text:
Risguard da valeta e substanzia08.02.2018
DA HANS HUONDER / ANR
Ils 11 da november 2019 vegn la baselgia da s. Martin dalla claustra a Mustér puspei aviarta. Entochen lu vegn igl intern restauraus cumpleinamein. Avon rodund in meins ei la baselgia vegnida serrada e ladinamein han las lavurs entschiet. Il program dalla cumissiun da baghegiar che consista da sis dels ei ambizius. Enteifer struschamein dus onns vegn igl entir intern renovaus tenor las pli novas enconuschientschas e cun risguard cumplein dall’autenticitad e dalla valeta dil baghetg. Attenziun cumpleina vegn ei buca mo dau als altars ni allas picturas el plantschiu su, mobein era a plantschius, bauns, preits e finiastras. «Las lavurs specialas vegnan exequidas d’interpresas cun gronda experientscha sil sectur dalla restauraziun. Biaras lavurs havein nus denton era surdau a menaschis dalla regiun», di igl inschignier da construcziun Andreas Isler ch’ei incumbensaus dalla claustra da Mustér sco menader d’immobilias e projects da construcziun. En quella funcziun eis el era commember
dalla direcziun. Las duas empremas etappas dalla restauraziun dalla baselgia claustrala ein
terminadas, numnadamein la sanaziun dalla fatschada dil sid cun ils clutgers sco era la sanaziun dallas fatschadas digl ost e dil nord. Ils cuosts totals per la restauraziun muntan a 15,5 milliuns francs.
Ils 7 da schaner 2018 ha il davos survetsch divin avon la restauraziun giu liug ella baselgia da s. Martin dalla claustra a Mustér. Exactamein pil di dil patrun-baselgia ils 11 da november 2019 duei la baselgia resplender en nova tarlischur. Entochen lu vegn ella restaurada cumpleinamein. Ils davos dus onns ein las fatschadas externas dil sid, digl ost e dil nord dalla baselgia claustrala a Mustér vegnidas restauradas, leutier ils dus clutgers. Quei ei stau las duas empremas etappas dalla renovaziun che cuoza pli u meins entochen la fin digl onn 2019. La tiarza etappa che ha entschiet avon biebien in meins pertucca igl intern dalla baselgia da s. Martin. Quella vegn suttamessa ad ina restauraziun cumpleina. Igl ei l’emprema da quella dimensiun dapi rodund tschien onns. La restauraziun dils onns 1913 entochen 1926 fuorma lu era la basa per las lavurs che succedan ils proxims 22 meins. Preits, plantschius, orglas, altars e bauns vegnan schubergiai e conservai conform allas lavurs necessarias da restauraziun. Ellas succedan cun risguard e respect dalla renovaziun d’avon tschien onns sut la direcziun da pader Notker Curti sin cussegliaziun da pader Albert Kuhn da Nossadunnaun. Davart las lavurs da restauraziun orientescha la claustra en dus loghens. D’ina vart ei quei il cass el zuler che meina ella Stiva s. Placi cun agid d’ina presentaziun sin finistrel, dall’autra vart ella Sala pintga ch’ei contonschibla naven dalla porta principala. Quella sala vegn endrizzada il mument cun plans e documentaziun. Tenor Andreas Isler ch’ei incumbensaus dalla claustra da Mustér sco menader d’immobilias e projects da construcziun en ina mesa plazza vegn la sala a star a disposiziun als visitaders en rodund in meins.
Lavur intensiva
Dapi biebein in meins vegn ei luvrau intensivamein egl intern dalla baselgia ch’ei vegnida serrada per quei intent. Il sanctuari ei daventaus in plazzal cumplein. Ils bauns e parts dils altars ein allontanai e transportai els luvratoris ed ateliers per la restauraziun. Entginas parts d’altars ein restadas en baselgia, mo vegnidas cuvretgas pil temps ch’ei dat puorla muort las lavurs. Singulas parts dils altars san numnadamein vegnir restauradas directamein en baselgia. Per ch’ei sappi vegnir luvrau en baselgia da cundiziuns adequatas ei vegniu installau in scaldament provisori. Denter las lavurs che procuran per dabia canera e puorla s’audan quellas dil plantschiu. Il mument vegnan las cavas denter las plattas allontanadas. «Las cavas digl entir plantschiu che ston vegnir remplazzadas han ina lunghezia totala da rodund treis kilometers», di Isler ch’ei commember dalla cumissiun da baghegiar ensemen cun quater muntgs ed in ulteriur commember dalla direcziun dalla claustra. Indrezs ch’ein vegni demontai e vegnan buca pli en funcziun en claustra, mo ch’ein tonaton duvrabels, vegnan mess a disposiziun per diever en in auter liug. Aschia il scaldament dils bauns. «Quellas pegnas vegnan surdadas ad in’instituziun caritativa e van ell’Ucraina», di Isler. Ella fasa d’entschatta succedan era lavurs fundamentalas per las installaziuns d’electricitad, cazzola ed aultplidader
che suondan lu en in’ulteriura fasa. Il mument ein rodund 20 persunas da differentas interpresas occupadas en baselgia. «Las lavurs specificas ein vegnidas surdadas ad interpresas specialisadas. Varga la mesadad dallas lavurs ei denton restada ella regiun e sa aschia vegnir exequida d’interpresas da cheu», declara Isler ch’ei possessur d’ina interpresa da planisaziun e cussegliaziun a Winterthur.
Restauraziun ed adattaziun
Quei mument che las lavurs cun immissiuns da puorla ein terminadas succeda la restauraziun dil baghetg da sum entochen dem. «Per che nus sappien entscheiver sisum vegn ei ad esser necessari d’installar in palancau sur l’entira surfatscha. Aschia sa vegnir luvrau il medem mumenten plirs loghens per exempel vid il plantschiu su», di Isler. Denter auter ha ei num schubergiar e restaurar ils maletgs, las stuccaturas ni era renovar las finiastras. Leutier vegnan lavurs da restauraziun vid l’orgla gronda, ina part da quella ei medemamein vegnida demontada. Las lavurs succedan tuttas cun ina clara finamira. «Leu nua ch’igl ei necessari d’intervegnir cun novaziuns tecnicas ni da formaziun duei quei succeder cun retenientscha e respect digl existent. Tonaton duein ins veser tgei ch’ei niev ed auter. Las cumpletaziuns ein da capir sco midadas e svilup vid igl object. Ellas duein esser esteticas ed en lur material adequatas», puntuescha Isler. Denter auter duei l’entrada vegnir concepida cun in niev paravent.


c: text/html

text:
La cumissiun etica da la FIFA ha uss suspendì ils 2 funcziunaris Sepp Blatter e Michel Platini per 90 dis.
Issa Hayatou daventa president ad interim
Las sancziuns sajan il resultat da las inquisiziuns, a communitgà il gremi giuridic da la cumissiun. Detagls na dastga il gremi betg publitgar. Tenor il reglament a la FIFA designà il vicepresident Issa Hayatou dal Camerun l'uffizi sco president ad interim.
En in'emprima reacziun ha Blatter exprimì sur ses advocats sia dischillusiun, che la cumissiun etica n'haja betg dà ad el la chaschun da s'exprimer.
Suspensiuns per Blatter, Valcke, Mong Joon
Per Blatter vala uss in scumond d'entrar en ses biro ed el na dastga er betg entrar en in stadion da ballape, quai per 90 dis. Sch'el returna en ses uffizi, è il mument intschert. Er il secretari general Jérôme Valcke è vegnì suspendì da la cumissiun etica. Il Sidcorean Chung Mong Joon, ch'aveva annunzià sias ambiziuns per il presidi da la FIFA, ha la cumissiun etica suspendì per 6 onns. Ultra da quai ha el survegnì in chasti da 100'000 francs.
RR novitads 14:00 / 15:00

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Elesiòṅ presidensiàli americàni dal 1984
Gl’Elesiòṅ presidensiàli americàni dal 1984 i gh'ènan stadi al 6 ad Nuvémbar dal 1984 fra 'l presidènt in carga, al republicàṅ Ronald Reagan, e 'l candidâ demucràtic dal Minneśòta Walter Mondale, èx vice-presidènt di Stat Unî a i tèmp ad Jimmy Carter, ch'l iva batû in dal primàri dal sò partî al senadōr dal Culuràdo Gary Hart e 'l reverént d'l Illinòis Jesse Jackson.
Par la prima vòlta in dla stòria dla federasiòṅ òṅ di candidâ a la presidénsa 'l iva numinâ cuma sò vice na dóna, la Geraldine Ferraro p'r i demucràtic, méntar Reagan 'l iva sarnî George H. W. Bush dal Tèxas ch'in dal 1989 al dvintarà a sò vòlta 'l 41śum presidènt di Stat Unî.
Ronald Reagan l'à pò vins gl'elesiòṅ miténd-'s in bisàca 'l 58,8% di vōt cónt'r al 40,6% dal sò rivàl ma, qvél ch'a cònta dabòṅ, tut i sìngui stat a part al Minneśòta, pardû fra 'l àtar par sōi trimìla-setsènt vōt (al 0,18%), e 'l Distrét ad Culùmbia, al teritòri dla capitàl da sèmpar da la banda di demucràtic anc cun dal persentuàli ch'i pàs'n al 90%.
Par l'ultma vòlta 'd in alóra i stat dal Massachusetts, ad New York, d'l Òregun, dgl'Hawaii, dal Rhode Island e 'd Washington i aṅ dâ 'l sò apòǵ a 'n candidâ dal GOP.


text:
En tut èn vegnidas terminadas l’onn passà 43 intervenziuns, 36 intervenziuns èn vegnidas terminadas cun success, quai che munta ina quota da 84%.
Il squitsch resta gronds
Il squitsch sin la cuntrada resta gronds, ed uschia n’èn era ils recurs inoltrads da la fundaziun svizra per la protecziun da la cuntrada betg propi tschessads. Dals 43 recurs ch'èn vegnids reglads l'onn passà han ins terminà quatter tschintgavels cun success. 13 recurs èn dal tut u per gronda part vegnids approvads. En 10 cas han ins renunzià sin ils projects u els èn vegnids retratgs. Ed en ils auters 13 cas ha la fundaziun retratg il recurs suenter ch'il project è vegnì adattà.
RR novitads 16:00


