahua'a. Pu'uri huatarú. Casi'i. Xaaseij iiyan maj ya'ujté. 7Sericu, sata'aj hua'uta'ixaate'en ɨ maj jamuan á'ujhua'anya'a, sajta saɨjna ɨ Pedro. Muan xu hua'uta'ixaate'en yee: “Tɨ nu'u aɨn anacai a'uma'a a'ame anna Galileeya tɨ'ij hua'uchu'eve'en. Ayan che'eta na'a te'eme tɨj aɨn ari tihua'uta'ixaa maj nu'u aun ye'eseijran.” ―Ayaa pu tihua'uta'ixaa aɨjna ɨ tyamueij. 8Majta maɨn ɨ juuca, tyamua'a mu tyújvivaaca'a, majta maj a'ij tyá'ujmuajcaa. Aj mu mi huiráruáachajraa. Camu majta a'atɨ huata'ixaa, a'ini meti'itzɨɨnya'acaa. 9Ayaa pu tyuju'urɨj ajna xɨcajra'a jetze ɨ ta'anajca ɨ iteeri tɨ'ɨj aɨn Jesús huatarú tɨ tapua'arijma'aca aɨjna xɨcaj jetze tɨ anajca. Anacai pu huataseijre aɨjna jemi ɨ Mariiya tɨ Magdala e'ema'acan. Ai pu aɨn pueenya'a ɨ maj tzajta'an seijra'acaa ɨ tiyaaru'use ɨ maj arahua'apua ará'axcaa tɨ hua'utamuari ɨ Jesús. 10Ajta aɨn Mariiya, aɨ pu u á'umej tɨ tihua'uta'ixaate'en aɨme ɨ maj jamuan a'ujhua'anya'acaa ɨ Jesús, ɨ maj ruxaamɨjtya'acaa aɨjna cɨme'e tɨ Jesús huamɨ'ɨ. Majta ruye'inyaca'a. 11Majta aɨme, matɨ'ɨj raamua'areeri'i tɨ ari nu'u aɨn Mariiya raaseij aɨjna ɨ Jesús, camu ra'atzaahuatya'acaa. 12Tɨ'ɨqui Jesús ajtahua'a huataseijre hua'apuaca jemi matɨ'ɨj maun auju'ucaa ajna a'ahua'a a'u tɨ cai a'uchajta'a. Capu che'e aɨ púeenya'a ɨ maj anacai ramua'ajcaa. Ma ajta, ai pu púeenya'a. 13Matɨ'ɨj mi a'ucɨj mej mi hua'uta'ixaate'en ɨ seica. Camu majta hua'antzaahuate aɨme ɨ maj hua'apua. 14Tɨ'ɨj ari eitze'e huachúmua'ancaa, matɨ'ɨj huatetyá'aca ɨ meesa jetze ɨ maj tamuaamuata'a japuan seij ara'ase, ajtahua'a pu huataseijre aɨjna ɨ Jesús. Tɨ'ɨqui hua'ajtya'axɨ aɨjna cɨme'e mej ra'antyanaamɨ ɨ ruxaijnyu'uca, ajta aɨjna cɨme'e maj cai tya'atzaahuatya'acaa. Ajta hua'ajtya'axɨ aɨjna cɨme'e maj cai hua'atzaahuatya'aca'a ɨ maj raaseij tɨ'ɨj ari huatarú. 15Aj pu i ayan tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―Sericu muan. Sa'ucɨjxɨ'ɨn nain japua ɨ chaanaca. Setihua'uta'ixaatye'e naijmi'ica ɨ tyaɨte eijna i nyuucari tɨ cɨn hue'iratuaasin. 16A'atɨ tɨ ra'atzaahuate'e eijna i nyuucari, ajta huamuaɨ'ɨvijhua, Dioj pu ru'iratuaasin. Ma ajta, tɨ pua'a a'atɨ cai ra'atzaahuatya'a ɨ nyuucari, aɨ pu rajpueitzi a'ame. ―Ayaa pu tihua'uta'ixaa aɨjna ɨ Jesús. 