text:
- Ricardo Rodriguez entras in penalti (42avla minuta) e Haris Seferovic (82avla minuta) han sajettà ils gols per la Svizra.
- Il capitani Stephan Lichtsteiner ha giugà ses 100avel gieu per la naziunala svizra.
- Glindesdi sgola la Svizra en direcziun Russia ed en ses quartier da basa a Togliatti.
I n'ha betg duvrà in gieu da gala per batter il Giapun ch'ha per gronda part trumpà avant bun 7'000 fans en il stadion Cornaredo a Lugano. Plinavant n'èn omaduas equipas betg idas al limit avant il punct culminant en Russia.
En cumparegliaziun cun il test encunter la Spagna ha il trenader naziunal Vladimir Petkovic fatg gist tschintg midadas. Uschia è Granit Xhaka vegnì enavos en l’equipa suenter sia blessura. En il gol ha giugà il numer dus Roman Bürki ed ils giugaders Mario Gavranovic, Remo Freuler e Breel Embolo han survegnì la schanza da giugar dal cumenzament. Suenter pausa ha Petkovic lura fatg ulteriuras midadas.
Uschia vai vinavant
Glindesdi sgola l’equipa svizra en Russia ed a partir dals 14 da zercladur cumenzan ils campiunadis mundials. La naziunala svizra dat ses emprim gieu da gruppa la dumengia, ils 17 da zercladur la saira a las 20:00 uras temp svizzer encunter la Brasilia. Silsuenter spetgan la Serbia (22-06) e la Costa Rica (27-06). La finamira dals Svizzers è da cuntanscher il quartfinal.
RR novitads 23:00


c: text/html

text:
La halla polivalenta da Panaduz è quasi adina occupada. Las scolas e numerusas uniuns nizzegian ella. Perquai ha la vischnanca decidì da bajegiar ina nova halla in zic pli gronda che l'actuala. Quai gist sper la halla existenta.
Cunzunt las uniuns da sport han dentant il basegn d'ina halla anc in zic pli gronda, numnadamain ina halla dubla en grondezza da turnier. Vul dir: Enstagl da la halla previsa da la vischnanca da 28 sin 20 meters duai dar ina halla da 30 sin 24 meters. Perquai hai dà ina petiziun.
Vischnanca prenda si il giavisch
La vischnanca ha suenter discussiuns cun las uniuns, ch'han tenor Janine Bergamin, ina da las petiziunarias, giu da prestar blera lavur da persvasiun, lura prendì si quest giavisch. Sch'i vegnia gia bajegià ina halla saja bun sche las uniuns, che dovran lura er ella, èn er cuntentas cun la halla, uschia Elita Florin, presidenta communala da Panaduz. Perquai è uss la varianta en grondezza da turnier sin maisa.
La radunanza da vischnanca ha d'approvar il credit da planisaziun da 500'000 francs ch'è integrà en il budget da l'onn proxim. Pir suenter vai lura per il credit da construcziun. La vischnanca quinta cun custs da radund 12 milliuns francs.
RR actualitad 08:00

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Acid house
La Acid house a l'è un sota-gener de la müsega house cunt un stil ripetitiv e ipnotich, cun campiun o toch parlaa al post de test cantaa. Fundamental a l'è el sun del sintetisadur
Roland TB-303, istrüment che'l dupraven i DJ de Chicago per i sò sperimentaziun. In particular se fa riferiment al 1986 e al DJ Pierre. El prim singul a l'è Acid Tracks di Phuture (1987); chel cunt püssé sücess Dream Girl del DJ Pierre (1987)
L'Acid house la s'è pöö spantegada anca in del Regn Ünì, in Australia e Europa, e la sunaven i DJ del scuminci del periud di Rave.


text:
Flem cun Binia Feltscher, Irene Schori, Franziska Kaufmann e Carole Howald eran suenter quatter ends gia cun 1:4 en retard, e suenter otg ends stevi 4:7. La finala han las Grischunas mo anc pudì plazzar mintgamai in crap en ils dus davos ends, uschia che la terrada è stada inevitabla.
Enstagl Flem va Baden a Peking
Baden Regio, las campiunessas mundialas dal 2015, èn uschia sa qualifitgadas per il campiunadi mundial da quest onn. En in mais pon skip Alina Pätz ir a Peking ensemen cun Nicole Schwägli, Marisa Winkelhausen e Nadine Lehmann.
Campiun dals umens è Genevra
Il club da curling Genevra cun il skip Peter de Cruz gudogna il final encunter il club da curling Dübendorf cun 8:6 e daventa uschia campiun svizzer. Duas giadas è il team da Genevra ì en avantatg, il team da Dübendorf cun il skip Felix Attinger, figl dal campiun d’avant blers onns Peter Attinger, ha dentant adina puspè pudì egualisar. Uschia han suenter duas uras e mez ils davos craps decidì la partida en favur dal team da Genevra.
Per Genevra cun Valentin Tanner, Peter De Cruz, Claudio Pätz e Benoît Schwarz, munta questa victoria era la qualificaziun per ils campiunadis mundials ad Edmonton (Canada), che han lieu entschatta avrigl.
RR novitads 14:00


text:
My ebony cunt ;) (comment)
Tags:ebony cunt shaven cunt spread open cunt gaping cunt fingers in cunt cunts cunt lick teen panties hairy shaved cunt black / ebony shaved cunt pussy teen mix meaty cunt mancunt ebony, sexy, amatuer, nn ebony feet cunt licking bald cunt shaved cunt asian cunt slut,pussy,cunt,ass, hairy cunt held open cunt big boobs ebony teen cunts cunt gap titty cunt slut milf whore cunt sucking teen cunt pierced cunt big cunt lips gaping meaty cunt muff, lingerie, thong, cunt cunt ass amateur, black/ebony spread, pussy, cunts, wide open samantha hastings cunt ebony black


text:
La Confederaziun aveva avertì gia il favrer d'ina derasaziun dal vidrustgel. L'Uffizi federal per la sanadad aveva danovamain cusseglià da sa laschar vaccinar, pertge er en l'Europa sa derasa il vidrustgel.
Il mars ha il center da l'Europa per prevenziun e controlla da malsognas registrà sulet en la Rumenia 3'446 cas da virustgel dapi il settember. Ils pli blers pertutgads n'èn betg stads virolads.
Scola da Savognina aveva fatg pli lungas vacanzas da Nadal
En il Grischun hai dà intgins cas da virustgel, il temp da Nadal e Bumaun, a Savognin ed a Tavau. Dapi ils 27 da schaner n’hai dentant dà nagins pli, di il medi chantunal Martin Mani. La populaziun saja da principi immunisada bain envers il virustgel, uschia che quai saja ina malsogna rara. Magari dettia quai in pèr cas da virustgel, e suenter ditg nagut. Quai saja il svilup normal da questa malsogna.
Emprima unfrenda dapi il 2009
Il favrer è l'emprima giada dapi il 2009 morta ina persuna dal virustgel. In giuvenil è mort sin la staziun intensiva pervia d'in collaps dal lom. Perquai ch'el aveva leuchemia aveva l'unfrenda fatg ina terapia che aveva flaivlentà fermamain ses sistem d'immunitad. Perquai n'haja er la virola betg gidà.
Quest cas mussia tenor la Confederaziun quant impurtant ch'i saja da sragischar il virus dal virustgel er en Svizra. Tenor studis èn almain 95% da las persunas che han virolà ina giada cunter quel immunas.Tar persunas ch'èn viroladas duas giadas crescha il schurmetg sin 98%.
Ensemen cunter il virustgel
Finamira da la Confederaziun è che almain 95% da la populaziun laschan virolar cunter il virustgel. Uschia n'avess il virustgel naginas schanzas pli da sa derasar en Svizra.
Sche 95% da la populaziun fiss virolada protegess ella uschia er quellas persunas che n'han senza savair nagina protecziun dal virus e quels che na pon betg laschar virolar per motivs medizinals.
RR novitads 14:00


text:
Quest sistem dual u parallel - in'organisaziun tenor dretg canonic e dasperas in'organisaziun tenor dretg public - funcziunia sulet sch'i dettia ina buna enclegientscha tranter il spiritual e l'uvestg e da l'autra vart tranter la suprastanza da la vischnanca da plaiv (cumin-baselgia) e la cumissiun d'administraziun dal Corpus catholicum. Quai di l'anteriur derschader federal Giusep Nay.
Uvestg ha dretg da veto
Fusiunar ina vischnanca da plaiv (cumin-baselgia, Kirchgemeinde) è pli simpel. Qua dovri sulet ina decisiun da la radunanza generala da la vischnanca. L'uvestg n'ha tar ina tala fusiun nagin dretg da veto. Quel ha el sulet tar ina fusiun da plaivs.
Afier ils proxims 2 onns vegni fitg probabel a dar intginas fusiuns da vischnancas da plaiv. Il sistem nov da contribuziuns da la baselgia chantunala sforza numnadamain las vischnancas da plaivs pitschnas da fusiunar.


text:
Sumegliant vesa quai era ora en il Grischun. Ils resultats da tut las 114 vischnancas grischunas è enconuschent.
Per quai èsi ì
La midada da la lescha duai dar a pèrs cun malsognas geneticas e pèrs che na pon betg survegnir uffants a moda natirala dapli opziuns. Quai per evitar da dar vinavant malsognas geneticas.
Per ils adversaris vegnessi dà via libra ad in sistem per selecziunar tranter uffants ch'èn degns e da quels che n’èn betg degns da viver. Quai mainia ad ina discriminaziun da persunas cun impediments.
RR novitads 12:00++


text:
E inzò ci abbiamo andato a vedere il film delle sfumature del grìggio che stèvn Samànd, Dèbbora, Annarìt, Ngurnatèll, Mariassùnd, Cungètt e tutte le altre amiche che stèvn allup’t che savèvna vdè stu cazz d film. Atipòrk!
Che pò pure Lilìn Manuzzèll e Robbertìn Ukkijsturt stavano allupati pkkè quill appèn esce kokkekkòs d frkamìnd oppure kokke pil d ciànn fanno brutto assai. Ma però celò detto: “Oh, angòr v mttìt a fà i sgorgimènd alla muccìna mo ke si astùtano le luci, che sinnò facìm na fgùr d mmèrd!”
E inzò, s’accummènz stu cazz d film che stava questo che si chiama Cristian Grei (cum e u iucatòr du Fogg’ Grea) che tnèv i sold accatèn e stèv nda nu grattacìl colle femmine bone che facevano le segretarie porche accatèn, che Tonìn come le ha viste ha fatt: “Stucà! I segretàrij che fann i kinòtt a pausaprànz!” e mi ho crepato dalle rìse già dal primo minuto. Piglia e stèv questaqquà che si chiama Anastasia (cum e à candànd) che ciaveva fà l’indervìst ma però er nu poc virghignòs e accacagghiàva. Ma però a quello ci piaceva e piglia e ha ngumnz’t che la andava appresso appresso che sa vulèv fà. E ci facev i regalìn e facèv tutt ù tùst, e l’ha andata a prendere pinzìn alla ferramènda ndoghè che fatigava questaqquà. Che infatti è iùt Manuzzèll piglia e ha ditt: “oh ma quest nn facèv à giurnalìst? cumè che mò fatìg à ferramend?” Ma quill Lilìn è nu pngòn e non ha capito che quill è nu film e succèdn i fatt allucinànd. Eeee vdè u rìst!!!
E inzò e quist siccom che se la vuole fare, se la porta coi macchinoni e pur collelicottero e s mètt a fà u grùss, ma però quannè che arriva che adda nzippà u biscòtt, piglia e ci dice a quella: “Non ti tocco se prim non mi dai u permèss e firm u condràtt“… Piglia e Giuànn u cambagnùl dice: “Kessò? ù cundràtt? e ke t stì accattànn nu trattòr da Capobbiàng?” efèss le rìse che ciàmm fatt, Tonìn tnèv i lacrm imbaccia a lìukkij che si vedevano pure alla scuria cum se foss che tnèv i brillandìn.
E inzò questa ngapèv nind stu fatt du cundràtt e quello ci dice: “Mo t fazz avdè la stanza dei giochi” che quella si penzava che tnèv à pleistèscio ma però quill tnèv cum se fòss nu seccsisciòpp: frùst, frustìn, bènd, mascherìn, zòk e zuculèll p’attaccà, robb d manètt, vibbratùr! nateppòc e ci mancava solamènd u divanètt d divafutura ki telecàmr che putevn fà à trasmissiòn co Robbertaggèmm e quell’ata buglia che stc’ semb nzìmm! kesimmalà!
E inzò questaqquà vèd tutt sti cazz d còs e si shkanda, ma però quello ci dice che è nu fatt bell e che sop o cundràtt putèvn cundrattà tutt còs per farci scegliere solo quello che voleva lei.
Ma però quell vulèv ascì a magnà o ristorànd, a fà à pizz, iccìnema, u teàtr, a dorm nzìmm, cum se foss che si voleva fitanzare e suu vulèv pur spusà pkkè avèv vist che quist tnèv i sold accatèn. Ma però quill ce l’ha detto che a lui non ce ne freca di andare a fà i còs dei fitanzati, quill vulèv shkìtt frkà ammòstr e vulèv fà u dominatòr. Che pò sè scopèrt che quest èr pur vrginèll!! Efèss e che at kiùv! Quill è rumast cum e nu babbiòn, è andato Tonìn pigghij e ha fatt: “cumbà, at che cundràtt, qua ce nzippà ù bskòtt nda spaccàzz che è pur strettastrètt e tèn a flìgn!“. Efèss maffàtt ndumacà tropp i rìs, stubbastà!
E inzò, vùt e aggìr, vùt e aggìr, questa non voleva firmare u condràtt e quist che ci diceva: “aspì che mo t fazz vdè quandè bell” e si facevano le frekate senza condràtt dentro alla vasca, sop ò litt, sop ò tavl. Ma però a nu cert pund Lilìn ha menato una loffa mondiale e ciaffàtt affucà a noi e a tutt i gend che stavano tùrn tùrn!! Efèss stèv na signòr che, in mezzo alla scurìa,facèv: “mamma mia che puzza! ma chi è questo cafone che l’ha fatta? ma non si vergognano?” và Manuzzèlla piglia e ci fà: “mè signò, dì à vrtà che sì st’t tu a LLndà!!! che i lòff, chi ì sènd p prìm è quill che l’ha mn’t!” efèss e che fgùr d mmèrd!! Anzi, efèss e che fìt d mmèrd!!
Mè inzomma alla fine questaqquà, siccòm che quello ci regala pure il macchinone e u combiùte, ci dice che vol fà na pròv e si fa paliàre ca frust p vdè cum cazz è u fatt. Ma però quello la dà forte e la fa male e ghèss nz vol fà tuccà kiù, tand ormai quill l’avev anghiùs d sold e non ce ne frecava più niente a lei.
Piglia e se ne va e u lass accussì. E inzò quella si ficca nella scenzòra e se ne va e u film s fnèsh accussì, a capa di cazzo proprio. E inzò pigghij e s sènd a Ukkijstùrt che lucculèij: “mamm e ke kiùv d cìnm!” piglia e va Tonìno e rspònn: “Ukkijstù ma che t pnzv che savevna spusà?”
E inzò abbiamo uscìto piglia e le femmine dicevano tutt i fatt d sendimènd, efèss stava una che ha ditt: “alla fine del film il dolore interiore che ha provato Anastasia era più grande del dolore fisico delle frustate“, va Tonino piglia e fà: “e quill ciaveva mnà quatt papagnùn nde dind, pò vogghij vdè se tnèv angòr u dolòr inderiòr” e quella là guardato storto. Sti cazz d fèmmn ni pui pazzià p nìnd!
Alla fine ce ne abbiamo andato e stèv una che era na cumbàgn d Congètta che facèv i battùt… “ma voi uomini“, “daqquà, dallà“, “e patapìmm e patapàmm“. Ciagghij ditt: “oh ma tu da quanda timb nn frìk?” e quella sè messa a ridere piglia e ha fatt: “non si chiede a una donna! sei un cafone” e cioddetto: “mè, tamm capìt purattè! trs nda cindvindisètt, senza cundràtt e senza nind, che t fazz addcrià“. E melò portata subbt subbt. Sti cazz d fèmmn, quann vonn frkà fann semb u gìr allàrg allàrg…
Al cinema a vedere le sfumature del grigio20 02 2015
E inzò ci abbiamo andato a vedere il film delle sfumature del grìggio che stèvn Samànd, Dèbbora, Annarìt, Ngurnatèll, Mariassùnd, Cungètt e tutte le altre amiche che stèvn allup’t che savèvna vdè stu cazz d film. Atipòrk!
Commenti : Leave a Comment »
Categorie : Le mie avventure


