text:
(39) Àor, an col temp-là, Marìa a l'é levasse e a l'é andàita 'n pressa an Giudea, fin-a a 'n paisòt an tra le colin-e. (40) Là a l'é intrà ant la ca 'd Zacarìa e a l'ha salutà Elisabeta. (41) E a l'é rivà che giusta 'nt ël moment che Elisabeta a l'ha sentù 'l salut ëd Marìa, ël cit ch'a l'avìa 'n pansa a l'ha fàit coma 'n sàut e Elisabeta a l'é stàita 'mpinìa dë Spirit Sant. (42) Elisabeta a l'ha sclamà a vos àuta: "Dè a l'ha benedite ëd pì ch' ògni àutra fomna e benedìa a l'é toa masnà. (43) Com' é-lo che la mare 'd mè Signor am fà l'onor ëd ven-e a feme na visita? (44) Përchè tut sùbit che 'l son ëd toa vos a l'é rivà a mie orije, ël cit ch'i l'hai an pansa a l'é sautà 'd gòj! (45) Àor, beata a l'é cola ch' a l'ha chërdù che lòn che 'l Signor a l'ha dije a l'é sicur ch'as compirà".
El cant ëd Làuda 'd Maria (Magnificat) (46) E Marìa a l'ha dit: "L'ànima mia magnifica 'l Signor
(47) e mè spìrit a l'é 'n camin a 'rlegresse an Dé, mè Salvator (48) perchè Chiel a l'ha vardà con favor a l'ùmil condission ëd soa serva. D'adess anans tute le generassion am ciamran beata, (49) përché 'l Potent a l'ha fame 'd grande còse e Sò Nòm a l'é sant. (50) Da na generassion a l'àutra Dé as mostra misericordios anvers coj ch'a l'han ëd riguard për Chiel. (51) A l'ha dimostrà potensa con Sò bras: a l'ha sbërgiairà j'orgojos e j'arogant, (52) a l'ha tirà giù ij prinsi dai sò tròno e a l'ha esaltà coj ch'a son ùmil. (53) A l’ha gavà la fam a j’afamà, a l’ha mandà via jë sgnor a man veuide. (54) A l'ha giutà Israel, Sò servitor, arcordandse ëd soa misericòrdia, (55) cola ch'a l'avìa promettùa ai nòstri antich, a Abraam e a soa dissendensa për sèmper". (56) A l'é parèj che Marìa a l'é stàita con Elisabeta apopré tre mèis e peuj a l'é tornass-ne a soa ca" (Luca 1:26-56).


c: text/html

text:
Stüde legal assozié Wörndle & Partner
La sozieté Wörndle & Partner é organisada a na manira da podei garantì la trataziun dles pratiches legales cun le sostëgn di lingac ofiziai dla Provinzia da Balsan.
Rapresentun i tliënć privać, les firmes individuales, sozietês y ënć suradöt te pratiches de dërt zivil y dërt penal. La nosta ativité se destënn fora sura düt le teritore nazional y n colaboraziun cun profescionisc che operëia tal Austria, Germania y Svizera, inće te chisc stać.
Por les firmes che é atives te stać de lingaz todësch vëgn inće rapresentè pratiches de infortuistica y trasport, contratualistica y incassamënt de credić inće foradecà.
N colaboraziun cun le Prof. Dr. Enrico Baracco, professur de dërt dal laûr pro l’université de Padova y con l’avocat Giulia Parissotto dl forum de Padova, inće spezialisada tl ciamp dla segurté sön le laûr, podun inće pité n’assistënza cualificada te vigni chestiun che reverda le dërt dal laûr.
Rapresentun i tliënć privać, les firmes individuales, sozietês y ënć suradöt te pratiches de dërt zivil y dërt penal. La nosta ativité se destënn fora sura düt le teritore nazional y n colaboraziun cun profescionisc che operëia tal Austria, Germania y Svizera, inće te chisc stać.
Por les firmes che é atives te stać de lingaz todësch vëgn inće rapresentè pratiches de infortuistica y trasport, contratualistica y incassamënt de credić inće foradecà.
N colaboraziun cun le Prof. Dr. Enrico Baracco, professur de dërt dal laûr pro l’université de Padova y con l’avocat Giulia Parissotto dl forum de Padova, inće spezialisada tl ciamp dla segurté sön le laûr, podun inće pité n’assistënza cualificada te vigni chestiun che reverda le dërt dal laûr.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
En Svizra inditgeschan passa 40% da las giuvnas e dals giuvens ch’els fissan il pli gugent baud independents. Il tema «sa chasar» è per ils pli paucs impurtant. Da las passa 3'000 persunas ch'han fin ussa respundì al questiunari dian sulet 5% ch'il sa chasar en in lieu saja in factur relevant. Ma cun tge ha quai da far?
Munta quai ch'ils giuvenils svizzers d'ozendi laschan avert tut las portas e vulan esser libers?
Spagnols, Portugais e Franzos vulan chattar sasez
Sumegliant vesa quai er ora en ils pajais scandinavs, la Gronda Britannia e plirs pajais da l’ost. Per ils giuvenils en Spagna, il Portugal e la Frantscha perencunter èsi pli impurtant ch’els chattian sasez ed ina buna via en lur vita. Las datas sa midan cuntinuadamain. Il questiunari da Generation What è anc avert fin l'avrigl 2017.
E tge giavischasses ti per tes futur? Ta participescha er ti al questiunari «Generation What?», il link avra en ina nova fanestra.


text:
«Jau sun spaventà, cura che la firma Pitsch m’ha telefonà oz per dir ch'jau stoppia tschertgar ina nova firma per finir las lavurs», ha ditg Robert Wagner che construescha actualmain ina chasa a Cunter.
El saja dentant vegnì davent cun in egl blau. Fin ussa haja el mo paja las lavurs che sajan gia vegnidas fatgas. Bun in quart da l’incumbensa da radund 100’000 francs na saja anc betg fatga, uschia ch'el stoppia oramai tschertgar ina nova firma per finir las lavurs enturn la chasa sco planar e far in mir. Robert Wagner è consternà, ch’ina firma gronda saja ida concurs, fin oz eran quai mo las pitschnas, ha ditg l’um da 75 onns envers RTR.
RR actualitad 17:00


text:
Nossadunna da Fatima a Rueras
Nunditgond la gronda summa, che la vischaunca ha dau, fagend pusseivel alla caplania da Rueras da metter neu in’orgla nova, resta ei aunc al vischinadi da finanziar ina part dils cuosts. Il restont deivet, vulan ils vischins liquidar, sche pusseivel entras benificenza ed unfrendas. Bein ha l'orgla, per haver cuzzonta veta, clamau aunc autras urgentas renovaziuns e midadas. Absolut necassari ei stau la midada da scaldament, nova ventilaziun per allontanar la humiditad, far alv e decorar il sanctuari per schurmegiar da purlanzas e cheutras pertgirar la regina dils instruments musicals da malsognas cronicas. Sentelli che quei ha dau gronds cuosts, ils quals duessen vegnir pagai entras unfrendas voluntarias.
Per gidar e cooperar cun la beneficenza, ha l'uniun dramatica concludiu da schar il recav ord il drama d’uonn alla baselgia s. Giachen.
Penetrai dal patratg digl onn missiunari e dalla proxima missiun ella pleiv, havein elegiu in toc cun intent da missiun, serius ed actuals.
Nossadunna da Fatima
Schegie ch’il toc ei enconuschents, spetgein tuttina gronda frequenza d’jasters e dumiastis. Il drama cloma e mantegn a memoria ils plaids e las profezias, che Nossadunna ha dau tier las appariziuns a Fatima, sco predicatura da missiun mundiala.
Giugaduras e giugadurs, schegie buca artists, vegnan buca a schar per breigia, da delectar gl'auditori cuntenteivlamein. - Vegni pia cars amitgs dalla tribuna romontscha a Rueras e passentei in pér bialas uras en sala nova, e vus fagesi el medem temps in’ovra da beneficenza.
r. r.


text:
Àlgua
Àlgua (italià: Algua) l'è ü cümü de la pruinsa de Bèrghem a 24 Km de la sità e a 432 méter söl lièl del mar. L'è ü cümù de la Al Serina, öna lateràl de la Al Brembana. El g'ha 676 abitàncc (dàto del Dicember 2015[1]), condèna süperfis de 8,1 km² e 'na densità de popolasiù de 83 ab./km².
Ol laghèt de Àlgua[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
In del 1888 öna frana l'ha scancelàt vià da la montàgna du bórgh de Àlgua, Trüchèl e Brüga, e pò l'à stopàt ol torènt Serina e isé l'è nasìt ol laghèt de Àlgua.
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nömer de abitàncc del cümü de Àlgua l'è mostràt endèla tabèla ché sóta:
Abitàncc censìcc
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.
- Wikimedia Commons al gh'ha dent roba culegada a: Algua.


text:
Campionać taliagn a Latzfons
Latzfons- L’ultim fin dl’edma, ai 18 y ai 19 él gnü tignì la i campionać taliagn de liösa alta dla sajun. A se musuré por le titul nazional s’al prejentè 123 atleć de 17 uniuns al start.
Le fin dl’edma é stè scialdi caraterisé dal burt tëmp, la sabeda da temperatöres plötosc cialdines y plöia. Le secundo dé, la domënia, é la temperatöra jüda zeruch y à insciö dlacè la pista por la finala. Le gran laûr di organisadûs y la buna condiziun dla pista à impò garantì na competiziun regulara.
Le pröm dé é le vizecampiun talian da l’ann da denant Diego Tschaffert dl’U.S. La Val che fej le miù tëmp, cun 1/100 secunć de vantaje sön l’atlet Roman Kaser da Lijun. La domënia è spo l’atlet Florian Schölzhorn dal Jaufental co se lascia düc i atri do les sciables. Diego mëss in chësc iade se “acontentè” dl cuarto miù tëmp, dô Kaser y Stockner. Te süa categoria röia Diego al secundo post do le medemo Florian.
Miribung Carlo arjunj le pröm plazamënt tla categoria master B cun le tëmp de 1’13.70.
Alton Anton arjunj le pröm plazamënt tla categoria master B1 cun le tëmp de 1’15.10.
Novité è ince stè le secundo plazamënt pro le doppl, le DUO Tschaffert Diego/Moling Manuel arjunj le tëmp de 1’17.97 dô i frêdesc Lambacher.
A gauja de motifs de stüdi ne s’à la campionëssa taliana da in l’ann passè Daniela Erlacher nia prejentè al start. Le post lëde é gnü concuisté dala campionëssa mondiala Theresa Hilpold.
Le bel y bun fin dl'edma se stlüj ćiamò jö cun na bela devënta. Le 2º plazamënt pro la tlassifica dles scuadres và ala scuadra dla lüsa da La Val!
Por i resultać di campionać taliagn a Latzfons: risultati
Por deplö informaziuns, por ci che reverda resultać, novitês y le program dla lüsa pon vijité la plata internet sot a chësc linch: http://www.sportrodel.it/
Te chësc fin dl’edema, ai 25 de Jenà se mosöra i atleć jogn pro les “Raiffeisenjugendrennen” sön la Saiseralm. Ai pröms de furà gnaral spo tignì la pröma gara de Südtirolcup 2015.
Foto: Dropbox


text:
Il senat ha approvà la nominaziun da Haspel cun 54 cunter 45 vuschs. Sis democrats han sustegnì la nominaziun. Dus republicans, da la vart da Trump han percunter vuschà cunter Haspel.
Involvida en metodas da tortura
Cunter questa nominaziun avevi dà grondas resalvas. Suenter las attatgas terroristicas dals 11 da settember 2001 era Haspel numnadamain stada involvida en in program, nua che suspectads da terror eran vegnids mess en praschuns secretas en l'exteriur ed interrogads cun modas da tortura. Organisaziuns da dretgs umans crititgeschan en quai connex l'elecziun da Haspel.
Da curt è Haspel, ch'ha 61 onns, sa distanziada da questas metodas avant il senat. Da lezzas uras hajan ella e ses collegas da lavur cartì quai ch'els faschevan. Els sajan suandads ad ordinaziuns da sura. Il program haja bain purtà bunas infurmaziuns e gidà ad impedir ulteriuras attatgas. Percunter haja il servetsch secret er emprendì ord las experientschas.
Lavurà pli che trais decennis sco agenta el zuppà
Haspel è stada activa pli che trais decennis sco agenta el zuppà ed ha lavurà sin plirs posts en l'exteriur. Dapi il 2017 è ella la substituta dal manader da la CIA. Trump aveva nominà ella sco successura da Mike Pompeo, ch'è entant minister da l'exteriur.
RR novitads 06:00


text:
Tar il veterinari durant il temp da lavur
- Glindesdi, 23.1.2017, 11:15
-
Emprima emissiun:
- Glindesdi, 23.1.2017, 11:15, RTR
Sche geniturs ston ir cun l'uffant tar il medi pon els far quai er durant il temp da lavur. Quai na vala però betg be per uffants mabain era per animals.
Ils possessurs d'animals èn tenor lescha obligads da procurar che lur animal na sto betg patir. Perquai sto el ir tar il veterinari cun l'animal blessà u malsaun sche quel patescha. Per ademplir quest duair è il patrun uschia obligà da dar liber al collavuratur. Il temp ch'il possessur da l'animal è tar il veterinari vala sco temp da lavur. Il collavuratur è però obligà da far in termin sche pussaivel durant il temp a l'ur u en il temp liber.
Era pertutgant sururas han ils possessurs d'animals tscherts dretgs. Spetgan la saira a chasa dus chauns da pudair ir giudadora suenter ch'els èn stads uras en ed uras or endadens, sto il possessur pudair ir a chasa per ir a spass cun els – era sch'il schef dumonda da far sururas. Han ins dentant in giat a chasa e quel ha avunda aua ed ina tualetta per far ses basegn èn las sururas supportablas.