17Ajta ayan tihua'uta'ixaa tɨcɨn: ―Ayaa mu tyu'uyɨ'ɨtɨhua'a mua'aju'un ɨ mej tya'atzaahuate'e. Nenyuucajtze'e mu hua'utamuarite'esin ɨ tiyaaru'use ɨ maj hua'a tzajta'a seijre'e ɨ tyaɨte. Majta ti'ixaxa'ata'a mua'aju'un seica cɨme'e ɨ nyuucari ɨ maj cai xɨ raayɨ'ɨtɨ. 18Cu'ucu'use mu muare'en ɨ mej tyu'uche'evaca ɨ rumuajca'a cɨme'e, maɨn cu'ucu'use camu a'ij hua'aruuren. Na'ari tɨ pua'a hua'ave'eri mua'antiye'en, capu ajta a'ij hua'aruuren. Ajta tɨ pua'a maɨn hua'ajtamuare'en aɨmej mej ti'icucui'i, majta mu rujni. ―Ayaa pu tihua'uta'ixaa aɨjna ɨ Jesús. 19Cɨme'en pu'u ayan tihua'uta'ixaa ɨ tavastara'a, aɨjna ɨ Jesús, aj pu i Dioj ya'uvi'itɨ u tajapua. An pu a'ujyeijxɨ ɨrɨɨta'an aɨjna ɨ Dioj. 20Majta maɨn ɨ maj Jesús jamuan a'ujhua'anya'acaa, matɨ'ɨj mi a'ucɨ́jxɨ nain japua ɨ chaanaca. Metihue'ixaa nain cɨme'e ɨ nyuucari tɨ cɨn Dioj hue'iratuaasin. Ajta aɨn ɨ tavastara'a, aɨ pu hua'atavá'ɨrihua'a. Ayaa pu'u aɨn hua'ata'acara'a mej eitze'e raayɨ'ɨtɨhua'an cai maa a'atɨ. Aɨj mu cɨn raamua'areeri'i ɨ tyaɨte tɨ ayan ti'ayajnaca'a a'ij mej ye'i tí'ixajtacaa maɨjna ɨ maj Jesús jamuan a'ujhua'anya'acaa. Ayaa pu upua'araca'a ɨ yu'uxari tɨ ra'uyu'uxaca'a aɨjna ɨ Marcos.


text: 1Rü yema ñaxguwena rü Ngechuchu daxũgu nadawenü, rü ñanagürü: —Pa Chaunatüx, marü nawa nangu i ngunexü̃ na chayuxü̃. Rü chanaxwa̱xe na duü̃xü̃güxü̃ nüxü̃ cucua̱xẽẽxü̃ na aixcüma choma rü cune chiĩxü̃. Rü ngẽmaãcü i choma rü tá nüxü̃ nüxü̃ chacua̱xẽẽ na cuma rü aixcüma Tupana na quiĩxü̃. 2—Erü marü guxü̃ i duü̃xü̃güarü ãẽ̱xgacüxü̃ choxü̃ quixĩxẽẽ, na chanamaxẽxẽẽxü̃ca̱x i guxü̃ma i duü̃xü̃gü i choxna cumugüxü̃. 3—Rü ngẽma duü̃xü̃gü tá nüxü̃́ nangẽxma i maxü̃ i taguma gúxü̃ ega cuxü̃ nacua̱xgügu na cuxicatama Tupana na quiĩxü̃, rü choxü̃ nacua̱xgügu na choma rü Cristu ga núma choxü̃ cumucü na chiĩxü̃. 4—Choma rü marü cuxü̃ chataxẽẽ i ñoma i naãnewa rü chayanguxẽẽ i guxü̃ma i puracü ga nawa choxü̃ cumuxü̃. 5—Rü ñu̱xma Pa Chaunatüx, rü chanaxwa̱xe i cugüxü̃tawa choxü̃ cungẽxmaxẽẽ na choxü̃́ nangẽxmaxü̃ca̱x ga yematama pora ga cumaã choxü̃́ yexmaxü̃ ga noxri tauta naãne ü̱xgu. 6—Rü guxema duü̃xẽgü ya tüxü̃ quidexechixe ga ñoma ga naãnewa na choxna tüxü̃ cumugüxü̃ca̱x, rü marü tüxü̃ nüxü̃ chacua̱xẽẽ i texé na quiĩxü̃ i cumax. Rü woetama cuxrügü tixĩgü rü cuma nixĩ ga choxna tüxü̃ cumugüxü̃. Rü tümagü rü marü naga taxĩnüẽ i curü ore. 7—Rü ñu̱xma rü marü nüxü̃ tacua̱x rü guxü̃ma i ngẽma choxna cuxãxü̃, rü aixcüma cuxü̃tawa ne naxũ. 8—Rü choma rü marü tümamaã nüxü̃ chixu ga curü ore ga chomaã nüxü̃ quixuxü̃. Rü tümagü rü marü tayaxõgü i ngẽma ore. Rü nüxü̃ ticua̱xãchitanü na aixcüma cuxü̃tawa na ne chaxũxü̃ i chomax. Rü tayaxõgü ga cuma núma choxü̃ na cumuxü̃. 