text:
Ituri bayi mampinga ma ekolo ba Fardc balongi na kobimisa o maboko ya batomboki ba Adf bakangemi zomi na sambo , na esengo lisanga ekobundelaka makoki ma bato CRDH ebasengi kokembisa misala po ya kobengana batomboki baye…
Na etuka Kwango bokono bua nzala makasi bongali lisusu o bitando mzike ya kolongonu bua nzoto , bozangi mayi ma peto , biloko ya bilanga pe tembe ya bayi mboka nde ekumbi na likambo liye…
Tokolobela pe mokanda ya basali ba Sncc baye baakopalela misala ekosalem a na ba inspecteur ya finance baye batindami o compagnie ya bango , basengi na mokambi Igf kobenda basali na ye matoyi…
/sites/default/files/2022-08/19082022-p-l-journallingalasoir-web.mp3


c: text/html

text:
1/New-York : Toyebisaki bino lobi loleki été bokutani bwa bikolo bia molongo bizuani o kati ya lisanga ONU efongwamaki na engumba Yew York o états unis ya America, lelo nde bakonzi ba bijkolo bazali kozua maloba moko sima ya mosusu mpo na koyebisa makanisi ma bang ope kozua biyano .
2/Matadi : Moyangeli etuka Kongo Central asakoli tali ya sika po na mibembo o kati ya engumba na ba Taxi mpe bat uku tuku ,elongwe na 500Fc ekomi na 60o Fc, bolayi bwa sango eye sima ya kopema moke.
3/Kisangani : Bayekoli ba Université ya Kisangani o etuka Tshopo basengi na bakambi o etuka été eteyelo na bango ezali kozua lotiliki mikolo minso, bazala mikolo mia Delestage te./sites/default/files/2022-09/20092022_-p-a-d-journallingalasoir-00.mp3

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Toza na kati ya ebale.
Mbisi ya monene azali na posa ya kolia bambisi ya mike.
Soki oza mbisi ya moke
Okosala ndenge nini po mbisi ya monene elia yo te?
Soki mbisi na mbisi ezobunda na ndenge na yango, bazali kaka bilei po na mbisi ya monene.
Akolia moko na tongo, mosusu na midi mosusu na pokwa.
Soki atondi te akangi ya mibale, ya misato, tii akotonda.
Soki olobi opakata, eza kaka likambo ya ngonga.
Po mbisi ya monene aza kaka moko te.
Bambisi ya minene, na ebale, bazali ebele.
Epayi ozokima, okokutana pe na mbisi mosusu ya monene, akolia yo ezanga kokakola to kosamba.
Kosambela eza na lisungi te. Na mbisi ya monene, na mbisi ya moke,
bino nyonso bokelama na Nzambe. Tango yo ozosenga obika, mbisi ya monene pe azosenga akufa nzala te. Nzambe asalisa nani?
Oyo akobika, eza oyo akososola pe akosalela mibeko ndenge mokili etambolaka.
Bambisi ya mike, esengeli bazala liboke.
Bakendeke koluka bambisi ya minene.
Basangelaka bango moko moko.
Boza ngulupa na kati ya ebale. Bozolukisa mbisi ya monene. Bomoni mbisi ya monene aza ye moko. Bosangeli ye, bodyoti-dyoti ye, akufi
Bolié ye.
Soki bomoni bambisi ya minene bazali lisanga,
boluka ndenge ya kotia bango na songi-songi to na kidiba po bapalangana.
Po, komikosa te, bambisi ya minene pe bazosala bongo.
Ata oleli
Ata obeleli
Oyo mokili ya Nzambe
Mokili na yo te
Mibeko na yo te
Nde bakosalela.


text:
1960
Likambo linɛ́nɛModifier
- 1 ya sánzá ya yambo : Kamerun ezwá dipanda
- 27 ya sánzá ya mínei : Togo ezwá dipanda
- 20 ya sánzá ya motóbá : Lisangá lya Mali (Senegal mpé Mali) bizwá dipanda na Falansia.
- 30 ya sánzá ya motóbá :
- Kongó ya Bɛ́lɛjika ekóma Republíki ya Kongó.
- Kongó-Kinsásá ezwá dipanda na Bɛ́lɛjika
- 1 ya sánzá ya nsambo: Joseph Kasa-Vubu akómákí Mokambi-Ekólo ya Kongó-Leo.
- 20 ya sánzá ya mwambe : Senegal ezwá dipanda na Lisangá lya Mali
MbótamaModifier
- 18 ya sánzá ya mitánó : Yannick Noah, mobɛ́ti ya tennis.
- 30 ya sánzá ya zómi : Diego Maradona, mobɛ́ti ya motópe.
LiwâModifier
- 4 ya sánzá ya yambo : Albert Camus, mokomi ya Falansia.


text:
M. Beiden alobaki yango na masolo na basali ba bokolongono mercredi na nzela ya singa.
Nzonkande Etats-Unis ewuti koleka motango mwa bato 11 millions bazwami na COVID-19. Koleka 250.000 nde bakufi.
"Ezali na makambo mingi mapesameli biso nanu te mpe, soki tozwi yango te, tokozala nsima na ntango ya mposo nzike to ya ba sanza nzike mpo na kotia na misala elaka ya monene koleka, lokola ba sociétés babale bakelaka mino balaki mangwele maye makasi ma yango mazali na 95%," epameli M. Biden.
Bayi ngambo ya Donald Trump, président azali na bokonzi wuto yambo na maponami, bazali kokoba bitumba na bango liboso lya bazuzi na ba Etats mingi.
Bayi Trump basengi bobandeli bwa botangi bilembo ndambo na Wiscosin epayi wapi M. Biden amonani mpe molongi.
Kasi mbulamatari ya Donald Trump ezali kokumisa maye président azali na bokonzi wuto yambo na maponami, asali kino mangwele mapusana pene na kobimisama.
Ba sociétés ya mino ya Amerika Moderna na Pfizer basakolaki bato ba yambo ete bilembo bya bomeki ya mangwele na bango bizali makasi na 95%.
"Kino suka ya sanza ya zomi na mibale, tozali kobongisa pene na 40 millions ya doses ya mangwele maye mabale, na kozelaka ndingisa ya FDA (Misala mipesaka ndingisa na mino na Etats-Unis), mpo na kopesa mangwele na bana ba Amerika 20 millions baye bazali na mpasi koleka," elobi Secrétaire ya bokolongono (ministre), Alex Azar.


text:
Solo e ya na buntu e ya na moyi, toko banga eloko te Ata butu e wumeli suka se tongo etana na bomoyi na ngai Boyaka to kumisa Mokonzi, ye azali elonga na biso Alléluia, alléluia, alléluia na Yesu Alléluia, alléluia, alléluia na Yesu Nzambe na ngai, Nzambe na yo, Nzambe ya biso nioso Alléluia, alléluia, alléluia na Yesu O za mo bokua bogwa na ngai, tika na yembela yo Alléluia, alléluia, alléluia na Yesu O simbi likolo, o simbi na se, nani a ko kani na yo? Vous êtes passionné e de musique? Lokola elamba ebonga na nkolo nango Just the garment becomes its owner Yesu obonga na Nkembo nayo So are you Jesus worthy of glory Oh, Tika na ngai netola yo Let me raise your name up Amen, Hallelujah Amen. Places de Concerts Si vous souhaitez voir vos artistes préférés sur scène, nous vous proposons également un service de billetterie en ligne pour l’achat de vos places de concerts. Nouveaux albums Da Uzi – Mexico.
Vous êtes passionné e de musique? Poèmes et Poésies Découvrez les Poèmes et Poésies disponibles sur notre site: Amen, amen, na epayi na yo Oh! Rejoignez la communauté music expert, découvrez et donnez votre avis sur les nouveautés musicales, et gagnez de nombreux cadeaux! Kalash criminel Double K. Yvan Castanou Organisation religieuse.
.


text:
Kwánga
Kwánga (tǒ kpánga) ezalí manyɔ́kɔ, ntína inɛ́nɛ́ ya nzeté ya mpɔndú tǒ nsɔngɔ́ batíe na mái mikɔlɔ mínei tǒ mítáno, mpé batútí yangó na eboka, sɔ́kí elɛmbí, bafándísí yangó mikɔlɔ míbalé tǒ mísáto mpé nsima balongoli nsinga batíyí yangó mwâ ntángo ekɛ́ na mɔ̌tɔ mpé na nsima bakángí yangó o ntéi ya nkásá mpé baélámbi na mɔ̌tɔ makási mpɔ̂ na ntángo elaí mpɔ̂ na kolíya. Ezalí biléi monɛ́nɛ mpɔ̂ na bato ba mbóka ya Kongó ínsɔ íbalé. Esálémí (esɛngɛli o mɔ̌tɔ makási mpɔ̂ ebéla malámu.
Kwánga ikokí kobómbama mpɔ̂ na ntángo elaí téé mikɔlɔ ntúkú íbalé nsima ya bolámbi. Kwánga ezalí malámu mpɔ̂ na bato baye bazalí kokɛndɛ mibémbo.
Tálá mpé[kokoma | kobɔngisa mosólo]


text:
Mboka-bato ezali lolenge ya koyangela ekolo. Na Ekolo oyo ezali koyangelama na ndenge ya Mboka-bato, bokonzi elandaka libota te. Moto oyo akokitana na mokonzi oyo azalaki, akozala moto ya libota songolo-pakala ya ekolo.
Na bonkumu nde bokonzi ewutaka na moboti kokende na mwana to na ndeko na ye.
Keba! Mboka-bato elakisi demokrasi te. Ekoki kozala demokrasi to pe demokrasi te (ekweselo). Eloko ya motuya na mboka-bato, ezali ete, bokonzi ekabwana kati na Mokonzi ya Ekolo, likita ya balobeli, pe likita ya basambisi.
Mokonzi akoyangela lisanga ya bakumbeli. Bakumbeli bazali bato bayangelaka misala ya leta ya mokolo na mokolo. Okoki kozala na mokumbeli oyo atalaka makambo ya mombongo, oyo atalaka makambo ya kelasi, makambo ya bilanga…
Ndenge nini tokoki koloba maloba oyo na Français ?
(pesa eyano na commentaire)
Mboka-bato
Bonkumu
Demokrasi
Ekweselo
Molobeli
Mosambisi
Mokumbeli


