text:
Tras fanestras da pops han mammas en situaziuns difficilas la pussaivladad da dar lur uffants novnaschids en mauns segirs. En Svizra existan trais fanestras da pops, ina a Tavau, ina a Nossadunnaun ed ina – ch'è vegnida averta pir dacurt – ad Olten. A Nossadunnaun èn otg uffants vegnids mess dapi l'onn 2001 en la fanestra da pops. A Tavau ed ad Olten èn quellas stadas vidas fin ussa. Fanestras da pops pon salvar la vita als novnaschids, ma dus dischavantatgs èn evidents: Dunnas che mettan lur uffant en la fanestra da pops exponan sasezzas e l'uffant ad ina gronda ristga, perquai ch'ellas na survegnan nagin sustegn medicinal durant il part. Plinavant n'ha l'uffant pli tard nagina pussaivladad da survegnir infurmaziuns davart sia atgna derivanza.
Per dunnas en situaziuns da crisa excepziunalas po la naschientscha confidenziala esser in'alternativa tar la naschientscha regulara ch'è suttamessa a l'obligaziun d'annunzia. Durant la dimora en ina clinica u en ina chasa da parturir è la mamma protegida tras in pseudonim. Ses num è dentant enconuschent a la clinica. La mamma e l'uffant survegnan tgira medicinala, e persunas spezialisadas sustegnan las dunnas tar lur ulteriuras decisiuns. Sche l'uffant vegn dà liber per l'adopziun, ha el pli tard la pussaivladad da survegnir infurmaziuns davart sia derivanza. Enconuscher l'atgna derivanza è ina part da l'identitad da mintga uman.
En Germania vegn la naschientscha confidenziala francada proximamain en ina lescha. Cun ina interpellaziun ha la cussegliera naziunala Lucrezia Meier-Schatz incumbensà il cussegl federal d'examinar ed eventualmain da reglar la naschientscha confidenziala. Tenor rapports da medias vegn la naschientscha confidenziala dentant gia pratitgada en diversas clinicas en Svizra. La clinica da dunnas Fontana n'ha – tenor las explicaziuns da las persunas responsablas – anc gì naginas naschientschas confidenzialas.
Per dunnas che vulan u ston tegnair dascus lur gravidanza e lur maternitad è la naschientscha confidenziala in vair agid ed ina vaira alternativa tar la fanestra da pops u tar in abort. Ella duess vegnir pussibilitada en uschè blers ospitals sco pussaivel.
Las deputadas ed ils deputads sutsegnads tschentan perquai las suandantas dumondas a la regenza:
1. È er la regenza da l'avis da las sutsegnadras e dals sutsegnaders che la naschientscha confidenziala è ina buna alternativa tar la fanestra da pops e ch'ella duess vegnir pussibilitada er en il Grischun?
2. Vesa la regenza ina pussaivladad da permetter la naschientscha confidenziala en ils ospitals grischuns?
3. Sche gea, tge mesiras stuessan vegnir prendidas, per che la naschientscha confidenziala possia vegnir purschida e per ch'ella daventia enconuschenta en la publicitad?
Cuira, ils 29 d'avust 2013
Märchy-Caduff, Hardegger, Tomaschett-Berther (Trun), Albertin, Baselgia-Brunner, Berther (Mustér), Bezzola (Samedan), Blumenthal, Brandenburger, Bucher-Brini, Caluori, Casutt-Derungs Silvia, Clalüna, Claus, Darms-Landolt, Davaz, Della Vedova, Dermont, Dosch, Florin-Caluori, Frigg-Walt, Furrer-Cabalzar, Gartmann-Albin, Gunzinger, Holzinger-Loretz, Jaag, Joos, Kleis-Kümin, Kollegger (Cuira), Kollegger (Malix), Krättli-Lori, Kunz (Cuira), Locher Benguerel, Lorez-Meuli, Meyer-Grass, Müller (Tavau Plaz), Niggli-Mathis (Grüsch), Noi-Togni, Papa, Pedrini, Perl, Peyer, Pult, Steck-Rauch, Stiffler (Cuira), Tenchio, Thöny, Tomaschett (Breil), Trepp, Troncana-Sauer, Vetsch (Pragg-Jenaz), Zweifel-Disch, Bürgi-Büchel, Decurtins-Jermann, Degonda, Deplazes, Gugelmann, Monigatti
Resposta da la regenza
La regenza respunda las dumondas tschentadas sco suonda:
1. A dunnas en difficultads pussibilitescha la naschientscha confidenziala da parturir lur uffant cun accumpagnament medical e da survegnir – suenter la pagliola – sustegn psichic e social tras persunas spezialisadas scoladas. La naschientscha confidenziala è pia ina cumplettaziun raschunaivla da las fanestras da pops e vul sustegnair dunnas ch'èn en speranza ed en difficultads.
2. En sia resposta a l'interpellaziun da la cussegliera naziunala Meier-Schatz cun il titel "Naschientscha confidenziala sco sustegn per dunnas ch'èn en speranza ed en difficultads e sco alternativa a fanestras da pops" è il cussegl federal stà da l'avis ch'i na saja betg necessari d'adattar la legislaziun per porscher naschientschas confidenzialas respectivamain discretas en Svizra (Curia Vista 13.3418).
Er la regenza è da l'avis dal cussegl federal. Naschientschas confidenzialas èn pussaivlas gia oz en ils ospitals en il Grischun.
3. Sco gia explitgà en la resposta a la dumonda 2 è la regenza da l'opiniun che naschientschas confidenzialas possian vegnir purschidas gia oz. Mintga ospital cun ina partiziun da naschientschas è liber da render enconuschent a la publicitad ina purschida correspundenta.
Cunquai che la fanestra da pops ch'è avant maun en il Grischun en l'ospital da Tavau n'è anc mai vegnida duvrada e damai ch'i n'èn er enconuschents nagins cas da pops mess a l'abandun, parta la regenza dentant dal fatg che las raits socialas actualas sajan da princip suffizientas.
In basegn d'agir per render enconuschent la pussaivladad da la naschientscha confidenziala n'è pia betg dà ord vista da la regenza.
17 d’october 2013


c: text/html

text:
La nova butia da la batgaria engiadinaisa Hatecke vegn ad esser a la Usteristrasse 12. Quai è gist tar il Löwenplatz en vischinanza da la staziun principala da Turitg.
L'idea dals Hateckes: Suandar als giasts
Ils giasts sajan in segment impurtant per la vendita da spezialitads engiadinaisas en las butias a Scuol e San Murezzan, di Ludwig Hatecke. Ils giasts sajan dentant preschents mo durant in pèr mais en Engiadina. Perquai vul la batgaria Hatecke esser preschenta era tar ils giasts cura che quels èn a chasa.
La butia a Turitg sa concentrescha sin spezialitads engiadinaisas. Ludwig Hatecke e ses figl vulan esser preschents persunalmain en butia a Turitg uschia savens sco pussaivel.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sociazion Europea de Liber Scambi
La Sociazion Europea del Liber Scambi (European Free Trade Association in ingles) a l'è 'n organizzazion internazionala che la recoeuj l'Islanda, el Liechtenstein, la Norvegia e la Svizzera che la se occupa de promoeuv el liber scambi e l'integrazion economega in tra i Stat che la fan su. Tucc i Pajes de la SELS, foeura che la Svizzera, a hinn anca part del Spazzi Economich Europee, e donca commercen con l'Union Europea cont ona libertà pussee granda e gh'han de respettà pussee libertà de circolazion di ben, personn, merci e servizzi.
Gh'han tolt part in precedenza el Regn Unii, el Portogall, l'Austria, la Danimarca, la Finlandia e la Svezia, Stat che hinn entraa poeu tucc in l'Union europea.


text:
- Il scandal da diesel ha er influenza sin ils martgads da materia prima.
- Perquai che adina dapli persunas midan sin auto cun benzin, è la dumonda da palladi creschida. Palladi vegn duvrà per fabritgar catalisaturs.
- Il metal cun colur d'argient custa actualmain dapli che aur.
In’unza fina da palladi custa bunamain 1’400 dollars. Quai è uschè bler sco anc mai – e radund 100 dollars dapli che la medema quantitad aur. Sulettamain entaifer l’ultim mez onn è il pretsch da palladi s’augmentà per bunamain 50%.
La raschun è che la dumonda da l’industria d’autos è s’augmentada. Ils concerns d'autos èn ils pli gronds cumpraders da palladi. Il metal prezius vegn duvrà per catalisaturs da motors da benzin. E quels èn suenter il scandal da diesel puspè pli dumandads.
Il medem mument vegn er rapportà ch'ils gronds purschiders da palladi en la Russia e l'Africa dal Sid mantunian il metal prezius empè da porscher quel sin il martgà. Quai cun la speranza ch'il pretsch s'augmentia anc dapli.
Platin sco remplazzament?
Experts supponan che la purschida da palladi na vegnia ils proxims onns betg a cuvrir la dumonda. Sch'il pretsch vegn anc ina giada a s'augmentar pervi da quai è dentant intschert. Per fabritgar catalisaturs fissi numnadamain er pussaivel da duvrar platin. Il metal è sumegliant al palladi, ma entant cleramain pli bunmartgà che palladi.
Ina situaziun sumeglianta hai gia dà avant diesch onns. Quella giada avevan ils producents d'autos midà da platin sin palladi. La raschun è stada, che platin era daventà memia char.
RR novitads 08:00


text:
Ill Baccaiäd
I déś cumandameint (di Pietro “Pedar” Rebecchi)
Ill Baccaiäd è la rubrica in dialetto piacentino a cura di Pietro “Pedar” Rebecchi per i lettori di sportelloquotidiano.com (foto di Marco Caviglioni)
Donca, mè ‘l sò mia s’esista un paradis e un inferan, però am sum ciappä la briga da dä un’ucciä ai déś cumandameint, atsé, par fäm un’idea dla peniteinśa cm’aspétta. Vadum un po’.
Non avrai altro Dio all’infuori di me
Menu mäl, parché veda g’ho śà di gross prublema cun Té e una müccia da dmand da fät se un dé s’incuntrarum e t’al sé belle ca mè sum vöi pulemich che mia bon da täs, ärmat pür ad pasinśa cär al mé om.
Non nominare altro Dio all’infuori di me
Sarum mia un po’ gelus è par cäs? Ma va tranquill che quand vula via dill marianass peins seimpar a Té e sultant a Té. Si si al sò bein, bisugnariss mia ma can dal tò mond dill vot i scappan propi parché sücceda dill rob ca pär c’agh sia vöi lamò in äria c’al sa diverta a vëdat tribülä.
Ricordati di santificare le feste
Ah bein veda sa par santificä ill fèst s’inteinda fä indigestion ad turtei (i battalabar è, mia chi turtei longh quattar cintimetar chi fann adess!) e anvein pudriss andä in gir vistì ad bianch con una bella cruś russa pittürä dadnans e oltretütt al bianch e russ al mé seimpar savì cär abota.
Onora il padre e la madre
Ahia. I diśan seimpar che un fiö atsé luch i pudivan mia fäl… am sà ag’ho da migliurä chemò.
Non uccidere
Agh sum, chemò agh sum… pr’adess, però at pudiva iess anca un po’ pösé precis ma vagh in fidücia e crëd che ciribigul, panaron e ragn’ i cöintan mia.
Non commettere atti impuri
Che minera! A pärt al fatt ca mé sum una parsona pulida e ad solit dopa am läv, prima e dopa. E po’ scüsam ma se atsoi aviss fat un quälca “atto impuro” Adamo ed Eva i sarissan ancura lamò da par lur a rangugnä cul pum in man. Cosa? T’indiva mia atsè ? Eh bein allura spiegat però che dopa noi chemò fum dal regò.
Non rubare
Oh là, almenu vöi l’ho rispettä. A menu che s’inteinda anca dä mia una s’micciäda al compit in class dal cumpagn ad banch, fargä l’ascensore al visein ad cà mälmustus o ‘l pustegg’ a lelü c’at vëd in da speccin c’al tira di sacarnon.
Non dire falsa testimonianza
Falsa testimonianza? Oh ma quant salamelecchi par dì da cüntä mia ad ball. G’ho in a meint che ‘l nümar ott al sarà annüllä, un’amnistia, se no as cattum tütt in un inferan c’al pär la féra ad Sant’Antunein sutt sira quand gh’é bell frësch.
Non desiderare la donna d’altri
Ah ah ah ah ma va a plä di balitt va, ma che rassa ad cumandameint l’é? Sa l’é brütta la desidar mia sicür e po’ allura at gäva da fäm un sarvéll ca ragiona mia pösé alla svélta dal mé istint , oppür tiräm via la vista e forsi anca quälcos’ätar…Chemò g’arum da bravä abota g’ho in a meint.
Non desiderare la roba d’altri
A pärt al fatt ca s’at gavriss avì la mé prufesurëssa d’italian la ta dśiva sübit che “roba” al sa scriva mia parché l’é tropp generich, ma ad ogni möd sta pür tranquill ca g’ho appèna ‘l teimp da desiderä la mia e l’ünich difett can g’ho mia l’é propi l’invidia par la roba (mè pöss druäl parché sum mia ‘l Signur) ad iätar. Atsé ad occ’ e cruś m’la cavarò con dü o tri secul ad pürgatori, dopa sperum che in paradis agh sia mia tropp regul e gint ca löia da fä custi e fä mia quèll se no tögh so tütt ill mè carabattul e s’ciau.
E viätar?
Pietro “Pedar” Rebecchi
> Se sei su Facebook, segui Sportello Quotidiano cliccando qui
> Se ti piace leggere gli approfondimenti di Sportello Quotidiano, scopri la raccolta cartacea cliccando qui


