text:
Enquistas chantunalas
La gestiun dals sistems chantunals da furmaziun sa basa sin il dretg chantunal. Qua chattais Vus infurmaziuns davart las particularitads chantunalas dal sistem da furmaziun da la Svizra. L'enquista e la publicaziun da las infurmaziuns vegnan per regla fatgas dal IDES, dal center d'infurmaziun e da documentaziun da la CDEP.
Enquista chantunala 2013/2014: Infurmaziuns da basa tar ils sistems da
Co č organisā il stgalim secundar I? En tge furma vegn giuditgā il stadi d'emprender dals uffants? Tge purschidas da promoziun datti per uffants da linguas estras? Respostas a questas ed ad ulteriuras dumondas chattais Vus per mintga chantun en ina banca da datas online. versiun tudestga versiun franzosa
Structuras chantunalas da scola (preschentaziun grafica)
Qua chattais Vus per mintga chantun ina preschentaziun simplifitgada da las structuras chantunalas da scola. vinavant
Instrucziun CLP
Qua chattais Vus per mintga chantun infurmaziuns tar las purschidas d'instrucziun per uffants immigrads davart la lingua e cultura da lur patria (CLP). versiun tudestga versiun franzosa
Glistas da vacanzas
Qua chattais Vus per mintga chantun las datas da las vacanzas da scola per ils onns 2009, 2010 e 2011. versiun tudestga versiun franzosa


c: text/html

text:
Adamèl (mont)
L'Adamèl (3.539 méter sùra 'l leèl del mar) l'è 'n mut de le Alpi Rétiche meridiunài. L'è la vèta piö àlta del grùpo omònim. El se tróa 'n Val Camònega, en pruvìncia de Brèsa.
L'è stat cunquistàt per la prìma ólta de l'alpinìsta Julius von Payer, ensèma co la guìda Girolamo Botteri (de la àl Rendéna) ai 16 de setèmber del 1864. La vìa che 'l g'ha ciapàt el Payer l'è chèla che amò 'ncö l'è cunsideràda giöna de le piö fàcii per rià 'n sìma: i è partìcc de la Val di Gènova, söl versànt trentì, e i g'ha streersàt töt el Pian di Neve per rià a ciapà l'öltema salìda che pórta 'n vèta.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1“Rü ñu̱xma chanaxwa̱xe i ngẽma Epéchiuwa ngẽxmagüxü̃ i yaxõgüxü̃ãrü ãẽ̱xgacüca̱x cunaxümatü, rü ñacurügü nüxü̃: ‘Ñaã nixĩ i norü ore ya yima ngẽma yaxõgüxü̃tanügu yarüxũũü̃cü rü norü tügüneme̱xẽmaã nüxna daucü i ngẽma yaxõgüxü̃ãrü ãẽ̱xgacügü’. 2Rü ñanagürü i nümax: ‘Choma nüxü̃ chacua̱x i guxü̃ma i ngẽma cuxüxü̃. Rü nüxü̃ chacua̱x na ñuxãcü poraãcü choxü̃́ cupuracüxü̃ rü ñuxãcü cunaxüamaxü̃ i ngẽma puracü woo ngẽmaca̱x muxü̃ma i guxchaxü̃gü cuxca̱x ínguxgu. Rü nüxü̃ chacua̱x na tama curü me yiĩxü̃ i ngẽma duü̃xü̃gü i chixexü̃ ügüxü̃. Rü ngẽxgumarüü̃ ta nüxü̃ chacua̱x na meã cunangugüarü maxü̃ã́xü̃ i ngẽma duü̃xü̃gü i nügü ixugüxü̃ na Tupana imugüxü̃ yixĩgüxü̃ natürü tama aixcüma ixĩgüxü̃ na Tupana yamugüxü̃. Rü cuma rü nüxü̃ cucua̱xama na idorata̱a̱xmaregüxü̃ yixĩgüxü̃. 3Rü woo naguxcha i ngẽma puracü i chauxca̱x cuxüxü̃, natürü cunaxüama. Rü woo chaugagu poraãcü ngúxü̃ na quingexü̃, natürü yaxna namaã cuxĩnü, rü tama nüxü̃ curüchau. 4Natürü nangẽxma i wüxi i cuxüxü̃ i tama chorü me ixĩxü̃. Rü ngẽma nixĩ na tama noxrirüü̃ choxü̃ cungechaü̃xü̃ i ñu̱xmax. 5Rü ngẽmaca̱x i ñu̱xma na ngẽma chixexü̃gu cunguxü̃, rü name nixĩ i nüxna cucua̱xãchi na ñuxãcü choxü̃ cungechaü̃xü̃ ga noxrix. Rü name nixĩ i nüxü̃ curüxo i curü chixexü̃ rü noxrirüü̃ choxü̃ cungechaü̃ãcüma mexü̃ cuxü. Natürü ngẽxguma chi tama nüxü̃ curüxoxgu i curü chixexü̃, rü paxa tá cuxü̃ íchayadau, rü tá cuxü̃ chaxo na tama ngẽma togü i yaxõgüxü̃tanüwa cuxãchicaxü̃ca̱x. 6Natürü nangẽxma i wüxi i cuxüxü̃ i chorü me ixĩxü̃. Rü ngẽma nixĩ na naxchi cuxaixü̃ i ngẽma chixexü̃ i naxügüxü̃ i ngẽma Nicoraítagü. Rü choma rü ta naxchi chaxai i ngẽma chixexü̃ i naxügüxü̃’. 7Rü yíxema ãchixẽ́xẽ rü name nixĩ i naga taxĩnü i ngẽma Tupanaãẽ i Üünexü̃ nüxü̃ ixuxü̃ namaã i ngẽma yaxõgüxü̃tücumügü”. Rü ñanagürü: “Yíxema nüxü̃ rüporamaẽxẽ i chixexü̃ rü tá tüxü̃ nüxü̃ chamu̱xnetaxẽẽ i norü o i ngẽma ori̱x i tüxü̃ maxẽxẽẽxü̃ i Tupanaãrü ori̱xnecüwa ngẽxmaxü̃”, ñanagürü i Naãẽ i Üünexü̃. 8Rü yema chomaã idexaxü̃ rü ñanagürü ta: “Chanaxwa̱xe i Esmirawa ngẽxmagüxü̃ i yaxõgüxü̃ãrü ãẽ̱xgacüca̱x cunaxümatü, rü ñacurügü tá: ‘Ñaã nixĩ i norü ore ya yima nüxĩra yexmacü rü guxü̃guma ngẽxmaẽchacü ga paxaãchi yucü rü wena maxü̃cü’. 9Rü ñanagürü i nümax: ‘Choma nüxü̃ chacua̱x i guxü̃ma i ngẽma cuxüxü̃. Rü nüxü̃ chacua̱x na ñuxãcü ngúxü̃ quingexü̃. Rü nüxü̃ chacua̱x na cungearü dĩẽruã́xü̃ i ñoma i naãnewa, natürü daxũguxü̃ i naãnewa cuxü̃́ nangẽxma i ngẽma taguma gúxü̃. Rü nüxü̃ chacua̱x na ñuxãcü chixri cuchiga yadexagüxü̃ i ngẽma duü̃xü̃gü i nügü ixugüxü̃ na Yudíugü yixĩgüxü̃. Natürü i nümagü rü aixcüma Chatanáãrü duü̃xü̃gümare nixĩgü. 10¡Rü tãxṹ i cumuü̃xü̃ naxca̱x i ngẽma ngúxü̃ i tá quingexü̃! Rü ṉg̱oxo i Chataná rü tá norü duü̃xü̃güxü̃ namu na poxcupataü̃gu pexü̃ napoxcuexü̃ca̱x i ñuxre i pema na ngẽmaãcü pexü̃ naxüxü̃ca̱x. Rü ñuxre i ngunexü̃ tá ngúxü̃ pingegü. Natürü woo ngẽmaãcü ngúxü̃ pingegügu rü chanaxwa̱xe i choxü̃́ cuyaxõõma ñu̱xmatáta cuyu̱x. Rü choma rü tá cuxna chanaxã i curü ãmare i maxü̃ i taguma gúxü̃’. 11Rü yíxema ãchixẽ́xẽ rü name nixĩ i naga taxĩnü i ngẽma Tupanaãẽ i Üünexü̃ nüxü̃ ixuxü̃ namaã i ngẽma yaxõgüxü̃tücumügü”. Rü ñanagürü: “Yíxema ñoma i naãnewa nüxü̃ rüporamaẽxẽ i chixexü̃, rü tãũtáma Tupana ṉg̱oxogüxü̃ ípoxcuexü̃wa tüxü̃ nawogü”, ñanagürü i Naãẽ i Üünexü̃. 12Rü yema chomaã idexaxü̃ rü ñanagürü ta: “Chanaxwa̱xe i Pérgamuwa ngẽxmagüxü̃ i yaxõgüxü̃ãrü ãẽ̱xgacüca̱x cunaxümatü, rü ñacurügü tá: ‘Ñaã nixĩ i norü ore ya yima nüxü̃́ nangẽxmacü i ngẽma tara i guxü̃cüwawa téxü̃’. 13Rü ñanagürü i nümax: ‘Choma nüxü̃ chacua̱x na yima ĩãne ya Chataná poraãcü namaã ícuáxü̃newa na cumaxü̃xü̃. Natürü woo ngẽxma na cuxãchiü̃xü̃, rü tama choxü̃ ícuta̱x. Rü woo yexguma chorü orearü uruü̃ ga mecü ga Atípaxü̃ yama̱xgügu nagu ga guma ĩãne ga nawa Chataná duü̃xü̃gümaã ícuáxü̃ne, rü tama nüxü̃ curüxo na choxü̃́ cuyaxõõmaxü̃. 14Natürü nangẽxma i ñuxre i ṯacü i cuxüxü̃ i tama chorü me ixĩxü̃. Rü ngẽma nixĩ na cugüxü̃tawa cunangẽxmagüxẽẽxü̃ i ñuxre i curü duü̃xü̃gü i tama nüxü̃ rüxoechaü̃xü̃ i ngẽma ngu̱xẽẽtae ga nuxcüma Baráü̃ Yudíugüarü ãẽ̱xgacü ga Baráxü̃ namaã ucu̱xẽxü̃ na chixexü̃gu Yudíugüxü̃ nayixẽẽxü̃ca̱x. Rü yema Yudíugü rü yema ucu̱xẽgagu nawa naxĩ ga yema petagü ga togü ügüxü̃ naxca̱x ga norü tupananetachicüna̱xãgü. Rü yexgumarüü̃ ta yema ucu̱xẽgagu nixĩ ga naĩ ga ngemaã namaxẽxü̃ ga Yudíugü. Rü ñu̱xma i ñuxre i curü duü̃xü̃gü i Pérgamuwa ngẽxmagüxü̃ rü nagu naxĩ ga yema nuxcümaü̃xü̃ ga ngu̱xẽẽtae ga chixexü̃, rü tama nüxü̃ narüxoechaü̃. 15Rü ngẽxgumarüü̃ ta ngẽ́ma cunangẽxmagüxẽẽ i ñuxre i duü̃xü̃gü i tama nüxü̃ rüxoechaü̃xü̃ i ngẽma Nicoraítagüarü ngu̱xẽẽtae i Baráü̃ãrü ngu̱xẽẽtaeruü̃ chixexü̃. 16Rü ngẽmaca̱x chanaxwa̱xe i nüxü̃ curüxo i ngẽma chixexü̃. Rü ngẽxguma chi tama nüxü̃ curüxoxgu, rü paxa tá ngẽ́ma cuxü̃tawa chaxũ rü ngẽma tara i chaua̱xwa ngẽxmaxü̃maã tá ngẽma duü̃xü̃güxü̃ chadai’. 17Rü yíxema ãchixẽ́xẽ rü name nixĩ i naga taxĩnü i ngẽma Tupanaãẽ i Üünexü̃ nüxü̃ ixuxü̃ namaã i ngẽma yaxõgüxü̃tücumügü”. Rü ñanagürü: “Yíxema nüxü̃ rüporamaẽxẽ i chixexü̃ rü tá tüxna chanaxã i pãũ i daxũcü̱̃ã̱x. Rü tá tüxna chanaxã ya wüxi ya nuta ya chócü i wüxi i naẽ́ga i ngexwacaxü̃xü̃ nagu ümatücü rü yíxema nayaxuxexicatama nüxü̃ cuáxü̃”, ñanagürü i Naãẽ i Üünexü̃. 18Rü yema chomaã idexaxü̃ rü ñanagürü ta: “Chanaxwa̱xe i Tiatírawa ngẽxmagüxü̃ i yaxõgüxü̃ãrü ãẽ̱xgacüca̱x cunaxümatü, rü ñacurügü tá: ‘Ñaã nixĩ i norü ore ya yima Tupana Nane ya ñoma üxüemarüü̃ iy̱auraxetücüücü rü nacutügü rü ñoma cobre i meãma ípixü̃rüü̃ ixĩxü̃ne’. 19Rü ñanagürü i nümax: ‘Choma nüxü̃ chacua̱x i guxü̃ma i ngẽma mexü̃ i cuxüxü̃. Rü nüxü̃ chacua̱x na ñuxãcü cumücügüxü̃ cungechaü̃xü̃, rü ñuxãcü meãma choxü̃́ na cuyaxõxü̃, rü ñuxãcü nüxü̃ na curüngü̃xẽẽxü̃ i ngẽma togü i yaxõgüxü̃, rü ñuxãcü yaxna namaã cuxĩnüxü̃ i guxchaxü̃gü. Rü nüxü̃ chacua̱x i ñu̱xma na noxriarü yexera cunaxüxü̃ i ngẽma cuxü̃́ chanaxwa̱xexü̃. 20Natürü nangẽxma i wüxi i cuxüxü̃ i tama chorü me ixĩxü̃. Rü ngẽma nixĩ na ngẽ́ma cunangẽxmaxẽẽẽchaxü̃ i ngẽma ngexü̃ i Yechabéra i nügü ixuxü̃ na Tupanaãrü orearü uruü̃ na yiĩxü̃, natürü norü ngu̱xẽẽtaemaã chorü duü̃xü̃güxü̃ ngẽ́ma womüxẽẽxü̃ na chixri namaxẽxü̃ca̱x, rü naĩ i ngemaã inapegüxü̃ca̱x, rü nangõ̱xgüãxü̃ca̱x i ngẽma õnagü i togü norü tupananetachicüna̱xãgüca̱x ḏaixü̃ na ngẽmamaã nüxü̃ yacua̱xüü̃güxü̃ca̱x. 21Rü choma rü marü ngĩxü̃ íchanaṉg̱uxẽẽ rü yaxna ngĩmaã chaxĩnü na nüxü̃ naxoxü̃ca̱x i ngẽma ngĩcüma i chixexü̃, natürü tama inaxwa̱xe na nüxü̃ naxoxü̃ rü ínatáãxü̃ i ngẽma ngĩrü chixexü̃ i naxüxü̃. 22Rü ñu̱xma i ngẽma nge rü tá ngĩxü̃ chiḏaawexẽẽ na ngĩrü ngürücarewa ngúxü̃ yangexü̃ca̱x, rü ngẽma duü̃xü̃gü i ngĩmaã ipexü̃ i ngẽma nge rü nümagü rü tá ta ngúxü̃ na yangegüxü̃ca̱x ega tama nüxü̃ naxoegu i ngẽma chixexü̃ i ngĩmaã naxügüxü̃. 23Rü tá chanadai i ngĩxãcügü i ngẽma nge. Rü ngẽmawa tá nüxü̃ nacua̱xgü i guxü̃ma i yaxõgüxü̃ na aixcüma nüxü̃ chacuáxü̃ i ngẽma naãẽwa nagu naxĩnüxü̃ i wüxichigü i duü̃xü̃. Rü wüxichigü i pemax rü tá pexü̃́ chanaxütanü ngẽma na ñuxãcü pemaxẽxü̃ãcüma rü ñuxãcü penaxüxü̃ãcüma. 24Natürü pemagü i Tiatíracü̱̃ã̱x i tama nagu ĩxẽ i ngẽma ngexü̃ãrü ngu̱xẽẽtae i chixexü̃ rü taguma nawa ngúexe i ngẽma ore i togü naxugügu rü Chatanáãrü ore i ẽxü̃guxü̃ ixĩxü̃, rü pemaã nüxü̃ chixu rü ngẽma pexü̃́ chanaxwa̱xexü̃ nixĩ na meã namaã penguxü̃güxü̃ rü naga pexĩnüẽxü̃ i ngẽma chorü ore ñu̱xmatáta íchangu i chomax. Rü ngẽxĩcatama nixĩ i pexü̃́ chanaxwa̱xexü̃. 26Rü yíxema nüxü̃ rüporamaẽgüxe i ngẽma chixexü̃ rü naxügüamaxẽ i ngẽma tüxü̃́ chanaxwa̱xexü̃ ñu̱xmatáta tayuemare, rü tá chaugüxü̃tawa tüxü̃ chaxüchica na wüxigu chomaã guxü̃ãrü ãẽ̱xgacü tixĩgüxü̃ca̱x. 27Rü yema Chaunatü ãẽ̱xgacüxü̃ choxü̃ na ixĩxẽẽxü̃rüü̃ tá tüxna chanaxã i pora na guxü̃ i nachiü̃ãnegümaã taporaexü̃ca̱x. Rü ngẽxguma ñoma i naãnecü̱̃ã̱x i duü̃xü̃gü tama tümaga ĩnüẽgu rü ñoma wüxi i tü̃xü̃ ngĩxü̃ ipuxẽẽxü̃rüü̃ tá namaã tixĩgü rü poraãcü tá tanapoxcue. 28Rü tá tüxna chanaxã ya yima woramacuri ya pa̱xmama nüxü̃ idaucü’. 29Rü yíxema ãchixẽ́xẽ rü name nixĩ i naga taxĩnü i ngẽma Tupanaãẽ i Üünexü̃ nüxü̃ ixuxü̃ namaã i ngẽma yaxõgüxü̃tücumügü” ñanagürü.


text:
22 07
Ol dé 22 07 l'è 'l 203 ( 204 si l'an al è biseest ) dé de l'an del calendare gregorià; manca 163 dé a finí l'an.
Ul dí 22 07 al è ul dí da pòost 203 ( 204 si l'an al è biseest ) dal an dal calendari gregurian; i manca 163 dí a finí l'an.
Nom del dé in diferenc dialecc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Aenimenc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
1835 - Reus (ol Baix Camp): la ghe scumensa öna reölta anticlericala che la s'estendarà per buna part del Principat.
2000 - Madrid (Spagna): ol Congress Federal di 35 del PSOE al eles secretare zeneral José Luis Rodríguez Zapatero.
Nassimenc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Necrolòse[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Feste[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.


