text:
Voice Of Congo vous présente ce reportage de la conference sur la diaspora et la cohésion nationale avec le Pasteur Nkosi de Londres et le Pasteur Théodore Mugalu….Suivez
42 comments
-
probleme ya savant ezali wana te,pourquoi bozali ko banga koloba probleme yango,probleme ezali congo ezali na occupations rwandaise,yango nde il fallai bolobela yango,bozali kobanga nini.
-
yo moko kende ko loba,kasi
-
Ndeko MOKREKESE keba na bana Ndjili po na plan wana ya koboma moto kombo nayo nde ekeyi liboso ba vrai combattants bazongi na bango sima po bayebi que PASTEUR NKOSI azali un vrai serviteur de DIEU po abimaka na basi ya bato te lokola ba misusu toyebi le nouv pre heux!! elobi kofi olomide
-
Mais ye aloba que aza naye angolais et alobelaka politique te et akipaka makmbu na biso te mais Diaspora oyo azo lobela eza ya angola to ya congo. Aza infiltre. Je te rappel que Mugalu ce n’est pas n’importe qui. Donc qui dit Mugalu dit Kanambe. Donc bakoki pe kopesa ye mission poison. Kokamua pasta akeyi kolobela makambu oyo akipaka awa te? Donc il a dit il angolais atika makmbu na biso aza ingrat po congo mutu elakisi ye francais wana azo loba….Bref ata akufi to abetami aleki oyo bazo kufa na EST te…
-
Fantome oza mayele te!!! Kobima na basi nde elingi koloba que aza mosali ya Nzambe ya solo ??? Eza mawa mingi penza! Yo emonani oza fanatique ya Kossi, mais mboka akeyi kolobelela ezali mboka na ye te, aza angolais! Na Londres azalaka Federra soki nani kombo ya ba angolais, kuna akeyi kobima Congolais ? Et puis ndenge eza wana c’est sur que ba ko utiliser ye po atiela batu ba poison na Angleterre alors ba combattants bazala na ye mayele une fois que ako koma na Angleterre, il faut aleka na interrogatoire!
-
POPOL OZA ZOBA PASTEUR NKOSI ABOTAMA NA CONGO.
-
DAVE,EMONANI ATA EPAYI YA MWANA MUKIE YA 2 ANS QUE YONDE OZA ZOBA,OZA KAKA LOKOLA NKOSI. ATA ABOTAMA NA CONGO,AZA CONGOLAIS TE HUUUUUUUUUUUEEE !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
-
-
-
-
-
CATASTROPHE! le pasteur Paul Nkosi de Londres (un grand collabo) a toujours menti les Congolais comme quoi il est serviteur de Dieu, il ne peut pas melanger la politique et la religion, mais comme on le dit on peut voler 99 jours le 100e jour le voleur sera pris la main dans le sac. Cette video vient de prouver que ce Monsieur de prere Congolais et de mere Angolaise est hypocrite et tres dangereux. Il coopere depuis longtemps avec le pouvoir sanguinaire de Kinshasa, dans cette video il vient de demontrer qu’il est collabo à coté de Theodore Mugalu l’agent tueur du pouvoir Rwandais au Congo. Combattants ou etes-vous? Il doit etre MUTAKALISE.
-
NE TOUCHES PAS A MON PASTEUR SOKI BOLINGI GUERRE DE 100 ANS TE, PLAN NA BINO YA SAMEDI NA SELBY NA BA COMMENDITAIRES LISTE EYEBANI
-
Marie Louise, que ferais-tu si on touchait a ton soit disons pasteur? Mutu amela bino ba mbongo bokokaka ata kofungola munoko te botuna terrain oyo aloba eza wapi, awa nde tu te permets d’ouvrir ta bouche? Poison oyo azoya na yango ako melisa bino batu ya liboso… Ozo loba ne touche pas, fiotooooooo !
-
Yoali- nzambe ya papa Nkosi a limbisa yo, the money is ours if we want to give it so we can buy church is nothing to do with you. your are not a member of sion mind your business please. EBONGO BA MELISAKA BATU POISON KAKA BONGO? SOKI OZANGI ELOKO YA KO LOBA KANGA PLEASE. OYO AKO SIMBA PASTEUR NA BISO A SIMBI PE BISO. BA PLAN NA BINO EYEBANI
-
Bea oza stupide!!!!!! Poison eza ya ndenge ebele alors, akoboma bino batu ya liboso. Et puis olobi pe osilisi Nzambe ya Nkosi alimbisa ngai, siaaa, toyeba deja Nzambe na ye aza oyo akela mokili oyo te,aza magicien. Conseil gratuit koma ata na lingala po anglais pe ozo maitriser yango te! Ndima kaka que a arnaquer bino elingi koloba que ameli bino mbongo, kiekiekieeeeeeeeeee bozo boma bana na bino na nzala po boliesa Nkosi na libota na ye. Asi a envouta bino boluka Nzambe ya solo.
-
-
-
-
-
Eeee Mama ee nzoka nde pasteur oyo ya Zion church azalaka ndoki boye? alei ko cooperer penza na pouvoir oyo ezo boma ba Congolais pe ko violer basi?
-
toyebisaka bino bokeba na ba eglise de reveil yango nde ezali dangereux,partou eglise de reveil ezali dirige’ na ba sorcie’,ba ndoki ba kenda kokutanaka kuna na ba renions satanique.
-
probleme eza ya ba pasteurs ya reveil nyoso, il faut ko sala la part de chose. ba pasteurs ya reveil ya malamu bazali.
-
-
PATEUR ALOBI PENZA MABE TE MAIS LIMKAMBU YA PASI EZALI KAKA AKOMI KUNA NDENGE NINI? MAIS NA DEBAT A DEFENDRE PE BA DIASPORA
-
ndeko zala mayele, Nkosi aza suka na ndoki akomaki kuna ndenge nini? alobi que to boma kanambe te si non ba congolais bako zala maudits ; ndekp wana eza likambo te?
-
a lobi bongo te samba. yo oyoki pasteur cote a lobi kombo ya kanambe? soki yo oza na makasi ya ko boma kanambe kende ko boma ye.
-
-
Tala biso pe ba congolaise to lekisi, mabe nini oyo Nkosi alobi kuna? ezali normal Pasteur oyo ayebani mokili mobimba soki ba bengisi ye bisika ya bongo eza mabe te. Buzoba na kindoki mitema mabe na biso ba congolaise yango wana boyina ye asala bino nini?? bitumba na biso ezali na ba rwandais na ba pasteurs ya batu te to tika buzoba oyo ya ko koselaka ba ndeko na biso moko eza buzoba
-
-
EN ECOUTANT CES GENTS , CES SOIT DISANT PASTEURS ET LES AUTRES INTERVENANTS CA DONNE DE LA NAUSEE, CA DONNE LA TRISTESSE ET LA HAINE, LA COLERE. JE MANQUE LES ADJECTIFS QUALIFICTIFS POUR QUALIFIE CES CRETINS. MAIS DANS UN MOT MABOLO YA BA MAMANS NA BINO, LES EXTRA-TERRESTRE
-
LA DIASPORA FAIT DEJA SON TRAVAIL, PAR CONTRE LE GOUVERNEMENT NE FAIT ABSOLUMENT RIEN.
-
Pateur Nkosi a tambolaka na passeprt angolais, aza angolais Alors awa azo lobela makambu ya congo etant que qui?
PASTEUR NKOSI AZ NAYE ANGOLAIS DONC MAKAMBU YA CONGO EZO SALA YE PASSI TE..
PEUT ETRE AZO SALA COOP NAYE, PONA NGA AYEBA BISO AZO LOBELA BA NANI? BA ANGOLAIS TO BA CONGOLAIS???????/
-
Kokamwa na bazombo oyo bazalaka koteka kaka nguba na congo lelo oyo pe bakomi koloba na congo?na angola kuna mutu atanga aza te. Solo nandimi que mboka eza penza na maboko ya bapaya soki un muzombo pe akomi koloba.eza malamu po congolais alalaki mingi.balamusa biso ata na ba voisin.kokamua eza nini congolais lamuka kolaala mingi eza mabe.knock nock wake up
-
De mukuse oyo (Olivera Nkosi Paul) aza penza ndoki. alobaka akoki kosala politique te mais lelo azumi. Na matanga ya Alain Moloto aboyaka nzembo “KITISA MOTO” ebeta po ayebaki aza grand collabo. Toko prouver ye. Bo fanatiser ye to te akozua mbano naye.
-
O KOSI SAMABA NZALA KI WANA BA MUSICIAN NDE BA YEBAKI NZEMBO YA “KITISA MOTO” TE EH STOP LYING BO TIKA PAPA YA BATU.
-
-
Pasteur nkosi vous etes vraiment un home de Dieu que Dieu vous benise
-
MERCI REVEREND PASTEUR NKOSI BIEN DEFENDU LA DIASPORA,OZALI MUANA KIN
-
-
Peuple CONGOLAIS,etes vous au courant que les enfants des Belges ba oyo ba botama na Congo kinshasa ba zali kolinga kozonga na Congo pona kozua Nationalite pe ko investir, pona nga nasepeli kozonga na bango et puis bazua na bango ba poste oyo tokolinga kopesa bango po mboka ekende liboso kasi nde poste oyo ya ki President ba simba te wana bobele MUANA MBOKA.
LIKAMBO OYO YA PASTEUR NKOSI; nga na moni alobi mabe te, ata ko adjali tata Angolais,mama Congolaise adjali pe na mots ya koloba po na Congo po ete ABOTAMI na KIN, muana KIN ya solo solo penza ALOBI ki toko pona bolamu na biso ba DIASPORA, mabe kaka nde akeyi kokutana na ba DONGOLO MISO wana ndenge nini ba ndeko? cote pe mosusu merci pe longonia pona ba COURAGE naye BANA NDJILI OYEEEEEE.
-
Ba Congolais botika nde buzoba le Reverend Past NKOSI alobi malamu mingi pe a defendre la DIASPORA, bolingi ba voyage na ye nionso alobelaka bino? mitema mabe toyebi bino
-
Soki maman Louise oza zoba makasi! Nani asengi ye azala porte-parole ya diaspora ??????????? Na Londres akenda marche combien de fois ? Na chaine na ye alakisa combien de fois makambu ya politique, aloba que aza na kati ya politique te. Azalaka cameleon, epayi ya Mugalo cad gouvernement abimi PAUL NKOSI. Na Londres akoma OLIVE NKIESE JOSHUA, tata ya zoba, ya soni ! Francais pe na munoko na ye eza te! Qui dit MUGALO dit KABILA, aza pere spirituel ya KABILA. Mutu nioso oyo akanisi que complexe ya NKOSI asali malamu aza surement angolais, naif, collabo et stupide !
