text:
Souvenirs da pajais exotics, paraplievgias en tuttas grondezzas e colurs, apparats electronics, sets da raiver. Tut quai ed anc bler auter scurril han ins pudì cumprar tar in ingiant durant la Higa a Cuira. Ma il highlight dal ingiant èn stadas las sis valischs serradas da la plazza aviatica da Turitg.
Roland Widmer, che ha organisà igl ingiant, chapescha la fascinaziun per cumprar valischs cun cuntegn nunenconuschent.
Uschia san ins entrar en la sfera privata dad ina persuna nunenconuschenta
Suenter l'ingant èn las valischs vegnidas avertas per l'emprima gia. Avant ch'il nov possessur possia prender a chasa la valisch sto el anc ina giada dar giu ella per ch'ils responsabels possian allontanar documents e stizzar datas d'apparats electronics.


c: text/html

text:
Indunesia
L'Indunesia a l'è un paes del Asia süd-urientala.
La cunfina cun la Malaysia (in del isula del Borneu), Timor Est (in del isula de Timor) e la Papua Növa Guinea (in del isula de la Növa Guinea). La capital a l'é Giacarta.
La gh'ha una süperfiss de 1.904.569 km² e la gh'ha de pü o de men 225 miliun de abitant. A l'è el terz paes del munt per pupulaziun e la prima intra i naziun a magiuranza müssülmana.
GeugrafìaModifega
L'Indunesia a l'è fada de quasi 18.000 isul (anca se dumà 6.000 a hinn abitaa), sòta e sura l'Equatur.
L'Indonesia la mesüra 5.120 km da est a ovest e 1.760 km da nòrt a süd.
I isul püssee impurtant a hinn Sumatra, Giava, el Borneu, Celebes e la Növa Guinea.
Urganizaziun pulitigaModifega
L'Indunesia (nòm ufizial: Republik Indonesia) a l'é una rèpübliga.
El president a l'è el Joko Widodo (dal 2014).
AlbumModifega
El müseu Naziunal de l'Indonesia int el center de Jakarta
Wisma 46, l'edifizzi püssee volt de tüta l'Indunesia, int el center de Jakarta.
The Bung Karno Stadium el tegn 100,000 spetadur
GE U20C in Indonesia, #CC201-05
Varda ancaModifega
Indunesia (Maluku)
Indunesia (Nusa Tenggara)
Indonesia (Kalimantan)
Indunesia (Papua)
Indunesia (Java e Bali)
Batik

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Euregio Family Pass
Furné a bon priesc tl Südtirol y se nuzé te truep luesc de de bona ufiertes
L Euregio Family Pass ie na cherta de viac persunela y eletronica sun basa anuela cun tarifes alesiredes per la mubiltà publica tla provinzia. Uni genitor cun almanco un n mut/una na muta che ne à mo nia arjont 18 ani possa se l damandé y l funzionea coche cherta de viac aldò dl prinzip: plu chilometri che l vën fat te n ann y manco che l chilometer tarifer costa man man.
L priesc dl viac per uni trassa vën trat ju automaticamënter pra la cunvalidazion aldò dla sort de cherta de viac: o periodicamënter tres l contcurënt bancher o tres detrazion dl cost de uni viac dala soma ciarieda su.
L Euregio Family Pass ie tl medemo mumënt nce na cherta de vantaje (cherta da mustré ca) te truepa butëighes y per truepa ufiertes tl Südtirol, tla provinzia de Trënt y tl Bundesland Tirol. Na lista atuela de chi che pieta vantajes ie publicheda sun la plata web www.provinz.bz.it/familypass.
Da nuzé saurì y a na maniera flessibla sciche cherta de viac:
- tl raion südtirolmubiltà cun leprò la ferates regiuneles nchin Trënt;
- ala tarifa VVT / ÖBB nce sun la linies dla ferata Prëner-Dispruch coche nce Innichen/Vierschach-Lienz; sce n uel possen nce registré la cherta vantaje ÖBB-Vorteilscard;
- da tré ju la tarifa dl di canche n tol pea na roda;
- da tré ju l priesc de viac per tieres;
- per viages cun la curieres Nightliner.
L Euregio Family Pass ne vel nia per viages sun ferates a destanza longia (EC, Freccia, Italo, Railjet y n.i.).
L Euregio Family Pass possa unì damandà online da genitores y persones cun ncëria d’educazion cun residënza tla provinzia de Bulsan cun almanco un n mut/una na muta sota 18 ani. Persones dl Südtirol che ie scrites ite tl register A.I.R.E. (register di zitadins y dla zitadines talianes che viv oradecà) de n chemun dla provinzia de Bulsan cun almanco un n mut/una na muta sot a 18 ani possa se damandé l Euregio Family Pass tres e-mail: suedtirolpass@suedtirolmobil.info
L Euregio Family Pass ie da damandé singulermënter y persunalmënter per uni persona.
Spëisa d’emiscion unica: 20 Euro
L priesc de n viac cun la curiera o la ferata vën a se l dé dai chilometri furnei o respetivamënter fissei y l priesc dl livel tarifer curespundënt. Via per l ann, cun l avané di chilometri furnei vëniel man man aplicà livei tariferes defrënc. Cun uni ann de referimënt (for dala data dla prima ativazion dl Euregio Family Pass) vën l cont chilometrich dl Euregio Family Pass inò metù a nul y l scumencia inò l livel tarifer 1.
L priesc dl viac vën calculà nsci:
L priesc plu bas per uni viac ie de 10 km-tariferes. Per viages de cunliamënt cun curieres te duc i luesc ora che Bulsan y Maran vëniel ratà n priesc minim de 5 km-tariferes.
Curieres de zità a Bulsan y Maran y Citybus: Duc i viages tl tëmp de 60 menuc tl medemo raion tarifer vën ratei sciche un n viac.
Tarifa al di mascima 15 Euro: Per i viages fac dai passajires vëniel trat ju al plu 15 Euro al di, chësc curespuend al priesc de na Mobilcard per n di. Leprò vëniel scencajo ratà viages sun la trasses dla ferates Prëner-Dispruch y Innichen-Lienz, viages cun la curieres Nightliner y l trasport de tieres y rodes.
L Euregio Family Pass possa unì damandà online sun chësta plata web. N adrova:
- i dac anagrafics dla persona che fej la dumanda
- l numer de codesc fischel *
- na copia digitela (foto) dla cherta d’identità
- la coordinedes bancheres (IBAN, SWIFT / BIC Code, banca y agenzia) per i tlienc y la tlientes che uel paië si viages tres scudimënt dla banca (postpaid).
* Chi che ne à degun codesc fischel talian possa se l damandé pra l’Agenzia dla Ntredes.
Pra la dumanda online possen nce adurvé na tle d’azes digitela (SPID o cherta di servijes ativeda cun letëur). Pernanche l SPID o la cherta di zitadins per i servijes online dl Euregio Family Pass vën adurveda ie l azes al cont de nuzeda dadedò mé plu puscibl cun la tle d’azes digitela.
Canche n fej la dumanda iel da crì ora coche n ulëssa unì nfurmei (SMS o e-mail) coche n ulessa plu gën paië: tres cherta postpaid (chësta vën cunsieda ajache l cost di viages vën trat ju a na maniera saurida diretamënter dal cont bancher) o tres cherta prepaid (chësta ie da ciarië regulermënter cun na cërta soma de scioldi).
Do che n à fat la dumanda vën l Euregio Family Pass mandà a cësa per posta cun na plata de nfurmazions per l’ativazion y la nuzeda dla cherta.
Canche n fej dumanda cunsiëien de njinië ite n cont de nuzeda persunel online. Tres chësc portal possa duc i servijes digitei che à da nfé cun l Euregio Family Pass unì dejëuc y chi che furnea possa for tenì de uedl i viages fac cun la curieres y la ferates, l cont chilometrich, l livel tarifer atuel, i ciariamënc fac o la contes Euregio Family Pass giapedes. Oradechël possen fé na lamentanza sce l fossa unì fat n fal n cont de vel’ atribuzion de n viac y l lascé cumedé.
L paiamënt dla spëisa d’emiscion unica de 20 Euro ie da fé nsci:
- canche n fej la dumanda online tres cherta de credit / pagoPA (l possa unì a se l dé spëises);
- pra la purteles de venduda autorisedes canche n fej l’ativazion y n cëria su l Euregio Family Pass;
- pra la chertes postpaid cun la prima conta (SEPA Direct Debit);
- sce n sta te n stat oradecà o sce l Euregio Family Pass muessa unì mandà te n stat oradecà iel da paië danora la spëisa de emiscion y chël online cun cherta de credit o tres detrazion dal contcurënt bancher.
L Euregio Family Pass vën mandà a cësa per posta do che n l à damandà online. Dan che n l adrova l prim iede muessel unì ativà:
- online tres l cont de nuzeda persunel dajan ite l numer dl Euregio Family Pass;
- pra la purteles de chertes de viac autorisedes y la lueges de venduda südtirolmubiltà;
- per telefon pra l Zënter de servisc y nfurmazion südtirolmubiltà+39 0471 220 880 (da lunesc a vënerdì dala 8:00 ala 18:00). L ie da dé sëura l numer dl Euregio Family Pass y l numer de codesc fischel.
Pra l Euregio Family Pass cun cuntrat postpaid (SEPA Direct Debit) vën la spëises de viac trates ju dal cont de banca uni doi mënsc, tl cajo de somes de ndut manco de 10 euro uni cater mënsc.
La maniera de co giapé la conta possa unì crissa ora sun l cont de nuzeda y mudeda canche mei: Giapé la conta sun l cont de nuzeda online ie debant. Giapé la conta per posta, sce n uel cun la lista di viages fac, costa 2 euro per conta.
L Euregio Family Pass (cherta prepaid) possa unì ciarià su nsci:
- cun la cherta de credit (Visa o Mastercard) / pagoPA tres l cont de nuzeda persunel online o tres homebanking (chësc va mé tres la banches autorisedes);
- pra lapurteles y lueges de venduda südtirolmubiltà;
- pra i automac de chertes de viac;
- sun la curieres regiuneles; te chësc cajo possel duré n valgun dis nchin che l vën registrà che n à ciarià la cherta; l Euregio Family Pass possa a uni moda mpò unì adurvà.
Valor minim che muessa unì ciarià su: 20 Euro.
Credit de rest minim: 10 Euro; sce n va daujin ma n ne va nia sota chësta soma vëniel mustrà su pra la cunvalidazion sun l display coche ndicazion che l credit va a piz.
Sce l credit de rest sun l Euregio Family Pass va sota nul (saldo negatif) ne possa la cherta nia plu unì ciarieda tla curiera. L valor de ciarieda muessa te chësc cajo vester de almanco 30 Euro (20 Euro plus 10 Euro de credit de rest minim).
L Euregio Family Pass vel n ann dala prima cunvalidazion. Do che l ie passà n ann vën la validità slungëda automaticamënter de n auter ann. L cont chilometrich dl Euregio Family Pass vën inò metù a nul cun uni ann de referimënt nuef, l scumëncia inò l prim livel tarifer.
Sce l Euregio Family Pass ne vën nia adurvà per dut n ann de validità vëniel deativà d’ufize. Na reativazion plu tert ie fo inò puscibla: prëibel cuntatëde per chësc fin l zënter de servisc y nfurmazion sot al numer: n. 0471 220 880 o tres e-mail contact@suedtirolmobil.info
La tarifes alesiredes dl Euregio Family Pass vel nchin che l mut plu jëun o la muta plu jëuna à arjont 18 ani. Do chësta data vëniel metù ndroa automaticamënter la taraifa normala dl Südtirol Pass curespundënta al numer de chilometri fac. La cherta possa unì adurveda inant tl trasport publich local.
Sce n se pierd la cherta dl Euregio Family Pass, sce la vën rubeda o sce n vëij che la ie danejeda possen se damandé n duplicat per l priesc de 20 Euro, y chël:
- online tres l cont de nuzeda persunel;
- pra la purteles y lueges de venduda südtirolmubiltà;
- tres telefon pra l Zënter de servisc y nfurmazion südtirolmubiltà sot al numer +39 0471 220 880 (lunesc – vënerdì: dala 8:00 ala 18:00).
Metëde verda: La dumanda ne possa nia unì desdita.
Sce n ne vëij pra la cherta dl Euregio Family Pass degun dann ma la cherta ne funzionea nia pervia de n defet o n deslisamënt dl material possen se damandé pra la lueges de venduda de chertes südtirolmubiltà na copia dla cherta. Chësta ie debant.