text:
Cessna 172
Artécol in dialèt arzân
Al Cessna 172 Skyhawk l'é un aparèc cun sōl un mutōr, quâter pôst, a êla êlta, da turíşem e da scōla prodòt da la déta americâna Cessna Aircraft Company dal 1950 e incòra in produsiòun. Prubabilmèint l'é l'aparèc scōla pió famōş dal mònd, al Cessna 172 l'é stê prodòt in 'na quantitê ed mudē pió grôsa 'd ògni êter mudê 'd reoplân fât.
Stôria
Şvilóp
Amzurê per la só lònga véta e popolaritê, al Cessna 172 l'é l'aparèc che, int la stôria ed la costrusiòun ed j reoplân alzēr, al gh'à 'vû pió sucès. I prém mudē în stê cunsgnê int al 1956 e în incòra in produsiòun int al 2010;[1] a né stê fât pió ed 43.000[2].. I principêl concorèint dal Skyhawk în Beechcraft Musketeer, la şfîlsa di Grumman AA-5 (nisûn ed quisché în incòra in produsiòun), al Piper Cherokee e, da pôch tèimp, al Diamond DA40.
Al Cessna 172 l'à cumincê la só véta cme 'n arnōv dal Cessna 170 cun la diferèinsa int al carèl ' aterâg, da tricél ed drē a tricécol davânti. Al prém vōl dal mudèl l'é stê int al novèmber 1955. Al 172 l'é dòunca dvintê un sucès ed vènditi e n'é stê fât pió ed 1400 sōl int al 1956, al só prém ân ed produsiòun pîna.
I prém 172 ēren quêşi cumpâgh al 170, cun l'istèsa fuşolēra dréta e al gâmbi êlti dal carèl, sibèin al 172 al gh'îva al timòun squadrê mèinter al 170 al gh'îva i piân ed còva rotònd. J ûltem mudē dal 172 a gh'îven un carèl 'd aterâg nōv ed progetasiòun, la pêrta dedrē 'd fuşolēra disgnêda ed nōv cun la zûnta 'd un fnestrèin dedrē. La Cessna la fât publicitê ed cla nōva vidûda dedrē cme Omni-Vision (oséia as vèd dapertót). L'ûltem milioramèint ed belèsa l'é stê a metê 'd j ân ssânta, l'ēra al timòun a frècia ch' al vîn druvê incòra incō. L'aspèt e l'impalcadûra l'é armêşa còla 'd alōra, mēno che per j arnōv dal corēdo ed j aparèc eletrônich e int i mutōr. La produsiòun la s'é fermêda a metê 'd j ân utânta, per cumincêr ed nōv int al 1966 cun al Cessna 172R Skyhawk da 160 cavâj vapōr (') e l'é stêda rinfursêda int al 1998 cun al Cessna 172S Skyhawk SP a 180 cavâj.
Mudē
172
Al prém 172, da dóv' în deşgnû tót chiêter, al sé vést int al 1955 cme mudèl dal 1966 e l'é armêş in produsiòun fîn al só câmbi, cun al 172A, a i prém ed j ân ssânta. L'ēra furnî 'd un mutōr a sē cilénder arferdê a âria Contnental O-300 cun 145 cavâj (110 kW) e al ghîva un pèiş mâsim ed 2.200 lébri. Al prèsi ed partèinsa l'ēra ed 8.995 $ e n'é stê fât 4.195 in sînc ân. .[3]
172A
Al mudèl 172° dal 1960 al gh'à ed nōv al timòun a frècia e ja atâch p'r i galegiânt in mōd da permèter un câmbi svêlt in idrovolânt. Al prèsi l'ēra ed 9.450 $ e n'é stê fât 1.015.[3]
172B
Al 172B l'é stê preşentê int al 1960 cme mudèl dal 1961, cun un carèl pió cûrt, i pûnt 'd atâch di mutōr pió lòngh ed 3 pôlic, 'na capôta e la pûnta per l'èlica nōv.[4]Per la pré vōlta al nòm Skyhawk l'é stê dê a un pachèt ed siēlti 'd lóso. Dèinter sté pachèt a gh'ēra 'na vernişadûra d'ed fōra intēra ch' la cambiêva al strési d'ed fōra parsiêli e j aparèc eletrônich normêl. Al pèiş mâsim l'é stê purtê a2.200 lébri (1020 kg).[3]
172C
Al mudèl dal 1962 l'ēra al 172C. L'à purtê a la produsiòun in sèria dal pilôta avtomâtich, a siēlta, e l'aviamèint cun al cmând a cêva. I scranèin în stê dişgnê per prèir èser regolê in sē puşisiòun. In siēlta a gh'ēra la zûnta per un scranèin per ragasōl ch' al permetîva a dû ragasōl 'd èsre traspurtê int la zôna dal valîşi. Al prèsi dal 1962 l'ēra ed 9.895 $. N' é stê prodòt per un totêl 'd 889 unitê.[3]
172D
Al mudèl dal 1963 l'ēra al 172D e stê zuntê la fuşolēra dedrē şbasêda cun un lunôt Omni-Vision dedrē panorâmich e un perabrîş tót intēr. In stê zuntê anca di pedêl nōv (cmând frēno e timòun). A n'é stê fât 1146 mudê dal 172D.[3]
Al 1963 l'à vést in pió la zûnta dal 172D Powermatich. Còst l'ēra equipagê cun un Continental GO-300E cun 'na putèinsa ed 175 e 'na velocitê giósta 'd 11 mph pió êlta dal 172D normêl. A dîr la veritê còst an n'êra mia un mudèl nōv, mó l'ēra un Cessna 175 Skylark ch' a gh'é stê dê un nòm nōv per al só ult'n ân ed produsiòun. Al Skylark al 's ēra guadagnê la reputasiòun de schêrsa garanséia dal mutōr e al cambiamèint dal nòm a 172 l'é stê un tentâtîv ed marchê per turnêr a guadagnêr vènditi atravêrs al markering. La môsa l'an gh'à mia 'vû sucès e né al Powermatic dal 1963 né al Skylark în stê prodòt dôp al mudèl dal 1963.[3]
172E
Al 172E l'ēra al mudèl dal 1964.Al pôst di fuşbil a gh'é stê més ed j interutōr magnetotermici. Al pèiş totêl l'é stê purtê a 2.200 lébri, ch' l' armâgn sèinsa di cambiamèint fîn al mudèl 172P. In cl'ân în stê fât 1.401 172E mèinter la produsiòun la chersîva. [3]
172F
Al 172F al gh'à zuntê i flaps môs eletricamèint in pôst dal sistēma a lêvi ed préma.[5] L'é stê fât in Francia da Reims Cessna cme F172 fîn al 1971. Sti mudê ēren la sôca p'r al T-41A Mescalero aparèc per alenamèint ed l' US Air Force's, l' aviasiòun emericâna. N'é stê fât 1 436 172F.[3]
172G
Al 1966 al 172G int al pôst dal quêrc dal pêren ed l'èlica vèc a gh'é stê zuntê ûn pió a pûnta e în stê vindû per 12.450$, al mudèl normêl 172, e 13.300$ al mudèl Skyhawk arnuvê. A n'é stê fât 1.597.[3]
172H
Al mudèl 172H dal 1967 l'é stê l'ûltem mudèl equipagê cun al Continental O-300. Al zûnta 'na sospensiòun a cōrsa scurtêda per calêr la reşistèinsa a l'âria e miliorêr al cumportamèint dal reoplân mèinter al vôla. É stê muntê 'na capôta nōva ch' la druvêva ed j atâch cun di şmursadōr, per şbasêr al termulêr, che dêven 'n armōr pió bâs in gabèina e che arduşîven al perécol ed cherpêdi int la capôta 'stèsa. L'elêrem de stâl elètrich l'é stê cambiê cun ûn pnèumâtich. Al mudèl dal 1967 172H l'é stê vindû per 10.950$ mèinter al mudèl Skyhawk a 12.750$. In cl'ân a n'é stê fât 839, cl'é stê al prém ân in dó la produsiòun l'é stêda pió bâsa ed l'ân préma.[3]
172I
Al mudèl dal 1968 l'à dê inési a i 172 pió potèint cun i mutôr Lycoming, ed 150 cavâj. Al vèc 172 l'à duvû èser disgnê ed nōv dal mumèint che la Cessna l'îva ròt al só cuntrât cun la Continental p'r al mutōr 0-300 a 6 clilénder ed 145 cavâj
Cun al Mudèl "I" în stêdi zuntêdi soquânti miuréj tètnichi impurtânti. È stê zuntê un nōv mutōr, al 4 cilnder a cilénder ûn ed frûnt a cl'êter da 150 cavâj, un avmèint ed 5 cavâj rispèt a còl ed la Continental, che, grâsia a la potèinsa in pió a spuşisiòun, l'à purtê a un avmèint ed la velocitê ed viâş TAS da 130 mph a 131 mph (da 209 a 211 chilômetr a l' ōra). An gh'é mia stê di cambiamèint per còl ch'a riguêrda la velocitê variometrica al livèl dal mêr ed 645 pē al minût. In pió è stê zuntê per la préma volta al gróp di strumènt a "T".
Cun la produsiòun dal 172I a gh'é stê un avmèint int al nómer ed j aparèc fât cun 1.206 unitê. [3]
172J
La Cessna l'à progetê ed finîr la conformasiòun ed préma dal 172 cun al mudèl dal 1968 e cambiêrla cun un mudèl nōv cun l'êla a şbêls ch' al sré stê al mudèl 172J. In tóti al manēri, mèinter i tèimp dal cambiamèint a se şvinêven, i rapreşentânt, ch'ēre na cgnusèinsa dal fât, àn cumincê a stêr adôs a la Cessna per mantgnîr la conformasiòun ed préma. A pinsêven che al mudèl nōv al sré stê mēno adât cme preparadōr. Ed cunseguèinsa, e a l'ûltem minût, la decişiòun l'é stêda còla ed cuntinvêr al 172 int la só conformasiòun uriginêla. La conformasiòun ed l'êla a sbêls cumplêta progetêda p'r al 172 la sré stêda fâta cun un mudèl nōv al 177. Al mudèl ed lóso al sré stê al 177Cardinal. La céfra "J" an n'é mai stêda druvêda uficialmèint.
172K
Al mudèl ed l'ân dôp 1969 l'ēra al mudèl "K". Al gh'îva al finêl dal timòun disgnê ed nōv e fnestrèin dedrē ed fōrma divêrsa. A gh'ēra spuşisiòun ânch un mudèl per trâti lònghi cun di serbatôj int al j êli da 236 léter cîrca (1971). I fnestrèin dedrē în stê şlarghê ed 16 pôlis quadrê. Al mudèl dal 1969 l'é stê vindû a 12.500$ p'r al 172 e 13.995 p'r al Skyhawk cun 1170 aparèc fât.[3]
Al mudèl dal 1970 l'ēra incòra ciamê 172K mó al gh'îva la pûnta dal j êli in fébra ed vēder e pighêdi in bâs. A gnîven ânca zibî di scranèin ch'a prîven èser regolêr in tót' al manēri. La prudusiòun dal 1970 l'é stêda ed 759 unitê.[3]
172L
Al 172L vindû int al 1971 e 1972, l'à cambiê al carèl 'd aterâg principêl, fât da balèstri 'd asâr, in un impalcadûra fâta 'd tûb 'd asâr. Al carèl nōv pió lòngh ed 12 pôlis.[3] Al carèl tubolêr l'ēra pió alzēr, mó al pretendîva dal zûnti per tajêr l'âria per mantgnîr l'istèsa velocitê e rèişa in salîda cme al mudèl ed préma in asâr piât. Insém al mudèl "L" è stê slunghê l'alèta ed la schîna fîn al lunôt dedrē p'r avèir 'na sumiliânsa pió grôsa cun al 182
Al mudèl dal 1971 l'é stê vindû per 13.425$ p'r al mudèl 172 e 14.995$ p'al mudèl Skyhawk. N'é stê vindû 827 int al 1971 e 984 int al 1972.[3]
172M
Al 172M dal 1974 a gh'é stê fât al cò ed l'êla a disèîşa per fêr dvintêr pió manèvel al bâsi velocitê. A còst a gh'é stê fât la publicitê cme l'êla camber-lift.
Al 172M dal 1974 l'ēra ânch al prém a prupòr al pachèt "II" ch' al furnîva un equipagiamèint in pió in dó gh'ēra 'na secònd' arâdio nav/com un ADF e un trasponder. Al setōr valîşi l'é stê şlarghê e ēren a spuşisiòun cme siēlta dō lûş fruntêli.[3]
Al mudèl 172M dal 1975 l'é stê vindû per 16.055$ e p'r al 172, 17.890$ p'r al Skyhawk e 20.335$ p'r al Skyhawk II. La produsiòun totêla di mudē "M" l'é stêda ed 7.306 unitê int i quâter ân ed produsiòun.[3]
Int al 1976, la Cessna l'à smés ed fêr publicitê ed l'aparèc cme 172 e la cumîncia a druvêr sōl al nòm Skyhawk. Al mudèl ed cl'ân l'à vindû ânch un panèl per strumentasiòun disnê ed nōv per prèir tgnî dèinter strumèint in pió.[3]
172N
Al nòm Skyhawk N, o Skyhawk/100 cme al l'à ciamê la Cessna, l'é stê druvê p'r al mudèl dal 1977. La zûnt al nòm ed "100" a significhêva che sté mudel al muntêva un mutōr " Lycoming O-320-H2AD" da 160 (120 kW) progetê per funsinêr cun la benşîna a 100 utân, mèinter per tót i mutōr ed préma druvêven la benşîna 80/87. Sfortunatamèint sté mutōr al gh' à 'vû di prublēma e l'é stê cambiê cun ûn quêşi cumpâgn ó pió sicûr: al O-320-D2J per fêr al 172P dal 1981.
L' "N" dal mudel 1997 al gh'îva ânch 'un trim p'r al timòun cme siēlta e di flap ch' a prîven èser sernî préma. Al prèsi l'ēra ed 22.300$, cun al Skyhawk/100 II vindû per 29.950$.[3]
Al mudèl dal 1978 al gh'îva 'n impiânt elètrich a 28 volt in pôst a quî préma a 12 volt. L'âria cundisionêda l'ēra a siēlta.[3]
Al mudèl "N" dal 1979 l'à chersû la velocitê int al tirêr fōra i flap per i prém 10 grêd a 115 nodi.Cèli zuntêdi per la benşîna àn chersû la tgnûda fîn a 66 galòun (250 léter). [3]
L'"N" l'armâgn in produsiòun fIn al 1980, quând al 172P o Skyhawk P l'à tôt al só pôst.[3]
172(O)
An n'é mai stê prodòt nisûn mudèl "172O" (Oscar).[3]
172P
Al 172P, o Skyhawk P, l'é stê preşentê int al 1981 per sistemêr i problēma ed funsionamèint dal mutōr ed l' "N". Al Lycoming O-320-D2J l'é stê un grôs milioramèint .
Al mudèl "P" a gh'é stê ânca scurtê la distensiòun di flap da 40 a 30 grêd per permèter un avmèint dal pèiş da 2.300 a 2.400 lébri. Un êla ómda l'ēra zibîda cun 'na capacitê ed 62 galòun (235 léter) ed benşîna.[3]
Al prèsi dal nōv Skyhawk P l'ēra ed 33.95$; al Skyhawk P II al custêva 31.810$ e al Skyhawk P II equipagê cun Nav/Pac vindû per 42.460$.[3]
Int al 1982 int al "P" a vînen spustê al lûş 'd aterâg dal mûş a l'êla per avmentêr la véta dal lampadèini. Al mudèl 1983 a gh'é stê fât di cambiamèint céch per calêr l'armōr e un fnèstrèin pió grôs de spesōr.[3]
Int al 1984 a vîn zuntê 'na secònda péna. [4]
La produsiòun dal"P" l'é finîda int al 1985 e nisûn êter 172 l'é stê pió fât per êter 11 ân a câşva dal règoli per la sicurèsa int i Stêt Unî che àn cucê i còst trôp in êlta, cun la cuseguèinsa 'd un câl trâgich dal vènditi di nōv a parèc.
La produsiòun dal 174 int al 1984 la s ' ēra sbasêda 'd apèina 1954 unitê, cun un andamèint ed 4 per smâna.[3]
172Q Cutlass
Al 172Q l'é stê preşentê int al 1983 a gh'é stê dê al nòm Cutlass per fêr un colegamèint cun al 172RG, sibèin che al fós in realtê un 172P cun un mutōr Lycoming O-360-A4N ed 180 l'aparèc al gh'îva un pèiş totêl ed 2.500 lébri e 'na velocitê ed crocēra ed 122 nodi che cunfruntêda cun al velocitê ed crocēra dal "P" ed 120 nodi cun 280 in mēno ed putèinsa.
Al gh'îva un câregh ótil ed 100 lébri in pió dal Skyhawk P e 'na velocitê ed rampêda ed 20 pē al minût (0,1m/s) ed mēno perché al bşêva di pió. Al "Q" l'armâgn in produsiòun sōl trî ân quând tóta la produsiòun di 172 la finés.[3]
172R
Al Skyhawk R l'é stê més in vèndita int al 1996 l'ēra cucê da un mutōr Lycoming IO-360L2A ch' al dà al mâsim ed 160 cun apèina 2.400 gîr/minût. Còst l'é al prém 172 a 'd avèir un mutōr a iniesiòun eletrônica.
Al pèiş mâsim al decòl dal 172R l'é 'd 2.450 lébri (1,113 kg). Sté mudèl al purtêva dimòndi milioramèint, tra quisché nōv intêren cun di sistēma per calêr l'armōr, un sistēma ed ventilasiòun a tânt livē tót nōv, un intercom a quâter pûnt, cuntōren, şmursadōr 'd energéia, scranèin davânti a 26g cun regolasiòun in êlt o in bâs e cun imbragadûri ch' an s mōven mia.
172SP
Al Skyhawk SP l'é stê preşentê int al 1998 e al gh'îva un mutōr Lycoming IO-360L2A ed 180 . I mâsim PRM dal mutōr în stê avmentê fîn a 2.700 cun avmèint ed 20 ed potèinsa rispèt a l' "R". Cme rişultêt, al pèiş mâsim al decòl l'ēr avmentê a 2.500 lébri (1,157 kg).
Al 172SP l'é stê fât principalmèint per i clièint privê, al gnîva zibî cun un pachèt cun al Garmin G1000 cme equipagiamèint normêl e scranèin in pèla.
La Cessna incō la vènd i mudē R ed SP.
Nôti
- ↑ "The Spirited Skyhawk"
- ↑ La Cessna l'é drē zibîr Skyhawk Diesel - 4 otòber 2007 - Russ Niles
- ↑ 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 3,13 3,14 3,15 3,16 3,17 3,18 3,19 3,20 3,21 3,22 3,23 3,24 3,25 3,26 3,27 Clarke, Bill: The Cessna 172 Préma edisiòn, pàgini 31-97. TAB Books, 1987. ISBN 0-8306-0912-1
- ↑ 4,0 4,1 Phillips, Edward H: Wings of Cessna, Model 120 to the Citation III, Flying Books, 1986. [ISBN 0-911139-05-2]
- ↑ Regulatory and Guidance Library - Cessna 172 Type Certificate Data Sheet - Federal Aviation Administration - fervêr 2007[1]
Vōş coleghêdi
Êter progèt
- Wikimedia Commons contiene file multimediali su Cessna 172
Colegamèint d'ed fôra
- Pàgini insém al Skyhawk 172R e Skyhawk 172SP
Nôta: cla pâgina ché l'é stêda inviêda cun 'na tradusiòun da Cessna 172 trâta da it.wikipedia.org.
Guêrda la stôria ed la pâgina uriginêla per cgnòser l'elèinch 'd j autōr.