text:
Mes Emprim Mais: Andrina Janki
- Mesemna, 1.8.2018, 8:00
L’avust cumenzan circa 1'250 emprendistas ed emprendists en il Grischun lur emprendissadi. In temp nua che bler sa mida. Ina che fa er quella midada è Andrina Janki da Sedrun.
Ella cumenza l’avust 2018 l’emprendissadi sco commerzianta tar la Banca chantunala. Durant l’entir avust accumpagnain nus ella tras ses emprim mais e tematisain quitads ch'ins ha, sch'ins cumenza insanua ina nova plazza. Per exempel avain nus tips per quels che emblidan svelt nums. La seria «Mes emprim mais» chattas ti sut rtr.ch/SwissSkills.


text:
Il chantun da Berna sto uss giuditgar sch'il proceder è correct. Il president da l'uniun dals architects ha confermà tals rapports en las medias.
Il zercladur avev'il Museum d'art da Berna preschentà ses plans per in schlargiament che custa 40 milliuns francs. Cun surdar l'incumbensa direct vulevan ils responsabels evitar retardaments ed uschia era custs supplementars. Igl è previs ch'il chantun da Berna surpiglia 32 milliuns francs.
L'uniun d'architects pretenda che las lavurs vegnian scrittas ora. Il museum d'art saja ina fatschenta subvenziunada dal maun public ed haja da scriver ora lavurs da questa dimensiun. Plinavant haja il museum da svegliar chapientscha per la cultura da bajegiar ed en quest rom era in'obligaziun da scriver ora lavurs per chattar la meglra soluziun pussaivla. Perquai drovia quai ina concurrenza d'ideas, uschia il president da l'uniun d'architects.
RR novitads 16:00


text:
Top Gun
Top Gun (id.) 'l è 'n film 'd asiòṅ americàṅ dal 1986 ad Tony Scott ch'l à purtâ a cà al Prèmi Òscar dal 1987 par la canta Take My Breath Away dal grup di Berlin, scrita par Giorgio Moroder e par Tom Whitlock, óltar a atri tri nomination.
'L è custâ quìndas migliòṅ ad dòlar ma al 'n à fat sù da piò ad tarśènt-sinquantasiē.
Sunt
Al tenènt Pete Mitchell (Tom Cruise), dit “Maverick”, e al tenènt Nick Bradshaw (Anthony Edwards), dit “Goose”, i èṅ un pilòta e 'n navigadōr dla Marìna di Stat Unî imbarcâ in sla pòrtaparéć Enterprise in viàś vèrs 'l usèan indiàṅ. Durànt un vōl ad qvéi sòlit insém a Bill Cortell (John Stockwell), dit “Cougar”, e a Sam Wills (Tim Robbins), dit “Merlin”, i lèśan al signàl 'd un veìvul "fóra róta", dū MiG-28 suviètic a dir dabòṅ. Maverick al taca a cùr'r-'g adrē, a và pèś a Cougar ch'al s cata cun 'l aparéć rus da drē da lò ma par sò furtùna quàl là al n vōl minga vèrar fōg sèg e pò a riva anc Pete in sò ajùt.
Quànd tut 'l è finî Bill al fà rapòrt a 'l sò cap e pò al dà 'l dimisiòṅ parchè al n pōl minga cumpatìr-'s al fat 'd ès'r andâ in a risć ad réndar sò fiōl pìcul, che lò al n à mai vdû, òrfan. Al cap al s arlìa cun Maverick e Goose parchè i s èṅ mis in perìcul par salvàr al sò cumpàgn e 'l i spedìs a la scóla di Top Gun a 'l pòst ad Merlin e ad Cougar. Chi lōr dū i gh'aṅ da sudàr dimóndi là parchè 'l adestramènt 'l è dûr. Insém a lōr a gh'è anc na dóna, l'astrofìśica Charlotte Blackwood (Kelly McGillis), dita “Charlie”.


text:
Judo
Judo vul dir verbalmain "via miaivla" e vegn dal Giapun. El è in sport da cumbat ch'ha il princip da gudagnar tras capitular.
Judo è vegnì fundà a l'entschatta dal 20avel tschientaner dad Jigoro Kano (1860-1938). El ha stgaffì ina simbiosa or da differents stils da Jiu-Jitsu, ch'el ha emprendì cun gronda disciplina en sia giuventetgna.
In cumbattant da Judo vegn numnà judoka.
I dat dus princips filosifics fundamentals pli specifics en il judo. Per l'ina l'agid vicendaivel, la chapientscha dal svilup d'omadus ed il bainstar, per l'auter il meglier pussaivel engaschament da corp e spiert.


text:
Pascal Gamboni: «Da mai se»
- Mesemna, 11.4.2018, 9:30
-
Emprima emissiun:
- Mesemna, 11.4.2018, 9:30, RTR
Pascal Gamboni ha cumenzà sia carriera musicala cun la gruppa ils Passiunai.
Suenter in excurs en l'Engalterra a Bristol fa el uss dapi bunamain diesch onns musica sco solist. Cun quai ha el gia gì grond success er sur ils cunfins svizzers ora e perfin dumagnà sin ina tribuna a New York.
Collià cun quai success èn er lungas turneas en auters pajais. Per far sumegliar curt durant in lung viadi tras la Germania ha Pascal Gamboni legì la biografia dad ina da sias bands preferidas: Oasis. Quai ha inspirà el tar sia nova single «Da mai se».


text:
En il futur pudess la staziun da tgira per erizuns tgunsch vegnir manada da la pensiun d'animals ARCHE a Cuira. In concept per ina staziun d’erizuns chantunala è vegnì elavura en collavuraziun da dal substitut dal veterinari chantunal e la pensiun d’animals ARCHE.
100‘000 francs pervia da la lescha
Che la staziun d’erizuns in spe duai custar 100‘000 francs po far surstar areguard da la grondezza dals animals che duain lura in di vegnir tgirads en quella. Responsabel per quests custs èn il sa cuntegnair social da l’erizun e las perscripziuns en l’ordinaziun davart la protecziun dals animals e la lescha davart la protecziun da la natira chantunala. L’erizun è in animal selvadi protegì en il Grischun.
Mastgels agressivs
In ferm factur per ils custs è, ch’ils erizuns dovran relativamain bler plaz. Ils mastgels attatgan e mazzan schizunt in l’auter, sch’els ston viver sin in spazi memia pitschen. Il concept d’erizuns prevesa ina capacitad da maximalmain 72 erizuns. Quels ston pudair star en spezials containers en l’intern ed en spazis separads in da l’auter sut tschiel avert.
RR Novitads 14:00


text:
Quai è vegnì enconuschent ier saira a la radunanza communala da Val. La vischnanca aveva annullà l'iniziativa perquai che Remo Stoffel haja gia pajà ils 6 milliuns francs e perfin empermess 4,5 milliuns supplementars per la halla polivalenta da la vischnanca.
La decisiun da bajegiar in halla polivalenta è crudada il mars da quest onn e quai cun gronda maioritad. Perquai è la suprastanza da Val vegnida a la conclusiun che l'iniziativa saja gia ademplida.
Betg chattà il discurs
La suprastanza haja tschertgà il discurs cun ils iniziants mo quai saja la finala betg stà pussaivel di Schmid. Er il fatg ch'ils daners da Remo Stoffel pretais en l'iniziativa sajan gia sin il conto da la vischnanca n'hajan betg persvas ils iniziants.
Ils arguments dal iniziants ch'han tratg vinavant il cas tar la dretgira administrativa n'èn betg stads d'eruir. Dals emprims che han suttascrit l'iniziativa n'era nagin preschent a la radunanza communala da venderdi saira.
La suprastanza è dal maini d'avair bunas schanzas avant dretgira, manegia Schmid ed el deplorescha ch'i na saja betg stà pussaivel d'evitar quest pass giuridic dals iniziants.


text:
Lorena e la moda
- Sonda, 18.3.2017, 18:30
L’absolventa da design da moda Lorena Projer ha la fin d’emna passada preschenta sia emprima collecziun. Quai a la Doing Fashion. Nus la vain accumpagnà durant il grond di
Sche Lorena Projer passa tras ses vitg da patria Alvaschagn, lura procura quai adina puspè per gronds egls. Ella è gugent creativa ed experimentescha tar la vestgadira. Oramai ha ina absolventa da design da moda era dad ir cun la moda.
La moda en vitgs muntagnards na correspunda dentant betg a quella da la gronda citad. En vitgs grischuns è per exempel la vestgadira da mecanist tschuf cumplettamain acceptà, vestgadira pli modern procura dentant adina puspè per discussiuns. Or da quel motiv ha Lorena Projer sco lavur da finiziun vulì cumbinar ils dus munds en sia collecziun. Il resultat ha ella ensemen cun ils auters absolvents preschentà la sonda saira a Basilea.


text:
Trais dunnas èn sa messas ensemen per illustrar in cudesch cun texts litterars en rumantsch grischun. Entaifer quest project han ellas sviluppà en in labor fotografic rodund 600 fotograms.
Ina tecnica antiquada
Per lur lavur han ellas tschernì differents objects adattads ed illuminà ils objects sin palpiri fotografic. Lura han ellas mintgamai bagnà il palpiri en in bogn da svilup, nua ch’il maletg e cumparids suenter in pèr secundas. Per lavurar cun la tecnica analoga veglia dovra quai lavur dad organisar ed installar in labor da fotografia. Era perquai na vegn la tecnica betg pli duvrada savens. Mintga fotogram e unic e na sa betg vegnir copiads.
Ina collecziun enorma
Èn la fasa da svilup intensiva en var 600 fotograms naschids. Ina pitschna part da quels èn vegnids duvrads per illustrar il cudesch cun text en rumantsch grischun «mintgadi». In'autra part è exponida en in salun da coiffeur a Turitg. La gronda part vegn però dustada giud maisa e sa tschenta en ina scatla. Tut tenor incumbensa prendess il trio dentant gugent puspè enta maun quella scatla.


