text:
Vna cuorta et christiauna Fvorma
IACHIAM PAPA.
Vna cuorta et christiauna Fvorma três Iachiam Papa, squischô in Puschleef, três Cornelium & Antonium Landuofs. dalg An. 1589.
auuoira salüd & pæsch da Dieu
Pæder três ses filg nos signer
Iesum Christum.
HAuiand eau auaunt uercequaunts ans fat stamper l’g Catechismum (aque, es sco dir, üna araschun da scodün da sia cretta) quæl chi es sto schrit dals barmoers predichians da Chuoira, et da me mis in Arumaunsch, da quæls nun siand plüs auauntmaun, & siand grand bsüng che la giuventüna uigna infurmeda in nossa cretta christiauna, & aggiauüschãd nos hundraiuel Comun et er particuleras persunas, schi hæ eau darchio prais aquaista fadia, & l’g hæ fat stamper. Et bain che saia ün pitschen cudeschet, schi hæ eau imperschò stuuieu bgier imgiurer, et müder par saluêr üna cufgniafla et regüleda fuotscha da scriuer nos launguaick, la quæla nun plescha fuorza er ad alchiüns, l’s quæls ch’eau uules (sch’els saun üna plü ladina) che s’dessen fadia à l’amusser er als oters. Par che, è sto bain ad üni, aque chel blesma, chel imgiura cun diligyntia, ches ueza chel hegia hagieu chiaschun da blasmêr. Et cun tuot chier lettur prain uschia par boen noßa buna uœglia. Et ligia & imprain bain aquaist cudeschet, l’g quæl cun bain chel saia pitschen, schi cuntain el impertschio [p. 3] cuortamang l’s puoncks aque ch’ün Christiaun daia crair, urêr, saluêr, & arguardêr; Las quælas chioses nu sun sulletamang bsügniusas à la giuuentüna, dimperse à scodün, giuuens, & uylgs, à masthchiels & à femnas. Cun tuot udis è als Predichians, sco ad aquels chi sun obliôs par lur uffici, alhura er ad una intyra superiuritæd, da hauair diligyntia & da metter chiüra, che aquaista informatiun christiauna gnis generelmaing impraisa. Sumgiauntamaing er scodün prus hum & prus duonna füßen culpauns da d'amußêr lur braieda aquaistas chioses. Che par l'g uaira schi nus nu guardain tiers plü bain in aquaist fat, co nus nun hauain fat fin adinhuossa, che nus gnin ad aspettêr ün gref giüdici da Dieu. Par che nus ischen huossa uschi inclinôs dsieuua la robba, uschi inauriôs da las hunuors & grandias da quaist muond, & arantôs uia à magliarias, parts, & oters, terrĕgs mêls costüms, che nus aßügniain poick Dieu, ne ses cummandamains. Elg es gnieu ad aquella, che elg es taunta bestialtæd in nus (cun pys da dir) che s'acchiattan persunas creschidas, chi nu saun la Chredynscha, ne l's dysch cummandamains, & niaunchia bain l'g Pædernœs, mirò che pchiadaglia che aque es, in che mœd nus ischen Christiauns? Cun tuot chier lettur, detta scodün prus Christiaun agiüd é cuseilg, che scodün s'infuorma in nossa cretta, & nossa bestialtæd uigna dsthchiatscheda, saimper aruuiand Dieu [p. 4] nos bab celestiêl, chel uœglia à nus três la sia buntæd, dêr ün bun perpœst, in talla che nus imgiuran nossas uittas, agli lôd, & in seruezzen da nos prossem, & aque tuot três ses filg nos signer & salueder Iesum Chrlstum, Amen.
Dæda à Samedan à 6. di d'Tschnêr. dalg An. 1571.
Dalg Catechißem, & l'g debit offici cun aquell da
purter alg pœuel d'Aengedina,
amiaiuel Auisamaint.
AQuaist plêd Catechißem uain dalg languagg Grec, & uuol dyr intraguidamaint, ù eir adestramaint: Per che e l'g eiran auaunt tymp da quels chi hauaiuen in la baselgia a quel hordinô & sul depütô uffici, cun uiua uusch, da d'informêr & amusser als infauns l's prin[c]ipæls artichels da la fe & doctrina christiauna. Et eir da tuot aque chi eira ad els ifauns miß hauaunt & amußô, da d'els hauair risposta & aradschun cun l'g quæl s'pudaiua uair & arcugnuioscher, aque ch'ünminchiün inprendaiua, ù incligiaiua & eir auisêr aquels chi giaiuen in errur, ú eiran ignorauns. L'g quæl huordan, tschert, eira zuond nüzaiuel traūter l'g pœuel christiaun per hauair üna dretta fuorma, chiœntsch principi, buna regla, & uair mœd da d'iuier l's infauns, & l's saimpels à la sauna doctrina & uaira religiun da Dieu & informêr [p. 5] lur iüdicis tiers las chiosas celestielas, & alg salüt bsügniusas: Fadschiant eir aque da tschiert ad adampchiamait et perfectiun da la baselgia, per che sco l'g sem, & l'g inplanter faun alg frütt; uschya eir l's infauns (in la fè infurmos) acondrizamaint da la baselgia. Ma uia; brichia tsainza singulæra diuina prouidentia, dimena, ais è duanto, chia alg pœuel christiaun saia sto acchiatto & lascho dauous, da d'inprender ad aradschuner & hauair cogniuschyntscha dals dysch comandamaints: da la cradyntscha: & dalg Bab nos: Perche aquaists trais puengs & artichels tschert, chi l's so, & l's salua, ho la somma da tuott aque chia la sainchia scrittürra contain & amuoßa chi saia bsügnius à la uitta æterna: per che siand trais chiosas bsügniusas p exequir aquella: Nūnedamaing, sauair che s'daia fer ù interlaschêr. E ueziãd da nun pudair fer, ù abandunêr que chi s'daia, sauair innonder ardschaiuer, tschierchiêr, & acchiattêr tal pudair: Et in che mœd que s'astouua exequyr, ù gurbyr. Schi amußan tal chiosas tuottas intyramaing l's trais præcedains & anumnos Artichels alg Catechissem pertniains, ma taunt cuertamaing et cleramaing, ch'üngiün nu s'pò almantêr ù der causa chia saia mema greiff ch'el nu possa purtêr ù saluer. Scha s'guarda dimena ünpo & s'fo surasen l'g thesor da quels artichels, schi che ais plü præcius? che plü grand? che cun plü bella fuorma aschantô giù & ifitto co quels? [p. 6] L's disch cumandamains cōteignen la vaira hundryntscha da Dieu & ouras da la chiaritæd uia l'g prossem cun taunta bella regla, che nun maunchia ne surauaunza ünguotta, à tal chia uairamaing s'dyr possa chia l'hutischma sabgientscha da Dieu saia crudeda da tschyl ad intraguidamaint da nus ignorauns & strauiôs in aquaista terra. Da quæls disch Dauid ilg Psam. 118. Frês aque he eau amô teis cumandamains sur l'g or & pedras præciusas.
Dals artichels da la Fè, che daia eau dyr? Cun l's quæls uain à nus con ün tal baltischem huordan miß auaunt œls, l'g offici da la sainchia Trinited a condrizamaint & complimaint da nos salüt, ch'üngiün nu po sainza grand dalett in aquels fer consideramaint: Siand chia alonder oura la tscherteza et mœd da nos salütt s'po inclyr, l'g quæl l's Apostels in plüs loeus haun declarô, & aquels in fig diligiaintamaing predgio. L'g Bab nos chi taunter la lieud l'g haueß pudieu cun tal huordan & cun taunts pogs pleds metter insemmell, à tal chia cun sett domandas, uigna domando taunt las chiosas spirituelas, co eir las corporelas, taunt que chi fadscha à lòd da Dieu, co eir à nos maungiel & consaluamaint, l'g quæl Christus l'g Signer el siand dumando dals Apostels da la dretta fuorma da d'urer, ho amußô, aschantô giù, & acrumandô, Luc 11. Tiers aquaistas chiosas tuottas, ais gnieu tiers alg Catechißem par complimaint da quel [p. 7] eir l's Sacramains, chi sun taunt co signêls & pains da la buntêd da Dieu uia à nus & grãdamaing à nos salütt faun & pertignen. Siand dimena l'g Catechissem per causa ta tal chiosa uschya ualarusas in se contniaintas zuond bun et nüzaiuel, schi haun aquel l's Apostels & zieua els tuots oters doctuors et fidels seruiains da la baselgia, brichia sainza causa, cnn taunt bel huordan, & cuerts puencs aschantô giù & taunt co bsügnius à la baselgia do, do, arcumaado.
Tall seng huordan dimena, per ch'el gniß eir aunchia hotz'indi cun granda diligentia tiers nus consaluô, ne priß (per causa dalg bsœng chi ais da quaists tymps, da d'arischer pœuel fidel & iüst) Schi agiauüsches eau grandamaing, chia s'amuãtassen sü homens illatrôs & sabgiains chi haun authorited, à lascher yr oura da tal sort d'cudeschs, & der auiamaint chia l'g üs dalg Catechißem alues in peis, & ßoriß traunter nus. Et siand aluôs schguardinus tymps, schi schsteße baín eir à Superiuers, da metter chiüra, & fer fer exequutiun, chia la fuorma dalg Catechissem aint ilg paiais cun diligentia & da sœn uigna tnida & üseda; accio chia l'g pœuel ad üna uitta sænchia, honesta, & nüzaiuula alg salütt uigna m'nô & intraguidô. Vœlg eir datschiert hauair aruô tuots magisters da schoula, chia nu manchiainten la giuuētüna in lur maun comissa, da l'amußer eir & intraguider zieuua la scientia & disciplina diuina, fadschiant aquella [p. 8] scholera da Christi et illatreda da Dieu. Vus babs & mammas saias eir vus glutitschs & mattè 15}}chiura da d'adastrer uos ifauns à la doctrina cœlestiela l's amussant la uœglia & temna da Dieu, l'g quæl d'uainta, scha uus aradschunes cun els, fais in memüergia & mattais auaunt las ouras pusauntas, l's hots beneficis, & la grãda amur & bain vuglyntscha da Dieu uia sieu pœuel declareda, item scha uus d'imünchia tymp & loe sia sænchia ledscha tiniais auaunt & amusais, dacho el l'g Signer s'comanda Exodi als. 13. Deut. 6. &. 11. capitels. Ad inporta bain eir fig uia las mammas chia saien fidelas & diligiaintas cū bain trer lur ifauns et zieuua Dieu l's amußer et chiastier Dacho Auna la mamma da Samuel saimper è steda desiderusamaing solicitaiuula et pisirusa in adastrer seis filg in buns costüms & hundryntscha da Dieu. 1. cudesch Samuelis. 1. chapitel, item da la fidelted chi hegian hagieu dauart aquaist fatt Loide la tatta & Eunica la mamma da Thimotei amuossa S. Pol in la 2. Epistola à Thim. 1. cap. S'ligia eir da Monica la mamma da S. Augustin, chia quella cun bliers uiedis & larmas hegia saimper tschierchiô l'g salüt & bein da seis filg. Las quælas chiosas zuond dischen, per che (sco disch S. Pol) aquel chi nun ho chiüra dals seis prœpis è mender d'imünchia infideil. 1. Epist. à Thimot. 5. cap. E saias dimena aruûos & auisôs vus tuots als [p. 9] quæls sto & discha da condrizer meter inauaunt & fauoryr l'g üs dalg Catechissem da nu manchier (perdigratia) ne suruair à uoß offici. Et eir vus, als quæls pertain et tuocchia aquel da compartyr, adruer & tigner auaut, guarde ta nun intarder ne interlascher comain chia vus gieuer üna vouta l'eifna l'g piglias per mauns & l'g adrouuas cun la giuuentüna, & hauient allura eir hagieu exam da quella redscherchias alg inpartuot che ella sapchia ù incligia dals artichels dalg Cathechißē, la quæla forza acchiat tant ignoraunta, vœglias ardür tiers cū tuott adestramaint, ch'ella inprenda da sauair inclyr & cufaßer nossa viglia & ludada religiun christiauna cun bun iudici et dretta fuorma. L'g quæl uairamaing innua chia gniß exequieu s'acchiatassen plüs sabgiains & intelligiaiuels ilg pled da Dieu co nu sun. Vezdets chiarnaelas schlaschœng et chiauastrias sun huossa als ifauns zuond bain cundschaintas et üsedas, & l's vain do daque granda arteza & sgundenscha, ma chi l's tira zieuua la vœglia da Dieu sun pogs. Pero disch Christus ell: Væ ad aquels chi daun schchiandel als ifauns. Math. 18. E s'achiatten eir alchüns, (uhe chia pchiadaglia) chi nun s'trupagien da dijr, chia l's ifauns nu possen piglier aint ne inclijr ünguotta da las chiosas celestiaelas. Pero chia quella lur opiniun saia vauna et naraschkia s'amuossa our dals pleds da Christi maden, l'g quæl (siand chia l's principals sacerdots [p. 10] et scriuauns S. Mathiea al 21 cap. três aque s'agrittentaun, chia l's ifauns clamaiuen ilg taimpel, Hosanna filg da Dauid) l's dumando sch'els haueßen lytt ilg Psalm: Our da la buocchia dals ifauns, & da quels chi tetten est arfschieu lôd. Ps. 8. Dalg quæl tschert, inua chia Dieu infuorma la buocchia & l'g intallet dals ifauns à sieu lod, nun ais e d'hauair dübi ch'els in chiosas sænchias inguota nun possan acquister. Arprēdaiua eir Christus l's Apostels l's quæls vulaiuen da d'ell l's ifauns scomander, tschant: Lasche gnyr l's ifauns tiers me; perche da tals ais l'g ariginam celestiêl Luc. 18. Als quæls dimena ais paragiô l'g ariginam celestiêl, ad aquels madems da radschun eir la doctrina chi maina ad aquell daia gnijr deda e cõpartida. L'g Apostel S. Pol auisa Thimotheum ch'el reista in aque ch'el hauaiua inprais da pitschē in sü: Da pitschen in sü dimena sun da gnyr infurmôs l's ifauns (dacho faiuen eir l's Iudeus vyls) à la legenda & cognitiun da la scrittüra sænchia & diuina.