text:
Sango ya Mokili Lelo: Bilenge bakangaki nzela mpo na kopamela bobomi ya moko na bango na Goma
➡Masolo ma kimya kati na bayi Kasaï na Katanga masili te mpo na bokengi na Lubumbashi ➡Baike na société basengi kosalela ebale ya Congo mpo na nkwokoso ya kotambola na transport en commun na Kinshasa ➡Ba kuluna to ba "Bébés noirs" bakomi mingi na Pointe
Programmes
-
-
-
septembre 27, 2022
Basango na VOA Lingala
-
septembre 27, 2022
Santé
-
-
septembre 26, 2022
Sango ya Mokili Lelo: Misala mitelemisamaki na Goma mpo na kosenga kimya


text:
Eyenga ya Mbótama
Eyenga ya Mbótama tǒ Nɔ́ɛlɛ tǒ Nɔ́ɛli ezalí eyenga ya bobótami bwa Yézu Krísto esɛngɔ ya mbótama. Mbótama ezalí mpé eleko ya mbótama kolekisa mbótama na libóta.
LisapoModifier
O ntangu en mokonji wa Roma akonjaki lokola nyele ya Bayúda. Tibere, ye oyo mokonji atondi na lolendo, alingi kuyeba na solo akonjaki batu boni o nyele yayeye.
Atindi monkanda bipai binso, asengi boyo: «Batu banso bakende kupesa nkombo ya bango o mboka ya bateta ba bango.»
O mboka Nazarete Yozefu elongo na molongani wa yeye Maria babikaki. Batosaki sesepi monoko mwa mokonji. Batamboli.
Yakomaka bango o mboka Bɛtɛlɛmɛ baluki esika ya kulala, kasi bajwi te. Bakei kukumba bango o sopo ya ndako ya nyama.
Katikati ya butu Santa Maria aboti kuna mwǎná Yézu, Nzambé mpenza, Mokosolo wa batu.
Sasa anjelu asangeli nsango ese o bakengeli ba bakandoro bajalaki penepene kukengele mpata yabongo. Na nsima banjelu na kutanga te bayembi nzembo be, bango te: «Nkembo na Nzámbe o lora mpé o nse boboto na batu balámu.» Bakengeli bakamwi. Bakei noki kukembisa mwǎná Yézu.
Bakristu bakokundola o motema eyenga ena mokolo mwa 25 dɛsɛ́mbɛ.
Tálá mpéModifier
BúkuModifier
- Frères de Saint-Gabriel: Tokoyekola Lingala... Bondo, 1937.