text:
Suenter pli che dus onns ha la Svizra puspè ina miss. La sonda saira è Jastina Doreen Riederer daventada miss Svizra 2018. La giuvna da 19 onns da Spreitenbach en il chantun Argovia ha persvadì la schuria durant las quatter fasas da l'elecziun. Da professiun ès ella spezialista da commerzi en detagl. En la cursa per il titel eran en tut 11 dunnas giuvnas tranter 18 e 25 onns.
La davos'elecziun da la miss Svizra è stada il november 2015 – cun Lauriane Sallin sco victura. Silsuenter è l'occurrenza da miss Svizra vegnida en novs mauns.
RR novitads 06:00


text:
Avrir il pass en in'emna
Quests dis èn lavurers vid rumir la via sur il Pass dal Lucmagn. Els possian far mintga di var 300 meters, di Otti Flepp che maina la gruppa da segirtad. Dus exchavaturs ston prender surora la naiv per che la fresa possia insumma metter ora quella. La naiv saja per part 7 fin 8 meters auta. Sche quai na naiva ubain plova betg pli, quintian els da pudair avrir la via en in'emna, surtut era perquai ch’ils Tessinais gidan a far liber la via davent dal pass.
Tessinais hajan acceptà la situaziun
Naiv, vents e la plievgia hajan chaschunà ils gronds problems, di il president da la Pro Lucmagn, Martin Candinas. E la situaziun cun las bleras lavinas hajan els vulì mussar a la populaziun en la medias socialas. Perquai hajan era ils Tessinais gì chapientscha per la situaziun extraordinaria ch’il pass è stà serrà uschè blers dis.
Anc mai gì in accident
Insatge è cler, sco Martin Candinas punctuescha: Prioritad haja la segirtad. Il pass vegnia avert mo sche la via è segira, e cun questa devisa hajan els gì success. En l’istorgia da la Pro Lucmagn, ch'è vegnida fundada il 2000, hajan els anc mai gì in accident.
Prolungar galaria
L’enviern passà mussia dentant era ch’il chantun stoppia concretisar las investiziuns per la via sur il pass. Previs èsi da prolungar la galaria avant Sontga Maria per 300 meters en direcziun dal mir da fermada.
RR actualitad 12:00


text:
Curt e concis
- Il president nov vegn a restar il vegl: La victoria da Wladimir Putin è pli che segira.
- In'emprima enquista suenter l'elecziun, in exit-poll, attribuescha 73,9% da las vuschs a Putin.
- Il quint dal Kreml, che vul che 70% dals 109 milliuns votants russ sa participeschian a las elecziuns, para dad ir si.
- La dumengia d'elecziun è er vegnì rapportà da manipulaziuns russas ed attatgas da cyber da l'exteriur.
- Emprims resultads vegnan spetgads a partir da la saira las 19:00.
Fertant che la Russia elegia rapportan vers il suentermezdi observaders da las elecziuns da cumprovas da manipulaziuns.
Manipulaziuns da betg pudì vuschar fin a vuschar pliras giadas
Aderents dal politicher d’opposiziun Alexej Nawalny han rapportà, ch’els n’hajan betg pudì entrar en locals d’elecziun. Auters rapportan da cas nua ch’i saja vegnì vuschà pliras giadas. En videos, che curseschan en la rait, èn da vesair biros d’elecziuns nua che pachets entirs da cedels d’eleger èn vegnids stuppads en las urnas.
Tenor indicaziuns russas sajan 1’300 observaders da l’exteriur activs tar l’elecziun. Uschia haja l’ Organisaziun per la segirezza e la collavuraziun en l’Europa OSCE tramess 600 observaders en Russia. Ella vegn a dar enconuschent sias observaziuns il glindesdi.
Attatgas da cyber en differents lieus
La rait da computers da la cumissiun d'elecziun russa haja stuì sa defender al di d'elecziun cunter attatgas da cyber or dad almain 15 pajais. Ils servers sajan vegnids inundads da dumondas da massa (DDoS) per metter els plat, ha fat a savair la scheffa da la cumissiun d'elecziun, Ella Pamfilowa, gia l'avantmezdi a Moskau.
Sper la pagina da la cumissiun sajan er pertutgadas medias russas, scrivan las agenturas. Las attatgas derivian dad almain 15 pajais, vegn er citada l'agentura da novitads Tass, ch'è fidela al Kreml.
Il vegl vegn ad esser il nov – nagin ha schanzas sper Putin
En Russia èn averts ils locals per in'elecziun, ch'era decisa gia avant ch'ella aveva cumenzà. Wladimir Putin vul vegnir reelegì – e perquai èsi exclus, ch'ils ulteriurs sis candidats u la candidata vegnan ad avair ina schanza. Uschia vegn la pussanza en la sedia da la regenza russa, il Kreml, restar almain per sis ulteriurs onns tar Putin.
Participaziun ad elecziun vegn valitada sco impurtant indicatur
L'unic che n'è anc betg cler è quant auta che la participaziun a l'elecziun vegn ad esser. Ella vegn valitada da tut las varts sco impurtant indicatur per l'atmosfera en il pajais – e perquai èn tuts clamads a las urnas.
Uschia fa er la Sbornaja, l'equippa naziunala da la Russia, reclama per ir a vuschar.
La finamira dal Kreml è gia enconuschenta da ditg: El vul cuntanscher ina participaziun da 70%. Tar l'ultima elecziun aveva Putin savì persvader a 64,4% da quels 65,3% dals Russ ch'eran ids ad eleger.
Putin ha dà giu sia vusch a Moskau
Il president da la Russia sez ha votà la bun'ura a Moskau. Tenor l'agentura Interfax haja el ditg dad esser persvadì dal program ch'el propona al pajais. El n'haja naginas pretaisas envers l'autezza da sia victoria. Putin saja cuntent cun mintga cifra da pertschients «che permetta dad accumplir las lezias dal president».
La Russia elegia dapi la sonda notg
Independentamain da quest votum dal president para il quint dal Kreml dad ir si: L'Ost lontan dal pajais e la Sibiria han gia elegì. Da là annunzian tut las autoritads regiunalas che la participaziun saja pli auta che tar l'ultima elecziun.
Actualmain elegian ils Russ en il vest dal pajais, nua che la gronda part dals Russ abitan. En Russia dastgan eleger 109 milliuns. Ils emprims resultads vegnan spetgads la dumengia saira las 19:00 da l'exclava Kaliningrad en la mar da l'Ost.
RR novitads 10:00++


text:
Berna
Berna (inscí anca in italian e rumanc; Berne in frances e ingles; Bern in tudesch; Bärn in dialet bernes; Bèrna in arpitan) l'è una cità dela Svízzera, e l'è anca la sò capital. La sa tröa in del nord del paes, in del circol aministrativ de Berna-Mittelland, region aministrativa del Mittelland Bernes, in de la part a magioranza linguistega todèsca del Canton Berna del qual l'è anca la capital.
El cumün de Berna al se tröva a una altitüden de 542 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bremgarten bei Bern, Frauenkappelen, Ittigen, Kirchlindach, Köniz, Mühleberg, Muri bei Bern, Neuenegg, Ostermundigen, Wohlen bei Bern e Zollikofen.
In del Dicember 2010 la cità de Berna la gh'eva una popolazion de 124381 abitant, che vegnen pressapoch 300.000 se cunsiderum tüta l'area metrupulitana. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 51.6 km²
L'UNESCO l'ha diciarada patrimoni cultüral mundial per el sò patrimoni ürban medeval.


text:
Facebook ha annunzià reglas pli severas per reclama cun cuntegn politic. Tgi che vul publitgar tals inserats sin la plattafurma sociala sto en l'avegnir far enconuschent sia identitad e ses lieu d'origin. Quai ha communitgà il schef da Facebook, Mark Zuckerberg.
Vitiers duai tar la reclama politica esser nudà meglier, tgi che paja per quella. Per pudair impedir meglier l'influenza sin elecziuns en l'avegnir, sco tar las elecziuns americanas il 2016, veglia il concern pladir plirs millis collavuraturs novs, uschia Zuckerberg. En sia argumentaziun n'ha il fundatur da Facebook betg prendì posiziun davart il pli nov scandal da datas.
RR novitads 06:00


text:
La lescha vertenta era vegnida relaschada avant stgars 30 onns. Occurrenzas en connex cun la sanadad, la recreaziun, il sport, la cultura u il divertiment duain vegnir lubidas ils dis da paus publics, quai cun excepziun dals auts firads sco Nadal u Pasca.
Occurrenzas durant auts firads dovran ina lubientscha
Occurrenzas durant auts firads èn pussaivlas, ma quellas dovran ina lubientscha da las vischnancas. Cun la midada da la lescha survegnan quellas la cumpetenza da lubir talas occurrenzas. Il Cussegl grond tracta la missiva da la revisiun parziala en sia sessiun d’avrigl.
RR novitads 10:00


text:
La renumada scola en l’Engiadina Bassa survegn ina nova fatscha a la testa. A partir da l’emprim da settember surpiglia Elisabeth Steger Vogt la direcziun generala da l’Institut Otalpin a Ftan.
Steger Vogt ha doctorà en pedagogia ed è cussegliadra d’educaziun diplomada. Plinavant lavura ella a l’institut per furmaziun supplementara e cussegliaziun da l’Universitad da Son Gagl.
Per mai èsi ina gronda sfida ed in pensum fascinant da surpigliar la responsabladad generala a l’Institut Otalpin a Ftan.
En ses futur professiunal vegnia ella a sa concentrar cumplainamain sin l’institut, uschia Steger Vogt. Ella sa legria sin ina lavur constructiva cun la manadra pedagogica e cun tuts collavuraturs per il bun da las scolaras e dals scolars.
Per il president dal cussegl administrativ Jon Peer è la surdada da la direcziun generala a Steger vogt in impurtant pass per posiziunar da nov la scola.
Dumber da scolars resta stabil
Suenter las turbulenzas da l'onn passà, cura che la scola aveva annunzià da stuvair serrar las portas e cura ch'i aveva lura dà ina acziun da salvament, è il dumber da scolars restà stabil.
Il president dal cussegl administrativ Jon Peer ha ditg ad RTR che la scola haja actualmain 76 scolars. Per il proxim onn da scola haja la scola 18 novas annunzias e 20 scolars che s'interessan per la scola a Ftan. Da l'autra vart bandunian 14 scolars l'Institut Otalpin perquai ch'els han a fin lur scolaziun la stad.
RR novitads 15:00


text:
Il MINT-Camp vegn organisà dapi tschintg onns da la scola'auta da pedagogia Grischun e da la Ems-Chemie. Ils students da la scola da pedagogia pon uschia emprender dad ir enturn cun uffants ed ils uffants vegnan gia fitg baud en contact cun professiuns da MINT. Quest onn datti però er anc insatge nov.
20 uffants han quest onn la pussaivladad da guardar pli profund en la materia. Per 20 uffants ch'eran gia l'onn passà al MINT-Camp datti ussa il nivel 2. Durant dus dis pon ils 20 uffants dal nivel 2 ir in pass pli lunsch e duvrar lur savair da l'onn passà.
Il nov model è fitg bainvesì tar ils uffants. Il pli gugent avessan ils uffants ina entir'emna MINT-Camp en il nivel 2. Sco proxim pass vulan ils organisaturs far in nivel 3 nua che pitschens experts sappian lura duvrar lur savair.
RR actualitad 08:00


text:
Betg mo dals bajetgs mabain era da quels spazis che duain restar libers. Avant curt ha la citad da Berna perquai publitgà in concept che duai mussar nua che tals spazis libers e parcs existan oz, tge muntada ch'els han per il bainstar da la populaziun e nua ch'i dettia potenzial per novs lieus d'inscunter.
Parcadi da velos duai daventar lieu d'inscunter
In da quels lieus è la plazza a la fin da la Aarbergergasse, curt avant la staziun principala da Berna. Ina plazza pauc attractiva, emplenida da velos e d’autos. Che quella plazza haja nagin num mussia che quai lieu vegni oz gnanc recepids sco plazza, di Sabine Gresch, la vicemanadra da la planisaziun da la citad da Berna. L’idea dal concept per il spazi liber saja d’identifitgar talas plazzas sco lieus cun potenzial e betg mo sco plazzas da parcar velos ni autos. E quella plazza haja quai potenzial, es ella persvasa. Per exempel dettia qua duas ustarias.
«Pussaivel fiss da metter ora maisas e sutgas. Sco sin las plazzas en l’Italia dal nord. La stad ha quai sumbriva ed è segiramain empernaivel, la saira ha quella plazza anc sulegl. In veritabel lieu d’inscunter mo era in lieu nua che martgadants pon offrir lur rauba.»
Plazza avant la Chasa federala sco modell
Insumma manchian a Berna las plazzas. Cunzunt el center da la citad. Era sche la situaziun saja oz meglra che avant paucs decennis. Oz na valian las plazzas betg pli sco lieus da parcar, mabain sco lieus d'inscunter impurtants. In bun exempel per quai svilup saja la plazza avant la Chasa federala, di Gresch. Anc avant diesch onns saja quai stà in parcadi plain autos. Cun la transfurmaziun en ina plazza averta cun plattas da granit da Val saja la qualitad da la plazza vegnida augmentada massivamain.
«Ina gronda plazza nua ch’ins po far differentas chaussas. Nua che ils martgadants vegnan il mardi e la sonda cun lur legums e products frestgs, nua ch’i po era dar ina demonstraziun e betg d’emblidar il gieu da l’aua. In lieu d’inscunter per giuven e vegl.»
117 lieus cun potenzial
Spazis libers sco la plazza avant la Chasa federala sajan da muntada decisiva per la qualitad da viver a Berna, di Gresch. Tals lieus cun potenzial, en tut 117, numna il concept per il spazi liber. Prest 1/4 da quels duain vegnir stgaffì da nov. Per Sabine Gresch è dentant clar ch'igl è impurtant che quai na schabegia betg da surengiu, mabain en stretga collavuraziun cun la populaziun.
«Quai è era quai che nus vulain. Da sviluppar ensemen cun la populaziun, ils vischins e possessurs da stizuns ed ustarias co la plazza duai vesair ora, tge basegns ch’èn d’enturn.»
Il concept per il spazi liber cuntegni dentant nagins termins enfin cura che mintga project duai vegnir realisads. I saja plitost da vesair sco impuls per ils proxims onns. Perquai na saja il mument era betg anc cler co i mundi vinavant cun la plazza a la fin da la Aarbergergasse. Ella saja dentant persvasa che la sensibilitad saja dada e ch'era ils responsabels da la citad sappian con impurtantas che las plazzas d'inscunter èn per la convivenza en la chapitala svizra.
RR actualitad 12:00


text:
Il sguard sin l'emna
- Sonda, 11.6.2016, 12:06
-
Emprima emissiun:
- Sonda, 11.6.2016, 12:06, RTR
Sur dad elecziuns, chatschaders e ballape.
Tgi da la Partida populara da Cuira vul ni dastga ni sto ussa propi candidar en il segund scrutini encunter Tscholl e Degiacomi? Ina satira reala. Dastg'ins sco commember d'ina uniun esser d'in auter maini che la suprastanza ni che la maioritad? Ina lecziun da democrazia. En paucas uras cumenza L'EURO 2016 en Frantscha era per la Svizra: dastg jau era guardar ils gieus sin terrassa cun grillada e giasts?


text:
Illasi
Illasi l’è ‘n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Verùna. El g’ha presapóch 4.855 abitàncc e ‘l g’ha ‘na superfìce de 25,04 km², per ‘na densità de 194 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cazzano di Tramigna, Colognola ai Colli, Lavagno, Mezzane di Sotto, Tregnago.
De èt[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ol castèl medieàl che l'è stai fai sö prima che i riès i Scaligeri e prima amò del Ezelino da Romano. Ol castèl l'è bèl gròs, 'n töta Eüròpa ghe n'è mia ü compàgn e i studiüs i sà mia chi sìes istàcc a fà sö ü castèl isé gròs e isè singolàr.


