text:
Historia tuatschina dil 19avel tschentaner
Ils 6 da mars 1799 ei in datum essenzial per la historia dalla val e dalla Cadi, dil reminent era pigl entir Grischun. Ils Franzos arrivan quella notg sul Pass Alpsu e rumpan ella val. Il pievel tuatschin ei alarmaus e preparaus a mesas. Bein ein els e lur vischins preparai spirtalmein entras la baselgia. Quella ha perdegau la schliatadad dils Franzos e fatg ord els anticrists e vers demunis per la baselgia catolica. Ils Austriacs han empermess sustegn e nezegiau la caschun da, cun agid dils purs innocents, semetter encunter l'armada da Napoleon. Las preparativas per la resistenza ein preparadas dil cumin, ils umens ein vegni instruiu el far resistenza encunter la schuldada franzosa, schuldada da professiun encunter umens attaschai al tratsch. Els ferms sulettamein cun la faultsch e risti, ferms ella agricultura ed alpicultura. Ferms ein els el spért - preparai dils signurs e dil clerus. Ferms da cardientscha cun faulsas verdads.
Ils Franzos vegnan, damai ch'els sentan resistenza austriaca unida culs Grischuns. Ils sis da mars ei tier nus unviern, per ordinari unviern endretg e la neiv pauc muentada dil sulegl. Il strapaz d'arrivar quei di cun ina armada sul pass sto esser staus nundetg stravagants e grevs. Carteivel muncavan las enconuschientschas insumma, tgei che quei vegli dir muntar in pass da quei temps. Els arrivan tuttina ella val, el Grischun, en Tujetsch. A Tschamut e Selva fan els lur empremas spogliadas e fugentan il pievel, oravontut dunnas ed affons e glieud passada ora enviers Rueras e Sedrun. Ils umens, lezs fuvan sepostai per defender l'armada. Las emprovas vegnan fatgas endadens g'uaul e lu a Dieni. Igl emprem Tuatschin croda. La schuldada franzosa lai buca stermentar, schegie ch'era els ston dumbrar unfrendas. Els passan dalla val ora, carteivel buca mo a marschond, na, engulond e spagliond. A Sedrun vegn la baselgia da s.Vigeli spogliada da sias custeivladads. Il plevon semetta encunter e vegn mazzaus. Ils Franzos passan vinavon e vegnan danovamein empruai a Bugnei. Ils Tuatschins han tier tut cletg - arsentai vegnan ils vitgs buca.
Ils Franzos ein vargai ils cunfins dalla val e semovan viers Mustér. La cumpignia schuldada dalla Cadi avon ils Franzos, plitost a fugend che resistend. Ils Austriacs ein stai in pign agid ed han pli bugen viu a curdond dils nos che dils ses. A Mustér vegn organisau la gronda attacca purila e quella ha siu success - in success che ha plitard giu nundetgas consequenzas per Mustér, la claustra e la Cadi. Ils Franzos ston seretrer e traversan danovamein la val - sco fugitivs dils purs rabiai che persequiteschan els. Els ston danovamein far il pass en l'autra direcziun. Ins po cumprender il strapaz dalla schuldada franzosa.
Ils Franzos arrivan dalla Surselva siado e fan vendetga a Mustér e cun la claustra. Ils Tuatschins han giu empau cletg - priu ora la gruppa da Tujetschins ch'han piars la veta ella sgarscheivla battaglia a Rehanau. Il discletg ei lu tuttina arrivaus vehementamein. Igl ei stau da pagar als Franzos e las pretensiuns ein stadas horrentas. Las gliestas dil dau als Franzos dattan perdetga. D'ina vart dattan ellas perdetga d'in pievel beinstont alla fin dil 18avel tschentaner e da l'autra vart enumereschan las gliestas las immensas contribuziuns all'armada franzosa. Il pievel ei daventaus paupers - paupers en cuort temps. Quels onns leu traversan adina puspei schuldada la val - inaga eis ei Austriacs - e lu Russ. Mintgaga han quellas truppas pretendiu vivonda ed agid per far il pass.
Il pievel ha pitiu nundetg. La suletta rihezia ei semussada ella carschen dalla populaziun. Ina reacziun tipica en quellas miserias. La populaziun indigena crescha naven digl onn 1800 cun 900 habitonts sin 1116 habitonts igl onn 1835. Quei ei bia, 220 habitonts dapli. Ussa suonda in auter problem. La surpopulaziun dalla val fa valer. La paupradad crescha e sforza ils habitonts d'anflar lavur ord la val. La val po sulettamein viventar entuorn 900 habitonts. Ils affons van giul Schuob per levgiar ils dacasa. E sco igl ei aunc oz, ils ins anflan buns patruns, auter vegnan donnegiai da spért e tgierp. Auters tuornan giul Schuob, Baviera sco giuvens fumegls el puresser e vegnan numnai Schweizers. Quei ei la nominaziun da siu mistregn. Ils biars han cletg, anflan ina partenaria cun bein puril, auters s'engaschan sil sectur dalla producziun da caschiel cun ereger atgnas cascharias. Cun success!
Ils onns ein propi signai da miseria. Era la natira semuossa da sia vart umbrivauna. Horrentas lavinas destrueschan il vischinadi da Selva e la gronda fracziun da Rueras. Auas grondas fan donns el funs dalla val cun in Rein furribund e destruend passond sul vau ora. Ils runs fan il lur, oravontut il Run da Sedrun. El sforza a grondas investiziuns cun ereger in’ustonza per schurmegiar il vitg da Sedrun e la baselgia parochiala.
Ils onns avon 1850 ein onns da pintga raccolta. Quella pitescha da scheltiras, da stads bletschas ni da freidas. Las fieras el sid ein miserablas. Ils daners ein scarts. Ils paupers ella carschen. L'emprema rotta semetta igl onn 1850 viers l'America. L'entschatta d'ina emigraziun che cuoza entochen 1930 e descarga la val cun ver 300 persunas. Parallel, ed oravontut ils onns 1870 - 1890, succeda ina pli mudesta emigraziun el sid dalla Tiaratudestga.
Cun la mesadad dil 19avel entscheiva la scolaziun a survegnir dapli impurtonza. Tochen lu schischeva l'instrucziun els mauns dil clerus. Las caplanias fuvan vegnidas eregidas aposta per quei intent. Il caplon fuva il scolast sustenius tenor basegns dil plevon. L'instrucziun seconcentrava sin l'educaziun ed instrucziun ella religiun cristiana catolica. Dasperas vegneva dau peisa al leger, scriver e quen. La scola cuzzava da sontga Catrina entochen venderdis sogn - cun la pusseivladad d'era calar avon - tut tenor la tumprivadad dalla primavera. Cun l'erecziun da tschun scolas da 1848 - 1863 ella val entscheivan per gronda part ils laics ad instruir ils affons tujetschins. Igl onn 1857 vegn la scola declarada obligatoria el cantun Grischun. Gl’onn 1848 elegia la vischnaunca in scolast annual e quei ella persuna da Placi Antoni Biscuolm. Sper l'instrucziun obligatoria, instrueva el la giuventetgna e carschi, sunava l'orgla e tgirava il cant sacral. Il scolast annual ei staus da cuort temps, in’emprova innovativa che ha cuzzau treis onns e silsuenter suondan scolasts e scolastas ch'instrueschan il temps ufficial da scola. Dasperas ston els esser purs ni anflar schiglioc ina occupaziun. Il pievel tujetschin ei pil pli sestentaus per ina buna basa per l'instrucziun da lur affons e quei tochen al di dad oz. Ils cussegls da scola ein s’engaschai cumpleinamein atras ils decennis accumpignai da bia problems, savens problems finanzials.
La paupradad cuntinuescha era ella secunda mesadad dil 19avel. Las directivas dalla baselgia meinan la populaziun. Quels senza lavur bandunan la val, u per adina ni parzial. Las grondas famiglias effectueschan quella emigraziun. Tuts han buca plaz e lavur enteifer las scheinas dalla val. Fugitivs economics!! Malsognas tiels animals da casa e fieras che decidan davart beinstonza ni paupradad. Rigurusas directivas perscrivan la pasculaziun, la cumpra e vendita da tiers. Directivas rigurusas perscrivan il diever dalla lenna. Ils anderses vegnan cargai cun taxas da diever pli aultas ch'ils indigens. Ins sedosta per mintga scrotta prau e pastira. Il pievel ei controllaus - controllaus in da l'auter. Libertad da viver pon ins struschamein caracterisar quels onns.
Tujetsch, ina dallas veglias fotografias ch'ei dat insumma da Tujetsch. Datescha dils onns 1890, fatga da Gion Giusep Deplaz, emigrant dalla Baviera.


c: text/html

text:
Biblioteca
Beinvegni en Biblioteca Casa de Mont
Nossa biblioteca
La biblioteca populara e da scola ei vegnida inaugurada sonda, ils 24 da matg 1997. Ella sesanfla els anteriurs tschalers dalla Casa de Mont ch'ei dapi 1990 en possess dalla Fundaziun Pro Laax. La Pro Laax ei era stada responsabla per la renovaziun dil baghetg.
Il Cerchel Cultural da Laax ha dau l'iniziativa per la fundaziun d'ina biblioteca. Igl organ suprem da quella ei la Fundaziun Pro Laax . La biblioteca vegn tgamunada d'ina cumissiun che secumpona da mintgamai in delegau dalla vischnaunca politica, dalla Fundaziun Pro Laax e dil team da biblioteca.
Regularmein organisescha la biblioteca prelecziuns ed exposiziuns.
Actualmein san ins empristar en biblioteca da quei da 7'000 medias (cudischs per affons e carschi, portatuns cun texts litterars, musica e films).
La biblioteca ei commembra dall'organisaziun leger.GR – Giuventetgna e medias Grischun.
Visitei nus era sin nossa homepage: www.biblioteca-laax.ch
Annunzia/
Midar domicil enteifer | Bandunar Laax | Secasar da niev a Laax
Partenza
Infos ecologics
Uras
d'avertura canzlia
Gliendisgis - Vendergis
09.30 tochen 11.30
15.00 tochen 17.00
Telefon:
081 921 51 51
E-Mail:
admin@laax-gr.ch
Adressa:
Center Communal
caum postal 16
7031 Laax
Plan da la situaziun
Plan dal vitg

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Lista de diputados del Parlament de Catalunya
La siguiente es una lista de diputados del Parlament de Catalunya.
[editar] Listas
- Lista de diputados del Parlament de Catalunya de la I Legislatura
- Lista de diputados del Parlament de Catalunya de la II Legislatura
- Lista de diputados del Parlament de Catalunya de la III Legislatura
- Lista de diputados del Parlament de Catalunya de la IV Legislatura
- Lista de diputados del Parlament de Catalunya de la V Legislatura
- Lista de diputados del Parlament de Catalunya de la VI Legislatura
- Lista de diputados del Parlament de Catalunya de la VII Legislatura
- Lista de diputados del Parlament de Catalunya de la VIII Legislatura
- Lista de diputados del Parlament de Catalunya de la IX Legislatura
- Lista de diputados del Parlament de Catalunya de la X Legislatura


text:
Il 54avel inscunter da chapellas a Landquart
Ina sairada cun blera musica populara dal Grischun, da la Svizra ed er da l'Austria.
Legenda da maletgs:
MAD
Mintg'onn l'entschatta da schaner è in dals eveniments ils pli impurtants per ils amis da la musica populara: l'inscunter da chapellas a Landquart. Quest onn vegn quel organisà per la 54avla giada. Da la partida èn furmaziuns sco ils «Grischuna Ögeler», la «Oberbaselbieter Ländlerkapelle», la chapella «Oberalp» ubain «Willis Wyberkapelle». Da l'Austria vegn la furmaziun «Volksgefühl» da la regiun da Salzburg.
Ils titels en l'emissiun


text:
UE cuntinuescha il cumbat cunter cuntrabandists
- Mesemna, 2.9.2015, 10:57
L'Uniun europeica rinforza ses cumbat cunter ils cuntrabandists en la Mar Mediterrana. Tenor la gasetta «Die Welt», che sa referescha a diplomats da l'UE, duain 7 bastiments da guerra, sutmarins, dronas ed aviuns esser en acziun per quest intent.
Davent da l'october duajan ils cuntrabandists vegnir arrestads, lur bartgas vegnir confiscadas e destruidas. Uschia cumenza la segunda da 3 fasas dal cumbat da l'UE cunter ils cuntrabandists.
Suenter la mort da 700 fugitivs avev'ins en l'emprima fasa rimnà infurmaziuns detagliadas sur da las activitads dals cuntrabandists.
RR novitads 10:00


text:
Aventura hotel en la periferia
- Glindesdi, 9.2.2015, 11:25, actualisà a las 11:32
Manar in hotel en ina val perifera è ina sfida tut speziala. Heinz Bryner e sia dunna han avant quatter onns fatg in pass anc pli lunsch. Els han construì en la Val d'Avras schizunt in hotel nov e mainan ussa quel.
Heinz Bryner è in um lavurus. Avant quatter onns ha el ensemen cun sia dunna decidì da construir in hotel. En la Val d'Avras nua ch'els passentan ils ultims 30 onns lur vacanzas han els realisà lur siemi.
Cun fitg bler atgna lavur e prestaziun han els realisà il hotel Turtschi e mainan ussa quel. Construir in hotel en temps economics e turistics difficils è stada er ina provocaziun da motivaziun per el, ha ditg Heinz Bryner.