-
-
Papa olobi malamu, God Bless you okende liboso. bino ba congolais bo tika ko loba loba mingi. bazo lobela DIASPORA sikoyo bolingi nini a banda ko funga kanambe na tv? oooh peuple congolais you never happy.
-
ALERTE GENERALE, BANA NDJILI BASILIKI BAYEBISI POLICE YA TOTTENHAM PONA EVENEMENT YA SELBY SAMEDI NA NDENGE MOKREKESE ABENGISI BATO PO BA SALA PLAN YA KOBOMA PASTEUR NKOSI, ALORS POLICE BAKOTIA CAMERA CACHEE NA SELBY PO KO FILME MOTO NIOSO AKOYA KO PARTICIPER NA REUNION CRIMINELLE WANA,KEBISA NDEKO NAYO, PONA 15 ANS DE PRISON MERCI
-
Merci ndeko ya muasi ba combattants tosala keba na ba plan diabolique na biso sinon eko balokela biso moko toluka nde delegation pona kosolola na pasteur NKOSI nde na sima tozui decision peut etre ya kopekisa ye kokutanaka na gouvernement sanguinaire oyo ya kanambe ekozala malamu ke koluka kosala ye mabe po azali mosali monene ya nzambe.
-
BOTIKA PASTEUR TRANQUILLE
KOBETA PASTEUR NDE COMBAT?
TSHISEKEDI AKUTANAKI NA MUGALO BOKOBETA YE?
BOYEBI PE POLITIQUE NA COMMENT FAIRE COMBAT TE
-
Napesi Salomon PREVERBE 30:30 raison na ndenge alobaka que pasta Nkosi aza dernier de collabo.Mais ye aloba que aza naye angolais et alobelaka politique te et akipaka makambu na biso te mais Diaspora oyo azo lobela eza ya angola to ya congo. Aza infiltre. Je te rappel que Mugalu ce n’est pas n’importe qui. Donc qui dit Mugalu dit Kanambe. Donc bakoki pe kopesa ye mission poison. Kokamua pasta akeyi kolobela makambu oyo akipaka awa te? Donc aza ingrat po congo mutu elakisa ye francais wana azo loba….Bref ata akufi to abetami aleki oyo bazo kufa na EST te…on reconnait l’arbre par ses fruits. Et biloko oyo azo betela tolo akendaka kokabola na kin eza kaka oyo azwa epayi ya ba congolais. Congolais lamuka na pongi. Bo compter nombre ya ba congolais na ba angolais oyo baza na eglise naye. Bo komona que ba congolais baleki. Bref Congolais alingakaka kaka ba diriger ya na ba paya. Soki ezalaki Pasta Augy mbela alobeli yango na tv naye olive mais ye moko akami. Kokamua
-
Proverbe 30:30 aza na raison.Mais ye aloba que aza naye angolais et alobelaka politique te et akipaka makmbu na biso te mais Diaspora oyo azo lobela eza ya angola to ya congo. Aza infiltre. Je te rappel que Mugalu ce n’est pas n’importe qui. Donc qui dit Mugalu dit Kanambe. Donc bakoki pe kopesa ye mission poison. Kokamua pasta akeyi kolobela makambu oyo akipaka awa te? Donc il a dit il angolais atika makmbu na biso aza ingrat po congo mutu elakisi ye francais wana azo loba….Bref ata akufi to abetami aleki oyo bazo kufa na EST te…
-
Mr soit disant “Mawa” ezali komonana k ozali un sorcier en personne,bato ya boye na banza ozali ata na muasi te,ba bengana yo , oza pe na ndako te ya kolala, et puis na banza ezali yo moto okima na zion likolo ya kindoki++ndenge nzambe na nga ya Mangembo azali kolobela nga , komeka koya te epayi na biso tu seras vite detecter. Past NKOSI azali Congolais il a droit a la parole malgre son defunt papa fut un Angolais, Histoire eteya yo EMPIRE KONGO.Ba combattants boluka un bon terrain d’attente na past NKOSI ekozala bien merci
-
-
Je felicite le Pasteur Nkosi Paul qui a fait prevue d’un bon combatant. Il est alle au front pour plaidre la cause de la diaspora que nous sommes aux autorites congolais. Vous autres qui vous nommez combatants ici en Europe, precisement ici en UK. Qu’est ce que vous faites? Rien! Vous etes la seulement pour faire du vagabondage. Bokende kin. Bozali komona baninga na bino te? Le vrai probleme pour vous ce que vous ne savez pas ce que vous faites. Ba koula esili, tchekoula freiner. Bozali lisusu na mosala te. Mbongo bozalaki ko pesa ba musiciens esila. Bokomi kopekisa ba musiciens baya na poto. Bokanisaki boye konvuama na poto. Lelo bokomi surppris que bandeko to tika na kin bakoma bien avance. Espece des jaloux. Les vrai combatants sont au pays. Botika Pasteur Nkosi, d’ailleur bo kokoka ye pe te.
-
please congolais bosimbaka basali na nzambe te ,congo ekozika jour mususu bino moko boko boma yango
-
Chers tous.s ils vous plaît terrorisez ceux que vous voulez mais épargnez vous de la foudre de Dieu.la malédiction vous poursuivre ainsi que vos générations a venir.la bible dit”ne touchez pas a mes oints”bozobima ba gangi mais n oubliez pas de témoigner sur olive Tv le jour ou Dieu agira dans vos vies.amen.je suis de Belgique
-
Pingback: Ce qui se dit… | Projet 2014
-
Pingback: Pasteur Nkosi | Projet 2014


c: text/html

text:
Nzɔku
Nzɔku ezalí nyama ya mabɛ́lɛ ya Afríka tǒ ya Azia. Ezalí na bwěmbo tǒ zólo elaí eye ekokí kobúka matíti, mbuma tǒ nkásá ya nzeté mpɔ̂ na kolíya. Ezalí na mpɛ́mbɛ́ tǒ mimpáti mibálé, na makútu tǒ matɔi manɛ́nɛ mpé na mokíla mokɛ́.
Nzɔku ezalí nyama ya mabɛ́lɛ elekí monɛ́nɛ eye evandaka o mokili (mondɛ́lɛ́ ezalí nyama ya mabɛ́lɛ elekí monɛ́nɛ o mái). Nzɔku ya mobali eye elutí monɛ́nɛ ebomámákí o Angola o mobú 1974, yango emekí bozitó ya kilógálame nkóto zómi na míbalé (12 000 kg) mpé bolaí bwa mɛ́tɛlɛ 4,20. Nzɔku ya mobali na mokóló ekokí komeka 4 500 kg na 2,8 m. Na mbótama, mwǎna ya nzɔku ekokí komeka bozitó ya kilógálame nkámá (100 kg). Nzɔku mwǎsí ezalí na zémi mpɔ̂ na sánzá 20 tǒ 22. Nyama mɔ̌kɔ́ tɛ́ ezalí na zémi elekí ntángo yango. Nkóla ya nzɔku ekokí koleka mibú 70.
Maloba[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Nzɔku elembaka mpɛ́mbɛ́ ya yangó (yě) tɛ́.
Nzɔku ya mabelé[kokoma | kobɔngisa mosólo]
- Nzɔku ya esóbé ya Afríka tǒ Loxodonta africana, Nyama ya enɛnɛ koleka o molongo mwa nyama ya mabɛ́lɛ o mabelé.
- Nzɔku ya zámba ya Afríka tǒ Loxodonta cyclotis ;
- Nzɔku ya Azía tǒ Elephas maximus ;

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Lazariste
Congrégation de la Mission (Lazariste) ebandi o mobu 1625 o engumba Pari. Kasi ut'o ebandela, mosala mwa lingomba lina moyebanaki mpe o bikolo bisusu.
Lingomba ya Mission lisangisi ba nganga-Nzámbe na mpe ba mofulele. Bango batangemi ba Religieux te, ata ko bakosalaka bilako. Likanisi ya Mosantu Vincent wa Paul lizalaki 'te akoka kobongisa lingomba lyoko na ntina ya kozala mpe kosala mosala lisanga na bato banso ba mokili. Engebene na mibeko mya Eklezya, bakotanga lyango "société de vie apostolique".
Etápe
- 1 Ntina ya lingomba
- 2 Lingomba lizali kosala mosala wapi?
- 3 Tozali boni o kati ya lingomba?
- 4 Misala mya lingomba ut'o kala
- 5 Mioko misala mya sika
- 6 SIEV mpe CIF
- 7 Pɔlɔvɛ́si ya Kɔ́ngɔ-Beljika
Ntina ya lingomba[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Lingomba lya Mission lizali kosangela nsango elamu na babola, na nguya ya elimo ya Yésu Kristu. Mosala mokotinda ba Lazariste bazala na bizaleli biye :
- Kolinga kosala liboso mpenza kati ya babola : bosangeli Nsango Elamu na babola, yango nde elembo'te bokonzi bwa likolo bokomi penepene (cf. Mt 11,5) ;
- Kozala mpe na bokebi na makambo ma mokili, mingi mpenza koluka koyeba ntina ya bokeseni mpe bozangi bosembo o bokaboli nkita na kati ya mokili. wana nde kosala mosala mwa profeta o bosangeli Nsango Elamu;
- Koyeba kokabola na babola mpasi ya bango, na ntina 'te bobele biso toteya bango te, kasi bango mpe basangela biso Nsango Elamu.
- Kozala banso lisanga mpo ya kokolisa bolingani mpe bosalisani o kati ya lingomba.
- Kozala na esengo soki lingomba lisengi biso tokende bipai binso na mokili, lokola ba missionnaire ba yambo ba lingomba bapesi biso ndakisa.
- Moko moko mpe biso banso lisanga tokoluka ntango inso kobongola motema, lokola Santu Polo akoloba na biso : "bolanda ezalela ya bato ba nse eye te, kasi bokoma bato ba mayele ma sika." (Rm 12,2) (Constitution art.12).
Lingomba lizali kosala mosala wapi?[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Lingomba ya Mission likabwani na ba 45 pɔlɔvɛ́si ntuku inei na itano, na 3 Vice-pɔlɔvɛ́si isato. O molongo mobimba, lingomba lizali kosala na bikolo ntuku mwambi,bikabwani o bituka to continent inso: Afríka, Ameríka, Ostralía, Azía (kin'o Sína) mpe Erópa.
Tozali boni o kati ya lingomba?[kokoma | kobɔngisa mosólo]
O mobu 1998, lingomba ya Mission lizalaki na ba membre 4193. O kati ya bango.
