text:
Ils organisaturs dad occurrenzas da sport han spetgà vess. Suenter il lockdown pervia dal coronavirus è il levgiament uss grond. Dapi il zercladur èsi numnadamain pussaivel dad organisar cursas ed eveniments da sport cun maximalmain milli persunas. Quai dentant mo cun resguardar in concept da segirezza. Quel prevesa en general tschintg mesiras. Tar cursas ed occurrenzas ha ins da tegnair en las reglas d'igiena, alura la distanza, sche quai n'è betg pussaivel, ha ins da purtar ina mascra. Vitiers vegn l’annunzia ordavant per ch'ins sa exact tgi ch'è da la partida. E per finir anc la regla che la cursa vegn fatga en etappas e che na tuts partan il medem mument.
Premiera en Engiadina
Suenter la pausa sfurzada da corna è il Engadin Bike Giro l’emprima occurrenza da sport pli gronda che vegn fatga sut prescripziuns da segirezza. La cursa che ha lieu durant trais dis enturn la regiun da San Murezzan ed il lai da Silvaplauna datti quest on per la tschintgavla giada. Bikers da l’entira Svizra, dentant era dals pajais cunfinants, èn da la partida. L’ediziun 2020 è ina cursa tut speziala. Ditg n'eri betg cler sche la cursa ha insumma lieu. Cun las schluccadas da las davosas emnas èsi dentant gartegià als organisaturs da tegnair ferm vi da la cursa. Bundant tschintgtschient ciclistas e ciclists èn da la partida. Els èn vegnids infurmads en detagl davart las mesiras da segirezza e s’allegran sin la cursa era sut questas circumstanzas.


c: text/html

text:
Les bases
Cun le Regolamënt n. 1082 di 5 de messé 2006 á le Parlamënt europeich y le Consëi dl’Uniun Europeica alzé la cooperaziun danter les regiuns de n livel istituzional plü alt. Cun la poscibilité da mëte sö n GECT (Grup Europeich de Cooperaziun Teritoriala), á la cooperaziun interegionala ciafé na majera importanza y deplü mesi, dal momënt ch’al ti vëgn reconesciü na personalité iuridica al GECT. Sce la cooperaziun se basâ denant porleplü sön n livel nia formal che n’â degöna basa iuridica, pón sëgn cherié grups cun na süa personalité iuridica tres le stromënt iuridich dl GECT. Dilan al cheder iuridich y istituzional, pó i proiec gní coordiná y realisá damí.
Tl 2011 s’á Tirol y les döes Provinzies autonomes de Balsan y de Trënt anuzé dla poscibilité da istituí n GECT y á fat adinfora dla cooperaziun che ê bele - i trëi teritori laurâ bele tl passé deboriada, mo zënza degöna istituzionalisaziun - na forma iuridica dl GECT cun sënta a Balsan.
A pert n valgönes desposiziuns, pó le regolamënt GECT di 5 de messé 2006, mudé y completé cun le regolamënt di 17 de dezëmber 2013 en cunt dla creaziun y dl funzionamënt dl GECT, gní atué diretamënter ti stac mëmbri. Chës desposiziuns cun resserva de atuaziun mëss indere gní aplicades dai Stac mëmbri te so intern. La lege tiroleja söl GECT é gnüda aprovada dal Tiroler Landtag tl isté 2010 y é jüda en forza ai 3 de setëmber 2010. Tla Talia é le regolamënt dl GECT gnü aprové cun la lege n. 88 di 7 de messé 2009.
D’otober 2010, él gnü mené a Roma la Convenziun y le Statut dl GECT. Ai 28 d’aurí 2011 á le Govern talian aprové ch’al gniss metü sö le GECT y che ince Südtirol y le Trentin nen toles pert. L’autorisaziun formala da pert dl Govern regional dl Land Tirol é gnüda a s’al dé ai 10 de ma 2011.
L’at costitutif, la Convenziun y le Statut é gnüs sotscric cun solenité ai 14 de jügn 2011 tl Ciastel Thun tl Trentin dai presidënc da inlaota Günter Platter (Tirol), Luis Durnwalder (Südtirol) y Lorenzo Dellai (Trentin).
En gaujiun dl’EuregioLab2020, él gnü lauré fora na reforma dla Convenziun y dl Statut por i adaté ala basa iuridica nöia dl'UE dl regolamënt GECT, mudé ai 17 de dezëmber 2013. La mudaziun dla Convenziun y dl Statut dl GECT é gnüda aprovada al'unanimité tla sentada dl GECT ai 28 de jená 2021. I pröms sis mëisc dl 2021, gnará i Ac Costitutifs ejaminá da Roma y da Desproch. Le Statut nü dess gní sotscrit en gaujiun dl De de Tirol 2021 tratan le Forum europeich de Alpbach 2021 ai 22 de agost 2021.
I Presidënc da inlaota dl’Euregio Tirol-Südtirol-Trentin (da man ciampa: Lorenzo Dellai, Luis Durnwalder, Günther Platter) tratan la pröma sentada di organs dl GECT tl Ciastel Tirol ai 13.10.2011. © Land Tirol

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
La regenza grischuna ha approvà contribuziuns en l'import da passa 18 milliuns francs per la cultivaziun dal guaud. Ultra da quai ha ella permess projects per proteger cunter privels da la natira.
Il chantun investescha passa 18 milliuns francs en la selvicultura
La regenza ha approvà in project collectiv "Selvicultura 2012". Per mantegnair la funcziun da protecziun dal guaud, per promover la biodiversitad, la tgira dal guaud giuven sco er ils tagls da laina en territoris mal accessibels prevesa il project mesiras en l'import da var 24,6 milliuns francs. La finanziaziun vegn fatga tras meds finanzials da la confederaziun, dal chantun e da las proprietarias e dals proprietaris da guaud. Il chantun sa participescha al project collectiv cun ina summa da maximalmain 18,384 milliuns francs. Il pajament da las singulas contribuziuns chantunalas a las proprietarias ed als proprietaris da guaud vegn fatg en il rom dals credits ch'èn vegnids permess dal cussegl grond. Il project collectiv cumpiglia en tut 3045 hectaras guaud cun ina producziun da laina da var 320 000 meters cubic.
Renovà la cooperaziun per il servetsch da salvament da la Val Mesauc
Per proveder la Val Mesauc cun in servetsch da sanitad en il cas d'in eveniment grond cuntinuescha la collavuraziun tranter il chantuns Grischun e Tessin. La regenza grischuna ha approvà ina nova cunvegna davart l'integraziun en il dispositiv dal chantun Tessin da la regiun d'ospital da la Val Mesauc-Calanca en cas d'eveniments da donn pli gronds. Il chantun Grischun n'ha betg avunda agens servetschs sanitars en la regiun d'ospital da la Val Mesauc-Calanca per dumagnar eveniments da donn pli gronds cun numerusas persunas blessadas. En cas d'in eveniment stuessan las forzas d'acziun ed il material vegnir transportads dal Grischun dal nord en la Val Mesauc. Quai chaschunass in retard considerabel. Per organisar il servetsch da salvament en cas d'eveniments gronds vegn il chantun Tessin indemnisà annualmain cun 40 000 francs.
La revisiun parziala da la lescha federala davart radio e televisiun vegn sustegnida
En sia posiziun a la confederaziun s'exprima la regenza grischuna davart la revisiun parziala da la lescha da radio e televisiun (LRTV). La regenza beneventa da midar, sco proponì en la revisiun parziala, dal sistem actual cun ina taxa da retschavidra u da retschavider al sistem cun ina taxa independenta da l'apparat. Ella beneventa er che en il futur duaja l'incassament da la taxa da chasada e d'interpresa star sut la cumpetenza d'ina firma independenta empè da vegnir surdà al post d'incassament Billag SA. La lavur birocratica che vegniva liquidada fin ussa tras la Billag SA e che serviva a l'incassament da las taxas da recepziun dastgass diminuir tras quai per bainquant tenor l'avis da la regenza. Medemamain ha la regenza approvà d'abolir la restricziun dal dretg da derasaziun per ils emetturs locals e regiunals concessiunads da radio e da televisiun.
Da vischnancas e da regiuns
- Lumnezia: La cunvegna davart la fusiun da las vischnancas da Cumbel, Degen, Lumbrein, Morissen, Suraua, Vella, Vignogn e Vrin a la nova vischnanca da Lumnezia per il 1. da schaner 2013 ch'è vegnida concludida ils 25 da matg 2012 vegn approvada. La fusiun da questas vischnancas sto anc vegnir approvada dal cussegl grond.
- Bever: En il futur duai il territori d'abitadi da la vischnanca da Bever vegnir protegì meglier cunter lavinas. Il project "Cumplettaziun dals rempars da lavinas Crasta Mora" che l'uffizi da guaud e privels da la natira ha inoltrà per incumbensa da la vischnanca da Bever vegn approvà. En il territori da distatga "Crasta Mora" vegnan construids novs rempars da lavinas cun ina lunghezza totala da var 752 meters. Plinavant vegn emplantada ina surfatscha da guaud da stgars 1400 meters quadrat. Ils custs da quest project vegnan calculads cun 2 475 000 francs. I vegn garantida ina contribuziun chantunala da maximalmain 1 806 750 francs. Il project vegn realisà en tschintg etappas da construcziun e duai vegnir terminà l'onn 2016.
- Lostallo: Il project "Auzar il rempar Lostallo" che l'uffizi da guaud e privels da la natira ha inoltrà per incumbensa da la vischnanca da Lostallo vegn approvà. Il rempar cunter bovas existent vegn auzà sin ina lunghezza da 150 meters. Als custs vegn garantida ina contribuziun da maximalmain 450 000 francs. Il territori d'abitadi da la vischnanca da Lostallo cunfinescha da sia vart al vest cun ils bratschs stips dal Piz de Groven. Sin questas costas taissas e sfendagliusas exista perquai in privel da bovas considerabel. Gia l'onn 1978 è pia vegnì construì in rempar cunter bovas per proteger il vitg.
- Savognin: La protecziun dal territori d'abitadi "Sot Spondas" a Savognin cunter bovas ed auas grondas vegn meglierada. Il project "Rempars da la spunda e da l'aual Sot Spondas" che l'uffizi da guaud e privels da la natira ha inoltrà per incumbensa da la vischnanca è vegnì approvà da la regenza. Als custs vegn garantida ina contribuziun da maximalmain 30 400 francs. Il chanal d'affluenza existent per deviar l'aua er en cas da precipitaziuns fermas vegn engrondì ed en il territori vegn construì in corridor d'inundaziun.
- Valragn: La revisiun parziala da la planisaziun locala, concludida da la vischnanca da Valragn ils 9 da december 2011, vegn approvada. La revisiun parziala cuntegna ina enzonaziun en il territori "Grossmatta", e quai en il sectur dal restaurant ch'è oz ord funcziun e che sa chatta al portal dal nord dal tunnel dal San Bernardin per lung da la via naziunala A13. Ina surfatscha da 2631 meters quadrat vegn enzonada en la zona da restaurant d'autostrada ch'è vegnida creada da nov. Questa zona permetta da construir in nov restaurant d'autostrada.
- Lantsch: La revisiun parziala da la planisaziun locala, concludida da la vischnanca da Lantsch ils 28 da mars 2012, vegn approvada. La revisiun parziala furma la basa da la planisaziun d'utilisaziun per construir l'arena da biatlon da Planeiras. A medem temp cun il conclus d'approvaziun vegn communitgada la permissiun da runcar.
- Luzein: La revisiun parziala da la constituziun da la vischnanca da Luzein ch'è vegnida concludida ils 25 da matg 2012, vegn approvada. Tenor questa revisiun n'han las radunanzas communalas betg pli lieu en roda en las fracziuns da Buchen, Luzein e Pany, mabain per regla mo pli a Pany.
- Pasqual: La revisiun parziala da la constituziun da la vischnanca da Pasqual ch'è vegnida concludida ils 8 da december 2011 vegn approvada. Il motiv da la revisiun èn stads l'engaschament d'in manader da scola e la reducziun respectiva dal dumber da cusseglieras e da cussegliers da scola da tschintg a trais.
Projects da vias
La regenza ha approvà 800 000 francs per lavurs da construcziun sin il suandant traject:
-via da Selvaplana: lavurs da cuvrida Viano – Ginetto
Gremi: regenza
Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun


text:
Radunanza generala 2019
Per Vincent Augustin è quai l'emprima radunanza generala da la SRG.R ch'el maina. L'onn passà è el vegnì elegì sco nov president. Quest onn elegia la radunanza ina nova persuna en suprastanza. La suprastanza propona dunna Ladina Simonelli - Zisler per quest post.
Ils pleds da bainvegni vegnan quest onn dal president da vischnanca da Laax Franz Gschwend e dal schef da la regenza, cusseglier guvernativ Jon Domenic Parolini.
Premi SRG.R 2019 va en la Val Schons
La scola primara da Donat survegn il premi SRG.R en renconuschientscha da sia premura per l'idiom sutsilvan. Sco suletta scola sutsilvana ha la scola da Donat adina puspè da cumbatter per meds d’instrucziun actuals e moderns. Per il pli translateschan las scolastas ed ils scolasts gist sezs il material d’instrucziun, e quai è adina er cumbinà cun engaschament e lavur supplementara. Actualmain dumbra la scola da Donat 29 scolaras e scolars. 10 dad els van en l’emprima classa. Il premi è dotà cun 8'000 francs e vegn surdà durant la radunanza generala.
La radunanza da la SRG.R cumenza a las 10:30 en l'aula da la chasa da scola Grava a Laax.


text:
Oberlunkhofen
Oberlunkhofen (Oberlungkhofe in aleman) a l'è un cumün svizzer del distret de Bremgarten. in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch 1 924 abitant e una süperfiss de 3.25 km², e al se tröva a una altitüden de 442 meter sura al livel del mar.
El cumün de Oberlunkhofen a l'è tacaa ai cumün de Arni, Jonen, Rottenschwil, Unterlunkhofen.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi sott:[1]
Riferiment[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ Oberlunkhofen in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.


