text:
KOZANGA KOYEBA EZALI LIWA YA NDAMBO
Bonjour,
un commentaire vient d'être posté par OYEE sur l'article A LA DECOUVERTE DE NYBOMA (Danos Canta), sur votre blog Le blog de Messager
Extrait du commentaire:
KOZANGA KOYEBA EZALI LIWA YA NDAMBO
Kozanga koyeba ezali liwa ya ndambo, ndenge kaka balobaka, Na Kinshasa tozalaki na ba usines de pressage ya ba disques vinyl mibale, Mazadis na Sophinza (Philips), tangu politique ya zaïrianisation eye kokotisa économie ya mboka na mobulu, importation ya ba matières premières ekomaki ya ko sélectionner na Banque du Zaïre, priorité comme d´habitude bapesaki na makambo lokola biloko ya koliya, Energie... puis na commerce na bango moko ba mikonzi to ya basi na bango.
Na esika oyo, lokola Philips azalaki na usine mosusu na Kenya, a préferaki akanga usine ya Kinshasa, yango totikalaki kaka na Mazadis oyo bapesaki na Gd Me Franco de Mi amor na tangu ya zaïrianisation.
Kasi problème monene ezalaki na niveau ya ba appareils de production, oyo ya Philips ezalaki ba matériels ya moderne, tandis que oyo ya Mazadis ezalaki ba matériels depuis année 1952, pe ezalaki kaka kosala ba disques ya 45 Tours, tandis que na Philips bazalaki kosala ba 33 Tours.
Na tangu Philips akangi usine ya Kinshasa, ba orchestres to ba producteurs oyo bazalaki na ba moyens balandaki Philips na Kenya, esika ba désordre ebandaki, ba nzembo pe orchestre TEL ekomi kobima na kombo ya Auteur-compositeur mosusu, kombo ya orchestre mosusu, cas ya Bella-bella na Grands Maquisards ekoki ko témoigner oyo nazali koloba, nabanzi bolandaki ba conflits oyo ba situation oyo ebotaki na mboka, na tango wana.
Na ba pays misusu ya Afrika, lokola na Togo kuna na Lomé basalaki ba studio ya sika "La nouvelle marche", na Brazzaville lokola studio ya sika esalamaki, na Kinshasa totikalaki kaka na vielle mère to koko ya Mazadis, sans studio d´enregistrement puis na ba 45 Tours.
Ba vieux Roche na Verckys, moko na moko na ndenge na ye, basengaki na Leta apesa bango ba installations ya Philips, kasi Leta aboyaki, pe ba mbula elekaki mingi, na sima Leta ayaki kotekela Mazadis ba matériels électriques ya Philips, puis Mazadis na tour na ye atekelaki ba usines oyo bazalaki na besoin ya ba matériels électriques comme pièces de rechange. Ba travailleurs ya Philips na tangu ya Philips ekangaki usine, Mazadis awelisaki ko engager ba techniciens indispensables ya Philips, lokola batu ya production, galvano-plastie (production ya ba matrices), etc... nionso po na ko casser concurrence.
Comme un malheur n´arrive jamais seul, ba granulées plastiques (matières premières) po na fabrication ya ba disques, na Banque du Zaïre ezalaki repris te na ba importation prioritaires, esika tomonaki babandaki kobuka ba disques ya kala po nakosala na yango ba disques ya sika, et de quelle qualité, tuna nga, nga natuna yo, bongo totunana.
Siatuation ya ba matières prémières ebendaki d´abord fermeture ya usine Mazadis, esika Ya Fuala Franco akendeki kobondela Directeur ya cabinet ya Président Mobutu, Citoyen Bisengimana Rwema, azongisa mondele ya kala ya Mazadis, comme associé, po tozua moyen ya kozua matières premières, esika Fonior ya Bruxelles ezongaki avec 60 pourcent ya ba parts, Mazadis akomaki minoritaire na kati ya société.
Esika maison Fonior atinda ba matières prémières, talaka likambo ya somo, ba Noko oyo batindi ba containers ya ba matières mélangées na ba cailloux, ba travailleurs ya Mazadis bazuaki mosala mosusu ya kobona ba matières na ba TAMIS, lokola batu oyo balukaka ba diamant. Situation oyo esalaki ke matières premières oyo Fonior atindaki ebimisaki kaka 20 pourcent, soit 80 pourcent ya mabanga.
Ba oyo bazalaki na motema ya ko investir na domaine ya production musicale, bazalaki décourager, puisque ba avantages nionso pe lisusu injustice ya makasi ekotaki na domaine wana. Awa nakokota na détails te...
Nakopesa kaka exemple moko, lokola Leta aboyaki ko céder na ba vieux Roche pe Verckys usine ya Philips, lisusu batekiseli yango Mazadis, esika Vieux Georges Kiamwangana Mateta Azola Nzimbu dit Verckys azuaki likanisi ya ko monter usine na ye, abetaki libaku, batekisaki usine de pointe moko ya ba disques na Poto, ye asombaki ba matériels nionso ya usine oyo, alors que ba Noko bayebaki malamu na ba mbula ezali koya ba CD ekobima, puisque ba revues scientifiques ezalaka na Poto na chaque domaine tel que médecine, audio-visuel etc...
Biso na Congo-kinshasa en particulier et na Afrique en général, nani amonaka ba revues oyo nionso... tuna nga, nga natuna yo, yango nalobaki kozanga koyeba ezali liwa ya ndambo. Tala esika Verckys abetaki libaku na lokolo ya mwasi to libaku mabe.
Maison Fonior na Bruxelles, na ndenge babotolaki ye usine na zaïrianisation est-ce que akokaki lisusu kozala na makasi ya kosala quoi que ce soit na Mazadis, côté ya Mazadis na Kinshasa, ye moko Ya Fuala Franco ayebaki malamu, na zaïrianisation bapesaki usine wana na motu mosusu, vieux Mpanu-Mpanu (Mindule ya Zaïre). avant babotola yango pe baya kopesa ye yango, Ya Fuala azali zoba te, ayebaki motu na ye malamu, oyo tobengi Vieux Seskoul, na likambo ya kobotola biloko, est-ce De Mi Amor akokaki kozua makanisi ya ko moderniser usine Mazadis, jamais, but na ye ezalaki kaka ko exploiter Mazadis, un point c´est tout.
Sam Mangwana en bon visionnaire, aliyaki na ye coin avant, tangu makambu eyaki ndongo, ba musiciens talentieux nionso ya Congo-Kinshasa balandaki lokolo ya Mwana Nzoku, tii ndenge na ba musiciens oyo ya basi babandaki koliya coin, cas ya ba Tshala Muana, Abby Suriya et consorts...
Esika tomona ba miziki ya ba pays mingi ya Afrika oyo ekoki komekana na les 2 Congo te, emataki ngenge, alors ke ezali ba musiciens congolais bango moko batu bamatisa ngenge ya ba miziki ya ba mboka oyo ya Afrika.
En d´autres termes bakoki koloba un manque à gagner pour la musique ya les 2 Congo, foti ya nani, foti ya commercant, commercant ye nani, commercant ye ZAIRIANISATION, lopango nionso moteki, nani akosombela moninga....
Oyée


c: text/html

text:
DOWNLOAD MON HISTOIRE BY MIKE KALAMBAY - MP3, MP4 & LYRICS
Mon Histoire Lyrics
Oui Seigneur ,
Je viens te temoigné toute ma gratitude
A travers cette partie de mon histoire,
Mon histoire avec toi jesus.
Naye liboso nayo ooh
Kosopa nde motema na ngai,
Na loba nionso osaleli ngai eeeh,
Oyo saleli nga eleki minene.
Naye nayo yo Yesu kosopa nde motema
Oyo ngai eeh ngai nazui pe lisolo yako beta,
Yako betela ba ninga na ngai
Na loba nionso osaleli ngai ,
Oyo osalela nga eleki minene.
Yaweh nga moto bazalaki
Kobenga nga Salomon
Opikola ngai na salon
Okitisa nga na chambre
Olandi nga na chambre
Okuti nga na etoko
Ozui nga na etoko
Omatisi ngai na mbetu
Olandi ngai na mbeti
Opesi nga pongi
Ba cauchemars, ba attaques ya batu
Tu as gagné
Ba ndoto na nag ekoma nde ba rhema
Yahwe osua nga mosika na ngolu
Alatisi nag chemise kaka ,a ngolu
Olengela nga etumba kaka na ngolu
Ata lola nakokota na ngolu ee
Bolingo na yo yesu na ngai eeh
Etindi nga nayemba loyenbo
Nagumba mabolongo ya motema na nga
Nanuaka ùotole ya bimbebo na nga
Nafungoli robinet ya masanjoli
Pe bongo nasopa maloba mpaka malasi
Naloba nionso osalie ngai eeh
Olongisa nga mowumbu na Satana
Oyo ezalaki mosika ekomi pembeni
Oyelisi pete nionso ezalaki makasi
Okamuisa ngai ndenge
Omensena kokamuisa
Nabala, nasala efforts te
Yesu, naboti, nasali efforts te
Nakoma mwana na nzambe
Na makasi ya nzoto te
Okomisa nga mosali, nasali efforts te
Nionso wana Yesu Nzambe na ngai
Bolingo na yô pona ngai
Mawa na yo pona ngai
Eh Yahwe, oza bolingo
Eh Yahwe oza malamu
Ehh yahwe namoni na miso
Bilaka na yo
Bolingo na yô pona ngai
Mawa na yo pona ngai
Nionso ya yo ekomi ya ngai
Elonga na yo ekomi ya ngai
Esengo na yo ekomi ya ngai
Kimia ozali ekomi ya ngai
Bokonzi na yo ekomi ya ngai
Kembo na yo ekomi ya ngai
Eh Yahwe (Yaaahwe)
Oza bolingo (Bolingo na y onde kombo na yo)
Eh Yahwe (Bolamu na yo pona nga)
Oza malamu (Yesu okanisi osali yango na nko nzambe ya bomoyi)
Ehh yahwe (Yahwe Yahwee)
Namoni na miso
Bilaka na yo
Bolingo na yô pona ngai
Mawa na yo pona ngai
Nionso ya yo ekomi ya ngai
Elonga na yo ekomi ya ngai
Esengo na yo ekomi ya ngai
Kimia ozali ekomi ya ngai
Papa olongolo maladie
Bokonzi na yo ekomi ya ngai (Obengana soucis Osilisa kokela)
Kembo na yo ekomi ya ngai
Yahwe, yahwe, yahwe na ngai
Yahwe, yahwe, yahwe na ngai
Eh Yahwe (Yaaahwe)
Oza bolingo (Bolingo na y onde kombo na yo)
Eh Yahwe (Bolamu na yo pona nga)
Oza malamu (Yesu okanisi osali yango na nko nzambe ya bomoyi)
Ehh yahwe (Yahwe Yahwee)
Namoni na miso
Bilaka na yo
Bolingo na yô pona ngai
Mawa na yo pona ngai
Nionso ya yo ekomi ya ngai
Elonga na yo ekomi ya ngai
Esengo na yo ekomi ya ngai
Kimia ozali ekomi ya ngai

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mayangani ya minene
MAYANGANI YA MINENE
Liyangani ya 2014 oyo esangisaki mikili mingi—Batatoli ya Yehova bazali koluka liboso Bokonzi
Talá na video oyo ndenge bandeko oyo bauti na mikili ndenge na ndenge bazali koya koyangana mpo na koyekola makambo etali Bokonzi ya Nzambe.
MAYANGANI YA MINENE
Liyangani ya 2014 oyo esangisaki mikili mingi—Batatoli ya Yehova bazali koluka liboso Bokonzi
Talá na video oyo ndenge bandeko oyo bauti na mikili ndenge na ndenge bazali koya koyangana mpo na koyekola makambo etali Bokonzi ya Nzambe.
Lisangani ya Mikóló-Bakambi elendisi Batatoli ya Yehova na Russie mpe Ukraine
Bandeko ya Lisangani ya Mikóló-Bakambi basalaki vizite na Russie mpe Ukraine mpo na kolendisa Batatoli ya Yehova oyo bazali konyokwama mpo na yikiyiki ya makambo ya politiki.
Liyangani ya monene na Israël
Na mboka oyo bato bakabwani mbula koleka zomi mpo na makambo ya ekoló mpe ya losambo, bato ya mboka yango bakamwaki komona bomoko oyo bato ya bikólo ndenge na ndenge bazali na yango na eleko ya molunge na 2012 na Tel Aviv.


text:
ndeko Messager ba nzembo ezongisi nga na bo muana na nga haaa kin...periode oyo marie claire (rocherette) azalaki voisine na biso na bandal na av maduda et tango vieux ley ensemble naba rocherette
misusu bazalaki koya na voiture kozua marie claire bakende rep ezaliki ba moment moko ya grand plaisir pona biso.....Messager ozomona te ke ba rocherette bazalaki naturelle koleka
ba danseuse ya lelo.... po ya lelo ambi eleki trop
godis
ndlr: Ndeko godis,ndenge kaka olobi. Non seulement bazalaka naturelles, ebineli na bango ezala na pudeur.Babandaka kobina na maputa,ba caleçons te.


text:
Kotangisa, mingi mingi ezalaka : « Fanda nye. Yoka makambo nazali koloba na yo. »
Momekano ezalaka :
« Yebisa ngai, na maloba na ngai, makambo nayebisaki yo. »
Continuer la lecture de Kotangisa po na komikelela mosala
Na video oyo, ndeko Gerard Kanabasau azalaki kotuna ngai na oyo etali tina ya lingala na oyo tobengaka « mondialisation ».
Continuer la lecture de Na mondialisation, okosalela Lingala nini ?
Eyaka mbala mingi bayebisa ngai : « koya na balojiki na yo awa te ».
Na ngai, na balojiki na ngai, tobendanaka.
Continuer la lecture de Koya na balogique na yo awa te!
Nayambamaki epayi ya ndeko Christian Bosembe. Tosololaki na oyo etali mopelengano ya nkota (politiki ya minoko) po na kopika bomoko ya Ekolo pe kotombola malonga ya kelasi na mboka Kongo.
Continuer la lecture de Quelle politique linguistique pour consolider l’unité nationale et améliorer la qualité de notre enseignement?