text:
Baner Peran
La Baner Peran o bandéra de Peran l’è la bandéra de la Cornuàia, l’è fàcia da öna crus biànca söl fónt nìgher e al dé de ‘ncö l’è dovràda cóme sìmbol de identità da la zét de la Cornuàia. La bandéra l’è dedicàda al San Peran, abàt del sécol VI, sant protetùr di minadùr de stagn e de la Cornuàia.
La bandéra de San Peran la ghe sömèa ach a la bandéra de San David, patròn del Gàles e la ghe sömèa ach a la ègia bandèra de la Bretàgna, la Kroaz Du o crus nìgra, dovràda dal Dücàt de Bretàgna sö la fì del Médio Éf, quand l'éra ü stat indipendènt.
La sò stòria[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
Chèsta bandéra l’è de sigür lüminàda cóme bandéra de la Cornuàia per la prìma ólta in del 1838 dal Davies Gilbert in del sò lìber The Parochial History of Cornwall, ‘ndo che ‘l iscrìf che öna crus biànca sö fónt nìgher l’éra prima de alùra la bandéra de San Peran e ‘l stendàrd de la Cornuàia. Dezà che ‘l Gilbert l’à scricc prima de alùra s'pènsa che lü ‘l saìa che chèsta bandéra l’éra stàcia dovràda prìma del 1838, ma se sà negóta de piö précis sö chèl che l’avrès saìt o troàt in di sò stöde sö chèst argomènt.
De sigür la bandéra l’è ü tòch piö ègia se s’pènsa che zamò in del sécol XV söl istèma de la famèa Saint-Peran la gh’éra öna crus biànca sö fónt nìgher. Gh’è pò ün artìcol de la Encyclopædia Britannica che la regórda cóme la Baner Peran la sarès stàcia dovràda dal contigènt cornuaiés in del 1415 a la batàia de Agincourt. Infìna gh'è de regordà che la piö ègia riprodüsiù de chèsta bandéra se la tróa sö ‘n d’öna etràda de la Abasìa de Westminster, paregiàda ‘n del 1888 per regordà ol famùs inventùr e ‘ngegnér cornuagliés Richard Trevithick.


text:
Compra y adatamënt de veicui
N sorvisc di raiuns soziai
Descriziun generala
A che che á na porsona de familia cun handicap ti vëgnel conzedü n contribut por l'adatamënt dl veicul. Les porsones cun handicap che stá tresfora te sorvisc residenziai ne vëgn nia conscidrades convivëntes.
La conzesciun y l'amunta dl contribut depënn dala situaziun economica dla familia. Le medemo damanant pó ciafé le contribut ma un n iade vigni sis agn, ater co te caji ezezionai y cumprová.
La prestaziun vëgn descrita tl art. 27 dl D.P.J.P. 30/2000, tla verscion en forza y mudaziuns y integraziuns suandëntes y tla seziun IV dla Delibera di 21 de forá dl 2017, n. 213
La persones nunziedes tlo dessot à la rejon de giapé prestazions de assistënza economica sce les sta, dan fé na dumanda, da almanco dodesc mënsc stabilmënter y tresora tl Südtirol:
- i zitadins talians
- i zitadins de n stat dla Union europeica
- i zitadins de stac terc cun na permiscion de permanënza-UE a tëmp lonch data ora dala Talia
- la persones a chëles che l ti ie unit recunesciù l status de muciadives
- la persones a chëles che l ti ie unit recunesciù l status de prutezion sussidiera.
Oradechël à la rejon de giapé la prestazions de assistënza economica nce chësta persones, sce les sta da cin ani stabilmënter y zënza interuzion tla provinzia de Bulsan, a cundizion che si permanënza sun l teritore naziunel sibe legal:
- i zitadins de Stac terc;
- la persones zënza zitadinanza.
La nuzazion de chësc servisc ie gratis.
- Partezipaziun y inclujiun dles porsones cun handicap Lege provinziala di 14 de messé dl 2015, n. 7
- Regulamënt d’esecuzion en cont di pruvedimënc de assistënza economica soziela y dl paiamënt dla tarifes ti servijes soziei:Decrët dl Presidënt dla Jonta pruvinziela di 11 de agost dl 2000, nr. 30, tla verscion en forza
- Regolamënt sön le relevamënt unifiché dl davagn y dl patrimoni: Decret dl Presidënt dla Provinzia di 11 de jenà dl 2011, n. 2
- Criters por ći che reverda les prestaziuns finanziares a bëgn dles porsones cun handicap preodüs tl DPP 30/2000: Deliberaziun di 10 de jügn dl 2013, n. 873
Recursc: Contra la dezijion dl ënt possel unì prejentà, tl tëmp de 45 dis dala comunicazion, n recurs gerarchich per rejons de legitimità – aldò dl articul 9 dla Lege pruvinziela di 22 de utober 1993, nr. 17 y dl articul 4 dla lege provinziela di 30 d’auril 1991, n. 13 – ala sezion recursc – Repartiziun Politiches soziales.
Per d'autra nfurmazions prions bel de jì sun la plata dla istituzion cumpetënta per chësc servisc.
Formulars
Dumanda 2020 assistënza economica soziela - prim livel
at 17.12.2019
- Formulars
Autozertificazion per genitores singui
- Formulars
Autozertificazion dl bujën de cura
- D’atres injuntes
(Sorvisc actualisá ai: 03/03/2020)
Ënt competëntSozialsprengel BOZEN Zentrum Oberau – Sitz Oberau
Weissensteinerweg 10, 39100 Balsan
Telefono: +39 0471 401267
Fax: +39 0471 406848
E-mail: SprengelOberau@sozialbetrieb.bz.it
PEC: assb@legalmail.it
Terminns
Te uni mumënt iel mesun fé dumanda pra l Servisc soziel cumpetënt – Servisc de assistënza economica soziela.


text:
Actualmain è la situaziun puspè uschia che las temperaturas na laschan betg tiers ina gronda producziun da naiv artifiziala. Sulet durant la notg possian els laschar ir ils chanuns da naiv. Ils ultims 10 - 15 onns saja la situaziun da far naiv artifiziala sa midada fitg, di Balzer Arpagaus.
Las temperaturas sajan memia autas ed era ils pli novs canuns e las pli novas maschinas da far naiv basignan temperaturas d'almain minus 2 grads.
L'Arena Alva en cifras
- 120 km pistas da 10 - 50 m ladezza
- 40 km pista pon vegnir ennevadas,
- 380 canuns da naiv
- 500'000 m³ aua per ennevar quests 40 km pista,
- 100'000 m³ aua per ennevar la megapipa e mesapipa, il snowparc, sigls etc.
Lai artifizial memia pitschen
Sper las temperaturas è er la quantitad d'aua che stat a disposiziun impurtanta per ennevar. Sin la vart da Flem hajan els il lai artifizial Nagens cun 200'000 meters cubics aua. Il lai artifizial sut il Crap sogn Gion haja sulet ina quantitad da 60'000 meters cubic. Quest lai è svidà entaifer paucs dis. La fin da november, cura che las relaziuns per ennevar eran bunas hajan els svidà l'entir lai, di Arpagaus. Els hajan lura puspè emplenì il lai, ma cura che l'aua fiss stada a disposiziun, n'eran las temperaturas betg pli optimalas.
Il mument haja num spetgar ed avair pazienzia. Els fetschian il meglier ord la situaziun, di Balzer Arpagaus. Enfin oz hajan els anc mintg'onn chattà ina schliaziun.


text:
Apollo XI
Apollo XI l'è stada 'na misiù del progràma spasiàl americà denominàt Apollo, endel cors de la qual per lprìma ólta dei òm i g'ha püdit postà 'l pè sö la Lüna. Apollo XI l'è stada la tèrsa misiù del progràma Apollo a portà dei òm arènt a la Lüna dòpo la Apollo VIII e Apollo X, e la quìnta a ìga en equipàgio de òm. Per mès de chèsto rezültàt l'agensìa spasiàl americàna, la NASA, la g'ha utignìt l'obietìf perfisàt del presidènt John F. Kennedy endel 1961 de rià a portà 'n equipàgio sö la Lüna e fal turnà 'ndré sènsa incidèncc, prìma de la fì dei agn 1960.
La misiù la vé lanciàda del cèntro spasiàl Kennedy ai 16 de löi del 1969 per mès del mìsile vetùr Saturn V, ideàt e realizàt apòsta per chèsto progràma. L'equipàgio l'ìa cumpunìt de Neil Armstrong, comandànt de la misiù e pilota del mòdulo lünar, Edwin «Buzz» Aldrin, che 'l g'ha acompagnàt Armstrong endèla sò escürsiù sö la Lüna, e Michael Collins, pilòta del mòdulo de comàndo che l'è restàt en òrbita entùren a ala Lüna. Armstrong e Aldrin, endel mòdulo lünar (LEM) i tóca la superfìce de la Lüna a le 20:17:40 (ùra UTC) del 20 de löi dòpo de 'na manòvra de alünamènt che g'ha ìt en quach contratèp, Dòpo töta 'na série de contròi Armstrong el saltarà fò del LEM e 'l tocarà el teré lünàr a le 2:56 del 21 de löi (UTC). Dòpo de presapóch en quart d'ùra pò a Aldrin el metarà pé sö la Lüna. En töt i dù i rèsta de piö de 21 ùre sö la superfìce de la Lüna e l'escürsiù estraveicolàr la düra 2 ùre e mèza. Dòpo éser ri-decolàcc e éser ricongiungìcc en òrbita col mòdulo de comàndo, l'astronàf Apollo la g'ha fat rota vers la Tèra e l'è amaràda sènsa incidèncc endèl Océano Pacìfich dòpo de 'n vul che g'ha ìt 'na düràda totàl de 195 ùre.