O mibu miye, motango mwa baye bazali kokota na lingomba o bikolo bya Europa mozali moke mpenza. Kasi o bikolo bya Afríka na Ameríka ya nse, motango mona mokoli mingi mpenza.
Misala mya lingomba ut'o kala[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Engebene na mibeko mya lingomba,
- Uto ebandela, lingomba ya Mission lizali koteya ba mission populaire na ba paroisse.
- Lingomba lizali mpe kosangela o bikolo biye biyoki naino Nsango Elamu te (mission "ad gentes"). Ezala o bikolo biyebanaka lokola bikolo bya bopalanginyi eyamba to " pays de Mission " (Afríka, Azía, Australie), ezala mpe sik'oyo na Albania, mpe bikolo Ukraine, Siberí, Litwani, Tanzania, Bisanga Salomom, Kuba, Taiwan, Mozambíki na mpe bisusu.
- O bikolo biyike, ba Lazariste bazali kokoba mosala mwa bobokoli bilenge o nzela ya bonganga na makindo (ba Séminaire), mingi mpenza bikolo bizangi ba nganga-Nzambe ba bangomei (clergé autochtone).
- Basango bazali kosalisa ba Filles de charités na nzela ya molimo, mpe mangomba masusu ya ba laic mabandisami na mosantu Vincent (lokola AIC) to mazali kolanda nzela eye alakisaki o kati ya Eklezya mpe mokili (Société de Saint-Vincent de Paul, Association de la Médaille miraculeuse, Jeunesse Mariale Vincentienne...).
- O bikolo bisusu, biteyelo bizali apostolat enene, banda biye bya yambo kin'o biye bya likolo (universités) (Filípino, USA ).
Mioko misala mya sika[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Ba Lazariste basusu bazali kosala elongo na batu bavandi pene na bikunde binene bya bosoto na bingumba (lokola na Payatas, Philippines). Basusu bazali kosalisa bilenge biye batukoli nzotu na bomeli makaya makasi (ba drogué), bato bakobela sida (na Europa), bato bakufa matoi (o Irlande), bitumbe, bana bazali kokola o ba balabala (ba shegué) mpe batu bazangi ndako. Ba Lazariste basusu bazali kosala mpo ya botomboli bomoi na mayele ma batu baye bazali naino na bizaleli bya kala (indigènes), to ya baye bakovandaka esika yoko te (ba Tzigane).
O Brazil, ba Lazariste bakosala mpe apostolat pene na batambwisi mituka minene (ba camioneur), baye bakozalaka ntango inso se na nzela. Basusu bazali kosalisa bato bakimi bitumba to kwokoso isusu, (réfugiés), to baye bazangi minkanda ya leta (sans papiers) mpe koteya bilenge bazangi misala. (o Mputu)
Bakosala mpe mpo ya bokolisi masanga make ma bakristu to Communautés Ecclésiales de Base, na mpe mpo ya ba laïc baye bakokamba masanga mana. Basusu bakoluka kokolisa lolenge la mosala mosantu Vincent alakisaki o ntei ya biteyelo mpe ya ba université. Basusu bakomipesa o masanga ma bomanyoli bomoi bwa bamibonza, bobokoli bana na bilenge, ntina ya boboyi koyamba (athéisme), nzela ya bopesi mpe bozwi nsango, pastorale ya mabota na mpe masalisi ndenge na ndenge matali ezaleli mpe bomoto.
Tokokuta mpe ba Lazariste basusu bakopesa mateya o biteyelo bya bokolisi boyambi mpe bomoto, ezala biye bya ba diocèse, ezala biye bya lingomba lya Mission to mpe biye bya mangomba masusu.
SIEV mpe CIF[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Mpo ya bokolisi mposa ya boyekoli bomoi, misala mya mosantu Vincent mpe elimo atikeli biso, lisanga lyoko likelami na nkombo "Secrétariat International d'Etudes Vincentiennes" (SIEV). SIEV ezali kolengele sanza yoko ya mateya (mois vincentien) na Pari mpo ya ba Lazariste (babandi mpe kondima mangomba masusu maye makolandaka ndakisa ya mosantu Vincent).
Kaka o mboka Paris, babandisi "Centre International de Formation Saint-Vincent" (CIF). Ezali kopesa mateya ma recyclage mpo ya ba Lazariste bazali na mibu 35 kin'o 50.
Pɔlɔvɛ́si ya Kɔ́ngɔ-Beljika[kokoma | kobɔngisa mosólo]
O ekolo Beljika, ndako ya liboso ya lingomba lya Mission efungwamaki na Liège na 1902. Ndako ya yambo ya lingomba o Kɔ́ngɔ efungwami na Bikoro (Mbandaka) na 1926.
Na 1929 bafungoli ndako ya Leuven mpe 1952 eye ya Lessines. O mobu 1947, ndako inso isangani o Pɔlɔvɛ́si ya Beljika mpe Kɔ́ngɔ-Bɛlɛzi ekomi "mission" ya pɔlɔvɛ́si ena.
O mobu 1991, na botalaka 'te ba Lazariste bazali lisusu mingi te o Beljika mpe awa motango mwa bango mokomi kokola o ekolo Kɔ́ngɔ, Bakonzi ba lingomba bazwi mokano mwa bokomisi Kongo pɔlɔvɛ́si mpe bobongoli Beljika bo Etuka to Région autonome o kati ya Pɔlɔvɛ́si ya Kɔ́ngɔ. Ezali na ndimbola enene 'te o bobange bwa ye, province-mama ekoka kokoma o maboko ma mwana oyo ye akolisi na motema monso.
Pɔlɔvɛ́si ya Kongó[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Pɔlɔvɛ́si ya Kongó ebandisami na ba Lazariste ya Beljika. Sango Félix Dekempeneer, mobandisi wa mission ya Bikoro, akomi o Kongó o mobu 1925, mpo ya kolengele boyei bwa ba nyango ba Filles de la Charité. Mpe wana bamopesi mosala mwa bosangeli Nsango Elamu o etuka ya Bikoro. O ntango ena, mission ya Bikoro ezalaki na batu soko nkoto ntuku ibale, mpe mbele bakristu bobele nkoto yoko na ndambo to nkoto ibale. O mobu 1959, mission ya Bikoro ekomi Diocesi mpe Mgr Camille Vandekerkove, lazariste, akomaki Episkopo wa yambo ya Diocesi ena. Basango Lazaristes babandisi ba paroisse iye: Bikoro St. Vincent wa Paul (1926), Irebu Notre Dame du Chenal (1928), Lukolela Sacré-Coeur (1933), Bokongo Sainte Famille (1936), Yumbi Christ-Roi (1938), [[Bolobo Notre Dame (1946), Itipo Santu Yozefu (1948), Iboko Notre Dame de la Médaille Miraculeuse (1956), Mooto Saint Emille (1962), mpe Momboyo Martyrs ya Uganda (1963).
Ut'o mobu 1975, nsima ya liwa lya Mgr Camille, diocesi ya Bikoro esangani na eye ya Mbándáká. Nkombo ya diocèse ekomi Archidiocèse de Mbandaka-Bikoro. Liboso o bokambemi bwa Mgr Pierre Wijnants, wa lingomba lya ba Missionnaire du Sacré-Coeur, na nsima o bokambemi bwa Mgr Frédéric Etsou, oyo akomi lelo Cardinal mpe Episkopo wa lokumu wa Kinshasa. Lelo, Archidiocèse ya Mbándáká-Bikoro ezali o maboko ma Mgr Joseph Nkumuondala.
O mobu 1982, ba Lazaristes bakamati paroisse Notre Dame du Congo na Mbándáká. Nsima bazwaki mpe Paroisse St. Paul Apôtre (1992-1998) na Mbándáká. Bobele o engumba ya Mbándáká, bafungoli ndako "Félix Dekempeneer", eye ekoyangela Cité Elikya mpo ya kobokolo mpe kosalisa bana to bilenge baye bazangi mosala (1998).
Na Kinshasa ba Lazariste bazali kosala o paroisse St Adrien ya Ngaba ut'o mobu 1986. Bobele na Kinshasa, bafungoli ndako ya boyambi basango bazali na lipaya na Limeté (1991). Bazwi mpe mosala mwa bokambi bato ba mpasi na lopitalo Santu Yozefu. Awa babandi kozwa bana mboka baye balingi kolanda nzela ya mosantu Vincent awa na mboka Kongo, bafungoli ndako ya boyekoli ibale:
O mobu 1981, Séminaire Interne (noviciat) "Source de vie" na Bokongo, eye eleki na Itipo ut'o 1994. Na mobu 1985, bafungoli likindo linene to Scolasticat Saint Vincent de Paul, na Kimwenza (Kinshasa) mpo ya baye bakoyekolaka philosophie mpe théologie. Na moi mwa lelo, Province ya Kɔ́ngɔ ezali na ba missionnaire 34 (ba nganga-Nzambe 32, diakono moko mpe mofulele moko) na bilenge ba likindo 27. Mpo etali bikolo bya bango, ba missionnaire bakabwani boye: 21 bazali ba congolais, 9 polonais, 2 belges, 1 hollandais mpe 1 italien.
Ba lazariste congolais babale bazali missionnaire na Algeria mpe na Kamerun. Mosusu asengeli kokenda bo Directeur ya Séminaire interne na Kamerun. Lazariste polonais moko wa province ya Congo azali kosala mosala na Beljika. Ba Lazariste basusu banei bauti o province ya Kɔ́ngɔ bazali sika kosala o ekolo Sína (1 hollandais) mpe na Haiti (2 polonais), mpe na Gresi (1 polonais).
Misala mya ba Lazariste o Kɔ́ngɔ[kokoma | kobɔngisa mosólo]
O Archidiocese ya Mbandaka-Bikoro, basango ba Lazariste bazali kokamba ba paroisse mwambi (8). Mosala mwa bango motali mingi mpenza:
- Bokolisi bakristu o nzela ya boyambi, o kati ya masanga make to Communauté Ecclésiale de Base (CEB), engebene na mwango mwa Eklezya ya Kɔ́ngɔ.
- Bopesi mateya na bakatekisi to na ba laïc basusu baponami mpo ya kokamba masanga ma bakristu o mboka. Mateya mango makopesama mpo ya mobu moko na "Centre de Formation chrétienne de Bikoro". Epai esusu, "Centre d'Animation Missionnaire" ezali koteya ba mission populaire mpe kolengele ba laïc mpe bakambi ba mangomba ma apostolat.