text:
Teater a Rueras
Ferton che diplomats e regents sestilan e sescarpan vid partiziuns ed in neiv plan da pasch e concordia, cun pign success, essend ch'igl Oriental ei ualti dirs e pretensius, ein nos giuvens da Rueras sededicai e sestentai sin la tribuna per dar a nus in maletg co ei va beinduras leuo el mund. Bein ei l'uiara cun tut sia brutalitad finida, mo las plagas da quella buca megliuradas. Ils Cotschens fan aunc adina catscha sils superiurs da nossa cardientscha e spargnan negina breigia e crudeivladad per extirpar e ragischar ora quella.
Ual per quei intent han ils giuvens da Rueras capiu dad eleger il toc: "Crusch e steila sovietica". Quei toc representa a nus la persecuziun, crudeivladad e malgiustia dils Cotschens e ses menaders viers il pauper pievel russ e buc il davos encunter nossa cardientscha.
Quasi aschi profundamein sco ils patratgs mond sin viadi tras il sulegl primavaun che dedesta tut la natira dil sien d'unviern, ual aschi educativs ed impressiunonts ei il drama, che nos giuvens representan a nus.
Perquei nies sincer cumpliment a tuts acturs. In cumpliment special ed engraziament auda al capavel e nunstunclenteivel regissur, signur Sigisbert Giossi da Rueras, il qual ha capiu da dar al drama la vera tempra.
Cuntents da haver spendiu in per emperneivlas uras en sala da teater a Rueras giavischein nus als acturs aunc bia aspectaturs ed aspectaturas las proximas dumengias. Bien success!
, ..z ..,
Mias paginas da Tujetsch:
» Genealogia
» Historia
» Forum cultural
» Archiv communal
» Vic Hendry
Historia dall’emigraziun tuatschina ell’America: Na, na, anora mass ju per de biè bétga plé. - cumpariu 2011 America
Contact
Tarcisi Hendry
Via Dentervitgs 3
7188 Sedrun
Diese E-Mail-Adresse ist vor Spambots geschützt! Zur Anzeige muss JavaScript eingeschaltet sein!


text:
Teater a Sedrun
Gliendisdis-Pastgas ughegian ils giuvens da Sedrun da passar alla tribuna da teater cun il drama "Cumpogns da viadi" da Josias Caviezel translataus da nies valent e capavel convischin da Rueras, signur Sigisbert Giossi. Cun grond entusiassem e perseveronza nunballuconta han tuts collaborau aschia ch'il drama vegn a delectar tuts aspectaturs. Acturas ed acturs sedattan tutta breigia da giugar lur rollas. Jeu vi buca palesar il cuntegn dil toc.
A nos giuvens giavischel bien success. Vus giuvens e vegls resalvai Gliendisdis-Pastgas per serender a Sedrun a teater.
(Comm.)
Teater a Sedrun
Ils giuvens e giuvnas da Sedrun sedattan tutta breigia cun lur teater "Ils cumpogns da viadi", per porscher ad in e scadin enzacontas bialas ed emperneivlas uras da recreaziun. Mo la finamira dils acturs ei da saver e puder demonstrar a tuts aspectaturs la snegaziun digl absolutissem.
Igl entir drama muossa la persunalitad d'in um beinstont e president da vischnaunca. Sco possessur ed administratur d'ina gronda fabrica sa el porscher a bia luvrers paun e fadigia. Sco tal sa el era trafficar e tractar ses luvrers sco ei para e plai. Mo signur Maissen, in um che posseda bia e tgei ch'el vul, giavischa denton aunc dapli e raccolta aschia mo las smaledicziuns digl entir pievel. In spért malmund s'ignivescha egl intern dil president e renda quel mender ch'ina bestia. Igl intent da Maissen: Daners e pussonza. - Il pitir e sufrir da ses concarstgauns inetresseschan el nuot. Igl essenzial ei sche sia atgna buorsa vegn di per di pli grossa e posseda sco president la pli gronda pussonza. Mo cheutras daventa Maissen in nuncurabel tiran da sias ideas stuornas e destruescha l'existenza d'entiras famiglias. El ei sclav da sesez e sependa vid ils beins terresters sco il giavel vid si'olma. -
Mo tutta pussonza e beinstar terrester prendan ina fin. El vegn derschius da siu post sco president, piarda tut ses daners, sto fugir da ses concarstgauns e pren la fuigia en santeri e sesprova leu da far bien per sias ovras satanicas. -
Ins vesa clar e bein ch'igl autur snega diltuttafatg igl absolutissem: "Die Macht verdirbt den Menschen".
Ils giuvens da Sedrun envidan tuts amitgs dil teater, giuvens e vegls, dalunsch e damaneivel, alla davosa presentaziun dils "Cumpogns da viadi" dumengia proxima, seigi ei cun velo ni cun lambretta, cun tren ni cun auto, mo vegni! Nezegei l'occasiun e schei buca vargar dumengia proxima senza haver assistiu al teater dils Tuatschins. -
G. A. J.


text:
-
«Il Tessin – in pajais da vegls»
09.05.2016 07:00
Il chaud dal sulegl, las palmas che derasan sumbriva, las undas dals lais calmantas, per blers Svizzers è il Tessin il lieu da vacanzas ideal. Ed uschia han blers dad els decidì da passentar la saira da la vita en il Tessin. Frédéric Recrosio ha vista la chasa da vegls da la Svizra.
-
Ils «tütsch-svizzers» dian tar tut «na»
09.05.2016 07:00
Ils «tütsch-svizzers» dian tar tut categoricamain «na». Perquai è «nein» per blers romands il sulet pled tudestg ch’els enconuschan. Frédéric Recrosio ad ina tschertga desperada dad in «ja» tudestg.
-
Ils Romands na fan betg adina propi da frars
08.05.2016 07:00
Il franzos, il talian ed il rumantsch èn linguas latinas, linguas parentadas ina cun l’autra. Pia pudess’ins spetgar ch’ils abitants da questas regiuns tractan in l’auter er in zic da parent. Ma il svizzer-talian Flavio Sala s’è en mintga cas sentì fitg sulet en las regiuns da la Svizra franzosa.
-
Ils Tessinais na respectan betg las reglas dal traffic
06.05.2016 07:00
Sin las vias tessinaisas sent’ins svelt tgi ch’è turist e tgi indigen. Ils indigens van sco ils nars cun auto, parcheschan dapertut ed amez la via, e las reglas da traffic n’enconuschani er betg. La bernaisa Lisa Catena sin visita da quest chaos da traffic.
-
Èn ils Romands propi adina vid l'apero?
05.05.2016 07:00
Ils Romands èn senza dubi gia adina stads gronds producents da vin. Ma ston ins perquai era gist als baiver tuts sez? Lisa Catena ha fatg in viadi scientific en la Svizra romanda ed ha examinà la chaussa a fund.
-
Il Grischun è la patria da las multas
04.05.2016 07:00
-
Ils Grischuns – cunzunt ils rumantschs – èn retgs da subvenziuns
03.05.2016 07:00
Cler, per il rest da la Svizra pon ils Rumantschs u er il Grischun en general surviver mo grazia a las subvenziuns che vegnan si da Berna. Mo la bernaisa Lisa Catena na chatta a Samedan cun quella opiniun betg mo amis.
-
Ils rumantschs gnanca na datti
02.05.2016 06:00
Pli lunsch ch’ins s’allontanescha dal territori rumantsch e pli pauc preschent ch’els èn. Ils Romands han mintgatant schizunt l’impressiun ch’i gnanca na dettia ils rumantschs. Èni forsa sco Guglielm Tell mo in mitus? Frédéric Recrosio va a Cuira ed a Laax a la tschertga dal rumantsch.
-
Ils Romands èn arrogants
01.05.2016 06:00
Sch’ins è naschì e creschì si a l’ur dal Lai da Genevra, lura è quai senza dubi in regal da Dieu. Ma è quai propi ina raschun da tegnair il nas uschè ad aut? Flurin Caviezel a la tschertga da mussaments per quella arroganza.
-
Ils Tessinais na lavuran betg
30.04.2016 06:00
Nus essan en il sid, las terrassas da las ustarias èn plainas. Gnanc olma da carstgaun patratga qua vid il lavurar. A Locarno ha Flurin Caviezel sa laschà inspirar da quel «dolce-far-niente».
- Chargiar ulteriurs videos


text:
Matthias Glarner è il nov retg da lutga 2016. En la lutga finala ha il Bernais battì il Grischun Armon Orlik.
Suenter quatter lutgas stat in auter Grischun sisum la glista: Beat Clopath da Panaduz.
La festa ad Estavayer-le-Lac ha cumenzà cun in’avertura tradiziunala cun musica, saut e pleds da bainvegni.
Il favurit grischun Armon Orlik cumenza la lutga federala cun in duel encunter il retg dal 2010 Killian Wenger.
Il budget per la festa da lutga federala 2016 ad Estavayer munta a radund 29 milliuns francs.
Beath Clopath ha la blera rutina e ha gia gudagnà 63 cranz, dus a festas da lutga federalas.
Nagin po metter en embarass il lutgader dad Almens, era sch’ì na va betg sco quai che Ursin Battaglia vul.
«Sia quietezza fa bain a tuts» din ses collegas.
Dapi l’onn 2004 è Mike Peng da Malix adina stà da la partida a la festa da lutga federala.
Quatter giadas ha Sprecher gudagnà in cranz - da far quai era ad Estavayer vegn fitg difficil.
En la carriera da Sandro Schlegel va i si e giu.
El va gia per la tschintgavla giada ad ina festa da lutga federala.
La festa da lutga è en sia anteriura patria - la Svizra romanda.


text:
Kaufmann: «Lisa»
- Glindesdi, 5.3.2018, 9:30
-
Emprima emissiun:
- Glindesdi, 5.3.2018, 9:30, RTR
Il december 2017 ha la gruppa Kaufmann gudagnà la concurrenza BandXost. Kaufmann ha persvadì pli fitg che set autras gruppas da la Svizra da l'Ost. Quest po la gruppa sa differents festivals. Per exempel era al Open Air Lumnezia.
Entschatta mars publitgeschan ils giuvens lur emprim album «König vu dr Nacht». L'emprima single da quest album è «Lisa». Ina chanzun che raquinta ina istorgia d'amur. E la Lisa, quella datti propi...