text:
Vincetoxicum hirundinaria
El Vincetoxicum hirundinaria (en bresà: porselàna[1]) l'è 'na spéce de piànte de la famìa botànica de le Apocynaceae.
L'è 'na piànta uriginària de l'Eurasia cuntinentàla 'ndoche la crès dré ai pridù e a le scarpàde, sura de töt sö teré calcàrei.
L'è stàda intruducìda pò 'ndèl'Amèrica setentriunàla (Ontario, Michigan e New York).
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Giovan Battista Melchiori, "Vocabolario bresciano - italiano", 1817, [1]; scaricàbil per entréch ché: [2] (rist. anast. del Giornale di Brescia, 1985)


text:
Taumatawhakatangihangakoauauotamateaturipukakapikimaungahoronukupokaiwhenuakitanatahu
Taumatawhakatangihangakoauauotamateaturipukakapikimaungahoronukupokaiwhenuakitanatahu a l'è el nomm in dela lengua maori de 'na culina volta 350 metri s.l.m. sü l'Isula del nord in dela Növa Zelanda.
Quell nomm chì a l'è longh 85 letri e a l'è el püsee longh del mund scrivüü in abecee latin, tantu che l'è staa metüü dent anca in del libru Guiness di recurd.
Per cumuditaa però solitament el vee abreviaa in Taumata di gent del post.


text:
Azerbaigian
L'Azerbaigian (Azərbaycan in azer; Azerbajdžan in rüss) a l'è un paes de l'Asia arent al Caucas.
A l'è tacaa a la Rüssia, a la Georgia, a l'Armenia, a l'Iran e a la Türchia, e l'è in sül mar Caspi.
La capital a l'è Baku.
Al gh'ha una süperfiss de 86.600 km² e una pupulaziun de pressapoch 9.165.000 abitant (2011).
Urganizaziun pulitiga a[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'Azerbaigian (nom ufizial: Azərbaycan Respublikası) a l'è una repübliga.
El president a l'è l'İlham Əliyev (del 2003).
El prim minister a l'è l'Artur Rasizade (del 2003).


text:
Val Maggia
La Val Maggia ([val'mɛdʒa] o [val'mɛjdʒa] ad Airoeu; [var'maːʒa] a San Nezzee; Valle Maggia in italian; Maggiatal in todesch; Maiental in todesch istoregh) l'è ona vall de la Svizzera (Canton Tesin).
Geografia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La ciappa el nomm de la Maggia, el fiumm che le traversa tutta e che 'l riva fin denter al Lagh Maggior. A sud de la vall a gh'è la città de Locarn. L'è longa cinquanta chilometer.
A l'è spartida in tre sotta-vai principai, che ciappen el nomm de vari riaa: la val Bavona, la val Rovana e la val Lavizzara (che la gh'ha vari sotta-vai anca lee, tant 'me la Val de Pescia). La Maggia la nass de la confluenza de vari rialitt in de l'alta val Lavizzara.
In de la vall a gh'è anca on quai lagh: per esempi, el lagh di Cavagnoeu, el lagh del Narett e 'l lagh del Sambugh.
I montagn pussee important a hinn:
- Basoden - 3.273 meter
- Tencia - 3.075 meter
- Cristallina - 2.912 meter
- Poncion de Braga - 2.864 meter
- Pizz Biella - 2.863 meter
- Pizz Quader - 2.793 meter
- Mont Zuccher - 2.735 meter
- Pizz Malora - 2.640 meter
La vall la confina a nord con la Leventina, a sud-est con la Val Verzasca, a sud cont el territori de Locarn, a sud-ovest con la Vall Onsernon, a ovest con l'Ossola (Piemont, Italia).
Geografia politega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Tutta la vall la ghe pertocca al Canton Tesin. I sò paes hinn regruppaa tucc in d'on unegh distrett.
Al dì d'incoeu i comun de la vall a hinn vott: Lavizzara, Avegn Gordev, Maggia, Bosch, Camp, Scerentin, Cevi (el capploeugh) e Linesc. Alter paes important a hinn Bignasch, Loeuden, Fus, Pescia, Brontall, Broeuj, Aurisgen, Menzoni, Praa, Sornigh.
Lenguagg[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Compagn de tutt el rest del Canton Tesin, anca in de la Val Maggia l'Italian a l'è la lengua ofizial. Arent a l'Italian a se parla anca on dialett lombard alpin. El valmaggin el gh'ha di vesinanz cont el Locarnes, con l'Ossolan e 'l Leventines.
Bosch, in de la Val Rovana, l'è l'unegh comun del canton indè che la lengua ofizial l'è minga l'Italian, ma el todesch. De fatt a Bosch (nomm ofizial: Bosco/Gurin) se parla on dialett walser.


text:
Carl'Emanuel IV de Savoia
El Carl'Emanuel IV de Savoia (piemontes: Carl Emanuel IV ëd Savòja; italian: Carlo Emanuele IV di Savoia ditt l'Esiliato; Turin, 1751 - Roma, 1819) l'è staa on re de Sardegna, princip de Piemont e duga de Savoia.
Segond la ligna de succession giacobita, el gh'avaria poduu vanzà di pretes al trono ingles, cont el nomm de Carlo IV.
L'ha sposaa la Maria Clotilde de Francia, sorella del re Luis XVI. L'è vegnuu re in del 1796, ma dopo duu ann l'è staa costringiuu a scappà in Sardegna sotta la protezion di Ingles, perchè 'l Piemont l'era staa occupaa di Frances e poeu annettuu a la Francia.
In del 1802 l'ha rinunciaa al titol in favor del fradell Vittori Emanuel I e 'l s'è faa fraa. L'è mort a Roma in del 1819.


text:
Drava
La Drava (inscì in cruat e in sluen; Dráva in üngheres; Drau in tudesch) a l'è un fiüm de l'Europa center-meridiunala che'l nass in territori italian, a la Sela da Dobbiaco in del Süd Tirol e 'l scor vers est, dopu de poch chilometri el passa in del territori Austriegh, in del Tirol Uriental e pöö in Carinzia, in Sluenia, a süd-est a travers la Cruazia, e'l finiss dent in del Danübi, a Osijek. A l'è lunch 725 km. El furma la püssee part del cunfin intra la Cruazia e l'Üngheria.
La Drava l'è el fiüm püsse lunch che 'l tochi, almanch per un tuchelin, el territori italian.


text:
Franca Cuntèa
La Franca Cuntèa (Franche Comté in Francéś) l'è na regiòṅ dla Frància ch'la s cata davśèṅ a la Śvisra. La sò capitàla l'è Besançon cun Belfort, Lons-le-Saunier e Vesoul atri sità impurtànti.
La mét insém quàtar dipartimènt: al Teritòri ad Belfort (90, Territoire de Belfort), Doubs (25), Saóna Élta (70, Haute-Saône) e Giùra (39, Jura). Ad dèntar la gh'à òt arrondissement, sènt-sédas cantòṅ e 1785 cumùṅ.
In tut la gh'à 1.168.208 abitànt e na superfìsi ad 16.202 km².
La presidénta dal cunsìli regiunàl l'è la Marie-Marguerite Dufay dal partî sucialìsta.
Persunàǵ famóś ligâ a la Franca Cuntèa i èṅ Victor Hugo e Louis Pasteur.


text:
Le Bois-d'Oingt
Le Bois-d'Oingt l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-meridiunàla. El fa part del cantù de Bois-d'Oingt, del circondàre (arrondissement) de Villefranche-sur-Saône e del dipartimènt del Rodano.
El g'ha 'na popolasiù de 2 261 abitàncc[1], dato agiurnàt al ginee 2011.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 5,13 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 250 méter a 'na altèsa màsima de 466 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Abitàncc censìcc
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]


text:
Chanéaz
Mudel:Unreferenced stub Cuurdinàde: 46°44′N 6°45′E
Chanéaz a l'è un cumün svizzer del distret de Jura-Nord Vaudois, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 1.39 km² e in del Dicember 2012 al gh'eva una popolazion de Incorrect Municipal Code 1 5906 abitant.
El cumün de Chanéaz al se tröva a una altitüden de 755 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bioley-Magnoux, Correvon, Démoret, Prahins, Thierrens, Vuissens (FR).
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]


text:
Ulteriurs recurs cunter plan da quartier
-
- Zoom
- La plazza per ils autos da posta a Glion tar la staziun. (mad)
Dus recurs èn vegnids inoltrads cunter il plan da quartier per il territori centrum-staziun a Glion. La citad da Glion aveva stuì publitgà ina segunda giada il plan da quartier.
Sin l’emprima varianta avevi dà recurs che han pretendì midadas vid il plan da quartier. Ussa sto la citad da Glion ponderar sch’ella far anc ina giada midadas vid il plan da quartier e publitgescha ina terza giada u sch’ella refusà ils recurs.
L’interpresa Rhomberg Bau vul surbajegià il prà dals burgais che sa chatta davos il bajetg da la Posta en il territori centrum-staziun. En collavuraziun cun la Posta e la Viafier retica planisescha ella in center per fatschentas e traffic cun sutpassadi. La Migros ha gia communitgà ch’ella veglia retrair novas localitads en il nov center che sa numna “Center Marcau”. (sm/rtr)


text:
Cäsàal dlä Cort Cèrä
Cäsàal dlä Cort Cèrä (Piemuntes: Casal dla Cort Cèra; Italian: Casale Corte Cerro) a l'è un cumün de la Pruvincia del Verban-Cüsi-Ossula.
El gh'ha ona popolaziun de 3 441 abitàncc (dàto del Dicember 2012[1]), cunt ona superfis de 12,1 km² e ona densità de popolaziun de 284 ab./km².
L'è tacaa ai cumün de Germagn, Gravaluna, Luréa, Umegna, Urnavass.
El cumün se tröva adree a la strada che da Gravaluna la porta a Umegna.
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nümer de abitant del cumün de Cäsàal dlä Cort Cèrä l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Nümer de abitant
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2012.


text:
Marco Simoncelli
Ol Marco Simoncelli (Cattolica, 20 de zenér del 1987 – Sepang, 23 de ottobre del 2011) l'è stacc ü coridùr de móto, campiù del mónt de la Class 250 in del 2008 in sèla a la Gilera.
Cognusìt col suernòm de Supersic e per i sò tànce e tànce caèi risolécc, amàt per la sò simpatìa e i sò manére de fà 'mpó de guascù, l'è mórt in del 2011 al segónt gir del gran prémio de la Malesia söl circuìto de Sepang.
Nasìt a Cattolica, l'istà de cà a Coirano e 'l tàca a cor a 7 agn sö i mini móto. A 12 agn 'l diènta campù italià e pò l'an dòpo 'l diènta amò campiù italià e 'l cór pò 'n del campionàt eüropéo. A 14 agn 'l cór ol Troféo Honda NR 'l và dò ólte söl pòdio e l'è campiù italià de la 125 GP.
Ol sò nömer preferìt de dovrà 'n gàra l'éra 'l 58.
125[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
In del 2002 'l diènta campiù eüropéo de la 125cc e 'l istès an 'l rìa 'n del Motomondial e 'l cór ol Gran Premio de la Repüblica Céca in del team de la Aprilia CWF - Matteoni Racing e 'l ciàpa 'l pòst del Jaroslav Huleš, pasàt in de la 250, ol sò compàgn de squàdra l'è 'l Chaz Davies. 'l cór adóma 'n sés gàre, 'l fenés la stagiù al pòst nömer 33, 'l fà 3 póncc e 'l sò rizültàt piö bèl l'è 'l tredicézem pòst in Portugàl.
In del 2003 'l cór amò in de la 125 e l'è la sò prìma stagiù töta 'ntréga, ol sò compàgn l'è 'l Mirko Giansanti, 'l fenés la stagiù al pòst nömer 21, 'l fà 31 póncc e 'l sò rizültàt piö bèl l'è 'l quàrt pòst al Gran Premio de la Cümünità Valenciana.
In del 2004 'l cór in del team del Rauch Bravo e 'l sò compàgn de squàdra l'è 'l Steve Jenkner. L'è l'an de la sò prìma vitòria che la rìa a Jerez sóta l'àqua sö ü circuìto töt trebatìt e 'ndóe 'l fà pò la pole e 'l sarà amò 'n pole a Brno amò sóta l'àqua, l'è però ün an 'mpó bröt dezà che 'l fenès mia 5 gàre e i öltime dò 'l pöl mia cór dezà che 'l s'è fài mal. 'l fenés ol campiunàt al pòst nömer 11 e con 79 póncc.
In del 2005 'l cór per ol team Nocable.it Race e 'l sò compàgn l'è 'l Joan Olivé. 'l vèns amò 'l gran prémio de Jerez e per sés vólte 'l và söl pòdio, de fati l'è segónt in Catalógna, tèrs in Germània, Repüblica Céca, Quatar e Aüstralia. 'l pöl mia combàt per ol mondiàl, dezà che l'è cresìt tròp e 'l fà sèmper piö fadìga a stà 'n sèla a la sò Aprilia RS 125 R, l'an dòpo l'è isé ubligàt a pasà in 250. In töte i manére 'l fenés ol campiunàt quìnt con 177 póncc.
250[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
In del 2006 el passa in 250, in sela a la Gilera RSV 250 e 'l sò cap tecnigh l'è 'l Rossano Brazzi, che l'era giamò staa tecnigh de campiun cumpagn de Valentino Rossi e Marco Melandri. Però el Brazzi el finiss malaa dopu i prim gar, inscì el Simoncelli el resta senza una vera "guida" per tüta la stagiun: el riva al nümer des cun 92 punt; el sò risültaa migliur a l'è un sest post in Cina.
L'an dopu l'Aprilia la ghe tö via a lü la motu ufisial e la ghe da una Aprilia RSW 250, gestida de l'Aligi Deganello: anca quel an chì l'è pover assee de risültaa e, anmò una völta, Simoncelli el riva in classifiga dumà a la pusisiun quela de des.
In del 2008 la furtüna la se met a surid al pilota rumagnö: anca se l'è minga partii tant ben (el borla giò dò völt), in Purtugal el ciapa la sua prima pole position e pö al Mugello e in Catalogna el vincc. Inscì el süced anca a Sachsenring, menter a Sepang el riva terz: in quela manera chì el vegn el campiun de la 250, per pö vincc anca Valencia. In tüt, el ciapa 281 punt.
In del 2009 el scerniss de restà anmò cunt un 250; inultra el fa un incident e 'l pò minga 'ndà al Gran Premi del Qatar. Pö el fa una quai gara minga tant bela, ma in Francia, cun la pista bagnada, el mustra de vess un gran pilota e 'l riva prim. Al Mugello inveci el riva segund, dopu 'n lungh düel cunt el Mattia Pasini. El vincc anmò al Sachsenring, a Brno (anca quela völta chì dopu 'na lunga lota cunt el Pasini) e a Indianapolis. Tüt quei bei vitori ghe fan sperà a lü de pudè ciapà el titul de campiun, ma pürtrop a Misano el borla giò de la motu e inscì el perd un bel poo de punt presius, anca se 'l je recüpera un quaivün dopu vess rivaa prim in Purtugal e in Australia. In de la gara de Sepang el riva terz, e in 'stu möd el ved sluntanàss semper püssee 'l prim post.
A la fin de l'an, per un'altra burlada, el perd del tüt i pussibilità de vincc, e 'l ciapa la terza pusisiun, de dree a Hiroshi Ayoama (prim) e Héctor Barberá (segund).
Semper in del 2009 el pröva a guidà l'Aprilia RSV4 in del campiunaa mundial de Superbike, in sustitüsiun del Shinya Nakano. Düranta i pröv de qualifiga el riessiss a registrà un bun temp e 'l riva a la pusisiun quela de vot; però pö la gara la partiss minga trip ben e, menter l'è dree a recüperà pusisiun, el borla giò in d'una brüta manera. La segunda gara le ved remuntà, e a la fin el riessiss a rivà terz, denanz al cumpagn de squadra Max Biaggi.
MotuGP[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
In dal 2010 l'è passad a la MotuGP cun la RC212V dal team San Carlo Honda Gresini. El cumpagn de squadra l'era Marco Melandri. Cume migliur risültad l'è rivad quart in Purtugal e l'ha finid la stagion a l'utav post cun 125 punt.
In dal 2011 l'è stai in de la istessa squadra cun però 'na moto che l'era istessa a quela üficial dal team HRC, 'sta volta cun cumpagn de squadra Hiroshi Aoyama. In de chel an chi l'è rivad du volt quint, al Gran Premi dal Qatar, gara de inissi stagion e al Gran Premi de Francia cun du pole position: vüna al Gran Premi de Catalugna e l'oltra al Gran Premi d'Ulanda. Al Gran Premi mutuciclistich de la Repüblica Ceca, el Simuncel l'è rivad par la prima volta in sal podi (ters) de la class regina. Al Gran Premi mutuciclistich de San Marino e de la Rivera de Rimin, el Süpersic l'è rivad quart, dopu un final de gara particularment agitad in dal qual, in di ültim tri gir, l'ha cumbatid cun el cunassiunal Andrea Duvissius e cun l'american Ben Spies par tegn la sò quarta pusission. In Australia l'è rivad s'cund: el sò migliur risültad de cariera in MotuGP.
El 23 de utuber dal 2011, menter l'era adré a cur el Gran Premi de la Malesia, Marco Simoncelli l'è mort in un brüt incident: menter l'era in curs el s'cund gir, el pilota l'ha perdü el cuntrol de la sò Honda e, in del tentatiu de restà in pé, l'ha taiad la strada a Colin Edwards e Valentino Rossi che i erun dedré de lü e i en miga stai buni de scansal; la bota le staia insì forta da fagh saltà via el cascu. L'è mort par i culp che l'ha ciapad a la testa, al col e al stumegh. Dopu che l'è mort, el pader Paolo Simoncelli l'ha dumandad de dunà i orghen dal fiöl, ma par el bloch dal cör quest l'è stai miga pussibil.