text:
martedì 10 novembre 2015
CAMPIONATO DI SERIE "D" 2015/ 2016 "Il Pagéli di Crozè in djalètt Pramzàn": Castelfrànch - Pärma Calcio 1913 - 0-0. (Stadio Cabassi di Carpi). Testo pubblicato sulla Gazzetta di Parma del 10 novembre 2015.
(Testo in dialetto Parmigiano)
Castelfrànch Pärma 0-0
Zommers òt : e cme sémpor in-t-l’ùnnica ocazjón ch' at' vén ciamè in cavza at' rispond con la grand paräda o la grand usìda cme jerdlà: in bòcca al lòv par la Nasjonäla
Adorni séz : parfét dardè, purtrop a ’n t’é mìga catè la cadénsa giùssta par fär mäl davanti ; di vè, mo al sät ch' at' si mägor un bél po’, fòrsi anca un po’ trop ? cuand a té t' si cavè la maja ala fén ädla partìda, a té s' pól fär il lastri con 'na candéla a ti ! magna putén magna
Caciól sètt : l’éra al tò camp e la tò partìda, t’é catè di avarsäri codìggn e pront a véndor la péla cära bombén, ti a t’é fat al tò e a né t' si mìga andè indrè d’ un centimèttor mo purtrop a n’é mìga bastè par vénsor, a gh' vräva un colp cme a Barsél, mo purtrop a n’é mìga sémpor domenica
Lucaréli òt : partìda parféta, äd n’ätra categorja cme l’é cuäzi normäl ch’ la sia, la sfiga la t' à neghè un gol favolóz, e purtrop a t’é tochè sconsumär pù fjè adrè a n’arbitro veramént ridìccol che a j’avarsäri;
Ägorfój séz : trop alzarén. jerdlà a gh' vräva Attila insìmma al fàsi, at' gh’äv da cavär l’erba, un motór a cìnngoj, invéci a t’é zughè in pónta äd forsén’na, cuand lilór invéci i gh’ ävon tutt la coràsa cme j’antìgh Romàn
Corapi sètt : dì Ciccio mo cuant bòti ät ciapè ? di la vritè che sa t’aviss podù a cóll pajas con al fis'cén at' gh’ ariss dè cuàtor zmaflón a man invèrsa vlontéra ? parchè sóra al cont al paräva pròprja tór anca p'r al *** ! l’impresjón ch' l’à dè par novanta minud l’é städa pròprja còlla lì
Giorgén sètt : anca ti cuant bòti chi t’ àn dè ! cära al me Gigi, sérca 'na solusjón anca a sta roba chì, parchè n’ezìsta mìga che par novanta minud as' n' in ciàpa 'na spòrta e 'na cavàgna e basta, chi a gh' vól vón anca lì in méza ch’ al zgròssta par trì, parchè i nòstor dù picén lì in méza tecnicamént j’én äd n’ätor pianéta mo i bùsscon tròp
Sowe séz : elóra sérca prìmma äd tutt äd mèttor su sètt o ot chilo parchè con cóll fìzich lì at' pär Kirikù, al cartón animè african ch' a guardäva mé fjóla da putén’na e pò fat spiegär un po’ äd tàtica da Gigi o da un cuälch alenadór li csì, i van bén tutt, Morón Barone Pizzi, chì t' n’é vója parchè dal potensjäl a gh' n’é da véndor mo t' si zgrùz da fär paura
Longobärd déz : masim di vót e as' capìssa al parchè cuand al né gh’é mìga; l’é pù presjóz che l’òr in ch’ la scuädra chì, l’é pù facil zugär sénsa balón che sénsa Longobärd, sperèmma ch' la sia 'na còza da méza giornäda sionò l’é un bél cazén
Muzètt sìncov : dónca tato, con cóll fìzich lì at' podrìss andär a fär al Corasér al “Quirinale”, a né t' pól mìga zugär äd fiorètt, sarcär sémpor la zugäda rafinäda, al gol spetacolär, né ciapär né där via 'na zbaräda che vùnna, tì at' gh’é da fär a sportlädi, fär gnir su la scuädra ciapär dill punisjón, sfondär la porta con dill balonädi ch' a vaga déntor anca al portér, am' són spighè o no ???
Baraye sìncov : pù concrét e meno narvóz l' òmmo, sionò at' pas la tò carjéra in sèrja D anca cuand al Pärma al salutrà e l’andrà indó l’é giùsst ch’ al vaga ! déz mèttor pù azvén ala porta e pù concrét, pù cativ pù concentrè, pù precìz in-t-al prìmm control, ch' l’é còll ch' a fa la difarénsa par cualùnncue zugadór, forsa e corag' ch' at' si ancòrra giòvvon, sta tutt a ti e nisón ätor
Guas cuàtor : a dir la vritè al gol al l’äva anca fat, mo l’é da cuand l’é rivè ch’ al pärla trop e al rénda poch in camp, e po’ arbitro o mìga arbitro chi lavór li j’én di lavór da pòch furob bombén, pròprja parchè al doväva savér che cóll pajas con la maja giälda al né spetäva ätor che casär fóra un cualchidón äd nojätor: dónca nanni, paroli ciäri e amicissia lónga, anca se in sèrja D chi sèmma a Pärma, e un cualchidón pù bón che ti a l’èmma vìsst zugär, dónca cambia regìsstor ala zvèlta o sionò a ch’ la scuädra chi a né t' sarvìss a njént
Apolón sìncov : Gigi, ti at' j' à vedrè tutt i dì, l’é anca véra, elóra cme mäj cuat'r atacant e li in méza i du picén lasè da lor a còrror adrè a tutt e ciapär un sach äd strénghi ? l’é un perìod ch' a pära che la scuädra la gh’ àbia il gambi pezànti ( anca còssta chì l’é strana cme còza parchè l’é la scuädra con pù alenamént ädla categorìa ), dónca mèj mèttor n’òmm ( o anca du ) in pù a metè camp e vón o du in meno davanti, tant par pistär's i pè i bàston in dù
Arbitro zéro : d’acòrdi che chi à vìsst con i sò òc Cassarà De Santis Boggi Ceccarini e compagnìa béla a 'n s' dovrìss pù scandalizär äd njént, mo anca färos tór p'r al *** da un mamlón ch’ al gh'à ancòrra al ciripàn in sèrja D, la m' pär un po’ tròpa gròsa ! Nevio, biològich o OGM, sérca d’andär’t a spiegär ala zvèlta che la mzùra l’é béle pasäda
CARICA CROCIATI
(Tgnèmmos vìsst)
(Testo di Crociato 63)
(Correzione ortografica a cura di Enrico Maletti)
Nessun commento:
Iscriviti a: Commenti sul post (Atom)


text:
Dispita da gas tranter l’Ucraina e la Russia s’intensivescha
- Mardi, 24.2.2015, 16:55
L’interpresa d’energia russa Gazprom ha smanatschà da vulair restrenscher las furniziuns da gas per l’Europa.
Las furniziuns per l’Ucraina vegnian fermadas ils proxims 2 dis, sche l’Ucraina na paja betg anticipà las furniziuns, scriva Gazprom. Ed uschia sajan era las furniziuns per il vest periclitadas.
Pervi da dispitas davart il pretsch da gas e facturas avertas, aveva la Russia gia bloccà la stad passada la furniziun da gas per l’Ucraina. Pir la fin dal onn aveva la Russia puspè avert la spina da gas per l’Ucraina, suenter che l’Ucraina era sa mussada pronta da pajar ina part dals daivets, e da far pajaments anticipads.
Var in terz dal gas che l’Europa dovra, deriva da la Russia. E circa la mesadad vegn manada tras l’Ucraina en il vest.
RR Novitads 17:00


text:
Anteriurs schefs da la KPT ston ir en praschun
- Venderdi, 20.3.2015, 19:31
Dus anteriurs schefs da la cassa da malsauns KPT èn vegnids sentenziads da la dretgira penala economica dal chantun Berna a 3 onns praschun, communitgeschan agenturas da novitads.
L’anteriur president dal cussegl d’administraziun Walter Bosch e ses vice Bernhard Liechti èn vegnids sentenziads pervi da gestiun nuncorrecta. Els hajan mess l’agen bainesser sur quel da la cassa da malsauns, ha argumentà la derschadra Barbara Lips.
Sis mais ston ils umens uss ir en praschun, ils ulteriurs 30 mais vala arrest cundiziunà. L’ultim pled en il chapitel n’è dentant anc betg discurrì. Ils defensurs dals accusads han anc annunzià en la sala da dretgira appellaziun cunter la sentenzia da prima instanza.
RR novitads 18:00


text:
Citylight Poster. N prudot inuvatif per na bona comunicazion!
Pentagon, partner per Gherdėina y la Val Badia
N placat fat bėn tira aslune l uedl. Y per ne jģ nia a se pierder tl gran mudl dla nfurmazion iel mo plu debujėn che n messaje de retlam vėnie udł. Sce dut chėsc stimenea pona vala aslune a se fé cunėscer, presenté n prudot o na manifestazion. La fermedes dla curieres bele sun streda tira mo deplu l uedl ajache l ie muvimėnt de jėnt y mesums de trasport. Oradechėl pudėis Vo nstėsc dģ te ciun raion che dėssa unģ metł ora Vosc placat a na maniera che l sibe n strumėnt publiziter diret.
Cherdėnes su per deplu nfurmazions! Gėn sons a disposion per abiné cun Vo la drėta soluzion!