text:
statutas
1. Num, sedia ed intent
Art. 1
Il CB Trun fundaus ils 11-10-1934 e la US Rabius (secziun ballapei) fundada ils 22-05-1941 seuneschan tier il Club da ballapei Trun/Rabius sin fundament dil conclus dalla radunonza generala dil CB Trun dils 12-01-1991 e dalla US Rabius dils 12-01-1991. Las duas uniuns presentan las gliestas dils commembers activs (seniors e juniors) e commembers d’honur che daventan era commembers dalla nova uniun da ballapei. Activas e passivas dallas duas uniuns crodan tenor approbaziun dils davos quens el CB Trun/Rabius.
La sedia dil CB Trun/Rabius ei a Trun.
Art. 2
Il Club da ballapei sededichescha al giug da ballapei e cultivescha il spért da cumpignia e cameraderia.
Il Club da ballapei Trun/Rabius ei politicamein e confessiunalmein absolut neutrals.
2. Commembers
Art. 3
Il Club consista da:
a) Commembers activs (incl. seniors e juniors)
b) Funcziunaris
c) Commembers d’honur
d) Commembers passivs
Art. 4
Recepziun e nominaziun
a) Sco commembers activs san tuttas persunas integradas vegnir recepidas ch’han cumpleniu la vegliadetgna fixada reglamentarmein dalla USB e vulan far part activamein d’ina equipa. Per la recepziun sco junior ein las stipulaziuns dalla USB decisivas. Las damondas da recepziun da tuts giugadurs minorens (era giugadurs activs) ston esser suttascrettas era dils geniturs ni da lur representabel legal.
b) Sco funcziunaris valan persunas ch’han ina scharscha el Club (comite, caus, trenaders, chefs dils plazs e kiosk e.a.v.)
c) Sco commembers d’honur san persunas vegnir nominadas dalla RG sin proposta dil comite, sch’ellas ein sefatgas meriteivlas sin moda extraordinaria pil Club. Per quella nominaziun drova ei 2/3 dallas vuschs dalla RG.
d) Sco commembers passivs valan tuts activs che calan da dar ballapei, bandunan denton buca il Club, sco era persunas che vulan s'integrar el Club ord in motiv u l'auter.
3. Entradas, extradas ed expulsiun
Art. 5
Damondas da recepziun per tuts commembers (cun excepziun dils commembers d’honur) ein d’annunziar a scret ni a bucca al comite. Il comite reglescha il passadi d’ina categoria en l’autra. Juniors ch’han contonschiu la vegliadetgna d’activ, vegnan aschuntai automaticamein als commembers activs.
A mintga commember ch’entra da niev ston las statutas vegnir surdadas. La recepziun el Club includa l’acceptaziun dallas statutas e dils reglaments da giug dalla USB. Pertuccont la recepziun el Club decida la RG definitivamein.
Art. 6
Extradas e transfers ein d’annunziar a scret al comite. Quel decida definitivamein giudlunder. Resalvada ei l’ademplida dallas obligaziuns finanzialas visavi il Club e las stipulaziuns dalla USB sur dils transfers. Dad in commember extront astgan ins buca pretender ina taxa d’extrada.
Art. 7
Commembers che cunterfan allas statutas, als conclus ni als interess dil Club, che fan donn da bi maun al num dil Club general ni ch’adempleschan buca lur obligaziuns finanzialas visavi il Club, san vegnir exclaus entras il comite. Encunter l’expulsiun san ins recuorer enteifer diesch dis a scret e per mauns dalla RG vegnenta. La RG decida definitivamein davart il recuors cul relativ.
4. Dretgs ed obligaziuns dils commembers
Art. 8
Ils commembers dueien mantener e promover da tut temps il bien num ed ils interess dil Club. Ils commembers activs ein obligai da prender part dallas radunonzas d’activs. Recuors e reclamaziuns ston ils commembers adressar a scret al comite. Sche las cundiziuns damondan, sa mintga commember era vegnir engaschaus per autras lavurs (lavurs vid il plaz, arranschaments dil Club e.a.v.). Els astgan buca far part sco commember activ d’in auter Club da ballapei e buca dar bal cun autras equipas senza la lubientscha dalla cumissiun da giug.
Art. 9
Finanzas
Las contribuziuns annualas per las differentas categorias da commembers vegnan fixadas dalla RG.
Art. 10
Castitgs
Sche las statutas, las prescripziuns da giug, ils reglaments, ils conclus vegnan surpassai, ni en cass specials, han il comite e las cumissiuns il dretg da reparter castitgs.
Castitgs per admoniziuns ed expulsiuns da giugs ston vegnir pagai dils giugadurs sezs.
Ils castitgs ein da pagar alla cassa dil Club sil pli tard 30 dis suenter la visada.
Art. 11
Dretg da vuschar
Alla RG han tuts commembers (16 onns ensi) che pagan ina contribuziun sco era commembers d'honur e funcziunaris il dretg da vuschar. Tier las elecziuns e votaziuns vala il pli absolut dils votants, schilunsch che las statutas pretendan buca enzatgei auter. Per regla vegn votau cun maun pli. Ina maioritad sa pretender scrutini. Il president votescha era e decida tier egualitad dallas vuschs.
5. Organisaziun
Art. 12
Organs dil Club
a) Radunonza generala (RG)
b) Comite
c) Cumissiun da giug
d) Revisurs da quen
e) Cumissiuns specialas
Art. 13
Igl onn da fatschenta entscheiva e finescha mintgamai cun la RG.
Art. 14
Radunonza generala (RG)
Suenter la fin dalla stagiun, schi spert ch'il quen ei serraus giu, sil pli tard avon che la sesiun nova entscheiva, ha la radunonza generala ordinaria liug e quei en alternaziun ellas vischnauncas da Trun e Sumvitg.
La RG ha da liquidar las suandontas fatschentas
1. Elecziun dils dumbravuschs
2. Protocol dalla davosa RG
3. Rapport annual
4. Rendaquen e rapport dils revisurs
5. Contribuziuns dils commembers
6. Mutaziuns
7. Elecziuns
a) dil comite
b) dalla cumissiun da giug
c) dils revisurs
d) dils survigiladers dalla plazza da giug e dil material
8. Undraziuns
9. Propostas
10. Varia
Propostas per la RG ston vegnir inoltradas a scret sil pli tard sis dis avon la radunonza.
Radunonzas generalas extraordinarias vegnan convocadas tras decisiun dil comite ni sche 1/5 dils commembers cun dretg da vuschar pretendan quei. La radunonza extraordinaria sto vegnir clamada enteifer 30 dis.
Art. 15
La gliesta da tractandas dalla RG sto vegnir publicada silmeins otg dis avon la radunonza. En tuttas damondas decida il pli relativ dils votants presents, sche las statutas prescrivan buca enzatgei auter. Propostas urgentas che figureschan buca sin la gliesta da tractandas, san vegnir tractadas mo cul consentiment dalla maioritad dils votants presents. Propostas da revegnir a decisiuns pridas drovan 2/3 dils votants presents.
Art. 16
Radunonza da commembers activs
Radunonzas da commembers activs vegnan convocadas dil comite ni sche 30 commembers activs cun dretg da vuschar pretendan quei.
Art. 17
Comite
Il Club vegn empalaus dil comite. Quel secumpona dil:
1. President
2. Actuar
3. Secretari
4. Cassier
5. Chef cumissiun da giug
6. Chef juniors
7. Chef seniors
In uffeci cuoza dus onns. Tuts commembers dil comite san vegnir reelegi. Dat ei vacantas el comite duront il temps d'uffeci, ha il comite dad el anora il dretg d'eleger in remplazzant entochen la proxima RG.
Art. 18
Il comite sa prender decisiuns, sche pli che la mesadad dils commembers ein presents. Tier egualitad dallas vuschs decida il president. Il comite seraduna sin invitaziun dil president ni sche pli che la mesadad dils commembers pretenda quei. Ils commembers dil comite pagan neginas taxas.
Art. 19
Il comite ha la cumpetenza da decider expensas unicas da frs. 3'000.-- ad onn per la medema caussa.
Art. 20
Il president meina las radunonzas e representa il Club anoviars. El mira che las statutas vegnien respectadas e ch'ils conclus vegnien exequi. Ensemen cun in commember dil comite dispona el dalla suttascripziun ligionta dil Club. En cass urgents ha il president il dretg da prender disposiziuns presidialas. Quellas ein da presentar alla poxima sesida dil comite per l'approbaziun. Il president elaborescha in rapport annual per mauns dalla RG. El sa far part da tuttas cumissiuns.
Igl actuar ei il substitut dil president. El scriva protocols dallas radunonzas.
Il secretari meina gliesta da commembers e gida il president e la cumissiun da giug en caussas da corrispundenza. El ei responsabels che tuttas invitaziuns als giugs dallas equipas dil Club vegnien spedidas ad uras als arbiters ed als Clubs.
Il cassier meina la contabilitad pertuccont las finanzas dil Club. Quella contabilitad sto da tut temps saver dar sclariment sur dalla situaziun finanziala dil Club. Il cassier astga pagar mo tals quens ch'ein visai dil president. El prepara per mauns dalla RG in rendaquen detagliau. Sch'ei fa basegns sa vegnir dau gidonters al cassier per exequir sias funcziuns.
Chef cumissiun da giug el representa la cumissiun da giug el comite.
Chef junior el representa tut las equipas da juniors el comite.
Chef seniors el representa l'equipa da seniors el comite.
Art. 21
Cumissiun da giug
La cumissiun da giug consista dils caus ensemen cun ils trenaders da mintga equipa. Ell'ei responsabla per in uorden regulau da giug sco era per la necessaria propaganda ed ils rapports ella pressa.
Art. 22
Revisurs
Ils revisurs revedan il quen annual e pesentan in rapport alla RG.
Art. 23
Cumissiuns specialas
Tenor basegns san il comite ni la RG proponer ed engaschar cumissiuns specialas. Commembers dil comite ein era elegibels schilunsch che quei stat egl interess dalla caussa. La cumissiun seconstituescha sesezza suenter sia elecziun. Ella ei obligada d’orientar dafertontier il Club ni il comite pertuccont sia lavur. Damondas finanzialas ein tenor altezia mintgamai da suttametter al comite ni alla radunonza dil Club.
6. Finanzas
Art. 24
Las entradas dall’Uniun secumponan da:
a) Contribuziuns da commembers
b) Entradas da giugs
c) Reclamas
d) Contribuziuns da fauturs
e) Subvenziuns
f) Occasiuns specialas dil Club
g) Diversas entradas
En cass specials sa il Club pretender contribuziuns extraordinarias.
7. Responsabladad
Art. 25
Ei exista negina responsabladad persunala dils commembers pils deivets dil Club da ballapei Trun/Rabius.
8. Determinaziuns finalas
Art. 26
Ina midada ni revisiun da quellas statutas sa succeder mo a caschun d'ina radunonza generala e cun il consentiment da 2/3 dils presents cun dretg da vuschar. Midadas da statutas pretendan l'approbaziun tras l'Uniun svizra da ballapei (USB).
Art. 27
Sch'ei vegn decidiu da sligiar si il club, duei ina eventuala facultad (exclaus stabiliments ed indrezs) vegnir surdada ulivamein allas vischnauncas da Trun e Sumvitg per l'administraziun per mauns d'ina nova uniun che vegness eventualmein fundada pli tard cun il medem intent. Vegn ina tala uniun buca fundada enteifer 20 onns, san las vischnauncas disponer libramein dalla facultad en favur dil sport.
Art. 28
Tuts cass ch'ein previ en questas statutas ni ellas directivas liquidescha il comite cun respectar igl interess dils commembers e cun dar rapport a caschun dalla radunonza generala (RG).
Art. 29
Las statutas ed ils contracts dil Club da ballapei Trun/Rabius sedrezzan tenor las statutas, ils reglaments ed ils conclus dall'Uniun svizra da ballapei (USB), dalla FIFA sco era dall'UEFA, ligionts per commembers, giugadurs e funcziunaris.
Art. 30
Quellas statutas van immediat en vigur suenter l'approbaziun tras la radunonza generala dils 12-01-1991 e tras il comite central dall'Uniun svizra da ballapei (USB).
Quellas statutas remplazzan las statutas dils 24-04-1991 muort midada dils Art. 17 e 20, ch'ein vegni approbai dalla radunonza generala dil venderdis, 05-07-1996.
Trun/Rabius, ils 08-07-1996
Club da ballapei Trun/Rabius
Approbaus entras il comite dall'Uniun svizra da ballapei (USB).


text:
Pòrto Ceresi
Pòrt Ceresi, ma anca Pòrto Ceresi (nom ufizial in italian: Porto Ceresio) a l'è on comun de la Provincia de Vares che 'l gh'ha ona popolazion de 2 938 abitant (dato del Dicember 2015[1]), 'na süperfis de 5 km² e 'na densità de 588 ab./km².
El paes el se troeuva longh i spond del Lagh de Lugan o Ceresio (del qual el ciappa el nòmm) e 'l confina cont el Canton Tisin (comun de Brusin, Merid e Murcò). Inoltra el gh'ha vari frazion: Alber de Sella, Cà del Mont, Cà Mòro, Mont Casoeu, Mont Grumell, Poncia, Ronch Falcion e Selva Piana.
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del numer de abitant del comun de Pòrto Ceresi l'è mostraa in de la tabella chi de sota
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Casalösc
Casalösc ([Casalegg in Piemuntes; Casaleggio Novara in Italian) a l'è un cumün de la Pruvincia de Nuvara.
El gh'ha ona popolaziun de 940 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), cunt ona superfis de 10,5 km² e ona densità de popolaziun de 90 ab./km².
L'è tacaa ai cumün de Briun-ä, Castlasc, Mandèl, San Pedar Mugiösch, Vidlunch.
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nümer de abitant del cumün de Casalösc l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Nümer de abitant
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
Mòsc
Mògg o Mòsg (Mòsc in del dialett del loeugh; Moggio in Italian) l'è on comun de la Provincia de Lecch con 475 abitant (dato del Dicember 2015[1]), cont ona süperfis de 13,4 km² e ona densità de 35 ab./km². L'è situaa al confin con la Provincia de Bergom (Vedeseta). L'è ona località de la Valsassina, che la gh'ha avuu in di ann '80 ona certa popolarità come loeugh per i vacanz, grazie anca a ona funivia che la portava ai Pian de Artavagg e che l'è stada dervida de noeuv in del 2006 dòpo ses ann de inattività. Duranta el period invernal, la popolazion la riva a cuntà quas 2000 persònn, che in general vegnen di paes de la provincia lecchesa, comasca ò milanesa.
L'è tacaa ai comun de Barz, Casina in Valzasna, Murterun, Taleggio (BG), Vedeseta (BG).
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del numer de abitant del comun de Mògg l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Tgira primavauna
Ils 25-04-2009 eis ei puspei stau aschi lunsch.
Nies di da tgira havein nus passentau a Pigniu sut Clavadi. La lavur ch’ ei vegnida exequida ei stada ell’ anzenna dalla tgira da biotop: Nus havein rumiau ensemen e tagliau anavos caglias per saver garantir alla selvaschina in atractiv e nutritiv quartier d’ unviern e da primavera.
Tals dis ein immens impurtonts per tgirar e mantener in bien spazi da viver per las selvaschinas.
Gest uonn, nua ch’ il clom suenter parver la selvaschina duront il criu unviern ei puspei staus d’ udir, essan nus dall’ Uniun da catschadurs Greina perschuadi, ch’ ina tala tgira sco quei che nus havein astgau prestar, ei pli impurtonta che tut las ideas cursadas ils davos meins atras la pressa, sco era aschi adequat a meinis presentai a caschun da div. radunonzas.
Grond engraziament a tuttas catschaduras e catschadurs che han priu part a nies di da tgira.