text:
Mikano mya botikami bwa Colonel Kapend na basusu mitangamaki butu boleki na télévision nationale.
Liyebisi lyango lilobi ete mokonzi ya mboka alingi "alakisa bomoto, bolimbisi, bosembo mpe boyokani na ntina ya kosangisa bana mboka na mbongwana ezali kosala".
Mikano myango mikitisi mpe etumbu ya bakangami baike.
Baye bafundama na makambo lokola moyibi ya misolo mya l’Etat, kanyaka, kozwa basi to bato ba makasi, mbeba ya kobebisa kimya, mbeba ya bomoto, kozwama na minduki mpe makambo masausu ma lolenge wana bazwi ngolu ya mokonzi ya mboka te.
Colonel Kapend, gendarme katangais ya kala oyo awumelaki na Angola, azalaki Aide de camp ya nkondo président LD Kabila.
Na bosambisami bwa ye, colonel Kapend andimaki ete abomaki na nkanda mokengeli ya LD Kabila oyo awutaki kobeta masasi na mokonzi ya mboka (LD Kabila).
Colonel Kaoend na bato basusu bawangana ete babomaki LD Kabila mpe basengaka bobandelami bwa bosambisami na bango.


text:
"Cohabition to coalition ekozala lisusu te, ekomi makambo ma kala," elobi M. Kabund.
UDPS nde ezalaki llingomba lya suka président Tshisekedi ayambaki na suka ya misala ya koyoka bato azalaki kosala wuto pene na mposo misato.
FCC, lisanga linene ya Joseph Kabila elongo na lingomba lya ye PPRD, eboyaki kozala na boyoki bato.
"Toboyi te masolo na président Tshisekedi kasi yango esengeli esalama kolanda misala ya boyokani na biso mpe etosa Buku likonzi," elimbolaki ngambo na ye kalaka mokambi molandi ya PPRD, Ferdinand Kambere na mituna ya VOA Lingala.
Mpo na M. Kambere, ezali na lolenge mosusu te majorité ekoki kobongolama na kati kati ya misala ya ndako ye bokeli mibeko, kolanda mibeko mpe Buku likonzi.
Président Tshisekedi abengisaki boyoki bato na ntina ya kokela liboke ya sika ya kokamba mboka mpo libala kati na CACH, lingomba na ye, na FCC lipesi nzela te ete mboka ekende liboso nsima na mibu mibale.
Matata mazali makasi kati na mangomba mabale maye mingi mpenza wuto mokonzi ya mboka atiaki bazuzi basato na Cour constitutionnelle.
Mpo na FCC, mokonzi ya mboka abukaki Buku likonzi.
Ngambo ya Lamuka (opposition) eye ezali sika kokambama na Martin Fayulu ya ECIDE mpe ezalaki te. Kasi Jean-Pierre Bemba na Moïse Katumbi bango bazalaki.
Esengeli kozela lisikulu mokonzi ya mboka akosakola mikano azwi nsima na koyoka bato.


text:
Swisi
Swisi ezalí esé tǒ ekólo o ntéi ya Erópa ya límbe. Ezalí o katikáti ya Erópa kasi ezalí o Lisangá lya Erópa (Union Européenne o lifalansé) tɛ́.
Ekabwání o monyɛlɛ tǒ Ɛ́sita na Otrish mpé Liechtenstein, o límbe tǒ Wɛ́sita na Falansia, o Súdi na Italya mpé o Nola na Alémani tǒ Zemani.
Ezalí esé na kimya, esálaka etumba tɛ́ tíí mibú 150.
Nkómbó ya mpénza ezalí Confoederatio Helvetica. Ezalí nkómbó o lokótá la latɛ́. Bato ba Swisi balobaka lifalansé, lialemani, litaliani tǒ liromanch.
Mbóka-mokonzi ezalí Bern. Mbóka elekí monɛ́nɛ ezalí Zurich.
Lokótá[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Lialémani (63.7%), lifalansé (20.4%), litaliano (6.5%) mpé liromanch (0.5%) izalí nkótá ya Letá ya Swisi.
Lisapo[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Ekakoli ya molayi: Lisapo ya Swisi
Politíki[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Ekakoli ya molayi: Politíki ya Swisi
Bakanton (Provinsi Fedelali)[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Ekakoli ya molayi: Bakanton ya Swisi
Jyografi[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Ekakoli ya molayi: Jyografi ya Swisi
Bâtiments, Monuments[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Le Messeturm à Bâle
Le Glacier Express sur le viaduc de la Landwasser
L'Engadine
Le Piz Bernina
Le barrage de la Grande-Dixence
Le couvent d'Einsiedeln
La rampe sud du Saint-Gothard
L'Hotel de ville de Bâle
Mont La Jungfrau
Face nord de L'Eiger


text:
Rapport ya Commission ya makoki makakolaka te eye ebimisamaki kala te etie mokoloto likolo na lintomba lya bakambi ba Amerika lya kobunda mpo na makoki ma bomoto bo’ malako matambwisaka politiki ya bikolo bya bapaya ya Etats-Unis, elobi Peter Berkowitz, Directeur ya Politiki ya mabongisi ya Département d’Etat:
“Na boke, ezali na ntina mingi ete bakambi ba biso baloba na bokasi mpo etali bondimi ya Amerika bovandisama na Lisakoli lya Lipanda lya Amerika, bovandisama na lolenge ya mbulamatari eye bokonzi bonso bowutaka na mokano mwa baye bakambami. Mpe ntina ya yambo ya mbulamatari ezali kobatela makoki ma loboko’ ma bato banso. Kobunda mpo na yango ezali eteni ya ntina mingi na politiki ya Amerika mpo na bikolo bya bapaya.”
Rapport ya Commission emoni mpe ete Etats-Unis ekoki kozala makasi mingi na kobunda mpo na makoki mabomoto soki ekobatela makoki maye kati na mboka, elobi M. Berkowitz.
Mpe mpo na kosukisa, makoki mabomoto masengeli makolisama na kati na bato, bongo nde makovandisama na makasi na culture politique to lolenge bato babika politki, elobi Directeur Berkowitz:
“Bobatelami bwa mamkoki mabomoto, bitumba mpo na makoki mabomoto, ezali te maye masalamaka na mpwasa. Esengeli ekolisama. Ekolisamaka ndenge nini? Ekolisamaka na mabota, na bisika bato bavandi to ba communautés, na misala mya biteyelo to système éducatif, na culuture politique publique to bizaleli ya politiki bya bato songolo biye bitiaka o’boso mayoki nab ana mboka baike, biye bisalakisa bango kotosa makoki ma bato banso.”
Mpo botomboli makoki maboto bologna na libanga, eyebisi directeur Berkowitz, ezali na lintomba ete totia te makani kaka na Lisakoli lya Lipanda, kasi na Lisakoli lya Molongo mpo ya Makoki mabomoto mpe lokola, na ntina ya koluka likonzi lya makoki maye makozala lokla bendele mpo na politiki bisika binso.
Anncr: Ezalaki makanisi ma manosi lolenge mbulamatari ya amerika emonaka makambo.


text:
Culture/Edu
samedi 16 octobre 2021
-
octobre 13, 2021
Film "Ndzobi" ya cinéaste brazzavillois Mike Yombi eponami na Fespaco
Film ebengami “Ndzobi” ya cinéaste brazzavillois Mike Yombi eponami na Fespaco (Festival panafricain du cinéma et de la télévision de Ouagadougou) eye ekosalama wuto le 16 kino 23 octobre 2021 na Bukinafaso. “Ndzobi” ezali film na ya mitano M. Yombi asali, kasi ya liboso ya kotekama.
-
octobre 13, 2021
VOA60 Lingala 13 octobre 2021
+Assemblée nationale ebwakisi motion ya défiance ya bayi FCC mpo na ministre Kibassa na likambo lya RAM +Mopanzi sango Sosthène Kambidi atikami na mwa ntango na bolukiluki mpo na bobomi ya ba experts ya ONU na Kasaï +Film "Nzobi" ya cinéaste Mike Yombi endimami na Fespaco
-
-
-
septembre 23, 2021
Ndenge ya kosala mpo makala na nkoni ekosilisa nzamba te ?
Basali makala mpe nkoti bakutanaki na Kinshasa mpo na koluka mayele ya kosala ete nzamba esila te. Likita lyango lisamaki na lisungi lya PNUD. Nathalie Sekabuhoro atunaki mokambi ya Direction gén. Ya nzamba/Min. Envir. Et Dév. Durable, Ir. José Ilanga.
-
septembre 20, 2021
Police epekisi mindule ya Werrason na Zenith ya Paris le 25 septembre
Mokambi ya police ya Paris, na France, apekisi concert to mindule alanga nzembo Werrason to Noël Ngiama Makanda esengelaki abeta na lingomba lya ye Wenge Musica Maison Mère le 25 septembre 2021 na 20h00 na Zénith Paris.
-
septembre 19, 2021
Lokua Kanza alobeli mosala akosala bo' "ambassadeur national" ya Unicef
Alanga nzembo Lokua Kanza atiamaki wuto le 8 septembre 2021 "ambassadeur national" to ntoma ya mboka ya Unicef, misala mya ONU mpo na bana mpe mateya. Marius Muhunga atunaki ye soki mosala nini akosala. Totala.
-
-
-
septembre 10, 2021
Ba états généraux ya kelasi ya likolo mpe universités ya RDC ezo'banda na Lubumbashi
Banganga mayele mpe bato basusu, na motango ya 300, bazali kokutana wuto vendredi 10 septembre 2021 na Lubumbashi, na ba états généraux ya Enseignement supérieur mpe universitaire, Narval Mabila, na Lubumbashi, azwaki ndimbola ya motambwisi ya bokutani boye, professeur Antoine Tshempe. Totala.
-
-
septembre 01, 2021
EXETAT: Bakonzi babale ya biteyelo bakimi na misolo mpe balakisi bakangami na kosalela bana kelasi examen
Bakonzi ya biteyelo babale bakimi na misolo ya bana kelasi (frais d’inscription) mpe balakisi babale bakangami na kokosana ete bazali bana ba kelasi mpe kosala examen d’état na esika ya ba élèves na Sud-Kivu, elobi bakambi ba inspection ya biteyelo.


text:
Boklísto
Boklísto (tǒ bokrísto, mpé na lifalansé balobi christianisme) buzalí bonzámbe (relijió) bwa balandi ba Yésu wa Nazaleti. Bonzámbe buye buzwí nkómbó ya yangó, na nkómbó ya moyángeli wa yangó wa libosó - Yésu - óyo ayébaní mpé na nkómbó ya mobikisi, tǒ mpé Krísto na ligresi (lokótá la Gresi). Boklísto buzalí mpé relijió mɔ̌kɔ́ o káti ya relijió ísató ya balandi nzámbe mɔ́kɔ́ : Boklísto, Islamu na Boyúda). Lokóla o káti ya relijió isúsu íbalé, bakrísto basambelaka nzámbe óyo bato-mayɛ́lɛ babengí Nzámbe ya Abalamu (tǒ ya Abrahama).


text:
El Memeyi Murangwa
03/06/11
Kulutu Honore Ngbanda Nzambo ko Atumba abimisa lisese moko ya makasi tango alobaki ete “ Kozanga koyeba eza liwa ya ndambu”. O mokolo mwa lelo emonani polele ete Bana Congo bazangi kososola po bayeba penza monguna ya mboka na bango.
Banda ki koloni ya ba noko, Bana Congo Belge na Ruanda-Urundi, bafandaki na kimya nyoso, lisanga pe boboto. ` Sima bozwi bonsomi mboka ina isato ekolisa bondeko pe lisanga ba bengi na lopoto CPGL ezalaki kotangama lokola ndakisa na etando nyonso ya mboka Afrika.
Nini penza eyaki kobebisa bondeko? Bino moko boyebi ete Congo ekomaka banda 1960 mboka ya ekimelo po na bato nyoso oyo bazangaki kimya na ma mboka oyo ezuami nzinga-nzinga ya RDC. Ezala bandeko oyo bazalaki kowela bonsomi na bango lokola Zambia, Angola, Na Afrika ya Ngele, banso bayaki koluka lisalisi epayi ya Nkoy mobali, Mobutu Sese Seko ya mboka Zaire.


text:
Dr Mukwege azali moko na baye basengaka botiami na misala ya rapport eye etanga koleka mbeba 600 kati na 1993 kino 2003.
"Bokangami mpe bofundami na M. Roger Lumbala na Paris ezali ntaka ya liboso mpo na misala mya sembo mya molongo mpe bitumba na bozangi etumbu boye bosala ete bana mingi ba Congo mpe bapaya baye bafundama kosala yango bakoba kobika na kofulukisama," ekomi Dr. Mukwege na compte Twitter na ye.
Rapport yango ebimisaki na 2010 kasi etiamaki nanu te na misala.
Roger Lumbala, mokambi ya RCD-N (Rassembment congolais pour la démocratie nationale) moko na mangomba ya basimba minduki ya kala, akangamaki na Paris mpo na mbeba ya bomoto na bitumba ya 2002 na Ituri.
Parquet national antiterroriste ya France elobi akangamaki samedi.
M. Lumbala amemamaki na bazuzi na kofundama na kozala na mbeba ya bomoto mpe kati na lingomba likelamaki na ntina ya kosala mbeba yango na bitumba bibengamaki 'Effacer le tableau'," elobi parquet .
Rapport mapping ya ONU ebimisamaki na 2010 mpe etangaki koleka mbeba 600 kati na bitumba mibale misalamaki na 1996-1998 mpe 1998-2003.
RCD-N efundamaka na kozwa basi na makasi, koboma bato pamba pamba, komema bato, kokata bato mpe kolya bato na bitumba ezalaki kosala wuto 1998 na Ituri.
M. Lumbala, na mibu 62, akomaka ministre na 2004-2005 na mbulamatari esalamaki nsima na dialogue ya Sun City.
Misala mitala mbeba ya bomoto ya parquet ya Paris milobi mikangi ye mpo ya molongo mopesa yango mpifo ya kolandela makambo ma motindo ya boye.
RCD-N esimbamaki na bayi Ouganda lokala MLC (Mouvement de libération du Congo) ya Jean-Pierre Bemba oyo atikamaki na CPI (Cour pénale internationale) na 2018 nsima na pene na mibu zomi ya boloko.
MLC mpe efundamaka na makambo ma lolenge wana.


