text:
Memia blers pestizids en flums ed auals
- Glindesdi, 13.6.2016, 15:30
La federaziun svizra da pestga pretenda da reducir a curta vista ils pestizids per 50%. A lunga vista duain quests meds schizunt vegnir reducids per 80%, quai pretenda la federaziun.
A sia radunanza da delegads ha il president da la federaziun, il cusseglier dals chantuns Roberto Zanetti, discurì da fatgs che na sajan nagin chapitel glorius. Sco in dals ultims pajais en l'Europa n'haja la Svizra nagin plan d'acziun cunter pestizids.
Quests meds, che surtut l'agricultura svizra dovria, chaschunian als flums ed auals en Svizra in veritabel cocktail da pestizids, uschia Zanetti. E malgrà quai sajan anc adina en vendita 2'000 tonnas da pestizids - tranter quests era il dispitaivel 'Glyphosat'.
RR novitads 15:00


c: text/html

text:
Sutsilvania di «oui»
- Dumengia, 8.3.2015, 14:30
Il chantun Sutsilvania mantegna il franzos en la scola primara. Quai ha il suveran decidì cun prest 62% da las vuschs.
Instrucziun da linguas estras
Il chantun Sutsilvania na va pia betg ina via speziala pertutgant l'instrucziun da linguas. En las scolas vegn instruì englais a partir da la terza classa, franzos vinavant a partir da la 5avla.
Sche l'iniziativa fiss vegnida acceptada fiss l'instrucziun da franzos vegnida spustada dal tut sin il stgalim superiur.
Il president da la Conferenza dals directurs da l’educaziun da la Svizra Centrala è satisfatg ch’il franzos vegn mantegnì.
RR novitads 15:00

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
MEDIATECA LADINA
PIATAFORMA PER LA DIFUjION DEL Lengaz ladin
Prejentazion en lunesc ai 10 de oril 2017 da le 5 domesdì
Museo Ladin de Fascia, Sala Luigi Heilmann
La Mediateca Ladina é na piataforma web che dèsc l met de poder apede a na gran lingia de prodoc editorièi e de materièi didatics utoi a la cognoscenza e a la difujion del lengaz ladin, metui a jir da l’Istitut Cultural Ladin e da la Scola Ladina de Fascia. Filmac, file audio, tòc de musega, tesć de letradura e etnografics pel esser vardé o ence desćiarié debant e i pel vegnir duré per l’ensegnament del lengaz e de la cultura ladina. L zil l’é chel de spartir con più utenc che l’é meso i materièi e de portèr dant n “bon model” de lengaz apede a contegnui culturèi de calità dal pont de veduda de la cognoscenza e de la didatica.


text:
Las motos benedidas
- Dumengia, 5.6.2016, 8:06
-
Emprima emissiun:
- Dumengia, 5.6.2016, 8:06, RTR
A l'entschatta da la stagiun e durant inscunters motociclistics laschan bleras töffistas e blers töffists benedir lur maschinas. Per exempel dal spiritual Mario Pinggera che ha benedì avant curt passa 500 motos a Richterswil.
Pertge lasch'ins benedir sia maschina? Ed èn töffistas e töffists spezialmain religius? – Las respostas sin questas ed autras dumondas datti dumengia en il magazin da religiun Vita e Cretta.
La meditaziun religiusa fa Flurina Cavegn-Tomaschett.
Redacziun: Rafael Müller
Contribuziuns
-
Predi da Flurina Cavegn-Tomaschett


text:
10 01
Ol dé 10 de zenér l'è 'l 10 dé de l'an del calendare gregorià; manca 356 (357 si l'an al è biseest) dé a finí l'an.
Ul dí 10 de zenér al è ul dí da pòost 10 dal an dal calendari gregurian; i manca 356 (357 si l'an al è biseest) dí a finí l'an.
Nomm dal dí in difereent dialett[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Gjuntée un nomm!
Avenimeent[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
1877 - Sa al stabiliss al statt Spagnöö ul servizzi militaar ubligatori (quàtar agn da servizzi atiif e quàtar a la reserva).
1920 - Al entra in viguur ul Trataa da Versaja.
1995 - Ul rei da Spagna, Gjuan Caarl I e l'ex-presideent di Statt Ünii, Jimmy Carter i utegn ul Premi da la Paas da la UNESCO.
Nassimeent[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
1880 - Manuel Azaña, pulítich, scrituur e presideent da la II Repüblega Spagnöla.
1893 - Vicente Huidobro, pueta Cilées.
1956 - Antonio Muñoz Molina, scrituur Spagnöö.
1985 - Mònica López Moyano, meteuròloga da TV3.
Necrulogi[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
1951 - Sinclair Lewis, scrituur Nòort-American.
1957 - Gabriela Mistral, puetessa Cilesa, Premi Nobel da Literadüra.
1961 - Dashiell Hammett, scrituur Nòort-American.
1993 - Antonio Manuel Campoy, crítich Spagnöö d'aart.
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.


