text:
Part.1 BrÔvo! Ndenge Bana Ya Tshangu Balobi Que Candidat Na Bango Na 2011 Ezali Le Rais, Kitoko.
Part.4 BrÔvo! Ndenge Bana Ya Tshangu Balobi Que Candidat Na Bango Na 2011 Ezali Le Rais, Kitoko.
Part.2 BrÔvo! Ndenge Bana Ya Tshangu Balobi Que Candidat Na Bango Na 2011 Ezali Le Rais, Kitoko.
Part.5 BrÔvo! Ndenge Bana Ya Tshangu Balobi Que Candidat Na Bango Na 2011 Ezali Le Rais, Kitoko.
Part.1 BrÔvo! Ba Mamans Ya Bundes, Maloba Na Bino Ezali Liteya Monene Pona Ba Cons Mbattants.
Part.1 Boyoka Ndenge Balobeli Bana Ya Ba Ex: Mobututiste Oyo
Part.1 Botala Ndenge Baniokolaka Biso Na Tango Ya Ex:zaire,
Shahrukh Khan Interview - (Part 1) - Rab Ne Bana Di Jodi
Part.1 Ba pire Petit ya papa Wemba na Werra Son na Paris kal
Part.1 Ba Changer SystŔme Ya Chekula, Ba Bongoli Yango Na Masolo Ya Ba Femmes ViolÚs, Ezofuta Bien
Part.1 Monsieur Moka, Avant Ya Koya Kosolola Na Ba Kuluna Na
Part.1 Radio Zumel1000 Eloko Ya Makasi Bakolonga Te!
Part.2 BrÔvo! Ba Mamans Ya Bundes, Maloba Na Bino Ezali Liteya Monene Pona Ba Cons Mbattants.
Part.4 BrÔvo! Ba Mamans Ya Bundes, Maloba Na Bino Ezali Liteya Monene Pona Ba Cons Mbattants.
Part.5 BrÔvo! Ba Mamans Ya Bundes, Maloba Na Bino Ezali Liteya Monene Pona Ba Cons Mbattants.
Kuch Tu Hai - 20th October 2012 - Part 1 - Jinnati Asraat,taweez Ya Psychological Problem
Part.1 Alingaki Alata Kombo Ya Famille Kabila Na Nzoto Lokola Elamba, Mais VÚritÚ Emonani Lelo.
Part.1 Oyo Azali Mosali Ya Nzambe, To Azoluka Vie ?
Part.1 BrÔvo! Le Gouvernement Congolais De La Rdc, Ba Libanais Kulunairs Na Kin, Bazui Lipapu.
Oumarou Barry Part 1 Initiative Africa Avec Ya Freddy
Bana Ya Tshangu, Barumbu, Kitambo, Bakebisi Ba Kuluna Ya Pot
12 Ramzan 1434 - Talkshow - Part 1 - Mushtarka Khandani Nizam Ya Infiradi Khandani Nizam
--- Part 1 Rab Ne Bana Di Jodi 2008
Part.3 BrÔvo! Ba Mamans Ya Bundes, Maloba Na Bino Ezali Liteya Monene Pona Ba Cons Mbattants.
Victoire Oyo Ezali Ya Peuple Congolais Tout, Ezala Bino Ba Oyo Bo Votaki Le Rais Te.
Part.5 Boyoka Ndenge Balobeli Bana Ya Ba Ex: Mobututiste Oyo


c: text/html

text:
Part.2 BrÔvo! Ndenge Bana Ya Tshangu Balobi Que Candidat Na Bango Na 2011 Ezali Le Rais, Kitoko.
Part.4 BrÔvo! Ndenge Bana Ya Tshangu Balobi Que Candidat Na Bango Na 2011 Ezali Le Rais, Kitoko.
Part.1 BrÔvo! Ndenge Bana Ya Tshangu Balobi Que Candidat Na Bango Na 2011 Ezali Le Rais, Kitoko.
Part.5 BrÔvo! Ndenge Bana Ya Tshangu Balobi Que Candidat Na Bango Na 2011 Ezali Le Rais, Kitoko.
Part.2 BrÔvo! Ba Mamans Ya Bundes, Maloba Na Bino Ezali Liteya Monene Pona Ba Cons Mbattants.
Part.2 Boyoka Ndenge Balobeli Bana Ya Ba Ex: Mobututiste Oyo
Part.2 Botala Ndenge Baniokolaka Biso Na Tango Ya Ex:zaire,
Shahrukh Khan Interview (Part 2) - Rab Ne Bana Di Jodi di
Part.2 Ba pire Petit ya papa Wemba na Werra Son na Paris kal
Part.2 Ba Changer SystŔme Ya Chekula, Ba Bongoli Yango Na Masolo Ya Ba Femmes ViolÚs, Ezofuta Bien
Part.2 Monsieur Moka, Avant Ya Koya Kosolola Na Ba Kuluna Na
Part.4 BrÔvo! Ba Mamans Ya Bundes, Maloba Na Bino Ezali Liteya Monene Pona Ba Cons Mbattants.
Part.5 BrÔvo! Ba Mamans Ya Bundes, Maloba Na Bino Ezali Liteya Monene Pona Ba Cons Mbattants.
Part.1 BrÔvo! Ba Mamans Ya Bundes, Maloba Na Bino Ezali Liteya Monene Pona Ba Cons Mbattants.
Part.2 Alingaki Alata Kombo Ya Famille Kabila Na Nzoto Lokola Elamba, Mais VÚritÚ Emonani Lelo.
Part.2 Oyo Azali Mosali Ya Nzambe To, Azoluka Vie ?
Part.2 Ekanga Apesi Confirmation Ya 30.000 , Kokamwa!!!
Bana Ya Tshangu, Barumbu, Kitambo, Bakebisi Ba Kuluna Ya Pot
Kuch Tu Hai - 20th October 2012 - Part 2 - Jinnati Asraat,taweez Ya Psychological Problem
12 Ramzan 1434 - Talkshow - Part 2 - Mushtarka Khandani Nizam Ya Infiradi Khandani Nizam
-- Part 2 Rab Ne Bana Di Jodi 2008
Part.3 BrÔvo! Ba Mamans Ya Bundes, Maloba Na Bino Ezali Liteya Monene Pona Ba Cons Mbattants.
Part.2 Balati Ki Titre Ya Ba Combattants, Mais En RealitÚ Ba
Part.2 Bolanda Ba VÚritÚ Ya Ba Sois Disant Ba Combattants,
Victoire Oyo Ezali Ya Peuple Congolais Tout, Ezala Bino Ba Oyo Bo Votaki Le Rais Te.
Part.5 Boyoka Ndenge Balobeli Bana Ya Ba Ex: Mobututiste Oyo

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bondimaka ete Nzambe akelaki mokili na pɔsɔ moko?
Te. Biso Batatoli ya Yehova tondimaka ete Nzambe nde akelá biloko nyonso. Kasi tondimaka te ete asalaki yango mikolo motoba na kati ya pɔsɔ. Mpo na nini? Mpamba te makanisi ya bato oyo balobaka ete Nzambe akelá mokili na pɔsɔ moko eyokani te na oyo Biblia elobi. Talá bandakisa oyo mibale:
Ntango oyo mikolo motoba ya bozalisi eumelaki. Bato mosusu oyo balobaka ete Nzambe akelaki mokili na pɔsɔ moko bandimaka ete mikolo motoba ya bozalisi ezalaki mikolo ya banda ntɔngɔ tii mpokwa. Nzokande, na Biblia liloba “mokolo” ekoki mpe komonisa eleko moko ya molai mpenza.
—Ebandeli 2:4; Nzembo 90:4.
Mbula oyo mabele eumeli. Bato mosusu oyo balobaka ete Nzambe akelá mokili na pɔsɔ moko bateyaka ete molɔ́ngɔ́ eumeli kaka mwa bankóto ya bambula. Nzokande, Biblia emonisi ete mabele mpe molɔ́ngɔ́ ezalaki liboso mikolo motoba ya bozalisi ebanda. (Ebandeli 1:1) Yango wana, Batatoli ya Yehova baboyaka te kondima makanisi ya bato ya siansi oyo bamonisaka ete ntango mosusu mabele eumeli bamiliare ya bambula.
Biso Batatoli ya Yehova tondimaka ete biloko nyonso ekelamá, kasi toboyaka siansi te. Tondimaka ete makambo ya solo oyo bato ya siansi bayekoli eyokani na Biblia.


text:
Mpo na nini bobengaka bisika na bino ya losambo ndako-nzambe to eklezia te?
Na Biblia, liloba ya Grɛki oyo Babiblia mosusu ebongoli na “ndako-nzambe” to “eklezia” elimbolaka ebele ya bato oyo basangani mpo na kosambela, kasi te esika oyo bayangani.
Talá ndakisa oyo: Na mokanda oyo ntoma Paulo akomelaki bakristo ya Roma, atindelaki Akila ná mwasi na ye Prisile mbote, mpe abakisaki ete: “Bópesa pe mbote na Eklezya oyo esanganaka na ndako na bango.” (Baroma 16:5, Bible na lingala ya lelo oyo) Na makanisi ya Paulo, atindaki mbote wana epai ya ndako moko boye te. Atindaki mbote na ye nde epai ya bato, elingi koloba lisangá oyo ezalaki kokutana na ndako wana. *
Na yango, na esika tóbenga bisika na biso ya losambo ndako-nzambe to eklezia, tobengaka yango “Ndako ya Bokonzi.”
Mpo na nini “Ndako ya Bokonzi ya Batatoli ya Yehova”?
Nkombo yango ebongi mpenza mpo na bantina ebele:
Esika oyo toyanganaka ezalaka ndako.
Tokutanaka wana mpo na kosambela Yehova, Nzambe oyo Biblia elobeli, mpe tolobelaka makambo na ye.
—Nzembo 83:18; Yisaya 43:12.
Tokutanaka mpe mpo na koyekola makambo etali Bokonzi ya Nzambe, oyo Yesu azalaki kolobela mbala na mbala.
—Matai 6:9, 10; 24:14; Luka 4:43.
Tosɛngi yo okende na Ndako ya Bokonzi oyo ezali pene na bino mpo yo moko omona ndenge Batatoli ya Yehova basalaka makita na bango.
^ par. 3 Okokuta bandakisa mosusu ya ndenge wana na 1 Bakorinti 16:19; Bakolose 4:15; mpe na Filemo 2.


text:
Makambo oyo ezali koleka na mokili
Espagne
Bato moko ya siansi balobi ete ekoki kozala makambo oyo bato basalaka nde esalaki ete mabele eningana na 2011 na engumba Lorca, na sudi ya Espagne, oyo ebomaki bato 9 mpe ezokisaki ebele ya bato. Bato oyo bayekolaka mabele (géologues) bamoni ete koningana yango esalemaki mpo na mabulu oyo batimolaki na esika yango mpo na kobimisa mai ya kosopa na bilanga.
Chine
Baturiste na Chine babimisaki mosolo ya dolare miliare 102 mpo na mibembo na mikili ya bapaya na 2012. Ebongiseli ya ONU oyo etalaka makambo ya baturiste elobaki ete mosolo yango esali ete Chine ezala na esika ya liboso na kati ya bikólo oyo ebimisaka mbongo mpo na mibembo ya ndenge wana; eleki kutu Allemagne mpe États-Unis, oyo mokomoko na yango ebimisaki mosolo ya dolare miliare soki 84 mpo na mibembo yango.
Japon
Zulunalo moko ya Grande Bretagne (BMJ) oyo elobelaka makambo ya minganga esalaki ankɛtɛ epai ya bato soki 68000 na ekólo Japon na boumeli ya mbula 23. Ankɛtɛ yango emonisaki ete basi oyo babotamá kobanda 1920 tii 1945, oyo bamɛlaki makaya liboso bákokisa mbula 20, bakufaki mbula 10 liboso ya basi oyo bamɛlaki makaya te mpe mibali bakufaki mbula 8 liboso ya baoyo bamɛlaki yango te.
Mauritanie
Mpo na kobatela bomoi ya banyama oyo ezalaka na mai mpe na mokili, guvɛrnema ya ekólo Mauritanie epekisaki bato bákɔtisa, básala to básalela basaki ya plastiki, mpo nyama ekoki kokufa soki elei yango. Guvɛrnema esɛngi bato básalela biloko oyo epɔlaka na esika ya kosalela biloko ya plastiki.
Mokili
Bakompanyi ya asiranse ebimisaka mosolo ya dolare miliare soki 50 na mbula mpo na makama oyo ebimaka mpo na kobeba ya klima. Lokola biloko ezali komata ntalo, kobanda bambula ya 1980, mosolo yango ebakisamaka mbala mibale nsima ya mbula 10.


text:
MITUNA OYO BILENGE BATUNAKA
Mpo na nini nazalaka na baninga te?
Kanisá ete okɔti na Internet, ozali kotala bafɔtɔ ya fɛti moko oyo euti kosalema kala mingi te. Na kati omoni baninga na yo bazali kolekisa ntango moko malamu. Kasi eloko moko ezali kozanga. Ezali moto moko nde azali kozanga, moto yango nde yo!
Omituni boye: ‘Mpo na nini babengaki ngai te?’
Mposa ya kotala bafɔtɔ ebongwani mawa. Omoni lokola basundoli yo! Omoni lokola boninga na yo ebukani lokola mwa ndako oyo batongi na zɛlo. Omiyoki mpenza lokola mwana etike mpe omituni boye: ‘Mpo na nini nazalaka na baninga te?’
Komiyoka lokola mwana etike
Solo to lokuta
Soki ozali na baninga ebele, okomiyoka ata moke te lokola mwana etike.
Soki ozali kozwa baninga na Internet, okomiyoka ata moke te lokola mwana etike.
Soki ozali kotinda bamesaje mingi, okomiyoka ata moke te lokola mwana etike.
Soki ozali kosalisa basusu, okomiyoka ata moke te lokola mwana etike.
Makambo nyonso minei wana ezali lokuta.
Mpo na nini?
Makambo etali boninga mpe komiyoka lokola mwana etike
Kozala na baninga ebele elakisi te ete okomiyoka ata moke te lokola mwana etike.
“Nakipaka baninga na ngai, kasi na bantango mosusu namonaka ete bango bakipaka ngai te. Okoki komiyoka mpenza lokola mwana etike ntango ozali na baninga ebele kasi balingaka yo te to bazalaka na mposa na yo te.”
—Anne.
Kozwa baninga na Internet elakisi te ete okomiyoka ata moke te lokola mwana etike.
“Bato mosusu bazwaka baninga kaka ndenge bato batondisaka bana-popi na ndako. Kasi kotondisa biloko nyonso wana, ekosala te ete moto amiyoka ete alingami. Soki ozali na baninga ya solosolo te, baoyo okozwa na Internet bakozala na ntina te lokola mwa bikeko oyo moto atondisi na ndako.”
—Elaine.
Kotinda bamesaje mingi elakisi te ete okomiyoka ata moke te lokola mwana etike.
“Na bantango mosusu, ntango ozali komiyoka ete ozali yo moko, ofinafinaka telefone mpo na kotala soki moninga moko atindeli yo mesaje. Soki omoni ete ata moto moko te atindeli yo mesaje, yango ekoki kobakisela yo lisusu mawa!”
—Serena.
Kosalisa basusu elakisi te ete okomiyoka ata moke te lokola mwana etike.
“Ntango nyonso nasalaka makasi nakabelaka baninga na ngai, kasi namonaka ete bango basalaka bongo te epai na ngai. Nayokaka mawa te ndenge nakabelaka bango, kasi ekamwisaka mwa moke ndenge bamoniselaka ngai ata moke te boboto.”
—Richard.
Na mokuse: Komiyoka lokola mwana etike ezali likambo ya makanisi. Elenge mwasi moko na nkombo Jeanette alobi boye: “Eutaka na kati ya moto, kasi na libándá te.”
Okosala nini soki omoni ete ozalaka na baninga te mpe omiyokaka lokola mwana etike?
Ndenge ya kolonga etumba yango
Yebá ete ozali na valɛrɛ.
“Komiyoka lokola mwana etike eutaka na kobangabanga. Ezalaka mpasi kofungwama mpe kosala boninga soki ozali komona ete moto yango atyelaka yo likebi te.”
—Jeanette.
Biblia elobi ete: “Osengeli kolinga mozalani na yo lokola yo moko.” (Bagalatia 5:14) Mpo tózala na baninga ya malamu, tosengeli komipesa nzoto kilo; kasi yango elingi koloba te ete tókóma lolendo.
Komimona te ete ozali moto ya mawa.
“Komiyoka lokola mwana etike ezali lokola kotambola likoló ya zɛlo. Mbala nyonso oyo lokolo ezali kozinda na zɛlo, ekómaka mpasi mpo obimisa yango. Ndenge moko mpe, soki omimonaka ete ozali moto ya mawa, bato mosusu bakobanda kokima yo. Na ntango wana nde okomiyoka mpenza lokola mwana etike.”
—Erin.
Biblia elobi ete: “Bolingo . . . elukaka matomba na yango moko te.” (1 Bakorinti 13:4, 5) Soki totyaka likebi mingi kaka epai na biso moko, tokoyokela basusu mawa te, mpe ekozala mpasi basusu bándima kozala baninga na biso. (2 Bakorinti 12:15) Yebá ete soki omonaka ete esengo na yo etaleli kaka makambo oyo basusu basalaka, okokende mosika te! Na ndakisa, maloba lokola “Moto moko te abengaka ngai na telefone” mpe “Moto moko te abengisaka ngai epai na ye,” emonisaka ete ozali kopesa esengo na yo na mabɔkɔ ya basusu. Omoni te ete kosala bongo ezali lokola kopesa bango nguya mingi koleka?
Kopona baninga biponela te.
“Bato oyo bamiyokaka lokola bana etike bazalaka na mposa bátyela bango likebi, ata soki likebi yango euti epai ya nani. Balukaka kaka ete moto alinga bango. Kasi, bato mosusu bakoki kolakisa yo ete balingi yo, nzokande ezali kaka mpo bályela yo. Wana okomiyoka mpenza lokola mwana etike.”
—Brianne.
Biblia elobi ete: “Ye oyo atambolaka na bato ya bwanya akokóma na bwanya, kasi ye oyo azalaka na boyokani na bazoba akosuka mabe.” (Masese 13:20) Moto oyo azali na nzala makasi akoki kolya ata eloko nini. Ndenge moko mpe, moto oyo azali na mposa makasi ya kozwa baninga, akokipe lisusu te esika ya kozwa baninga. Akoki ata kokosama na bato mabe, mpe kokanisa ete boninga ya ndenge wana ezali mabe te mpe ete likama moko te ekoki kokómela ye.
Mpo na kosukisa: Ekómaka ete moto amiyoka ete azali ye moko; kasi moto na moto azali na ndenge oyo atalelaka yango. Komiyoka lokola mwana etike ekoki kopesa moto mpasi, kasi tóyeba ete ezali kaka makanisi. Mbala mingi, ndenge oyo tomiyokaka eutaka na makanisi, mpe tokoki kopona kobatela makanisi ya malamu mpe kobengana oyo ya mabe.
Kolekisa mpe ndelo te na makambo oyo ozali kozela epai ya basusu. Jeanette, oyo tolobelaki liboso, alobi boye: “Moto nyonso te nde akozala moninga na yo ya motema mpo na libela; kasi ekozala kaka na bato oyo bakobanda kotyela yo likebi. Soki bazali kotyela yo likebi, ekoki na yango. Yango nde ekosalisa yo otika komiyoka ete ozali yo moko.”
Ozali na mposa ya batoli mosusu? Tángá “ Ndenge ya kolongola kobanga na likambo etali kozwa baninga.” Zwá mpe lisolo ya PDF oyo elobi “Nakosala nini soki namiyokaka lokola mwana etike?”