text:
Neuenhof
Neuenhof (Noiehof in aleman) a l'è un cumün svizzer del distret de Baden. in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch 8 178 abitant e una süperfiss de 5.37 km², e al se tröva a una altitüden de 403 meter sura al livel del mar.
El cumün de Neuenhof a l'è tacaa ai cumün de Baden, Fislisbach, Killwangen, Oberrohrdorf, Wettingen, Würenlos.
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Neuenhof l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1393 col nom de ob dem nuiwem Hof.[1]
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi sott:[1]
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Media relaa a Neuenhof AG al Wikimedia Commons


text:
Bepi Bepi
Sa regurdì Magrin e Soldà
In serie A
I ga segnàt al Napoli sö punisiù
E Maradona l'è stàcc lé a ardà (in serie A)
Sa regurdì Magrin e Soldà
In serie A
I ga segnàt al Milan sö punisiù
E 'l Paolo Virdis l'è stacc lè a ardà (in serie A)
Bepi Bepi
E 'l Presidènt al sa piö 'ndo 'ndà
L'a endìt po' a l'erba d'ol pràt (in serie A)
E 'l Presidént al sa piö gnè cuse fa
E 'l sa cunsùla col ciocolàt
E 'l Presidént a 'l va là a cumprà
Töcc i scarpù chi ghè söl mercàt (in serie A)
E 'l Presidént al ga fa mai sugnà
De èt a Berghem Rooney e Droga (in serie A)
Bepi Bepi
E però nòter an sa bé 'ndo 'ndà
Co' l'Atalanta amò 'n serie A! (in serie A)
Bepi Bepi


text: 1Rü yexguma tupauca ga taxü̃newa ínaxũxũgu ga Ngechuchu, rü wüxi ga norü ngúexü̃gü rü ñanagürü nüxü̃: —Pa Ngúexẽẽruü̃x ¡dücax ñuxãcü nimexẽchi ya daa tupauca ya itaxü̃ne rü naxtapü̱xarü nutagü! —ñanagürü. 2Natürü Ngechuchu nanangãxü̃, rü ñanagürü: —Pema nüxü̃ pedaugü ya guxü̃nema ya yima tupauca ya taxü̃neãrü ĩpatagü. Natürü pemaã nüxü̃ chixu rü aixcüma guxü̃nema ya daa ĩpatagü rü tá nagu napogüe. Rü norü nutagü rü taxucütáma nügüétü naxüxüra, rü bai tá ya wüxi —ñanagürü. 3Rü yemawena rü Oríbunecüarü Ma̱xpǘne ga tupauca ga taxü̃neãrü to̱xma̱xtawa yexmanewa naxĩ. Rü yéma narüto ga Ngechuchu. Rü Pedru rü Chaü̃tiágu rü Cuáü̃ rü Aü̃dré rü naxü̃tawa naxĩ na noxrüwama nüxna nacagüexü̃ca̱x. Rü ñanagürügü: —Tanaxwa̱xe i tomaã nüxü̃ quixu na ñuxgu tá nangupetüxü̃ i ngẽma nüxü̃ quixuxü̃. ¿Rü ṯacü tá nixĩ i norü cua̱xruü̃ i nawa nüxü̃ tacuáxü̃ na nangupetüchaü̃xü̃ i ngẽma? —ñanagürügü. 5Rü yexguma ga Ngechuchu rü nanangãxü̃ rü ñanagürü nüxü̃: —¡Pexuãẽgü na taxúema pexü̃ womüxẽẽxü̃ca̱x! 6—Erü muxũchixü̃ i duü̃xü̃gü tá ínangugü, rü chaugu tá nügü nicu̱xgü, rü ñanagürügü tá: “Choma nixĩ i Cristu”, ñanagürügü tá. Rü muxũchixü̃ i duü̃xü̃güxü̃ tá nawomüxẽẽ. 7—Rü ngẽxguma nüxü̃ pexĩnüẽgu na nügü naḏaixü̃ i nachiü̃ãnegü i ngaicamagüxü̃ rü togü i nachiü̃ãnegü i yaxü̃gugüxü̃, ¡rü tãũtáma ngẽmaca̱x peḇaixãchiãẽgü! Erü woetama ngẽmaãcü tá nangupetü. Natürü tãũtáma naãneãrü gu̱x nixĩ i ngẽma. 8—Erü wüxi i nachiü̃ãne rü to i nachiü̃ãnemaã tá nügü nadai. Rü wüxi ya ãẽ̱xgacüarü churaragü rü to i ãẽ̱xgacüarü churaragümaã tá nügü nadai. Rü muxü̃ma i nachicawa rü tá naxĩã̱xãchiane. Rü tá taiya nangu̱x. Natürü guxü̃ma i ngẽma rü norü ügümare nixĩ i ngẽma ngúxü̃ i tá ngupetüxü̃. 9—¡Rü meã pegüna pedaugü! Erü ãẽ̱xgacügüpe̱xewa tá pexü̃ nagagü, rü ngutaque̱xepataü̃gügu tá pexü̃ nic̱uaixgü. Rü nachiü̃ãnegüarü ãẽ̱xgacügüpe̱xewa tá pexü̃ nagagü naxca̱x na chorü duü̃xü̃gü na pixĩgüxü̃. Natürü ngẽmaãcü tá pexü̃́ natauxcha na ngẽma ãẽ̱xgacügümaã nüxü̃ pixuxü̃ i chauchiga. 10—Natürü naxü̃pa na nagúxü̃ i naãne rü tanaxwa̱xe i Tupanaãrü ore i maxẽxẽẽruü̃ rü guxü̃ i nachiü̃ãnewa na naxunagüxü̃. 11—Natürü ngẽxguma ãẽ̱xgacügüpe̱xewa pexü̃ nagagügu, ¡rü tãũtáma pexoegaãẽgü naxca̱x na ṯacümaã tá penangãxü̃xü̃! ¡Rü namaã nüxü̃ pixu i ngẽma ore i ngẽxgumatama Tupana pexna ãxü̃ na nüxü̃ pixuxü̃ca̱x! Erü tãũtáma pema nixĩ na pidexagüxü̃, natürü Tupanaãẽ i Üünexü̃ tá nixĩ i pewa idexaxü̃. 12—Rü nügüeneẽgüwa tátama rü ãẽ̱xgacügüxü̃tawa nügü ínayaxuaxü̃gü na ngẽmaãcü tüxü̃ naḏaixü̃ca̱x. Rü ngẽxgumarüü̃ tá ta i papagü rü mamagü rü tá naxãcügüxü̃ ínayaxuaxü̃gü. Rü nümagü i naxãcügü rü tá nanatügümaã rü naẽgümaã nanuẽ, rü tá tüxü̃ ínayaxuaxü̃gü na ãẽ̱xgacügü tüxü̃ naḏaixü̃ca̱x. 13—Rü guxü̃ i naãnewa rü duü̃xü̃gü tá pexchi naxaie naxca̱x na chorü duü̃xü̃gü pixĩgüxü̃. Natürü yíxema naẽ́tüwa meã Tupanaãxü̃́ yaxõõmáxẽ, rü yíxema tá tixĩ ya aixcüma nayaxúxe i maxü̃ i taguma gúxü̃. 14—Rü ngẽxguma nüxü̃ peda̱u̱xgu i ngẽma ãũãchixü̃ rü ãũcümaxü̃chixü̃ i chixexẽẽruü̃ i ngextá tama íinaxwa̱xexü̃wa na nangẽxmaxü̃, rü ngẽxguma ya yíxema Yudéaanewa ngẽxmagüxe, rü tanaxwa̱xe i ma̱xpǘneãnewa tabuxmü. Rü texé ya yíxema nüxü̃ daumatüxe, ¡rü name nixĩ i meã nagu tarüxĩnü i ngẽma! 15—Rü ngẽma ngunexü̃gu texé tümapataa̱xtüwa ngẽxmagu, rü tama name i tümapatagu tayangaxi na ṯacü i tümaãrü ngẽmaxü̃ tayayaxuxü̃ca̱x. 16—Rü texé ya tümaãnewa ngẽxmaxẽ rü tama name i tümapataca̱x tataegu na tümachirugü tayayaxuxü̃ca̱x. 17—Rü ngẽma ngunexü̃gügu, rü wüxi i ngechaü̃ tá nixĩ i tümaca̱x ya yíxema ngexegü ya itacharaü̃güxe rü yíxema maĩxãcügüxe. 18—¡Rü Tupanana naxca̱x peca i perü yumüxẽwa na tama gáuane ixüyane pexü̃ na nangupetüxü̃ca̱x i ngẽma chixexü̃! 19—Erü ngẽma ngunexü̃gügu rü poraãcü tá nangẽxma i ngúxü̃ ga noxri Tupana naãne ixügügumama taguma yexmaxü̃, rü ngẽmawena rü tagutáma nangẽxma. 20—Rü ngẽxguma Tupana tama nanoxrexẽẽgu i ngẽma ngunexü̃gü, rü taxúetáma tamaxü̃. Natürü Tupana rü marü nananoxrexẽẽ i ngẽma ngunexü̃gü erü tüxü̃ nangechaü̃ ya yíxema noxrüxü̃ tüxü̃ yadexechixe. 21—Rü ngẽxguma texé pexü̃ ñagügu: “Dücax, daa nixĩ ya Cristu”, ñagügu, rü e̱xna: “Gua nixĩ ya Cristu”, ñagügu, ¡rü tãxṹ i nüxü̃́ peyaxõgüxü̃! 22—Erü Cristugüneta rü Tupanaãrü orearü uruü̃güneta tá ínangugü. Rü tá nanaxügü i muxü̃ma i cua̱xruü̃gü i taxü̃gü. Rü ngẽmaãcü, ega nüxü̃́ natauxchagu, rü tá tüxü̃ nawomüxẽẽgü woo ya yíxema duü̃xẽgü ya Tupanatama tüxü̃ idexechixe. 23—¡Pexuãẽgü! Erü guxü̃ma i ngẽma tá ngupetüxü̃, rü marü naxü̃pa pemaã nüxü̃ chixu. 24—Natürü marü nangupetügu i ngẽma ngúxü̃gü, rü ngẽma ngunexü̃gügu rü tá nixo ya üa̱xcü rü tãũtáma inabaxi ya tauemacü. 25—Rü woramacurigü rü ẽxtagü rü tá narüyi. Rü guxü̃ma i daxũwa ngẽxmaxü̃ rü tá naxĩã̱xãchitanü rü nachicana tá nixĩgachitanü. 26—Rü ngẽxguma i duü̃xü̃gü rü tá nüxü̃ nadaugü ya Tupana Nane ya duü̃xü̃xü̃ ixĩcü na caixanexü̃gu ínaxĩxü̃ i guxü̃ma i norü poramaã rü norü ngóonexü̃maã. 27—Rü tá nanamu i norü orearü ngeruü̃gü i daxũcü̱̃ã̱x na tüxü̃ nanutaque̱xexü̃ca̱x ya yíxema Tupana tüxü̃ idexechixe ya guxü̃wama ngẽxmagüxe ñu̱xmatáta naãne íyacuáxü̃wa nangu. 28—¡Iperüxĩnüẽ i ñaã ngu̱xẽẽtae i ori̱x i iguerachiga, rü naxca̱x pengúe! Rü ngẽxguma ngexwacaxü̃xü̃ i nachacüüxacügü iyarüyixgu rü naxüátügu, rü ngẽmawa nüxü̃ pecua̱x na paxa tá taunecü yiĩxü̃. 29—Rü ngẽxgumarüü̃ ta, rü ngẽxguma nüxü̃ peda̱u̱xgu na nangupetüxü̃ i ngẽma pemaã nüxü̃ chixuxü̃, rü ngẽmawa tá nüxü̃ pecua̱x na paxaxüchi tá ínanguxü̃ ya Tupana Nane ya duü̃xü̃xü̃ ixĩcü. 30—Rü guxü̃ma i ngẽma ñu̱xma pemaã nüxü̃ chixuxü̃ rü aixcüma tá nangupetü naxü̃pa na nayuexü̃ i ngẽma duü̃xü̃gü i ngẽxguma maxẽxü̃. 31—Daxũguxü̃ i naãne rü ñoma i naãne rü tá inayarüxo. Natürü chorü ore rü tagutáma inayarüxo, rü aixcüma tá ningu. 32—Natürü ngẽma ngunexü̃ rü ngora i nagu tá nangupetüxü̃ i ngẽma pemaã nüxü̃ chixuxü̃, rü Tanatü ya Tupanaxĩcatama nüxü̃ nacua̱x i ñuxgu tá na nangupetüxü̃ i ngẽma, rü taxúema ya togue nüxü̃ tacua̱x. Rü woo i norü orearü ngeruü̃gü i daxũcü̱̃ã̱x rü tama nüxü̃ nacua̱xgü, rü woo i choma na Nane chiĩxü̃ rü tama nüxü̃ chacua̱x i ñuxgu tá na nangupetüxü̃ i ngẽma. 33—Rü ngẽmaca̱x, ¡ipedaue rü pexuãẽgü! Erü tama nüxü̃ pecua̱x i ṯacü rü ngora tá íchangu i chomax. 34—Rü guxü̃ma i ngẽma pemaã nüxü̃ chixuxü̃, rü nanangẽxgumaraü̃ ya wüxi ya yatü ya ixũãchichaü̃cü na to i nachiü̃ãnewa naxũxü̃ca̱x rü norü duü̃xü̃güxü̃ mucü na nüxna nadaugüxü̃ca̱x ya nachiü̃. Rü wüxichigü i ngẽma duü̃xü̃güna nanaxã i norü puracü, rü ngẽma ĩã̱xãrü dauruü̃ rü nanamu na ngẽ́ma meã nüxna nadauxü̃ca̱x. 35—¡Rü ngẽmaca̱x name nixĩ i pema rü ipedaue! Erü tama nüxü̃ pecua̱x i ñuxgu tá ínangu ya yima cori ya ĩpataarü yora, rü bexmana noxri nachütagu, rü e̱xna ngãxü̃cüügu, rü e̱xna ota icaxgu, rü e̱xna noxri yangóonegu. ¡Rü ngẽmaca̱x ipedaue na ngürüãchi ínanguxgu tama ípepeeyane pexü̃ na íyanguéü̃xü̃ca̱x! 37—Rü ngẽma ore i pemaã nüxü̃ chixuxü̃, rü guxü̃ i duü̃xü̃güca̱x nixĩ. ¡Rü ipedaueecha! —ñanagürü.


text:
Michelangelo Alessandro Colli-Marchini
El Michee Lissander Colli-Marchini (Vigeven, 1738 - Firenz, 1808) l'è staa on general italian.
L'è staa al servizzi de l'Austria (perchè al temp la Lomellina la faseva anmò part del Ducaa de Milan) e l'ha combattuu in d'ona motta de guerr de l'Imperi.
In del 1792 l'Austria el gh'ha regalaa el Colli al Regn de Sardegna, vun di primm statt a vess taccaa de la Francia revoluzionaria. Però l'è staa battuu a Ceva e a Mondovì; a bon cunt l'è riessii a tegnì insema i sò soldaa per rivà a firmà l'armistizzi de Cherasch, che l'è staa ona sconfitta, ma minga on disaster.
L'ha anca comandaa alter esercit (semper in fonzion anti-francesa) e l'ha finii la soa carrera 'me ambassador austriegh in del Regn d'Etruria.


text:
06 09
Ol dé 06 09 l'è 'l 249 ( 250 si l'an al è biseest ) dé de l'an del calendare gregorià; manca 117 dé a finí l'an.
Ul dí 06 09 al è ul dí da pòost 249 ( 250 si l'an al è biseest ) dal an dal calendari gregurian; i manca 117 dí a finí l'an.
Nom del dé in diferenc dialecc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Aenimenc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
1339 - mar d'Alborán, davant Ceuta: ü stöl Català mandat per Gilabert de Cruïlles gh'al trà zò öna forsa navala Marochina.
1522 - Sanlúcar da Barrameda (Cadis, Andalusia): Juan Sebastián Elcano e i 17 òmegn che i è restàcc al mónt sö i 265 òmegn de la spedisiù del Fernão Magalhães i rìa a bòrd del vascèl Vitoria a Cadis e i diènta i prim a circumnavegá la Tera.
1620 - Plymouth (Anglatèra): i anomenacc pelegrí i salpa a bord del vassel Mayflower in diressiú Nord-América.
1901 - Buffalo (stat de Nöa York, USA): a l'esposissiú Pan-Americana, l'anarchesta Leon Czolgosz al feress ol president Wiliam McKinley, ch'al mörirà in del zir de 8 dé.
1941 - III Reich: i autorità nazzi i obliga töcc i zödé de plö de 6 agn a portá sura la roba öna stèla de David con la parola jude (zödé in Todèsch).
1972 - Munich (Baviera, Zermania): sich ativis·c del gröp teroresta Setember Négher i seguestra e sassina 11 atlet e alenadur Israelià ch'i partissipàa int i Zögh Olímpegh (massàcher de Münich).
Nassimenc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
1975 - Oriol Ripol Fortuny: Gjögadur de rugby internassiunal.
Necrolòse[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Feste[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.