text: UTROMDEL DOTTOREGRATIANO,Partesana da Francolino. Conle Quattro stagioni, & altro.UTROM DEL DOTTOR GRATIANOSo ch'a dirì: “Dond iet mo stà, Dutor,Tut sti dì, senza vgnir in zà?E po ti dì ch' t' c' port amor!A la fè, ch' a st' mod al n' s' fa”.A ve respond ch' mi so al dulorCha prov quand a sto via d'sta cha,Mo al tardar dal vgnir al val dirò:Utrom, sa iho rason, o sì o no.Quand a son qualch volta qui da vu,E cun qui occhi am guardad a mi,Quanta gratia è in tal mond è tutta in vu,Tal ch' am perd a cunsidrar in mi.E po pinsand a quella cha si vu,A rest tut stupefat da pr mi,A dir ch' Amor m'habbia pres e ligà,Utrom, hoia a murir da dsprà.So ch'a dirì cha son vulà trop alt,Quest mi al so, mo ch' sa mo da far,Sa vo cunsiderand l' bel partCh' regnan in vu da far innamurar,No mi ch' son un verm, ma ancora MartN' prev za ma resistr a cuntrastar.Mi son la causa, e vu si l'effet,Utrom, hoia da perder l'intelet. A so ben cha ridr' d' sta nuvella,Es dirì “Va' via, tira in mal' hora”,Mo quand a pinsarì cha si sì bella,Vu m'darì rason, cara sgnora,Cun qula gratia, e qula dota loquella,Sforza la zent ognhor ch' s'innamora,E fa sfurzadi agn'hom a inamurar,Utrom, d' st' mie cor ch'sa da far?Quand la natura ve fe vgnir al mondDal cert la mustrò tut al so valor,L'andò ben a piscar fin in tal fondPr dar gran maravegia a gran stupor:Ogn virtù in vu sola s'infond,E al sol, la luna e la madr d'AmorVign e partecipon l'stel fis e erant,Utrom, s'a i ho d'lhom o d' l' elefant.Se in vu sol e la gratia e la legiadriaD'quant donn s'artrova a qust' etàL'è ben hunest, ch' cun la curtsiaSia accumpagnà qusi stupenda beltà,E senza quella, nient a n' valriaE la natura in tut arev manchà,Ma la v'ha fabrichà piena d'amor,Utrom, ha da murir pr vu un dutur.Vu dirì: “Mo l'è vech e l'è puvraz”.Mo Amor è senza lez, ch'al se saE po s'innamora anch più brut mustazCh' n' n' è al mie, andand in zà e in làS'a fus mi sol arev dal balurdaz;Cha i n'è tant ch' bramin questa chà;Ma i savi s'an a tratgnir e simular,Utrom, hoia a furnir o chmnzar?Giove s'innamurè d'la so cusina,Nettun in Tetti, ch' fuors anch suspira,S'innamurò Pluton d' Proserpina,E Ercul s'innamurò d' Dianira,Mart per Vener fe' tanta ruinaQuand ch'Adon i la tols una sira,E sal s'innamurò tut qustor,Utrom, al s' po inamurar anch un Dutor.E s'a vles narrar tutta la zentCh' pr' Amor an fat d' l' cos grand,Al ijn sarìa da dir fin al set cent,S' ben a vgnes d'hora in hora parland,Mo a vui trattar d'quij chin al prsentCh' fan materij più ch' n' fe' Urland,Es n' s' incurin, s'ben tut al san,Utrom, che cosa de' far un Gratian?A vuler ben l'è pur la mala cosa,Mo l'è ben anch piez havern passion,Perché a iho liet in Paris e in Tolosa,I gran travai d'Amor, e l'custion.Al muderars è ben cosa gratiosa,E mustrar al cattlu, e aver dal bon,E saver addular a temp e luog,Utrom, sal ve par bon cumpir al zuog.LE QUATTRO STAGIONIPRIMAVERAQuand s'lieva l'alba mattutinaSol pr tor a Titon l'amata Aurora,E quand al sol rsplend a la matina,D'un fresch vintsel par ch' marmora,Quand ogn usel al so cantar raffina,Cun l'erba i fiur la terra s'innamora,A qusì la prima volta ch'av guardàPrimavera per mi n'fu za' ma'.ESTATED' più, quand l'antiga madre terraDona al criatur al so tsor,E cal sol fulminand fa gran guerraAl fadigos villan pien d'sudor,E ch' d' Bach al bon liquor s'afferraCh'alliegr fa passar ogn dulor,A qusì anca mi m'par d'esser arstà,Un sol oscur, in la più calda està.AUTUNNOPassand più oltr al temp e la stason,Ch'ogn' albar senza fuoia nud restaE i pra tut insem a cunfusionSenz'erba e senza fiur tien la furesta,La terra, con dulor e passionSenza frut negun con vlen ch' resta?Così mi son autun pr vu in dulor,Senza frut sperar, frond né fior.INVERNOE po', mostrand sempr ma più ruina,Passand inanz senz altr intrval,Quand l'aiar fuma, e ch' tut fa brina,E l'acqua è dvintà chm' al cristal,La terra d'agn banda par farina,Né fa più bon andar a piè e caval,Qusì un invern senza vu m'caza,Tra l'acqua, brina, nev, e fred e giaza.SONETTI TRAMUTATIRotta è l'alta colonna.Rotta è dal Studi la più gran duttrinaCh'illustrava al paies d'Franculin,Qual iera al stipulant Michlin,Fiol d'mi Duttor Gratian e d'Sabadin.Morte m'ha fat troppa gran ruinaA strinzr la grandezza dal cunfin,Vegnand ti grand, a son restà pznin,Ch' sempr al fin dira sira e matina.A chmod ma' psu far la mala sortA stag in dubi, quas dal sì al no,E spes volt pianzand a chiam la mort.Ch' pinsand un tal cas in sina a moD'un sì garbat fantin, ch' mors a tort,Quant in sia sta d'zà o d'là da Po.Pr tant a val diròAl mia gran dan, sa m' starì ascultar,Quel che mai più possibil d'acquistar.Mai più in vui alivar,Da po c'ho pers un sì gentil fiol,Ch' purtava l'scarp da do sol,Diga pur ch' dir vuol,C'havea un tusot ch'iera tut lezadr,Pien d'garbatura simil a so padr.Hor che 'l ciel e la terraAdes cal tas al ciel cun ie element,E ogn animal durmend par ch' rposa,La not cun al silenzi è tenebrosaE fin al mar sta cit, chal n' s' sentS'a brus, s'a pianz, s'a rid e s'am lamentSempr cercand d' dir qualch cosaCh' mai fu dita, né in rima né improsa,Ma parland a iho pur qualch cuntent.Mi sol andand a una fresca funtana,Pr trar d' l'acqua e cavarm la sedBuand cun una man non trop sana.Né vuoi ch'al mia sofrir sia senza sed,S'amor mille volt alla lontanaPr esser lunz da quel ch' n' s' ved.E quij ch' n' m' cred,Possan pruvar, più c'ha n'ho fat mi,Quant è scura la not, e chiar al dì.E pr furnirla qui,A dirò a st' mod, sa m'starì ascultar:C'ha vuoia d'murir, possa crepar.Ma perché a i ho da far,Restavn tut quant in union,Ch' mi v' las cun la pas d'Marcon.Il FINE


text:
Letres
Omosessualità
Ie muesse dì che lijan la lëtra de Tone da Cudan nstadì tla USC me éi bën fat mpue’ marueia. Pensan do ëssi bën pudù me nmaginé che vel’ un o povester niancanó puec la pënsa nscila n con’ dla omosessualità, ma na tel strentura de pensier y na tel ntoleranza, monce te na maniera tan ostentativa, ne me ëssi mpo no aspità. Ie rate che uniun y uniuna à l dërt de avëi y de dì si minonga, nscila sambën nce tu, Tone. Ma avisa nsci éi pona mefun nce ie l dërt de dì la mia.Per prima cossa ne me nfidëssi ...
“Al n’é nia gnü respeté ci che i proprietars á damané!”
Resposta al articul sön le lêch de ”Braia Fraida” y la intervista al ombolt Robert Rottonara, publicá t’La Usc nr. 41 di 21 d’otober 2016
Te troc paisc incër le Sela, savunse che al é problems da ciafé sperses y autorisaziuns da fá n lêch artifizial por l’inevamënt tecnich. Sciöche comproprietar dla Interessënza Col Alt a Corvara, oressi recordé che degügn de nosta vijinanza n’é mai stá ”cuntra” la costruziun dl lêch de ”Braia Fraida”, gnanca la jënt che vëgn fac fora i plü ”rî”. Düc á tres dit de sce, mo a certes condiziuns fates fora düc adöm tles incuntades danter nos, olache le presidënt dla vijinanza che chërda ite é ...
Te troc paisc incër le Sela, savunse che al é problems da ciafé sperses y autorisaziuns da fá n lêch artifizial por l’inevamënt tecnich. Sciöche comproprietar dla Interessënza Col Alt a Corvara, oressi recordé che degügn de nosta vijinanza n’é mai stá ”cuntra” la costruziun dl lêch de ”Braia Fraida”, gnanca la jënt che vëgn fac fora i plü ”rî”. Düc á tres dit de sce, mo a certes condiziuns fates fora düc adöm tles incuntades danter nos, olache le presidënt dla vijinanza che chërda ite é ...
La Val de Fascia che volesse
Te chest ùltim temp se à envià via te Fascia na discuscion che me tocia davejin. Veide che l’é dò che se endebolesc la gran potenzialitèdes che na val forta e adum pel aer delaìte de la Provinzia de Trent che met a fondament de sia autonomìa spezièla la sconanza e la promozion de la mendranzes linguistiches. Te l’esperienza fata a cef del Comun general te si prumes cinch egn aon semper chierì de lurèr sorafora i confins de n rejonament limità e serà de ogne singol Comun tegnan en maor cont la ...
Omosessualità 2
Cunescions’a nëus la sëida danter l bon y l stlet?Cialan a nosc planët, vëijen for miec y miec, la direzions che l‘umanità se chier ora, y chësc nce te nosta pitla Europa y nchinamei te Gherdëina. Da una na pert iel la streda lergia, ulache n abina l devertimënt, la richëzes, ulache n possa nce trapulé, ngiané y mazé. Ma ulache n possa nce viver zënza moral. Chësta ie la streda lergia ulache n ne à nia drë’ de tenì cont dla Regules che l Criatëur nes à fat cunëscer. Chësta streda lergia y tan ...
Omosessualità 1
L’omosessualità ie tlo, te na fëta do la rata granda dla jënt, nce te Gherdëina, sce zachei ne l savëssa mo nia. Uniun y uniuna dëssa pudëi vester coche l ie, rati ie, y nscila rata nce na gran pert dla jënt, nce de Gherdëina y dla Ladinia duta. Danz che l n ie nce trueps, y dessegur nce pra i letëures dla USC, che ne n’ie nia de mi minonga. Danter chisc iel Tone Ruben da Cudan. Publicon tlo dessot si minonga, ajache son pu per la par condicio. Na minonga defin omofoba y antidemocratica, chëla ...
Le jore dl variöl
Al é l’ora ca, da trá sotissura, trëi linies oste fá, oste trá, ia y ca, al dess donté la pröma, do chi trëi vocabolars, döt ne joa nia, y ne mo joa. Ara se trata da fá la schirata, n bocun o l’ater, de ci cht ’as ascognü, ciafeste indô, por marné y por la cëna. Ci él pa pordërt, co se stára pa cun nos schirates? An nen vëiga ma plü püces o degünes, sön Col dles Iarines? ”Le monn é cambié” él düc che cunta y scraia, vocabolar chiló, vocabolar delá. Avëi te ciasa dui de bi libri grosc vá bëgn ...
Trá zoruch afermaziuns
Resposta al articul ”Antenes Sci o no” publiché t’La Usc di 23 de setëmberEn referimënt al articul ”Antenes Sci o no” di 23.09.2016 oressi invié le fisich Alfio Turco, por respet de so mistier, de trá zoruch ci che al afermëia: “l’Antenes de ades no les è pericolouses per l sentadin ajache la emiscions manèdes fora les resta te la limitazions de lege, sot i 6v/m.”. Ciodí che alplü desmostrel ma che les antënes en chestiun respeta la lege, nia d’ater! Sce ares é prigoroses o no por le zitadin, é ...
Tan sigü é pa le tru da La Crusc?
Al n’é nia dî ca che al é gnü tigní San Berto. Gran prozesciun a La Crusc cun vagneli, musiga y cor. Na bela festa. Tignida alalt, nia ma dala comunité de Badia, mo da döta la valada. Dala mesa dales ot dadoman él pié sö la prozesciun di peregrins da San Linert demez. Itissö por le bosch cuntra le pice santuar, che dess sconé le paisc dessot da de gran desgrazies. Co se stára pa pordërt cun i prighi a San Linert? Tan sigüdes é pa les ciases jödapé dl rü dla roa?N gröm é stá i iadi olache an á ...
Tëuta de pusizion dla frazion Ladins Dolomites Sëlva
La frazion Ladins Dolomites Sëlva vëija si lëur politich te n cunfront costrutif y democratich cun duc i autri muvimënc y partic politics dla valedes ladines, cun l fin de arjonjer la majera defendura dla cultura, di dërc de mendranza y dl raion ladin, tl respet de duta la minonghes che vën purtedes dant y dla persones che ie dovia. La frazion Ladins Dolomites Sëlva se dà ju cun la politica, dantaldut a livel de luech y per la jënt ladina, porta dant ideies y se proa a crì soluzions, ala ...
N’ó i ladins nia plü ester de tai?
Tan tröp ái messü tigní fora y dlotí dala pert todëscia de Südtirol, se lascé dé cun vistles y bastuns sön iames y spiné, aratá desco aborigens dl’Australia. Al ti é gnü bravé dant pröm, ch’al ne paia nia plü la mëia, secundo che cun le ladin ne röion ignó, o terzo che an se stënta demassa spo da imparé todësch y talian; l’inglesc lasciunse sön na pert, chël él vigni pice möt che impara te n santiamen. Cungauja le dio scioldo. Bona (o stleta) jënt, ne stede a renunzié a osc bel diamant, tesur, ...
Dala cité tla Ladinia
Finalmënter á ince la SVP odü ite che al jiss gran debojëgn da sposté cotan de posć publics dales cités tla periferia (cf. cuotidian „Dolomiten“ 05.08.2016, plata 13). L’assessur regional Sepp Noggler á dit che al é ma la foresta y la agricoltöra tla periferia! Por nos ladins él di ofizi provinziai ma la forestala tla valada. Al ê naota a San Martin n ofize por la lia di paurs y n ofize de laur; intrami é gnüs spostá fora Bornech; che i ladins s’á paré decuntra dubitëii; la gran pert scuti chic ...
N rajoné plü alt
Ci che berba Erwin Valentini dij y pontifichëia, chël n’é nia de nü. Che le ladin sides n fantom, sciöche ël la mët fora, é ince vëi, mo chël vel n pü’ por döt le monn. Tolun ma ca la Talia: al é le sizilian, le bologneje, le bergamasch, le piemonteje, yii. Le Schwabe ti paisc todësc chël dij de se instës: „Schwabe könnet alles nur net Hochdeutsch“. Stimé Signur Valentini, ne fajun ma nia na te’ confujiun y juté döt te na gran pazeda oron spo moscedé sö cun n grissin (ladin tët). I ladins (nos ...
L lingaz ladin, n fantom
“Olà é pa l ladin, olà é pa i ladins?” Na domanda che an auda tres plù gonot ti media ladins y nia ladins. Da les lites comunales de Bulsan, olà fova pa i ladins? I savon coche ala é juda fora. Tla Covenzion sun la reforma dl Staut d’autonomia se à i ladins lascé vedei puech y nia auter canche al se tratova de sourantò valch enciaria ofiziala o canche al ruvova adalerch la televijion. La toponomastica y l’aministrazion messessa ester ti paisc ladins ence per ladin ma nia dagnora é lingaz ladin ...
TTIP: cie iel pa. Cie pòrtel pa?
Ultimamënter vëniel rujenà truep de doi gran tratac de cumerz: un cun l Canada y un cun i USA. Scumencion cun la paroles. “CETA” uel dì “Comprehensive Economic and Trade Agreement”, cun referimënt al Canada. Cun i USA vëniel rujenà de “TTIP”, che uel dì “Transatlantic Trade and Investment Partnership”. Dala pertes ufizieles vëniel dit che chisc tratac dëssa dé da lëur per ti dé na sburdla al’economia. Ma do mi ntënder prufitéiel tla realtà de chisc tratac mé la gran multinaziuneles y nia l/a ...
L’ACAT de Fascia rengrazia!
Ai 22 de mé te oratorie de Poza se aon troà duc ensema per se contèr sù mingol co che la va e se magnèr vèlch en compagnìa, con duc 5 i Club de Fascia!L’é la pruma outa che l fajon, e cognon dir che l’é stat bel, ence se la outa che vegn se perfezionaron amò de più!N gran divelpai va a don Andrea e a Lorenzo Pederiva, per ne aer conzedù chest bel post olà se troèr e cojinèr la magnadiva, ai coghi Giovanni e Ceio, per la pasta da se lecèr ite i bafi, e a la femenes che à enjignà tartines e ...
Me sà da criticar...
Stimada jent che engesc la minonga di ladins,me n fae maravea che te Fascia no fosse nesciugn che se ressent e disc valch su chel pere paiazo che sauta fora daperdut te le trasmiscion fasciane.El dojesse raprejentar duc i fascegn, picoi e gregn, ma ence i ladins dalajà che i parla de aisciuda ladina. Na roba tant paupera e me fegure che l’abie en cert efet negatif su l’opinion publica de la region e ence da autre man.Fosc chigiò ge stajesse a la Generala, ence da dir zeche.Aon el bel pastor da ...
Lia püch trasparënta
Por la fondaziun dla lia da munt AVS San Martin m’ái fat gran morvëia dl tru che an á tut por la mëte sö. Do mia minunga te na manira daldöt anonima y nia trasparënta. Sce al gnô bele metü sö la seziun, fossel sté dërt che al foss gnü informé döta la popolaziun di paisc - o almanco chi dl comun che ê scric ite tles lies AVS vijines, a na moda che an ess podü dedô lité n consëi legitimé. Sciöche al é gnü fat, él gnü damané porsones diretamënter y al é rové te consëi jënt che i n’á mai odü cun ...
Motors sön motors
Olá ê pa l’ordin publich (verdes de strada) la fin dl’edema passada? Dala jöbia inant é gnüs motors sön motors a porvé fora nostes strades y i jus. Ciodí pa düc tan dassënn y cun na gran vera? Tl zënter dl paisc gnôl surpassé, olache al ê da odëi mituns, bagheli, rodes... Da se temëi da jí cun l’auto. I sun tan inant che nostes strades é na pista da fá gara. Y l’ordin publich? Straufunghes? Tigní sö? Controlé les veres di motors? Y ci fej pa i comuns decuntra? Püch y nia! Tröc bruntora dles ...
Referendum
Ulons’a che l debe sëura i gran julieres a Bulsan?
La jënt nstëssa possa prësc dì si minonga pra l referendum, ulons’a na majera plaza per i julieres a Bulsan o iel pa miec nia?
Per chësta ucajion ulëssi auzé ora n valguna cosses. No che ie fosse pa n espert de tecnologies... chël bën segur de no. Perchël me éi nfurmà da piz a cianton pra jënt cumpetënta, che me à stlarì la bona y la stleta pertes de na plaza dai julieres a Bulan.
Per l ngrandimënt dl aeroport ie dantaldut chëi che va truep de viac. Nsci possi bele da Bulsan demez julé bel saurì ...
La jënt nstëssa possa prësc dì si minonga pra l referendum, ulons’a na majera plaza per i julieres a Bulsan o iel pa miec nia?
Per chësta ucajion ulëssi auzé ora n valguna cosses. No che ie fosse pa n espert de tecnologies... chël bën segur de no. Perchël me éi nfurmà da piz a cianton pra jënt cumpetënta, che me à stlarì la bona y la stleta pertes de na plaza dai julieres a Bulan.
Per l ngrandimënt dl aeroport ie dantaldut chëi che va truep de viac. Nsci possi bele da Bulsan demez julé bel saurì ...
Telpai de cher
Son la mare de n tous de 16 egn, soa pascion l’é l balon, e da trei egn en cà so alenador l’é la persona che volesse rengraziar.Te chisc egn olache massa robe le é scontade e se stenta a se dar jù par i autres, crese de poder recognoscer i meric de chest tous.Fosc no se varda le persone fin junsom, se veit demò la parbuda, enveze posse dir che no l se à dat jù demò per ge ensegnar a jiar dalvers ma soraldut l ge à fat capir che che vel dir star ensema a autre persone e a le respetar. L ne à dat ...