text:
Fin da la navigaziun principala
Entschatta dal navigatur
Neuchâtel
Il chantun Neuchâtel, che sa preschenta gugent sco pajais da la precisiun e da la tecnologia d'emprima qualitad, revelescha e fa valair ses patrimoni cultural immaterial cun elavurar e cun actualisar la glista da las tradiziuns vivas en Svizra. Diversas gruppas han respundì als appels dals onns 2011 e 2017 per inscriver lur isanzas sin questa glista, sajan quai hobis, enconuschientschas, manifestaziuns u praticas socialas, commemoraziuns u festas, activitads pratitgadas fitg localmain ubain en in territori pli vast.
In proceder original per inventarisar
Cun l'intent da respectar la Convenziun da l'UNESCO per preservar il patrimoni cultural immaterial è il chantun Neuchâtel sa decidì da registrar ses patrimoni cultural immaterial en in proceder participativ e d'attribuir ina rolla centrala a las purtadras ed als purtaders da las tradiziuns. Las autoritads han desistì d'elavurar ordavant ina glista ed han intimà ils acturs da sa manifestar. Tut las propostas èn vegnidas inoltradas da libra voluntad da las persunas che tgiran las tradiziuns, cun excepziun da la «Torrée» (grillada en il liber) ch'è fitg derasada, uschia ch'i n'è betg pussaivel d'identifitgar ina clera purtadra resp. in cler purtader. In gremi d'experts da museums e da bibliotecas, da l'Universitad da Neuchâtel e dal servetsch da la cultura ha examinà las propostas inoltradas. Silsuenter èn questas propostas vegnidas transmessas a l'Uffizi federal da cultura per ina selecziun definitiva. Otg da las dudesch propostas inoltradas a la Confederaziun èn vegnidas tschernidas per la glista da las tradiziuns vivas en Svizra, che ha cuntanschì l'onn 2018 in total da 199 tradiziuns.
Tradiziuns inventarisadas e mesiras da promoziun
La populaziun neuchâtelaisa ha integrà en l'inventari tradiziuns uschè differentas sco la «Torrée» ed ils pitgels. La «Torrée» è ina tschavera da famiglia che ha lieu l'atun e nua ch'i vegn fatg in fieu sin pastgiras cun guaud e brassà liongias e tartuffels. Ils pitgels èn ina branscha da l'industria. Oz emblidan ins savens che la prosperitad da questa branscha è precedida a quella da l'industria d'uras. Autras tradiziuns han in connex politic, sco per exempel la «marche commémorative de la Révolution neuchâteloise du 1er mars 1848» (marsch commemorativ da la revoluziun neuchâtelaisa dal 1. da mars 1848) ubain la «fête des Fontaines de Môtiers» (festa dals bigls da Môtiers). Tuttas duas occurrenzas dattan perditga d'ina ferma conscienza civica che caracterisescha las Neuchâtelaisas ed ils Neuchâtelais. Il dar tgeiels, l'ir cun patins sin il Doubs al cunfin tranter la Frantscha e la Svizra a Brenets e las figuras e sculpturas da naiv da la Chaux-de-Fonds han plitost in caracter da divertiment e tegnan quint d'ina vitalitad regiunala tut speziala e d'ina colliaziun cun la natira e cun l'enviern, sa manifestond tant en la citad sco er en la champagna. Il cortegi dal «corso fleuri» da la «fête des Vendanges» (festa da la vendemia) da la citad da Neuchâtel - ch'è vegnì realisà tranter auter grazia al voluntariat dals «piqueurs» da dalias e da neglas - illustrescha fitg bain la maschaida subtila da differentas tradiziuns vivas dal chantun Neuchâtel ch'èn inscrittas sin la glista svizra.
Intginas tradiziuns (festa dals bigls, «corso fleuri» da la «fête des Vendanges», marsch commemorativ dal 1. da mars, figuras e sculpturas da naiv) retscheivan ina renconuschientscha simbolica u in sustegn logistic da las autoritads communalas.
Ulteriuras tradiziuns dal chantun Neuchâtel
En consequenza dal proceder participativ d'inventarisaziun e per motiv d'ina mancanza d'interess e da mobilisaziun da purtadras e purtaders han ins stuì desister d'in pèr isanzas marcantas dal chantun Neuchâtel. Questas isanzas èn per exempel las spassegiadas tradiziunalas da famiglia ubain las enconuschientschas ed ils raquints en connex cun la consumaziun d'absint. Las festas da promoziun e la «braderie» (martgà) da La Chaux-de-Fonds, che na figureschan betg sin la glista da l'onn 2012, èn tradiziuns pratitgadas en plirs chantuns; per la festa da promoziun era il dossier vegnì inizià l'onn 2012 dal chantun Genevra, las «braderies» da l'artg dal Giura èn vegnidas inscrittas l'onn 2018.
Las praticas e las tradiziuns en connex cun l'industria regiunala d'uras fan medemamain part da las tradiziuns per las qualas i vegn elavurà in dossier surregiunal considerond las enconuschientschas davart l'industria d'uras da represchentantas e represchentants dals chantuns Genevra, Vad, Neuchâtel, Giura, Berna, Soloturn, Basilea-Champagna e Schaffusa - pia l'entir artg dal Giura da Genevra a Schaffusa. Ultra da las tradiziuns consideradas sco naziunalas, sco per exempel il dar jass, il fondue, il design grafic e la tipografia, la stagiun d'alp u la vita en las uniuns, sustegna il chantun Neuchâtel er la candidatura cun il num «construire en pierres sèches» (construir cun crappa rutta) inoltrada sin plaun naziunal ed internaziunal.
Referenzas
- Link


text:
Il quint annual mussa expensas da 37‘754‘857.26 milliuns francs ed entradas da 40‘526‘153.48 milliuns. Quai munta in gudogn da 2‘771‘296.22 milliuns.
Plinavant ha la suprastanza approvà unanimamain dus credits posteriurs per amortisaziuns supplementaras per il 2017 : Quai èn dad ina vart dus milliuns francs per la sanaziun da la chasa da scola Tuma Platta e per l'autra in milliun francs per l'implant da sport Vial.
En pli ha il cussegl communal approvà unanimamain ina prefinanziaziun dad 1 milliun francs per la scoletta Caguils.
RR novitads 15:00


text:
L’Organisaziun per la segirtad e la collavuraziun en l’Europa vul trametter 100 observaturs per ina lunga durada en ils Stadis Unids per observar las elecziuns presidialas. A curta vista vegnan ils observaturs rinforzads cun ulteriuras 400 persunas. Las elecziuns actualas vegnan alura observadas pli intensiv che las ultimas elecziuns il 2012.
Ils 8 da november vegn alura elegi il successur dal president actual Barack Obama. Probabel vegn quai tar in cumbat electoral tranter Hillary Clinton e Donald Trump.
RR novitads 10:00


text:
Inhalt
Svizra
-
Kaba fa gudogn da prest 100 milliuns avant la fusiun
Il concern svizzer per tecnica da segirezza KABA ha pudì augmentar il gudogn da 91 sin 99 milliuns francs l'ultim onn da fatschenta. Er la svieuta è creschida per 8% sin 1,09 milliardas francs, communitgescha il concern svizzer.
Cun l’entschatta settember è Kaba fusiunà cun il concurrent tudestg Dorma. Ils dus concern avevan annunzià lur maridaglia la fin d’avrigl. Dorma+Kaba èn ussa globalmain la 3. Gronda interpresa da la branscha.
RR novitads 14:00


text:
Latiers saja il privel da reversiun fitg grond. Tenor la procura publica n'haja la tenuta da l'um betg sa midada ed i saja da quintar cun ulteriurs grevs delicts. La defensiun ha dentant fatg valair che l'um na saja betg pli in privel per l'umanitad. El haja resentì il mund sco malgist ed intolerant ed haja vulì far attent sin sai.
Ils 4 da schaner 2011 aveva l'um svidà sur l'altar, il tarpun radund 20 liters benzin e dà fieu cun ina chandaila. Persunas n'èn betg vegnidas blessadas. Il donn è stà 3,5 milliuns francs.
Il 2009 ha l'um laschà sviar in tren tar la staziun Olten-Hammer ed il fanadur 2010 ha el tementà ils passagiers da tren en il tunnel dal Gottard cun ina «tschinta da bumba».
RR novitads 16:00


text:
I tuna bain bel, dentant co la Val Müstair vul realisar quella visiun da daventar persistentamain il pli attractiv lieu da natira e d’abitar en las Alps, è il mument tut auter che cler. «Nus sviluppain quai ussa per l'avegnir ed i vegn ad ir pass per pass», manegia il president communal Rico Lamprecht.
Dal tuttafatg serius cun daventar il lieu il pli attractiv en las alps n’è quai dentant betg manegià, sco la suprastanta Gabriella Binkert Becchetti lascha sentir. «Jau pens ch’ins sto adina avair ina finamira pli auta, che quai ch’ins crai da pudair realisar.» I dettia bain blers auters bellezza lieus - cunzunt en il Grischun. Dentant la Val Müstair saja en in lieu uschè quiet, uschè davent da tut, ch’ins stoppia nizzegiar quai ussa positiv, e betg dir ch’ins saja a la fin dal mund.
Perquai vul la suprastanza da Val Müstair tranter auter er animar la populaziun da s’integrar pli fitg en quest process da sviluppar vinavant la vischnanca ed il parc da natira, la Biosfera Val Müstair. Sch’ins veglia avair success, lura stoppian ins far quai communablamain: «Sche tuts van en la medema direcziun, lura cuntanschain nus era las finamiras», concluda il president Rico Lamprecht.
Emprim resultat da l’analisa
La visiun «Val Müstair 2025» è in emprim resultat da l'analisa che la vischnanca ha laschà far dad ina firma externa per guardar nua ch’ils problems ed era las fermezzas da la vischnanca, dal parc da natira e da la vallada sco entir sistem èn.
Uschia che Rico Lamprecht ha era survegnì emprimas respostas or da l’analisa da las bun 40 intervistas fatgas, tge che n’ha betg funcziunà uschè bain en vischnanca: per exempel ch'i manca ina clera posiziun, in profil u insumma ina strategia da la Val Müstair, che las structuras en vischnanca ed en il turissem èn ineffizientas e betg adina cleras, ch'i n' è er betg cler, tge rolla ch'il parc da natira «Biosfera Val Müstair» gioga propi u era che la communicaziun è insuffizienta.
«Biosfera Val Müstair» è intschert
E perquai vul la vischnanca sco ina da sias emprimas mesiras, empruvar d'infurmar e communitgar meglier en l’avegnir: quai tant en Val Müstair, sco era anorvers. In auter punct ch’è era gia clers or da l'analisa, è ch'il parc da natira vegn era en l’avegnir a giugar ina rolla centrala per il svilup da la val. Sch'il parc vegn dentant anc adina ad avair num «Biosfera Val Müstair», lascha Rico Lamprecht anc avert. Quai saja era ina dumonda d'identificaziun. Pussibel saja era ch'el haja lura num da nov «Val Müstair - Parc da natira». Val Müstair fiss lura la marca ed il parc ina part da la Val Müstair.
La lavur cumenza pir ussa
La lavur sco tala entschaivia dentant per ussa, cun avair l'analisa dals problems e da las fermezzas da la Val Müstair sin maisa, constatescha il president communal. Il proxim mez onn vegnia la suprastanza ad elavurar ensemen cun gruppas da lavur in plan da master ed uschia sviluppar pli concret la visiun «Val Müstair 2025».
Cun las gruppas da lavur vul la suprastanza vegnir pli datiers da la populaziun ed uschia era sviluppar chausas che constattan per tuts. Che quai è era in desideri da la populaziun, gliez senta Rico Lamprecht vid il resun dals dumandads.
Plan da master fin l'atun 2017
La vischnanca ha ussa ina giada instradà in process cun la finamira da sviluppar in plan da master cun concrets champs d’acziun e mesiras per il svilup da la vallada sco era dal parc da natira Bisofera Val Müstair. Pli concret co i va vinavant cun la Val Müstair e ses parc, duessi lura vegnir quest atun, cura ch’il plan da master vegn preschentà a la populaziun
La populaziun reagescha cun bainvulientscha
La populaziun da la Val Müstair ha pudì s'infurmar durant ina radunanza communala davart la nova visiun e dal fatg che il parc da natira Biosfera Val Müstair duai restar in element central en Val Müstair. Las reacziuns èn stadas per gronda part bainvulentas. Ins saja cuntent che la Biosfera survegnia in nov schlantsch e che la Val Müstair possia sa profilar da nov. Dentant: tuts, era la suprastanza communala san che i dat anc fitg blera lavur per concretisar la visiun da restar in parc da natira e da daventar il pli bel lieu natiral en las alps.
Tge è capità fin ussa
RR actualitad 07:00
Basa da l'analisa
Dal favrer fin il matg 2017 ha ina firma externa fatg sin incumbensa da la vischnanca da Val Müstair radund 40 intervistas cun represchentants da la politica, dal turissem, da l’agricultura, da la cultura, da la gastronomia, da l’industria, dal commerzi e mastergn sco era cun ils uffizis dal chantun e da la confederaziun.