text:
APƐNDISI
Bolei ya Mpokwa ya Nkolo—Molulu oyo ekumisaka Nzambe
BAKLISTO bazwi etinda ya kosalaka Ekaniseli ya liwa ya Klisto. Babengaka molulu yango mpe “bolei ya mpokwa ya Nkolo.” (1 Bakolinti 11:20) Molulu yango ezali na ntina nini? Ntango nini mpe ndenge nini esengeli kosalaka yango?
Yesu Klisto abandisaki yango na butu moko ya mobu 33 ya ntango na biso (T.B.), na mokolo ya fɛti ya Elekeli ya Bayuda. Fɛti ya Elekeli ezalaki kosalema mbala moko na mbula, na mokolo ya 14 na sanza ya Nisana, na manaka ya Bayuda. Emonani ete, mpo na koyeba dati yango, Bayuda bazalaki kozela mokolo ya liboso ya mbula, oyo, ezala moi to butu, eumelaka ngonga 12. Nsima ya mokolo yango, bazalaki kozela mokolo ya liboso oyo bakomona mpenza sanza ya sika na likoló, yango nde ezalaki komonisa ete sanza ya Nisana ebandi. Nsima ya mikolo 14, Elekeli ezalaki kosalema ntango moi elali.
Yesu asalaki Elekeli elongo na bantoma na ye. Nsima ya kobimisa Yuda Mokeliota, abandisaki Bolei ya Mpokwa ya Nkolo. Bolei wana nde ezwaki esika ya Elekeli ya Bayuda; yango wana, esengeli kosalemaka kaka mbala moko na mbula.
Evanzile ya Matai elobi ete: “Yesu akamataki limpa mpe, nsima ya kopesa lipamboli, abukaki yango mpe, apesaki yango na bayekoli, alobaki ete: ‘Bókamata, bólya. Oyo elakisi nzoto na ngai.’ Lisusu, akamataki kɔpɔ mpe, kopesáká matɔndi, apesaki bango yango, kolobáká ete: ‘Bómɛla yango, bino nyonso; mpo yango elakisi “makila ya kondimana” na ngai, oyo ekosopama mpo na bato mingi mpo na bolimbisi ya masumu.’”—Matai 26:26-28.
Bato mosusu bakanisaka ete Yesu akómisaki limpa mosuni na ye mpenza mpe vinyo makila na ye mpenza. Nzokande, ntango Yesu apesaki bango limpa yango, nzoto na ye ezalaki kaka mobimba. Bantoma ya Yesu balyaki nde mosuni na ye mpenza mpe bamɛlaki makila na ye mpenza? Te, mpo soki moto alei mosuni ya moto mpe amɛli makila abuki mobeko ya Nzambe. (Genese 9:3, 4; Levitike 17:10) Na Luka 22:20, Yesu alobaki ete: “Kɔpɔ oyo elakisi kondimana ya sika na nzela ya makila na ngai, oyo ekosopama mpo na bino.” Kɔpɔ wana ekómaki mpenzampenza “kondimana ya sika”? Yango ekokaki kosalema te, mpamba te kondimana ezali eloko te oyo moto akoki kosimba, ezali nde boyokani.
Na yango, limpa ná vinyo ezali kaka bilembo. Limpa ezali elembo ya nzoto ya kokoka ya Klisto. Yesu asalelaki limpa oyo etikalaki ntango balyaki Elekeli. Limpa wana ezalaki na levire te. (Exode 12:8) Na Biblia, levire ezali elembo ya lisumu to ya kobeba. Na yango, limpa elakisi nzoto ya kokoka oyo Yesu apesaki mbeka. Nzoto wana ezalaki na lisumu te.—Matai 16:11, 12; 1 Bakolinti 5:6, 7; 1 Petelo 2:22; 1 Yoane 2:1, 2.
Vinyo ya motane elakisi makila ya Yesu. Makila wana nde esali ete kondimana ya sika esala mosala na yango. Yesu alobaki ete makila na ye ekosopama “mpo na bolimbisi ya masumu.” Na ndenge yango, bato bakoki kozala pɛto na miso ya Nzambe mpe kokɔta na kati ya kondimana ya sika elongo na Yehova. (Baebele 9:14; 10:16, 17) Kondimana to boyokani yango nde epesi baklisto ya sembo 144 000 likoki ya kokende na likoló. Kuna, bakozala bakonzi mpe banganga-nzambe mpo na bolamu ya bato nyonso.—Genese 22:18; Yilimia 31:31-33; 1 Petelo 2:9; Emoniseli 5:9, 10; 14:1-3.
Banani basengeli kolya limpa mpe komɛla vinyo na Ekaniseli? Na ntembe te, kaka baoyo bazali na kati ya kondimana ya sika, elingi koloba baoyo bazali na elikya ya kokende na likoló. Elimo santu ya Nzambe endimisaka baklisto yango ete baponami mpo na kozala bakonzi na likoló. (Baloma 8:16) Bazali mpe na kati ya kondimana mpo na Bokonzi elongo na Yesu.—Luka 22:29.
Bongo baoyo bazali na elikya ya kofanda libela na libela na Paladiso awa na mabelé? Batosaka etinda ya Yesu mpe bayaka na Bolei ya Mpokwa ya Nkolo mpo na kotala molulu yango na limemya mpenza, kasi mpo na kolya limpa mpe komɛla vinyo te. Mbala moko na mbula, Batatoli ya Yehova basalaka Bolei ya Mpokwa ya Nkolo na mokolo ya 14 Nisana, nsima ya kolala ya moi. Atako, na mokili mobimba, kaka mwa bankóto moke ya baklisto nde balobaka ete bazali na elikya ya kokende na likoló, molulu yango ezali na ntina mingi mpo na baklisto nyonso. Ezalaka ntango oyo bango nyonso bakoki kokanisa bolingo monene mpenza oyo Yehova Nzambe ná Yesu Klisto bamoniselaki bato.—Yoane 3:16.


text:
Molimo ezali nini?
Eyano ya Biblia
Na Biblia, liloba “molimo” euti na liloba ya Ebre nèphèsh mpe na liloba ya Greki psukhê. Liloba yango ya Ebre elimboli mpenzampenza “ekelamu oyo ezali kopema,” mpe ya Grɛki elimboli “ekelamu ya bomoi.” * Na yango, molimo ezali ekelamu mobimba, kasi te eloko moko oyo etikalaka na bomoi ntango nzoto ekufi. Tótalela ndenge Biblia emonisi ete molimo ya moto ezali moto mobimba:
Ntango Yehova akelaki moto ya liboso, Adama, Biblia elobi ete “moto akómaki molimo na bomɔi.” (Ebandeli [to Genese] 2:7, haut fleuve) Adama akómaki na molimo te, kasi akómaki nde molimo to moto ya bomoi.
Biblia elobi ete molimo ekoki kosala mosala, koyoka nzala, kolya, kotosa mibeko mpe kosimba ebembe. (Balevi 5:2; 7:20; 23:30; Kolimbola Mibeko 12:20; Baroma 13:1) Moto mobimba nde akoki kosala makambo wana nyonso.
Molimo ekufaka?
Ɛɛ, molimo ekoki kokufa. Bavɛrsɛ mingi ya Biblia emonisi ete molimo ekufaka. Talá mwa bandakisa:
“Molimo oyo asali lisumu, ye akokufa.”
—Ezekiele 18:4, 20, haut fleuve.
Na ekólo Yisraele, etumbu nini ezalaki kopesama mpo na masumu oyo eleki minene? “molimo” oyo asali yango asengelaki “kolongolama.” (Kobima 12:15, 19; Balevi 7:20, 21, 27; 19:8) Moto yango azalaki ‘kobomama.’
—Kobima [to Exode] 31:14, haut fleuve.
Na bavɛrsɛ mosusu esaleli maloba “molimo oyo akufi” mpo na kolobela ebembe. (Balevi 21:11; Mitángo 6:6) Babiblia ebele esaleli maloba “nzoto oyo ekufi” to “moto oyo akufi” na bavɛrsɛ yango; kasi liloba ya Ebre oyo esalelami na esika yango ezali nde nèphèsh to “molimo.”
“Molimo” ekoki kolimbola “bomoi”
Na bisika mosusu, Biblia esaleli mpe “molimo” mpo na kolobela “bomoi.” Na ndakisa, Yobo 33:22 esaleli liloba ya Ebre “molimo” (nèphèsh) mpo na kolobela “bomoi.” Ndenge moko mpe, Biblia emonisi ete moto akoki kotya molimo to bomoi na ye na likama, to kobungisa yango.
Ndimbola wana ya liloba “molimo” esalisi biso tókanga ntina ya bavɛrsɛ oyo elobi ete molimo ezali “kobima” to “kolongwa.” (Ebandeli [Genese] 35:18; haut fleuve) Elobeli yango ya elilingi emonisaka ete bomoi ya moto ezali kosuka. Babiblia mosusu ebongoli maloba yango oyo ezali na Ebandeli 35:18 na “kokata motema.”
Liteya oyo elobaka ete molimo ekufaka te eutá wapi?
Mangomba ya bokristo ya nkombo mpamba oyo endimaka ete molimo ekufaka te ezwá liteya yango na Biblia te, kasi nde na filozofi ya Grɛki ya kala. Buku moko (The Encyclopædia Britannica) elobi ete: “Ntango Biblia esalelaka liloba molimo, elobelaka likambo etali mpema. Emonisaka te ete molimo ekeseni na nzoto. Mateya ya mangomba ya bokristo oyo elobi ete molimo ezali eloko oyo ekeseni na nzoto euti epai ya Bagrɛki ya kala.”
Nzambe andimaka te ete básangisa mateya na ye na bafilozofi ya bato, na ndakisa liteya oyo elobaka ete molimo ekufaka te. Biblia eyebisi biso polele ete: “Bókeba: mbala mosusu moto moko akoki komema bino lokola nyama na ye ya kolya na nzela ya filozofi mpe na bokosi ya mpambampamba na kolanda mimeseno ya bato.”
^ par. 3 Talá buku The New Brown, Driver, and Briggs Hebrew and English Lexicon of the Old Testament, lokasa 659, mpe buku Lexicon in Veteris Testamenti Libros, lokasa 627. Babiblia mingi ebongoli liloba nèphèsh mpe psukhê na ndenge ekeseni na kotalela lisolo; esaleli maloba lokola “molimo,” “bomoi,” “moto,” “ekelamu,” to “nzoto.”


text:
Tatá wa Bísó (latɛ́: Pater Noster) ezalí libóndeli lya Boklísto.
O Bondeko bwa sika Yésu apɛ́sí libóndeli eye lokóla eyano ya motúna mwa bapɔ́stɔlɔ. Búku ya Matiasi ná Lukasi ipɛ́sí nkomá ya yangó.
LibóndeliModifier
Ekeléziya katolíkɛModifier
-
- Tatá wa bísó, ozalí o likoló,
- bato bakúmisa Nkómbó ya Yɔ̌,
- bandima bokonzi bwa Yɔ̌, mpɔ̂ elingí Yɔ̌,
- basála yangó o nsé,
- lokóla bakosálaka o likoló.
-
- Pɛ́sa bísó lɛlɔ́ biléi bya mokɔlɔ na mokɔlɔ,
- límbisa mabé ma bísó,
- lokóla bísó tokolímbisaka baníngá.
- Sálisa bísó tondima masɛ́nginya tɛ̂,
- mpé bíkisa bísó o mabé.
-
- Na yɔ́ bokonzi,
- nguyá na nkembo,
- o bileko o binso sékô.
-
- Amen!
Misíoni (Ubangi-Mongala)Modifier
- Tatá na bísó na likoló,
- nkómbó na yɔ́ ezala mosanto,
- bokonzi na yɔ́ eya,
- mokano na yɔ́ esalama na nsé
- lokola na likoló.
- Pésa bísó kwanga ekokí lɛlɔ́.
- Límbisa bísó nyongo na bísó,
- pelamoko elimbisi bísó bango nyongo na bango.
- Kamba bísó kati na komekama tê,
- kasi bíkisa bísó na mabé.
- Mpo ete na yɔ́ ezalí bokonzi,
- na nguyá, na nkembo,
- lobiko na lobiko.
- Amen.