- Misala mya botomboli bomoto mpe mboka; bolendisi o misala mya bilanga; botongi biteyelo mpe Ndako-Nzambe o mboka na mpe misala misusu ndenge na ndenge miye mitali bolamu bwa bato
Bo bana ba Santu Vincent, ba Lazariste bazali kotiya motema mpe na boluki nzela kani bakoki kosalisa bilenge bazangi mosala (Cité Elikya na Mbándáká) na mpe bato ba mpasi (Lopitalo Santu Yozefu na Kinshasa).
Lokola bazali o libota linene lya Santu Vincent, ba Lazariste bazali kosala manso mpo ya bokolisi bomoko o kati ya bango na mangomba masusu maye mazali kolanda ndakisa ya Santu Vincent (ndakisa : Filles de la Charité, Religieux de St. Vincent de Paul na basusu bayike). Bayangeli ba mangomba mana manso bakokutanaka mbala na mbala na Kinshasa mpo ya mateya mpe bisambo.
Mosala mwa bango o kati ya ba Laïc baye bazali kolanda mpe ndakisa ya Santu Vincent mozali komonana mingi mpenza na nzela ya lingomba to Association de la Médaille Miraculeuse, eye euti kobanda awa na Congo, na nzela ya Société de Saint Vincent de Paul, Jeunesse Mariale Vincentienne, na mpe masanga masusu malandi mosantu Vincent.
Région ya Beljika[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Leuven[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Ndako ya Leuven ekosalaka mosala mwa procure mpo ya Pɔlɔvɛ́si ya Kɔ́ngɔ : Bosombi mpe botindi biloko mpo ya ba Lazariste bazali o Kongo. Ndako ya boyambi ba Lazaristes baye bayei kopemisa nzoto (bazali na congé) to mpe baye bazali kobela. Ndako ya bopemi mpo ya bandeko baye bakomi mibange to baye bazali kobela.
Ba Lazariste baye bavandi o ndako ya Leuven bazali mpe kosala misala na lopitalo (lokola aumônier to lokola volontaire), bakotalaka batu baye bazali na mikakatano, bakosanganaka na mangomba ya losambo (groupes de prière) mpe bakosalisaka ba Filles de la Charité baye bakolobaka falamá.
Lessines[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Ndako-Nzambe ya Lessines esalemi na bokundoli bomilakisi bwa Ngondo Mosantu Maria na rue du Bac (Paris). Mokolo mwa yambo mwa poso inso, lisanga Association de la Médaille Miraculeuse likosambelaka losambo la novena (na 20h ). Tokoyambaka mpe bakristu balingi koleka o sanctuaire (ba pèlerin), ezala moto moko moko to mpe lisanga.
Poso nyonso ya nsuka ya sanza ya mitano, tosalaka losambo lonene la novena o bokambemi bwa nganga-Nzambe moko auti epai esusu mpo ya kolendisa bana ba Mama Maria. Bokutani bona bwa losambo bokosangisaka bandeko banso ba Belgique baye bamesani koya epai ya Mama.
Lokasa to revue mensuelle moko (2000 exemplaires) lozali kosangisa bayebani ba biso banso. Ndako-Nzambe ya biso esalaka mpe misala minso mikosalemaka o paroisse. Moko wa ba nganga-Nzambe ba sanctuaire azali na kati ya baye bakoteyaka o ba paroisse ya doyenné ya Lessines.
Liège[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Maison "ad instar domus" Ba Lazariste ba Liège bavandi esika yoko te, kasi bazali motema moko na mosala : Na bosalisi banyango ba Filles de la Charité, mangomba ma bilenge mpe na boteyi bakristu na ba ndako. Na bosalisi baye bayei lipaya na Belgique (immigrés) na mpe baye bakimi bitumba na mobulu o mboka ya bango (réfugiés). Tozali kosalisa bango na biloko, kobunda mpo ya makoki mpe bomoto ya bango.


text:
Moko te asengeli koletemela likanisi ete tosangani mpo na kobakisa mposa na biso mpo na bolamu mpe mikolo mikoya ya bana na biso—nkola ya sika.
Tokoki komikundola sanza ya mitanooki ma biso ntango mwana moke aleli mpe ayei epai na biso mpo na koluka lisalisi. Tata moko ya Lola ya bolingo apesi biso sanza ya mitanooki wana mpo na kotinda biso na kosalisa bana na Ye. Nasengi bomikundola sanza ya mitanooki wawa lokola nazali kolobela mokumba na biso ya kobatela mpe kosala mpo na bolamu ya bana mike.
Nalobi uta na bomoni ya nsango malamu ya Yesu Klisto, na kati na yango ezali mwango na Ye ya lobiko. Yango ezali libiangi na ngai. Bayangeli ya Eklezia na bisika bazali na mokumba mpo na etando ya mabele moko, lokola palwasi to likonzi, kasi Apostolo azali na mokumba ya kotatola na mokili mobimba. Na ekolo nyonso, na mposo nyonso mpe eyamba nyonso, bana banso bazali bana ya Nzambe.
Atako nalobeli mambi ya leta to bwania ya koyangela, lokola bayangeli ya Eklezia mosusu, nakoki te kolobela bolamu ya bana mpe kozangisa makambo makolanda mpo na maponi masalemi na bato ba ekolo, bakalaka ya leta, mpe basali na mangomba ya leta te. Tozali banso na nse ya motindo ya Mobikisi mpo na kolinga mpe kosalisana mpe mingimingi mpo na batau mpe bato bakoki komibatela te.
Bana bazali mpenza na likama. Bazali na nguya moke to te mpo na komibatele to komisalisa mpe nguya moke na mingi oyo esengeli mpo na bolamu ya bomoi na bango. Bana bazali na mposa ya basusu mpo na kolobela bango, mpe bazali na mposa ya bazwi-mikano oyo batii bolamu na bango liboso ya litomba na bangomei.
I.
Na mokili mobimba, toyoki mabe mpo na bana bamilio oyo bazwi mpasi ewuti na bifrakata ya bakolo mpe kimoyimi.
Na mwa bikolo ebemisami na bitumba, bazali koyiba bana mpo na kosala lokola basoda na mapinga ezali kobunda.
Nsango moko ya ONU epesi motuya ya bana milio mibale koleka oyo bazwi mpasi mobu na mobu na nzela ya kindumba mpe pornogafi.1
Uta na bomoni ya mwango ya lobiko, moko ya mpasi makasi ya bana ezali koboya mbotama na bango. Oyo ezali ezalela ya mokili mobimba. Motango ya mbotama ya mboka na Etazini ezali na nse mingi na mibu 25,2 mpe motango ya mbotama na bikolo ya Europa mpe Azia ezali na nse ya ndelo esengeli mpo na kozwa esika mbotama ezangi mpo na mibu mingi. Oyo ezali kaka likambo ya biyamba te. Lokola bankola ya sika bazali kokita, bizalali mpe kutu bikolo ezali kosila mpe na nsuka kolimwa.
Ntina moko ya kokita ya motango ya mbotama ezali ezaleli ya kosopa zemi. Na mokili mobimba, bapesi motuya ya mingi koleka milio 40 na mobu.3 Mibeko mingi epesi ndingisa to kutu etindi kosopa zemi, kasi mpo na biso ezali mbeba monene. Mpasi mosusu ya bana oyo eyei ntango ya zemi ezali bobebi ya fetus oyo ewuti na kolia elongobani te to kosalela lopipi.
Ezali liseki moko ya mobomano kati na bana mingi oyo babebisami to bazokisami yambo ya mbotama ntango mabala bebo ezanga kobota balingi mpe bazali koluka bana ya kokamata.
Mpasi ya bomwana to kotala bana mpamba oyo ekomi nsima ya mbotama ezali polele mingi na miso ya bato. Na mokili mobimba, penepene na bana milio mwambe bakufi liboso ya kokokisa mibu mitano, mingimingi na malali ekoki kobika na nkisi to ekoki kolongwa liboso eya.4 Mpe OMS apesi nsango ete moko na bana minei bakoli malembemalembe, na sanza ya mitanoele mpe na nzoto, na ntina ya bolei elongobani te.5 Na kowumelaka mpe kosalaka mibembo na mokili mobimba, biso bayangeli ba Eklezia tomoni makambo mingi ya boye. Bokambi bonene ya Eteyelo ya bana epesi nsango ya bana bazali kowumela na bizaleli “eleki makanisi”. Mama moko na Philipine alobaki: “Ntango mosusu tozali na mosolo ekoki te mpo na bilei, kasi yango ezali malamu mpenza mpamba te epesi ngai libaku ya koteya bana na ngai bondimi. Tosanganaka mpe tosambelaka mpo na lisungi, mpe bana bamonaka ete Nkolo apambolaka biso.”6 Na Afika ya Sudi, mosali moko ya Eteyelo ya Bana akutanaki na mwana mwasi moko ya moke, ye moko kaka mpe na mawa. Koyanolaka na bolembu na mituna ya bolingo, alobaki ete azalaki na mama te, tata te, mpe mama nkoko te—bobele papa nkolo moko mpo na kobatela ye.7 Mobomano ya boye ezali mingi na mokili moko wapi esika babateli bakufi na SIDA.
Atako na bikolo ya bomengo bana bake mpe bilenge babebisami na botali mpamba. Bana oyo bazali kokola na bobola bazali na bolengeli kolongono ya nzoto moke mpe mabaku ya koyekola elongobani te. Bazali lisusu na likama ya nzinganzinga na nzoto mpe bizaleli mpe kutu uta na botali mpamba ya baboti na bango. Mpaka Jeffrey Holland kala te akabolaki sanza ya mitanoele ya polisi moko ya Mosantu ya Mikolo ya Nsuka. Na kolukaka, amonaki bana bake moko basanganaka mpe bamekaki kolala na mbeto te na etando ya mbindo na ndako moko wapi mama mpe basusu bazalaki komela mpe kosala feti. Ndako ezalaki na bilei te mpo na kosunga bango na nzala. Nsima ya kotia bango na mbeto ya mbongombongo, polisi afukamaki mpo bobateli na bango. Ntango akendeki na ekuke, moko na bango, penepene na mibu motoba, alandaki ye, akangaki ye na loboko, mpe asengeki, “Okokamata ngai libela lokola mwana na yo?”8
Tomikundoli liteya ya Mobikisi wa biso ntango atiaki mwana moke moko liboso ya balandi na Ye mpe asakolaki:
“Ye nani akoyamba mwana na lolenge oyo na nkombo na ngai ajali koyamba ngai.
“Nde ye nani akosalisa moko na baoyo mike lisumu, baoyo bakondima ngai, eleki malamu na ye ete libanga monene likangama na nkingo na ye mpe akibisama na bojindo na mai” (Matai 18:5–6).