text:
Dovana
La Dovana (de l'arab dīwān, register) l'è l'organ publegh che 'l controlla el traffich de ròba in d'on Paes. In d'on poo de Paes la dovana la controlla anca el traffegh de gent, ma in d'on quaj paes gh'hinn di orghen separaa.
Fonzion de la Dovana[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
I tre fonzion pussee important de la dovana hinn:
- Fiscal
- Protezzion
- Economega
Fiscal l'è 'l ciappà i dané di tass e di driss doganai, la protezzion l'è 'l controll contra el sfros, la droga e inscì via. La protezzion l'è sia de comprador, per esempi combattend la contraffazion, e sia de la salud publega.
Economega l'è quella de garantì el respett di accord e di legg economegh.


text:
Statistica
Las dretgiras regiunalas dal chantun Grischun elavuran mintg'onn in rapport da gestiun (statistica) per mauns da la Dretgira chantunala sco autoritad da surveglianza administrativa. La Dretgira chantunala suttastat en dumondas da la gestiun e da l'administraziun generala a la surveglianza suprema dal Cussegl grond. Ella è obligada da far mintg'onn rapport al parlament davart sia atgna activitad commerziala e quella da las instanzas inferiuras. L'entira glista da las fatschentas da las dretgiras regiunalas sa resulta da mintga rapport annual e cuntegna indicaziuns detagliadas davart il gener e la quantitad da las fatschentas terminadas. Ils rapports annuals pon ins consultar sin la pagina-web da la Dretgira chantunala u retrair da la Centrala chantunala per stampats e material dal Grischun, Planaterrastrasse 16, 7000 Cuira, tel. 081/257 22 60.
Cunquai che la glista da las fatschentas po variar enormamain d'in onn a l'auter, vegn elavurada ina cumparegliaziun da diesch onns per in'evaluaziun expressiva sur in temp pli lung. Questa cumparegliaziun sa preschenta per il mument suandantamain (cifras da tut las dretgiras regiunalas):
2002: 4091
2003: 4057
2004: 4258
2005: 4207
2006: 3772
2007: 3683
2008: 3734
2009: 3709
2010: 3754
2011: 7651

seg_langs: ita_Latn lmo_Latn lmo_Latn unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk


text:
Cernobi
Cernobi (Italian: Cernobbio) l'è ün cumün de la Provincia de Còmm che gh'ha 6 745 abitant (dato del Dicember 2015[1]), 'na süperfis de 11,7 km² e 'na densità de 576 ab./km².
L'è staa fundaa cun l'uniun de tre rialtà ministrativ: Cernobi, incöö induvè che gh'è ul münicipi, Piazza (Santu Sc'tefan) e Ruena, incöö i düü fraziun püssee grand. In del 2005, cunt ul decree de ul President da la Repüblica Ciampi, Cernobi l'è deventada üna "Cità".
Ul sit principal l'è cognussüü in Italia e anca in del mund per i sò meeting internaziunai ca vegnan faa a la "Vila d'Esc'te", vün di albergh püssee famus e car ca ga sian al mund.
Geugrafìa[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Cernobi l'è ul prim cümün ca sa truva venend de Comm e andand sü per ul Lagh de Comm, ram ucidental, spunda ucidental. Ul sò teritori cumünal l'è grand pü u menu 11 km quadraa. Ul port süra ul lagh l'è a 199 m (süra ul level de ul mar), la muntagna la püssee alta l'è ul "Bisbin", ca 'l mesüra 1325 m. Questa muntagna l'è famusa en tüt ul comprensori parchè gh'è ün santuari induvè che tüta la gent (anca di cumün svizar ai pè da la muntagna) in del passaa veniva par adurà e ringrazià la Maduna.
In de la pianüra pinina vicin a ul lagh gh'è la Cernobi residenzial e industrial, cunt i fabrich, i palaz e i vil püssee bei, tücc cun parch pien de giardin storic (Vila d'Este, Vila Erba, Vila Belinzagh, Vila Bernascun). Sü la culina de Piazza gh'è ün'altra zuna residenzial, tücc vilet e viletin cuntüna abundanza de vert. Ruena, inculada a la muntagna la riempis la culina sempar de vilet, anca si püssee vecc di quii de Piazza. Sura questa granda "conurbaziun" Cernobi - Piazsa - Ruena inn i bosch de castagn sota, e de fagg e betui sura. La cima de ul Bisbin l'è cunerta de Abee, ma l'è üna piantumaziun artificial dii agn '30. In mez a ques'cc bei bosch a truvum i Munt e i Alp, grüp de cà pinin induvè che sa praticava la pasturizia; i Munt inn a meza costa (600/700 m), i Alp un pu püssee alt (900/1000 m).
Fraziun[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Fraziun püssee grand:
- Piazsa
- Ruena
- Casnee
- Stimianich
Fraziun arumai mangiaa de la conurbaziun de Cernobi:
- Murnel
- Sant'Andrea
- San Giüsep
- Nulcin
Fraziun pinin:
- Vulzin
- Gentrin
- Stumain
- Tuldin Purgin
Fraziun de muntagna
- Piazzöla
- Scarun
- Madruna
- Duel
- Pievenel
- Böcc
- Alpet Gumbee
- Piela
- Garzegal
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del numer de abitant del comun de Cernobi l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Abitant censüü
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Jeongeup
Jeongeup (Hangul: 정읍시; Hanja: 井邑市) a l'è una cità in de la pruvincia de Nord Jeolla in de la Curea del Süd. La gh'ha circa 140,000 abitant.
Cuntegnüü
Simbul[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Fiur: Magnolia kobus
- Üsel: Piviun
- Pianta: Acer japonicum
Aministraziun[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La cità l'è dividüda in de vott distret (dong; 동), vün eup (읍) e 14 myeon (면).
Cità Gemelaa[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Xuzhou, Jiangsu, Cina
- Suseong-gu, Daegu, Curea del Süd
- Jongno-gu, Seoul, Curea del Süd
- Sacheon, Süd Gyeongsang, Curea del Süd
- Sokcho, Gangwon, Curea del Süd
- Narata, Chiba, Giapun


text:
Il vitg olimpic ha la gievgia en damaun a las sis avert las portas. Per esser precis dattan perfin dus vitgs albiert als 6'8000 sportists e lur accumpagnaders. In vitg sa chatta en la regiun muntagnarda da Pyeongchang ed in en la citad da costa Gangneung en l’ost da la Corea dal Sid.
Radund 2'900 sportists da passa 90 pajais vegnan a sa participar als gieus olimpics en la Corea dal Sid ch'han lieu dals 9 enfin ils 25 da favrer.
Il president dal comitè internaziunal IOC è gia dapi mesemna en la regiun muntagnarda e di:
Quai è in vitg d'olimpia grondius!
RR novitads 10:00


text:
Naziunal/Internaziunal
-
Cuppa svizra - Ralph Näf gudogna classament general
Per la fin da sia carriera sco mountainbiker activ ha Ralph Näf gudagnà il classament general da la cuppa svizra. Näf ha gudagnà a Muttenz/Basilea il final da quella seria avant Nicola Rohrbach e Lars Forster. Lukas Flückiger ch'era il davos concurrent en il classament general è vegnì quart.
Ralph Näf ch'ha 35 onns sa retira la fin da la stagiun sco profi da mountainbike. En il decurs da sia lunga carriera è Näf vegnì campiun mundial en las disciplinas eliminator e maraton. En la disciplina olimpica cross country ha Ralph Näf gudagnà argient e bronz a campiunadis mundials.
RR sportissimo 17:00


text:
Tut è pront per la fasa decisiva da l’ovra electrica cuminaivla En. Quai han ils responsabels dal project declerà a chaschun dal battaisem. Per construir la galaria che collia l’enchaschament èn vischinanza dal vitg a Fuond cun la centrala a Prutz, perforan durant ils proxims 22 mais dus maschinas da perfuraziun in toc da radund 20 kilometers lunghezza.
Las lavurs èn prevesidas dad entschaiver sin il pli tard in settember da quest onn. L’ovra electrica vegn a custar radund ina mesa milliarda euros. Ella vegn prendida en funcziun il pli baud l’onn 2018 e producescha forza per bun 90’000 chasadas.


text:
Ils delegads da la PPS èn cunter l’iniziativa per la sortida da l’energia atomara. Ina maioritad clera ha decis da dir na a quest’iniziativa. A las utopias dals collegas verds stoppian ins metter fin, ha ditg il cusseglier naziunal dal chantun Vad, Michel Buffat. Las consequenzas da l’iniziativa per la glieud e l’economia fissan negativas. Davart questa iniziativa vuscha la Svizra ils 27 da november.
Il president lava chaus al Cussegl federal
Albert Rösti crititgescha era il cumportament da la PCD e da la PLD. Els sa mettian da la vart sanestra en chaussa, durant la radunanza da delegads a Balsthal en il chantun Solothurn. Cun la cuntraproposta da l’iniziativa «Vegnir or da las stretgas», RASA veglia il Cussegl federal, tranter auter, metter il dretg internaziunal davant il svizzer.
Uschia sutminescha la gronda part dal Cussegl federal la suveranitad ed il dretg da decider sez dals Svizzers
Rösti è da l'avis che la regenza saja sa messa en la medema crenna sco quels che violeschian la constituziun. El ha discurrì d'in putsch discus dals trais plauns da la regenza.
La PPS vul che l'iniziativa per l'immigraziun da massa vegnia realisada cun ina favurisaziun d'indigens, contingents e dumbers maximals. Quai stoppia sche necessari avair sco consequenza ina visada dals contracts da la libra circulaziun da persunas.
L'iniziativa RASA vul stritgar l'artitgel d'immigraziun or da la constituziun. Cun la cuntraproposta vegn il termin per realisar l'iniziativa d'immigraziun prolungà.
RR novitads 12:00


text:
Bühler
Bühler a l'è un cumün svizzer del Canton Apenzel de Föra. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 5.61 km² e in del Dicember 2010 al gh'eva una popolazion de 1668 abitant.
El cumün de Bühler al se tröva a una altitüden de 828 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Gais, Schlatt-Haslen (AI), Speicher, Teufen, Trogen.
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Bühler l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1479 col nom de Ullrich Büllershoff.[1]
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:[1]
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]


text:
Cardan
Cardan a 'l pöl ìga chès-ce significàcc:
Cuntegnüü
Nòm de paìs[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Cardan, cümü de la Provincia de Vares;
- Cardan, frasiù de la sità de Còm;
Nòm de persùne[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Cardano l'è 'l cognòm de la famèa de famùs matemàtech e dutùr del Rinascimènt e da chèsto cognòm 'l vé l'agetìf cardànech.
- Fazio Cardano, aocàt e matemàtech, profesùr universitàre de matemàtega a Pavìa e pò 'l Leonardo da Vinci 'l ghe domandàa öna mà se 'l ghe éra di problémi co la geometrìa;
- Giovanni Battista Cardano (1534-1560), s-cèt del Girolamo, dutùr e scritùr, che l'à scricc ol De fulgore e 'l De abstinentia ab usu de phoetidorum ciborum; i gh'à teàt zó la cràpa per ì 'nvelenàt la moér;
- Girolamo Cardano (1501-1576), s-cèt del Fazio, matemàtech, dutùr, inventùr, critògrafo, astròlogo e zögadùr.
Mecànica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Cardàno o giùnto cardànech;
- Sospensiù cardànega;
- Trasmisiù cardànega.
Óter laùr[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Grìglia cardànega, manéra de scrif di mesàgi segrécc, 'nventàda dal Girolamo Cardano.