text:
Ónbria
Artéccol in dialatt bulgnais
L'Ónbria l'è 'na regiån d'l Itâglia ed mèz con 834.210 abitànt (dal 2003), e al so chèplôg l'è Perûgia. Ed såura e a maténna la cunfénna col Mèrch, ed sîra e sänper ed såura pr'un pzulén cun la Tuschèna, ed såtta col Lâzi. La só superfézzi l'è ed 8.457 chmq. Al scutmâj d'l Ónbria l'è ed pulmån vaird d'l Itâglia tant ch'l'è pénna ed bûsc.
La s câta såura a la cadänna 'd muntâgn dî Apenén e l'è traversè dal fiómm Têver.
Cmónna[modifica | mudéfica la surzéia]
La regiån l'à dåu pruvénzi: qualla ed Perûgia (PG) con 59 cmónni e qualla ed Têren (TR) con 33 cmónni.


text:
De Sfroos
Davide Van De Sfroos
DE SFROOS
Testo a cura di Alberto Valli
Accordi: Raffaele Grimaldi
LA RE LA MI
Lo..lo..lo..lo..
LA RE LA MI
I hènn sir che la löena la fa pagüra
LA RE LA MI
i hènn sir de menga taant fiadà
LA RE LA MI
de dree i nostri öcc quaidùn che ghe veed
LA RE LA MI
de dree i nostri öcc quaidùn veed el pianc
l'è sempru püssèe dùr el sàcch in söe la spàla
l'è sempru püssèe scüür de nòcc el sentè
sarà mej mia vusà per nùn, sarà mej sbasass per nùn
sarà mej pregà per nùn, per nùn, per nùn
RE SOL LA RE
RIT. Nùn che vèmm de sfroos, de sfroos, de sfroos
RE SOL LA
Nùn che vèmm de sfroos, de sfroos
RE SOL LA RE
Nùn che vèmm de sfroos, de sfroos, de sfroos
SOL RE LA
Nùn che vèmm de sfroos, de sfroos
I hènn sir che smòrzen tücc i luus
i hènn sir che quaidùn la meten in cruus
de dree i nostri öcc vur mia vedè
de dree i nostri öcc vur mia savè
El paar faa de piumb el còr che g'hemm là
quand anca l'umbrìa se mètt dree a sparà
sarà mej mia vusà per nùn, sarà mej sbasass per nùn
sarà mej pregà per nùn, per nùn, per nùn
RIT. Nùn che vèmm de sfroos, desfroos, de sfroos
Nùn che vèmm de sfroos, de sfroos
Nùn che vèmm de sfroos, de sfroos, de sfroos
Nùn che vèmm de sfroos, de sfroos


text:
Minisguard dals 25.02.2017
- Sonda, 25.2.2017, 17:40
Duai la Svizra trametter Ousman Sonko enavos en la Gambia?
En la Gambia ha la regenza midà, ed ils anteriurs politichers èn fugids en l’exteriur. In dad els, Ousman Sonko, è fugì en Svizra. Para era el ina persuna criminala e la Svizra na sa betg, sch’ella duai trametter enavos el en la Gambia. Il Minisguard declera pertge.
Success sportiv per tut pretsch?
Durant questa stagiun d’enviern ha la classa da sport da Ftan purtà enavos pliras medaglias. Lur scolaziun para pia d’avair success. Ma sche la prestaziun sportiva è buna, tge capita cun la prestaziun en scola?


text:
Il HCD croda vinavant - 4. terrada en seria
- Glindesdi, 16.2.2015, 11:43
Venderdi ils 13 per il HCD. Suenter la pausa pervia dals gieus da la squadra naziunala - ha il HCD pers a Lugano cun 2:4. Ils davos 4 gieus ha il HCD pers ed è crudà or dals top 4.
Anc ils 4 da schaner - suenter la Cuppa Spengler - era il HCD a la testa da la tabella. Cun la terrada dal venderdi croda il HCD sin il plaz 5 e Lugano avanza sin plaz 4. Uschia ristga il HCD da perder l'avantatg da giugar a chasa per ils quart finals. Quai in temp che Tavau ha da giugar senza Reto von Arx, mabain era cun mo 2 giugaders da l'exteriur cun Ville Koistinen e Marcus Paulsson.
Genevra-Servette - ZSC Lions 6:1
Ambri-Piotta - Lakers 6:3
Berna - Friburg 4:1
Zug - Losanna 3:2 (suenter penaltis)
Kloten Flyers - Bienna 1:2 (suenter penaltis)


text:
Punüda int la
La püpart del sò teritori l'è fáa sü de runch (46%) e de muntagn (32%); i toch de pianüra se tröen dumà int la part püssée a süd. Una carateristega del teritori varesòt l'è 'l gran nümer de lagh: el
La gent la viv asquas tüta int i toch (de pianüra): i center abidáa püssée grand hin
L'ecunumìa de la pruvinzia l'è bela forta: anca se l'
agricultüra al didincö la dà 'l pan a ben poca gent, l'è ben mudernisada e intensiva (fiur, agricultüra in sèra, e.i.v.); l'indüstria che l'è ben spantegada in sü tüt el teritori, a l'è forta suratüt in di broch tessij, eletrumecanegh, chimegh, e erunategh (basta dumà pensà a l'Aermacchi a
Venegon e l'Agusta a
La lengua ufizial l'è l'italian.
La lengua lucal, inscambi, l'è 'l lumbard, precisament quel ucidental. El dialet de Vares (ciamaa anca busin) l'è pütost vesin al mudel milanes, anca se 'l gh'ha una quai divergenza, suratüt del punt de vista funetegh. El varesot el furma un continuum bel ciar cunt el cumasch e cunt el lüganes. La zona meridiunal inveci la parla el büstoch, un olter dialet ucidental che però el gh'ha di carater uriginai ben marcaa. In de la riva setentriunal del Lagh Magiur se pöden truà di dialet che se vesinen püssee al mudel tesines pütost che a quel de la cità de Vares.


text: Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Cras sit amet libero in nunc lobortis accumsan. Sed vehicula ornare quam sit amet tristique. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Cras sit amet libero in nunc lobortis accumsan. Sed vehicula ornare quam sit amet tristique.Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Cras sit amet libero in nunc lobortis accumsan. Sed vehicula ornare quam sit amet tristique.Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Cras sit amet libero in nunc lobortis accumsan. Sed vehicula ornare quam sit amet tristique.Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Cras sit amet libero in nunc lobortis accumsan. Sed vehicula ornare quam sit amet tristique.Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Cras sit amet libero in nunc lobortis accumsan. Sed vehicula ornare quam sit amet tristique.Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Cras sit amet libero in nunc lobortis accumsan. Sed vehicula ornare quam sit amet tristique.Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Cras sit amet libero in nunc lobortis accumsan. Sed vehicula ornare quam sit amet tristique.Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Cras sit amet libero in nunc lobortis accumsan. Sed vehicula ornare quam sit amet tristique.Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Cras sit amet libero in nunc lobortis accumsan. Sed vehicula ornare quam sit amet tristique.Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Cras sit amet libero in nunc lobortis accumsan. Sed vehicula ornare quam sit amet tristique.Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Cras sit amet libero in nunc lobortis accumsan. Sed vehicula ornare quam sit amet tristique.Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Cras sit amet libero in nunc lobortis accumsan. Sed vehicula ornare quam sit amet tristique.