text: 1Ñu̱xma pexna chaca rü, ¿pexca̱x e̱xna ya Tupana rü marü nüxü̃ naxo i norü duü̃xü̃gü i Yudíugü? Tama nixĩ i nüxü̃ naxoxü̃. Erü choma i Pauru rü Yudíu chixĩ. Rü Abráü̃tanüxü̃ chixĩ, rü Abráü̃taa ya Beyamítanüxü̃ chixĩ. 2Rü nuxcümamatama Tupana Yudíugümaã inaxuneta na norü duü̃xü̃gü yixĩgüxü̃ca̱x, rü ñu̱xma rü tama Yudíugüxü̃ naxo. ¿Tama e̱xna nüxü̃ pecua̱x na ñuxũ ñaxü̃ ga Tupanaãrü orearü uruü̃ ga Ería? Rü Tupanaãrü orewa nüxü̃ tadaugü rü Ería rü Tupanape̱xewa poraãcü yema Yudíugüxü̃ ínaxuaxü̃. 3Rü ñanagürü ga Ería: “Pa Corix, ngẽma Yudíugü rü marü nanadai i curü orearü uruü̃gü. Rü nagu napogüe i ngẽma nachicagü i ngextá duü̃xü̃gü cuxü̃ íicua̱xüü̃güxü̃wa. Rü chaxicatama íchayaxüãchi. Rü choxü̃ rü ta nima̱xgüchaü̃”, ñanagürü ga Ería. 4Natürü Tupana nanangãxü̃, rü ñanagürü: “Dücax, choma rü marü choxü̃́ nangẽxma i 7000 i yatügü i chaugüca̱x chidexechixü̃. Rü nümagü rü taguma nüxü̃ nicua̱xüü̃gü i ngẽma tupananetachicüna̱xã i Baá”, ñanagürü. 5Rü ngẽxgumarüü̃ ta nixĩ i ñu̱xmax. Rü woo muxü̃ma i Yudíugü tama nayaxõgü, natürü nangẽxma i ñuxre i Tupana namaã mecümaxü̃gagu yadexechixü̃. 6Rü ñu̱xma na Tupana namaã mecümaxü̃gagu yadexechixü̃ i ngẽma duü̃xü̃gü, rü ngẽmaca̱x taxucürüwama texé nüxü̃ tixu na ṯacü rü puracü i mexü̃ca̱x na yadexechiãxü̃. Erü ngẽxguma chi ngẽma duü̃xü̃güarü puracü i mexü̃ca̱x yadexechiãgu, rü taxuca̱x chima tü̱xcüü̃ Tupana namaã namecüma. 7¿Rü ñuxãcü yiĩxü̃ i ñu̱xmax? Rü ngẽma rümumaẽxü̃ i Yudíugü rü tama nüxü̃ inaya-ngaugü i ngẽma maxü̃ i naxca̱x nadaugüxü̃. Natürü ngẽma noxretama i Yudíugü i Tupana idexechixü̃, rü ngẽmáãcü nüxü̃ inayangaugü i ngẽma maxü̃. Rü guxü̃ma i ngẽma togü i Yudíugü rü Tupana nüxü̃́ nanaguxchaxẽẽ. 8Rü ngẽmachiga nixĩ i Tupanaãrü ore i ümatüxü̃ i ñaxü̃: “Tupanatama ngẽma duü̃xü̃güaxü̃́ nanaguxchaxẽẽ. Rü ngẽmaca̱x woo nüxü̃ nadaugügu i ngẽma ore i aixcüma ixĩxü̃, rü tama nüxü̃ nacua̱xgüéga. Rü woo nüxü̃ naxĩnüẽgu i ngẽma ore, rü tama nayaxõgü. Rü ñu̱xma rü ta ngẽmaãcü nixĩ”, ñanagürü. 9Rü Dabí rü ta rü ñanagürü: “Rü ngẽma duü̃xü̃gü rü norü petaca̱x naxügüxü̃ i õnagügagu rü norü muxü̃ma i ngẽmaxü̃gügagu rü chixexü̃gu tá nayi rü ngẽmaca̱x tá napoxcue. 10Rü naãẽwa rü tãũtáma nüxü̃ nacua̱xgü, rü guxchaxü̃gü tá nüxü̃́ nangẽxma. Rü ñoma wüxi i duü̃xü̃ i ṯacü i yaxü̃ ípaxixü̃rüü̃ tá nixĩgü namaã i norü guxchaxü̃gü”, ñanagürü. 11Rü pexna chaca, rü ñu̱xma na Cristuxü̃ naxoexü̃ i ngẽma Yudíugü, ¿rü pexca̱x e̱xna rü ngẽmaca̱x ya Tupana rü tá nüxü̃ naxoxochixü̃? Tama nüxü̃ naxo. Natürü ñu̱xma na tama Cristuaxü̃́ yaxõgüãxü̃ i ngẽma Yudíugü, rü ngẽmaca̱x ya Tupana rü nüxü̃ narüngü̃xẽẽ rü nanamaxẽxẽẽ i ngẽma togü i tama Yudíugü ixĩgüxü̃. Rü ngẽmaãcü nanaxü ya Tupana na yaxãũxãchiexü̃ca̱x i ngẽma Yudíugü, rü Cristuaxü̃́ na yaxõgüãxü̃ca̱x. 12Rü yema na ínatüexü̃ ga yema Yudíugü, rü yemagagu muxü̃ma ga togü ga duü̃xü̃gü nanayauxgü ga Tupanaãrü ngü̃xẽẽ i taxü̃. Rü yema na noxretama ga Yudíugü nayaxõgüxü̃, rü yemagagu Tupana nanamaxẽxẽẽ ga yema tama Yudíugü ixĩgüxü̃. Natürü ngẽxguma tá Tupanaca̱x nawoegu̱xgu i guxü̃ma i Yudíugü, rü Tupana rü tá yexeraãcü nüxü̃ narüngü̃xẽẽ i guxü̃ma i ngẽma duü̃xü̃gü i tama Yudíugü ixĩgüxü̃. 13Rü ñu̱xma Pa Duü̃xü̃gü i Tama Yudíugü Ixĩgüxü̃x, rü choxü̃́ nangẽxma i wüxi i ore i pemaã nüxü̃ chixuxchaü̃xü̃. Rü dücax, petanüwa nixĩ i choxü̃ namuxü̃ ya Tupana na pemaã nüxü̃ chixuxü̃ca̱x i norü ore. Rü ñu̱xma rü aixcüma meã chayanguxẽẽ i ngẽma puracü, erü chanaxwa̱xe na pexü̃ nadaugüxü̃ i ngẽma chautanüxü̃ i Yudíugü na ñuxãcü Tupana pexü̃ na rüngü̃xẽẽxü̃. Rü ngẽmaãcü tá nixãũxãchie i ñuxre i nümagü, rü tá Cristuaxü̃́ nayaxõgü, rü ngẽmaãcü tá nanayauxgü i maxü̃ i taguma gúxü̃. 15Nüxü̃ tacua̱x rü ngẽma Yudíugü rü tama Cristuaxü̃́ nayaxõgüchaü̃ i ñu̱xmax. Rü ngẽmaca̱x ya Tupana rü nanade i ngẽma togü i duü̃xü̃gü i tama Yudíugü ixĩgüxü̃. Natürü ñu̱xma na ngẽmaãcü yiĩxü̃, ¿rü ñuxãcü tá nixĩ i ngẽxguma Cristuaxü̃́ yaxõgüãgu i ngẽma Yudíugü, rü wena Tupana nadexgu? Rü wüxi i mexẽchixü̃ tá nixĩ naxca̱x i ngẽma Yudíugü. Erü ñoma wüxi i duü̃xü̃ i yuxü̃ rü wenaxãrü maxü̃xü̃rüü̃ tá nixĩgü. 16Rü Tupana rü wena tá nanade i ngẽma Yudíugü i ngẽxguma yaxõgüãgu. Rü ngẽ-maãcü tá nixĩ, yerü nuxcümaü̃cü ga nanatü ga Abráü̃ rü Tupanaãrü duü̃xü̃ nixĩ. Rü ngẽmaca̱x i nataagü i Yudíugü rü Tupanaãrü duü̃xü̃gü ta nixĩgü. Rü ñoma wüxi i pãũ i Tupanana ixãxü̃rüü̃ tá nixĩ. Erü ngẽxguma ngẽma pãũwa íraxü̃ Tupanaãrü yixĩgu, rü ngẽmawa nüxü̃ tacua̱x na guxü̃ma i ngẽma pãũ rü noxrü na yiĩxü̃. Rü ngẽma wüxi i nanetü i Tupanana ixãxü̃rüü̃ tá nixĩ. Rü ngẽxguma ngẽma nanetüchuma̱xã rü Tupanaãrü yixĩgu, rü ngẽmawa nüxü̃ tacua̱x na guxü̃ma i ngẽma nanetü rü noxrü na yiĩxü̃. Rü ngẽmaãcü tá nixĩ i ngẽma Yudíugümaã nangupetüxü̃, erü wüxi i ngunexü̃gu rü guxü̃ma i nümagü rü Tupanaca̱x tá nawoegu. 17Tupana nüxü̃ naxo ga yema Yudíugü ga tama yaxõgüchaü̃xü̃. Rü ñoma wüxi i ori̱xchacüü i idaexü̃rüü̃ nixĩ ga yema Yudíugüxü̃ naxoxü̃. Natürü nachicüü Tupana pexü̃ nade woo tama Yudíugü na pixĩgüxü̃. Rü wüxi i naĩxnecücü̱̃ã̱x i ori̱xchacüü rü ori̱x i toxü̃wa yarüñaxcuchixü̃rüü̃ pixĩgü. Rü ñu̱xma i pema rü ta pexü̃́ nangẽxma i pechica i natanüwa i ngẽma duü̃xü̃gü i Tupanaãrü ixĩgüxü̃. Rü Tupana rü pexü̃ narüngü̃xẽẽ rü pexü̃ rü ta namaxẽxẽẽ. 18Natürü pema i tama Yudíugü na pixĩgüxü̃, rü tama name i pegü picua̱xüü̃ rü nüxü̃ pixu na ngẽma Yudíugüarü yexera pixĩgüxü̃. Rü ngẽxguma chi ngẽmaãcü pegü picua̱xüü̃güchaü̃gu, rü name nixĩ i nüxna pecua̱xãchie na tama petanüwa ne naxũxü̃ ga Cristu ya pexü̃ maxẽxẽẽcü, natürü Yudíugütanüwa nixĩ ga ne naxũxü̃. Rü ngẽma Yudíugügagu nixĩ i Tupana pexü̃ dexü̃ rü pexü̃ namaxẽxẽẽxü̃ i ñu̱xmax. 19Natürü bexmana tá ñaperügügü: “Tupana rü marü nüxü̃ naxo ga yema Yudíugü rü yemaca̱x nachicüü tüxü̃ nade”, ñaperügügü tá. 20Ngẽmáãcü aixcüma nixĩ ga Tupana nüxü̃ oxü̃ ga yema Yudíugü yerü tama nayaxõgü. Rü ngẽma na peyaxõgüxü̃ca̱xicatama nixĩ i nachicüü Tupana pexü̃ dexü̃ i ñu̱xmax. Rü ngẽmaca̱x tama name i pegü picua̱xüü̃gü. ¡Natürü pexuãẽgü na tama yema Yudíugüxü̃ üpetüxü̃rüü̃ pexü̃ üpetüxü̃ca̱x! 21Yerü yema Yudíugü ga noxri Tupanaãrü ixĩgüxü̃, rü Tupana nüxü̃ naxo yerü tama nayaxõgü. Rü yexguma yemaãcü Tupana nüxü̃ oxgu ga yema duü̃xü̃gü rü pexü̃ rü tá ta naxo ega tãũtáma peyaxõgüechagu. 22Dücax, na ñuxãcü namecümaxü̃ ya Tupana. Natürü tüxü̃ napoxcu ta ega tama aixcüma yaxõgügu. Rü nanapoxcue ga yema duü̃xü̃gü ga chixexü̃gu y̱ixü̃, natürü pemaã rü namecüma. Natürü penaxwa̱xe i guxü̃guma nüma nanaxwa̱xexü̃ãcüma pemaxẽ rü peyaxõgü na guxü̃guma pemaã namecümaẽchaxü̃ca̱x. Erü ngẽxguma tama nüma nanaxwa̱xexü̃ãcüma pemaxẽgu rü tama peyaxõgüechagu, rü tãũtáma pemaã namecüma. Rü pexü̃ rü tá ta naxo, rü tá pexü̃ ínawogü. 23Natürü ngẽxguma yaxõgüãgu i ngẽma Yudíugü i ñu̱xma maxẽxü̃, rü woo Tupana na nüxü̃ oxü̃ ga noxrix, natürü wena táxarü nanade erü nüxü̃́ nangẽxma i pora na wenaxãrü nadeãxü̃ca̱x ega aixcüma yaxõgüãgu. 24Rü pema na tama Yudíugü na pixĩgüxü̃, rü tama Tupanaãrü duü̃xü̃gü pixĩgü ga noxrix. Natürü Tupana pexü̃ nade na noxrü pixĩgüxü̃ca̱x. Rü ñu̱xma na yemaãcü Tupana pexü̃ dexü̃, rü ngẽxguma yaxõgüãgu i ngẽma Yudíugü, rü Tupana rü pexü̃ nadexü̃ãrü yexera tá nüxü̃́ natauxcha na nadeãxü̃ i ngẽma Yudíugü, yerü woetama norü duü̃xü̃güchire̱x nixĩgü ga noxrix. 25Pa Chaueneẽgü i Yaxõgüxü̃x, nangẽxma i wüxi i ore ga noxri tama duü̃xü̃güxü̃ nüxü̃ nacua̱xẽẽxü̃ ga Tupana. Natürü chanaxwa̱xe i nüxü̃ pecua̱x i ngẽma ore na tama nagu perüxĩnüẽxü̃ca̱x na duü̃xü̃gü i nüxü̃ cua̱xüchixü̃ pixĩgüxü̃, rü pexicatama Tupana pexü̃ dexü̃. Rü dücax, noxretama nixĩ i ngẽma Yudíugü i aixcüma yaxõgüxü̃. Rü ngẽmaãcü tá nixĩ ñu̱xmatáta yaxõgüã i guxü̃ma i ngẽma togü i duü̃xü̃gü i Tupana idexechixü̃. 26Natürü ngẽmawena rü guxü̃táma i Yudíugü rü tá ta nayaxõgü, rü tá nanayauxgü i maxü̃ i taguma gúxü̃. Erü Tupanaãrü ore i ümatüxü̃wa rü ñanagürü: “Yima Cristu ya ínanguxü̃xẽẽcü, rü Yudíugütanüwatama ne naxũ. Rü nüma rü tá Yudíugüxü̃ chixexü̃wa ínanguxü̃xẽẽ. 27Rü aixcüma norü pecaduwa tá íchananguxü̃xẽẽ i ngẽma Yudíugü. Rü ngẽxguma tá nixĩ na aixcüma chayanguxẽẽxü̃ i ngẽma chorü uneta ga ü̃paxüchima Abráü̃maã nüxü̃ chixuxü̃”, ñanagürü ga Tupana. 28Natürü i ñu̱xma ya Tupana rü Yudíugüxü̃ nadau na norü uwanügü yiĩxü̃ erü tama nayaxõgü i ngẽma ore i mexü̃. Natürü ngẽmaãcü naxüpetü na pexü̃́ natauxchaxü̃ca̱x na peyaxõgüxü̃ i pema i tama Yudíugü na pixĩgüxü̃. Natürü nüma ya Tupana rü ñu̱xma rü ta ngẽma Yudíugüxü̃ nangechaü̃ yerü nuxcümaü̃güxü̃ ga norü o̱xigümaã inaxuneta na nüxü̃ tá nangü̃xẽẽxü̃. 29Rü ngẽxguma Tupana rü ṯacü i mexü̃maã inaxunetagu, rü aixcüma nayanguxẽẽ i ngẽma, rü taguma nüxü̃ inayarüngüma. Rü ngẽxgumarüü̃ ta i ngẽxguma texéca̱x nacaxgu, rü taguma nüxü̃ inayarüngüma i ngẽma. 30Rü pema na tama Yudíugü pixĩgüxü̃, rü ü̃pa rü tama Tupanaga pexĩnüẽ. Natürü ñu̱xma na tama naga naxĩnüẽxü̃ i Yudíugü, rü ngẽmaca̱x Tupanaãxü̃́ pengechaü̃tümüü̃gü erü peyaxõgü i pemax. 31Rü ngẽma pexü̃ ngupetüxü̃rüü̃ nixĩ i ngẽma Yudíugüxü̃ nangupetüxü̃. Nümagü rü tama Tupanaga naxĩnüẽ i ñu̱xmax, natürü ngẽmaãcü nüxü̃ nangupetü na Tupanaãxü̃́ pengechaü̃tümüü̃güxü̃ca̱x, rü nümagü rü ta Tupanaãxü̃́ nangechaü̃tümüü̃güxü̃ca̱x i ñu̱xmax. 32Yerü nüma ga Tupana rü guxü̃ma ga duü̃xü̃gümaã nanaxuegu na chixexü̃wa nangẽxmagüxü̃ nagagu ga norü pecadugü. Natürü yemaãcü namaã nanaxuegu ga Tupana na nüxü̃́ nangechaü̃tümüü̃güxü̃ca̱x i guxü̃ma i duü̃xü̃gü. 33Rü namexẽchi ya tórü Tupana, rü poraãcüxüchima tüxü̃ narüngü̃xẽẽ. Rü nüma rü nüxü̃ nacua̱xüchi erü guxü̃xü̃ma nacua̱x. Rü yixema rü taxucürüwama nüxü̃ tacua̱x i tü̱xcüü̃ yiĩxü̃ i tüxü̃ yadexechixü̃, rü taxucürüwama nüxü̃ tacua̱x i guxü̃ma i ngẽma naxüxü̃ i nümax. 34¿Erü texé i tatanüwa nüxü̃ tacua̱x i guxü̃ma i ngẽma tórü Cori nagu rüxĩnüxü̃? ¿Rü texé nüxü̃ tacua̱x na tórü Corixü̃ taxucu̱xẽxü̃? 35¿Rü texé tüxira ṯacü rü ãmare tórü Corina taxã, na yixcama nüxĩ ṯacümaã tüxü̃́ nataeguxẽẽãxü̃ca̱x? 36Erü guxü̃ma i ṯacü ingẽxmaxü̃ rü Tupanaxü̃tawa ne naxĩ. Rü nüma nixĩ ga naxüãxü̃ ga guxü̃ma na noxrü yiĩxü̃ca̱x. Rü name nixĩ i guxü̃guma nüxü̃ ticua̱xüü̃gü rü tanataxẽẽ. Rü ngẽmaãcü yiĩ.


text:
I Love You
I Love you (A t vój bèṅ) 'l è 'n film dramàtic dal 1986 ad Marco Ferreri preśentâ a 'l 39śum Fèstival ad Cannes.
Sunt
Michel (Christopher Lambert) 'l è 'n śóvan put ch'al lavóra par n'agensìa 'd viàś. Al viṿ da par lò in un magaśèṅ a Parì dòp ch'al s è separâ da la sò muróśa parchè al n vliva minga avér di fiōi. Dal dóni però a gh 'n à sèmp'r a basta, i s śibìsan vluntéra, ma lò al n in vōl savér, piutòst al tîṅ a drē a la sò mòta, a i prugràma dla televiśiòṅ e a i sò giachét ad pèl. Al sò amìg più impurtànt par lò 'l è Yves (Eddy Mitchell), sénsa lavōr da tri an.
Un dè al cata sù da par tèra un portaciàṿ cun na fàcia ad dóna e di làbar pîṅ ad rusét. Quànd lò al fìsćia, al śavàj al gh rispónd dgénd-ag “a t vój bèṅ”. Michel al pèrd la tèsta dabòṅ p'r al portaciàṿ: 'l al fà védar a i sò amìg, 'l al carésa da spés e al dvènta gelóś quànd cal quèl lè al dascór anc cun chi àtar ch'i gh fìsćian adrē. Michel al gh la cava a far 'l amōr cun al cióndul davànti a la televiśiòṅ. Durànt al lavōr in agensìa al cgnós Pierre (Marc Berman), òṅ ch'al gh'à 'n portaciàṿ cumpàgn dal suo e ch'al s è fidansâ sèg.
Un dè, dòp un strabùc, al ragàs al pèrd un dènt e al n è più bòṅ ad fìsćiar. Par lò 'l è 'n drama, 'l è cuma s'al fus dvintâ imputènt. Par sintìr incóra la vóś dla sò "amàda" 'l è custrét a sunàr 'n urganèṅ ma par lò a n è briśa 'l stés quèl, a n gh cata minga gust. Al decìd acsè ad śbragàr-al.