Ving tiers te huossa ô zartchia giuuntüna, & vus scholers, s'aruuiand vus s'vœglias inpiser, in che stedi vus saias, numnedamaing taunts co l'g sem da la baselgia innuonder chia quella (vus siand in fè infurmôs) vain principchieda & piglia tiers & isches huossa in aquell esser da gnür plaiôs & m'nôs à la cogniuschintscha da la doctrina dalg ariginam celestiêl, & eir in accomodaiuel endi da la podair arschaiuer. [p. 11] Vus dimena taunt chia glies l'g tijmp & la saschun siand iuiôs, curri, siand schpüert, piglie, accio vus nu schpandas ne amanchiaintas vos salüt. Fe surasen sün la perchia taunt ch'ella ais fraschia schi s'laschla plaier, la quæla schieda nu l'g po cumpurter, & sün la tschaira la quæla taūt ch'le lamma ardschaiua l'g saghe, ma indürida nu pò d'uanter. Vœlg dir eir chia l's artichels da nossa vaira fè christiauna daien esser intyramaing cundschains ad ün & scodün fideil christiaun, da che ætêd & stadi ch'ell saia, sch'ell voul esser deng da quel nom & tnieu ilg inumber dalls christiauns, & admiß als sacramains. Bliers sun, & s'acchiatten (uhe che uarguogna) chi nun saun der üngiün quint ne aradschun da lur confeßiun & cretta christiauna, & da Dieu main s'incligien co ün paiaun. Eau nu se co aquels vœglian gnyr
-493 meritamaing anumnôs christiauns. N's vulaiu dimena & pigliain per mauns ourauaunt tuott & tscherchiain l'g ariginam celestiel, l'g quæl eis plü inauaunt co tuots thesoris & aroba da quaist muond dant inpromischiuns als inquisituors et fideils da quell, da la uaira biadijntscha & vitta perpetuêla. Me tschertt, nu m'ho amuonto & ardütt tiers da fer turner à lo stampa aquaist Catechißem, oter co la singulara amur ch'eau port via l's sæncs artichels da nossa religiun christiauna. Et mils inauant eir la buna affectiun & vœglia ch'eau part uia l'g pœuel dalg [p. 12] infurmer & intraguider à la cognitiun da las chiosas celestiêlas et obedienzchia da Dieu: Maximamaing, veziant eau et fadschiant sursen l'g auiser da Dieu ad aquaist fatt ch'ell fo à tuots pœuels, cū perchiedas & chiastiamaints da plü sort tramiß sur terra. A l'ultima cuschidriant eau, & veziant chia l'g pœuel hegia bsœng & agiauüscha l'g Catechißem in üna cuorta mo pero intyra fuorma cōprais & aschãtô giù, schi he eau iüdichiô, ch'aquaist (aqui dauaunt lascho ir oura três maun da meis chiarischem & saimper aguardô tad Iachiam Biffrun ù Tüschet barmœr) uigna per el à s'affer & plaschair. Qualchiosa he eau bein miß tiers, ma qua vainst ad acchiatter aqui suott. A la cenclusiun dimena schi vœlg eau aruer Dieu omnipotaint ch'el três Iesum Christum sia baselgia aridscha, guida, & conserua. Amen. Cun la pæsch. Aruè per me. Deda in Pontraschina als 17. d'Aduuest. dal An. 1588. Vos paragiô & fideil seruitur Iachiam Papa ù Tüschett Predichiant dalg plêd da Dieu.
CHE ist tü? Risposta. Eau sun üna murtela et raschunaifla creatüra da Deus. Dumanda. Parche te ho Deus creo? Risposta. Che eau l'g imprēda à cugnoscher ad amêr, & che eau uigna salf. Dum. Sün che sto tieu salüd? Risp. Sün nos Signer Iesu Christo uair filg da Dieu, sün quæl três sieu pled, nus gnin ædifichios in trais fundaiflas 35}}uirtüds. Dum. Quælas sun aquellas? Risp. La fè, la chiaritæd, & la spraunza. Dumãda. La quæla da quellas, es la principela à tieu salüd? Rispo. La fè. Duman. Approuua aque? Rispo. Sainch Pol disch; Vngiün nun po plaschair à Dieu sainza la fè.
L'g lioter artichel, es da la confeschiun da sainchia vêglia credinscha. Dumanda. Cho uain miß huora cun la scrittüra la cretta, ù la fè our dalg Nuof Testamaint? Rispo. Sainch Pol disch: La Fé es üna süstaunza da quellas chioses, che ün ho speraunza, et üna sgiüretza [p. 14] da quellas chioses chi nun s'vezan. Duman. Da che cretta ist tü? Rispost. Da la cretta uêglia. Dumanda. Quella es aquella? Risposta.
EAV craich aint in Dieu Pædar omniputaint, creatur dalg tschil & da la terra, Et in Ihesum Christum ses sullet filg, nos Signur. L'g quæl es concepieu dalg Sainch spiert: Naschieu da la Vergina Maria. Indürô suot Pōtio Pilato, crucifichiô, muort, & sappulieu. Jeu ad ifiern, & aint ilg ters di da muort aresustô. Et es ieu à tschil, & setza dalg dret maun da ses bab celestiêl. Innuonder che el uain à gnir à iudichier uifs & muorts. Eau craich aint ilg sainc spiert. Eau craich che saia la sainchia fidela christiauna baselgia. Cōmmuniun dals senchs. Remischiun dals pchios. Resüstatiun da la chiarn. Et sieua aquaista uita, la uita eterna. Amen.
Dum. Es er differientia aint in la cretta? Risp. Schi. Dum. Quæla? Risp. Elg es üna cretta muorta, & üna uiua. Dum. Che es üna cretta muorta? Risp. Elg es üna cretta sainza früt, crair da Dieu, mu brichia aint in Dieu. Dū. Met'oura ünpo aquaist milg? Risp. Crair da Dieu, mu brichia aint in Dieu eis, cura chia s'cufeßa bain chia Dieu saia, & ch'ell saia omnipotaint, creeder da tuottas chiosas, & amiaiuel, ma in el, ne in sias impromischiuns nu s'ho üngiüna spraunza ne fidaunza; l'g quæl crair haun eir l's infideils, schi eir l's dimunis, l's quæls nun haun üngiüna [p. 15] aspetta da lur salütt. Dum. Che es üna uiua cretta? Risp. Elg es crair aint in Deus bab, in Deus filg, in Deus Sainc spiert, cun üna nun dubiteda sgiüretza, da tuotta aquellas chioses chi sun cumpraises aint ilg uierf da Dieu. Dum. Declera eir ünpo plü inauaunt da quaists pleds? Risp. Crair in Dieu ais s'fider & cometter in la gratia & buntêd da Dieu omnipotaint, ch'ell uœglia & possa três Iesum Christum seis sullet filg, parduner l's pchiôs, ardschiaiuer per seis infauns, consaluer, & in tuott aque chia nus hauain bsœng per nossa uitta ünguotta manchiãter. Et aqua ist a eis la uaira fè chi ho las inpromischiuns à la iustitia et salütt. Et l's artichels da quella sun quels d'pog qui dauaunt da me dits & cufesôs. Dum. In quauntas parts dimena paun aquels artichels gnyr ardüts? Risp. in tsching; da Dieu Bab; da Dieu Filg; da Dieu Spiert Senc: da la Baselgia: & dals beneficis da Dieu ad aquella dos & compartieus. Dum. Pernotta dimena chia s'possa da te cugniuescher sch'tü quel la uaira fè incligiast & consaluast schi üna, schi metta oura tuottas quellas tsching parts, et per lg prüm, di chie managiast da Dieu Bab? Rispo. Vairamaing craich eau che saia ün uair & æternêl Dieu, ù uairamaing üna æternêla eßentia, in la quæla trais persunas uignen dischferynciedas: Da Dieu Bab, pero, craich eau ch'ell hegia genuieu lg filg alg inpattuott à si inguêl, três l'g quæl el ho craio tuottas chiosas taunt [p. 16] uisiblas chi uignen cuntnidas in tschil et in terra.
A B C.
(Ineditum nach Ms. Gr.)
A. [f. 28b] Aint ilg prüm la temma da Dieu daues tü hauair,
Schi uain tuotta sabgienscha in te â parair.
B. Bain saimp p gratzchia rouua uia â Dieu,
Parche inguotta nũ poust sainza l'g agiüd sieu.
C. Crucifichia tieu chöerp, saiast quait ê Custümo,
Nun asckundær alg chiöerp, sieu schassöeng ê pchio.
D. Dieu uoul bandusetza et Obediyenzchia da nus hauair,
Misercoargia dauess â scodün bain plaschair.
E. [f. 29a] Eir hunura et serua â Dieu zieua sia duttrina adüna,
Parche ad ell nun plæscha oattar saruetzan ed hunur ingüna.
F. Fo tü temmast Dieu, lg'quæl hoarma ê coarp po cundannær,
Et in la paina infarnæla t'po Santienzchær.
G. Gugend sur terra tia Crusch cũ pazientzchia poartta,
Sün tæla chia la gratzchia da Dieu t'cuffoartta.
H. Hægoast chær sco te d'uessa alg proassã tieu,
Schi uainst ad essar ün discipul da Dieu.
K. Kuorra tiers Dieu, schi uain ell â t'sucuryr
In tuott teis bsöengs â t'banadir.
I. [f. 29b] In tuott Cuntuorbells anguoscha ê bsöeng teis
Tscherchia sullætameing agiüd ê cusailg tiers Deis.
L. La duttrina da Christi, noas Singar chær
Ais la bandusetza, lamgetza ê la Obedienzchia da sauair saluær.
M. Moa cun quells, chi s'allegran, t'dauest eir tu t'allagrær,
Et cun aquells, chi plaundschan, dauest eir tü plaundscher.
N. Nun purtær par daschdæng, ne ira, ne inuilgia, neir mæluilgienscha
brick,
Nun fær uandetta tü, mu lascha la uandetta â Dieu dick.
O. Offera te d'uess, Dieu nun aggiauüscha plü inauaunt,
[f. 30a] Lhood, hunur, prys ê glöergia saia do â Dieu parauaunt.
P. Paulus disch, cuntuorbells stöelgia blear indürær,
Lg'quæl chi uoul üna biædgia uitta damanær.
Quels chi nun haun la uölgia da Dieu saluær.
R. Riedschar ne cundannær nun dæst lg proassam tieu,
Vschilgöe uainst eir tü cundanno da noas Singar Dieu.
S. Saiast tü bio, scha gio tü in amur da Dieu uainst schbütto,
Dalg muond essar mælaulgieu ed essar parsequito.
T. [f. 30b] Tü dest fær bain â teis pssan Crastiaun,
Saluær indrett, schi t'uo eir â ti bain â maun.
U. Vschia la poickia cretta maina cũ ell tuott pchios,
Træs la uaira Cretta in Dieu duantain bios.
W. Walgia & ura suuentz ê tiertz la moart t'appæna ladin,
Parche lg di ê l'hura ingün nun so la finn.
X. Gugent uo cun buna Cumpangia, schi fæst bunna fin,
Et chi uo cun mæla cumpangia, uo alg mæl tappin.
Y. Taunt hoot che Dieu t'ho adutzo,
Taunt plü dauest essar s'basso.
Z. [f. 31a] Zuonds tiertz lg iüditzi da Dieu wgins ad arasüstær,
Sün lg di d'Jüdetza la paialgia â pilgær,
Aquels chi nun s'haun suainter aquells saluo,
Quells uiengan in æternum ad essar Cundanos,
Dalg quæl chia Dieu 'ns parchiüra tuotts aint in aquel grôô.