text:
Newsletter
Wenn Sie im KonsumentInnenschutz auf dem Laufenden sein wollen, abonnieren Sie kostenlos das Verbrauchertelegramm als Newsletter.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Roaming foradecá tl'UE: segnalaziun ales Autorités por i pachec ativá automaticamënter
Dantadöt le Südtirol é atoché
ZCS: al é damí da se chirí fora i sorvisc aladô de ci che an adora!
Dai 30 d'aurí incá vel tl'UE prisc mascimai nüs por le telefoné mobil y la conesciun internet mobila foradecá ti stac dl'UE. Al é tler che i gesturs á reagí ai limic nüs y ti ativëia a süa clientela "pachec por l'ester arjigná bele danfora" che costa zirca da 2 cina 6 euro por de d'adoranza.
Y cal é pa le problem? Püc y degügn ne sá tan che na cherdada, n SMS o na conesciun cörta a internet foradecá costes veramënter cun i limic de roaming nüs.
Al sará les Autorités de control che messará tó na dezijiun sce l'ativaziun automatica de chisc pachec surapró al contrat ti corespogn o no ai prinzips de coretëza comerziala. La Zentrala di Consumadus dl Südtirol (ZCS) ti á mené segnalaziuns al'Autorité por la telecomunicaziun (AGCOM) y al'Autorité de control dla Concorënza y dl marcé (AGCM).
Zacotan de consumadësses y consumadus s’á lascé alsavëi che al é valgamia ri o feter imposcibl da dejativé indô i pachec preativá; ince chësc él gnü alzé fora tles segnalaziuns.
Te vigni caje: dan da pié ia él da ciaré do les impostaziuns che an á sön le fonin, por che al ne vëgnes nia a s’al dé updates automatics che comporta cosć da de plü nules. Tla ZCS él a desposiziun na consulënza aposta por le setur dla telefonia.
Assiguraziun dl auto - „Black Box“
Premies bunmarcé – sce i sëis a öna da se lascé controlé
Chisc dis dess le Senat tó na dezijiun sön n dessëgn de lege che, sce al gniss aprové, portass para n valgönes novités tl setur dl’assiguraziun dl auto. Danter chëstes novités él ince chëra de na regolamentaziun che vëiga danfora n sconto obligatore te certi caji.
Insciö vëiga le dessëgn de lege danter ater danfora ince na reduziun "nia da püch" dla premia sce al vëgn istalé te auto na insciödita „scatora foscia" (black box). Chësc aparat vëgn istalé tl veicul y registrëia le comportamënt dla porsona assigurada che rovënn l’auto. A chësta moda ne jissera nia plü tan saurí da trapolé l’assiguraziun, l’injin daidass recostruí la dinamica de inzidënc y tl medemo tëmp gnissel ince arbassé les tarifes. La Zentrala di Consumadus dl Südtirol á indere bele dl 2014 mostré sö dui problems concrec de chisc aparac: de un n vers él prighi por la sanité y dal ater vers ne vára nia plü da mantigní la sfera privata.
La trasmisciun de dac porta pro ala creaziun de n ciamp eletromagnetich sterch che ess na faziun negativa sön les porsones che é t’auto. Implü che che se lascia istalé na scatora foscia lascia senté te auto na dërta „spia“: naota che l’aparat é istalé abinel adöm informaziuns sön le comportamënt dla ciafera o dl ciafer y ti mëna inant chisc dac al’assiguiraziun o a na sozieté terza. La porsona assigurada vëgn controlada meter por meter y lapró ne sára nia olache sü dac röia y ci che al vëgn spo fat impara.
De plü informaziuns él da ciafé sot a www.verbraucherzentrale.it.
Bonus fiscal pro mini-condomini: scemplificaziun dles condiziuns fiscales
Cun la zircolara n. 3/E di 2 de merz dl 2016 á l’Agenzia dles Entrades ciamó dé fora n valgügn stlarimënc por ci che reverda les condiziuns fiscales che messess gní ademplides por ti rové pormez ai alisiramënc fiscai liá a laurs de restrotoraziun (detraziun dala cuta dl 50% aladô dl articul 16-bis dl DPR 917/86) y de ressanamënt energetich (detraziun dala cuta dl 65%), sce ara se trata de intervënc sön döt le frabicat che é classifiché sciöche „mini-condomine“ (chël ó dí ciasa da de plü families cun plü co un n proprietar y cina a ot unités abitatives).
Por scemplifiché les condiziuns burocratiches á l’Agenzia dles Entrades ejaminé ciamó n iade la problematica y á trat derevers la ghiranza de n numer de codesc fiscal aposta por mini-condomini cun la zircolara n. 3/E di 2 de merz dl 2016.
Dit en cört: an ne mëss nia plü fá domanda de n numer de codesc fiscal aposta por le mini-condomine. Les aziuns gnüdes a s’al dé sön la basa dles desposiziuns da denant dades dant dessura é da conscidré dërtes.
Al vëgn aconsié da se tigní te vigni caje poscibilmënter avisa ales prescriziuns fiscales sce an ó se anuzé de alisiramënc dla cuta, por ne risćé nia che le bonus fiscal vëgnes straiché dopró o che an ciafes straufunghes. La Zentrala di Consumadus é a osta desposiziun por informaziuns de chësc vers.
Sparagné energia pro dlaciares y frescares
I dis vëgn plü lunc y cialc. Le scialdamënt vëgn destodé y ince la löm resta tres plü gonot destodada. Mo le sparagn sajonal pó ciamó deventé majer sce an fej n valgönes cosses implü.
Canche an puzenëia da d’aisciöda desson desdlacé les dlaciares y frescares por les delibré dala dlacia che s’á formé. Ma cun chësc pón sparagné pro na dlaciara presciapüch 6% dl consum energetich deache bele 1 n milimeter de dlacia aumënta le consum d’energia dl 6%.
Le consum de forza eletrica fej fora zirca ¼ de döt le consum energetich de na ciasa. Cun le desdlacé pón sparagné tröpa energia y scioldi.
De plü consëis él da ciafé sot a www.verbraucherzentrale.it.
Frabiché abitatif: tó jö finalmënter le convenzionamënt „etern“
ZCS: sparagné scioldi n’é nia atratif, porchël él da sostigní le sparagn imobiliar
Dan da ot agn él gnü mudé la lege urbanistica provinziala y an é passá da n lian de vint agn pro abitaziuns convenzionades a n lian ilimité tl tëmp y porchël etern. Frabiché convenzioné ó dí, aladô dl articul 79, che l’abitaziun pó ma gní venüda inant a porsones residëntes te chësta provinzia o che laora chiló y ara pó ma gní afitada a porsones dl post o che laora chiló al prisc dl afit provinzial y nia al valur de marcé. Sciöche compensaziun ne n’á le comitënt degügn cosć d’urbanisaziun.
Ci che somëia ester valch de rajonor y linear (les abitaziuns vëgn fates sö miumarcé y é spo a desposiziun dla popolaziun locala), ne porta indere nia vantaji por düc che che fej pert.
Chësc scomëncia bele pro le prisc de cumpra: abitaziuns convenzionades n’é nët nia miumarcé co d’atri imobii, chël ó dí che che che sparagna pro i cosć d’urbanisaziun é sovënz les firmes de costruziun. Sce an oress spo te n secundo momënt afité l’abitaziun cumprada, spo mëssera gní afitada al prisc dl afit provinzial che é sot a chël dl afit dl marcé. Te chësc contest él ince da dí che le convenzionamënt resta impé ince sce al n’é nia gnü damané contribuc dla provinzia no por la costruziun no por la cumpra. „Aladô de na destribuziun iüsta di vantaji y di dovëis fossel bun da dé fora cun prescia normes nöies“, mina le diretur dla Zentrala di Consumadus dl Südtirol.
De plü informaziuns é da ciafé sot a www.verbraucherzentrale.it.
Ghiranza dla Banca d'Italia: al é da apliché i fic negatifs!
Imprësć por frabiché: i parametri de basa toma inant
Dan da n valgönes edemes ti á mené la Banca d’Italia a dötes les banches na comunicaziun cun chëra che ara ghirâ che les banches tirass jö dal spread (maioraziun di fic) i parametri negatifs (euribor 1M, 3M o 6M). Les reclamaziuns che ti é rovades ala Banca d'Italia é stades la rajun de chësta comunicaziun: te chëstes gnôl contesté le fat che les banches aplicass zënza dí valch n "limo de nul" ai parametri de basa, impede i valurs negatifs.
L'Organ de control dles banches ti á racomané ales banches da se tigní ales desposiziuns de contrat y nia apliché n limo de nul ai parametri di fic negatifs. Ince la Zentrala di Consumadus s'á dé jö cun n te caje y é stada bona da arjunje che le parameter negatif (euribor 3M) gniss trat jö dal spread.
Düc che che á n credit da paié jö, che ne vëiga danfora degun limo, dess ciaré do sce le parameter negatif dl euribor vëgn bëgn trat jö dal spread.
I valurs dl euribor é tl ultimo ciamó jüs jö n iade y plü dessigü jarái jö inant, do che la Banca Zentrala Europeica (EZB) á arbassé ai 16.03.2016 ciamó n iade i fic sön les deponüdes che é sëgn a -0,40%. Na compensaziun danter spread y euribor negatif ó dí por che che á n credit da paié jö, che la rata da paié vigni mëis é mëndra. Sce i tolun ca por ejëmpl n imprëst de 200.000 euro cun n spread de 1,5% y na dorada de 15 agn: la detraziun dl valur euribor da 1 n mëis (euribor 1M -0,33%) porta a spargné presciapüch 360 euro al ann respet al'aplicaziun de n "limo de nul".
„Imprëst vitalize ipotecar" - Ponsiun da imobii
ZCS: na bona ocajiun o n plajëi ales banches?
Che che oress ciafé n pü' plü de ponsiun podará le fá cun l'aiüt de süa ciasa o de süa abitaziun de proprieté y pó impó vire inant laite.
Cun n "imprëst vitalize ipotecar" (prestito vitalizio ipotecario) pó na porsona che á plü co 60 agn y é proprietara de n imobil ciafé n imprëst dala banca y sciöche garanzia mëssera lascé porté ite na ipoteca de pröm degré lassura. Cina che le debitur é en vita ne mëssel nia se cruzié da paié zoruch l'imprëst. Sce do süa mort tol sü arpadus la dezijiun da ne paié nia jö le credit, pó la banca vëne l'imobil y insciö rové pro sü scioldi.
Chësta forma de imprëst ti dá la poscibilité ala proprietara o al proprietar de n imobil da trasformé na pert dl valur dl imobil te licuidité. Canche le debitur mör él i arpadus che pó tó na dezijiun sce paié jö le credit o vëne l'imobil ipoteché metü sciöche garanzia dl debit. Tl pröm caje paii zoruch le debit y pó se fá fora cun la banca cares che é les modalités de paiamënt: a rates te n tëmp determiné o döt te un n iade ala fin dl tëmp de finanziamënt.
Deache les normes é completes nen vára sëgn ma plü da aspeté les ofertes dles banches. Pormó iló vára da valuté sce chësta forma de finanziamënt convëgn veramënter o no. Te tëmps de crisa podess chësc orëi dí por valgügn avëi atira na desponibilité de capital, mo an mëss sambëgn mëte averda ales condiziuns sotescrites por paié jö le debit. Te vigni caje fossel bun da tó de te dezijiuns te familia por che i arpadus ne ais nia spo n de sorpreses desplajores. Deache i savun dal'esperiënza de d'atri paisc che al é da fá cunt cun fic efetifs dër alc, podess l'imprëst vitalize ipotecar ester interessant dantadöt por porsones en ponsiun che n'á degügn mituns.