text:
M. Museveni na mibu 35 ya bokonzi, akotikala na ebonga na ye mpo na mbala ya motoba.
Alanga nzembo mpe mokeli mibeko Robert Kyagulanyi oyo ayebani na nkombo ya Bobi Wine, azalaki mbanda na ye ya makasi na maponami maye. Azwi 34,83%.
Bato basusu zomi mpe bazalaki na maponami mango.
M. Museveni azali na mibu 75.
M. Museveni akotaka na bokonzi na 1986 bo’ motomboki.
M. Museveni afundamaka na bokonzi ya makasi.
Wuta novembre bato 54 bakufaki ntango police ekangaki Bobi Wine yambo na kotika ye.
Mbulamatari ekataki ba réseaux sociaux mpe messagerie na maponami mangol.


text:
RDC : Mpaka Mwana Matiki Ntotila parle de Mvuluzi Kimbangu Diantungunua !
- 28 sept. 2021
- Par Freddy Mulongo
- Blog : REVEIL FM INTERNATIONAL FREDDY MULONGO
RDC : Mpaka Mwana Matiki Ntotila parle de Mvuluzi Kimbangu Diantungunua !
Freddy Mulongo Mukena, Réveil FM International
Chacun doit allumer son "Mwinda" pour lui-même, sa famille et ses ancêtres. Il faut Ko Bima Na Nzamba pe Komiyeba po na Kozua Kimpwanza ! Nzambe azali Nzambe ! Nani a koki koyeba muntu moko aya na mokili oyo , asala bikamua na kombo na ye , Baboma ye 59 fois akufa té, a sambela te , a sala jeûne te , akufa te , 30 ans na boloko, 120 fouets par jour, abotama na nzela ya muasi te, mutu wana azali ? Sikoyo na banzembo bayembaka balobaka : yesu moninga malamu , yesu mobali ya libala , yesu commando , yesu yaya na nga , nabala yesu . Sikoyo lokola azali Nzambe , est-ce que Nzambe azalaka moninga na biso ? Nzambe azalaka yaya na biso ? Nzambe azalaka mobali na biso ? Nzambe azalaka mobali ya libala ? Nzambe azalaka commando ? Toutes ces qualifications sont de parole ne l'air des âmes perdues, qui vivent les tenèbres cauchemadesques. Kozanga Koyeba ezali Liwa. Mpaka Mwana Matiki Ntotila azongisi biyano na mituna na biso po tososola Mvuluzi Kimbangu Diantungunua.
1. Réveil FM International: Mpaka Matiki Pona nini babengi yo Mwana Ya Kimbangu Diantungunua ? Ozali Mwana na ye physique to ya molimo ?
Mpaka Mwana Matiki Ntotila: Babengi ngai Mwana ya KIMBANGU DIANTUNGUNUA mpo TATA apona koko naye moko oyo afandi na ndaku naye pona ko sungaka ye.
Biso nioso tozali Bana pe Bakoko ya TATA KIMBANGU DIANTUNGUNUA, kasi moko kaka nde azalaka pembeni naye . TATA alingi Bakoko naye nioso ya mingi, ba yaka pe ba zongaka epayi baboti na bango. Kasi koko moko kaka atikalaka na TATA KIMBANGU DIANTUNGUNUA.
Tala tina ba bengaka ngai Mwana ya KIMBANGU DIANTUNGUNUA.
2. Réveil FM International: Pona ni biso Bana Kongo tozali na pasi ya ko ndima Mvuluzi Kimbangu Diantungunua ? Bobungi na biso ewuti wapi ? Soki ozali kotambola soki obungi nzela tozongaka na sima. Pourquoi po na makambo ya molimo na biso to zali na pasi ya ko ndima bobungi na biso ?
Mpaka Mwana Matiki Ntotila: To kangama makasi na consolation oyo bapaya ba memelaki biso na fimbu. Milimo na biso ezoka ya mingi, yango ba nzoto na biso ekota coma. Ata tomoni na biso ete nzela tozali kolanda yango te, kasi tokoki kobima yango te, mpo makasi ezali te. Batu bazalaki kobeta biso fimbu ba kenda kala, kasi tozali kaka na somo na bango.
3. Réveil FM International: Bokesi ezali nini entre Bena Kongo ? Bana 'Kongo ? Bakolo Kongo ? Bana Bilaka ? Bana Elonga ?
Mpaka Matiki: Ba kombo nioso otangi ezali ba groupe oyo bazali kotanga kombo ya TATA na biso. Batu na batu na ndenge ba yebeli ye. Basusu babengi TATA na kombo ya Mvuluzi, Simon Kimbangu, prophete... Kasi biso tobengi ye TATA KIMBANGU DIANTUNGUNUA.
Ya motuya na miso ya TATA KIMBANGU DIANTUNGUNUA ezali moko na moko akoka kokoma Mwana Bilaka. Soki okoluka oyeba Mwana Bilaka to Bana Bilaka bazali ba nani? Bana Bilaka bazali Bana oyo ba telemisa Dalapo KIMBANGU DIANTUNGUNUA, ba telemisa Mwinda KIMBANGU DIANTUNGUNUA pe na maboko basimba Likonga KIMBANGU DIANTUNGUNUA.
Koloba ke ozali mwana ya Mvuluzi ezali malamu, kasi ya motuya na miso ya TATA ezali soki ozali mwana eleka .
4. Réveil FM International: Tata Simon Kimbangu na Kimbangu Diantungunua bazali mutu moko ? Bokeseni ezali na nini ?
Mpaka Mwana Matiki Ntotila: Simon KIMBANGU to KIMBANGU DIANTUNGUNUA azali mutu moko. Kasi bokeseni ezali na ndenge nini oyebeli ye.
Pona batu misusu, ba oyo ba kangama makasi na lokuta bapaya ba memelaki biso, azali prophete to envoyé soki ya nani.
Pona ba oyo ba lamuka na pongi pe bakoma na Mwinda, ba bengaka TATA na biso KIMBANGU DIANTUNGUNUA.
5. Réveil FM International: Kongo Dia Ntotila ezali Mboka esantu. Soki totali réaction ya Église Kimbanguiste po banda régime ya Mobutu ti lelo, ata condamnations moko te bo na régime oyo ezali ko nyokolo bantu. Est-ce que Mvuluzi Kimbangu Diantungunua aseplaka na ba injustices pe ba dictatures ?
Mpaka Mwana Matiki Ntotila: Ba Kimbanguistes ba bengaka TATA na biso Simon Kimbangu pe balobi azali envoyé. Soki ozobgeli eyano towuti kopesa na motuna eleki, oko sosola ete bandeko na biso ba Kimbanguistes, esengeli na bango, ba lamuka na pongi pe bazua Mwinda.
TATA KIMBANGU DIANTUNGUNUA azali juste, akoki ko sepela na injustice ata moko te. Ba dictateurs ba dondaka pona na tango moke, oyebi te ba sukelaka wapi.
6. Réveil FM International: Indépendance Cha Cha 30 juin 1960 ezala ya lokuta. Kimpwanza ya mibalé ezali ya suka. Mosusu ezali te. Il faut kosala nini po échec ya oyo ya liboso ezongela te ? Ba préalable nini Kimpwanza dia zole esalema na kimia ?
Mpaka Mwana Matiki Ntotila: Indépendance ya le 30 juin 1960 ezali raté. TATA KIMBANGU DIANTUNGUNUA alakisaki mindele oyo ba lingaki ba mona. Bapaya ba bimaki mboka na lombango pona kopesa biso lipanda na biso.
Problème ezali ke ba tata na biso bazalaki ya kobongama te mpo bakamba mboka ya KIMBANGU DIANTUNGUNUA.
Na table ronde ba tombolaki Bonkoko na biso te, ba lingaki bakoma ba evolué. Tala likambo ebebiselaki biso lipanda ya 1960. Ba leaders na biso ba kotaki kotaki ba ndako ya mindele pe milimo na bango ekangamaki na mitambo ya bapaya.
Kasi Bana Bilaka pe Bana Elonga ba ko kosama ata moke te.
Esengeli na biso to miyeba pe to mindima mpo bapaya ba botola Kimpwanza na biso te.
7. Réveil FM International: Po na nini Bana Kongo bazali na bolembu ya kokumisa Nvuluzi Kimbangu Diantungunua ? Ezali paresse to kokangama ya molimo ? To sala nini ?
Mpaka Mwana Matiki Ntotila: Milimo na biso ezoka ya mingi. Ezali pete te pona ko bikisa molimo. To landela kaka ba ndoto na biso pe to pusa matoyi na oyo Bana Elonga bazali koloba, esengo ekoya ko botama na mitema na biso.
Ekozala malamu mingi soki bandeko ba sosoli yambo balota ndoto ya suka. Soki bakoki ko sosola te, ekozalela bango pasi.
8. Réveil FM International: Na RDC, na balabala moko ba Binzambi Nzambi mitano to muambe. Bato bazali Kosambela mais Mboka ezali kotambola kaka te...
Mpaka Mwana Matiki Ntotila: Ezali nde ba magablo etonda na ba balabala na biso. TATA MPUNGU, TATA KIMBANGU DIANTUNGUNUA to BAKOKO ba yokaka eloko moko te na bisika wana. Tango Bana ba kozua KIMPWANZA na bango, ba ko miyeba pe mindima. Bana ba kokima bisika wana na bango moko. Pasi ezali ko kotela mboka na bisika wana.
9. Réveil FM International: Makanisi na yo po na mboka esantu ?
Mpaka Mwana Matiki Ntotila: Lokola biso Bana Bilaka pe Bana Elonga to telemi, na ngonga moko boye, pasi na biso ekokoma na suka. Tozali komema lisungi na biso mpo bandeko na biso baya ko lamuka na pongi, kobima na potopoto pe na zamba. Mopepe ya makasi ekoleka, soki ekuti yo ya ko kangama na potopoto ekozala pasi mingi. Kongo ezali paladisu na biso bayindo, esengeli to sepela na oyo TATA KIMBANGU DIANTUNGUNUA alambeli biso.
10. Réveil FM International: Mvuluzi Kimbangu Diantungunua azali Kimbanguiste ?
Mpaka Mwana Matiki Ntotila: TATA KIMBANGU DIANTUNGUNUA Azali TATA, MFUMU, MOLIMO SANTU, MWINDA, KITALATALA.... Azali nioso pona biso, kasi Azali Kimbanguiste te. Ba Kimbanguistes bayebi DIANTUNGUNUA te, ebongo akozala Kimbanguiste lolenge nini?
Matondo, matondo, matondo mingi koko MULONGO MUKENA ya Réveil FM International na ko telema na yo. Na nzela na yo bayindo mingi ba koya ko lamuka na pongi na bango.
TATA KIMBANGU DIANTUNGUNUA Apambola yo ya mingi pe Apambola ba oyo ba kotanga yo
Le Club est l'espace de libre expression des abonnés de Mediapart. Ses contenus n'engagent pas la rédaction.