text:
Margn
Margn (nom ufizial in italian Margno in Italian) l'è on comun valsassines de la Provincia de Lecch. El comun el cunta 386 abitant (dato del Dicember 2015[1]), cont ona süperfis de 3,7 km² e ona densità de 104 ab./km².
L'è tacaa ai comun de Casargh, Crandola, Tasen.
Evoluzion demografega[Modifega | modifica 'l sorgent]
L'andament del numer de abitant del comun de Margn l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Abitàncc censìcc
Riferiment[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Solandra – Fascia 1 a 1 (gol de Patrizio Cigolla)
Formazion del Fascia: Colusso Alessandro, Trottner Luca, Deflorian Giovanni, Debertol Cristoforo, Rasom Lorenzo (33’ s.t. Cincelli Federico), Bernard Manuel, Lorenz Matteo (40’ s.t. Rasom Dennis), Riz Gabriele, Pezzei Michael (30’ s.t Riz Gianni).
L’é stat demò n autogol a n chèrt de ora da la fin a blochèr l’arjonta del prum post en clasifica, da man de la formazion ladina che, dò aer smendrà l desvantac co la pruma, da sie a un pont te la pruma doi partides, aessa volù jà te chesta partida, ruèr a passèr via la pruma de la clas.
Tel prum temp, se à vedù doi squadres che volea venjer con azions da na man e da l’autra ma con gran imprezijion te i ultimes vint metres e l vent a dèr d’empaz coscì se à scomenzà la seconda pèrt de garejèda sul resultat dai vegeres. Ampò l vantac ladin no se à fat spetèr e l’é ruà de gra a Patrizio Cigolla, asvelt a trèr te usc na bala ben defenuda e comedèda da Gabriele Riz. Sul un a nia l Fascia à fat mingol de fadìa a se defener con orden sul ciamp de Dimaro, più lèrch de duc i etres ciampes te chesta categoria, e contra n aversarie zach e usà a jièr te chela mesures. Enceben la dificoltèdes i ladins no à però conzedù de gran ocajions tant che la trata dai unesc metres scìgolèda dal diretor de jech a pro de i parons de cèsa e parèda da Colusso, l’é stat la pruma trata te usc de chisc te dut l secondo temp, ajache nience l gol de la parità, a diesc menuc da la fin, l’é ruà da na trata te usc ma da n cross da la man dreta olache Lorenzo Rasom, falan l’intervent à trat malamenter l balon te usc fascian.
L’un a un à dat neva gaissa ai solandres e petà mingol jù de moral l Fascia ampò da lò a la fin no l’é stat più de gran ocajions e l resultat, dut somà se cogn dir che l’é giust.
Per troèr l cef de la clasifica se cognarà spetèr amò mingol ma l Fascia l’é segur su la bona strèda. Dut semper da confermèr, partida dò partida, a scomenzèr da chesta domenia, dò trei la pruma sul ciamp de Vich, contra la Cornacci che se cogn dir à scomenzà dassen delvers chest campionat d’aisciuda. Ve speton donca duc a sostegnir l Fascia, da les trei.
Per chelò che vèrda la squadra mendres, resultac desvalives. Ventes per Juniores (2a1) e Giovanissimi “A” (2a0), desfates per Arleves (3a1) e Giovanissimi “B” (7a0).
Chesta sabeda, la Juniores jia a Cembra da mesa les cater e i Giovanissimi “A” a Vich contra l Fiem da mesa les sie.
Domenia, a Vich, da mesa les undesc i Giovanissimi “B” jia contra l’Arco e da mesa la una i Arleves jia contra l’Ortigaralefre.


text:
In postulat ha pretendì da mesirar clorotalonil – u meglier ditg ils products da decumposiziun da quest pesticid. L’emna passada ha la suprastanza rapportà davart las examinaziuns en las duas tschiffadas d'aua sutterrana.
Tge è clorotalonil
Clorotalonil è ina substanza activa che vegn duvrada en l'agricultura dapi ils onns 1970 sco fungicid. Quai cunzunt per proteger graun cunter diversas malsognas.
L'Uffizi europeic da segirezza alimentara ha constatà la primavaira ch'ils products da decumposiziun da clorotalonil pon periclitar la sanadad. Damai che las substanzas pon chaschunar cancer, è il diever da quest fungicid dapi l'entschatta da l'onn scumandà en Svizra.
Ils resultats sajan tut en tut cuntentaivels, sco la postulanta Anita Caflisch Müller di. Ina emprova cuntanschia dentant la valur maximala da quai che la Confederaziun lubeschia.
Quai ha fatg vegnir nus alerts.
Uss dovria quai mesiras. La pli impurtanta mesira haja il Cussegl federal gia prendì cun scumandar l’adiever da clorotalonil a partir da l’entschatta dal 2020. Sin plaun communal stoppian ins tegnair en egl la chaussa e controllar vinavant las valurs en l’aua sutterrana, di la parlamentara da Domat.
La chanzlia communala da Domat conferma ch’ins cuntinueschia las mesiraziuns e controlleschia vinavant las valurs da clorotalonil, respectiv da ses products da decumposiziun.
Clorotalonil po probabel chaschunar cancer
Clorotalonil vegnia qualifitgà sco cancerogen – vul dir ch’i chaschunia probabel cancer, di il chemicher chantunal Matthias Beckmann. Tar questa conclusiun vegnian tant autoritads europeicas sco er svizras ch’èn responsablas per la segirezza alimentara.
Damai ch’il pesticid saja in cancerogen, stoppian ins partir da quai anora, ch’er sias substanzas da decumposiziun possian chaschunar cancer.
Il problem na saja dentant betg liquidà cun scumandar clorotalonil, di Matthias Beckmann. Il pesticid saja fitg persistents e restia ditg en il terren u en las auas sutterranas. Perquai lauda il chemicher chantunal las stentas da Domat da tegnair en egl las valurs da clorotalonil e da ses products da decumposiziun.
Sa fatschentar cun ils ristgs da pesticids è il duair dals provediders d'aua


text:
Quai demussa ina retschertga che la plattafurma da cussegliaziun da finanzas Moneypark ha laschà far. Lezza numna quai «bunamain negligent». La finfinala cuvria la prevenziun legala maximal 60 fin 80% da las entradas usitadas. Uschia ristgan blers d'avair largias en il provediment da la vegliadetgna, uschia communitgescha la plattafurma.
Il motiv il pli savens per il provediment mancant saja simplamain che la glieud na sappia betg, uschia vegn scrit. Radund in terz dals dumandads n'hajan perquai nagin provediment privat. In quart è dal maini che l'emprima e la segunda pitga bastian.
RR novitads 10:00


text:
- Pervi da la crisa da corona ha la Frantscha midà il program per il 14 juillet.
- Enstagl da la parada militara usitada ha gì lieu ina festa cun passa 2'000 persunas sin la Place de la Concorde.
- La plazza era bloccada e mo accessibla per giasts envidads. La Svizra ha represchentà cusseglier federal Alain Berset.
En il rom da la ceremona ha la Frantscha era vulì engraziar als pajais partenaris durant la crisa da corona. Era la Svizra è stada in da quests pajais. Preschent è era stà in detaschament da l'armada svizra. Sco gest d'engraziament per surpigliar 57 pazients da covid da la Frantscha – hai dà ina parada da schuldada svizra a Paris.
Macron undrescha quels che han tgirà
La ceremonia a Paris è ida a fin cun in omagi per il persunal medicinal. Var dus tozzels tgirunzas e tgirunzs e medis e medias èn sa radunads sin la plazza. Tut ils giasts èn lura stads en pe, han applaudà – ed ins ha chantà l'imni naziunal Marseillaise. Silsuenter ha Emmanuel Macron discurrì curt cun il persunal da tgira.


text:
Avant radund 80 onns han quatter dunnas, possessuras da la «Chesa Planta» a Samedan, surdà quella ad ina fundaziun cun la finamira da promover la lingua e cultura rumantscha.
Davos las miraglias da la Chesa Planta sa zuppan insaquantas istorgias che be spetgan da vegnir raquintadas.
Ina chasa – dus munds
Ina part da la chasa è fabritgada simpel e modest, locals in lain. L’autra part percunter è en stil baroc. Ina exposiziun speziala preschenta la vita, il destin e las tragedias da las set dunnas de Planta a Samedan che han vivì en questa chasa patriziana.
Program da stad 2021
Dunnas è il tema, l’entschatta fan l’autura Sara Francesca Hermann che raquinta sur da las dunnas de Planta, e la percussiunista Valeria Zangger che ha endrizzà ina installaziun audiovisuala.
Emnas da lingua e cultura, prelecziuns, suns e tuns – in program per giuven e vegl segua durant tut la stad 2021. «Dunnas» è il tema, dunnas che han surdà la «Chesa Planta» ad ina fundaziun, e quellas vegnan ussa a pled.


text:
Ståmmg
Al ståmmg l'è un òrghen dl'aparèt digeränt. L'è quall che al fa só la segånda fès dla digestiån, qualla ch'la vegn dåpp al biasghèr.
Al nomm
La parôla ståmmg la vegn del latén stomachus, ch'la véggn a só vôlta dal grîg stómachos. L'è druvè in totti al languv romanz (itagliàn stomaco, piemuntais stòmi, spagnôl e aragonais estómago, catalàn estómac, portugais estômago, franzais estomac, rumên stomac), po anch' in inglais (stomach) e int'äl languv brittònichh (breton stomog, gallais stumog).
Al tèrmin grîg gastér (ch'al vré dîr "panza, stomegh") l'è druvè int'i nomm mèdic.
Dal nomm druvè int'äl languv germânichi (cunpagn'al tudàssc magen, ulandais maag, danais mave, islandais magi, frisån mage) la vegn la parôla emiglièna magån e anch' dla parôla magatt.
Manîri ed dìr
- (CARPŚ) Stòmmgh atēś (quand a se śvèina na bèla sgnóra cun dimòndi stòmeg) :-D


text:
Il chancelier federal austriac Sebastian Kurz ha confermà las restricziuns vers l'agentura da novitads austriaca APA. Gia la dumengia dettia quai controllas da polizia cun l'incumbensa da trametter a chasa gruppas pli grondas che sa radunian en la publicitad – sco per exempel sin ina plazza da gieus. A partir da glindesdi pedessia quai era dar multas da fin € 2000.-, communitgescha l'uffizi dal chancelier. Anc pli rigurus è s'exprimì il Tirol:
Senza raschuns stringentas na dastga nagin bandunar sia abitaziun.
Sco raschuns stringentas han precisà Kurz e Platter:
- lavurs indispensablas (tut tenor professiun)
- far cumissiuns necessarias (victualias, medicaments, ir per daners)
- agid per autras persunas
L'Austria sa distatga da la Svizra
Il ministeri digl exteriur austriac renda attent da betg viagiar en Svizra, e ch'ils cumpatriots en Svizra duain turnar a chasa. Quai ha communitgà il Departament federal per affars exteriurs EDA suenter in discurs telefonic dal minister da l'exteriur svizzer Ignazio Cassis cun ses collega d'uffezi. Sper la Svizra avertescha l'Austria era da viadis en Frantscha ed en Spagna.
Il Cussegl federal cusseglia da desister il mument da tut ils viadis en l'exteriur che n'èn betg urgents. Il ristg da s'infectar cun il coronavirus dettia quai en tut las regiuns dal mund. Las ambassadas svizras en l'exteriur hajan plinavant il mument mo capacitads restrenschidas per gidar Svizras e Svizzers da turnar a chasa.


text:
En ina controlla ha l’Uffizi federal da traffic (BAV) constatà che trais pitgas da la sutgera na correspundan betg pli a las normas da segirezza dad ozendi. Els han perquai pretais da la possessura, Engadin St. Moritz Mountains SA, da realisar las mesiras necessarias per segirar era en avegnir la gestiun da quella sutgera.
La Engadin St. Moritz Mountains SA ha sin quai pretais che las mesiras annualas, vul dir sajettar giu las lavinas periodicamain durant l’enviern, sajan suffizientas avunda per avair quella segirezza.
Ussa ha il Tribunal administrativ federal decis a favur da l'Uffizi federal da traffic e pretais da la Engadin St. Moritz Mountains SA da realisar las mesiras enfin ils 28 da favrer 2019.
RR novitads 17:00


text:
Algeria
L' Algeria (الجزائر in arab) a l'è un paes de l'Africa setentriunala.
A l'è tacada al Maroch, a la Repübliga Saharawi, a la Mauritania, al Mali, al Niger, a la Libia e a la Tünisia e l'a bagna el Mar Mediterani.
La capital a l'è Algeri.
La gh'ha una süperfiss de 2.381.741 km² e una pupulaziun de pressapoch 33 miliun d'abitant.
Storia muderna[Modifega | modifica 'l sorgent]
L'Algeria a l'è stada un pussediment frances] del 1830 al 1962, quand che l'ha cunquistaa l'indipendenza dopu d'una guera de liberaziun.
Urganizaziun pulitiga[Modifega | modifica 'l sorgent]
L'Algeria (nom ufizial: الجمهورية الجزائرية الديمقراطية الشعبية) a l'è una repübliga.
El president a l'è l'Abdelmadjid Tebboune (عبد المجيد تبون) (del 2019).
El prim minister a l'è l'Aymen Benabderrahmane (أيمن بن عبد الرحمان) (del 2021).