text:
Lénguadòc-Rusijòṅ
La Lénguadòc-Rusijòṅ (Languedoc-Roussillon in Francéś, a s lèś [lɑ̃ɡdɔk ʁusijɔ̃], Linguadoca-Rossiglione in Itagliàṅ) l'è na regiòṅ dla Frància ch'a s cata in dal sud dal paéś, davśèṅ a la Spaggna e a 'l Prinsipâ 'd Andòra. La sò capitàla l'è Montpellier cun Nîmes e Perpijàṅ atri sità impurtànti.
La mét insém sinc dipartimènt: Aude (11), Gard (30), Hérault (34), Lozère (48) e Pirenèi Urientài (66). Ad dèntar la gh'à quatòrdas arrondissement, sentutànta-siē cantòṅ e 1.545 cumùṅ.
In tut la gh'à 2.610.890 abitànt e na superfìsi ad 27.376 km². Ólt'r a 'l Francéś, in dla regiòṅ a s dascór anc in Ucitàn (al dialét dla Lénguadòc) e in Catalàn.
Al presidènt dal cunsìli regiunàl 'l è Christian Bourquin, a cap dna cualisiòṅ ad sinìstra.
Persunàǵ nâ in dla Lénguadòc-Rusijòṅ
- Laurent Blanc, ex śugadōr e alenadōr ad balòṅ
- Manuel Amoros, ex śugadōr ad balòṅ
- Guillaume Raoux, ex tenìsta
- Thierry Champion, ex tenìsta
- Richard Gasquet, tenìsta


text:
Ludovico Ariosto
Artécol in dialèt arzân
Ludovico Ariosto (Rèz, 8 setèmber 1474 – Frèra, 6 lój 1533) l'é stê un povēta, scritōr, scritōr ed cumèdi dramâtichi, avtōr ed Orlando furioso.
La véta[modifica | mudéfica la surzéia]
Só pêder Nicolò, ed faméja nobil, al fêva pêrt dla cōrt dal dóca Ercole I d'Este e l’éra cmandânt dal presédi militêr d’ j Estèins a Rèz. La mêdra, Daria Malaguzzi Valeri, l’ éra ‘na nôbil ed Rèz. Ludovico la inviê da préma, per vòja dal pêder, di stódi ed lèg a Frèra che a j à piantê lé dôp pôch tèimp per impgnêres dal tót insém ai stódi leterâri sóta la guîda dal frê Gregorio Da Spoleto.
L'Ariôst al frequentêva, ind al fratèimp, di stódi ed filoṣoféia ind l’universitê ed Frèra acsé al ‘s é pasionê ânca a la poveṣéia popolêra. Dvintê amîgh ed Pietro Bembo, l’à spartî sêgh l'intuṣiâṣem e la pasiòun pr’ al j-ôpri dal Petrarca.
A l’impruvîṣa mōrt dal pêder sucèsa int al 1500, Ludovico al ‘s é catê a tgnî adrê a la faméja; per còst as véd "ublighê" a tōr l'incâregh ed capitân dla rôca atâch a Canósa. Dôp turnê a Fréra, l’é andê a lavurêr pr'al cardinêl Ippolito d'Este (fiôl d’ Ercole e fradél d’ Alfonso d'Este), pr’ utgnîr soquânt benefési ed cêsa, dôp al ‘s é fât ânca cèregh. In sté peréiod dòunca, a câṣva dal facèndi diplomâtichi e pulétichi ch’ as duvîva impgnêres, an gh’îva mìa al tèimp d’intresêres a la leteratûra. Dôp la môrt dal pêpa Giulio II della Rovere, l'é stê numinê pêpa Leone X (Giovanni de' Medici) ch’ l’ îva despés manifestê stéma e amicésia ind i cunfrûnt ed l’Ariôst. Al povēta al cunsidrêva Róma al cèinter culturêl italiân ed préma impurtânsa, decidènd acsé d’andêr a la cória papêla cun la sperânsa de spustêres là dôp avèir utgnû ‘n incâregh, mó nisûn incâregh a gh’é stê ufêrt.
Còsta l’é stêda ‘na delusiòun per Ludovico, mó a l’ istès tèimp l’é cumincê per ló un peréiod bòun, duvû sia a mutîv d’afét che a mutîv profesionêl. L'Ariôst al 's é inamurê ed 'na dòna, Alessandra Benucci, mujêra ed un mercânt fiurintèin, Tito Strozzi, ch' al frequentêva la cōrt estèins per afâri. Dôp ch' l' êra armêsa vèdva, la dòna la 's é trasferîda a Fréra cuminciànd un rapôrt cun al scritôr (D. Ariôst). L'Ariôst l'êra sèimper stê retentîv vêrs al matrimòni, per còst al 's é spusê sôl dôp ân in grând segrêt per la paûra ed pêrder i benefési ed cêsa che gh'êren stê dê. La cuntitèsa ind al câmp profesionêl invêci, l'à gh'é stêda dêda da la publicasiòun 'dla préma edisiòun ed l' Orlando furioso, poēma divîs in 40 cânt ch' l' îva cumincê la scritûra 11 ân préma edla publicasiòun.
Cîrca 11 ân dôp, l' à rifiutê l'incâregh d' imbasiadōr papêl, l'à spieghê che i mutîv che l'àn persuâs a rifiutêr l'êra al desidéri d'armâgner a ténder al só ôpri in tranquillitê e d'armâgner atâch a só mujêra. Dimòndi dal só ôpri in ségvit, dôp èser stêdi revisiunêdi, în stêdi argumèint ed rapresentasiòun teatrêli. I viâṣ in sté peréiod per l'avtōr în mìa stê pôch dal mumèint ch' l' é andê a Mòdna a fêr de scôrta a l'imperadōr Carlo V ed pasâg int al Stêt Estèins e in ségvit l'é andê a Firèinsa, a Venèsia e a Mântva, per incuntrêr incòra Carlo V. Turnê a Fréra al môr al 6 ed lój dal 1533.
Ludovico l'é stê suplî préma ind la cêsa ed S. Benedèt a Fréra e in ségvit l'é gnû suplî cun grând unōr a Palâs Paradîs.
a chi piace la chierca ,a chi la spada,
a chi la patria,a chi li strani liti.
Chi vuole andare a torno,a torno vada:
vegga Inghelterra, Ongheria, Francia e Spagna;
a me piace abitar la mia contrada.»
Al j ôpri[modifica | mudéfica la surzéia]
Orlando Furioso
Al sâtri[modifica | mudéfica la surzéia]
- I – al rifiût d'andêr a drê al cardinêl Ippolito ad Agria (Ungheria)
- II – polèmica cuntèr la côrt papêla
- III – al mèt in mòstra al só idêl ed véta scét e rententîv ed miri mundâni
- IV – permanèinsa i Garfagnâna. Al spiêga la só véta difècila e l'ascra vêrs Fréra e la dóna ch'al vrîva bèin
- V – cunséli insèma al sciēlta ed 'n bòuna mujèra
- VI – (al Bembo) l'arcûrda i stódi ed leteradûra fât
- VII – mutîv ch 'l ' ân invujê a rifiutêr la cârica d' imbasiadōr a Ròma.
Al j ôpri teatrêli[modifica | mudéfica la surzéia]
- La Tragedia di Tisbe (1493)
- La Cassaria (1508)
- I Suppositi (1509)
- Il Negromante(1520)
- La Lena (1528)
- Studenti (1518)


text:
Renaa
Renaa (nom ufizial in italian: Renate in Italian) al è un cumün de la Pruvincia de Munscia e Brianza con 4 129 abitant (dato del Dicember 2015[1]), cont ona süperfis de 2,8 km² e ona densità de 1 475 ab./km².
Al è chì che al è nassüü in dal 1934 a l'è nassüü ul Dionigi Tettamanzi, cardinal e arcivescuv da Milan in dal 2002-2011.
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nümer de abitant del cumün de Renaa l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Abitàncc censìcc
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
03 06
Ol dé 3 de zögn l'è 'l 154 ( 155 si l'an al è biseest ) dé de l'an del calendare gregorià; manca 212 dé a finí l'an.
Ul dí 3 de zögn al è ul dí da pòost 154 ( 155 si l'an al è biseest ) dal an dal calendari gregurian; i manca 212 dí a finí l'an.
Cuntegnüü
Nom del dé in diferenc dialecc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Aenimenc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
1809 - Barcelona: daspus d'ü process a la Ciutadela, i forse napleòneghe i esegüta la masöransa di implicacc in del complot de l'Assensiú, intra da lur Aulet e Massana (guèra del Franses).
- 1859: batalia de Turbigh, in Provincia de Milan, tra Frances e Austriach.
2004 - l'Antàrtida: Nöa Zelanda e i Stacc Ünicc i stabiliss ü nöf statüt per preservar i valur faunístegh, ecolòsegh e estétegh de i Valade Seche, öna estesa zona mia glassada de l'Antàrtida.
2004 - Tasmània (Austràlia): i apröa la protessiú d'öna zona del cap Denison, al süd de l'ísola.
Nassimenc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Necrolòse[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
1523 - Palma (Mallorca): Joanot Colomb, cap di Germanies de Mallorca, esegütat per i autorità realiste.
Efeméride astronòmeghe[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
1769: trànsit de Venus; diferent gröp d'osservadur i en aprofita per otegní data del paralas solar ch'i permet de calcülá, per la pröma ölta, la distanza de la Tera dal Sul con buna aprossimassiú
Feste[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.


text:
Culassa
Culazza o Culassa (nom ufizial in italian: Colazza) l'è un cumün de la Pruvincia de Nuvara.
El gh'ha ona popolaziun de 441 abitàncc (dàto del Dicember 2013[1]), cunt ona superfis de 3,2 km² e ona densità de popolaziun de 138 ab./km².
L'è tacaa ai cumün de Amén, Armagn, Invó, Meina e Pisan.
Evoluzion demografega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
L'andament del nümer de abitant del cumün de Culassa l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Nümer de abitant
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2013.


text:
Ladysmith Black Mambazo: «Homeless»
- Mardi, 27.2.2018, 9:30
-
Emprima emissiun:
- Mardi, 27.2.2018, 9:30, RTR
Il 1964 vegn fundà en l'Africa dal Sid in chor – ina furmaziun a-cappella – che daventa famus e che preschenta sias vuschs fantasticas sin l'entir mund.
Joseph Shabalala e sia furmaziun «Ladysmith Black Mambazo» chantan tar nozzas ed autras festas. Els vulessan er participar ad ina concurrenza da chors, però senza success. Els sajan memia buns e professiunals. Uschia fan els il 1973 l'emprim disc. Lur chanzun clav è «Homeless», ina chanzun en la lingua dals Zulu che ha sias ragischs en las tradiziuns da sa maridar, cura ch'il spus sa preschenta a la spusa.
Cun questa chanzun cun lur vuschs fenomenalas èn els vegnids enconuschents, e pli tard fan els grazia a Paul Simon carriera mundiala. Els èn la furmaziun la pli prominenta da l'Africa dal Sid ed han fatg sur 50 albums.


text:
Moderatorin: Cò lavurast. (Corin Curschellas: gie). Bel, bella chombra. Pudains güsta tschantar giò e dar üna baderlada? (Corin Curschellas: gie). A tai as cugnuoscha jo da bleras facettas : tü fast musica, tü chantast cun divers instrumaints, componeschast töchs, jovast teater, tuot quelò gia sur trent’ons, vaivast dafatta hits, cun divers oters acturs e chantadurs lavurast bler insembel e produceschast robas incrediblas, impustüt sün rumantsch.
Corin Curschellas: Gie, aso er romontsch (Moderatorin: er romontsch), ingles e franzos. Aber, bia romontsch.


text:
Vóś śgajènta
In linguìstica la vóś śgajènta (creaky voice in ingléś), cgnusùda dal vòlti anc cuma larinśaliśasiòṅ, vóś gnicàda o fritùm vucàł, l'è na manéra particulàra 'd dascórar in du a s tîṅ strichi dimóndi al cartilàgini aritenóidi dla glòtid dla larìnś faghénd squasàr al còrdi vucàli più piàṅ dal nurmàł, 20/50 vòlti a 'l secónd, arbasànd la vóś ad dū utàvi. Al pasàǵ dl'ària 'l è anc più lènt e a pâr ad sintìr na vóś da ròsp ch'al ragàja.
In soquànti léngui dal mónd, specialmènt in qvéli dal sud-èst aśiàtic cum in Vietnam, la vóś śgajènta la gh'à anc n'impurtànsa funèmica. In Európa a gh'è 'l eśèmpi dal danéś in du “frìśar” la vóś a sarvìs p'r arcgnósar la paròla „hun“ («lē») da la paròla „hund“ («caṅ», vóś larinśaliśàda). In d'l alfabét funètic internasiunàł al fôṅ gnicâ 'l è indicâ cun n'ónda (tilde) 'd sóta, [d̰] par far 'n eśèmpi.
In di ùlt'm an al fritùm vucàł 'l à fat dimóndi strada fra 'l śuvnòti americàni, specialmènt fra qvéli dal nòrd dla Califòrgna e d'l Iowa urientàł[1]. Òṅ di prim a druàr cla manéra chè 'd dascórar 'l è stâ 'l cundutōr dla ràddio Ira Glass ma pò i s èṅ śuntàdi anc dal selebrità famóśi cuma la Britney Spears, la Katy Perry, la Zooey Deschanel e la Kim Kardashian[2]. In gènar a s dróa la vóś śgajènta quànd a s vōl dir un quèl minga tant impurtànt.
Tgénd adrē a 'n studi 'd PLOS ONE dal 2012 al dóni ch'i dróan al fritùm vucàł i èṅ batśàdi cuma manc cumpeténti, manc istruìdi, ch'a n gh s pōl minga cuntàr-'g insìma tant, manc bèli e manc bòni 'd lauràr[3]. Al feminìsti, cuma la Naomi Wolf, i dànan la cólpa a 'l padrarcâ[4].
Vóś ligàdi
Culegamènt estéran
- (EN) La vóś śgajènta dla Kim Kardashian
- (EN) Mo parchè 'l ragàsi gh'aṅ-i la vóś śgajènta?
- (EN) Eśèmpi 'd fritùm vucàł su 'l YouTube
- (EN) La vóś gnicàda dna Valley Girl su 'l YouTube
Nòti
- ↑ Vóś śgajènta: è-la na vóś nóva 'd qualità p'r al śuvnòti americàni ch'i ténd'n a star in di sènt'r urbàṅ? American Speech, 2017
- ↑ Studi: Cal dóni cun dal vóś śgajènti, cgnusàda anc cuma “fritùm vucàł”, i èṅ batśàdi cuma s'a n s psis minga cuntàr-'g insìma tant The Washington Post, 2 ad Śugn dal 2014
- ↑ La vóś śgajènta la pōl dar un taj a 'l sucès dal śuvnòti in dal marcâ dal lavōr PLOS ONE, 28 ad Maǵ dal 2014
- ↑ «Ragàsi, alvâ la vóś» Il Corriere della Sera, 25 ad Luj dal 2015