text:
Svizra - Mammut stritga 24 plazzas a Seon en l’Argovia
Il producent d'artitgels d'alpinissem Mammut venda sia producziun da sugas da raiver en l'Austria. Il concurrent austriac Teufelberger surpiglia questa sparta da Mammut per l'entschatta da settember 2016, ha communitgà l'interpresa svizra. En consequenza stritga Mammut a Seon (AG) 24 plazzas.
Parter sin Facebook (link extern, popup)
Parter sin Twitter (link extern, popup)
Parter cun Whatsapp
Mammut argumentescha quest pass tranter auter cun il ferm franc svizzer. La firma Mammut è sa sviluppada dad ina firma da sugas tar in producent d'artitgels da sport da muntogna e da vestgadira outdoor. Ella exista dapi 150 onns.


text:
Newsletter educa.ch - distribuziun 12/2017
Bellas festas
22. decembre 2017 / educa.ch
educa.ch giavischa a las utilisadras ed als utilisaders legraivlas, calmas e bellas festas da Nadal ed in nov onn plain da success. Nus As engraziain per l’interess e la confidenza che nus avain dastgà resentir danovamain durant l’onn passà.
Dossier MINT
15. decembre 2017 / Resursa didactica / MINT
Il nov dossier MINT dad educa.ch preschenta ina survista naziunala e chantunala davart las mesiras per promover ils roms matematica, informatica, scienza natirala e tecnica en scola. A medem temp vegn explitgà ils privels, las sfidas ed il potenzial da MINT en Svizra.
Ambient digital d’emprender e d’instruir
1. decembre 2017 / Good Practice / Publicaziun
L’Associaziun svizra da telecommunicaziun (asut) ha publitgà in studi davart las scolas publicas svizras e la digitalisaziun. El ha la mira da far enconuschent projects ed iniziativas en scolas ed uschia avrir ina discussiun multifara.
Savair è uman
4. decembre 2017 / Publicaziun / Societad d'infurmaziun
Heinz Rhyn, rectur da la SAP Turitg, sa deditgescha en quest artitgel dal Tagesanzeiger a la digitalisaziun en l’instrucziun. El admonescha da l’euforia cumplaina sco er da la tema areguard las novas pussaivladads. Percunter metta el gronda paisa sin infurmaziuns reflectadas.
Uffants en il mund digital
14. decembre 2017 / Publicaziun / Societad d'infurmaziun
Il nov studi dad UNICEF davart la situaziun dals uffants en tut il mund s’occupa da la dumonda co che las tecnologias digitalas influenzeschan lur vitas e lur schanzas. El vegn tar la conclusiun che milliuns d’uffants na pon betg profitar perquai ch’els n’han betg access a la digitalisaziun.
EPFL creescha nov diplom
6. decembre 2017 / Cumpetenza da medias / Furmaziun cuntinuada
La scola online da l’EPFL empermetta d’obtegnair in nov tipus da diplom academic «Certificate of Open Studies (COS)». La finamira è da pussibilitar a mintgin da meglierar las enconuschientschas en la domena da las novas tecnologias. Ils programs han plirs livels.
JIM-Studie 2017
5. decembre 2017 / Ambient d'emprender digital / Publicaziun
Il studi davart l’utilisaziun da medias da giuvenils tranter 12 e 19 onns s’occupa da las medias che vegnan utilisadas per far ils pensums. Facit: Fertant che l’utilisaziun da medias crescha proporziunalmain a la vegliadetgna, sa restrenscha l’utilisaziun en scola mo sin las medias classicas.
SimplyCooking.ch
6. decembre 2017 / Resursa didactica
La nova purschida da SimplyScience è in med d’instrucziun interdisciplinar per il stgalim secundar en furma d’ina microsite accessibla per ils apparats mobils. El cumbinescha l’instrucziun pratica da cuschinar cun ulteriuras infurmaziuns da basa davart ils process chemics-fisicals durant cuschinar.
Tablet en l’instrucziun ...
12. decembre 2017 / Publicaziun / Cumpetenza da medias
En quest artitgel s’expriman ils responsabels da la Scola pedagogica da Schaffusa e lur magistraglia co che la digitalisaziun vegn a midar la furmaziun da scolastas e scolasts. Uschia vegn ICT a daventar ina «tecnica culturala, sco scriver e far quints a chau».
Di europeic da la protecziun da las datas
14. decembre 2017 / Occurrenza / Societad d'infurmaziun
Sin l’iniziativa dal Comité dals ministers dal Cussegl da l’Europa vegn quest di celebrà mintga onn ils 28 da schaner. La survista da las activitads ed infurmaziuns davart mintga pajais chattais vus sin la pagina-web dal Cussegl da l’Europa.
Services
educanet² (de)
educa.Biblio (de)
educa.ID (de)
educa.Instrucziun
Support (de)