c: text/html

text:
RMJM在卡拉奇郊野设计一座新城
RMJM事件地点卡拉奇(Karachi)郊野占地4700公顷的村落地盘上制订了一个新城整体计划 .这个计划将制作室第,贸易以及教诲空间和一座集会中央,估计在2030年完成.计划中的地块有5万个 ,整个新城被叫做"DHA城",是一座21世纪的样板都会以及地标工程. RMJM事件所与希腊的Doxiadis施工公司互助完成为了整体计划的制订.估计施工将在来岁最先 .
RMJMshì jiàn dì diǎn kǎ lā qí (Karachi)jiāo yě zhàn dì 4700gōng qǐng de cūn luò dì pán shàng zhì dìng le yī gè xīn chéng zhěng tǐ jì huá .zhè gè jì huá jiāng zhì zuò shì dì ,mào yì yǐ jí jiāo huì kōng jiān hé yī zuò jí huì zhōng yāng ,gū jì zài 2030nián wán chéng .jì huá zhōng de dì kuài yǒu 5wàn gè ,zhěng gè xīn chéng bèi jiào zuò "DHAchéng ",shì yī zuò 21shì jì de yàng bǎn dōu huì yǐ jí dì biāo gōng chéng . RMJMshì jiàn suǒ yǔ xī là de Doxiadisshī gōng gōng sī hù zhù wán chéng wéi le zhěng tǐ jì huá de zhì dìng .gū jì shī gōng jiāng zài lái suì zuì xiān .
上一篇:Allies & Morrison提交伦敦沃克斯豪尔室第楼规划 下一篇:BDP在伦敦斯特拉福德的结合学生公寓获批