text:
Viân
Artécol in dialèt arzân
Evoluzione demografica
Viân (Viano in italiân) l'é un cmûn ed 3.017 abitânt ind la pruvîncia ed Rèz l'é tra matèina e mezdé e a cîrca 22 chilômeter dal cèinter ed Rèz.
Indice
L'êrt[modifica | mudéfica la surzéia]
Dimòndi interesânt, dal pûnt ed vésta stôrich e architetônich, în i tânt cèinter dal teritôri e i pôst dōve in més, zibésen lêrghi vidûdi dal culèin l'é d'atōrna. Da vèder in particulêr, al cà a tòra tiredi só ind i secòl XV, XVI e XVII. Ind la burghêda ed Sân Pôl, atâch al municépi, a gh'é la pió interesânt: l'é la pió antîga, al só intêren a gh'é 'na presiōṣa pitûra a frèsch dal Quatersèint. Al d'ed dèinter ed la canônica ed la cēṣa ed Castèl Quersōla 's pōlen vèder soquânti pitûri a frèsch cunsiderêdi ed Lelio Orsi: a Sân Zvân ed Quersôla mèrita vèder la cēsa parochiêla ( la pió réca, artesticamèint, dal teritôri), dal 1600 e l'uratôri ed Sân Sîro dal 1672. An mânchen mìa di ângol ed belèsi naturêli, che vân dal mûnt Dûr, 'na séma êlta ch' la sègna al cunfîn cun i cmûn ed Caṣîna e Vsân, a la vâl dal Treṣnêr; mó l'é la zôna dal Quersolèiṣ la pió interesânta da sté pûnt ed vésta. Da citêr la zôna vèirda ed Cà dal Vèint, al distèiṣi ed câmp, puntegêdi ed quêrsi secolêri, a Chêsla ed Qeursōla, e la zôna ed Cortvèdla d'Argnân in dōve gh'é, da sècol, 'na sêrsa arîv puntuêl di turésta.
La vésta[modifica | mudéfica la surzéia]
La vésta l'é còla ed la culèina, cun côsti a mèza pendèinsa e cun 'na sucèsiòun ed crinêl e vâli. La pêrt spiâna l'é pôch ed pió dal 10% ed tóta la zôna, 'n'êter 10%, l'é ocupê da trèin cun pôca pendèinsa, al rèst 80% da trèin cun mèza e fôrta pendèinsa. Sibèin còst la magiōr pêrta dal trèin l'é cultivêda a végna, semnê, prê, pâscol; al rèst l'é a bôsch o in sêlda. La pêrt buschîva dal teritôri l'é pió che êter da tàj, druvê per l' algnâtich; i bôsch naturêl în ind al zôni difècili da rivêregh e fôrta pendèinsa. Al piânti preṣèinti în pió che êter cun foj lêrghi, cun soquânt gèner ed pîn. A's câten dû gèner ed bôsch:
1) bôsch cun piânti che pretènden mèzi quntitê d'âcva, carateréstich di trèin profònd, ind la pêrta a mezanôt, dóv' a's câten al Sèr, la Rorèla, al Rōr, e l' Asêr. Ind i trèin pió òmid e sasōṣ a crès ânca al Mâj e al Carpanèin.
2) bôsch cun piânti che pretènden pôchi quantitê d'âcva, carateréstich di trèin sèch, ind la pêrta a mezdé, dôv' a's câten la Rurèla, la Znèstra e Znèiver.
La Rurèla in avtûn l'é l'ûltma piânta a pêrder al fujâm, la 's vèd gnîr fōra da i bôsch plê, cun al só móc ed foj culōr maròun. I castâgn a gh'în quêṣi pió. Quî armêṣ în j avâns e quî piantê a l'inési dal sècol pasê a fîn ed magnêr. Al catagnēt bandunê al tènd arculêr a favōr dal quersêt. L'é preṣèint un gèner dal pôst armêṣa da l'ûltem peréiod giasê: al Pîn Salvâdegh, cun la carateréstica scôrsa rusésa, preṣèint insém al mûnt Dûr, al mûnt Mèṣol, al mûnt Pilâster e dal Cavasòun, che rapreṣèinten i bôsch pió grôs e pió meridionêl de ste gèner, in Itâlia. Da segnalêr ânca la pinêra dal Cà dal Vèint (ed proprietê privêda). Ind i bôsch o da per lōr soquânti quêrsi dimòndi grôsi: da numinêr còla ch'lé insém a la strêda tra Cà Bertâch e Chêṣla. Dal crinêl dal mûnt Pilâster e dal mûnt Mèṣol a vîn fôra 'na surzéja d'âcva minerêla e òna d'âcva sulfurōṣa che vînen mési insèm ind la funtâna dal Pilâster, insém a la strêda tra Argnân e Sân Zvân, préma ed l'incrōṣ per Sân Pêder.
Stôria[modifica | mudéfica la surzéia]
I sègn ed la preṣèinsa ed l'òm în testimuniê dal catêdi int al teritôri comunêl e pió preciṣamèint ind la zôna d'Argnân ed soquânt rèst che s'arfân a préma ed la stôria (cîrca 1.000/1.200 p.C.): al terimêri dal Castèt, prubabilmèint pôst ed pôpol ed préma ed la stôria (Légor e Ómber) e pió têrdi ed colôni Etróschi e Gâli. Al tânti êter catêdi în tgûdi dacât in 'n' êla dal Muṣèo Cévich ed Rèz. Mó sōl in etê barbârica al teritôri ed Viân al vîn fôra a livèl ed documèint stôrich in relasiòun cun i prucès ed coloniṣasiòun ed la culèina e 'd la muntâgna inviê dal popolasiòun ed la pianûr in sêrca ed pôst sicûr dal scuriasêdi. Èpor la zôna dal teritôri ed Viân ch 'a s' gh'à pió nutèsi stôrichi l'é al Quersolèiṣ. A la fîn ed l'otêv sècol al Vèschev ed Rèz al fà tirêr só al castèl cme ricôver pruviṣôri dal tânti scuriasêdi barbârichi ed ch' j ân (Ungherèiṣ, Gâl, e Tedèsch) pó dvintê pôst dal vèschev in istê, l'é numinê in dimòndi documèint tgnû dacât ind j archévi stôrich arzân. Dal castèl, incô, a gh'armâgn pôch rèst di mûr ed cînta. Ânch al teritôri vianèiṣ, cme la magiōr pêrta ed l'Apenèin arzân, l'é stê, ind al peréiod centrêl dal medioēv, sóta a l'avtoritê ed la cuntèsa Matélda ed Canòsa e l'é andê a drê al sôrti polètichi dal teritôri arzân. Int al XIII sècol al Vèschev ed Rèz l'invistés dal fèdev ed Quersôla la putèinta faméja di Fogliani ch' al tînen fîn a la fîn dal XVI sècol, insém a Viân, che, bèlo parôchia dal XII sècol, da sté mumèint al dvèinta circoscrisiòun civîla. Al castèl ed Viân, secònd l'Artioli 'na lâpida ch' la deṣvîn dal Castèl la prôva la só costrusiòun a pôch dôp al 1370, al dvèinta al nōv e al pió impurtânt cèinter aministratîv dal teritôri. A gh'êra ânca la cēṣa ed Sân Salvadôr, prubabilmèint la gh'êra bèlo int al 1187, l'é ruvinêda int al 1582. Int al 1426 Viân al 's mèt sòta a j Estèins, mó int al 1433 insèm al castèl e Piagna la vîn armésa a i Fogliani dal Marchèiṣ Nicolò III, l'armâgn a i Fogliani fîn al 1589, in cl' època la rôca la 's presèinta in catîvi cundisiòun e in pêrt in ruvîna. Int al 1596 a vîn dê al fèdev al cûnt Pompeo Aldrovandi ed Bològna e l'é armêṣ a quî cue în gnû dôp, j Aldrovandi Marescotti, fîn a la scanṣlêda di fèdev. Int al 1793 a vîn segnalê 'na ruvîna ed la murâia. Dôp un peréiod 'd abandòun l'é stê restarvê ind j ân '70 dal proprietâri 'd alōra. La tòr ed guêrdia dal Castèl l'é ed proprietê comunêla. Viân al dvèinta cmûn cun decrêt dal minéster ed j intêren al 27 dicèmber 1859. Prém séndech l'é stê Antonio Ferrarini. Préma ed l'indipendèinsa dimòndi frasiòun fêve pêrta di cmûn de Scandiân e Carpnèida.
La cēṣa ed Sân Zvân ed Quersôla.[modifica | mudéfica la surzéia]
La cēṣa l'é dedichêda a Sân Zvân Batésta. Al stâbil al gh'à 'na comûna facêda a capâna, al purtêl a 'd êrch a tôt sèst l'é cuntgnû in 'na curnîṣ a spéch, d'ed sōver a s' arvés 'na fnèstra sagmêda, un pô sfuṣlêda. Al teritôri parochiêl ed Sân Zvân l'êra divîṣ, a l'inési ed la véta religiōṣa, in dû cèinter che fêven riferimèint al cēṣi ed Sân Michēl e Sân Sîro Ind la piâna dal prê a l'inési a gh'êra 'na capèla dedichêda a Sân Zvân ed proprietê ed la râsa di Giberti. La capèla, cun l'andêr dal tèimp, la vîn sèimper pió despès druvêda pr'al celebrasiòun religiōṣi e la vîn atresêda e miliorêda a dân ed la cēṣa ed Sân Sîro. Ind al catêr, in sagrestèia, i léber ed cēṣa, al Vèschev Marchesani, al la cunsîdra ed fât parochiêla. L'é vêrs la metê dal XVII sècol che a sucêd al radichêl cambiamèint da uratôri a cēṣa. Un giudési artéstich dal tèimp l'arcôrda: "Internamente la chiesa è in stile barocco, ma di tale eleganza da ricreare l'occhio e da essere collocata fra le più belle del circondario. ... Esternamente non ha nulla di ornamentale; solo una coronazione, un po' viva inizialmente ma già attenuata dal tempo che la trapunta nell'ambiente stagionale del campagnolo..". Vêrs la metê dal XVIII sècol la cēṣa la vîn butêda zò da di suldê. Ind al 1888 la cēṣa la vîn arpurtêda a l'antîgh spiandōr e int al 1894 a vîn inavgurê al cuncêrt ed quâter campâni.
Véla La Capâna[modifica | mudéfica la surzéia]
Soquânt fabrichêt în stê tirê só e arnuvê, dal baròun Franchetti, un eṣèimp d'architetûra "Liberty" cun carateréstichi guarnidûri in fèr. Interesânt l'é al lêregh stâbil residensiêl carateriṣê da un tèg a dō âchev cun muradûra ricôrs sfalsê ed prêda e côt, cun muntê inséma, quêṣi in culmégna, un mutîv ed fiōr in fèr batû.
Cà Bertâch[modifica | mudéfica la surzéia]
La frasiòun l'é stêda fundêda da la faméja Bertacchi, quând l'é scapêda da Mòdna ind al tèimp ed la pèsta dal XVII sècol. La faméja la tirê só un palâs cun dipendèinsi che, dôp èser turnêda a Mòdna, l'é armêṣa per dimòndi tèimp un pôst ed viligiatûra familiêra. J ûltem erêdi de sté râm in sparî ind al XIX sècol e în stê suplî in 'na capèla butêda pó zò per fêr pasêr la strêda pruvincêla.
Argnân[modifica | mudéfica la surzéia]
Argnân, cme parôchia, la s'arfà la préma metê dal XII sècol: la cunsacrasiòun ed la cēṣa, dedichêda a Sân Prôsper, la pré èser sucèsa in al 1151. A mansèina ed la strêda póblica, préma ed rivêr a la cēṣa dal d d'incô, un pilastrèin o maestê cun 'na figûra sâcra al sègna, a i pē dal mûnt Danèiṣ, in dōve gh'êra l'antîga cēṣa d' Argnân. Int al 1830 in 'na vîṣita, Cattani, al câta un uratôri dedichê a Sân Senastiân. La véla l'êra sòta al fèdev ed Quersôla e al gh'é andê a drê int al vicèndi. A la metê dal XVII sècol l'é stê dê al marchèiṣ padvân Benedetto Luigi Selvatico. Argân, l'à lighê al só vicèndi al vèli aṣvèin ed Sân Svân ed Quersôla, Sân Pêder e Chêṣla.
Materiêl pr'andêregh in fònda[modifica | mudéfica la surzéia]
(manca):
- Francesco Milani - Viano e il Querciolese nella storia. - Castelnovo nè monti : Tip. Casoli, 1971
- Pietro Neviani - Viano : cronaca ieri e oggi - Reggio Emilia : AGE grafica editoriale, 1978.
- Viano, il Querciolese : storia, ambiente, urbanistica, giovane imprenditoria / a cura del Comune di Viano con Comitato promotore imprenditori vianesi ; in collaborazione con Provincia di Reggio Emilia, Comunita montana dell'Appennino Reggiano, Archivio di Stato di Reggio Emilia. - Viano : Comune, 1998.
- Lisabetta Serra - Storie di Viano; con una postilla di Paolo Lagazzi - Faenza : Mobydick, 1999
Albinèa · Bagnōl in Piân · Baîṣ · Bibiân · Bresèl · Burèt · Buṣâna · Cadelbôsch ed Sōver · Campagnōla · Campéṣen · Canòsa · Carpnèida · Caşalgrând · Caṣîna · Castelnōv di Mûnt · Castelnōv ed Sòt · Castlarân · Culâgna · Curèz · Fâbrich · Gatâtich · Gualtēr · Guastâla · Ligûnchi · Lusêra · Muntèc · Nuvalêra · Puvî · Quâter Castē · Queriêgh · Ramṣèit · Ré Salṣêr · Rèz · Rezōl · Rôl · Rubēra · Sân Martèin · Sânt'Ilâri · Sân Pôl · Scandiân · Toân · Véla Mnôs · Vèt · Viân · Vsân


text:
Minisguard dals 18-06-2016
- Sonda, 18.6.2016, 17:40
Il dretg vid l’agen maletg
Spert in selfie qua, svelt ina fotografia là. Cun il natel èsi spert fatg ina fotografia – e mess online. Ma a tgi tutga il maletg e dastg’ins insumma simplamain derasar fotografias dad autras persunas en l'internet? Il Minisguard ha dumandà ils scolars superiurs da Zernez ed il pedagog da medias Giusep Carigiet.
Rumenia
A l’EURO 2016 è la Rumenia adversari da la Svizra. La Rumenia - in pajais che n’è betg uschè enconuschent tar nus. Il Minisguard dat in sguard sin la naziun en l'ost. Ina terra cun in’istorgia che fa per part pel-giaglina.