text:
You may also like. Bipayi yo ofandi yamba Loyembo ya mitema Maboko totomboli likolo Hosanna.. Bipayi ofandi yamba Loyembo ya mitema Maboko totomboli likolo Hosanna kembo nayo Moha La Squale Pourquoi. Aliquam 27 may Vous êtes passionné e de musique? Paroles de chansons de Mike Kalambay.
Rejoignez la communauté music expert, découvrez et donnez votre avis sur les nouveautés musicales, et gagnez de nombreux cadeaux! Laisser un commentaire Votre ka,ambay email ne sera pas publiée. To kumambeli motea mobikisi Mokeli ya likolo se Moboko esimbi kondima Ya ba santu eza yo yesu Lilita etikali polele Masiya yesu asekwi Oyo nionso ya ngai ekufaki Esekwi elongo naye. Poèmes et Poésies Découvrez les Poèmes et Poésies disponibles sur notre site: Lilita etikali polele Masiya yesu asekwi Oyo nionso ya ngai ekufaki Esekwi elongo naye Lilita etikali polele Masiya yesu asekwi Oyo nionso ya ngai ekufaki Esekwi elongo naye. Bipayi yo ofandi yamba Loyembo ya mitema Maboko totomboli likolo Hosanna kembo nayo. Nouveaux albums Da Uzi – Mexico.
Paroles de chansons de Mike Kalambay. Fans de musique latine? Loyembo Koyembo Mitema Lyrics. Rejoignez kalamay communauté music expert, omtema et donnez votre avis sur les nouveautés musicales, et gagnez de nombreux cadeaux!
To kumambeli yo mobikisi Mokeli ya likolo se Moboko esimbi kondima Ya ba santu eza yo Yesu To kumambeli yo mobikisi Mokeli ya likolo ys Moboko esimbi kondima Ya ba santu eza yo Yesu.
Mike Kalambay – Loyembo Ya Mitema Lyrics & Traduction
Donec nec justo eget felis facilisis fermentum. Bipayi yo ofandi yamba Loyembo ya mitema Maboko totomboli likolo Hosanna kembo nayo. Subscribe to our newsletter Get all latest content delivered to your email a few times a month. Mike Kalambay Loyembo Ya Mitema. Elsa Esnoult Saint-Martin, motems pleure pas. Bipayi yo ofandi yamba Loyembo ya mitema Maboko totomboli likolo Kalamgay.
Mike Kalambay Loyembo Ya Mitema. Kalambwy etikali polele Masiya yesu asekwi Oyo nionso ya ngai ekufaki Esekwi elongo naye Lilita etikali polele Masiya yesu asekwi Kaambay nionso ya ngai ekufaki Esekwi elongo loyemboo.
Moha La Squale Pourquoi. Donec nec justo eget felis facilisis fermentum. To pusani liboso nayo To memi mbeka ya masanjoli Yamba loyembo ya ba bulami To bonjeli yo nzambe na bomoyi Kiti na yo eza ya seko Mokonzi nayo ya libela Ozali nzambe tozo yembela Kombo na yo Emmanuel. Mobikisi ya mabota ya mokili to belemi to sopi mitema na biso liboso na yo To kumambeli yo mobikisi mokeli ya likolo se moboko esimbi kondima ya ba santu eza yo yesu Lilita etikali polele masiya yesu asekwi oyo nionso ya ngai ekufaki esekwi elongo naye Bipayi yo ofandi yamba loyembo ya mitema maboko totomboli likolo hosanna kembo nayo Bipayi yo ofandi yamba Loyembo ya mitema Maboko totomboli likolo Hosanna kembo nayo.
You may also like. Leave a Comment Your email address will not be published. To kumambeli yo mobikisi Mokeli ya likolo se Moboko esimbi kondima Ya ba santu eza yo yesu Lilita etikali polele Masiya yesu asekwi Oyo nionso ya ngai ekufaki Esekwi elongo naye.
Mike Kalambay – Loyembo Ya Mitema
Découvrez le nouveau phénomène latino et ses paroles ici: Quisque volutpat mattis eros. Bipayi yo ofandi yamba Loyembo ya mitema Maboko totomboli likolo Hosanna. Nouveaux albums Da Uzi – Mexico.
To kumambeli yo mobikisi Mokeli ya likolo se Moboko esimbi kondima Ya ba santu eza kzlambay yesu Lilita etikali polele Masiya yesu asekwi Oyo nionso ya ngai ekufaki Esekwi elongo naye.
Poèmes et Poésies Découvrez les Poèmes et Poésies disponibles sur notre site: Kumama Album Lilita etikali polele Loyenbo yesu asekwi Oyo nionso ya ngai ekufaki Esekwi elongo naye Lpyembo etikali polele Masiya yesu asekwi Oyo nionso ya ngai ekufaki Esekwi elongo naye. Quisque volutpat mattis eros.
Laisser un commentaire Votre adresse email ne sera pas publiée. Paroles de Loyembo Ya Mitema. Nullam malesuada erat ut turpis. Loyembo Ya Mitema Mike Kalambay. Bipayi kalabmay yamba Loyembo ya mitema Maboko totomboli likolo Hosanna kembo nayo


text:
Na nzembo na ye « Constatation », Kisangani Djenga Espérant, atuni makambo oyo ye amoni na mokili. Ezali makambo oyo ye amoni na bomoyi na biso bato awa na se. Yango wana ayembi yango. Alobi :
“nakonzemba, nakokamwa, mongongo na ngai ya mwana Djenga”. Alobi ezali constatation.
Liloba oyo “constatation” ezali na français. Na lingala ezali “bomonoli”. Bomonoli ewuti na komona. Komonola ezali komona likambo pe koloba polele ete omoni likambo yango.
Ndakisa soki bosali likama ya motuka, polisi tango akoya, akomonola likama. Elingi koloba, akomona ndenge likama esalami pe akoloba nani azali na libunga, nani azali na libunga te.
Na kati ya likanisi-likonzi “constatation”, esangisi makelelo minei : komona, kotuna, kokamwa, kolela : « Namoni lisusu boye ; Natuni lisusu boye ; nakamwe ; naleli »
Djenga K amonoli makambo. Yango wana anzembi yango na makomi pe ayembi na mongongo likolo. Yango wana na esika asalela koyemba, asaleli likelo konzemba.
Konzemba ewuti kaka na koyemba, kasi mingi-mingi, baalanga nzembo, po na kosakola, basepela kosalela konzemba (déclamer).
“Mokili ya kala ezalaka ya bakristo, lelo mokili ekoma ya bapagano”.
Tokoki kokamwa na bomonaka motuya ya bandako ya Nzambe pe ya bato oyo bakendeke kuna, koyoka ete Djenga K alobi ete : bakristo bazalaki na kala, kasi lelo ekoma bapagano. Po na nini, alobi boye? Alanga nzembo amoni ete mabe ekoti makasi na mokili. Na mawa na motema, alanza-nzembo alobi : “Ngai moko na mawa nákolela.”
Amonoli motema makasi ya bato ya mokili. Akamwaka ndenge nini, moto azali kolela, bato misusu bazali koseka ye, bato misusu bazali kotyola ye.
Na bomoyi ya moto, alanga-nzembo akesenisi pe lisusu : lobi loleki, lelo pe lobi lokoya. Oyo eleki, eyebani. Oyo ezali, ezali nanu kosalama. Oyo ekoya lobi, oyebi te, liwa pe elakaka te. Tina ya koseka moninga ezali te, po, “pasi ya mokili eponi moto te, pasi ya mokili ezali ya moto nyonso”.
Kala kosala moto mabe, ezalaki kaka na kati ya libota. Kasi ya lelo, bondoki-zoba, mabota “babenda nzoto.” Suka ya motema makasi oyo ekosuka kaka na liwa. Yango wana, Djenga K alaki mwasi na ye Kiazola, bana na ye pe baninga : “Mokolo nakokufa, nakoyeba te. Soki pe riche, soki pe pauvre. Nakoyeba te, mama »
Atuni biteni ya mokili : “Sanza, moyi, mapata, zamba, mabelé pé na mayi… Bino bato bozaláká, Babandá mokili bazali wapi ? Baye babandá mokili bazali wapi ?”
Na oyo etali mitalaka ya makelelo (conjugaison), Djenga K. ndenge amibengaka, asaleli mingi ngonga « eleka efanda » : « babandá mokili, bazalí wapi ? Bondoki etíkálá lisusu ya fami te ; bafami babendá nzóto »
Totanga makomi pe toyoka mondule :
Yoka lolaka ya mwana ya Djenga
Ngo oo
Nakonzémba ee
Nákonzémba
Nakokamwa ee
Nákokámwa
Mongongo na ngai ya mwana Djenga
Nakonzémba ee
Lolaka na ngai ya mwana ya Djenga nakotuna ee
Nakonzémba ee
Nákonzémba
Nakokamwa ee
Nákokámwa
Mongongo na ngai ya mwana Djenga
Nakonzémba ee
Lolaka na ngai ya mwana ya moto nakotuna ee
Mokili ya kala ezaláká ya bakristo ee
Lelo mokili ekomi ya bapagano
Nakokamwa ee
Sanza, moyi, mapata, zamba, mabelé pé na mayi
Bino bato bozaláká
Babandá mokili bazali wapi ?
Baye babandá mokili bazali wapi ?
Ngai moko na mawa nákolela
Moto ákolela
Bato bákoseka
Mpinzoli ya moto, bato bákotyola
Bougie ékopela
Mayi ya miso ékotanga
Natikali lokola zoba ngai moko na mokili
Nákolela
Constatation
Passé ya moto ezali nostalgie
Ezali lisitwale
Ekotikalaka
Kasi l’avenir eyébana te oo
Liwa ya moto ezali surprise
Sé lokola lisano
Bato babandi kolela
Réussite ya moto ezali surprise
Sé lokola lisano
Bato babandi kokamwa
Oo mama aa
Pasi ya mokili eponi moto te
Pasi ya mokili ezali ya moto nyonso
Pasi ya mokili ezali ya moto nyonso
Nakonzémba
Nakonzémba
Nakonzémba
Babandá mokili bazali wapi ?
Ngai moko ná mawa, malole
Naconstater lisusu boye
Namoni lisusu boye
Bato ya mokili,
Maloba sé koloba.
Ózanga mbongo,
Bato bákoseka.
Ózala na nzimbu
Bato bakokumisa.
Nakomi lokola zoba na mokili ngai moko nákolela
Nakomi lokola zoba nákokima mokili, somo
Naconstater lisusu boye
Bondoki ya Kinshasa etikálá lisusu na famille te
Bafamille babéndá nzoto
Bondoki ya Kinshasa, bafamille babéndá nzoto.
Etíkálá sé na misapi ya bato bakolakisa.
Tokómá kolokana sé na bato ya nzela, mama
Mingi bazwa bacoup na la vie, sé po na baninga ya mitema mabe
Basusu basilá sé po ya bato ya quartier.
Mingi basálá baninga mabe, sé po átikala na kompani
Naconstater lisusu boye :
Namoni lisusu boye :
Matanga ekómá façon na façon na Kinshasa
Différence ekaboli bariche ná bapauvre
Liwa ya pauvre, bato bákoseka
Matanga ya pauvre, bato ya kotánga.
Matanga ya pauvre ekowumelaka mingi te.
Bato bákobanga kosala dépense éleka ndelo.
Baye batikali na sima, lobi bakolia nini ?
Matanga ya riche, oyo somo !
Voiture suka suka, lokola défilé
Lopango etondi meke lokola zando
Mabala ekoma kosalama se na matanga
Basusu bayaka kaka se kotala lopango.
Lokumu po na famille, moto ya mbongo akufi.
Lokumu po na famille, moto ya mbongo akeyi.
Oo atiki ebele ya mbongo na famille na ye.
Ékopesa pasi na baye bazwaka te.
Ékopesa soucis na baye bazwaka te.
Mokili pasi, ngai naleli
Moto soki alangwe aleki na nzela, kotumola ye te.
Oyebi te soki ya soucis to pe ya esengo.
Akoya kokatela yo Lingala sé na nsé ya kwiti.
Tika ye áleka malembe.
Tika ye áleka na ye koleka.
Kapesa yela ngai bulangeti po nazipa nzoto.
Kapesa yela ngai vunga po nazipa nzoto.
Mopepe ya libanda ekobeta ngai malili,
Pasi ya kotelengana eleki ngai.
Mopepe ya libanda ekobeta ngai malili,
Pasi ya kotelengana eleki ngai.
Naconstater lisusu boye :
Songi-songi, kutu naloba te.
Yango lelo ekómá à la mode
Bapésá yango kutu kombo motors
Sango ékokende na mopepe
Songi-songi ebomá mabala
Yango vraiment, epanzá bafamille
Songi-songi ebomá baamitié
Songi-songi ekómá lokola passe-port po na bato mosusu
Mokili pasi ngai naleli.
Moto ya pusu soki ákoleka, kofinga ye te.
Ndenge akólá na bomwana, oyebi te.
Mingi bazwa badiplome evandá na ndako ee
Basala bakelasi te, bakómá bahéritier.
Bazwá maboma po bisimba-simba eleki.
Po bálonga mokili.
Mokili compliqué
Zwa idée.
Mokili compliqué
Kamwa ve.
Babandá mokili, boza wapi ?
Namoni lisusu boye :
Natuni lisusu boye :
Po na nini basi ya mabala bakomá mobulu koleka basi ya ndumba ?
Po na nini baleki na biso ya basi ya mbula oyo ya sika, bachangea idée ?
Natuni lisusu boye :
Po na nini, biso mibali tolingi se mwasi oyo azali na moto avandá na ye ?
Po na nini, biso mibali olingi ózala sé na basi ebele ? Ekomi kompani ?
Po na nini, biso mibali tokimaka basi soki ozwi mosolo ?
Po na nini ? ee mokili !
Nakonzémba, nakonzémba, nákonzémba ee
Nákonzémba nakanisa pasi ya bana na ngai.
Nákonzémba nakanisa pasi ya famille na ngai.
Nákonzémba nakanisa pasi ya molongani na ngai Kiazola.
Mokolo nakokufa, nakoyeba te.
Soki pe riche, soki pe pauvre.
Nakoyeba te, mama aa
Bana na ngai batikali na mawa bákolela papa
famille na ngai batikali na mawa bákolela Djenga K
Molongani na ngai Kiazola ákolela, chéri adieu.
Moninga na ngai ya motema Luvi ákolela Djenga K alangá-nzembo.
Bachérie ya miké maboko na moto bákolela alangá-nzembo.
Banguna na ngai na mitema bákosepela, c’est bien akeyi.
Filo mbongo na ngai ya motema ákolela Djenga akeyi.
Jipsy na ngai ya motema ákolela Djenga K alanga nzembo.
Mishka na Vida bákolela, bákolela
na ngai ya motema ákolela
Lita na ngai ya Bembo ákolela Djenga K alanga nzembo.
Ee, mokili ee !
Oo mokili !
Ee pasi ee, ee pasi ee !
Oo Nzambe, oo Nzambe !
Mitakufa bure, dju ya Mapendo !
Mitakufa bure, dju ya Mapendo !
Oo pasi ee, oo Nzapa !
Oo Mungu ee, oo pasi ee!
Nakeyi ee !


text:
Demokrasi
Demokrasi eútí na maloba mábalé ma ligresi : δήuoς demos elingí koloba bǎna ba ekólo mpé kpάtoς kratos elingí koloba bokonzi. Demokrasi elingí bôngó koloba bokonzi o mabɔ́kɔ ma bǎna mbóka mpé mpɔ̂ na bolámu bwa bangó.
Baye bazalí na bokonzi bazwí bwangó na mabɔ́kɔ ma bato ba ekólo, mpé bokonzi bwangó bozalí mobimba o mabɔ́kó ma moto mɔ̌kɔ́ tǒ mwa libóké lya bato tɛ́.
Demokrasi ezalí bobɛ́lɛ́ loléngé ya koyángela tɛ́, kasi mpé mabɔngí mánsɔ maye makosálí 'te tokoka koyángela na loléngé la demokrasi. Tokotánga mabɔngí manɛ́nɛ mánei, maye tokotála lokóla makonzi ma demokrasi : bomípɛ́si bwa bato bánsɔ, botáli bato bánsɔ loléngé mɔ̌kɔ́, bonsɔ́mí mpé boluki bolámu bwa bato bánsɔ.
Tála mpé[kokoma | kobɔngisa mosólo]
- Mpundu, P.: Demokrasi. Kinshasa: Éditions d'Esperance.