9—Rü ngẽmaca̱x cuxna chaca na tüxü̃ na curüngü̃xẽẽxü̃ca̱x. Rü tama cuxna chaca na nüxü̃ curüngü̃xẽẽxü̃ca̱x i ñoma i naãnecü̱̃ã̱x i duü̃xü̃gü, natürü cuxna chaca na tüxü̃ curüngü̃xẽẽxü̃ca̱x ya guxema choxna tüxü̃ cumugüxe, erü curü duü̃xü̃gü tixĩgü. 10Rü guxãma ya yíxema choxrügü ixĩgüxe rü cuxrügü tixĩgü. Rü guxãma ya cuxrügü ixĩgüxe rü choxrügü tixĩgü. Rü tümagagu rü duü̃xü̃gü choxü̃ nicua̱xüü̃gü. 11—Choma rü marü tãũtáma ñoma i naãnewa changẽxmaẽcha, natürü i tümagü rü ngẽmáãcü ñoma i naãnewa tá tangẽxmagü ngẽxguma cuxü̃tawa chaxũyane. Pa Chaunatü ya Üünecüx, rü chanaxwa̱xe na curü pora ga choxna cuxãxü̃maã tüxna cudauxü̃ ya yíxema choxna tüxü̃ cumugüxe, na ngẽmaãcü guxãma wüxigu rüxĩnüẽxü̃ca̱x, ngẽma cuma rü choma na wüxigu rüxĩnüẽxü̃rüü̃. 12—Rü yexguma guxema choxna tüxü̃ cumugüxetanüwa chayexmagu ga ñoma ga naãnewa, rü curü pora ga choxna cuxãxü̃maã tüxna chadau rü tüxü̃ íchapoxü̃. Rü taxúema ga guxema choxna tüxü̃ cumugüxe rü itayarütauxe. Rü Yuda ga woetama iyarütaxuxü̃xicatama inayarütaxu na yanguxü̃ca̱x i curü ore i ümatüxü̃. 13—Rü ñu̱xma rü cuxü̃tawa tá chaxũ. Natürü ñomarüta ñoma i naãnewa changẽxma-yane rü nüxü̃ chixu i ñaã curü ore na tümagü rü ta tüxü̃́ nangẽxmaxü̃ca̱x i ngẽma taãẽ i aixcüma ixĩxü̃ i choma choxü̃́ ngẽxmaxü̃. 14—Choma rü marü tümamaã nüxü̃ chixu i curü ore. Natürü ñoma i naãnecü̱̃ã̱x i duü̃xü̃gü rü tümachi naxaie, erü tüma rü tama naxrüü̃ tixĩgü, ngẽxgumarüü̃ i choma rü tama ñoma i naãnecü̱̃ã̱xrüü̃ chixĩ. 15—Tama cuxna tümaca̱x chaca na tüxü̃ na quigagüxü̃ca̱x i ñoma i naãnewa. Natürü cuxna chaca na tüxü̃ na ícupoxü̃xü̃ca̱x nüxna i ṉg̱oxo i Chataná. 16—Choma rü tama ñoma i naãnecü̱̃ã̱x chixĩ. Rü tümagü rü ta tama ñoma i naãnecü̱̃ã̱x tixĩgü, erü cuxrügü tixĩgü i ñu̱xmax. 17—Curü ore rü aixcüma nixĩ. Rü chanaxwa̱xe i tüxü̃ cungúexẽẽ i curü ore, na aixcüma cupe̱xewa tixüünexü̃ca̱x ya yíxema choxna tüxü̃ cumugüxe. 18—Rü yexgumarüü̃ ga ñoma ga naãnecü̱̃ã̱x ga duü̃xü̃gütanüwa choxü̃ na cumuxü̃rüü̃, rü ngẽxgumarüü̃ i choma rü ta ñoma i naãnecü̱̃ã̱x i duü̃xü̃gü-tanüwa tüxü̃ chamugü. 19—Rü tümagagu chaugü ichaxã na tüxü̃ changúexẽẽxü̃ca̱x i curü ore i aixcüma ixĩxü̃, na cupe̱xewa tixüünexü̃ca̱x ya yíxema choxna tüxü̃ cumugüxe. 20—Natürü tama yíxema ñu̱xma yaxõgüxeca̱xicatama cuxna chaca. Natürü cuxna chaca ta tümaca̱x ya yíxema yixcüra tá yaxõgüxe nagagu i tümaãrü ore ya yíxema ñu̱xma yaxõgüxe. 