text:
ELOBELI TITRE YA EZIPELI
Kozala moninga malamu esɛngaka nini?
NA MOKOLO ya 25/12/2010, mwasi moko ya mbula 42 na Grande-Bretagne atyaki mwa nɔti ya komiboma na site moko ya Internet oyo eyebani malamu. Mesaje na ye emonisaki ete azalaki koluka lisalisi. Atako mwasi yango azalaki na “baninga” koleka 1000 na Internet, ata moko te asalisaki ye. Bapolisi bamonaki ebembe na ye mokolo moko na nsima. Amɛlaki nkisi ya doze ebele mpenza.
Lelo oyo, baaparɛyi oyo ebimi sika ezali kosala ete tózwa ebele ya “baninga” na Internet kaka soki tobakisi nkombo na bango na liste ya bato oyo tosololaka na bango na Internet. Soki tolingi kokata “boninga” na moko na bango, ekosɛnga kaka kolongola nkombo na ye na liste na biso. Kasi, likambo ya mpasi oyo ekómelaki mwasi wana ya Grande-Bretagne emonisi mpenza makambo oyo ezali kosalema
Na ntembe te, lokola bato mingi, yo mpe ondimaka ete kozala na baninga malamu ezali na ntina. Kobosana mpe te ete kosala boninga esuki kaka te na kofina butɔ moko na ordinatɛrɛ to na telefone. Okolinga ete moninga na yo azala ndenge nini? Ndenge nini okoki kozala moninga malamu? Esɛngaka nini mpo boninga eumela?
Tótalela makambo minei mpe batoli ya Biblia oyo ekoki kosalisa yo mpo bato mosusu básepela ete okóma moninga na bango.
1. Monisá ete otyelaka bango mpenza likebi
Boninga ya solosolo esɛngaka koyokana. Na maloba mosusu, moninga malamu amonaka ete azali na likambo ya kosalela yo mpe atyelaka yo mpenza likebi. Toboyi te, esɛngaka kaka te moto moko nde asalaka bongo mpe esɛngaka milende mpe komipimela. Kasi milende yango ebotaka mpenza mbuma malamu. Omituna boye: ‘Nakolinga mpenza komipesa, kopesa ntango na ngai mpe biloko na ngai mpo na moninga na ngai?’ Kobosana te ete mpo ozwa moninga malamu yo mpe osengeli liboso kozala moninga malamu.
BATO BALINGAKA BANINGA NA BANGO BÁZALA NDENGE NINI?
Irene: “Mpo na kosala mwa elanga kitoko ya bafololo esɛngaka ntango mpe kotyela yango likebi; kosala boninga mpe esɛngaka bongo. Yo moko banda naino na kozala moninga malamu. Moniseláká ye mpenza boboto mpe tyeláká ye likebi. Mpe ntango azali na mposa na yo, ndimá kopesa ntango na yo.”
Luis Alfonso: “Mokili ya lelo ezali kolendisa ezaleli ya moimi kasi te ya koluka matomba ya bato mosusu. Soki moto moko azali mpenza kotyela yo likebi kozanga koluka kozwela yango litomba elobaka mingi.”
BIBLIA ELOBI NINI?
“Kaka ndenge bino bolingaka bato básalela bino, bósalela bango mpe bongo. Bópesaka, mpe bato bakopesa bino.” (Luka 6:31, 38) Awa Yesu asɛngi tolukaka bolamu ya basusu mpe tózalaka mabɔkɔ pɛtɛɛ. Kozala mabɔkɔ pɛtɛɛ ndenge wana esalaka ete tózala baninga malamu. Soki omipesi mpenza na kosalisa baninga na yo kozanga koluka litomba moko boye, ekosala ete básepela na yo.
2. Yebá kosolola malamu
Boninga ya solosolo ekatanaka soki bosololaka te. Boye, bósololaka makambo oyo esepelisaka bino mibale. Yoká oyo moninga na yo azali koloba mpe tosá makanisi na ye. Pesaká ye longonya mpe lendisáká ye soki esengeli. Na bantango mosusu, moninga na yo akoki kozala na mposa opesa ye toli to osembola ye, mpe kosala bongo ekoki kozala ntango nyonso pɛtɛɛ te. Kasi, moninga ya malamu akobanga te koyebisa yo mabe oyo osali mpe kopesa yo lisungi oyo esengeli.
BATO BALINGAKA BANINGA NA BANGO BÁZALA NDENGE NINI?
Juan: “Moninga ya solosolo asengeli komonisaka makanisi na ye polele kasi osengeli kosilika te soki esepelisi yo te.”
Eunice: “Nasepelaka mingi na moninga oyo alingaka kolekisa ntango ná ngai mpe oyo ayokaka ngai, mingimingi soki nazali na mikakatano.”
Silvina: “Baninga ya solosolo bakoyebisa yo solo ata soki bayebi ete ekosepelisa yo te mpo balingaka bolamu na yo.”
BIBLIA ELOBI NINI?
“Moto nyonso asengeli koyokaka noki, kowelaka koloba te, koyokaka nkanda noki te.” (Yakobo 1:19) Baninga malamu basepelaka na moto oyo ayokaka bango. Kasi, koluka kaka biso nde tólobaka, ekomonisa ete makanisi na bango ezali na ntina te. Na yango tyáká likebi ntango moninga na yo azali koyebisa yo makambo oyo ezali na motema mpe oyo ezali kotungisa ye. Mpe kosilika te soki ayebisi yo polelepolele likambo ya mabe oyo osali. Masese 27:6 elobi boye: “Bampota oyo moto oyo azali kolinga azokisi yo ezali sembo.”
3. Kobosana te ete azali moto ya kozanga kokoka
Ntango boninga na biso ná moto ezali kokóma makasi, mabunga na ye mpe emonanaka polele. Moninga na biso azali moto ya kozanga kokoka lokola biso. Na yango, tosengeli te kozela ete asalela biso makambo na ndenge ya kokoka. Kutu, ekozala nde malamu kosepela na bizaleli na ye ya malamu mpe kolandela te mabunga na ye.
BATO BALINGAKA BANINGA NA BANGO BÁZALA NDENGE NINI?
Samuel: “Mbala mingi tolingaka basusu básala makambo oyo biso moko tokokoka te. Soki tondimaka mabunga na biso mpe tozalaka na mposa bálimbisa biso, boye, tokosepela mpe kolimbisa basusu.”
Daniel: “Yebá ete baninga na yo bakosala mabunga. Ntango mikakatano ebimi, ekozala malamu kosilisa yango nokinoki mpe kosala makasi mpo na kobosana yango.”
BIBLIA ELOBI NINI?
“Biso nyonso tobɛtaka mabaku mbala mingi. Soki moto abɛtaka libaku na maloba te, ye azali moto ya kokoka, oyo akoki kopekisa mpe nzoto na ye mobimba.” (Yakobo 3:2) Koyeba yango ekoki kosalisa biso tómityaka na esika ya baninga na biso. Yango ekosala ete tókipaka te mabunga mikemike oyo ekoki kosilikisa biso. Biblia elobi boye: “Bókoba kokanga motema moto na moto na makambo ya mosusu mpe kolimbisana na motema moko soki moko na bino azali na likambo ná mosusu. . . . Kasi, longola makambo nyonso wana, bólata bolingo, mpo ezali ekanganeli ya kokoka mpo na bomoko.”
4. Salá mpe boninga ná bato mosusu
Ezali solo ete tosengeli kopona baninga na biso malamu. Kasi yango elingi koloba te ete tosengeli kopona kaka baoyo tozali mbula moko to tokolá na bango. Kosala boninga ná bato ya mbula nyonso, ya mimeseno nyonso mpe ya bikólo ndenge na ndenge ekoki mpenza kopesa biso esengo.
BATO BALINGAKA BANINGA NA BANGO BÁZALA NDENGE NINI?
Unai: “Kosala boninga kaka na bato ya mbula na biso mpe oyo basepelaka na makambo oyo esepelisaka biso, ezali lokola kolata mikolo nyonso elamba oyo tosepelaka na langi na yango. Ata soki osepelaka na langi yango, nsukansuka okolɛmba yango.”
Funke: “Kosala boninga ná bato ndenge na ndenge esalisi ngai nayeba makambo mingi. Nayekoli komesana na bato ya mbula nyonso mpe ya mimeseno nyonso, yango esali ete nasololaka mpe namesana na bato ya lolenge nyonso. Baninga na ngai balingaka ndenge wana.”
BIBLIA ELOBI NINI?
“Yango wana, lokola mbano mpo na yango


text:
Nakosala nini soki namimonaka lokola mopaya na kati ya bato?
Oyo okoki kosala
Ya liboso, luká koyeba bato oyo omimonaka lokola mopaya na kati na bango.
Mbula ya kobotama:
Namimonaka lokola mopaya na kati ya . . .
bato ya mbula na ngai
bilenge oyo baleki ngai na mbula
mikóló
Makoki:
Namimonaka lokola mopaya na kati ya . . .
basali-masano
bato ya mayele
bato oyo batángá mingi
Bomoto:
Namimonaka lokola mopaya na kati ya . . .
bato oyo bamityelaka motema mingi
bato oyo bayebani mingi
bato oyo bazalaka kaka bango na bango
Ya mibale, poná maloba oyo emonisi ndenge oyo osalaka ntango ozali ná bato ya ndenge wana.
Namimonisaka lokola ete ngai mpe nazali ndenge wana.
Nalobaka kaka makambo na ngai moko, nakipaka oyo ya bango te.
Nafandaka nyɛɛ mpe nalukaka ndenge ya kolongwa wana.
Ya misato, bandá lisolo! Osengeli te ntango nyonso kozelaka ete bato mosusu nde bábandaka lisolo; na bantango mosusu yo mpe osengeli kobanda bango lisolo. (Bafilipi 2:4) Ndenge nini okoki kosala yango?
Kosuka kaka na bato ya mbula na yo te. Kanisá naino: Mpo na nini koluka baninga kaka kati na bato ya mbula moko boye mpe na nsima komilela ete ozwaka baninga te? Kosala bongo ekozala lokola kokufa nzala na kati ya esanga, nzokande zingazinga na yo, ezali na mai oyo etondi na mbisi!
“Mama alendisaki ngai nasololaka na mikóló. Alobaki ete nakokamwa komona ete nakokani na bango na makambo mingi. Alobaki solo, mpe lelo oyo, naza’ na baninga mingi!”—Helena, mbula 20.
Yebáká kosolola malamu na bato. Mpo na yango, osengeli (1) koyoka, (2) kotuna mituna, mpe (3) kotyela mpenza bato likebi.—Yakobo 1:19.
“Na esika ya koloba mingi, nasalaka makasi nayokaka. Mpe ntango nazali koloba, nalingaka kolobela kaka makambo na ngai moko te to kolobela kaka mabe ya basusu.”—Serena, mbula 18.
“Soki moto alingi tólobela likambo moko oyo nayebi mpenza te, nasɛngaka ye alimbola likambo yango, mpe yango esalaka ete tósolola mingi koleka.”—Jared, mbula 21.
“Nazalaka nsɔninsɔni, mpe esɛngaka nasala makasi mpo nasolola na moto. Kasi mpo na kozwa baninga, esɛngaka kosolola na bato. Na yango, nakómá kosolola na bato.”—Lea, mbula 16.


text:
Mpo na nini bato bakufaka?
Eyano ya Biblia
Ekómelaka biso nyonso tómituna soki bato bakufaka mpo na nini, mingimingi ntango ndeko to moninga na biso akufi. Biblia elobi: “Etubeli oyo epesaka liwa ezali lisumu.”
Mpo na nini bato nyonso basalaka masumu mpe bakufaka?
Mobali ná mwasi ya liboso, Adama ná Eva, bakufaki mpo basalaki lisumu na miso ya Nzambe. (Ebandeli 3:17-19) Kotomboka oyo batombokelaki Nzambe ekokaki komema bango kaka na liwa, mpo bomoi euti epai ya Nzambe.
Adama atikelá bana na ye nyonso mbeba moko: lisumu. Biblia elobi: “Lisumu ekɔtaki na mokili mpo na moto moko mpe liwa mpo na lisumu, ndenge moko mpe liwa epalangani epai ya bato nyonso mpo bango nyonso basalaki lisumu.” (Baroma 5:12) Bato nyonso bakufaka mpo bango nyonso basalaka masumu.
Ndenge liwa ekolongwa
Nzambe alaki ete “akolongola mpenza liwa mpo na libela.” (Yisaya 25:8) Mpo na kolongola liwa, asengeli kolongola liboso eloko oyo ememá liwa, elingi koloba lisumu. Nzambe akosala yango na nzela ya Yesu Kristo, oyo “azali kolongola lisumu ya mokili.”—Yoane 1:29; 1 Yoane 1:7.


text:
Ngála
Ngála ezalí lisangá lya bikólo biye bivándaka o Mambénga o ngámbo ya límbe ya ebale Kongó mpé milúká mibwákaka o ebale yangó, bandá molúka Ubangi mosíká tɛ́ o engúmba Mbándáká kín’o moliba Itimbiri. Esangísí bikólo bya Baloi, Balibina, Balobala, Baloki mpé Babudja, Bapotó, Balibinza mpé Bangɔmbɛ.
Babobangi bazalí Bangála ya sidi ya mpimo ya molúka Ubangi.
Lokótá[kokoma]
Lokótá la Bangála lozalí lingála, kasi ekólo na ekólo elobí mpé lokótá la yangó.
Nkomá mpé Búku[kokoma]
- Kawata Ashem-Tem (2004) Bagó ya lingála mambí ma lokóta : Dictionnaire lingala. Karthala. ISBN 2845864949


text:
Ndenge nini baboti bakoki koteya bana na bango makambo ya kosangisa nzoto?
Eyano ya Biblia
Nani asengeli koteya bana makambo ya kosangisa nzoto? Biblia epesi mokumba yango epai ya baboti, mpe baboti mingi bamoni ete makambo oyo elandi esalisi bango mingi:
Koyoka nsɔni te. Biblia elobeli polele makambo ya kosangisa nzoto mpe enama ya mwasi to ya mobali. Mpe Nzambe ayebisaki Bayisraele ete basengeli mpe koteya “bana” makambo yango. (Kolimbola Mibeko 31:12; Balevi 15:2, 16-19) Mpo na kolobela makambo ya kosangisa nzoto mpe binama ya kobotela, salelá maloba ya bokonde mpo makambo yango ebima lokola makambo ya nsɔni te.
Lobeláká yango mokemoke. Ntango mwana na yo abandi kokóma elenge, na esika ya kolobela ye na mbala moko makambo nyonso oyo etali kosangisa nzoto, yebisáká ye nde makambo yango mokemoke ntango azali kokóma na mbula oyo akoki kokanga ntina na yango.
—1 Bakorinti 13:11.
Teyáká bana bizaleli ya malamu. Ekoki kozala ete na eteyelo bateyaka bana makambo ya kosangisa nzoto. Atako bongo, Biblia elendisi baboti báteya bana kaka makambo ya kosangisa nzoto te, kasi mpe bizaleli ya malamu mpe ndenge malamu ya kotalela makambo yango.
—Masese 5:1-23.
Yokáká mwana na yo. Kosilika te mpe kokanisela mwana na yo mabe te soki atuni yo mituna na makambo ya kosangisa nzoto. Kasi, osengeli nde “koyokaka noki, kowelaka koloba te.”
—Yakobo 1:19.
Ndenge ya kobatela mwana na bato oyo basangisaka nzoto na makasi na bana mike
Yo moko yebá ndenge bato yango basalaka. Luká koyeba soki bato yango basalaka ndenge nini mpo na kozwa bana.
—Masese 18:15; talá mokapo 32 ya buku Mituna oyo bilenge batunaka —Biyano oyo ebongi, Volimi 1.
Yebáká makambo oyo mwana azali kokutana na yango. Kotika mwana na mabɔkɔ ya moto mosusu kaka boye te; luká koyeba soki azali mpenza moto ya konfianse, mpe kotika mwana te “asala oyo alingi.”
—Masese 29:15.
Teyá mwana ete asengeli te koyokela moto nyonso. Bana basengeli koyekola kotosa baboti na bango. (Bakolose 3:20) Kasi, soki oteyi mwana ete asengeli ntango nyonso koyokela moto nyonso oyo azali mokóló, moto mosusu akoki kobebisela yo mwana. Baboti oyo bazali bakristo bakoki koloba na bana na bango ete, “Soki moto ayebisi yo osala likambo oyo Nzambe alobi ete ezali mabe, kosala yango te.”
—Misala 5:29.
Lakisá ye ndenge akoki komibatela. Salisá mwana ayeba oyo asengeli kosala soki moto moko alingi akanga ye na makasi soki yo ozali te. Kolakisa ye yango lokola na teyatre ekoki kopesa mwana makasi ya koloba “Tiká! Nakofunda yo!” mpe ya kolongwa wana mbala moko. Kobosana te ete “osengeli kokɔtisa yango malamumalamu na kati ya mwana” mpo bana babosanaka noki.
—Kolimbola Mibeko 6:7.