text:
Batelá kimya ya motema ntango makambo ebongwani
“Nabɔndisaki molimo na ngai mpe nafandisaki yango kimya.”—NZEMBO 131:2.
1, 2. (a) Tokoki koyoka ndenge nini ntango bomoi na biso ebongwani na mbalakaka? (Talá elilingi ya ebandeli.) (b) Na kotalela Nzembo 131, ezaleli nini ekosalisa biso tóbatela kimya ya motema?
NSIMA ya kosala mbula koleka 25 na Betele, bayebisaki ndeko Lloyd ná mwasi na ye Alexandra ete bázonga teritware. Na ebandeli, bayokaki mawa. Lloyd alobi boye: “Nazalaki komona ete Betele mpe mosala oyo nazalaki kosala kuna nde ezalaki komonisa soki nazali nani. Na makanisi, nakangaki ntina ya mbongwana yango, kasi na bapɔsɔ mpe basanza oyo elandaki, mbala mingi nazalaki koyoka lokola babwaki ngai.” Lloyd azalaki ntango mosusu kosepela na mbongwana yango, ntango mosusu azalaki kokóma mawamawa.
2 Ntango bomoi na biso ebongwani na ndenge oyo tokanisaki te, tokoki kotungisama mingi na makanisi. (Masese 12:25) Ekoki kozala mpasi tóndima mbongwana yango to tómesana na yango. Na ntango yango, nini ekosalisa biso ‘tóbɔndisa molimo na biso mpe tófandisa yango kimya’? (Tángá Nzembo 131:1-3.) Tótala ndenge basaleli mosusu ya Yehova, ezala ya kala to ya mikolo na biso, balongaki kobatela kimya ya motema ata ntango bomoi na bango ebongwanaki na mbalakaka.
NDENGE “KIMYA YA NZAMBE” ESALISAKA BISO
3. Ndenge nini bomoi ya Yozefe ebongwanaki?
3 Tózwa ndakisa ya Yozefe. Yozefe azalaki mwana oyo Yakobo alingaki mingi koleka. Mpo na yango, bandeko na ye bayokelaki ye zuwa mpe batɛkaki ye moombo ntango azalaki na mbula 17. (Ebandeli 37:2-4, 23-28) Yozefe anyokwamaki na Ezipito mbula soki 13; azalaki liboso moombo, na nsima batyaki ye na bolɔkɔ. Yozefe azalaki mosika na tata na ye, oyo azalaki kolinga mingi. Akokaki kokóma nkandankanda mpe komona ete azangi elikya, kasi esalemaki bongo te. Nini esalisaki ye?
4. (a) Yozefe asalaki nini ntango azalaki na bolɔkɔ? (b) Ndenge nini Yehova ayanolaki na mabondeli ya Yozefe?
4 Ntango Yozefe azalaki na bolɔkɔ, na ntembe te atyaki miso na makambo oyo ezalaki komonisa ete Yehova azalaki kopambola ye. (Ebandeli 39:21; Nzembo 105:17-19) Mbala mosusu mpe akanisaki bandɔtɔ oyo ezalaki bisakweli, oyo alɔtaki ntango azalaki mwana moke, mpe yango esalisaki ye amona ete Yehova azalaki elongo na ye. (Ebandeli 37:5-11) Ekoki kozala ete abondelaki mingi mpe ayebisaki Yehova nyonso oyo ezalaki na motema na ye. (Nzembo 145:18) Yehova ayanolaki na mabondeli na ye, andimisaki ye ete akozala “elongo na ye” na mikakatano na ye nyonso.—Misala 7:9, 10. *
5. Ndenge nini “kimya ya Nzambe” ekoki kosalisa biso?
5 Ata soki tokutani na likambo moko ya mpasi, tokoki kozwa “kimya ya Nzambe” oyo ebatelaka “makanisi na biso” mpe ekitisaka motema. (Tángá Bafilipi 4:6, 7.) Na yango, soki tobondeli Yehova ntango tozali na mitungisi to makambo elekeli biso, “kimya ya Nzambe” ekoki kopesa biso makasi ya kokoba kosalela Yehova mpe kosalisa biso tótika te. Tólobela mwa bandakisa ya bandeko ya mikolo na biso oyo basalaki bongo.
SƐNGÁ YEHOVA APESA YO LISUSU KIMYA
6, 7. Ndenge nini mabondeli ya sikisiki ekoki kosalisa biso tózwa lisusu kimya ya motema? Pesá ndakisa.
6 Ntango Ryan ná Juliette bayokaki ete mosala na bango lokola babongisi-nzela monene ya ntango mokuse esuki, balɛmbaki nzoto. Ryan alobi boye: “Tobondelaki Yehova mbala moko mpo na likambo yango. Toyebaki ete yango ezali libaku ya komonisa ete totyelaka ye motema. Lokola bandeko mingi ya lisangá na biso bazalaki bato ya sika na kati ya solo, tobondelaki Yehova asalisa biso tópesa ndakisa malamu na oyo etali kozala na kondima.”
7 Ndenge nini Yehova ayanolaki na libondeli na bango? Ryan alobi boye: “Nsima ya libondeli wana, makanisi ya mabe mpe mitungisi oyo tozalaki na yango na ebandeli esilaki mbala moko. Kimya ya Nzambe ezalaki kobatela mitema na biso mpe makanisi na biso. Tomonaki ete Yehova akokoba kosalela biso soki tobateli makanisi ya malamu.”
8-10. (a) Ndenge nini elimo ya Nzambe ekoki kosalisa biso ntango totungisami? (b) Ndenge nini Yehova akoki kosalisa biso soki tokobi kotya makanisi na mosala na ye?
8 Elimo ya Nzambe ekoki kokitisa biso motema; ekoki mpe kobenda likebi na biso na bavɛrsɛ ya Biblia oyo ekosalisa biso tóbosana te makambo oyo eleki ntina na bomoi. (Tángá Yoane 14:26, 27.) Tózwa ndakisa ya Philip ná mwasi na ye Mary, oyo basalaki na Betele mbula pene na 25. Na sanza minei, ntango babimaki Betele, bamama na bango bakufaki, ndeko mosusu ya Philip mpe akufaki. Lisusu, basengelaki kobatela tata ya Mary, oyo abɛlaki maladi ya motó.
9 Philip alobi boye: “Nakanisaki ete nazalaki koyika mpiko, nzokande eloko moko ezangaki. Na lisolo ya boyekoli na Linɔ́ngi ya Mosɛnzɛli moko, namonaki Bakolose 1:11. Esalisaki ngai nayeba ete nazalaki koyika mpiko mpenzampenza te. Nasengelaki ‘koyika mpiko na motema molai ná esengo.’ Vɛrsɛ yango ekundwelaki ngai ete esengo na ngai esengeli te kouta na makambo oyo nakutani na yango, kasi nde na mosala oyo elimo ya Nzambe ezali kosala na bomoi na ngai.”
10 Lokola Philip ná Mary bakobaki kotya makanisi na mosala ya Yehova, bazwaki mapamboli mingi. Mwa moke nsima ya kobima na Betele, bazwaki bayekoli ya Biblia oyo bazalaki kokola malamu mpe balingaki koyekola mikolo ebele na kati ya pɔsɔ. Mary alobi boye: “Bazalaki kopesa biso esengo mpe ezalaki lokola nde Yehova alobi na biso ete likambo ya kobanga ezali te.”
SALÁ LIKAMBO OYO YEHOVA AKOKI KOPAMBOLA
11, 12. (a) Ndenge nini Yozefe asalaki likambo oyo Yehova akokaki kopambola? (b) Mbano nini Yozefe azwaki?
11 Soki bomoi na biso ebongwani na mbalakaka, tokoki komitungisa mingi mpe kotya likebi nyonso na mikakatano na biso. Likambo ya bongo ekokaki kokómela Yozefe. Kasi, amonaki malamu asala ata mwa likambo oyo Yehova akokaki kopambola. Ntango azalaki na bolɔkɔ, azalaki kokokisa malamu mokumba nyonso oyo kapita-mokonzi ya bolɔkɔ apesi ye, kaka ndenge azalaki kosala na ndako ya Potifare.—Ebandeli 39:21-23.
12 Mokolo moko, basɛngaki Yozefe akipe bato mibale ya bolɔkɔ oyo bazalaká kosala na ndako ya Farao. Yozefe amoniselaki bango boboto, mpe mibali yango bamiyokaki malamu tii bayebisaki ye mitungisi na bango mpe bandɔtɔ ya kokamwa oyo balɔtaki na butu. (Ebandeli 40:5-8) Atako Yozefe ayebaki yango te na ntango wana, nsukansuka lisolo wana nde esalaki ete abima bolɔkɔ. Mbula mibale na nsima, abimaki bolɔkɔ mpe akómaki moyangeli monene na Ezipito. Kaka Farao nde alekaki ye na bokonzi!—Ebandeli 41:1, 14-16, 39-41.
13. Ata soki tokutani na makambo nini, ndenge nini tokoki kosala eloko oyo Yehova akoki kopambola?
13 Lokola Yozefe, makambo mosusu ekoki kokómela biso mpe tozangi eloko ya kosala. Kasi, soki tomonisi motema molai mpe tosali nyonso oyo tokoki, Yehova akopambola biso. (Nzembo 37:5) Ata soki tobulungani to tozali komitungisa, ‘tokozanga mwa nzela ya kobima te.’ (2 Bakorinti 4:8) Yehova akozala elongo na biso, mingimingi soki tokobi kotya makanisi na mosala ya kosakola.
KOBÁ KOTYA MAKANISI NA MOSALA YA KOSAKOLA
14-16. Ndenge nini Filipe mopalangani ya nsango malamu akobaki kotya makanisi na mosala ya kosakola atako bambongwana?
14 Filipe mopalangani ya nsango malamu azali ndakisa malamu ya moto oyo akobaki kotya makanisi na mosala ya kosakola atako bomoi na ye ebongwanaki. Na eleko moko, azwaki mokumba moko ya sika na Yerusaleme. (Misala 6:1-6) Na nsima, makambo ebongwanaki. Nsima ya kobomama ya Stefano, * bakristo bakutanaki na minyoko ya makasi mpe bakimaki Yerusaleme. Lokola Filipe alingaki kokoba kosala mingi mpo na Yehova, akendaki na engumba Samaria, epai bato mingi bazalaki na mposa ya koyoka nsango malamu.—Matai 10:5; Misala 8:1, 5.
15 Filipe andimaki kokende esika nyonso oyo elimo ya Nzambe ekotinda ye. Na yango, Yehova asalelaki ye mpo na kosakola na bisika oyo bato bayokaki naino nsango malamu te. Bayuda mingi bazalaki kotyola Basamaria. Kasi Filipe azalaki kokanisela bango mabe te mpe asakwelaki bango nsango malamu. Yango wana Basamaria bayokaki ye “na bomoko mpenza”!—Misala 8:6-8.
16 Na nsima, elimo ya Nzambe etindaki Filipe akende kosakola na Ashedode mpe na Kaisaria, epai bato ya bikoló mosusu bazalaki mingi. (Misala 8:39, 40) Mbula soki 20 nsima ya kosakola na Samaria, bomoi ya Filipe ebongwanaki lisusu. Akómaki tata ya bana, mpe afandaki na teritware na ye. Kasi, atako bomoi na ye ebongwanaki, Filipe akobaki kotya makanisi na mosala ya kosakola, mpe Yehova akobaki kopambola ye ná libota na ye.—Misala 21:8, 9.
17, 18. Ntango bomoi na biso ebongwani, ndenge nini komipesa na mosala ya kosakola ekosalisa biso?
17 Bandeko mingi oyo bazali na mosala ya ntango nyonso balobaka ete kotya makanisi na mosala ya kosakola esalisaka bango bábatela esengo mpe makanisi ya malamu soki makambo ebongwani. Na ndakisa, ntango Osborne ná mwasi na ye Polite oyo bafandaka na Afrique du Sud babimaki Betele, bakanisaki ete ekozala mpasi te bázwa mosala ya bangonga moke mpe esika ya kofanda. Kasi, Osborne alobi boye: “Tozwaki mosala mbala moko te ndenge tokanisaki.” Polite alobi boye: “Tosalaki sanza misato tozali kozwa mosala te, mpe tozalaki na mbongo te. Ezalaki mpasi mpenza.”
18 Nini esalisaki Osborne ná Polite na ntango yango ya mitungisi? Osborne alobi:“Kosakola elongo na bandeko ya lisangá esalisaki biso mingi tóbatela makanisi ya malamu.” Na esika báfanda na ndako mpe bámilelalela, bamipesaki na mosala ya kosakola. Yango epesaki bango esengo mingi! Osborne abakisi: “Tokobaki koluka misala, mpe nsukansuka ezwamaki.”
TYELÁ YEHOVA MOTEMA MOBIMBA
19-21. (a) Nini ekosalisa biso tóbatela kimya na biso ya motema? (b) Komesana na mbongwana oyo ekómeli biso ekoki komemela biso matomba nini?
19 Ndenge tomoni yango, soki tosali oyo tokoki ntango bomoi na biso ebongwani mpe totyeli Yehova motema mobimba, tokobatela kimya na biso ya motema ata na likambo nini. (Tángá Mika 7:7.) Na nsima, tokoki komona ete komesana na mbongwana esali ete boyokani na biso na Yehova ekóma makasi koleka. Polite alobi ete ndenge balongwaki na Betele esalisi ye ayeba ndimbola mpenza ya kotyela Yehova motema ata ntango bomoi ekómi mpasi mingi. Alobi boye: “Boyokani na ngai na ye ekómi makasi koleka.”
20 Mary, oyo tolobelaki liboso, azali kaka mobongisi-nzela mpe tii lelo abatelaka tata na ye oyo akómi mobange. Alobi boye: “Nayekoli ete soki mitungisi eyeli ngai, nasengeli kozwa ntango, kobondela, mpe kolekisa. Kotika makambo na mabɔkɔ ya Yehova nde liteya eleki monene oyo nazwi, mpe ekozala na ntina koleka na mikolo ezali koya.”
21 Lloyd ná Alexandra, oyo tolobelaki na ebandeli, bandimi ete mbongwana oyo esalemaki na bomoi na bango etyaki kondima na bango na komekama na ndenge oyo bakanisaki te. Kasi, bamoni ete komekama yango esalisi nde bango. Lelo, bakómi na kondima makasi oyo ebɔndisaka bango ntango bakutani na mikakatano, mpe bamonaka ete bakómi bato ya malamu koleka.
22. Soki tosali makasi tómesana na bomoi oyo tokómi na yango, tosengeli koyeba likambo nini?
22 Na mokili oyo, bomoi na biso ekoki kobongwana na mbalakaka. Tokoki kozwa mokumba mosusu na mosala ya Yehova, tokoki kobɛla maladi moko, to kokóma na mikumba mosusu ya libota. Ata soki nini esalemi, yebá ete Yehova atyelaka yo likebi mpe akosalisa yo na ntango oyo ebongi. (Baebre 4:16; 1 Petro 5:6, 7) Mpo na sikoyo, salá makasi omesana na bomoi oyo okómi na yango. Bondelá Tata na yo Yehova mpe yekolá kotyela ye motema mobimba. Soki osali bongo, okobatela kimya ya motema atako makambo ebongwani.
^ par. 4 Mwa bambula nsima ya kobima bolɔkɔ, Yozefe apesaki mwana na ye ya liboso nkombo Manase oyo elimboli “Ye oyo abosanisaka”; alobaki: “Nzambe asali ete nabosana mpasi na ngai nyonso.” Yozefe akangaki mpenza ntina ete mwana wana azalaki likabo oyo Yehova apesaki ye mpo na kobɔndisa ye.—Ebandeli 41:51.
^ par. 14 Talá lisolo “Oyebaki yango?” na nimero oyo.