text:
Cremie
Cremia (inscì anca in Italian; Cremie in de la parlada local) l'è on comun de 710 abitant (dato del Dicember 2015[1]), 'na süperfis de 10,2 km² e 'na densità de 70 ab./km² de la Provincia de Còmm. El paes el se troeuva in su la sponda occidental del Lagh de Còmm e l'è formaa de on fracch de frazion ai pee del Mont Bregagn. Tra quij frazion chì gh'è San Vit, sul lagh, indove hann trovaa repert del period roman.
Cremia la confina con la Provincia de Lecch (comun de Derv).
Evoluzion demografega[Modifega | modifica 'l sorgent]
L'andament del numer de abitant del comun de Cremie l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Abitant censüü
Riferiment[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Misura
Una misura l'è un valor numerig o la grandeza de un atribud fiseg de un ojet, come per esempe la lonjituden, la capacitaa, ol volum o 'l pes, otegnida per sperimentazion cond un di metodi empireg e esprimida segond una di grandeze costante, i unitaa de misura, determinade per ognuna da la so norma standard, come al pœl vesser ol meter, ol liter o 'l qilogram. Ol misurar l'è 'l process per a rivar a otegnir 'l valor d'una determinada misura.
La metrolojia l'è la branca de la scenza qe la se ocupa de studiar i misure e de stabilir i unitaa de misura. Ol process del misurar de spess l'è fait col dovrar un strument de misura, come un rigell o un meter, una balança, un barometer, un amperimeter o un velocimeter. Tœts qests arnes i è stait calibrads per comparazion cond una unitaa de misura.
Ol misurar una determinada grandeza l'è una stima e la comporta semper la presenza de un error sperimental, semper cond un cert grado d'incerteza. Donca, la riduzion de la incerteza al sarà un di principi fondamentai del lavorar de la metrolojia. Se considera qe i error de misura i g'habie una distribuzion normala al cambiar del valor real de la grandeza misurada, sota quest presupost ol misurar al g'havrà tri components:
- ol valor stimad
- ol marjen d'error o d'incerteza
- ol livell o intervall de confidenza, la probabilitad qe 'l valor stimad al sives dent ol marjen d'error
Esempe:
- 2,5 m (± 0,01 m), l'indica una misura de lonjituden de 2,5 meter cond una incerteza d'1 centimeter.
- 2,5 m (± 0,01%), l'indica una misura de lonjituden de 2,5 meter cond una incerteza de 0,2 millimeters.
- 2,5 m (± 1-2), l'indica una misura de lonjituden de 2,5 meter cond una incerteza de 2 centimeter.
La misura l'è un concet fondamental de la scenza, e l'è un di principi qe i la carateriza e i la diferenzia da la pseudoscenza. L'è relativament facil costruir una teoria sora un aspet de la natura, però l'è molt dificel far-l col seguir ol metodo scentifeg qe l'implica la necessitaa de predir i misure con granda precision. Ol misurar l'è fondamental anc'pò in di olter camp come la industria, 'l comerçar, l'injegneria, la construzion o l'eletronega.


text:
Suenter esser vegnì en l'emprima liga èsi grategià a Partenz-Signuradi anc in triumf. Cun 2:1 gudognan els la partida a chasa cunter Herisau. Uschia gudognan els er la seria da final cun 3:1 ed èn per l'emprima giada campiun da la segunda liga da la Svizra occidentala.
L'equipa da Partenz ha gia cumenzà bain. Damian Thöny (4') e Roman Peterhans (11') han gia svelt procurà per in 2:0, ch'els han era pudì mantegnair lung temp. Lura èsi dentant anc ina giada vegnì stretg cura che Michell Sperazina ha pudì scursanir (43') sin in 2:1. Dapli han ils da Purtenz dentant betg laschà tras en las ultimas 17 minutas ed èn uschia daventads campiun.
RR novitads 23:00


text:
La Svizra ha in provediment da sanadad d’auta qualitad. I dat dentant er bleras prestaziuns che n’èn betg effectivas u effizientas. Ellas èn part dals radund 20 pertschient dals custs da sanadad che pudessan vegnir spargnads cun dapli effizienza.
Il Cussegl federal vul perquai laschar examinar pli sistematicamain las prestaziuns medicinalas areguard lur niz. Uschia duai vegnir evità in provediment sbaglià u exagerà e meglierà la qualitad da la tgira. In emprim program da pilot fin il 2017 è gia instradà. Per quel aveva il Cussegl federal concedì l'onn passà 1,8 milliuns francs.
RR novitads 16:00


text:
Tranter 50 fin 60 raps custa ins mascra da protecziun. Per in pac da 50 mascras munta quai in pretsch da 35 francs. Per famiglias e persunas che vivan al minimum d'existenza pon gist quests daners esser decisivs. Avant 11 onns durant la grippa da portgs custava ina mascra da protecziun be 10 raps al toc. Tenor ils grossists Migros e Coop ha il ferm augment da pretsch per l'ina da far cun la gronda dumonda, la concurrenza ed ils stops temporars d'exports da la China.
Caritas Grischun porscha sustegn
Per quels che na pon betg finanziar ina mascra porscha la Caritas Grischun mascras da protecziun gratuitas. Da quella purschida fan gia radund 150 persunas per di diever. Per il mument ha la Caritas Grischun a disposiziun 1'000 mascras. Dapli mascras èn gia sin via. Quellas duessan lura tanscher per ils proxims 2 enfin 3 mais.


text:
Pigna (IM)
Pigna l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Liguria, en Pruvìncia de Imperia.
El g'ha 'na popolasiù de 864 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), condena superfìce de 53,7 km² e 'na densità de popolasiù de 16 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Apricale, Castelvittorio, Isolabona, Rocchetta Nervina, Saorge (FR-06), Triora.
Evulusiù demogràfica[Modifega | modifica 'l sorgent]
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Pigna (Italia) l'è mustràt endèla tabèla ché sóta:
Mudel:Demografia/Pigna (Italia)
Riferiment[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
Binsan
Cul salüd "BINSAN" (Glückauf) Tils/Tillas bivgnantaina in nossa pagina d'internet. La "Fundaziun Schmelzra S-charl" exista fingià daspö l'on 1987. Ella es respunsabla per l'actività da la "Schmelzra S-charl" cullas interessantas excuriuns illas gallarias da Mot Madlain e culla fabrica e la gestiun dal Museum. In quel exista ün'exposiziun extaisa dals miniers da S-charl ed üna dal uors.
La "Società da miniers" es gnüda fundada l'on 1998. Ella es quia per seis commembers e preschainta uschè minch'on ün program attractiv. Dvantai subit commember e's portai aint ill'annunzcha suot commembranza.
Nus ans allegrain da Vossa visita illas minieras ed i'l museum. Ün cordial bainvgnü aint illa Val S-charl.
Il cussagl da fundaziun e la suprastanza dals Miniers da S-charl
Peder Rauch, Beat Hofmann, Hermann Steck, Dominique Mayor e Lüzza Rauch


text:
En connex cun las investigaziuns cunter Pierin Vincenz haja la procura publica da Turitg chattà novas transacziuns che pudessan esser relevantas. Quai scriva la procura publica en ina communicaziun. Perquai haja la dretgira responsabla prolungà l'arrest d'inquisiziun cunter l'anteriur banchier. Per quant ditg, n'è però betg enconuschent. Vincenz vegn dapi ils 27 da favrer 2018 tegnì a ferm a Turitg.
Ultra da quai haja la procura publica extendì las investigaziuns. Da nov vegnia investigà cunter totalmain set persunas enstagl da tschintg sco fin qua.
A l'anteriur schef da la banca Raiffeisen vegn renfatschà gestiun malfidaivla. Concret vai per fatschentas dad insiders pussiblas. Vincenz refusescha tut las renfatschas. I vala la presumziun d'innocenza.
RR novitads 18:00


text:
Aosta
Aosta (en fransés Aoste; en valdostà: Aoûta, Aousta, Ohta o Veulla; en piemontés: Osta; en latì: Augusta Prætoria; en walser: Ougschta) l'è 'na cità italiàna, capolöch de la regiù autònoma de la Val d'Aosta.
La g'ha 34 901 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), 'na superfìce de 21 km² e 'na densità de 1 662 ab./km². El cunfìna coi cümü de Charvensod, Gignod, Gressan, Pollein, Roisan, Saint-Christophe, Sarre.
Evulusiù demogràfica[Modifega | modifica 'l sorgent]
Abitàncc censìcc
Riferimèncc[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
Deciarazion de independenza di Stat Unii d'America
La deciarazion de independenza di Stat Unii d'America a l'è l'att, firmà el 2 de luj 1776 a Philadelphia in Pennsylvania, e faa effettiv la sira del 4 luj, che l'ha deciaraa offizialment l'independenza di colonij american del Regn Unii.
A l'è essenzialment partida in trii part: Voeuna che la dis perchè a l'è giust che 'n pòpol el deciara la soa independenza e i sò valor e voruna che l'è in sostanza 'n att de impeachment al Re Giorgg II d'Inghilterra e, a la fin, la deciarazion de independenza propriament ditta.


text:
Cun sia decisiun è seguida la radunanza communala a la proopsta da sia suprastanza. Quella na veseva nagin niz pli en traducziuns da leschas u communicaziuns en rumantsch.
Malgrà che quellas traducziuns eran prescrittas en la constituziun, na vegnivan ellas betg pli fatgas - uschia la presidenta communala da Silvaplauna, Claudia Troncana. Cun la revisiun totala da la constituziun franchescha la radunanza communala uossa la pratica existenta.
Sceptica davart dal chantun avant la radunanza
La radunanza communala fa quai, malgrà la sceptica dal chantun Grischun. Tenor il chantun Grischun è questa pratica problematica. Quai aveva concludì l'Uffizi da dretg dal departament d'educaziun, cultura e protecziun suenter la lectura da la revisiun da la constituziun da Silvaplauna.
Claudia Troncana dentant è da l'avis, ch'il chantun na dastga betg sfurzar els da laschar translatar insatge. La suprastanza fiss pronta da reglar quai en in reglament.
Vala mo per leschas, reglaments e communicaziuns
Quai che pertutga la bilinguitad sin tavlas turisticas, avis ed auter en vischnanca na vegnia però a midar nagut, di Claudia Troncana. Per la vischnanca turistica saja quai da gronda impurtanza da sa posiziunar sco lieu rumantsch biling.
RR actualitad saira 17:00


text:
La dretgira districtuala da Bülach haja approvà ina dumonda en quest senn, ha ditg il schef da finanzas, Carsten Brinkmeier, l’agentura da novitads SDA. Publicitas veglia preschentar a las chasas edituras in concept da sanaziun e speria che suenter possia ella furnir vinavant ses servetschs, uschia Brinkmeier.
Visà collavuraziun
La commerzialisadra da reclama patescha d'in marcant regress da reclama da print. L’emna passada han pliras grondas gruppas da medias – Tamedia, Ringier, Admeira, la NZZ ed era la AZ Medien – terminà lur collavuraziun cun Publicitas. La commerzialisadra da reclama saja en retard cun pajaments, uschia è vegnida argumentada la decisiun.
RR novitads 18:00


text:
Direziun Scora de musiga Lana/Ulten/Nonsberg
Bëgnodüs tla Scora de musiga Lana/Ulten/Nonsberg
Inovativa, competënta y de gran varieté - insciö se presentëia nosta scora.
Dötaurela él incër 850 scolares y scolars che frecuetëia la Scora de musiga Lana/Ulten/Nonsberg. Te leziuns singoles, de grup o te classes vëgnel dantadöt insigné jö mitans y mituns, jones y jogn da cianté y soné stromënc.
Te proiec desvalis pó mitans y mituns, jones y jogn y porsones adultes imparé ci che al ó dí comunité y te chisc vëgnel promoiü n raport de respet y responsabilité.
Bel anfat sce che che á ligrëza da fá musiga s'incuntará n de te uniuns, fajará musiga te so tëmp lëde o de profesciun o jará ion a conzerc - ci che se stá a cör a nos é da ti trasmëte a nostes scolares y a nüsc scolars la ligrëza y la pasciun por la musiga y da ti dé sostëgn te so svilup personal musical.
Diretur dla scora
Christian Laimer
Insegnant de clarinet, musiga da ciamena de stromënc a fle de lëgn y formaziun da dirighënt dla musiga. Al é a ce dla Scora de musiga Lana/Ulten/Nonsberg dal 2001.
Orars d'ofize y contac
Dal lönesc al vëndres
LanaMaria Hilf-Straße 11
39011 Lana
Tel.: +39 0473 562895
Email: musikschule.lana@schule.suedtirol.it
UltenHauptstrasse 172/c,
39016 Ulten/St. Walburg
Tel.+39 0473 79 50 89
U. lb Frau im Walde/St. FelixMittelschule St. Felix
Holzweg 12
39010 St. Felix
Manifestaziuns
#VOL.JU Volksmusiktage für Jugendliche
Ort: Haus der Familie Ritten
Datum: 05.11.2021 - 07.11.2021dettagli
Termins
Downloads
Al n’é gnü ciafè degun resultat.
Metede ite prëibel n’atra parora d’archirida.


text:
A Laax hai dà questa notg in accident cun dus morts ed in grevblessà. Sco la Polizia chantunala scriva, eria il manischunz da 22 onns da viadi cun in giuven da 20 ed in da 28 onns en direcziun Flem.
En in caraun sin l'autezza da Laax è l'auto lura vegnì sur il vial da sortida sin l'autra vart da la via ed ha donnegià in post directiv ed ina saiv da lain. Silsuenter è quel charrà senza franar en il prà en direcziun Via Tuleu e lura sgulà sur ina costa giu e collidà cun tutta forza en in mir da sustegn.
Ils dus passagiers èn morts al lieu, il manischunz grevblessà è vegnì transportà cun la Rega en l'ospital a Cuira.


text:
Tar las apricosas e las spargias saja quai gia capità quest onn: racolta è vegnida engulada. Perquai han ins decidì a Chamoson e Vétroz da serrar las vignas durant la racolta e metter quellas sut protecziun da la polizia. Quella controlla tgi che po ir sin las vignas e tgi betg. Era il primsergent da la vischnanca è oravant tut la notg sin patruglia. Cun ina camera termica observescha quel las vignas. Quest onn saja il ristg ch'i vegn engulà pli grond che auters onns, ha ditg il president da la vischnanca da Chamoson, Claude Crittin envers SRF. Numnadamain datti parcellas ch'èn pertutgadas fermamain da perdita da racolta e daspera talas che n'èn betg pertutgadas.
Cun quai che la differenza da vigna a vigna è quest onn uschè gronda co anc mai, è il ristg era pli grond ch'i vegn engulà.
Tant pli tragic saja quai per viticulturs e viticulturas sche las paucas ivas che restan, vegnan anc enguladas. Dentant dal tut pon ins betg evitar ils enguladitschs cunquai ch'il territori è nunsurvesaivel. Sin 6'000 parcellas cultiveschan numnadamain 1'000 viticulturas e viticulturs ivas. Perquai studegian ussa singuls d'installar cameras per segirar almain las paucas ivas che restan per la racolta.