text:
Petra Martić
La Petra Martić (Spàlat, 19 ad Śnar dal 1991, a s lèś [pêtra mâːrtitɕ]) l'è na tenìsta cruàta ch'l'è stada la nùmar quarànta-dū dal mónd in singulàr ('l 11 ad Śugn dal 2012). L'è élta 181 cm e la péśa 63 chilo. L'è prufesiunìsta da 'l 2008.
A gh piàś dimóndi bévar l'Orangina e śugàr in sal cimènt.
In dla sò caréra l'à śugâ na finàla in un turnèo WTA a Kuala Lumpur, al 4 ad Mars dal 2012, ma la 'l à pèrs cóntar la Hsieh Su-wei par 6–2 5–7 1–4 bandòṅ. Par cóntar l'à purtâ a cà dū tìtui ITF, 'l ùltim a Bièla in dal 2009 cóntar la canadéśa Sharon Fichman par 7–5 6–4 ('l iva anc batû l'austragliàna Jelena Dokić). In di Gran Slam al sò riśultâ più bèl 'l è al quàrt tùran a 'l Roland Garros dal 2012.
Caréra
La cruàta la mòla i turnèo ITF in dal 2009 par śugàr in dal sircùit principàl. La s fà strada a 'l Roland Garros quànd, parténd da 'l qualificasiòṅ, la bat dū itagliàni, l'Alberta Brianti e la Mara Santangelo ma pò la pèrd a 'l secónd tùran da l'Aleksandra Wozniak. Incóra méj a Budapèst in dua l'è bòna ad far fóra la Lucie Šafářová 7-6 6-0 prima ad cédar in di quàrt a la Edina Gallovits. In Śluvègna, a Portoroz, la pèrd a i quàrt da la Sara Errani par 1-6 1-6. A gl'US Open, dòp tri tùran ad qualificasiòṅ, la cata la Caroline Wozniacki in dal secónd tùran e la vèṅ asfaltàda 1-6 0-6. A 'l ITF ad Sòfia la riva in semifinàl e la sèra 'l an a 'l 84śum pòst.
La n taca minga bèṅ al 2010 ma pò in di Stat Unî la pasa un tùran a Indian Wells e dū a Miami. 'L è 'n fōg ad paja parchè pò par tut 'l an la cata sōl dal scunfìti subìt in di turnèo WTA, a part Wimbledon in dua la pèrd a 'l secónd tùran da la Marion Bartoli. La taca al 2011 faghénd incóra al qualificasiòṅ. La n i pasa briśa a Brisbane e a Sydney. La gh và méj a gl'Australian Open in dua la riva anc a 'l secónd tùran ma la pèrd da l'Agnieszka Radwańska 3-6 4-6. A Bugutà la riva in semifinàl, a Miami la pèrd a 'l secónd tùran da la Marija Šarapova. Par far dascórar incóra ad lē, la gh'à da spetàr Śugn e al turnèo ad Cupenàghen in dua la riva in semifinàl batùda par la Lucie Šafářová par 6-1 4-6 2-6. A 'l IFT ad Cùneo la bat subìt l'Elena Bovina ma la gh'à pò da pigàr-as a l'ulandéśa Arantxa Rus. P'r andàr dént'r a 'l tablòṅ prinsipàl dal turnèo ad Cincinnati la bat in dal qualificasiòṅ al spagnōli Carla Suárez Navarro e María José Martínez Sánchez e pò la pasa dū tùran, mandànd a cà la rusa Elena Vesnina e la Yanina Wickmayer, prima ad cédar a la nùmar dū dal mónd Vera Zvonarëva. Cun i sènt punt di US Open (secónd tùran cóntar l'Anastasija Pavljučenkova) e i stanta ad Cantón (quàrt ad finàl) la finìs 'l an da nùmar 49.
La taca al 2012 vinsénd 'n incóntar sōl e pardénd-an tri. In Favràr, baténd in d'l ùltim tùran dal qualificasiòṅ la Mona Barthel, la pōl śugàr cóntar la Lucie Šafářová a Dubai ma la gh'à da chinàr la tèsta 3-6 7-5 3-6. Finalmènt la riva in finàl in un turnèo WTA a Kuala Lumpur ma la pèrd da la Hsieh Su-wei, nùmar 123 dal mónd, 'n ustàcul fàcil in cunfrònt a la Shuai Peng (19) e a la Jelena Janković (14) batùdi in di quàrt e in semifinàl. La s ripét a Cupenàghen: incóra na semifinàl pardùta, cla vòlta chè p'r òpra dla padróna ad cà, la Caroline Wozniacki. In sla tèra rósa la riva a i quàrt a Budapèst, batùda par l'Elena Vesnina, e in di utàṿ a 'l Roland Garros in dua la céd a l'Angelique Kerber par 3-6 5-7. Dòp soquànt prim tùran, la tórna a śugàr bèṅ a Tokyo (l'Andrea Petković e la Petra Kvitová i 'n sànan quèl) ma in dal tèrs tùran la pèrd p'r al śbrag dla scùffia cóntar la Nadia Petrova 6-7 7-6 4-6. La sèra 'l an pardénd a 'l prim tùran in Lussembûrgh da la ruména Sorana Cîrstea.
In dal 2013 la śōga pôc, pardénd i quàt'r incóntar fat a rivàr a Mars, gl'ùltim dū cun la śvisra Stefanie Vögele a Indian Wells e Miami. La vins la sò prima partìda d'l an a Katowice in Pulògna quànd la bat l'Elina Svitolina par 6-7 6-3 6-2. Dòp avér pasâ 'n àtar tùran, la cata la Petra Kvitová in di quàrt ch'la la mét in riga 3-6 2-6. La cruàta la pèrd anc a 'l prim tùran a Marrakech, paténd un 6-7 4-6 da la Francesca Schiavone.


text:
Treni Agosta (Collegamenti ferroviari da / per Agosta)
Treni Albano Laziale (Collegamenti ferroviari da / per Albano Laziale)
Treni Allumiere (Collegamenti ferroviari da / per Allumiere)
Treni Anguillara Sabazia (Collegamenti ferroviari da / per Anguillara Sabazia)
Treni Anticoli Corrado (Collegamenti ferroviari da / per Anticoli Corrado)
Treni Anzio (Collegamenti ferroviari da / per Anzio)
Treni Arcinazzo Romano (Collegamenti ferroviari da / per Arcinazzo Romano)
Treni Ardea (Collegamenti ferroviari da / per Ardea)
Treni Ariccia (Collegamenti ferroviari da / per Ariccia)
Treni Arsoli (Collegamenti ferroviari da / per Arsoli)
Treni Artena (Collegamenti ferroviari da / per Artena)
Treni Bellegra (Collegamenti ferroviari da / per Bellegra)
Treni Bracciano (Collegamenti ferroviari da / per Bracciano)
Treni Camerata Nuova (Collegamenti ferroviari da / per Camerata Nuova)
Treni Campagnano di Roma (Collegamenti ferroviari da / per Campagnano di Roma)
Treni Canale Monterano (Collegamenti ferroviari da / per Canale Monterano)
Treni Canterano (Collegamenti ferroviari da / per Canterano)
Treni Capena (Collegamenti ferroviari da / per Capena)
Treni Capranica Prenestina (Collegamenti ferroviari da / per Capranica Prenestina)
Treni Carpineto Romano (Collegamenti ferroviari da / per Carpineto Romano)
Treni Casape (Collegamenti ferroviari da / per Casape)
Treni Castel Gandolfo (Collegamenti ferroviari da / per Castel Gandolfo)
Treni Castel Madama (Collegamenti ferroviari da / per Castel Madama)
Treni Castel San Pietro Romano (Collegamenti ferroviari da / per Castel San Pietro Romano)
Treni Castelnuovo di Porto (Collegamenti ferroviari da / per Castelnuovo di Porto)
Treni Cave (Collegamenti ferroviari da / per Cave)
Treni Cerreto Laziale (Collegamenti ferroviari da / per Cerreto Laziale)
Treni Cervara di Roma (Collegamenti ferroviari da / per Cervara di Roma)
Treni Cerveteri (Collegamenti ferroviari da / per Cerveteri)
Treni Ciampino (Collegamenti ferroviari da / per Ciampino)
Treni Ciciliano (Collegamenti ferroviari da / per Ciciliano)
Treni Cineto Romano (Collegamenti ferroviari da / per Cineto Romano)
Treni Civitavecchia (Collegamenti ferroviari da / per Civitavecchia)
Treni Civitella San Paolo (Collegamenti ferroviari da / per Civitella San Paolo)
Treni Colleferro (Collegamenti ferroviari da / per Colleferro)
Treni Colonna (Collegamenti ferroviari da / per Colonna)
Treni Fiano Romano (Collegamenti ferroviari da / per Fiano Romano)
Treni Filacciano (Collegamenti ferroviari da / per Filacciano)
Treni Fiumicino (Collegamenti ferroviari da / per Fiumicino)
Treni Fonte Nuova (Collegamenti ferroviari da / per Fonte Nuova)
Treni Formello (Collegamenti ferroviari da / per Formello)
Treni Frascati (Collegamenti ferroviari da / per Frascati)
Treni Gallicano nel Lazio (Collegamenti ferroviari da / per Gallicano nel Lazio)
Treni Gavignano (Collegamenti ferroviari da / per Gavignano)
Treni Genazzano (Collegamenti ferroviari da / per Genazzano)
Treni Genzano di Roma (Collegamenti ferroviari da / per Genzano di Roma)
Treni Gerano (Collegamenti ferroviari da / per Gerano)
Treni Gorga (Collegamenti ferroviari da / per Gorga)
Treni Grottaferrata (Collegamenti ferroviari da / per Grottaferrata)
Treni Guidonia Montecelio (Collegamenti ferroviari da / per Guidonia Montecelio)
Treni Jenne (Collegamenti ferroviari da / per Jenne)
Treni Labico (Collegamenti ferroviari da / per Labico)
Treni Ladispoli (Collegamenti ferroviari da / per Ladispoli)
Treni Lanuvio (Collegamenti ferroviari da / per Lanuvio)
Treni Lariano (Collegamenti ferroviari da / per Lariano)
Treni Licenza (Collegamenti ferroviari da / per Licenza)
Treni Magliano Romano (Collegamenti ferroviari da / per Magliano Romano)
Treni Mandela (Collegamenti ferroviari da / per Mandela)
Treni Manziana (Collegamenti ferroviari da / per Manziana)
Treni Marano Equo (Collegamenti ferroviari da / per Marano Equo)
Treni Marcellina (Collegamenti ferroviari da / per Marcellina)
Treni Marino (Collegamenti ferroviari da / per Marino)
Treni Mazzano Romano (Collegamenti ferroviari da / per Mazzano Romano)
Treni Mentana (Collegamenti ferroviari da / per Mentana)
Treni Monte Compatri (Collegamenti ferroviari da / per Monte Compatri)
Treni Monte Porzio Catone (Collegamenti ferroviari da / per Monte Porzio Catone)
Treni Monteflavio (Collegamenti ferroviari da / per Monteflavio)
Treni Montelanico (Collegamenti ferroviari da / per Montelanico)
Treni Montelibretti (Collegamenti ferroviari da / per Montelibretti)
Treni Monterotondo (Collegamenti ferroviari da / per Monterotondo)
Treni Montorio Romano (Collegamenti ferroviari da / per Montorio Romano)
Treni Moricone (Collegamenti ferroviari da / per Moricone)
Treni Morlupo (Collegamenti ferroviari da / per Morlupo)
Treni Nazzano (Collegamenti ferroviari da / per Nazzano)
Treni Nemi (Collegamenti ferroviari da / per Nemi)
Treni Nerola (Collegamenti ferroviari da / per Nerola)
Treni Nettuno (Collegamenti ferroviari da / per Nettuno)
Treni Olevano Romano (Collegamenti ferroviari da / per Olevano Romano)
Treni Palestrina (Collegamenti ferroviari da / per Palestrina)
Treni Palombara Sabina (Collegamenti ferroviari da / per Palombara Sabina)
Treni Percile (Collegamenti ferroviari da / per Percile)
Treni Pisoniano (Collegamenti ferroviari da / per Pisoniano)
Treni Poli (Collegamenti ferroviari da / per Poli)
Treni Pomezia (Collegamenti ferroviari da / per Pomezia)
Treni Ponzano Romano (Collegamenti ferroviari da / per Ponzano Romano)
Treni Riano (Collegamenti ferroviari da / per Riano)
Treni Rignano Flaminio (Collegamenti ferroviari da / per Rignano Flaminio)
Treni Riofreddo (Collegamenti ferroviari da / per Riofreddo)
Treni Rocca Canterano (Collegamenti ferroviari da / per Rocca Canterano)
Treni Rocca di Cave (Collegamenti ferroviari da / per Rocca di Cave)
Treni Rocca di Papa (Collegamenti ferroviari da / per Rocca di Papa)
Treni Rocca Priora (Collegamenti ferroviari da / per Rocca Priora)
Treni Rocca Santo Stefano (Collegamenti ferroviari da / per Rocca Santo Stefano)
Treni Roccagiovine (Collegamenti ferroviari da / per Roccagiovine)
Treni Roiate (Collegamenti ferroviari da / per Roiate)
Treni Roma (Collegamenti ferroviari da / per Roma)
Treni Roviano (Collegamenti ferroviari da / per Roviano)
Treni Sacrofano (Collegamenti ferroviari da / per Sacrofano)
Treni Sambuci (Collegamenti ferroviari da / per Sambuci)
Treni San Cesareo (Collegamenti ferroviari da / per San Cesareo)
Treni San Gregorio da Sassola (Collegamenti ferroviari da / per San Gregorio da Sassola)
Treni San Polo dei Cavalieri (Collegamenti ferroviari da / per San Polo dei Cavalieri)
Treni San Vito Romano (Collegamenti ferroviari da / per San Vito Romano)
Treni Santa Marinella (Collegamenti ferroviari da / per Santa Marinella)
Treni Sant'Angelo Romano (Collegamenti ferroviari da / per Sant'Angelo Romano)
Treni Sant'Oreste (Collegamenti ferroviari da / per Sant'Oreste)
Treni Saracinesco (Collegamenti ferroviari da / per Saracinesco)
Treni Segni (Collegamenti ferroviari da / per Segni)
Treni Subiaco (Collegamenti ferroviari da / per Subiaco)
Treni Tivoli (Collegamenti ferroviari da / per Tivoli)
Treni Tolfa (Collegamenti ferroviari da / per Tolfa)
Treni Torrita Tiberina (Collegamenti ferroviari da / per Torrita Tiberina)
Treni Trevignano Romano (Collegamenti ferroviari da / per Trevignano Romano)
Treni Vallepietra (Collegamenti ferroviari da / per Vallepietra)
Treni Vallinfreda (Collegamenti ferroviari da / per Vallinfreda)
Treni Valmontone (Collegamenti ferroviari da / per Valmontone)
Treni Velletri (Collegamenti ferroviari da / per Velletri)
Treni Vicovaro (Collegamenti ferroviari da / per Vicovaro)
Treni Vivaro Romano (Collegamenti ferroviari da / per Vivaro Romano)
Treni Zagarolo (Collegamenti ferroviari da / per Zagarolo)
Treni Fiumicino Aeroporto FCO (Collegamenti ferroviari da / per Fiumicino Aeroporto FCO)
Treni Ciampino Aeroporto CIA (Collegamenti ferroviari da / per Ciampino Aeroporto CIA)
Treni Roma Tiburtina (Collegamenti ferroviari da / per Roma Tiburtina)