text:
Il schef da las forzas armadas e primminister Haider al-Abadi saja arrivà en la «citad liberada da Mossul» ed haja gratulà als «cumbattants eroics ed al pievel iracais per questa gronda victoria», communitgescha il biro dad Abadi.
Er l’incumbensà spezial dals Stadis Unids per il cumbat cunter il SI, Brett McGurk, discurra dad ina «victoria» da las forzas iracaisas a Mossul. Sin Twitter commentescha el la nova, ch’Abadi è arrivà a Mossul, cun ils pleds, ch’Abadi saja arrivà per «gratular a las forzas da segirezza ed als Iracais per lur victoria cunter il SI».
L'october passà avevan las truppas da la regenza cumenzà in'offensiva sin Mossul. La coaliziun internaziunala anti-IS ha sustegnì l'armada cun attatgas ord l'aria.
A Mossul era vegnì proclamà il califat dal SI
En in’offensiva fitg sperta aveva il SI conquistà il zercladur 2014 la citad da Mossul. L’acziun aveva pussibilità al SI da controllar vasts territoris en il nord ed en il ost da l’Irac, ma er en la Siria vischinanta. Da la moschea gronda Al Nouri aveva il schef dal SI Abu Bakr al-Baghdadi proclamà in califat islamic sut il giuf da la milissa terroristica.
RR novitads 15:00


text:
- aur per Michelle Gisin 02:20:90 (Svizra)
- argient Mikaela Shiffrin + 00:97 (Stadis Unids)
- bronz Wendy Holdener + 01:44 (Svizra)
Show da la Svizra sin las pistas da Pyeonchang
Michelle Gisin daventa sensaziunalmain campiunessa olimpica en la cumbinaziun, quai sco emprima skiunza svizra insumma. Gisin ha mess la basa per quest success cun il terz meglier temp en la cursa rapida. Silsuenter ha ella mussà in percurs da slalom fulminant. La finala gudogna Gisin suveran cun in avantatg da bun ina secunda sin la topfavurita Mikaela Shiffrin.
Cun Wendy Holdener sco terza, ch’era vegnida avant in onn campiunessa mundiala a San Murezzan en questa disciplina, è il triumf svizzer cumplet.
RR novitads 08:00


text:
Da Michela Sutter (GiuRu) - Varamaing nu sun eau uschè üna persuna romantica. Da me oura as paun duos persunnas avair gugent, ma eau nu vuless savair, e sgüra na vzair quelo. Perche? Üngün` ideja.
Eau as vuless quinter üna pitschna istorgia. Eau am algord auncha bain. Avaunt circa quatter ans schantaiv eau illa staunza da latin. In nossa classa vaivans be trais mats. Uschè am d`he eau svelt do bada cha quel tip davous me stu esser nouv. Ils magisters nun`s haun infurmos cha survgnissans ün nouv conscolar. Dimena chi d`eria quist sochi?
Varamaing am d`eira quelo listess, u forsa listess na? El nu d`eira güsta ün bel, ils chavels blonds bger mema cuorts, la vista ün pô arduonda ed eir il rest dal corp paraiva dad avair ün pêr kilos mema bgers. Ma quels ögls… blovs, na clers, ma neir na s-chürs, ün po grischaints ed els paraivan da`m hipnotiser.
Zieva quista lecziun d`he eau dicurrieu cun mia megldra amia chi nun d`eria in mia classa. Ella savaiva precis chi ch`eau managaiv cur`ch`eau la d`he quinto dal nouv conscolar. «Que es Luis. El vo cun me culs skis. Varamaing e`l da Turich, ma el ho müdo scoula.» Luis dimena vaiva nom quel mat chi d`eria bun da destrüer mia concentraziun düraunt üna da mias lecziuns predilettas be cun sia preschentscha.
Uossa, quatter ans pü tar, stögl eau dir cha quel mumaint in quella lecziun da latin d`eira prubabelmaing uschè qualchosa scu amur per prüma vista. Ma scha que es propi amur nu se eau dir. Eau nu se gnauncha che cha amur dess esser.
In quels quatter ans d`he eau inscuntro auncha bgers mats, e scu matta illa puberted am d `he eau interesso per ün u l`oter da quels. Ma tar üngün d`eira que uschè scu tar Luis.
Daspö duos ans vo el al gymnasi a Tavó, contact vainsa aunch`adüna. Nus essans buns amihs, amihs chi nu sun be amihs ma nu saregian mê dapü scu amihs. Tuna cuplicho, es que eir.
Vus dschais uossa, hai da quels dramas vainsa già udieus bgers. Na nu vais, perche cha mia istorgia nun es üngün drama. Nus vivainsa tuots duos bain cun quista situaziun ed be in pochs mumaints vess eau propi da bsögn ch`el füss tar me. Ed eir scha nus ans vzainsa forsa duos fin trais voutas l`an, es que mincha vouta scu cha`ns vessans vis be l`eivna passeda.
Eau crai cha quista situaziun es la ragiun per mia reacziun sün amur. Voul dir, perche cha`m vain bod mel sch`eau vez duos chi`s haun gugent. Ed auncha pês, sch`üna cumainza bod a crider, sch`ella nun ho vis sia amih daspö trais dis.
Eau am sun adüseda cha quella persun ch`eau am es dalönch davent ed ch`eau nu la pudareg mê numner mia amur perche ch`el nu saregia mê mieu. Ma ad ün oter nu vuless eau. Na hoz e neir na in quatter ans.
Text: Michela Sutter, GiuRu
Fotografia: Pixabay
Suonda LATABLA!


text:
Milan (desambiguazion)
Milan (desambiguazion) 'l pö avègh i significaa chi de suta:
Geografia[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
Colombia[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Milán, comun del dipartiment de Caquetá.
Itàlia[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Milan capitala de la Lombardia.
- Cittaa metropolitana de Milan, ent amministrativ che gh'ha sustituii la vegia provincia de Milan.
Staa Unii d'America[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Milan, cittaa de la Cuntea de Telfair, Georgia.
- Milan, vilagg de la Cuntea de Rock Island, Illinois.
- Milan, cittaa de la Cuntea de Ripley, Indiana.
- Milan, cittaa de la Cuntea de Sumner, Kansas.
- Milan, cittaa de la Cuntea de Monroe, Michigan.
- Milan, township de la Cuntea de Monroe, Michigan.
- Milan, cittaa de la Cuntea de Chippewa, Minnesota.
- Milan, cittaa de la Cuntea de Sullivan, Missouri.
- Milan, cittaa de la Cuntea de Coos, New Hampshire.
- Milan, cittaa de la Cuntea de Dutchess, New York.
- Milan, vilagg de la Cuntea de Cibola, Noeuv Messich.
- Milan, vilagg de la Cuntea de Erie, Ohio.
- Milan, cittaa de la Cuntea de Gibson, Tennessee.
Sport[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Associazione Calcio Milan, vuna di duu squader de folbal pussee important de Milan.
- Associazione Calcio Femminile Milan, vuna societaa de balon feminil.
- Hockey Club Devils Milano, ona vegia squadra de hockey sora el giazz, che la gh'ha avuu anca el nomm de H.C. Devils Milano.
Personn[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Diego Milán (Almansa, 10 luj 1985), ciclista spagnoeu.
- Luis Milan (Mirano, 10 desember 1937), allenador e ex-giogador de balon talian.
Alter significaa[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Milan (parnúnzia).
- Milan (nomm), a l'è on nomm propri de persona slav.
- Dessault Milan.
- MILAN, missil anti-carr a ragg medi faa di frances e di todesch.
- Milan Approach, model sistemich de terapii familiaar, desvilopaa a Milan in di agn 70.


text:
Verbrauchertelegramm Europa-Ausgabe Dezëmber 2015Beilage zur ladinischen Europa-Ausgabe Nr. 84 - Redaktion: Europäisches Verbraucherzentrum
COMERZ ELETRONICH
Tëmp da Nadé – tëmp de scincundes. A ci messëise pa mëte averda sce i orëis cumpré online ostes scincundes da NadéAvisa por tigní fora le stres che vëgn dal cumpré scincundes da Nadé te botëga, y ince por s’anuzé dla oferta plü ampla te internet, comana tröc consumadus sües scincundes da Nadé online. A ci mësson pa mëte averda: naota él important da comané le patüc adora assá y preodëi intardiades, scenó él prigo che al ne röies nia adalerch les scincundes por la vëia da Nadé. Por ci che reverda le paiamënt fossel damí, olache ara vá, da ne paié nia atira (por ejëmpl cun cherta de credit o paiamënt bancar): le patüc cumpré vëgn impormó ortié dedô, porchël é le prigo da ne ciafé nia val’ che i ëis paié maiú. Sce le paiamënt vëgn fat tres cherta de credit indere y le patüc ne vëgn nia ortié pón a vigni moda s’anuzé dl chargeback. De plü informaziuns ciafëise sön.
IADI Y VACANZES
Situaziun zitia danter Francia y Belgio – jënt sön le iade se tëmTe chisc ultimi dis á tröc consumadus contaté la Zentrala di Consumadus Europeica (ZCE), ajache ai orô jí tl Belgio o tla Francia i proscimi dis, mo á tut la dezijiun, porvia dla situaziun atuala, da renunzié al iade o se scrí por ciafé de plü informaziuns. Metede averda: al é rî che osta domanda da se trá zoruch o mudé l’apostaziun debann vëgnes azetada! Ma sce al é n avis ofizial sön le post olache i orëis jí podëise se trá zoruch debann. Sce al vëgn ma dit da mëte averda da jí te posć olache al é tröpa jënt ne podëise nia se trá zoruch debann, indere sce al é frases sciöche "al vëgn dejaconsié dassënn da jí te chësc paîsc" podëise se trá zoruch. Sce i ëis aposté ma i jori, cherdede sö la compagnia de fligri por damané sce ara á publiché n te avis.
AUTO
Scandal VolkswagenLe grup Volkswagen á venü auti a gasöre che dá jö de plü ossid d'azot de ci che é conzedü dala lege. Danter i auti sot acüsa él VW, Audi, Seat y Skoda. Co pói pa controlé sce mi auto alda pro chisc? Chësc pón fá jon dal comerziant te fujina o ciaran online. Por le fá adoron le numer d’identificaziun dl veicul (VIN) che é sön la lista „E“ dla cherta de zircolaziun. De plü informaziuns é da ciafé sön.
Caje dl mëis
Na consumadëssa todëscia á comané na löm de ghips da 15 kg sön n sit online talian da 1.300 euro. Ince sce ara ê fata ia sciöche al alda, s’á la consumadëssa intenü, do avëi daurí sö le cartun che le ghips â na gran creta. La consumadëssa á atira informé l'aziënda dl dann, ajuntan sciöche proa fotografies, y á damané che al ti gniss baraté fora la löm, ajache ara ne jô nia da la cuncé. Le imprenditur ê a öna da ti la baraté, mo, atramënter co da ci che é preodü dala lege, á l'impresa ghiré che la consumadëssa ortiass zoruch la löm paian instëssa. Ajache ara n’ê nia a öna á la consumadëssa contaté la ZCE Germania, che á ortié la reclamaziun ala ZCE de Balsan. Nosc intervënt á albü suzes: l’imprenditur n’á nia ma pité da baraté fora la löm, mo la consumadëssa á ince podü se tigní la löm rota.