Ntango totali makama na yango bana basengeli kobatelema, tosengeli lisusu kobakisa mpasi ya molimo. Baboti mpe babateli mosusu to bateyi to baninga oyo bazali kotungisa, kobangisa, to kotiola bana to bilenge bakoki kopesa mabe ewumelaka mingi koleka mpota ya nzoto. Kosala mwana to elenge ayoka alongobani te, alingami te, to baboyi ye ekoki kopesa mpota ya mabe mpe ekowumela na bolamu mpe bokoli na ye ya sanza ya mitanooki.9 Bilenge na kobundaka na makambo ya kafukafu nyonso, ndakisa mposa ya mobali-na-mobali to mwasi-na-mwasi, bazali mingimingi na likama mpe bazali na mposa bososola bango na bolingo—kobangisa te to koboya te.10
Na lisalisi ya Nkolo, tokoki koyambola mpe kobongwana mpe kozala na bolingo mpe lisalisi mingi mpo na bana—ya bisomei mpe baye nzinganzinga na biso.
II.
Ezali na mwa ndakisa ya makama ya nzoto to ya mposa epai ya bana oyo ezali na motuya lokola oyo ebimaka na mikangano na baboti to bakengeli. Mokambi Thomas S. Monson alobelaki oyo ye abengi “misala mabe” ya mpasi na bana, wapi moboti abuki to abebisi elongi ya mwana, na nzoto to na molimo.11 Nayokaki mabe ntango nayekolaki ndakisa ya makambo ya bongo ntango ya mosala na ngai lokola zuzi monene na Utah.
Ya motuya mingi koleka mpo na bolamu ya bana ezali soki baboti babalanaki, lolenge mpe bowumeli ya libala, mpe, na mokuse koleka, bonkoko mpe babonsenga ya libala mpe bolengeli bana wapi bazali. Bayekoli ya libota balimboli: “O ntaka ya ntango, libala ezali yambo mpe mingimingi libongisi moko mpo na kobota mpe kokolisa bana. Epesi mokangano ya bizaleli oyo eluki kokangisa tata na bana na kokangisaka ye na mama na bana na ye. Kasi kala te, bana batiami mingimingi mosika ya katikati ya makambo.”12
Moteyi moko ya mibeko na Harvard alimboli mobeko mpe ezaleli ya sikawa etali libala mpe bobomi libala: “Lisolo ya Amerika etali libala, lokola elobami na mobeko mpe na nkoma mingi ya mboka, ezali likambo moko lokola oyo: libala ezali mokangano oyo ezali liboso mpo na kokokisa mposa ya balongani moko na moko. Soki etiki kosala mosala oyo, basengeli kopamela moto moko te mpe moko na moko ya balongani bakoki kosilisa yango soki balingi. … Bana bamonani na mpasi na lisolo; mingimingi bazali bato ya molili na nsima.”13
Bayangeli ya Eklezia na biso bateyi ete kotalaka “libala lokola boyokani kaka oyo bakoki kokota mpo na elengi … mpe kotata na kpokoso ya yambo … ezali mabe oyo esengeli kozwa etumbu monene,” mingimingi wapi epai “bana basengeli koyoka mpasi.”14 Mpe bana bazwi mbano ya mabe na koboma mabala. Koleka katakati ya koboma mabala na mibu ya kala te ekwi balongani na bana ya mibu moke.15
Bana mingi bakokaki kozwa lipamboli ya kokolisama na baboti na bango mibale soki baboti na bango balandaki liteya ya kofula ya esakola ya libota: “Mobali mpe mwasi bazali na mokumba ya lokumu ya kolinga mpe kobatela mpe mpo na bango na bango mpe bana na bango. … Baboti bazwi mokumba ya bule mpo na kobokola bana na bango na bolingo mpe bosembo, mpo na kokokisa mposa na bango ya nzoto mpe molimo, mpe mpo na koteya bango kolingana mpe kosalisana.”16Liteya ya nguya mingi koleka ya bana ezali na ndakisa ya baboti na bango. Baboti babomi libala na ntembe te bateyi liteya ya mabe.
Ezali na likambo ntango koboma libala ezali mpo na bolamu ya bana, kasi makambo wana ezali mingi te.17Na boweli mingi na libala baboti baweli basengeli kopesa kilo mingi koleka na matomba ya bana. Na lisalisi ya Nkolo, bakoki kosala yango. Bana bazali na mposa ya bokasi ya sanza ya mitanooki mpe ya moto oyo ewuti na kobokolama na baboti mibale baye bazali na bomoko na libota na bango mpe na ntina na bango. Lokola moko oyo abokolami na mama akufela mobali, nayebi yambo ete yango ekoki te ntango nyonso kokokisama, kasi ezali likambo esengeli koluka ntango nyonso ekoki kosalema.
Bana bazali bato ya yambo na makama ya mibeko ya sikawa oyo epesi ndingisa ya “koboma libala ezanga mbeba”. Na esika ya bana, koboma libala ezali pete mpenza. Kotiaka na mokuse bazomi ya mibu ya koluka na mambi ya ezaleli ya bato na lingomba, moyekoli moko ya bokebi asukisaki ete “libongisi ya libota oyo eboti mbano ya malamu mingi koleka mpo na bana, mingimingi, ezali baboti mibale ya makila oyo batikali ya kobalana. .”18 A New York Timeskomaki “Mama na likambo ete ata lokola libala ya bosembo ekiti na Etazini … polele elakisi mingi koleka motuya ya libongisi mpo na bolamu ya bana.”19 Likambo wana esengeli kopesa toli na baboti mpe baboti bakoya mpo na mikano na bango ya libala to koboma libala. Tozali lisusu na mposa ya bakambi ya leta, basali-bwania ya leta, mpe bakalaka ya leta mpo na kobakisa bokebina bango na oyo eleki malamu mpo na bana na bokeseni na matomba ya kimoyimi ya baponi mpe balobeli ya makelele mpo na natomba ya bakolo.
Bana bazali lisusu na likama mpo na mabala oyo esalemi te. Mwa bameko ya bolamu ya nkola ya sika etii mobulu koleka nsango ya kala te ete bambotama 41 na mokama na Etazini bazali basi oyo babali te.20 Bamama babali te bazali na mikakatano ya kilo, mpe bosolo elakisi polele ete bana na bango bazali na bozangi litomba ntango bamekisi bango na bana bakoli na baboti babala.21
Bana mingi koleka nyonso babotami na bamama babala te—58 na mokama—babotamaki na balongani oyo bazali kovanda mpamba elongo.22 Ezala nini tokoki koloba etali balongani baboyi libala, boyekoli elakisi ete bana na bango bazwi mpasi ya kozanga litomba ya ntina mingi koleka.23 Mpo na bana, bosembo mingi koleka ya libala ezali na ntina.
Tosengeli kobanza bozangi litomba moko mpo bana bakoli na balongani ya mobali na mobali to mwasi na mwasi. Bankoma ya mambi ma bato na lingomba ezali ya boweli mpe etindi na mambi ma leta mbano ya mabe to malamu ya kowumela na bana, liboso mpamba te, lokola mokomi moko ya New York Times alobaki, “libala ya mobali na mobali to mwasi na mwasi ezali bomeki ya bato, lokola bomeki mingi ekozwa ntango mpo na kososola mbano ya yango.”24
III.
Nalobi mpo na bana—bana bisika nyonso. Basusu bakoki kobwaka boko ya ndakisa oyo, kasi moko te asengeli koletemela likanisi ete tosangani mpo na kobakisa mposa na biso mpo na bolamu mpe mikolo mikoya ya bana na biso—nkola ya sika.
Tozali kolobela bana ba Nzambe, mpe na nguya na Ye, tokoki kosala mingi mpo na kosalisa bango. Na libiangi oyo nazali kolobela Basantu ya Mikolo mya Nsuka kaka te kasi lisusu bato banso ya bondimi ya biyamba mpe basusu oyo bazali na mabongisi ya bantina mosusu oyo esali bango bakitisa bamposa ya bango moko na nse ya oyo ya basusu mingimingi na nse ya bolamu ya bana.25
Batasi na Nzambe bazali lisusu na boyebi ya Boyokani ya Sika ya Mobikisi koteyaka ete bana mike ya peto bazali ndakisa na biso ya bomikitisi mpe boyekoli:
“Najali koloba na bino solo ete, soko bakobongwana mpo na kokoma lokola bana mike te bokoingela na bokonzi ya Nzambe te.
“Ye nani akomisokisa lokola mwana oyo, ye akoleka monene kati na bokonzi na Likolo” (Matai18:3–4).
Na Buku ya Mormon totangi etali Nkolo mosekwi koteyaka Banefi ete basengeli koyambola mpe kobatisama “mpe kokoma lokola bana mike” to bakoki te kosangola bokonzi ya Nzambe (3 Nefi 11:38; tala lisusu Moloni 8:10).
Nasambeli ete tokomikitisa lokola bana mike mpe kotanda maboko mpo na kobatela bana, mpo bazali mikolo mikoya, mpo na biso mpo na Ekleiza, mpe mpo na bikolo na biso. Na nkombo ya Yesu Klisto.
Lakisa Matangi
-
1. Tala UNICEF, The State of the World’s Children 2005: Childhood under Threat (2004), 26.
-
2. Tala Haya El Nasser, “National Birthrate Lowest in 25 Years,” USA Today, sanza ya sambo 26, 2012, A1.
-
3. Tala Gilda Sedgh, mpe basusu, “Induced Abortion: Incidence and Trends Worldwide from 1995 to 2008,” The Lancet, vol. 379, no. 9816 (sanza ya mibale 18, 2012), 625–32
-
4. Tala UNICEF, “Young Child Survival and Development,” http://www.unicef.org/childsurvival/index.html.
-
5. Tala World Health Organization, World Health Statistics 2012 (2012), 109, 118.
-
6. Report of Primary general presidency, sanza ya libwa 13, 2012.
-
7. Report of Primary general presidency.
-
8. Tala Jeffrey R. Holland, “Israel, Israel, God Is Calling” (Church Educational System fireside for young adults, Sanza ya libwa 9, 2012), lds.org/broadcasts; tala lisusu R. Scott Lloyd, “Zion Not Only Where, but How We Live, Says Elder Holland,” Deseret News, Sanza ya libwa 10, 2012, B2.
-
9. Tala Kim Painter, “Parents Can Inflict Deep Emotional Harm,” USA Today, sanza ya sambo 30, 2012, B8; Rachel Lowry, “Mental Abuse as Injurious as Other Forms of Child Abuse, Study Shows,” Deseret News, sanza ya mwambe 5, 2012, A3.