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Pli che 1’000 commembers e simpatisants han approvà la strategia futura sut il motto “libertad, responsabladad cuminaivla e progress”. Preschents eran er ils dus cussegliers federals da la PLD.
Sco ch’il president da la partida, Philipp Müller ha ditg, veglia la PLD tegnair la Svizra a l’elita mundiala e quai senza s’isolar, avert per svilup ed innovaziun. Müller ha vinavant motivà ils preschents da s’engaschar l’onn 2015 per las elecziuns, la PLD haja puspè emprendì da cumbatter per ses ideals.
(RR novitads a las 14:00)


text:
Setemana no positiva par l Fascia balon che do esser jic fora da la copa provinzia contra la Dolomitica par 1 a 0 no e stac bogn de venjer la partida de campionat semper contra la Dolomitica. La endesfida la e ence scomenzada ben par i joegn fascegn che a comanà l jech par bon toch de la pruma part de la endesfida, mingol ala outa però i pardacegn a ciapà semper più ciamp fin canche i e passe n vantaje con n gol fortunà a 5 menuc da la fin del prum temp. Te la seconda part i fascegn a proa a se far veder zenza però crear ocajions da gol. Con l passar de i menuc la prescion de i fascegn e vegnuda semper manco e i pardacegn a podù segnar l secondo gol. I fascegn a proa a la rebaltar con n par de trate parade dal portier aversarie e se no fossa assà è ruà ence n remenant aut da man de Patrizio Deville co na trata da cet. No ge volea par l Fascia che ades l se troa jun fon a la clasifica a l’ultim post ma i proarà a miorar la burta posizion n domenia contra l Molveno a Molveno a meses les 4.
Schedres mendre
Per tant che revarda la schedres mendre la juniores a pareja contra l Telve 2 a 2 con i goi de Enrico Bernard e de Milovan Anackov, i Arleves a pareja contra l Perjen B par 3 a 3 con goi de Franchesco Bogni, Michele Zulian e Cristian Tocco enveze i giovanissimes a perdù contra l’Aldeno 4 a 2 con goi de Daniel Chiocchetti e Andrea Brugnara. Setemana che ven la juniores jierà contra l Perjen n sabeda ai 26 de setember a Sen Jan da le 5, i Arleves i jierà n domenia 27 contra la Virtus Trento da mese les 11, i giovanissimes jierà a Trent contra la Bolghera n sabeda 26 da les 4, i esordienc A jierà a pardac contra la Dolomitica n sabeda 26 da les 4 envece i esordienc B jierà a Gabbiolo contra la Vipo Trento da les 4 n sabeda 26
Pierpaolo Rasom
Colusso Alessandro, Petrone Michele, Loewe Gregor (dal 25’st Barcatta Mirko), Bernard Matteo (dal 1’st Cincelli Patrick), Deflorian Giovanni, Trottner Luca, Lorenz Matteo, Rasom Lorenzo, Deville Patrizio, Lorenz Massimo, Riz Gabriele (dal 1’st Riz Gianni)
DOLOMITICA – FASSA 20 settembre 2020
Setemana no positiva par l Fascia balon che do esser jic fora da la copa provinzia contra la Dolomitica par 1 a 0 no e stac bogn de venjer la partida de campionat semper contra la Dolomitica. La endesfida la e ence scomenzada ben par i joegn fascegn che a comanà l jech par bon toch de la pruma part de la endesfida, mingol ala outa però i pardacegn a ciapà semper più ciamp fin canche i e passe n vantaje con n gol fortunà a 5 menuc da la fin del prum temp. Te la seconda part i fascegn a proa a se far veder zenza però crear ocajions da gol. Con l passar de i menuc la prescion de i fascegn e vegnuda semper manco e i pardacegn a podù segnar l secondo gol. I fascegn a proa a la rebaltar con n par de trate parade dal portier aversarie e se no fossa assà è ruà ence n remenant aut da man de Patrizio Deville co na trata da cet. No ge volea par l Fascia che ades l se troa jun fon a la clasifica a l’ultim post ma i proarà a miorar la burta posizion n domenia contra l Molveno a Molveno a meses les 4.


text:
da sur Marcus Flury
Cu in carstgaun nescha, dian ins: El ha cattau ad agur la glisch dil mund. Arver ils egls e veser il contuorn ei in impurtont pass sin la via dalla veta. Quei raquent da quel che fuva tschocs da naschientscha enneu e che vegn medegaus, san ins era veser sco ina semeglia che muossa la via all’enconuschientscha che Jesus ei il Fegl dil carstgaun. Il bogn el puoz da Siloa ha aviert al tschiec ils egls. Mo el medem mument ha el era cartiu en quel ch’ei la glisch dil mund. Sa quei puoz buca era esser ina semeglia pil bogn dil Batten?
Ils discuors denter igl um ch’ei staus tschocs ed ils farisès e la cuntraversa ch’els han denter els muossa ch’els daventan sezs adina pli tschocs. Els ein sco tschorventai entras lur imaginaziuns e normas religiusas, sco per exempel la lescha dil sabat che vul gie possibilitar al carstgaun da saver veser la scaffiziun e da selegrar dad ella. Els paran da veser, mo vesan buc. Il tschiec denton daventa veramein in che vesa e che anfla entras ils plaids da Jesus alla risposta en cardientscha: «Jeu creiel, Signur!»
Gn 9,1–41
1Mond per via ha Jesus viu in um che fuva tschocs da naschientscha enneu. 2Ses giuvnals han dumandau el: Rabbi, tgi ha fatg puccau, el ni ses geniturs, ch’el ei naschius tschocs? 3Jesus ha rispundiu: Ni el ni ses geniturs han fatg puccau, mobein las ovras da Diu duein semanifestar vidad el. 4Tochen ch’igl ei di stuein nus far las ovras da quel che ha tarmess mei; ei vegn la notg, nua che negin sa operar. 5Aschiditg che jeu sun el mund, sun jeu la glisch dil mund. 6Suenter quels plaids ha el spidau giun plaun; lu ha el fatg cun la spida ina maulta, ha furschau quella sils egls al tschiec e detg ad el: 7Va e selava el puoz da Siloa! – translatau vul quei dir il Tarmess. El ei ius e selavaus e turnaus ch’el veseva.
8Ils vischins ed auters che vevan viu el pli baul a rugond schevan: Ei quei buc igl um che seseva e rugava? 9Zacons schevan: Igl ei quel. Auters manegiavan: Na, el mo semeglia quel. 10El sez denton scheva: Jeu sun quel. Cheu han ei emparau el: Co ein tes egls vegni aviarts? 11El ha rispundiu: Igl um ch’ins numna Jesus ha fatg ina maulta, furschau quella sin mes egls e detg a mi: Va al puoz da Siloa e selava! Jeu sun ius e selavaus ed hai viu. 12Ei han dumandau el: Nua ei quei um? Ed el ha rispundiu: Jeu sai buc.
13Lu han ei menau igl um ch’era staus tschocs tier ils farisès. 14Il di che Jesus veva fatg la maulta ed aviert ils egls ad el, fuva in sabat. 15Era ils farisès han emparau, co el hagi survegniu la vesida. Igl um ha detg ad els: El ha furschau ina maulta sin mes egls, lu sun jeu selavaus, ed ussa vesel jeu. 16Zacons dils farisès han manegiau: Quei carstgaun sa buc esser da Diu, perquei ch’el tegn buc il sabat. Auters denton han detg: Co sa in carstgaun puccont far talas enzennas? Aschia ha ei dau ina cuntraversa denter els. 17Cheu han ei aunc inaga dumandau il tschiec: Tgei dias ti dad el? El ha gie aviert ils egls a ti. Igl um ha dau per risposta: El ei in profet. 18Mo ils Gedius han buca cartiu ch’el seigi staus tschocs ed hagi puspei survegniu la vesida. Perquei han els clamau ils geniturs dil medegau 19ed emparau lezs: Ei quei vies fegl, dil qual vus pretendeis ch’el seigi naschius tschocs? Sche daco vesa el ussa? 20Ses geniturs han rispundiu: Nus savein ch’el ei nies fegl e ch’el ei naschius tschocs. 21Mo daco ch’el vesa ussa ni tgi che ha aviert ils egls ad el, gliez savein nus buc. Dumandei el sez, el ei vegls avunda e duei dar plaid e fatg. 22Quei han ses geniturs detg, perquei ch’els vevan tema dils Gedius; pertgei ils Gedius vevan gia decidiu da sclauder dalla sinagoga scadin che renconuschessi Jesus sco Messias. 23Perquei han ses geniturs detg: El ei vegls avunda, dumandei el sez. 24Cheu han ils farisès clamau per la secunda ga igl um ch’era staus tschocs ed han detg ad el: Dai honur a Diu! Nus savein che quei carstgaun ei in puccont. 25El ha rispundiu: Jeu sai buc, sch’el ei in puccont. Ina caussa denton sai jeu: Jeu fuvel tschocs, ed ussa vesel jeu. 26Els han turnau ad emparar el: Tgei ha el fatg cun tei? Co ha el aviert ils egls a ti? 27El ha rispundiu: Jeu hai gia detg a vus, e vus veis buca tedlau. Pertgei leis turnar ad udir? Leis forsa era vus daventar ses giuvnals? 28Cheu han ei insultau el e detg: Ti eis in giuvnal da quei carstgaun, nus essan giuvnals da Moses. 29Che Dieus ha plidau cun Moses, gliez savein nus, mo da quel savein nus gnanc, danunder ch’el ei. 30lgl um ha rispundiu ad els: Quei ei tuttina remarcabel che vus saveis buca danunder ch’el ei, e dasperas ha el aviert ils egls a mi. 31Nus savein che Dieus exauda buca pucconts, mobein ch’el exauda mo quel che ha tema da Diu e fa sia voluntad. 32Aunc mai han ins udiu ch’enzatgi hagi aviert ils egls ad in ch’ei tschocs da naschientscha enneu. 33Sche quel fuss buca da Diu, vess el saviu far nuot. 34Els han rispundiu ad el: Ti eis naschius entirs ed entratgs en puccaus, e ti vul instruir nus! Lu han ei catschau giuado el.
35Jesus ha udiu ch’ei vevan catschau giuado el. Scuntraus cun el, ha el dumandau: Creias ti el Fegl dil carstgaun? 36Igl um ha rispundiu: Tgi eis ei, Signur? Di, per che jeu sappi crer enten el! 37Jesus ha detg: Ti has viu el; igl ei quel che plaida cun tei. 38E l’auter ha detg: Jeu creiel, Signur! ed ei sefiers giun plaun avon el. 39E Jesus ha cuntinuau: Per far dertgira sun jeu vegnius en quest mund, sinaquei ch’ils tschocs vesien e quels che vesan daventien tschocs. 40Zacons farisès che fuvan leu cun el han udiu quei e dumandau el: Essan era nus tschocs? 41Jesus ha dau per risposta: Sche vus fusses tschocs, vesses vus buca puccau; mo vus scheis: Nus vesein! E perquei resta vies puccau.