text:
Linn (AG)
Linn a l'è un cumün svizzer del distret de Brugg. in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch 137 abitant e una süperfiss de 2.55 km², e al se tröva a una altitüden de 570 meter sura al livel del mar.
El cumün de Linn a l'è tacaa ai cumün de Effingen, Gallenkirch, Schinznach-Dorf, Unterbözberg, Villnachern, Zeihen.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi sott:[1]
Riferiment[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ Linn in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.
Ligam de föra[Modifega | modifica 'l sorgent]
- Media relaa a Linn (AG) su Wikimedia Commons


text:
Verdee de Sott
Verdee de Sotta (Verderio Inferiore in italian; Verdee de Sott in brianzoeu) l'è on comun de la Provincia de Lecch con Erùr: Còdice sbagliàt097 087 abitant (dàto del Dic 2015 [1]), 'na süperfis de 3,9 km² e 'na densità de Eror in l'espression: operador < minga spetad. ab./km². L'è voeuna di dò part del vegg comun de Verdee, che l'ha finii d'esist in del 1905. El confina con la Provincia de Monza e Brianza. El comun l'è divis in cort, che anca al dì d'incoeu se ciamen cont el nomm dialettal: Cort di Scarsett, di Cioni, di Tolett, di Operari, di Fàt, di Magnon, di Masiroeu, Cort Noeuva, Palazz (giamò Villa Annoni), de la Palazzina, di Stalett, di Scopej e, staccada di alter, la Cort di Feree.
Evulüzziun demugraficaModifega
L'andament del numer di abitant del comun de Verdee de Sott l'è mustraa in de la tabela chi desutta:
Abitàncc censìcc
Vôs correlaaModifega
RiferimentModifega
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Alice in Wonderland (film 2010)
Alice in Wonderland (Alice in dal Paéś da Maravìi) 'l è 'n film fantàstic americàṅ dal 2010 ad Tim Burton prudót par qvéi dla Walt Disney Pictures, trat da 'n rumànś dal scritōr britànic Lewis Carroll.
Custâ fra i sènt-sinquànta e i duśènt migliòṅ ad dòlar, al film al 'n à pò fat sù da piò 'd un migliàrd e 'l à anc vins dū Prèmi Òscar, p'r i custùm e par la senugrafìa.
Sunt
Rivàda a daśnóṿ an l’Alice Kingsleigh (Mia Wasikowska) la gh'à sèmp'r in mènt di insùnmi ad quànd l'éra pìcula (Mairi Ella Challen) 'd un mónd fantàstic cun di persunàǵ strâṅ. Ma a n éra minga 'n insùni a dir dabòṅ ma 'n mónd lugâ sót-tèra ciamâ “Sotmónd” e l’Alice la 'l capìs finénd-ag dèntar tgnénd adrē a 'n cunèṅ, al Cunèṅ Biànc, méntar l'éra drē a śluntanàr-as da na fèsta in du la gh'iva da spuśàr malvluntéra 'n lord ingléś rós ad cavìi ciamâ Hamish Ascot (Leo Bill).
A “Sotmónd” la ragàsa la cgnós al Calìf-Ruga, al Stri-Gat, la Lévra Marsulìna, i baghét śmèi e budlòṅ Pincopanco e Pancopinco (Matt Lucas) e 'l Caplàr Mat (Johnny Depp) ch'al la juta in dla sò batàja cóntar la Regìna Rósa (Helena Bonham Carter) ch'la vōl tajàr la tèsta a tut qvéi ch'i gh s métan cóntar.


text:
Michael Sutz sa exact, tge qualitads e duns ch’èn necessaris per manar ina chanzlia communala. Immediat suenter sia scolaziun mercantila ha el cumenzà sco chanzlist a Vuorz, nua ch’el ha lavurà indesch onns. Suenter è el stà otg onns chanzlist a Breil. Fin oz stat el sco revisur da l’uffizi da vischnancas en stretg contact cun vischnancas, chanzlists e chanzlistas.
Sin fundament da sias experientschas dat el suandants cussegls, sch’insatgi – prendain il cas ch’i saja ina dunna – less daventar chanzlista.
Persuna neutrala cun sensori per finanzas e dretg
Ina chanzlista dovria bunas abilitads da communitgar. Ella stoppia esser ina persuna neutrala en vischnanca e stoppia tractar tuts tuttina, di Michael Sutz. La persuna dovria era in bun sensori per dumondas da dretg e da finanzas.
Sco chanzlista stoppian ins avair pel dira. Pertge la populaziun na vegnia gea betg al spurtegl per engraziar per il quint da taglia, mabain per svidar il puppen u reclamar.
Scola mercantila u commerziala
Necessari saja ina buna scolaziun da basa – mercantila u commerziala. E suenter stoppia ina chanzlista adina esser pronta da sa scolar vinavant en diversas direcziuns.
Gist ina vischnanca pitschna dovria ina generalista che fetschia contabilitad, cas da dretg, correspundenza e protocols. En vischnancas pli grondas saja la chanzlista plitost il maun dretg ed il maun sanester da l’executiva. Là saja il dun da scriver e la savida en la sparta da dretg essenziala.
Indispensabla saja ina buna rait da contact cun auters chanzlists ed autras chanzlistas. Uschia sappian ins sa cussegliar, sch’i dettia problems. Gist per chanzlistas che lavurian persulas en ina chanzlia saja quai impurtant d’avair buns contacts che possian gidar vinavant en tscherts fatgs.


text:
1977
Avenimeent[Modifega | modifica 'l sorgent]
03 05 - Catalunya: el governameent Spagnöö al legaliza el PSUC.
01 08 - Catalunya: el governameent Spagnöö al legaliza Esquerra Republicana de Catalunya.
11 09 - Barcelona: profitant de la Diada Nacional de Catalunya, se ghe la fa öna manifestassiú de massa a favur del Statüt (tranzissiú democràtega).
29 09 - Catalunya: el governameent Spagnöö al restaura la Generalitat (Generalitat provisional).
23 10 - el Prat de Llobregat (el Baix Llobregat): el presideent Tarradellas al turna indrée de l'esili.
06 12, Barcelona - Se ghe cositüiss ol pröm Consej Esecütif de la Generalitat de Catalunya daspus ol franchism.
24 01 - Madrid (Spagna): un cechin d'ültradrita Spagnöla al sassina ciinch avucaa laburaliist da CCOO.
10 03 - Ithaca (Növa York, SÜA): una echip d'astrònom de la Üniversitaa de Cornell, dirigjüda par James L. Elliot, la confirma l'esistenza d'anej inturna al pianeta Üran.
25 03 – l'Argentina: el generaal Alejandro Lanusse al è designaa presideent.
27 03 - Los Rodeos (Tenerife, ísul Canàrii): düü Boeing 747 a cjòcan int una pista de l'aeropoort e pròvacan la moort de 583 personn.
01 04 - Spagna: el governameent al süprimm la Segretaría Generala del Movimiento Nacional.
01 04 - Spagna: el governameent al autoriza la libertaa de sindicazziun d'impresari e lauraduur.
09 04 - Spagna: a sorpresa (al era ol sàbet sant), ol goèrn al legalisa ol PCE.
11 04 - Spagna: Gabriel Pita de Veiga y Sanz, miníster de Marina, al dimissiuna a causa de la legalisassiú del PCE du dé pröma.
30 04 - Spagna: ol goèrn al signa i pacc internassiunaj di drecc civil, polítegh, econòmegh e sossiaj, ch'i inclüd ol drecc de libertà sindicala e ol drecc de negossiassiú coletía.
11 05 - Spagna: ol goèrn al ratífega i pat internassiunaj signacc ol dé 30 04.
02 06 - Spagna: ol goèrn al àbroga la sindicassiú obligatòria al sindicat vertical franchesta.
04 06 - Nederland (Colorado, SÜA): Supertramp i resitra, a Caribou Studios, Even in the Quietest Moments, che conté ol sò sössess Give a Little Bit.
15 06 - Spagna: se ghe i sélebra i prime elessiú democràteghe de la Segonda Repüblega Spagnöla: UCD i adagna con masöransa relatia.
04 07 - Spagna: Adolfo Suárez al züra a la càrega de president del goèrn per la segonda ölta.
27 07 - Ol stat Spagnöl al ratifica ol Pat Internassiunal di Drecc Civils e Polítegh, che, in del sò Artícol 1, al proclama: Töcc i pòpol i gh'a ol drecc a l'autodeterminassiú
29 11 - sée di Nazziun Üniit (Növa York): i Nazziun Üniit a scernissan chesta dada coma Dí internazziunaal de solidaritaa con Palestina.
Nassimeent[Modifega | modifica 'l sorgent]
01 04 - Nador (el Marroch): Laila Karrouch, scritura Catalana d'urígen Bèrbera.
Necrulogi[Modifega | modifica 'l sorgent]
19 01 - Barcelona: Josep Trueta, medi traumatòlegh Catalan (n. 1897).
04 03 - Cali (Colòmbia): Andrés Caicedo, scrituur Colombian (n. 1951).
04 08 - Madrid (Spagna): Antonio Lugo Machín cognossüü coma Antonio Machín, cantaant Spagnöö d'orígen Cubana (n. 1903 o 1904).
16 08 - Memphis (Tennessee, SÜA): Elvis Aaron Presley cognossüü coma Elvis Presley, cantaant de rock Noort-american (n. 1935).
19 08 - Los Angeles (Califòrnia, SÜA): Julius Henry Marx cognossüü coma Groucho Marx, atuur de cínema e ümorista Noort-american (n. 1890).
14 10 - La Moraleja (Madrid, Spagna): Harry Lillis Crosby, cognossüü coma Bing Crosby, cantaant e atuur de cínema Noort-american (n. 1903).
25 12 – Corsier-sur-Vevey (Lausana, Svízzera): Sir Charles Spencer Chaplin, atuur, diretuur, copionista e composituur Anglées (n. 1889).
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.


text:
En tut ils chantuns cun sistem da proporz èsi vegnì inoltradà passa 511 glistas. Quai èn 21% dapli ch’anc tar las ultimas elecziuns naziunalas avant quatter onns.
PS e Verds maridan savens
En quasi tut ils chantuns datti in’allianza tranter la PS, ils Verds e partidas da sanestra pli pitschnas, uschia communitgescha l’Uffizi federal da statistica.La PCD fa savens colliaziuns cun ils verd-liberals, la partida evangelica e la PBD. Ils critiandemocrats na candideschan quasi mai sulets.
Dretg dal center èn partidas che candideschan suletas pli savens il cas. En diesch da 20 chantuns na fan la PLD e la PPS naginas colliaziuns da glistas. Sch’ils liberaldemocrats fan colliaziuns lura surtut cun la PCD, darar cun la PPS.
Co funcziunan colliaziuns da glistas?
RR novitads 11:00


text:
Las prognosas per l’economia en Svizra restan positivas. Il barometer da conjunctura dal KOF è s’augmentà il fanadur per in punct cumpareglià cun il mais avant, sin 106,8 puncts. Il nivel dal mais zercladur ha il KOF curregì da 105,5 puncts sin 105,8 puncts. Quai communitgescha il post da conjunctura da l’ETH Turitg.
Cunzunt dettia impuls positivs da la gastronomia, da l’export e da la branscha da construcziun. Influenzà negativ la conjunctura ha dentant l’industria elavuranta. Las interpresas da l’industria elavuranta valiteschan lur posiziun da concurrenza bain pli positiv, dentant è lur situaziun d’empustaziuns vegnida pli flaivla. Pertutgadas èn surtut las industrias da metal, laina e d’alimentaziun.
Il barometer da conjunctura dal KOF è in indicatur per il svilup da la conjunctura svizra. L’indicatur sa cumpona da 272 indicaturs singuls.
RR novitads 10:00


text:
Caponagh
Caponagh (Caponago in Italian; Caponiacum in Latin) a l'è on comun brianzoeu con 4 273 abitant (dato del Dicember 2015[1]), cont ona süperfis de 3,4 km² e ona densità de 1 257 ab./km².
El se troeuva in de la Provincia de Monscia e Brianza e l'è staa però vun di ultim comun a lassà quella de Milan.
L'è tacaa ai comün de Agraa, Cambiagh (MI), Pessan con Bornagh (MI), Carugaa (MI).
Evoluzion demografega[Modifega | modifica 'l sorgent]
L'andament del numer di abitant del comun de Caponagh l'è mostraa in la tabella chi de sotta
Abitàncc censìcc
Riferiment[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Ils 15 e 16 d'october 2021 ha lieu a Cuira la concurrenza da raiver sportiv da la ARGE ALP. Var 130 dals megliers sportists e sportistas da las regiuns da la ARGE ALP, Baviera, Lumbardia, Salzburg, Tirol dal Sid, Tessin, Tirol, Trient, Vorarlberg e Grischun sa mesiran en las categorias U12, U14 ed U16.
Suenter che l'occurrenza ha gì lieu l'ultima giada il 2013 a Küblis, s'inscuntran las sportistas ed ils sportists questa giada en il center da raiver Ap'n Daun a Cuira. Venderdi, ils 15 d'october, a las 17.00 ha lieu la festa d'avertura cun in marsch da la bandiera da tut las participantas ed ils participants davent da la plazza d'Arcas fin al restaurant Marsöl. A participar a la festa d'avertura vegn er il cusseglier guvernativ Jon Domenic Parolini. La concurrenza sco tala cumenza la sonda, ils 16 d'october, a las 08.30 en il center Ap'n Daun. La proclamaziun dals rangs vegn ad esser enturn las 16.30.
Concurrenzas sportivas plain success en las Alps
Las concurrenzas da sport annualas da la ARGE ALP èn fitg popularas. Il project curunà da success vegn manà da l'Uffizi per la scola populara ed il sport dal chantun Grischun. Las diversas concurrenzas da sport han lieu mintgamai decentralmain en differents pajais commembers da la ARGE ALP. Ils gieus d'enviern cumpiglian mintgamai ski alpin, hockey sin glatsch e patinadi artistic. Durant il semester da stad suondan ballape, in turnier da ballape per persunas cun impediments, tir da sport, atletica leva, cursa d'orientaziun sco er raiver sportiv.
La Cuminanza da lavur da las regiuns alpinas
La ARGE ALP ha l'intent d'approfundar la conscienza dad esser responsabel per il spazi da viver alpin e da sviluppar vinavant questa conscienza en moda persistenta per il bain da las abitantas e dals abitants. La ARGE ALP è vegnida fundada il 1972 en il Tirol. Dad ella fan part diesch pajais/regiuns/chantuns e provinzas autonomas dals stadis Austria, Germania, Italia e la Svizra. Commembers èn ils chantuns Grischun, Son Gagl e Tessin, ils pajais federativs austriacs Salzburg, Tirol e Vorarlberg, il pajais federativ tudestg Baviera sco er las provinzas autonomas Trient, Bulsaun-Tirol dal Sid e la regiun Lumbardia. La ARGE ALP cumpiglia bunamain 26 milliuns persunas che vivan sin 142 366 km2. Presidiada vegn la ARGE ALP mintgamai per in onn d'in da ses commembers.
Ulteriuras infurmaziuns: www.argealp-sport.org
; www.argealp.org
Infurmaziuns:
Beat Tschalèr, Uffizi per la scola populara ed il sport, grischunSPORT, tel. +41 81 257 27 56, e-mail Beat.Tschaler@avs.gr.ch
Responsabladad: Uffizi per la scola populara ed il sport


text:
Raiffeisen e Helvetia van puspè vias separadas. Suenter avair lavurà passa 20 onns ensemen, vegnan la banca e l'assicuranza a terminar lur cooperaziun per il commerzi cun products d'assicuranzas cun la fin da quest onn. Uschia possian las duas interpresas puspè persequitar independentamain ina da l'autra lur atgnas miras strategicas.
Raiffeisen vul persequitar vinavant ina cooperaziun en la sparta assicuranza, quai cun auters interessents. Helvetia vul extender ses champ da fatschenta e tranter auter dar dapli prioritad al tema abitar.