text:
Part.1 Ba Changer Système Ya Chekula, Ba Bongoli Yango Na Masolo Ya Ba Femmes Violés, Ezofuta Bien
Part.2 Ba Changer Système Ya Chekula, Ba Bongoli Yango Na Masolo Ya Ba Femmes Violés, Ezofuta Bien
Part.4 Ba Changer Système Ya Chekula, Ba Bongoli Yango Na Masolo Ya Ba Femmes Violés, Ezofuta Bien
Part.3 Ba Changer Système Ya Chekula, Ba Bongoli Yango Na Masolo Ya Ba Femmes Violés, Ezofuta Bien
Part.1 Ba Mentalités Ya 32 Ans, Ezali Kosenga Na Gouvernement Ya Rdc, Asala Mosala Makasi.
Part.1 Bazotia Moto Na Mboka Pona Kolia Ba Mbongo Ya Ba Diaspora Na Masolo Ya Est Ya Rdc, Kokamwa.
Bana Congo Na Usa Ba Beti Sete Na Masolo Ya Mboka Tout Doit Changer Na Mbala Oyo
Part.1 Roger Bongos Abwakisi Youyou Muntu Mosi, Milelo Grâve! Pona Ye, Boyoka Ba Vérité.
Part.3 Ba Mentalités Ya 32 Ans, Ezali Kosenga Na Gouvernement Ya Rdc, Asala Mosala Makasi.
Part.4 Ba Mentalités Ya 32 Ans, Ezali Kosenga Na Gouvernement Ya Rdc, Asala Mosala Makasi.
Part.2 Ba Mentalités Ya 32 Ans, Ezali Kosenga Na Gouvernement Ya Rdc, Asala Mosala Makasi.
Part.3 Bazotia Moto Na Mboka Pona Kolia Ba Mbongo Ya Ba Diaspora Na Masolo Ya Est Ya Rdc, Kokamwa.
Part.4 Bazotia Moto Na Mboka Pona Kolia Ba Mbongo Ya Ba Diaspora Na Masolo Ya Est Ya Rdc, Kokamwa.
Part.6 Bazotia Moto Na Mboka Pona Kolia Ba Mbongo Ya Ba Diaspora Na Masolo Ya Est Ya Rdc, Kokamwa.
Part.2 Bazotia Moto Na Mboka Pona Kolia Ba Mbongo Ya Ba Diaspora Na Masolo Ya Est Ya Rdc, Kokamwa.
Part.5 Bazotia Moto Na Mboka Pona Kolia Ba Mbongo Ya Ba Diaspora Na Masolo Ya Est Ya Rdc, Kokamwa.
Part.1 Soki Boyebi Que Kofinga Eza Mabe, Mais Pourquoi Bofingaka Bakonzi Ya Rdc?
Part.1 Qui Veut La Peau De Richard Lumumba,peut-être Futur Ya Carrière Naye Nde Ezo Bangisa Bango?
Part.1 Papa Pe Maman Le 19.02.2011,bovanda Na Bino Na Ndaku,
Les Combattants De Pays-bas Goliath Blackmombele Et Croco A Luozi Na Masolo Ya Sika (1)
Les Combattants De Pays-bas Goliath Blackmombele Et Croco A Luozi Na Masolo Ya Sika (1)
Honorable AndrÉ Kakwata Apanzi Mpoke Na Masolo Ya Mboka Rdc, Face à L'equipe Nationale @voiceofcongo
Part.1 Ba pire Petit ya papa Wemba na Werra Son na Paris kal
Part.1 Ba Coup Oyo Tozwaka Na Vie, Ezalaka Ignorance Na Biso Moko Bato, To Erreur Ya Nzambe?
Part.1 Ba Cons Mbattants Boyoka Message Ya Monsieur Albert Muya Representant Ya Udps En Occident.
Part.1 Boyoka Ndenge Balobeli Bana Ya Ba Ex: Mobututiste Oyo


text:
MOKAPO YA MWAMBE
Bokonzi ya Nzambe ezali nini?
Biblia eyebisi biso makambo nini oyo etali Bokonzi ya Nzambe?
Bokonzi ya Nzambe ekosala nini?
Ntango nini Bokonzi yango ekosala ete mokano ya Nzambe esalema awa na mabelé?
EBELE ya bato na mokili mobimba bayebi libondeli oyo bato mingi babengaka Tata wa biso, to Libondeli ya Nkolo. Bankombo yango nyonso mibale ezali kolobela libondeli moko oyo eyebani mingi, oyo Yesu Klisto ye moko apesaki lokola ndakisa. Makambo oyo ezali na libondeli yango ezali na ntina mpenza. Sikoyo tokotalela makambo misato ya liboso ya libondeli yango oyo esengeli kosɛnga mpe yango ekosalisa yo oyeba makambo mosusu oyo Biblia eteyaka mpenza.
2 Na ebandeli ya libondeli yango ya ndakisa, Yesu ayebisaki bayoki na ye ete: “Na bongo, bosengeli kobondela ndenge oyo: ‘Tata na biso na likoló, tiká nkombo na yo esantisama. Tiká bokonzi na yo eya. Tiká mokano na yo esalema, lokola na likoló, ndenge moko mpe na mabelé.’” (Matai 6:9-13) Makambo misato yango oyo esengeli kosɛnga elimboli nini?
3 Tosili koyeba makambo mingi oyo etali nkombo ya Nzambe, Yehova. Mpe tosili kolobela mwa moke mokano ya Nzambe—oyo asili kosalela bato mpe oyo akosalela bango. Kasi, Yesu azalaki kolobela nini ntango ayebisaki biso tóbondelaka boye: “Tiká bokonzi na yo eya”? Bokonzi ya Nzambe ezali nini? Na ndenge nini koya na yango ekosantisa nkombo ya Nzambe to ekokómisa yango mosantu? Mpe na nini koya ya Bokonzi yango etali kosalema ya mokano ya Nzambe?
BOKONZI YA NZAMBE EZALI NINI?
4 Bokonzi ya Nzambe ezali guvɛrnema oyo Yehova Nzambe atye mpe ye moko moto aponi Mokonzi na yango. Mokonzi yango nani? Yesu Klisto. Mokonzi Yesu aleki bato nyonso oyo bazali bakonzi, yango wana babengi ye “Mokonzi ya baoyo bazali bakonzi mpe Nkolo ya baoyo bazali bankolo.” (1 Timote 6:15) Azali na nguya ya kosala ebele ya makambo ya malamu koleka moto nyonso oyo azali mokonzi, ezala bakonzi oyo bazali na motema malamu koleka.
5 Mboka-mokonzi ya Bokonzi ya Nzambe ezali wapi? Bongo, sikawa Yesu azali wapi? Na ntembe te, ozali koyeba lisusu ete babomaki ye na nzete ya mpasi, mpe na nsima asekwaki. Mwa moke na nsima, amataki na likoló. (Misala 2:33) Na yango, ezali kuna nde Bokonzi ya Nzambe ezali—na likoló. Yango wana, Biblia ebengi yango ‘bokonzi ya likoló.’ (2 Timote 4:18) Atako Bokonzi ya Nzambe ezali na likoló, ekoyangela mabelé.—Emoniseli 11:15.
6 Mpo na nini Yesu azali Mokonzi moko monene mpenza? Ya liboso, ye akokufa te. Ntango Biblia ekokanisi Yesu na bato oyo bazali bakonzi, elobi ete “kaka ye moko nde akoki te kokufa, afandaka na kati ya pole oyo likoki ya kopusana penepene na yango ezali te.” (1 Timote 6:16) Yango elingi koloba ete makambo nyonso ya malamu oyo Yesu akosala ekoumela. Mpe toyebi mpenza ete akosalela bato na ye ebele ya makambo ya malamu mpenza.
7 Yoká ndenge esakweli oyo ya Biblia elobi mpo na Yesu: “Elimo ya Yehova ekofanda likoló na ye, elimo ya bwanya mpe ya mayele, elimo ya toli mpe ya nguya, elimo ya boyebi mpe ya kobanga Yehova; mpe kosepela na ye ekozala na kati ya kobanga Yehova. Mpe akosambisa te na kolandáká oyo miso na ye emoni, akopamela te na kolandáká makambo oyo matoi na ye eyoki. Mpe akosambisa mpenza bato mpamba na boyengebene, mpe akopamela na bosembo mpo na bato ya komikitisa oyo bazali na mabelé.” (Yisaya 11:2-4, NW) Maloba yango emonisi ete Yesu asengeli kozala Mokonzi moko ya boyengebene mpe ya motema mawa oyo akoyangela bato oyo bafandi awa na mabelé. Okosepela kozala na mokonzi ya ndenge wana?
8 Likambo mosusu oyo etali Bokonzi ya Nzambe yango oyo: Yesu akoyangela ye moko te. Bato mosusu bakoyangela elongo na ye. Na ndakisa, ntoma Paulo ayebisaki Timote ete: “Soki tokobi koyika mpiko, tokoyangela mpe elongo.” (2 Timote 2:12) Ɛɛ, Paulo, Timote, mpe baklisto mosusu ya sembo oyo Nzambe aponi, bakoyangela elongo na Yesu na Bokonzi ya likoló. Bato boni bakozwa libaku malamu wana?
9 Ndenge tomonaki yango na Mokapo 7 ya buku oyo, ntoma Yoane amonaki na emonaneli moko “Mwana-Mpate [Yesu Klisto] atɛlɛmi likoló ya Ngomba Siona [elakisi ete azali mokonzi kuna na likoló], mpe elongo na ye bato nkóto nkama moko na ntuku minei na minei oyo nkombo na ye mpe nkombo ya Tata na ye ekomamá na bilongi na bango.” Bato 144 000 yango ezali banani? Yoane ye moko ayebisi biso: “Bango bazali bato oyo bazali kokoba kolanda Mwana-Mpate epai nyonso oyo azali kokende. Bango basombamaki na kati ya bato lokola bambuma ya liboso mpo na Nzambe mpe mpo na Mwana-Mpate.” (Emoniseli 14:1, 4) Ɛɛ, bazali bayekoli ya sembo ya Yesu Klisto oyo baponami mpenzampenza mpo na koyangela na ye kuna na likoló. Nsima ya kosekwa na bango mpo na bomoi na likoló, “basengeli koyangela mabelé” elongo na Yesu. (Emoniseli 5:10) Kobanda ntango ya bantoma, Nzambe azali kopona baklisto ya sembo mpo bákokisa motángo ya 144 000.
10 Ebongiseli oyo Nzambe asali ya kotya Yesu ná ba 144 000 báyangela bato emonisi ete alingi biso mpenza. Mpo na nini? Mpamba te, Yesu ayebi ndenge bato bazali mpe ndenge mpasi ezalaka. Paulo alobaki ete Yesu ‘azali te moto oyo azangi likoki ya koyeba komitya na esika ya bolɛmbu na biso, kasi azali nde moto oyo asili komekama na makambo nyonso lokola biso, kasi azangi lisumu.’ (Baebele 4:15; 5:8) Baoyo bakoyangela elongo na ye bazalaki mpe bato oyo banyokwamaki mpe bayikaki mpiko. Longola yango, babundanaki na ezaleli ya kozanga kokoka mpe bayikelaki maladi ya ndenge na ndenge mpiko. Ya solo mpenza, bakoyeba malamu mikakatano oyo bato bazali kokutana na yango!
BOKONZI YA NZAMBE EKOSALA NINI?
11 Ntango Yesu alobaki ete bayekoli na ye basengeli kobondela ete Bokonzi ya Nzambe eya, alobaki mpe ete basengeli kobondela ete mokano ya Nzambe esalema “lokola na likoló, ndenge moko mpe na mabelé.” Baanzelu oyo bazali sembo epai ya Nzambe basalaka ntango nyonso mokano na ye kuna na likoló. Nzokande, ndenge tomonaki na Mokapo 3 ya buku oyo, anzelu moko ya mabe atikaki kosala mokano ya Nzambe mpe asalaki ete Adama ná Eva bákwea na lisumu. Na Mokapo 10, tokoyeba makambo mosusu oyo Biblia eteyaka oyo etali anzelu yango, oyo ayebani na nkombo Satana Zabolo. Nzambe atikaki nzela ete Satana ná bikelamu mosusu ya elimo oyo bandimaki kolanda ye—oyo babengami bademo—bátikala kuna na likoló mpo na mwa ntango. Na yango, na ntango wana, bikelamu nyonso te ya likoló nde bazalaki kosala mokano ya Nzambe. Likambo yango esengelaki kosuka ntango Bokonzi ya Nzambe ekobanda koyangela. Yesu Klisto, Mokonzi ya sika, asengelaki kobundisa Satana.—Emoniseli 12:7-9.
12 Esakweli oyo elandi emonisi likambo oyo esengelaki kosalema: “Nayokaki mongongo moko ya makasi na kati ya likoló elobi ete: ‘Sikoyo lobiko mpe nguya mpe bokonzi ya Nzambe na biso mpe bokonzi ya Klisto na ye eyei, mpamba te mofundi ya bandeko na biso [Satana] abwakami na nse, oyo afundaka bango butu moi liboso ya Nzambe na biso!’” (Emoniseli 12:10) Omoni makambo mibale ya ntina mingi oyo balobeli na vɛrsɛ yango? Ya liboso, Bokonzi ya Nzambe oyo etambwisami na Yesu Klisto ebandi koyangela. Ya mibale, babengani Satana na likoló mpe babwaki ye na mabelé.
13 Makambo mibale yango ebimisaki nini? Mpo na oyo etali likoló, totángi boye: “Yango wana bósepela, bino likoló mpe bino baoyo bozali kofanda na likoló!” (Emoniseli 12:12) Baanzelu kuna na likoló bazali mpenza kosepela, mpamba te, lokola Satana ná bademo na ye bazali lisusu kuna te, bango nyonso sikoyo kuna na likoló bazali sembo epai ya Yehova Nzambe. Kimya mpenza ná boyokani ekɔti kuna mpo na libela. Sikoyo, mokano ya Nzambe ezali kosalema na likoló.
14 Kasi, bongo mabelé? Biblia elobi ete: “Mawa na mabelé mpe na mbu, mpamba te Zabolo akiteli bino, azali na nkanda makasi, mpo ayebi ete azali na eleko moko ya ntango mokuse.” (Emoniseli 12:12) Satana azali na nkanda lokola babengani ye na likoló mpe mpo atikali na ntango moke. Nkanda wana ezali kotinda ye abimisa mpasi, to “mawa,” awa na mabelé. Tokoyeba “mawa” yango malamu na mokapo oyo elandi. Lokola toyebi likambo oyo ekómelaki Satana mpe mpasi oyo azali kobimisa, tokoki komituna boye: Ndenge nini Bokonzi ekosala ete mokano ya Nzambe esalema awa na mabelé?
15 Kanisá lisusu mokano ya Nzambe mpo na mabelé. Oyekolaki yango na Mokapo 3. Na Edene, Nzambe amonisaki ete mokano na ye ezali ete mabelé oyo ezala paladiso oyo etondi na bato ya sembo oyo bakozala na bomoi seko na seko. Satana atindaki Adama ná Eva básala lisumu, mpe yango eumisaki kokokisama ya mokano ya Nzambe mpo na mabelé kasi ebongolaki yango te. Yehova azali kaka kokana ete ‘bayengebene bakozwa mokili mpe bakofanda wana libela.’ (Nzembo 37:29) Bokonzi ya Nzambe nde ekokokisa likambo yango. Na ndenge nini?
16 Tózwa esakweli oyo ezali na Danyele 2:44. Totángi yango boye: “Na mikolo ya mikonzi yango Nzambe ya lola akotɛlɛmisa bokonzi bokobebisama soki moke te, mpe bokonzi yango ekopesama na bato mosusu te; ekobuka mpe ekosilisa makonzi oyo nyonso, mpe ekotikala lobiko na lobiko.” Makambo nini yango eyebisi biso oyo etali Bokonzi ya Nzambe?
17 Ya liboso, eyebisi biso ete Bokonzi ya Nzambe esengelaki kotyama “na mikolo ya mikonzi yango,” to na ntango oyo makonzi mosusu ezali naino. Ya mibale, eyebisi biso ete Bokonzi yango ekoumela libela na libela. Bakolonga yango te mpe guvɛrnema mosusu ekozwa esika na yango te. Ya misato, tomoni ete etumba ekozala kati na Bokonzi ya Nzambe mpe makonzi ya mokili oyo. Bokonzi ya Nzambe ekolonga. Nsukansuka, kaka yango moko nde ekoyangela bato. Na ntango wana, bato bakotambwisama na bokonzi oyo eleki bokonzi nyonso oyo eyangelá bango.
18 Biblia elobeli makambo mingi oyo etali etumba wana ya nsuka oyo Bokonzi ya Nzambe ekobunda na baguvɛrnema ya mokili oyo. Na ndakisa, Biblia eteyaka ete wana nsuka ezali kokóma pene, bilimo mabe bakopanza makambo ya lokuta mpo na kokosa ‘bakonzi ya mabelé mobimba epai bato bafandi.’ Bakosala yango mpo na nini? “Mpo na koyanganisa bango [bakonzi] mpo na etumba ya mokolo monene ya Nzambe Mozwi-ya-Nguya-Nyonso.” Bakoyanganisa bakonzi ya mabelé na “esika oyo ebengami na Liebele Hala-Magedona.” (Emoniseli 16:14, 16) Maloba oyo ezali na bavɛrsɛ mibale wana etindi bábenga etumba oyo Bokonzi ya Nzambe ekobunda na baguvɛrnema ya bato ete etumba ya Hala-Magedona, to Armagedona.
19 Etumba ya Armagedona ekopesa Bokonzi ya Nzambe likoki ya kosala makambo nini? Kanisá lisusu mokano ya Nzambe mpo na mabelé. Yehova Nzambe akanaki ete mabelé etonda na bato ya kokoka mpe ya sembo oyo bazali kosalela ye na kati ya Paladiso. Nini ezali kosala ete mokano yango ekokisama sikoyo te? Ya liboso, tozali bato ya masumu, tobɛlaka mpe tokufaka. Kasi, toyekolaki na Mokapo 5 ete Yesu akufelaki biso mpo tókoka kozala na bomoi libela na libela. Na ntembe te, ozali koyeba lisusu maloba oyo, na Evanzile ya Yoane: “Nzambe alingaki mokili mingi na boye ete apesaki Mwana na ye mobotami-se-moko, mpo moto nyonso oyo azali komonisa kondima na kati na ye abomama te kasi azala na bomoi ya seko.”—Yoane 3:16.
20 Mokakatano mosusu ezali ete bato mingi bazali kosala makambo mabe. Bazali kokosa, koyiba, mpe kosala pite to ekobo. Balingi kosala mokano ya Nzambe te. Bato oyo basalaka makambo mabe bakobomama na Armagedona, etumba ya Nzambe. (Nzembo 37:10) Likambo mosusu oyo ezali kosala ete mokano ya Nzambe esalema te na mabelé ezali ete baguvɛrnema ezali kolendisa bato te ete básala mokano yango. Baguvɛrnema mingi ezangi nguya, enyokoli bato, mpe ezangi bosembo. Biblia elobi polele ete: “Moto moko azali na bokonzi likoló ya mosusu mpo na kopesa ye mpasi.”—Mosakoli 8:9.
21 Nsima ya Armagedona, bato bakotambwisama na guvɛrnema moko kaka, Bokonzi ya Nzambe. Bokonzi yango ekosala mokano ya Nzambe mpe ekosala makambo ya malamu mpenza. Na ndakisa, ekolongola Satana ná bademo na ye. (Emoniseli 20:1-3) Nzambe akosalela nguya ya mbeka ya Yesu epai ya bato ya sembo, mpe bakobɛla lisusu te mpe bakokufa lisusu te. Bakozala nde na likoki ya kozala na bomoi ya libela ntango Bokonzi ekoyangela bango. (Emoniseli 22:1-3) Mabelé ekokóma paladiso. Na ndenge yango, Bokonzi ekosala ete mokano ya Nzambe esalema awa na mabelé mpe ekosantisa nkombo ya Nzambe. Yango elingi koloba nini? Elingi koloba ete nsukansuka, moto nyonso oyo akozala na bomoi na ntango oyo Bokonzi ya Nzambe ekoyangela akopesa nkombo ya Nzambe lokumu.
NTANGO NINI BOKONZI YA NZAMBE EKOSALA MAKAMBO WANA?
22 Ezali komonana polele ete ntango Yesu ayebisaki bayekoli na ye bábondelaka “Tiká bokonzi na yo eya,” Bokonzi yango eyaki naino te na ntango wana. Eyaki nde ntango Yesu amataki na likoló? Te, mpo Petelo ná Paulo balobaki ete nsima ya lisekwa ya Yesu, esakweli oyo ezali na Nzembo 110:1 ekokisamaki epai na ye: ‘Yehova alobaki na Nkolo na ngai ete, Fandá na lobɔkɔ na ngai ya mobali kino nakotya bayini na yo lokola etɛmɛlo ya makolo na yo.’ (Misala 2:32-35; Baebele 10:12, 13) Yesu asengelaki kozela.
23 Asengelaki kozela ntango boni? Na siɛklɛ ya 19, bayekoli ya solosolo ya Biblia batalelaki mitángo ya Biblia mpe bamonaki ete Yesu asengelaki kozela tii na mobu 1914. (Mpo na mobu yango, talá Apɛndisi.) Makambo oyo esalemi na mokili banda na 1914 emonisi ete mobu yango oyo bayekoli wana bazwaki na nzela ya mitángo oyo batalelaki na Biblia ezalaki mpenza solo. Bisakweli ya Biblia oyo ezali kokokisama emonisi ete na 1914 Klisto akómaki Mokonzi mpe Bokonzi ya Nzambe ebandaki koyangela na mobu yango. Na yango, tozali sikoyo na ‘eleko ya ntango mokuse’ oyo etikali mpo na Satana. (Emoniseli 12:12; Nzembo 110:2) Tokoki mpe koloba na motema moko ete etikali moke Bokonzi ya Nzambe esala ete mokano ya Nzambe ekokisama awa na mabelé. Omoni te ete yango ezali nsango moko ya esengo mpenza? Ondimi ete ezali mpenza bongo? Mokapo oyo elandi ekosalisa yo omona ete Biblia ezali mpenza koteya makambo yango.
OYO BIBLIA ETEYAKA
- Bokonzi ya Nzambe ezali guvɛrnema moko ya likoló oyo Yesu Klisto azali Mokonzi na yango mpe bakamati bato 144 000 mpo na koyangela elongo na ye.—Emoniseli 14:1, 4.
- Bokonzi yango ebandaki koyangela na 1914, mpe banda mobu wana babenganá Satana na likoló mpe babwaká ye awa na mabelé.—Emoniseli 12:9.
- Etikali moke, Bokonzi ya Nzambe ekoboma baguvɛrnema ya bato, mpe mabelé ekokóma paladiso.—Emoniseli 16:14, 16.
Mituna ya boyekoli
1. Libondeli nini oyo eyebani mingi tokotalela sikoyo?
2. Wapi makambo misato kati na oyo Yesu ateyaki bayekoli na ye básɛngaka na mabondeli na bango?
3. Makambo nini oyo etali Bokonzi ya Nzambe tosengeli koyeba?
4. Bokonzi ya Nzambe ezali nini, mpe nani Mokonzi na yango?
5. Mboka-mokonzi ya Bokonzi ya Nzambe ezali wapi, mpe Bokonzi yango ekoyangela nini?
6, 7. Mpo na nini Yesu azali Mokonzi moko monene mpenza?
8. Banani bakoyangela elongo na Yesu?
9. Bato boni bakoyangela elongo na Yesu, mpe ntango nini Nzambe abandaki kopona bango?
10. Mpo na nini ebongiseli oyo Nzambe asali ya kotya Yesu ná ba 144 000 báyangela bato ezali komonisa ete alingi biso mpenza?
11. Mpo na nini Yesu alobaki ete bayekoli na ye basengeli kobondela ete mokano ya Nzambe esalema na likoló?
12. Wapi makambo mibale ya ntina oyo balobeli na Emoniseli 12:10?
13. Lokola babengani Satana kuna na likoló, likambo nini emonani?
14. Nini esalemi lokola Satana abwakami awa na mabelé?
15. Mokano ya Nzambe mpo na mabelé ezali nini?
16, 17. Danyele 2:44 eyebisi biso nini mpo na Bokonzi ya Nzambe?
18. Etumba oyo Bokonzi ya Nzambe ekobunda na baguvɛrnema ya mokili oyo nkombo na yango nini?
19, 20. Nini ezali kosala ete mokano ya Nzambe ekokisama te sikoyo?
21. Ndenge nini Bokonzi yango ekosala ete mokano ya Nzambe esalema awa na mabelé?
22. Mpo na nini toyebi ete Bokonzi ya Nzambe eyaki te ntango Yesu azalaki awa na mabelé to ntango kaka asekwaki?
23. (a) Na mobu nini Bokonzi ya Nzambe ebandaki koyangela (b) Tokolobela nini na mokapo oyo elandi?