text:
A la partenza a Pokljuka van er tschintg biatletas e tschintg biatlets svizzers, tranter quels Selina Gasparin, Elisa Gasparin, Aita Gasparin, Irene Cadurisch e Serafin Wiestner dal Grischun.
Jau sun optimist che nus vegnin ad avair in bun campiunadi mundial.
Il grond trumf svizzer è dentant Benjamin Weger, il Vallesan ch’è dacurt vegnì terz en la cursa da la cuppa mundiala cun partenza en massa ad Oberhof en Germania.
Bunas regurdientschas
Vid Pokljuka ha l’equipa svizra da biatlon bunas regurdientschas. Il december 2018 han gist duas biatletas svizras e dus biatlets svizzers pudì scriver istorgia en la Slovenia. Elisa Gasparin, Lenä Häcki, Benjamin Weger e Jeremy Finello eran vegnids segunds en la staffetta maschedada ed han uschia procurà per l’emprim plaz da podest insumma en ina staffetta da la cuppa mundiala. Otg onns avant aveva Benjamin Weger sco segund en ina cursa singula cuntanschì ses emprim plaz da podest.
Ina medaglia fiss ina surpraisa
Vul l’equipa svizra turnar a chasa cun ina medaglia, i fiss l’emprima insumma ad in campiunadi mundial, dovri in exploit. Enfin ussa n’èsi numnadamain betg ì sco giavischà en questa stagiun, cun pitschnas excepziuns. Principal las biatletas han trumpà e savens disditg en il stan da sajettar. A Pokljuka vul l’entira equipa mussar ina reacziun, tranter auter er Aita Gasparin ch’è stada al davos campiunadi mundial avant in onn ad Antholz la gronda figura cun trais plazs sut las top 10.
Nagina festa da biatlon
Avant la pandemia da corona quintava Pokljuka cun bun 135’000 fans en il stadion da biatlon ed a l’ur da la loipa. Quest campiunadi mundial avess gì da daventar il pli grond event da sport enfin ussa en la Slovenia. Pervia da la situaziun da corona sto uss dentant vegnir cumbattì per medaglias senza public ed avant tribunas vitas.


text:
I ëis tles mans le program de formaziun culturala por l'aisciöda/isté cun les manifestaziuns desvalies de döta la valada.
Al vëgn pité propostes interessantes por vigni eté.
I ves inviun porchël da nen aprofité dles singoles iniziatives por amplié osta formaziun.
I sun dër reconescënć a chës porsones de düć i paîsc dla Val Badia che à colaborè y s'à interessè por mëte adöm chësc program.
sot a chësc link podëise desćiarié jö le program dles manifestaziuns dla Val Badia y de Gherdëna:
Program manifestaziuns Val Badia
Program manifestaziuns Gherdëna


text:
Peschéra (Muntìzola)
Peschéra (nom uficial en italià Peschiera Maraglio) l'è giü dei paizì de Muntìzola. El se tróa en rìa al Lach d'Izé, endela part meridiunàla de l'ìzola, ultàt envèrs la còsta bresàna, en mìra a Sülsà. Peschéra el g'ha presapóch 345 abitàncc.[1]
Enfìna al 1928 el fàa cümü de per sò cönt, quan che, endel quàder de 'na reorganizasiù generàl de le autunumìe locài, l'è stat tacàt ensèma al cümü de Sivià a furmà el cümü nöf de Muntìzola. La sò céza parochiàla l'è dedicàda a San Mighél Arcàngel.
Riferimèncc[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ 14° Censimento Generale della Popolazione e delle Abitazioni, online: dawinci.istat.it/


text:
Sinalunga
Sinalunga l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Toscana, en Pruvìncia de Siena. El g'ha 12 806 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), 'na superfìce de 78 km² e 'na densità de 151 ab./km². El cunfìna coi cümü de Asciano, Cortona (AR), Foiano della Chiana (AR), Lucignano (AR), Rapolano Terme, Torrita di Siena, Trequanda.
Riferimèncc[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
Cun nus pudais Vus planisar ruassaivlamain la midada en Voss nov dachasa. Nus profis da far midada vegnin a frida era cun chargias grevas. En noss camiuns pulstrads perfetgamain cun cuvertas da launa, material da liar e sche necessari in lift da mobiglia transportain nus Voss mobigliar senza donns. Sin giavisch pachetain nus er ils chartuns u las chaschas da vestgadira u preparain Vossas mobiglias per il transport en il nov lieu. Nus demontain natiralmain era Voss objects gronds, chargiain, transportain e stgargiain tut, purtain mintga object e mintga chascha en il lieu giavischà e mettain puspè ensemen la mobiglia demontada. Vus pudais perfin surlaschar a nus da nettegiar Vossa abitaziun veglia, inclusivamain da la consegnar.
Discutai cun nus Voss plans da far midada e dumandai per in'offerta – per telefon sut 081 286 30 45 u electronicamain.


text:
Hergiswil
Modell:For Cuurdinàde: 46°58′N 8°18′E
Hergiswil a l'è un cumün svizzer del Canton Nidwalden. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 17.00 km² e in del Dicember 2009 al gh'eva una popolazion de 5436 abitant.
El cumün de Hergiswil al se tröva a una altitüden de 449 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Alpnach (OW), Horw (LU), Kriens (LU), Schwarzenberg (LU), Stansstad. La popolaziun l'è in magioranza de lengua tudesca.
Storia[Modifega | modifica 'l sorgent]
Hergiswil l'è staa menziunaa la prima volta in d'un ducüment del 1303-09 col nom de ze Hergenswile.[1]
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:[1]
Riferiment[Modifega | modifica 'l sorgent]
Ligam de föra[Modifega | modifica 'l sorgent]


text:
Durant 22 emnas vegn il tunnel da viafier dal Sasslatsch renovà e per quest intent era il tunnel da 105 onns stà serrà, communitgescha la Viafier retica. Durant quest temp è il traffic da viafier vegni svià sur il tunnel da Sasslatsch 2 ed il tunnel dal Veraina. Sco la Viafier retica scriva sajan las lavurs vid il tunnel d’ina lunghezza da 232 meters s’avanzadas fitg bain ch’il traffic po vegnir manà tenor l’urari usità tranter Scuol e Puntraschigna.
Uss ston anc vegnir fatgas pliras lavurs da finiziun. Quellas vegnan ad esser a fin la primavaira 2017, scriva la Viafier retica.
RR novitads 12:00


text:
Cun bajetgs da minergia e nizzegiar l'entir tetg per indrizs solars pudess vegnir cuntanschà la finamira da la cunvegna dal clima da Paris. Quai resulta d'in studi da PlusEnergieBau PEB che ha preschentà avant las medias la pli gronda ovra solara da la Svizra. Fin en 10 onns pudess'ins remplazzar radund 100 uras terrawatt energia ad onn e fin il 2050 radund 280 uras terrawatt ad onn e quai senza restrenscher auals e flums ed er senza duvrar terren. Uschia hai num en il studi.
Il studi PEB
Il studi PEB 2019 è vegnì fatg entras l'agentura Solar svizra ensemen cun la Haute Ecole d'Architecture de Genève, la scol'auta da la Svizra nordoccidentala e las universitads da Genevra e Paris.
Enstagl da transferir en l'exteriur passa 170 milliardas francs per imports d'energia fossila e nucleara, sco ils ultims 25 onns, fiss d'investir en indrizs solars sin ils bajetgs.
Questas investiziuns en ils bajetgs purtassen en 25 onns in respargn da 100 milliardas francs ed entradas da 75 milliardas francs, uschia scrivan ils auturs dal studi. Vitiers pudess la dependenza d'energia da l'ester (75% deriva da l'exteriur) vegnir midada en 24 fin 55 onns en ina independenza d'energia.
RR novitads 14:00


text:
Sch’ins discuora oz da Cunel manegian ins ils mises sur la fracziun da Mumpé-Tujetsch. Mo paucs sminan che Cunel era pli baul habitau, sco dil reminent bia loghens da nossa vischnaunca nua ch’ei dat oz mo pli clavaus e caglias.
Pader Ambros Widmer dedichescha en Bündner Monatsblatt 1992 gest pliras paginas a quei uclaun curdaus en emblidonza. Jeu selubeschel da ressumar cuortamein il cuntegn:
„Sur la fracziun da Mumpé-Tujetsch schai Cunel ni Cunel da casas sco il liug vegn era numnaus. Entochen all’entschatta da nies tschentaner deva ei leu quater casas habitadas. Aunc oz ein restonzas da quels baghetgs veseivlas, sin ils fundaments da duas casas han ins pli tard construiu baghetgs d’economia. Ei vegn raquintau ch’ina casa seigi vegnida transportada entras la cumpignia da mats a Funs per vegnir erregida leu sper via principala. Quella casa ch’ei stada biars onns dimora per Battesta Schmed ei igl onn vargau vegnida spazzada per far plaz ad in niev baghetg. La lenna d’ina secunda casa seigi vegnida duvrada per baghegiar la casa Langini a Vitg. Quella casa exista aunc oz. Las famiglias Deflorin e Huonder sesentas a Cunel bandunan l’ucliva igl onn 1898 per secasar a Cuoz e Mumpé-Tujetsch.“ (cf. BM 1992, 456ss.)
La derivonza dil num Cunel ei buca diltut clara. Tenor Schorta deriva il num dil plaid latin cuniculus che munta cunegl. Quella declaraziun para denton ualti jastra. Pli evident ei la declaraziun da Konrad Huber che declara la derivonza neu dil num Jacobus > Jacomum + ellum (cf. RN III, 295). Sper la scripziun Cunel anflan ins era aunc las suandontas: Cumanel, Gumanil, Camanil, Conill, Comanil e Comil.
Sfegliond els cudischs da protocol dalla vischnaunca da Mustér cattan ins mo darar il num Cunel. Plitost vegn il liug menziunaus en connex cun pastiras e vias d’uaul. La davosa menziun d’ina persuna da Cunel datescha digl onn 1911, leu denton mo che la persuna derivi da quei liug, seigi denton sesenta ella Bassa. Era ils datums menziunai tier p. Ambros Widmer anflan negina relaziun els cudischs da protocols. Sto esser ch’ei empurtava pauc als da Vitg tgei che capitava ella pli aulta ucliva dalla vischnaunca. Per pintgas caussas anflan ins bein damondas da baghegiar, per disfar e construir baghetgs a Cunel denton neginas.