text:
Anc avant che la stagiun cuntinuescha, l'entschatta favrer, vul il club da ballape da Lucerna preschentar in nov trenader per l'emprima equipa, uschia ils responsabels.
Cun turbulenzas en l'onn 2018
L’FC Lucerna cumenza l’onn nov cun turbulenzas. Suenter che Babbel aveva annunzià avant paucs dis ch’el na veglia betg pli prolungar ses contract cun l’FC Lucerna la stad e suenter ch’el ha crititgà il club en las medias, ha l’FC Lucerna relaschà il trenader per immediat. Era ses assistent sto bandunar il club. E sco pliras medias rapportan sto era il schef da medias dal FCL Max Fischer bandunar l’organisaziun.
Successur pudess esser Urs Firscher
Tgi che daventa successur da Babbel n’è anc betg conuschent. En discussiun saja tranter auter era Urs Fischer, l’anteriur trenader dal FC Basilea.
RR novitads 15:00


text:
Millis Palestinais han il venderdi cumenzà a protestar cunter l'Israel. Tranter auter hai er dà in «marsch al return». A quel èn tenor medias localas radund 20'000 persunas participadas.
1'400 blessads
Almain 18 dals demonstrants èn morts tar confruntaziuns cun l'armada israeliana ed ulteriurs 1'400 èn vegnids blessads. Quai ha ditg l’ambassadur palestinais tar las Naziuns Unidas a New York.
L'armada israeliana ha discurrì da sis lieus da protest. Ils Palestinais hajan rullà pneus ardents envers las schuldada e bittà crappa. Ils demonstrants cumbattan per il dretg da fugitivs palestinais da turnar en regiuns ch’appartegnan uss a l’Israel. L’Israel refusescha quai.
Armada israeliana sajetta cun intenziun
Ils schuldads hajan sajettà cun intenziun sin manaders da la revolta. L'armada veglia uschia impedir ils demonstrants da l'organisaziun da terror Hamas, quella saja responsabla per las demonstraziuns e saja «privlusa per ils civilists». La Mesa Glina Cotschna palestinaisa discurra da passa 200 Palestinais ch'èn vegnids blessads entras sajets.
Chalil al-Haja, in impurtant commember dals Hamas ha dentant fatg attent, ch'i saja ina demonstraziun ruassaivla. Perquai sa participeschian er uffants e dunnas als protests.
Liebermann avertescha da s'approximar al cunfin
Il minister da defensiun israelian Avigdor Lieberman ha avertì la glieud da betg s'approximar a las saivs da cunfin. Mintgin che s'approximeschia al cunfin, ristgia sia vita. L'armada ha numnadamain posiziunà pli che 100 tiradurs spezialisads tar las saivs da cunfin.
«Di dal terren» dat chaschun da protestar
Cumenzà han ils protests l'uschenumnà «di dal terren» ils 30 da mars. Quel regorda a la terrada violenta dals protests da purs arabs cunter l'expropriaziun da lur terren en il nord da l'Israel il 1976.
Ils protests duain anc cuzzar enfin ils 15 da matg. La raschun per ils protests èn las festivitads a chaschun dal 70avel anniversari da la fundaziun dal stadi Israel. Ils Palestinais numnan il di da fundaziun da l’Israel il «di da la catastrofa». Durant l'emprima guerra da l'Orient Proxim il 1948 eran radund 700'000 Palestinais vegnids chatschads u eran fugids.
Guterres pretenda scleriment
Il secretari general da l'ONU, Antonio Guterres, pretenda in'examinaziun independenta da las acziuns da violenza tar ils protests palestinais en la Strivla da Gaza. Ins duai examinar co ils umans sajan vegnids mazzads u blessads, ha ses pledader ditg a New York.
Vitiers appelleschia Guterres a tut ils responsabels da desister d'acziuns che mainian a anc dapli unfrendas ed el accentuescha la prontadad da las Naziuns Unidas da sustegnair activitads en favur da la pasch en l'Orient Proxim.
RR novitads 16:00


text:
Karlsruhe
Karlsruhe l'è 'na cità todèsca sitüàda 'ndèl Land del Baden-Württemberg. L'è la capital del distrèt (Regierungsbezirk) omònim. La g'ha 311 919 abitàncc (dato del 31. Dic 2017), la tèrsa cità del Land per nömer de abitàncc. L'è übicàda 'ndèla part nordocidentàl del Baden-Württemberg al cunfì col Land de la Renània-Palatinàto.
Karlsruhe l'è 'na cità extra-circondariàl (kreisfreie Städte) che völ dì che la fà circondàre (Kreis) de per sò cönt. El circondàre rüràl (Landkreis) de Karlsruhe el g'ha la sò séde aminitratìva 'n cità ma 'l teretóre comünàl de la cità del pont de vìsta aministratìf el na fà mìa part.
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Colegamèncc estèrni[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]


text:
Actualmain infurmescha il president da la Posta Urs Schwaller da l’affera tar l’AutoDaPosta SA. Suenter la retratga da Susanne Ruoff aveva intunà la president da la cumissiun per traffic e communicaziun dal Cussegl naziunal Edith Graf-Litscher (PS/TG), che l’affera na saja anc betg serrada giu. Impurtant sajan ils rapports da la Posta e dal Uffizi federal da polizia, ha ditg Graf.
Il Cussegl federal argumentescha sia decisiun da na betg dar la distgargia cumplaina al cussegl administrativ da la Posta cun «las irregularitads constatadas en connex cun subvenziuns retratgas entras l’AutoDaPosta SA».
Cugliunarias betg perstgisablas
La cussegliera federala Doris Leuthard ha numnà las cugliunarias da l'AutodaPosta SA sco betg perstgisablas. Quai fetschia donn al service public en general. I saja uss da trair las consequenzas e da chattar ora pertge che las cugliunarias sajan vegnidas a la glisch pir uschè tard. Emprimas indicaziuns haja gia dà il 2012. Quai ha ditg Leuthard il glindesdi a Berna avant las medias.
Tar las relaschadas da la direcziun da l'Auto da Posta SA ha la cussegliera federala ditg, ch'i fetschia senn da trair consequenzas persunalas per puspè pudair bajegiar si la fidanza en l'interpresa.
Affera AutoDaPosta
L’entschatta favrer era vegni enconuschent che l’AutoDaPosta SA haja onns a la lunga survegnì subvenziuns per lingias che faschevan gudogn. Uss pretendan ils chantuns 78,3 milliuns francs enavos.
L’affera d’autos da posta
Actualmain examinescha la Fedpol co che l’Auto da Posta Svizra SA ha sa laschà subvenziunar tar il traffic regiunal. Tar ina revisiun regulara aveva l'Uffizi federal da traffic constatà irregularitads: L’AutoDaPosta SA haja transferì durant plirs onns gudogns da la sparta subvenziunada dal traffic public en ina sparta betg subvenziunada. Da far gudogns en la sparta subvenziunada è però scumandà. Perquai haja l'AutoDaPosta Svizra SA da pajar enavos almain 78 milliuns francs.
RR actualitads 12:00


text:
Franche-Comté
La Franche-Comté (nòm uficiàl en fransés: Région Franche-Comté ) l'è giöna de le 22 regiù de la Francia. La popolasiù totàl de la regiù l'è de 1,133,000 abitàncc (dato del 2004) distribüìcc söndèn'area de 16,202 km², per 'na densità de 70 ab./km².
Sudiviziù aministratìva[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
La regiù de Franche-Comté l'è dividìda 'ndei dipartimèncc de Doubs, Haute-Saône, Giüra, Territoire de Belfort che i ragrùpa 8 circondàre (en fransés: arrondissements) e 1.786 cümü. La capital de la regiù l'è Besançon.


text:
Il Cussegl dals chantuns ha approvà la gievgia ina moziun cun la pretensiun da betg midar ils rabats per las franschisas. Il Cussegl naziunal aveva approvà il december ina moziun cun il medem cuntegn.
Rabats maximals da 1'540 francs
Oz dastga ina cassa da malsauns mintg'onn dar in rabat maximal da 1'540 francs per franschisas da 2'500 francs. Quest rabat vuleva il Cussegl federal sbassar sin 1'100 francs. Tar ina franschisa da 50 francs vegn la premia annuala oz sin il pli 140 francs pli bunmartgada. Quest rabat avess gì da vegnir augmentà sin 160 francs.
Cun questa midada vuleva il Cussegl federal pussibilitar in'elecziun. Oz èn be las pli autas u las pli bassa franschisas attractivas. Il minister da sanadad Alain Berset ha crititgà las moziuns. Quellas cementeschian in sistem economic che na saja betg effizient.
Promover l'atgna responsabladad
Ils cussegls persequiteschan però in'autra finamira: La dumonda saja, sch'ins possia chastiar persunas che sajan prontas da surpigliar dapli responsabladad. L'atgna responsabladad saja impurtanta per che las prestaziuns da sanadad restian er en l'avegnir pajablas, uschia il pledader da la cumissiun Joachim Eder da la PLD.
Questa decisiun na munta però betg che las franschias restan sco fin qua. Il december aveva il Cussegl naziunal decidì che tant las franschisas minimalas però er las maximalas duajan crescher. Uschia vul el cuntanscher ch'ils assicurads sa cumportan pli conscient tar la sanadad ed ils custs.
Franschisa
La franschisa è la cumpart ch'ils assicuraders surpiglian vi dals servetschs medicinals. Sche quels surpassan la franschisa aifer in onn, surpiglia la cassa da malsauns ils ulteriurs custs.
La regla è: Pli auta la franschisa e pli bassa la premia meinsila.
RR novitads 15:00


text:
Malgrà il temp da vacanzas en Engiadina, èn tuttina vegnidas persunas da tut la val per gratular al nov cusseglier naziunal. Cun musica, saut e pleds han ins fatg viva sin la finiziun d’in temp fitg intensiv per Campell e sia famiglia, ma er per sia partida, la PBD.
Sco che Campell ha declerà en ses pled d’engraziament, vul el almain restar anc in onn al timun da la vischnanca da S-chanf. Sche sia lavur a Berna sa lascha colliar cun il presidi, vesa il politicher da 52 onns pir suenter in pèr sessiuns.


text:
Las Ouvras Electricas d'Engiadina OEE annunzian la fin da las lavurs da revisiun a Punt dal Gall en il lai da serra da Livigno. Las lavurs han custà 25 milliuns francs e durà passa 1 onn. Dapi oz è la svidera da fund puspè en funcziun. Quai è quel indriz giusum il mir da serra che pussibilitescha da laschar giu l'aua dal lai da serra da maniera controllada.
Lavurs spectacularas
Per las lavurs da sanaziun han 4 sfunsaders vivì en cabinas a pressiun per montar ina spezia da viertgel sin la svidera da fund. Uschia han ins pudì far la revisiun senza laschar giu l'aua dal lai da serra. Quai saja ina metoda cun in tractament pli fin per l'ambient dian las ovras electricas. Las lavurs da revisiun han dentant durà pli ditg che planisà pervia da l'incap cun la substanza toxica PCB da l'atun passà. PCB è rivà en il flum Spöl. Ussa han ins dentant pudì nettegiar la part dal Spöl gist sut il mir da serra. Perquai ha l'Uffizi per la natira e l'ambient dal Grischun dà glisch verda per prender en funcziun ils indrizs dal mir da serra a Punt dal Gall.
RR novitads 15:00


text:
La suprastanza communala da Samedan haja surlavurà anc ina giada las dumondas en connex cun l’utilisaziun da las sendas per viandar tras bikers en la regiun Padella. Quai suenter avair gì in inscunter a la maisa radunda cun pertutgads ed interessads, scriva la vischnanca da Samedan en ina communicaziun.
Chattà soluziun che cuntenta a tuts
Als bikers stettia uschia a disposiziun durant il Panorama Trail Padella era in traject che saja tecnicamain pli pretensius. Dentant renda la vischnanca da Samedan attent, ch’ils scumonds da velos sin las autras sendas resta vinavant. Durant la stagiun da stad 2016 vul ins ramassar experientschas per decider ils proxims pass a reguard adattaziuns e mantegniment da las sendas.
Il cussegl communal da Samedan saja persvas ch’ins possia proteger cun questas duas alternativas era vinavant la senda ecologica «La Senda» e garantir al medem mument ina purschida per viandants e bikers al pè dal Piz Padella.