text:
Nzembo 55:1-23
55 Ee Nzambe, tyá litoi na libondeli na ngai;
Mpe komibomba te liboso ya lilɔmbɔ na ngai mpo na koluka kondimama.
2 Tyelá ngai likebi mpe yanolá ngai.
Motungisi na ngai ememi ngai epai na epai kozanga kopema,
Mpe nazali kokoka te, nazali kaka komonisa ndenge nabulungani,
3 Mpo na mongongo ya monguna, mpo na monyoko ya moto mabe.
Mpo bazali kaka kokitisela ngai makambo oyo eyokisaka mpasi,
Mpe na nkanda bazali kobombela ngai nkanda na motema.
4 Motema na ngai ezali na mpasi makasi na kati na ngai,
Mpe nsɔmɔ ya liwa ekweli ngai.
5 Kobanga, ɛɛ, kolɛnga ekɔteli ngai,
Mpe kolɛngalɛnga ezipi ngai.
6 Mpe nazali se koloba: “Ee soki nazalaka na mapapu lokola ebenga!
Mbɛlɛ napumbwaki mosika mpe nafandi.
7 Talá! mbɛlɛ nakimaki mosika;
Mbɛlɛ nafandaki na esobe.—Sela—
8 Mbɛlɛ nakendaki mbangu na ekimelo na ngai
Mpo na kokima mopɛpɛ oyo ezali kopɛpa makasi, mpo na kokima mopɛpɛ makasi.”
9 Ee Yehova, bulunganisá, kabolá lolemo na bango,
Mpo namoni mobulu mpe kowelana na kati ya engumba.
10 Na moi mpe na butu ezali kobaluka zingazinga na yango likoló ya bifelo na yango;
Mpe makambo oyo eyokisaka mpasi mpe likama ezali na kati na yango.
11 Mikakatano ezali na kati na yango;
Mpe monyoko ná bokosi elongwe te na esika na yango monene ya bato nyonso.
12 Mpo monguna te nde asambwisaki ngai;
Soki bongo mbɛlɛ nakangelaki yango motema.
Ezali te moto oyo ayinaka ngai makasi nde atombolelaki ngai mapeka;
Soki bongo mbɛlɛ namibombaki liboso na ye.
13 Kasi ezalaki yo, moto—mowei mpamba—lokola ngai,
Moto oyo namesani na ye mpe moto oyo nayebani na ye,
14 Mpamba te tozalaki kosepela elongo na makambo kitoko ya boninga na biso;
Na kati ya ndako ya Nzambe tozalaki kotambola elongo na ebele ya bato.
15 Libebi ekwela bango!
Tiká bango bákita na Nkunda na bomoi;
Mpo makambo mabe ezalaki na kati na bango na ntango nyonso oyo bafandaki bapaya.
16 Kasi ngai nakobelela Nzambe;
Mpe Yehova ye moko akobikisa ngai.
17 Na mpokwa mpe na ntɔngɔ mpe na midi, nazali kaka komitungisa mpe nazali kokimela,
Mpe ye azali koyoka mongongo na ngai.
18 Akosikola mpenza mpe akotya molimo na ngai na kimya mosika na etumba oyo bazali kobunda na ngai,
Mpo bato ebele nde bayei kobunda na ngai.
19 Nzambe akoyoka mpe akoyanola bango,
Ɛɛ Ye oyo azali kofanda na kiti na ye ya bokonzi lokola na ntango ya kala—Sela—
Baoyo mbongwana ata moko te ezalaka epai na bango
Mpe baoyo babangi Nzambe te.
20 Asemboli mabɔkɔ na ye mpo na kotɛmɛla baoyo bazali na kimya elongo na ye;
Akómisi kondimana na ye eloko mpamba.
21 Maloba ya monɔkɔ na ye ezali kitoko koleka manteka,
Kasi motema na ye elingá kobunda.
Maloba na ye ezali pɛtɛɛ koleka mafuta,
Kasi ezali mipanga oyo ebimisami na mabenga na yango.
22 Bwakelá Yehova ye moko mokumba na yo ya kilo,
Mpe ye moko akosunga yo.
Akopesa nzela ata moke te ete moyengebene atengatenga.
23 Ee Nzambe, yo moko okokitisa bango na libulu ya nse koleka.
Bato oyo bazali na ngambo ya makila mpe bato ya bokosi, bakokokisa ata katikati ya mikolo na bango te.
Kasi ngai, nakotyela yo motema.