text:
Il parlament ha temì che l’iniziativa per il velo chaschunia custs memia auts. El ha deliberà in conclus per vias da velo sco cuntraproposta directa ed ils iniziants han tratg enavos lur iniziativa.
La cuntraproposta preveda che la confederaziun proceda tar las vias da velo tuttina sco gia ils ultims 40 onns cun las sendas da viandar: Ella fixescha ils principis per la rait da vias da velos. Ella sustegna e coordinescha las mesiras dals chantuns. Lezs restan dentant vinavant responsabels per las vias da velos. Vul dir: planisar, construir e mantegnair las vias da velo stat l’incumbensa dals chantuns.
La Confederaziun sviluppescha dentant ils standards da segirezza e da qualitad che valan per las vias da velo en l’entira Svizra e metta a disposiziun geodatas per chartas e per apps.
L’idea dals iniziants
Circa duas terzas da las chasadas en Svizra possedan almain in velo. Ir cun velo è saun, na chaschuna nagina canera e tuffien e distgargia ils trens, bus e trams. Il velo vegn gugent duvrà en il temp liber ed adina pli savens – cunzunt dapi ch’i dat e-bikes– per ir a lavurar. Ils ultims onns èn ils accidents cun autos, peduns e motociclists sa reducids. Il cuntrari tar ils velos: Cunzunt cun e-bikes che van pli spert hai dà ils ultims tschintg onns dapli accidents. Cun meglras signalisaziuns u cun vias separadas da velo vul ins augmentar la segirezza dals ciclists.
Il carnet da votaziun inditgescha ils custs dal conclus per vias da velo cun 1,8 milliuns francs l’onn. Era per las vias e sendas da viandar impunda la confederaziun circa questa summa.
Parolas: La PS, PCD, PLD, ils Verds ed ils Verd-liberals dian Gea.
Arguments cunter il conclus
En il parlament ha la cuntraproposta chattà ina clera maioritad. I ha dentant era dà vuschs criticas che han fatg valair ch’il traffic da velos funcziunia gia bain avunda. I na dettia perquai naginas raschuns per midadas.
Las vias da velos sajan chaussa dals chantuns e da las vischnancas. La Confederaziun na duai betg surpigliar incumbensas da coordinaziun u da fixar standards. Uschiglio chaschunia quai be ulteriuras obligaziuns finanzialas. La repartiziun dad incumbensas tranter Confederaziun, chantun e vischnancas funcziunia bain.
La Svizra saja gea gia in pajais da velos. Il velo na possia dentant betg remplazzar l’auto. Gist sch’i plovia u saja fraid dovrian ins pli gugent l’auto ed i na dettia perquai betg dapli plaz sin las vias sch’ins construeschia dapli vias da velos.
Text da l'iniziativa
I
Art. 88
Sendas, vias da viandar e vias da velo
1 La Confederaziun fixescha ils princips per raits da sendas, da vias da viandar e da vias da velo.
2 Ella po sustegnair e coordinar mesiras dals chantuns e da terzas persunas per crear e mantegnair talas raits sco er concernent l’infurmaziun davart questas raits. En quest connex respecta ella las cumpetenzas dals chantuns.
3 Ademplind sias incumbensas resguarda ella talas raits. Ella remplazza vias ch’ella ha d’eliminar.
II
Questa cuntraproposta vegn suttamessa a la votaziun dal pievel e dals chantuns. Ella vegn suttamessa a la votaziun dal pievel e dals chantuns tenor la procedura previsa en l’artitgel 139b da la Constituziun federala, ensemen cun l’iniziativa dal pievel «Per la promoziun da las vias da velo e da las vias e sendas da viandar (Iniziativa per il velo)», nun che quella vegnia retratga.
Situaziun actuala
Il conclus en la furma da la cuntraproposta è per il mument pauc dispitaivel. Cussegl federal ed il parlament proponan da dir Gea.
RR votaziuns dals 23-09-2018


text:
La dottoressa del distretto militare
La dottoressa del distretto militare (La dutōra dal distrét militàr) l'è na cumèdia dal 1976 ad Nando Cicero.
Sunt
P'r a n far minga 'l militàr, al śōvan Gianni Montano (Alfredo Pea) al próa a far-as pasàr par malâ acsè cuma 'n àtar ragàs, Alvaro Pappalardo (Alvaro Vitali), ma 'l dutōr dal distrét militàr, Federico Frustalupi (Gianfranco D'Angelo), un fùrub ch'al pésca sèmpar da ciapàr dal maséti, al n è minga tant dl'idéa acsè cuma 'l culunèl Farina (Mario Carotenuto). Al capitàṅ mèdag Crispino (Carlo Delle Piane), ch'al vrév far 'l atōr a teàtar, al diś a 'l culunèl ch'l'è rivàda na dutōra nóva par dar na maṅ a Frustalupi, l’Elena Dogliozzi (Edwige Fenech).
Gianni, quànd al la véd, al taca a insuniàr-'s-la sèmpar pinsànd ad far 'l amōr sèg ma 'l gh'à sèmp'r al prubléma ch'al vrév èsar rifurmâ. Quànd la Dogliozzi la capìs ch'l à mis apòsta dal sànguv in dla sò urìna par far crédar 'd avēr-'g un brut mâł, al ragàs al strulga 'n piàṅ difarènt, qvél ad scambiàr al lastri di sò cajòṅ cun qvéli 'd Armando Mazzucca (Guerrino Crivello), un śōvan dasfurtunâ sénsa òrgan genitài, acsè da psēr èsar lasâ a cà. Quànd la Dogliozzi la gh fà arbasàr al mudàndi par na vìśita rendénd-as cònt d'l ingàn, Gianni al gh in cònta n'atra, qvéla 'd ès'r un ragàs pàdar, bandunâ da la sò muróśa turnàda in Finlàndia.


text:
Teufen (AR)
Teufen a l'è un cumün svizzer del Canton Apenzel de Föra. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 15.25 km² e in del Dicember 2010 al gh'eva una popolazion de 5748 abitant.
El cumün de Teufen al se tröva a una altitüden de 837 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bühler, San Gal (SG), Schlatt-Haslen (AI), Speicher, Stein.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:[1]
Riferiment[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ Eror de sintassi: Eror in l'utilizazzion del marcador
: a l'è stad indicad nissun test per el marcador
AR
Ligam de föra[Modifega | modifica 'l sorgent]
- Official Page (German)
- Official Municipal Newspaper (German)
- Bilder von Teufen (German)


text:
Undas da chalira, incendis da guauds, mancanza da vivondas, ferms urizis – quai tut tutga tar il mintgadi dals sis protagonists e protagonistas da la seria «2059». En tschertga da protecziun fugian els en in bunker nua ch'els vegnan alura tuts ensemen. Cura che la ventilaziun rumpa lura, vegni adina pli chaud e las vivondas vegnan stgarsas, daventa la situaziun adina pli tendida. Tgi pon ins anc fidar e tgi betg?
Avant in onn è vegnida filmada quella seria da web cun il num «2059» en in bunker sut Cuira. La seria ch'è vegnida scritta da la studenta Andrea Maag ed il student Daniel Cano da la scol'auta spezialisada da Cuira, è ina producziun da low budget, realisada dad in team da giuvens e giuvnas. Quasi tut lur temp liber ha il team investì en quest project – e quai per quasi nagina paja.
Uss, dus onns e mez suenter l'idea en il tgau è la seria finida e da vesair online sin Play SRF ed SRF Virus. En tut exista la seria da quatter episodas da mintgamai circa 15 minutas.


text:
Tar in sajettim sin il territori da l'ambassada israeliana en Jordania èn mortas duas persunas. Ina guardia da l'Israel è vegnida attatgada d'in um da la Jordania. Quai ha communitgà il ministeri da l'exteriur da l'Israel. La guardia haja sajettà sin l'attatgader e per sbagl anc tutgà ina segunda persuna ch'è morta pli tard en l'ospital.
Suenter ina lunga pausa da communicaziun ha il ministeri da l'exteriur a Jerusalem ussa l'emprima giada communitgà detagls tar l'incap. Tenor indicaziuns uffizialas saja l'incap capità la dumengia saira en l'abitaziun da la guardia israeliana che sa chatta en ina chasa dasper l'ambassada.
L'attatgader jordan haja vulì montar mobiglias en l'abitaziun da l'israelian. Cun in tirastruvas haja quel lura empruvà da stilettar l'israelian en il dies, uschia il pledader dal ministeri da l'exteriur israelian. Sinaquai haja lura la guardia sajettà giu il jordan. Per sbagl haja lura l'israelian era anc tutg il possessur da l'abitaziun ch'è era stà preschent. Quel è lura mort pli tard en l'ospital. La guardia saja blessada levamain.
Connex cun la crisa dal Munt dal Tempel a Jerusalem ?
Las autoritads jordanas avevan sco emprim communitgà ch'i haja dà in sajettim sin l'areal da l'ambassada israeliana. Plinavant avevan els discurrì da dus jordans morts. L'entschatta n'è betg stà cler sch'il cas haja in connex cun la crisa enturn il Munt dal Tempel a Jerusalem.
La crisa enturn il Munt dal Tempel a Jerusalem ha ils ultims dis laschà escalar la crisa tranter Israelians e Palestinais. Tar tumults il venderdi passà èn quatter palestinais morts e radund 400 persunas èn vegnidas blessadas. Tar in'attatga en in abitadi israelian en la Cisjordania èn pli tard vegnids mazzads trais persunas d'ina famiglia.
Sco catalisatur per il malruaus vala l'installaziun da detecturs da metal per entrar en il Munt dal Tempel. Quel è tuttina sontgs per muslims e gidieus. L'Israel aveva montà quels suenter in'attatga da trais muslims nua che dus policists israelians èn morts ils 14 da fanadur.
Il venderdis avevan millis persunas demonstrà en Jordania pervi da la dispita da l'access al Munt dal Tempel. La Jordania funcziuna sco «guardia» per las chaussas sontgas muslimas a Jerusalem. L'Israel e la Jordania han suttascrit il 1994 in contract da pasch.
RR novitads 06:00


text:
Sco proxim decida il pievel tuatschin a l’urna davart la dumonda da concessiun e la finala sto era la regenza grischuna dà glisch verda al project.
L’idea è d’amplifitgar l’ovra Val Giuv cun in’ulteriura ovra che duai utilisar ina part da l’aua da la Val Mila. Per quest intent duai ina lingia da pressiun nova da 2.2 km vegnir construida. Il project preveda da nov era aua restanta per la tschiffada actuala en Val Giuv. Minimalmain 70 l/s (20%) ston cular en l’ual.
Cun la nova ovra po l’energia alpina augmentar la producziun d’energia da 5.6 a ca. 9.8 milliuns uras kilowat. Ils custs d’investiziun muntan a ca. 11.5 milliuns francs.
Schanzas e ristgas
En il messadi per il cussegl da vischnanca da Tujetsch statti scrit tranter auter :
Il project ha schanzas, perquai ch’el garantescha ina rendita segira e la pussaivladad d’amortisar las investiziuns a curta vista. Perquai che la Val Giuv surevgn aua restanta saja quai in’ impurtanta revitalisaziun dal spazi da viver per peschs ed auters animals. E cun tschiffar l’aua da la Val Mila datti fin mez december dapli aua per ils indrizs da far naiv.
Tscherta reducziun dal spazi da viver
Las ristgas èn ch’il project na saja betg rentabel economicamain pervia da las pretensiuns fitg autas da las organisaziuns da l’ambient e da l’uffizi chantunal per natira ed ambient. Perquai che l’aua da la Val Mila vegn tschiffada muntia quai ina tscherta reducziun dal spazi da viver. E per ils indrizs da far naiv stettia pli pac aua a disposiziun a partir da mez december.
RR novitads 06:00