text:
Inhalt
Grischun Central
-
Surses: approvà tut ils quints communals
La radunanza communala da la vischnanca da Surses ha approvà tut ils quints annuals da las 9 anteriuras vischnancas. Cun excepziun da Salouf serran tut ils quints cun in surpli d'entradas. La raschun per quests reusltats sajan surtut entradas extraordinarias communitgescha la vischnanca fusiunada.
Grazia a quests gudogns ed a la contribuziun da fusiun chantunala da 8,8 milliuns è la facultad da la nova vischnanca creschida marcantamain.
La radunanza communala ha er approvà il quint annual 2015 da la meglieraziun totala da Sur.
Ils ultims quints communals da las anteriuras vischnancas
RR novitads 06:00


text:
Il Jauer è stà durant l’entira cursa a la testa ed ha gudagnà durant quels 15 kilometers 27 da 30 secundas da bunificaziun pussiblas. Ses pli grond concurrent, il defensur dal titel, il Russ Sergej Ustjugow ha perencunter gudagnà be 4 secundas da bunificaziun ed è plinavant cupitgà curt avant l’arrivada.
Cologna il pli ferm els sprints da bunificaziun
Avant la duas etappas finalas la fin d’emna en la Val di Fiemme maina Dario Cologna il classament general dal Tour de Ski cun in avantatg da 53 secundas sin Sergej Ustjugow.
Pralong dumogna criteris da selecziun per Pyeongchang
Sco segund meglier svizzer è Candide Pralong vegnì 19avel en la cursa ad Oberstdorf. Cunquai ha il Romand dumagnà ils criteris da selecziun da Swiss Olympic per ils gieus olimpics il favrer a Pyeongchang. A Tavau Nordic mez december era Pralong gia vegnì 18avel.
RR novitads 12:00


text:
Na rezensciun dla racoiüda de poesies talianes "Sincope", l’ultima opera de Roberta Dapunt publicada da Einaudi
Tl mëteman de chësta picia rezensciun dl terz liber de poesies che Roberta Dapunt publiché cun Einaudi (do “La terra più del paradiso”, dl 2008, y “Le beatitudini della malattia” dl 2013) oressi fá n salt de 800 agn zoruch tla storia, porvan da alzé fora n punt de contat che liëia esperiënzes leterares tan dalunc tl tëmp.
La tradiziun poetica taliana á so scomenciamënt tl secul XIII sön imitaziun y model dla lirica trobadorica, o provenzala, scrita tl lingaz ozitanich, spanü fora tla Francia dl süd y te val’ raiun dla Talia dl nord. Bele inlaota desfarenziâ i poec provenzai danter “trobar leu” y “trobar clus”, tan co danter “poesia lisiera” y “poesia stlüta”. La pröma ê caraterisada
da fluidité y armonia, tratan che la secunda â n stil plütosc compliché, alegorich y rich de figöres retoriches. Ince i pröms poec toscans se despartësc y ti vá do ales tendënzes dl “trobar leu” o dl “trobar clus”, sce i conscidrun les rimes de n Guinizzelli o de n Cavalcanti, mo chësta desfarënzia tl scrí poesia tëgn bot ti secui, y ciamó tl panorama leterar dl 1900 vëgn i poec ermetics y avanguardisć definis “clus”. I ne oress sëgn nia definí la poesia de Roberta Dapunt “ermetica” o “de avanguardia” (che é categories superades dala storia) - porimpó dijessi che da lí sües poesies m’ái confronté cun n “trobar clus”, cun tesć impegnatifs y nia saurisc. L’auturia manajëia na scritöra che é buna da despassé le termo dla sintassa [Non giudicare tu che da fuori, non giudicare.], y ti vá do a n flus de cosciënza che ne sá y ne pó nia respeté i sëgns de interpunziun tradizionai [Ma io. Io voglio in questi momenti esserti ogni erba e le zolle, esserti orto]. Ara adora n gröm de metafores, spostan le significat de na parora, o de na frasa, dal livel leterar al livel astrat [è un livido il tuo stare dentro questi muri] y ara nes pita imajes ardides che ne se lascia nia dagnora interpreté logicamënter [lo sterile inverso di un verde prato]. D’atra pert, vá la poesia, da dagnora incá, strades nia iluminades dala razionalité, y la poetëssa moltiplichëia fora de mosöra les potenzialités dla parora y dl lingaz. N
valgönes parores é tecniches (“sincope”, “epistassi”) o vëgn tutes ca te n’atra categoria gramaticala (“bagorda di pensieri”): porimpó n’él nia tan les parores singoles che se damana n sforz de interpretaziun, mo plütosc les secuënzes de parores y les imajes y i pinsiers ascognüs doía. Canche al pê che le lingaz ne sides nia bun da arvëne le letur tres la comprensciun dl messaje, mëss l’intuiziun daidé, o la liberté de interpretaziun personala. Poesia á da nen fá cun le nia determiné, le nia splighé, le nia dit. Bele le titul dla racoiüda é impegnatif: “Sincope” - na alteraziun dl puls dl cör y dla presciun dl sanch che porta a perde la cosciënza, por n momënt o por plü dî - indichëia te vigni caje na condiziun de deblëza, de fragilité. Y chësta fragilité é da odëi ite tresfora tla letöra dles 66 poesies dl liber de Roberta Dapunt. Dantadöt tla imaja dl corp. Le corp, cun süa cern, so sanch, süa vitalité, mo ciamó deplü cun sües deblëzes y sü limic, vëgn indlunch alzé fora y zelebré sciöche n ritual, le plü sant di rituai. Cina a zinghiné l’ossesciun. Deache tert o adora vëgn mancia la sanité, la forza, l’orenté, l’amur, la vita. Le corp é döt, al é le santuar dla cosciënza, le testimone dl flus esistenzial, le protagonist dla mort. Y avisa la mort é l’atra presënza, costanta y sterscia, te chësta opera dla Dapunt. Ara vëgn dant zënza tragicité y zënza retorica, cun döta la naturalité
y la rassegnaziun dignitosa dla püra condiziun umana. Mo cun tröpa y blota cosciënza. Y cun döt l’incherscimun antizipé por la fin che gnará. L’ultima seziun dl liber (“Estinti”) é na sort de Antologia de Spoon River: la cosciënza di morc, cun sü pici retrac, sües pices confesciuns y sües gran ghiranzes de pieté, ciafa usc ti “epitaffi” – tan co les iscriziuns söles fosses.
Respet ai atri dui libri dá fora cun Einaudi, él te chësc, da mi punt de odüda, n laur de archirida leterara ciamó plü sot. N per de poesies á n titul blot latin (“De anima”, “Vultus”) val’ atra á le titul cun “del” o “della” a scomenciamënt, che recorda le complemënt de argomënt latin (“Delle solitudini”; “Del corpo”). De latin vëgnel spo dant trëi fersli dl “Stabat mater”. Al é da ciafé, mo manco gonot, l’anastrofe, tan co l’inversciun dl ordin tradizional dles parores (“Dell’infecondo agire”). Y datrai vëgn pinsiers y reflesciuns scric te forma de prosa, ince sce la desfarënzia respet ala poesia é minimala: ara se trata dagnora de prosa poetica, autoreferenziala, intima. An li fora na componënta personala nöia te chëstes poesies: al vëgn dant i familiars dl’auturia, cun sü inoms, y n gröm de porsones che ëra conësc y de posć che ëra frecuentëia. Roberta Dapunt nes lascia insciö ite te so corp poetich, te so monn de relaziuns, te so univers de parores.Carlo Suani


text:
Il glindesdi saira è danovamain in tren da la SBB vegnì tutgà d'ina part d'ina crana. Nagin dals raduns 200 passagiers n'è blessà. La locomotiva dal tren interregiunal Son Gagl - Basilea ha tschiffà en il chantun Solothurn ina chadaina u ina suga d'ina crana. Tenor la Polizia chantunala da Soloturn è l'accident capità al plazzal dal tunnel da Eppenberg, tranter Aarau ed Olten. Ils motivs vegnan anc sclerids.
Il donn vi dal tren saja pitschen, ha ditg in pledader da la SBB envers l'agentura da novitads SBB. Il tren haja pudì cuntinuar il viadi fin a la proxima staziun, nua ch'ils passagiers hajan pudì midar sin in tren da substituziun.
Segund accident aifer curt temp
La sonda passada era gia crudà in bratsch d'ina crana a Schinznach Bad sin in tren regiunal da la SBB. Er tar quel accident era la fanestra davant ida rutta. La locomotivista aveva gì in schoc. Passagiers n'èran nagins vegnids blessads.
RR novitads 06:00


text:
Il sulet gol svizzer al pari 1:1 intermediar, ha sajettà Gaëtan Haas. La Svizra sa ranghescha uschia sin plazza 6 da quest campiunadi mundial.
In duel nordic en ils mezfinals
En ils mezfinals frunta ina giada la Svezia sin la Finlanda. Ils Finlandais èn sa qualifitgads cun ina victoria cunter ils Stadis Unids. La defensiun finlandaisa è stada stabila, e fin il 2:0 dals Finlandais en la 47avla minuta èn ils Americans mo vegnì da sajettar 15 giadas sin il gol.
En il segund mezfinal gioga la Russia cunter il defensur dal titel il Canada. La Russia ha battì il suentermezdi la Tschechia cun 3:0. E la saira n'han ils Tudestgs betg nizzegià l'avantatg da pudair giugar a chasa, ed han pers cunter ils Canadais cun 1:2.
Sonda suondan ils mezfinals
Ils dus mezfinals han lieu la sonda. Il suentermezdi è la partida Canada - Russia, la saira sa duelleschan lura la Svezia e la Finlanda.
RR novitads 23:00


text:
Piano
El piano (el nomm intregh l'è pianufort, ch'al ven del talian pianoforte) l'è un strüment müsegal cunt una tastera. Un piano nurmal al gh'ha 88 tast. I piano druven i tast per möv di martell che i pica sura i cord lé denter, e pöj i fann son. I piano i henn in do misür de bas: grand piano e piano a mür. El piano a l'è staa un strüment devera popular ind la müsega classega de l'Ucident fina del tard XVIII secul. Chel lü ch'el suna el piano al ven ciamaa pianista.
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
El piano l'è staa inventaa del Bartolomeo Cristofori de Padua, in Italia. Lü l'ha faa sö 'l so prim piano ind el 1709. Ind el principi, el strüment el se ciamava "fortepiano", ch'al vör dì "fort-pian" in talian. El Cristofori l'ha desvelüpaa del clavicembal che'l par cume un piano, ma i cord del clavicembal i henn picaa de una lama picinina de metal. Ind el piano i cord i henn picaa de un martell. I prim strümencc a tastera, cume el clavicembal e l'orghen, ch'i eren druvaa a chel temp lé, i even una tastera debon püssee cürta respett a incö. Gradüalment la tastera l'è devegnüda püssee lünga fina a quand l'è rüvada a i 88 not (7 utav püssee tre not) del piano d'incö.
Ligamm de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Storia del Piano, Association of Blind Piano Tuners, UK
- The Piano Encyclopedia- Sit che'l fa vidé cume sunà e fà sö müsega.
- The Frederick Historical Piano Collection
- Materiaj de legn de un piano
- Piano Room
- Martha Beth Lewis' Piano Page - Infurmaziun ütil söl piano


text:
La stad vargada aveva l'uniun communitgà, ch'els n'hajan betg survegnì ils dretgs per inscenar il musical Mamma Mia. Els èn sa mess a la tschertga d'in auter toc che fiss adattà per la giuvna truppa d'artists da musical da la Surselva.
Quai n'è, sco Daniel Blumenthal il president da l'Uniun Musical Surselva di, betg reussì. Ina producziun gia l'onn 2018 na saja ussa betg pli realistica e perquai possia el sulettamain sperar, ch'i gartegia d'eleger in nov musical e forsa far il casting per quel gia l'onn 2018. Quai munta, che las producziuns dal nov musical èn sin il pli baud il 2019.
Ord l'archiv
RR novitads 12:00


text:
Berg am Irchel
Mudel:Other places3 Cuurdinàde: 47°34′N 8°36′E
Berg am Irchel a l'è un cumün svizzer del distret (en todèsch: Bezirk) de Andelfingen, in del Canton Zürigh. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 7.06 km² e in del Dicember 2011 al gh'eva una popolazion de 586 abitant.
El cumün de Berg am Irchel al se tröva a una altitüden de 410 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Buch am Irchel, Flaach, Freienstein-Teufen, Rüdlingen (SH), Volken. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca.
Storia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Berg am Irchel l'è menziunaa la prima volta inturen al 1100 col nom de Berga. In del 1243 l'è staa menziunaa col nom de Berge.[1]
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:[1]
- ^a insema a Gräslikon, che infina al 1855 l'eva part de Buch am Irchel.
Riferiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
- Sit ufizial
- Berg am Irchel in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.


text:
Ils 22 d'avrigl è la radunanza generala da l'Uniun dals Grischs UdG. Ina tractanda impurtanta èn las elecziuns. En suprastanza èsi da tschertgar in nov presidi ed era il post da cassier vegn liber. Annalea Stuppan sa retira suenter ch'ella è stada dapi il 2014 presidenta da l'UdG.
Annalea Stuppan sa retira per motivs professiunals e persunals, uschia communitgescha l'Uniun dals Grischs. Sper ina nova presidenta u in nov president sto l'uniun era tschertgar ina nova persuna per il post da cassier. Seraina Fried sa retira medemamain. Ed era la delegada da l'UdG en la suprastanza da la Lia Rumantscha, Maria Sedlacek, sa retira. Fried e Sedlacek eran dapi il 2013 en lur uffizis.


text:
Digitip – Apps per schliar quens ed emprender matematica
- Glindesdi, 28.5.2018, 10:15
-
Emprima emissiun:
- Glindesdi, 28.5.2018, 10:15, RTR
Matematica na sto betg far rumpatesta. Il Digitip preschenta quest'emna duas apps che gidan a chapir meglier il rom ed a schliar quens ed equaziuns.
Cun l'app «Photomath» san ins fotografar in quen u in'equaziun – in'uschenumnada Gleichung – e l'app schlia quai per ins. Sper il resultat mussa l'applicaziun er gist ils differents pass ch'èn da far per vegnir a la dretga schliaziun e per tgi che dorva mussa l'app er il graf che tutga tar l'equaziun.
Cun l'app «MATH42» ston ins dar en il quen u l'equaziun via tastatura. Perseutner survegn ins declaraziuns anc pli detagliadas e fundadas tar ils differents pass da schliaziun. L'app porscha ultra da quai ina survista dals differents temas matematics. L'applicaziun è uschia er adattada per emprender matematica sin via autodidactica.
Omaduas apps èn gratuitas. La «MATH42» porscha dentant anc funcziuns supplementaras che custan var 2 euros il mais.


text:
In che ha franc durmì bain la notg suenter il success cunter la «Seleção» è Steven Zuber che ha sajettà il gol per ils Svizzers curt suenter pausa. Per Zuber ch’è engaschà en la Bundesliga tar Hoffenheim è quai numnadamain stà pir ses quart gol en il tricot da la naziunala, dentant il pli impurtant ed emoziunal.
Focus sin il proxim gieu
A Toljatti sa prepara l’equipa da Vladimir Petkovic uss sin il proxim gieu da gruppa, il venderdi saira a Kaliningrad cunter la Serbia ch’è actualmain a la testa da la tabella cun trais puncts suenter la victoria dad 1:0 encunter la Costa Rica.
RR actualitad 17:00


text:
Dapi il 1971 existiva Il Chardun. L'emprim sco gasetta stampada, pli tard online. Suenter 10 onns en la rait sto la redacziun enturn Baldina Cantieni Kobi realisar che la gasetta satirica umoristica n'attira betg pli l'interess, sco ina giada.
Da ses cumenzament aveva la gasetta anc ina forza e valur, quai saja ì a perder, uschia dunna Baldina.
«Il chardun è forsa memia pauc modern»
Ils commembers da la redacziun han tranter 60 è 83 onns. Els hajan betg pli l'energia e la voluntad da sviluppar insatge nov. Quai stoppian ussa far auters e Baldina Cantieni Kobi spera che quai saja il cas. Forsa betg ussa, mo en in pèr onns.
La pagina d’internet resta averta per pudair publitgar in'ediziun speziala, sche quai fa basegn, sco era la chasa editura Chardun.