text:
Parcadis temporars a Flem la stad 2017
- Gievgia, 15.12.2016, 18:32
Questa stad vegn la veglia chasa da parcar Stenna a Flem spazzada. Per remplazzar quels parcadis, vegnan realisads a Flem parcadis temporars enfin ch’ils novs parcadis en la surbajegiada Stenna Center èn pronts.
Ina pretensiun da la vischnanca da Flem sco era da las Pendicularas Flem Laax Falera en connex cun la surbajegiada Stenna Center è, che durant l’entir temp da construcziun stettian a disposiziun almain 500 parcadis a Flem. Enfin uss sa chattavan quels parcadis en la veglia chasa da parcar Stenna. Il plan da construcziun dal nov center da cumpra prevesa dentant, che quella chasa da parcar vegn spazzada proxima primavaira.
-
1 Saira: Parcadis temporars a Flem 2:45 min
da Actualitad dals 15.12.2016
70 parcadis sper chasa communala
Quels parcadis ston pia vegnir remplazzads. Tenor il mainaproject Peter Heuscher vegnan perquai realisads duas plazzas da parcar temporaras a Flem durant la stad 2017. Ina plazza cun 71 parcadis gist sper la chasa communala ed ina plazza era cun 71 parcadis sin la Ballonwiese. Ultra da quai stat era il parcadi e transport Vallorca a disposiziun en cas da necessitad. Quella plazza da parcar vegn gia duvrada durant la stagiun d’enviern e sa chatta a l'ur da Flem en direcziun da Cuira.
Stagiun d’enviern 2017/18 cun nova chasa da parcar
Durant la stad vegn la veglia chasa da parcar spazzada ed il nov cumplex cun bunamain 1’300 parcadis sin pliras auzadas construì. Ina part da quels parcadis duai vegnir averts vers la fin dal 2017, segir anc avant la stagiun d’enviern 2017/18. Lura stettian puspè ils 500 parcadis a disposiziun en la nova chasa da parcar dal center Stenna e las plazzas da parcar temporaras pon vegnir serradas.
RR actualitad 17:00


text:
L'é un mistêr sparî dal tót: incō la racôlta de strâs e fèr la vîn fât quêşi dal tót dal parôchi o asociasiòun, che dôp a vènden la rôba per ciapêr di bèsi per al j ôpri ed beneficèinsa e da aşiènd che fân êter.
Al strasêr l'ēra al mistēr - a partîr da la fîn ed l' Otsèint e per tóta la metê dal XX sècol - ed chî che, per scampêr a la mişèria, a pē cun un carèt a dō rōdi, o cun la biciclèta e un cariulèin o in sém a dal biciclèti scavagnêdi o (quisché in pôch) insém a 'n câr tirê da un cavâl vèc, a pasêven da paèiş in paèiş quêşi regolarmèint a cumprêven, per pó turnêr a vènder, tót còl che fós vèc, smés, ânca ròt: vistî, tègi ed tóti 'l j amzûri, uşvéj da lavōr préma ed tó s' ēren ed fèr, recipiĵnt ed vēder, arnèiş vèc, pèli 'd cunîn e via acsé.
Al cuntrâri ed chiêter ambulânt, al strasêr al fêva mia di lavōr mó al girêva per tōr só préma ed tót di rutâm ed fèr e strâs in câmbi al zibîva: fîl, gòci, didêl, savòun, ciapèin p'r i cavî e êter bagâj ch' al ghîva int 'na sèsta e dal vôlti (rêri) ânca di bèsi.
I ragâs, quând al vdîven arivêr, a curîven da tót i cantòun per serchêr quèl da dêregh i pió fûrob a 's organişêven in soquânt e, int i dé préma che ló al rivés, a serchêven al fèr inâns indrē e pó, dôp avèir ciapê i bèsi, a si spartîven da bòun amîgh (ânca se dal vōlti a scupiêva dal discusiòun ch' andêven avânt per dal j ōri). Se la mercansèia l'ēra pôca in câmbi utgnîven sōl un quêlch dōls o dal bucîni culorêdi ed tèra côta
In cól tèimp al strasêr al pasêva d' in cà in cà, a da luntân al şbrajêva e al vişêva al dòni: "Dòni a gh'é 'l strasêr" un ûrel ch'l'ēra 'na lâgna ch' la gnîva déta e stradéta fîn al vômit .
Alōra i strâs ēren pôch: i vistî as druvêven fîn a che fósen fróst e despès al pèsi ēren pió che al tsût uriginâri.
Sti ambulânt quând a ghêra di strâs i bşêven cun 'na stadēra che, a gnîva dét, ch' la gh' avés al tróch, naturalmèint a lōr benefési. Se gh'ēra dal zōvni in etê da marî égh príven dêr un quêlch bèsi che gnîven pó druvê per cumprêr ed la biancheréia per la dôta.
I strâs tirê só a gnîven pó purtê int la butèiga ed quêlch artigiân in dó, dôp avèiri tridê, a gnîven vindû cme stòpi o panèt.
Al strasêr al tulîva só ânch i cavî che 'l dòni a utgnîven dal pèten quând as petnêven la cavilêra: ânca quisché a gnîven vindû a pèiş o despès a bôt, oséia égh gnîva dê un valōr a ôc che paghêven cun nastrèin culorê, elâstich, ptòun, fîl da cuşîr o da ricamêr. A prîva capitêr che, se 'na faméja la gh'avés bişògn ed bèsi, a gnîva vindû al strasêr 'na bèla còva ed cavî lòngh: in cól chêş ché al pagamèint l'ēra fât in bèsi e còl ch' as ciapêva, masmamèint quând i cavî ēren biònd o ròs, al prîva èser asê bòun. I cavî a gnîven pó druvê per fêr dal paróchi per di sgnuròun o per 'd j artésta ed teâter.
Cme dét a gnîva tirê só ânca dal fèr de schêrt che, naturalmèint al gnîva paghê pôch e dôp lònghi cuntratasiòun. L'utòun e al râm a gh'îven dal valōr e la vèndita di sti metâl la prîva purtêr, masmamèint quând a gh'ēra ed la quantitê, un quêlch bèsi ânca per i ragâs che, cun un pô ed furtûna, i prîven catêr mèinter i serchêven inâns indrē, masmamèint, in sitê e int i paèiş.
'Na vôlta la gînta la basichêva pôch al butèighi di maslêr e chi gh' andêva la gnîva fōra sèimper cun pôch pachèt int la spôrta e cun pôca rôba int i pachèt, perchè i sôld ēren, per quêşi tót, dimòndi pôch. As magnêven dimòndi bèsti da curtîl e cunîn, quischè, dôp èser masê, ēren plê, cun sovermân, da la zdōra sèinsa ruvinêr la pèla; finî ed plêren la pèla, a l'arvêrsa, la gnîva mésa a schêr a l'âria in un pûnt in dóv' i gât, ch' an magnêven mia incòra dal scatulèti o dal cruchèti e dòunca sèimper afamê, an présen mia rivêregh per magnêrla.
La pèla, 'na vôlta schêda, la gnîva vindûda al strasêr ch'al cumprêva e préma ed tót al serchêva al pèli ed cunîn. Al prèsi l'ēra dê da la grusèsa, da la buntê ed la pèla e da cme l'ēra sèca. I bèsi ciapê ēren ed la rezdōra ch'égh permetîven 'd avèir un quêlch suldèin in pió da spènder.
I strasêr turnêven a vènder al pèli di cunîn a i cèinter ed racôlta che i destinêven al fâbrichi ed capē.
Da ûltem al strasêr al tulîva só ânca j ungîn dal nimêl ch' a gnîven druvê anca lōr da di laboratôri 'd artigiân per tirêregh fōra bagâj in ôs cme spéli e petnèin per cavî, ptòun e via acsé da vènder int al butèighi. Ânch in cól chêş ché al guadâgn l'ēra 'd la zdōra, padròuna in tót e per tót dal j ûltmi "arléqui" dal só vèc prutèt: al nimêl.
Còl dal strasêr l'ēra un lavōr puvrèt ch' al rendîva mia dimòndi: cól mistēr ché però as da 'na bòuna cgnusèinsa ed còla ch'l'ēra la povertê ed chi tèimp là, dal grôsi dificultê che gh'ēra int al guadagnêres la pagnôta, la 's cócia vêrs un pió grôs rispèt p'r al valōr 'd ògni côşa, ânca la pió céca e, cun j ôc 'd incó, còla pió da gnînt.
A gh'é un monumèint al strasêr a Gambètla in pruvîncia ed Furlé-Cesêna. L' é un monumèint in brònz êlt 2 mēter e 8 centémeter e al pèişa 245 chîlo. L'ôvra, inavgurêda al 3 setèmber dal 1989, l'é stêda fâta dal scultōr ed Ceşêna Tito Neri.
Sòta al monumèint a gh'é la scréta : "Strazz doni oh..." ch' l'é al şbrâj che fêven, alōra, i strasêr ed la zôna.