text:
Maloba na yo ‘ezala te Ɛɛ nzokande Te’
Tótalela likambo oyo: Nkulutu moko oyo asalaka na Komite ya boyokani elongo na minganga ayokani ná ndeko mobali moko ete bakobima na mosala ya kosakola mokolo ya lomingo na ntɔngɔ. Na ntɔngɔ yango, ndeko moko abengi nkulutu wana na telefone ete mwasi na ye auti kosala aksida ya motuka mpe bamemi ye mbangu na lopitalo. Asɛngi nkulutu yango asalisa bango na kozwa monganga oyo akosalisa bango kozanga kosalela makila. Na yango, nkulutu wana abimi lisusu te ná ndeko mobali wana na mosala ya kosakola mpo na kosalisa libota wana oyo likama ekwealaki bango.
Tótalela likambo mosusu: Mobali moko ná mwasi na ye babengi mama moko oyo abɔkɔlaka bana na ye mibale kaka ye moko mpo bálekisa mpokwa elongo na bango. Bana yango basepeli makasi ntango mama na bango ayebisi bango likambo yango. Bazalaki kozela mpokwa yango na mposa makasi. Kasi mokolo moko, liboso mokolo oyo basengelaki kokutana ekoka, mobali yango ná mwasi na ye bayebisi mama wana ete likambo oyo bakanaki te ebimi mpe esengeli báya lisusu te. Na nsima, mama yango ayaki koyeba ntina oyo mobali wana ná mwasi na ye babongolaki makambo. Nsima ya kosɛnga mama wana ná bana na ye mpo báya epai na bango, baninga mosusu babengaki mpe mwasi wana ná mobali na ye kaka na mpokwa wana, mpe bango bandimaki.
Na ntembe te, biso bakristo tosengeli kokokisaka maloba na biso. Tosengeli soki moke te koloba ‘Ɛɛ nzokande Te.’ (2 Ko. 1:18) Kasi, ndenge bandakisa oyo mibale emonisi yango, makambo nyonso ezalaka ndenge moko te. Ekoki kozala na makambo oyo ekoki kotinda biso tóbongola programɛ moko oyo tosalaki. Na libaku moko, ntoma Paulo akutanaki na likambo ya ndenge wana.
BAFUNDAKI NTOMA PAULO ETE AZALI BONGOLABONGOLA
Na mobu 55 T.B., ntango ntoma Paulo azalaki na Efese na mobembo na ye ya misato ya misionɛrɛ, akanaki kokatisa Mbu Égée mpo na kokóma na Korinti mpe kotika Korinti mpo na kokende na Masedonia. Ntango alingaki kozonga na Yerusaleme, akanaki kotala lisangá ya Korinti mpo na mbala ya mibale, emonani ete azalaki na mposa ya kosangisa makabo na bango mpo na bandeko ya Yerusaleme. (1 Ko. 16:3) Likambo yango emonisami polele na 2 Bakorinti 1:15, 16, epai tozali kotánga ete: “Lokola nazali kotya motema ndenge wana, nakanaki liboso koya epai na bino, mpo bózwa libaku ya mibale ya kozala na esengo, mpe nsima ya kolekisa mwa ntango epai na bino, nakende na Masedonia mpe wana nakouta na Masedonia, nakozongela bino, mpe bokokende kotika ngai na nzela ntango nakokende na Yudea.”
Emonani ete na mokanda moko oyo ntoma Paulo atindelaki bandeko ya Korinti liboso, ayebisaki bango mokano oyo azalaki na yango. (1 Ko. 5:9) Kasi, mwa moke nsima ya kokoma mokanda yango, bato ya ndako ya Klowe bayebisaki ntoma Paulo ete bokabwani makasi ezali na kati ya lisangá. (1 Ko. 1:10, 11) Ntoma Paulo amonaki malamu abongola programɛ na ye, mpe akomaki mokanda ya 1 Bakorinti. Na mokanda yango, apesaki bango batoli ya bolingo mpe asembolaki bango. Akomaki mpe ete akoya lisusu kuna te ndenge akanaki, ayebisaki bango ete akokende liboso na Masedonia mpe na nsima na Korinti.
Emonani lokola ete ntango bandeko ya Korinti bazwaki mokanda na ye, bamosusu oyo bazalaki komimona “bantoma minene” na lisangá yango bafundaki ye ete azali bongolabongola, moto oyo akokisaka te maloba na ye. Kasi, ntoma Paulo alimbolaki likambo yango boye: “Na yango, ntango nakanaki bongo, nazwaki makambo na ndenge ya lisɛki te, boye te? To makambo oyo nazali kokana, nazali kokana yango nde na ndenge ya mosuni, mpo ‘Ɛɛ, ɛɛ’ mpe ‘Te, te’ ezala epai na ngai?”
Tokoki komituna, na ntango wana, ntoma Paulo azwaki mpenza ‘likambo yango na lisɛki’? Te! Liloba oyo babongoli na “lisɛki” elimboli kozala bongolabongola, ezali kopesa likanisi ya moto oyo bakoki kotyela motema te, moto oyo akokisaka te maloba na ye. Motuna oyo ntoma Paulo atuni ete ‘nazali kokana makambo yango na ndenge ya mosuni?’ esengelaki komonisa polele epai ya bakristo ya Korinti ete ekateli oyo ntoma Paulo azwaki ya kobongola programɛ na ye ezalaki te mpo azalaki moto oyo bakokaki te kotyela motema.
Mpo na komonisa ete makanisi ya bato wana ezalaki lokuta, ntoma Paulo akomaki boye: “Lokola Nzambe akoki solo kotyelama motema, maloba oyo toyebisaki bino ezali te ‘ɛɛ nzokande te.’” (2 Ko. 1:18) Na ntembe te, ntoma Paulo azalaki mpenza komibanzabanza mpo na bandeko na ye ya Korinti ntango abongolaki programɛ wana. Na 2 Bakorinti 1:23, tozali kotánga ete ‘ezalaki mpo na kobatela bango’ nde abongolaki programɛ oyo azalaki na yango ya kokende na Korinti. Atako bongo, apesaki bango libaku ya kobongisa makambo liboso ete bákutana. Ndenge ntoma Paulo akanaki, ntango azalaki na Masedonia, Tito ayebisaki ye ete mokanda na ye, etindaki mpenza bango báyoka mawa mpe bábongola motema, mpe likambo yango epesaki ye esengo makasi.
“AMEN” ELOBAMAKI EPAI YA NZAMBE
Efundeli oyo bafundaki ntoma Paulo ete azalaki bongolabongola emonisaki ete soki bato bakokaki kotyela ye motema te mpo azalaki kokokisa te maloba na ye, basengelaki mpe te kondima mosala na ye ya kosakola. Kasi, ntoma Paulo akundwelaki bandeko ya Korinti ete apesaki litatoli na ntina etali Yesu Kristo epai na bango. Alobaki boye: “Mwana ya Nzambe, Kristo Yesu, oyo asakolamaki na kati na bino na nzela na biso, elingi koloba, na nzela na ngai ná Silvano ná Timote, akómaki te ‘ɛɛ nzokande te,’ kasi ‘ɛɛ ekómi nde ɛɛ’ na likambo oyo etali ye.” (2 Ko. 1:19) Yesu Kristo oyo azalaki ndakisa ya ntoma Paulo, amonisaki ata mbala moko ete azali bongolabongola? Te! Na bomoi na ye mobimba mpe mosala na ye awa mabele, Yesu azalaki koloba kaka solo. (Yoa. 14:6; 18:37) Soki makambo oyo Yesu azalaki kosakola ezalaki mpenza solo mpe esengelaki kotyela yango motema mpe lokola ntoma Paulo asakolaki kaka nsango moko wana, yango emonisi ete esengelaki mpenza kondima nsango na ye.
Yehova azali “Nzambe ya solo.” (Nz. 31:5) Tomoni likambo yango na maloba oyo ntoma Paulo akomaki na nsima ete: “Ata soki bilaka ya Nzambe ezali ebele boni, ekómi Ɛɛ na nzela na ye,” elingi koloba na nzela ya Kristo. Bosembo monene oyo Yesu amonisaki ntango azalaki awa na mabele, elongolaki ntembe nyonso oyo bato bakoki kozala na yango mpo na bilaka ya Yehova. Ntoma Paulo akobi ete: “Na yango, na nzela na ye [Yesu] mpe ‘Amen’ ezali kolobama epai ya Nzambe mpo na nkembo na nzela na biso.” (2 Ko. 1:20) Yesu azali mpenza ndanga, to “Amen,” oyo na nzela na ye bilaka nyonso ya Yehova Nzambe ekokokisama!
Ndenge kaka Yehova ná Yesu balobaka ntango nyonso solo, ntoma Paulo mpe azalaki ntango nyonso kokokisa maloba na ye. (2 Ko. 1:19) Azalaki bongolabongola te, moto oyo apesaka bilaka “na ndenge ya mosuni.” (2 Ko. 1:17) Kasi, ‘atambolaki nde na elimo.’ (Gal. 5:16) Na boyokani na ye ná basusu, azalaki koluka mpenza bolamu na bango. Ɛɛ na ye ezalaki Ɛɛ!
ƐƐ NA YO EZALAKA ƐƐ?
Na mikolo na biso, bato mingi oyo batosaka te Biblia basalaka bilaka mpe na nsima baboyaka kokokisa yango kaka soki mwa likambo moko ya moke ebimi to mpo na kosala likambo moko oyo esepelisi bango mingi. Na makambo ya mombongo, “ɛɛ” ezalaka te ntango nyonso “ɛɛ,” ata soki bakomaki makambo nyonso na mokanda. Bato mingi bamonaka lisusu te ete libala ezali elako oyo mobali ná mwasi basalaka mpo na kofanda elongo bomoi mobimba. Ndenge oyo mabala mingi ezali kopanzana ezali komonisa ete mpo na bato mingi, libala ezali kaka mpo na kofanda mwa ntango moke mpe na nsima, bopanzani.
Bongo yo? Ɛɛ na yo ezalaka Ɛɛ? Ya solo, ndenge tomonaki yango na ebandeli ya lisolo oyo ete ezali na makambo oyo ekoki kotinda yo obongola programɛ moko opesaki moto; ezali te mpo ozali bongolabongola, kasi nde mpo makambo oyo okanaki te ebimi. Kasi, soki mokristo asalaki elaka to elako, asengeli mpenza kosala nyonso mpo na kokokisa yango. (Nz. 15:4; Mat. 5:37) Soki ozali kosala bongo, okoyebana lokola moto oyo bakoki kotyela motema, moto oyo akokisaka maloba na ye, moto oyo alobaka ntango nyonso solo. (Ef. 4:15, 25; Yak. 5:12) Soki bato bayebi ete bakoki kotyela yo motema na makambo nyonso, bakosepela koyoka yo ntango ozali kosakwela bango solo oyo etali Bokonzi ya Nzambe. Na yango, tiká ete tóndimisama ete Ɛɛ na biso ezalaka mpenza Ɛɛ!
^ par. 7 Mwa moke nsima ya kokoma mokanda ya 1 Bakorinti, ntoma Paulo asalaki mobembo moko na Troase, mpe nsima na Masedonia, epai akomaki mokanda ya 2 Bakorinti. (2 Ko. 2:12; 7:5) Na nsima, akendeki kotala bandeko ya Korinti.


text:
LINƆ́NGI YA MOSƐNZƐLI SANZA YA JUILLET 2014
Mpo na nini makambo mabe ekómelaka bato malamu?
Esengeli kopesa Nzambe foti? Karma ya mabe? Ezali na ndenge ya kokima bampasi mpe mabe?
Makambo mabe ekómi mingi!
Soki Nzambe Mozwi-ya-Nguya-Nyonso azalaka, mpo na nini asalaka te ete makambo mabe ekómela bato malamu te?
Mpo na nini makambo mabe ekómelaka bato malamu?
Biblia emonisi makambo misato oyo esalaka ete bato bányokwama.
Oyo Nzambe akosala mpo na makambo mabe
Likanisi ya kofanda na mokili oyo makambo mabe ekokómela bato malamu te esepelisi yo?
Nazalaki komema mondoki na ngai esika nyonso
Annunziato Lugarà azalaki na etuluku moko ya bato ya mobulu, kasi ntango akendaki na Ndako ya Bokonzi makambo ebongwanaki na bomoi na ye.
Ndenge nini osengeli kopesa bana disiplini?
Biblia elobeli makambo misato oyo esalaka ete disiplini ebota mbuma malamu.
Oyebaki yango?
Bakapitɛni ya masuwa na ntango ya kala bazalaki kosala nini mpo mai ekɔta te na masuwa na bango? Mayele nini bazalaki kosalela na ntango ya kala mpo mbisi epɔla te?
Okoki komona Nzambe oyo amonanaka te?
Talá ndenge oyo okoki kosalela “miso ya motema na yo”
Biyano na mituna ya Biblia
Libondeli ezali kaka libaku ya kosɛnga lisalisi?
Makambo mosusu
Makama ya mipɛpɛ makasi to koningana ya mabele ezali nde etumbu ya Nzambe?
Talá makambo misato oyo emonisi ete likama bitumbu ya Nzambe ndenge Biblia elobi.


text: Bosolo Mpe Bosembo : Jose Makila apanzi Mpoke na ndenge ya maseki te ; Il a vraiment décortiqué.-Bosolo Mpe Bosembo : Jose Makila apanzi Mpoke na ndenge ya maseki te ; Il a vraiment décortiqué video watch Bosolo Mpe Bosembo : Jose Makila apanzi Mpoke na ndenge ya maseki te ; Il a vraiment décortiqué listen music Bosolo Mpe Bosembo : Jose Makila apanzi Mpoke na ndenge ya maseki te ; Il a vraiment décortiqué mp3 download Bosolo Mpe Bosembo : Jose Makila apanzi Mpoke na ndenge ya maseki te ; Il a vraiment décortiqué watch video clipBosolo Mpe Bosembo : Jose Makila apanzi Mpoke na ndenge ya maseki te ; Il a vraiment décortiqué liste Bosolo Mpe Bosembo : Jose Makila apanzi Mpoke na ndenge ya maseki te ; Il a vraiment décortiqué film Bosolo Mpe Bosembo : Jose Makila apanzi Mpoke na ndenge ya maseki te ; Il a vraiment décortiqué video


text:
Part.1 Ba Mentalités Ya 32 Ans, Ezali Kosenga Na Gouvernement Ya Rdc, Asala Mosala Makasi.
Part.3 Ba Mentalités Ya 32 Ans, Ezali Kosenga Na Gouvernement Ya Rdc, Asala Mosala Makasi.
Part.4 Ba Mentalités Ya 32 Ans, Ezali Kosenga Na Gouvernement Ya Rdc, Asala Mosala Makasi.
Part.2 Ba Mentalités Ya 32 Ans, Ezali Kosenga Na Gouvernement Ya Rdc, Asala Mosala Makasi.
Part.1 Jalousie Pe Motema Mabe Nde Ezali Kotinda Bakanga Miso Devant Ba Oeuvres Ya Le Rais, Kokamwa!
Part.1 Ba pire Petit ya papa Wemba na Werra Son na Paris kal
Part.1 Ba Coup Oyo Tozwaka Na Vie, Ezalaka Ignorance Na Biso Moko Bato, To Erreur Ya Nzambe?
Part.1 Ba Cons Mbattants Boyoka Message Ya Monsieur Albert Muya Representant Ya Udps En Occident.
Part.1 Ba Changer Système Ya Chekula, Ba Bongoli Yango Na Masolo Ya Ba Femmes Violés, Ezofuta Bien
Part.1 Ba Intouchables Ya Lobi Na Tango Ya Ex: Zaire Lelo Bakomi Toucher, Justice Na Rdc Ezosala
Part.1 Ba Pasteurs Congolais Mingi Na Libanda Ya Mboka Bazal
Part.1 Ba Oeuvres Nini Ba Con Mbattants Basi Basalela Ba Femmes Violés Na Est Ya Rdc?
Part.1 Ba Oeuvres Ya Le Rais, Ezolekela Ba Opposants Congola
Part.1 Ba Mikomisi Ba Noko, Pe Ba Tata Muasi Ya Armand Tung
Part.1 Ba Soldats Ya Mlc Ex:faz Oyo Ya Jean Pierre Bemba, Ba
Part.1 Ba Mamans Dépuis Basala Bino Ba Actes Ya Violes, Ba
Part.1 Ba Corrompre Ba Kuluna Ya Londres Kokamwa!!!.
Part.1 Ba Surprendre Ngbanda Terminator, Na Bobila Dawa Alin
Part.1 Ba Opposant Sans Projet Pona Mboka Na Biso Rdc
Part.2 Part.1 Ba Diaspora Congolaise, Sikoyo Tolamuaka Nanu
Part.1 Ba Intellectuels Congolais Mingi Lelo, Ba Prefferer K
Loba Toyaka - Papa Atie Mwana Naye Ya 15 Ans Zemi Et Jalousie Epayi Ya Ba Congolais..@voiceofcongo
Bana Congo Na Usa Ba Beti Sete Na Masolo Ya Mboka Tout Doit Changer Na Mbala Oyo
Part.1 Nani Akosi Yo Que Soki Opekisi Musique Na Paris, Nde
Eclips Musoso Atalaku Ya Felix Wezekwa A Banzi Na Ndenge Ya Muke Te
Part.1 Azali Naye Kaka Moto Ya Lokuta, Ezali Mawa Pona Bato Oyo Ba Bomaka Nzoto Pona Ye!


text:
Batatoli ya Yehova bateyaka sionisme?
Te. Batatoli ya Yehova bazali bakristo oyo mateya na bango eutaka na Makomami. Atako mangomba mosusu eteyaka ete Biblia nde esakolaki ete Bayuda bakofanda na Palestine, Batatoli ya Yehova bateyaka bongo te. Bandimaka te ete sionisme, liteya oyo ezwi moboko na yango na makambo ya politiki, esakolamaki na Biblia. Kutu, Biblia ekumisaka guvɛrnema ata moko te ya bato to mpe komonisa ete ekólo moko eleki ekólo mosusu. Linɔ́ngi ya mosɛnzɛli, zulunalo ya Batatoli ya Yehova, elobi polele ete: “Biblia elobeli ata esika moko te sionisme, liteya oyo ezwi moboko na yango na politiki.”
Buku moko (Encyclopædia Britannica) elimboli liloba sionisme boye: “Kosangana ya Bayuda mpo básala ekólo moko ya Bayuda na Palestine mpe bápesaka yango mabɔkɔ.” Ezwi moboko na yango na makambo ya lingomba mpe ya politiki. Batatoli ya Yehova bateyaka sionisme te mpe bamikɔtisaka ata moke te na molulu wana ya politiki.
Lingomba ya Batatoli ya Yehova emipesaka mobimba kaka na makambo ya losambo. Etombolaka ebongiseli ata moko te ya politiki, ezala mpe sionisme. Mikanda mpe baemisyo ya televizyo elobelá mingi ndenge oyo Batatoli ya Yehova bamikɔtisaka te na makambo ya politiki mpe na bamboka mosusu, Batatoli ya Yehova bakutaná na minyoko ya makasi mpenza mpo baboyaki komikɔtisa na makambo ya politiki. Tondimisami mpenza ete kaka Bokonzi ya Nzambe nde ekomema kimya ya libela awa na mabele; guvɛrnema to ebongiseli ata moko te ya bato ekoki kosala yango.
Batatoli ya Yehova, bisika nyonso oyo bazali, batosaka mibeko ya Leta. Batombokelaka bakonzi ya guvɛrnema te mpe bamikɔtisaka na bitumba te.


text:
Mpo na nini bokendaka etumba te?
Tokendaka etumba te mpo na bantina oyo elandi:
Totosaka Nzambe. Biblia elobi ete basaleli ya Nzambe basengeli ‘kotula mipanga na bango mpo ekóma bitimweli’ mpe basengeli koyekola etumba lisusu te.
—Yisaya 2:4.
Totosaka Yesu. Yesu ayebisaki ntoma Petro ete: “Zongisá mopanga na yo na esika na yango, mpo baoyo nyonso basalelaka mopanga bakokufa na mopanga.” (Matai 26:52) Na yango, Yesu amonisaki ete bayekoli na ye bakoki kosimba mandoki te.
Bayekoli ya Yesu batosaka etinda oyo Yesu apesaki bango ete basengeli ‘kozala bato ya mokili te,’ elingi koloba basengeli te kokɔta na makambo ya politiki. (Yoane 17:16) Basalaka mobulu te mpo na koboya ete basoda ya ekólo na bango bákende etumba, mpe bapekisaka te bato oyo baponi kokóma basoda.
Tolingaka bato. Yesu atindaki bayekoli na ye bálinganaka. (Yoane 13:34, 35) Na ndenge yango, bakokóma lisangá ya bandeko na mokili mobimba oyo ata mokolo moko te moto akokende etumba mpo na kobundisa ndeko na ye na mokili mosusu.
—1 Yoane 3:10-12.
Tolandaka ndakisa ya bakristo ya liboso. Buku moko (Encyclopedia of Religion and War) elobi ete “bayekoli ya liboso ya Yesu baboyaki etumba mpe mosala ya soda,” mpo bazalaki komona ete makambo yango “eyokani te na bolingo oyo Yesu amonisaki mpe na etinda oyo apesaki ete moto asengeli kolinga banguna na ye.” Ndenge moko mpe, Peter Meinhold, mwana-mboka Allemagne mpe moto ya teoloji, alobaki mpo na bayekoli ya Yesu ete: “Moko te akokaki kozala mokristo mpe kozala soda.”
Tosalisaka Leta
Batatoli ya Yehova bazalaka bana-mboka ya malamu mpe babebisaka kimya te na ekólo oyo bafandi. Batosaka bakonzi ya Leta, na kolanda mitindo ya Biblia oyo elandi:
“Moto nyonso asengeli kotosa bakonzi ya leta.”
—Baroma 13:1, Bible na lingala ya lelo oyo.
“Bózongisela Kaisala biloko ya Kaisala, kasi Nzambe biloko ya Nzambe.”
—Matai 22:21.
Na yango, totosaka mibeko ya Leta, tofutaka mpako, mpe tosalaka makambo oyo guvɛrnema elobi ete esengeli kosalema mpo na bolamu ya bato nyonso.