text:
Il cunfin da vegetaziun vegn a sa stuschar ensi per 500 fin 700 meters. Pervi da setgiras e las temperaturas pli autas vegn era il privel per incendis da guaud a crescher ma er a promover dapli parasits en il guaud, quai scriva ils perscrutaders en quest studi.
Ils ultims 150 onns èsi vegni per 1,8 grads pli chaud
Las temperaturas en Svizra èn dapi 1864 s’augmentadas per radund 1,8 grads. Era sche finamiras da clima vegnissa realisadas èsi da quintar cun ulteriurs in ni dus grads pli chaud. Il medem mument vegnan las plievgias la stad a s’augmentar tut tenor model per tschintg fin 25%.
Da guauds da dascharina tar guauds da feglia
Uschia quintan ils experts che questa midada ha grondas influenzas sin las plantas. En regiuns da guauds da muntogna pli bassas vegn quai a dar en futur dapli plantas da feglia. Uschia saja per exempel il pign periclità. El saja pli periclitads dal bau da scorsa e na possia betg pli crescher en regiuns pli bassas. En questas regiuns vegnia a crescher en futur plantas che cumportian meglier la setgira, sco per exempel il ruver tardiv, scriva ils experts.
Guauds pudessan perder la funcziun da protecziun
Questa midada dal clima ma cunzunt la sveltezza che questa midada vegnia saja in privel per ils guauds da protecziun. Probabel n’è il guaud betg abels da dar dumogn a questas midadas senza l’agid dal uman, scrivan ils perscrutaders.
Il program da perscrutaziun «guaud e clima» è vegni lantschà il 2009 dal Uffizi federal d’ambient en collavuraziun cun l’institut federal per la perscrutaziun da guaud, naiv e cuntrada. Il project duai esser a fin il 2017. La finamira era da elavurar savida da basa sur da las consequenzas da la midada dal clima per il guaud e da elavurar strategias che pon dar in agid en la pratica.
RR novitads 15:00


text:
La GSOA vul lantschar l’iniziativa davart la finanziaziun da material da guerra la primavaira 2017. Quai ha la GSOA decis da sia radunanza generala a Soloturn.
I disturba la GSOA ch'instituts da finanzas sco bancas e cassas da pensiun investeschian para milliardas en l'industria atomara e d'armament.
Clients èn senza controlla da lur facultad
Cun l’iniziativa vul l’organisaziun impedir che la plazza da finanzas svizra saja anc pli fitg involvida en ils affars da concerns da guerra internaziunals. La fin finala vul l’iniziativa scumandar la finanziaziun da material da guerra.
Sco la GSOA scriva, saja quai in «scandal» ch’er las cassas da pensiun investeschian en interpresas d’armament. Ils assicurads na possian betg decider sez, schebain lur facultad vegnia investida en material da guerra. Ord questa raschun vegnia quai gia a dar questa stad iniziativas communalas en diversas citads.
RR novitads 16:00


text:
La sonda passada ha l’Archiv da cultura da dunnas dal Grischun organisà in omagi per Elly Koch, en la sala dal Marsöl a Cuira, cun in’exposiziun da lavurs da pitg da crusch, fatgas tenor ses musters.
Musters cun impurtanta rolla
Il pitg da crusch ha ina gronda tradiziun en il Grischun. Dunnas surcusivan chaussas spezialas, sco plimatschs da batten, dentant era chaussas dal mintgadi, sco cuvertas da maisa. Ina rolla impurtanta giugavan ils musters, di Silke Redolfi, la manadra da l’Archiv da cultura da dunnas dal Grischun.
Ils motivs possedevan ina simbolica profunda. Il liun per fermezza, il cot per attenziun, il tschierv per la vitalitad. En temp d’auta mortalitad d’uffants, da malsognas e fomaz giugavan simbols da forza ina rolla impurtanta.
Fascinaziun da musters
Elly Koch era fascinada da la varietad dals musters grischuns, dal linguatg da las furmas e da la muntada. Quai chattian ins sulettamain en il chantun Grischun. Uschia è ella ida a la tschertga dals musters, en l’entir chantun Grischun. Cun ses cudeschs da pitgs da crusch ha Elly Koch conservà e promovì in artisanadi ch’ì dat dapi tschientaners en il Grischun.
Ils pitgs da crusch sajan ina part da l’istorgia dal Grischun, da la cultura da las dunnas, di Silke Redolfi.


text:
La stagiun da quest onn è ina senza grondas festas sco la festa federala, quella da l’Unspunnen ni la festa da lutga da Kilchbert. Tuttina datti intgins puncts culminants per ils lutgaders grischuns, per exempel la festa da la Svizra dal nordost la fin da zercladur u la festa grischuna-glarunaisa mez fanadur a Schiers.
Tenor il manader tecnic dals lutgaders grischuns Reto Attenhofer èn ils ferms lutgaders sco Beat Clopath u ils frars Orlik sa preparads bain sin la nova stagiun ed el spetga ina buna prestaziun dad els a Fläsch.
Lutga da primavaira a Fläsch
Varga 80 lutgaders dal Grischun, da l’Appenzell, da Son Gagl, Glaruna, Turgovia e Turitg cumbattan dumengia a Fläsch a la lutga da primavaira. Ils davos onns han adina grischuns gudagnà quella lutga, per exempel Beat Clopath, Edi Philipp e Stefan Fausch. Ferton che Philipp e Fausch han terminà lur carriera s'auda Beat Clopath er quest onn tar ils favurits.
Sportissimo 17:30


text:
Drap dla Pascion
N giuel y pez unich ie l gran drap dla Pascion ora dla vedla dlieja da Sacun. Depėnt al scumenciamėnt dl 1600 cun tempera sun lin iel l sėul drap de chėsta sort che se ą mantenģ dut ntier tl Südtirol.
Cun si 24 chedri, partģ su te cater linges da sies chedri luna, conta l drap da Sacun duta la storia dla pascion de Gejł, dalEntreda a Gerusalem ala Resurezion, cun leprņ i doi chedri dla festa dla Ascension y Pasca de Mei.
I sucrėc dl Drap dla Pascion miec cunservą te Südtirol ie stlarģiL ie unit presentą la publicazion sun la storia y l senificat teologich dl Drap dla Pascion dla dlieja da Sacun.
L Drap da Sacun ie n pez rer de testemunianza de fede populera dl tėmp dl baroch. L ie 400 ani vedl y te si 24 chedri contel la storia dla pascion, mort y ressurezion de Gejł. L se ą mantenģ dut ntier y ie da udėi tl Museum Gherdėina. La nrescides en con dl gran Drap dla pascion ą sėn Verena Niederegger Senoner purtą a lum te na publicazion che ie unida presenteda ai 15 de merz.
La tadizion di draps dla pascion ie nasciuda tl Medieve, per curģ l presbitere ntan l tėmp dla Cuarėisma cun l fin de penitėnza, che i credėnc ne pudėsse nia udėi l autere y tó pert ala liturgia. Cun l tėmp ie i draps unic arichģ cun motives religėusc, danter chisc nce cun scenes dla pascion de Gejł. I draps ņva nsci nce la funzion de fé da bibia dl popul y njenié ca la jėnt, che n gran pert na savņva mo nia da liejer, al tėmp de Cuarėisma y Pasca.
L sėul drap cun deplł szenes che se ą cunservą per ntier te Südtirol ie chėl dla dlieja da Sacun. L ie unģ depėnt dan feter 400 ani, ma ne savon nia avisa da chi. Nchin do la segonda viera univel mo adurvą te dlieja, dal ann 1960 incą iel cunservą tl Museum de Gherdėina a Urtijėi y se ą nscila mantenģ drėt bėn nchin ncueicundģ. Dan 15 ani iel unģ restaurą cun gran mpėni, nsci che n possa śėn l amiré te duta si belėza.
La storia, ma dantaldut cieche l Drap dla Pascion cunedėsc, ą Verena Niederegger Senoner analisą tres si stude de filosofia y teologia. La cunescėnzes nueves possa śėn unģ cunsultedes plu avisa nce da n majer publich nteressą te n liber de 80 plates rich de fotografies che ie unit a sl dé tres la culaburazion dl Istitut Culturel Ladin Micurą de Rü y dl Museum Gherdėina.
Chėsc liber ie unģ presentą al publich n mierculdģ ai 15 de merz te sala de calonia a Urtijėi. L ie laite duta la nfurmazions plu mpurtantes sun la pruvenienza y la storia dl Drap, stlarimėnc sun si senificat y mesaje teologich, sul lėur de restaur y cunservazion y autri aspec nteressanc te n cunribut de Paulina Moroder, diretėura dl Museum Gherdėina, y pensieres meditatifs dl prof. Ulrich Fistill.
La publicazion sun l Drap ie da pudėi avėi ie tla verscion tudėscia Das Fastentuch von St. Jakob in Gröden y taliana Il telo quaresimale di San Giacomo in Val Gardena al priesc de 10 .
Sėuraprņ pieta l Museum Gherdėina vijites menedes sun l Drap dla Pascion, uni juebia dala cater domesdģ, y plu avisa mo ti dis dl 23 y 30 de merz cun Paulina Moroder, ai 6 de auril cun Verena Niederegger Senoner.


text:
En total ha l’Ospital chantunal a Cuira tractà l'onn passà 17’461 pazientas e pazients staziunars. Cumpareglià cun l’onn avant è quai in lev minus da 0,93%. Percunter èn ils cas ambulants s’augmentads per radund 6,6% sin 75’586. Vitiers hai dà 1’063 naschientschas. Quai ha communitgà l'Ospital chantunal dal Grischun.
Scolaziun e furmaziun fitg impurtant
Sco quai che l’ospital scriva vinavant, giaudian la scolaziun e la furmaziun ina gronda stima. Radund in quart dal persunal haja fatg l'onn passà ina scolaziun u ina furmaziun.
Il 2017 ha l’ospital chantunal era pudì festivar ina medaglia d'aur. La collavuratura Irina Tuor è vegnida campiunessa mundiala als «World Skills» ad Abu Dhabi en la sparta sanadad e tgira.
Era la construcziun dal bajetg nov, la chasa H1, saja sin buna via. Ins quintia da pudair retrair il bajetg l’atun 2019.
RR novitads 12:00


text:
En il ballape regiunal è Alessandro Giacomelli enconuschent dapi blers onns sco capo-tiragols da Cuira e Domat. Actualmain gioga el cun Domat en la segunda liga. El surpiglia l'equipa da terza liga sco giugadur-trenader. Igl è l'emprima giada che Giacomelli è trenader. El ha terminà dacurt ils curs da trenader da l'Associaziun svizra da ballape e sa scolescha anc vinavant cun la finamira da pudair s'engaschar sco trenader pli tard er en pli autas ligas. Sco trenaders assistents stattan Corsin Cavegn e David Caduff a disposiziun ad el.
Cyrille Belinga sa concentrescha sin ils juniors da GC
Il trenader en uffizi, Cyrille Belinga, terminescha cun quai la fin dal campiunadi current ses engaschament tar il club Schluein Glion. El aveva surpiglià l'equipa sursilvana il 2016. Trais fin quatter giadas l'emna fascheva el il viadi si da Turitg per trenar ils giugaders da Schluein Glion. A partir da la stad vegn el a surpigliar ulteriuras incumbensas en l'organisaziun dals juniors da GC.
RR novitads 06:00


text:
Batalia del pass de Riški
La batalia del pass de Riški (bulgher: БиTkaTa пpи Pишkия пpoxoд, Biktata pri Riškija prochod) ciamada inscì perchè l'è avegnuda in 'sto pass di Balcan (bulgher: Stara planina, che voeur dì vegg montagn), l'è stada combattuda tra l'Imperi Bizantin e quell bulgher.
Tra el 755 e 'l 775, l'imperador bizantin Costantin V l'ha organizaa noeuv guerr per fà foeura la Bulgaria e anca se despess l'è riessii a batt i Bulgher l'ha poduu nò fà diventà realtaa el sò intent. Per esempi, in del 759, l'è partii cont on grandissim esercit ma el khan Vineh el gh'ha avuu on mugg de temp per mett di soldaa ai pass de montagna. Inscì, quand i Bizantin hinn rivaa al pass de Riški, hinn staa completament battuu. El stòrich bizantin Teòfane el Confessor l'ha scrivuu che i Bulgher hann massaa anca el stategós de la Tracia Leon e quell de Drama.
Ma el Vineh l'ha minga aprofitaa de la vittòria per vincc el nemis in moeud definitiv, ma l'ha inveci avanzaa di propòst de pas. Questa decision l'è diventada verament impopolar e 'l Vineh l'è staa massaa in del 761 da di nòbil.