text:
Euro 2016: Wales e l'Engalterra vinavant
- Glindesdi, 20.6.2016, 22:56, actualisà a las 23:19
Il Wales è il victur da surpraisa da la gruppa B tar l'Euro 2016 e cuntanscha ensemen cun l'Engalterra segiramain ils otgavelfinals. E la Slovachia ha era anc bunas chartas da far quest pass cun ses 4 puncts.
Nagina schanza ha la Russia gì, la naziunala russa ha pers cun 0:3 cunter il Wales. Ed il success da Wales è stà merità era en questa dimensiun, els han dominà la Russia davent da l’emprima minuta. Entant ch’il Wales finescha uschia la fasa da gruppa a la testa dal classament, resta a la Russia in sulet punct or dal gieu cunter l’Engalterra.
In auter purtret è stà da vesair tar la partida tranter la Slovachia e l'Engalterra ch’è ida a fin pari 0:0. Cun sis novs giugaders han ils Englais armonisà bain ed han gì il gieu sut controlla. Dentant la balla n’ha betg vulì ir en il gol dals Slovacs, duas giadas hai mancà pauc ed in sajet ha in Slovac anc pudì sviar sin la lingia.
RR novitads 23:00


text:
Il Hamburger SV vegn puspè en Surselva
- Glindesdi, 27.6.2016, 11:17
2015 è il HSV stà a trenar sin il plaz da l’Arena Raiffeisen Crap Gries. Ed uss vegnan quests giugaders da ballape da la Bundesliga tudestga puspè en Surselva, e quai dals 30.06.16 fin ils 04.07.16.
Per meglierar l’infrastructura hajan els gì duas ideas, di Simon Lutz. El è il president da l’uniun sportiva Schluein Glion. Ina idea saja stà da construir dus bancs da reserva novs visavi la tribuna per ils giugaders da reserva, l’autra da metter giu in pastg artifizial.
Almain 80 voluntaris
Quai chaschuna dentant blera lavur. Els stoppian engaschar almain 80 voluntaris, di Simon Lutz, surtut per ex. era per guardar dal traffic.
Gieu amicabel cun agid da giugaders externs
In’attracziun sajan ils trenaments dal HSV ed alura surtut il gieu amicabel tranter il club da ballape da Hamburg e l’equipa indigena. Quella vegn rinforzada da giugaders da ballape da Domat, Tusaun e dal principadi dal Lichtenstein. Il gieu amicabel è sonda, ils 2 da fanadur, a las 18.00. Suenter pon ils preschents anc guardar vinavant ballape cun il quart final dal champiunadi europeic.
RR actualitad mezdi