text:
Engiadina - Ervas per sanadad, bellezza e cuschina gista sper via
Las ervas selvadias e lur atgnadads han furmà la basa per l’emprim «Festival delle erbe» en la Val Puschlav. Cun la nova purschida d’in inscunter da dus dis vul ins attrair a giuven e vegl da vegnir a scuvrir las numerusas pussaivladads ch’i dat per elavurar e mangiar ervas.
Cun Meret Bissegger, ina cuschinunza passiunada ed autura da plirs cudeschs, han ils organisaturs en la val taliana porschi in’attracziun speziala per l’emprima ediziun dal «Festival delle erbe». Da la partida èn stadas bleras persunas ch'han gia in’idea da plantas e che elavuran er gia erbas.
Suenter in’introducziun tras l’experta Bissegger, han las bun 120 persunas pudì ir en gruppas a scuvrir la gronda varietad ch’ins chatta cun guardar pli bain tge che crescha tut be paucs meters davent da chasa.
Puspè turnar tar il genuin
Grazia a l’inspiraziun dal festival duain ils visitaders er survegnir novas ideas co ch’ins pudess duvrar ed elavurar las ervas selvadias en il mintgadi. Uschè è dasper in aperitiv cun differentas ervas er stà ina show da moda in punct sin il program dal «Festival delle erbe». Ultra da quai han ins la dumengia pudì sagiar spezialitads regiunalas cun odurs e gusts dad ervas al pitschen «mercatino».


text:
Wigmore Girl: «Written in the water»
- Mesemna, 29.11.2017, 9:30
-
Emprima emissiun:
- Mesemna, 29.11.2017, 9:30, RTR
Gia cun 17 onns ha la giuvna Virgina Claire Wigmore da la Nova Zelanda gudagnà in'occurrenza internaziunala da chantauturAs. Lura hai dentant anc cuzzà var quatter onns enfin ch'ella ha publitgà si'emprima EP cun il titel «Extended Play EP». Tar nus han ins udì sco emprim la chanzun «Written in the water» ina chanzun ch'è sa resultada suenter in spezial trip tras ils Stadis Unids da l'America.


text:
Teater a Sedrun
Il teater en tiara romontscha vegn pli e pili scarts. Gl'onn vargau han ins strusch viu inserats da quella specia ella Gasetta Romontscha. Buca ch'igl interess davart il publicum muncass. Anzi! la frequenza ei en general fetg cuntenteivla. La raschun schai bein ella munconza da giugadurs.
Per l'ina ei la gronda part dalla giuventetgna absenta l’jamna ora e per l’autra selai negin engaschar bugen ozildi nua ch’ei dat occupaziuns che stgisan el temps liber. Ch’ei sa denton era esser auter, ha la giuventetgna da Sedrun documentau uonn. Cun tutta premura eis ella sepreparada per il drama: «Oraziun della mumma» da Konrad Adolf Angst-Burkhardt, translataus en buna viarva romontscha da Sigisbert Giossi, Rueras. L’entira giuventetgna ha collaborau e quei ei stau necessari per in toc cun 19 giugadurs! Plaschiu ha ei a mi che representants dalla garda giuvna e veglia han luvrau ensemen. Quei ei oz buc adina zatgei che secapescha da sesez! Tgei cuntegn il drama? Ei mass memia alla liunga da raquintar quel. Miu meglier cussegl a Ti preziau lectur ei perquei: Va ina dallas proximas dumengias a Sedrun. Ti vegnas a veser scenas humoristicas, muments cun tensiun e gronda tragica. Cun auters plaids: Ti vegnas a sedivertir ed a s’edificar. Era vegnas Ti a veser giugadurs che dattan lur rollas cun anim e perschuasiun.
Forsa vegnas Ti ad esser surstaus sur dil temps. Tgi fa schon teater il november? Igl ei ver, quei va encunter la tradiziun. Denton ins sto tuttavia buca esser subdits a quella. In tec reparter ils divertiments dat segir buca donn.
Per conclusiun lessel far in bravo alla giuventetgna da Sedrun per sia iniziativa e curascha.
Jeu sun perschuadius che lur stentas vegnan a vegnir remuneradas.
N.B.
L'oraziun dalla mumma 1969
Teater a Sedrun


text:
Inhalt
Naziunal/Internaziunal
-
Emprima victoria da la stagiun per il HCD
En la terza runda da la liga naziunala ha l’equipa da Arno del Curto gudagnà a chasa il duel cunter ils Rapperswil-Jona Lakers cun 2:0.
Autur:
SDA / Corina Riatsch
L’emprim gol per il HCD è arrivà gia suenter 194 secundas. Sajettà el ha Enzo Corvi che banduna il club da Tavau a la fin da la stagiun. En la 36avla minuta ha lura Shane Princ fatg il segund gol per il club da Tavau. L’American gioga dapi questa stagiun per il HCD.
Ils ulteriurs resultats
- Ambri-Piotta – Bienna 1:5
- Berna – Lugano 4:0
- Friburg-Gottéron – Zug 3:6
- Losanna – Genevra-Servette 4:2
- ZSC Lions – SCL Tigers 1:4
Tabella Liga naziunala
RR novitads 22:00


text:
Glas
- Sonda, 24.3.2018, 12:45
-
Emprima emissiun:
- Sonda, 24.3.2018, 12:45, RTR
Quest enviern pudain nus giudair las muntognas alvas pli ditg che usità. Cun ir cun ils skis sut il Piz Bavregn m'ha dumandà in auditur danunder che il num Glas vegnia. Uschia sa numna la fracziun da Tschappina sisum la cresta da la Muntogna ed era il pass che collia cun la Val Stussavgia. Cun l'auto pon ins ir mo enfin sin il pass, per descender datti be ina senda da sauma. Glas è ina furma da las bleras derivanzas dal latin claudere (enserrar) che nus avain mantegnì en rumantsch sco claus u clos. Cuntrari als lieus sco la Chlus a Landquart u Clüs a Zernez, nua ch'ins vesa co che la natira ha serrà en in territori, era Glas probablamain circumdà d'ina saiv.


text:
Surselva - Carta da skis communabla Mustér-Sedrun-Andermatt
Las pendicularas da Mustér ed Andermatt-Sedrun planiseschan d'introducir ina carta da skis communabla. Cun la carta communabla duai quai esser pussaivel per il giast da far diever da tut las pistas en ils 3 territoris da skis.
Giasts cun cartas dad 1 u 2 dis pon dentant far diever da tuts indrizs e pistas dals 3 territoris da skis gia a partir da la stagiun 2015/16. Els ston sulettamain barattar ina carta valaivla tar ina cassa d'in auter territori.
Cun stgaffir tariffas communablas vulan las pendicularas da Mustér, Andermatt e Sedrun gidar a sviluppar la regiun da vacanzas.


text:
Bainvegni en Val Müstair
La proxima radunanza generala da la SRG.R è ils 5 da zercladur a Müstair. Jau m’allegrel da pudair beneventar las commembras ed ils commembers da nossa societad. Questa societad, fundada 1946 cun il num «Cuminanza rumantscha
radio e televisiun» ed onns a la lunga enconuschenta sut il chavazzin CRR, s’engascha per programs rumantschs audiovisuals.Quest engaschament è da natira politic, socio-politic e cultural. Nus faschain quai sco represchentanta da la Svizra Rumantscha en ils gremis Bainvegni en Val Müstair naziunals e regiunals da la SRG SSR idée suisse.
L’incumbensa primara da la SRG.R è quella da far valair ils dretgs ed ils basegns da la Svizra Rumantscha per programs audiovisuals en noss linguatg. Quai è in dretg fundamental che nus defendain cun buns arguments, ma era cun buns products per noss public. L’auta acceptanza dals products dad RTR è la meglra resposta a la dumonda davart il niz ed il senn da programs rumantschs per ina pitschna cuminanza linguistica e culturala che sa manifestescha era entras las 700 persunas ch’èn s’inscrittas tar la SRG.R sco commembras e commembers.
Duri Bezzola, president SRG.R


text:
Strada: Il bogn avert ha survegnì in nov vestgì
- Mesemna, 7.9.2016, 11:45
-
Emprima emissiun:
- Mesemna, 7.9.2016, 11:45, RTR
Il 1964 è vegnì fabritgà a Strada en Engiadina Bassa in pitschen bogn avert en la plazza da campadi Arina. Quel e stà da l'emprima davent er avert per la populaziun da la regiun.
Quel bogn è ussa vegnì renovà e adattà er a la tecnologia d'ozendi cun pumpa da circulaziun e stgaudament. Il batschigl è er vegni fatg en dus differentas autezzas, in per uffants pitschens e tschel pli profund per nudar e far en sigls. Er sche quel batschigl ha mo in grondezza da 5 sin 10 meters funcziuna tenor Georg Häfner manader dal bogn, la cumbinaziun indigens e giast dal campadi bain.


text:
Misterbianco
Misterbianco (en Latì Medieval: Monasterium Album; en Sicilià: Mustarjancu) l'è 'n cümü de la Pruvìncia de Catania, endèla la regiù Italiana de la Sicilia. El se tróa a 6 km a òvest de la cità de Catania. Ai 31 de Dezèmber del 2004, el gh'éra 'na popolasiù de 45.961 e 'na superfìce de 37,5 km².[1]
El teretóre de Misterbianco el töl dét apò a le frasiù de: Piano Tavola, Poggio Lupo, Lineri, Belsito e Serra.
Misterbianco l'è tacàt ai cümü de: Camporotondo Etneo, Catania, Motta Sant'Anastasia, San Pietro Clarenza.
Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]
Colegamèncc estèrni[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]


text:
I sa tracta da regals u relaschs prezius – ramassads dapi l'onn 1988. L'Archiv cultural d'Engiadin'Ota posseda stgazis da l'art, da l'architectura, da la lingua, da la musica, e regurdanzas da famiglias bainstantas ed autras famiglias.
L'archiv sa chatta en la Chesa Planta a Samedan – en tut empleneschan las truvaglias 11 tschalers e duas stanzas. Truvaglias preziusas existan en mantun, sco per exempel in maletg en ieli da Tommaso Frizzoni da l'onn 1830, in prospect original da la Titanic da l'onn 1914 u il recept original da la turta da nusch.
Durant la fin d'emna dals 10 fin ils 12 d'avust festivescha l'Archiv cultural d'Engiadin'Ota ses giubileum cun in program da festa.
SP sil puncts 17:45


text:
Grondas parts dal traject da l'A13 sin il territori da la Valragn vegnan per il sanadas. Ils proxims dis vulan ins cuntinuar cun las lavurs. Tar las lavurs actualas vai tranter auter da remplazzar e renovar las sortidas respectiv entradas en l'autostrada tar l'access al pass dal San Bernardino. Las construcziuns da beton hajan prendì donns.
Traffic strusch impedì
Il traffic duai tenor l'Uffizi federal da vias strusch vegnir restrenschì pervia da las lavurs da sanaziun. Ins stoppia sulettamain serrar l'autostrada durant intginas notgs. En quests cas vegnia il traffic lura svià . Plinavant sto er l'entrada e la sortida tar l'A13 en direcziun Tusaun vegnir serrada, uschia ch'ins sto er là quintar cun sviaments. Las lavurs actualas vegnian probabel a cuzzar enfin l'october 2018.
La sanaziun totala dura probabel fin l'onn 2021 e custa en tut 50 milliuns francs.
RR novitads 17:00


text:
da pli Scolaziun...
Latiers vegnan las suandantas scolaziuns supplementaras: stgalim secundar I, stgalim supplementar, pedagogia curativa da scola, svilup da la scola
da pli Furmaziun cuntinuada...
La purschida da furmaziun cuntinuada a la SAPGR sustegna scolastas e scolasts en differentas fasas da lur vita professiunala e dat novs impuls per scola ed instrucziun.
da pli Perscrutaziun e servetschs...
La perscrutaziun applitgada e la realisaziun dals resultads e da las enconuschientschas en products cun gudogn direct per la scienza, la furmaziun cuntinuada e la pratica furman l’incumbensa principala da la partiziun perscrutaziun, svilup e servetschs.
da pli La SAPGR...
La Scola auta da pedagogia dal Grischun (SAPGR) procura per la scolaziun e la furmaziun cuntinuada da persunas d’instrucziun per il chantun Grischun e per ils chantuns cunfinonts. Cun radund 500 studentas e students tutga la SAPGR tar las SAP mesaunas da la Svizra.
Eingeloggt als
Docentas e docents chattan qua tut ils meds relevants per lur lavur a la SAPGR:
La SAPGR conceda pussaivladads adequatas da cooperaziun a lur commembras e commembers tenor art. 30, alinea 1 lit. a da ...detagl...
Purschida da sport da scola auta En stretga collavuraziun cun la STE/HTW Cuira stat a disposiziun mintga semester a ...detagl...
Persunas che studegian e lavuran a la SAPGR pon retrair hard- e software sut cundiziuns spezialas. Material da multimedia po ...detagl...
La SAPGR conceda pussaivladads adequatas da cooperaziun a lur commembras e commembers tenor art. 30, alinea 1 lit. a da ...detagl...
Persunas che studegian e lavuran a la SAPGR pon retrair hard- e software sut cundiziuns spezialas. Material da multimedia po ...detagl...
Purschida da sport da scola auta En stretga collavuraziun cun la STE/HTW Cuira stat a disposiziun mintga semester a ...detagl...
Ressortleiter Grundausbildung


text:
Hits dal schlagher popular
-
Glindesdi, 29.1.2018, 19:00
Las chanzuns ch'èn d'udir en «La stailalva» dad oz n'èn betg simplamain hits, na qua sa tracti mintgamai da l'emprim grond success da las interpretas, dals interprets dad oz.
Legenda da maletgs:
La flur stailalva è la regina da la muntogna.
MAD
Pia tadlain nus chanzuns che han dà il cumenzament a la carriera musicala dad Andreas Gabalier, Marc Pircher, Monique, Francine Jordi ed anc blers auters stars dal schlagher e schlagher popular.
Ils titels en l'emissiun