text:
Depression ǒ sima ya bokási
Depression ǒ sima ya bokási ezalí bokono ya likanisi lia somo ye ekoki kozala na sima ya bokasi, ye e pesi moto pota ya monene to bokaneli. Bobunisi ya makasi, likama ya mokili to ya moto, to etumba, ekoki kopesa moto PTSD.
Elembo[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Bato oyo bazalí na depression ǒ sima ya bokási bazali kobanga mikolo minso mpe ba kokundela bokasi o motema mpé bakoki kolinga libota na baninga na bango te. Bakoki kolala malamu te, mpe bazali kolenga mikolo minso.
Bobokoli[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Bobokoli ya malamu mpo na depression ǒ sima ya bokási ezali, mpé bato ba kosala bobokoli ya sika, mpé oyo eleki na elengi. Ekosalisa bato oyo bazalí na depression ǒ sima ya bokási bomoi ya malamu mpé esengo. Soki o kopangana mpo na bokolongono na mutu na yo, to bokolongono na libota na yo, senga doktolo na yo, a kolakisa yo bilo ya bokolongono ya mutu.


text:
Mbongwana ya Kotelema, to pe, Pona Nini Bato Batambolaka ya Kotelema ?
Lingala
Richard Ali A Mutu
Mikolo eleki penza, bato bazalaki kotambola na maboko pe na makolo lokola banyama nyonso ya mokili oyo etambolaka na makolo minei. Bato bazalaki mbangu koleka mboloko, nkoyi, to pe,kanga (rhinocéros). Makolo na maboko ezalaki penza pene-pene koleka binama misusu ya nzoto : bazalaki bongo na bininganelo (articulations)nyonso oyo ekokana : Mapeka pe loketo ; miloku (coudes) pe mabolongo, makaka(chevilles) pe bakingo ya maboko (les poignets), maboko pe makolo ezalaki bongo kosuka moko na moko na misapi mitano pona maboko, pe misapi mitano pona makolo, bakisa manzaka likolo ya misapi. Maboko pe makolo ezalaki na bosalami na yango ya misapi mitano uta mosapi ya monene kino oyo ya moke. Makolo pe maboko ezalaki kobengama bankana ya botata (cousins germains).
Bazalaki kosungama nabomemi nzoto kino esika ezalaki kosepela kokoma : na wenzé, na ligablo, nabomati pe bokiti banzete pe bangomba, bisika nyonso oyo ekokaki kosepelisa ye kokoma. Ata ko na mayi, bazalaki koyokana malamu pona kosunga nzoto natina ‘te enana, enyanya (enager) pe emibwaka na mosuma (plonge) na mayi. Bazalaki penza na limemya ya demokrasia pe bokokani na bozali na bango. Bakokaki pe kodefa bosali ya biteni misusu ya nzoto, lokola : mongongo ya monoko, boyoki ya litoyi, boyoki solo ya zolo pe botali ya miso.
Bomoko ya bosali pe botamboli na bango ezalaki penza kotondisa baninga na bango na zuwa makasi. Bazalaki komimona tina te na bodefisaka mambi na bango ma ntina na bandeko na bango misusu. Komona ‘te, makolo pe maboko ezalaki kotambwisa bango, bakomaki nazuwa oyo ezalaki koboma bango miso. Na boye babandaki sika’awa kosalela bandeko na bango oyo mibale miango ya mabe.
Lolemo ezwaki likanisi moko na boongo pe etiaki yango mbala moko na mosala. Nde boye, ebandaki komituna mituna na mongongo makasi na oyo etali penza bokasi ya maboko pe makolo. Nani nde azalaki makasi koleka ? Amitunaki motuna. Binama oyo mibale, maboko pe makolo, na bondeko na bango, batikalaka ata mbala moko te kozwa mokano ya komituna : nani aleki bokasi pe naniakoki kosala nini ? Sikawa, moko na moko akamataki mongongo ya monoko pe abandaki bongo kobelela ‘te azalaki na motuya mingi na nzoto koleka moninga. Ebongolamaki mbala moko na boswani lolenge ‘te nani nde azalaki na bonzenga koleka ? Maboko ebetaki tolo pona misapi naye ya milayi pe mike pe nabolobaka bilobela likolo na misapi ya makolo oyo ezalaki bongo mikuse pe minene. Misapi ya makolo, pona kobenda mokila te, ezongisaki pe na botiolaka misapi ya mike, na bobengaka bango : bandeko ya nzala !Kokamatana wana ekobaki penza kaka bongo na mwa mikolo ebele, kino kosala ‘te ekitisa bokasi na bango ya kosala mosala elongo. Na suka, ekomaki nde penza likambo ya kowela bokonzi ; pe bazwaki mokano ya kobianga biteni misusu ya nzoto pona kokata likambo.
Monoko nde ayaki kopesa likanisi ya bowelani. Likanisi moko malamu oyo biteni nyonso endimaki. Kasi boni ? Basusu basengaki ‘te bowelani yango esalama na etumba ya libanda – etumba ya libanda oyo ekowelana makolo na maboko. Basusu pe basengaki ‘te ezala nde lisano ya mbeli, to pe, lisano ya kobwakaka biloko likolo (jonglerie), to pe, lisano ya mbangu, to pe lisusu, kosakana na lisano moko lokola ya « échecs » to ya dam.Kasi makanisi to pe bosengi wana nyonso ebwakisamaki nzambi etalisamaki lokola ‘te eleki pasi mingi pona kosala yango, to pe, makasi pona eteni oyo, to, eteni mosusu. Na bongo, ezalaki lisusu kaka monoko, sima ya kodefisa bongo maloba, nde ayaki kopesa likanisi ya suka : liboke ya eteni moko na moko ekopesa makanisi ya bowelani moko, pe ekosala bongo moto na moto na ngala na ye. Maboko na makolo bandimaki yango.
Bowelani ekamataki esika na kati ya zamba, penepene ya mayi. Biteni nyonso ya nzoto ekomaki penza na bokebi makasi na kotala ‘te likama moko, to pe, likambo songolo kaka ekokaki sikawa kokomela nzoto, awa biteni naye nyonso ekomaki kowelana bango na bango. Miso etalaki penza zamba malamu malamu pona kotala esika nini ata likama moko ekokaki kobimela bango ; matoyi pe ebongisamaki pona koyoka ata mwa likelele moko na bisika nyonso ekoki kowuta ; zolo pe emifungolaki malamu malamu pona koyoka solo ya likama moko oyo miso pe matoyi bakokaki tango mosusu koyoka pe komona te ; pe monoko azalaki bongo ya kobelema pona koganga makasi : « Likama ».
Mopepe ememaki sango ya bowelani ya bipayi na bipayi ya zamba, mayi pe likolo. Baye ya makolo minei bazalaki bato ya yambo ya kosangana, elongo na baye ya minene oyo bamemaki bitapi ya nzete na makasa mobesu pona kotalisa ‘te bayaki penza na kimia. Ezalaki liboke ya bosangani ya nkoyi ya Afrika, Nkoyi (guépard), nkosi (lion), kanga (Rhinocéros), ngombolo (Hyène), Nzoko (éléphant), dikata (Girafe), Kamela (Chameau), Ngombe ya maseke milayi pe Mpakasa ya maseke mikuse, Mbolokolo (antilope), Kulupa (Gazelle), Simbiliki (Lièvre), Mpuku ya butu na poto (Glis-Glis) pe na Mpuku ya zamba.Baye bavandaka na mayi : Ngubu (hippopotame), mbisi pe ngando babimisaki biteni na bango ya likolo na mokili. Oyo ya makolo mike mibale : Malibanga (Autruche), Linkeme (Pintade) pe Moduku (Paon) babetaki mapapu na bango na esengo penza ; bandeke bayembaki na banzete ; libanki ayembaki tango nyonso. Limpulututu (Araignée), Motshopi, ngongoliko pe mokambila (Scolopendre) bangulumaki na mabele, to pe, na banzete. Mongingima (Caméléon) abandaki kozwa tango naye nyonso, nakotambolaka malembe penza pe nabokebi. Ka kana ngonga yango, Moselekete azalaki kokima-kima bipayi nyonso, kofanda esika moko te. Makaku, sokomuntu (Chimpanzé) pe Mokomboso bazalaki kodyembela bitapi na bitapi. Ata kutu banzete pe matiti pe emilalisaki malembe, mopanzi moko, kino mosusu, etengami pe etelemi, moto na moto na ngala naye.
Monoko efungolaki bowelani na loyembo oyo :
Tozosala boye pona tozala na esengo
Tozosala boye pona tozala na esengo
Tozosala boye pona tozala na esengo
Nzambi biso nyonso
Towuti esika moko.
Maboko na makolo balapaki ndayi ‘te bakondima na boboto nyonso biyano oyo ekobima na bowelani ; kanda te, mangungu ya kobwakisa te, bopemi te, to, bosali makambo malembe te.
Maboko ebandisaki bowelani : Babwakaki eteni ya nzete na nse. Lokolo,oyo ya mwasi, to,oyo ya mobali, to pe elongo, esengelaki kotombola eteni ya nzete yangope kobwaka yango. Makolo mibale ekokaki bongo koyokanaka tango nyonso ya bowelani, pe kosalisa misapi na bango, moko na moko, to elongo, na ndenge balingi, pona kosala momekano yango. Bamekaki kobalusa yango, kotindika yango ; bamekaki bongo na lolenge nyonso kasi bakokaki te kotombola yango penza na ndenge esengeli ; pe, pona kopusa yango esika mosusu, oyo bakokaki kosala esukaki kaka na kotindika yango na mwa ndambu ya basantimetele ya pamba. Nabomoni bongo, misapi ya maboko ekamataki penza mongongo ya monoko pe esekaki, pe esekaki lisusu. Maboko, na ngala naye, amitalisaki penza lokola na bowelani ya kitoko, kolakisaka kimoke na bango, pe, na balolenge ndenge na ndenge, batomboli eteni ya nzete yango. Babwakaki yango mosika penza na zamba, pe bongo bato nyonso babimisaki penza pema ya boluli bango, ezala baye oyo bazalaki kotelemela bango, ezala ata batali ya pamba. Balakisaki lisusu bokasi na bango na makambo misusu : babimisaki na zelo sani ya loso, bakotisaki batonga, basalaki bimema-nzete ya mike pona komema biteni minene ya nzete, basalaki makonga oyo babwakaki penza na mosika koleka.Koningana pe na bisala-sala misusu oyo misapi ya makolo ekokaki kaka kolota. Makolo ekokaki kotikala kofanda kaka wana te pe kokoba kokamwa liboso ya botalisi makasi pe boyebi kosala ya katumwa bandeko na bango oyo bakonda. Maboko ya batali ebetaki penza maboko makasi lokola bakaké na boluli pe botalisi bomoko na bandeko na bango, maboko. Boyé nde esalaki makolo pasi mingi. Kasi, makolo ebelemaki te po na kotika momekano : atako tango bafandaki wana na mwa mawa, misapi na bango ya minene kosalaka bilili na mabele, bamekaki kozwa pe likanisi ya momekano moko oyo ekokaki kolongisa bango bowelani.
Suka suka, ekomaki pe ngala ya makolo na misapi na yango ya kopesa momekano. Oyo ya bango, elobaki bango, ekozala na yango kaka pete. Maboko esengeli bongo komema nzoto mobimba na eteni moko kino mosusu ya libungutulu. Oyo penza momekano nini oyo ya bazoba, ekanisaki misapi na lolendo nyonso. Ezalaki nde penza likambo ya kotala. Nyonso ya nzoto ebalusamaki. Maboko ezalaki kosimba mabele ; miso ekomaki pene-pene ya mabele, botali na yango ekomaki penza mokuse likolo ya bopusani na yango na mabele ; zelo ezalaki bongo kokota na zolo pe kosalisa yango ba «intsi », makolo na misapi na yango ekomaki bongo kopepa na likolo : nyayo juu, egangaki pe eyembaki batali na bogangi penza.
Na maboko
Ya bobangi ezali te
Na maboko
Bolanda maboko
Topumbwa likolo na mapata
Kasi bokebi na bango ezalaki penza na maboko na makolo. Biteni oyo, na mwa tango moke, ewutaki kotalisa biso bokasi na yango nyonso, ezalaki na makoki ya kopusana to kotambola kaka na mwa ndambu ya bametele. Na mwa botamboli moke, maboko egangaki pasi, maboko elembaki, eninganaki pe etikaki nzoto ekweya. Emipemisaki, pe ezongelaki lisusu momekano. Mbala oyo bamekaki penza kopanza misapi na yango malamu pona basimba zelo malamu kasi misapi ya minene ekokaki te kofungwama malamu. Bamekaki bongo kosala bachutes kasi bapekisaki yango nzambi ezalaki kosenga ‘te makolo pe esala mosala pona kobaluka yango. Na bongo, ekomaki penza nde ngala ya misapi ya makolo ya koseka. Badefaki penza mingongo biyike ya monoko pona kosangisa boseki na bango na mingongo ya mike oyo misapi esalelaki pona koseka. Naboyoki botiolami oyo, maboko esilikaki makasi, pe emekaki lisusu komema nzoto. Kasi bakokaki kosala ata ko loboko moko te. Na bolembu wana, maboko na misapi na yango etikaki momekano. Makolo etondisamaki na esengo ya kolakisa bokasi ya kibosani na yango : batambolaki, basalaki mwa neti kokima, bapotaki mbangu, bapumbwaki moke likolo pe liboso, kasi ata ko mbala moko te batikaki nzoto ekweya. Makolo nyonso ya batali enyataki penza mabele makasi pona kosala makelele na tina ya kotalisa bokumisi pe bomoko na bango. Maboko etombolaki maboko na yango pona kotelemela molimo oyo ezangi fair-play, nabobosanaka ‘te bango nde penza, bato ya yambo oyo babandaki kosala bongo.
Kasi, bango nyonso, ata ko batali, bamonaki eloko moko ya kokamwa na maboko : misapi ya minene oyo ebendanaki tango maboko ezalaki kobundana pona komema nzoto etikalaki na bokabwani na misapi misusu. Binama misusu elingaki ebanda kozongela koseka tango baye komona lisusu eloko mosusu ya kokamwa ; na esika ke maboko ekoma elemba-lemba, mosapi ya monene oyo ekabwanaki na baninga ematisaki nde lisusu bokasi ya liboko na oyo etali kokanga pe kosimba. Oyo nde likambo nini ? Kisimbi ebongolami na bokasi ya bozangi-mbeba!
Bosololi oyo esalamaki na kati ya binama pona kopona nani molongi, ezwaki mikolo mitano, motuya ya misapi ya maboko pe ya makolo na binama moko na moko. Kasi, ata ko babandaki bongo komeka, bazalaki kokoka kopona molongi moko te oyo penza bato bakotelemela te ; nzambi moko na moko azalaki malamu to makasi penza na oyo azalaki kosala to amesanaki kosala ; moko te akokaki kosala ezanga lisungi ya mosusu. Na boye nde ebandaki masolo milayi ndenge na ndenge ya bomanioli : Esika ya nzoto nde penza ezalaki nini na mayé manso ? Bamitunaki motuna yango pe basosolaki ‘te nzoto nde ezalaki kosangisa bango nyonso lisanga ; bazalaki kosungana kati na bango. Enama moko moko esengelaki kosala malamu mpo ‘te bango nyonso basala malamu.
Kasi, pona kopekisa ‘te mimekano ya lolenge wana esalama lisusu na mikolo ekoya, pe pona kopekisa bango ‘te batelemela yango, binama nyonso ezwaki mokano ‘te uta mokolo wana, nzoto ekobanda kotambola ya kotelema na makolo ekangama na nse pe maboko ekotikala na likolo. Nzoto esepelaki na likanisi wana, kasi ekotika bana mike batambolaka na makolo minei pona babosana te bisika bawuta. Bayaki kokabola misala : makolo ekomemaka nzoto, kasi soki bakomi na esika basengelaki kokoma, wana nde sikawa maboko ekosala misala nyonso esengelaki kosala to komema biloko ya mosala. Na tango makolo pe bitambe ekozala kosala mosala ya komema nzoto, maboko ekotandama pe ekosalisa bokasi na yango pona kosala mosala, pe bakosala ete bilei ekoma na monoko. Monoko, to pe mino, ekobanda kolia bilei pe kotinda yango na likundu (estomac) na nzela ya mongongo. likundu ekofina bilei nyonso esengeli pona nzoto pe ekotinda yango na sima na banzela oyo ekozala ‘te bileyi oyo ya tina epanzama na binama nyonso ya nzoto. Pe na sima, likundu ekotinda biloko oyo ya tina te na nzela ya mabulu ; nzoto ekotika yango na bilanga to pe ekokunda yango po ‘te eleisa mabele. Banzete ekokola pe ekobota bambuma ; maboko ekobuka misusu pe ekotia yango na monoko. Oh, boye nde botamboli ya mokili.
Ata pe masano pe bolekisi tango, ekabolamaki na tina : loyembo, koseka pe liloba etikalaki pona monoko ; kokima pe ndembo etikalaki mingi penza pona makolo kasi baseball to pe basket-ball pona maboko ata ko makolo nde esengelaki kokimaka. Na oyo etali lisano ya bokimi mbangu, ezalaki lisolo ya makolo yango moko. Bokaboli misala ekomisaki nzoto ya moto lokola penza mashini moko bio kitoko oyo ekomaki kutu koleka banyama na oyo bakokaki kosala na ebele pe na malonga.
Kasi, binama ya nzoto eyebaki ‘te boyokani yango ekokaki suka suka kobota kaka makambo. Motu, na likolo ya nzoto, ekokaki komiyoka malamu koleka makolo oyo ezalaki konyata mabele, to pe, komimona ‘te azalaki mokonzi pe binama na nse na ye lokola basali. Na boye nde basakolaki ‘te na oyo etali ki bokonzi, motu pe binama nyonso mosusu ezalaki ndenge moko. Pona kotalisa yango malamu, binama nyonso ya nzoto endimaki ke pasi pe esengo ya enamanyonso ekobanda koyokama na binama nyonso ya nzoto. Bongo, bakebisi monoko na bolobaka « songolo na ngai, pakala na ngai », ayeba ‘te azali nde koloba pona nzoto mobimba, ezali te pona ye moko.
Nde bayembi :
Na nzoto na biso
Mwana mosala azali te
Na nzoto na biso
Tomisalelanaka basusu pona basusu
Biso na biso
Tomisalelanaka basusu pona basusu
Biso na biso
Tomisalelanaka basusu pona basusu
Monoko nde mongongo na biso
Simba ngai, nga pe nasimba yo
Tozali kobatela nzoto kolongono
Kitoko nde bomoko
Tozosala na lisanga
Pona nzoto kolongono
Tozosala na lisanga
Pona nzoto kolongono
Bomoko nde Bokasi na biso
Oyo nde eyaki kobengama « Loyembo ya nzoto ». Nzoto ayembaka yango lelo pe yang onde ezali kotalisa bokeseni ya bato na banyama, to pe, baoyo babwaka mbongwana ya kotelema.
Ata kooyo bamonaki, ba oyo ya makolo minei balingaki na bango mbongwama wana te. Likambo ya loyembo ezalaki na tina te. Monoko esalamaka pona kolia kasi pona koyemba te. Basalaki bongo ya bango lisanga ya babateli mokili ndenge ekelama. Bamitiaki penza na bosali kaka makambo na bango ya kala, na boboyaka penza kobongola mimesano na bango.
Tango bato bakotaki na koyeba polele mosala ya binamanyonso, basalaki malamu elongo ; kasi tango batalaka nzoto na moto lokola te babundani, moko likolo na mosusu, wana nde bapusanaka pembeni ya bandeko na bango banyama oyo babwakisa mbongwama ya kotelema.
~
Approved by professor BIENVENU SENE MONGABA (Phd Lingala)
Read the English translation – The Upright Revolution: Or Why Humans Walk Upright by Ngugi wa Thiong’o
Born in the Democratic Republic of Congo, Richard ALI A MUTU KAHAMBO, better known under the name of Richard Ali lives in Kinshasa where he studied law. He has been selected for some literary prizes such as the Mark Twain Prize in November 2009. In 2011, his collection of short stories, Le Cauchemardesque de Tabu” was published by Mabiki and then by Mediaspaul Publishing in 2015. His novel, EBAMBA, Kinshasa-Makambo, written in Lingala helped him be selected by the Africa39 project as one of the best 39 young African writers in 2014.
He is the founder and the president of the Association of Young Congolese Writers (AJECO), a TV presenter on literature and a copywriter consultant. He collaborates on different cultural projects both at national and international levels.
What's Your Reaction?
A pan-African writers' collective and publisher