text:
La regenza ha prolungà la contribuziun svizra a la Gruppa da cussegliaziun per perscrutaziun agricula per il 2017 fin 2019. Cun las contribuziuns annualas da 16,8 milliuns francs adempleschia la Svizra ina da sias finamiras per l'agenda 2030 per in svilup durabel.
Ozendi pateschan bunamain 800 milliuns umans da fom. La tendenza guarda ensi. La finamira è da disfar ils proxims onns la paupradad da 100 milliuns persunas e da deliberar 150 milliuns da la fomaz cronica.
La Gruppa da cussegliaziun per perscrutaziun agricula ha la pli gronda collecziun da plantas da niz sin il mund. Uschia segireschan els las resursas geneticas per generaziuns vegnintas. Mintg'onn vegnan var 750'000 sorts da plantas duvradas da centers da perscrutaziun per augmentar la producziun agricula u er la valur nutritiva da mangiativas.
RR novitads 12:00


text:
66 Svizzers cumbattan en il jihad
- Mesemna, 16.9.2015, 11:52
Era en Svizra datti glieud giuvna che va en territoris da conflict per cumbatter per il jihad. I sa tracta da 66 umens e dunnas giuvnas, sco quai ch’in studi da la scol'auta da Turitg per scienzas applitgadas mussa.
La gronda part da quellas persunas che giajan en territoris da conflict per cumbatter per il jihad, saja muslims. Be ina pitschna part saja convertits. En cumparegliaziun cun ils pajais europeics saja il dumber pitschens, dentant betg da sutvalitar, uschia la conclusiun dal studi.
RR novitads 11:00


text:
Scarlet
La Scarlet (Stria Scarlàta), scutmàj dla Wanda Maximoff, 'l è 'n persunàǵ di fumét creâ da Stan Lee (tèst) e Jack Kirby (diségn) in dal 1964 publicâ da la Marvel Comics. La sò prima aparisiòṅ l'è vgnuda in X-Men (prima série) n.4.
Chi lē l'è bòna ad cambiàr al prubabilità a secónd ad cum la vōl lē e acsè la pōl far sucédar di quèi incredibìi.
L'è la fiōla ad Magneto e la surèla ad Quicksilver. L'è anc un mémbar stòric di Vendicadōr in dua l'à fat al sò ingrès c'n al nùmar 16 'd Avengers.
Biugrafìa dal Persunàǵ
In dal muntàgni ad Wundagore, la Wanda e Pietro i nàsan da na dóna ciamàda Magda ch'la i à abû da Magneto, al sgnór dal magnetìśum, sénsa che chi lò al saìs gnint. Difàti chi lē l'éra scapàda via da lò quànd l'à vdû qvél ch'l éra bòṅ ad far. Quànd i èṅ nâ, durànt na timpèsta mìstica, i putēr mutànt di putèṅ i 'n aṅ patî, specialmènt qvéi dla Wanda. Dòp èsar stâ tirâ sù da na dóna-bèstia ciamàda Bova, fémna 'd un bóv creàda par 'l Alto Evoluzionario, i èṅ pò stâ adutâ da dū sigàgn, Django e la Marya Maximoff. I fradèi i èṅ carsû bèṅ sèg in fiṅ tant ch'al putēr dla ragasōla, qvél ad cambiàr al prubabilità, al s è fat védar. Cardùda na stria da gl'abitànt dal vilàǵ in dua i éran drē a pasàr i sò genitōr, la Wanda l'è andàda in a risć 'd èsar bruśàda viva ma in sò ajùt 'l è rivâ Magneto ch'al n saìva briśa ch'la fus sò fiōla. Chi lē e Pietro i s èṅ śuntâ acsè a 'l sò grup ad mutànt catìṿ ch'al cumbatìva gl'X-Men, ma sōl p'r acgnusénsa.
In séguit però i èṅ pasâ in di rang di Vendicadōr, insém a Capitan America e a Occhio di Falco, dgénd acsè ad sè a Tony Stark ch'al pascàva di mémbar nóṿ. In dal grup la Wanda l'à cgnusû qvél ch'al sarév dvintâ sò marè, 'l andròid Visione. A séguit dna gravidànsa istèrica, l'à dâ a la luś dū śmèj, William e Thomas, miténd in di sò còrp da gl'anmi purtàdi via a 'l sgnór d'l Infèran, Mefisto. Dòp na lòta cun Pandemonio i sò dū putèṅ i èṅ sparî anc parchè i n èṅ mai eśistî dabòṅ. Par tiràr-ag via al magòṅ, la sò insgnànta ad striarìa, l'Agatha Harkness, la gh'à scanślâ i arcòrd ad chi lōr e la Wanda la s è misa bòna.
Soquànt an dòp però a lì lē, dascurénd cun la Wasp ch'a gh'è scapâ na paròla ad tròp, a gh'è vgnû in mènt ch'la gh'iva abû dū putèṅ e l'è andàda fóra ad tèsta cumpletamènt. Prima l'à cupâ par vindéta la vècia stria e pò 'l à fat imbariagàr Iron Man méntar 'l éra drē a dascórar a 'l Nasiòṅ Unìdi. In dla sò arlìa vèrs i Vendicadōr, sò cumpàgn da na vita, l'à fat inamuràr ad lē Capitan America e fat turnàr Falcon un laśaròṅ faghénd pò sćiupàr la baś dal grup, cupànd acsè Scott Lang, al secónd Ant Man, ch'al s catàva lè dèntar. C'n al còrp śbrandlâ ad sò marè, l'à creâ na sfilaràda ad còpi 'd Ultron e la i à druàdi cónt'r al grup. La gh l'à cavàda anc a far dvintàr salvàdga la She-Hulk par far-la cumbàtar c'n i Vendicadōr. Durànt cal masèl lè, i aṅ patî dal fridi dimóndi gravi la Wasp e la Capitan Bretagna nóva, la Kelsey Leigh, méntar Occhio di Falco 'l è mòrt.
Sōl cun 'l ajùt dal Dottor Strange lì lē l'è stada scunfìta ma cun la mènt dasfàta. La pòvra Wanda l'è stada pò purtàda da sò pàdar a Genosha.
Parènt
- Erik Magnus Lehnsherr (Magneto) - pàdar
- Pietro Maximoff (Quicksilver) - fradèl
- Visione - marè
- William "Billy" Kaplan - fiōl
- Thomas Shepherd - fiōl
- Anya Lehnsherr - surèla
- Magda Lehnsherr - màdar
- Lorna Dane (Polaris) - surelàstra
- Django Maximoff - pad'r adutìṿ
- Marya Maximoff - mad'r adutìva
- Crystal - ex-cugnàda
- Luna Maximoff - anvōda