-
10. Tala “End the Abuses,” Deseret News, sanza ya motoba 12, 2012, A10.
-
11. Thomas S. Monson, “A Little Child Shall Lead Them,” Liahona, Sanza ya motoba 2002, 2
; Ensign, Sanza ya mitano 1990, 53.
-
12. W. Bradford Wilcox and Elizabeth Marquardt, eds., The State of Our Unions: Marriage in America (2011), 82.
-
13. Mary Ann Glendon, Abortion and Divorce in Western Law: American Failures, European Challenges (1987), 108.
-
14. David O. McKay, “Structure of the Home Threatened by Irresponsibility and Divorce,” Improvement Era, Sanza ya motoba 1969, 5.
-
15. Tala Diana B. Elliott and Tavia Simmons, “Marital Events of Americans: 2009,” American Community Survey Reports, Sanza ya mwambe 2011.
-
16. “The Family: A Proclamation to the World,” Liahona
mpeEnsign, Sanza ya zomi na moko2010, 129.
-
17. Tala Dallin H. Oaks, “Divorce,” Liahona
mpeEnsign, Sanza ya mitano 2007, 71.
-
18. Charles Murray, Coming Apart: The State of White America, 1960–2010 (2012), 158.
-
19. Ross Douthat, “Gay Parents and the Marriage Debate,” New York Times, Sanza ya motoba 11, 2012, http://douthat.blogs.nytimes.com/2012/06/11/gay-parents-and-the-marriage-debate.
-
20. Tala Joyce A. Martin and others, “Births: Final Data for 2010,” National Vital Statistics Reports, vol. 61, no. 1 (Sanza ya mwambe 2012), 10.
-
21. Tala William J. Doherty and others, Why Marriage Matters: Twenty-One Conclusions from the Social Sciences (2002); W. Bradford Wilcox and others, Why Marriage Matters: Thirty Conclusions from the Social Sciences, 3rd ed. (2011).
-
22. Tala Martin, “Births: Final Data for 2010,” 10–11.
-
23. Tala Wilcox, Why Marriage Matters.
-
24. Douthat, “Gay Parents and the Marriage Debate.” Boyekoli ya nsuka mingi mpe ya mobimba mingi emoni bozangi litomba ya ntina esangelami na bilenge bankulutu oyo bazali na moboti moko oyo azalaki na mokangano ya mobali na mobali to mwasi na mwasi liboso ya mobu ya nsuka 18 ya mwana (tala Mark Regnerus, “How Different Are the Adult Children of Parents Who Have Same-Sex Relationships? Findings from the New Family Structures Study,” Social Science Research, vol. 41 [2012], 752–70).
-
25. Basantu ba Mikolo mya Nsuka bamipesi mpenza na botata lokola moko ya bantina minene koleka nyonso na bomoi (tala Pew Research Center’s Forum on Religious and Public Life, Mormons in America: Certain in Their Beliefs, Uncertain of Their Place in Society, Jan. 12, 2012, 10, 16, 51).


text:
Kosunga bakambi ezali litomba; ekoya elongo na mokumba ya moto na moko mmpo na kokabola mokumba na bango mpe kozala bayekoli ya Nkolo.
Na sanza ya mitano 20 ya mobu moleki ebakata ya ekumbaki moko ebetaki na bampembeni ya Oklahoma City, na katikati ya Amerika, kotimolaka nzela moko ya koleka 1,6 km mpe 27 km ya molai. Mvula monene oyo, bosopani ya ekumbaki ya kobebisa, ebongolaki mboka mpe bomoi ya bato na nzela na yango.
Kaka poso moko nsima ya kobeta oyo mvula oyo ya makasi, napesamaki mokumba ya kokende kotala esika wapi bandako mpe biloko epanzanaki na kati ya nzinganzinga oyo epatalalaki mpe ebebisamaki.
Yambo nalongwa nasololaki na profeta na biso ya bolingo, Mokambi Thomas S. Monson, oyo asepelaka na misala ya boye mpo na Nkolo. Na limemia oyo ememamaki kaka na mosala na ye te kasi lisusu na bloamu na ye, natunaki, “Nini olingi ngai nasala? Nini olinga ngai naloba?”
Asimbaki liboko na ngai na boboto, lokola elingaki ye kosala na moko na moko ya bazwi likama mpe moko na moko ya baye kosalisaka na bobebisi yango soki azalaka wana, mpe alobaki ete:
“Yambo, loba na bango ete nalingi bango.
“Ya mibale, loba na bango ete nazali kosambela mpo na bango.
“Ya misato, nasengi opesa matondi na baye banso bazali kosalisa.”
Lokola moko ya Bokambi ya Bantuku Nsambo, nakoki koyoka bozito na mapeka na ngai kati na maloba Nkolo alobaki na Mose ete:
“Yanganisa bato ntuku nsambo ya mikolo ya Yisalaele epai na ngai, baoyo eyebi yo ete bazali mikolo na bato mpe bato na liboso na bango; …
“Ngai mpe nakokita mpe nakosolola na yo wana. Nakokamata ndambo ya molimo mozali likolo na yo [Mose] mpe nakotia yango na likolo na bango, mpe bakomema mokumba na bato na yo elongo ete omema yango yo moko te.”1
Maye ezali maloba euti na bantango ya kala, kasi ndenge ya Nkolo ebongwani te.
Na mikolo oyo kati na Eklezia, Nkolo abiangi Bantuku Nsambo 317, kosalaka na masanga makoki 8, mpo na kosunga Bapostolo Zomi na Babale na komemaka mokumba etiami likolo ya Bokambi ya Yambo. Nazali koyoka na esengo mokumba wana kati na mizindo ya motema na ngai mpenza, lokola ezali koyoka baninga na ngai Bandeko Babali. Nzokande, tozali kaka biso moko te kosungaka na mosala ya nkembo oyo. Lokola bandimi ya Eklezia na mokili mobimba, tozali banso na libaku kitoko ya kopambolaka bomoi ya basusu.
Nayekolaka uta na profeta na biso ya bolingo nini bato oyo baniokwamaki na mvula makasi bazalaki na yango mposa—bolingo, nsambo, mpe botondi mpo na maboko mpo na kosalisa.
Na nsima ya nzanga oyo moko na moko na biso akotombola loboko na biso ya mobali na mbata semba mpe akosunga Bakambi ya Yambo mpe Lisanga likoki ya Bapostolo Zomi na Babale lokola baprofeta, bamoni, mpe babimisi ya Eklezia ya Yesu Klisto ya Basantu ba Mikolo mya Nsuka. Oyo ezali ekela ya mpamba te, to ebongisami mpo na baye babiangami na mosala monene te. Kosunga bakambi ezali litomba; ekoya elongo na mokumba ya moto na moko mmpo na kokabola mokumba na bango mpe kozala bayekoli ya Nkolo Yesu Klisto.
Mokambi Monson alobi ete:
“Tozingami na baye bazali na mposa ya bokebi na biso, bolendisi na biso, lisungi na biso, libondi na biso, boboto na biso—bazala baye libota, baninga, bayebani, to bampaya. Tozali maboko ya Nkolo awa na mabele, na etinda ya kosalisa mpe ya kotombola bana na Ye. Ye ayekami na moko na moko na biso. ...
“‘… lokola esalaki bino yango epai na moko ya oyo aleki moke na bango … , bosalelaki ngai yango’ [Matai 25:40].”2
Ekoyanola biso na bolingo ntango libaku ezali liboso na biso mpo na kokende kotala to kobenga na telephone, kokama mokanda, to kolekisa mokolo koyanolaka mposa ya moto mosusu? To ekozala biso lokola elenge mobali oyo andimaki kolanda mitindo nyonso ya Nzambe:
“Natosi oyo nyonso uta na bolenge na ngai tii sikoyo, Nini ezangi naino?
“Yesu alobi na ye ete, Soki olingi kobonga na malamu, kende kotekisa nyonso ezali na yo mpe pesa epai na babola mpe okozala na biloko ya motuya na Likolo, mpe yaka kobila ngai.”3
Elenge mobali azalaki kobiangema na mosala monene koleka penepene ya Nkolo ya kosala mosala ya bokonzi ya Nzambe na mabele, atako akimaki, “Zambi azalaki na biloko mingi.”4
Nini na ntina ya biloko na biso ya mokili? Tokoki komona maye ekumbaki ekoki kosala na yango na mwa miniti. Ezali ntina mpenza mpo na moko na moko na biso kobunda kokangisa mpe kobomba biloko na biso ya motuya ya molimo na lola—kosalelaka ntango, batalanta, mpe bonsomi ya kopona na biso na mosala ya Nzambe.
Yesu Klisto azali kokoba kosembola libiangi “Yaka kobila ngai.”5 Atambolaki na mboka ya mbotama na Ye na lolenge moko ya moyimi te. Azali kokoba kotambola elongo na biso, kotelema penepene na biso, mpe kokamba biso. Kolanda ndakisa na Ye ya malamu ezali koyeba lisusu mpe kokumisa Mobikisi, oyo amemi mikumba na biso nyonso na nzela ya Bomikabi na Ye ya bule mpe ya lobiko, ekela eluti ya lisalisi. Nini Ye azali kosenga na moko na moko na biso ezali kozali na makoki mpe na bolingi ya komema “mokumba” ya esengo ya moyekoli.
Wana ezalaki ngai na Oklahoma, nazwaki libaku ya kokutana na mwa mabota ebebisamaki na bikumbaki ya makasi. Lokola nakendeki kotala elongo na libota Sorrels, nasimbamaki mingimingi na lisolo ya mwana na bango ya mwasi, Tori, moyekoli ya kelasi ya mitano na a Eteyelo ya Bana mike ya Plaza Towers. Ye mpe mama na ye bazali awa na biso lelo.
Tori mpe ndambu moke ya baninga na ye babatamaki na nzongo enene mpo na kombombama wana ekumbaki ebebisaki eteyelo. Boyoka wana ezali ngai kotanga, na maloba ya Tori yemei, lisolo ya mokolo wana:
“Nayokaki eloko moko kobeta motondo. Nakanisaki ezalaki kaka mvula ya mabanga. Makelele ekomaki komata se komata. Nasambelaki ete Tata na Lola akobatela biso banso mpe akobomba biso na likama. Na mbala moko toyokaki makelele makasi ya mopepe makasi, mpe motondo elimwaki kaka likolo ya mito na biso. Ezalaki na mopepe ebele mpe biteni ya biloko kopumbwaka mpe kobeta biteni nyonso ya nzoto na ngai. Ezalaki molili libanda mpe ezalaki komonana lokola likolo ezalaki moyindo, kasi ezalaki moyindo te—ezalaki kati ya ekumbaki. Nakangaki kaka miso na ngai, kolikiaka mpe kosambelaka ete ekosila noki.