text:
“Nzambe azalaki komona to te?”
“MOTUNA OYO EZONGAKA MBALA NA MBALA: NZAMBE AZALAKI KOMONA TO TE?”—Pape Benoît XVI, ntango akendaki kotala bolɔkɔ ya kala ya Auschwitz, na ekólo Pologne.
NTANGO LIKAMA MOKO EKÓMELI BATO, MBALA MOSUSU YO MPE OMITUNAKA: ‘NZAMBE AZALAKI KOMONA TO TE?’ TO YO MOKO OKUTANÁ NA LIKAMBO MOKO, OYO ETINDAKI YO OMITUNA SOKI NZAMBE AKIPAKA YO MPENZA!
Mbala mosusu yo mpe okanisaka lokola Sheila, oyo afandaka na États-Unis. Na libota na bango bazalaki kosambela mingi; kasi alobi boye: “Banda bomwana, nazalaki kolinga Nzambe mpo azali Mozalisi na biso. Kasi, nazalaki komona te ete azali moninga na ngai. Nazalaki kokanisa ete azalaki komona ngai, kasi na mosika. Nazalaki kokanisa te ete Nzambe ayinaka ngai; kasi nazalaki mpe kondima te ete alingaka ngai.” Mpo na nini Sheila azalaki kokanisa bongo? Alobi boye: “Makambo ya mpasi elandanaki na libota na biso, kasi nazalaki komona ete Nzambe azalaki kosalisa biso te.”
Lokola Sheila, mbala mosusu yo mpe ondimaka ete Nzambe azali mpenza mpe azali na nguya nyonso. Kasi, ntango mosusu omitunaka soki akipaka yo mpenza. Yobo, moto oyo azalaki kondima ete Nzambe azali na nguya mpe na bwanya, azalaki mpe kokanisa bongo. (Yobo 2:3; 9:4) Ntango makama elandanaki na bomoi ya Yobo mpe azalaki komona moto ya kosalisa ye te, atunaki Nzambe boye: “Mpo na nini ozali kobomba elongi na yo mpe ozali kozwa ngai lokola monguna na yo?”—Yobo 13:24.
Biblia eteyaka nini? Ntango likama moko ekómeli bato, tokoki nde kopesa Nzambe foti? Ezali nde na makambo oyo emonisi ete Nzambe akipaka bato, ata mpe mokomoko na biso? Moto nyonso akoki nde komona makambo oyo ekondimisa ye ete Nzambe amonaka mpasi na biso, ayebaka yango, amityaka na esika na biso, mpe asalisaka biso?
Na masolo oyo elandi, tokotalela makambo oyo tokoki koyekola na biloko Nzambe akelá, oyo emonisi ete Nzambe akipaka biso. (Baroma 1:20) Na nsima, tokotalela makanisi ya Biblia oyo emonisi ete Nzambe akipaka biso. Soki totaleli biloko oyo akelá mpe toyekoli Liloba na ye, ‘tokoyeba ye’ malamu, na nsima tokondima mpenza ete “atyelaka biso likebi.”—1 Yoane 2:3; 1 Petro 5:7.


text:
Kinyarwanda
Kinyarwanda ezali Lokótá ya batu ya mboka ya Rwanda.
Balobi ya Kinyarwanda[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Ndinga ya Kinyarwanda elobami sé na bato ya ekolo ya Rwanda. mituya ya balobi eyebani te na mikolo mitangémi.[1]
Moúláni ya Lingala na lokótá ya Duala[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Buku[kokoma | kobɔngisa mosólo]
- (fr) "Les langages de l'humanité" Michel Malherb, Editions Robert Laffon 1995
- (fr) "Parlons Kinyarwanda-Kirundi" Edouard Gasarabwe, Ed l'harmattan Paris 1992
Mazita o libanda[kokoma | kobɔngisa mosólo]
.(fr) Bagó ya mibalé na internet
Mituya ya miké[kokoma | kobɔngisa mosólo]


text:
Marɔkɛ
Mani ya Marɔkɛ ezalí esé ya likoló ya Afríka.
Politíki[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Marɔkɛ (المغرب), Marɔkɛ ezali mani na mobéko-mokonzi. Bato ba ekólo Marɔkɛ bapɔ́ní bantómá ba ekóló mpɔ̂ na kolobela mibéko. Mani Mohamed VI ezalí mani ya Marɔkɛ mpé mokonzi mwa Letá. Kasi yě mɔ̌kɔ́ apɔ́ní tɛ́ likambo ya botéyi, bokɔ́lɔ́ngɔ́nú, b.n.b. Moto óyo apɔ́ní makambo mango azalí Minisele wa yambo. Yě ayángelana makambo ma Letá na Baminisele. Sík’óyo Driss Jetto azalí Minisele wa yambo.
Mambí ma mabelé[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Marɔkɛ ekabwání o Ɛ́sita na Aljeria, o Sudi na Mauritania. Lombú Mediterané lokútámí o Nola-Ɛ́sita mpé Lombú Atlantíki o Wɛ́sita.
Eténi enɛ́nɛ ya Marɔkɛ ezalí esíká elíkí Sahara ndé bato míngi bavándaka o libóngo lya lombú.
Etando ya Marɔkɛ ezalí 710,850 km².
Mbóka-mokonzi ezalí Rabat, na sɔ́kí bato 1,2 miliyɔ́. Engumba elekí monɛ́nɛ ezalí Kasablanka na sɔ́kí 3 miliyɔ́. Kasablanka mpé Rabat izalí libóngo lya bonkita.
Bato[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Bamakɔrkɛ bazalí na motángo mwa 32 miliyɔ́. Bazalí Barabi tǒ Babɛrbɛr.
Lokótá la Letá ezalí liarabu kasi bato míngi balobaka libɛrbɛr. Bato míngi balobaka mpé lifalansé.
Boislamu ezalí na ntína o Marɔkɛ.


text:
Soki bolingi kotonga mboka, tina ya kotomboka te. Ekoluka bato bakufa pe mabelé babotola.
Soki bolingi kotonga mboka, ekosenga kaka koluka mayele ya kotangisaka pe koteyaka bayi-mboka, na libanda ya biteyelo oyo esi ebeba. Kokela mobongisano ya sika ya eteyeli.
Kasi moto moko te. Ekosenga lisanga ya baye bamindimeli ete balingi kotonga, bazala na mokangano ya bayi-bwanya balenda, baye bakimaka mvula na mopepe te.
Bosali mbula 20, boyinga (ignorance) ekosila. Bayi-mboka bakokoma bansomi.
Na boye mboka ekotongama lokola zamba ebotaka.


text:
Jean-Jacques Muyembe Tanfun abotama na 1942 na etuka ya Kwilu Na Congo-Kinshasa.
Ayekola kimonganga na Bobongo ya Kinshasa (UNIKIN). Sima na yango akeyi kosala bonganga (doctorat) na ye na Bobongo ya KUL na Beljiki.
Bonganga na ye ezalaki na makambo ya viroloji. Asilisi bonganga na ye na 1973 pe azongi na Congo lokola monganga pe molakisi monene na Bobongo ya Kinshasa (Université de Kinshasa).
Etumba na ya liboso Muyembe abundaki lokola monganga, ezalaki kotelemela bokono ya Kolera oyo ebimaki na engumba ya Matadi na 1974.
Na 1976, bokono ya Ebola ebimi na etuka ya Lingala (na Équateur ya Monene), pene na mayi ya Ebola. Ezalaki mbala ya liboso bokono yango eyokana. Na tango wana, Nganga Muyembe azali kosala lokola monganga na lopitalo ya Yambuku.
Lokola bato babandaki kokufa na mbalakaka, Muyembe azwi likanisi ya koluka koyeba, bokono yango ezali nini pe ndenge Nini ya kosala po na kokundola kisi po na kobikisa babeli. Amekaki kozwa mikolobe yango na nzoto ya bawei kasi boluki na ye epesaki ye biyano ya kokoka te.
Azwi makila ya babeli pe atindi yango na elukelo na mboka Antwerpen na Beljiki po na koyeba, bizaleli ya virisi oyo Ezalaki kopesa bokono yango. Eyaki koyebana ezali virisi yango ezali na lingomba ya bavirisi filoviridae.
Na 1978, Molakisi monene Muyembe akomaki Molakisi-Mokonzi na eyekolelo kimonganga na Bobongo ya Kinshasa (doyen de la faculté de médecine de l’Université de Kinshasa).
Na 1981, akeyi kokoba boluki na ye na oyo etali Ebola, na Institut Pasteur ya Sénégal.
Azali mokambi ya ndako ya boluki na kombo ya INRB.
tango Ebola ebimi na Kikwit, ye nde akendeki na engumba Kikwit po na koyebisa polele ete, bokono yango Ezalaki bokono ya Ebola.
Mbala nyonso bokono yango ebimaka bipayi na bipayi na Afrika, ye nde babengaka po na kopesaayele, nzela nini esengeli kolanda po na kosukisa bopusani ya ebola.
Lelo bamvula 40 oyo ayekolaka na bozindo bokono ya Ebola.
Po na Muyembe, etumba yango ezali na nzela mibale. Ya libosi, ezali, koyekola mikolobe po na kozwa kisi ya koboma yango. ya mibale ezali, koteya bato ya mboka epayi wapi bokono yango ebimi, bayeba kolandela meko ya bopeto pe bokolongonu.
Na mobu 2019, boluki na ye ememaki ete, akundola kisi oyo ezali kobikisa bokono ya Ebola.
Tango bokono ya Ebola ebimaki mbala ya liboso, Ezalaki na etuka ya Equateur, na mboka Ebola. Monganga Muyembe azalaki kosala na lopitalo ya Yambuku. Azalaki na lisanga ya minganga oyo babundisaki po na mbala ya liboso bokono ya Ebola.
Na mobu 2015, alongaki mbano na kombo Christophe Mérieux po na misala na ye ya boluki oyo etali bokono ya Ebola.
kaka Na mobu 2015, alongaki pe mbano ya Royal society Africa prize oyo ekumisaka baluki na makambo ya bioloji na Afrika.
Na 2018 azwaki mbano Mérieux oyo Bobongo ya nzebi (Académie des sciences) napesaka na moluki na makambo etali viroloji.
Na 2019 axuti kolonga mbano ekolo Japon bapesaka na moluki ya Afrika oyo amemi biyano ya malonga n’a etumba ya kolonga makono.
Muyembe Tanfum azali lolendo ya Kongo pe ndakisa po na bilenge koyeba ete, Kongo ezali na posaya bwanya pe komipesa ya Kongolais moko