text:
Gran Mazinga
Al Gran Mazinga (グレートマジンガ in giapunéś, Gurēto Majingā) 'l è 'n robot d'l anime c'n al stés nóm, creâ p'r al senegiadōr Gō Nagai.
'L è stâ creâ da 'l prufesōr Kenzo Kabuto par diféndar la Tèra da 'l pòpul di Mikenes tulénd spunt da 'l prugèt ad Mazinga Z ad sò pàdar Juzo ma druànd la léga “Nóva Zeta” ch'l'al rénd incóra più fòrt.
Al robot 'l è élt 25 métar p'r un pēś ad trénta-dū tunelàdi. 'L è bòṅ ad cùr'r a 450 km/h e anc ad vulàr sóta 'l cmand ad Tetsuya Tsurugi ch'al s culéga sèg insfilsànd 'l aparéć da casa Brain Condor in dal sò tèsta durànt na manòvra 'd tacamènt. Cl'uperasiòṅ chè la partìs quànd Tetsuya, sigànd “Mazinga fóra!”, 'l al fà vgnir fóra da 'l mâr in du 'l è lugâ, darènt a la Furtésa dal Siénsi.
Durànt i cumbatimènt c'n i móstar gueriér nemìg al dróa gl'armi chè 'd sóta:
- Amplificadōr o Great Booster: aparéć a “ali” fat cun la Nóva super-léga Z druâ par vulàr a livèl Mach 5 e p'r èsar sparâ cónt'r i nemìg par scavśàr-i in dū;
- Gran boomerang: fèr rós a "V" dastacâ da 'l pèt e tirâ adòs a i nemìg cuma 'n boomerang par tajàr-i;
- Gran Stravènt: stravènt spavintóś ch'al partìs da la sò bóca;
- Mìsil làśer: silta da 800.000 volt sparàda puntànd al sò dî ìndas cónt'r i nèmig, cun l'energìa ch'la s fà sù in cal méntar faghénd trunàr al cēl e muciànd-la sù par mèś di sò còran śai;
- Mìsil sentràł: mìsil sparâ da na sfésa ch'la s vèra in dla part basa dla pansa;
- Ónda 'd fōg: raś 'd energìa ślada sparàda da 'l fèr rós a "V" ch'al s cata su 'l sò pèt;
- Pugn atòmig: maṅ stricàdi a pugn ch'l è bòṅ ad dastacàr da i bras par butàr-i cónt'r i nemìg;
- Pugn atòmig prilànt: versiòṅ più putènta di pugn atòmig, strulgàda da 'l prufesōr Tonda, in du i pugn i prìl'n in présia cun dal lami ch'i s śōntan par śbragàr incóra da piò;
- Punta 'd asàł: punta ch'la salta fóra da i sò śnòć druàda par scurtlàr i nemìg durànt i cumbatimènt còrp a còrp;
- Raś futònig: raś 'd energìa foto-atòmica ad culōr rós sparâ da i sò òć;
- Raś gama: raś 'd energìa a 40.000 grâd sparâ da 'l fèr rós a "V" ch'al s cata su 'l sò pèt;
- Spàda diabòlica: spada ch'la salta fóra da 'l sò còsi;
Finìda la guèra cóntar 'l eśèrcit d'l Imperadōr di Scûr, al Gran Mazinga al finìs in un muśèo insém a Mazinga Z.


text:
La Banca Chantunala Grischuna haja survegnì 250 dumondas per credits durant l'emprim di. Quai di Thomas Roth, commember da la direcziun. Fatschentas ord differentas branschas sco il turissem, la gastronomia u er l'industria hajan fatg dumondas. Tut ils credits che la banca haja dà ora, sajan stà credits da l'emprim stgalim, pia fin 500'000 francs.
Thomas Roth quinta ch'il dumber per dumondas da credits vegn er a restar il proxim temp aut tar la Banca Chantunala Grischuna.
Er bancas pli pitschnas han gia durant l'emprim di survegnì dumondas per credits. La Banca Raiffeisen Engiadina/Val Müstair radund 50, di il manader Thomas Malgiaritta. Els hajan dà credits per bun 4,1 milliuns francs, credits che giajan da 20'000 fin 350'000 francs.


text:
85 pertschient dals chatschaders èn cunter ina tala midada. Arguments principals cunter la prolungaziun èn che quella saja in exercizi d'alibi da la politica e n'haja nagin niz persistent.
Quai mussa ina retschertga che l'Uniun chantunala dals chatschaders ha fatg tar ses commembers.La retschertga ha l'uniun fatg en il rom da la consultaziun per la revisiun parziala da la lescha da chatscha.
Clar gea a controllas d'alcohol, main cler gea a la patenta per giasts
Plinavant din ils chatschaders cleramain gea a controllas d'alcohol durant la chatscha ed al scumond da traplas. Main clers è il gea tar l'introducziun da patentas per giasts. Be 51% dals chatschaders èn persuenter. Ils adversaris èn dal maini che las patentas per giasts portian dapli squitsch da chatscha e malruaus.
Il chatschaders grischuns beneventan ultra da quai l'introducziun da muniziun senza plum e ch'i duai esser pussaivel en il futur dad ir a chatscha l'october durant il di da la festa grischuna d'engraziament per la racolta. Quai n'è tenor il dretg vertent betg lubì.
Taxa da patenta na duai betg vegnir auzada
l'Uniun chantunala dals chatschaders ha er vulì savair sche la taxa per la patenta duai vegnir auzada sin 800 francs sco il chantun propona ubain sch'i duai dar ina taxa fundamentala cun in daner supplementar per mintga anamal sajettà. Qua èn ils chatschaders grischuns da l'avis che la taxa per la patenta duai restar fixa dentant betg vegnir auzada sch'i dat nagina chatsch'auta l'october.


text:
„Die Luft der Fremde bekommt meiner Inspiration nicht, weil ich Russe bin, und das Unbekömmlichste für einen Menschen wie mich ist es, im Exil zu leben, aschia Sergej Prokofjew. Quests pleds savessan era esser da Sergej Rachmaninow. El che ha en ils 25 onns suenter sia emigraziun cumponì sulettamain sis ovras. Ed en tut quellas ha el schà resunar l'olma da sia patria. La classica va oz a la tschertga da questa aschi numnada olma russa. Nus udin musica magari melanconic-pitra, magari frestg-fidel-viva cumponida da Dmitri Schostakowitsch, Aram Khachaturian, Michael Glinka, Sergej Rachmaninow, Alexander Borodin e Nikolai Rimski-Korsakow. Munida vegnan quellas ovras cun chanzuns tradiziunalas russas tschentadas per chor e dadas dals renumads Don Kosaken.
Ils titels en l'emissiun
L’emissiun cun musica classica da differents cumponists ord tut las epocas. Interpretada d’orchesters e solists da renum.
Per pudair abunar quest podcast duvrais Vus ina software cumpatibla cun podcast u ina app. Sche Vossa app n'è betg en la glista sura, lura pudais copiar la feed URL manual en Vossa app da podcast u software.


text:
Il chantun Grischun ha laschà avert las terrassas da las ustarias en ils territoris da skis - er sur fin d'emna. E quai malgrà ch'il Cussegl federal ha decidì l'emna passada ch'ils chantuns na dastgan betg pli lubir talas excepziuns davent da la fin d'emna. Tenor Marcus Caduff, il cusseglier guvernativ responsabel, duain las terrassas er vinavant restar avertas. Cun suandanta argumentaziun:
Nus avain interpretà quai ch'è vegnì publitgà uschia, ch'igl è ord vista epidemiologica la meglra varianta da dar la pussaivladad da seser.
In zic auter interpretescha l'Uffizi federal da sanadad, il BAG, las ordras dal Cussegl federal.
Tenor nossa valitaziun na dastgan naginas plazzas vegnir drizzadas en e messas a disposiziun per la consumaziun.
Va il chantun Grischun uss pia sin curs da confruntaziun cun la Confederaziun? Tenor Marcus Caduff na:
Nus guardain tge che fa il pli bler senn ord vista epidemiologica, da betg avair gruppas nuncontrolladas che stattan enturn ix-enzanua, ed en quai connex è quai la meglra schliaziun.
Er giaja quai per ina tscherta egualitad tranter las ustarias en vitgs e citads, nua che la glieud haja er la pussaivladad da seser insanua sin bancs en il spazi public. Per quels motivs na midia er l'avis dal BAG actualmain nagut vid la posiziun dal chantun.


text:
Erbösch
Erbösch (en Italià: Erbusco), l'è 'n cümü de 8 633 abitàncc (dàto del Dic 2015 [1]) de la Pruvìncia de Brèsa sitüàt ai pè del Mont'Òrfen, endèla zòna geogràfica ciamàda Franciacürta, a Sud del Lach d'Izé, a 24 km a Òvest de la cità de Brèsa.
El ritroamènt de repèrcc archeològich el testemógna la prezènsa de 'na atività ümàna zamò 'ndèl períot neolìtich (5000-2800 a.C.), atività che, 'ndel'età del bróns (prìma del sècol X a.C.), la se svelöparà sö dele palafìte tiràde 'n pé 'ndèla zòna ömeda che gh'ìa 'ntramès tra 'l Mont'Òrfen e le culìne moréniche.
El prìm insediamènt stàbil facilmènt el se troàa 'ndèla frasiù de Alì (adès ciamàda Sòch de sùra), pagus Romàno e pò, 'ndèl Medio Evo, piéf cristiàna, endóche zamò prìma del Mìla gh'ìa 'n castèl per dàga protesiù a la popolasiù de le incursiù dei Ùngari.
El paés el vé lüminàt per la prìma ólta 'ndèn docümènt del 1108. Ma mìa col nòm de Erbösch ma con chèl de Alì.
Erbösch al dé d'encö, l'è 'n cèntro importànte de la Franciacürta e l'è séde del Consórse dei vì de la Franciacürta.
Evulusiù demogràfica[Modifega | modifica 'l sorgent]
Abitàncc censìcc
Riferimèncc[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Sön chësta plata internet ciafëise tröc link d'öga che reverda la sanité y la vita. Lascessl savëi bel da ti ciaré ales plates internet dla sanité dl'aministraziun publica dl Südtirol.
Ciamps prinzipai
Sanité
Strotöres sanitares
Osservaziuns epidemiologiches
Ambiënt y sanité
Segurëza alimentara
- Controi ofiziai,
- Informaziuns por les impreses alimentares,
- Igiena di alimënc y HACCP,
- Sistems de avertimënt y planns de emergënza
Sport y tëmp lëde
Promoziun dla sanité
Temesc coliá
Les zifres che reverda sanité y bëgnester
- 24
ënc se crüzia di contignüs
Chëstes repartiziuns y chisc ofizi se dá da fá por n sistem sanitar che funzionëia, por prestaziuns de prevenziun, osservaziuns epidemiologiches, mët en relaziun ambiënt y sanité y se crüzia di seturs desvalis dl sport y dl tëmp lëde.
- 81
sorvisc é online por Os
Chiló ciafëise informaziuns sön relaziuns, autorisaziuns, analises chimiches, sorvisc de consulënza y cotan deplü y i ëis na suravijiun de düc i sorvisc ch'i podëis selezioné y chirí fora.


text:
L'enguladitsch da datas tar ils democrats americans è l'ovra d'in sulet hacker. Betg involvida è la regenza russa – quai almain tenor ina brev da confess ch'è publitgada en l'internet sut il pseudonim «Guccifer 2.0». L'autenticitad da questa brev n'è però betg confermadad da vart uffiziala.
Mess vitiers a la brev eran maletgs da documents engulads. Tranter auter in rapport intern che tracta il candidat presidial dals Republicans, Donald Trump.
Il mardi aveva la partida democratica dà enconuschent l'enguladitsch. La partida e la firma da segirezza CrowdStrike avevan lura anc fatg responsabla la regenza russa per l'attatga. Lezza aveva refusà las renfatschas.
RR novitads 08:00


text:
Santa Sofia
Santa Sfìa l'è un paes ad piò o men 4.266 abitant, in pruvenza ad Furlè, in t'l appenén furlivés. Santa Sfìa l'è avsén a Gaglièda (Galeata), Zivitèla (Civitella), Sanpir (San Piero in Bagno), Bàgn (Bagno di Romagna), Premaicòr (Premilcuore).
A Santa Sfìa us perla un dialèt un po' divers da quel cus perla intla basa romagnòla. Con più influenzi toscani vest la vicinanza con el confén ed regiòn.
Fraziòn ed Santa Sfià i è Spinèl, Corniòl, Campigna (dov i è el pesti da sciè), Campsonèld, Isla, Biserne, Berleta, Cabéi.
Santa Sfìa l'è un di comun del Perc Nazionel del Foresti Casentinìs, mont Falterona e Campegna.
Bagn d’Rumàgna · Bartnóra · I Burch · Castruchèra · Zisèna · Ziznatic · Zivitéla · Dvèdla · Furlé · Frampùl · Gaglièda · E Bósch · Gatì · Lunzèn · Mèidla · E Marchè · Mugiäna · Muncèn · E Pòrgh · La Pré · Premaicùr · La Ròca · Runfrèd · San Mävar · Santa Sfia · Sèrsna · Savgnèn · Suyèn · Tardózi · Vergheréto ·


text:
La Confederaziun vul vinavant cumbatter la povradad en Svizra però cun damain meds che fin qua. Ils proxims 5 onns metta ella a disposiziun 2,5 milliuns francs – quai è be la mesadad dals ultims onns. Uschia aveva il Cussegl federal gia decis l'avrigl.
Sustegn da giuvenils
In dals puncts centrals è il sustegn da giuvenils tar la midada da la scola a l'emprendissadi u sin il martgà da lavur. Sco segunda mesira duessan er creschids che tschertgan ina lavur, survegnir sustegn en furma da scolaziun supplementara. Ultra da quai duain famiglias dischavantagiadas survegnir agid e sco ulteriur punct duessan las cussegliaziuns vegnir optimadas.
La Confederaziun porscha surtut sustegn. Metter enturn las mesiras cunter la paupradad è surtut chaussa da chantuns e vischnancas. Ils daners duain surtut vegnir impundids per la prevenziun. Ina plattafurma naziunala duai furmar la basa per la lavur.
En Svizra valan actualmain 7,5% da la populaziun u 615'000 persunas sco povras. Dad els èn pli che 100'000 uffants.
RR novitads 12:00


text:
La seria da final en la Swiss League tranter Ajoie e Kloten è stada ina seria da siemi. Las daos meglras equipas da la Swiss League han cumbatti en il final per il titel e la promoziun en la National League. Kloten e segir stà l’equipa favurisada en quest final. La squadra da Turitg vuleva per tut pretsch puspè turnar en la National League. Perquai han ins investi bler en l’equipa.
Suenter che omaduas equipas avevan terminà la qualificaziun sin las emprimas duas plazzas, n'han ellas gì nagina fadia en las emprimas duas rundas da playoff. Kloten ed Ajoie han gudagnà las serias da quart final e mezfinal senza problems. Ed era il final era ina chaussa fitg egualisada. Fin tar il «break» dad Ajoie il glindesdi passà. Dapi lura ha Ajoie gì il puck da matsch sin il bastun e l’equipa dal Giura ha nizzegià questa occasiun gia en l’emprima partida.
Decisiun en la prolungaziun
Er la sisavla partida da final tranter questas duas equipas era ditg egualisada. La finala ha la prolungaziun decis davart il titel e la promoziun. Matthias Joggi dal HC Ajoie ha fatg en la 72avla minuta tut cler e procurà per il gol decisiv. Ajoie ha gudagnà il gieu cun 5:4 e la seria da final cun 4:2. Il HC Ajoie dastga uss far per la terza giada en sia istorgia il pass en la pli auta liga da hockey svizra, en la National League.