text:
Da Corina Gustin - Fingià da mat d'eira Roland fascinà da gronds musicists e sömgiaiva da dvantar eir el ün dad els. Intant viva el seis sömi. Sco part masculina dal duo me+marie es el sün granda turnea in tuot l'Europa. Quista stà tils chattaina sül line-up da festivals prominents sco il Great Escape Festival, Nova Rock, Haldern Pop, Blue Balls Festival o l'Open Air Lumnezia. Tanter concerts e la producziun da nouv material per il seguond album ha el gnü temp da tavellar cun no.
Chi es Roland Scandella?
Eu o, meis nom d'artist pro Me+Marie. Mia tatta d'eira üna Scandella uschè chi resta in famiglia. Id es intressant che cha quel nom chaschuna pro glieud chi'm cugnuoscha. La fin finala han blers artists (Sophie Hunger, Eddie Vedder, Tina Turner, Elton John) ün nom d'artist. Schico? Id es üna protecziun - e la fin as divra per mai ün nouv muond - eu sun Roland Scandella - eu sun artist e la musica am da la libertà dad esser chi e che ch'eu less.
S'ha el müdà daspö la "fin" da las bands Nau ed Andarojo?
Eu craj cha "svilupà" es il dret pled. La vita es svilup, stagnaziun nu'm plascha. Quai nu voul dir ch'eu nu fetsch mai la posa o ch'eu less adüna daplü. Müdamaint es important. Andarojo d'eira üna band. No vain fat üna pruna ed ans vain svilupà. In t'üna jada, davò blers müdamaints, eschan gnüts a la conclusiun chi füss bun scha minchün jess l'aigna via. Uschè esa stat - insè esa sco pro üna relaziun tanter duas persunas - in t'üna jada nu s'haja plü bler da dir. E lura esa da decider co chi va inavant. La musica e las regordanzas restan. Our dad Andarojo vaina fundà NAU. E NAU daja amo adüna. No vain registrà ün nouv album chi cumpara quist on. No sunain als 5 avuost a las 20:15 al Open Air Malans.
Pel mumaint esch tü sün turnea gronda in Europa cun "me+marie". Co quarda oura cun l’increschantüm?
Esser sün turnea ha üna magia fich aigna. Il prüm üna jada as stoja esser gugent per via. Quai es fich stantus. Per part esch simplamaing 9 uras aint il auto. E quai lura ün mais l'inlunga 100 concerts l'on, ün di l'eivna liber ed uschigliö aint il bus, arriv, fabrichar sü, soundcheck, mangiar, spettar chi cumainza, plaina concentraziun, concert, fini, vender albums, discuorrer culla glieud, fabrichar jo, e la fin a cuz in ün hotel. Düra lavur es quai. I nu resta bler temp da far festa, sco quai chi vegn adüna dit sur da bands. Il bel landervia es ch'eu poss far precis quai ch'eu leiv far fingià daspö ch'eu m'algord. E hai precis, increschantüm. Eu am lasch adüna increscher per l'Engiadina!
Che concert es stat il plü dischagreabel sün quista tour e perchè? Che es stat il plü grond mumaint per tai persunalmaing?
Mincha saira es importanta. No eschan cun noss prüm album sün nossa prüma turnea. No investin tuot nos temp e tuot noss raps in Me+Marie. I nun es uschè ch'eu gudogn pel mumaint raps cun quai ch'eu fetsch. Id es üna investiziun. Id es sco pro ün falegnam chi fabricha sü sia buda, il prüm ha'l be cuosts. Uschè es quai eir pro Me+Marie. Il bun es cha no pudain sunar uschè bler causa cha noss’ agentura craja vi da no e da «vollgas». Las premissas sun dattas, la glieud less verer e dodir a no. Uschè pudaina fabrichar inavant - sco'l falegnam. Ün mumaint propa magic d'eira a sunar l'on passà sco pregruppa da Herbert Grönemeyer a München sül Königsplatz davant 18'000 persunas. Quella algordanza nu'm po tour plü ingün...
Es l'esser davent da la patria inspirativ?
Mo, eu less dir cha il plü creativ suna a chasa in Engiadina. Id es bel da verer differents pajais ed imprender a cugnuoscher glieud. Uschè possa implir mia buscha cun bleras impreschiuns chi inrichischan mia vita e mia musica. Inspiraziun capita, i nu's sa mai cura.
Plü bod vaivast ün job da büro, d'eirast redactur da musica. At manca minchatant la rutina dal minchadi?
Na! Eu nu leiv mai alch oter sco esser cun üna band sün turnea e viver da la musica. Eu sun fich grat per quai ch'eu n'ha e dal rest vegn la rutina eir sün turnea.
Co esa gnü a quista combinaziun cun Maria?
Eu n'ha lavurà pro'l Radio Rumantsch sco redactur da musica. Maria es gnüda cun sia band Ganes dasperavia per promover lur nouv album. A mai ha plaschü che ch'ellas fan. Ün temp plü tard ans vaina darcheu inscuntrà al Chapella Open Air, ingio ch'ellas han sunà ün concert. Da quel temp scrivaiv'eu chanzuns per meis project da solo Cha da Fö. Eu n'ha lura simplamaing dumandà a Maria sch'ella nu vess interess da chantar sün quel album. Uschè s'ha dat tuot pass a pass.
Vos album "one-eyed-love" es rivà sülla plaza 82 dals charts svizers avant ca. ün on. Vain bainbod ün hit per la prüma plazza?
Sch'eu taidl che musica ch'id es aint il charts, o musica chi va aint il radio, schi'm vegnan bod las larmas. Eu vegn grit! Cun quella musica nu possa cumanzar nüglia. La clav per no es da sunar e sunar e sunar ed uschè ragiundscher noss auditurs. Vi da la blera musica chi splacha aint ils charts nu s'algorda davo ün on ingün plü. Schi stess esser uschè cha no splatain nan ün bel di ün hit schi lura dess quel esser "nossa" musica e nà alch construi pels charts.
La single "one-eyed-love" as tratta dad ün'amur persa…crajast vi da la forza da l'amur? Che as pudessa far per na rivar i'lla situaziun descritta in questa chanzun, hast ün'idea?
Amur es il plü important. One Eyed Love es insè fich politic. I nu basta scha be ün dà amur e tschel nà. I sto gnir da tuottas duas varts lura pudaina crear alch chi ha dürada.
Proxims concerts:
24.06.2017, Bad Ragaz
20.07.2017, Konstanz (GER)
21.07.2017, Val Lumnezia
28.07.2017, Lucerna
29.07.2017, Oberammergau (GER)
04.08.2017, Beerfelden (GER)
11.08.2017, Haldern (GER) 18.08.2017, Trier (GER)
Medias sozialas:
youtube
facebook
Tips:
One Eyed Love
You don't know
Where's your soul?
Suonda LATABLA!
Dad Annatina Nay - Alternativ, melancolic e fin. Cun quels treis cavazins descriva la cantautura Ursina Giger sezza sia musica. Ella fagess mai musica da Heavy Metal e luvrass era...
Da Benedetto Vigne - Chantautur ladin Curdin Nicolay briglescha finalmain cun ses primalbum «Silips e furmias». Ina recensiun. Crudà en ureglia era Curdin Nicolay avant diesch onns sin la cumpilaziun...
Da Benedetto Vigne - Berna resta il center da noss mund «mundartig». Gist dus producziuns actualas ans demussan la forza superiura da la musica pop e rock bernaisa. L’ina deriva...
Da Benedetto Vigne - Ils dus albums «Pet Sounds» e «Revolver» cumpleneschan lur 50vel anniversari. Els valan sco capolavurs da la musica pop. Benedetto Vigne declera pertge.en fonoteca charezzas e...
Da Benedetto Vigne - In duo svizzer che fa furor sin tribunas internaziunalas: Ecco sco Benedetto Vigne ha scuvert en sia atgna discografia ils Klaus Johann Grobe. L’emprima giada als haja...
Da Benedetto Vigne - Poesias romontschas e tuns classics franzos? Co che quai funcziuna, demussa l’album «Remas» da Mario Pacchioli. Luxuriusa ed illustra sa preschenta l’ovra musicala «Remas» da Mario Pacchioli, in...
Da Corina Gustin - Romana Ganzoni es autura ed uriunta da Scuol, hoz lavura e viva ella a Schlarigna. Davo raquints, poesias, essais e columnas es seis prüm cudesch cun...
Da Corina Gustin - Per Mario Pacchioli as ha accumpli ün grand sömmi - la fin d'october es cumpari seis nouv disc cumpact cun 18 poesias rumantschas missas in musica cun ün orchester...