text:
Lavurs
Tgiradras e tgiraders da chavals han quità dals chavals e dals ponis. Els lavuran per exempel en in center per sport a chaval u en in manaschi da cursas da chavals u da commerzi. Tenor cunvegna cun ils superiurs pavlan e barschunan els ils chavals, nettegian ils chalzers-chaval e preparan ils animals per il transport. Sch’ils animals èn malsauns u han ina blessura vegnan els tgirads tenor avis da la veterinaria. Els èn francs e segirs en la relaziun cun ils chavals ed ils ponis e remartgeschan, sch’in animal sa cumporta a moda nunusitada.
Tgiraders da chavals passentan bler temp da lavur cun nettegiar stabiliments e material. Els nettegian las sellas, las chavazzinas, ils barschuns e las streglias. Els fan urden en ils claus, scuan e rimnan la grascha da chavals. Uschia contribueschan els considerablamain al bainesser dals animals ed a la cumparsa dal manaschi.
En il mintgadi da lavur resguardan tgiraders da chavals las prescripziuns da protecziun da l’animal e da l’ambient. Els dismettan p. ex. il rument tenor las prescripziuns e fan attenziun a l’atgna sanadad. Els sa vestgeschan a moda adequata e san co ch’els ston reagir correctamain tar accidents u autras situaziuns da stress.
Tgiraders da chavals emprendan da chavaltgar a moda fundamentala. Tar occurrenzas e durant las lecziuns da chavaltgar sa gidan els. Ils animals vegnan scolads cun lonschar, cun lavurar sin il terren e cun lavur en gruppa, nua ch’ils tgiraders da chavals sa gidar medemamain. Els mettan en il center ils giavischs da lur clientella ed ageschan a moda servetschaivla. Cun ils collegas da lavur han els ina buna relaziun.
Scolaziun
Basa legala
Ordinaziun federala dals 4-11-2013
Durada
2 onns
Furmaziun en la pratica
En in manaschi da ponis u/e da chavals
Furmaziun en scola
1 di per emna a la scola professiunala a Lindau, Zollikofen u Moudon
Roms professiunals
- garantir la segirtad e la protecziun da la sanadad da l’animal
- mantegniment da l’equipament e l’infrastructura
- pavlar e tgirar chavals
- cussegliar ed instruir clientella
- relaziun cun ils chavals e muventar ils chavals
- relaziun cun ils collegas sco era cun la clientella
Curs ordaifer il manaschi
Approfundar las lavurs praticas ed exercitar la basa professiunala
Diplom
Attestat federal professiunal "tgirader / tgiradra da chavals AFP"
Premissas
Furmaziun preliminara
- scola populara terminada
- experientschas en la tgira da chavals èn d’avantatg
Pretensiuns
- buna relaziun cun chavals
- maun per lavurs praticas, dun manual
- sanadad robusta, p.ex. naginas allergias da fain e da pulvra
- forza corporala e movibladad, p.ex. bratscha, chommas e dies ferm per chavaltgar e nettegiar
- nagin disgust da merda, da spizza e d’excrements
- empatia e pazienza per la lavur cun animals gronds
- abilitad da lavurar en ina gruppa
- plaschair dal contact cun la clientella
Furmaziun supplementara
Curs
purschidas da scolas professiunalas, d’associaziuns e d’organisaziuns dal mund da lavur da mastergns che s’occupan cun chavals
Professiunal / Professiunala da chavals AFQ
Tgiraders / tgiradras da chavals AFP pon far ina scolaziun da basa scursanida sco spezialist / spezialista da chavals AFQ (access en il 2. onn da la furmaziun da basa professiunala).
Silsuenter valan las medemas pussaivladads da furmaziun supplementara sco per ils spezialists / spezialistas da chavals AFQ.
Cundiziuns da lavur
Ils dis da lavur cumenzan fitg baud ed èn per ordinari lungs, irregulars e corporalmain stentus. Ils chavals ston era vegnir survegliads durant las fins d’emna e firads. Las stallas ston vegnir nettegiadas mintga di.
Il dumber da plazzas d’emprendissadi è creschida levamain ils ultims onns. Plazzas libras e pussaivladads da furmaziun supplementara èn però limitadas en questa professiun.
Ulteriuras infurmaziuns
Organisation der Arbeitswelt
Pferdeberufe
3000 Bern
Tel: 079 128 69 56
URL: www.pferdeberufe.ch


text: Racoiüda de consëis por se stravardè da maraties desvalies. Al é plü rî da conscidré y valorisé les cosses che se sta incëria che chëres ch'i messun jì dalunc a chirì. Chësc vel inće por les plantes y erbes che crësc incër nos ia y che ne contëgn nia ma sostanzes de valüta por nes nudrì, mo inće por se varì da nüsc mai. I plü gran doturs dl'antichité à varì generaziuns de jënt ma cun l'aiüt dles forzes che é tla natöra. Le liber ne sostituësc nia le dotur, mo dëida varì nüsc pici mai da vignì dé.