text:
LISALISI MPO NA LIBOTA | KOBƆKƆLA BANA
Ndenge ya koteya mwana asalelaka Internet na mayele
MOKAKATANO
Bansango oyo elekaka na radio to televizyo etindaka yo omona ete bato ya mobulu, baoyo basangisaka na bato nzoto na makasi mpe baoyo bayibaka na mikanda ya Leta ya bato mosusu basalelaka mingi Internet. Ozali na ntina ya komitungisa mpo mbala mingi mwana na yo akɔtaka na Internet mpe ayebi te likama oyo yango ekoki kobimisela ye.
Okoki kolakisa mwana na yo ndenge ya kosalela Internet na mayele. Kasi, liboso, talá makambo mosusu oyo elekaka na Internet, oyo osengeli koyeba.
OYO OSENGELI KOYEBA
Bilenge bakoki kokɔta na Internet na batelefone. Mobeko ya kotya ordinatɛrɛ na esika oyo bato nyonso bakoki komona na ndako ezali kaka na ntina. Kasi soki mwana na yo azali na telefone oyo ekoki kosalisa ye akɔta na Internet, akoki koyeba makambo mingi oyo ezali koleka na mokili mobimba kozanga ete oyeba yango.
Bilenge mosusu balekisaka ntango mingi na Internet. Elenge mwasi moko ya mbula 19 alobi boye: “Nalobaka ete nakosala kaka miniti mitano mpo na kotánga bamesaje oyo batindeli ngai na Internet kasi nsukansuka nalekisaka bangonga mingi na kotala bafilme. Esengeli mpenza nayeba komipekisa.”
Bilenge bakoki kotya makambo mingi oyo ebongi te kotya na Internet. Bato mabe bakoki kosangisa makambo mpe bafɔtɔ oyo bilenge batyaka na Internet mpo na koyeba bisika oyo bilenge yango bafandaka, batángaka mpe ntango oyo batikalaka bango moko na ndako.
Bilenge mosusu bayebaka te soki makambo oyo bazali kotya na Internet ekoki kobimisa nini. Makambo oyo moto atye na Internet etikalaka na Internet. Na ndakisa, na bantango mosusu moto oyo akozala patrɔ na yo akoya komona makambo mpe bafɔtɔ ya mabe oyo otyaki na Internet ntango azali kotalela mokanda oyo okomaki mpo na koluka mosala.
Ata bongo, kobosana te ete Internet ezali monguna na yo te. Soki osaleli yango na mayele te nde ekoki kobimisela yo likama.
OYO OKOKI KOSALA
Teyá mwana makambo oyo ebongi kotya na esika ya liboso mpe ndenge malamu ya kosalela ntango. Mpo moto akóma mokóló oyo ayebi kokokisa mikumba na ye, asengeli koyeba makambo nini ebongi kotya na esika ya liboso. Kosolola na libota, badevuare mpe misala ya ndako ezali na ntina koleka kokɔta na Internet kaka mpamba. Soki ozali komitungisa mpo mwana na yo azali kolekisa ntango mingi na Internet, tyelá ye bandelo; okoki ata kosalela chronomètre soki esengeli.
Teyá mwana akanisaka malamu liboso ya kotya makambo na Internet. Salisá ye amitunaka mituna lokola oyo: Makambo oyo nalingi kotya na Internet ekobɛtisa moto moko libaku? Fɔtɔ oyo nalingi natya, ekomonisa ete nazali moto ya ndenge nini? Nakoyoka nsɔni soki baboti na ngai to mikóló mosusu bamoni fɔtɔ to makambo oyo natye na Internet? Soki bamoni yango bakozwa ngai ndenge nini? Nakokanisa nini soki namoni moto moko atye makambo to fɔtɔ ya boye na Internet?
Teyá mwana asuka kaka te na kotosa mibeko kasi amonisaka mpe bizaleli malamu. Okoki koyeba te makambo nyonso oyo mwana na yo asalaka. Longola yango, mokumba na yo ya moboti ezali te ya koluka koyeba makambo nyonso oyo mwana na yo azali kosala kasi nde ya kosalisa ye ‘asalelaka makoki na ye ya kososola mpo akesenisaka mabe ná malamu.’ (Baebre 5:14) Na yango, na esika oluka libosoliboso kotyelaka ye mibeko mpe kopesa ye bitumbu, salisá ye nde asalelaka makoki na ye ya kososola. Akolinga azala na lokumu nini? Bayeba ye na bizaleli nini? Mposa na yo ezali ya kosalisa mwana azwaka bikateli ya malamu, ezala ozali wana to te.
“Bana bayebi makambo mingi oyo etali baaparɛyi. Kasi baboti bayebi makambo mingi ya bomoi”
Kosalela Internet, ndenge moko na kokumba motuka, esɛngaka ete moto akanisa malamu kasi asuka kaka te na koyeba kosalela baaparɛyi yango. Na yango, lisalisi na yo moboti ezali na ntina mingi. Kutu, Parry Aftab moto moko ya mayele na makambo ya Internet alobi boye: “Bana bayebi makambo mingi oyo etali baaparɛyi. Kasi baboti bayebi makambo mingi ya bomoi.”


text:
Kosangisa losambo
—Nzambe andimaka yango?
Zulunalo moko (The Sydney Morning Herald) ebimisaki motuna oyo: “Mangomba ezali kotya bomoko to ezali kokabola bato?” Bato ebele (89%) balobaki ete mangomba ezali kokabola biso.
NZOKANDE, bato oyo balukaka kosangisa mangomba bamonaka makambo ndenge wana te. Eboo Patel, mobandisi ya ebongiseli oyo esangisaka bilenge ya mangomba ndenge na ndenge (Youth Core) atunaki boye: “Lingomba nini eteyaka bato ete bázala na boboto te . . . , bábatela mabele te . . . , to ete báyambaka bapaya te?”
Na bantango mosusu, bato ya Lingomba ya Buda, Katolike, Protesta, Hindu, Bamizilma, mpe mangomba mosusu mingi basanganaka esika moko mpo na kolobela ndenge ya kosilisa bobola, kolobela ntomo ya bato, kopekisa likambo ya kokunda bamine, to mpe mpo na kotalela likambo ya kobebisa mabele. Mangomba ndenge na ndenge esanganaka mpo na koyokanisa makanisi na bango mpe kolendisana. Lokola bato na bato basalaka makambo na ndenge bango, ntango basangani bango nyonso bapelisaka babuji, basalaka milulu, bafɛti ya minene, babɛtaka miziki, basambelaka, mpe bongo na bongo.
Kosangisa mangomba ndenge wana nde ekosalisa yango ekóma na bomoko? Nzambe amonaka ete kosangisa mangomba nde ekobongisa mokili?
BAPESI NINI MPO NA KOZWA BOMOKO?
Ebongiseli moko monene oyo esangisaka mangomba emikumisaka ete basangani na yango bauti na mangomba koleka 200 mpe bazali kosala na bikólo 76. Ebongiseli yango ezali na mokano “ya kosalisa basangani na yango nyonso bázala na bomoko mokolo na mokolo mpe mpo na ntango molai.” Nzokande, emonani ete wana ezalaki kaka maloba ya mpamba. Na ndakisa, bakambi ya ebongiseli yango balobaki ete esɛngaki kopona na likebi maloba oyo basengelaki kotya na mokanda ya mibeko oyo ekotambwisa ebongiseli yango mpo bato ya mangomba ndenge na ndenge oyo bakotya sinyatire básilika te. Mpo na nini? Ntina moko ezali ete bato mosusu bazalaki koboya bátya nkombo ya Nzambe na mokanda yango. Na yango, balobelaki Nzambe ata na esika moko te.
Soki Nzambe atikali nsima, losambo ezali na ntina nini? Lisusu, nini ekokesenisa ebongiseli ya losambo na bibongiseli ya mokili to bibongiseli oyo esalisaka babola? Yango wana, bakambi ya ebongiseli oyo touti kolobela, oyo esangisaka mangomba balobaki ete ebongiseli na bango ezali ya losambo te, kasi nde “ebongiseli oyo ezali kolendisa bomoko.”
ESENGELI KOSUKA KAKA NA KOLENDISA MISALA YA MALAMU?
Dalai Lama, moto oyo alendisaka mingi likambo ya kosangisa mangomba, alobaki boye: “Mangomba nyonso ya minene eyebisaka bato kaka nsango moko: bálingana, bázala na motema mawa, mpe bálimbisaka.” Abakisaki ete: “Likambo eleki ntina ezali ete tosengeli komonisa bizaleli yango mokolo na mokolo.”
Ya solo, bizaleli lokola bolingo, motema mawa mpe kolimbisa ezali na ntina mingi. Kutu, Yesu alobaki ete: “Makambo nyonso oyo bolingaka bato básalela bino, bino mpe bósalela bango kaka bongo.” (Matai 7:12) Kasi, lingomba ya solo esengeli kosuka kaka na kolendisa bato básalaka malamu?
Na mikolo ya bantoma, bato mingi bazalaki koloba ete basalelaka Nzambe; Paulo alobaki mpo na bango ete: “Nazali kotatwela bango ete bazali na molende mpo na Nzambe; kasi nde na boyebi ya solosolo te.” Mabe nini basalaki? Paulo alobaki ete “lokola bayebi boyengebene ya Nzambe te,” bazalaki “koluka kotya oyo ya bango moko.” (Baroma 10:2, 3) Lokola bayebaki te oyo Nzambe alingaki ete básala, molende mpe losambo na bango ezalaki ya mpamba.
BIBLIA ELOBI NINI NA LIKAMBO YA KOSANGISA MANGOMBA?
Yesu alobaki: “Esengo na bato oyo batyaka kimya.” (Matai 5:9) Bomoi ya Yesu eyokanaki na mateya na ye mpo alendisaki bayekoli na ye báboya mobulu, mpe azalaki koteya bato ya mangomba nyonso nsango moko ya kimya. (Matai 26:52) Bato oyo bandimaki nsango na ye bakómaki kolingana mpe bakómaki na bomoko. (Bakolose 3:14) Kasi, mokano ya Yesu ezalaki kaka ya kosalisa bato bákóma na bomoko mpo báfanda elongo na kimya? Asanganaki na bato mosusu na losambo na bango?
Bakonzi ya mwa mangomba ya Bafarisai mpe Basadukai bazalaki banguna minene ya Yesu; balukaki kutu koboma ye. Yesu asalaki nini? Ayebisaki bayekoli na ye ete: “Bótika bango. Bazali batambwisi oyo bakufá miso.” (Matai 15:14) Yesu aboyaki kosangisa lingomba na bato ya ndenge wana.
Mwa bambula na nsima, lisangá ya bokristo efungwamaki na engumba Korinti, na Grɛsi, epai bato bazalaki kondima makanisi ndenge na ndenge mpe mangomba ya ndenge nyonso. Bakristo basengelaki kosala nini? Ntoma Paulo akomelaki bango ete: “Bókangana te na ekanganeli ya mabe esika moko na bato oyo bazali bandimi te.” Mpo na nini? Paulo alobaki: “Boyokani nini ezali kati na Kristo mpe Beliale [to Satana]? To eloko nini moto ya sembo azali na yango elongo na moto oyo azali mondimi te?” Na nsima apesaki toli oyo: “Yango wana bóbima na kati na bango, mpe bókabwana.”
Ezali polele ete Biblia epekisi likambo ya kosangisa mangomba. Kasi, okoki komituna: ‘Ndenge nini bato bakokóma na bomoko ya solosolo?’
NDENGE YA KOKÓMA NA BOMOKO YA SOLOSOLO
Satelite monene oyo ebalukaka likoló (Station spatiale internationale) esalemaki na mayele ya bato ya bikólo soki 15. Bato yango balingaki kolonga te kosala eloko monene ndenge wana soki bazalaki na boyokani te mpo na plan oyo basengelaki kolanda.
Yango nde mokakatano oyo ezali na bibongiseli oyo esangisaka mangomba lelo oyo. Atako balobelaka mingi bomoko mpe limemya, bayokanaka te na oyo etali plan to mateya oyo esengeli kosimba lingomba. Na yango, bokabwani kati na bango na oyo etali mateya mpe bizaleli ya malamu ezali kosila te.
Biblia ezali na mibeko ya Nzambe, oyo ezali lokola plan. Makambo oyo Biblia elobi ekoki kotambwisa bomoi na biso. Bato oyo balandaka yango batiká makambo lokola kokanisa mabe mpo na bato ya mposo mpe lingomba mosusu mpe bayekolá kosala elongo na kimya mpe na bomoko. Nzambe asakolaki likambo yango na maloba oyo: “Nakopesa bato ya bikólo monɔkɔ moko ya pɛto, mpo bango nyonso bábelela nkombo ya Yehova, mpo básalela ye na bomoko.” Mpo bato bákóma na bomoko basengeli koyekola ‘monɔkɔ ya pɛto,’ elingi koloba kotosa mibeko ya Nzambe na oyo etali losambo.
Batatoli ya Yehova bazali kobenga yo oya na Ndako ya Bokonzi oyo ezali pembeni na esika ofandi mpo omona yo moko kimya mpe bomoko ya solosolo oyo bazali na yango.