text:
Non si sevizia un paperino
Non si sevizia un paperino (A n s pōl minga far dal mâł a 'n pavarèṅ) 'l è 'n film śal e ad scarésa dal 1972 ad Lucio Fulci ambintâ in un pòst imaginàri dla Lucàgna. Al film al tōś ispirasiòṅ da di fat sucès dabòṅ a Bitonto in dal 1971 quànd lè i aṅ masâ soquànt putèṅ.
'L è òṅ di film cgnusû da piò dal regìsta rumàṅ.
Sunt
In dal sud dl'Itàglia, a Accendura, na dóna ciamàda da quéi dal pòst la maciara (Florinda Bolkan), na sòrta ad stria santóna, la grata via dla tèra cun al maṅ, da na banda dn'autostràda ch'la pasa in un viadót fra 'l muntàgni. Subìt dòp la tira fóra da 'd lè un còrp 'd un putèṅ mòrt e pò la scapa via.
In cal méntar in dal paiśèṅ tri putèṅ ad dód'ś an, Tonino, Michele e Bruno, i vénan fóra da na céśa p'r andàr a spiàr, in un ciùś bandunâ, dū putàni insém a di óm. Sèg a gh'è anc 'l imbambî Giuseppe Barra (Vito Passeri) òṅ ch'al s fà dal pugnéti guardànd chi àtar ciulàr. I putèṅ i al tōś'n in gir e lò al gh prumét ad masàr-i. Anc la Maciara la gh vōl mâl parchè l'insfìlsa di guciòṅ dènt'r a di putòć ch'i figùran lōr, faghénd dla magìa négra. Turnâ a cà Michele al pòrta a la Patrizia (Barbara Bouchet), na ragasóla milanéśa pina ad bèsi ch'la gh'à na vila là ma ch'l'è anc dimóndi visiōśa, un cabarè cun un bicēr ad spremùda insìma. Chi lē l'è cavàda śò dal tut ma, da malnéta cum l'è, la s fà guardàr listés sénsa vistî adòs.
Pôc tèmp dòp qualchidòṅ al cur a drē a Bruno Lo Cascio, 'n àtar putèṅ dal pòst, e 'l al masa. I carabinēr i tàcan a pascàr-al dòp che òṅ al gh'iva telefunâ dmandànd-ag siē migliòṅ ad Franc cuma riscàt. Tgnénd a drē a cal caś lè, a riva in dal paéś anc al giurnalìsta Andrea Martelli (Tomás Milián) ch'al scriv di pès ad crònaca négra. I carabinēr i daṅ la cólpa d'l umisìdi a Giuseppe Barra parchè i al péscan méntar 'l è drē a tōr al riscàt ma lò al diś 'd èsar sénsa cólpa parchè, anc s'l à salplî al còrp dal putèṅ, al 'l à fat sōl dòp ch'al 'l iva catâ bèla mòrt e sōl par ciapàr sù di bèsi. La gint però la n gh créd minga e la gh dà adòs méntar lò al vèṅ purtâ in parśòṅ. In cal sit lè a riva anc al prevòstar Alberto Avallone (Marc Porel) ch'al bandìs la salma.
La matìna dòp a vèṅ catâ anc al còrp ad Tonino, amìg ad Bruno, andgâ in na vasca ad prédi. In cal méntar la maciara la saplìs i sò putòć. Martelli al và a dascórar cun don Alberto ch'al gh diś 'd èsar in pinsēr p'r i putèṅ dal paéś parchè là i gìran dimóndi rivìsti pôran e al tentasiòṅ i n màncan minga. La gh'à di pinsēr anc la Patrizia parchè i carabinēr i pénsan ch'la pòsa avér fat quèl lē, drugàda pódga cum l'è e anc spurcaciòna a basta (la s dà da far anc cun al prēt e cun al giurnalìsta), cun sò pàdar custrutōr ch'al l'à mandàda lè, luntàṅ da 'l tentasiòṅ dal sò bandi.
Aurelia Avallone (Irene Papas), màdar ad don Alberto, la ciama i carabinēr sénsa priśintàr-as dgénd-ag al pòst in du la s lóga la Maciara. Chi lē la vèṅ farmàda parchè la diś 'd avér masâ lē chi tri putèṅ là parchè i ìvan catâ la fòsa ad sò fiōl, mòrt soquànt an prima, ma 'n testimòni al la śmintìs. Lasàda libra però la Maciara la vèṅ fata fóra listés in dal simitèri dal paéś a cólp ad cadéni e ad spròc, p'r òpra di pàdar dal vitmi, persuàś dal fat ch'la sia stada lē dabòṅ. La dóna la gh la cava sōl a traśàr p'r un pôc in diresiòṅ dl'autostràda, ma ninsòṅ a s férma par dar-ag 'n ajùt.
A Accendura, Andrea e Patrizia i védan na putìna, ch'la n gh la cava briśa a dascórar parchè sórda, purtàr-'s a drē na bàmbula sénsa tèsta. A s trata dla Malvina, la surèla pìcula dal prēt. Chi lē la gh'à na fisa: tiràr via al tèsti a 'l bàmbuli ch'i gh càscan a tîr, anc a Pavarèṅ: Martelli al taca a pinsàr ch'la faga acsè parchè testimòni di masamènt di àtar putèṅ, vlénd far cumpàgn a 'l sasèṅ.


text:
1968
Avenimeent[Modifega | modifica 'l sorgent]
- 1968 - Prada de Conflent (ol Conflent): gh'i scumensa di Zornade de Cültüra (i durarà fí al 31), che l'estat seguenta i deentarà la Universitat Catalana d'Estiu (Üniversità Catalana d'Estat).
- 05 01 - Cecusluvàchia: La scumencia la primavera de Praga, un tentaiv di stüdent sucialista cecusluvach de refurmà 'l guerna.
- 25 03 - Franza: in del Mai la scumencia la revolta stüdentesca, vegnüda famusa cunt el nom de "Mai Franzes" e cunt el slogan "Ce n'est qu'un début continuons le combat" (L'è negot ma 'n debüü, segütèm a cumbat)
Nassimeent[Modifega | modifica 'l sorgent]
- 2 de setèmber - Lahore, Pakistan: ol Shahbaz Bhatti, catòlech e Minìster Federàl per i Minorànse, copàt da i Talibà in del 2011, perchè 'l sircàa de fà cambià la lège pakistana sö la blasfèmia.
Necrulogi[Modifega | modifica 'l sorgent]
Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.


text:
Decameron
El Decameron ("des giornaa" in grecch) l'è 'n oeuvra del Giovann Boccasc scrivuda in tra 'l 1349 e 'l 1352, dopo l'epidemija de pesta in Europa.
L'è 'n oeuvra laica e fada per divertì, e de facc l'è ciamada "Commedia umana", contrapognuda a la Divina Commedia, che la cunta su, comé cornis, de des s'cett (sett tosann e du bagaj) che, per scappà de la pesta, i vann in del contad. Lilinscì se cunten 10 novell per 10 dì, tucc i dì foeura del venerdì e del sabet, e 'sti novell chi parlen de l'umanità in general, sia di lat positiv sia di quij negativ, senza nissun fin didascalegh.
I personagg vegnen de tucc i class sociai e i tema principai hinn l'amor, l'intelligenza e la fortuna, vista pussee 'me 'l cas dal Boccasc.


text:
A bun'ura ha in vehichel sfratgà atras barrieras da l'institut criminologic en il nord da la chapitala beltga, rapporta l'emettur da televisiun RTL. Lura saja vegnì envidada ina chargia explosiva en la vischinanza dals laboratoris. Quels hajan silsuenter piglià fieu. Il donn vid il bajetg saja grond.
I na dettia per il mument nagins indizis per in act terroristic. Las autoritads n'èn fin uss betg s'exprimidas davart l'attatga.
Las forzas da segirtad beltgas èn en prontezza d'alarm augmentada dapi las attatgas dal mars, nua ch'i aveva dà 35 morts.
RR novitads 08:30


text:
«Insaco ma tegn jau vi dal filosof chinais Konfuzius ch’ha ditg ‹La via è la finamira›. I n’è betg a priori impurtant da cuntanscher ina finamira. Las bleras pussaivladads sa dattan pir sin la via ch’ins prenda sut ils pes. Senza vulair ves’ins andetgamain perspectivas dal tuttafatg novas…»
Or da la vita da Ludmilla Cahenzli
Pertge mangian mammas mandarinas adascus? Pertge dovra la figlia in team da camera per en scola? Pertge èsi normal da cumprar 25 pèra chalzers l’onn? Ludmilla Cahenzli – mamma da trais uffants e dunna cun job parzial – raquinta da las sturnadads dal mintgadi da famiglia.


text:
Evitar che las algas sa derasan
Sco emprim segan ils pestgaders enturn ils dus puzs e taglian las chaglias. Alura vegn la tschiffada schubregiada. E cun ina pumpa a motor vegn tratg natiers l’aua dal Rain per sprizzar ora ils puzs. Per evitar algas vegn tratg ina rait sur ils puzs. I saja l’emprima giada ch’els emprovian quai, di il president da l’uniun da pestgaders da Sumvitg Rivelino Lutz. Mo autras uniuns dovrian era quest sistem, e quel saja sa cumprovà.
Sustegnair la populaziun da peschs
Cura ch’ils peschins èn mess en ils puzs, van ils pestgaders mintga di a dar da magliar ad els. Tenor in program dal chantun possian els trair giu ils peschs e reparter els en flums ed uals, di Rivelino Lutz. Cun questa mesira veglian els sustegnair la populaziun da peschs, ed alura hajan era ils pestgaders plaschair ch’els possian pestgar insatge.
RR actualitad 08:00


text:
Sco quai ch'il departament da finanzas communitgescha, pon geniturs trair giu ozendi per la tgira d'uffants fin a 10'100 francs per uffant da la taglia federala. Il Cussegl federal vul uss augmentar questa summa sin 25'000 francs. Fin l'avrigl 2017 elavura il Departament federal da finanzas in sboz da consultaziun. Pli autas deducziuns da taglia per ils custs da la tgira d’uffants externa duai dentant era dar en ils chantuns.
La raschun per la proposta dal Cussegl federal e l’iniziativa per dapli persunal qualifitgà. Cun las deducziuns da taglia pli autas vul el cunzunt motivar dunnas da puspè ir a lavurar per gudogn.
RR novitads 15:00


text:
Tenor il gestiunari dal vial aveva l'um da 44 onns fermà la tschinta sco usità. Tge che saja capità suenter na sappian ins anc betg.
L'um era vegnì sdarmanà ord la scarsola e mort anc en il lieu d'accident. Pertge che quai è capità emprova la polizia anc adina d'eruir. La polizia chantunala e la procura publica han dentant sclaus in defect tecnic e puspè dà liber il manaschi.
Svizra Jakobsbad - vial da scarsolar da stad è puspè avert
I na dettia nagins indizis sin in defect tecnic. Ier era in um vegnì sdarmanà ord ina scarsola ed era mort sin il plaz.
Tenor il gestiunari dal vial aveva l'um da 44 onns fermà la tschinta sco usità. Tge che saja capità suenter na sappian ins anc betg.
sda/sc


text:
Il concern da viadis TUI è optimistic. Malgrà la crisa da corona quinta il pli grond concern da viadis da l'Europa cun ina stad turistica per gronda part normala. TUI porschia dentant be radund 80% dals sgols sco usità per cuntanscher in'occupaziun optimala, ha ditg il schef dal concern Fritz Joussen a la gasetta «Rheinische Post».
Investar dapli en viadis
Tenor el dettia la clientella ora dapli per viadis. D'ina vart vegnia duvrà ils bons da viadis stornads dal 2020 e da l'autra vart dettia in grond basegn da prender suenter, uschia Joussen. Durant las vacanzas da stad stoppian ins quintar ch'ils jets sajan per part spert vendids ora, quai oravant tut en la regiun da la Mar Mediterrana.
Plinavant quinta il schef da TUI era che cun las virolas cunter il virus da corona na sajan las descrizpiuns da viadi betg pli necessarias. Sch'ins haja ina gida virolà la gruppa la pli periclitada possian la gronda part da las restricziuns vegnir abolidas.


text:
La participaziun al WEF saja per Donald Trump ina schanza. El haja la pussibilità da declerar a las persunas las pli impurtantas da l’economia e da la politica tge ch'el manegia cun «Make America great again.
Al WEF po Donald Trump declerar sia agenda politica a las pli impurtantas persunas ord l’economia e la politica e tgirar relaziuns impurtantas per cuntanscher las finamiras da l'agenda. Il motto è «America first», ma «America first» na vul betg dir «America suletta».
Tgirar relaziuns tranter l’America e la Svizra
La decisiun da Donald Trump da vegnir al WEF saja frestga e perquai na hajan ins anc betg organisà inscunters. Edward McMullen è dentant persvas ch'i dettia inscunters tranter Trump e autoritads Svizras sco il president da la confederaziun Alain Berset. Finamira da sia emprima visita sco president american en Svizra saja er da rinforzar las relaziuns tranter l’America e la Svizra. Ina buna relaziun vegnia da bun a tuts pajais.
Ins na po betg spetgar ch'i dettia proxims pass pertutgant ina cunvegna da commerzi liber tranter la Svizra e l’America. Il è dentant bain pussaivel ch'i dettia discussiuns.
Era spera Edward McMullen che la svizra emprendia ad enconuscher Donald Trump dad in’autra vart. Tenor el haja la Svizra ina vista fitg unilaterala sin il president american.
Visita dispitaivla – Persuna controversa
Tant plaschair sco che l’ambassadur american Edward McMullen ha da la visita da Trump n'han betg tuts. La persuna da Donald Trump è fitg dispitaivla. Quai schebain tar la populaziun sco era tar politicras e politichers.
Perquai pudessi dar demonstraziuns. L'emprima è gia vegnida annunziada per questa fin d’emna a Berna. Il president american sa laschia dentant betg influenzar da quai, uschia McMullen. L’America n'haja betg tema da demonstraziuns. Demonstraziuns fetschian part da la constituziun e mintgina e mintgin duai pudair exprimer sia opiniun. Il WEF saja per Donald Trump ina da las meglras occasiuns da preschentar l’agenda politica e las finamiras per il futur da l’America – cun ni senza demonstraziuns agiunscha l’ambassadur american.