text:
Zinedine Zidane nov trenader da Real Madrid
- Mardi, 5.1.2016, 8:05
Zinedine Zidane succeda a Rafael Benitez che vegniva crititgà gia dapi in detg temp.
24 uras suenter il pari da 2:2 cunter l'FC Valencia ha il president da Real Madrid Florentino Perez communitgà la separaziun da Rafael Benitez.
Ses successur Zinedine Zidane surpiglia Real Madrid sin plazza trais da la tabella suenter Atletico e Barcelona. Per Zinedine Zidane n'è il club betg dal tuttafatg nov. Dal 2001 al 2006 ha el dà per Real ed en la stagiun 2013/2014 era el assistent sut il trenader Carlo Ancelotti.
RR novitads 23:00


text:
Vori
Vori (Orio Litta in Italian) l'è un cumün de la Pruincia de Lod, cun 2 064 abitant (dàto del Dic 2015 [1]).
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Fundad dai Ruman, Vori el se trueva sura a un teritori paludus, che l'è stai bunificad dai Benedetin de San Pedor in Lod Veg a cumincià dal 885.
El paes l'è stai cuinvolt in d'le beghe tra i Cumün lumbard e l'Impero.
Divegnüd pussediment dai Lampugnani in dal 1375, l'è passad in man a tanti, fin a quand i Cavazzi in dal 1700 i han fai d'i gran mesté.
El sò munüment püssè famus l'è la Villa Litta Carini, in testa a la qual se tröva l'Umon de Vori.
Curiusità[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El num el g'ha da derivà da Horreum o Hordeum, parole latine culegade al fürment.
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del numer de abitant del comun de Vori l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Sent: Exposiziun relasch Gian Andri Albertini
- Mesemna, 21.1.2015, 11:45
-
Emprima emissiun:
- Mesemna, 21.1.2015, 11:45, RTR
A Sent en la «Grotta da cultura» èn exponì per il mument diversas ovras da lartist barmier Gian Andri Albertini. Quella mussa la gronda lavur da lartist durant ses ultims onns. Gian Andri Albertini è mort nunspetgadamain avant in onn e mez en la vegliadetgna da be 60 onns. Che quella exposiziun ha lieu en la Grotta da cultura stat en colliaziun cun lartist. Gian Andri Albertini è stà in dals iniziants da quellas localitads culturalas ed è stà president dal 2006 fin sia la mort.


text:
Griliada a San Ciascian
In jöbia, ai 15 de jügn, él sté n de n pü' particolar por nosta scora! Do les prömes döes ores de leziun sunse düc piá ia por ji a San Ciascian a fá na bela griliada! Le tëmp ê bel y da jí a pe únse ciafé cialt; ma bun che ún fat na palsa ite dal ciamp dal sport. "Palsa" ... le professer Zingerle s'á fat soghé al palé! Ala fin él ste dër da rí y do n valgönes partides s'únse indô metü sön tru por rové ite dal zënter de paslunch olá che le professer Suani y Pire apratâ bele dassënn liagnes. Sun rová ite cun na fan mata y ún chirí n post te ambria por sté a marëna. Ince valch de duc únse ciafé: na buna turta arjignada dal professer Suani. Do marëna sunse stá cun i pisc te ega y s'ún godü chësc bel momënt de comunité scolastica cina che, incër la mesa les trëi, êl gnü l'ora da pochené adöm y jì indô zoruch cuntra scora.