text:
Curt e concis:
- Plirs redacturs perdan cumplainamain la plazza
- I n'è betg cler sch'i dat in plan social
- Tenor l'expert da la HTW po la fusiun e reducziun da plazzas però esser la dretga decisiun sch'i stat ina strategia da dar liber resursas per auter davostiers.
- La Somedia n'ha betg vulì dar dapli infurmaziuns tar las relaschadas
Tenor Stephanie Vonarburg dal sindicat Syndicom, tuna la communicaziun da la Somedia da principi bain, i dependia però co che la reducziun vegnia lura effectivamain realisada. Tar reducziuns da pensums da lavur saja quai savens stà il cas en la branscha da medias che quellas reducziuns sajan idas cumplainamain sin donn e cust dals collavuraturs. Vul dir: La glieud ha simplamain survegnì pli pauc paja, ma lavurà tuttina bler.
Plan social?
Sco funtaunas internas han confermà ad RTR na datti betg be reducziuns da pensums, mabain er persunas che perdan cumplettamain la plazza. Per quellas ma er per talas che ston reducir lur pensum giavischass Stephanie Vonarburg in plan social. D'in tal plan stat però nagut explicitamain en la communicaziun ed er intern n'era nagut enconuschent davart in plan social.
Duas varts...
Il docent per management da medias ed informaziun a la HTW, Edzard Schade vesa duas pussaivladads. Tant quai che pertutga il plan social sco er l'entir process da fusiun da las redacziuns che la Somedia ha uss instradà.
Tar il plan social pudessi tenor el er esser che quai vegnia schlià intern, sche betg fissi per el in schlet signal per la branscha da medias grischuna. Pertge lura vuless quai dir che la chasa da medias na s'empatschass betg da quai.
Tar la fusiun da las redacziuns è Edzard Schade da l'avis ch'i saja senz'auter pussaivel ch'ella saja necessaria per mantegnair l'independenza dalla chasa da medias. Tut tenor saja ella er gia stada pli ditg en discussiun. Quai sper ils plans da collavuraziun cun la Basler Zeitung ch'èn uss giud maisa. Sch'ins giaja però be tenor il temp che la fusiun saja vegnida communitgada e la realisaziun gia previsa per mez avrigl, lura paria quai tut fitg a la svelta.
Decisiun strategica?
Tenor l'expert da la HTW suondia la Somedia cun la fusiun relativamain tard ad in trend general. En autras regiuns sco p. ex. il chantun d'Argovia sajan sumegliants process gia capitads bler pli baud. La dettia gia pli ditg be ina gasetta regiunala, uschia Edzard Schade.
Quai tunia forsa dir, ma sch'i haja ina clera strategia da dar liber resursas per investir en auters secturs per l'avegnir, lura saja la fusiun e reducziun da plazzas la dretga decisiun. In pussaivel sectur nua che la Somedia dovra resursas en l'avegnir, vesa il docent da la HTW tar la purschida ed il svilup online.
Tar tut quai n'han ils responsabels da la Somedia betg vuli dar dapli infurmaziuns che quai ch'els han communitgà venderdi, ils 23-02-2018.
RR actualitad 07:00


text:
Entras models dal territori han ins quintà ora tge territori ch’è pertutgà sche tut quest material vegn a val. Sin fundament da questas calculaziuns han ils experts infurmà ils responsabels da la vischnanca, l’energia alpina e la corporaziun Aua cristalla quant lunsch ch’els dastgan laschar ir lavurers en la val. La bova ch’è vegnida a val avant var trais emnas e numnadamain ruschnada var in kilometer da la val ora ed ha sutterrà pliras tschiffadas d’aua per far energia respectivamain tschiffadas dal provediment d’aua.
Val resta serrada
Era sch’igl è ussa cler fin nua ch’igl è segir en cas d’ina ulteriura bova, resta la val serrada. Quai ha il president da vischnanca Beat Roeschlin ditg explicit. Il privel da singula crappa u bain bovas pli grondas è memia grond . Il geolog Yves Bonanomi na sa betg dir cura ch’il material ch’è schluccà vegn a vegnir. Mo el quinta che quai pudess anc capitar questa primavaira. Ins auda e vesa numnadamain adina puspè ch’i croda crappa. Sco Yves Bonanomi ha ditg è il terren per part sa muventà per 20 meters l'ultim temp. Il vitg da Sedrun saja dentant mai stà periclità e saja er betg periclità tar ulteriuras bovas en la Val Strem.
Concept da segirezza
Co i vegn ad ir vinavant sto la vischnanca anc decider. Lezza po ussa far in concept da segirezza per dar liber als lavurers da l’Energia Alpina e da l’Aua cristalla dad ir mo uschè lunsch en la val sco quai ch’il geolog recumonda. Ultra da quai sto la vischnanca far ponderaziuns tge che capita cun la sbuccada da l’aual da Strem en il Rain en cas da plievgias intensivas che manassan bler material tar la sbuccada e chaschunassan inundaziuns.


text:
Walter Wittmann è naschi ils 20 da december 1935 a Mustér. El ha alura studegià economia a las universitads da Friburg, Münster e Löwen. Il 1960 ha Wittmann promovì e trais onns pli tard ha el preschentà sia abilitaziun.
Ils proxims onns è Wittmann stà engaschà tar l’universitad da Friburg sco professer d’economia cun il focus sin las scienzas da finanzas e la politica d’economia svizra. Ils onns 80 è Wittmann stà commember da la cumissiun federala da cartel e president da la societad svizra per la retschertga prospectiva.
Engaschi en Surselva
Ils onns 60 e 70 è Wittmann era s'engaschà per il svilup economic e politic en la Surselva. L'onn 1966 è el stà commember da la gruppa «Pro Surselva» (l'antecessura da la Regiun Surselva) ed a Mustér è el stà l'emprim president da las pendicularas.
Terrada politica cun consequenzas tristas
Durant blers onns è Wittmann stà engaschà en diversas cumissiuns extra-parlamentaras da la Confederaziun. Uschia ha el vesì la colliaziun tranter economia e politica e survegnì gust e las ambiziuns per in engaschi politic. Il 1979 ha Wittmann candidà sco cusseglier naziunal per la PCD. La radunanza da delegads da la PCD chantunala ha lura dentant nominà Dumeni Columberg enstagl da Walter Wittmann.
Questa terrada haja lura gì consequenzas negativas ha ditg Columberg. Davent da lura haja Wittmann rut giu tut ses contacts cun Mustér e la Surselva. El haja prendì distanza da la muntogna e sa concentrà pli fitg sin temas da muntada naziunala ed internaziunala, uschia Columberg ch'aveva da giuventetgna intensiv contact cun Wittmann.
Wittmann ha scrit radund 50 cudeschs
Il 1998 è Wittmann emerità ma el è s’engaschà ed er s’exprimi adina puspè sur da fatgs d’economia e politica. L'ovra publizisitca da Walter Wittmann cumpiglia radund 50 ovras.
Las bleras da questas ovras han titels fitg pregnants, sco per exempel: «Das globale Desaster: Politik und Finanzen im Bankrott» (1995), «Der helvetische Filz» (2002), «Der nächste Crash kommt bestimmt» (2007), «Finanzkrise» (2009) ni «Staatsbankrott» (2010). Quai sulet intginas da sias publicaziuns.
RR novitads 18:00


text:
Medaglias dal Campiunadi mundial a San Murezzan
- Sonda, 11.2.2017, 8:40
-
Emprima emissiun:
- Sonda, 11.2.2017, 8:40, RTR
Las speranzas che atletas ed atlets svizzers possian gudagnar tantas medaglias sco pussaivel als Campiunadis mundials a San Murezzan èn grondas. Las medaglias che vegnan surdadas sin il podest èn in product da la Svizra.
Wendy Holdener posseda la medaglia d'aur. Michelle Gisin ha gudagnà argient e Lara Gut porta a chasa la medaglia da bronz. Las medaglias vegnan producidas da la firma da tradiziun Huguenin a Le Locle.


text:
Redival – Fascia 1 – 2
Formazion del Fascia: Colusso Alessandro, Bernard Manuel, Trottner Luca, Deflorian Giovanni, Cincelli Patrick (35’ s.t. Cincelli Federico), Debertol Cristoforo, Lorenz Matteo, Cigolla Patrizio (25’ s.t. Pezzei Michael,) Riz Gianni (20’ s.t. Toma Nicolas), Zanoner Dimitri (20’ p.t. Kola Pietro), Riz Gabriele (37’ s.t. Rasom Pierpaolo).
A ve contèr de chesta partida, fajessa segur miec Giorgio Martino o Fabrizio Failla piutost che l sotescrit. Zachei fosc i li cognosc, ma per chi no sà chiche l’é, chisc l’é i doi miores giornalisć per chel che vèrda l jech del “balon te nodadoa”. Jà, perché chel che l’é stat jià sul ciamp de Celledizzo, no se pel proprio l chiamèr jech del balon, ajache la gran pievia aea fat doentèr l teren de jech na gran poza de èga. Ampò, i ladins che se aea sorbì beleche trei ores de viac, no aea chela de se n jir zenza jièr per cogner fèr l viac n’autra outa, e a la dir duta ence i patrons de cèsa i spenjea per jièr. Coscì l diretor de jech no à abù da dir de contra e da mesa les trei à dat l via a la endesfida.
Se tel pensier dei jiadores l’era chela de poder a zeche vida jier delvers, dò pec menuc se à entenù che coscita no la fossa stata ajache la bala la se fermèa dassen a ogne pas, ampò la doi squadres no les se à trat endò e les à proà te ogne vers a aer la soramessa su l’autra. E dut somà, se pel dir che l Fascia à venciù l prum temp e che l Redival à venciù i secondi carantacinch menuc. En pràtega l jech l’é stat comanà semper da la formazion che defenea da la man del ciamp olache l’era più poc de èga.
Sul jech no se pel dir segur n muie ajache massa condizionà da la pievia tant da doentèr de la outes mingol comich. Ampò l Fascia a la fin dei nonanta menuc à vent doi a un se portan a cèsa trei ponc fondamentèi per chest campionat. E chest de grà a doi bela jièdes ruèdes tel prum temp. La pruma aldò de na bela azion pontèda via su la man dreta da na trata auta de Debertol per Gianni Riz che dò aer passà via l terzin, à trat dedant usc na bala che cogne demò esser spenta ite. Dut sorì se sà, ma se cognea esser tel post giust al moment giust e Gabriele Riz l’era. Un a nia. L’é passà pec menuc e endò Gabriele a troà l troi del gol, enstouta co na gran azion solenta. Dò aer metù jù na trata de Debertol su la man cencia, l joen da Ciampedel à sutà n prum defensor, n secondo e per finir ence l portier. Doi a nia. A la fin del temp dapò l’é ruà ence l cartelin ros per l portier de chi de cèsa per n fal fat su Kola che jia soul contra l’usc vet. A la paussa dut penea da la man del Fascia ma co na situazion de ciamp coscì, ence con doi goi e n om de vantac no se podea esser massa segures. Defati l secondo temp l’é stat dut per chi de cèsa che i podea spenjer da la man miora del ciamp e che nia aea più da perder. Aboncont Bernard e sozì, enceben che te la fasa de atach no doentèa nia, à semper tegnù dur te la defendura, ciapan de bona paches ma risćian demò n par de outes. L gol del doi a un l’é ruà demò a la fin anter l’auter su na posizion de neto forajech.
L triple scìgol del diretor de jech l’é stat na liberazion e na gran festa per i jiadores de Chelodi che à portà via da n ciamp dassen senester na bela e soralud emportanta venta.
Chesta domenia l Fascia jia a Vich contra la pruma de la clas, l Borgo, che enscin ades à vent duta la partides fajan 38 goi e n ciapan demò 4. Na partida empossìbola se volon ma proprie per chest dassen bela da jièr.
Per chel che vèrda la squadra mendres, demò i Giovanissimi de mister Giuliani à vent: 6 a 3 con l’Arco (goi de Massimo Lorenz 3, Alex Rasom 2, Simone Rasom). I Arleves à parejà 2 a 2 contra l Piné (goi de Jannes Debertol e Alessandro Sorarù), la Juniores à perdù 3 a 2 contra l’Audace (goi de Fabio Bernard e Mario Toma). I Esordienc “A” à perdù e i Esordienc “B” à parejà.
Chesta sabeda, i Arleves jia da mesa les trei a Cembra, i Esordienc “B” da les cater a Vich contra l Fiem, i Esordienc “A” da les cinch a Perjen, da la medema ora i Giovanissimi jia a Cloz contra l’Anaune e da mesa les set a Vich la Juniores jia contra i Solteri.


text:
La 5avla classa ha tschernì in'idea che lur scolast da classa ha gì sco sujet per il tschaiver, numnadamain «Sale» - vendita totala. Sco els dian hajan els gì tschaffen da questa idea. Ad els plascha quai era dad ir en il til. Lura possian ins mussar al public tge ch'i hajan zambregià ed er giudair la musica ed ils collegas.
Scolasta Irena Flepp che ha zambregia cun la classa ina part dal sujet manegia che far part dal tschaiver na saja betg nunimpurtant. I mancass ina impurtanta part tar il til da tschaiver sche las scolas na sa participassan betg.


text:
La Svizra saja cuntenta che la Corea dal Sid e la Corea dal Nord hajan puspè s'avischinà. E speria ch'ils discurs tranter las Coreas cuntinueschian er suenter ils gieus olimpics, ha cusseglier federal Alain Berset ditg a chaschunà da sia visita en la Corea dal Sid.
Quai che pertutga la relaziun tranter la Svizra e la Corea dal Sid èn tuttas dus delegaziuns da l'avis ch'ella saja buna. Quai cunzunt en il sectur da la scienza. E la Svizra ha confermà l'interess da prolungar la cunvegna da commerzi liber tranter ils pajais da l'Associaziun europeica da commerzi liber (EFTA) e la Corea dal Sid.
Proxima staziun: Pyeongchang
La proxima staziun per Alain Berset sin ses viadi en l'Asia è Pyeongchang. La sonda saira vegn el a s'inscuntrar per discurs bilaterals cun schefs da stadi e regenzas sco er cun organisaziuns internaziunalas. Plinavant vegn el a sustegnair ils atlets svizzers tar l'ina u l'autra cursa.
RR novitads 18:00


text:
Il svilup en la provinza da conflict Rakhine fetschia gronds quitads al ministeri da l'exteriur american. Perquai vul il ministeri rinforzar las sancziuns cunter la regenza dal Myanmar, ed era restricziuns severas per commembers dal militar – sco per exempel ulteriuras restricziuns da viadi.
Mesiras cunter tractament indegn d'in uman
I saja necessari da far responsablas las persunas per lur acts da violenza, saja quai persunas singulas ubain gruppas, sco guardias civilas u acturs che na tutgan betg tar il stadi.
La regenza dal Myanmar stoppia immediat far insatge per mantegnair la segirtad e la pasch sco era procurar per agid umanitar. Plinavant duai il Myanmar pussibilitar als Rohingya da turnar en lur vitgs. Bunamain 600'000 Rohingya èn en fugia dapi la fin d'avust. Lur vitgs e chasas brischads.
Urgenza umanitara
Tenor las indicaziuns da l'ovra d'agid per fugitivs da las Naziun Unidas – UNHCR – è la fugia dals Rohingya ina da las pli grondas urgenzas umanitaras sin l'entir mund. Renfatschas ch'i sa tracti d'ina nettegiada etnica renviescha il Myanmar.
RR novitads 09:00


text:
La firma Salt vul sa posiziunar en Svizra tar la clientella che giavischa in abunament nunlimintà per il diever en Svizra. Quai è vegnì communitgà da Orange-Salt questa saira a Turitg.
RR novitads 20:00
Svizra Orange daventa Salt
La firma da telecommunicaziun Orange sa numna da nov Salt en Svizra. Quai suenter che l'interpresa da communicaziun è vegnida surpigliada da l'interprendider franzos Xavier Niel.
La firma Salt vul sa posiziunar en Svizra tar la clientella che giavischa in abunament nunlimintà per il diever en Svizra. Quai è vegnì communitgà da Orange-Salt questa saira a Turitg.