“Na mbala moko ekomaki kimia.
“Ntango nafungolaki miso na ngai, namonaki elembo ya kosila kaka liboso ya miso na ngai! Ezalaki penepene na kotuta zolo na ngai.”6
Tori, mama na ye, bandeko na ye misato, mpe baninga ebele oyo bazalaki mpe na eteyelo elongo na ye babikaki na kokamwa na ekumbaki wana; baninga na bango ya eteyelo nsambo babikaki te.
Nsuka ya poso wana bandeko ya bonganganzambe bapesaki mapamboli mingi na bandimi oyo bamonaki mpasi na ekumbaki. Namikitisaki mpo na kopesa Tori lipamboli. Lokola natiaki maboko na ngai na moto na ye, likomi moko nalingaka eyaka na motema: “Nakokende liboso ya elongi na yo. Nakozala na loboko na bino ya mobali mpe na loboko na bino ya mwasi, mpe Molimo na ngai ekozala na mitema na bino, mpe banzelu na ngai nzinganzinga na bino, mpo na kosunga bino.”7
Napesaki Tori toli amikundola mokolo ntango mosali ya Nkolo atiaki maboko na ye na moto ye mpe alobaki ete abatelamaka na banzelu na ekumbaki.
Kosembola loboko mpo na kobikisana, na nse ya ezalela kani, ezali emekoli ya seko ya bolingo. Oyo ezali lisalisi oyo nazalaki nzeneneke na Oklahoma poso wana.
Mbala mingi topesami libaku ya kosalisa basusu na ntango ya bosenga. Lokola bandimi ya Eklezia, tozali moko na moko na mokumba ya bule “komema mikumba ya bino na bino, ete mikoka kozala pepele,”8 “kolela elongo na baye bakolela,”9 mpe “kotombola maboko ya botau, mpe kolendisa mabolongo oyo ezali kotepatepa.”10
Bandeko mibali mpe basi, botondi kani Nkolo azali mpo na moko na moko mpe moto nyonso kati na bino, mpo na bangonga mpe bikela ya lisalisi ezangi motango, atako minene to mike, bozali kopesa na bokabi mingi mpe na mawa mikolo nyonso.
Mokonzi Benyamina ateyaki na Buku ya Mormon ete, “Ntango bozali na mosala ya bazalani na bino bozali mpenza na mosala ya Nzambe na bino.”11
Na kobetaka nsete na oyo etali lisalisi bandeko na biso mibali mpe basi bakoki kokamba biso mpo na kozwa mikano ya bonzambe na bomoi na biso ya mikolo na mikolo mpe kolengela biso kotia motuya mpe kolinga maye Nkolo alingaka. Na kosalaka boye, tozali kotatola na nzela ya bomoi na biso mpenza ete tozali bayekoli na Ye. Ntango tomipesi na mosala na Ye, toyokaka Molimo na Ye kati na biso. Tokoli na litatoli, bondimi, elikia, mpe bolingo.
Nayebi ete Mosikoli na ngai azali na bomoi, kutu Yesu Klisto, mpe ete alobaka epai ya mpe na nzela ya profeta na Ye, Mokambi ya bolingo Thomas S. Monson, na oyo, ya biso mokolo.
Tika biso banso tozwa esengo oyo eyaka uta na mosala ya bule ya komemanaka mikumba, atako wana ya minene mpe ya mike, ezali losambo na ngai na nkombo ya Yesu Klisto, amene.
Lakisa Matangi
-
1. Mituya 11:16–17.
-
2. Thomas S. Monson, “What Have I Done for Someone Today?” Ensign toLiahona, sanza ya zomi na moko 2009, 86, 87.
-
3. Matai 19:20–21.
-
4. Matai 19:22.
-
5. Matai 19:21.
-
6. Lisolo ya Victoria (Tori) Sorrels, ebetama na sanza ya yambo 16, 2014.
-
7. Doctrine et Alliances 84:88.
-
8. Moziya 18:8.
-
9. Moziya 18:9.
-
10. Doctrine et Alliances 81:5.
-
11. Moziya 2:17.


text:
Nsango Malámu
Nsango Malámu mpé ebêngamaka Nsango Ndámu tǒ Nsango Elámu (mpé Evanjile na ligresi eὐaYYέλιov evangelion = nsango elámu), ezalí nkómbó óyo Yésu yě mɔ̌kɔ́ apɛ́sákí na nsango yě azalákí kotéya.[1]
Bato óyo batángaka mikandá ya Nsango Malámu, bayébí 'te mokandá ya Yoane ekɛsɛní míngi na óyo ya Matié, Marko mpé Luka. Epái na bangó, makambo míngi ezalí kokúkana mpénza. Boye tozalí komítúna mitúna ebelé : kokokana ya boye eútí wápi ? Bato óyo bakomákí yangó basálákí ndéngé níni ? Mpámba tɛ́ esíká mɔ̌kɔ́ tɛ́ bayébísí sɔ́kí mokomi-mokandá azalí náni.
Na ebandeli, bayékólí ya Yézu babandákí kosákola makambo óyo bamɔnákí mpé bayókákí : makámwisi óyo Yésu azalákí kosála, matéya na yě, mpé míngi mpénza ndéngé Yézu akúfákí mpé asékwákí.[2] Na káti ya mangómbá ya bakrísto batéyí ya Nsango Malámu bazalákí, moto na moto abandákí kosakola Nsango Malámu na ndéngé yě azalákí komɔ́na.
Bobɛ́lɛ́ nsima ya mwâ mobú, bakrísto basúsu babandí kokoma masoló yangó na mokandá. Kasi mikandá wâná ezalákí ndéngé mɔ̌kɔ́ tɛ́ : epái mosúsu bazalákí koyébisa míngi misála ya Yésu, epái mosúsu bazalákí kotingama míngi na maloba na yě.
Lisapo[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Bato míngi na káti ya baye bayékólá Biblíya bamɔ́ní 'tè Marko azalí moto ya libosó óyo akomákí Nsango Malámu mobimba, pɛnɛpɛnɛ ya bamobú sɔ́kí 65.
Nsango Malámu ya Matié na óyo ya Luka ebimákí pɛnɛpɛnɛ ya bamobú sɔ́kí 85, ezalí kolanda makambo nyɔ́nsɔ́ óyo Marko akomákí. Kasi Matié ayébákí mpé mikanda mosúsu ya matéya ya Yésu ; basúsu bakanisi 'te mikandá wâná eútáká na ntóma Matié óyo bazalákí kobênga mpé Levi.[3] Nzókandé Luka atíyákí moléndé mpɔ̂ na kotúna bato baye bayébaki Yésu, atangákí mpé mikandá mosúsu óyo akutákí na káti ya ba-eklézya [4]
Sango Malamu ya Yoane ebimákí pɛnɛpɛnɛ ya mobú sɔ́kí 90.
Tala mpé[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Babúku[kokoma | kobɔngisa mosólo]
- Boyokani ya sika pe banzembo ISBN 9966-40-110-5 SBRDC-ABU, 2000[5]
- Mokanda na Kondimana na Sika na nkolo na biso Yésu Masiya - Njembo ISBN 9966-40-112-1[6]


text:
Kosalela nguya na biso ya kopona mpo na kotosa elingi koloba kopona “kosala oyo ezali malamu [mpe kotika] mbano elanda.”
Bandeko mibali mpe basi, na mateya nyonso toyekolaka na bomoi ya Mobikisi, moko te ezali polele mpe bokasi koleka liteya ya botosi.
Ndakisa ya Mobikisi
Na Likita ya yambo ya mbotama na Lola, Zabolo atombokelaki mwango ya Tata na Lola. Baoyo balandaki Zabolo basukisaki bokobi ya bomoi na bango ya sekona—Bosala keba nani bozali kolanda!
Nsima Yesu azwaki mokano na Ye ya kotosa, na kolobaka, “Tata, nakosala yango, mpe nkembo ezala ya yo mpo na libela.”1 Na mosala na Ye mobimba, “ayokaki mpasi ya mimekano kasi apesaki [yango] nzela te.”2 Na yango, “ye [ayekolaki] botosi na makambo oyo amonelaki mpasi.”3
Mpo Mobikisi na biso azalaki botosi, Amikabaki mpo na masumu na biso, kokomisaka pete bosekwi na biso mpe kolengelaka nzela mpo na kozonga epai ya Tata na biso na Lola, oyo ayebaki ete tokosala mbemba wana ezali biso koyekola botosi na bomoi ya nkufa. Ntango totosi, tondimi libonza na Ye, mpo tondimi ete na nzela ya Bomikabi ya Yesu Klisto, bato nyonso bakoki kobikisama, na botosi ya mibeko, makuli, mpe mitindo epesami na nsango malamu.4
Yesu ateyaki biso kotosa na lokota ya pete oyo ezali mpasi te mpo na kososola: “Soki bolingi ngai, bobatela mitindo na ngai,”5 mpe“Boya, bolanda ngai.”6
Ntango tobatisami, biso “tozwi likolo na [biso] nkombo ya Yesu Klisto” mpe tokoti “kati ya liyokani na Nzambe ete [toko] zala na botosi kino na nsuka ya bomoi na [biso].”7 Eyenga moko na moko tozongisaka sika liyokani ya libatisi na kozwaka elambo mpe kotatolaka ete tondimi kobatela mitindo. Tolukaka bolimbisi mpo na makanisi, mayoki, to bikela kani oyo elongobani te na bolingi ya Tata na biso na Lola. Lokola toyamboli na kotikaka mosika bozangi botosi mpe na kobandaka kotosa lisusu, tolakisi bolingo na biso mpo na Ye.
Bandakisa ya Botosi
Lokola tozali na nsango malamu, tokobi na bososoli na biso ya botosi. Mbala mosusu tokoki komekama na kosala oyo nabengi “botosi na lolenge ya moto,” na oyo tozangi botosi tobwakisaka mobeko ya Nzambe na ntina ya bwania na biso to mposa na biso to kutu na boyebani mingi. Mpo oyo esalelami mingi na bato mingi, bobongoli ya botosi oyo ekokitisa mibeko ya Nzambe kati na momesano na biso mpe na mibeko na biso.
Ntango mosusu bandimi bakoki kozala na “lisanga ya botosi,” kolobaka kolinga Nzambe mpe kokumisa Nzambe ntango koponaka wapi kati na mitindo na Ye mpe mateya—mpe mateya mpe toli ya baprofeta na Ye—bakolanda na mobimba.