text:
Youyou, de l’OK-Jazz, pour égayer Zembe
Youyou, de l’OK-Jazz, pour égayer Zembe
Bandeko ya Mbokamosika,
Mbote na bino mpe longonia na mosala bozali kosala mpo na kosepelisa bafana ya miziki ya mboka na biso. Nalingi bobetele ngai ndule mibale. Ya yambo ezali na kombo “Youyou” mpe ebetemi na OK Jazz na mibu 1962-63. Youyou nasengi ezali te oyo Pepe Ndombe ayembaka na mibu 1980. Mpo na kopesa bino mwa makanisi na nzembo yango, eyembami na Vicky (soprono) Franco (alto) mpe na Youlou, nakanisi, na eteni ya mibale mpo ezali na bacouplets na refrain, mpe na guitare solo ya ye mei Franco. Couplet (Vicky): “Youyou naboyi yo te. Yo moko oweli bomengo na bisengo ... Kanisaka ata mwana oyo toboti....Narepeter lisusu: Naboyi yo te.” Refrain (Youlou/Franco): “Youyou naboyi yo te. Yo moko oweli kaka se bisengo ya la vie. Noboyi yo te. Yo moko oweli kaka se bomengo. Mondule ya mibale ezali “Heuruesement Kisi ya Mabe te”, composition ya Vicky Longomba na ebeteli ya OK Jazz.
Botondi.
Wabino ndeko,
Zembe
Youyou,par Franco et l'OK-Jazz
.
Ndeko ya mwasi Zembe,
Ezali mbala ya yambo okomeli biso. Yango wana tokoyokisa yo nzembo osengi na nkombo ya Youyou. Oyo mosusu ya Vicky toyebi yango, kasi ekosenga biso tango molayi po na boluki.
Mbala ya sima, kasinika pe kosunga blog na biso .
Msg
Ndeko Messager,
Nazali na esongo mingi na tango nazali kokomela bino mwa maloba oyo mpo nazali mpe koyoka nzembo “Youyou” nasengaki. Natondi bino botondi. Ya solo bozali bilombe ya miziki. Nalingi koyebisa bino ete ezali mbala ya liboso te nasengi nzembo. Mbala ya liboso nasengaki nzembo “Masuwa Enani” ya Michel Boyibanda. Nzembo wana elelisaki bato ebele na esengo mpe ebimisaki bacommentaires mingi ya kitoko. Ezalaki na Fevrier 2011. Nazali kozela
“Heureusement Kisi ya Mabe Te”. Ezali na beat moko ya soukouss ya elengi mingi, na dialogue instrumental entre Dessouin na Franco. Ezali mpe une des rares chansons ya OK Jazz ezangi saxo.
Botondi
Wabino ndeko
Zembe
.


text:
REGARD D’EMMANUEL KANDOLO SUR LE NOUVEAU SOMMET AFRIQUE-FRANCE (N.S.A.F.)
Ba ndeko,
Towuti komona lolenge Nouveau Sommet Afrique-France (N.S.A.F.) ewuti kosalema na Montpellier. 13 propositions esalemi na marge ya yango lokola :
1. Création ya fonds ya soutien na démocratie (développement) na niveau ya continent na hauteur ya 30 millions €. Gestion ya mbongo oyo ekozala collégiale : société civile française, africaine, na diaspora franco-africaine.
2. Création ya Maison de monde africain et de diaspora mpo na ko soutenir recherche mpe approfondissement ya connaissance à travers ba différents débats d’idées sur l’Afrique.
3. Mise en place ya programme campus nomade mpo na ko favoriser mobilité croisée entre ba étudiants africains na ba étudiants français (idée ewuti na programme Erasmus oyo tozali na yango na Europe).
Débat esalemi na langage moko simple, franc et surtout libre epayi ya 11 jeunes « pépites » oyo bazuaki parole mpo na ko interpeller Président Macron, notamment : Eldaa Ragnimwendé Koama ya Burkina Faso, Adamo Dico ya Mali, ou encore Cheikh Fall ya Sénégal.
Ba jeunes africains balakisaki importance ya kotanga kelasi mpo ba études nde e formaka mutu na kopesa ye mayele na mosala mpe ouverture na ba connaissance mitike. Ba jeunes africains balakisaki engagement na bango mpe surtout lolenge bazali concerner mpe imprégner en profondeur na avenir ya Afrique bien que misusu kati na bango bazali na double nationalité, kasi ezali komonana que bazali na penchant mingi mpo na maye mazali kosalema na mabele ya ba nkoko na bango. D’ailleurs, sommet oyo ezalaki mpe considération na double nationalité comme étant un atout na ba relations kati na Afrique na France mpe par ricocher l’Europe.
Nionso oyo ezali malamu mpo na image na communication ya France. Intérêt ya Afrique ezali penza prise en compte te mpo France nde a mettre en œuvre formule oyo, ye mpe aponi banani bakozua parole na masolo, etc. Na molongo, ba Ambassadeurs nionso ya France na ba pays oyo esanganaka na sommet France na Afrique, bazalaki na Paris mpe basali réunion na mokonzi na Bango, Ministre des Affaires étrangères, Jean-Yves Le Drian. Notons que Sommet oyo, ebuakisi Mouvement Y'en a marre (Sénégal), Front pour une Révolution Anti-impérialiste Populaire et Panafricaine (F.R.A.P.P.)-France Dégage (Sénégal), na La Lutte pour le Changement (Lu.cha.)(R.D.Congo).
Ba participants balobeli aspect politique mpe basali ba ateliers miyike lokola na économie numérique, etc. Nionso oyo ezali komonana lokola exercice ya communication na but ya ko préparer future élite africaine oyo ya double nationalité, française na ya pays moko ya Afrique oyo e participaka na France Afrique mpo na ko positionner yango (société civile interne na ya diaspora) na idée oyo France ezali na yango sur la démocratie na Afrique mpo jeunesse oyo nde ezali avenir ya continent mpe na kati nde ba entrepreneurs bakobima tout comme ba futurs dirigeants publics et privés. Mundele a prospectaka toujours na avance. Awa France azali komona dans 15 ans tee kuna liboso…
Ba aspects mibale essentiels oyo ezali ko justifier bokabuani ya France na Afrique, mundele akoki ko aborder yango te.
Aspect économique : Exploration ya Afrique na ba conséquences logique na yango (pillage ya ba ressources naturelles et exploitation ya ba ressources humaines).
Aspect spirituel : Introduction ya philosophie chrétienne par la justification morale oyo ebengami Civilisation ou encore la colonisation mentale.
Donc, ba solutions na ba problèmes ya Afrique ekoki kowuta na mabele ya mundele te. Ba solutions na biso ekowuta kaka epayi na biso na Afrique, mabele ya ba nkoko na biso. Yango nde ekosakola rupture kati na France na Afrique mpe ekosala que France abanda ko traiter d’égal na ba Etats Africains mpo Afrique alingi lisusu forme ya paternalisme oyo te.
Patriotiquement,
Emmanuel Kandolo


text:
Mokano mwango mozwami mikolo mitano yambo na président Donald Trump atika bokonzi le 20 janvier nsima na bolapi ndayi ya Joe Biden oyo alongaki maponami.
Ezali na bolandi mbela ya ba lobbyists mpe basambeli basusu ya Dan Gertler lokola Alan Dershowitz oyo azali moko na bayi Nzinga Nzinga ya M. Trump.
"Napesi losako na mokano mwa mbulamatari ya Amerika ya kolongola etumbu likolo ya moyi mombongo Dan Gertler, tolikyi ete ekopesa nzela na kokokisa na lombango mabongisa ma ‘Ya Biso’, mbongwana esengeli epesa nzela na bilenge bya Congo kozala mpe na bosaleli ba cuivre (motako) mpe cobalt", ekomi Georges Kapiamba, mobundi ya makoki ma bomoto oyo atelemelaki makasi Dan Gertler mikolo mileki mpo na yango.
M. Gertler apesamaka etumbu na mbulamatari ya M. Trump na décembre 2017 na mokano motali mbeba ya bomoto mobengami Global Magnitsky Human Rights Accountability Act, eye ekangaki bozwi bonso ya M. Gertler na Eatts-Unis mpe epekisaki bayi Amerika kosala mombongo na ye.
Baike bazalaki kopamela Dan Gertler na kozala moninga ya mokonzi ya kala Joseph Kabila. Mpe mingi mpenza na ngenge asombaki eteni enene ya Gécamines na misolo mike mpenza.
Kasi Dan Gertler afungoli compagnie na bayi RDC na sosicété na ye Metalkol na nzela ya "Ya Biso" mpo ete bakoka mpe kotia misolo mpe kokota na bosaleli makele ma RDC na mbongo na bango.