text:
Quai ch’il tschaiver da Basilea munta per la Svizra, quai munta il tschaiver a Domat per blers en il Grischun. Era quest onn sa prepara la scola superiura da Domat perquai intensivamain per il «Til da Bagordas» da tradiziun. Gia 52 giadas ha quest til gì lieu - ed er per il 53avel til vegn preparà mordio. Sco adina vegnan tematisads cun las mascras, ils costums, ils placats sco era cun ils chars temas actuals. Quest onn èn quai per exempel il nov pumptrack a Domat, il bitcoin ni era il grounding da la Air Berlin.
Emna da project per il tschaiver
Dapi l'onn da scola 2014/2015 fa la scola superiura da Domat ina entira emna da project - surtut per zambregiar per il til. Avant avevan ils scolars da far quai en las lecziuns da zambregiar e dissegn. Perquai avevan els mintgamai gia da cumenzar il december. Per la scola era quai in process betg effectiv e stentus. Cura ch'il temp da tschaiver era lura avant porta, avevan ils scolars gia daditg avunda da quai. Perquai saja quai stà ina buna midada, di il manader da scola Jürg Carisch.
TR Telesguard 17:40


text:
La cumissiun vul ch'il parlament dat en l'avegnir la concessiun da basa. Il Cussegl federal avess suenter da far ina concessiun detagliada per l'SRG. Il Cussegl federal vul dentant sco enfin qua esser responsabel sulet per questa concessiun. En sia posiziun publitgada fa il Cussegl federal attent, ch'il parlament dettia gia oz la rama per la concessiun. Il parlament sappia midar la lescha cu el veglia per exempel per midar l'incumbensa dal program u per definir danovamain la purschida publicistica da l'SRG.
Il Cussegl federal dat era da ponderar che questa moziun pudess manar ad ina situaziun nua ch'ins n'haja nagina concessiun perquai ch'il parlament na chattia nagina cunvegna. Plinavant saja la situaziun momentana confurma cun la constituziun che procuria per l'independenza e la libertad dal program per radio e televisiun.
Fundament è da democratisar il provediment da basa da l'SRG
La cumissiun aveva fatg la moziun sin fundament da la dumonda da legitimar il provediment da basa da l'SRG pli democratic. Damondas tar la rolla e l'incumbensa da las medias electronicas èn uschia ni uschia sin maisa da l'agenda politica, pervi dal connex cun il rapport dal Service-Public dal Cussegl federal.
RR novitads 12:00


text:
972
Avenimeent[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Al scumenza ul papaa da Benedett VI
Primm teest cunservaa in Sluven
Data prubàbila dal primm druvameent da fööch d'artifizzi (a la Cina)
Perfezziunameent dal òrghen grazzia a Gerbert d'Aurilac, fütüür papa Silvéstar II
Nassimeent[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Necrulogi[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.
Mudel:Calendari00


text:
Marilyn Monroe
Marilyn Monroe (Parnunzia prusemada: MER-ël-ën mën-RÓÓ) - ma'l sò nom ver a l'era Norma Jeane Baker (Parnunzia prusemada: NÓR-më GÌÌN BÈÈÍCH-ër) a l'era nassüda a Los Angeles el prìm de giügn del 1926 e a l'è morta semper a Los Angeles el 4 d'agust del 1962.
A l'è stada un atris, cantanta e mudela americana pròpi famusa. L'ha recitaa in 29 film e in 15 a l'è stada la prutagunista.
In di agn '50 a l'era un Sex symbol del mund ucidental e una Icona pop.
A l'è anca cugnussüda per i matrimoni falii, prima cunt el puliziot James Dougherty, pöö cunt el giügadur del baseball Joe DiMaggio e a la fin cunt el scritur Arthur Miller.


text:
En il rom dal program da turissem dal Grischun 2014 fin 2021 stattan a disposiziun 21 milliuns francs per projects turistics innovativs. Plirs projects èn vegnids inoltrads ed acceptads. 14 milliuns francs stattan anc a disposiziun. Il president dal cussegl turistic Ernst A. Brugger avess quintà cun dapli projects.
As dasdai, qua gira insatge! Vus manchentais il tren.
I haja dà blers buns projects ch'ins haja era pudì sustegnair. Ma els hajan spetgà dapli, quai conceda Brugger avertamain.
Tesas duain mussar la via
Il cussegl turistic mussa cun ses cudesch programmatic la via tar in turissem innovativ cun differentas tesas. Tranter quellas è per exempel la focussaziun pli ferma sin products ni arranschaments.
Las tesas na sajan però betg recepts, plitost ina sort cumpass. Il cudesch vegn distribuì a las destinaziuns, las vischnancas e las interpresas turisticas. Il cussegl turistic vul era organisar occurenzas en las destinaziuns per discutar il cudesch programmatic e las propostas.
RR novitads 12:00


text:
5/25/12
Photoshoot on the beach
4 comments:
- Anonymous3:17 PM, September 04, 2014
Ga ssarèss di ssusstansse (tipo ABT-594?) ke i farèss miga ssènt el dueluer. E la FDA l'avrèss minga approvada la ssusstanssa ABT-594 x' kèi dèla FDA i ssarèss katìf? A proposèt de ssusstansse, me a g'oe minga besògn de ssusstansse ke i daghe ecitassiù quando ke a ède i sstraciape dèla Rosée!ReplyDeleteReplies
- Anonymous1:16 PM, September 09, 2014
Marc Schwob te spiega ke, se i rìa i malatie, el magüt al ga meno dueluer fisèk e l'impiegada la ga tacce dueluer fisèk. La Rosée, ke a laurà ss'è faccia ue kuel isse come 'ndèla foto, indèl mèntre ke te la ardèt poel soecett de desmentegass i dueluer ke s'ga!Delete
- Anonymous10:55 AM, November 08, 2015
I diss ke l'è impurtant el pensser karmadègh quadrimenssiunal. Pò i 3 dimenssiù de Rosée... xò... miga maluss!ReplyDeleteReplies
- Anonymous7:09 PM, August 29, 2016
Sì dai... al cinema dinamèk-tridimenssiunal à èt Rhòsi coi ogiai 3D... prima pohibèl xò!Delete


text:
E la festa saja stada per la pli gronda part paschaivla, sco la Polizia da la citad scriva. Sulettamain la notg da venderdi sin sonda è ina persuna vegnida blessada tar in’attatga datiers da la plazza da la posta. En quest cas tschertga la Polizia chantunala perditgas.
Festa en 32 lieus
Var 60 uniuns han procurà per il bainstar dals 90’000 visitaders, quai cun spaisas e musica. Diversas attracziuns han delectà la glieud, uschia era il 30avel inscunter da barbas alpinas. Gudagnà quest inscunter ha Kurt Rohner da Diepoldsau.
Alcohol cun mesira
Per cuntanscher ch'ils giuvenils baivian cun mesira, ha il comité d'organisaziun puspè repartì 21'000 bindels da controlla, circa tuttina blers sco l'onn passà. E tar cumpras da test fatgs tar stans ed en ustarias durant la festa da Cuira è sa mussà, che passa duas terzas dals controllads han resguardà las limitas per vender alcohol a giuvenils.
RR Novitads 18:00


text:
Regal papal – maschinas da lavar resti
- Mesemna, 5.7.2017, 8:40
-
Emprima emissiun:
- Mesemna, 5.7.2017, 8:40, RTR
Papa Francestg ha laschà installar sis maschinas da lavar resti per persunas senza suttetg. Uschia less el far attents sin la paupradad en l'Italia.
Uss san persunas senza suttetg lavar lur resti en il Vatican gest sper la plazza da Son Peder. Sper quai servetsch aveva papa Francestg era gia drizzà en in container cun duschas per ils povers. Cun quest gest vul el far attent sin la paupradad en l'Italia. En il conturn dal Vatican passentian rodund 120 persunas regularmain las notgs. Quai sajan cunzunt persunas che han pers lur lavur e suttetg durant la crisa d'economia en l'Italia sco era fugitivs ed immigrants.


text:
Ils emprims trais mais sajan stads fitg intensivs: «Nus avain fatg diversas restructuraziuns ed avain fatg bleras sururas», resumescha Daniel Albertin. La renovaziun e l'engrondiment da l’administraziun a Casti saja gartegiada. Era la pagina d’internet da la vischnanca progredeschia adina dapli, per il futur saja planisà ch’ins possia far dapli online, sco per exempel chargiar las marcas da rument direct giu da l’internet, di il president communal. Uschia ins stoppia adina pli pauc ir persunalmain sin chanzlia. Ina gronda sfida resta: «Nus empruvain, da dar il sentiment che nus essan ina suletta vischnanca che consista da set fracziuns». Quai vegnia ad esser ina gronda sfida, ma ins emprovia da far il meglier, e mussar ch’ins veglia far insatge per tuts, uschia Daniel Albertin.
Las set fracziuns
La vischnanca Albula/Alvra è ina fusiun da las anteriuras vischnancas politicas Alvagni, Alvaschagn, Brinzauls, Casti, Mon, Stierva e Surava. La vischnanca dumbra radund 1’370 abitants. La surfatscha munta a 9’398 hectaras. Ils lungatgs uffizials èn tudestg e rumantsch surmiran. La vischnanca vala sco bilingua.


text:
- Il president franzos Emmanuel Macron è en ses pled da Bunmaun s'exprimia che l'Europa stoppia puspè avair las ambiziuns da promover projects gronds. Ins stoppia puspè chattar l'ambiziun europeica. «L'onn 2018 vegn in onn spezial e jau vegn a duvrar Vus.»
- La testa dals Stadis Unids Donald Trump ha giavischà in bun onn nov a ses amis, inimis e schizunt a las medias da fake-news nunsinceras via Twitter.
- En la Corea dal Nord ha Kim Jong-Un nizzegià la chaschun per communitgar ch'il buttun d'atom saja adina sin sia maisa. Ils Stadis Unids stoppian esser conscients che quai na saja betg ina smanatscha mabain ina realitad. E la Corea dal Nord veglia avanzar il rearmament atomar.
- La chanceliera germana Angela Merkel vul il 2018 sa stentar per ina regenza stabila. Plinavant veglia la Germania collavurar cun ses vischin per «far fitta l'Europa» per il futur.
- Primministra Theresa May ha en ses pled da Bunmaun discurrì d'ina sortida da l'Uniun europeica cun success, d'in rinforzament da l'economia e dad ina societad ch'è gista per tuts.
- Il president talian Sergio Mattarella ha fatg in appel als votants: El giavischa dapli participaziun a l'urna. Cunzunt spera el ch'ils Talians giajan a votar ils 4 da mars tar l'elecziun dal parlament.
RR novitads 06:00


text:
Rainer Held è creschì si a Landquart e suenter la scolaziun sco scolast primar, ha el studegà a l’universitad a Turitg scienzas da musica ed en l’academia per musica da scola e baselgia Lucerna (oz scol’auta Lucerna-musica). Dasperas ils studis absolvids cun success sco dirigent, cant solistic, musica da scola I/II, ha el anc raffinà sias abilitads en l’exteriur. Rainer Held succeda a Luzius Hassler ch’ha dirigì durant 15 onns il Chor viril Surses.
Grischun Central Chor viril Surses survegn in nov dirigent
Rainer Held da Landquart daventa il nov dirigent dal Chor viril Surses. Quai scriva la Pagina da Surmeir. Held ch’ha 50 onns, duai vegnir elegì a la radunanza generala da la fin d’avust.


text:
Dapi il 1. zercladur 2017 è la Diavolezza-Lagalb en possess da la nova societad che vegn gestiunada dals responsabels da la Corvatsch SA. La perdita da bun 940’000 francs l’onn 2016/17 na saja perquai era betg da congualar, ha suttastritgà il president dal cussegl administrativ, Franco Tramèr.
2.3 milliuns differenza
Sco che la societad scriva en ses rapport annual, haja la famiglia Niarchos dà d’emprest 2.3 milliuns francs per pajar la differenza da las duas muntognas a la Engiadina Mountains SA. Ultra da quai haja la Diavolezza-Lagalb SA gì da far pliras investiziuns betg prevesidas per la nova gestiun.
Futur per Lagalb
La finamira da la societad saja da segirar vinavant la regiun da skis da la Lagalb. Quai è dentant be pussibel cun l’agid d’ina ferma partenaria sco la Diavolezza, uschè Tramèr. Dentant saja da far anc bleras investiziuns ils proxims onns. La blera naiv da quest onn, dettia dentant buna speranza per l’avegnir da l’interpresa.