Mingi batosaka na koponaka mpo bakoki te komona bantina nyonso ya motindo moko, kaka se lokola bana basosolaka te ntango nyonso bantina ya toli mpe mibeko ya baboti na bango. Kasi toyebi ntango nyonso ntina tolandelaka baprofeta, mpo oyo ezali Eklezia ya Yesu Klisto, mpe ezali Mobikisi nde azali kokamba baprofeta na Ye na bileko nyonso.
Lokola bososoli na biso ya botosi ekeseni, toyebi ntina ya mosala ya nguya ya kopona. Ntango Yesu azalaki na Elanga ya Getesemane, Asambelaki mbala misato Tata na Ye na Lola, “O Tata na ngai, soki ekoki kosalema, tika kopo eye eleka: kasi esalema te lolenge nalingi, kasi lolenge olingi.”8 Nzambe alingaki te kolongola nguya ya kopona ya Mobikisi, kasi na mawa Atindaki anzelu mpo na kolendisa Mwana na Ye ya Bolingo.
Mobikisi akutanaki na momekano mosusu na Golgotha, wapi akokaki kobenga lisanga ya banzelu mpo na kokitisa Ye uta na ekulusu, kasi asalaki boponi na Yemei ya koyika mpiko na botosi kino na nsuka mpe kokokisa libonza ya bomikabi na Ye, atako soki elingaki koloba mpasi monene, kutu nkufa.
Bokoli ya botosi na lolenge ya molimo ezali “botosi ya Mobikisi.” Epesami bokasi na bolingo ya solo mpo na Tata ya Lola mpe Mwana na Ye. Ntango totosi na bolingi, lokola esalaki Mobikisi na biso, tolingi mpenza maloba ya Tata na biso ya Lola: “oyo azali Mwana na ngai ya bolingo, oyo natie motema.”9 mpe toluka mpenza koyokaka, mpo na kokota na miso yaTata na biso ya Lola,“ezali malamu, malamu mosali ya botongono: … kokota … kati na esengo ya Nkolo na yo.”10
Kosalela nguya na biso ya kopona mpo na kotosa elingi koloba kopona “kosala oyo ezali malamu [mpe kotika] mbando elanda.”11 Esengaka mosala ya yomei mpe ekomemaka elikia, esengo ya libela, mpe liyoki ya bokokisi na biso mpe, na ndakisa, na baye bazali nzinganzinga na biso; mpe ezalaka ntango nyonso na bomipesi mpenza ya mozindo ya moto yemei mpo na kosunga bakambi ya bonganganzambe mpe kolanda mateya mpe toli na bango.
Bambano
Na koponaka soki tokotosa , ezali ntango nyonso ntina mpo na komikundola bambano ya boponi na biso. Zabolo mpe bayekoli na ye basosolaki bambano ya koponaka koboya mwango ya Tata na Lola? Soki bongo, mpo na nini basalaki boponi ya nsomo bongo? Tokoki komituna motuna ya lolenge moko: mpo na nini moko kani kati na biso aponi koboya botosi ntango toyebi bambano mabe ya seko ya lisumu? Makomi epesi eyano: ntina Kaina mpe bana mosusu ya Adama mpe Ewa baponaki bozangi kotosa ezali mpo “balingaki Satana koleka Nzambe.” 12
Bolingo na biso na Mobikisi ezali fungola ya botosi na lolenge ya Mobikisi. Lokola tozali kobunda kozala botosi na mokili ya lelo, tolakisi bolingo mpe limemia na biso mpo na bana nyonso ya Tata na Lola. Kasi ekoki kosalema te ete mpo na bolingo oyo mpo na basusu tobongola mitindo ya Nzambe, oyo epesamaki mpo na bolamu na biso! Ndakisa, motindo “okoboma … te, to kosala eloko lokola oyo”13 ebandisami likolo ya mobeko ya molimo oyo ebatelaka bana nyonso ya Nzambe, atako baye babotami naino te. Boyebi makasi elakisi ete ntango toyebi motindi oyo te, mawa eyebani motuya te eyaka. Nzokande mingi bakanisaka ete endimami kosukisa bomoi ya mwana oyo abotami naino te na bantina ya boponi to ya boyokani.
Koluka bolimbisi bozangi botosi ekobongolaka mobeko ya molimo te to bambando ya mabe na yango te kasi ekambaka na mobulu, kotepatepa, kowayawaka na nzela eyebani te, kozalaka ya kobunga, mpe mawa. Lokola bayekoli ya Klisto, topesami mokumba ya bule ya kosimba malamu mibeko na Ye mpe mitindo mpe mayokani oyo tosali bisomei.
Na Sanza ya Zomi na mibale 1831 mwa ndambo ya bandeko mibali babengamaki mpo na kosalisa kokitisa mayoki ya bonguna oyo ekotaki na Eklezia. Na nzela ya Profeta Joseph Smith, Nkolo akambaki bango na lolenge moko ya momesano te, kutu ya kokamwa:
“Bulunganisa banguna na yo; benga bango bakutana na yo na kati ya bato mpe na bisika na bino moko lokola. …
“Na yango, tika bango babimisa bantina na bango ya makasi ya kotelemela Nkolo.
“… Monduki moko te esalami mpo na kotelemela yo ekofuluka;
“Mpe soki moto moko atomboli mongongo na ye mpo na kotelemela yo akobulunganisama na ntango ebongisami na ngaimei.
“Na yango, batela mitindo na ngai; ezali solo mpe ya botongono.”14
Mateya kati ya Makomi
Makomi etondisami na ndakisa ya baprofeta baye bayekolaki mateya ya botosi na misala na bangomei.
Joseph Smith ateyamaki bambano ya kopesaka nzela na motungisi ya moto na ye ya likabo, moninga, mpe mokomi Martin Harris. Na eyano na bosenga ya Martin, Joseph atunaki Nkolo mpo na ndingisa ya kodefisa nkasa 116 oyo naino babongola te ya Buku ya Mormon na ntina ete Martin akokaki kolakisa yango na libota na ye, kasi Nkolo ayebisaki Joseph aloba te. Martin babondelaki Joseph asenga Nkolo lisusu. Na nsima ya bonsenga ya mbala misato ya Joseph Nkolo apesaki ndingisa mpo na bato mitano kaka kotala mikanda oyo naino ebongolamaki te.“Na lolenge ya liyokani ya lokumu koleka Martin amikangaki yemei na liyokani oyo. Ntango akomaki na ndako, mpe motungisi ekomelaki ye, abosanaki ndai ya lokumu alapaki mpe apesaki basusu ndingisa ya komona mikanda oyo naino ebongolamaki te, na mbando ete na mayele mabe epesamaki na bato mosusu,”15 mpe ebungaki. Lokola mbano, Joseph atukamaki na Nkolo mpe aboyamaki ndingisa ya kokoba kobongola Buku ya Mormon. Joseph ayokaki mpasi mpe ayambolaki na mabe na ye na kopesaka nzela na mitungisi ya basusu. Nsima ya eleko moko, Joseph apesamaki nzela ya kozongela mosala na ye ya kobongola. Joseph ayekolaki liteya ya motuya ya botosi oyo esungaki ye bomoi na ye mobimba nsima!
Profeta Mose apesi ndakisa mosusu. Ntango Mose na botosi azwaki mwasi moko ya Ethiopi, Miriam mpe Alona alobaki mabe na ntina na ye. Kasi Nkolo atukaki bango, kolobaka, “Na [Mose] nakoloba monoko na monoko.”16 Nkolo asalelaki likama ya ntembe oyo mpo na koteya bandimi ya Eklezia na eleko na biso. Na 1830 Hiram Page alobaki ete azwaki bobimisi mpo na Eklezia. Nkolo asembolaki ye mpe koteyaki basantu,“Bokotosa makambo oyo Nakopesa na [Joseph], mpe Alona lokola,”17 “mpo azwaki yango lokola kaka Mose.”18
Botosi ememaka mapamboli, “mpe ntango tozwi lipamboli songolo kouta Nzambe, ezali na botosi ya mobeko wana na oyo elobamaki.”19
Botosi eteyami na ndakisa. Na lolenge nini tozali bomoi, tozali koteya bana na biso, “Yekola bwania na bolenge na yo; iyo, yekola na bolenge na yo kobatela mitindo ya Nzambe.”20
Botosi ekomisaka biso makasi malembemalembe, na makoki ya koyikaka mpiko na mimekano mpe mikakatano na botongono na mikolo mikoya. Botosi na Getesemane elengelaki Mobikisi kotosa mpe koyika mpiko kino na nsuka na Golgota.
Balingami na ngai Bandeko mibali mpe basi, maloba ya Alma etalisi mayoki ya motema na ngai:
“Mpe sikawa balingami na ngai mibali, nalobeli bino makambo maye ete nakoki kolamusa bino na ntina ya lotomo na bino na Nzambe, ete bokoki kotambola lokola balongi liboso na ye. …
“Mpe sikawa nakanisi ete bosengeli kozala sembo, mpe botongono mpe boboto; … kozalaka etingia na kobombaka mitindo ya Nzambe na ntango nyonso.”21
Napesi litatoli ngai ya kafukafu ete Mobikisi na biso azali na bomoi. Mpo ete Atosaki, “mabolongo nyonso ekogumbama, mpe nkota nyonso ekoloba …ete azali [Mobikisi na biso].”22 Tika tolinga Ye na mozindo mpenza mpe tondimela Ye na bondimi mobimba mpenza ete biso mpe totosa, tobatela mitindona Ye, mpe tozonga kofanda na Ye mpo na libela na bokonzi ya Nzambe na biso ezali losambo na ngai na nkombo ya Yesu Klisto, amene.
Lakisa Matangi
-
1. Moses 4:2.
-
2. Doctrine & Alliances 20:22.
-
3. Baebele 5:8.
-
4. Tala Biteni ya Bondimi 1:3.
-
5. Yoane 14:15.
-
6. Luka 18:22.
-
7. Moziya 5:8.
-
8. Matai 26:39; tala lisusu milongo 42, 44.
-
9. Matai 3:17; tala lisusu 3 Nefi11:7.
-
10. Matai 25:21.
-
11. “Do What Is Right,” Hymns, no. 237.
-
12. Moses 5:13.
-
13. Doctrine et Alliances 59:6.
-
14. Doctrine et Alliances 71:7–11.
-
15. Joseph Fielding Smith, Essentials in Church History ,(1922) 65; tala lisusu Doctrine et Alliances 3.
-
16. Mituya 12:8.
-
17. Doctrine et Alliances 28:3.
-
18. Doctrine et Alliances 28:2.
-
19. Doctrine et Alliances 130:21; tala lisusu milongo 20.
-
20. Alma 37:35.
-
21. Alma 7:22–23.
-
22. Moziya 27:31.