text:
Le scioz plü prezius dla tera dles muntes ê la Rajëta. Por concuisté na jona nobla dla Val Badia ê n ciavalier jü sön Gherdenacia a chirí la Rajëta y â spo salpü da na gana pro le Lech de Crespëina che ara ê ascognüda tl bosch de Lamarida sot le Ciastel de Dona Dindia. Al ê n dragun che ti fajô da vardian. Le ciavalier l’â ciafada, â copé le dragun mo ê instës gnü copé dal dragun. Les desgrazies â scomencé por gauja de n spidl striné, cun chël che ara jô da odëi i pinsiers de chi che se spidlâ laite, che ti ê gnü scinché a Dona Dindia da n striun. Do les desgrazies che ti ê sozedüdes a ara y a so om, fondadus dl paisc de Miljera -Cortina d’Anpezo sot al Faloria, l’âra sciuré tl Lech Vërt sön Fanes, le lech che á ciafé l’inom dal corú dl tosser che é gnü fora dal spidl. N salvan ti ê sté da trá fora le spidl dal funz dl lech y l’â scinché ala jona nobla, che fajô spidlé laite sü amiradus por odëi sce ai ê sinziers. Le ciavalier che â superé la proa y a chël che ara ti orô bun ti â damané da desdrüje le spidl, mo la jona s’â dessené y ti â damané da jí a chirí la Rajëta, gaujon süa mort.
An cunta che tla nöt de San Jan él da odëi florí i scioc sö por i crëps. Al é dër ri da ti rové pormez, deache al é creatöres da temëi y spiric che ti fej da vardians. Por se tó i scioc él da superé proes che se damana gran coraje.
Biblioteca digitala –Le scioz da San Jenn, La bisca blancia, L’tejoro de Cherz, I tejori di Ladins, L scioz dla dlieja de Val, La funtana da Puntives
© düc i dërc resservá


text:
Mincha duos ons organisescha la Lia Rumantscha la concurrenza da scriver «Pledpierla/Plima d’aur» in tuot las regiuns rumantschas. Quista concurrenza dess promouver il plaschair da scriver rumantsch ad uffants, giuvenils e giuvens creschüts da nouv fin 25 ons. Il tema d’ingon per las duos categorias da terza e quarta classa e da tschinch- e sesavla classa es stat «Üna bes-cha raquinta». Il s-chalin ot e la gruppa da giuvenils e giuvens creschüts ha scrit sur dal tema «Il clima as müda – eu müd il clima». Ils poetins e fabuluns han gnü d’inoltrar lur texts fin la fin da marz. Sco cha Carmen Dedual, collavuratura da la Lia Rumantscha e manadra da las regiuns, declera, sun entrats in tuot las regiuns rumantschas totalmaing 370 texts. «I’l Grischun central vaina gnü cun 79 texts ün nouv record», quinta la manadra da las regiuns e respunsabla per la concurrenza da scriver.
Claudia Jann cumplettescha la giuria
In Engiadina e Val Müstair sun gnüts inoltrats 157 texts in vallader e puter. Sco cha la nouva collavuratura regiunala da la Lia Rumantscha in Engiadin’Ota declera, correspuonda quai plü o main a la partecipaziun avant duos ons. Ella coordinescha la concurrenza in Engiadina ed es la persuna da contact culla giuria. Illas duos categorias da scoula primara sun entrats 65 texts da la terza e quarta classa e 59 texts da la tschinch- e sesavla classa. Pro’l s-chalin ot e pro’ls giuvenils e giuvens creschüts es la partecipaziun bainquant plü bassa. Sco cha Ramona Barblan quinta sun gnüts inoltrats 18 texts per la categoria 7.-9. classa e 15 texts da giuvenils e giuvens creschüts fin 25 ons. Intant vegnan tuot ils texts lets e valütats da la giuria chi’s cumpuona da Fadrina Hofmann, schurnalista e scriptura, e da Nicolo Bass, redacter da la Posta Ladina. Per la prüma jada as partecipescha eir Claudia Jann, promotura d’economia da l’Engiadin’Ota e specialista da comunicaziun a la giuria. Il böt da Ramona Barblan es, cha la giuria vain da definir las vendschadras ed ils vendschaders fin a Tschinquaisma. La premiaziun ha lö in tuot las regiuns rumantschas als 2 da gün.
Desister dals lavuratoris da scriver
Eir Ramona Barblan es be buonder, chi chi saran ils vendschaders da la concurrenza da scriver «Pledpierla» illas differentas categorias. Ella ha eir scrit gugent cumponimaints sco mattetta. A la concurrenza da scriver rumantsch «Pledpierla», chi ha dal rest in Engiadina fingià üna lunga tradiziun, nu s’ha ella mai partecipada. Cha da seis temp nu saja quai stat ingün tema in scoula a Silvaplana», decler’la. Ella renda uschè attent al fat, chi saja fich important cha la magistraglia as partecipescha sco proget da scoula a la concurrenza da scriver e sustegna e motivescha als poetins e fabuluns da scriver lur istorgias. Ella ha coordinà, insembel cun Linard Martinelli, la comunicaziun cullas scoulas e culla magistraglia ed ella es cuntainta culla partecipaziun in territori puter e vallader. Unicamaing in Val Müstair as vess’la giavüschada amo qualche contribuziuns implü. Sco cha Ramona Barblan disch, haja tuot funcziunà fich bain, «unicamaing ils lavuratoris da scriver illas scoulas nun han pudü gnir realisats causa la pandemia dal coronavirus sco previs.» Uschè s’haja stuvü desister da quels o tscherchar üna soluziun virtuala.
Premiaziun als 2 da gün
La pandemia ha influenza eir sün l’act da premiaziun chi’d es planisà per marcurdi, ils 2 da gün. «Invezza d’organisar üna gronda festa, varà la premiaziun lö in etappas», declera Ramona Barblan. Da las 10.00 fin las 10.45 varà lö üna premiaziun virtuala cun tuot las regiuns chi’d es averta per tuot ils interessats. Üna premiaziun fisica e plü pitschna ha lura lö vers saira pels vendschaders e genituors: Da las 17.00 fin las 17.30 per las categorias da terza e quarta e tschinch- e sesavla classa, e da las 18.00 fin las 18.30 pel s-chalin ot ed ils giuvenils fin 25 ons. Dürant il mais gün e lügl vegnan lura registradas las contribuziuns victuras pro RTR illas regiuns. Sco cha Ramona Barblan declera, ha lö als 28 avuost ün di special cun üna surpraisa litterara per tuot ils vendschaders. In seguit vegnan lura ils texts dals prüms trais victuors da mincha categoria publichats eir illa «Posta Ladina».
Text: Nicolo Bass


text:
En paucas uras (02:00 temp svizzer) ha el lieu: il segund duel da televisiun tranter la candidata democrata Hillary Clinton ed il candidat republican Donald Trump per il presidi american.
Lavur minuziusa n'han betg mo da far quels che preparan il palc en la Washington University a Saint Louis. Era il team electoral da Donald Trump enturn la scheffa da la campagna, Kellyanne Conway, ha da dar tut per salvar l'image da ses candidat.
Il video cun ina seria da remartgas vulgaras da Donald Trump, publitgà ier da la «Washington Post», metta il candidat republican era sut pressiun considerabla or da las atgnas retschas.
Adina dapli republicans van sin distanza da Trump
Uschia era l'anteriur candidat republican per il presidi american John McCain. Ils 8 da november na vegnia Donald Trump betg a survegnir sia vusch, ha communitgà il senatur John McCain.Sin ses cedel da vuschar scrivia el il num d'in Republican che saja qualifitgà per l'uffizi.
Tenor l’emettur da televisiun BBC han 15 da 54 senaturs republicans annunzià da betg eleger Donald Trump sco president american. Era il timun da la partida republicana ha crititgà Trump ma vegn tuttina a sustegnair el.
Condoleezza Rice pretenda ch'el sa retiria
Auters commembers prominents da la partida republicana - tenor il quint da la «Washington Post» dus tozzels - sco l’anteriura ministra da l’exteriur Condoleezza Rice van in pass pli lunsch e pretendan perfin che Trump sa retiria. Quel aveva bain s'exculpà anc al medem di per las remartgas vulgaras, dentant exclus da sa retrair.
RR novitads 06:00++


text:
Laboratore Kitharconcentus
Al laboratore musical pól tó pert i scolars y les scolares de chitara dla scora de musiga Vivaldi y musizisć y musizistes esterns interessá.
Le fin dl laboratore é sostigní les scolares y i scolars de chitara da soné deboriada. Les leziuns se basëia dantadöt sön le svilup dles capazités ritmiches, dl'autonomia d'esecuziun de süa pert y sön la capazité da soné adöm cun i atri.
Le repertore tol ite musiga da ciamena por de plü chitares, originala o adatada dal personal insegnant.
Les leziuns dl grup döra 100 menüc y é debann por che che s'á scrit ite a n curs por imparé da soné n stromënt. Al é preodü la poscibilité da se scrí ite ma al laboratore paian la cuota d'iscriziun. Por tó pert al laboratore vál debojëgn da baié naota cun le personal insegnant.
Pité da ...
Scora de musiga taliana "A. Vivaldi"
Eté
Dai 8 agn
Test d'amisciun
Sce


text:
Sin il Piz Nair han ins oz mesirà -26 grads. Tuttina datti glieud che va sin skis, dentant paran las ustarias en questas fradaglias pli bain emplenidas che uschiglio. Nagins problems cun il fraid n'ha la tecnica. Noss reporter Georg Luzzi ha discurrì cun Christian Rüttimann, in dals manaders da la tecnica.
Per ils collavuraturs dal salvament munta il fraid dentant ch'els ston lavurar pli svelt, per ch'ils pazients vegnian spert en il chaud. Georg Luzzi ha discurrì cun il schef dal salvament Linard Godly.
RR actualitad 11:00


text:
Las persunas che braman las vacanzas, hajan fatg la reservaziun per la stad pli baud che usità – scriva Svizra Turissem sin basa d'ina retschertga en divers secturs da la branscha turistica. Turistas e turists planiseschan era pli lungas vacanzas, cun quai ch’ins possia puspè far dapli era ordvart ils hotels. Las destinaziuns porschian numnadamain puspè offertas culturalas e da wellness, Ed ils turists quintian era da pudair ir en auters restaurants a mangiar. Perquai hajan gist las destinaziuns popularas actualmain pudì registrar bleras reservaziuns.
Betg sulet Svizras e Svizzers
Era sche reservaziuns èn vegnidas fatgas baud, spetga la branscha da turissem tuttina anc bleras reservaziuns a curta vista. Ils turistichers e las turisticras fan oravant tut quint cun giasts da la Svizra. Però els èn era optimistics ch'i dat dapli giasts da l’exteriur cumpareglià cun l’onn avant.
Bunamain la mesadad dals manaschis ch'èn sa participads a la retschertga han inditgà, ch'els spetgian dapli giasts dals pajais vischins da la Svizra. Quai vegnian cunzunt ad esser turistas e turists da la Germania, da la Frantscha, dals stadis Benelux e da la Gronda Britannia, scriva Svizra Turissem.