text:
Burdó
Burdó (Bordeaux in Francéś, a s lèś [bɔʁˈdo]) l'è na sità dal sud-òvest dla Frància ad duśènt-quarànt'òṅ-mila abitànt, la nòna dal paéś, ch'la s cata in dal dipartimènt dla Girónda in dla regiòṅ dl'Achitàgna. 'L è 'n pòrt impurtànt in s'l Atlàntic parchè la dasfrùta bèṅ al fiùm Garóna ch'a gh pasa in mèś. La sò àrea metrupulitàna l'è la quàrta più granda dla repùblica miténd insém un migliòṅ e dū 'd abitànt.
Al sò mòt, in latìn, 'l è „LILIA SOLA REGVNT LVNAM, VNDAS, CASTRA, LEONEM“ ch'a vōl dir «I śii, da par lōr, i tìnan sù la Luna, gl'óndi, al castèl e al lèòṅ». L'è divìśa in òt quartēr e sinc cantòṅ (da 'l 2015, pima i ér'n òt) e 'l sò clima 'l è qvél atlàntic. In dal 1154 l'è dvintàda na sità ingléśa, par matrimòni ad dū curóni, e la l'è armàśa par tri sécui.
La sità, tiràda sù in dal tèrs sècul prima 'd Crist, l'è famóśa p'r al sò vèṅ, al Burdó, ch'al dà anc al nóm a 'n culōr misć fra 'l maròṅ e 'l vióla, e anc p'r al sò sèntar stòrig, fat da 347 edifìsi, dvintâ patrimòni mundiàł dl'umanità in dal 2007 par qvéi d'l UNESCO.
Al 91,2% di burdunéś i èṅ impgnâ in dal tersiàri, sōl al 4,7% al lavóra in dl'indùstria (al màchini dla Ford e 'l gumi dla Michelin) e al 3,8% in dal custrusiòṅ. In sità a gh'è anc un caśinò (in dal quartēr Bordeaux-Lac). I turìsta i èṅ dū migliòṅ è mèś 'l an a 'l incìrca.
Al sò sìndig, da 'l 2014, 'l è 'l republicàṅ Alain Juppé, èx prim minìstar dla Frància.
Persunàǵ famóś ligâ a Burdó
- Francisco Goya, pitōr spagnōl mòrt a Burdó
- Jacques Raymond Brascassat, pitōr
- Michel de Montaigne, filòśuf, scritōr e pulìtig
- Barbara Schulz, atōra
- Édouard Molinaro, regìsta
- René Clément, regìsta
- Florent Serra, tenìsta
Culegamènt estéran
Àtar prugèt
- Wikimedia Commons contiene file multimediali su Burdó


text:
Riein
Riein l'è un cumün sgüisser del distret de Surselva in del Cantun Grisun. El gh'ha pü u manch 67 abitant, una süperfis de 15.82 km², e 'l se tröva a una altitüden de 1270 meter sura 'l nivel del mar.
El cumün de Riein l'è tacaa ai cumün de Castrisch, Duvin, Pitasch, Safien, Sevgein, Tenna, Valendas.
Cuntegnüü
Geugrafia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El cumün el se tröva in de la Val Lumnezia a est del fiüm Glenner in sü 'na terassa natürala in sü la pared ovest d'una catena de munc. A quela catena de munc chi pertchen, tra l'olter, el Piz Riein (2'752 meter i.s.N.d.M), el Piz Signina (2'848 meter i.s.N.d.M) e, 'l munt pü volt, el Piz Fess (2'880 meter i.s.N.d.M). I düü insediament püs grand hin el paes Riein e la fraziun Signina (1'318 meter i.s.N.d.M).
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Riein l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 765 col nom de Renino.
L'andament istoregh de la pupulaziun l'è indicaa in de la tabela chi desuta:[1]
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Riein in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Riein in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.


text:
Ada
L'Ada (nom feminil) a l'è un fiüm lumbard che 'l trasversa el lagh de Com e 'l se geta in del Pò (a la riva mancina). A l'è lunga 313 km.
La surtida a l'è a l’Alpisela a 2235 mt. d'altitüdin, in di Alp retigh, a l'ovest del giögh del Stelv. L'Ada süperiur la parcur la Valtelina ear circa 100 km prima de bütàss in del Lagh de Com, del qual a l'è 'l principal aflüent. In la bassa Valtelina, la purtada del fiüm a l'è fisc redüida a causa d'un sbarament idrueletrigh de l'ENEL, che 'l sposta i aqui in d'un tünel suterani per i dà indree 11 km püssee in bass, da bot al lagh de Com.
L'Ada inferiura la bagna Lecch, Trezz, Rivölta, Lod e Castelnöv, punt da cunflüenza cul Pò a 36 m d’altitüüd.
Lungh el sò curs inferiur el 16 nuvember 1983 hin staa creaa dü parch natürai:
- El parch Ada Nord, che 'l s'estend sü 54 km, da Lecch (punt in che l'Ada la lassa el lagh de Com) fin a Trücazzan;
- El parch Ada Süd, che 'l s'estend sü 60 km, da Rivölta fin a la buca in del Pò.
In de la storia lumbarda, l'Ada l'è semper stada un fiümpütost impurtant, vist che per un bel poo de temp la faseva da ligna de cunfin a nord tra el Dücaa de Milan e i Grisun e, lungh i sò spund ucidentai e urientai, tra Milan e la Repübliga de Venezia. Anmò al dì d'incö l'è cunsiderada la ligna de spartiziun tra el toch ucidental del Lumbard e quel uriental.
Idrulugia
La sua alimentaziun principalment d'urigien glaciala la ghe da un regim estiv, cunt una purtada massima in giügn-lüj. La sua purtada media a l'è stada stimada a 186,85 m³/s.
Regurdem che l'Ada la ricev i aqui dal Pus'ciavin da la Svizzera.
Cumün traversaa da l'Ada
- Pruvincia de Sundri: Burmi, Val de Sota, Sondel, Gros, Grusot, Mazz, Tuv, Luver, Tiran, Vila de Tiran, Bianzun, Tej, Ciür, Piateda, Muntagna, Sundri, Albusagia, Caiö, Berben, Culurina, Büj, Arden, Talamona, Civ, Murbegn, Cös, Traona, Delebi.
- Pruvincia de Lech: Coligh, Carghentin, Irün, Brivi, Imbersagh, Padernu, Rubiaa.
- Pruvincia de Bergum: Cisan, Vila d'Ada, Carvigh, Calüsch, Solza, Medulagh, Süis, Butanügh, Cavriaa, Caloniga, Fara d'Ada, Trevij, Casiraa, Arzagh.
- Pruvincia de Munza e Brianza: Curnaa.
- Pruvincia de Milan: Trezz, Vaver, Cassan sü l'Ada, Trücazzan.
- Pruvincia de Cremona: Rivölta d'Ada, Spin, Casalet Ceredan, Credera e Rübian, Muscazzan, Muntodin, Gumbid, San Bassan, Pizzighetun, Crota, Spinadesch.
- Pruvincia de Lod: Cumazz, Zel Bun Persigh, Cervignan, Galgagnan, Bufalora, Muntanas, Lod, Cavenagh, Türan, Bertonigh, Castiun, Malee, Mancasturma, Castelnöv.
Note
- Artícol in Bergamasch
- Lombard Occidental
- Fiumm de la Pruvincia de Sundri
- Fiumm de la Pruvincia de Bèrghem
- Fiumm de la Pruvincia de Lecch
- Fiumm de la Pruvincia de Lod
- Fiumm de la Pruvincia de Munscia e Brianza
- Fiumm de la Pruvincia de Milan
- Fiumm de la Pruvincia de Cremuna
- Afluent del Pò
- Afluent del Lagh de Comm
- Valtellina


text:
Gia da pausa manavan ils da Cuira cler cun 5:1. Uschia resta Cuira 97 a la testa da la tabella en segunda liga, quei cun il maximum da puncts or dals emprims trais gieus da campiunadi. Per Schluein Glion èsi suenter 2 victorias stà l'emprima terrada en la nova stagiun. En in'emna frunta Cuira 97 a chasa sin Montlingen, Schluein Glion dat ordaifer encunter Weesen.
Regiunal Cuira 97 resta il numer 1 en il Grischun
Il Club da ballape da Cuira ha gudagnà cleramain il derbi grischun en segunda liga. Cuira ha battì ordaifer a Crap Gries l’US Schluein Glion cun 7:2.


text:
Civezzano – Fascia 0 – 0
Cincelli, Bernard, Trottner, Deflorian Gio., Dellafior, Debertol, Porcu, Lorenz, Pezzei (35’ s.t. Dallio), Cigolla (33’ s.t. Toma), Kola (10’ s.t. Zanoner).
Scì tanta bona ocajions per fèr gol e venjer, l Fascia de chest an te na soula partida no i les à mai abude, ampò al triple scìgol, su la notes del diretor de jech l’é segnà sù demò dotrei jiadores che à ciapà n cartelin śal e nia de più. De chisc tempes se podessa pissèr che l’é jà tant no aer perdù ma no esser stac bogn de venjer na endesfida, olache tout jù diesc menuc tel prum temp, se à semper tegnù l jech te man e se à creà beleche diesc oportunitèdes de trèr l balon te usc, l’é dalbon na desfata.
E l braus te bocia l’é fort proprie ajache no sozede da de spes de esser bogn de meter ensema sacotanta ocajions e chela pecia outes che la é coscì se cognessa se n emprevaler.
Apede chest, l’é ruà ence la venta del Vattaro che à coscì arjont l Fascia te clasifica al terzultim post.
Ma vegnon a la endesfida. Pronti via e l Fascia troa dò pech la pruma grana ocajion con Cigolla che lascià tedò l terzin se troa un contra un col portier de cèsa. L teren mingol iregolèr no deida l’atacant ladin e la trata che cognea esser bassa, la se auza giusta chel tant per smachèr contra l numer un en sortida. La pruma la é jita ma Pezzei e compagnes enten che su la man cencia se va ite sche tel smauz e le proprio chest ultim che troa dotrei inserimenc olache ampò mencia l’ultima tocèda. Ma la gaissa del Fascia no la se bloca e su na trata dal cianton l’é Bernard che de cef mana l balon de pech aut sora l remenat. A la metà del prum temp se fèsc veder inant ence l Civezzano che desfruta n moment de paussa de la prescion ladina per dèr vèlch cruzie a la defendura fascèna, ma Trottner, Deflorian e Cincelli fèsc bona vèrda.
I prumes carantacinch de jech se sera sù co la formazion dolomitana amò inant, enstouta su la man dreta olache ence Lorenz e Bernard no à mai lascià alò de spenjer, purampò zenza troèr l giust vèrech.
I bec de Fascia sà che l soul resultat che serf l’é la venta e ponta via l secondo temp con amò maora gaissa e determinazion del prum, schician jà dal scomenz i cermbrans te sie mezciamp e metan ensema una dò l’autra dassen de bela jièdes. Da dreta e da cencia rua te mez a l’area dei parons de cèsa na sfilza de balons che no spetea auter che esser spenc vindò la schena del portier, ma la trates de Pezzei, Porcu, Lorenz e Zanoner no troa mai l’usc. Te vèlch ocajion dassen no se sà co.
La lege del balon disc gol falà gol ciapà e proprie tin ultima su n par de contrataches, per pech no ruèa la befa più grana ma la defendura ladina no à mai molà blocan semper duta la pecia sortides ofensives di aversaries.
L resultat finèl, chel dai vegeres, l’é da na man dassen faus, se se tegn cont de chesta partida, ma da l’autra fèsc entener coluna che l’é stat la più grana dificoltà del Fascia de chesta sajon. Trèr l balon te usc. E sessaben che se no se slonfa la rei, ben che la vae se porta a cèsa demò n pont.
Chesta domenia sul ciamp de Vich, l’undesc del president Ghetta jia contra l Lona Lases da les cater.
Per chel che vèrda la squadra mendres, i Arleves à venciù trei a nia ajache i aversaries no i se à prejentà e chesta sabeda i jia a Masen di Giovo contra l Verla da les set. I Giovanissimi à vent 4a2 (goi de Massimo Lorenz 2, Samuele Ruggiero e Jannes Debertol) e i jia sabeda a Vich da les sie contra l Valcembra. I Esordienc “A” à vent 2a1 contra la Dolomitica e i jia a Vich contra la Monti Pallidi sabeda da les cater. I Esordienc “B” à perdù col Fiem 3a1 e i jia semper sabeda da les cater, a Perjen contra l Fersina.


text:
Novitês
27.05.2011 dala 6 da sëira unirà giaurida tl Museum Ladin Ciastel de Tor a San Martin na mostra dal titul “Scibla mo n iede - La ferata de Gherdëina danter lecorc y vijions”.
La mostra dëssa lecurdé la ferata che passova mo dan 50 ani tres Gherdëina y descrì la tapes plu mpurtantes de si storia: dai primes proiec a si realisazion ntan la Gran Viera, dal passé dla gestion sot al stat talian nchin a canche la ie unida tëuta ju, dala particulariteies coche inzidënc y desgrazies ala costruzion di viadoc, puenc o tuniei. Nsci saràl da udëi truep documënc tëuc ora dai archifs, esponac y pec che à da nfé cun la ferata, coche diaresc che lecorda i mumënc dla viera, lëures fac a man che i perjunieres rusc giamiova sun velch da maië.., ma n puderá nce scuté su intervistes a testimonesc, cialé films che reverda la ferata y nchinamei cialé ora da n vier de n “vagon” y fé n viac virtuel da Tluses nchin te Plan.
La mostra sarà da udëi nchin ai 31 ottobre 2011 tl Museum Ladin Ćiastel de Tor ntan i orars dl museum y dal 11.11.2011 nchin al 05.02.2012 tl Zënter Manifestazions Cultureles Tublà da Nives te Sëlva.


text:
Arabia Saudita
L'Arabia Saudita a l'è un paes de l'Asia.
A l'è tacada a la Giurdania, a l'Irak, al Kuwait, al Qatar, ai Emiraa Arab Ünì, a l'Oman e al Yemen; a l'è culigaa cunt un punt al Bahrain. El Mar Ross e'l Gulf Persegh bagnen i sò cost.
La capital a l'è Riyad.
La gh'ha una süperfiss de 2.149.690 km² e una pupulaziun de pressapoch 24.500.000 abitant, che pressapoch 7 miliun a hinn furestee.
Urganizaziun pulitiga Selami Mustafa 04/01/1991[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'Arabia Saudita (nom ufizial: المملكة العربية السعودية, Al-Mamlaka al-'Arabiyya as-Sa'ūdiyya) a l'è un regn.
El re a l'è Salaman (del 2015).
La fa part del Cunsili de cuuperaziun del Gulf.