text:
A l’han contanla për vàire con l’abolission dle Provinse, an ësmonendne s’operassion coma s’a fussa stàita na gròssa “arforma” (ansi: l’arforma ch’a l’avrìa dovù “salvé l’italia”). Com ëd costuma, a l’é finì tut à l’italienne: le Provinse a l’han peui nen abolìe, ma a l’han abolì le votassion.
Ël decret Delrio (nr. 1542-B) a stabiliss che për ël pressident e ij consej provinsiaj ij sitadin a peulo pì nen vòté, ma a vòto mach j’elet ant le Comun-e. A l’han decidulo a Roma, e nojàutri Piemontèis i podoma gnanca buteje bech (ij Sissilian, nopà, ël decret Delrio a l’han arfudalo ‘d pianta).
Parèj ij polìtich locaj, ch’a l’han ij sò referent a Roma, a l’han butasse d’acòrde e ancheuj, 12 d’otóber 2014, dë stërmion, sensa che la gent a lo savèisso, a l’han votasse ij sò pressident dle Provinse e dj’àree metropolitan-e.
Gioventura Piemontèisa ansema a Piemonte Stato a j’ero fòra dël “segg eletoral” dla Provinsa ‘d Coni a protesté, a anvité ij consijé a nen andé voté e a dnunsié àuta vos che la democrassìa a l’é giumai andàita.
Ant la Granda ij pochi eletti a l’avìo gnanca tant da sagrinesse a serne përchè… a-i era na lista sola. Ò-già, na lista sola; coma ant l’Union Soviética; coma ai temp dël regim.
Sensa gnun-a onta, a quatr di da la scadensa dla TASI, j’ësgnori pochi eletti dël “Partito-unico-italia” a l’han votasse antra ‘d lor, tuti ansema e un pes che l’àutr.
A lor a j’anteressa nen che nòstr Pais (Piemont) a ven-a na vira pì pòver, che ij nòsti giovo as na vado travajé a Londra o an Mérica, che na bon-a part dij nòsti vej a rivo nen a la fin dël mèis, che noi i sio na vòta ‘d pì ciapà andrinta an cost ëstival a mità tra i Balcan e l’Àfrica dël Nòrd, antant ch’i podrìo esse n’àutra Àustria o n’àutra Danmarca.
A costi ascari a-j n’anfà mach ëd la cadrega e dla cariera. A l’han nen vërgògna dë sté ciuto antant ch’an gavo ‘l drit ëd voté (i votroma pì nen për le Provinse, ma gnanca pì për ël Senat). A l’han nen ël corage d’oponse al proget ch’a veul le Region na vòta ‘d pì dësvoidà ‘d competense e peui abolìe de facto a travers la modìfica dël Tìtol V dla constitussion italian-a.
Nòsti consijé comunaj e nòsti sìndich (ch’a l’han nen banfà gnanca cand a l’han gavaje la tesorarìa comunal për porté diret tùit ij sòld a Roma) ancheuj a van tùit an fila come j’òche a fé sò dovere istituzionale, a sostnì la burla dla votassion për na lista ùnica, tuti anquadrà, sensa na frisa ‘d corage e ‘d dignità. A son d’arnià, a son ëd burabacio butà lì për ten-e ‘l pòst e aussé la man quand ch’a-j lo diso ij sò padron da Roma. A son falì, considereje come s’a fusso pì nen piemontèis.
Dnans a costa procission penosa nojàutri Piemontèis i j’ero lì a dì ciàir e fòrt che l’italia as peul nen riformesse, ch’a l’é ‘n pais tutafàit refratari a qualsëssìa dëscors autonomista, federalista, identitari, e che, për mentalità e për costumanse, a l’é destinà a seurte na vira ‘d pì dal contest sivil.
A-i va ‘l corage che nòsti aministrador a l’han nen për capì che l’ùnica stra a l’é cola ‘d fé parèj dla Scòssia e dla Catalunya: andé voté, dnans ch’a sia tròp tard, për l’indipendensa dël Piemont e seurte parèj da nòsta dimension colonial. Col gran Pais europengh ch’a son stàit j’Ëstat ëd Savòja a peulo ancor fé soa part, na vòta liberasse dal pèis ëd n’ëstat levantin sensa speransa.
► Provincia di Cuneo: dentro le elezioni, fuori l’indipendenza


text:
Publicaziuns
L'Istitut Ladin á dal ann dla fondaziun incá, dé fora plü co 300 publicaziuns nöies.
Tröpes é scrites por ladin; d'atres che é scrites por talian o por todësch trata dl lingaz ladin, de nosc raiun, de nosta storia, de nostes tradiziuns y usanzes, de nosta cultura en general. Les publicaziuns, che vá da chëres por mituns a chëres scientifiches, alda pro les ativités plü importantes por le mantignimënt y la promoziun dl lingaz ladin.
Na publicaziun che á n valur particolar y che vëgn fora n iade al ann é la revista scientifica "Ladinia", che contëgn inrescides sura le lingaz y d'atri argomënc che reverda les valades ladines. Chësta revista vëgn dada fora dal Istitut Ladin n iade al ann y vigni ediziun contëgn deplü articui scric da esperc sura le lingaz y tematiches culturales ladines.