text:
Mokanda ya Emoniseli elimboli nini?
Eyano ya Biblia
Nkombo ya mokanda Emoniseli, na Grɛki Apokalupsis (apocalypse), elimboli “kobimisa polele” to “koyebisa nsango.” Emonisi ntina ya mokanda yango: kobimisa makambo oyo ebombaná mpe koyebisa makambo oyo esengelaki kosalema bambula mingi nsima ya kokomama na yango. Makambo mingi oyo mokanda yango elobeli ekokisami naino te.
Makambo oyo mokanda ya Emoniseli elobeli
Maloba ya ebandeli.
—Emoniseli 1:1-9.
Bansango oyo Yesu atindelaki masangá nsambo.
—Emoniseli 1:10–3:22.
Emonaneli ya kiti ya bokonzi ya Nzambe na likoló.
—Emoniseli 4:1-11.
Bimonaneli ndenge na ndenge, oyo elandaná:
Bilembo nsambo.
—Emoniseli 5:1–8:6.
Kelelo nsambo; misato ya nsuka esakoli makambo misato ya mawa.
—Emoniseli 8:7–14:20.
Mabakuli nsambo, oyo mokomoko ezali komonisa etumbu oyo Nzambe akotinda na mabele.
—Emoniseli 15:1–16:21.
Bimonaneli oyo emonisi ndenge banguna ya Nzambe bakobebisama.
—Emoniseli 17:1–20:10.
Bimonaneli oyo elobeli mapamboli ya Nzambe mpo na likoló mpe mabele.
—Emoniseli 20:11–22:5.
-
Maloba ya nsuka.
—Emoniseli 22:6-21.
Mwa lisalisi mpo na kokanga ntina ya mokanda ya Emoniseli
Bato oyo basalelaka Nzambe bamonaka ete Emoniseli elobeli makambo ya malamu, kasi te makambo ya kobangisa to ya nsɔmɔ. Bato mingi bamonaka ete liloba “apocalypse” elimboli likama moko monene; kasi banda na ebandeli tii na nsuka na yango, mokanda ya Emoniseli elobi ete baoyo bazali kotánga nsango na yango, kokanga ntina, mpe kosalela yango, bakozala na esengo.
—Emoniseli 1:3; 22:7.
Emoniseli esaleli “bilembo” ebele oyo ezali nde maloba ya elilingi.
—Emoniseli 1:1.
Mikanda mosusu ya Biblia elobelá bato, biloko, mpe bilembo mingi oyo mokanda ya Emoniseli mpe elobeli; na ndakisa:
Yehova: azali “Nzambe ya solo kuna na likoló” mpe Mozalisi ya biloko nyonso.
—Kolimbola Mibeko 4:39; Nzembo 103:19; Emoniseli 4:11; 15:3.
Yesu Kristo: azali “Mwana-Mpate ya Nzambe.”
—Yoane 1:29; Emoniseli 5:6; 14:1.
Satana Zabolo: azali monguna ya Nzambe.
—Ebandeli 3:14, 15; Yoane 8:44; Emoniseli 12:9.
Babilone Monene: ezali monguna ya Yehova mpe ya basaleli na ye, esika mateya ya lokuta eutá, ndenge moko na Babilone (Babele) ya kala.
—Ebandeli 11:2-9; Yisaya 13:1, 11; Emoniseli 17:4-6; 18:4, 20.
“Mbu”: ezali bato mabe oyo bapesá Nzambe mokɔngɔ.
—Yisaya 57:20; Emoniseli 13:1; 21:1.
Biloko oyo bazalaki kosalela na tabernakle ya kala mpo na losambo ya Nzambe: na ndakisa sanduku ya kondimana, mbu ya talatala (saani monene mpo na kosukola), miinda, makabo ya mpaka ya malasi, mpe etumbelo ya mbeka.
—Kobima 25:10, 17, 18; 40:24-32; Emoniseli 4:5, 6; 5:8; 8:3; 11:19.
Banyama mabe: elimboli baguvɛrnema ya bato.
—Danyele 7:1-8, 17-26; Emoniseli 13:2, 11; 17:3.
Mitángo oyo basaleli na ndenge ya elilingi.
—Emoniseli 1:20; 8:13; 13:18; 21:16.
-
Bimonaneli yango etali “mokolo ya Nkolo,” oyo ebandaki na 1914, ntango Bokonzi ya Nzambe etyamaki mpe Yesu akómaki Mokonzi. (Emoniseli 1:10) Na yango, tokoki kozela ete makambo oyo mokanda ya Emoniseli elobeli ekokisama mingimingi na ntango na biso.
Mpo na kokanga ntina ya mikanda mosusu ya Biblia, tosengeli kozala na bwanya oyo euti na Nzambe mpe kondima ete bato oyo bakangá ntina na yango básalisa biso; ezali mpe bongo mpo na mokanda ya Emoniseli.
—Misala 8:26-39; Yakobo 1:5.


text:
LAMUKÁ! SANZA YA SEPTEMBRE 2014
Okosala nini ntango osili makasi?
Kosila makasi na mosala ekoki kobɛlisa yo mpe kobebisa bomoi na yo. Okoki kosala nini mpo na yango?
Makambo oyo ezali koleka na mokili
Ezali mpe na masolo oyo: mobeko oyo esɛngi bana bámemaka baboti na bango oyo bakómi mibange na losambo, ebongiseli moko oyo ekokaki te kolobela likambo ya kobɛta mpe konyokola basi kasi elobeli yango, mpe mayele mabe ya bato oyo babimisaka biloko ya monyato.
Okosala nini ntango osili makasi?
Makambo minei oyo ekoki kosalisa yo mpo mosala eboma yo te.
Libondeli
Tosengeli nde kobondela baanzelu to basantu?
Ndenge ya koboya kobomba nkanda
Mpo olimbisa likambo ya mabe oyo molongani na yo asali, osengeli nde komona likambo yango moke to kosala lokola likambo moko te esalemi?
Maladi ya diabɛti
—Ndenge ya komibatela na yango
Bato mingi (90%) oyo sukali na bango eleki mwa moke na makila bayebaka yango te.
Babengani Ba-Morisque na Espagne
Kobengana oyo babenganaki Ba-Morisque na siɛklɛ ya 17 esalaki ekólo mobimba ezala kaka na Lingomba ya Katolike.
Ndenge baselile ya bɔɔngɔ ya liyoyo to libanki esalisaka yango eyeba likama noki
Ndenge nini mabanki etutanaka te ntango ezali kopumbwa ebele?
Makambo mosusu
Ndenge nini nakoki kolimbola mateya oyo etali kosangisa nzoto?
Soki batuni yo: ‘Naino osangisá nzoto te?’ okoki kolimbola mateya oyo etali kosangisa nzoto na Biblia?


text:
Sangi Pumba na ye nde kosenga yo, soki moyen ezali tokabuana mabe eleki motema mobebi he, na pesa yo liberte osakana, naboyi miso na nga etala eloko, eloko ekobunga lobi oh mama
Ngai oyo nakomi nde kozonga na sanduku ya makambo na moto, nalongoli zuwa patience esili eh, napesa bino permission bobalana soki muana alingi kosimba moto, botika ye asimba mokolo akozika akoyeba
Lobi lisusu nakutaki yo na ye, bras dessus ekopi na monoko, ofungoli miso otali nga okitisi elongi oyoki soni obandi nse kolela, tika hypocrisie ozali na motema moko ndenge nini okolinga biso mibale okotia nga wapi?
Bomba mayi na yo ya miso, okolela masumu na yo, naboyi yo osimba ngai na nzoto, maboko na yo matondi makila, makila ya motema na nga ozokisi, otubi nga nde likonga, kende basukola yo maboko epayi ya sango na eau bénite
yo moko oponi nzela wana, natombeli yo kaka chance, epayi naye zala mwa fidèle, kosala ye ndenge osali ngai te, mwasi azalaka na mibali mibale te, banda bo nkoko na biso, kobebisa te sima ozongela ngai okokuta nga na si nabanda kopesa nga faute
Soki mokolo mosusu Kintsala obuki fleure rose, atako motema na yango enuna, kobwaka yango nanu te, tango mosusu nse yango ya nsuka oyo etikala na kati ya elanga, okoya kozongo sima oko regretter fleure mosusu ezali te Patrick mangasa
Longola loboko na litama, tika kosala hypocrisie, na boyi parole nayo ya litsho pesa merci na patience na nga, epayi yo oke ntoli napesi yo vanda na ndako zela nse bomengo, kobebisa te sima ozongela ngai, okokuta porte bakanga eh chien mechant
Sangi sangi pumba, nalobaki na yo kokoma kombo na nga likolo ya zelo te mama, surtout tango mbonge ezali koya, koma yango likolo ya libanga, ata ba martin pecheur bakoya kotanga, oyebi bien ke mama, ngai na zali mbisi, ya solo na lula mayi, kasi oyo ya moto na lingaka te
Yo moko oponi nzela wana, natombeli yo kaka chance, epayi na ye zala mwa serieuse, kosala ye ndenge osali nga te mwasi azalaka na mibali mibale te, banda bakoko na biso, kobebisa te sima ozongela ngai okokuta nga na si nabanda kopesa nga faute
....
Sangi sangi pumba namaboko na ngai osalaki mobulu, lokola mwana nioso akosalaka na ndako ya tata na mama kasi naboyaka yo te, epayi okeyi lakisa ye fidélité chérie, kosala ye ndenge osali ngai te, nde ozui bomengo, nazali kobanga noki aboya yo, okoya kotelengana mpamba, oyebi que nalingaki yo mingi
Bomba mayi ya miso, okolela masumu na yo, naboyi yo osimba nga na nzoto, maboko na yo matondi makila, makila ya motema na nga ozokisi, otubi nga nde likonga, kende basukola yo maboko epayi ya sango na eau benite mama heee he he.... oyo mal chance, oyo lisuma.
Luce-Jennyfer Mianzoukouta


text:
Batatoli ya Yehova bakanisaka ete kaka bango nde lingomba ya solo?
Moto oyo asambelaka na ndenge ya solo asengeli koyeba soki lingomba oyo aponá esepelisaka Nzambe mpe Yesu. Soki te, ntina nini komipesa na lingomba yango?
Yesu Kristo andimaki te likanisi oyo elobaka ete mangomba to banzela oyo ememaka na lobiko ezali ebele. Alobaki nde ete: “
Porte oyo ya moke mpe nzela ya nkaka yango nde ememaka na bomoi, mpe bato oyo bazali komona yango bazali moke.” (Matai 7:14) Batatoli ya Yehova bandimaka ete bamoná nzela yango. Soki te, balingaki koluka lingomba mosusu.


text:
APƐNDISI
Oyo osengeli koyeba mpo na Tata, Mwana mpe Elimo Santu
BATO oyo bandimaka liteya ya Bosato balobaka ete Nzambe azali na bapersona misato—Tata, Mwana, ná Elimo Santu. Bango nyonso misato bakokani na nyonso, bazali bazwi-ya-nguya-nyonso, mpe bazali na ebandeli te. Yango wana, liteya ya Bosato elobaka ete Tata azali Nzambe, Mwana azali Nzambe, mpe Elimo Santu azali Nzambe; kasi, bango nyonso misato bazali Nzambe se moko.
Bato mingi oyo bandimaka liteya ya Bosato balobaka polele ete bakoki te kolimbola yango. Atako bongo, bakanisaka mbala mosusu ete liteya yango ezali na Biblia. Ebongi koyeba ete liloba “Bosato” ezali ata esika moko te na Biblia. Biblia elobeli nde likanisi ya Bosato? Mpo na kopesa eyano na motuna oyo, tótala vɛrsɛ moko oyo bato basalelaka mbala mingi mpo na kondimisa liteya ya Bosato.
“LILOBA AZALÁKÍ NZÁMBE”
Yoane 1:1 elobi ete: “O libandela Liloba azalákí. Liloba azalákí bangó na Nzámbe mpé Liloba azalákí Nzámbe.” (Liloba lya Nzambe) Na nsima, kaka na mokapo yango, ntoma Yoane amonisi polele ete “Liloba” yango ezali nde Yesu. (Yoane 1:14) Lokola Liloba abengami Nzambe, bato mosusu bakanisaka mbala moko ete Mwana ná Tata bazali Nzambe se moko.
Likambo oyo osengeli koyeba ezali ete eteni wana ya Biblia ekomamaki libosoliboso na Grɛki. Na nsima, babongolaki yango na minɔkɔ mosusu. Kasi, babongoli mwa mingi ya Biblia bakomaki te ete ‘Liloba azalaki Nzambe.’ Mpo na nini? Na kotalela ndenge bayebaki monɔkɔ ya Grɛki oyo bakomaki na yango Biblia, babongoli wana bamonaki ete maloba ‘Liloba azalaki Nzambe’ esengeli kobongolama ndenge mosusu. Kasi ndenge nini? Talá mwa bandakisa: “Logos [Liloba] azalaki na bizaleli ya bonzambe.” (A New Translation of the Bible) “Liloba azalaki nzambe.” (La Sainte Bible, Segond-Oltramare) “Liloba azalaki moto ya bonzambe.” (La Bible du Centenaire) Babiblia oyo emonisi ete Liloba azali Nzambe ye mei te.* Liloba abengami “nzambe” (na “n” ya moke), mpamba te ye aleki bikelamu nyonso ya Yehova na lokumu. Na vɛrsɛ wana, liloba “nzambe” elakisi “moto ya makasi.”
LUKÁ KOYEBA MAKAMBO MOSUSU
Lokola ebele ya bato bayebi Grɛki oyo bakomaki na yango Biblia te, ndenge nini okoki koyeba likambo oyo ntoma Yoane alingaki mpenza koloba? Zwá ndakisa oyo: Molakisi moko alimbweli bana-kelasi liteya moko. Na nsima, emonani ete mwana na mwana akangi ndimbola yango na ndenge na ye. Bakosala nini mpo na kosilisa mokakatano na bango? Bakoki kotuna molakisi ayebisa bango makambo mosusu oyo etali liteya yango. Na ntembe te, makambo mosusu oyo akobakisela bango ekosalisa bango bákanga ntina ya liteya yango malamumalamu. Ndenge moko mpe, mpo na koyeba ndimbola ya Yoane 1:1, okoki koluka na Evanzile ya Yoane makambo mosusu oyo yango elobi mpo na esika oyo Yesu azali na yango. Makambo yango ekosalisa yo oyeba sikoyo liteya yango malamu.
Na ndakisa, talá oyo Yoane akomi lisusu na mokapo 1, vɛrsɛ 18: “Moto amoná Nzambe [Mozwi-ya-Nguya-Nyonso] ata mokolo moko te.” Nzokande, bato bamonaki Mwana, Yesu, mpamba te Yoane alobi ete: “Liloba [Yesu] akómí moto mpé azalákí o ntéi ya bísó…Tomónóki nkémbo ya yě.” (Yoane 1:14, Liloba lya Nzambe) Boye, ndenge nini Mwana akoki kozala mpe Nzambe Mozwi-ya-Nguya-Nyonso? Yoane alobi lisusu ete Liloba azalaki “na Nzámbe.” Moto akoki kozala na moto mosusu mpe ye moko azala lisusu moto yango? Longola yango, na kotalela Yoane 17:3, Yesu amonisi polele ete ye na Tata na ye ya likoló bazali bato mibale oyo bakeseni mpenza. Abengi Tata na ye “Nzambe kaka moko ya solosolo.” Lisusu, pene na nsuka ya Evanzile ya Yoane, Yoane alobi na mokuse ete: “Makambo oyo ekomami mpo bino bóndima ete Yesu azali Klisto Mwana ya Nzambe.” (Yoane 20:31) Omoni ete Yesu abengami Mwana ya Nzambe, kasi Nzambe te. Makambo mosusu oyo tomoni na Evanzile ya Yoane elakisi biso ndimbola mpenza ya Yoane 1:1: Yesu, Liloba, azali “nzambe” na ndenge azali na bokonzi monene, kasi ye ná Nzambe Mozwi-ya-Nguya-Nyonso bazali bato mibale oyo bakeseni mpenza.
LUKÁ KOYEBA SOKI MAKAMBO YANGO EZALI MPENZA SOLO
Tózongela lisusu ndakisa ya molakisi ná bana-kelasi. Kanisá ete, ata nsima ya koyoka bandimbola mosusu oyo molakisi apesi, bana-kelasi mosusu bazali kaka kondima te. Bakosala nini? Bakoki kokende epai ya molakisi mosusu alimbwela bango liteya yango. Soki molakisi ya mibale alimboli kaka ndenge molakisi ya liboso alimbolaki, ntembe ya bana-kelasi mingi ekoki ntango mosusu kosila. Ndenge moko mpe, soki osimbi mpenza malamu te likambo oyo Yoane, mokomi moko ya Biblia, alingaki mpenza koloba mpo na boyokani kati na Yesu mpe Nzambe Mozwi-ya-Nguya-Nyonso, okoki koluka bandimbola mosusu epai ya moto mosusu oyo mpe akomaki Biblia. Na ndakisa, talá oyo Matai akomaki. Alobi ete Yesu alobaki boye mpo na nsuka ya ebongiseli ya makambo ya ntango oyo: “Na oyo etali mokolo yango mpe ngonga yango moto moko te ayebi, ezala baanzelu ya likoló ezala Mwana, kaka Tata ye moko.” (Matai 24:36) Na ndenge nini maloba wana emonisi mpenza ete Yesu azali Nzambe Mozwi-ya-Nguya-Nyonso te?
Yesu alobi ete Tata ayebi makambo mingi koleka Mwana. Nzokande, soki Yesu azalaka mpe Nzambe Mozwi-ya-Nguya-Nyonso, mbɛlɛ ayebi mpe makambo nyonso oyo Tata na ye ayebi. Yango emonisi ete Tata ná Mwana bakokani te. Kasi, basusu bakoki koloba boye: ‘Yesu azalaki na mitindo mibale ya bomoi. Ntango azali koloba awa, azali moto.’ Kasi ata soki ezalaki bongo, bongo elimo santu? Soki yango mpe ezali Nzambe lokola Tata, mpo na nini Yesu alobi te ete yango eyebi makambo oyo Tata ayebi?
Soki otiki te koyekola Biblia, okoyeba bavɛrsɛ mosusu ebele oyo etali likambo oyo. Yango nyonso ezali komonisa polele oyo tosengeli koyeba mpo na Tata, Mwana mpe elimo santu.—Nzembo 90:2; Misala 7:55; Bakolose 1:15.
* Mpo na koyeba makambo mosusu oyo etali Yoane 1:1, talá nkasa 24-25 na Linɔ́ngi ya Mosɛnzɛli ya 1 Novɛmbɛ 2008, ebimisami na Batatoli ya Yehova.