text:
Accueil > Mon côté fun > Ma musique > Sango ya Mawa
Rumbissimo
Sango ya Mawa
Tabu ley rochereau & Patience Dabany
mercredi 22 juillet 2015, par
Hommage à "Franco" Luambo Makiadi, par deux monstres de la musique africaine
Tabu ley rochereau & Patience Dabany – Sango ya Mawa (Lingala)
Butu éyindi, tongo étani, bayéi ko pésa ngaï sango ké Luambo a kufi
Mossika epayi na zali, na kati ya América, na tamboli moto, na ngagi mpo mpassi éléki
Na komi sé ko lenga lenga, mpo nzoto ékomi somo
Na mona ndégé na banda té, na léla Ya Fualala
Na Sali Sali nioso, na zongi mboka bangu
Na kuti nzoto ya Franco té, na kuti sé lilité
Na léla ndégué nini, Luambo dit "Franco", lipasa na ngaï
Franco, Franco de mi amor, Franco a zangi biso
Egambé mobali alali kaka boyé !
La vie ékomi somo
Zaïre, Africa na mokili mobimba to lélaki Franco
Chœur (x2):
Sango ya mawa (x2)
Sango ya mawa na liwa ya Luambo, sango ya mawa
Sango ya mawa (x2)
Franco a kéyi to tikali mpaba, mitéma mawa
Ba mama ya Zaïre pé ya Africa to léla Luambo Franco
Moto nini a kokéla ko lobéla biso lisusu na ndégué ya vérité
Oh Luambo, maitre Luambo Franco
Sango ya mawa, to tikali mbaso mitéma ya mawa
Chœur (x2):
Sango ya mawa ékiti Kini mobimba "Oh Luambo a kufi"
Noto ya moto nioso ékomi pio, soki O léla ndégué nini
Ba yembi, bilulé ba zongi mboka zo na Luambo Franco
Sango ya mawa, to tikali mbaso mitéma ya mawa
Chœur (x2):
Voir en ligne : Patience Dabany & Tabu Ley Rochereau - Sango Ya Mawa


text:
Sango ya Mokili Lelo: André Mbata aponami bo' mokambi molandi wa yambo ya Assemblée nationale
➡BCNUDH epameli FARDC na mbeba 231 wuto état de siège ebanda ➡Société civile ekebisi CENI na kolekisa ntango ya maponami na Goma ➡Biyano biye bizali na RDC mpo na mbongwana ya climat na mokili
Programmes
-
septembre 30, 2022
Sango ya Mokili Lelo
-
-
septembre 30, 2022
Basango na VOA Lingala
-
septembre 30, 2022
Santé
-
septembre 29, 2022
Sango ya Mokili Lelo
-
septembre 29, 2022
Sango ya Mokili Lelo: Bobendani bosili na ndako ya bokeli mibeko ya Tsopo


text:
Mokano mwango mopesami o'mokolo mwa mposo le 28 janvier 2022, na Convention de démocrates, moko na mabongisi ma lingomba UDPS (Union pour la démocratie et le progrès social).
Convention de démocrates ezwaki mpe mokona ya kolongola ye, yambo, na ebonga na ye ya mokambi ya lingomba liye.
Ezali nsima na mokano M. Kabund asakolaki mposo moko moleki na compte Twitter na ye, ete alongwe na ebonga na ye ya 1er vice-président ya Assemblée nationale kolanda bokoti mpe bopunzi ndako na ye na basodas ya garde présidentielle.
Basoda ba garde républicaine bakandeki na ndako ya M. Kabund nsima na ba policiers bakengelaka 1er vice=président ya Assemblée nationale kokanga moko na bango na motuka ezalaki kotambola na sens opposé.
Convention ya ba démocrates epameli M. Kabund kopenguisa misolo ya ba cartes ya bayi lingomba, kopesa FCC (Front commun ya Congo) ya mokonzi ya kala Joseph Kabila, majorité na boyokani bango mpe bomonela bayi lingomba.
M. Kabund atikalaki kopesa mokanda ya kotika mosala na ye te na Assemblée nationale.
M. Kabund azongisi nanu eyano te.
Convention ya ba démocrates elobi lisusu ete M. Kabund aboyaki kokende koyanola mbala mibale na mbela epasaki ye mposo moleki.
Augustin Kabuya nde andimisami na ebonga ya kalaka mokonzi ya UDPS.


text:
CATÉCHÈSE DU PAPE EN LINGALA du 27 mars 2009
VOICI LA CATÉCHÈSE DU PAPE EN LINGALA
Bandeko ba bolingo,
Okati ya Bondeko bwa sika, Yezu alimboli kitoko kitoko mambi matali komibima, to mpe kolala nzala. Asali maye, mingi mpenza mpo na kolakisa polele mambi ba –Farizeo, baye bazalaki kolanda mpe kotosa mibeko na bokebi bonso, nzoka nde, motema na bango mozalaki mosika ya Nzambe. Bolali nzala ya solo, Molakisi Mosantu aloba, mozali nde kosala bo elingi Tata wa likolo. “Bobele Tata wa yo oyo abombami wana ayeba; mpe ye Tata wa yo akomonoko makambo mabombani akofyta yo” (Mt 6, 18). Yezu yemei azali kopesa ndakisa, na sima ya mikolo ntuku inei o kati ya etiké, azongiseli Satana maloba maye: “ Ekomami ‘te:Moto akobika bobele na mampa te, kasi na maloba manso makobima o monoko mwa Nzambe” (Mt 4, 4).
Kolala nzala ya solo, ntina na yango nde koliya “biliya bya solo”, ezali nde kotosa monoko mwa Tata, to mpe kosala bo elingi ye. Soko Adamo abuki mobeko mwa Nzambe eye “koliya mbuma ya nzete ya boyebi malamu na mabe”, moyambi azali, na nzela ya bolali nzala, azali komitika o maboko ma Nzambe, na bosawa to mpe bonkonde, mpe atiki mamso na bosembo, bolamu mpe ngolu ya Nzambe.
Bolali nzala bozali mingi penza na bizaleli ya mokolo na mokolo na lisanga ya yambo ya bakristu (cf. Buku ya bikela ya baApostoli 13,3; 14,22; 27,21; 2 Cor 6,5). Batata ya Eklezya mpe balobeli makasi ya bolali nzala. Yango nde ezali kopekisa biso na kokweya na mbeba to lisumu, kokima makanisi ya “moto ya kala” mpe na kofongola na motema ya moyambi nzela ya Nzambe.
Bolali nzala ezali mpe moye basantu bazalaki kosala mpe bazali kosenga biso na kosala yango. Mosantu Petolo Krizologo akomi: “bolali nzala ezali motema ya losambo, ngolu ezali bomoi ya bolali nzala. Bongo, moto azali kosambela, asengeli kolala nzala, moto azali kolala nzala asengeli kozala na mawa; ayoka moto oyo azali kosenga, na kosengaka, alingi ete bayoka ye, Nzambe azali koyoka ye, Ye nde moto oboyaka te koyoka bana ba ye na tango bazali kobelela ye”.
Roma, jeudi 27 mars 2009 (catéchèse du mercredi 26 mars 2009)
Père Sébastien SASA NGANOMO BABISAYONE, Issjb