text:
Fundatura ed autura - creschüda sü a Tschlin in Engiadina Bassa. Davo la finischiun da la HTF a Cuoira ha'la lavurà 6 ons i'l marketing pro ün'agentura da viadis. Daspö il 2007 ingaschada sco assistenta pro üna banca.
Qua chattais Vus regularmain artitgels scrits en Voss idiom u en RG, l'emprim martgà virtual rumantsch, in chalender d'occurrenzas, concurrenzas e bler dapli.
l spiert da cuminanza è impurtant ed uschia è mintgin bainvegni da sviluppar quist project cun nus; Igl è pussaivel da registrar events e nus publitgain Vossas novitads. Sche Vus avais gust da contribuir in artitgel ans pudais trametter in e-mail sin info(at)latabla.ch
La plattafurma è independenta e sa finanziescha tras sponsurs e donaturs, er Vus pudais sustegner!
Bun divertiment e grazia fitg!
LATABLA lavura ensemen cun suandat(a)s auturas ed auturs sin basa da freelance:
Curs e producziun da teater per carstgauns da 14 enfin 24 onns.
Manà ed inscenà da teatristas professiunalas.
Quest onn da Sara Francesca Hermann
Emprima fin d'emna d'emprovas ils 8./9. da favrer 2020 a Glion.
S'annunziai!
teatergiuven.gr
A las 20.15 h.
«Dil marinari che mai va» – Corin Curschellas e sias Rodas interpreteschan, ensemen cun Tumasch è ed Andi Schnoz, veglias e novas canzuns da mar. Denteren legia Benedetto Vigne texts romontschs da bartgas, splagias e monsters marins.
A caschun dils davos Dis da Litteratura a Domat il november vargau ha ina collascha da canzuns da mar e texts maritims giu fatg detg furore. Uss vegn quella «revue» musicala-litterara exclusivamein a far staziun a Glion, el Cinema sil Plaz, sonda sera, ils 8 da fevrer (allas 20.15 h).
Il titel dalla producziun ei «Dal mariner chi mai nu va», tenor ina lingia ord la canzun satirica dad Arnold Rauch Il mariner. Canzuns da mar stattan pia el center da quella «revue». Sper la renumada chanson da Charles Trenet La mer resunan cheu er aunc il vegl schlagher Seeman (deine Heimat ist das Meer) da Lolita, il famus Yellow Submarine dils Beatles (per surmiran!) ni la nunemblideivla Paloma, tenor la translaziun romontscha dad Arturo Casanova.
Quella part musicala vegn interpretada d’ina specia da «super-group» romontscha che consista dallas Rodas da Corin Curschellas, dil cantautur Tumasch è e dil ghitarrist da jazz Andi Schnoz. Tier las Rodas sunan la cellista Barbara Gisler e l’accordeonista Patricia Draeger, ina cumbinaziun ch’empermetta l’encarschadetgna dueivla tier las canzuns da mar.
Denter las canzuns prelegia Benedetto Vigne mintgamai cuorts texts litterars romontschs che han da far culla mar. Sper exempels actuals aud’ins cheu er enquala truvaglia divertenta orda tschentaners daditg vargai. Aschia in rapport naval dil marinari sutsilvan Johannes Barandun dil 1864, nua ch’ins entaupa meerräubers, wallfischs e fernspiegals. Ei deva pia marinaris romontschs ch’ein propi stai sin mar.
Glion, Cinema sil Plaz, sonda ils 8 da fevrer 2020, 20.15 h.
Gleiti eis ei aschi lunsch. Il musical tenor il roman da Jules Verne „En 80 dis entuorn il mund“ vegn presentaus ella sala plurivalenta a Vella. Cun canzuns sco per exempel "We are the Champions" da Queen, "Purple Rain" da Prince, "Just the way you are" da Bruno Mars ed aunc biaras autras vegn purschiu ina producziun impressiunonta cun live band. In highlight da la producziun cun reschisur e coreografia professiunala ei la gronda preit da LED (dapli che 40 m2). Entras ils maletgs, presentai sin quella en cumbinaziun cun in’impressiunonta show da glisch survegn mintga scena in’atmosfera tut speciala. Ils giuvenils dalla Surselva giogan, contan e saultan sin ina tribuna cun in fantastic maletg ed ina imponenta show.
Las producziuns han liug:
Venderdis, ils 18 d’october allas 20.00 uras
Sonda, ils 19 d’october allas 20.00 uras
Dumengia, ils 20 d’october allas 17.00 uras
Venderdis, ils 25 d’october allas 20.00 uras
Sonda, ils 26 d’october allas 20.00 uras
Dumengia, ils 27 d’october allas 17.00 uras
Gievgia, ils 31 d’october allas 20.00 uras
Venderdis, il 1. da november allas 20.00 uras
Sonda, ils 2 da november allas 20.00 uras
Bigliets san vegni reservai online ni era per telefon mintgamai gliendisdis entochen sonda allas 19:00 - 19:45 (078 853 32 95) .
Dapli informaziuns sut www.musical-surselva.ch
Il comité d'organisaziun dal musical Surselva regala 2x2 bigliets. Registrai sutvart e gudagnai!
Fotografias: (c) www.musical-surselva.ch
Cundiziuns: Registraziun per la newsletter da LATABLA. Nus regalain 2x2 bigliets per las producziuns dals 18.10/19.10.2019. Mintga persuna registrada a partir da 16 onns è legitimada da's participar. La concurrenza vegn administrada unicamain da www.latabla.ch. Participaziun finala fin ils 15.10.2019 a las 20:00. Il num dal victur u da la victura po vegnir publitgà sin facebook e/u sin www.latabla.ch. In barat u il pajament dal premi n'è betg pussaivel. Tut ils dretgs èn resalvats.
Suonda LATABLA!
Forsa er insatge per vus:
Las suandantas cundiziuns generalas da fatschenta èn valaivlas per tut las transacziuns tranter La Tabla è l'empustader/l'empustadra. Cundiziuns divergentas na renconuscha La Tabla betg u sulettamain en cas d'ina conferma explicita en scrit da La Tabla.
Ils producents/las producentas procuran per ina declaraziun correcta da lur products. Els sa tegnan a las disposiziuns generalas. Decisivas èn adina las infurmaziuns sin ils products. Sch'igl è cumprovà ch'in product è da mala qualitad u donnegià pervia dal transport, vegn quest product remplazzà.
Sch'in product na correspunda betg a l’empustaziun, ha l’empustader/l'empustadra il dretg da refusar il product e da pretender ina bunificaziun en la valur da la rauba empustada. La disponibilitad è chaussa dals producents/da las producentas. Sch'in product n'è betg pli disponibel è il producent/la producenta responsabel d’allontanar il product dal martgà. Per cas che l'empustaziun sa cruschass cun correcturas sin il martgà na pon ni il producent/la producenta ni La Tabla surpigliar la responsabladad.
Nus na vendain betg spirituosas (vinars) a persunas sut 18 onns. Cun l’empustaziun e l’inscripziun conferma il client/la clienta d'avair cuntanschì il 18avel onn da vegliadetgna e dad esser legitimà/legitimada da cumprar alcohol.
Nus na vendain betg vin e gervosa a persunas sut 16 onns. Cun l’empustaziun e l’inscripziun conferma il client/la clienta d'avair cuntanschì il 16avel onn da vegliadetgna e dad esser legitimà/legitimada da cumprar alcohol.
Ils pretschs inditgads sa chapeschan en francs svizzers, inclusiv taglia sin la plivalur (Mwst.). Il pretsch valaivel è quel inditgà en il mument da l’empustaziun.
Tar products che vegnan empustads tenor pais (per exempel chaschiel e charn) vala il pretsch inditgà per norma inditgada. La quantitad effectivamain furnida po variar minimamain da l’empustaziun. Il pretsch vegn adattà en il process d’empustaziun cun ina toleranza da +/- 10%. I na dat nagina limitaziun minimala da la valur d'ina empustaziun.
Ils custs da spediziun vegnan inditgads separadamain e cudeschads separadamain per mintga singul producent/singula producenta. Metter ensemen pliras empustaziuns da differents producents u differentas producentas en in pachet n'è betg pussaivel. Ils custs da spediziun èn visibels
Detagls davart ils custs da spediziun chatt'ins sut “infurmaziuns davart la spediziun”.
Empustaziuns èn exclusivamain pussaivlas sur la pagina-web www.latabla.ch e vegnan confermadas per e-mail. Cun l’empustaziun entra en vigur in contract tranter l’empustader/l'empustadra e La Tabla.
Stornar in’empustaziun è be pussaivel, sche la rauba empustada è anc tar il producent/la producenta. I n'è betg pussaivel d'inditgar in temp fix.
La Tabla accepta pajaments a quint, cun carta da credit e via PayPal.
Ils quints vegnan tramess ensemen cun la conferma da l’empustaziun sin via electronica. Els èn da pajar entaifer 14 dis senza reducziuns. Tschentar in quint squitschà sin palpiri è be pussaivel sin giavisch. Tar in’emprima empustaziun po La Tabla pretender in pajament anticipà.
Sch'in empustader/in'empustadra è en il mument da l’empustaziun en retard cun in auter quint, succeda la furniziun pir suenter che la summa debitada è vegnida pajada (pajar ordavant).
La furniziun da la rauba empustada succeda entras la posta sin via directa. Per l’emballascha e l’adressaziun correcta è responsabel il producent/la producenta. La Tabla na surpiglia nagina responsabladad per furniziuns manglusas. L’adressa da furniziun ed ulteriuras indicaziuns vegnan inditgadas da l’empustader/l'empustadra. I valan las cundiziuns da la posta.
La rauba vegn per ordinari furnida cun la tariffa B. Furniziuns spertas succedan tar rauba che sto vegnir conservada al frestg u tenor giavisch dal client/da la clienta.
Datas da clients vegnan segiradas e duvradas be internamain tar La Tabla.
Sche parts da questas cundiziuns generalas da fatschenta na duessan betg esser realisablas u esser nunvalaivlas, na vegn la valaivladad da las ulteriuras cundiziuns betg attatgada.
Sulettamain dretg svizzer è applitgabel cun l'exclusiun explicita dal dretg federal davart il dretg privat internaziunal (IPRG) sco era da la Cunvegna da las Naziuns unidas davart la cumpra da rauba sin nivel internaziunal (CISG). Lieu da dretgira è Cuira.
Stan: 01-08-2018
La biera stagiunada, na filtrada vain prodütta daspö il 2004 a Tschlin e quai cun üna qualità constanta. Ella vain fatta exclusivamaing our da malt «Granalpin», our dad offa biologica svizra, our dad alvamaint zertificà biologic ed our dad aua da funtana genuina da Tschlin.
Cun quistas ingredienzas das-cha BE Biera Engiadinaisa® portar il buorf da bio «Bio-Knospe», schi, dafatta il buorf da bio svizer. Dimena as poja tilla resguardar sco la biera biologica svizra.
La biera s’ha etablida in Engiadina Bassa ed in Engiadin’Ota sco la biera indigena, la «Biera Engiadinaisa» o la biera da Tschlin. Adattà a la stagiun vegnan prodottas eir bieras specialas.
Co va oura la prüma partida da l'equipa svizra al campiunadi mundial cunter la Brasilia quista dumengia?
>La concurrenza è finida - il victur vegn contactà proximamain. Grazia fitg a tut ils participants.
*Cundiziuns: Registraziun per la newsletter da LATABLA ubain da la pagina da Facebook. Mintga persuna registrada a partir da 16 onns è legitimada da's participar. La concurrenza vegn administrada unicamain da www.latabla.ch. Participaziun finala fin ils 17.06.2018 a las 20:00. Il num dal victur u da la victura vegn publitgà sin facebook e/u sin www.latabla.ch. In barat, ina transmissiun u il pajament dal premi n'è betg pussaivel. Tut ils dretgs èn resalvats.
Text: BE Biera Engiadinaisa®
Dapli: http://bieraria.ch/de/
Fotografia: pexels.com
Da Benedetto Vigne - Poesias romontschas e tuns classics franzos? Co che quai funcziuna, demussa l’album «Remas» da Mario Pacchioli.
Luxuriusa ed illustra sa preschenta l’ovra musicala «Remas» da Mario Pacchioli, in veritabel cudesch cun cuverta alva e piz-pagina cotschna, la cuverta levamain raplada ed ils titels engravads. Sin las paginas las poesias sursilvanas ch’il chantautur da Rabius ha mess en musica, cun translaziuns tudestgas e franzosas, enramadas da fotografias ambientalas, da divers pleds introductivs e da curtas biografias dals singuls poets, e lura, traclà vi da la vart interna da la cuverta, il disc cumpact cun las chanzuns, er quel d’in bel cotschen bordó – propi ina cumparsa festiva che dat a l’ovra la parita d’in term bunamain istoric.
Tge ha lura Mario Pacchioli fatg, ch’ins po discurrer d’in term istoric? Metter poesias rumantschas en musica, quai n’è nagut straordinari, quai capita dapi decennis e decennis, ils ultims quarant’onns perfin en vestgadira modernistica americana. Geabain, il musicist e chantant che viva oz a Paris ha tschernì per sia schelta – per la gronda part poesias pli veglias, Giachen Hasper Muoth, Gion Cadieli, Gian Fontana, Alfons Tuor – propi in vestgì da classica chanson franzosa, embellì dad in orchester sinfonic. E quai è vairamain in novum.
*Cundiziuns: Registraziun per la newsletter da LATABLA ubain da la pagina da Facebook. Mintga persuna registrada a partir da 12 onns è legitimada da's participar. La concurrenza vegn administrada unicamain da www.latabla.ch. Participaziun finala fin ils 18.05.2018. Il num dal victur u da la victura vegn publitgà sin facebook e/u sin www.latabla.ch. In barat, ina transmissiun u il pajament dal premi n'è betg pussaivel. Tut ils dretgs èn resalvats.
Fotografia: (c) Black River Delta
Dapli: www.blackriverdelta.net/
«Lur musica as conzentrescha sül essenzial: Duos guitarras malnettas ed üna battaria tumultusa fundeschan la basa per las spassegiadas sün las qualas il chantadur Erik Jacobs maina a seis auditurs. Ün' excursiun invers ün infiern liric sainza congual.» Uschè ha descrit il Reeperbahnfestival la cumparsa dal trio svedais da Black River Delta l'on passà.
Il Mexikaner, ün drink cun status da cult inventà a Hamburg chi consista da süj da tomatas, vodka, sangrita, tabasco, sal e paiver ed es fich popular in Svezia descriva perfettamaing il seguond album «VOL. II» da la band. Precis sco quista bavronda da vinars ha l'album madürà il temp bsögnaivel fin cha uossa vegna'l s-chadagnà da la butiglia in ün magöl e transfuormescha seis gust pesant e scharf. 13 chanzuns sun restadas sül album, 13 ouvras chi han cumanzà as fuormar i'ls cheus da trais tips uriunts dad ün cumünet cun nom Bollnäs illa provinza da Gävleborgs län fingià cuort davo cha lur prüm album «Devil On The Loose» d'eira cumparü avant circa precis duos ons.
Els vaivan cumanzà a scriver lur chanzuns a chasa ed han cuntinuà dürant diversas tourneas sco headliners ma eir sco sustegn dad otras gruppas sco per exaimpel da la band psicadelica da rock DeWolff. Erik Jacobs, Erik Nilsson e Pontus Ohlsson han mantgnü e raffinà las ingredienzas da lur rezept musical: Nilsson resta fidel a seis trattamaint resolut da la battaria, Ohlsson a sia maniera paschiunada da sunar la guitarra e Jacob a seis chant commovent chi va a cour e lura direct aint il cheu. Quai as sainta il meglder tadlond la seguonda single "Rodeo" chi siglia adöss sco ün monster energic chi spüda fö.
Fa part a la concurrenza e gudogna duos tickets per lur concert a Cuoira!
*Cundiziuns: Registraziun per la newsletter da LATABLA ubain da la pagina da Facebook. Mintga persuna registrada a partir da 12 onns è legitimada da's participar. La concurrenza vegn administrada unicamain da www.latabla.ch. Participaziun finala fin ils 18.04.2018. Il num dal victur u da la victura vegn publitgà sin facebook e/u sin www.latabla.ch. In barat u il pajament dal premi n'è betg pussaivel. Tut ils dretgs èn resalvats.
Fotografia: (c) Black River Delta
Dapli: www.blackriverdelta.net/
a noss sponsurs e donaturs:
Agnes & Siegward Strub, 7554 Sent
Gaudenz Zimmermann, 3658 Merligen
Quarta Lingua, 8000 Turitg
Hans Fäh, Mitlödi
Deta e Gisep Gustin, Tschlin
Brigitte Wachsmuth, Männedorf
Alfred Laurent SA, Ramosch
Auto-Tecic SA, Ardez
Barata Gipser - Maler AG, Vattiz
Bearth & Cavegn Architectura, Breil
Bischoff Metallbau AG, Scuol
CAJO Bau GmbH, Breil
Caspar Haustechnik, Tinizong
Christoffel Sanitär-Heizung, Scuol
Cla Duri Janett Impraisa Forestala, Tschlin
Collenberg Inschigniers, Lumnezia
Conversa.gr, Sedrun
Coray Capaul architectura e habitar GmbH, Disentis
Electra Buin SA, Scuol
Falegnamaria Spiller, Sent
Falegnameria Curdin Müller, Strada
Furnaria Giacometti, Lavin
Furnaria Pastizaria Benderer GmbH, Sent/Scuol
Guler viadis, Sent
Hatecke, Scuol
Kaffee Badilatti + Co. AG, Zuoz
m2a2 Atelier d' Architectura, Savognin
Marangunaria Beer SA, Ftan
Meini Sport & Mode, Laax
Ming Bus AG, Sils-Maria
Resgia Koch SA, Ramosch
SelfieBox.info, Müstair
Teewerkstatt, Scuol
Tessanda Val Müstair
Valaulta Berni, Rueun
Vita Surselva, Ilanz
Da Romana Ganzoni - Uossa suna rivats a Landquart. Il figl da 12 ons dumonda a la mamma, scha quist „village“ plain roba plü bunmarchada, plain marcas, plain „labels“, plain prodots...
Da Romana Ganzoni - La guida, Maria Rita, muossa a giasts seis cumün Sant'Angelo Muxara in Sicilia. Ella fa quai per raps, 60 euros la persuna. Uschigliö nu's rivessa pro...
Dad Annatina Nay - ... dalla Spagna, Italia, Grezia, dad Amsterdam ni New York! Cu has ti scret tia davosa carta postala, a maun, cun taccar si ina marca? Tgi...
Dad Annatina Nay - Jeu sun uss anti-fitness e stoi conceder. Il center da fitness hai jeu gia daditg buca pli viu da dadens. Tschei di ha ina dil center perfin...
La biera stagiunada, na filtrada vain prodütta daspö il 2004 a Tschlin e quai cun üna qualità constanta. Ella vain fatta exclusivamaing our da malt «Granalpin», our dad offa biologica...
Da Bettina Vital - In tschercha dals uors chi vivan pacific in libertà e dad otras aventüras cul camper, quinta Bettina d’ün pajais vastischem chi ha las listessas duos culurs...
Dad Annatina Nay - In onn niev cun massa novs propiests. Varga in dudischavel digl onn 2017 ei uss denton gia historia. Suandeis aunc adina vies plan? Buca fimar, beiber alcohol...
Dad Annatina Nay - Fitness ei aunc buc daventau miu niev hobi e probabel vegnin nus mai ad esser megliers amitgs – il fitness ed jeu. Mo jeu serebetschel uss regularmein...


text:
Grecia Central
La Grecia Central (Etepeά Eλλάδa/Stereá Elláda in grech) l'è voeuna di periferii de la Repubblica Greca. La se troeuva in la Grecia continental (se se cunta minga l'isola de l'Eubea) e 'l sò capploeugh l'è Lamia. La confina cont i region de la Grecia Occidental, de l'Attica e de la Tessaglia.
Amministrazion[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
La Grecia Central l'è dividuda in cinqu prefettur, che deriven de region stòrich de la Grecia Antiga. De fatt, in la Grecia Central se trovaven on grand numer de città important, de Tebe a Platea, de Delf a Orcomen e Cheronea.