text:
Tavau è fin uss il sulet lieu che ha duas staziuns cun servetsch al spurtegl. Sco quai che la Viafier retica communitgescha è vegnida analisada la structura da custs en la vendita da bigliets. Cunquai che la vendita da bigliets funcziuna adina pli fitg sur automats ed internet ha la direcziun decidì da serrar il spurtegl a Tavau Vitg.
Tuttina blers trens, naginas relaschadas
Ils ultims onns ha la RhB investì en quests novs chanals da distribuziun. Actualmain venda ella radund la mesadad da ses bigliets a l’automat.
Ina chaussa na sa mida però betg: Er en il futur tegnan tuttina blers trens a Tavau Vitg. Tuts collavuraturs da la staziun lavuran en l’avegnir a la staziun «Tavau Plaz». Lezza staziun è vegnida modernisada fin avant dus onns per tut ensemen 42 milliuns francs.
RR novitads 16:00


text:
Cüren
Cüren (nòm uficiàl en italià: Curno) l'è ü cümü de la Pruinsa de Bèrghem. El g'ha 7 651 abitàncc (dàto del Dicember 2015[1]), 'na superfìce de 4,6 km² e 'na densità de popolasiù de 1 663 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bèrghem, Bunàt Sùra, Móss, Put San Piéro e Treviöl. L'è sitüacc a 5 km a ovest de Bèrghem, söl fiöm Brèmb.
Evulusiù demogràfica[Modifega | modifica 'l sorgent]
Abitàncc censìcc
Galerìa futugrafica[Modifega | modifica 'l sorgent]
Riferimèncc[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Camparada
Camparada (pronunciaa on temp Camparèda; inscì anca in Italian) l'è on comun de la Provincia de Monza e Brianza che 'l cunta 2 049 abitant (dato del Dicember 2015[1]), cont ona süperfis de 1,6 km² e ona densità de 1 281 ab./km².
El confina con la Provincia de Lecch (comun de Casanoeuv) e 'l se troeuva in la veggia Piev de Vimercaa.
Evoluzion demografega[Modifega | modifica 'l sorgent]
L'andament del numer di abitant del comun de Camparada l'è mostraa in la tabella chi de sotta
Abitàncc censìcc
Riferiment[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
- Flond: 2 schibas, 20 commembers
- Surcuolm: 3 schibas, 40 commembers
- Sursaissa / Tobel: 4 schibas, 15 Commembers
Il stan da sajettar a Tobel vegn serrà. Quai vegn a succeder entaifer il mais d'avust. Quest stan da sajettar è il pli difficultus appartegnent la canera. Quai tenor Alois Spescha, il president da la societad da tir da Sursaissa. Autras decisiuns n'èn anc betg crudadas. Las societads da tir da Flond e Surcuolm speran omadus che lur stan possia vinavanat vegnir duvrà.
Las trais uniuns da tir da la vischnanca Sursaissa Mundaun èn en discussiun. Sco Spescha ha manegià, po el s'imaginar ch'i dess la finala be ina societad da tir per l'entira vischnanca. Quellas decisiuns vegnan però anc a crudar – e quai pir suenter il tir chantunal.
RR actualitad 07:00


text:
Enfin uss era il 5avel plaz a Tavau Nordic mez december ses meglier resultat. Nathalie von Siebenthal ha fatg bun plaz per plaz durant ils 10 kilometers cun partenza en massa ad Oberstdorf, ed ha la finala cuntanschì l’arrivada cun in retard da be 0,9 secundas sin la Finlandaisa Krista Pärmäkoski ch’è vegnida terza. Von Siebenthal ha dentant er profità che la Norvegiaisa Heidi Weng è cupitgada sin ils davos meters.
Ingvild Flugstad Östberg cun schanzas sin victoria al Tour de Ski
Gudagnà la 5avla etappa dal Tour de Ski ha la Norvegiaisa Ingvild Flugstad Östberg avant la campiunessa mundiala en il sprint, sia cumpatriota Maiken Caspersen Falla. En il classament general dal Tour de Ski maina Ingvild Flugstad Östberg avant las duas davosas etappas en la Val di Fiemme cun in avantatg da bunamain ina minuta sin la Norvegiaisa Heidi Weng.
RR novitads 11:00


text:
A moda equivalenta
Post spezialisà da la Svizra Orientala per la promoziun da l'autorepreschentaziun
Il post spezialisà sustegna persunas cun difficultads d'emprender u disturbis cognitivs.
Contact
Pro Infirmis
Secretariat e post da cussegliaziun chantunal dal Grischun
Engadinstrasse 2
7000 Cuira
En collavuraziun cun il club da furmaziun organisescha il post spezialisà regularmain scolaziuns davart il tema da l'autorepreschentaziun.
Ils participants daventan conscients dals agens basegns e da lur situaziun da viver. Els tschertgan cuminaivlamain soluziuns per problems e van cun lur giavischs en la publicitad.
Il post spezialisà creescha ina rait da contacts cun persunas pertutgadas, confamigliars, experts, autoritads ed instituziuns.
El tschertga novs access, puncts da vista e pussaivladads da la collavuraziun.
A moda averta, mirvegliusa, apprezianta, critica e surtut: sin l'autezza dals egls!


text:
Geröla
Geroeula o Sgeröla (Gerola Alta in italiàn) l'è ün cumün de la Pruvincja de Sundri, a 1050 meter sül nivel del mar.
Al gh'ha 160 abitant (dato del Dicember 2015[1]), cont ona süperfis de 38,1 km² e ona densità de 4 ab./km².
El Cumün[Modifega | modifica 'l sorgent]
Geroeula se troeuva in fund a la Vall del Bitt de Geroeula, üna vall lateràl de la Valtelina che la part da Murbègn e la va vers süd, in di Alp Urobich.
El paes l'è traversàa dal turent Bitt, che dà'l nom al furmàg che vegn fàa in 'sti zoni chì. In del paes ghè la gesa de San Bartulumè.
I fraziùn[Modifega | modifica 'l sorgent]
In del teritori cumünàal gh'hin divers fraziun, ch'hin pussee che olter di piscinìn aglumeràa di baiti che vegnen abitàa dumà dürant l'estàa: Vall, Nasunc, Caa de Sura, Ravizz, Foppa, Castèll, Laveggiöö, Fenìil, Pescegàl.
La fraziùn de Pescegàl, che se troeuva a m. 1350 d'altezza a cinch chilometer de Geroeula, l'è la pussee impurtant; l'è üna impurtant sit per i sport invernai (sci e snowboard), atrezada cunt di segiuvìi che riven fin al Pass de Salmuràn.
I fest[Modifega | modifica 'l sorgent]
La festa pussee impurtant de Geroeula l'è la "Sagra del Bitt", che l'è a la terza dumenega de setember. In 'sta sagra chì i furmagiàt del sitt i mustren i lur furmi de furmagg Bitt, che l'è fàa cun lat de vaca e de cavra mesculadi insemm, ch'el vegn dupràa per fàa di mangiàa tipich de tütta la Valtelina, cumè i pizzoccher e i sciatt.
Evoluzion demografega[Modifega | modifica 'l sorgent]
L'andament del nümer de abitant del cumün de Geröla l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Abitàncc censìcc
Riferiment[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Secretariat
Reservaziuns da localitads
Suandontas localitads san vegnir reservadas:
- Casa communala
- Stanza da seduta EG
- Stanza da seduta DG
- Halla Cons
- Casa da scola Mustér:
- Aula
- Cuschina
- Stanza d'instrucziun sper cuschina
- Casa da scola Segnas:
- Halla
Las reservaziuns ston vegnir inoltradas a scret tier l'administraziun communala cun il suandont formular. Bugen stein nus a disposiziun per ulteriuras damondas davart las localitads.
Lubientscha d'ustria
Menaschi d'ustria
Per saver menar in menaschi d'ustria basegna ei d'ina lubientscha d'ustria. La damonda sto vegnir inoltrada a scret all'administraziun communala cun aschuntar ils suandonts documents:
- Extract dil register penal
- Extract dil register da stumaziun
Singula occurenza
La damonda d'ustria per ina singula occurenza ei era d'inoltrar a scret denton vegn ei pretendiu negins documents supplementars.
Ulteriuras informaziuns anfleis Vus sin la pagina d'internet digl uffeci per la segirezia da victualias e per la sanadad d'animals.


text:
Tino Schneider suonda a Josef Müller ch'è stà dapi il 2014 il president dal pli grond club da ballape en il Grischun. Il giuven da 29 onns enconuschan ins spezialmain or dal mund politic. El è deputà da la PCD en il Cussegl grond. E durant quatter onns (2015-2019) è el stà president da la Giuvna PCD Svizra.
Il ballape ha dentant adina tutgà tar ina da las passiuns da Tino Schneider. El ha dà sco junior ed activ tar Cuira 97 (2. equipa) e plinavant er anc tar Domat e Vaz Sut. Ses club dal cor saja dentant Cuira 97.
Sper la politica è il ballape mia gronda passiun.
Tino Schneider cumpareglia il mund politic in zic cun il mund da ballape. Per avair success dovrian ins en la politica sco er en il ballape ina buna collavuraziun. Il giuven da 29 onns è segir ch'el po profitar fitg da sia experientscha politica sco nov president da Cuira 97. Cunquai ch'el è stà president da la Giuvna PCD Svizra sappia el co igl è da manar in giuven team.
Ina finamira da Tino Schneider è che l'emprima equipa fa ils proxims onns il pass en 1. liga (quart'auta liga en Svizra). La stagiun passada ha il coronavirus fatg in stritg tras il quint da Cuira 97 per cuntanscher questa finamira.
Plinavant vul el era metter ina gronda paisa sin ils juniors. Cuira 97 dumbra en tut 650 junioras e juniors che dattan ballape. I saja impurtant da betg tralaschar ils giuvens en l'uniun.


text:
Fabricas
Deliberaziun a maun da l’ARE – Albert Willy e Balthasar Willy jun., Edifizi nr. 75A, Vuorcha – augmantaziun modereda cun ün nouv plaun sülla chesa d’abiter existenta, nouvas lobgias e nouv’isolaziun. La dumanda da fabrica dadour la zona da fabrica dals signuors Albert Willy e Balthasar Willy jun. vain delibereda unanimamaing a maun dal uffizi Chantunel da svilup dal territori (ARE).
Adrian Roman Casty, müdamaint da fabrica Acla Schucatitta, Edifizi nr. 265, Muntatsch. La dumanda da fabrica dadour la zona da fabrica da sar Adrian Roman Casty vain delibereda unanimamaing a maun dal uffizi Chantunel da svilup dal territori (ARE).
Jachen Könz, nouv edifizi Chesa Mariöl 6 – Dumanda per permiss extraordinari per cumanzer lavuors da müraglia aunz il temp (9 marz 2020), Mariöl. La ledscha da fabrica prevezza il cumanzamaint da fabrica ils 1. avrigl. Siand cha la spüerta dals lifts e la scoula da skis düra fin dumengia ils 15 marz decida il cussagl cumünel da stipuler ün permiss extraordinari da cumanzer las lavuors in lündeschdi ils 16 marz 2020.
Elisabeth Bisig Tschudi, Chesa Madalena – pumpa da chalur cun sonda da terrain, Somvih. Il cussagl do unanimamaing il permiss da fabrica.
Educaziun
Tscherna magister/magistra scoula primara Zuoz/Madulain
Il cussagl da scoula propuona a duonna Flavia Rudigier scu nouva magistra primara cun 80 fin 100% ed a duonna Leticia Demonti cun 60%. Il cussagl cumünel aderescha a la proposta e gratulescha a las nouv elettas magistras da primara.
Administraziun Cumünela
INFO: Quista plattafuorma es üna spüerta da la Gammeter Media per simplificher la publicaziun dad avis ufficiels e dumandas da fabrica. In avegnir as chatta tuot ils avis ufficiels, dumandas da fabrica ed impü decisiuns dal cussagl cumünel eir sün https://info.engadin.online/
Illa Posta Engiadinaisa sun publichedas las listessas infuormaziuns.
Proget provedimaint d'ova
Il cussagl cumünel decida dad invider differents büros d'indschegner dad offrir la lavur per ün stüdi cumplessiv dal provedimaint d'ova a Zuoz.
Traffic
Barrieras Sommavia: In futur vain la Via Sommavia serreda cun barrieras cur cha fo dabsögn. Fin uossa gniva que fat cun mantuns da naiv che chi chaschuna glatsch cur cha las temperaturas vaun insü da prümavaira.


text:
Tant en il Cussegl da segirezza a New York sco era en il Cussegl per dretgs umans a Genevra stoppian ins tematisar las arrestaziuns ed ils morts en connex cun las protestas en l'Iran. Quai pretenda Nikki Haley, l'ambassadura americana tar las Naziuns Unidas.
Las Naziuns Unidas ston dir lur opiniun.
Ils ultims sis dis èn almain 21 persunas vegnidas mazzadas tar las protestas violentas. Sulettamain èn la chapitala Teheran sajan passa 450 persunas vegnidas arrestadas. Quai han communitgà las autoritads. I sa tracta da las protestas las pli grevas dapi l'onn 2009.
Demonstraziuns per e cunter il reschim iranais
Suenter protestas da plirs dis cunter il reschim – che cuntinueschan anc adina – ha la regenza sezza entant organisà cuntrademonstraziuns che duain demussar il sustegn per la regenza. Tenor la televisiun statala «Irib» sajan pliras tschientmilli persunas idas sin via per mussar lur solidaritad cun la regenza.
RR novitads 10:00


text:
Ole Kassow è l’inventader da las ricschas per attempads. Avant quatter onns ha el discurrì cun in um vegl che seseva mintga di avant la chasa da vegls sin in baun. Cura che l’um ha detg ch’el gieva mintga di cun velo, che quai na saja dentant betg pli pussaivel, ha Kassow immediat fittà ina ricscha per far ina tura cun el.
L'idea è sa derasada sin l'entir mund
Oz datti talas ricschas en 200 citads en 27 tiaras. L’idea è ch’ils attempads possian puspè prender part a la societad. Cun emprender d’enconuscher nova glieud, cunquai che voluntaris van cun las ricschas, cun avair novas impressiuns, cun sentir il vent en ils chavels.
Ricschas era en Svizra
Purtà las ricschas èn Svizra ha la Grischuna Anina Flury. L’uniun «Radeln ohne Alter» sustegna enfin uss nov centers da vegls cun las ricschas, da nov era en il Grischun, a Cuira, Poschiavo, Arosa e Claustra.
Ventira
L’emprim viadi da ricschas a Cuira han la cussegliera da la citad Doris Caviezel Hidber ed il cusseglier guvernativ Christian Rathgeb fatg, sco pilots. Tuts han gì grond tschaffen, sur tut la dunna Michel che ha detg ch’ella na saja ditg betg pli stada uschè ventiraivla.
RR actualitad 08:00


text:
Suenter 38 onns emissiuns da musica tar RTR è il redactur e producent da musica Giusep Giuanin Decurtins ì en pensiun bain meritada. Ses successur, Hugo Schär, preschenta en ses emprim Artg musical las pitschnas midadas che l'emissiun survegn. L'emissiun vegn extendida sin duas uras la dumengia suentermezdi. Il cuntegn resta dentant pli u main il medem sco fin qua. L'emissiun Artg musical duai esser e restar in caleidoscop da tut quai che capita en la scena da musica en Svizra rumantscha, en il Grischun e sur ils cunfins da noss chantun. L'Artg musical vul era restar datiers da musicistas e musicists rumantschs, saja quai da professiun u laics, ed adina puspè preschentar lur novas registraziuns e represchentaziuns.
Artg pli lartg
L'emissiun Artg musical vegn extendida davent il settember sin duas uras. Mintga dumengia suentermezdi da las 14:00 fin las 16:00 pudais vus tadlar musica da differents geners, registrada da RTR.
Per pudair abunar quest podcast duvrais Vus ina software cumpatibla cun podcast u ina app. Sche Vossa app n'è betg en la glista sura, lura pudais copiar la feed URL manual en Vossa app da podcast u software.