text:
Kozala ya ko konda ezali tango kilo ya mutu ezali nasé pona mutu azali na santé ya malamu. Kozala ya kokonda ezali signe ya kolia mabe. Bayebaka soki mutu aza ya kokonda na kotala indice de masse corporelle (IMC) mpe taille ya loketo. Mutu aza ya kokonda soki ICM naye eza nase ya 18.5.
Basalelaka ba limites misusu pona batu oyo baleki 65 ans to batu ya COPD. Ezalaka ICM nasé ya 20 pona batu baleki 65 ans mpe 21 pona batu ya COPD. Pona koyeba soki mutu azolia malamu te, batalaka ICM nasé ya 20 pona mikolo ti na age ya 70 ans mpe ICM nasé ya 22 pona mikolo koleka 70 ans na kotala mpe ba maladie misusu. Pona bana mikie batala mpe biloko misusu. Lokola bana bazali ko kola, mulayi, munen eko dependre na age.
CBS-health sondage ya 2019 elakisi ete 2.5% ya ba hollandais ya age ya 4 ans mpe likolo baza ya ko konda. CBS asalelaka ICM ya 18.5 pona mikolo nioso.
Ko konda esalamaka soki quantité ya energie mutu azali kozwa na nzela ya bileyi and biloko azali komela eza nasé ya oyo nzoto ezo salela na tangu moko. Ko konda ezalaka minigi epayi ya ba koko oyo baza na ba home de veillards mpe hopital mpe ba oyo bazali kobela. Ko konda ekoki kozala likolo ya:
Kozala ya kokonda ememaka ba problemes ebele ya santé po ete risque ya kozanga ba proteines lokola graisse, vitamines, mineraux eza makasi. Systeme immunitaire ebandi kobeba mpe mutu akobanda koyaka kolemba. Nzoto ekobanda kosalela reserve ya graisse mpe ba muscles. Esalaka ete graisse na ba muscles ebeba. Kobeba ya ba muscles ezalaka mabe makasi. Soki ko konda ewumeli, risque ya mikuwa kobukana mpe ekomata.
Pona mutu oyo aza ya kokonda, esengeli atika ko konda mpe abanda koya munene. Soki okondi makasi na tangu mukie pamba kaka boye, esengeli omona docteur nayo. Mpe soki oza na mitungisi pona kolia, mona docteur nayo.
Soki ozo koka ko koma na poids ya malamu te na ba sanza mukie, esengeli komona docteur nayo. Docteur ako landela cause ya kokonda mpe akoki kotinda yo epayi ya specialiste to mutu alandelaka makambu ya kolia soki esengeli.
Oza ya kokonda? Assurance santé nayo bako zongisela yo mbongo pona ba heures okosala epayi ya mutu alandelaka makambu ya kolia.
Pona batu oyo bazali ya kokonda, kolia malamu ezali important. Bongo nde bakozwa ba proteines oyo nzoto esengeli nango lokola ba graisse, vitamines mpe ba mineraux. Esengeli mingi kolia biloko eza na proteines mpe energie ebele nakosangisa na exercise physique pona ko kolisa ba muscles.
Pona batu baza ya kokonda esengeli koya munene
Kolia mabe ezalaka soki energie to proteine mutu azali kolia eza mukie par rapport ya oyo esengeli po azala na santé malamu.
Malnutrition ezalaka tango mutu azo lia mingi te, to azo salela energie na proteine mingi. Probleme oyo ezalaka makasi na ba koko mpe batu ya maladie. Malnutrition ekoki mpe kozala likolo ya ba problemes ya ko macher mpe komela.
Soki bakuti malnutrition na nzoto, esengeli kobenga docteur. Ba ndeko na batu bazali kolandela santé bamonaka malnutrition yambo ete mutu ya maladie ye moko amona yango.
Malnutrition eza kozanga energie to proteines. Ememaka kokonda mpe nzoto kosala malamu te. Ezalaka kokonda na minene. Ya muscle mpe kozanga ba proteines lokola graisse, vitamines mpe ba mineraux.
Batu baza na risque makasi ya malnutrition eza ba koko, batu ba belaka, batu ya cancer, batu baza na operation ya makasi na batu baza na ba traumatisme makasi.
Risque ya makasi ya malnutrition eza maladie. Maladie ekoki komatisa posa ya ba proteine mpe kosala ete bileyi oliaka ezo koka lisusu te.
Ba koko baza na risque ya malnutrition po ete ba belaka mingi mpe basalaka exercise physique te. Ba koko bazalaka na posa ya energie mingi neti tangu bazalaki ba jeunes te, yango ekoki kokoma pasi pona pona kozwa ba proteine nioso na bileyi na bango.
Eloko ya liboso eza koyeba soki mutu aza na risque ya malnutrition. Esalamaka na ba instrument lokola scanner. Ba instrument yango etalaka kokonda oyo mutu ayebi te, kozala na poids mukie mpe kobungisa appetit.
Soki, nakosala scanner, mutu aza na risque ya malnutrition, bakoloba mutu aza na malnutrition. Na 2018 ba decidaki ete mutu aza na malnutrition soki aza na moko ya ba characteristiques oyo.
Moko to ba characteristiques mingi il faut ezala:
Moko to ba characteristiques mingi il faut ezala:
Soki mutu azo lia bien te na kolandana na ba critere oyo, bako tala makasi ya malnutrition yango. Batu oyo baza na santé ya malamu to pe batu na obesité bakoki pe kozala na malnutrition. Kobungisa ba proteine na nzela ya kosanza to diarhée ekoki pe ko sala ba probleme ya malnutrition mingi mpe soki demande ya energie emati likolo ya maladie.
Pona bana, batalaka ba valeurs misusu. Docteur akosalela kokola pona kotala soki muana aza na malnutrition.
Malnutrition eza na impact makasi na santé. Ba conséquences ezali:
Esengeli kobenga docteur mbala moko soki omoni ba signe ya malnutrition. Esalemaka mingi mingi epayi ya ba ndeko, ba connaissance to batu ya santé que mutu ya maladie ye moko.
Na traitement ya malnutrition, eza important ko landela consommation ya proteine na energie. Exercise physique mpe ezali important pona kosimba makasi ya ba muscle.
Oza na malnutrition? Assurance santé ekozongisa mbongo nombre moko ya ba heure oko lekisa epayi ya mutu atalaka makambu etali kolia.
Nako landana na degré ya malnutrition, docteur to mutu alandelaka makambu ya kolia ako decider biloko nini oyo ya energie mpe proteine makasi, na kobakisa ba vitamine mpe ba mineraux, biloko ya kolia oyo okoki komela to kolia na nzela ya tube.


text:
Bolingo eza na Bozoba
Sarah azali elenge mwasi oyo Zapo alinga neti akufa. Po na bolingo wana, Zapo akosala nyonso po aya Kinshasa, mboka ya makambo kili-kili. Bolingo, ata soki bolingani makasi, ezalaka makaramba! Sarah na Zapo bakoyekola yango na pasi pe milelo. Tango mosusu bolingo yango moko ekokaka te. Ekosukela bango ndenge nini ?
Christian Gombo azali mokomi ya mboka Congo-Kinshasa. Akomaka pe atangaka mingi uta bomwana na ye. Christian Gombo atanga Nkita ya bamboka ya kati (Economie-Rurale) na Boboongo UPC na Kinshasa. Asalaka misala ya bilanga, mingi-mingi amipesa penza na mosala ya kosala makala.
Babuku misusu akoma na lokota ya français ezali : Les on-dit qui traduisent nos vies, Recueil de poèmes, Edilivre, 2016. Des gens pour rien, Nouvelles, Bookelis , 2017. Les fables de Christian Gombo Liyemi ya :Crebix Mozalisi, Nzoi , 2017.


text:
REGARD D’EMMANUEL KANDOLO SUR LE NOUVEAU SOMMET AFRIQUE-FRANCE (N.S.A.F.)
Ba ndeko,
Towuti komona lolenge Nouveau Sommet Afrique-France (N.S.A.F.) ewuti kosalema na Montpellier. 13 propositions esalemi na marge ya yango lokola :
1. Création ya fonds ya soutien na démocratie (développement) na niveau ya continent na hauteur ya 30 millions €. Gestion ya mbongo oyo ekozala collégiale : société civile française, africaine, na diaspora franco-africaine.
2. Création ya Maison de monde africain et de diaspora mpo na ko soutenir recherche mpe approfondissement ya connaissance à travers ba différents débats d’idées sur l’Afrique.
3. Mise en place ya programme campus nomade mpo na ko favoriser mobilité croisée entre ba étudiants africains na ba étudiants français (idée ewuti na programme Erasmus oyo tozali na yango na Europe).
Débat esalemi na langage moko simple, franc et surtout libre epayi ya 11 jeunes « pépites » oyo bazuaki parole mpo na ko interpeller Président Macron, notamment : Eldaa Ragnimwendé Koama ya Burkina Faso, Adamo Dico ya Mali, ou encore Cheikh Fall ya Sénégal.
Ba jeunes africains balakisaki importance ya kotanga kelasi mpo ba études nde e formaka mutu na kopesa ye mayele na mosala mpe ouverture na ba connaissance mitike. Ba jeunes africains balakisaki engagement na bango mpe surtout lolenge bazali concerner mpe imprégner en profondeur na avenir ya Afrique bien que misusu kati na bango bazali na double nationalité, kasi ezali komonana que bazali na penchant mingi mpo na maye mazali kosalema na mabele ya ba nkoko na bango. D’ailleurs, sommet oyo ezalaki mpe considération na double nationalité comme étant un atout na ba relations kati na Afrique na France mpe par ricocher l’Europe.
Nionso oyo ezali malamu mpo na image na communication ya France. Intérêt ya Afrique ezali penza prise en compte te mpo France nde a mettre en œuvre formule oyo, ye mpe aponi banani bakozua parole na masolo, etc. Na molongo, ba Ambassadeurs nionso ya France na ba pays oyo esanganaka na sommet France na Afrique, bazalaki na Paris mpe basali réunion na mokonzi na Bango, Ministre des Affaires étrangères, Jean-Yves Le Drian. Notons que Sommet oyo, ebuakisi Mouvement Y'en a marre (Sénégal), Front pour une Révolution Anti-impérialiste Populaire et Panafricaine (F.R.A.P.P.)-France Dégage (Sénégal), na La Lutte pour le Changement (Lu.cha.)(R.D.Congo).
Ba participants balobeli aspect politique mpe basali ba ateliers miyike lokola na économie numérique, etc. Nionso oyo ezali komonana lokola exercice ya communication na but ya ko préparer future élite africaine oyo ya double nationalité, française na ya pays moko ya Afrique oyo e participaka na France Afrique mpo na ko positionner yango (société civile interne na ya diaspora) na idée oyo France ezali na yango sur la démocratie na Afrique mpo jeunesse oyo nde ezali avenir ya continent mpe na kati nde ba entrepreneurs bakobima tout comme ba futurs dirigeants publics et privés. Mundele a prospectaka toujours na avance. Awa France azali komona dans 15 ans tee kuna liboso…
Ba aspects mibale essentiels oyo ezali ko justifier bokabuani ya France na Afrique, mundele akoki ko aborder yango te.
Aspect économique : Exploration ya Afrique na ba conséquences logique na yango (pillage ya ba ressources naturelles et exploitation ya ba ressources humaines).
Aspect spirituel : Introduction ya philosophie chrétienne par la justification morale oyo ebengami Civilisation ou encore la colonisation mentale.
Donc, ba solutions na ba problèmes ya Afrique ekoki kowuta na mabele ya mundele te. Ba solutions na biso ekowuta kaka epayi na biso na Afrique, mabele ya ba nkoko na biso. Yango nde ekosakola rupture kati na France na Afrique mpe ekosala que France abanda ko traiter d’égal na ba Etats Africains mpo Afrique alingi lisusu forme ya paternalisme oyo te.
Patriotiquement,
Emmanuel Kandolo