text:
Italie ezali lokola bilanga ya monene. Bakona masangu na loso. Bisika nyonso masangu na masangu. Na sima loso na loso.
Nawuti na mboka moko Peschiera tii na Torino. 271 km. Nazali na train. Misu na ngai ezomona kaka bilanga na bilanga. Masangu nde masangu, loso nde loso.
Babongisaka mabele na mars. Bakoni. Eboti. Babuki na septembre. Sima malili eye. Bilanga ekufi. Tii mbula oyo ya sima.
Kasi oyo baloni, bakolia mbula mobimba, bakoteka mbula mobimba, bakoleisa bangulu pe bangombe na bango. Basoso bakolia loso.


text:
Na nzembo oyo « Anisa », moyembi ayembeli mama ya mwana na ye nzembo po na kobelela bolingo oyo azali na yango epayi na ye. Tokotanga liboso nzembo na suka nde nameki kolimbola nzembo yango.
Anisa amour
Oyo tokoloba lelo
Eleka oyo tolobaki lobi
Bonheur
Richesse
Longévité
Amour
Nzambe apesa
Nabandeli yango mbala misato
Po yango nde eloko eluti motuya
Nabandeli yango mbala misato
Po yango nde eloko eluti motuya
La parole faite chaire
C’est Jésus
L’amour en personne c’est Anisa
Yo Anisa
Yo Ninelle
Mama na Hugues Henri.
Bonheur
Richesse
Longévité
Amour
Anisa amour fou
Anisa azali mbisi ya aquarium
Mais ngai nakolia ye
Po atonda elengi
Atonda bolingo
Aza spéciale
Anisa soki azalaki na tango ya Pharaon
Mbele Pharaon alingaki kozala polygame te
Po kitoko ya basi na ye nyonso
Etonda na nzoto ya Ninelle.
Anisa
Tendresse ya maçon
Na esimbeli ya taloche
Ya ngai tendresse
Esimbeli ya Anisa
Amour ya vrai
Botuna Ninelle
Botuna Anisa
Asukolaka ngai
Apangusaka ngai
Alatisaka ngai
Alambelaka ngai
Aleisaka ngai
Alalisaka ngai
Afinikaka ngai
As’occupaka ngai bien
Atamizelaka ngai
Mwinda ya abat-jour
Tendresse ya maçon
Na esimbeli ya taloche
Ya ngai tendresse,
Esimbeli ya Anisa
Amour ya vrai
Botuna Ninelle
Botuna Anisa
Asukolaka ngai
Apangusaka ngai
Alatisaka ngai
Alambelaka na ngai
Aleisaka ngai
Alalisaka ngai
Afinikaka ngai
As’occupaka ngai bien
Atamizelaka ngai
Mwinda ya abat-jour
Nzambe na ngai
Merci papa
Papa Otshombe
Merci papa
Obota Ninelle
Mama ya mwana na ngai
Obota Anisa
Amour ya vie na ngai.
Nasi nalangwa na ngai
Bolingo ya Anisa na ngai
Nalapa ndayi
Ngai nasuki awa
Nasi naleka na ngai
Bolingo ya moitié moitié
Nalapa ndayi
Ngai nasuki awa
Nazapa na ngai
Balove ya demi-mesure
Yango nabengaka yo
Bébé chérie mama na Hugues Henri
Napesa yo kitoko na ngai
Ya kati pe ya libanda
Exclusivité
Bongo ozwa na yo ngai
Exclusivité
Sala na ngai oyo olingi
Exclusivité
Mama na Hugues Henri
Chérie na ngai
Nasi naleka na ngai
Bolingo ya moitié moitié
Nalapa ndayi
Ngai nasuki awa
Nazapa na ngai
Balove ya demi-mesure
Yango nabengaka yo
Bébé chérie mama na Hugues Henri
Napesa yo kitoko na ngai
Ya kati pe ya libanda
Exclusivité
Bongo ozwa na yo ngai
Exclusivité
Sala na ngai oyo olingi
Exclusivité
Naboyi balongola matiti pene ya lilita na ngai
Bankusu bazolia nzoto bazokipe te
Kasi Bula ebongi oyeba
Mama na Hugues Henri
Azali songe oyo nalotaka
Ata na insomnie
Anisa
Okomisa ngai
Lokola mwana moke
Alelaka biscuit bonbon chocolat
Amour na ngai ekomi elengi
Po naboyi bayiba sentiment ya bolingo oyo
Nabenga chérie
Nasi naleka na ngai
Bolingo ya moitié moitié
Nalapa ndayi
Ngai nasuki awa
Nazapa na ngai
Bolingo ya demi-mesure
Yango nabengaka yo
Bébé chérie mama na Hugues Henri
Napesa yo kitoko na ngai
Ya kati pe ya libanda
Exclusivité
Anisa ozwa na yo ngai
Exclusivité
Chérie na ngai Anisa
Mama ya mwana na ngai
Hugues Henri
Bososoli
Nkotela :
Moyembi abandi na kosakola ete : « Oyo tokoloba lelo, Eleka oyo tolobaki lobi ». Lisakola oyo ezali komonisa boni boni moyembi azali kobelema po na koloba oyo eluti motuya na bomoyi na ye pe azali kozela ete, na bamvula ya sima, bolingo na ye ekoba se kokola. Yango wana, liboso ya kobanda kobelela, asakoli ete : « Oyo tokoloba lelo, Eleka oyo tolobaki lobi ».
Ezala po na lelo, ezala po na lobi, asaleli ngonga ekoya. Ezali po, ata lelo, nanu alobi te, oyo esengeli aloba. Alobi nini?
Moyembi abandi koyemba na bolobaka : « Nabandeli yango mbala misato, po yango nde eloko eluti motuya». Po na moyembi, « Bonheur, Richesse, Longévité, Amour », mamanyoli oyo minei nde eloko eluti motuya. Na Lingala, tokoloba ete, po na moyembi, « esengo, bomengo, bowumeli pe bolingo » yango nde makambo « Nzambe apesa » pe oyo eleki motuya.
Na sima ya kosakola mamanyoli oyo eleki motuya, alanga-nzembo atalisani bato mibale : Yesu masiya pe Anisa Ninelle. Epayi, liloba ya Nzambe ezwi nzoto ya moto. Alanga-nzembo abengi ye : Yesu Masiya. Epayi mosusu, bolingo ezwi nzoto ya moto. Abengi ye : Anisa. “La parole faite chaire, c’est Jésus. L’amour en personne, c’est Anisa ». Awa nde alanga-nzembo ayebisi biso kombo pe mokumba ya Anisa : « Yo Anisa, Yo Ninelle, Mama na Hugues Henri ».
Na moboko oyo elandi, ekomi nde tango ya kobelela pe kokumisa. Alanga-nzembo atalisani Bolingo na ye na mbisi ya mayi-ebatelo (Aquarium). Mbisi oyo atiamaka na ndako basalela ye. Ezalaka po batalaka ye lokola lombe (fleur), eloko ya kokitisa motema. Kasi alanga-nzembo azwi ye lokola bilei oyo ekosilisa nzala na ye. Mbisi ya mayi-ebatelo azalaka moke penza, okolia ye, okotonda pe te. Kasi Anisa azali na ebatelo pe akoki po na kosilisa nzala ya alanga-nzembo. “Anisa azali mbisi ya aquarium mais ngai nakolia ye po atonda elengi ; atonda bolingo ; aza spéciale”. Wana maloba ya Fally Ipupa.
Moyembi atalisani lisusu Anisa na lisanga ya basi ya Faraon. Anisa soki azalaki na tango ya Faraon mbele Faraon alingaki kozala na basi ebele te po kitoko Ninelle elingaki kotondisa motema ya Faraon. Kitoko ya basi na ye nyonso etonda na nzoto ya Ninelle. Wana tozali komona boni-boni alanga-nzembo alula Anisa. Amonaka ye kitoko makasi. Elingi koloba ete, ye moko azali na basi mosusu te po kitoko tonda na nzoto ya Anisa.
Mwa mosika, alanga-nzembo atalisani bonkonde ya Anisa pe oyo ya motongi ndako na mbeli na ye ya mosala. Botawu (tendresse) oyo Anisa alengelaka ye ekokani na botawu oyo motongi ndako alengelaka mbeli na ye ya mosala. Yango wana Fally alobi : “Tendresse ya maçon na esimbeli ya taloche, ya ngai tendresse esimbeli ya Anisa”
Alobi ete oyo azali na posa ya koyeba bolingo ya solo ezali nini, atuna Anisa Ninelle. Na sima atangi misala nyonso ya motuya oyo Anisa asalelaka ye : “ Asukolaka ngai, apangusaka ngai, alatisaka ngai, alambelaka ngai, aleisaka ngai, alalisaka ngai, afinikaka ngai, As’occupaka ngai bien, atamizelaka ngai mwinda ya abat-jour”. Tamiser ezali likelelo na français po na koloba ayungolelaka ye kongenga ya mwinda ya pokwa. S’occuper ezali kokipe.
Awa ko asakoli bolingo, kitoko pe misala ya Ninelle. Fally Ipupa azongisi matondo epayi ya Nzambe pe na Otshombe, tata na Anisa. Awa tomoni ete moyembi asangisi likanisi ya Nzambe-Mokeli pe Tata-Moboti. Ndenge tolobaka ete, baboti bazali banzambe ya se. Mingi-mingi, bato bakumisaka mama oyo abota mwasi. Ezali mbala mingi te, toyoka alanga-nzembo akumisa tata. “Nzambe na ngai, Merci papa. Papa Otshombe, Merci papa, obota Ninelle, mama ya mwana na ngai, obota Anisa, Amour ya vie na ngai”.
Po na komonisa boni boni, oyo azali koloba lelo, alingi etikala oyo akozalaka kolobaka po na libela, alanga-nzembo alapi ndayi epayi ya tata oyo abota Anisa : “Nasi nalangwa na ngai bolingo ya Anisa na ngai. Nalapa ndayi, ngai nasuki awa”.
Alanga-nzembo abaloli miso epayi ya bolingo na ye pe asakoleli Ninelle maloba oyo : “Nasi naleka na ngai bolingo ya moitié moitié (bolingo ya ndambo-ndambo). Nalapa ndayi, ngai nasuki awa. Nazapa (nalongola miso) na ngai balove ya demi-mesure (bolingo ya dongi). Yango nabengaka yo, Bébé chérie mama na Hugues Henri”. Na kosakola oyo, alanga-nzembo akotisi kombo ya mwana na bango, likonzi ya bolingo : Hugues Henri.
Alanga-nzembo afungoleli Anisa motema po ayeba nini ezali kuna : “Napesa yo kitoko na ngai ya kati pe ya libanda exclusivité (kaka po na yo moko). Bongo ozwa na yo ngai exclusivité, sala na ngai oyo olingi , Exclusivité”. Kitoko ya libanda ezali elongi, nzoto… ebongo Kitoko ya kati ezali nini ? Nyonso oyo ya malonga mobali akoki kolakisa na mwasi na ye pe kobelema po na kosalela mwasi na ye.
Abaloli miso epayi ya mokili po basambisi ya nzela bayoka, alanga-nzembo asakoli ete : “Naboyi balongola matiti pene ya lilita na ngai. Bankusu bazolia nzoto, bazokipe te. Kasi ebongi boyeba : Mama na Hugues Henri aAzali songe (ndoto) oyo nalotaka ata na insomnie (pongi ekimi).
Na suka na yango, alanga nzembo amoni boni boni akeyi mosika po na kosakola bolingo oyo. Amitalisani na mwana moke oyo azali kolela bonbon pe shokola. “Anisa, okomisa ngai lokola mwana moke alelaka biscuit bonbon chocolat. Amour (bolingo) na ngai ekomi elengi po naboyi bayiba sentiment ya bolingo oyo, nabenga chérie”. Suka oyo emonisi boni-boni bolingo ezalaka moselu, efandaka penza na mabanga ya siki-siki te. Ayebi ete, lokola mwana moke, baninga pe bakoki koya kobotola. Yango alanga-nzembo alobi eta aboyi bayiba bolingo oyo abenga : chérie.
Ndoba (vocabulaire)
Na loyembo oyo, moyembi asaleli maloba ya mokolo na mokolo kasi alambi yango na ndenge ya malonga. Kasi tomoni pe ete, alanga-nzembo akotisi maloba ya français mingi. Asali lokola oyo babengaka lingala facile, ata ko ezalaka pete kaka na kombo. Maloba lokola bonheur, longévité, exclusivité, taloche, tamiser, abat-jour, demi-mesure, moitié ezali maloba oyo esengaka kolimbola yango po bato basimba tina malamu-malamu.
Makelelo (verbes)
Alanga-nzembo asaleli mitalaka ya libonginyi (tiroirs de conjugaison) na ndenge esengeli. likambo na likambo elobami na ngonga oyo esengeli kolobama.
Asaleli ngonga ekoya (futur) po na kolaka : “oyo tokoloba lelo…”
Po na kosakola bosolo efanda, asaleli ngonga ya ezalisi (présent) : “nabandeli, azali,
Po na kotalanisa na basi ya faraon asaleli soki mbele (conditionnel) : soki azalaki… alingaki
Asaleli mingi ngonga ya momeseno (habitude): asukolaka, alatisaka, aleisaka…
Asaleli makola ezanga likelelo : “Tendresse ya maçon na esimbeli ya taloche, ya ngai tendresse esimbeli ya Anisa”.
Po na komonisa ete oyo akanaki ezali se bongo pe ekotikala se bongo, asaleli eleka pwasa (passé figé) : nalapa, nazapa, obota, napesa.
Po na mposa asali etinda (potentiel) : ozwa, sala