text:
Andata Campionat Juniores 2011/2012
Ai 10 de Setëmber era indô tan inant. Le campionat di Juniores mët man. La prüma partida vëgn sugada cuntra Bressanone fora de
ćiasa. In aleghé pon ciafé le les partides dl andata. Le ritorno gnará spo fat d'atri gironi indô sciöche tl 2010/2011. Plü inant gnaral fora le calender A3 indô ulache an pó udëi dütes les partides cun i orars dl andata ulache al süga sogadusc da La Val dai U-10 in sö.
Por udëi i calendars online (ulache ai sará dopo düć da udëi) drüca: calendars


text:
Müdamaint d’adressa
Müdamaint d'adressa / müdada
Per plaschair annunzchar ün müdamaint d'adressa infra 15 dis.
Ün müdamaint d'adressa as poja comunichar persunalmaing, in scrit, per telefon o via e-mail.
No dovrain las seguaintas infuormaziuns:
Svizzers/Svizras
- nouva adressa
- plan, numer da stanzas
- data da la müdada
- müdada dad oters commembers da la famiglia
Persunas da l'exteriur
- nouva adressa
- plan, numer da stanzas
- data da la müdada
- müdada dad oters commembers da la famiglia
- legitimaziun(s) d'esters


text:
Gieri Schmed – sa deliberar dal ballast per vegnir a l'essenzial
- Sonda, 21.11.2015, 11:03
-
Emprima emissiun:
- Sonda, 21.11.2015, 11:03, RTR
Cun sasez saja el sever, di l'artist Gieri Schmed. Avant che metter sia suttascripziun sut in maletg pondereschia el pliras giadas.
Dapi passa 4 decennis è Gieri Schmed sa deditgà a l'art. Schegea ch'in artist, quai sajan ins mai, di el.
Gieri Schmed ha duvrà pliras e lungas fasas en sia lavur per sa deliberar dal ballast, da l'ornament. L'essenzial - mo quel interesseschia el oz.
En la litteratura sa fatschenta Esther Krättli cun il poet sursilvan cun la fatscha seriusa ch'ha scrit era poesias divertentas. Ella preschenta la nova ediziun cun l'ovra cumpletta dad Alfons Tuor.
Redacziun: Esther Berther
Contribuziuns
-
Ina visita tar l'artist Gieri Schmed a Trun
-
Ensemen cun Gieri Schmed tar ses art en il liber
-
Litteratura: Renzo Caduff davart l'ovra lirica d'Alfons Tuor.
-
Tips da cultura
-
Tip da film


text:
Fin da la navigaziun principala
Entschatta dal navigatur
Fieras da son Martin e da son Provino
Descripziun
La fiera da son Martin ha lieu a Mendrisio sin ils prads enturn la baselgia romanica tardiva da son Martin e da son Roc. La fiera da son Provino ha lieu ad Agno, la chapitala da l'anteriura Plaiv, en la vischinanza da la baselgia da chapitel da son Gion Battista e da son Provino. La fiera da son Martin è mintgamai ils 11 da november e cumpiglia er la fin d'emna avant u suenter questa data. La fiera da son Provino ha lieu durant la fin d'emna ed il glindesdi suandant ch'èn il pli datiers dals 8 da mars. Cun lur exposiziuns da muvel, vehichels e maschinas agriculas dattan tuttas duas fieras perditga da la colliaziun cun la cultura rurala d'antruras. Fin avant paucs decennis eran ellas eveniments evidents ed irrenunziabels da l'onn puril. Ils ultims 50 onns è la cumponenta agricula dentant sa sminuida plaun a plaun, entant ch'ils stans cun products locals (liongias, mel d'avieuls, chaschiel, vin) sco er cun vestgadira e cun giugarets èn daventads pli impurtants. A las fieras datti er bler divertiment, per exempel carussels, sco er intginas activitads didacticas che vegnan organisadas da la Giuventetgna rurala en collavuraziun cun autras uniuns activas en il chantun. Per l'entira durada da las fieras èn las baselgias avertas per far ina visita u per assister als servetschs divins en onur dals dus sontgs.
Gallaria d'illustraziuns
Documents da video
Fiera da son Martin, Mendrisio © Saverio Bernaschina, Rodofo Bernaschoni
Referenzas e dossier
- Publicaziuns
Centro didattico cantonale Massagno: San Provino di Agno. Fiera e sagra di primavera (Quaderni di documentazione 10). Massagno, 1993
Angelo Frigerio: Mendrisiotto è qui la festa. Sagre e tradizioni popolari di un anno. Pregassona-Lugano, 2004
Fernando Grignola: Radici di terra e di lago: il paese memorabile, racconti e… Agno, 2005
Alfredo Maggetti: S. Provino. Secondo vescovo di Como (391-420) venerato nellla collegiata de’ S.S. Giovanni Battista e Provino del borgo di Agno in Diocesi di Lugano. Agno, 1961 (prima pubblicazione: 1958)
Mario Medici: Sagre del Mendrisiotto. Mendrisio, 1967
Mario Medici: La fiera di S. Martino a Mendrisio. In: Almanacco Ticinese 1970
Mario Medici: Storia di Mendrisio vol. 2. Mendrisio, 1980
Interviste (a cura di Alessandra Bobbià): Fernando Grignola (23.06.2011, 05.10.2011), Silvia Scheggia (24.06.2011), Christian Camponovo (24.06.2011), Don Angelo Crivelli (24.06.2011). Centro di dialettologia e di etnografia. Bellinzona
- Dossier
- Le fiere di San Martino e di San Provino
descrizione dettagliata Ultima modificaziun: 20.06.2012
Dimensiun: 273 kb
Tip: PDF
- Le fiere di San Martino e di San Provino


text:
La Brasilia è averta per fugitivs
- Mardi, 22.9.2015, 8:33
Sco reacziun sin la crisa da fugitivs en l’Europa vul la Brasilia prolungar in program da visums per fugitivs e surdar plirs millis visums.
Il program è uss vegni prolungà per ulteriurs 2 onns. Las ambassadas brasilianas possian uschia surdar senza gronda birocrazia visums a fugitivs sirians, ha communitgà il minister da giustia brasilian.
En quest program che dura dapi il 2013, ha la Brasilia gia surdà passa 7’700 visums, ils blers sin las ambassadas brasilianas dal Libanon, da la Jordania e da la Tirchia.
RR Novitads 06:00


text:
La giuventetgna – ina fasa difficila
Ils problems da la giuventetgnaDurada: [01'40''] SF: SFW
La societad sa fa quitads per l'avegnir da la glieud giuvna: ils giuvenils ston savens chattar...
Il temp liber – in temp preziusDurada: [06'05''] SF: SFW
La lavur moderna consista per gronda part d'ina separaziun da la lavur en differents pass e...
Il schurnalist Alexandre Burger fa in'intervista cun in psichiater d'uffants e da giuvenils davart...
Ils uffants d'ina lètg divorziadaDurada: [15'01''] TSI: Centro
Uffants d'ina lètg divorziada e lur geniturs raquintan co ch'il divorzi ha midà lur vita e co...
La contribuziun mussa dus giuvenils (homeboys) da Buchs che raquintan e reflecteschan davart lur...
Marie-Laure Volcoff discurra davart sia uffanza difficila. Damai che sia mamma ha survegnì baud...
Communablamain cunter la violenzaDurada: [04'30''] SF: Lipstick
«Communablamain cunter la violenza» è ina purschida da prevenziun da la polizia per giuvenils dad...
Questa sequenza mussa co ch'ils giuvenils sa distatgan da lur geniturs e tematisescha ils conflicts...
Tge quitads han ils giuvenils en Svizra? La psicologa Gerda Fellay discurra davart ils problems...
Giuvenils decleran pertge ch'els baivan alcoholDurada: [03'15''] SR DRS: Rendez-vous
En Svizra vegn bavì adina dapli alcohol. Surtut ils giuvenils consumeschan pli e pli bavrondas...
Ils problems e quitads actuals dals giuvenilsDurada: [09'05''] TSI: Buonasera:inserto
Giuvenils tessinais raquintan en questa contribuziun da lur problems e quitads. Per els èsi...
Tge disturba ils giuvenils vi da l'autra schlattaina? Quai è il tema dal workshop «Respect e...
Las perspectivas per l'avegnir dals giuvenils en SvizraDurada: [06'30''] SR DRS: Rendez-vous
Co vesa ora l'avegnir dals giuvenils? En il rom d'ina retschertga sin via la sonda suentermezdi...
Mobing en il mund virtual: umilià e smanatschà en l'internetDurada: [55'09''] SRF: Doppelpunkt
«Igl è mo ina dumonda dal temp fin ch'i dat er en Svizra l'emprim cas da suicid pervi da mobing en...
Context
La giuventetgna cumpiglia per regla il temp tranter il 14avel ed il 24avel onn da la vita. Stgaffir relaziuns sexualas, cuntanscher l'independenza professiunala e materiala e sa distatgar da la famiglia tutgan tar ils pli impurtants process da svilup tranter l'uffanza e la vegliadetgna da creschì.
La noziun da la giuventetgna è sa midada a pèr ed a pass cun la societad. Dapi il 19avel tschientaner è il sistem da scola participà essenzialmain a l'organisaziun ed a la determinaziun da la midada da l'uffant al creschì. L'industrialisaziun ha rinforzà la necessitad da proteger ils uffants ed ils giuvenils dal mund dals creschids (lavur d'uffants). Cun liberar la giuventetgna dal process da lavur ed extender il temp da scolaziun è era creschì ses temp liber, ed uschia èn sa sviluppadas dapi la segunda mesadad dal 19avel tschientaner las organisaziuns da giuvenils (1825 l'emprima uniun cristiana da giuvenils, a partir dal 1913 ils battasendas). Lur finamira era da furmar ils spazis libers ch'eran sa resultads.
Tut las transiziuns da l'uffant al creschì èn suttamessas a la midada istorica. En consequenza dal svilup economic e da las midadas correspundentas en famiglia, han la scola, la tscherna da la professiun e la scolaziun influenzà adina pli fitg il temp da la giuventetgna.
Oz marcan numerusas pitschnas midadas la via vers il mund dals creschids: la tscherna da la professiun, las emprimas experientschas sexualas, las emprimas vacanzas senza ils geniturs, l'emprim auto, la finiziun da la furmaziun professiunala u dal studi, l'agen tegnairchasa, e.u.v.
La gestiun da las midadas numnadas, l'agen svilup persunal sco er il process da sa distatgar dals geniturs pon manar a tensiuns e problems durant l'adolescenza:
- En famiglia per exempel, è la tschertga da dapli autonomia e da pli gronds spazis da libertad dals giuvenils ina funtauna da conflict latenta. Ultra da quai restan ils giuvenils pli ditg a chasa, causa l'extensiun dal temp da furmaziun e la dependenza finanziala dals geniturs. Era las spetgas elevadas dals geniturs concernent la prestaziun dals giuvenils pon chaschunar problems en famiglia.
- En la fasa da l'adolescenza survegnan dapli impurtanza ils giuvenils da la medema vegliadetgna (peers) e las amias ed ils amis. Las normas da la gruppa daventan centralas, quai signifitga che la gruppa po avair tant in'influenza positiva sco era negativa (alcohol, consum da drogas, violenza, e.u.v.) sin in giuvenil.
- I dat numerusas raschuns per problems e conflicts en scola; ellas tanschan da difficultads d'emprender e da prestaziun fin a problems da cumportament, sco la tema u la refusa da la scola ed in cumportament agressiv envers conscolaras e conscolars u il persunal d'instrucziun.
Ultra da las contribuziuns multifaras che sa fatschentan cun la fasa da la giuventetgna, vegnan era tematisads conflicts e problems che pon sa manifestar en famiglia, en scola u en il temp liber durant la midada da l'uffant al creschì.
Funtauna:
Lucien Criblez, Jugend, en: Lexicon istoric da la Svizra (HLS), versiun dals 14-02-2008, URL: http://www.hls-dhs-dss.ch/textes/d/D7613.php