text:
Laisser un commentaire Votre adresse email ne sera pas publiée. Chanson hommage au rossignol Papa Wemba. Trésor Tshimbalanga tala cas na ngai Osimbeli ngai mbeli mpo na nini oh Nga na maboko na simbi lisala ya soso Kombo na ngai diki diki Oya yo eza kobomisa Tshimbalanga. Republique Démocratique du Congo Rumba Album: Trésor koforcer te Porte oyo eza deja yako fongwama oh Pardon place nawuti pota ekawuki te oh Tika kobakisa lisusu ba nombre d’épingles oh Tshimbalanga ohh Naza koluka mosala na motema nayo Lettre motivation ozo senga ngai Tala elongi na nga eza Plus lisible que mon écriture o Receveur ya motema na ngai abeleli destination te ooh Mais nayebi yango avant kutu a ganga oh Ata ba kangi miso na ngai Kitendi Ya mwindo ohhh Kasi motema ekobunga te bolingo nayo Trésor Muzamba ohh.
Laisser un commentaire Votre adresse email ne sera pas publiée. Abonnements d’écoute de musique en streaming Web et mobile, packs de téléchargement MP3 – paiement Paypal ou carte bancaire. Ariana Grande – 7 rings Eminem – Lucky You ft. Kassav’ Le meilleur de kassav’ Premium. Fally Ipupa Control Premium. Donec nec mjsique eget felis facilisis fermentum.
Vamos embora para barbacena Mjsique Lito Maia Premium. Trésor koforcer te Porte oyo eza deja yako fongwama ferrw Pardon place nawuti pota ekawuki te oh Tika kobakisa lisusu ba nombre d’épingles oh Tshimbalanga ohh Naza koluka mosala na motema nayo Lettre motivation ozo senga ngai Tala elongi na nga eza Plus lisible que mon écriture o Receveur ya motema na ngai abeleli destination te ooh Mais nayebi yango avant kutu a ganga oh Ata ba kangi miso na ngai Kitendi Ya mwindo ohhh Kasi motema ekobunga te bolingo nayo Trésor Muzamba ohh.
Eminem – Fall Suite des tops vidéos Férré Gola ajouter à mes artistes. Découvrez les offres musicMe Pro: Trésor Tshimbalanga tala cas na ngai Osimbeli ngai mbeli mpo na nini oh Nga na maboko na simbi lisala ya soso Kombo na ngai diki diki Oya yo eza kobomisa Tshimbalanga. Vianney – Idées blanches édition d Est-ce que obanzaka pe ngai ohh To pe mabanzo mayo eboulaka nga Tresor Pardon koboma te love oyo Tshimbalanga ohh Na ndimi que likaku ayibaka bitabe te po alona oh Nzoto na ngai na monoko na ya souci eza bonbon Ba choc ya bolingo enionga mingi Tshimbalanga.
Republique Démocratique du Congo Rumba Album: Abonnements d’écoute de musique en streaming Web et mobile, packs de téléchargement MP3 – paiement Paypal ou carte bancaire.
Ferre Gola – Mea Culpa (Clip Officiel) –
Aliquam 27 may Were were Salif Keïta Premium. Est-ce que obanzaka pe ngai ohh Cu,pa pe mabanzo mayo eboulaka nga Tresor Pardon koboma te love oyo Tshimbalanga ooh Na ndimi que likaku ayibaka bitabe te po alona ooh Nzoto na ngai na monoko na ya souci eza bonbon ooh Ba choc ya bolingo enionga mingi Tshimbalanga Receveur ya motema na ngai Abeleli destination gopa ooh Mais nayebi yango avant kutu a ganga ooh Ata ba kangi miso na ngai kitendi ya mwindo ohhh Kasi motema ekobunga te bolingo nayo Trésor Muzamba ooh.
David Guetta – ft Anne-Marie – Don’ Mea culpa – 1 interprétation. Chanson hommage au rossignol Papa Wemba.
Monoko na ngai yo oh Ebeti libaku Ebengi Kisangani Kingasani Pardon bolingo nayo ebunga te Adresse ya motema na ngai Awa na beleli tala sima o tala Cilia na ngai Tresor kozala te lipasa ya Dracula.
Salif Keïta Un autre blanc Premium. Actualités Musiques du monde.
Top albums Trois Cafés Gourmands – Un air de r Le top des écoutes Musiques du monde. Desceu aurora José Lito Maia Premium. Tous les titres de Férré Gola affichage: Paroles de Mea Culpa.
Abonnez-vous à notre newsletter
Woni Blick Bassy Premium. José Lito Maia Amor cigano Premium.
Tini Quiero volver Premium. Nakoya kocéder Vie na nga na kufaaahh Na pimbwa neti uuuh angelou Adieu ehhh uhhh natika la terre Soki o goa Tresor Tshimbalanga ahh.
Souf – Mea Culpa Lyrics & Traduction
The Searchers – The farewell album Trois Cafés Gourmands – Un air de r Outre ses qualités de chanteur de charme, le jeune Hervé, Nakoya kocéder ehh Vie na nga na kufaaahh Na pimbwa neti uuhhh angelou Adieu… natika la terre Soki o revolter Tresor Tshimbalanga Nakoya kocéder Ferrs na nga na kufaaahh Na pimbwa neti uuhhh angelou Adieu…natika la terre Soki o revolter Tresor Tshimbalanga ahh.
Quisque volutpat mattis eros. Claudio Capéo – Tant que rien ne m’ Nullam malesuada erat ut turpis.


text:
Nayebi te po na bato misusu.
Po na ngai, esengaka ngai mwa tango ya kimya po na koyoka, kotanga to koyekola makambo oyo nayebi te.
To pe po na makambo oyo nalingaka nakotela penza na bozindo na yango.
Ezali moko ya makambo oyo nalongwa na mayangani oyo bato bagangaka suka te.
Ata pe na bacouloir po na mwa ewaka to po na kolia poulet mayo, eloko esalaka ete nawumela te,ezalaka nde lokito ya makelele.
Ezali na bato bakokaka yango kasi ngai, esengaka ngai mwa ngonga ya kimya.
Esika nafandaka na Kinshasa, eza pasi mwa tango ya kimya ézala molayi.
Mbala mosusu, oyebi pe ndenge ebandi te, na kati-kati ya butu, osutuki na pongi, bato bazoswana na bala-bala.
Nazalaki koyeba te po na nini butu nyonso ezalaka na mwasi na mobali moko oyo bayaka koswana na se ya lininisa esika nalalaka.
Namitunaka, yango po na nini, butu nyonso mwasi na mobali songolo pakala bayaka kaka koswana na se ya lininisa na ngai.
Kala te, nawuti koyeba ete elalelo moko ezalaka na bala-bala na biso, na mwa likolo.
Lokola bazalaka penza libala ya solo te, kasi ya kobombama, to pe, kosangana ya ngonga, soki mobali akomi kopata-pata po na kofuta, ekomaka ngambo. Wana koswana ebandi.
Soki koswana esili, pongi ezwi yo. Tango okoti penza na pongi, kaka na pete, oyebi te soki ebandi ndenge nini… bakani kobengana milimo mabe.
Ekoki kozala na kombo ya Yesu po na baoyo bazalaka pembeni na ngai…to pe na mosika, na megaphone, Imam songolo akobelela na mosika kombo ya Mohamad tika Allah apambola kombo na ye…
Olamuki. Olobi oluka moto azali koloba maloba ezali na nzela na yo na radio…mawa!
Olali na ndako na yo oyo ofutaka sanza na sanza, na mbeto na yo oyo osomba na mbongo na yo, otié moustiquaire…kasi ngungi aboti courage, suka na kanza, akoteli yo na moustiquaire, adyoti yo.
Okwaka pe atikali wana azoluka adyota yo mbala ya mibale.
Na ndaku na yo moko kasi pongi lokola pongi na kiti ya matanga, ndoto ndambo ndambo, epayi bakoyemba, epayi bakolela… ndenge Lutumba ayemba.
Tongo etani, osukoli, olingi kobanda kokoma, pasteur moko asali campagne ya 100 jours! Abandaka na haut parleur na 06h00 tii na 08h00!
Omeli kafe na makelele ya 100 jours, yo wana omibwaki na babalabala ya Kisasa po na koluka mwa likuta !
Nzela nyonso, koganga na koganga! Ya mituka babelela, ya koswana baswana, ya kobengana milimo babengana…
Ndelo oyo bato babelelaka kombo ya Nzambe na Kisasa… Kaka po ye ya ngana, akipaka na ye kobelela wana te!
Po ndelo oyo babelelaka ye na Kisasa! Ata ngai soki nazalaka ye, nalingaki pe nabeta na ngai kaka kara!
Osilisi kotangisa to kokoma to kopesa makanisi, ozwi mwa eloko. Ozongi na ndako.
Osombi mwa Energie Malt, okitisa mongongo, mangomba misato ezinga ngai. 17h babandi. Bazali soki 18 na kati kasi baffle lokola bazali soki 238!
Lelo nalobi natia baécouteur, baécouteur eboyi kutu kosala.
Nazali na bavideo nakitisaki po na koluka kososola ndenge nini babimisaka molinga ya metani na zongo po na kokela lotiliki! Wapi kimya!
Ndenge ya koyoka yango ezali te po ye, Pasteur ya 100 jours, azoteya bango ndenge nini esengeli bamitungisa te po Nzambe akozwa bango en charge!
« Kaka na butu ya lelo, batindela yo mbongo na M-pesa! …batindela yo mbongo na Orange Money…au nom de Jésus! » wana ndenge Pasteur azoganga na haut parleur!
Yango boganga nini? Mabe yango bosala eza ya ndenge nini?
Binemi yango oyo balukisaka bino, bosala bango nini o? Bósengaka Ye ábomba bino, bosalá penza nini bokomá bibanga-banga boye… tii bozangisa baninga mwa ngonga ya kimya!
Bosengaka pe bolimbisi po na makelele oyo botiaka! Ndenge bozangisaka baninga tango ya kopema pe ya kobanza!