21—Rü guxãma ya yíxemaca̱x cuxna chaca na aixcüma wüxitama tixĩgüxü̃ca̱x. Rü ngẽma cuma rü choma na wüxitama ixĩgüxü̃rüü̃, Pa Chaunatüx, rü chanaxwa̱xe i guxãma i tüma rü ta wüxitama tixĩgü. Rü ngẽmaãcü i ñoma i naãnecü̱̃ã̱x i duü̃xü̃gü, rü tá nayaxõgü na cuma núma choxü̃ cumuxü̃. 22—Rü choma rü marü tüxna chanaxã i ngẽmatama pora i cuma choxna cuxãxü̃ na ngẽmaãcü wüxitama tixĩgüxü̃ca̱x ngẽma cuma rü choma na wüxitama ixĩgüxü̃rüü̃. 23—Rü chanaxwa̱xe na tümawa changẽxmaxü̃ rü cuma i chowa na cungẽxmaxü̃ na ngẽmaãcü aixcüma wüxi-tama ixĩgüxü̃ i guxãma i yixema. Rü ngẽmaãcü i ñoma i naãnecü̱̃ã̱x i duü̃xü̃gü rü tá nüxü̃ nicua̱xãchitanü na cuma núma choxü̃ cumuxü̃, rü tá nüxü̃ nicua̱xãchitanü na tüxü̃ cungechaü̃xü̃ ya yíxema choxna tüxü̃ cumugüxe ngẽma na choxü̃ cungechaü̃xü̃rüü̃. 24—Pa Chaunatüx, cuma choxna tüxü̃ cumugü. Rü chanaxwa̱xe i chauxü̃tawa tangẽxmagü i ngẽ́ma tá íchangẽxmaxü̃wa, na nüxü̃ tadaugüxü̃ca̱x i chorü pora ga choxna cuxãxü̃. Yerü choxü̃ cungechaü̃ ga yexguma tauta naãne ixügügumama. 25—Pa Chaunatü ya Mecüx, ñoma i naãnecü̱̃ã̱x i duü̃xü̃gü rü tama cuxü̃ nacua̱xgü. Natürü choma rü cuxü̃ chacua̱x. Rü yíxema choxna tüxü̃ cumugüxe rü ta marü nüxü̃ tacua̱xgü na cuma núma choxü̃ cumuxü̃. 26—Rü marü tüxü̃ nüxü̃ chacua̱xẽẽ na texé quiĩxü̃. Rü guxü̃gutáma tüxü̃ nüxü̃ chicua̱xẽẽãmachigü na cuma choxü̃ cungechaü̃xü̃rüü̃ tügü tangechaü̃güxü̃ca̱x rü choma rü tümaxü̃tawa na changẽxmaxü̃ca̱x —ñanagürü ga Ngechuchu.


text:
Pagassà
Pagassà (Pagazzano in Italià) l'è ü cümù de la pruinsa de Bèrghem e l' se tróa a 15 km de la sità e a 126 méter söl lièl del mar.
El g'ha 'na popolasiù de 2 079 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), cond'öna süperfìce de 5,0 km² e 'na densità de popolasiù de 416 ab./km²
El cunfìna coi cümü de Barià, Brignà, Careàs e Morèngh.
Evulusiù demogràfega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Pagassà l'è mostràt in de la tabela ché sóta
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
12Ayaa pu Dioj hua'uta'a mej mi meyan raamua'aree maj cai rujɨme'e meyan tí'ixajtacaa silu ayaa mu maɨjna cɨn ti'ivaɨra'acaa muejmi cɨme'en, matɨ'ɨj meyan cɨn tyu'utaxajtaca'a a'ij tɨ aɨn xaijnyu'ucara'ara'an ɨ Dioj ayan ca'anijra'a hua'uta'a mej mi meyan tyu'utaxajtaca'a maɨjna cɨme'en ɨ nyuucari tɨ cɨn Dioj amue'iratuaasin a'ij sej sauchan tiraanamuajri'i. Dioj pu u tajapua ya'utaityaca'a ɨ ruxaijnyu'uca tɨ ij aɨn hua'a jamuan huatyaturan. Majta aɨme ɨ maj tajapua ti'ivaɨre'e, mauche'e mu meyan raxe'eve'e mej meyan yau'eitaa mua'ara'ani aɨjna tɨ cɨn Dioj amue'iratuaasin.
FREE!
One App.