text:
Jeff Bezos – il pli ritg um dal mund
- Mesemna, 7.3.2018, 8:40
-
Emprima emissiun:
- Mesemna, 7.3.2018, 8:40, RTR
Cun 112 milliardas dollars facultad è il fundatur e CEO da Amazon.com da 54 onns il pli ritg um dal mund. Bill Gates, il fundatur da Microsoft resta uschia sin plaz dus cun 90 milliardas facultad.
Jeff Bezos è a la testa da las 2'208 persunas las pli ritgas dal mund. Ensemen possedan questas persunas totalmain 9100 milliardas dollars ed ellas en sparpagliadas sin l'entir mund.
Sin la glista dals ritgs cumparan era Svizzers. Gianluigi e Rafaela Aponte possessurs da la MSC èn sin plaz 164. Ernesto Bertarelli, biotecnologia ed investment, plaz 174 ed ils fragliuns Willi ed Isolde Liebherr, da l'interpresa Liebher International, sin plaz 222.


text:
Lagh d'Ider
El Lagh d'Ider (Lago d'Idro o Eridio in Italian; Lacus Eridius in Latin) l'è on lagh de origin glacial che 'l se troeuva tra la Lombardia (Provincia de Bressa) e 'l Trentin.
L'è situaa a 386 meter sora el nivell del mar e 'l ciappa i aqui del fiumm Ces (che pòcch prima l'ha vist rivà 'me affluent el riaa Caffer). On alter immissari del lagh a l'è 'l Re de Anf. El gh'ha ona superfis de 10,9 km² e 'l riva a la profondità de 122 meter. L'è on lagh che 'l gh'ha di problema de inquinament.
Comun del Lagh[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]


text:
Dala Junta: eghes minerales, por l’adoranza de majeres tarifes
La Junta provinziala á aprové ai 5 de dezëmber les tarifes nöies por l’adoranza de eghes minerales. Cuotes alzades da 10 a 15 iadi tan.
Les tarifes idriches nöies por l’adoranza de ega minerala é gnüdes aprovades dala Junta provinziala sön proposta dl assessur por l’ambiënt y l’energia Richard Theiner. La proposta é gnüda elaborada dal’Agenzia por l’ambiënt en referimënt al’adoranza de ega minerala sciöche ega da bëre tles bozes, por le termes o por terapies o ince bagns locai. La proposta á bele ciafé l’arat positif dl Consëi di Comuns. Les tarifes nöies jará en forza cun la publicaziun dla deliberaziun sön le Boletin ofizial dla Regiun. Les diretives nöies é gnüdes ajornades porvia dles mudaziuns legislatives sön basa europeica y statala.
“Cun la delibera da incö vëgnel atué la orenté politica da orëi alzé les tarifes por l’adoranza de eghes minerales che ê cina sëgn tla Provinzia de Balsan scialdi basses”, dij l’assessur Richard Theiner che sotlignëia ince che “cun le bëgn publich dl’ega vëgnel fat n cer davagn economich che dess ince gní resplidé por les cuotes dl’adoranza.” Aladô de Theiner se posizionëia sëgn le Südtirol te na posiziun alta, ince sce nia cun i prisc plü alc dla Talia.
Les fontanes de ega minerala presëntes sön le teritore fej pert dl patrimone indespensabl dla Provinzia. La Junta provinziala á reconesciü sciöche eghes minerales les eghes de 32 fontanes. Por l’adoranza de chëstes ressurses él nezesciar da avëi n’autorisaziun aposta y da paié les tarifes fissades dala Junta provinziala.
Les tarifes nöies
Por le eghes minerales destinades al’ega tles bozes sará la cuota idrica anuala nöia che fej referimënt ala conzesciun de 7.500 euro por vigni liter al secund. Da calcolé lapró a chësta cuota él ince la cuota tarifara anuala por la derivaziun dl ann da denant (0,40 euro por vigni meter cubich d’ega) y chëra por l’ega tles bozes tl ann da denant (2 euro por vigni meter cubich d’ega). Aladô sce al é gnü adoré bozes de spidl da sciuré demez él da paié 2,30 euro, sce les bozes é de n ater material da sciuré demez spo 2,70 euro.
La cuota nöia dla tarifa por l’adoranza de eghes minerales por fins termai o de terapies sará l’import de conzesciun de 1.250 euro por vigni liter al secunt (cina sëgn ê la cuota a 355,60 euro). A chësta cuota mëssel ciamó gní ajunté lapró la tarifa anuala por vigni meter cubich de ega derivada dal ann da denant de 0,03 euro.
Por l’adoranza de eghes minerales por atri fins nia de terapia, sciöche por ejëmpl por i bagns locai, mëssel gní paié na cuota de 200 euro al’ann por vigni liter al secunt de adoranza dl’ega en conzesciun. Implü él ince chiló da paié lapró la tarifa anuala por vigni meter cubich de ega derivada dal ann da denant de 0,02 euro.
USP


text:
Check this out on Chirbit
N’episòdi dl’Evangel ëd Luca a lo mostra ciàir. Lesomlo, e peuj i faroma na quaj considerassion.
“A l’era ‘n dì ‘d saba e Gesù a dotrinava ant na sinagòga. A-i era là na fomna ch’a l’era ampossessà da ‘n demòni ch’a la rendìa malavia da disdeut agn; a l’era andërnà e a podìa nen drissé la schin-a. Quand che Gesù a l’ha vëddula a l’ha ciamala e a l’ha dije: “Cara fomna, ch’it sie liberà da toa maladìa”. E a l’ha faje l’imposission dle man, e ant col moment medésim la fomna a l’é tornà a drissesse e a dasìa glòria a Nosgnor. Ma ‘l cap ëd la sinagòga, indignà ‘d lòn che Gesù a l’avìa fàit na varision ant un dì ‘d saba, pijand la paròla a l’ha dit a l’adunansa: “A-i é ses dì për travajé. Ven donca an coj dì-lì për feve varì, e nen ant un dì ‘d saba!”. Ël Signor a l’ha rësponduje: “Ipòcrita ch’i seve! É-lo nen vera che, bele s’a l’é ‘n dì ‘d saba, vojàutri i dëstache ‘l beu e ‘l burich da la grëppia për mneje a bèive? Forse ch’a podìa nen, costa cara fomna, na fija d’Abraam, che Sàtana a la tenìa an sogession për disdeut agn, ess-ne liberà bele s’a l’é ‘n dì ‘d saba?”. Damentre ch’a disìa ste còse, tùit ij sò aversari a l’ero vërgognass-ne, ma la gent as arlegrava ‘d tute le còse gloriose che Gesù a fasìa” (Luca 13:10-17).Costa-sì a l’é la stòria ‘d na pòvra fomna carià ‘d maleur. Gesù a l’avìa armarcala an mes a j’àutri fidej ch’a l’ero radunasse ant la sinagòga d’una borgià coma ch’a j’ero sòlit ëd fé minca saba për preghé e për sente la paròla ‘d Nosgnor lesùa e dëspiegà. Col saba-lì a l’era nen, contut, un saba tanme j’àutri. Da cola borgià a l’era passaje un predicator strasordinari, Gesù ‘d Nasaret. A j’era gnun ch’a parlèissa con tanta potensa e d’autorità coma ch’a fasìa chiel. Cole ‘d Gesù a j’ero nen mach ëd paròle. Soa paròla savanta a l’era companià dal bin che sèmper a fasìa a la gent, da d’euvre miracolose ‘d varision dlë spirit, dla ment e dël còrp.
A l’avìo anvitalo col dì-lì ant soa sinagòga ‘d lor e chiel a l’avia acetà con piasì. Për lor a l’era përdabon n’onor e na benedission ch’a l’avrio mai spetass-lo: podèj sente Gesù ‘d Nasaret ëd përson-a e bin davzin a lor.
Col dì-lì ant la sinagòga a l’ero rivaje fin-a coj che ‘d sòlit a tiravo fòra dle scuse për nen venje ant la sinagòga ant ël dì ‘d festa e rende ognor a Nosgnor. Ëd cola gent-lì, gent ch’a l’ha sèmper na quaj rason për fé d’àutre ròbe, a-i na j’é sèmper. Contut col-lì a l’era nen ël cas ëd la fomna dont i parloma. Bin ch’a fussa carià ‘d sagrin, chila, ëd saba, ant la sinagòga a-i mancava mai.
I savoma nen ëd precis coj ch’a fusso, ma ‘d sagrin chila a-j n’avìa tanti. A-j portava an sla schin-a nen mach an manera metafòrica: soa schin-a a l’era dobiasse bin fòrt e adess a marciava andërnà, dzancà, giutandse për marcé con ëd can-e. Cola soa vita bin grama a seguitava për chila giumai da disdeut agn e gnente e gnun a l’avìa podùla fela artorné an salute. Ch’as tratèissa ‘d sagrin dlë spirit e nen mach fìsich, dël còrp, a l’era ciàir përchè tuti a disìo che cola fomna a l’era “ampossessà da ‘n demòni”. Nen ch’a dèissa da mat, ma as vëdìa ch’a l’avìa ‘d crussi grev ch’as na podìa nen liberess-ne. An efet, soens a l’é pròpi parèj: a-i son d’ossession ëd la ment e dlë spirit csì ancreuse che ‘d vòte a parëss ch’a-i sìa ant nojàutri në spirit malèfich ch’an tormenta e ch’a-i é gnun-a manera ch’as na vada.
Ëd la presensa ‘d cola fomna carià ‘d maleur, tuti a l’ero giumai costumasse e a-j fasìo pa pì nen cas. Nen Gesù che, combin ch’a l’avèissa comensà a dotriné, a përcepìa che ant lë spirit ëd cola fomna a-i era quajcosa ch’a andasìa nen e ch’a l’era bin pì grev che soa condission fìsica ‘d chila. Cola fomna a l’avìa ciamaje gnente diret. Dàit ch’a podìa nen drissé la schin-a, a podìa gnanca vardelo, Gesù, ant j’euj. A vardava giù an tèra e a scotava lòn che Gesù a disìa riguard al Regn ëd Nosgnor. Peul desse che cola fomna a l’avèissa ‘dcò përdù la speransa d’artorné a la salute.
Parèj, quand che Gesù a l’ha vëddula, as n’è ancorzùsse ‘d chila, a l’ha pijà l’inissiativa ‘d ciamela e a l’ha dije: “Cara fomna, ch’it sie liberà da toa maladìa”. E a l’ha faje l’imposission dle man, e ant col moment medésim la fomna a l’é tornà a drissesse e, con granda gòj, a dasìa glòria a Nosgnor. Anmaginomla ch’a sàuta ‘d gòj e ch’a crija: Grassie! Grassie! Che Nosgnor a sìa benedì e laudà!”.
Gesù, ël magìster, a l’avìa operà n’àutr grand miràcol ëd misericordia: cola fomna a l’era stàita liberà ant lë spìrit dal pèis ch’a l’avìa an sla cossiensa e ch’a l’avìa fala vnì malavia tant da feje pì nen drissé la schin-a. Ij demòni ch’a l’avìo ampossessala a l’ero surtije grassie a la potensa ‘d Gesù.
I l’avrìo podù spetesse che la comunità a l’avèissa peuj pijà part a cola gòj e ch’a l’avèissa ringrassià e laudà Nosgnor. An efet a l’era stàit parèj: “la gent as arlegrava ‘d tute le còse gloriose che Gesù a fasìa”, ma nen tuti. “Ma ‘l cap ëd la sinagòga, indignà ‘d lòn che Gesù a l’avìa fàit na varision ant un dì ‘d saba, pijand la paròla a l’ha dit a l’adunansa: “A-i é ses dì për travajé. Ven donca an coj dì-lì për feve varì, e nen ant un dì ‘d saba!”.
Un dì la sman-a Nosgnor Dé a l’avìa guernalo për chiel istess. Nosgnor a l’avìa ‘d sicur butà ant ël Decàlogh ch’a l’é ‘n dovèj ëd sò pòpol chité da tùit ij travaj nen necessari për dedichesse a rende onor a chiel, për arsèive soa Paròla e per la preghiera, ch’a l’é part ëd l’arpòs ch’i n’oma da manca. Ant col temp-là, contut, ij cap religios a l’avìo butà an pé tuta na série ‘d regole e ‘d regolëtte ëd lon ch’as podìa e ch’as podìa pa fesse ant ël dì ‘d Nosgnor, ch’a l’era ‘l saba. Ël fàit a l’é che tut lolì a l’era dventà un pèis ch’a crasava la gent e che bin a së slontanava da lë spirit ch’a l’é d’ispirassion al dì dl’arpòs: ëd pensé pì nen almanch për un dì a nojàutri médesim, ma dedichesse a Nosgnor e fé dël bìn a j’àutri. Pì ‘d lòn, tute cole régole a fasìo nasse ‘l bàilo, ël malintèis, che la giustissia dëdnans a Nosgnor, la salvëssa, a sarìa stàita l’arzultà dl’obidiensa rigorosa a tute tute régole: quajcòsa ch’a l’era torna espression d’egoism e dzurtut d’ipocrisìa, na mascra da butesse an sla facia, iludend-se d’esse parèj “a pòst”.
La reassion ëd Nosgnor Gesù Crist as l’é vnùa sùbit: “Ipòcrita ch’i seve! É-lo nen vera che, bele s’a l’é ‘n dì ‘d saba, vojàutri dëstache ‘l beu e ‘l burich da la grëppia për mneje a bèive? Forse ch’a podìa nen, costa cara fomna, na fija d’Abraam, che Sàtana a la tenìa an sogession për disdeut agn, ess-ne liberà bele s’a l’é ‘n dì ‘d saba?”. I l’avìo capì gnente dla benedission dël Dì ‘d Nosgnor: ij travaj da chiité ‘d feje a son coj ch’as fan për nojàutri, ma nen coj ch’as fan për j’àutri ispirà da l’amor! Grassie a Nosgnor, adess a l’avìo capìlo: ij sò aversari a l’ero vërgognass-ne dla reassion ëd lor.
La religion a giuta nen s’a l’é nen cola génita che mach Gesù a peul mostrela. Na religion sensa la potensa ‘d vita ëd Gesù a variss pa l’ànima dla gent coma ch’a dovrìa, ma a l’é mach n’opression. I foma bin a arfusela. Da disdeut agn cola fomna a vnìa ant la sinagòga sensa avèjne ‘d profit. Quand ch’a l’ha ancontrà Nosgnor Gesù Crist, contut, le còse a son cambià ëdcò për chila. Gesù a dis: “Ël làder a ven mach për robé, massé e fé ‘d ravagi; i son vnù përchè a l’abio la vita e l’abio an abondansa” (Gioann 10:10).
Gesù a resta l’istess ancheuj: a l’é për lòn che con gòj e d’arconossensa che mi i veuj fev-lo conòsse. Na religion a peul esse na delusion, ma ‘l Salvator Gesù Crist, coma ch’a l’é presentà e dëspiegà ant la Bibia, av sarà mai na delusion. I peude ess-ne sicur!