text:
Atualità
-
Scolines ladines: Iscriziuns por l'ann de scolina 2019/2020
Dai 14 ai 18 de jenà dl 2018 sarál poscibl da fá les iscriziuns dles mitans y di mituns tles scolines dles valades ladines por l’ann de scolina 2019/20.
-
Bur tëmp te Puster y tla Val Badia: laurs por 900.000 euro
Laurs por feter dui miliuns de euro tla Val Badia y te Puster do le bur tëmp ala fin d’otober: 16 pacheres, passa 20 camions y 25 lauranti.
-
Ejam de ladin dl’Intendënza ladina: Iscriziuns cina ai 18 de jená
Cina ai 18 de jená 2019 pó les insegnantes y i insegnanc se scrí ite al ejam de ladin dl’Intendënza.
-
Scores, da jená iscriziuns ma plü online sön myCIVIS
Les iscriziuns tles prömes classes dles scores elementares y altes podará ma plü gní fates online sön myCIVIS.
-
Scribo: Cater pesć per l’operes plu garatedes dl cuncors leterer
I miëur lëures pra l cuncors leterer Scribo ie de Nadia Rungger y Bruno Maruca pra la categuria junior y de Ivan Senoner y Rut Bernardi pra la categoria senior.
-
Bonus energia: arbassamënt di cosć por i zitadins
La Junta provinziala á aprové le “bonus por le strom”. I titolars dla pröma ciasa ciafará na reduziun tla bolëta.
-
Tru lëde por la formaziun nöia dl personal insegnant d’integraziun
Tl semester da d’invern 2019/20 pëiel ia le pröm curs universitar, svilupé por le Südtirol, por personal insegnant d’integraziun dles scores mesanes y altes.
-
Jüc olimpics 2026, Südtirol fej pert dla candidatöra
Ince la Provinzia de Balsan tolará pert al percurs de candidatöra por i Jüc olimpics da d’invern 2026. La competiziun de biathlon dess ester a Antholz.
-
Cademia: Studënc á abelí la capela dl ospedal da Porsenú
I studënc dl Lizeum d’ert „Cademia“ y dla Scora profescionara por l’artejanat artistich de Ghërdena á restauré la Via Crucis tla capela dl ospedal da Porsenú.
-
Paul Videsott ciafa le Pest scientifich dl Südtirol 2018
Le linguist y filologh Videsott á studié le ladin portan pro insciö ala sconanza dl idiom de chësta mendranza.


text:
L’eroport haja profità dal dumber da record da passagiers. 31,5 milliuns persunas èn sgulads via Turitg. Quai è in augment dad 1,3% cumpareglià cun l'onn 2018.
Per l’onn da fatschenta current na fa l’eroport Turitg naginas indicaziuns. Las malsegirtads en connex cun il coronavirus vegnian ad avair in effect negativ. Da schazegiar las consequenzas finanzialas na saja dentant betg pussaivel. Ins observia dentant constant la situaziun e prendia mesiras. La situaziun da liquiditad restia dentant «confortabla».


text:
Ils 12 da schaner havein nus saviu guder nossa sera da trofeas. Bunamein tut ils catschadurs activs cun dunnas ed amitgas han dau suatientscha agl invit. La tscheina ha nies commember Giusep Venzin da Mutschnengia preperau cun siu team. Pil program dalla sera ein Rinaldo Giger, Felix Venzin e Gion Albin stai responsabels. Cun bia humor han els delectau ils presents cun lur skechs e las novitads da catscha.
Nies actuar e vicepresident Vital Lutz ei daventaus veteran cantunal.
Sin la preit da trofeas han nos commembers presentau lur racolta dalla catscha aulta 2012. Ina preit cun plitost paucas tschiarvas. Malgrad las grodas dumbraziuns da selvaschinas dalla primavera 2012 han ins buca pudiu tier las tschiarvas il settember. Dils bucs camutsch han 3 retschiert la medaglia d’argien e 3 quella da bronce. Cauras camutsch mo ina che ha survegniu argien.
Nossa sera da trofeas ei reussida cumpleinamein. In grond engraziament a tuts che ein segidai persuenter.
Per la secziun Vallatscha
Ursin Venzin, president
actualisau: 22.03.2020/pap
Uffeci da catscha e pesca Kt. GR


text:
Cusciagh
Cusciagh (nom ufizial in italian: Cucciago) l'è on comun brianzoeu de la Provincia de Còmm cont ona popolazion 3 476 abitant (dato del Dicember 2015[1]), 'na süperfis de 5,0 km² e 'na densità de 695 ab./km².
Evoluzion demografega[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del numer de abitant del comun de Cusciagh l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Abitant censüü
Riferiment[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Gist dus parcs planiseschan interprendiders privats en Purtenza. Ma uschè spert sco giavischà na vai betg: A Schiers manca ina lubientscha per ina via d’access ed a Küblis ha l’interprendider tant da far ch'el ha strusch temp per la realisaziun.
Ils dus concepts per ils parcs sa differenzieschan:
- Markus Patt da la Terno SA less construir a Küblis in bajetg da trais auzadas, nua che picturs, scrinaris u garaschists pon prender a fit localitads.
- La cuminanza d’interess «Gewerbepark Schiers» vul bajegiar dafertanttiers e tut tenor ils giavischs dals singuls interessents.
Impediments e retardaments
Ensasez èn omadus parcs gia pli daditg en planisaziun. La cuminanza d’interess per il parc a Schiers ha cumprà avant tschintg onns il terren. L’entschatta sajan els stads euforics – era perquai ch’in grond interessent vuleva sa chasar en il parc, di Martin Bordoli da la cuminanza d’interess.
Suenter intgins mais l’emprima trumpada: Il grond interessent sa retira. La segunda trumpada: L’ASTRA na lubescha betg la via d’access sco quai che la cuminanza d’interess la vul bajegiar. Gliez n’avessan ils trais interprendiders betg spetgà, cunzunt perquai che la vischnanca aveva dà d’entellir a chaschun da la cumpra da terren che l'access na saja nagin problem.
Nus essan stads memia euforics l’entschatta
A Küblis datti tut autras difficultads: Là ha Markus Patt gia ils plans detagliads per il parc da mastergn. Ses problem è dentant ch’el è fatschentà uschè ferm cun sia firma da construcziun da metal ch’i manca il temp per cuntinuar.
Plinavant less el anc integrar dudesch abitaziuns en il parc. Per gliez stuess la vischnanca midar la zona da mastergn en ina zona maschadada. Ma era sche quai n’avess betg da funcziunar, vul Patt en mintga cas realisar il parc.
Ils giuvens mastergnants duain avair la pussaivladad da restar en la vallada
Concurrenza nunspetgada
Uss vegn vitiers ch’ils parcs planisads survegnan nunspetgadamain concurrenza. La vischnanca da Schiers vegn sezza activa. Ils 27 da mars voteschan la radunanza communala davart in credit da 2,1 milliuns francs per avrir ina zona da mastregn. Là duain mastergnants survegnir terren da bajegiar per in pretsch favuraivel.
Era il chantun ha aquistà a Seewis-Pardisla terren en la zona d'industria per al vender a l'industria d'export.
En tut daventa pia vanal terren da radund 60'000 meters quadrat per mastergners ed industria tranter Küblis e Seewis - quai sin in tschancun da 14 kilometers.
RTR actualitad 07:30


text:
Cler è tenor l'Uffizi da chatscha grischun ch'insatgi ha sajettà il luf cun plirs sajets cun ballinas. Tenor las emprimas investigaziuns sa tracti d'in luf masculin naschì il 2015 ed è vegnì sajettà avant in pèr dis. Sch'i sa tracta dad in luf dal triep dal Calanda n'è anc betg cler, dentant probabel.
Sin basa da la situaziun ch'il cadaver è sut ina punt da la via dal Schin, e da la situaziun al lieu, suppona l'Uffizi da chatscha ch'il luf saja vegnì sajettà insanu'auter. Il tiradur haja lura dismess il cadaver là.
Nus essan absolutamain cunter fraudular lufs!
Lufs en il Grischun
Il cadaver ha il chantun tramess a l'Institut patologic da l'universitad da Berna per examinaziuns forensicas pli exactas. L'Uffizi da chatscha chantunal ha fatg ina denunzia penala encunter nunenconuschent, e la Procura publica grischuna investighescha. Cura ch'ins po spetgar emprims resultats n'ha po Georg Brosi betg pudì dir.
Consequenzas per ils lufs dal Calanda
Perquai ch’i sa tractia dal luf sajettà probabel dad in da la rotscha dal Calanda, veglia ins sajettar mo pli in giuven luf da la rotscha – e betg pli dus. Quai ha l'inspectur da chatscha grischun Georg Brosi confermà envers l'agentura da novitads sda.
RR novitads 10:00/12:00


text:
da pli Scolaziun...
Latiers vegnan las suandantas scolaziuns supplementaras: stgalim secundar I, stgalim supplementar, pedagogia curativa da scola, svilup da la scola
da pli Furmaziun cuntinuada...
La purschida da furmaziun cuntinuada a la SAPGR sustegna scolastas e scolasts en differentas fasas da lur vita professiunala e dat novs impuls per scola ed instrucziun.
da pli Perscrutaziun e servetschs...
La perscrutaziun applitgada e la realisaziun dals resultads e da las enconuschientschas en products cun gudogn direct per la scienza, la furmaziun cuntinuada e la pratica furman l’incumbensa principala da la partiziun perscrutaziun, svilup e servetschs.
da pli La SAPGR...
La Scola auta da pedagogia dal Grischun (SAPGR) procura per la scolaziun e la furmaziun cuntinuada da persunas d’instrucziun per il chantun Grischun e per ils chantuns cunfinonts. Cun radund 500 studentas e students tutga la SAPGR tar las SAP mesaunas da la Svizra.
Scolaziun cun certificat davart la creaziun e producziun da meds d’instrucziun e materialias d’emprender.
Adressats
Il studi sa drizza a persunas cun connex pedagogic ch’instrueschan ad ina scola populara, in gimnasi, ina scola professiunala, ina scola auta u ch’èn activs en la furmaziun da creschids e che vulan sa fatschentar cun las basas da l’elavuraziun da meds d’instrucziun per sez esser autur/a da meds d’instrucziun. Plinavant sa drizza el ad incumbensads per meds d’instrucziun ed ulteriuras persunas che sa fatschentan professiunalmain cun meds d’instrucziun.
Finamiras
Champ da temas
En il center stat il process da producir in med d’instrucziun (da l’idea al product) cun ses pass tipics.
Il studi cumpiglia uschia ils suandants accents tematics: definiziun(s) da meds d’instrucziun, qualitad da meds d’instrucziun, didactisaziun da cuntegns specifics, scriver buns texts (adattads al diever da l’incumbensa), qualitad d’incumbensas d’emprender, resguard da finamiras e cumpetenzas (tenor plan d’instrucziun 21), visualisaziuns, mix da medias, meds d’agid digitals, dretg d’autur, valitaziun d’incumbensas (controllas da prestaziun formativas e summativas).
Participantas e participants intervegnan plinavant novas davart la scienza e perscrutaziun da meds d’instrucziun. Ultra da quai datti la chaschun d’emprender d’enconuscher lieus da vendita da meds d’instrucziun (p.ex. chasas edituras da meds d’instrucziun) e da vegnir en contact cun expertas ed experts or da la branscha da meds d’instrucziun.
Proceder
Participantas e participants lavuran prioritarmain vi da la realisaziun d’in agen med d’instrucziun che po esser tant analog, sco era digital. Latiers pon materialias existentas vegnir sviluppadas sco meds d’instrucziun u i po vegnir inizià in nov project per in med d’instrucziun. Experts da meds d’instrucziun accumpognan individualmain las participantas ed ils participants en quest process da svilup. Fanestras da teoria pussibiliteschan in sguard en la structura profunda da buns meds d’instrucziun. Pitschnas gruppas da lavur e rundas da preschentaziun promovan plinavant il barat cuntinuant. Las lavurs finalas vegnan evaluadas, valitadas e preschentadas.
Durada e finiziun
La scolaziun dura in onn. Ella cumpiglia 22 dis da curs, sco era la lavur en gruppas d’emprender e temps d’emprender persul. La dimensiun da lavur cumpiglia en tut circa 450 uras.
La terminaziun cun success da tuttas parts da la scolaziun maina ad in Certificate of Advanced Studies (CAS) SAPGR davart la creaziun e producziun da meds d’instrucziun.
Direcziun e chaussas administrativas
Manader da studi: Dr. Rico Cathomas, manader da project, docent ed autur da meds d’instrucziun
Co-manadras: Irina Lutz ed Annalisa Cathomas, docentas, auturas da meds d’instrucziun e redacturas.
Differents spezialists da la perscrutaziun, dal svilup e da la commerzialisaziun da meds d’instrucziun.
Annunzia: Il temp d’annunzia è scadì la fin da zercladur 2019. La proxima scolaziun cun certificat vegn probablamain publitgada da nov l’atun 2020. Cumenzament è l’atun 2021. Sche vus avais interess e na vulais betg manchentar la publicaziun, As pudais vus registrar nunliantamain sco interessent/a.
Custs: Fr. 7’800.00 excl. materialias, viadis, alloschi ed alimentaziun.
Contact: Prof. Dr. Rico Cathomas: rico.cathomas@phgr.ch, tel. 081 354 03 09.
Infurmaziuns detagliadas chattais Vus en la broschura davart la scolaziun cun certificat (2019-2020).
Ressortleiter Sonderprofessur IMD Rätoromanisch