text:
Astronoms sa legran mintg'onn da nov sin l'avust. Lura èn els numnadamein da vesair, ils Perseids - millis e millis da stailas crudantas. La raschun ch'i dat ina tala invasiun mintg'avust è che la tiara cruschescha sin ses viadi enturn il sulegl ina nebla da pitschens tocs ch'il comet 109P/Swift-Tuttle ha laschà enavos. Quests tocs èn cunzunt craps. Ils craps 'ardan' cun entrar en l'atmosfera ed uschia neschan las stailas crudantas
José De Queiroz, il manader da l'observatori astronomic Mirasteilas a Falera, declera pertge ch'i dat quest onn da vesair ordvart bleras stailas crudantas:
La notg da venderdi sin sonda pon ins vesair las pli bleras stailas crudantas, tranter 150 e 250 mintga ura. Quai sa chapescha mo sch'i n'ha naginas neblas, la prognosa da l'aura guarda dentant or bain. Mo co fan ins meglier da vesair uschè bleras stailas crudantas sco pussaivel? E co pon ins fotografar quellas il meglier? Er qua ha l'expert las respostas:
En ils culms grischuns han ins pia bunas schanzas sch'ins vul observar ils Perseids quest onn. Ina pussaivladad è natiralmain er dad ir en l'obersvatori astronomic Mirasteilas tar José De Queiroz. Là pon ins observar las stailas crudantas e vegn er anc a savair dapli dad ellas.
Ord l'archiv ...
Stailas crudantas tunan
I dat recepturs radiofonics (Funkempfänger) che pon registrar il tun da las stailas crudantas cura ch'ellas entran en l'atmosfera da la terra. Il tun vegn da l'eco da l'aria che vegn ionisada entras la staila crudanta. Quell'aria po lura reflectar il tun che l'emettur trametta.


text:
Seven
Seven (Sèt, dal vòlti scrit cuma Se7en) 'l è 'n thriller americàn dal 1995 ad David Fincher ch'l è stâ numinâ a i Prèmi Òscar p'r al muntàǵ fat méj sénsa però vìnsar.
Custâ trénta-tri migliòṅ ad dòlar, al 'n à pò purtâ a cà tarśènt-vintsèt.
Sunt
A 'l detective William Somerset (Morgan Freeman) a gh cala na stmana prima 'd andàr in pensiòṅ. La pulisìa la 'l mét a lauràr insém a David Mills (Brad Pitt), un śōvan c'n un caràtar impulsìṿ ch'al gh'à da far-'s i òs. A 'l inìsi i dū i n s tōśan mia tant bèṅ ma a gh'è da mét'r-ag na préda insìma e in présia parchè i gh'aṅ da 'ndàr a indagàr su 'n caś 'd umisìdi 'd un budlòṅ (Bob Mack) ch'l è stâ fat murìr a fòrsa 'd ingusàr-'l in fiṅ tant ch'a gh'è sćiupâ 'l stómag.
Al dè dòp 'l avucàt Eli Gould (Gene Borkan), cgnusû p'r èsar stâ 'n difensōr sfegatâ ad criminài e trufadōr ad tut i gènar, al vèṅ catâ mòrt e fat a pès. In sal pavimènt a gh'è na scrita fata c'n al sangṿ stés dla vitma: Piuciarìa.
Fra i dū masamènt in un prim mumènt a n pâr minga ch'i gh sìan di ligàm ma pò Somerset al và a védar méj in cà dal ciciòṅ e vrénd al sò frigo a gh cata scrit dèntar: Inśgurdìśia. Adès 'l è tut ciàr: in gir a gh'è 'n sasèṅ seriàł ch'al vōl punìr i pcadōr faghénd-ag pagàr câr i śbali lōr, masànd a la manéra di sèt pcâ di visi capitài.
In cal méntar la śōvna mujér ad David, la Tracy (Gwyneth Paltrow), l'invìda a séna William par far-ag far la paś. Guardànd al foto dal masamènt d'l avucàt a s véd sò mujér cun di sérć rós intór'n a i òć cuma s'al sasèṅ 'l is vlû dir che lē l'iva vdû quèl 'd impurtànt e difàti la dóna la fà a mènt ch'òṅ di sò quàd'r astràt 'l è tacâ a 'l mur a 'l cuntràri. Analiśànd al didàdi ch' i gh'èṅ insìma a s riva a 'n spaciadōr ad dròga ciamâ Victor (Michael Reid MacKay). Al sò cadàvar 'l è a lèt da di méś tut marsî cuma se lò al n vlis far gnint tut al dè. Al mesàǵ ch'i càtan là 'l è ciàr: Lòrgna.
Somerset al próa a far-as dar di nóm dla gint ch'l iva tòlt in prèst di lìbar ch'i dascurìvan di sèt visi capitài e dgl'òpri su 'l Paradìś, su 'l Infèran e su 'l Purgatòri. A salta fóra un sèrt John Doe (Kevin Spacey) ma in cà sua a n gh'è ninsòṅ. Tut 'd un trat a riva òṅ ch'al próa a masàr Somerset e Mills ma al n gh la cava mia. Al pulisiòt śōvan al gh cur adrē e al và in a risć ad bcar-as un cōlp ad pistòla a 'l pōls dla tèsta ma a 'l ùltim al tisi misterióś 'l al lasa in vita. A murìr i èṅ invéci na putàna (Cat Mueller) par la Lusùria e na mudèla ch'la tgniva tròp adrē a la sò belésa (Heidi Schanz), dònca l'éra tròp Pîna 'd sè. Piutòst ch'armàgnar cun la sò fàcia tuta dasfurmàda par cólpa dal sasèṅ, lē la decìd ad tōr-as la vita da par lē mandànd śò dal madśìni che pròpria lò al gh'iva śibî.
Par srar al sérć i gh càlan sōl dū visi: l'Invìdia e l'Arlìa.


text:
Frogs
Frogs (Ròsp) 'l è 'n film ad scarésa americàṅ dal 1972 ad George McCowan.
I distribudōr itagliàṅ dla Fida i aṅ pinsâ bèṅ ad dar a i spedadōr di cìnema, prima 'd andàr dèntar, di sachét p'r al gòmit, a n s sà mai[1].
Sunt
Pickett Smith (Sam Elliott), durànt un viàś in canòa, al s divertìs a tōr śò al bèsti 'd un padól in Flòrida par la National Geographic, in dal sit inquinâ dla famìja Crockett. La sò barca la vèṅ arbaltàda da 'l mutuscâf ad Clint (Adam Roarke) e dla Karen (Joan Van Ark), i fiōi dal vèć padròṅ ad cà, al bruntlòṅ Jason (Ray Milland), 'n óm sénsa scrùpui e pîṅ ad bèsi custrét a vìv'r insìma a na scrana a rudèli.
Lì lò al vrév festegiàr al 4 ad Luj e al sò cumpléan in paś ma 'l è incasâ négar parchè lè 'd intóran 'l è pîṅ ad bèsti ad tut i gènar: bisi, luśèrti, ragn, paciàṅ, cucudrìi, sangvétuli e taràntli.
A n psénd-an piò, chi lò al dà 'l incàrag a Grover ad stramnàr dal vlèṅ par far-i fóra tuti ma invéci 'l è lò a finìr mâl finénd murśgâ a mòrt par di sarpènt. Al sò cadàvar al vèṅ catâ pròpria da Pickett. Chi lò al n è però minga al sōl a lasàr-'g al péni parchè la natùra la pésca vindéta.
Culegamènt estéran
Nòti
- ↑ Frogs: l’Apucalìs la taca da 'l stagn Nocturno.it, 20 'd Utóbar dal 2010


text:
Ils onns 90 daventan ils apparats da telefonia mobila cumpacts, cumadaivels e pajabels. Natel, Handy u telefonin numnan ins els. Ins po far cloms e scriver SMS, nagut dapli. Tuttina sa multiplitgeschan be ils abunents da la Swisscom aifer 10 onns per 200%.
Questa telefonia mobila dovra emetturs ils quals sa multiplitgeschan era fermamain. Swisscom, diAx e Sunrise partan il martgà. Mintga firma vul sias atgnas antennas. Quai procura per ina radiaziun electromagnetica da dretg e sanester. Sper consideraziuns da protecziun da la cuntrada èsi era quitads per la sanadad dals abitants che mainan tar protestas e recurs.
En l’archiv RTR sa chattan novitads e reportaschas dal 1999 enfin 2013 che demussan problems d’acceptanza da las antennas en la Rumantschia.
Engiadin’Ota: Puntraschigna, San Murezzan, Bever
Grischun central: Casti, Veulden
Surselva: Laax, Vella, Breil
A Ruschein ha la televisiun rumantscha rapportà durant 5 onns il problem da l'emettur Swisscom da radio, televisiun e telefonia en vischinanza dal vitg.
Jeu che sun pli bia a casa hai savens mal il tgau e sun nervusa e lu hai jeu il desideri dad ir ord casa.
Scientificamein datti oz aunc negin muossament ch’igl ei aschia. Quei che nus savein ei ch’i dat glieud che ei pli sensibla sin camps electromagnetics ni uondas electromagneticas.
Il pur da cultivaziun biologica Wendelin Casutt da Falera ha agì sez e construì ina saiv per proteger sia puraria.
Nus vein sentiu immediat ch’igl ei vegniu meglier. Jeu hai è pli pauc mal il tgau e nus durmin meglier...


text:
Colorado
El Colorado a l'è un stat federal di Stat Ünii d'America. Al gh'ha una süperfiss de 269.837 km² e una pupulaziun de 4.601.403 abitant.
A l'è tacaa a nord al Wyoming e al Nebraska, a ovest a l'Utah, a süd al Növ Messich e a l'Oklahoma, a est al Nebraska e al Kansas.
La capital a l'è Denver (554.636 abitant), che l'è anca la cità püssee pupulada del stat. Alter cità cun püssee de 100.000 abitant a hinn: Colorado Springs, Aurora, Lakewood, Fort Collins, Westminster e Thornton.
Storia[Modifega | modifica 'l sorgent]
Ël Colorado a l'è andaa a fà part de l'Üniun in del 1876.
Urganizaziun pilitiga[Modifega | modifica 'l sorgent]
Ël Colorado al gh'ha 9 grand eletur in di eleziun presidenziaj de l'Üniun. Modell:Colorado


text:
Biberstein
Biberstein (Büberschtei in aleman) a l'è un cumün svizzer del distret de Aarau. in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch 1 417 abitant e una süperfiss de 4.10 km², e al se tröva a una altitüden de 391 meter sura al livel del mar.
El cumün de Biberstein a l'è tacaa ai cumün de Auenstein, Küttigen, Rohr, Rupperswil, Thalheim.
L'andament storegh de la popolazion de Biberstein l'è indicaa in de la tabela chi sott:[1]
Sights[Modifega | modifica 'l sorgent]
The village of Biberstein is designated as part of the Inventory of Swiss Heritage Sites.[2]
Riferiment[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ Biberstein in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.
- ↑ ISOS site accessed 21-Jan-2010
Ligam de föra[Modifega | modifica 'l sorgent]
- Biberstein in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.


text:
L’Uffizi federal da traffic ha approvà ina pendiculara da colliaziun da 400 milliuns francs da Jungfraujoch e partenaris. Quai dentant cun cundiziuns fatgas dal post spezialisà per ambient da la Confederaziun e dal chantun, las organisaziuns da l'ambient e dad ulteriurs protestaders.
Project dispitaivel
Grondas resalvas hai sur tut dà pervi da la nova pendiculara da Grindelwald perquai ch'ella passa davant la paraid dal nord da l'Eiger vi. Critichers avevan ditg che quella prendia la vista sin la paraid da l’auter. Tranter auter vegnan uss perquai las pitgas fatgas pli pitschnas.
Plinavant datti cundiziuns tar la colur da las gondlas ed ina galaria al pe da l’Eiger. Gia dapi plirs onns procura quest project per discussiuns en la Part Sura Bernaisa. En tut hai dà 17 recurs.
RR novitads 11:00


text:
«Quai è be in gieu…» ina remartga scumandada. Quai da vul nagin fan da ballape udir las proximas emnas. Il campiunadi mundial dictescha puls e tact. Lai triumfar milliuns sin l’entir mund. Ni tut tenor co ei va a l’equipa da tes cor, dar en ina depressiun. Tge è pussaivel per la Svizra ed ils «Petkovic-Boys» en Russia? Ni batta tes cor per in’autra equipa naziunala? Tge fan da ballape ès ti? Adina fan u quel che guarda be gieus da la WM. U quel che na sa cumenzar absolut nagut ed ignorescha cumplet. Va quai? A mai mancass definitiv insatge. Mes cor da ballape è pulit englais. Mes club Manchester United. E l’Engalterra va quest onn per il titel! Ni tgi auter? Telefonai en la Canorta per ina baterlada sur da ballape tranter fascinaziun e desperaziun.
Venderdi, ils 22-6 da las 11:00 a las 12:00 uras.