text:
Caminà
Caminà (istéss ind la parlada piasentina; en italiàn Caminata), l'è un cumün italiàn d'la región Emilia-Rumagna che'l se tröva en Pruincia de Piasensa.
Al gh'ha 269 abitant (dato del Dicember 2013[1]), cont ona süperfis de 3,2 km² e ona densità de 84 ab./km².
El paés el cunfina cun i cumün de Canevino (PV), Nibbiano e Ruino (PV).
I sò frassión i en Moncasacco e Canova.
Dal prìm de genàr 2018 Caminà la s'è ünida cun un referendum ai cumün de Pegurera e de Nibiàn par dà vit al nou cumün de Alta Val Tidòn.
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del numer de abitant del comun de Caminà l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
Quai ha ditg Georg Carl, il manader da la partiziun asil e return da l’Uffizi da migraziun e dretg civil. Actualmain datti en il Grischun centers per requirents d’asil a Schluein, Laax, Domat, Cazas, Valzeina, Tavau, Cuira e Landquart. Il schaner avra in nov center a Litzirüti. Ier è vegnì enconuschent, che la Val Müstair ed Andeer survegnan centers per requirents d’asil temporars.
Chantun Regenza infurmescha davart ulteriurs centers d’asil
Perquai ch’il dumber da fugitivs s’augmenta adina pli ferm, dovra il chantun Grischun l’auter onn ulteriuras capacitads per requirents d’asil. Probabel l’autremna vegn la regenza a communitgar il lieu da dus ulteriurs centers da transit cun contracts d’enfin 10 onns.


text:
Questa reducziun per 7 minutas tranter il 2014 e 2015 vala per la lavur a temp cumplain. Tar la lavur a temp parzial è il temp da lavur emnil s’augmentà per 4%. Ils motivs per quai augment èn l’augment dals emploiads (+2,6%) e dal temp da lavur annual effectiv per plazza da lavur (+1,4%).
45 uras/emna en manaschis gastronomics
Il pli ditg vegn lavurà en il sectur primar da l'agricultura cun bunamain 45 uras per emna. I suondan ils secturs da la gastronomia (42 uras e 17 minutas), assicuranzas e credits (~42 uras) ed ulteriurs servetschs (~41,5 uras).
Las vacanzas annualas èn creschidas sin 5,15 emnas. Las pli bleras absenzas ha nudà la sparta da sanadad e dal socialesser.
RR novitads 12:00


text:
Cantor
Georg Ferdinand Ludwig Filip Cantor (03 04 1845, Sant Pedarsbuurgh - 06 01 1918, Halle) al era un matemàtich Tudèesch cugnussüü cuma ul creaduur da la teuría di cungjuunt.
Vidée apó[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Cungjuunt da Cantor
- Argümeent da la diagonala da Cantor
- Teurema da Cantor
- Paradoss da Cantor
- Teurema da Cantor-Bernstein
- Teurema da Heine
- Ipòtesi dal cuntínü
- Cungjuunt cüntàbil
- teuría naïve di cungjuunt
- Bigezziú
- Nümar cardinaal
- Nümar urdinaal
- Cungjuunt bé urdenaa
- cuntruvèrsia dal Teurema da Cantor
- Infinii
- Medaija Cantor


text:
Ils trais vents
- Dumengia, 19.7.2015, 17:25
Tgi che tschertga chatta! Quai vala senz’auter per Arnold Rauch e sias excursiuns en il archiv da la Televisiun Rumantscha. Ma, i dà era excepziuns e surpraisas.
Ina da quellas è segir e franc l’inscunter da Susanna Fanzun cun il professer canadais, Gilbert Taggart. Quai era dal 1998 che Taggart è rivà en Svizra. El saveva perfetgamain rumantsch ed era per uschia dir inamurà en las parablas engiadinaisas.
En il film che Arnold Rauch less preschentar en il «Sas anc?», purtretescha Susanna Fanzun il surprendent Canadais, deplorablamain gia mort, e mussa in film fenomenal che Taggart aveva fatg sez. In film animà da la paraula rumantscha «Ils trais vents».


text:
Wildhaus-Alt St. Johann
Wildhaus-Alt St. Johann a l'è un cumün svizzer del distret eletural (Wahlkreis) de Toggenburg, in del Canton San Gal. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 87.53 km² e in del Dicember 2011 al gh'eva una popolazion de 2604 abitant.
El cumün de Wildhaus-Alt St. Johann al se tröva a una altitüden de 895 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Amden, Grabs, Nesslau-Krummenau, Quarten, Stein, Walenstadt. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca.
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Alt St. Johann Sit ufizial
- Wildhaus website
- Alt St. Johann in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.


text:
La civilisaziun moderna che sa derasa lai svanir fenomens natirals dacurt anc famigliars. In da quels è il return ed il gnivar da las randulinas la primavaira. Ni tge èsi cun il sgol impressiunant dal randurel pitschen en grondas autezzas e che cuzza tutta notg? L’emissiun vul sensibilisar per l’observaziun, il schanetg e la protecziun da tals animals che vivan datiers dal carstgaun.
Redacziun: Giacumin Steinrisser
Radioscola 20-2-1962
Numer d’archiv: 2074
(Per raschuns da dretg d’auturs è l’emissiun d’udir senza las parts musicalas.)


text:
Meilen (distret)
Coordinate: 47°16′N 8°40′E / 47.266667°N 8.666667°E El Distret de Meilen (en todèsch: Bezirk Meilen) l'è giü dei dùdes distrècc del Canton Zurigo, en Svìsera. La popolasiù l'è 'n magiurànsa de lèngua todèsca e 'ndèl Dicember 2011 l'ìa de 97 649 abitàncc. L'è sitüàt endèla part meridiunàl del cantù , endèla regiù geogràfica ciamàda Pfannenstiel, che la töl dét 'na bùna part de la còsta setentriunàla del lach de Zurìgo. El capolöch aministratìf del distrèt l'è la citadìna de Meilen.
Sudiviziù aministratìva[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El distrèt de Meilen l'è spartìt sö 'ndèi öndes cümü elencàcc endèla tabèla riportàda ché sóta:
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]


text:
A la radunanza generala è la presidenta, l’anteriura cussegliera naziunala Vreni Müller-Hemmi, sa mussada cuntenta cun il dialog instradà cun la vischnanca. Dad in emprim inscunter cun ina delegaziun da la suprastanza communala è resultà in consens pertutgant temas e la necessitad da s’inscuntrar regularmain, scriva l'agentura da novitads ANR. La finamira è da sa chattar 4 giadas ad onn cun las autoritads communalas.
L’emprima sentupada ha mussà che la vischnanca ha interess vid in dialog instituziunalisà cun la Cuminonza d’interess Tujetsch.
En pli èn ils preschents vegnids a savair che la vischnanca da Tujetsch vul porscher en l'avegnir il pass per la loipa gratuitamain als possessurs d'abitaziuns secundaras.
Durant la radunanza han ils preschents era formulà giavischs sco per exempel dapli artitgels per tudestg en la «Tuatschina» u pussaivladads da cumpra e dal traffic public per fracziuns pli perifericas.
RR novitads 15:00


text:
Ils affars cun velos da muntogna cun in motor electric quels èn stads fitg buns quest onn. Uschia constatescha per exempel Sepp Hendry da Casutt Velos a Glion in augment da 30 fin 35% cumpareglià cun l’onn avant. Ch’ins ha vendì dapli e-mountainbikes quest onn, conferman era auters affars grischuns, sco per exempel la Imholz Fritz SA a Cuira, la Alpine-Bike Engiadina a Schlarigna ni Gian Duri Carstan da la Bikereria a Scuol e Gian Claudio Livers da Beat Sport a Flem.
13 fin 30% èn e-mountainbikes
Mintga quart velo che la Imholz Fritz SA a Cuira venda quest onn è per exempel in velo cun motor electric: varga la mesadad da quels èn velos da muntogna. Vul pia dir mintga 8avel velo ch'ella venda a Cuira è in e-mountainbike. Tar la Casutt Velos a Glion è quai prest mintga 5avel velo e tar la Alpine-Bike Engiadina a Schlarigna, per numnar in terz exempel, è qua schizunt prest mintga terz velo. Simplifitgà san ins pia dir: 13 fin 30% dals velos vendì quest en il Grischun èn e-mountainbikes.
Er ils giuvens èn pronts
Ina raschun daco che la vendita dad e-mountainbikes è creschida ils ultims onns e ch’ella crescha vinavant èn ils giuvens, vul dir cunzunt quels da 30 onns ensi. Els cumpran ussa er pli stedi in tal velo da muntogna cun motor. Las raschuns d’insumma cumprar in e-mountainbike èn tenor ils vendiders fitg differentas: In fa quai per exempel per prender giu, in auter perquai ch'el vul finalmain pudair far turas da velo ensemen cun ses partenari ch’è pli fit ch’el.