text:
Enfin uss haja en Svizra da 200 emprovas en connex cun la moda da votar electronica. Ed i n'haja dà nagins indizis, ch'insatge n'haja betg funcziunà a moda correcta, ha ditg il chancelier federal Walter Thurnherr.
Las famas ch'il sistem da votar da Genevra saja vegnì fatg il hacken, na constettian betg. Tuttina fetschian ellas malsegiras la populaziun, manegia il responsabel per il sistem da votar online en Svizra. Ed er las lingias grossas en connex cun emprovas da manipulaziun da votaziuns en l'exteriur u en connex cun scandals tar Facebook hajan chaschunà intschertezzas. Quests schabetgs n'hajan dentant da far nagut cun la moda votar, mabain hajan in'influenza sin la furmaziun da l'opiniun. La Svizra veglia introducir in sistem, che fa sez cas dad eventualas manipulaziuns – in sistem pussibel da verifitgar cumplettamain. En in tal sistem haja el dapli fidanza che en mintga auter sistem digital ch'el dovria sin ses computer u telefonin.
Sistem da test tar sistem reglà
Plinavant vul la Confederaziun elavurar in project da lescha per midar la fasa da tests en ils chantuns en in manaschi reglà. Uschia stuessan ils chantuns betg dumandar lubientscha per votar online per mintga votaziun.
Tar las votaziuns ils 10 da zercladur vegnan probablamain radund 114'000 persunas cun dretg da votar che vivan en Svizra a pudair votar a moda electronica. Vitiers vegnan 79'000 persunas cun dretg da votar che vivan en l'exteriur.
RR novitads 09:00


text:
Tl cajo de n documënt de viac danejà à l viagiadëur/la viagiadëura da fé na cherta de viac regulera dan scumencé l viac.
Tl cajo de n documënt de viac nia danejà che ne possa nia unì cunvalidà velel chësta despusizions:
- i/la viagiadëures cun na cherta contactless, cun na tarifa defineda ndependëntmënter dai chilometri fac (Südtirol Pass abo+, Südtirol Pass 65+, Südtirol Pass free), à l dërt de finé l viac scumencià, ma i muessa se damandé debota che la cherta vënie stampeda da nuef;
- i/la viagiadëures de na cherta contactless cun tarifa chilometrica (Südtirol Pass, EuregioFamilyPass Südtirol) muessa fé na cherta de viac regulera dan senté tl mesun de trasport;
- chertes de viac a banda manietica cun na tarifa defineda ndependëntmënter dai chilometri fac (cherta dl di per rodes , cherta urbana per dut l di) vel nchin ala data de destumeda stampeda sun la cherta;
- l viagiadëur/la viagiadëura cun na cherta a banda manietica a tarifa chilometrica (cherta singula, cherta valor) à da cumpré na cherta de viac regulera dan scumencé l viac;
- la Mobilcard, la Museumobil Card y la chertes turistiches vel per dut l di che la cherta ie unida fata “nia da liejer”. Per l rest dl tëmp valëivl muessa la cherta unì sustituida da n duplicat.
Tl cajo de na cherta ntiera ma che ne funzionea nia per n defet tecnich o ajache l material ie fruà ju uniral relascià n duplict debant.


text:
La tema d’accidents en la Ruinaulta era gronda. La via stretga e 166 ciclistas e ciclist che vulan gudagnar ina cursa – quai ha potenzial.
Mo tut è la finala gartegià bain, ed en l'arrivada enta Val fa la presidenta dal comité d’organisaziun, Judith Huonder in facit positiv. Ils cumpliments dals ciclists en nundumbraivels, la nova ruta persvada e sco il victur Vital Albin di, avra ella novas pussaivladads per tacticas che la ruta da Glion Val n'aveva betg.
Ventiraivla victoria per l'organisaziun
Da vart dal comité d’organisaziun è sta d’udir che quella nova ruta duai daventar fixa. Era la data, l’entschatta matg è per ils organisaturs la meglra schliaziun per evitar collisiuns da termins cun autras cursas.
Che l’emprima ediziun da la cursa Ruinaulta – Glion – Val fineschia cun la victoria da l'indigen Vital Albin, quai saja sco ieli sin las rodas, per far marschar l’organisaziun, manegia Marcus Derungs dal comité d’organisaziun.
RR actualitad 06:00


text:
Minisguard dals 31-01-2015
- Sonda, 31.1.2015, 17:40
Lecziuns supplementaras per rivar en il gimnasi
Prest mintgin che fa l’examen d’admissiun per il gimnasi prenda era lecziuns supplementaras. Il para ch’i dovra prest questas lecziuns per passar l’examen. Nus avain visità ina lecziun supplementara e discurrì cun la scolara Fabienne Dahmen da Glion, cun sia scolasta ed ils responsabels dals examens d’admissiun dal gimnasi.
Lavur curta
Quest’emna ha il cussegl federal declerà che las firmas pertutgadas da la crisa dal Euro pon introducir lavur curta. Il Minisguard declera tge che lavur curta è insumma.


text:
L'uniun
Ils cineasts independents rumantschs èn sa mess ensemen per furmar ina gruppa d’interess.
La nova uniun cun il num «Cineasts Rumantschs» ha la finamira da rinforzar il film rumantsch en general ed oravant tut era da promover sia preschientscha en autras regiuns linguisticas.
Cun la nova gruppa «Cineasts Rumantschs, CIR» ha finalmain era la Rumantschia sia lobby per la producziun da films independents. L'avust da l'onn 2007 èn divers reschissurs da film s'inscuntrads ed han decidì da fundar ina uniun. La CIR s’engascha per stgaffir cundiziuns da producziun che permettan da realisar films independents en lingua rumantscha per la televisiun ed era per il kino. Ella represchenta ils auturs en dumondas strategicas e praticas e s’enclegia sco organ da communicaziun envers la SRG. La finamira è dad augmentar la qualitad dal film rumantsch e da'l render pli vesibel era sur ils cunfins culturals e linguistics ora.
Ina finamira da la CIR è la creaziun dad in fond regiunal, cumparabel als models «Fonds Regio», che existan fingià cun grond success en la Svizra franzosa u sco "aide additionelle à la suisse latine" da l'uffizi federal da cultura. La producziun da films rumantschs duess uschia survegnir in ulteriur organ da finanziaziun. Quel permetess da generar novs mezs finanzials e garantiss la producziun da films en lingua rumantscha era independentamain da la SRG.
La CIR porscha cussegliaziun e sustegn a ses commembers en tut las dumondas che reguardan la producziun dad in film. Ella vul esser in organ da lobbying e da communicaziun e vul permetter als auturs rumantschs da profitar da la ritgezza da las differentas experientschas a l’intern da la uniun.


text:
L'avantmezdi ha Andreas Felix communitgà ch'el restia candidat sco er mainagestiun da l'uniun dals impressaris. L'uniun ha bain dà tiers d'avair organisà las presesidas – da las cunvegnas che sajan vegnidas fatgas durant las sesidas, n'hajan els però savì nagut.
A mai èsi mai vegnì endament da metter en dumonda mia candidatura.
Ed er la Partida burgais-democratica sustegna vinavant Andreas Felix sco ses candidat per la regenza grischuna. Felix saja adina stà loial envers la partida, uschia il manader dal cumbat electoral, Gian Michael che discurra d'ina campagna cunter la partida.
Andreas Felix e l'uniun dals impressaris èn sut squitsch pervia da la sentenzia actuala da la WEKO en connex cun cunvegnas tar la branscha da construcziun en l'Engiadina. L'uniun ha bain dà tiers d'avair organisà las presesidas da las cunvegnas, ella na saja però betg stada da la partida e n'haja savì da nagut.
RR novitads 12:00


text:
Digitip – bilantscha «Twint»
- Glindesdi, 5.3.2018, 10:15
-
Emprima emissiun:
- Glindesdi, 5.3.2018, 10:15, RTR
Davent da l'entschatta da mars porschan er ils affars dal Migros l'opziun da pajar cun «Twint». Quest sistem da pajar cun telefonin enconuschain nus en Svizra l'avrigl dapi in onn. Ma tge bilantscha tira «Twint» suenter bunamain in onn?
Tiers quai che la Svizra è enconuschenta per esser in pajais che preferescha da pajar cun daners bluts, ha il sistem da pajar cun telefonin «Twint» pudì persvader radund 700'000 persunas entaifer pli pauc ch'in onn. E mintga mais vegnan en media latiers 15'000 novs utilisaders.
Dentant na datti betg mo adina dapli persunas che fan diever dal sistem da pajament, mabain vegnan ils utilisaders er pli activs: Il dumber da transacziuns s'augmenta.
57% transacziuns privatas
Las pli bleras transacziuns datti cun il servetsch da «Peer to peer» – il servetsch tar quel ch'ins na paja betg in quint ad in'interpresa, mabain ins fa ina transacziun d'ina tscherta summa d'in conto privat sin in auter. Radund 57% da tut las transacziuns vegnan duvradas per quel diever.
Quest servetsch offreschan bain er auters sistems da pajament cun telefonin. «Twint» po tenor atgnas indicaziuns dentant profitar dal fatg ch'il sistem è cumpatibel cun tut las plattafurmas. Betg sco tar concurrents sco «Apple Pay», tar quels ch'ins dovra dus apparats dad Apple.
Online avant affars
Sin il segund plaz è il servetsch da transacziun online. Online è la concurrenza da daners bluts pli pitschna: savens han ins mo la pussaivladad da pajar cun cartas da credit. Tar las cartas da credit stoppian ins dentant inoltrar las atgnas datas, quai na fetschian ils Svizzers betg gugent. Tar «Twint» n'è quai betg necessari: il sistem ò directamaintg access al conto. E da quai possia il sistem da pajar cun il telefonin profitar.
Uschia han differents shops online constatà chi dettia pli pacas interrupziuns da cumpra tar clients che fetschian diever dal sistem da pajament cun telefonin. Pertge blers clients interrumpian la cumpra, cura chels vesian chels ston inoltrar lur atgnas datas.
Il pajament cun «Twint» en affars saja dentant pir sin plaz trais. Quai tranter auter perquai che blers affars gronds n'offereschan betg anc la purschida da pagliar sur «Twint». Però er tar Coop, ch'è gia dapi l'entschatta partenari da «Twint», è il cumpart che paja en ils affars via telefonin anc plitost bass, el creschia dentant.
Da giuven fin vegl
Surstar fa tenor il pledader da «Twint» ch'il sistem ha success en tut las categorias da vegliadetgna. Uschia è «Twint» er tar persunas sur 60 in tema. Il pli popular è il sistem da pajament però tar persunas tranter 20 e 40.


text:
Digitip – declerar cumpras en l’exteriur via telefonin
- Glindesdi, 14.5.2018, 10:15
-
Emprima emissiun:
- Glindesdi, 14.5.2018, 10:15, RTR
La duana svizra ha lantschà in'app per simplifitgar il process da declerar cumpras a la duana. L'app ha num QuickZoll.
Cun agid da l'app pon ins declarar la rauba ch'ins cumpra insanua a l'exteriur gist cun il telefonin. En l'app QuickZoll pon ins inditgar tge rauba che contas persunas han cumprà a l'exteriur. Ins po lura era gist pajar cun ina carta da credit il dazi. Plinavant porscha l'app er ina documentaziun davart la quantitad da rauba lubida ed il proceder da duana.


text:
Grazia a la nova cunvegna en chaussa «collavuraziun dals dretgs da concurrenza» hajan ins pudì barattar effizientamamain infurmaziuns nua che quai saja fin ussa betg stà pussaivel, scriva la CUMCO. En quest connex numna ella tranter auter proceduras en il sectur da bancas, sco era la fusiun da General Electric ed Alstom Energy.
Potenzial vesa la CUMCO anc tar il barat da mussaments. Qua saja anc pussaivel da nizzegiar meglier las pussaivladads da la cunvegna. Cunzun il barat informal avant las inquisiziuns saja sa cumprovà.
La cunvegna da «collavuraziun dals dretgs da concurrenza» tranter la Svizra e l'UE è en vigur dapi l'emprim da december 2014.
RR novitads 16:00


text:
Hinwil
Hinwil a l'è un cumün svizzer del distret (en todèsch: Bezirk) de Hinwil, in del Canton Zürigh. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 22.31 km² e in del Dicember 2011 al gh'eva una popolazion de 10 559 abitant.
El cumün de Hinwil al se tröva a una altitüden de 565 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bäretswil, Bubikon, Dürnten, Fischenthal, Gossau, Wald, Wetzikon. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:[1]
References[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Hinwil in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Media relaa a Hinwil su Wikimedia Commons
- Sit ufizial
- Hinwil in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.


text:
Durant bunamain quatter mais, davent dals 10 da december enfin ils 2 d'avrigl, vegnan las lingias d'auto da posta da Glion enfin Vrin e da Glion enfin Sursaissa Friggahüs ad esser gratuitas. Tenor Ernst Sax da la gruppa «Masterplan Mundaun» è la finamira da far l'access al territori da Sursaissa Mundaun pli attractiv.
Betg mo per skiunzs
Quella purschida vala per tuts, giasts sco era indigens. Ella na duai betg mo esser per ils skiunzs, mabain era per turists che na van betg cun skis. Cun quella purschida sajan numnadamain tut las lingias dal traffic public en las vischnancas Lumnezia e Sursaissa gratuitas.
In onn emprova
Quai test è planisà ina giada per la proxima stagiun d’enviern. Sch'i vegn a dar insatge sumegliant la stagiun d’enviern 2018/19, vegn decidì pli tard. Ils custs da quai test e co els vegnan repartids sin ils quatter partenaris, las trais vischnancas Lumnezia, Glion e Sursaissa e las pendicularas Sursaissa Mundaun, n'ha Ernst Sax betg vulì tradir. Sulet che la clav da repartiziun dals custs saja sumeglianta sco era tar auters projects da quels partenaris.
RR actualitad 07:00