text:
Cuntracepziun ed abort
Co far per betg vegnir en speranza?Durada: [04'48''] TSR: Continents sans visa
A Genevra è vegnì avert dal 1965 l'emprim center per planisaziun da famiglia en Svizra (CIFERN)....
En 19 chantuns vala l'interrupziun da la gravidanza sco socialmain betg tolerabla e na po betg...
Demonstraziuns encunter la visita dal papaDurada: [03'08''] SR DRS: Echo der Zeit
200-300 persunas sa participeschan a Berna a la demonstraziun numnada "Acziun encunter la visita...
Avant quarant'onns è la pirla vegnida inventada, l'anticonceptiv il pli impurtant per las dunnas....
Ina reportascha che documentescha l'atmosfera a Fribourg, la bastiun catolica da la Svizra romanda,...
Nagina decisiun areguard l'interrupziun terminada da la gravidanzaDurada: [03'55''] SR DRS: Rendez-vous
Per Hans Hofmann, cusseglier dals chantuns da la PPS, è l'interrupziun da la gravidanza ina...
Il pievel votescha per la liberalisaziun da l'interrupziun da gravidanzaDurada: [04'24''] SF: Tagesschau
Durant trent'onns han ins cumbattì per ina nova lescha areguard l'interrupziun da la gravidanza....
Da vaschias da pesch a la pirlaDurada: [00'44''] SF: Puls
L'anticoncepziun n'è betg ina dumonda moderna: gia en l'antiquitad duvravan ins feglias d'acazias...
Context
Paucas debattas politicas han evocà en Svizra tantas emoziuns e polemicas sco la dumonda da l’anticoncepziun e da l’abort. Ils ultims 30 onns han ins instradà tar quest tema quatter iniziativas dal pievel e realisà tschintg votaziuns. La divisiun da l’opiniun publica svizra è daventada pli evidenta che mai, ils aderents ed ils adversaris eran irreconciliabels.
L’emprima lescha federala areguard l’abort datescha dal 1942. Ils artitgels 118 fin 121 dal Cudesch civil svizzer scumandavan l’interrupziun da la gravidanza, danor sche la vita u la sanadad da la mamma eran periclitadas. Questa legislaziun era fitg liberala per quel temp. La Svizra era in dals emprims pajais che aveva lubì uffizialmain in abort en quest cas explicit.
La formulaziun “sanadad da la mamma” da la lescha permetteva in’interpretaziun fitg libra. Tut tenor chantun vegnivan resguardadas era la sanadad psichica e las cundiziuns socialas da las mammas. Chantuns sco Neuchâtel, Genevra, Vad u Turitg applitgavan in’interpretaziun pli libra da la lescha ch’ils chantuns catolics. Quest fatg ha manà tar in vardaivel turissem d’abort. A la fin dals onns 60 ed al cumenzament dals onns 70 han ins fatg quasi 50’000 aborts l’onn, dapli che la mesadad adascus.
Sut las pressiuns cuntrarias da muviments feministics e fundamentalistics han ins lantschà differentas iniziativas politicas per metter fin, tut tenor opiniun politica, a l’ipocrisia collectiva. Ma questas iniziativas han adina puspè fatg naufragi causa la gronda polarisaziun e las opiniuns bornadas dad aderents ed adversaris.
Als 25 settember 1977 è vegnida refusada per pauc l’iniziativa per l’interrupziun terminada da la gravidanza. Ella preveseva da legalisar l’interrupziun da la gravidanza aifer las emprimas dudesch emnas. Set onns pli tard è vegnida refusada era l’iniziativa “Per il dretg a la vita” che pretendeva exactamain il cuntrari. La discrepanza dals resultats en ils singuls chantuns era surprendenta.
Pir en ils onns 90 è stà pussibel in consens en la dumonda da l’abort. Dal 1995 han ins elavurà in nov sboz per ina lescha areguard l’interrupziun terminada da la gravidanza sin basa da la proposta formulada ventg onns avant. Per l’emprima giada è era la PCD sa participada als discurs preliminars ed ha sustegnì il princip da l’interrupziun terminada da la gravidanza. Il pievel ha acceptà la nova lescha ils 2 zercladur 2002 en ina votaziun. Cun la nova lescha s’è la Svizra unida ad auters pajais cun ina pratica d’abort liberala.


text:
Militello Rosmarino
Militello Rosmarino l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sicilia, en Pruvìncia de Messina.
El g'ha 1 330 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), condena superfìce de 29,7 km² e 'na densità de popolasiù de 45 ab./km².
Militello Rosmarino el cunfìna coi cümü de San Marco d'Alunzio, Sant'Agata di Militello, Torrenova, Capri Leone, Alcara Li Fusi, San Fratello, Capo d'Orlando e Cesarò.
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andamènt del nömer de abitàncc del cümü de Militello Rosmarino l'è ilüstràt endèla tabèla ché sóta (dati ISTAT):
Gráfica poblacional
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
Vàrvora mitrèla
La vàrvora mitrèla o vàrvora bicùspid (valvola mitrale o valvola bicuspide in itagliàṅ) l'è cla vàrvora ch'a s cata in dal cōr e ch'la fà pasèr al sanghev arteriōś da 'l atri ed manca śò in dal só vaintrìcol, incòr ed manca. La s ciàma acsè perchè la gh'à c'ma du pcunsèin cìc ed tesû fibrōś ch'i gh'gir'n atâc, a forma 'd du cùspid.
C'm' anc cl'ètra vàrvora dal cōr, ala só drìta, al còumpit edla mitrèla 'l è 'd fèr pasèr al sanghev sōl in na diresiòun oblighèda, vers al bâs in dal vaintrìcol, ch'al n'gh'àpia minga da stagnèr o turnèr a l'élta quand che 'l vàintrìcol al se strìca in dla sìstola ventricolèra.
Vóś lighèdi
Èter progêt
- Wikimedia Commons contiene file multimediali su Vàrvora mitrèla