text:
Il mistregn ha diltutta fatg avegnir
La vischnaunca muntagnarda Cumbel ha ina detg buna ed ulivada mischeida denter menaschis purils, fatschentas da mistergners e posts da survetsch. Il pli grond patrun ei la casa da tgira e vegls cun ca. 35 plazzas cumpleinas. Plinavon ina scrinaria e lennaria cun 15 plazzas cumpleinas ed ina fatschenta da scaldament ed installaziuns cun sedia en vischnaunca. Medemamein cuntribueschan 11 autras interpresas pintgas a quella buna ulivaziun economica. Biars mistergners indispensabels d’antruras ein daditg svani ord vitg, aschia il pasterner, muliner, calger, cusunz e petgacrappa. Malgrat quella muria da mistregns ha la depopulaziun saviu vegnir frenada comensuradamein. Ina raschûn ei segir la buna posiziun geografica. Quella lubescha a ver 40 luvrers da dir sila lavur ella regiun vischinonta senza midar domicil. Dil svilup turistic ella vallada ha Cumbel mo saviu seprofitar indirectamein. Igl access alla regiun da skis Sursaissa-Mundaun-Lumnezia succeda da Vella anora. Era las purschidas da vacanzas e dil temps liber ein vegnidas construidas pli anen, aschia il lag da bogn ed igl indrez da Beachvolley a Davos Munts, mo lu era las plazzas da tennis, la signalisaziun dalla via da velo e da viagiar. Finanzialmein separticipeschan tuttas vischnauncas dalla vallada a quells projects. Sche las pernottaziuns selain tuttina cumparegliar cun quellas dallas vischnauncas situadas turisticamein meglier, lu ei quei dad attribuir a dus camps per giuvenils ed a zacontas paucas casas da vacanzas. Negina purschida turistica ha Cumbel denton tuttavia buc. Menziun merettan in bein frequentau Vita-Parcours, ina biala plazza da picnic ed ina plascheivla plazza da giug. L’iniziativa per quels indrezs ein tuts vegni da privats ni dallas uniuns.
Administraziun
Uffeci communal Lumnezia
Palius 32D
Caum postal 54
7144 Vella
+41 (0)81 920 60 00
infolumneziach
Uffeci da taglia
Uffeci da taglia Lumnezia
Palius 32D
Caum postal 54
7144 Vella
+41 (0)81 920 60 08
steueramtlumneziach
Uras da spurtegl
gliendisdis - venderdis
09.30 - 11.30 uras
13.30 - 16.30 uras
ni tenor cunvegnientscha


text:
Lavurs
Cun meds d’agid e products da la tecnica da chalzers ortopedica po la posiziun dal pe u dal corp vegnir curregida. Uschia pon umans cun ils pli differents problems chaminar senza avair mal ed a moda cumadaivla. Els dovran per exempel solas ortopedicas fabritgadas a moda individuala, chalzers spezials u sustegns. Las chalgeras ed ils chalgers d’ortopedia disponan da la savida necessaria per far quests products.
Avant ch'ils chalgers d’ortopedia exequeschan lur incumbensas, sclereschan els ils basegns da lur clientella e la cusseglian davart las differentas pussaivladads sco era davart ils custs. Els pon applitgar qua lur savida davart l’anatomia, la patologia e la biomecanica.
Planschan las clientas da mals che vegnan dals pes u da las chommas, da la schanuglia u dal chalun, tschertgan ils chalgers d’ortopedia il motiv e proponan mesiras adattadas. Quai pon per exempel esser agids da rullar giu il pe, correcturas d’absorbaziun e da posiziun, pulstraziuns dal nutigl u cumpensaziuns per chommas scursanidas. Els calculeschan exactamain co ch'insatgi passa e fan silsuenter ina skizza.
Per clients che na pon betg purtar chalzers da seria fan chalgers d’ortopedia chalzers sin mesira a maun da las datas definidas. Per quai fan els l’emprim in negativ da gip dal pe ch’els empleneschan cun stgima dira. Uschia datti in lesch che furma la basa per far il letg dal pe e da la sola.
Chalgers d’ortopedia surpiglian era reparaturas da la sola, dal nutigl e reparaturas da la tecnica da chalzers ortopedica per chalzers da confecziun e chalzers spezials sco era chalzers ortopedics sin mesira e chalzers da seria. Els elavuran en quest connex material sco tgirom, gumma, materia sintetica, colla, chemicalias, textilias e corc. Quels materials dovran els a moda spargnusa ed als magasineschan professiunalmain.
Durant lur lavur da mintgadi tegnan ils chalgers d’ortopedia net lur plaz da lavur e resguardan las prescripziuns davart la protecziun da l’ambient, da la sanadad e da la segirezza da la lavur.
Scolaziun
Basa legala
Ordinaziun federala 1-10-2010 (stan 1-1-2018)
Durada
4 onns
Furmaziun en la pratica
En in atelier per tecnica da chalzers ortopedica
Furmaziun en scola
1 di l'emna a la scola professiunala a Zofingen
Roms professiunals
- mastergn e tecnologia
- cussegliaziun da la clientella
- segirezza da la lavur
- protecziun da la sanadad
- protecziun da l’ambient
- mantegniment da la valur
Curs ordaifer il manaschi
Davart differents temas
Maturitad professiunala
Fitg bunas prestaziuns da scola permettan da frequentar la scola da maturitad professiunala durant la furmaziun da basa.
Diplom
Attestat federal da qualificaziun "chalger / chalgera d’ortopedia AFQ"
Premissas
Furmaziun preliminara
- scola populara terminada
Pretensiuns
- inschign manual
- enclegientscha tecnica
- bun senn per materials
- senn per furmas e colurs
- moda da lavur conscienziusa
- pazienza e perseveranza
- buna demananza
Furmaziun supplementara
Curs
purschidas da scolas spezialisadas e professiunalas sco era da l’Associaziun pe e chalzer
Examen professiunal superiur (EPS)
maister chalger / maistra chalgera d’ortopedia, maister chalger / maistra chalgera
Scola auta spezialisada (SAS)
studis en secturs spezials parentads, p.ex. Bachelor of Arts (SAS) en design industrial
Cundiziuns da lavur
Chalgers d’ortopedia lavuran en ateliers da la tecnica da chalzers ortopedica u en clinicas ortopedicas.
Suenter ina furmaziun supplementara correspundenta pon chalgers d’ortopedia avrir in agen atelier per tecnica da chalzers ortopedica.
Ulteriuras infurmaziuns
Associaziun svizra Pe e Chalzer SSOMV
Tribschenstrasse 7
Chascha postala 3065
6002 Lucerna
Tel: 041 368 58 09
URL: www.fussundschuh.ch
Revista professiunala:
"Fuss & Schuh"


text:
Guardar ballape grischun cun commentari rumantsch, e quai cumadaivlamain en stiva sin canapé ubain en viadi via telefonin? Grazia al livestream da RTR è quai senz’auter pussaivel. RTR mussa quest spectacul sportiv sco video-livestream sin rtr.ch, facebook.com/rtr.ch ubain via HbbTV sin SRF1/SRF2.
Producì cun in simpel bus da transmissiun, cun intervistas avant, durant e suenter ils gieus e cun commentari rumantsch. Gian Carlo Candinas, redactur da sport da RTR, commentescha ensemen cun la co-commentatura Seraina Friedli - ballapedista en la squadra naziunala da las dunnas- il gieu da las dunnas. La partida dals umens vegn commentada dal redactur da sport da RTR Andreas Wieland e dal co-commentatur Daniel Caduff, anteriur skiunz ed expert dal ballape regiunal.
Tar quests gieus na vai betg sulettamain per puncts, mabain era per l'onur: ils victurs astgan numnadamain sa numnar il numer 1 dal ballape dal Grischun. Uschia giogan ils 10 da matg 2018 a partir da las 13:30 las duas meglras equipas da las dunnas Tusaun Cazas cunter Domat, ed a las 16:00 ils umens da Moesa e Cuira 97 ll.


text:
La Germania, l’Austria e l’Italia vulan spustar pli blera martganzia dals camiuns sin ils trens sin il Brenner. Fin il matg duain vegnir elavuradas mesiras concretas. Sin quai èn sa cunvegnids ils represchentants dals trais pajais e dal Bundesland Tirol. A l’inscunter a Minca è stà da la partida era il cumissari da l’UE per il traffic Pat Cox. El ha surpiglià la funcziun d'intermediatur.
Il Tirol ha gia pliras giadas limità il dumber da camiuns sin il Brenner, sin 300 camiuns per ura. Quai per limitar la canera e la polluziun da l’aria. Ma tras questa mesira hai dà dispita cun l’ester.
RR Novitads 07:00


text:
Per Stan Wawrinka èsi il terz mezfinal a Flushing Meadows ils davos quatter onns. Gia il 2013 e l’onn passà vev’il Romand cuntanschì la runda cun ils megliers quatter.
En il mezfinal frunta Stan Wawrinka sin Kei Nishikori. Il Giapunais e numer 7 dal mund ha battì surprendentamain il campiun olimpic da Rio e victur da Wimbledon, Andy Murray. Nishikori ha battì il Scot en tschintg sets cun 1:6, 6:4, 4:6, 6:1 e 7:5.
En l’auter mezfinal vegni tar il duel tranter il numer 1 dal mund, il Serb Novak Djokovic ed il Franzos Gaël Monfils.
RR novitads 8:00