text:
Tujetsch ha ina historia unica ch'ei documentada fetg bein. Plirs documents naven dil 14avel tschentaner dattan perdetga. L'emprema descripziun historica dalla val savein nus engraziar a pader Placi a Spescha. Igl onn 1805 descriva el fetg detagliadamein l'entira Val Tujetsch cun tut sias atgnadads.
Jeu giavischel bien divertiment cun sfegliar ella historia dalla Val Tujetsch.
Tujetsch el decuors dil 19avel tschentaner
Cuntegn
Survesta dils documents
Cuort purtret dalla val
Geografia
La vischnaunca da Tujetsch ei la vischnaunca situada il pli el vest dil cantun Grischun. Ella cunfinescha el vest, nord e sid culs cantuns Tessin ed Uri ed egl ost cun las duas vischnauncas da Medel e Mustér. La vischnaunca fuorma ina val ch'ei la tgina dil Rein Anteriur. Ella ei largia, sulegliva e sesiara empau viers ost. La colligiaziun principala culla val ei quella egl ost viers Mustér, Glion e Cuera. Il Pass Alpsu ei l'autra direcziun fetg impurtonta per la val, ina direcziun che ha survegniu dapli muntada dapi la construcziun dalla via igl onn 1864 e dalla viafier igl onn 1926. Quella impurtonza ei carschida ils davos decennis muort il turissem d'unviern e la collaboraziun cun Ursera. La Svizra Centrala ei in dils gronds potenzials pil sport da skis. Duront tschentaners ha era il Pass La Crusch giu ina certa muntada en direcziun nord. La direcziun viers il sid, sur Stagias e Lucmagn, ei stada oravontut quella dil hanletg da stiarls e dalla cumpra da cauras. Cun l'avertura duront il temps d'unviern munta il Pass Lucmagn ina ulteriura resursa pil turissem d'unviern. La stad fuorma el ina communicaziun attractiva pils indigens viers il sid e pils Talians in emperneivel refugi dallas caliras si en nos cuolms.
Historia
La colonisaziun dalla val ha entschiet suenter la fundaziun dalla claustra a Mustér. Il territori dalla val apparteneva alla claustra. Entgins tschentaners han ils signurs de Putnengia administrau la val. Sia sedia han els giu el casti da Putnengia sut Dieni. Tochen el 19avel tschentaner ein las possessiuns dalla claustra semantenidas. La vischnaunca ei tec a tec sedeliberada da quellas grevezias. Las murias e pestilenzas han era purtau miserias e tristezia ella val. El 16 e 17avel tschentaner han quellas epidemias furiau ella val a caschunau bia mortoris. Il clima migeivel ch'ils emprems colonists savevan aunc guder cun uauls entochen sil Pass Alpsu ei semidaus. La veta ed il viver ella val ein daventai pli crius. Consequenzas veseivlas ein stadas la stuschada dil cunfin digl uaul pli a bass ed il sforz da bandunar pliras uclivas sillas spundas ed els aults dalla val. Igl onn 1749, igl onn dalla gronda lavina da Rueras, muossa la natira sia forza e las consequenzas dallas midadas climaticas dil temps denterglazial ch'ha entschiet el 16avel tschentaner e cuntinuau entochen el 19avel. Las lavinas daventan in prighel permanent per la populaziun e las stads bletschas ein bovas in prighel. Era gronds barschaments tuccan ils vischins dalla val.
La pli gronda catastrofa ei la resistenza disgraziada encunter l'invasiun franzosa. Il resultat da quei ein las miserias suenter l'entschatta dil 19avel tschentaner. Cun il 19avel tschentaner entscheivan las grondas midadas. La populaziun crescha ad in crescher. La baselgia meina il pievel. La Confederaziun Svizra pren sia entschatta. Ei dat midadas politicas cun novas leschas e directivas. Il Grischun baghegia las vias ellas vals allontanadas, aschia era quella dil Pass Alpsu denter 1861 – 1864. Il grond diember d'habitonts, cun 1116 persunas igl onn 1835, pretenda da tschercar lavur ord la val. Quei e la paupradad che pren tier, meina ad in sforz d'emigraziun. Aunc pli grondas midadas caschuna il 20avel tschentaner. Malgrad l'emprema uiara sefan patratgs per la promoziun dil turissem e quel flurescha ils anno 1920. L'erecziun dalla viafier, oravontut previda sco attracziun pil turissem, ei in impuls essenzial per quella nova sparta. La secunda uiara mundiala freina e suenter quella drova ei entgins onns avon ch'il moviment mondi ensiviars. Ils onns 1960 entscheivan las grondas midadas ed il svilup enviers ina vallada cun ina gronda purschida turistica e petga principala economica dalla val. Tujetsch ha senza dubi giu cletg. Sia posiziun geografica cun sias bellezias naturalas ha purschiu ad ella in svilup ch'auters san mo semiar. Las ovras hidraulicas han tschentau il fundament essenzial per quei svilup.
Ils anno 1990 porta la construcziun dil tunnel da basa dil Gottard all'entira vallada novs aspects e la pusseivladad da tschentar novas vias pigl avegnir e per il futur dalla vischnaunca. Novissimamein sesarvan novas pusseivladas e vias pigl avegnir dalla val culla avertura communabla dil territori da skis Andermatt-Sedrun. Igl impuls che quella unificaziun dils territoris da skis sa purtar alla val ensiara grondas speronzas pigl avegnir.
Cheu ina survetsa dils documents en format PDFch'ein d'anflar sin la pagina da historia dalla Val Tujetsch.


text:
Ajentöra stampa dla Provinzia
- Sön internet: les scolines se presentëia por le pröm iade deboriada liejer inant ›
- De plü sconanza ales mendranzes, aprovada la lege regionala nöia liejer inant ›
- Fonds sozial europeich: 2,7 miliuns de plü por proiec FSE liejer inant ›
- La Ntendënta dla scoles ladines ie unida numineda liejer inant ›
- Le volontariat jonil: surandada dles onoranzes ai 18 de ma a Hall liejer inant ›
› D'autra nutizies | Homepage Ajentöra stampa
Comuns
- La ”Portina mobila dl consumadú” a La Ila (Comun de Badia) liejer inant ›
- Senteda dl cunsëi de chemun di 23.05.2018 (per tudësch) y file audio (Chemun de Urtijëi) liejer inant ›
- Sentada dla comisciun por l’frabiché di 06.06.2018 (Comun de Badia) liejer inant ›
- Comisciun por le fabriché - proiec tratá (Comun da La Val) liejer inant ›
- Senteda dl Cunsëi chemunel ai 29.05.2018 - orden dl di (Chemun S. Crestina Gherdëina) liejer inant ›
Manifestaziuns
No upcoming events to display
Video
Duc i video dl'Ufize Stampa


text:
Correspundenza da Tujetsch
annada 60, nr. 44 dils 3 da november 1916
Igl October ha portau a nus uonn neginas rosas. Ual aschi paucas spetgein nus dalla renomada stad, de S. Martin. Cun las biaras e grevas lavurs digl atun, las qualas audan schiglioc en temps de bial’ aura tier las pli emperneivlas lavurs dil pur, havein nus stoviu semurdergiar dat A—Z. Ge semurdergiar! Quei astgass ins bein metter sut la crusch vid igl esch de nossas casas purilas, essend el la devisa dil pur sin siu stentus viadi tras la veta. Cheu ei bein la ferma speronza sin la pagaglia da surengiu la soletta petga, la quala dat a siu pei in segir e ferm sustegn. Ina quorta egliada sin il product de sias breigias.
La raccolta de truffels ei stada tier nus qualitativ buna, pli buna ch’igl onn vargau, fertont che la quantitat stat lunsch anavos a l’ anteriura. Biars quentan cun in manco de 50%, pia strusch igl agen consum. E tonaton munglass il pur saver furnir truffels als cars confrars dils marcaus, ils quals volvessen ina gada per atun il pli bugen ora duas ga ils sacs de nossas caultschas carpun. (In mussament, tgei stan ha la finala il megler sulom).


text:
Da las mesiras da persunal èn pertutgads 16 da 127 impiegads da l'interpresa da gasettas. Per la gronda part dals pertutgads hajan ins chattà offertas alternativas aifer la Somedia u ch'ins haja offert ina reducziun dal pensum da lavur. En tut vegnan 600% da plazzas stritgads. Adattaziuns da pensums vegni però er a dar tar ils collavuraturs libers. Sco la Somedia scriva, duai la reducziun da plazzas succeder socialmain cumpatibel.
La fin da schaner ha la chasa editura Somedia fatg enconuschent che las duas gasettas Südostschweiz e Bündner Tagblatt duain en l'avegnir avair ina redacziun cuminaivla. Finamira da questa fusiun saja d'evitar duplicitads, nizzegiar sinergias e d'optimar ils custs.
RR novitads 16:00


text:
Tan vel pa mi imobil?
Nia düć ne sa tan che so imobil podess valëi veramënter söl marćé o é bugn da dì sce le prisc pité canch'al vëgn venü o afité l'imobil, é adeguè o no. Tröc ne sa nia co che ai dess fà. Insciö vai da n profescionist lëde (n marćiadënt d'imobiliars, n geometer o n architët) por se lascè fà n arat sön le valur de so imobil. N te' arat costa de regola inće aladô y nia düć n'é a öna da dè fora scioldi por chësc.
N stromënt che öga por sciazè da susc y autonomamënter so imobil (prisc de venüda o d'afit) é le sorvisc che vëgn pité dal'Agenzia dles Entrades sön la plata internet: www.agenziaentrate.gov.it.
Porsones che à tut sö n credit ciafa derevers les tasses, sce ares paia jö le debit dan tëmp
La signoria arbitrala bancara desponn la retüda aladô de cuotes determinades
Dan da n valgügn agn à n consumadù ciafè n imprëst da n istitut de credit (Prestitalia Spa). Tl scomenciamënt dl 2014 orô le consumadù paié derevers l'imprëst dan dal tëmp y s'à porchël lascè fà jö le cunt de tan che al ti ê ćiamò debit ala banca. Al paiâ le debit, mo la soma ti savô scialdi alta y insciö él jü dala Zentrala di Consumadus dl Südtirol por se lascè ćiarè do y fà jö danü le cunt. Dala calcolaziun resultâl che al ess messü paié derevers cotan demanco de ći ch'al â paié. Insciö se ghirâ le consumadù derevers la desfarënzia dala banca. Baldi zënza suzès. Le consumadù tolô insciö la dezijiun da presentè recurs pro la signoria arbitrala bancara (Arbitro Bancario Finaziario).
Te chësc caje à la signoria arbitrala bancara desponü na retüda al consumadù de 3.081,96 euro.
La retüda dles tasses y di cosć vëgn preodüda dal articul 125 sexies dl Test Unich Bancar che dij che le consumadù po te vigni momënt paié derevers dan tëmp, daldöt o inće ma en pert, la soma imprestada al finanziadù. Te chësc caje àl le dërt da ciafè na reduziun di cosć dl imprëst anfat ala soma di fić y cosć debit por la dorada romagnënta dl contrat.
La Zentrala di Consumadus dl Südtirol inviëia porchël dötes les porsones che à paié derevers n imprëst dan tëmp (dantadöt pro contrać d'imprëst de n cuinto dl paiamënt o dla ponsiun) da se lascè ćiarè do la calcolaziun dl debit romagnënt, do avëi tut n apuntamënt al numer de telefonn 0471-975597.
EFSA: Lat frësch po contignì bateries y dess porchël gnì cöt
Ći risćion pa sc'an bër lat frësch? Chësc po contignì "bateries danoses" sciöche le campylobacter o salmoneles y al ne basta nia ma na lauraziun igienica tles aziëndes da paur. L'Autorité europeica por la segurëza di alimentars (EFSA) lascia alsavëi che cöje le lat dan da le bëre é la miù manira por desdrüje chës bateries che po fà amarè la porsona.
Lat frësch - chël ô dì lat de vaćes, ćioures, bisces y i.i. che n'é nia gnü scialdè sö a plü co 40° o gnü sotmetü a tratamënć de chësta sort - "po contignì bateries de dann che po inće gaujè de burtes maraties" à lascè alsavëi EFSA. Tratamënć igienics moderns tles aziëndes sciöche inće na secuënza de desfridamënt zënza interuziun é porchël indespensabli. Mo chësc ne basta nia por schivé i risć. Le lat frësch dess gnì cöt denant che le bëre. Te tröc stać dl'Europa po lat frësch gnì cumprè pro automać y al pê che les consumadësses y i consumadus é tres plü interessà a chësc.
Racoiüdes de punć: pâiel pa la mëia da ester fedei?
Feter te dötes les botëghes él da ciafè de te' scomenciadies: por tan y tan de punć ciàfon chësta o chë "scincunda". Mo pâiel pa pordërt la mëia da stè fedei a na botëga?
N ejëmpl de na scomenciadia atuala de n gran supermarćé: por 26 punć y 11,90 euro laprò ciàfon n toster a contat. Le medemo model costa tla botëga dl produtur online 32,90 euro. Por ciafè i 26 punć mësson cumprè ite por 520 euro (o zënza pon inće cumprè 52 produć sponsor). La "reduziun sön le prisc" tla forma dla scincunda à na faziun de prësc 4%. Al é da se damanè sc'al ne foss nia miùmarćé da d'adoré le potenzial de sparagn canch'an cumpra ite (aladô de sciazades dess chësc ester incër le 10%, chël ô dì de 52 euro pro nosc ejëmpl): cun chisc scioldi ne podésson nia ma se cumprè le toster, mo inće se vaghè i ingrediënć por na cëna de tost Hawaii.
Jide ma te n zënter fitness ... mo oćio al contrat!
Cun l'ann nü s'à tröc de nos tut dant da fà valch por süa condiziun fisica. Mo indere nia vigni zënter de fitness ne mantëgn ći ch'al impormët y nia vigni program de fitness ne corespogn a nüsc bojëgns. Mo a ći désson pa mëte averda?
Por pröm désson se fà scrì fora dal dotur de ćiasa n atestat che nes dà l'ok por fà n'ativité sportiva. Spo él da tó en conscideraziun nüsc fins: ći ôi pa y tan de tëmp poi pa investì te chësta ativité? An dess spo baié di fins cun le trainer. Al é inće important da ćiarè avisa sciöche al é tl zënter de fitness tratan i orars olach'an oress jì ilò: él injins assà? Vëgnel pa daurì sö assà? Él assà dusces y éres pa nëtes? Damì él sc'an damana da podëi jì a fà n'ora de proa debann - insciö s'intënon belatira sce le zënter se scüsa.
Denant che sotescrì le contrat él da se le lì jö indortöra y mëte dantadöt averda ai terminns de desdita y ales poscibilitês de retrata. De plü informaziuns él da ciafé sot a www.verbraucherzentrale.ii.
Ći costa pa n cunt bancar?
Sön l'ultimo estrat dl cunt dl ann mëss les banches ti comuniché avisa a süa tlientela ći che so cunt é gnü efetivamënter a costè tratan l'ann calendar dër stlüt jö. A chësta calcolaziun ti mëssel gnì injuntè la insciödita plata de suravijiun ("documento di sintesi"). Sc'an mët a confrunt ala fin dl ann l'ISC efetif („indicatore sintetico di costo“) cun l'ISC dl profil d'anuzadù ch'an à instësc sön la plata de suravijiun, pon abiné fora sc'an paia deplü o demanco por so cunt co "l'anuzadù standard". Sc'an s'intënn ch'an paia trö' massa, désson se lascè aconsié dala banca n cunt plü adatè o damanè do te d'atres banches sc'ares po pité n cunt plü passenënt.
N'inrescida dla Banca d'Italia de setëmber dl 2013 desmostra che un di faturs plü importanć por les desvalianzes de cost pro cuntcorënć é "l'eté" dl cunt. Dit en cört, inće sce n cunt pëia ia cun de bunes condiziuns devëntel cun la dorada dl contrat tres plü ćer insciöche n cunt de plü de diesc agn costa mesanamënter plü co 100 euro. Porchël désson, n pü' aladô dl mote "Ester jogn é döt - inće pro le cunt bancar", controlè avisa l'ultimo estrat dl ann. Y lascéssal dì: al é inće cunć debann!
Svenüda: i prisc arbassà, i dërć resta anfat
An ne po nia mëte ala pêr prisc arbassà cun dërć limità por la tlientela. Inće sce le prisc é superscontè àn le dërt al patüc zënza defeć y ales cualitês impormetüdes tl cheder dla lege de garanzia. Sce n articul vëgn venü miùmarćé deach'al é por ejëmpl n pü' paz o n pü' smarì mëss chësc inće gnì dè dant.
La tliënta/le tliënt po fà na retlamaziun de vigni defet che ne ti é nia gnü segnalè avisa tla botëga, inće sc'ara/al s'intënn de chësc pormò plü tert. La garanzia por defeć eventuai dl produt é de dui agn da canch'al é gnü cumprè o de 60 dis da canch'an se n'à intenü. Ti pröms sis mëisc mëss la comerzianta/le comerziant desmostrè che le defet n'ê nia canche le produt é gnü cumprè. Insciö él plü saurì por la consumadëssa/le consumadù da se fà avarëi le dërt a n produt zënza defeć o a na retüda di scioldi. Ara/al n'é indere nia oblié da azetè n bonn!
Mo metede averda: por prinzip ne mëss la botëga nia tó zoruch produć zënza defet. Sce ara le fej spo él por bela cherianza. La poscibilité da baratè produć zënza defet cumprà tratan le tëmp de svenüda vëgn en gran pert bele stlüta fora atira dales botëghes.
Energia-efiziënza? Puh prëibel, mo nia a spëises dla trasparënza!
Da n valgönes edemes rôdel sura döta la provinzia zacotan de rapresentanć lezitënć che ô vëne implanć fotovoltaics y pumpes termiches. Ći fej pa chisc furbi? Ai ti cunta dant ala consumadëssa/al consumadù che süa familia é öna "dles sóres cin' families fortunades dl comun che à le plajëi da podëi pié do n sistem de scialdamënt bunmarćé y insciö sparagné ann por ann n gröm de scioldi contanć". Le problem pro chësta chestiun: ći che vëgn chilò venü dai rapresentanć feter sciöche por fà n plajëi n'é nia ater co n'ativité düra pro chëra ch'ara nen va de milesc de euro. Nia ma la manira sciöche i rapresentanć fej da abiné la crëta dles consumadësses y di consumadus n'é plü co sospetosa, mo bëgn inće en pert les pratiches comerziales che vëgn aplicades: sön i documënć mànćel informaziuns, i rapresentanć rajona de bonus fiscal sciöche sc'al gniss ma conzedü da süa firma, le finanziamënt vëgn descrit malamënter y cotan deplü. La Zentrala di Consumadus aconsiëia da dì: "No, giulan impò". De plü informaziuns: www.verbraucherzentrale.it.
Comerz de pici ćians - metede averda ala provegnënza!
Le comerz cun de pici ćians, inće online, é oramai deventè n'ativité inredora. Al po ester che che cumpra zënza bëgndî damanè ti dais sü scioldi a organisaziuns zënza scrupui feter sciöche la mafia. La comunité de laûr "Comerz de ćians" aconsiëia:
- cumprè dagnora da zidladus conesciüs che à na lizënza;
- ma cumprè ćians che à almanco 8 edemes;
- damanede sc'i podëis odëi la uma dl ćian y passede tëmp cun la uma y so ćian;
- damanede do: zidladus responsabli respogn ion a vigni domanda;
- sc'i ëis dübi damanede n dotur di tiers de crëta.
Ćiamò n consëi: inće tles ćiases di tiers locales él tröc tiers da cater iames che aspeta che zacai i toles sö y ti ois bun!