text: 1Rü ngẽmaca̱x, Pa Duü̃xü̃x, rü woo texé quixĩgu rü taxuacüma Tupanape̱xewa cugüétüwa cuchogü, ega togüxü̃ quixuechagu. Erü ngẽxguma togüxü̃ quixuechagu na nachixexü̃ rü cugütama cupoxcu, erü cuma na cumücüxü̃ quixuechaxü̃ rü cuma rü ta cunaxü i ngẽma chixexü̃ i cumücüxü̃ naxca̱x quixuechaxü̃. 2Rü nüxü̃ tacua̱x rü Tupana tá nanapoxcue i ngẽma duü̃xü̃gü i namücügüxü̃ ixugüechaxü̃. Rü ngẽxguma napoxcueãgu, rü tama chixexü̃ naxü ya Tupana, erü ngẽma duü̃xü̃gü rü norü chixexü̃gagutama nixĩ i napoxcueãxü̃. 3Rü dücax, Pa Duü̃xü̃x, rü ngẽxguma togüxü̃ quixu-echagu, natürü cuma rü ta cunaxü̱xgu i ngẽmatama chixexü̃ i nüma naxüxü̃, ¿rü ñuxũcürüwa tá i nagu curüxĩnüxü̃ na Tupanachaxwa iquicúxü̃ na tama cuxü̃ napoxcuxü̃ca̱x? 4¿Rü tü̱xcüü̃ tama nagu curüxĩnü i ngẽma mexü̃ i Tupana cuxca̱x üxü̃? Nüma rü poraãcüxüchi cumaã namecüma rü yaxna cumaã naxĩnü rü tama paxa curü chixexü̃ca̱x cuxü̃ napoxcuchaü̃. ¿Rü ñu̱xma rü tü̱xcüü̃ nüxü̃ cuxo? ¿Tama e̱xna nüxü̃ cucua̱x na Tupana ngẽmaãcü cumaã mecümaxü̃ na nüxü̃ curüxoxü̃ca̱x i curü chixexü̃ rü naxca̱x na cumaxü̃xü̃ca̱x ya Tupana? 5Natürü cuma rü tama Tupanaxü̃ cucuáxchaü̃ rü tama nüxü̃ curüxoxchaü̃ i curü chixexü̃. Rü ngẽmaãcü cugüca̱xtama cunayexeraxẽẽ i curü poxcu i tá cuyaxuxü̃ i ngẽma ngunexü̃ i nagu Tupana napoxcuexü̃ i ngẽma chixexü̃ ügüxü̃. Rü ngẽma ngunexü̃gu rü Tupana tá aixcüma ngẽma duü̃xü̃gümaã nanaxuegu na ñuxãcü tá na napoxcueãxü̃. 6Rü ngẽxguma tá nixĩ i Tupana nüxü̃́ yaxügütanüxü̃ i wüxichigü i duü̃xü̃ naxca̱x i ngẽma naxügüxü̃. 7Rü maxü̃ i taguma gúxü̃maã Tupana tá tüxü̃́ nanaxütanü ya yíxema guxü̃guma mexü̃ taxügüãcüma naxca̱x daugüxe na Tupana tümamaã taãẽxü̃ rü naxca̱x daugüxe na aixcüma Tupanaxü̃tawa tangugüxü̃. 8Natürü Tupana tá tümamaã nanu rü tá tüxü̃ napoxcu ya yíxema tügüguxicatama rüxĩnüẽxẽ rü tama naga ĩnüẽchaü̃xẽ i ore i aixcüma ixĩxü̃ rü naxca̱x daugüxe na ngẽma chixexü̃ taxügüxü̃. 9Rü guxü̃ma i ngẽma duü̃xü̃gü i chixexü̃ ügüxü̃ rü tá ngúxü̃ ningegü rü poraãcü tá chixexü̃ nüxü̃ naxüpetü. Rü ngẽma Yudíugü i chixexü̃ ügüxü̃xĩra tá nixĩ i Tupana inapoxcuexü̃. Rü ngẽmawena rü tá nanapoxcue i guxü̃ma i ngẽma togü i duü̃xü̃gü i chixexü̃ ügüxü̃. 10Natürü ngẽma duü̃xü̃gü i mexü̃ ügüxü̃, rü Tupana tá namaã nataãẽ, rü tá nanatachigaxẽẽ, rü tá nanataãẽxẽẽ. Rü ngẽma Yudíugü i mexü̃ ügüxü̃ca̱xira tá nixĩ i ngẽma. Rü ngẽxgumarüü̃ i guxü̃ma i togü i duü̃xü̃gü i mexü̃ ügüxü̃ca̱x rü tá ta nixĩ. 11Erü Tupanape̱xewa rü nawüxigu i ngẽma duü̃xü̃gü i Yudíugü ixĩgüxü̃ rü ngẽma togü i duü̃xü̃gü i tama Yudíugü ixĩgüxü̃. Rü guxãma ya texé ya chixexü̃ ügüxe rü tá tanayaxu i tümaãrü poxcu, natürü guxãma ya texé ya mexü̃ ügüxe rü tá Tupana tümamaã nataãẽ. 12Rü guxü̃ma i duü̃xü̃gü i pecadu ügüxü̃ i tama nüxü̃ cua̱xgüxü̃ i ngẽma mugü ga Moĩché ümatüxü̃, rü tá inayarütauxe. Rü ngẽxgumarüü̃ ta i guxü̃ma i ngẽma pecaduã̱xgüxü̃ i nüxü̃ cua̱xgüxü̃ i ngẽma mugü ga Moĩché ümatüxü̃, rü ngẽma mugü nüxü̃ ixuxü̃ãcüma Tupana tá nanapoxcue. 13Erü Tupanape̱xewa rü taxuwama name i ngẽma duü̃xü̃gü i nüxü̃ ĩnüẽmarexü̃ natürü tama nagu maxẽxü̃ i norü mugü. Natürü ngẽma duü̃xü̃gü i Tupanaãrü mugüga ĩnüẽxü̃ nixĩ i aixcüma Tupanape̱xewa imexü̃. 14Dücax, i ngẽma duü̃xü̃gü i tama Yudíugü ixĩgüxü̃. Nümagü rü tama nüxü̃ nacua̱xgü i Tupanaãrü mugü. Natürü ngẽxguma nüẽchamatama naxügümareãgu i ngẽma Tupana tüxü̃ muxü̃, rü tüxü̃ nüxü̃ nadauxẽẽ na nüxü̃ nacua̱xgüxü̃ i ṯacü na yiĩxü̃ i mexü̃ rü ṯacü na yiĩxü̃ i chixexü̃, woo tama nüxü̃ na nacua̱xgüchiréxü̃ i Tupanaãrü mugü. 15Erü nacümagüwatama nixĩ i tüxü̃ nüxü̃ nadauxẽẽxü̃ na nüxü̃ nacua̱xgüxü̃ na ṯacü yiĩxü̃ i mexü̃ rü ṯacü na yiĩxü̃ i chixexü̃. Rü ngẽma duü̃xü̃gü rü ngẽxguma chixexü̃ naxügügu, rü naãẽwatama nixĩ i nüxü̃ nacua̱xgüxü̃ na nachixexü̃ i ngẽma naxügüxü̃. Rü ngẽxgumarüü̃ ta i ngẽxguma mexü̃ naxügügu, rü naãẽwatama nixĩ i nüxü̃ nacua̱xgüxü̃ na namexü̃ i ngẽma naxügüxü̃. 16Rü ngẽma ngunexü̃ i nagu Tupana Cristuxü̃ namuxü̃ na guxü̃ i duü̃xü̃güxü̃ yacagüxü̃ca̱x i norü maxü̃chiga, rü ngẽma duü̃xü̃gü i tama Tupanaãrü mugüxü̃ cua̱xgüxü̃ rü naãẽwa tátama nixĩ i nüxü̃ nacua̱xgüxü̃ na chixexü̃ naxügüxü̃ rü e̱xna mexü̃ naxügüxü̃. Rü ngẽxguma tá nixĩ i nangóxü̃ i guxü̃ma i ngẽma chixexü̃ i cúãcüma naxügüxü̃ i duü̃xü̃gü, rü ngẽma chixexü̃ i nüxĩcatama nagu naxĩnüẽxü̃. Rü Tupanaãrü ore i pemaã nüxü̃ chixuxü̃ nixĩ i tüxü̃ nüxü̃ cua̱xẽẽxü̃ i ngẽma. 17Natürü pema Pa Chaueneẽgü i Yudíugüx, rü ñaperügügü: “Toma rü Yudíugü tixĩgü rü meãma nüxü̃ tacua̱x i Tupanaãrü mugü ga Moĩché ümatüxü̃”, ñaperügügü. Rü ngẽmaãcü nagu perüxĩnüẽ na Tupanape̱xewa pimexü̃ erü meãma nüxü̃ pecua̱x i ngẽma Tupanaãrü mugü ga Moĩché ümatüxü̃. Rü ngẽmaãcü Tupanamaã pegü picua̱xüü̃gü erü nagu perüxĩnüẽ na Tupana pexü̃ nangechaü̃xü̃ erü Yudíugü pixĩgü. 18Rü nüxü̃ pixu na meãma nüxü̃ pecuáxü̃ i ṯacü nixĩ i Tupanaãrü ngúchaü̃ rü ṯacü nixĩ i mexü̃ rü ṯacü nixĩ i chixexü̃. Rü Tupanaãrü mugüwa naxca̱x pengúe na naxca̱x pedauxü̃ i ngẽma aixcüma mexü̃ ixĩxü̃. 19Rü pema rü ñaperügügü: “Toma rü meãma nüxü̃ tacua̱x na tanaxucu̱xẽxü̃ i ngẽma togü i duü̃xü̃gü i tama Tupanaxü̃ cua̱xgüxü̃. Rü meãma nüxü̃ tacua̱x na itayanawe̱xãchixẽẽxü̃ i ngẽma togü i chixexü̃wa ngẽxmagüxü̃”, ñaperügügü. 20Rü pema nagu perüxĩnüẽgu rü nüxü̃ pecua̱x na ñuxãcü penaxucu̱xẽxü̃ i ngẽma togü i duü̃xü̃gü i tama Tupanaxü̃ cua̱xgüxü̃ rü ñuxãcü penangúexẽẽxü̃ i ngẽma duü̃xü̃gü i ngexwacax yaxõgüxü̃. Rü ngẽmaãcü nagu perüxĩnüẽ na togüarü ucu̱xẽruü̃gü pixĩgüxü̃, erü Tupanaãrü mugüwa pengúe rü ngẽmaca̱x meãma nüxü̃ pecua̱x i ṯacü nixĩ i mexü̃ rü ṯacü nixĩ i ore i aixcüma ixĩxü̃. 21Rü dücax, Pa Chaueneẽgü i Yudíugüx, pema na togüxü̃ pengúexẽẽxü̃, ¿rü tü̱xcüü̃ tama pegütama pengúexẽẽ? Pema nüxü̃ pixu na tama namexü̃ na ingĩ́xü̃, ¿rü tü̱xcüü̃ i pema ipengĩ́ẽxü̃? 22Rü pema nüxü̃ pixu na tama namexü̃ na naĩ i ngemaã ipexü̃, ¿rü tü̱xcüü̃ i pema i ngẽmaãcü pemaxẽxü̃? Rü pema na naxchi pexaiexü̃ i togüarü tupanagünetachicüna̱xãgü, ¿rü tü̱xcüü̃ i naxca̱x pengĩ́ẽxü̃ i norü tupaucagüarü ngẽmaxü̃gü? 23Pema nüxü̃ pixu na namexü̃ i Tupanaãrü mugü i ümatüxü̃, rü petaãẽ erü meã nüxü̃ pecua̱xgü i ngẽma mugü. Natürü Tupanamaã chixexü̃ pexüe, erü tama naga pexĩnüẽ i ngẽma pexü̃ namuxü̃ i norü mugüwa. 24Rü ngẽmaca̱x i Tupanaãrü ore i ümatüxü̃wa rü ñanagürü: “Rü pegagu nixĩ na chixri Tupanachiga yadexagüxü̃ i ngẽma duü̃xü̃gü i tama Yudíugü ixĩgüxü̃”, ñanagürü. 25Pema rü pegü ípewiecha̱xmüpe̱xechiraü̃gü na Tupanaãrü duü̃xü̃gü pixĩgüxü̃ca̱x. Rü name nixĩ na penaxüxü̃ i ngẽma, ega aixcüma naga pexĩnüẽgu i Tupanaãrü mugü. Natürü ngẽxguma chi tama naga pexĩnüẽgu i Tupanaãrü mugü, rü woo Yudíugü pixĩgügu, natürü Tupanape̱xewa rü taxuwama pexü̃́ name i ngẽma na pegü ípewiecha̱xmüpe̱xechiraü̃güxü̃. 26Rü ngẽma togü i duü̃xü̃gü i tama nügü íwiecha̱xmüpe̱xechiraü̃güxü̃, rü woo tama ngẽma naxügügu, natürü Tupanaãrü duü̃xü̃gü tá nixĩgü ega naga naxĩnüẽgu i norü mugü. 27Rü dücax, Pa Chaueneẽgü i Yudíugüx, rü ngẽma duü̃xü̃gü i tama íwiecha̱xmüpe̱xechiraü̃güxü̃ natürü naga ĩnüẽxü̃ i Tupanaãrü mugü, rü ngẽma duü̃xü̃ rü tá Tupana-pe̱xewa pexü̃ nixu na ñuxãcü pechixexü̃. Rü ngẽmaãcü tá pexü̃ naxüpetü erü tama naga pexĩnüẽ i Tupanaãrü mugü i woochire̱x na nüxü̃ pecuáxü̃ i ngẽma mugü, rü woochire̱x na ípewiecha̱xmüpe̱xechiraü̃güxü̃. 28Rü dücax, rü tama ngẽma na Yudíuxacügü pixĩgüxü̃ca̱x nixĩ na aixcüma Tupanaxãcügü pixĩgüxü̃. Rü tama ngẽma na ípewiecha̱xmüpe̱xechiraü̃güxü̃ca̱x nixĩ na Tupanaãrü duü̃xü̃gü pixĩgüxü̃. 29Erü yíxema aixcüma tümaãrü maxü̃newa Tupanaga ĩnüxẽ tixĩ ya aixcüma Tupanaxãcü ixĩxẽ. Rü ngẽxguma aixcüma taãẽwa yaxõ̱xgu nixĩ i aixcüma Tupanaãrü ixĩxü̃. Rü Tupanaãẽ i Üünexü̃ nixĩ i tüxü̃ rüngü̃xẽẽxü̃ na yaxõxü̃ca̱x, rü tama ngẽma mugü ga Moĩché ümatüxü̃gagu nixĩ. Rü yíxema aixcüma Tupanaãrü ixĩxẽ, rü Tupana rü tümamaã nataãẽ woo duü̃xü̃gü tama tümamaã taãẽgügu.


text:
Triàngol
Ol triàngol l'è öna figüra geomètrica piàna, ü polìgon, che 'l gh'à trì vèrtici, trì làti che i và da ü vèrtice a l'óter e trì àngoi. L'è la figüra che la gh'à 'l méno lati de töte, dezà che i n'à ocór giöst trì per dizegnà öna süperfìce seràda. La sóma di trì àngoi dèt in d'ü triàngol l'è de 180 gradi.
I famèe di triàngoi[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
A segónda de cóme 'l gh'à i lati ü triàngol l' pöl vès:
- equilàter se 'l gh'à töcc e trì i làti stès compàgn, alùra pò i trì àngoi i è stès tra de lur e i mizùra 60 gradi,
- izòscele se 'l gh'à adóma dù làti che i è lónch istès e alùra i dù àngoi a la bàze i è gràncc istès,
- scaléno se 'l gh'è gnà ü làto compàgn di óter e alùra pò i trì àngoi i è diferèncc tra de lùr.
A segónda de cóme l' gh'à l'àngol piö grant ü triàngol l' pöl vès:
- retàngol se gh'è ün àngol che 'l mizüra 90 gradi,
- otüzoàngol se gh'è ün àngol che 'l mizüra piö de 90 gradi,
- acütàngol se gh'è ün àngol che 'l mizüra de méno de 90 gradi.
Ol perìmeter d'ü triàngol[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Per troà ol perìmeter d'ü triàngol gh'è dóma de fà la sóma di trì làti, sedenò se 'l triàngol l'è equilàter mè moltiplicà ol làto per 3.
L'àrea d'ü triàngol[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Per troà l'àrea d'ü triàngol mé moltiplicà la bàze per l'altèsa e dividì töt per 2.
Se menimà se cognòs mia l'altèsa s'pöl troà l'istès l'àrea co la Fórmula de Eróne a pàto de cognòs i trì lati.
I diagnonài[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
I triàngoi i gh'à mia i diagonài.


text: 1Rü duü̃xü̃gü nüxü̃ nixugügü rü wüxi i yatü i petanüwa rü naẽrücümaãtama naxãma̱x. Rü ngẽma nixĩ i pecadu i poraãcü chixexüchixü̃, erü woo ngẽma duü̃xü̃gü i tama yaxõgüxü̃tanüwa rü tama ngẽmaãcü nangupetü. 2¿Rü ñuxãcü i pema i ngẽxguma i pegü picua̱xüü̃güamaxü̃? Rü narümemaẽ chi nixĩ na poraãcü pengechaü̃güxü̃. Rü ngẽma yatü i ngẽma chixexü̃ üxü̃ rü name nixĩ na ípenamuxũchixü̃ i petanüwa. 3Rü woo tama petanüwa changẽxmagu i chomax, natürü guxü̃guma pegu charüxĩnü. Rü ñoma pexü̃tawa changẽxmaxü̃rüü̃ rü tórü Cori ya Ngechuchu ya Cristuégagu pemaã nüxü̃ chixu na ṯacü tá namaã pexüxü̃ i ngẽma duü̃xü̃. 4Rü name nixĩ i tórü Cori ya Ngechuchu ya Cristuégagu pengutaque̱xegü. Rü nüma ya tórü Cori ya Ngechuchu rü tá napetanügu na pexü̃ naporaexẽẽxü̃ca̱x. Rü choma rü tá pexna chacua̱xãchi i chorü yumüxẽwa. 5Rü ngẽma norü poxcu i tá nüxna pexãxü̃ i ngẽma yatü, rü ngẽma tá nixĩ na ípenamuxũchixü̃ i petanüwa na Chataná ngúxü̃ nüxü̃ ingexẽẽxü̃ca̱x. Rü ngẽmaãcü tá inayarüxo i naxü̃neãrü ngúchaü̃ i chixexü̃, natürü naãẽ rü tá namaxü̃ i ngẽxguma wena núma naxũxgu ya tórü Cori ya Ngechuchu. 6¡Rü tama name i pema rü pegü picua̱xüü̃ naxca̱x i ngẽma pexüxü̃! ¿Tama e̱xna nüxü̃ pecua̱x i ngẽma ore i ñaxü̃: “Wüxi i íraxü̃ i pãũãrü puxẽẽruü̃ rü taxü̃ma i pãũchara nipuxẽẽ”, ñaxü̃? 7Rü ngẽmaca̱x name nixĩ i nüxü̃ perüxoe i guxü̃ma i nuxcümaü̃xü̃ i pecüma i pexü̃ chixexẽẽxü̃. Rü ngẽxguma ngẽmaãcü penaxü̱xgu, rü ñoma ngexwacaxü̃xü̃ i pãũ i ngearü puxẽẽruü̃ã́xü̃ i Üpetüchigaarü petawa ingṍxü̃rüü̃ tá pime. Rü ñu̱xma i pema rü aixcüma ngexwacaxü̃xü̃ i duü̃xü̃gü pixĩgü, yerü Cristu rü ñoma wüxi i carnerurüü̃ marü tachicüü tórü pecaduca̱x nayu. 8Rü ngẽmaca̱x name nixĩ i nüxü̃ tarüxoe i nuxcümaü̃xü̃ i tacüma i chixexü̃gü rü aixcüma Tupanagu tarüxĩnüẽ rü meã naxca̱x tamaxẽ, erü ngexwacaxü̃xü̃ i norü duü̃xü̃gü tixĩgü. 9Nüxĩraü̃xü̃ ga chorü poperawa rü pemaã nüxü̃ chixu na tama natanügu pexãgüxü̃ i ngẽma duü̃xü̃gü i naĩ i ngemaã naxü̃neãrü ngúchaü̃ ügüxü̃. 10Natürü na yema ñachaxü̃ pexü̃, rü tama pemaã nüxü̃ chixu na nüxna pixĩgachitanüxü̃chixü̃ i ngẽma duü̃xü̃gü i tama yaxõgüxü̃ i naĩ i ngemaã maxẽmarexü̃, rü e̱xna ngẽma duü̃xü̃gü i guxü̃ma i ṯacü nügüna nugüchaü̃güxü̃, rü e̱xna ngĩ́ta̱a̱xgüxü̃, rü e̱xna ngẽma duü̃xü̃gü i tupananetachicüna̱xãxü̃ icua̱xüü̃güxü̃. Erü ngẽxguma chi naxchaxwa ípechoü̃xgu i ngẽma duü̃xü̃gü, rü chi taxucürüwa i ñoma i naãnewa pengẽxmagü. 11Natürü yexguma pemaã nüxü̃ chixuxgu na tama natanügu pexãgüxü̃ i ngẽma duü̃xü̃gü i chixri maxẽxü̃, rü nachiga chidexa i ngẽma duü̃xü̃gü i nügü ixugüxü̃ na peeneẽgü i yaxõgüxü̃ na yixĩgüxü̃ natürü naĩ i ngemaã maxẽ, rü e̱xna aüexü̃, rü e̱xna tupananetachicüna̱xãxü̃ icua̱xüü̃güxü̃, rü e̱xna oregüta̱a̱xgüxü̃, rü e̱xna ngãxẽwa̱xegüxü̃, rü e̱xna ngĩ́ta̱a̱xgüxü̃. Rü ngẽma duü̃xü̃gü nixĩ i pemaã nüxü̃ chixuxü̃ na tama namexü̃ na natanügu pexãgüxü̃ rü bai i namaã na pechibüexü̃. 12Erü tama cho̱xme̱xwa nangẽxma na nüxna chac̱axü̃ i ngẽma duü̃xü̃gü i tama Tupanaãxü̃́ yaxõgüxü̃. Rü Tupana tá nixĩ ya nüxna c̱acü i ngẽma duü̃xü̃gü. Natürü i pema rü peme̱xwa nangẽxma na nüxna pec̱axü̃ i ngẽma peeneẽgü i yaxõgüxü̃ i tama meã maxẽxü̃. Rü name nixĩ na petanüwa ípenamuxũchixü̃ i ngẽma duü̃xü̃ i chixri maxẽchaxü̃.


text:
Savend ch'il martgà da lavur n'enconuscha nagins cunfins chantunals, èn las autoritads dal martgà da lavur dals chantuns Argovia, Appenzell dadens, Appenzell dador, Glaruna, Grischun, Schaffusa, Son Gagl, Turgovia, Turitg e Zug s'unidas a l'autoritad dal martgà da lavur communabla AMOSA.
AMOSA sviluppa mesiras per integrar svelt e persistentamain persunas che tschertgan ina plazza en il martgà da lavur. Per quest intent vegnan registradas ed analisadas scientificamain infurmaziuns che sa refereschan a la pratica. Sin basa da questas infurmaziuns vegnan elavuradas mesiras ensemen cun differents partenaris da project (autoritads chantunalas dal martgà da lavur, partenaris socials, federaziuns, ulteriuras autoritads).
AMOSA lavura en moda relativa al project e s'occupa da differents secturs dal martgà da lavur. Il martgà da lavur en il sectur dals servetschs finanzials, da la dischoccupaziun da giuvenils, dal martgà da lavur en la hotellaria, da la dischoccupaziun da lunga durada sco er las schanzas da persunas pauc qualifitgadas èn stads ils temas dals projects da fin ussa. En il project actual analisescha AMOSA la dischoccupaziun repetida.
Qua chattais Vus ulteriuras infurmaziuns.