text:
Santa Maria Capua Vetere
Santa Maria Capua Vetere l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Caserta. El g'ha presapóch 30842 abitàncc, 'na superfìce de 15 km² e 'na densità de 2009 ab./km². El cunfìna coi cümü de Capua, Carinaro, Casaluce, Curti, Macerata Campania, Marcianise, San Prisco, San Tammaro, Teverola.
Enfìna al 1861 el paés el se ciamàa Santa Maria Maggiore.
Santa Maria Capua Vetere l'è la Capua antìca, 'na cità 'mportànte de l'antichità italiàna. L'ìa la cità piö grànda de la penìzola italiàna 'ndèl sècol IV prìma del signùr. El Cicerone el l'ìa ciamàda Altera Roma cioè l'ótra Roma.


text:
Membrana cellulara
La membrana cellulara (qe se ge dix anca membrana plasmatega e, storegament, plasmalema) l'è una membrana biolojega qe la separa l'interior de la cellula del spazi extracellular. L'è faita sœ de un strat dope lipideg indov qe g'è denter anca intercalade vergœne proteine. La fonzion principala de la membrana cellulara l'è qella de protejer la cellula de qell qe g'è fœra. La membrana cellulara la controlla i movements de le sostanze denter e fœra de la cellula e dei organei; l'è permeabila seletivament ai ion e a le molecole organege. Despœ de qei lavor qé, la membrana cellulara l'è denter ind un monton de process cellular, 'me la adesion cellulara, la conducività ionega e la segnalazion cellulara, e la fonziona 'me superfis de adesion per tante struture extracellulare, intra le quale anca la pared cellular, el strat cellular ciamad glicocalex, e la red intracellulara de fibre de proteine ciama citosqeleter.
ComposizionModifega
Le membrane cellulare le g'ha denter tante molecole diferente, soratœt lipids e proteine. La composizion l'è miga fissa, ma la cambia semper ind ogne cellula e ind ogne stade de la vita anca de l'istessa cellula. La membrana la ciapa denter o la bat fœra de lé medema le sostanze cond tants mecanism:
- La esocitosis, qe l'è la fusion de vessigole intracellulare cond la membrana, la bat miga domà fœra de la cellula le sostanze contegnide ind la vessigola, ma la incorpora anca la membrana de la vessigola ind la membrana medema.
- Semai qe la memebrana la prosegue cond struture tubular faite del istess material de la membrana, qell material lé el pœl nar ind la membrana.
- Istess qe la concentrazion de components de la membrana l'è bassa ind la fas aquosa, g'è un scambe continuativ de molecole intra la fas lipidega (de la membrana) e qella aquosa denter e fœra la cellula.
LipidsModifega
La membrana cellulara l'è faita sœ de tre class de lipids amfipateg: fosfolipids, glicolipids e sterol. La quantità de ognun de lor l'è segond la tipolojia de cellula, ma de solit qei qe ge n'è de plœ i è i fosfolipids, qe i contribuess per plœ del 50% de tœts i lipids de membrana. I glicolipids i è poc fess, intoren al 2%, e tœt el rest i è steroi. Ind la plœpart de le cellule eucariotege, la composizion de la membrana plasmatega l'è de metà lipids e meta proteine in pes.
I acids grass ind i fosfolipids e glicolipids de solit i g'ha un nœmer de atom de carbone intra 16 e 20; i acids grass a 16- e 18-carbone i è i plœ comun. I acids grass i pœl vesser saturads o miga-saturads, cond la configurazion de el ligam dope qe l'è squase semper cis. La longeza e el grad de insaturazion de le cadene dei acids grass i g'ha efet ins la fluidità de la membrana. Tœta la membrana l'è tegnida insema de interazion miga-covalente intra le coe idrofobe; comonque, la strutura l'è assee fluida e l'è mai fissada rijidament. Ind condizion fisiolojege, le molecole de fosfolipids ind la membrana cellulara i è ind un stat de cristai liqueds.
CarboidradsModifega
Le membrane plasmatege l'è g'ha denter anca di carboidrads, soratœt glicoproteine, ma anca vergun glicolipid (cerebrosids e gangliosids). I carboidrads i è importants per el recognossement de le cellule vœna cond l'oltra ind i eucariota; i è localizads ins la superfix de la cellula e i da indicazion de se qella lé l'è una cellula del corp o se l'è un patojen, e i serv anca per dar oltre informazion, prexempe per saver se denter una cellula g'è di virus. El glicocalex, çoè l'insema dei polisacareds de membrana, l'è un lavor important fess ind la cellula, soratœt ind i epitel cond i microvil.
ProteineModifega
Le membrane cellulare le g'ha un bell po de proteine, intoren al 50% del volœm de la membrana; qelle proteine qé i è importante per la cellula perqè i è le responsabole de tante atività biolojege. Plœ o manc un terz dei jen del levat i codifega per lore-qé, e qell numer qé l'è plœ volt an'mo ind i organism pluricellular. De proteine de membrana ge n'è tre grande categorie: le proteine transmembrana, le proteine periferege, e le proteine tacade ai lipids. Le proteine transmembrana i è amfifilege e le passa de una banda a l'oltra de la membrana; proteine de qell tipo qé g'è i canai ioneg, 'me qei de sode, potasse, calç e clor, e anca le proteine-G. La membrana cellulara, come qe l'è a contat cond el intoren estern, l'è un sit important fess de comunicazion intra le cellule; donca, g'è una mœcia de proteine de identificazion e qe le fonziona de recetor, 'me prexempe i antejen, qe i è presents ind la superfis de la membrana. Le funzion de le proteine de membrana le pœl anca vesser qelle de contat intra cellula e cellula, recognossiment de superfiss, contat del citosqeleter, segnalazion, atitivà enzimatega, o de trasportar sostanze de una banda a l'oltra de la membrana. Le proteine le g'ha de vesser metide denter de la membrana de vergœne foje; per far qe qest qé el sucedes, una "sequenza de segnal" de aminoacids N-terminala la direta le proteine al reticol endoplasmateg, qe el met denter le proteine ind el dope-strat lipideg. Una volta inseride, le proteine i è donca trasportade fina a la so destinazion finala grazia a vessigole, qe po le se fusiona cond la membrana istessa.
FonzionModifega
La membrana cellulara la circonda el citoplasma de le cellule, per separar fisegament i components intracellular da l'intoren extracellular. La membrana cellulara l'è importanta fess ind l'ancoraj del citosqeleter per daga la forma a la cellula, e a la matrix extracellulara e a le oltre cellule, per tegner-le insema a formar i tessuds. I fonj, i bater, tants arqea e le piante i g'ha anca una pared cellulara, qe la ge da suport mecaneg a la cellula e la bloca el passaj a le molecole grande. La membrana cellulara la g'ha una permeabilità seletiva e l'è bona de decider qell qe el va denter e qell qe el va fœra de la cellula, incé de facilitar el trasport del material necessare per la soravivenza. El movement de sostanze de una banda a l'oltra de la membrana la pœl vesser sies passiv, quand qe se dopera miga l'enerjia de la cellula, o ativ, quand qe g'è besoin qe la cellula la spendes enerjia per el trasport. La membrana la manten anca el potenzial cellular. Donca la membrana cellulara la lavora 'me un filter seletiv qe el permet domà a vergœne robe de passar denter o fœra de la cellula. La cellula la met in pee tœt un insema de mecanism de trasport qe i tira denter le membrane cellulare, intra le quale la osmosis, la difosion passiva, el trasport grazia a le proteine-canal transmembrana e ai trasportador, la esocitosis e la endocitosis.
PermeabilitàModifega
La permeabilità de una membrana l'è el livell de difosion passiva de molecole a travers de qella membrana lé. Qelle molecole qe le passa se ge dix molecole permeante. La permeabilità la dipend soratœt de la carga eletrega e de la polarità de la molecola, e in misura manc importanta de la massa molecolara de la molecola. Come qe le membrane cellulare le g'ha una natura idrofobega, le molecole neutre e picinine i ge passa in mez plœ facilment de qelle cargade e plœ grande.