text:
A sarìa pròpi bel da vëdd-se pas e unità an tut ël mond: a l'é quaicòsa da susté, e a son da laudesse tùit ij tentativ ch'as fan a cola mira. Ël problema a l'é che quand che j'uman a-j buto le man, j'arzultà a son nen pròpi lòn ch'i podrìo spetess-ne, ma a na seurt soens quaicòsa 'd përvers ch'a l'é pes che la situassion ëd partensa.
I dovrìo bin amprende lòn ch'an mostra l'episòdi biblich dla Tor ëd Babel.
Lesoma lòn ch’a l’era rivaje: "An tuta la tèra as parlava na sola lenga e as dovrava le mideme paròle. An migrand anvers orient, l’umanità a l'ha trovà na pian-a ant ël paìs ëd Sinear e a-i son ëstabilisse. A l'han disse l'un a l'àutr: "Fomse d’ mon cheuit al forn". Parèj a l’han comensà a dovrè ‘d mon al pòst dle pere e 'd bijum al pòst ëd la caussìn-a. Peui a l'han dit: "Fomse na sità e na tor ch'a riva fin-a an cél, tant da fesse (për nojàutri) 'n nòm e për nen dispërdse për tuta la tèra". Ma Nosgnor a l'é calà giù a vëdde la sità e la tor ch’a l’avio ancaminasse a fé. E Nosgnor a l'ha dìt: "Se coma 'n sol pòpol, sti-sì, ch'a l'han mach na lenga, a son ancaminasse a fé st'imprèisa-sì, antlora për lor a-i sarà pì gnente d’inpossibil ch'a podran fé. Caloma giù e angarbojoma soa lenga ‘d lor tant ch’a sio pì nen bon a capisse l'un l'àutr. Parèj Nosgnor a l'ha sbardlaje da là an sla facia 'd tuta la tèra e a l'han chità a fé la sità. Për lòn, d'antlora 'l nòm ëd col pòst a l'é stàit Babilònia, përchè pròpi là Nosgnor a l'avìa confondù la gent con ëd lenghe diverse, e përchè da là Nosgnor a l'ha sbardlaje për tuta la tèra" (Génesi 11:1-9).
Lòn ch'a l'é capitaje, a Babilònia, an efet, a l'é n'amoniment fòrt contra dij progèt utopìstich, ij "castel an ària" ch’as fan e ch’a mostro mach l'arogansa testarda 'd vorèj dovré la polìtica, l'economìa o magara na religion fàussa për rivé a n'unità dël mond da nojàutri sensa gnun-a considerassion ëd Nosgnor Dé e ‘d soa Paròla. Ël fàit a l’é ch’i soma pì nen bon a dé fòrma da nojàutri a na vera pas e unità, përchè l’abilità a cola mira i l’oma giogass-la a la Croa e fin tant ch’i artornoma nen a nòst Creator e ch’i dovroma ij mojen precis che chiel për lòn a l’ha stabilije, l’arserca ch’a fà l’umanità dl’unità global, a seurtirà mach ant ël càos, an na completa bancaròta, a andrà a rabel.
Conform a la Bibia, l’umanità, sensa dubi a riussirà a la fin a buté an pé un regn dël mond antregh, ma a sarà nen na “bon-a riussìa”, a sarà n’ilusion. Ëd col regn a na sarà na sfaussarìa, na contraffassion (cfr. Arvelassion 13:8; 16:9; 17:8) e Nosgnor Dé a lo camperà giù. A sarà sò giudissi contra n’umanità arvirosa. A sarà peui chiel, a la fin, e nen nojàutri, a buté ansema l’umanità sota sò govern giust: collì a sarà l’ùnich regn ch’a dura (Arvelassion 21).
Ant ël lìber dël profeta Daniel, la vision ch’an dà Nosgnor a l’é ciàira: “Ant la manera ch’it l’has vëddù ‘l fer e la crèja da teracheuita mës-cià tut ansema, përparèj doe volontà as mes-ceran ant la smens ëd l’òm, ma a podran pa tense ansema, parèj coma ‘l fer as mës-cia mai con la crèja. Al temp ëd costi rè, ël Dé dël cel a drisserà un regn ch’a sarà pa pì dësblà, e sto regn a passerà pa an le man ëd n’àutr pòpol: a craserà e a arduverà a nen tuti coj àutri ream ma chiel istess a resterà për sèmper” (Daniel 2:43-44).
L’istessa vrità a peul esse aplicà ‘dcò a qualsëssìa situassion anté che j’uman a serco ‘d fé ‘l bin. Quand che Nosgnor e l’Evangel a l’é gavà fòra da nòstre assion caritative, e i sercoma’d fé le ròbe a nòstra manera, i butoma an pé na contrafassion dël bin ch’a peul nen esse ‘l bin ùltim dle part ch’a na son amplicà.
Lòn ch’i l’oma da fé a son nen ëd progèt globaj ma d’amprende a pensé e a fé lòn che Nosgnor Gesù Crist an mostra, e lolì a parte da nòstra vita coma ij sò dissépoj fedej, deje al mond na bon-a testimoniansa a cola mira. A sarà Nosgnor che lòn ch’i l’oma sëmnà, bele s’a l’é cit, a lo moltiplicherà a soa glòria e për ël bin ëd tuti.
Preghiera: Nosgnor tut-potent e fòrt, autor e dator ëd tut lòn ch'a l'é bon: fà l'enta an nost cheur ëd l'amor për Tò Nòm; fà chërse in noi la vera religion; nuriss-ne con minca bontà; e fà ch'i pòrto 'l frut ëd euvre bon-e; për Gesù Crist, nòst Signor, ch'a viv e regna con Ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, ora e për sèmper. Amen.


text:
Nursultan Nazarbaev
El Nursultan Äbişulı Nazarbaev (in cirillegh: HұpcұлTaH Әбiшұлы HaзapбaeB; in russ HypcyлTaH AбишeBич HaзapбaeB/Nursultan Abiševič Nazarbaev; traslitteraa in ingles 'me Nursultan Nazarbayev; Čemolgan, 6 de luj del 1940) a l'è on politegh kazak.
A partì del 1990 finna al 2019 a l'è staa anca el president del sò paes.
Prima ammò de l'independenza del Kazakistan, el Nazarbaev a l'eva on member de la classa dirigenta comunista de la repubblega sovietega kazaka. Comè president, a l'ha tegnuu ona ligna de vesinanza con l'Ocident, cont el dàggh ona man a combatt el terorismo islamegh.
L'OCSE la dis che tutt i sò elezion i gh'hann avuu on bell poo de imbroj e de iregolarità.


text:
Mirasōl
Al Mirasōl (nóm sientìfic Helianthus annuus) l'è na piànta ch'la gh'à 'n cicclo 'd 'n an e la fà part dla famìja di Asteraceae, c'n un fiōr śal dimóndi grand insìma.
Al nóm genèric (Helianthus) al daśvîṅ da dū paròli grèchi, “helios” (= sōl) e “anthos” (= fiōr) in riferimènt a 'l fat che cla piànta chè la s prila durànt al dè p'r èsar sèmpar in diresiòṅ dal Sōl, tgnénd adrē a 'n cumpurtamènt cgnusû cuma eliotrupìśum.
In gèn'r al gamb al pōl rivàr a dū mètar 'd altésa (ma anc a tri o quàtar). Al fój i s càt'n ad sóta e i s càtan da tut al bandi. Al fiōr 'l è cumpòst da dimóndi fiōr mis insém, tut ad culōr śal (dal vòlti, ma briśa da spés, i pōlan èsar anc aràns o maròṅ). Quànd i fiōr i madùran, i dvèntan dal rumèli, par môd ad dir parchè i èṅ pò di frut ad culōr négar o griś.
Da 'l Mirasōl, al fiōr preferî dal pitōr Vincent van Gogh, a s pōl tiràr fóra 'n òli da druàr in cuśìna.


text:
Furmaziun supplementara
Noziuns-clav : Diplom professiunal per persunas creschidas
La furmaziun supplementara serva a meglierar ed ad actualisar cumpetenzas, abilitads ed enconuschientschas existentas sco er a las orientar vers secturs e vers incumbensas novas ed a las amplifitgar il medem mument. Activitads da furmaziun supplementara han lieu ordaifer il sistem da furmaziun formal. Da quai fan part activitads da la furmaziun generala u da la furmaziun orientada a la professiun che han lieu en in rom organisà e che na mainan betg a diploms renconuschids dal stadi (tranter auter curs da furmaziun supplementara, seminaris) ubain process d'emprender ordaifer ina relaziun d'instruir e d'emprender u d'ina pussaivladad d'emprender (tranter auter leger litteratura spezialisada, emprender a la plazza da lavur).
Suenter che la fasa da consultaziun è terminada vegn uss elavurada ina missiva per mauns dal Cussegl naziunal e dal Cussegl dals chantuns.
La gronda part da la populaziun svizra fa en x-ina furma ina furmaziun supplementara. Sch'ina persuna absolva ina furmaziun supplementara, dependa tranter auter da sia motivaziun generala, da las resursas da temp e finanzialas u da la purschida da furmaziuns supplementaras. Persunas cun in'activitad da gudogn a temp cumplain e persunas cun in'activitad da gudogn d'in pensum da passa 50% frequentan plitost ina furmaziun supplementara che persunas cun in'activitad da gudogn da main che 50%. Persunas cun in'activitad da gudogn pli savens che persunas senza activitad da gudogn. Pli aut ch'il nivel da furmaziun è e pli pitschna che l'activitad da furmaziun supplementara è.
Direcziun e cundiziuns generalas da la furmaziun supplementara
Il mund da la furmaziun supplementara svizzer sa distingua tras ina gronda diversitad che pertutga la cumpetenza, la regulaziun, las purschidas e la finanziaziun. La furmaziun supplementara s'orientescha per gronda part a l'economia da martgà. Persunas privatas èn savens las purtadras e las purschidras da furmaziuns supplementaras. La furmaziun supplementara fa en emprima lingia part da l'atgna responsabladad da l'individi e vegn purtada per gronda part da las participantas e dals participants sezs. La Confederaziun ed ils chantuns ageschan mo subsidiarmain en il sectur da la furmaziun supplementara: Entaifer la furmaziun supplementara intervegnan els en quels secturs, dals quals las finamiras ed ils effects prendids en mira na vegnissan betg cuntanschids senza regulaziun correspundenta u senza mesiras da promoziun.
Differentas leschas spezialas da la Confederaziun cuntegnan disposiziuns tar la furmaziun supplementara. Questas regulaziuns èn – sco la furmaziun supplementara en general – sa sviluppadas or da l'istorgia e sa differenzieschan tenor il grad da specificaziun ed adempleschan differentas finamiras: tranter auter:
-
regla la Lescha federala davart la furmaziun professiunala (LFPr) la furmaziun professiunala orientada a la professiun
-
concernan differentas disposiziuns federalas mesiras da reintegraziun en cas da dischoccupaziun u en cas d'invaliditad
-
cuntegnan il dretg d'obligaziuns ed il dretg da lavur medemamain disposiziuns pertutgant la furmaziun supplementara
-
La furmaziun supplementara serva er a l'integraziun socioculturala da gruppas specificas. Mesiras da furmaziun supplementara cun intents specifics per gruppas vegnan sustegnidas particularmain en il rom da la migraziun, da l'illetrissem, da l'egualitad da persunas cun impediments e.u.v.
Tras la revisiun da las disposiziuns concernent la furmaziun en la Constituziun federala (art. 64a Cst.) ha la Confederaziun survegnì la cumpetenza da fixar ils princips da la furmaziun supplementara en ina lescha. Cun la nova lescha da la furmaziun supplementara vegn l’incumbensa constitutiva ad ir en vigur. La lescha integrescha la furmaziun supplementara en il spazi da furmaziun svizzer e fixescha ils principis per ina furmaziun supplementara.
Ils chantuns reglan la furmaziun supplementara orientada a la professiun en las leschas executivas chantunalas tar la Lescha federala davart la furmaziun professiunala. La furmaziun supplementara generala (betg orientada a la professiun) po vegnir organisada giuridicamain ed organisatoricamain en moda differenta da chantun a chantun p.ex. en ina lescha specifica davart la furmaziun supplementara, en il rom da la regulaziun da la furmaziun supplementara orientada a la professiun, en leschas da scola e da cultura u en autras basas legalas. Ils chantuns coordineschan incumbensas surregiunalas da la furmaziun supplementara tras la Conferenza interchantunala per la furmaziun supplementara (CIFS). Sco conferenza speziala da la Conferenza svizra da las directuras e dals directurs chantunals da l'educaziun publica (CDEP) s'engascha la CIFS per in emprender per vita duranta. Ella sa cumpona d'incumbensadas e d'incumbensads chantunals per la furmaziun supplementara.


text:
La cumissiun ad hoc dal Tribunal internaziunal da sport TAS ha suspendì la decisiun davart il plant da 32 atlets russ. Quai suenter che 15 ulteriurs atlets russ han communitgà ch'els portian plant tar il TAS, perquai ch'els èn vegnids exclus dals gieus olimpics a Pyeongchang.
Els èn s'associads al plant da 32 ulteriurs cumpatriots. Malgrà che lur serradas per vita duranta eran vegnidas abolidas dal TAS, ha il Comité olimpic internaziunal refusà a 13 d'els da sa participar als gieus olimpics. Tranter ils accusaders è er il campiun olimpic da passlung, Alexander Legkow.
RR novitads 09:00