text:
L'ann 2016 é gnü protlamé dal papa Francësch sciöche ann sant straordinar, dediché ala misericordia; al á metü man en la festa dl'Imacolada, ai 8 de dezëmber 2015, y se röia en la domënia de Crist Re, ai 20 de novëmber 2016. N ann sant dess renforzé la fede y ti dé vita nöia; nia sciöche n pëis y n dovëi ne dessun la tó sö, mo sciöche n aiüt y na ligrëza por nosta vita che vá sura la mort fora. L'ann sant é ince lié a na induliënza plenara ch'an davagna ales condiziuns conesciüdes, passan ite por öna dles portes santes gnüdes daurides dal papa a Roma y da nosc vësco tl dom da Porsenú, tl dom da Balsan y tl santuar da Weissenstein. I orun tó sö l'invit y passé ite por öna de chëstes portes santes, se lascian ite sön la misericordia de Dî, che la Dlijia ó nes mëte a cör; al é la misericordia de Dî cun nos, mo ince la misericordia che nos instësc dessun avëi cun la jënt y cun le monn incër nos ia.
La fede n'é nia val' ch'i sciafiun ma da avëi y da pratiché por nosc cunt, mo al é na scincunda de Dî ala jënt, ch'ara la vires en comunité y la dais inant da na generaziun al'atra. Cun le bato sunse tuc ite tl popul de Dî, che é sön tru adincuntra ala patria eterna. Vigni iade ch'i jun por sanc o ch'i fajun n peregrinaje, se recordunse ch'i sun söl iade fora por le tëmp y ch'i sun ma ghesć sön chësta tera. Le peregrinaje plü indiché dala Dlijia por chësc ann sant é bëgn n peregrinaje che nes condüj pormez y ite por na porta santa. Insciö él sté i ploans dla Val Badia y de Gherdëna che s'á abiné y che inviëia trames les valades ladines de nosta diozeja por la sabeda di 23 d'aurí 2016 a n peregrinaje deboriada da Milland al Dom da Porsenú y da dailó inant a Neustift.
Al ti stá dër a cör ai ploans de trames les valades ch'al vëgnes a s'al dé n bel peregrinaje cun tröc peregrins, animá da entusiasm y ligrëza por la misericordia de Dî.
Da trames les valades él deplü corieres che pëia ia y che nes condüj a Milland por les 9.30.
Do na funziun d'introduziun tla dlijia de Sant Ujöp Freinademetz dales 10.00 pëia spo ia la prozesciun cuntra Porsenú che passará por la Porta Santa ite tl Dom a festejé l'Eucaristia.
Do marëna tl'Academia Cusanus y tl Seminar vá dales 14.00 la prozesciun inant a Neustift, da olache les corieres piará ia dales 16.00 indô cuntra ciasa.
Al passenëia dër da pié ia dala dlijia da Milland dedicada a Sant Ujöp Freinademetz, che é sté n ejëmpl ví dla misercordia de Dî y che á insciö davagné tröc cörs por le rëgn dl cil.
Le peregrinaje ite por la porta santa tl Dom da Porsenú nes liëia ite tla Dlijia de nosta diozeja. Al é le post olach'al é sté da mile agn incá la sënta de nosc vësco, sciöche suzessur di apostui de Gejú Crist. Insciö n'orunse nia ma s'uní cun la comunité di peregrins de nostes unités pastorales, mo se daurí ince ala comunité diozejana y ala comunité cristiana universala. Por davagné l'induliënza, che stá te nosc dejier sinzier do na dërta converjiun, él dërt ch'i se metunse nia da susc, mo deboriada sön tru: la fede crësc y ciafa forza sc'ara vëgn partida. L'esperiënza plü sota dla misericordia divina podunse spo fá tla zelebraziun eucaristica tl dom.
Do la marëna deboriada vá la prozesciun sö cuntra la Basilica dl convënt da Neustift, che nes orientëia te süa richëza ornamentala söla gloria dl cil. Sostignis dala fede y dala misericordia de Dî y cun l'aspiraziun de incunté le Signur te döta süa gloria, s'un junse, do na zelebraziun de lalt y de rengraziamënt, indô a ciasa ite dla vita da vigni dé.
Te osta plata dla ploania vëgnel lascé alsavëi pro che ch'al é da s'anunzié y da paié ite 25 euro por le iade y la marëna. Por savëi adora assá co s'organisé, vëgnel perié da s'anunzié cina le mertesc, 01 de merz 2016.
Pröm mister de misericordia
Geju incunta la samaritana pro le fistí de Iacob
Geju ó ti daurí le cör. Al la prëia do ega y ara s'intënn che ëra á instëssa sëi. Ara resta imprescionada da chesta incuntada y ti fej a Geju chës domandes sotes ch'i un ince nos daite, mo ch'i ne s'intopun gonot nia da ti fá.
Secundo mister de misericordia
Geju vá a chirí la biscia pordüda
A Chël Bel Dî él vigni biscia che ti stá a cör öna por öna. Y sc'al n'é ince ma öna che va a perde, odunse döt so amur y süa soferënza. Gejú, le bun famëi , é gnü a dé ca süa vita por sües bisces.
Terzo mister de misericordia
Geju incünda la misericordia dl Pere che tol sö le fi pordü
Sovënz se mancel l'ardimënt y la confidënza da jí indô da Chël Bel Dî. Mo ël nes mantëgn la fedelté: al n'aspeta nia ma, al nes vëgn cinamai adincuntra.
Cuarto mister de misericordia
Gejú ti pordona ala ëra adultera y a chi che á fat picé
La misericordia é la manira sciöche Chel Bel Dî pordona. Chiló odunse le comportamënt misericordius de Geju. Al defënn le piciadú dan dai nemisc, al straverda le piciadú da na condana che podess ince ester iüsta. Al pordona cun na aicia.
Cuinto mister de misericordia
Geju söla crusc tol sö le ladrun te paraisc
Ince söla crusc sighita Geju da se tigni pro l'amur y la misericordia por podei abrace döt y düc. Dal amur y dala misericordia, che é tan gragn da n'avëi degöna mosöra, vëgn ince l'ultima parora: "Incö saraste cun me a paraisc"
Gejú, so Fi, é gnü tl monn a nes mostré la misericordia dl Pere y a nes insigné da ester misericordiusc ince nos. Te chësc vers nes dëida le dessëgn ch’i un dan da nos te dlijia y ch’i incuntarun tres indô en chësc ann.
Al esortëia da vire la misericordia do l’ejëmpl dl Pere che nes racomana da ne iudiché y condané nia, mo da pordené y da scinché amur y pordon zënza mosöra.
Le dessëgn, che é n’opra d’ert dër garatada dl pater iesuit Marko Ivan Rupnik,
liëia adöm les maius espresciuns teologiches dla misericordia.
Al mostra le Fi de Dî, cun les plaies, che se ciaria sön sües sciables le chestian pordü. Al é na imaja, dër aprijada dala Dlijia di pröms tëmps, che significhëia l’amur de Crist che completëia süa incarnaziun cun la salvëza.
Le dessëgn mët a löm tan sot che le Bun Famëi röia en contat cun le chestian;
y al le fej cun n amur tan gran, ch’al é bun da ti mudé la vita.
Le Bun Famëi porta l’umanité sön sües sciables cun na misericordia straordinara:
sü edli vá a s’uní cun chi dl chestian ch’al porta. Crist vëiga cun i edli de Adam
y Adam cun i edli de Crist.
Te Gejú Crist vëiga vigni chestian süa condiziun umana y so dagní che l’aspeta, contemplan tl müs de Crist l’amur dl Pere.
Chësta scena é dessignada ite tla cornisc de na mandorla; ince chësta configuraziun vëgn dant tles pitöres di pröms tëmps y tl’eté mesana dla Dlijia y simbolisëia les döes natöres de Crist, la divina y la umana.
I trëi cërtli bröms, che vëgn caifora tres plü lominusc, significhëia le movimënt de Crist che condüj le chestian fora dla nöt dl picé y dla mort adicuntra al lominus. Dal’atra pert é le corú scür ite amez sëgn dla profondité dl amur dl Pere che pordona döt.
(cina chiló la spligaziun ofiziala)
I podun ince ciamó odëi d’atri simboi, sciöche la biscia che s’á inrabí, le fi pordü, le bun samaritan, le bun ladrun söla crusc.
Ince i corusc á so significat: le cöce é le corú dl sanch, dla vita, dl amur de Dî
le blanch é le corú dl lominus dla Trinité, dl Spirit de Dî y de Gejú Crist,
le bröm é le corú dl chestian che é la creatöra sora buna da odëi le cil,
le fosch é le corú dla nöt y dla mort,
le vërt indoré (dl guant dl chestian) é le coru dla creaziun söl tru da gní salvada.


text:
Uebeschi
Uebeschi a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Thun, region aministrativa del Oberland Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 4.4 km² e in del Dicember 2010 al gh'eva una popolazion de 695 abitant.
El cumün de Thun al se tröva a una altitüden de 685 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Amsoldingen, Blumenstein, Hofen, Längenbühl, Pohlern, Thierachern.
Riferiment[Modifega | modifica 'l sorgent]
Ligam de föra[Modifega | modifica 'l sorgent]
- (Todesch) Sit ufizial


text:
La dumengia ha la FIFA annunzià ch'ella avria er cunter il capitani da la squadra naziunala svizra Stephan Lichtsteiner ina procedura disciplinara. Sclerì duai vegnir sch'il gest da l'evla dubla è stà motivà politicamain. Il gest stat sco simbol per il Cosovo. Quai po valair sco provocaziun politica cunter ils Serbs. Damai ch'era Lichtsteiner ha fatg il medem, vegn era ses cumportament examinà.
Pussaivel fissan suspensiuns per dus gieus e chastis da daners.
L'Associaziun svizra da ballape spetga ina decisiun da la FIFA fin glindesdi.
RR novitads 20:00


text:
Ils democrats han nominà uffizialmain Joe Biden sco candidat per il presidi. Sco spetgà haja l’anteriur vicepresident da 77 onns survegnì las vuschs necessarias dals delegads. Quai rapportan plirs emetturs americans. Pervi da la crisa da corona han ils dis da partida dals democrats gì lieu per gronda part virtualmain.
Per el e sia famiglia muntia quai tut, ha Biden ditg en ses emprim statement. Uffizialmain vegn l'um da 77 onns ad acceptar sia nominaziun gievgia, cura ch'ils dis da partida van a fin.
Ils dis da partida dals republicans èn l’emna proxima. Lura duai il president en uffizi, Donald Trump, vegnir nominà uffizialmain sco candidat. L’elecziun dal president american è ils 3 da november.


text:
Samolegh
Samolegh o Samolagh ([sa'molək]; nom ufizial in talian: Samolaco) a l’è un cumün italian, de la regiun Lumbardia, in Pruincia de Sundri.
Al gh'ha 2 888 abitant (dato del Dicember 2015[1]), cont ona süperfis de 45,2 km² e ona densità de 64 ab./km².
A l’è tacaa a Gurduna, Liv (CO), Muntemezz (CO), Nuaa, Prada, Sörich (CO) e Vercana (CO).
Evoluzion demografega[Modifega | modifica 'l sorgent]
L'andament del nümer de abitant del cumün de Samoleghl'è mustraa in de la tabela chi de sota
Abitàncc censìcc
Riferiment[Modifega | modifica 'l sorgent]
- ↑ Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.


text:
Fascia – Cauriol 3 – 1 (goi de Matteo Lorenz, Sebastiano Rasom, Gabriele Riz)
Formazion: Colusso Alessandro, Trottner Luca, Cincelli Patrick, Löwe Gregor (20’ s.t. Deflorian Giovanni), Rasom Sebastiano, Lorenz Daniele, Rasom Lorenzo (20’s.t. Bernard Manuel), Pezzei Michael, Lorenz Matteo(30’ s.t. Deflorian Giuseppe), Cigolla Patrizio(15’s.t. Toma Nicolas), Riz Gabriele
L Fascia l’é prum. Chesta l’é la neva più grana de l’ultim ròdol de campionat del giron “C” de la Seconda Categoria.
Aessa cognù esser l’ulitma partida de la sajon del Fascia sul ciamp de cèsa ma, co la previjions che dajea neif e l risech de no poder jièr, la direzion fascèna à resservà l ciamp de Bronzolo per poder se jièr fora la partida zenza la cogner recuperer daveder can.
Ampò l ciamp neuter no l’é stat n gran ostàcol per la formazion ladina, coscì desche no l’é stat la Cauriol che, enceben che contra l Fascia ge la met semper duta e fosc ence zeche de più, à palesà lìmic evidenc.
L temon del jech l’é stat semper te la mans dei joegn del Fascia, enstouta dassen amò più joegn de semper, ajache mister Chelodi, zenza Debertol e Deluca, à lascia te banch ence Bernard, metan te ciamp l soul Cigolla sora i treta egn e fajan esordir dal prum menut l doimiledoi Gregor Löwe da Ciampedel.
Dò set menuc l Fascia passa jà en vantac de gra a Matteo Lorenz e dut somea sorì ma doi menuc dò, su na disatenzion de la defendura, i fiemaces troa sobito l pareje con Morandini. Fat e fat nia ampò la direzion de la endesfida no muda coi ladins a fèr l jech e i aversaries a se defener. Al venteisem l’é Sebastiano Rasom con n tiro-cross a gabolèr Vecchi e troèr l nef vantac.
Trottner e compagnes aessa podù e cognù serèr sù la partida jà tel prum temp, ampò é mencià mingol de convinzion e cativeria agonistica coscì, enceben che tei secondi carantacinch menuc desche tei prumes, la Cauriol no la é stata mai pericolousa, demò a cinch menuc da la fin Gabriele Riz à troà l trei a un e metù la parola fin al derby.
Trei ponc vadagné e soraldut l prum post arjont. Per ades demò de gra al fat che La Rovere à pussà e l’à na partida de manco. Ampò endena l Fascia l’é dedant e mingol de prescion en più i trentins i l’arà.
Per la promozion mencia ades n soul pont che i ladins proarà a vadagnèr jà chesta domenia contra l Predaia sul ciamp de Taio da mesa les cater. Medemo aversarie che l Fascia troarà trei dis dò tel stadie Briamasco de Trent, te la finèla de Copa Provinzia olache duc é envié a tor pèrt e sostegnir la squadra de Fascia.
Per chel che vèrda la squadra mendres, la Juniores à perdù 3a1 contra l Fiem (gol de Jannes Debertol), i Arleves à vent 2a0 contra l Redival (goi de Milovan Anackov e Mattia Lastei), i Giovanissimi “A” à vent 7a2 contra l Civezzano (4 goi de Massimo Lorenz, un per om de Michele Zulian, Erik Costa e Jacopo Sommavilla), i Esordienc à vent 3a2 contra l’Alta Valsugana. I Giovanissimi “B” no à jià per la neif.
Chesta sabeda ai 11 de mé, la Juniores jia a Masen di Giovo contra l Verla da les cinch e i Giovanissimi “A” semper contra l Verla a Vich da mesa les sie.
Domenia, i Arleves jia a Albian da mesa les unesc e i Giovanissimi “B” da la medema ora a Vich contra l Comano.