text:
Barbora Strýcová
La Barbora Strýcová (Plzeň, 28 ad Mars dal 1986, a s lèś [ˈbarbora ˈstriːtsovaː]), cgnusùda in pasâ anc cuma Barbora Záhlavová-Strýcová in fiṅ tant ch'l'éra spuśàda cun Jakub Zahlava [1], l'è na tenìsta céca prufesiunìsta da 'l 2003. L'è élta 164 cm e la péśa 60 chilo. La dróa al bras dèstar e la tira 'l arvèrs a dū maṅ. L'à tacâ a śugàr a tènis a sinc an.
Al film ch'a piàś da piò 'l è Grease. In dal tèmp lìbar la s divertìs anc a nudàr e a siàr.
In dla sò caréra 'l à vins un tìtul WTA (cun anc dū finàli) e nóṿ ad qvéi ITF in singulàr. In dópi, in dua l'è deciśamènt più fòrta, invéci l'à mis in bisàca darsèt tìtui WTA e nóṿ ad qvéi ITF.
Caréra
La céca la taca a far-as cgnósar in dal sircùit WTA in dal 2004 quànd, pasànd p'r al qualificasiòṅ, la riva a 'l secónd tùran a gl'Australian Open e in di utàṿ a Indian Wells baténd l'Eleni Daniilidou e l'Iveta Benešová prima 'd lasàr-'g al péni cun la Justine Henin, nùmar òṅ dal mónd, par 3-6 4-6. La riva a 'l tèrs tùr'n anc a Amelia Island dand la paga a la Melinda Czink e a l'Anna Smashnova par pò pèrdar da l'Amélie Mauresmo. In Maǵ in tèra francéśa la fà i quàrt a Straśbûrg e al secónd tùran a 'l Roland Garros. In Agóst, dòp na stagiòṅ deludènta in sl'èrba, la vèṅ misa sóta da la Mashona Washington a Montreal. In Aṿtòṅ la gh la cava a rivàr in semifinàl a Cantón baténd la Dinara Safina in di quàrt ma pò la céd a la Martina Suchá 2-6 5-7. La finìs 'l an in belésa cun al tìtul ITF mis in dal bisachèṅ a San Rafaèl, 6-1 6-2 a la francéśa padròna ad cà Stéphanie Cohen-Aloro, e la riva a èsar la nùmar sinquànta-siē dal mónd.
Al sò 2005 al và pèś par lē ch'la n cumbìna gnint in Austràglia e pò la ciàpa dū scòpli in di quàrt a Bugutà e a 'l prim tùran a Indian Wells da gl'itagliàni Flavia Pennetta e Antonella Serra Zanetti. In Maǵ la và sóta a 'l secónd tùran a Rabat in Maròc cun la Tathiana Garbin par 4-6 4-6 e a 'l prim tùr'n a 'l Roland Garros cun l'Elena Dement'eva par 3-6 3-6. In di àtar Grand Slam la céd a 'l secónd tùran a Wimbledon a la Dinara Safina par 2-6 2-6 e subìt cun la Marion Bartoli a gl'US Open par 3-6 0-6. La cróda acsè śò a la puśisiòṅ 142. In dal 2006 la gh'à tròp pôc punt par śugàr diretamènt in di turnèo WTA e quànd la gh próa pasànd p'r al qualificasiòṅ da spés la n i pasa briśa. La céca la s adàta acsè a pistàr i camp ITF ma anca lè la cumbìna pôc, cuma in qvél ad Cavriōl in dua la pèrd 3-6 1-6 in di quàrt da la carta salvàdga nùmar 331 dal mónd Sara Errani.
In dal 2007 la và a śugàr al sò prim turnèo WTA dla stagiòṅ a Bugutà in dua la pèrd in di quàrt da la Tathiana Garbin par 2-6 5-7. In Avrìl la s qualìfica p'r al turnèo ad Charleston ma pò la và fóra subìt, 5-7 1-6 da la Shuai Peng. Stés parcōrs anc a Esturìl ma lè l'è la Nastas'sja Jakimava a mandàr-la a cà par 6-2 4-6 3-6. I prim tùr'n i cuntìnuan par lē anc a Praga (2-6 5-7 da la Klára Zakopalová) e a Wimbledon (4-6 6-7 da la Tamira Paszek). In Luj e in Setémbar la s ardûś a śugàr dū ITF a Petange e a Mèstar pardénd in di quàrt da la Pauline Parmentier e da l'Alisa Klejbanova. La finìs 'l an pardénd in dla semifinàl dal turnèo ITF ad Deauville da la Kirsten Flipkens srand acsè la stagiòṅ a 'l nùmar 156 dal mónd.
In dal 2008 la Barbora la riva in finàl in d'l ITF ad Stucólma ma la la pèrd cun la Johanna Larsson par 6-0 1-6 6-7. A gh và méj a Fort Walton Beach, ITF da vintsìnc-mila dòlar in di Stat Unî, in du a vins lē su la Melanie Oudin cun al puntéǵ ad 6-3 5-7 7-6. In Mars a Redding l'è l'Aleksandra Wozniak a finìr sóta i sò cōlp par 7-6 6-3 e la céca la pōl acsè tiràr fóra dal frigo al spumànt p'r al sò secónd tìtul ITF d'l an. La tórna a śugàr dū WTA a Amelia Island e a Charleston faghénd sèmpar secónd tùran pardénd da la Marija Šarapova e da la Katarina Srebotnik. In Maǵ la s mét in bisàca 'n àtar ITF in Pulògna e pò in Luj la riva a 'l tèrs tùr'n a Wimbledon in dua la patìs un 2-6 4-6 da la Svetlana Kuznecova. La sèra la stagiòṅ cun gl'ITF ad Bratiślàva e ad Cracòvia. In dal prim turnèo la pasa a fadìga insìma a la Bovina 6-7 7-6 6-3 par pò cédar a la Petra Kvitová, in Pulògna invéci la ciàpa na scòpla mia da rìdar da l'Angelique Kerber in di quàrt, 0-6 1-6.
A 'l inìsi dal 2009 la śōga a Auckland, Melbourne e Bugutà ma la vins sōl 'n incóntar, al prim, cun la Virginie Razzano. A Acapûlc la riva in semifinàl (0-6 3-6 da la Venus Williams) mént'r a Monterrey, dòp avér pigâ la Flavia Pennetta par 7-6 2-6 6-4, la s férma in di quàrt ad òpra dl'Iveta Benešová cun al puntéǵ ad 5-7 4-6. In dal rèst dla stagiòṅ la śōga da schiva, a n cavànd-'g-la mai a vìnsar da piò dna partìda ad fila. La s tira 'n pôc sù in dal turnèo ad Bad Gastein in Luj in dua la riva in di quàrt cun l'Alizé Cornet. A gl'US Open la pasa 'l qualificasiòṅ par pò pèrdar a 'l secónd tùran da la Viktoryja Azaranka 2-6 1-6. Da la fiṅ 'd Utóbar a 'l inìsi ad Nuvémbar la tōś part a dū turnèo ITF che pò la vins, a Urtìśèi (7-6 6-3 a la Klára Zakopalová) e a Ismaning (6-4 4-6 7-6 a la Kristina Barrois).
In dal 2010, dòp na prima part dla stagiòṅ da daśmindgàr, la riva in semifinàl in d'l ITF da sènt-mila dòlar ad Marsìglia (6-2 3-6 1-6 da la Klára Zakopalová) e pò a 'l tèrs tùran a Wimbledon in dua la céd par 5-7 3-6 a la Marija Šarapova. In Luj la céca la pèrd da la Lucie Šafářová in di quàrt ad Båstad e pò in finàl a Praga cun l'Ágnes Szávay ch'la gh'à la méj sèg par 6-2 1-6 6-2. A gl'US Open la và a cà subìt cun la Marija Kirilenko e la fà cumpàgn cun la Sara Errani a Tokyo e cun l'Alexandra Dulgheru a Pechîn. In Utóbar invéci la riva a 'l secónd tùran a Linz e in Lussembûrgh, pardénd da l'Ana Ivanović par 3-6 2-6 e da la Roberta Vinci par 6-7 6-4 6-7. La sèra 'l an a la puśisiòṅ nùmar ssanta-sèt.
In dal 2011 la riva in di quàrt in dal prim turnèo d'l an, qvél ad Brisbane, ma la gh'à pò da lasàr strada a la Marion Bartoli par 2-6 1-6. A Sydney la s qualìfica dand un 6-4 6-3 a la Petra Martić e pò la manda a cà anc la Nadia Petrova prima ad lasàr strada a Kim Clijsters par 1-6 4-6. A gl'Australian Open la riva a 'l tèrs tùran (2-6 1-6 da la Na Li) mént'r a Parì a 'l quèrt la pèrd p'r un pēl cun la Petra Kvitová, 9-11 in dal tie-break dal tèrs sét. La Barbora la s tōś l'arvìndida sèg a Indian Wells, mandànd-l' a cà par 3-6 6-2 7-5, par pò far al valìś anca lē cun l'Ana Ivanović par 2-6 2-6. A Miami la bat la Sloane Stephens 6-4 6-2 prima ad vgnir sćiancàda par 1-6 0-6 da l'Agnieszka Radwańska. In sla tèra vérda ad Charleston la pèrd in di utàṿ par 6-7 6-7 da la danéśa nùmar òṅ dal mónd, la Caroline Wozniacki. In sal rós la śōga a Barcelóna, Madrid, Róma e Roland Garros e la n è bòna ad vìnsar gnanc 'n incóntar. A Wimbledon invéci la bat l'Aleksandra Wozniak par 7-6 6-4 ma pò la vèṅ misa sóta da la Francesca Schiavone par 5-7 3-6. In Luj a Båstad la riva in semifinàl, baténd prima la Nastas'sja Jakimava e pò la Flavia Pennetta, ma pò la céd a la Polona Hercog par 2-6 6-4 5-7. Dòp un deludènt US Open (prim tùran cun la Petra Martić), la céca la vins al sò prim tìtul WTA a Quebec City in dua però la bat sōl dal śugadōri da 'd là da la puśisiòṅ sènt in clasìfica, a part la Marina Eraković (nùmar 85) batùda in d'l ùlt'm incóntar par 4-6 6-1 6-0. Cun i 280 punt purtâ a cà, la céca la riva a èsar la nùmar quarànta-siē dal mónd, tirànd-as sù ad vint-nóṿ pòst. In di quàtar turnèo a vgnir però la vins sōl na partìda.
La céca la partìs in dal 2012 cun dū secónd tùran a Brisbane (6-7 0-6 da l'Andrea Petković) e a gl'Australian Open (0-6 4-6 da la Serena Williams). A Parì, Doha e Dubai invéci la fà 'l valìś subìt cun la Mona Barthel, l'Iveta Benešová e l'Arantxa Rus. A Indian Wells, Miami e a Charleston la bat l'Ayumi Morita, la Vera Duševina e la Camila Giorgi ma pò la pèrd cun la Petra Kvitová, cun la Caroline Wozniacki e cun l'Aleksandra Wozniak. In Maǵ la céd in di quàrt a Bùdapest a la Marina Eraković par 2-6 6-1 4-6, dand vita a na sfilaràda ad siē scunfìti ad fila. Il Luj la và in Itâglia a śugàr in sla tèra rósa ad Bjèla (ITF) e a Palèrum. In Piemånt la bat la Caroline Garcia e la Julija Putinceva prima ad cédar a la Nastassja Burnett in di quàrt. In Sicìglia invéci la riva in finàl (dand la paga a la Julia Görges e a la Laura Robson) in dua però la pèrd da la Sara Errani par 1-6 3-6. La sò stagiòṅ 'd élt e bas la cuntìnua par lē cun siē prim tùr'n ad fila, prima ad far i quàrt a Quebec City (3-6 4-6 da la Mona Barthel). I sò ùltim turnèo WTA śugâ in Setémbar e in Utóbar e i èṅ qvéi ad Tokyo, Linz e Lussembûrgh e i vaṅ via anc in présia, cun la céca ch'la gh'à la pèś cun la Roberta Vinci 4-6 6-4 5-7, cun l'Andrea Petković 6-7 2-6 e cun l'Annika Beck 7-5 6-7 2-6.
La taca la stagiòṅ 2013 dimóndi tard par via dna squalìfica par doping ad siē méś. La Barbora la tórna a pistàr i camp dal sircùit WTA in Avrìl in sla tèra rósa a 'l quèrt ad Stucàrda andànd però fóra subìt cun la Mirjana Lučić par 6-1 3-6 5-7. Par far sù di punt la śōga dū ITF in Maǵ vinsénd-an òṅ in Śluvàcchia cóntar la Karin Knapp par 6-2 6-4. A 'l Roland Garros, dòp avér pasâ 'l qualificasiòṅ, la céd subìt a la Bojana Jovanovski par 3-6 2-6. In Śugn in d'l ITF ad Nottingham (al nùmar dū) la fà dvintàr mata la Sema a 'l prim tùran e pò la manda a cà anc la Samantha Murray, prima ad far al valìś in di quàrt cun l'Elena Baltača par 4-6 4-6. A Wimbledon la Strýcová la pèrd a 'l secónd tùran par 5-7 3-6 da la Cvetana Pironkova e la fà cumpàgn anc a Palèrum in dua la céd a la Sara Errani par 3-6 2-6. La stmana dòp la śōga 'n ITF a Olomouc da sènt-mila dòlar, pardénd in semifinàl da la pulàca Katarzyna Piter par 4-6 7-5 4-6.
Culegamènt estéran
Nòti
- ↑ Strycova, vìnsida a la purtàda Il Veggente, 15 ad Luj dal 2015


text:
producents
Famiglia Isidor e Monica Sepp-Canclini
Pauraria Puntetta
la famiglia Isidor e Monica Sepp-Canclini spordschan da tuotta sorts- tanter oter bunischma charn da bouv giuven ch'els pon postar pro nus aint il shop - obain direct sülla pagina d'internet da la famiglia Sepp-Canclini.
Pro els daja eir amo durmir aint il strom, vacanzas sülla pauraria, Lamatrekking ed üna gronda abitaziun da vacanzas confortabla. Üna butia paurila con prodots regiunals complettescha lur sporta.
Rico e Reto Lamprecht
Pütschai Josom
Rico e Vreni sun a chasa sülla pauraria biologica Pütschai Josom sün 1521 m.s.m. Lur filg Reto e Carmen cun lur uffants Julia, Sofia, Niculin ed ils schumblins Nino e Jon stan sü pü ot sülla pauraria biologica sü Craistas sün 1875 m.s.m. Insembel han els üna pauraria cun vachas mamma. Surplü han els eir ün pa muvel giuven, chavras, cunichs e giallinas.
La chasa chi tocca pro es tenor chüra da monuments fin a 900 ons veglia ed es gnida renovada dal 2009/10 trais la famiglia Lamprecht. Il charakter vegl e la orma da la chasa paurila sun però adüna gnids mantegnats. Daspö 2010 sta l'abitacul istoric a disposiziun a lur giasts per vacanzas sülla pauraria.
la devisa da la famiglia es: Gnir sco giast ed ir sco ami.
Sebastian Althaus
Hof Sur Fuldera
Sebastian Althaus maina insembel cun sia amia Tina Manatschal il "Bio-Hof Sur Fuldera". Els tegnan vachas mamma da la razza Simmental e vendan lur charn impustüt aint il marchà direct. Las vachas pasculeschan da sta sülla alp Sadra sün sur 2'500 m.s.m. cun vista sur tuot la Val.
Il bio-naturabeef spordschan els in ün online shop fich bel concipà, ingio cha vus pudais postar tuot on eir liongias, charn secha e salsiz.
Lorenz Tschenett
Il chef da metzia da la Bacharia Val Müstair
Lorenz e Tatjana Tschenett mainan insembel üna pauraria cun vachas mamma. Lorenz es daspera eir amo fittadin da la bacharia Val Müstair. La charn da las agnas bes-chas vendan els direct e accumpognan cun quai il process inter da la producziun da l'erba fin pro'l salsiz.
contactar e dar sü postaziuns pudais suot: lorenz.tatjanatschenett@gmx.ch


text:
A moda suverana ha marcel Hirscher gudagnà il slalom gigant dals umens a Kranjska Gora. El va per la 6avla giada en seria per la culla da crital gronda. Plinavant ha l'austriac er gist segirà la culla da crital pitschna.
Sin il podest
- 1. Marcel Hirscher (Austria)
- 2. Leif Kristian Haugen (Novegia) +0,46
- 3. Matts Olsson (Svezia) +0,67
Ils megliers Svizzers
- 8. Elia Zurbriggen +1,08
- 10. Loïc Meillard +1,30
- 12. Justin Murisier +1,32
Justin Murisier ha era patì da la mal’aura. El era suenter il prim percurs anc terz. En il segund percurs ha el denant perdì bler temp ed è uschia era crudà ord ils top ten.
Loïc Meillard ha nizzegià ch’el ha pudì partir baud e ha en il segund percurs fatg meglier temp. Cun quest ferm percurs ha el gudagnà 12 plazzas e ha cuntanschì in bun 10avel plaz.
Ils dus Grischuns - Gino Caviezel e Carlo Janka èn gia crudads ora en l'emprim percurs.
RR novitads 14:00


text:
Il chantun Grischun intensivescha sias controllas tar plazzals. Il chantun pretenda da tut las interpresas che las prescripziuns d’igiena e da distanza da segirezza vegnan garantidas. Ina serrada generala d’interpresas e plazzas n’è dentant nagin’opziun, ha communitgà il stab directiv chantunal.
Durant ils ultims dis hai dà pliras pretensiuns ch’il chantun surpiglia las mesiras dal Tessin e serra plazzals. En la regiun Moesa èn gia serrads numerus plazzals. Il chantun veglia dentant sa tegnair vid las prescripziuns da la Confederaziun. Per che questas mesiras vegnian resguardadas ha la Polizia chantunal augmentà sia preschientscha.
Glindesdi è la regenza s'inscuntrada cun la regiun Moesa:


text:
Ceres (TO)
Ceres (en piemontés: Céres) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Türì. El g'ha presapóch 1.032 abitàncc, 'na superfìce de 27 km² e 'na densità de 38 ab./km². El cunfìna coi cümü de Groscavallo, Chialamberto, Cantoira, Monastero di Lanzo, Ala di Stura, Mezzenile, Pessinetto.
El se troa 'ndèle ài de Lanzo, a la conflüènsa de la vàl grànda de Lanzo e de la Val d'Ala. El fà part de la Comunità Montana Ài de Lanzo.
Evulusiù demogràfica[Modifega | modifica 'l sorgent]
Abitàncc censìcc