text:
Val Badia
Les gran noveres dl 1986
Dan 32 agn, al 1. de forá, él tomé l’ultima gran nëi te nosta valada. A Calfosch á les levines abiné oramai 20 fabricac
Recordé le tëmp passé dëida vire le dagn. Chësc pinsier vel ince por les gran catastrofes naturales - alamanco ti ciamps che la porsona é bona da fá val’ y daidé.
Laota dl 1986 n’êl nia ciamó i mesi de comunicaziun y les scuadres de socurs che i ún aldedaincö. La tempestivité á aldedaincö dessiü na marcia implü, por avertí la porsona y stravardé la porsona. La natöra é indere inant prigorosa, mai ne dess la porsona araté che ara á la natöra sot control. Avisa sciöche laota podessel novëi ...
Recordé le tëmp passé dëida vire le dagn. Chësc pinsier vel ince por les gran catastrofes naturales - alamanco ti ciamps che la porsona é bona da fá val’ y daidé.
Laota dl 1986 n’êl nia ciamó i mesi de comunicaziun y les scuadres de socurs che i ún aldedaincö. La tempestivité á aldedaincö dessiü na marcia implü, por avertí la porsona y stravardé la porsona. La natöra é indere inant prigorosa, mai ne dess la porsona araté che ara á la natöra sot control. Avisa sciöche laota podessel novëi ...
L’uniun "EPL - Ert por i Ladins" ciara inant
Les lites á reconfermé deplü inciaries y ince nominé aconsiadus y colaboradus nüs
L’uniun EPL - Ert por i Ladins é öna dles uniuns culturales plü vedles y continuatives dla valada. Metüda sö i ultims agn 1950 da siur Angel Morlang, instës scritur y artist depenjadú, ára laoré cina aldedaincö cun tröpa dediziun y gran volontariat por i ciamps dl’ert figurativa, dla leteratöra y dl cianté te dlijia. Les trëi seziuns che mët adöm la uniun á ciaré inant y jará inant ince ti agn che pe atualmënter sfadiusc por i gragn mudamënc che le monn nes porta: tecnologia y comunicaziun ...
L’uniun EPL - Ert por i Ladins é öna dles uniuns culturales plü vedles y continuatives dla valada. Metüda sö i ultims agn 1950 da siur Angel Morlang, instës scritur y artist depenjadú, ára laoré cina aldedaincö cun tröpa dediziun y gran volontariat por i ciamps dl’ert figurativa, dla leteratöra y dl cianté te dlijia. Les trëi seziuns che mët adöm la uniun á ciaré inant y jará inant ince ti agn che pe atualmënter sfadiusc por i gragn mudamënc che le monn nes porta: tecnologia y comunicaziun ...
Oh Happy Day
Edwin Hawkins nes á lascé.
Süa musiga viará inant, por mirit di recorc y dantadöt dles registraziuns, so inom Edwin Hawkins. Al á lascé chësc monn al’eté de 74 agn. Porsona de gran talënt, iniziativa y carisma ál amarscé la musiga gospel americana dai agn 1960 insö. Dl 1968 él gnü conesciü sura döt le monn por l’aranjamënt y la publicaziun de "Oh Happy Day". Bele dl 1970 ál insciö davagné le Grammy por la maiú "gospel performance'.
"Oh Happy Day" é na ciantia che é ruvada ince te nostes vals, ara alda pro i repertori di ...
Süa musiga viará inant, por mirit di recorc y dantadöt dles registraziuns, so inom Edwin Hawkins. Al á lascé chësc monn al’eté de 74 agn. Porsona de gran talënt, iniziativa y carisma ál amarscé la musiga gospel americana dai agn 1960 insö. Dl 1968 él gnü conesciü sura döt le monn por l’aranjamënt y la publicaziun de "Oh Happy Day". Bele dl 1970 ál insciö davagné le Grammy por la maiú "gospel performance'.
"Oh Happy Day" é na ciantia che é ruvada ince te nostes vals, ara alda pro i repertori di ...
"No waste - Degun ciomënt"
Le festival dla gastronomia "Care’s - The ethical Chef Days" tl’Alta Badia á albü da protagonisć 39 scefs de ciasadafüch da 14 naziuns y 4 continënc. Le cogo da 3 stëres Michelin Norbert Niederkofler, un di iniziadus de "Care’s" á pormoiü le cujiné zënza fá ciomënt
Do le suzes dles döes ediziuns stades tles munts dl’Alta Badia (ediziun da d’invern) respetivamënter söl ijola de Salina (ediziun estiva), é Care’s indô stada te Südtirol, dai 14 ai 17 de jená 2018. A La Ila tla Ciasa de cultura él sté le zënter operatif y organisatif, che á incé dé alberch a deplü desmostraziuns da cujiné y cerces, y a discusciuns söl cujiné y moto atual "No waste" (degun ciomënt). Norbert Niederkofler, pröm ideadú y iniziadú cun Paolo Ferretti de Care’s, arata che al sides ...
Do le suzes dles döes ediziuns stades tles munts dl’Alta Badia (ediziun da d’invern) respetivamënter söl ijola de Salina (ediziun estiva), é Care’s indô stada te Südtirol, dai 14 ai 17 de jená 2018. A La Ila tla Ciasa de cultura él sté le zënter operatif y organisatif, che á incé dé alberch a deplü desmostraziuns da cujiné y cerces, y a discusciuns söl cujiné y moto atual "No waste" (degun ciomënt). Norbert Niederkofler, pröm ideadú y iniziadú cun Paolo Ferretti de Care’s, arata che al sides ...
Südtirol davagna le 28. Snowfestival
Scoltöres tla nëi a Al Plan: pröm post por i aliefs dla scora de lauraziun dla pera da Laas, secundo por la Republica Ceca y terzo por l’Inghiltera.
Cun na cëna tl Hotel Riposo al Bosco d’Al Plan, é jüda a piz ai 17 de jená la 28ejima ediziun dl festival dles scoltöres tla nëi, evënt che vëgn organisé dal’AT Al Plan/San Martin, en colaboraziun cun l’AT da Sanciana. Diesc scuadres á albü da cherié na scoltöra fora de n cadrel de 3 metri cubic de nëi. Le publich á spo cun süa usc lité chëres che i plajô le plü, cun chësc resultat:
1. Südtirol I cun la scoltöra ”I pinsiers é lëdi”, 150 usc
2. Republica Ceca cun la scoltöra ”Tartaruga”, 141 usc
...
Cun na cëna tl Hotel Riposo al Bosco d’Al Plan, é jüda a piz ai 17 de jená la 28ejima ediziun dl festival dles scoltöres tla nëi, evënt che vëgn organisé dal’AT Al Plan/San Martin, en colaboraziun cun l’AT da Sanciana. Diesc scuadres á albü da cherié na scoltöra fora de n cadrel de 3 metri cubic de nëi. Le publich á spo cun süa usc lité chëres che i plajô le plü, cun chësc resultat:
1. Südtirol I cun la scoltöra ”I pinsiers é lëdi”, 150 usc
2. Republica Ceca cun la scoltöra ”Tartaruga”, 141 usc
...
Pater Jan s’un é jü da Oies
Siur Jan Mátik ê rové a Oies dl 2015, al post de siur Pire Irsara. Sëgn ál indere bele fat i cufri.
Döt cant é sozedü scialdi tl chît. Ai pröms de jená s’un é jü da Oies y dala Val Badia siur Jan Mátik. Le prou de raisc slovaches, consacré dl 2011, ê rové a Oies da d’altonn dl 2015, por tó ite le post de siur Pire Irsara. La Diozeja l’â ince metü assistënt spiritual ala jonëza. Le tëmp de siur Jan te nosta valada é indere sté valgamia cört: püch plü co dui agn. Degun adio, degüna festa ofiziala de comié. Nia de nia. I un porvé da contaté siur Jan por damané do les motivaziuns, mo ara n’é nia ...
Döt cant é sozedü scialdi tl chît. Ai pröms de jená s’un é jü da Oies y dala Val Badia siur Jan Mátik. Le prou de raisc slovaches, consacré dl 2011, ê rové a Oies da d’altonn dl 2015, por tó ite le post de siur Pire Irsara. La Diozeja l’â ince metü assistënt spiritual ala jonëza. Le tëmp de siur Jan te nosta valada é indere sté valgamia cört: püch plü co dui agn. Degun adio, degüna festa ofiziala de comié. Nia de nia. I un porvé da contaté siur Jan por damané do les motivaziuns, mo ara n’é nia ...
Panta rei - Döt rogor
Scoltöres de nëi fora por le raiun dai schi da La Crusc. En chësc ann, en gaujiun dla secunda ediziun, á davagné le pësc.
Dai 8 ai 10 de jená él gnü metü a jí tl raiun dai schi da La Crusc a Badia n concurs de scoltöres de nëi da pert dl’Assoziaziun Turistica de Badia adöm a deplö scolars dla scora profescionala Cademia de Urtijëi. Les sis scuadres partezipantes á albü trëi dis de tëmp da realisé fora di cadrí de nëi na scoltöra liada al tema “Panta rei” (che ó dí tl grech vedl "döt rogor"). Le tema de chësta ediziun é gnü chirí fora adöm al artist badiot y curadú dl concurs Lois Anvidalfarëi da Ciaminades, che ê ...
Dai 8 ai 10 de jená él gnü metü a jí tl raiun dai schi da La Crusc a Badia n concurs de scoltöres de nëi da pert dl’Assoziaziun Turistica de Badia adöm a deplö scolars dla scora profescionala Cademia de Urtijëi. Les sis scuadres partezipantes á albü trëi dis de tëmp da realisé fora di cadrí de nëi na scoltöra liada al tema “Panta rei” (che ó dí tl grech vedl "döt rogor"). Le tema de chësta ediziun é gnü chirí fora adöm al artist badiot y curadú dl concurs Lois Anvidalfarëi da Ciaminades, che ê ...
Max tl’India por le maester ”Sai Baba”
Le musizist da San Martin Max Castlunger á albü l’ocajiun da soné pro le World Music Festival tl’India, evënt organisé por recordé i 92 agn dl maester spiritual Bhagawan Sri Sathya Sai Baba
Sce an á pasciun por valch, ti mëton ite le tëmp, l’impëgn, l’anima. Y nia da inré sozedel che la pasciun tol na dinamica döta süa y cheriëia les ocajiuns plü particolares. Nia atramënter n’éra por Max Castlunger, musizist y percuscionist da San Martin de Tor, che s’á oramai fat n inom ince sura i confins fora por so förtl y la pasciun por les percusciuns. L’ann passé de novëmber él gnü a s’l dé por ël na ocajiun davëi particolara, chëra da jí tl’India a soné pro le World Music Festival, evënt ...
Sce an á pasciun por valch, ti mëton ite le tëmp, l’impëgn, l’anima. Y nia da inré sozedel che la pasciun tol na dinamica döta süa y cheriëia les ocajiuns plü particolares. Nia atramënter n’éra por Max Castlunger, musizist y percuscionist da San Martin de Tor, che s’á oramai fat n inom ince sura i confins fora por so förtl y la pasciun por les percusciuns. L’ann passé de novëmber él gnü a s’l dé por ël na ocajiun davëi particolara, chëra da jí tl’India a soné pro le World Music Festival, evënt ...
Intervista al on. Daniel Alfreider
L’on. Daniel Alfreider renunziëia a na recandidatöra a Roma y se proponn sciöche aconsiadú provinzial ladin SVP y assessur provinzial ladin
Intervista cun le mandatar badiot sön söa esperiënza fata chisc cin’ agn tla politica alta a Roma, sön söes aspetatives a assessur provinzial ladin y vizepresidënt dla Junta provinziala a Balsan, y söles polemiches gnüdes fora ultimamënter ti media (Rete4 y FF) por l’agriturism de söa familia a Calfosch.
Da lí do te La Usc di Ladins, ediziun stampada da indoman vëndres ai 12 de jená 2018!
Intervista cun le mandatar badiot sön söa esperiënza fata chisc cin’ agn tla politica alta a Roma, sön söes aspetatives a assessur provinzial ladin y vizepresidënt dla Junta provinziala a Balsan, y söles polemiches gnüdes fora ultimamënter ti media (Rete4 y FF) por l’agriturism de söa familia a Calfosch.
Da lí do te La Usc di Ladins, ediziun stampada da indoman vëndres ai 12 de jená 2018!
É chësc to post?
Tres indô sozedel che i posć da parché por porsones cun handicap vëgn ocupá da porsones che n’á nia le dërt.
Ester ne n’él nia n fat che reverda ma un n paisc su, mo baldi na ”coia” che s’á slarié fora n pü’ indlunch. I baiun dl ”bur viz” de valgünes porsones - por fortüna sanes - da ocupé cun so auto i posć da parché resservá por porsones cun handicap. Nia atramënter n’éra tl paisc d’Al Plan, olache an mëss tres indô constaté chësta mancianza de sensibilité. Le Comun de Mareo á porvé da ti baié ala cosciënza, meton sot la tofla ince la scrita ”É chësc to post?”. La domanda é tlera, mo al n’é tres ...
Ester ne n’él nia n fat che reverda ma un n paisc su, mo baldi na ”coia” che s’á slarié fora n pü’ indlunch. I baiun dl ”bur viz” de valgünes porsones - por fortüna sanes - da ocupé cun so auto i posć da parché resservá por porsones cun handicap. Nia atramënter n’éra tl paisc d’Al Plan, olache an mëss tres indô constaté chësta mancianza de sensibilité. Le Comun de Mareo á porvé da ti baié ala cosciënza, meton sot la tofla ince la scrita ”É chësc to post?”. La domanda é tlera, mo al n’é tres ...
L’ABB devënta operativa
Nominé le presidënt! Al é Andy Pertot, ustí, da San Ciascian. Vize é Claudio Canins, secreter general dla Maratona dles Dolomites. Diretur é Roberto Huber
Insëra s’á senté adöm por le pröm iade le consëi d’aministraziun dla sozieté nöia ABB (Alta Badia Brand). Al é gnü lité le pröm presidënt cun Andy Pertot, n inom y müs bele conesciü tl’organisaziun turistica dl raiun dl’Alta Badia (al é sté presidënt dl’Assoziaziun Turistica dal 2002 al 2013 y ince presidënt dl Consorz Turistich Alta Badia).