1584 Languages.


text:
23 03
Ol dé 23 de mars l'è 'l 82 ( 83 si l'an al è biseest ) dé de l'an del calendare gregorià; manca 284 dé a finí l'an.
Ul dí 23 de mars al è ul dí da pòost 82 ( 83 si l'an al è biseest ) dal an dal calendari gregurian; i manca 284 dí a finí l'an.
Nom del dé in diferenc dialecc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Aenimenc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
1743 - Londra (Anglatèra): Händel al insena Ol Messéa al Covent Garden.
1839 - Boston (Massachusetts, SÜA): al Boston Morning Post, al pariss per al pröma ölta OK come abreviassiú de all korrect (töt corèt).
1903 - Kitty Hawk (Carolina del Nord, SÜA): i Orwile e Wilbur Rright i dumanda la patent del pröm aviú che conseguirà de gulá.
1940 - l'India: I mösölmà de l'India i domanda per la pröma ölta cjarament ü paes separat per i mösölmà. Ergot al resöltarà la cjaaf per la formassiú del Pakistan l'an 1947
1950 - Mont: al entra in igur l'acorde de l'Organisassiú Meteorològica Mondiala.
1956 - ol Pakistà: chèst paes al de·enta la pröma repüblega islàmega del mont.
1991 - Se la met in sena la película Pretty Woman che in poche setmane la bat i récord de boteghí.
1993 - Garry Kasparov e Nigel Short se i nega a zögá sota i auspise de la Federassiú Internassiunala de scach (FIDS) e i créa l'Associassiú Professionala de scach (PCA, Professional Chess Association); per chèst motif, la FIDS la despossessa Kasparov del sò darér títol mondial de scach. || Observatori d'Arecibo (Arecibo, Puerto Rico): Aleksander Wolszczan al detecta la lüs infrarossa del pröm planeta extrasolar.
2001 - Osseà Passífegh, apröf i ísole Fiji: la stassiú orbitala Rössa Mir se la deströíss vegnint det a l'atmosfera.
==Nassimenc==
1749 - Beaumont-in-Auge (la Normandia, Fransa): Pierre-Simon Laplace, matemàtegh Franses (m. 1827).
1858 - Bremen (Land de Bremen, Zermania): Ludwig Quidde, Storiadur e passifesta Todèsch, premi Nobel de la Pas de 1927 (m. 1941).
1910 - Tòkio (ol Zapú): Akira Kurosawa, diretur de sínema Zapunes (m. 1998).
Necrolòse[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
1754 - Amsterdam, (Paes Bass): Johann Jakob Wettstein, teòlegh Svísser (n. 1693).
1992 - Friburg de Brisgòvia, Zermania: Friedrich Hayek, economesta Austríach conferit del Premi Nobel d'Economéa de 1974.
Feste[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Dé Internassiunal de la Meteoroloséa
Sant Josep Oriol, patrònn del barri del Pi de Barcelona
Sant Toribi de Mogrojevo, patrònn de l'episcopat Iberoamericà.
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.


text:
Per datt el teemp de scapà
ho pruà a fermai cun la go na bèla
l'ünica che gh'eri in teemp de guèra
Per datt el teemp de ruà al cunfin
quela gona la s'è svutzada
anca se gh'era mea de veent
Faseven ropp che pensavi mai
senza gnanca tirà fëe i stivaij
gh'eri pagüüra ma disevi "dai"
Vardavi el müür cun pugiaa i füsiil
e quanti suddà tücc in un fieniil
e gh'eri vergogna a vardà'l campaniil
Te, ciàmel amuur
anca se l'eet mai savüü
te ciàmel amuur
anca se t'ho piëe vedüü
ciàmel amuur
ciàmel amuur
ciàmel amuur
o ciàmel nagott
L'è sta dificil circulà in paees i
me cundanaven senza dill
de nocc quaivedoen ruava là al fienil
E me ho imparà a diventà 'n sass
a supurtà qualsiasi pass
a rutulà senza lamentass
Faseven ropp che pensavi mai
e gh'eren suriis che me pareven taj
e i me resànn pudevi mea spiegai
E fa nagott se m'hann tajà i cavej
fa nagott se m'hann s'cepaa l'umbriia
se questa ca' po piëe vess la mia
Cun quanti lacrim ho bagnaa sto fee
ma ho sentü dii che te ste et bee
in quel paes insema ai furestee
Te ciàmel amuur
anca se l'hann mai capii
per piasè ciàmel amuur
anca se me l'ho mai dii
Ciàmel amuur
ciàmel amuur
clamum amuur