text:
Il Cussegl dals chantuns vul da princip lubir la fenotipisaziun ord la DNA tar cas criminals. Cun questa metoda pon ins eruir la colur dad egls u chavels sco era la vegliadetgna d'ina persuna. Enfin uss dastgavan ins sulettamain eruir il gender.
La fenotipisaziun saja in'intervenziun extendida en il dretg fundamental, di Beat Rieder, pledader da la cummissiun che ha predeliberà la fatschenta. Il champ d'applicaziun saja d'analisar cleramain, aschunta Mathias Zopfli dals Verds ch'è era commember da la cummissiun. Senza catalog saja la lescha nunduvrabla politicamain e praticamain. La cummissiun propona a la chombra pitschna da formular pli restrictiv la lescha.
L'analisa da profils da DNA saja ina metoda fundamentala da la lavur d'inquisiziun, di la ministra da giustia Karin Keller-Sutter. L'introducziun da quella saja stada ina revoluziun. Uss saja d'actualisar la lescha cun il svilup actual da l'analisa da DNA, la fenotipisaziun. Ins possia en spezial evitar il «Racial Profiling».


text:
Nelson Mandela
Nelson Rolihlahla Mandela, OM (Qunu, Transkei, 18 lój 1918 – 5 dicèmber 2013) l'è stê al prémm Presidèint dal Süd Africa dôp la fîn 'dlapartheid. Per dimòndi tèimp un di chêp dal muvimèint anti-apartheid, l'à urganizê anca di aziòun ed sabutâg' e 'd guêra. In dal 1993 l'à avû al Premio Nobel per la pêś.
Segreghê e ingabiê per lónghi ân sòta i Guéren sudafricàṅ pro-apartheid prémma di ân '90, 'l è incô cunsiderê da tótt un curagiôś lutadôr per la libertê. Al námm Madiba, tétol unuréfich druê da i mèmber vèć ed la sô famélia, 'l è dvintê in Süd Africa al scutmâj ed Nelson Mandela.


text:
Friburgh (DE-BW)
Friburgo 'n Brisgovia (nòm uficiàl en todèsch: Freiburg im Breisgau; en alemànich: Friburg im Brisgau) l'è 'na cità todèsca sitüàda 'ndèl Land del Baden-Württemberg, capitàl del distrèt (Regierungsbezirk) omònim. La g'ha 229 636 abitàncc (dato del 31. Dic 2017), quàrta cità del Land e l'è übicàda al màrzen de la Forèsta Négra, endèla part sud-ucidentàla del Baden-Württemberg, a 15 km del cunfì co la Frància e 'na sinquantìna del cunfì co la Svìsera.
Fribùrgo l'è 'na cità extra-circondariàl (kreisfreie Städte) del Baden-Württemberg, che völ dì che la la fà circondàre (Kreis) de per sò cönt. El circondàre rüràl (Landkreis) de Breisgau-Hochschwarzwald el circonda quàze del töt el teretóre de la cità de Fribùrgo ma la cità del pont de vìsta aministratìf la na fà mìa part.
Cità 'nzemelàde[Modifega | modifica 'l sorgent]
- Besançon, Francia
- Innsbruck, Austria
- Padova, Italia
- Guildford, Régn Ünìt
- Madison, Wisconsin, Stàti Ünìcc
- Matsuyama, Giapù
- Leopoli, Ucraina
- Granada, Spagna
- Esfahan, Iran
Riferimèncc[Modifega | modifica 'l sorgent]
Colegamèncc estèrni[Modifega | modifica 'l sorgent]


text:
L'Italia serra en il cumbat encunter il coronavirus tuttas producziuns che n'èn betg necessarias per la vita, fin almain ils 3 d'avrigl. Butias da mangiativas, la posta, bancas ed apotecas restian avertas ed era il traffic public circuleschia vinavant. Quai ha declerà il primminister Giuseppe Conte.
Igl è la pli greva crisa per il pajais, dapi la segunda guerra mundiala
Tuttas lavurs productivas che n'èn betg absolutamain necessarias per garantir il provediment cun bains u servetschs essenzials, vegnan terminadas. L'Italia vala sco terz gronda economia publica en la zona da l'euro.
Prest 800 morts en in di
Il pajais ha annunzià sonda, en be in soli di, prest 800 morts, tants sco anc mai dapi ch'il virus sa derasa en il pajais. Morts èn fin uss 4'825 persunas, ha communitgà la protecziun civila a Roma, quai èn 793 dapli ch'il di avant. Pertutgada fitg ferm è la Lombardia en il nord dal pajais, nua ch'il virus è rut ora la fin favrer ed ils ospitals stattan curt avant il collaps. Las consequenzas economicas per il pajais ch'è profundamain en daivets èn gia uss immensas.
L'Italia è mundialmain il pajais cun ils pli blers mortoris uffizials pervi dal virus. Perquai ha la regenza anc ina giada rinforzà venderdi il scumond da sortida, che vala gia dapi ils 10 da mars.
Il dumber da morts en l'Italia è fitg aut cumpareglià cun il dumber uffizial da las novas infecziuns. Quel è creschì sin 53'578 persunas, danovamain millis dapli ch'il di avant.
Auta mortalitad
Anc betg cler è la raschun per l'aut dumber da mortoris. I pudess dar pliras raschuns: L'Italia ha ina da las pli veglias populaziuns dal mund – ed ils blers morts èn persunas pli veglias ch'eran gia flaivlentadas d'autras malsognas. Blers tats e tattas vivan en Italia ensemen cun lur uffants e lur beadias e beadis en ina chasa. Entras quai èsi pli simpel da s'infectar.
Experts partan er dal fatg ch'il dumber zuppà d'infectads è bler pli aut ch'inditgà, blers cas miaivels u che passan senza sintoms, na vegnan betg tschiffads. Entras quai datti ina rata da mortoris pli auta.


text:
Il derschader chantunal, Peter Schnyder, saja vegnì exclus senza basa legala d'in process davart in cas da partiziun d'ierta. Il Tribunal federal ha approvà il recurs da Schnyder. Il Tribunal federal vegn a la conclusiun che la Dretgira chantunala n'haja betg gì ina argumentaziun persvadenta per questa decisiun. La dretgira cumpletta n'haja betg la cumpetenza da midar il collegi giuditgant tar ina procedura pendenta.
Exact quai aveva però la Dretgira chantunala fatg en in cas da partiziun d'ierta. Uschia aveva la dretgira dispensà il derschader Peter Schnyder che manava il process e substituì quel cun la vicepresidenta da la dretgira. Peter Schnyder ha sin quai fatg recurs al Tribunal federal e survegnì raschun.
Sin in segund recurs dal derschader chantunal, Peter Schnyder, n'è il Tribunal federal dentant betg entrà en chaussa. Tenor la sentenzia actuala saja quel numnadamain vegnì inoltrà memia tard. En quel recurs gievi per ina dumonda da recusaziun dal derschader Schnyder cunter il president da la dretgira, Norbert Brunner.
La sentenzia dispitaivla en il cas da partiziun d'ierta dals 8 da matg 2019 da la Dretgira chantunala vegn per consequenza annullada e sto vegnir tractada anc ina giada da la Dretgira chantunala.


text:
En Frantscha ha il president Emmanuel Macron e ses alliads gudagnà l’emprima runda da las elecziuns dal parlament.
Suenter in’ emprima calculaziun approximativa da l’Institut Kantar Public-onepoint ha la partida da Macron - La République en marche – e ses alliads obtegnì var 32% da las vuschs.
Buna basa per maioritad absoluta
Tenor perscrutaders d’opiniun po Macron uschia far quint cun almain 390 dals 577 sezs en l’assamblea naziunala en la segunda runda da las elecziuns da la proxima fin d’emna. Quai fiss ina clera maioritad absoluta.
Ina schleppa per Macron è però stada la bassa participaziun a las elecziuns. Tenor calculaziuns approximativas è be mintga segund ì a vuschar.
Duscha fraida per las autras partidas
Per las duas partidas da la regenza tradiziunalas è il resultat da l’emprima runda da las elecziuns dal parlament ina duscha fraida. Ils republicans conservativs han obtegnì 21,5% da las vuschs ed èn uschia vegnids sin il segund plaz. Sin plaz trais suonda la partida da dretga Front National da Marine Le Pen cun 14% da las vuschs. La partida socialista da l’anteriur president franzos, François Hollande obtegnì anc 10% da las vuschs. En il passà era quai la partida che cumandava las festas en l’assamblea naziunala.
Macron ha fundà sia partida avant bundant in onn. Ella n'è ni da dretga ni da sanestra.
RR novitads 21:00


text:
Tallulah Bankhead
La Tallulah Brockman Bankhead, cgnusùda méj cuma Tallulah Bankhead (Huntsville, 31 ad Śnar dal 1902 - New York, 12 ad Dicémbar dal 1968), l'è stada n'atōra americàna.
Biugrafìa
Fiōla 'd 'n óm pulìtig dixie, al senadōr demucràtic dl'Alabàma e pò presidènt dla Cambra di Rapreśentànt di Stat Unî William B. Bankhead, a séd'ś an la vins un cuncōrs ad belésa e la và a star a New York sprand ad lauràr in dal mónd dal cìnema. In dal 1918 la fà 'l sò debùt a teàtar ma la gh la cavarà a sfundàr a Broadway sōl soquànt an dòp.
In dal 1923 la s strasferìs a Lóndra in dua, par via dla sò belésa e dal sò caràtar fòrt, la cata 'l sucès dabòṅ faghénd soquànti cumèdi ma pò la spénd tut i bèsi guadagnâ in stravìsi, dròghi e alcòlig. In di an Vint la taca a frequentàr la Tavla rutónda d'l Algonquin, sìrcul inteletuàł ad New York pîṅ 'd scritōr, crìtic, atōr e óm 'd létri. La Bankhead la cuntìnua in cal méntar la sò vita fóra da 'l règhli e, sénsa lugàr-as par gnint, la taca na sfilaràda 'd relasiòṅ lèśbichi cuma qvéli cun la cantànta jazz Billie Holiday e l'atōra Eva Le Gallienne. La s cumpàgna anc cun di óm e in dal 1937 la spóśa 'l atōr John Emery ma pò l'armàgn sèg sōl par quàt'r an.
In dal 1931 la firma 'n cuntràt cun la Paramount Pictures e la gira 'n film cun George Cukor da 'l tìtul Il marito ricco. In séguit la gh'à 'n sucès bòṅ ad pùblic e 'd crìtica faghénd la prutagunìsta dal drama teatràł Le piccole volpi dla Lillian Hellman. Sèmp'r a Broadway la rècita in La famiglia Antrobus ad Thornton Wilder (1942), L'aquila a due teste ad Jean Cocteau (1947) e in Un tram chiamato Desiderio scrit apòsta par lē da Tennessee Williams.
A 'l cìnema l'è arcurdàda specialmènt par la part dla giurnalìsta Constance Porter in dal film dramàtic ad guèra Prigionieri dell'oceano 'd Alfred Hitchcock, rōl ch'al gh'à frutâ al New York Film Critics Circle Award. Da i an Sinquànta in avànti la s è dedicàda specialmènt a lauràr in televiśiòṅ.
La sò ultma pelìcula l'è stada Una notte per morire (1965) in du la fà la part dna màdar dvintàda mata p'r al dulōr dla mòrt ad sò fiōl. Ruinàda da 'l visi p'r al bévar e p'r al fum, l'éra rivàda a fumàr sènt-vint sigaréti a 'l dè, l'è mòrta a ssanta-siē an par di prubléma a i palmòṅ.
P'r al sò cuntribùt a l'indùstria dal cìnema, i gh'aṅ dâ na stéla su la Hollywood Walk of Fame, a 'l 6141 'd Hollywood Blvd.
Filmugrafìa
- 1918 - Who Loved Him Best?, regìa ad Dell Henderson
- 1918 - When Men Betray, regìa 'd Ivan Abramson
- 1918 - Thirty A Week, regìa 'd Harry Beaumont
- 1919 - The Trap, regìa ad Frank Reicher
- 1928 - His House in Order, regìa ad Randle Ayrton
- 1931 - Il marito ricco (Tarnished Lady), regìa ad George Cukor
- 1931 - My Sin, regìa ad George Abbott
- 1931 - The Cheat, regìa ad George Abbott
- 1932 - Thunder Below, regìa ad Richard Wallace
- 1932 - Make Me a Star, regìa ad William Beaudine
- 1932 - Il diavolo nell'abisso (Devil and the Deep), regìa dla Marion Gering
- 1932 - Faithless, regìa 'd Harry Beaumont
- 1943 - La taverna delle stelle (Stage Door Canteen), regìa ad Frank Borzage
- 1944 - Prigionieri dell'oceano (Lifeboat), regìa 'd Alfred Hitchcock
- 1945 - Scandalo a corte (A Royal Scandal), regìa 'd Otto Preminger
- 1953 - Main Street to Broadway, regìa ad Tay Garnett
- 1965 - Una notte per morire (Die! Die! My Darling!), regìa ad Silvio Narizzano