Diretur general dla sozieté nöia é Roberto Huber, atualmënter diretur dl’AT de Badia.
Deplü tla Usc stampada te otedé!
Insëra s’á senté adöm por le pröm iade le consëi d’aministraziun dla sozieté nöia ABB (Alta Badia Brand). Al é gnü lité le pröm presidënt cun Andy Pertot, n inom y müs bele conesciü tl’organisaziun turistica dl raiun dl’Alta Badia (al é sté presidënt dl’Assoziaziun Turistica dal 2002 al 2013 y ince presidënt dl Consorz Turistich Alta Badia).
Diretur general dla sozieté nöia é Roberto Huber, atualmënter diretur dl’AT de Badia.
Deplü tla Usc stampada te otedé!
Cui schi jö por les munts
Süa pasciun é le freeride. Arianna Tricomi fej n sport che l’á condüta fora por le monn y olache ara á arjunt i resultac danter les mius. Ara dij: ”Al é beliscim da podëi dessigné tüa linia personala jö por na munt, zënza regoles y limic”.
Arianna Tricomi é na jona da Corvara che á arjunt dër de bugn resultac chisc ultims agn tl ciamp di schi, plü avisa tl ”freeride”. Ara á davagné le pröm post tl Freeride World Qualifier (FWQ) tl 2015 y á ince arjunt de bugn resultac tl Freeride World Tour (FWT) 2016 y 2017. Implü éra gnüda nominada ”Rookie of the year 2016”. Cun gran ligrëza y impëgn s’ára dediché a chësc sport y á ince stlüt jö de messé le stüde da fisioterapista tl’université da Desproch. I s’un incunté cun ëra por s’la cunté ...
Arianna Tricomi é na jona da Corvara che á arjunt dër de bugn resultac chisc ultims agn tl ciamp di schi, plü avisa tl ”freeride”. Ara á davagné le pröm post tl Freeride World Qualifier (FWQ) tl 2015 y á ince arjunt de bugn resultac tl Freeride World Tour (FWT) 2016 y 2017. Implü éra gnüda nominada ”Rookie of the year 2016”. Cun gran ligrëza y impëgn s’ára dediché a chësc sport y á ince stlüt jö de messé le stüde da fisioterapista tl’université da Desproch. I s’un incunté cun ëra por s’la cunté ...
Tarlis de jená, plöia y strades stlütes
Tla nöt dai 8 ai 9 de jená ál plü ales basses ploiü cotan. Le mertesc da doman ál toné y tarlié y sön les munts de Mareo án messü stlü les strades.
Iniann d’invern él bele tomé cotan de nëi. Mo te chisc pröms dis de jená nes scinchel ince valgünes morvëies. Metü man ára tla nöt dai 8 ai 9 de jená, olache al gnô dit danfora nëi cina ai 1.000 metri. Ara n’é nia stada insciö, deache ince plü alalt él tomé cotan de plöia. Incër 20 mm (20 litri por meter cuadrat) n’él gnü mosoré a Al Plan, tan che al jô de gran rüs do les strades fora. Impormó söla doman á la plöia metü man da se moscedé cun nëi y é spo passada a nëi dër mola. Tla doman di 9 de ...
Iniann d’invern él bele tomé cotan de nëi. Mo te chisc pröms dis de jená nes scinchel ince valgünes morvëies. Metü man ára tla nöt dai 8 ai 9 de jená, olache al gnô dit danfora nëi cina ai 1.000 metri. Ara n’é nia stada insciö, deache ince plü alalt él tomé cotan de plöia. Incër 20 mm (20 litri por meter cuadrat) n’él gnü mosoré a Al Plan, tan che al jô de gran rüs do les strades fora. Impormó söla doman á la plöia metü man da se moscedé cun nëi y é spo passada a nëi dër mola. Tla doman di 9 de ...
Benedisciun te Redaziun
Al fej dagnora plajëi sce i Trëi Rêsc storj pro ince tla Redaziun d’La Usc di Ladins.
I pröms dis de jená s’á indô schires de jonins metü sön tru tla Diozeja de Balsan/Porsenú por l’aziun di Trëi Rêsc. Ara vëgn coordinada dala Schira Jonila de Südtirol y mira da abiné adöm spënores por daidé porsones che á plü debojëgn. Ann por ann vëgnel sostigní bëgn 100 proiec de solidarieté. En chësc ann án metü l’azënt sön döes strotöres de formaziun y istruziun tl Papua Neu Guinea. I Trëi Rêsc ne vëgn nia ma a damané do spënores, mo ai porta te ciasa ince la Buna Noela de Nadé y la ...
I pröms dis de jená s’á indô schires de jonins metü sön tru tla Diozeja de Balsan/Porsenú por l’aziun di Trëi Rêsc. Ara vëgn coordinada dala Schira Jonila de Südtirol y mira da abiné adöm spënores por daidé porsones che á plü debojëgn. Ann por ann vëgnel sostigní bëgn 100 proiec de solidarieté. En chësc ann án metü l’azënt sön döes strotöres de formaziun y istruziun tl Papua Neu Guinea. I Trëi Rêsc ne vëgn nia ma a damané do spënores, mo ai porta te ciasa ince la Buna Noela de Nadé y la ...
Vita y pasciun por i schi
Dan da 53 agn á Andrea Comploi d’Al Plan metü man da cuncé schi, ci che ê inlaôta na dërta êrt y al n’ê püc che fajô chësc mistier. I sun jüs a le damané co che döt é nasciü y co che al s’á svilupé cun le tëmp.
La Usc: Andrea, este pordërt dagnora sté n apascioné de schi?
Andrea Comploi: Chël sce, bele da pice insö. I n’â nia ater tl ce co jí cun chëstes brëies. Canch’i gnô da scora jôi atira alaleria cui schi.
Co ciarâ pa fora n pér de schi?
I schi gnô düc fac cun brëies de lëgn dür, desco frasso o hickory. Impröma gnôres metüdes t’ega lorënta por podëi spo les oje sö dant. Sce an â la fortüna da abiné de bun lëgn, romagnô les pizes anfat pro trami i schi, zënza êl le problem che un di schi gnô indô ...
La Usc: Andrea, este pordërt dagnora sté n apascioné de schi?
Andrea Comploi: Chël sce, bele da pice insö. I n’â nia ater tl ce co jí cun chëstes brëies. Canch’i gnô da scora jôi atira alaleria cui schi.
Co ciarâ pa fora n pér de schi?
I schi gnô düc fac cun brëies de lëgn dür, desco frasso o hickory. Impröma gnôres metüdes t’ega lorënta por podëi spo les oje sö dant. Sce an â la fortüna da abiné de bun lëgn, romagnô les pizes anfat pro trami i schi, zënza êl le problem che un di schi gnô indô ...
San Salvester t’ospedal
Gran intervënt a Oies sura Badia, por l’intossiamënt da ossid de carbonium a dann de n grup de turisć.
San Salvester traumatich y pesoch por n grup de 8 ghesć taliagn che passa les vacanzes de fin dl ann a Oies sura Badia. Sciöche al vëgn reporté dal portal stol.it, él gnü a s’l dé ai 31 de dezëmber da sëra n gran intervënt. Anter les 22.00 y 23.00 á le sorvisc de pröm aiüt messü mené a Oies bëgn 7 ambulanzes por i ghesć che â metü man da se sté dassënn mal. An sospetâ atira n intossiamënt dal mangé. Alarmé él ince gnü i Carabiniers y i Stödafüch de Badia (cherdá dala zentrala ales 23:03). I ...
San Salvester traumatich y pesoch por n grup de 8 ghesć taliagn che passa les vacanzes de fin dl ann a Oies sura Badia. Sciöche al vëgn reporté dal portal stol.it, él gnü a s’l dé ai 31 de dezëmber da sëra n gran intervënt. Anter les 22.00 y 23.00 á le sorvisc de pröm aiüt messü mené a Oies bëgn 7 ambulanzes por i ghesć che â metü man da se sté dassënn mal. An sospetâ atira n intossiamënt dal mangé. Alarmé él ince gnü i Carabiniers y i Stödafüch de Badia (cherdá dala zentrala ales 23:03). I ...
I ”Ethical Chef Days” indô tl’Alta
La manifestaziun gastronomica ”Care’s The Ethical Chef Days 2018” rovará de jená tl’Alta Badia.
”Care’s The Ethical Chef Days 2018” é na manifestaziun de cater dis che reverda la ciasadafüch de livel alt. La scomenciadia gnará organisada indô tl’Alta Badia, dai 14 ai 17 de jená dl ann che vëgn. Al é la secunda ediziun, ince sce al foss pordërt la terza, deache l’iniziativa á metü man cun na ediziun 0. Pro la presentaziun stada a Milan êl sambëgn le cogo Norbert Niederkofler, trëi stëres Michelin dl restorant St.Hubertus dl hotel Rosa Alpina a San Ciascian, che é ince l’ideadú dla ...
”Care’s The Ethical Chef Days 2018” é na manifestaziun de cater dis che reverda la ciasadafüch de livel alt. La scomenciadia gnará organisada indô tl’Alta Badia, dai 14 ai 17 de jená dl ann che vëgn. Al é la secunda ediziun, ince sce al foss pordërt la terza, deache l’iniziativa á metü man cun na ediziun 0. Pro la presentaziun stada a Milan êl sambëgn le cogo Norbert Niederkofler, trëi stëres Michelin dl restorant St.Hubertus dl hotel Rosa Alpina a San Ciascian, che é ince l’ideadú dla ...
De beles festes dal Nicaragua
Pater Paul Pezzei nes á scrit na lëtra, te chëra ch’al cunta co che ara é tl tëmp d’Advënt, cun 30 degrá de cialt y olache la jënt stënta.
Pater Paul Pezzei scrí insciö: ”Cun i sentimënc da Nadé, cun ”Bela Nöt, Santa Nöt“ y tröpa nëi mëssi indô se lascé susc; chiló unse vigni de bel tëmp y chi 30 gra de cialt. Dal ringhiní aldon melodies de cianties nadalines americanes y spagnoles, mo an á la impresciun de na domënia d’isté. I ves cunti indô valch de mi laur. Ai 8 de dezëmber 2017 ái tigní te dui posć la Pröma Comuniun. Da sëra sunse indô rové a Managua (90 km), dailó unse nos dl grup de oraziun (ma 6 porsones, mo chësc iade él ...
Pater Paul Pezzei scrí insciö: ”Cun i sentimënc da Nadé, cun ”Bela Nöt, Santa Nöt“ y tröpa nëi mëssi indô se lascé susc; chiló unse vigni de bel tëmp y chi 30 gra de cialt. Dal ringhiní aldon melodies de cianties nadalines americanes y spagnoles, mo an á la impresciun de na domënia d’isté. I ves cunti indô valch de mi laur. Ai 8 de dezëmber 2017 ái tigní te dui posć la Pröma Comuniun. Da sëra sunse indô rové a Managua (90 km), dailó unse nos dl grup de oraziun (ma 6 porsones, mo chësc iade él ...
La Ciasa dl Parch deura
Cun i 27 de dezëmber mët man la sajun da d’invern por la Ciasa dl Parch Natural Fanes - Senes - Braies, cun döes mostres speziales.
La pröma mostra ”Munts tla vera - Porsones, sciënza, natöra sön le frunt dolomitich 1915-1918” dá na perspetiva nöia sön la Pröma Vera Mondiala: Al zënter dla mostra él la Natöra y sciöche ara é gnüda trasformada ti cater lunc agn da soldas, mascins y tiers sön le frunt alpin.
Cina d’otober 2018 sarál ince da odëi n’atra mostra speziala, che le Museum Ladin Ursus Ladinicus á alestí en gaujiun di 30 agn dla descurida dl Ander de Conturines y é dedicada a “Le monn demorvëia di andri dles ...
La pröma mostra ”Munts tla vera - Porsones, sciënza, natöra sön le frunt dolomitich 1915-1918” dá na perspetiva nöia sön la Pröma Vera Mondiala: Al zënter dla mostra él la Natöra y sciöche ara é gnüda trasformada ti cater lunc agn da soldas, mascins y tiers sön le frunt alpin.
Cina d’otober 2018 sarál ince da odëi n’atra mostra speziala, che le Museum Ladin Ursus Ladinicus á alestí en gaujiun di 30 agn dla descurida dl Ander de Conturines y é dedicada a “Le monn demorvëia di andri dles ...
Lié damí agonism, scora y laur
Co vára pa da lié damí l’ativité agonistica cun la scora o cun le laur? Cun chësta domanda se dá jö n proiet europeich nasciü por orenté dl Schi Club Ladinia.
Tl’Europa él vigni ann apresciapüch 120 mile jones y jogn che mët da na pert süa ativité agonistica deache ai á de gran dificoltés da lié le sport cun la scora o le laur. N fenomen che á oramai ince arjunt i atlec di paisc da munt y en particolar te nüsc raiuns dai schi dles Dolomites. Sce al ê cina ciamó plü o manco normal che an passâ dal’ativité agonistica a chëra profescionala, s’á sëgn ót le vënt. Tres le gran svilup economich ti raiuns dles Alpes, la presciun dl sistem scolastich y da ...
Tl’Europa él vigni ann apresciapüch 120 mile jones y jogn che mët da na pert süa ativité agonistica deache ai á de gran dificoltés da lié le sport cun la scora o le laur. N fenomen che á oramai ince arjunt i atlec di paisc da munt y en particolar te nüsc raiuns dai schi dles Dolomites. Sce al ê cina ciamó plü o manco normal che an passâ dal’ativité agonistica a chëra profescionala, s’á sëgn ót le vënt. Tres le gran svilup economich ti raiuns dles Alpes, la presciun dl sistem scolastich y da ...


text:
L'Australia vul agir pli rigurus cunter islamists
- Glindesdi, 23.2.2015, 8:28
L'Australia smanatscha als extremists che vivan en il pajais da retrair la naziunalitad, quai ha annunzià il primminister Tony Abbott a Canberra.
Il privel da terror en l'Australia creschia, ha ditg Abbott. Il dumber da cumbattants australians, il dumber da simpatisants ed il dumber da terrorists potenzials s'augmentia. Tenor Abbott èn almain 90 Australians en la Siria e l'Irac e cumbattan per gruppaziuns extremistas.
RR novitads 09:00