text:
Giuli Ceser
El Caio Giuli Ceser (latin Gaius Iulius Cæsar; grech: Kaίσap/Kaísar; Roma, 13 de luj del 100 p.d.C. - Roma, 15 de marz del 44 p.d.C) l'è staa on general e on politegh roman. L'è consideraa vun di personagg pussee important de la storia romana, e donca de quella universal.
Nassuu de vuna di famej pussee important de l'aristocrazia romana, l'ha quattaa tutt i caregh politegh de la Republega. Insemma al Pompee e 'l Crass l'ha mettuu in pee el Primm triumvirad, cont el qual el se spartiva el controll de la vita pubblega de la città.
La soa impresa pussee cognossuuda l'è la Guerra in Gallia, con la qual l'ha conquistaa el territori de la Francia del dì d'incoeu. L'ha condott anca la prima spedizion romana in Britannia.
Dopo avè battuu tucc i sò aversari politegh e militar, l'è devegnuu dittador de Roma. El quindes de marz del 44 p.d.C. l'è staa coppaa de on rosc de sostegnidor de la Republega in del Senad. La soa redità l'è stada regolta del sò fioeu adottiv August, che l'è staa el primm imperador roman.
El Ceser a l'è staa anca on scrittor: el n'ha lassaa on resocunt de la guerra in Gallia e on alter de la guerra civil contra el Pompee.
La soa figura l'è stada inscì importanta che 'l nomm Ceser l'è devegnuu sinonem de "imperador", e 'l s'è conservaa inscì in todesch (Kaiser) e russ (Car').


text:
Inn (fiöm)
L'Inn (en romancio: En; en latì: Oenus) l'è 'n fiöm 'ntra i piö 'mportàncc de l'Euròòpa centràl. L'è 'n trebötàre del Danubio.
L'è lónch 517 km. El nas endèla Engadina Alta (Cantù dei Grizù, 'n Svìsera) de le bànde del Pas del Malögia (el pont de partensa l'è cunsideràt el Lagh del Longhin), arènt al cunfì co l'Itàlia. Póch sóta la sorgènt el fùrma i lach de Sils e de Silvaplana, e dòpo 'l percór töta l'Engadina e 'l streèrsa pòscc cunusìcc come St. Moritz e Zernez. De le bànde de Zernez el ricéf le àive del Spöl (che 'l nas a la Fórcola de Livìgn).
Piö 'n nacc el sègna 'l cunfì 'ntra Svìsera e Austria, e pò 'l pàsa per el Tiröl, el rìa a Landeck e 'ndèl öltem tòch el ciàpa diresiù est 'nfìna a streersà Innsbruck. De le bànde de Kufstein l'Inn el pàsa 'l cunfì co la Germania, el streèrsa Rosenheim, Wasserburg am Inn, Mühldorf am Inn, Neuötting am Inn e pò 'l se sböta 'ndèl Danubio a Passau.


text:
Tetris
El Tetris a l'è on Videogioch de ragiunament creàa in del 1984 dal sciur Aleksej Pazitnov, on Russo de Mosca.
Descrisiun[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
In del gioeuch gha hinn sett blocch , chama anca Tetramini; I blocch a burlan giò da la parte in alt de lo schermo e el giucatur el gha de giraj, fa rudàa , e mett giò in manera che furmen ona righa orizuntal de blocch. Quand che la righa l'e' fada, i blocch e sparissen , a la fin de la ferà el vinch chi ghe fa pùsè righ.
I Blocch[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
In del gioeuch gh'hinn sett blocch, ch'hin stà chamà cunt i letter de l'alfabeto I,T,O,L,J,S e Z. Hinn stàa creàa apposta in manera che tuch poeuden creàa ona o pùsèè righ. Quan vun el cumpleta quater righ cuntempuraneament, sta situasion se chama "Tetris".


text:
UE: Scumond da viagiar per parents d’al-Assad
-
- Zoom
- Era cunter la famiglia d'al-Assad datti sancziuns. (Reuters)
Ils pli stretg parents dal president da la Siria Baschar al-Assad na pon betg pli viagiar en l’Uniun europeica. Ils ministers da l’UE han decidì oz a Brüssel, da decretar quels scumonds per la dunna d’Assad ed auters commembers da la famiglia.
En pli n’han els betg pli access sin lur contos. L’UE ha gia pliras giadas fatg sancziuns cunter la Siria, per uschia pudair cuntanscher ina fin da la violenza cunter ils adversaris da la regenza. Cunter Baschar al-Assad sez datti gia pli ditg sancziuns. (sd/sda)


text:
1968
Avenimeent[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- 1968 - Prada de Conflent (ol Conflent): gh'i scumensa di Zornade de Cültüra (i durarà fí al 31), che l'estat seguenta i deentarà la Universitat Catalana d'Estiu (Üniversità Catalana d'Estat).
- 05 01 - Cecusluvàchia: La scumencia la primavera de Praga, un tentaiv di stüdent sucialista cecusluvach de refurmà 'l guerna.
- 25 03 - Franza: in del Mai la scumencia la revolta stüdentesca, vegnüda famusa cunt el nom de "Mai Franzes" e cunt el slogan "Ce n'est qu'un début continuons le combat" (L'è negot ma 'n debüü, segütèm a cumbat)
Nassimeent[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- 2 de setèmber - Lahore, Pakistan: ol Shahbaz Bhatti, catòlech e Minìster Federàl per i Minorànse, copàt da i Talibà in del 2011, perchè 'l sircàa de fà cambià la lège pakistana sö la blasfèmia.
Necrulogi[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.


text: 1Naxü̃pa ga guxü̃ma, rü marü nayexma ga Tupana Nane. Rü Tupanamaã nayexma rü woetama Tupana nixĩ ga nümax. Nüma rü Tupanaãrü Ore nixĩ i naẽ́ga erü tamaã nüxü̃ nixu i Tupanachiga. 2Rü naxü̃pa ga guxü̃ma rü nüma ga Tupana Nane rü naxü̃tawatama nayexma. 3Rü guma Nanexü̃ nixĩ ga namuxü̃ ga Tupana na naxüãxü̃ca̱x ga guxü̃ma. Rü nataxuma i ṯacü i ñu̱xma ngẽxmaxü̃ i tama nüma naxüxü̃. 4Rü Nanewa nixĩ ga nayexmaxü̃ ga maxü̃. Rü yema maxü̃ rü guxü̃ ga duü̃xü̃güarü ngóonexẽẽruü̃ nixĩ. 5Rü yima Nane rü woo chixexü̃ íporaxü̃wa rü duü̃xü̃güxü̃ nüxü̃ nacua̱xẽẽ i Tupanachiga. Rü ngẽma chixexü̃ rü taxucü-rüwama ngẽma mexü̃xü̃ narüyexera. 6Rü nayexma ga wüxi ga yatü ga Cuáü̃ ga baiü̃xẽẽruü̃gu ãẽ́gacü. Rü guma nixĩ ga Tupana núma namucü na nüxü̃ yaxuxü̃ca̱x ga nachiga ga guma ngóonexẽẽruü̃ na yemaãcü guxãma nüxü̃́ yaxõgüxü̃ca̱x. 8Rü nüma ga Cuáü̃ rü tama Tupana Nane ya duü̃xü̃güarü ngóonexẽẽruü̃ nixĩ. Natürü nüma nixĩ ga Tupana núma namuxü̃ na nüxü̃ yaxuxü̃ca̱x ga nachiga ga guma ngóonexẽẽruü̃. 9Rü ñoma ga naãnewa nangu ga guma aixcüma Tupana Nane ixĩcü i guxü̃ma i duü̃xü̃güxü̃ ngóonetanüxẽẽcü. 10Rü nüma ga guma Nane ga Tupanaãrü Ore ixĩcü rü ñoma ga naãnewa nayexma. Rü woo nagagu nixĩ ga naxüãxü̃ ga guxü̃ma ga ñoma ga naãne, natürü ñoma ga naãne-cü̱̃ã̱x ga duü̃xü̃gü rü tama nüxü̃ nacua̱xgü na texe yiĩxü̃. 11Nuã norü naãnewatama nangu, natürü norü duü̃xü̃gü ga Yudíugü rü tama nanayauxgü. 12Natürü guxema nayauxgüxe rü nüxü̃́ yaxõgüxe rü tüxü̃́ nanatauxchaxẽẽ na Tupanaxãcügü tixĩgüxü̃ca̱x. 13Rü ñu̱xma rü Tupanaxãcügü tixĩgü ga guxema yaxõgüxe. Natürü tama noxri tabuexü̃gagu nixĩ i ngẽma rü tama tümanatügüarü ngúchaü̃gagu nixĩ. Natürü i ñu̱xma rü Tupanaxãcügü tixĩgü ga guxema yaxõgüxe yerü nümatama ga Tupana rü naxãcügüxü̃ tüxü̃ nixĩgüxẽẽ. 14Rü nüma ga guma Nane ga Tupanaãrü ore ixĩcü rü narüduü̃. Rü totanüwa nayexma rü poraãcü toxü̃ nangechaü̃ rü aixcüma nixĩ ga norü ore. Rü toma nüxü̃ tadaugü ga ñuxãcü na namexẽchixü̃ ga nümax. Rü Nanatüxü̃tawa nanayaxu ga yema yerü nügümaã nüxü̃́ nawüxica̱x. 15Rü gumachigaxü̃ nixĩ ga yaxuxü̃ ga Cuáü̃ ga yexguma ñaxgu: —Daa nixĩ ga guma pemaã nüxü̃ chixuchigacü ga yexguma ñachaxgu: “Rü yima choweama ne ũcü rü choxü̃ rüyexeracü nixĩ, yerü woetama marü nayexma ga tauta chabuxgu ga chomax”, ñanagürü ga Cuáü̃. 16Rü yima Tupana Nane rü namexẽchi rü naxme̱xwa nangẽxma i guxü̃ma. Rü naxü̃tawa rü guxü̃guma tanayauxgüecha ga muxũchixü̃ma ga ngü̃xẽẽgü ga mexü̃gü. 17Rü Moĩchéxü̃ nixĩ ga namuxü̃ ga Tupana na tüxü̃ nangúexẽẽxü̃ ga yema norü mugü. Natürü Ngechuchu ya Cristuxü̃ nixĩ ga namuxü̃ na tüxü̃ nangúexẽẽxü̃ na yigü ingechaü̃güxü̃ rü tüxü̃́ nangẽxmaxü̃ i ore i aixcüma ixĩxü̃. 18Taguma texé ñuxgu nüxü̃ tadau ga Tupana. Natürü Nane ya nügümaã nüxü̃́ wüxicacü nixĩ ya tüxü̃ nüxü̃ cua̱xẽẽcü. Rü yima Nane rü Tupanaxü̃chi nixĩ, rü Nanatümaã wüxiwa nangẽxmagü. 19Rü yema Yudíugüarü ãẽ̱xgacügü ga Yerucharéü̃cü̱̃ã̱x rü Cuáü̃ ga baiü̃xẽẽruü̃xü̃tawa nanamugü ga paigü rü Lebítanüxü̃gü na nüxna yacagüexü̃ca̱x na texe yiĩxü̃. 20Rü nüma ga Cuáü̃ rü meãma nügü nixu, rü ñanagürü: —Tama nixĩ i Cristu chiĩxü̃ i chomax —ñanagürü. 21Rü wenaxãrü nüxna nacagü rü ñanagürügü: —¿Texé e̱xna quixĩ? ¿E̱xna cuma ga nuxcümaü̃cü ga Tupanaãrü orearü uruü̃ ga Ería quiĩxü̃? —ñanagürügü. Rü Cuáü̃ nanangãxü̃ rü ñanagürü: —Tama Ería chixĩ —ñanagürü. Rü nümagü rü wenaxãrü nüxna nacagü rü ñanagürügü: —¿E̱xna cuma quiĩxü̃ ya yima orearü uruü̃ ga Moĩché nüxü̃ ixucü ga ínguxchaü̃cü? —ñanagürügü. Rü Cuáü̃ nanangãxü̃ rü ñanagürü: —Tama yima chixĩ —ñanagürü. 22Rü yexguma ñanagürügüama: —¿E̱xna texé quiĩxü̃? Erü tanaxwa̱xe i ngẽma núma toxü̃ mugüxü̃xü̃tawa tanange i curü ngãxü̃ga. ¿Rü ñuxũ ñacuxü̃ i ñu̱xma na texé quiĩxü̃? —ñanagürügü. 23Rü Cuáü̃ nanangãxü̃ rü ñanagürü nüxü̃: —Choma nixĩ i ngẽma duü̃xü̃ i dauxchitawa i ngextá taxúema íxãpataxü̃wa tagaãcü ñachaxü̃: “¡Rü nüxü̃ perüxoe i pecüma i chixexü̃ rü ipeyanawe̱xãchixẽẽ̱x i perü maxü̃ naxca̱x ya Cori ya Tupana!” ñachaxü̃, guma nuxcümaü̃cü ga orearü uruü̃ ga Ichaía nüxü̃ ixuxü̃rüü̃ —ñanagürü. 24Rü yexguma ga yema paigü rü Parichéugü yéma mugüxü̃ ga Cuáü̃maã na yanadexagüxü̃ca̱x rü wenaxãrü nüxna nacagüe, rü ñanagürügü: —Rü ngẽxguma tama Cristu quixĩgu, rü tama Ería quixĩgu, rü tama yima orearü uruü̃ ya ínguxchaü̃cü quixĩgu, ¿rü tü̱xcüü̃ i duü̃xü̃güxü̃ ícubaiü̃xẽẽxü̃ i ñu̱xmax? —ñanagürügü nüxü̃. 26Rü Cuáü̃ nanangãxü̃ rü ñanagürü: —Choma rü dexáwamare íchanabaiü̃xẽẽ i duü̃xü̃gü. Natürü petanüwa nangẽxma ya yima tama nüxü̃ pecuácü ya choweama ne ũcü. Rü choma rü nape̱xewa rü taxuwama chame, rü bai i norü chapatucunügüarü wẽgüwa chame —ñanagürü ga Cuáü̃. 28Rü yema nachica ga Betániãgu ãẽ́gaxü̃wa nixĩ ga Cuáü̃ ga nüxü̃ yaxuxü̃ ga yema ore. Rü natü ga Yudáü̃ãrü tocutüwa nixĩ ga yema nachica ga ngextá Cuáü̃ duü̃xü̃güxü̃ íbaiü̃xẽẽxü̃wa. 29Rü moxü̃ãcü ga Cuáü̃ rü Ngechuchuxü̃ nadau ga naxca̱x na yaxũxü̃. Rü ñanagürü ga Cuáü̃: —¡Rü dücax! Daa nixĩ ya yima Tupana núma namucü na nayuxü̃ca̱x na ñoma i naãnecü̱̃ã̱x i duü̃xü̃güarü pecaduxü̃ iyanaxoxẽẽxü̃ca̱x. 30—Rü choma rü daa Ngechuchuchigaxü̃ nixĩ ga chixuxü̃ ga yexguma ñachagu: “Rü choweama ne naxũ ya wüxi ya chorü yexeracü, yerü nüma rü woetama nayexma ga tauta chabuxgu ga chomax”, ñachagu. 31—Rü chomatama ga noxri rü tama nüxü̃ chacua̱x ga texe na yiĩxü̃ ga nümax. Natürü núma chaxũ na dexáwamare duü̃xü̃güxü̃ íchibaiü̃xẽẽtanüxü̃ca̱x na tatanüxü̃ i Yudíugü nüxü̃ cua̱xgüxü̃ca̱x na texé yiĩxü̃ —ñanagürü. 32Rü ñanagürü ta ga Cuáü̃: —Rü chomatama nüxü̃ chadau ga Tupanaãẽ ga Üünexü̃ ga yexguma wüxi ga muxtucurüü̃ daxũwa ínaxexeegu rü Ngechuchuxü̃negu yanawa̱xgux. 33—Choma rü noxri tama nüxü̃ chacua̱x ga texe na yiĩxü̃ ga nümax. Natürü ga Tupana ga choxü̃ mucü na dexáwamare duü̃xü̃güxü̃ íchabaiü̃xẽẽxü̃ca̱x, rü ñanagürü choxü̃: “Rü yima nüxü̃ cudaucü ya chauãẽ i Üünexü̃ naẽ́tügu írüxexeecü, rü yima tá nixĩ ya chauãẽ i Üünexü̃ duü̃xü̃güna nguxẽẽcü”, ñanagürü choxü̃. 34—Choma rü marü yima Ngechuchuxü̃ chadau rü pemaã nüxü̃ chixu na nüma rü aixcüma Tupana Nane yiĩxü̃ —ñanagürü. 35Moxü̃ãcü rü wenaxãrü Cuáü̃maã yema nachicawa tayexmagü ga toma ga taxre ga norü ngúexü̃gü. 36Rü yexguma Ngechuchuxü̃ nada̱u̱xgu ga yéma na naxüpetüxü̃, rü Cuáü̃ rü ñanagürü toxü̃: —¡Dücax! Yima nixĩ ya Tupana núma namucü na pecaduca̱x nayuxü̃ca̱x —ñanagürü. 37Rü toma ga Cuáü̃ãrü ngúexü̃gü rü nüxü̃ taxĩnüẽ ga yexguma yema ñaxgu. Rü Ngechuchuwe tarüxĩ. 38Rü nügü ínidau ga Ngechuchu, rü toxü̃ nadau ga nawe na tarüxĩxü̃. Rü toxna naca rü ñanagürü toxü̃: —¿Ṯacüca̱x pedau? —ñanagürü. Rü tomagü rü ñatarügügü: —Pa Ngúexẽẽruü̃x, ¿ngexta nixĩ i cupexü̃? —ñatarügügü. 39Rü Ngechuchu toxü̃ nangãxü̃, rü ñanagürü toxü̃: —¡Nuã chowe perüxĩ rü ípeyada̱u̱x! —ñanagürü. Rü nawe tarüxĩ, rü nüxü̃ tadaugü ga na ngexta napexü̃. Rü yexguma yéma tangugügu, rü marü ãgümücüarü ngorawa nangu ga na nayáuanexü̃. Rü yexma naxü̃tagu tarücho rü ñu̱xmata nachüta. 40Rü choma chixĩ ga noxri Cuáü̃ ga baiü̃xẽẽruü̃xü̃ chaxĩnüxü̃ ga yixcama Ngechuchuwe charüxũxü̃. Rü chomücü rü Aü̃dré nixĩ. Rü nüma rü Pedru ga Chimáũẽneẽ nixĩ. 41Rü yexgumatama ga Aü̃dré, rü naẽneẽ ga Chimáũca̱x nayadau. Rü ñanagürü nüxü̃: —Rü marü nüxü̃ itayangau ya yima Cristu ga nuxcüma Tupana nüxü̃ unetacü —ñanagürü. 42Rü yemawena, rü Ngechuchu íyexmaxü̃wa Chimáũxü̃ naga ga Aü̃dré. Rü yexguma Ngechuchu Chimáũxü̃ da̱u̱xgu, rü ñanagürü nüxü̃: —Cuma nixĩ i Chimáũ i Cuáü̃ nane quiĩxü̃. Natürü i ñu̱xmawena rü Nuta tá nixĩ i cuéga —ñanagürü. Rü ngẽma naẽ́ga rü Pedru ñaxü̃chiga nixĩ. 43Rü moxü̃ãcü ga Ngechuchu rü nügü namexẽẽ na Gariréaanewa naxũxü̃ca̱x. Rü Piripixü̃ inayangau rü ñanagürü nüxü̃: —¡Chowe rüxũ! —ñanagürü. 44Rü nüma ga Piripi rü ĩãne ga Bechaídacü̱̃ã̱x nixĩ. Rü yémacü̱̃ã̱x ta nixĩ ga Aü̃dré rü Pedru. 45Rü Piripi rü Natanaẽ́ca̱x nayadau, rü ñanagürü nüxü̃: —Marü nüxü̃ itayangau ya yima Cristu ga Moĩché nachiga naxümatücü ga mugüarü poperawa, rü nuxcümaü̃güxü̃ ga Tupanaãrü orearü uruü̃gü ta nachiga naxümatügücü. Yima nixĩ ya Yuche nane ya Ngechuchu ya Nacharétucü̱̃ã̱x —ñanagürü. 46Rü ñanagürü ga Natanaẽ́: —¿Ñuxãcü i ṯacü rü mexü̃ i Nacharétuwa ne naxũxü̃? —ñanagürü. Rü Piripi nanangãxü̃, rü ñanagürü nüxü̃: —¡Dücax, ngĩxã rü ítayadau! —ñanagürü. 47Rü yexguma Ngechuchu Natanaẽ́xü̃ da̱u̱xgu ga naxca̱x na yaxũxü̃, rü ñanagürü: —¡Dücax! Yéa ne naxũ i wüxi i yatü i aixcüma Yudíu ixĩxü̃ i aixcüma ngearü chixexü̃ã́xü̃ —ñanagürü. 48Rü yexguma ga Natanaẽ́ rü Ngechuchuna naca, rü ñanagürü nüxü̃: —¿Ñuxãcü i choxü̃ cucuáxü̃? —ñanagürü. Rü Ngechuchu nanangãxü̃ rü ñanagürü nüxü̃: —Naxü̃pa ga Piripi cuxca̱x na yac̱axü̃, rü choma rü cuxü̃ chadau ga yexguma ori̱x ga igueratüü̃gu curüxã̱ũ̱xgux —ñanagürü. 49Rü Natanaẽ́ nanangãxü̃ rü ñanagürü nüxü̃: —Pa Ngúexẽẽruü̃x, cuma rü Tupana Nane quixĩ. Rü cuma nixĩ i guxü̃ma i Yudíugüarü Ãẽ̱xgacü quiĩxü̃ —ñanagürü. 50Rü Ngechuchu nanangãxü̃, rü ñanagürü nüxü̃: —Cuma rü choxü̃́ cuyaxõ erü cumaã nüxü̃ chixu na igueratüü̃wa cuxü̃ na chadauxü̃. Rü ngẽmaca̱xicatama nixĩ i cuyaxõxü̃. Natürü ngẽma ñu̱xma nüxü̃ cudauxü̃ãrü yexera tá nixĩ i nüxü̃ cudauxü̃ i yixcüra —ñanagürü. 51Rü ñanagürü ta ga Ngechuchu: —Rü aixcüma pemaã nüxü̃ chixu rü tá nüxü̃ pedaugü na yawãxnaxü̃ i daxũguxü̃ i naãne. Rü tá nüxü̃ pedaugü i Tupanaãrü orearü ngeruü̃gü i daxũcü̱̃ã̱x i ngẽ́ma daxũ ĩgüxü̃ rü írüxĩgüüxü̃ i naẽ́tüwa ya Tupana Nane ya duü̃xü̃xü̃ ixĩcü —ñanagürü.