text:
Als finals da WTA a Shenzhen ha Belinda Bencic festivà sia emprima victoria en la Round Robin. La giugadra da tennis svizra ha dumagnà en ses segund gieu da gruppa la Tschecca Petra Kvitova cun 6:3, 1:6 e 6:4.
En la proxima runda frunta Bencic sin l'Ollandaisa Kiki Bertens ch'è ruschnada suenter, suenter che la Giapunaisa Naomi Osaka ha stuì dar forfait pervi d'ina blessura. Gudogna Bencic questa partida, è ella en il mezfinal. Ma er d'ina terrada exista ina pussaivladad teoretica da cuntanscher la runda da las davosas 4.
RR novitads 17:00


text:
Tenor la Posta svizra n'è decidì anc nagut. Per ellla na sa tractia da nagin tagl radical tar ils uffizis postals en il Grischun. Las infurmaziuns ch'il sindicat Syndicom haja derasà na sajan betg seriusas. Ils chantuns possian s'exprimer davart la futura rait da posta, quai haja la Posta gia ditg l'atun passà.
Betg acceptabel
Il president communal da Mustér Robert Cajacob di dentant che quai na fiss betg acceptabel ord vista dad in subcenter, sche la posta a Mustér vegniss serrada.
Il president da Breil Clau Schlosser manegia che agenturas da posta ubain in servetsch da chasa possian esser ina schliaziun per vitgs pigns, mo betg per Breil cun ses 800 abitants. Ed el sa dumonda tge che resta anc in di en ina vischnanca e tge servetsch ch’i dettia anc, sch’ins cumenza a serrar banca, stizun e posta.
Betg far simplamain agenturas da posta
Il president da la regiun Surselva Ernst Sax di ch’els stoppian discutar quai en la conferenza da presidents e guardar, tge pussaivladads ch’els hajan. Mo era il chantun saja dumandà, perquai ch’in manaschi da la confederaziun stuess ademplir la finala il service public. Tenor ses maini na possia la posta era betg far simplamain agenturas; uschè dettian ins la ristga dal manaschi ad insatgi auter.
La posta ha tschertas libertads economicas
Per il cusseglier naziunal Martin Candinas na fiss quai betg acceptabel da reducir talmain las postas en Surselva respectiv en il Grischun (da 56 a 18 tenor il Syndicom). Nus sappian che postas vegnian serradas ils proxims onns en il Grischun. Il motiv saja che nus visitian e dovrian pli pauc ils servetschs da la posta.
Martin Candinas spera uss che la regenza grischuna fetschia era valair sia opiniun, perquai che els da la cumissiun federala da traffic e telecommunicaziun sajan restrenschids, cunquai che la posta haja tschertas libertads economicas. La cumissiun tractia il fevrer la lescha da posta respectiv il rapport d’evaluaziun. Tenor questa lescha na possian els betg influenzar il dumber da postas, mo els possian influenzar ( e quai veglia el far, di Candinas), ils servetschs che la posta stoppia porscher a la clientella.
La posta svizra na vul dentant anc dir, tge mesiras ch’ella vul prender. Ils proxims mais discutescha ella cun la regenza grischuna, co vinavant.


text:
En la Brasilia han ins registrà 1271 cas da microcefalia tar uffants nov-naschids. La malsogna fa ch'ils uffants naschan cun in chau ordvart pitschen e savens è er il tscharvè donnegià. Sco quai ch'il ministeri da sanadad communitgescha èn almain 57 pops morts en consequenza dal grev defect. Tar ulteriurs 180 mortoris vegni supponì in connex.
Il virus da Zika che vegn dà vinavant da mustgins è il mument surtut derasà en l'America dal sid. La Brasilia è ordvart pertutgada. Qua vegni schazegià che 1,5 milliuns persunas èn infectadas cun il virus.
RR novitads 6:00


text:
A dis ël proverbi piemontèis: “Amor, fam e fum, tòss e sòld, a së stërmo nen për ampess”. Vera, ma a-i é ‘d gent che, a stërmesse a lo fan pròpi bin e ch’a fan chërde d’esse lòn ch’a son nen. Ant ël tòch dl’Evangeli ch’i lesoma e comentoma ancheuj, ant n’adunansa ‘d chërdent divòt a së stërmava n’òm ch’a smijava coma tuti j’àutri, ma ch’a l’era dominà da në spirit maléfich, në spirit salòp. Lòn ch’a fà Gesù quand ch’as na rend cont? I lo vedoma ancheuj dal test ëd March 1:26-28.Ël famos comediant piemontèis Carl Artuf (1885-1958) ant l’amusanta senëtta dal tìtol: “Dammi quella litra, nò non te la dago”, a conta d’un campagnin ch’a va për la prima vira a Turin a vardé na rapresentassion dël teatro. A rapresentavo na stòria con n’amassidi, e chiel a pensa che l’ator a l’era stàit massà përdabon! A l’era mach un teatro e chiel as na rendìa ancó nen cont! I podoma bin imaginesse le reassion ëd col badòla… J’ator a fan na finta, e a peudo esse motobin vajant a ampërsoné ij sò përsonagi, a fé chërde d’esse lòn ch’a son nen. Ëd soa fàussa identità ‘d lor gnun a na resta ambrojà: as sà ch’a l’é ‘n teatro, un sìnema. L’istess a carlevé. A carlevé ancheuj dzurtut mach ij cit, ma ‘dcò ij grand ant le feste, a së stërmo darera a na mascra, as buto adòss un costum për fé chërde d’esse quajdun d’àutr. Lolì, contut a l’é mach un gieugh, përchè ch’a l’é ciàir ch’as trata ‘d mascre. Ant la vita a l’é nen sèmper parèj. Tanti a l’é coma s’a portèisso na mascra, a fan chërde d’esse lòn ch’a son nen, e ‘d soens a riesso a felo tant bin che la gent a-i casco. Ant ël tòch dl’Evangeli ch’i lesoma e comentoma ancheuj, ant n’adunansa ‘d chërdent divòt a së stërmava n’òm ch’a smijava coma tuti j’àutri, ma ch’a l’era dominà da në spirit maléfich, në spirit salòp. Nosgnor Gesù Crist ch’a l’era present ambelelà, a lo dësquata e, dzurtut, a lo variss, an ëscassand col ëspirit salòp ch’a-j dava ‘l torment. Lesoma donca s’episòdi, e peuj i faroma ‘d considerassion.
N'òm con në spirit salòp. “Peui a son intrà a Cafàrnao, e sùbit dòp - a l'era un Saba - intrà ch'a l'era ant la sinagòga, Gesù a dotrinava. E tuti as maravijavo ëd soa dotrin-a, përchè a-j mostrava con grand'autorità, e nen parèj dij magister ëd la Lej. Ora as trovava là, ant la sinagòga, n'òm ch'a l'avìa në spirit salòp e a l'ha butasse a crijé, disend: "Ha! Còsa i-è-lo tra ti e nojàutri, Gesù 'd Nàsaret? Ses-to vnù për nòstra dëstrussion? I lo sai bin ch’it ses. Ti't ses ël sant ëd Nosgnor". Ma Gesù a l'ha arbufalo fòrt e a l'ha dije: "Stà ciuto e sòrt fòra d'ant col òm!". Antlora lë spirit danà, tormentandlo e crijand a tute fòrse, a l'é surtì fòra d'an col òm. E tuti a j'ero sbërlondì, ëd manera che as domandavo tra 'd lor: "Còs'è-lo sòn? Che dotrin-a neuva a l'é mai costa? Col-lì a comanda con autorità fin-a a jë spirit danà e lor a j'ubidisso!". E soa reputassion a l'é spantiasse 'd colp ant ij paìs tut dantorn la Galilea” (March 1:26-28).Tùit ij saba, ël dì ‘d Nosgnor, com a l’era soa costuma, la gent ëd Cafarnao a l’avìa soa adunansa ant la sinagòga dël pòst. A scotavo la letura e la spiegassion dla paròla ‘d Nosgnor, a cantavo dij Salm e as fasìo dj’orassion. Për coj Israelita a l’era ‘l moment pressios che, minca na sman-a, a podìo riunisse për rende a Nosgnor l'onor e la glòria che a chiel ëdcò tuti nojàutri a l’é nòst dover ëd deje. A l’era, donca, n’adunansa ant la nòrma. Gnun-e surprèise, a part da la presensa ‘d Gesù, che, a l’é vera, a fasìa tuta la diferensa dë sto mond.
An tùit ij cas, la gent ch’a-i era, a l’era tuta ‘d gent religiosa, ëd gent divòta, nen vera? Pura, an tra ‘d lor a-i era ‘dcò quaidun che nòst test evangélich a dëscriv coma “n'òm ch'a l'avìa në spirit salòp”. Com er-lo possìbil? N’indemonià? N’òm che për la testa a l’avìa mach ëd saloparìe? É-lo nen vera che la gent ch’a l’é possedùa da në spirit ëd cola sòrt-lì a va nen “an cesa”, ma ch’a l’é bin contenta dë stess-ne fòra ant ël mond a fé ij sò spòrch afé, sensa dess-ne pensé ‘d Nosgnor? O nò… Pura, la realità a l’é che fin-a ant le cese, fin-a an tra ‘d coj ch’a l’han, ant le cese, ‘d fonsion ëd responsabilità, ëd prèive, dij pastor, dij mèmber onorà dla paròchia… a peulo bin ess-je ‘d përson-e che sota ‘l mantel ëd na përson-a divòta e rispetabil, a l’han për la ment mach ëd saloparìe, ëd ròbe nen degne, vërgognose. A l’é ‘d gent ch’a së stermo. Soa vita ‘d lor a l’é nen governà da Nosgnor, da lë Spirit ëd Nosgnor, ma da në spirit maléfich, da Sàtana, e lolì a l’é për soa përdission ëd lor e na dësgrassia për ël pòst anté ch’a stan.
A-i é gnente ‘d pes che “un servitor ëd Sàtana” ch’a së stërma ant na cesa… A l’é lì, an mes ai chërdent. As fà fòrt ëd sò “dirit” a ess-je ‘dcò chiel an cesa. Vera, Gesù a scassa gnun ch’a veuja vnì a chiel, ma n’òm parèj a l’avrìa da cambié soa manera ‘d pensé, ëd parlé, ëd fé, grassie a l’euvra ‘d Gesù che pian pian a lo cambia, a lo convert: a peul nen seguité a esse lòn ch’a l’é. A peul nen ëstess-ne lì ant la comunità dij chërdent, e pensé ‘d podèj seguité a fé tut lòn ch’a-j pias, coma se gnent’ a fussa, magara da stërmà, travëstì, mascrà da përson-a divòta....
A-i capita ‘dcò ch’a-i sia quaidun coma col-lì che nen mach a vorìa seguité a fé soe saloparie, ma che, ativ, a veul condissioné la comunità cristian-a fin-a d’aceté soe idèje an s’ lòn ch’a l’é giust, e giustifiché ij sò pëccà… A l’é nen na ròba da sorprend-se: a-i son bin ëdcò ant na cesa coj ch’a veulo vive coma ch’a-j pias a lor e nen marcé an sij senté dl’Evangéli. Le motivassion ëd soa përmanensa an cesa a podrìo esse vàire, ma a son nen cole giuste!
Coma ch’as podrìa fé për gavèje la mascra a coj ch’a son possedù da dë spirit salòp? A l’é Gesù medésim che, an nòstra conta, a beica la gent ch’a l’é lì radunà e a treuva col ch’a l’ha nen lë spirit giust, përchè chiel, Gesù, a les lòn ch’a-i é ant ël cheur ëd l’òm. A Gesù a jë scapa gnente, e a faliss mai quand ch’a fà l’anàlisi dle përson-e! Gesù a l’é nen tanme nojàutri ch’is foma angané da j’aparense! Na vòta, a la festa ‘d Pasqua a Gerusalem, i trovoma scrit che: “A nen fidesse 'd lor, tutun, a l'era Gesù, përchè a conossìa bìn la natura uman-a. A j'era nen da manca che a-j disèisso coma ch'a l'é fàit l'òm” (Gioann 2:24-25).
E ancheuj, coma fé për gaveje la mascra a coj ch’a stan lì an cesa, ma ch’a l’han nen lë spirit giust, e a veulo nen cambié? A venta prediché bin ciàir l’Evangel, prediché ‘l Crist, vive e fé la promossion génita ëd Gesù e ‘d sò Spirit, conforma a lòn ch’a dis soa Paròla, cola ch’i trovoma ant la Bibia. La vrità biblica l’òm ch’a l’é possedù da në spirit salòp an efet, a lo soporta nen! Prové mach a prediché Crist conform a le Scriture, e “l’òm con në spirit salòp” as arvirerà con fòrsa, a crijerà, a arbaterà, a farà resistensa, av contrasterà e a dventerà fin-a vòst nemis! A farà bin tut për feve sté ciuto, vojàutri ch’i prediche la vrità, a vorerà buteve d’antrap, a farà fin-a ‘d complòt përché coj ch’a vivo e ch’a prédico l’Evangeli a sio butà fòra dla cesa, pròpi lor… e chiel a podrà stess-ne lì an santa pas! Vive e prediché l’Evangeli për chiel a l’é na mnassa, n’atentat comëttù contra ‘d chiel e ij sò bu stërmà.
L’òm con në spirit salòp a dirà a ti, cristian, ti, ch’it ses pastor, ti ch’it prédiche fedel l’Evangeli: "Ha! Còsa i-è-lo tra ti e nojàutri ? … Ses-to vnù për nòstra dëstrussion? … Ses-to vnùit an costa comunità per mandela an përdission, ti, con toe ideje soversive e rivolussionarie?”. Vera: “Cos i-e-lo an tra ti e nojàutri”, ti ch’it prédiche Crist? Gnente! “... an costa cesa as predica nen tò Evangeli, ma l’Evangeli modern…”, a fà nen lòn che për chiel lolì a veuja dì. L’Evangel génit, chiel a lo soporta nen!
L’òm con në spirit salòp a l’é nen un gnorant, a sa bin coma ch’a stan le ròbe: “lo sai bin ch’it ses. Ti't ses ël sant ëd Nosgnor". E a l’é propri për lòn che chiel a stà bin atent ch’as predica nen la vrità an cola cesa, ma mach lòn ch’a smija a la vrità, lòn ch’a a ‘mbroja la gent, coma chiel ch’a l’é ‘n cristian fàuss, un servitor ëd Satana dë stërmion! L’apòstol Pàul a scriv: “Lë Spirit a dis ciàir che, ant ij dì darié, certidun as artireran da la vera fej e as faran ancanté da dë spirit anganamond e da dotrin-e diabòliche. A son mach ëd gent fàussa e busiosa ch’a l’ha na cossiensa cauterisà” (1 Timòt 4:1-2).
Gesù, contut, as lassa nen antimidì o sbaruvé. A dis a l’òm con në spirit salòp: “Stà ciuto e sòrt fòra d'ant col òm!". Con lòn, Gesù a fà na ciàira distinsion antra l’òm (ch’a l’é na pòvra vìtima dlë spirit salòp) e lë spirit salòp medésim, përché l’òm a l’é da salvé, da liberé, d’arcuperé për Nosgnor Dé. Lolì a l’é bin amportant, përché s’a l’é bin giust feje oposission ai magister ëd ròbe fàusse, a venta, s’a l’é possibil, serché d’arcupereje e, an tùit ij cas, preghé për lor përch’ a sio liberà da le fòrse negative ch’a-j condission-o.
La bataja a peul esse bin fòrta. Lë spirit a podrà dene ‘d torment e crijé a tute fòrse, ma a la fin la përsistensa ‘d chi ch’a viv e a nunsia ‘l Crist, a la fin a sarà cola ch’a vincc. Antlora j’àutri fedej, coj che anans as ancorzìo nen dla presensa an tra ‘d lor dë spiri salòp, as na saran ëstupì e as faran ëd domande (cole che prima as fasìo nen). Antlora la glòria e l’autorità dl’Evangeli a sarà esaltà e portà anans ëd pì. Gesù, l’Evangéli, la vrità proclamà da le Scriture Sante, a l’é potenta, a l’é autorèivola. A l’é fin-a pì potenta djë spirit salòp, a fà nen vàire ch’a sìo prepotent e fòrt coj ëspirit. I l’oma nen da dubitelo. I l’oma nen da lassene sbaruvé. A cost’Evangeli, a cost Crist, a l’han ubidì, longh la stòria fin-a dë spirit ch’as chërdìa che gnun a-j podèissa bate!
Che la fama, ch’ ël nòm ëd Gesù, antlora, che la glòria dl’Evangeli, a së spantia daspërtut ant la region dantorn a nojàutri për ël mojen ëd nòstra fidelità al Crist dij vangej.
Preghiera
Nosgnor! Ti ‘t sas vàire ch’i soma dolorà a vëdde ‘d gesie e ‘d grup ch’a fan profession d’esse religios ma ch’a son dominà da dë spirit salòp, ch’a son an efet dij nemis dël Crist che toa Paròla a nunsia. I confëssoma che nojàutri, dëdnans a tut lol, i soma brisà, abatù, sensa pro ‘d forsa për feje resistensa. Is rendoma cont che ij nòstri a son ij temp dl’apostasìa, dl’ëslontanament da la vrità, che la Scritura a na parla; dane, contut, la determinassion ëd vive e ‘d nunsié con fòrsa ël Crist e sò Evangeli, ch’i soma sicur ëd soa potensa a trasformé la realità e nòstri cheur, e a liberé coj ch’a son crasà e condissionà da Sàtana. Dane, a la fin, ëd vijé ‘dco an sù nojàutri medésim, përchè gnanca ‘n canton ëd nòstra ment, ànima e còrp, a sia mai sota ‘l contròl d’àutri ch’a sio nen lë Spirit Sant ëd Nosgnor. Amen.Duminica 29 Otóber 2017 - Duminica apress Pancòsta ch’a fà 21
Leture bibliche: Deuteronomi 34:1-12; Salm 90:1-6, 13-17; 1 Tessalonian 2:1-8; Maté 22:34-46
Nosgnor tut-potent e etern! It pregoma, fà vnì pì grand an nojàutri ij don dla fej, dla speransa e dl'amor e, parèj ch'i otenoma lòn ch'it promëtte, fà ch'i nojàutri i veuloma bin a lòn ch'it comande; për Gesù Crist, ch'a viv e regna con Ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé për sèmper e sèmper. Amen.