text:
Ruth
4
Boz as maria con Ruth
4:1 Antërtant Boz a l'era andass-ne a la pòrta dla sità e a l'era setasse. A l'é passaje pròpi an col moment ël parent che Boz a l'avìa dit. Boz a l'ha dije: "Ti, avzinte e set-te sì". L'òm a l'é avzinasse e a l'é setasse. 4:2 Antlora Boz a l'ha sernù des òm an tra j'ansian ëd la sità: "Seteve ambelessì," a l'ha dije, e lor a son setasse. 4:3 Alora chiel a l'ha dije a col ch'a l'avìa 'l dirit ëd dësangagg: "Ël tòch ëd tèra ch'a l'era 'd nòst frel Elimelech, Noemi, ch'a l'é tornà da la campagna 'd Moab, a lo buta an vendita. 4:4 Mi i son dime ch'a ventava anformete e dite: S'it veule esercité tò dirit ëd dësangagg, catlo, ma se ti 't lo veule nen, dimlo, përchè mi i peussa savèjlo. Ti 't ses ël prim a d'avèj ël dirit ëd dësangagg, mi i ven-o dòp ëd ti". L'àutr a l'ha rëspondù: "Òi! Sicura ch'i veuj catelo". 4:5 Ma Boz a l'ha dije: "Ël dì ch'it cateras cost camp da la man ëd Noemi, it cateras ëdcò Ruth, la Moabita, la fomna 'd col ch'a l'é mòrt, për porté anans ël nòm dël mòrt an sël sò patrimoni". 4:6 Antlora col ch'a l'avìa 'l dirit ëd dësangagg a l'ha rësponduje: "Mi i peuss nen caté col dirit ëd dësangagg, dësnò i-j farìa 'd dani a mia pròpia ardità. Pija pura mè pòst ant ël dirit ëd dësangagg, përchp mi i peuss nen esercitelo".
4:7 Ora, a-j era na vòta la costuma an Israel, ant ël cas ëd dësangagg o d'ardità, për prové për ver tùit j'afé: un as gavava soa sàndola e a-j la dasìa a l'àutr. Costa a l'era an Israel la manera 'd porté testimoniansa. 4:8 Col ch'a l'avìa 'l dirit ëd dësangagg a l'ha donca dije a Boz: "Fà la compra për ti istess", e a l'ha tirà andaré soa sàndola. 4:9 Boz a l'ha dije a j'ansian e a tuta la gent: "Anchei vojàutri i seve testimòni che mi i l'hai catà da la man ëd Noemi tut lòn ch'a l'era d'Elimelech e tut lòn ch'a l'era 'd Maclon e Chilion, 4:10 e ch'i l'hai 'dcò pijàit coma mia fomna, dël midem temp, Ruth la Moabita, vidoa 'd Maclon, për fé sicur ël nòm dël mòrt dzora a soa ardità e përchè sò nòm a vada nen a sparì an tra ij sò frej, ni da la pòrta 'd soa sità. Da ancheuj voi i na seve testimòni".
4:11 Tut ël pòpol ch'as trovava a la pòrta a l'ha rëspondù: "Nojàutri i soma testimòni", e j'ansian a l'han rëspondù: "Che Nosgnor a fasa dla fomna ch'a intra an toa ca, coma Rachel e coma Lia, che lor doi a l'han butà le fondamenta a la ca d'Israel. Ven a esse potent an Efrata e fate un nòm an Betlem! 4:12 Che toa ca a peussa esse coma la ca 'd Perez, che Tamar a l'ha partorije a Giuda, për grassia dla posterità che Nosgnor at darà da costa fomna giovo.
A nass Obed, fieul ëd Boz e Ruth
4:13 Peui Boz a l'ha pijàit Ruth ch'a l'é dventà soa fomna. Chiel a l'é andàit anvers a chila, e Nosgnor a l'ha conceduje 'd concepì e chila ha l'ha partorije un fieul. 4:14 E anlora le fomne a disìo a Noemi: "Ch'a sia benedì Nosgnor, che ancheuj a l'ha pa fate manché queicadun ch'a dësangagèissa. Che sò nòm a sia proclamà an Israel! 4:15 Chiel a sarà un consolator për ti e 'l sostegn ëd toa veciaja, përchè a l'ha për mare toa nòra ch'at veul bin, e che për ti a val pì che set fieuj". 4:16 E Noemi, pijàita la masnà e l'é butass-la an fàuda, e a l'ha fajle da bàila. 4:17 E j'avzin-e a l'han dije: "A l'é naje 'n fieul a Noemi". E chila a l'ha ciamalo Obed. Chiel a l'é stàit ël pare 'd Jesse, pare 'd David.
4:18 Costa-sì a l'é la posterità 'd Perez: Perez a l'ha generà Chesron; 4:19 Chesron a l'ha generàà Ram e Ram a l'ha generà Aminadab. 4:20 Aminadab a l'ha generà Nacson e Nacson a l'ha generà Salmon. 4:21 Salmon a l'ha generà Boz e Boz a l'ha generà Obed. 4:22 E Obed a l'ha generà Jesse, e Jesse a l'ha generà David.
À à È è É é Ì ì Ò ò Ó ó Ù ù Ë ë


text:
A Lucerna ha cumenzà oz il tschaiver, exact a las 5:00 la bun'ura cun l'Urknall. 15'000 fans da tschaiver èn stads da la partida tar il culp da partenza da la 5avla stagiun che dura fin il mardi.
In dals puncts culminants è il til d'oz suentermezdi. Il tschaiver na vegn però betg mo festivà a Lucerna, er en ils chantuns Solothurn, Grischun, Argovia, Son Gagl e parts dal Tessin ed il Vallais va la narramenta sin via.
Oz suentermezdi emetta RTR live il til da tschaiver da Domat:
RTR rapporta da la stagiun da tschaiver en Grischun
RR novitads 07:00


text:
En il fratemp èsi stà pussibel da salvar passa 1'000 persunas. Dasper la marina taliana èn era sa participadas navs da la missiun «Triton» da l'Uniun europeica. Da l'entschatta da l'onn èn morts circa 2'300 fugitivs en la Mar Mediterrana, annunzia l'Organisaziun internaziunala per migraziun.
Exteriur Cloms d'agid da 18 bartgas da fugitivs
En la Mar Mediterrana èn 2'000 fin 3'000 fugitivs en difficultads. Tenor la guardia da costa taliana èn en curt temp arrivads cloms d'agid da 14 bartgas da gumma e da 4 bartgas da laina.


text:
Per far quai han els stuì serrar giu tut las lingias da gas da la regiun, rapporta la gasetta locala da Londra Evening Standard. Uschiglio fiss il ristg d'ina explosiun da gas stà memia grond.
Entras quest incendi hai dà gronds impediments en il center da Londra, per part è il traffic vegnì svià, producziuns da teater èn vegnidas annulladas, tschertas butias han stuì serrar. En tut han pliras milli persunas stuì bandunar lur abitaziuns e biros, han communitgà ils pumpiers. La raschun da l'incendi n’è anc betg enconuschenta.
RR novitads 18:00


text:
Gaggi
Gaggi (Caggi en Sicilià) l'è 'n cümü de la Pruvìncia de Messìna, endèla la regiù Italiana de la Sicilia. El se tróa a 45 km a sudòvest de Messina e 160 km a èst de Palermo . Ai 31 de Dezèmber del 2004, el gh'ìa 'na popolasiù de 2.812 abitàncc e 'na superfìce de 7,3 km².[1]
Gaggi el ciàpa dét a le frasiù de: Cavallaro, Palmara, Falcò, Costa arancione, e Billirè.
I cümü tacàcc i è: Castelmola, Castiglione di Sicilia, Graniti, Mongiuffi Melia, Taormina.
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]


text:
Bavania
- Sonda, 7.1.2017, 12:45
-
Emprima emissiun:
- Sonda, 7.1.2017, 12:45, RTR
La festa dals Trais Sontgs Retgs.
Ier vain nus concludì la bella perioda da festas cun la Bavania, Buania, Buaneia, Buneia u Babania, co ils Rumantschs numnan la festa dals Trais Sontgs Retgs.
Tut questas furmas vegnan dal pled grec «epiphania» che signifitgescha appariziun. En l'Italia ha quai dà il num per la buna stria Befana che metta ils regals en ils chaltschiels. Era tar nus survegnivan ils uffants quest di ils regals, betg da Nadal.
Autras tradiziuns, popularas u religiusas, cuntinueschan però fin oz, ed insaquants protestants pon sa dumandar tge che C+M+B munta?