text:
Gilípi ya ndɛkɛ
Gilípi ya ndɛkɛ (to gilípi ya avian) ezali gilípi moko eye ezuaka surtout ba ndɛkɛ ya zamba mpe ya mboka. Ekoki kupanzana noki noki mpenza na kati ya bandeke na bopesi bokono mpe liwa, surtout na kati ya ba ferme ya ba soso to na kati ya nzando oyo ezali kotiya ba soso oyo ezali na bumoyi ebele esika moko.
Bandɛkɛ to basoso eye ezali na bukono ebombaka ba vilúsu ya gilípi na kati ya soi na bango, na mai ya zolo mpe na soi eye ezali kokweya, yango nde epanzaka vilúsu eye na kati ya ba plumes ya bandeke to basoso. Sorte ya mabe ya gilípi ya ndɛkɛ (eye epesami na vilúsu H5N1) ezali esika oyo kozua bandɛkɛ(surtout ba soso mpe mabata na bandɛkɛ ya zamba mosusu) na kati ya Azía na Erópa (tala: http://www.who.int mpo na lístɛ ya ba regions eye ezali na bokono bwango).
Na mikolo oyo ewuti koleka, vilúsu H5N1 epanzamaki na kati ya bato mpe epesi bokono mabe na kati ya bato mwa muke baye bazalaki na contact na bandɛkɛ eye ezalaki na bokono yango. Pembeni ya moitie ya bato oyo bazuaki bokono basilaki kokufa. Nata moto moko te asili kozua bono oyo na kati ya Kɔ́ngɔ.
Na tango ya lelo (yúni 2006), ata cas moko te ya moto apesi moto mosusu vilúsu eye. Ata ko ekoti na contact na ba ndeke eye ezali na bokono eye, bandɛkɛ ya bomoyi to ekufa, risque ya kozua gilípi ya ndɛkɛ ezali moke mpenza. Na mikolo ya lelo, restriction ezali te mpo na ko voyager to kokende na ba mboka oyo ezali affecte. Ba voyageurs basengeli koyeba ba risque mpe kolanda ba conseil epesami na wikipedia.
Soki ozali kokende na mboka oyo ezali na bokono[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Soki ozali kovisiter baboka eye eyabani ezali na gilípi ya ndɛkɛ H5N1 na kati ya bandɛkɛ to ba soso, esengeli olanda bamesures eye elandi:
- ko kende ko visiter te ba ferme ya bandɛkɛ to ba soso to ba zando;
- tika to simba to kovanda pembeni na ba soso to bandɛkɛ eye ezali na bomoi to ekufa;
- kolia te bandɛkɛ to ba soso oyo eza ya mobesu to elambami malamu te;
- kolia te ba produits ya mobesu to eye elambami malamu te y compris makila;
- sokola maboko mbala mingi na sabuni mpe na mai.
Soki ezali na contact na bandɛkɛ to ba soso ya bomoyi to ekufa na kati ya bamboka eye eyebami ezali na bokono eye, esengeli oyeba ba symptomes ya gilípi ya ndɛkɛ okati ya bato. Ba symptomes eye ezali ndɛkɛ moko na ba symptomes ya gilípi ordinaire mpe ekoki kobima noki mpenza. Ba symptomes yango ezali:
- fievre (temperature ya 38 °C to koleka);
- kosu kosu;
- kosila mpema noki;
- moto pasi;
- gorge evimbi;
- miso eteli/evimbi;
- misisa pasi.
Soki ozui ba symptomes eye na tango ozali na mboko mopaya, mpe ozalaki na contact na ba soso to bandɛkɛ ya bomoyi to ekufa esengeli omona dokotolo ya mboka eye ozali.
Soki ozali kozonga na ba mboka eye ezali na bokono boye[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Soki na sima ya mikolo sambo ya bolungui mboko eye ezali na bokono ete oyebi ete ozalaki na contact na bandɛkɛ to basoso ya bomoyi to ekufa, ozwi ba symptomes eye epesami na lístɛ oyo na page ya liboso, ezali important ete yo:
- oluka komono dokotolo immediatement;
- o telephoner dokotolo na yo to yebisa ba symptomes na yo mpe histoire ya voyage eye owuti kosala;
- olanda ba mateya oyo ba pesi yo.
Ba kisi lokula aspirine, ibuprofen to paracetamol ekoki kosalisa na kokitisa ba symptomes. Landa ba mateya ya ba kisi. Kopesa aspirine te na bana baye bazali na mibu na se ya 16. Lukola esengami na infection respiratoire nyoso, esengeli olanda ba pratiques ya hygiene ya malamu:
- kokanga zolo na yo na monoko na yo na tango ozali ko kosola to ko eternuer;
- ko utiliser tissue kaka bala moko na tango ozali kokosola to ku eternuer mpe kubwaka yango na mbala moko mpe na ba soin nyoso;
- kosokola maboko na yo mbala mingi na sabuni mpe na mai.


text:
Liromansh
Liromansh tǒ Liromansh-rɛ́to bazalí lokótá na bato ya Romansh. Elobamí o na eténi ya kanton Etúká ya Mbwé ya Swisi (Liromansh-rɛ́to) mpé ya Nola ya Italia.
MakótáModifier
- Liromansh ya Mbwé (rumantsch) 60 000 malémo o 2000. Ezalí Lokótá ya Letá ya Etúká ya Mbwé mpé ya Swisi bandá 1938.
- Liromansh ya Dolomiti tǒ Liladin (ladin) 30 000 malémo ya bangómba ya Dolomiti ya Nola ya Italia.
- Lifulian (furlan) 600 000 malémo ya Nola ya Italia. Ezalí lokótá ya Letá ya Nola ya Italia bandá 1999.


text:
DOWNLOAD L.O.T.A - MP3, MP4 & LYRICS
L.O.T.A Lyrics
Yea kinshaboy riri eh
Azo boulé akomi nicky tika ye a lota toujours sapé habillé par didier lota
Azo luka a boudé ngai tika ye a lota
A tie tshoko a teli a boulé akomi cardi
Meuf na tiki yo olota
Ye pe minene hein
Na tuni aza Carine mokonzi
Amida kaka
Barbara kanam pe te
Meuf na tiki yo olota
Na loti congo eko bonga kala mingi te na tiki olota
Etat de droit ba kanga shina rambo eh
Na tiki o lota
Ozo lové na nga charge na nga tout na mutu nayo
Ah na moni o lota
Vieux karma bao damer ye 2000 kaka boye wana kutu jamais justice elota
Ba kwiti to méli-méli est-ce que eza na mbongo no
Ah na moni o lota
207 na mataka te nga kaka express
Ah na tiki o lota
Iphone 12 wana ya sika faut sombela nga yango
Ah na moni olota
Zoba zoba wana ao loba mboka oyo eza elengi
Na tiki ye a lota
Rap ekoma comédie biso tout to koma ba vue de loin
Dollars depuis ebaka ankoro ekitaka lisusu te
Kylabeatz, Kinshaboy, Riri


text:
Monde
samedi 23 octobre 2021
-
octobre 15, 2021
VOA60 Lingala 15 octobre 2021
+Uhuru Kenyatta ayambami na Joe Biden na Maison Blanche +Bill Clinton akoti lopitalo +Afrique du Sud ekobanda kopesa mwangele ma Pfizer mpo na OVID-19 mpe dose ya misato ya baye bazali na nkwokoso +Bayi politiki bayokani mpo na kokela mbulamatari na Allemagne
-
octobre 14, 2021
VOA60 Lingala 14 octobre 2021
+G20 elaki 1 miiliards $ na Afghanistan mpo na koboya likama nsima na bokweyisi bokonzi na ba Talibans +Mokimi mbango Agnes Tirop ya Kenya akutami afufa na mbeli +Basoda bazwaki bokonzi na Guinée batindi na retraite ba géméraux 40 bazalaki +10 bakufi na likama ya mayi na Libye
-
octobre 11, 2021
VOA60 Lingala 11 octobre 2021
+Prince héritier ya Emirats alaki Tshisekedi kotia milliard moko ya ba dollars na kotonga RDC +Bakonzi ya Mongala balingi kosala matanga ya mikolo misato ya baye bazindaki na mayi na likama mposo moleki +Mobulu na Butembo nsima na liwa lya alanga nzembo Delcanto Edengo +Mono ya COVID-19
-
-
octobre 08, 2021
Sommet Afrique-France: LUCHA epameli lolenge babundi mingi ya solo mpo na "engagement citoyen" babengisami te
Sommet Afrique-France ezali kosalama na Montpellier, na Sud ya France. Bilenge baike bawuti bikolo miinga na Afrika babengisamaki mpo na kolebela “engagement citoyen” to bobundi ya bomwana mboka na démocratie. Eddy Isango atunaki moyi LUCHA (Lutte pour le changement), Jacques Issongo.
-
octobre 06, 2021
VOA60 Lingala 6 septembre 2021
+Ba ntoma ya bikolo ya bapaya basengi bakambi biyamba basala inso mpo bayokana mpe maponami masala na 2023 +CAF ekati batali ete bakozala te na Stade des martyrs na match ya ba Léopards-Barea (Madagascar) lobi +Mokomboso Ndakasi ekufi na Viurnga +Mopanzi seleke moko afundi Facebook na US Congrès
-
octobre 04, 2021
VOA60 Lingala 4 octobre 2021
+Uhuru Kenyatta na libota lya ye lokola mpe bakonzi ba bikolo 35 batangami na kobomba misolo mingi na paradis fiscaux, kolanda Pandora Papers +CALCC esengi na Conseil d'Etat kotelemela biyamba basala ata mosala te na maponami +Balakisi mingi baboyi kozongela kelasi
-
octobre 02, 2021
VOA60 2 octobre 2021
+Bakambi ba biyamba bakutani mpo na koyokana na kopona matambwisi ya CENI +Rwanda ekangaki bato 13 basalaka na ba ADF balingaki kobeta ba bombes na Kigali +Stade des Martyrs endimami na Fifa mpo na ba matches ya Mondial Qatar 2022 +USA na bapesi misolo basengi OMS kopekisa abus na basi
-
octobre 01, 2021
VOA60 Lingala 1er octobre 2021
+72H Mboso N'kodia apesi bakambi biyamba na ntina ya koyokana na kopona mokambi ya CENI ebandi kotangama +Guterres na Maison Blanche bapameli bobengani ya bakambi ya misala ya ONU na Ethiopie +Macron apameli Mali na koloba ete France etiki yango +Ba Sénateurs bapesi maboko na Matata Ponyo
-
-
septembre 30, 2021
VOA60 Lingala 30 septembre 2021
+Assameblée nationale ya RDC epesi ministre Kibassa 48H mpo na kolimbola soki RAM etiama na kolanda mibeko +Marche ya Lamuka ekomi le 16 octobre +Opposition na mbulamatari ya Centrafrique na masolo na Rome na St Egidio +Bakambi bingumba ya Kinshasa na Brazzaville bazali kokutana na RDC
-
septembre 28, 2021
VOA60 Lingala 28 septembre 2021
+Ngobila asengi na Lamuka na NOGEC kokotisa mikanda mpo na kokotambola na bisika apesi ndingisa +Katumbi alaki kosenga mbulamatari kosala lisusu makasi mpo na kosunga baye bazwaki mpasi ya volcan Nyiragongo +Moto moko abambi Macron maki +Lac ya lave emonisami na volcan Nyiragongo


text:
TGI ya Kinshasa/Gombe esengelaki epesa eyano na yango lelo na matata mazalaki kati na ministère public na ba avocats ba Kalev Mutondo.
"Na kotalaka molongo na ya Administrateur général ya ANR, mpe mpete na ye ya Administrateur principal (mokambi mwa ya yambo) ya ANR na ntango ya makambo afundelami na yango, mpete ekokani na Directeur général na administration publique, TGI Kinshasa/Gombe esakoli ete ekoki te kosambisa Kalev Mutondo," elobi moko na ba avocats baye.
Kalev Mutondo afundamaki na Jean-Claude Muyambo, Cyrille Mumpapa na Joseph Kapepula Mutond na kokanga bango mpamba mpamba mpe konyokolo bango na kobuka mobeko ntango azalaki kokamba ANR.
Mokonzi ya kala ya ANR atikala komonana lisusu te wuto alukama sanza mingi na parquet ya Cour grande instance ya Kinshasa/Gombe.
Alongolamaki mosala nsima na bokoti na bokonzi ya Félix Tshsekedi oyo atiaki na ebonga ya AG principal ya ANR Inzun Kakiak oyo azalaki molandi ya Kalev Mutondo.