text:
Datura (müsica)
Datura l'è 'l nomm d'ün grüpp italiàn de musica dij discotech ("Eurodance") che se gh'ha metüü insèmm in del 1991. I sò cumpunent hin Ciro Pagano e Stefano Mazzavillani. Amparo Fidalgo la gh'ha cantàa ün frach de sò canzùn.
Cuntegnüü
El nomm[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El nomm "Datura" el vegn da 'na pianta medicinàal del Messich duperàda daj striùn Yaqui in dij lùr rituaj mistich per rivà a la cugnusenza.
I cumpunent del grüpp gh'han tiràa scià 'stu nomm chì perchè hin apasiunàa de rob mistich, che gh'ha influenzàa ün frach de canzùn.
La cariera[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El grüpp l'è stàa fàa sü in del 1991, dopu che i müsicist Ciro Pagano (ch'el sunava la chitàra in del grüpp Gaznevada) e Stefano Mazzavillani (che gh'ha culaburàa cunt cantant cumè Patty Pravo,Ivan Cattaneo e i Righeira) gh'han incuntràa i DJ e produtùr de müsica Ricci e Cirillo. Dopu che gh'han firmàa ün cuntrat cunt la casa discugrafica "Trance Records", a la fin del 1991 gh'han fàa la canzùn Nu Style, in duvè la vus d'ün striùn la diseva el prugèt mistich e müsicàal dij Datura. La canzùn la gh'ha avüü ün bun success e l'è nàda denter in dij classifich del setùr.
In del 1992 l'è cuminciàa el grand success del grüpp: la canzùn Yerba del Diablo, pèzz de müsica "trance", gh'ha fàa vinc ai Datura el disch de or perchè gh'han vendüü 100.000 copij.
Dopu gh'han cuminciàa a sunà in dij discotech pussee impurtant d'Italia e gh'han metüü in pé ün spetàcul ch'el fàva venì in ment tücc i aspètt mistich dij canzùn, anca cunt la simulaziùn d'ün rituàal d'iniziaziùn in duvè duperàven anca incensi e pitùri. La cantànt Amparo Fidalgo la diseva in spagnöö dij fràas d'introduziùn in pussee de vüna canzùn.
In dal 1993 l'è stàa publicàa Devotion, cantàda da Billie Ray Martin (üna vòlta dij Electribe 101); 'sta canzùn chì l'è nàda denter i primm dès de la classifica dij disch pussee vendüü in Italia. In de l'istèss ann l'è vegnüü föra l'album Eternity, che gh'èva denter anca oler success cumè Passion, Mystic Motion, ma anca Devotion e la canzùn che la dà 'l nomm al disch.
In del 1994 i Datura han fàa la versiùn "Eurodance" de Fade to Grey, canzùn '"new wave" del 1980 del grüpp ingles Visage, cunt la culaburaziùn de Steve Strange, che'l gh'èva cantàa la versiùn uriginàal. In sü l'oltrapart deldisch gh'era la canzùn El Sueño, che gh'ha avüü ün frach de success in dij discotech e che l'èdiventàa anca ün cor cantàa in dij stadi. Dopu l'è stàa publicàa The 7th Allucination e i Datura hin stàa elegiüü cumè el grüpp de müsica "dance" de l'ann 1994.
In del 1995 i vann in de la casa discugrafica "Time Records" e fann venì föra la canzùn Infinity, fàda in colaburaziùn cunt i U.S.U.R.A., olter famùs grüpp Eurodance italiàn; in de l'istèss ann la vègn publicàda anca Angeli Domini, cantàda in latin da 'n cor che fa venì in ment i cant de gesa.
In del 1996 i Datura han fàa düü canzùn ispiràa ai religiùn: Mantra (buddism) e Voo-Doo Believe? (vudü), 'sta chì cantàda da Danny Losito dij Double Dee.
Olter success del grüpp hin stàa The Sign (1997) e I Will Pray (1998).
In del 1999, dopu la canzùn I Love to Dance (cantàda da Ben Volpelier Pierrot, üna vòlta cantànt dij Curiosity Killed the Cat) e dopu la mort del DJ Ricci, i Datura se gh'han ciapàa üna pausa; Pagano e Mazzavillani in 'stu temp chì gh'han fàa olter prugètt müsicaj.
Turnàj in del 2002, gh'han publicàa la canzùn Will Be One; in del 2004 gh'han fàa Summer of Energy]] in colaburaziùn cunt Gigi D'Agostino. Dopu i se gh'han dedicàa a fà nööf i lur canzùn vègi e a purtà innanz el prugètt ciamàa "Pezzi da 90" per fà scuvrì de nööf a tücc la müsica "dance" dij ann Nuvanta.
Members[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Ciro Pagano
- Stefano Mazzavillani
- Amparo Fidalgo (cantànt, ciamàda anca "la Sciura dij Datura")
Culaburaziùn principaj[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Disch[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Album[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- 1993 - Eternity
Disch singul[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- 1991 – Nu Style
- 1992 - Yerba del Diablo
- 1993 - Eternity
- 1993 - Devotion
- 1994 - The 7th Allucination
- 1994 - Fade to Grey (part A) / El Sueño (part B)
- 1995 - Infinity
- 1995 - Angeli Domini
- 1995 - Mystic Motion '95
- 1996 - Mantra
- 1996 - Voo-Doo Believe
- 1996 - From Here to Eternity
- 1997 - The Sign
- 1997 - Passion '97
- 1998 - I Will Pray
- 1999 - I Love to Dance
- 2001 - Yerba del Diablo Part III
- 2002 - Will Be One
- 2004 - Summer of Energy


text:
Sierre
Sierre a l'è un cumün svizzer del distret de Sierre, in del Canton Vales. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 19.2 km² e in del Dicember 2011 al gh'eva una popolazion de 15752 abitant.
El cumün de Sierre al se tröva a una altitüden de 533 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Chalais, Anniviers, Chermignon, Chippis, Grône, Lens, Montana, Randogne, Saint-Léonard, Salgesch, Venthône, Veyras.
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Media relaa a Sierre al Wikimedia Commons
- Official website (Franzés)
- Public transport operator website (Franzés)


text:
Val Schons: Nova zona da mastergn regiunala
En la Val Schons duai dar ina zona da mastergn regiunala. Ier saira è la populaziun vegnida infurmada per l'emprima giada. La finamira è da segirar plazzas da lavur en la regiun e da forsa schizunt carmalar novas fatschentas en la Val Schons, di la sviluppadra regiunala da la RegioViamala, Carmelia Maissen.
En trais lieus èsi previs ina zona da mastergn: A "Zups" a Pignia Bogn, a "Runcs" en il sid dad Andeer ed a "Nislas" a Ziran. Tge fatschentas che duai sa chasar en quests lieus e sut tge cundiziuns, gliez vegn sclerì il proxim temp. La fin dal mais vegnan las ideas concretisadas en in lavuratori public e la primavaira duai dar ina votaziun consultativa en las vischnancas da la Val Schons. (fb/nc/rtr)


text:
Var 3000 uffants han sa divertì sper il lai a Laax
(cl)
La festa d'uffants sper il lai a Laax ha gì lieu ils 19 e 20 da fanadur. Ina festa cun bler attracziuns per in e scadin. Tgi che ha gudagnà in dals 5 pachets cun surpraisas per chauds dis da stad pudais guardar qua.
Minisguard dals 05-07-2014
(md)
Durant che blers van la stad en vacanzas datti era intgins uffants e giuvenils che van ad alp. Là ston els far diversas chaussas. Il Minisguard visita la giuvna Janine Caduff da Laax. Ella ha 17 onns e guarda tut suletta da var...
Minisguard dals 28-06-2014
(dh)
Il museum retic mussa quels dis ina exposiziun dals termagls dad ier. Poppas, ursets, autos da termagls ch’ils uffants ch’èn oz babs e mammas, tats e tattas
Festa d'uffants a Laax
(cl)
Dus dis en roda pon ins far festa a Laax – ils 19 e 20 da fanadur tutga la riva dal lai da Laax als uffants. Sch'ins sa tge furma ch'il lai da Laax ha, pon ins gudagnar pachets cun bleras surpraisas per chauds dis da stad!
Minisguard dals 21-06-2014
(md)
«En il num d’Allah e ses profet Mohamed» – quai vala quasi per l’entira populaziun da l’Irac. La gronda part crai en la religiun da l’islam. Ma i dat duas confessiuns principalas islamas – ils schiits e ils sunnits – e quellas...
Minisguard dals 14-06-2014
(cl)
En l’internet pon ins cuntentar bleras mirveglias. Ins chatta bunamain tut tge ch’ins tschertga - e mintgatant perfin anc dapli. Intginas paginas d’internet pon dentant esser nuschaivlas e privlusas per uffants, ellas èn...
Minisguard dals 07-06-2014
(cl)
Ella ha gia oz grond success en il ballape: Gianna Klucker è campiunessa svizra cun ils U18 dals Grashoppers da Turitg. Mo ella vul dapli, ella vul daventar profi da ballape. Questa stad va ella perquai en l’USA per preparar ina...
Minisguard dals 31-05-2014
(dh)
Bainbaud cumenzan las vacanzas da stad. Per blers uffants hai alura num: Nagut cun star patgific! Per gudagnar daners van blers uffants en plazza. Tgenins jobs èn dumandads e da tge ston ins far stim sch’ins less lavurar la stad?...
Minisguard dals 24-05-2014
(cl)
A la Higa 2014 è in dals temas da paisa il «chaun». Era da la partida è «Agility Viamala» cun lur acziun «giuventetgna e chauns». Nus avain visità ils uffants che treneschan mintga mesemna cun lur chauns e guardà co ch’els vegnan...
ScolarAs da Rueun registreschan lur istorgias
(cl)
Scolars e scolaras da Rueun han scrit dus gieus auditivs e grazia al Simsalabim «Scriver è cool!» han els pudì registrar questas istorgias. Lur gieus auditivs pudais tadlar qua.
Minisguard dals 17-05-2014
(md)
Quest'emna è l'enconuschent artist H.R. Giger da Cuira mort. Ses art era unic, plain orrur, aliens e munds sombers. Orrur è insatge che fascinescha pitschens e gronds, i dat films e cudeschs d’orrur. Ma pertge fascinescha orrur...
Minisguard dals 10-05-2014
(cl)
Ils Svizzers pon prest decider davart ina iniziativa che vuless scumandar a pedofils sentenziads da lavurar cun uffants. Il Minisguard declera tge che pedofilia è e sur da tge ch’ils Svizzers pon propi decider.
La lieur dal Simsalabim ha num Gionina
(cl)
En la rubrica «Lieurs, ovs e gnieus» eran zuppads 7 bustabs. Cun rimnar quests bustabs han ins chattà or il num da la lieur. Qua pudais guardar tgi che ha gudagnà in premi.
Minisguard dals 03-05-2014
(cl)
Fin uss dastgavan uffants a la pestga be duvrar la pertga dals creschids. Ma uss dastgan els era pestgar cun in’atgna pertga – uschè ditg ch’ina persuna creschida cun la patenta da pestgar accumpogna els. Davent da l’emprim da...
Gudagnà in DC dal Pitschen Prinzi han ...
(cl)
Radiotelevisiun Svizra Rumantscha e la Lia Rumantscha han per il 20avel disc da la retscha TOP KIDS tschernì l'istorgia dal «Pitschen Prinzi» dad Antoine de Saint-Exupéry. Guardai qua tgi che ha gudagnà in disc cumpact.
Minisguard dals 26-04-2014
(md)
Ins po era posseder ina chaussa che n’è betg materiala sco ina idea, in patratg u ina teoria. Lura è ella ina proprietad intellectuala. Quella po avair ina gronda valita ed impurtanza. En il temp da l’internet vegn la proprietad...
Minisguard dals 19-04-2014
(md)
In nov film da kino, The Lego Movie, sa fatschenta cun il termagl che tuts enconuschan, ils legos. Nus avain visità Andreas Kunz da Guarda, el posseda passa 600 kilos legos e mussa a nus pertge ch'el fa anc oz termagls cun quels....
Minisguard dals 12-04-2014
(cl)
En Svizra ed en la Germania han nunenconuschents engulà adressas dad e-mail da rodund 18 milliuns persunas. Ma co è quai pussaivel e tge fan ils laders cun quellas adressas?
Minisguard dals 05-04-2014
(md)
Dunnas ston esser bellas ed umens ferms – quai è in purtret fitg vegl dals umans. Mo sto quai propi esser uschia? Èn ils purtrets dals umens e dunnas sa midads, e tge influenza han quests purtrets sin la tscherna dal mastergn? Il...
Scolars da la Val Müstair visitan RTR
(cl)
Il 13 da mars èn las scolaras ed ils scolars da la 6avla classa da la Val Müstair stads tar nus en il studio per registrar lur istorgias ch'els han scrit. Ussa pudais vus tadlar quellas quatter istorgias.


text:
Mēter
Al mēter (sìmbul: m catè, sbàgliend, anca scrìt cùma mt) l' è l'unitè fundamentèl dal SI (Sistèma internasiunèl d' unitè de mśùra) dla lunghèsa.
In dal prinsìpi, al gnìva definî cùma 1/10 000 000 dal meridiaṅ dla Tèra tra 'l Pôl nòrd e l'equatôr, in fin tant che, in dal 1983, a Parìś, in dla 17ª Conférence générale des poids et mesures (Cunferèinsa Generèl dj Pêś e Mśûri), al gnìva ardefinì acsè: Un mēter l' è definī cùma la distànsa ch' la percòr la lûś in dal vôd ind un spàsi ed tèimp uguèl a 1/299 792 458 ed secònd.
A-j-'n seguìs che la velositè dla lûś in dal vôd la mśûra 299 792 458 m/s.
Dèintr' un mēter a gh' è 1.000 milìmeter; 1.000 mēter j faṅ 1 kilòmeter.


text:
Sócret
Artéccol in dialatt bulgnais
Sócret (in grécc Ewkpάtnς, Sōkrátēs; 470 a. C.-399 a. C.) l'era un filôsof grîg. L'è mej cgnossó pr'avair dscåurs davänti a tott pió che par avair scrétt dî lîber. Al môd ed rasunèr ed Sócret cunséssteva int'al dèr una man e arcgnósser i èter che äl só idê al n éren brîsa gióssti. Al dgé ch'l éra sinsé parché al saveva ch'l era sicûr d'la so mänt.
I argumént ed Sócret i gnénn tolt zå dal só studänt di Platån. Pr'al fât ch'l è stè dimostrè ch'al fé rasunèr zänt cme Platån, as dîs ch'l è stè al miåur ed tott. Mo tgnänn anch arcurdèr ch'l è stè mandè a murîr da quî d'Atene. Al pseva scapèr mo al dezidé ed 'n fèrel brîsa. Socrate al dgiva che col cal sa le col cal sa ed saveir mia, tot chi eter i creden ed saveir mo an san gnint.