text:
Mo 14% da las persunas svizras sut 30 onns prefereschan la carta da credit per pajar. Tar tschellas gruppas da vegliadetgna èsi 30%.
En la Svizra tudestga ed il Tessin paja la clientella pli gugent cun daners bluts, en la Svizra franzosa preferescha la clientella la carta da credit. Pli aut che la summa è e pli savens vegn duvrà la carta da credit.
En tut crescha il dumber da cartas da credit. Oz hai passa 6 milliuns da quellas en Svizra. Avant 5 onns eri anc in milliun pli pauc.
RR novitads 12:00


text:
Masagn dumbra actualmain var 500 abitants. Bun 150 dapli che tar la davosa dumbraziun dal pievel l’onn 2000. Bleras famiglias giuvnas èn vegnidas a viver a Masagn il davos temp.
Masagn è bain collià cun ils centers, ins è svelt a Cuira, ma era qua a Tusaun nua che la glieud lavura. Er blers giuvens ch’èn creschids si a Masagn turnan en lur patria per fundar qua lur famiglia.
La raschun per quest ferm augment dal dumber d’abitants vesa la presidenta communala Beatrix Vital en las bunas colliaziuns cun ils centers Cuira e Tusaun. Aveva Masagn pli baud enturn sis uffants per onn ch’entschavevan la scola, èn quai uss en media mintg’onn circa diesch uffants, ha ditg la presidenta dal cussegl da scola Flurina Feltscher.
RR actualitad 17:00


text:
Actualmain vegn stgaffida sin champ federal la basa legala per introducir e-government tar l'assicuranza da dischoccupaziun. Differents process sco per exempel l'annunzia d'ina dischoccupaziun duain en futur esser pussaivlas er a moda electronica ubain direct tar ils Centers regiunals per l'intermediaziun da lavur RAV. Per las vischnancas, ch'han actualmain l'incumbensa da pigliar encunter las annunzias persunalmain, munta quai ina distgargia.
Per quest intent sto er il chantun adattar la lescha correspundenta als novs svilups sin plaun federal, sco la regenza grischuna communitgescha. Da las midadas federalas e chantunalas spetga la regenza proceduras pli simplas e pli sveltas e da quellas duessan era ils dischoccupads profitar.
La regenza ha uss deliberà la missiva tar la revisiun parziala da la lescha correspundenta per mauns dal Cussegl grond.


text:
Suenter ch'il president dal parlament transitoric, Waldir Maranhao, aveva annullà surprendentamain il votum davart la relaschada d'uffizi da la presidenta Dilma Rousseff e pretendì ina nova debatta, vul il president dal senat uss votar anc quest'emna davart la procedura da relaschanda. Tar in Gea vegniss Rousseff suspendida.
Tenor il president dal parlament transitoric sto la votaziun dal avrigl davart ina procedura da relaschada da la presidenta Rousseff vegnir repetida pervi da sbagls formals.
Tant cunter la presidenta sco er l’opposiziun datti renfatschas da corrupziun.
RR novitads 20:00/06:00


text:
Valedes ladines
L vën ratà pert dla Ladinia Dolomitica la valedes ladines de:
I cunfins de chësc raion ie seniei dala strentures de Pontives y de Peraforada contra l raion de rujeneda tudëscia. Per la autra valedes ie l cunfin de carater linguistich, contra formes che passa via de pierpul te variantes cadorines o trentines[1]. Da chësta pert meridionela y urientela ti van do al vedl cunfin imperiel austriach o dl prinzipat de Persenon. Ma dal pont de ududa linguistich possen raté l raion de La Rocia (Rocca Pietore) ladin, scebën che l sibe ora de chisc vedli cunfins storics[2].
Dal pont de ududa morfologich se tratel de n raion defin da mont, duminá dala Dolomites, ratei danter i crëps plu biei dl mond y sota scunanza dl’Unesco.
La lerch per nridlamënc ie plutosc puecia y ie generalmënter mé da abiné tla valedes, te paejes y ridli duc sëura i 1000 metri sul livel dl mer.
N possa dì che la Ladinia sibe chël raion, ulache natura y rujeneda, cultura y cuntreda à na sëur ladina particulera y ulache i abitanc se recunësc tl’identità ladina.
L majer zënter dla Ladinia ie Cortina cun ntëur 6000 abitanc, na pitla zità da mont, cunesciuda sëura dut l mond y renumeda per si infrastrutures olimpiches.
L majer zënter de Gherdëina, cunesciù danter l auter per si produzion artistica, ie Urtijëi, che arjonj cun la frazions ujines de sureghes ntëur 5000 abitanc.
Tla autra valedes iel plutosc deplu zëntresc, cun paejes plu o manco sterdui ora, coche tla Val Badia, ulache i majeri paejes ie Al Plan y Badia. Nce te Fascia iel trëi de majeri zëntresc: Moena, Sen Jan de Fascia y Cianacei.
Te Fodom ie i majeri paejes Reba y La Plie.
L vën sciazá che ndut sibel ntëur 30000 Ladins te chësta cin valedes, ma i dac ne ie nia segures, davia che tla pert de souramont ne iel nia detlarazions de purtenienza di lingac[3]. La Ladinia ie spartida danter la Provinzies Autonomes de Bulsan y de Trënt y la Provinzia a statut normal de Belun. Per gauja de chësta spartizions ie la Ladinia plutosc n teritore ideal o etnich che no na unità aministrativa recunesciuda.


text:
L’areal da l’anteriur hotel Alpsu/Oberalp a Sedrun è vit dapi plirs onns. Uss vul la vischnanca da Tujetsch che la firma Prime Elements (sedia a Cham/ZG) mettia puspè en urden quest areal.
Recurs a la dretgira administrativa
Sco il nov president communal da Tujetsch, Martin Cavegn, ha ditg ad RTR, haja la suprastanza disponì ils 18 da matg che Prime Elements stoppia restructurar l’areal. Strusch in mais pli tard, mez zercladur, ha Prime Elements dentant fatg recurs a la dretgira administrativa dal Grischun. La dretgira ha confermà quai.
Durant il temp che quai vegn decidì pon ins adina puspè chattar ina schliaziun
Impurtant ch'in project vegniss realisà
La posiziun da la vischnanca da Tujetsch saja clera, sco Martin Cavegn di. U che Prime Elements presentia in nov project cun ina dumonda da bajegiar ubain che l’areal vegnia puspè mess en urden.
Nus giavischain che quest project vegnia realisà. Quai fiss impurtant per la vischnanca da Tujetsch.
Dapi prest 10 onns senza in project
Il 2011 aveva l’anteriur hotel Alpsu fatg concurs, ed in onn pli tard aveva la Prime Elements fatg la dumonda da bajegiar in project cun 4 chasas cun abitaziuns (era abitaziuns secundaras) ed in hotel. Ma il project ha gì retard, tranter auter perquai che la firma responsabla per il project, la Spectrum Sedrun Investment SA, n'aveva betg pajà lavurs gia fatgas. La finala ha la vischnanca da Tujetsch betg pli prolungà la lubientscha da bajegiar. Encunter questa decisiun ha la firma fatg recurs fin a la Dretgira federala a Losanna, dentant senza success.
La Prime Elements, respectiv l'architect Thomas von Allmen, ha respundì a las dumondas da RTR mintgamai cun in: «Nagin commentari».


text:
Battaja del fiüm Nedao
La batàia del fiöm Nedao l'è stàda combatìda en Panonia endel 454. Dòpo che l'Atila l'è mórt, endel 453, s'è ambiàt fò dei cunflìcc per la söcesiù 'ntra el sò prim fiö, l'Elac e i sò fredèi. 'Na bùna part dei pòpoi germànich che i éra stacc asogetàcc dei Uni i g'ha ciapàt l'ocaziù per riultàs e turnà a éser endependèncc. El sit de la batàia l'è mai stat acertàt con sigürèsa, el stòrich gotich Iordanes (secol VI) el dis che 'l se troàa endela part meridiunàla del Impér Unich, ma 'l dà nesöna ótra indicasiù. Le ipotezi che se fà le la identìfica col Danubio, col Tibisco, co la Sava o conden sò aflüènt.
I faccModifega
Ardarico, el rè dei Gèpidi, che l'ìa stat giü dei generài piö fedéi de l'Atila el s'è mitìt al có de la ribeliù a la qual s'è zontàt apò i Ostrogoti col sò rè Teodomiro. A stà a chèl che 'l g'ha scriìt el Iordanes, de la coalisiù anti-Uni fàa part apò a i Eruli e divèrsi óter pòpoi germànich.
L'ezèrcit dei Uni l'è stat batìt e 'ndel córs de la batàia o póch dòpo Elac l'è mórt. Isé i pòpoi germànich che minàa la ribeliù i è riàcc a otègner l'endependèsa che i gh'ìa pirdìt divèrsi agn prìma e l'impér dei Uni el g'ha cuminciàt a dizintegràs, proceès che 'n póch agn el s'è completàt co la scompàrsa quàze totàl dei Uni del senàre europèo.