text:
Il favrer 2019 ha il cussegl da vischnanca da Breil approvà ina nova lescha d’aua. Il zercladur ha el stuì adattar las tariffas. Uss han intgins vischins prendì il referendum cunter questa revisiun. Ils 20 d’avust sto la radunanza communala decider.
In dals iniziants dal referendum è Martin Beer da Tavanasa.
Nus avain prendì il referendum, perquai che las taxas d’aua e d’aua persa èn vegnidas auzadas per differents objects per 100%.
Far ord 3 leschas 1
Sco il president da la vischnanca da Breil Clau Schlosser declera, hajan els stuì crear ina nova lescha suenter la fusiun da Breil, Vuorz ed Andiast. Vul dir: far ord 3 leschas anc 1.
La lescha preveda ch’i dat en l’avegnir ina taxa da diever ed ina taxa fundamentala che vegn quintada tenor la stimaziun d’in edifizi. U detg cun auters pleds: Pli auta che la stimaziun è e pli bler ch’ins paja.
Sch’ins posseda ina chasa cun ina stimaziun dad 1,5 milliuns è la taxa fundamentala pli auta, era sch’i ha en mo ina persuna. Là è il crutsch.
Recurs avant la Dretgira administrativa dal Grischun
Las novas leschas da taxas sa basan sin la stimaziun, di Clau Schlosser. Els hajan midà il sistem sco quai che bleras autras vischnancas en Svizra hajan fatg.
Cunter ils quints d’aua hai dentant dà recurs. Dus sajan schizunt avant la Dretgira administrativa dal Grischun. Perquai manegia il president da vischnanca da Breil ch’i fiss stà meglier da spetgar, tge che la dretgira decida avant che far clamar ina radunanza communala.


text:
Régn Unî
Artéccol in dialètt mudnés
Al Régn Unî (Regno Unito in itagliàṅ, United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland in ingléś) 'l è 'n stat dl'Europa ucidentàla cun capitàla Lóndra. A n gh'è minga da cunfónd'r-al cun l'Inghiltèra (ch'l'è sōl una dal sò regiòṅ) o cun la Gran Bretàggna (ch'l'è sōl l'ìśula più granda in du a s cata al régn). Al sò mòt 'l è „Dieu et mon droit“ (Dio e al mè dirìt), scrit in Francéś e minga in Ingléś ch'la sarés invéci la sò léngua uficiàla. Àtri léngui regiunàli druàdi lè i èṅ al Galéś, al Gaèlic Scuséś, al Gaèlic Irlandéś, al Còrnic dla Curnuvàglia, al Scots dla Scòsia e al Scots d'l Ulster in dl'Irlànda dal Nòrd.
La sò ultma regìna catòlica (di Stuart) l'è stada la mudnéśa Marìa ad Mòdna méntar che adès a règna Carlo III dal Règn Unî.
Al Régn Unî ad Gran Bretàggna e Irlànda al nas cun 'l At 'd Ugnòṅ dal 1800 ch'al mitìva insém al Régn ad Gran Bretàggna cun al Régn 'd Irlànda anc se pò na bèla part ad cl'ìśula chè l'è andàda par sò cònt in dal 1922 dand vita a 'l Stat Lìbar 'd Irlànda. Sōl l'Irlànda dal Nòrd (siē cuntèi su nóṿ ad la regiòṅ d'l Ulster) l'è armàsta in du l'éra dand vita a 'l Régn Unî insém a l'Inghiltèra, a 'l Gàles e a la Scòsia. Al stat 'l è guernâ p'r un sistéma parlamentàr. La prima minìstra 'd adès l'è la Theresa May dal Partî Cunservadōr (da 'l 13 ad Luj dal 2016) ch'l'à tòlt al pòst ad David Cameron ch'al s è dimìs dòp la Brexit.
Al Régn Unî, catànd-as mis prinsipalmènt su dū ìśuli, al gh'à tut 'd intóran dagl'àqui: al Mar dal Nòrd (a èst), al Canàl dla Mandga (a sud) e al Mar 'd Irlànda e 'l Ucéan Atlàntic (a nòrd e a òvest). Àtri ìśuli più pìculi i èṅ quéli ad Man, Wight, Urcàdi, Shetland e Ebridi a nòrd dla Scòsia.
'L è mémbar d'l ONU (in du al gh'à na scrana permanénta), dal G8, dla NATO e dl'Ugnòṅ Europea da 'l 1973.
Stòria
Scòsia e Inghiltèra i gh'éran bèla cuma dū quèi dastacâ a 'l inìsi dal X sècul. Al Gàles 'l è pasâ sóta 'l cuntròl ingléś in dal 1284 par pò tacàr a far part dal Régn 'd Inghiltèra da 'l 1536. Al 1 ad Maǵ dal 1707 a véd la luś al Régn ad Gran Betàggna cun al curóni 'd Inghiltèra (cun i Galéś dèntar) e Scòsia misi insém. Cun 'l At 'd Ugnòṅ dal 1800 a s śònta anc al Régn 'd Irlànda e a nas acsè al Régn Unî ad Gran Bretàggna e Irlànda.
In di elesiòṅ dal Dicémbar dal 1918, al partî dal Sinn Féin, ch'al vliva al dastacamènt d'l Irlanda da 'l Régn Unî, al mùcia sù 73 séǵ di 106 dispunìbii a la Cambra di Cumùn e gl'elèt i decìdan ad n andàr minga a Westminster stand in un parlamènt par sò cònt fóra dla léǵ, al Dáil Éireann. Dòp na dichiarasiòṅ 'd indipendénsa e na guèra, in dal 1921 al guèran britànic e al gabinét irlandéś (Aireacht) i s métan 'd acòrd par catàr na sulusiòṅ ch'la pòrta a la separasiòṅ dal dū ìśuli a part siē cuntèi dal nòrd, ad religiòṅ prutestànta, ch'i decìdan ad restàr sèg. A nas acsè al Stat lìbar 'd Irlànda (Saorstát Éireann in Gaèlic Irlandéś, pò Repùblica 'd Irlànda o Eire) ch'al gh'iva dèntar anc tri cuntèi d'l Ulster (Cavan, Monaghan e Donegal) e al Régn Unî ad Gran Beràggna e d'l Irlànda dal Nòrd.
Pulìtica
Al Régn Unî 'l è na munarchìa parlamentàra sóta la cà di Windsor. Al parlamènt 'l è divìś in du Cambri (Houses): la Cambra di Lòrd (House of Lords) cun di mémbar minga elèt e ad fat sénsa putēr, e la Cambra di Cumùn (House of Commons) ch'la fà al léǵ. In dal dū cambri, ch'i s riunìsan insém sōl durànt 'l evènt dal "State Opening of Parliament", i gh'èṅ sèmpar i rapriśintànt 'd Inghiltèra, Scòsia, Irlànda dal Nòrd e Gàles. I tri partî più impurtànt dal Régn Unî i èṅ al Partî Cunservadōr dla prima minìstra Theresa May, al Partî Laburìsta, dimóndi vutâ in Scòsia, e 'l Partî Liberàl-Demucràtic.
Al quàtar nasiòṅ dal Régn Unî
Al Régn Unî al gh'à dèntar quàtar regiòṅ, o méj, nasiòṅ: Inghiltèra, Scòsia e Gàles ch'i s càtan in dl'ìśula ad Gran Bretàggna, e Irlànda dal Nòrd che invéci la s cata in dl'ìśula 'd Irlànda (a la sò sinìstra).
Al sità
La capitàla dal Régn Unî l'è la sità ad Lóndra ch'la cònta 7.744.942 abitànt e ch'la s cata in dal sud dla Gran Bretàggna, bagnàda da 'l fiùm Tamìgi.
Albania
Andorra
Armenia
Austria
Belgio
Bielorussia
Bosnia-Ezegovina
Bulgaria
Cipro
Croazia
Danimarca
Estonia Finlandia Francia Germania Grecia Irlanda Islanda Italia Lettonia (manca)
Lituania Lussemburgo Macedonia Malta Moldavia Monaco Montenegro Norvegia Polonia Portogallo
Regno Unito Repubblica ceca Romania Russia San Marino Serbia Slovacchia Slovenia Spagna
Svezia Svizzera Turchia Ucraina Olanda Ungheria Città del Vaticano