text:
Frida Kahlo
Frida Kahlo ( [ˈfɾiða ˈkalo]; 6 yúli 1907 - 13 yúli 1954) azalaka mopakoli ya Mexiko.
Mayé azala[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Abótama na Coyoacán o mokolo ya 6 yúli 1907. Kombo nayé ya mbótama ezalaka Magdalena Frieda[1] Carmen Kahlo Calderón.
Maye asala[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Bowéyi[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Akúfaka na mokolo ya 10 mái 1849 na Coyoacán na Mexiko.
- Suicide of Dorothy Hale.jpg
O Libanda ya áwa[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Mitúya ya miké[kokoma | kobɔngisa mosólo]
- ↑ Frieda ezalí nkómbó lialemani. Eyébisí ntína kímyá. Kahlo asundolakí "e" na nkómbó nayé o 1935. Tálá Frida biography (archive)


text:
OYO EZALI EYANO NA BISO NA DISIKULU YA MUTU OYO AMIBENGI « JOSEPH KABILA » LIBOSO YA BANTOMA YA MBOKA NA DATE YA 14/12/2015:
BILIAKI BANGO BIKOKI ! TANGO YA KOSAKANA ESILI ! TOBOYI DIALOGUE NA BA OCCUPANTS, TOBOYI MAPONAMI YA LOKUTA, TOBOYI BOKATI YA BA PROVINCES YA SIKA OYO ELENGELAMI NA BA OCCUPANTS PONA KO LENDISA PE KOWUMISA OCCUPATION YA MBOKA NA BISO, TOLINGI BOBOMI YA BANA KONGO ESILA, TOLINGI BOSAMBOLI YA BANA KONGO ESILA, NGONGA EBELEMI TOKOTA NA NZELA OYO EKOLONGOLA MBOKA NA BISO NA MABOKO YA BAPAYA, OYO EKOKOTISA KIMIA NA STABILITE NA KATI YA MBOKA, NZELA YANGO EZALI SE MOKO, OYO YA BOZONGISI YA BOKONZI YA BA CHEFS COUTUMIERS NA MOTU YA MBOKA.
MOTAMBU YA BA MPUKU : LOKOLA « KABILA » ALINGI TOSALA DIALOGUE PONA KOLUKA NZELA YA KOBIMELA NA NKOKOSO YA MAPONAMI NA NDENGE YA AUTHENTICITE, BISO PE TONDIMI, PO NZELA TOLINGI TOKOTA EZALI NZELA OYO EKOZONGISA BOKOKO NA EKAMBELI YA MBOKA, OYO TOBENGI « REHABILITATION DU POUVOIR COUTUMIER », OYO COLONISATION EBOTOLAKI BAKOKO NA BISO NA LOMA. NA NZELA WANA, « KABILA » YE MOKO AMIKANGI NA MOTAMBU OYO YE MOKO ALUKAKI, SINGA OYO YE MOKO APESAKI BISO YANGO KAKA EKOKANGA YE NA KINGO PE EKOSUKISA AVENTURE NA YE NA KATI YA MBOKA NA BISO. NA LIBAKU WANA, TOKO PROFITER PONA KOBONGOLA R.D CONGO PONA KOZONGISA KOMBO NA YE YA LOKUMU ZAÏRE, TOKOTIKELA BA OCCUPANTS KOMBO NA BANGO YA R.D CONGO AFDL, BAKANGAMA N’ANGO PE EMEMA BANGO NA BOZINDO YA EBALE NA BISO ZAÏRE, ESIKA BAKOKENDE KOKUTANA NA BAYE NIONSO OYO BAMOTINDAKI.
OPERATION TUMBA ZAMBA, BAMPUKU BABIMA, BANIOKA BAKIMA, TABLE RASE PONA MBOTAMA YA KONGO YA SIKA, ZAMBA YA SIKA, MBOKA YA SIKA.
OPERATION KABOLA MAYI NA MAFUTA, MAYI EPAYI, MAFUTA EPAYI, MOTO NA MOTO NA MBOKA NA YE. TOBANDA SOULEVEMENT POPULAIRE OYO EZANGA MINDUKI, TOLUKA KOYEBA NANI AZALI NANI NA KONDIMA PE KOTATOLA IDENTITE NA BISO YA SIKA YA KI CONGOLO-ZAÏROIS PONA KOTIA BA OCCUPANTS PEMBENI PE KOBIMISA BANGO NA MBOKA NA BISO.
Na suka ya mibu ’70, eleko tozalaki na Paris pona koyekola na lisungi ya ba bourses ya mboka France, tozalaki pe kozua tango ya kokanisa ndenge ya bokitani na biso na bokambi ya mboka soki Mobutu alongwe, na tango ya lisano yakoyeba ba roles nini ebongaki na biso soki tozui libaku ya tokota na mbulamatari ya mboka, baninga nionso bazalaki komipesa bibonga ya ki ministre, esika bango nionso bazalaki kopesa ngai ebonga ya president too ya premier ministre. Ezalaki mbala liboso pe ya suka te likambo ya lolenge wana ekomela ngai na kati ya bomoyi na ngai, namesana na yango, yango ekomelaka ngai soki nazali na kati ya mangomba moko songolo, ezala epayi ya biso na biso bayindo to pe na ba mindele, soki ekomi tango ya kopona mokambi, atako ezali likanisi na ngai te, batu bakolinga kaka batia ngai liboso na bango, yango wana namitunaka tango inso soki ezali etinda na ngai te oyo nayelaki na mokili ya kokonza mboka na biso. Ngayi na se ya motema na ngai namiyebaka ete mayele na ngai ekokaki kosunga mboka mokolo moko boye, kasi lokola nazalaki na ngenge ya ba sciences, eleko wana nazalaki kokanisa ete lisungi na ngai na tina ya mboka ekoyela kaka na nzela ya mosala na ngai ya bolukiluki pe bokeli biloko oyo ekoki kotombola mboka. Ewumelaki te, na kati ya ba mibu ‘80, sima ya ba experiences na ngai ya ebandeli na mosala ya ingenieur na kati ya bakompani minene ya France, lokola oyo babengi « plafond de verre » ekomaki kopusana, nayokaki posa ya kobanda komilengele pona kozonga na mboka pe ya kolengela projet na ngai na pona kotambwisa mboka soki epesameli ngai ya kozala na motu ya mboka. Kaka na eleko wana, likanisi mosusu eyelaki ngai na motu, oyo ya kokela masini moko esalelaka mayele ya batu pona kosala na pete mosala moko oyo batu basalaka na kokoso. Wuta eleko wana, nayebaki ete na kati na ngai nazalaki molukiluki, nayebaki ete soki nakosalela mboka, ekozala kaka na nzela wana, yango etindaki ngai natia makanisi ya politiki pembeni pona mua tango molayi. Na maye matali politiki, nazalaki komimona kaka lokola mosungi ya president moko songolo na maye asengeli kosala, namonaki ete po nakoma na ebonga ya president, ezalaki kaka soki bayi mboka basengi ngai kasi na likanisi na ngai moko nazalaki komimona candidat te.
Sima ya bozui likanisi wana, namipesaki na mosala ya bolukiluki pona kokela masini wana elongo na misala na ngai ya ingenieur na kati ya bakompani songolo, nakobaki na mosala yango kino suka ya mobu 1989 eleko nasilisaki masini wana, yango nde ezalaki ebandeli ya biye nionso nakelaki na nzela ya bolukiluki, yango nde epesaki ngai makoki ya kosala sima ya mibu 19 societe na ngai KS LUDOTIQUE oyo ezali lelo ya kokangama na mua tango pona bozangi misolo ya kotambwisa yango, oyo ekopesa ngayi makoki ya komibimisa na misu ya mokili mobimba pe koyebana na nzela ya biye nionso oyo nakelaki mibu miyike mokoka. Na tango oyo nionso nazalaki kolekisa na bolukiluki, na kati ya motema na ngai nazalaki koyoka neti mosala oyo batu bazalaki kolakela ngai na motu ya mboka ekoki kokokisama soki nayebani mokili mobimba na nzela ya ba inventions na ngayi, elingi koloba ete soki bayi mboka basepeli na boyebani na ngai, bakolinga nakoma mokonzi na bango. Yango wana tango namonaka batu lokola ba Sarkozy, Hollande to pe Markel oyo bazali batu ya generation na ngayi, nayokaka lokola nakokaki kozala n’esika na bango, yango wana pe nasutukelaka bango te. Kasi oyo nazalaki kokanisa te ekokoma ekomi lelo yambo ya boyebani na ngai, po lelo nazali na revelation ya kopesa bino oyo kosala ete bayi mboka bayeba kombo na ngai. Tango revelation eye eyelaki ngai, namonaki yango lokola ebandeli ya mission na ngai awa na mokili ya se na tina ya mboka too pe ebandeli ya eyano na maye nazalaki kokanisa tango inso. Ndenge biso nionso toyebi, mboka na biso ezali na likama ya occupation, lokola bolingo ya mboka etindaka ngai nasosola pona koluka nzela ya kobimisa mboka na biso na likama ena, pe koyeba nini tokosala sima ya bosikoli pona likama ya lolenge wana ekomela biso lisusu te, eyano eyelaki ngayi na mbalakaka, oyo ezali kotinda ngayi nakomela bino mokanda oyo.
Biso nionso toyebi ete wuta mboka na biso ezua lipanda, batu nionso oyo baleka na motu ya mboka bazalaki batu oyo bapaya batielaki biso pona kosalela ba interets ya ba mboka mipaya ndenge bango moko baloba yango na kati ya « charte ya impérialisme », esalemaka ndenge wana na mboka na biso pe na bamboka biyike ya Afrika. Lisitwale eteyaka biso ete Etat Indépendant du Congo ebandaki na lokuta ya Roi Léopold II liboso ya ba chefs coutumiers na ndenge abotolaki bokonzi na bango na loma. Na koyoka makanisi ya Muana Mboka BOKOMBA Kassa-Kassa na maye matali bozongisi ya kibokonzi na maboko ya ba chefs coutumiers, na mbalakaka bongo na ngayi efungwamaki pe nazuaki eyano na bososoli na ngai na maye oyo nazalaki koluka, nakomaki na kondima ete bolongoli na biso na buwumbu ya bapaya ekolekela na nzela ya « recours à l’authenticité », ete soki tozali kaka kokoba kolanda nzela oyo banoko batikelaki biso, tokokoka kokangwama na bowumbu te. Toyebaka ete mutu a manipilaka kaka oyo ye ayebi malamu, lokola bapaya bayebi bokoko na biso malamu te, bakokoka komanipile yango te, elingi koloba bakokoka komanipile biso te ndenge bazali kosala lelo. Kotala na sima nde ekopesa biso makoki ya kokende liboso, yango wana naye kopesa bino nzela oyo namoni ete tosengeli kolanda pona kobima na bowumbu ya bapaya.
Likanisi eyelaki ngai ezali ete pona bokambi ya mboka, collège ya ba chefs coutumiers ezua esika ya institution presidentielle ndenge toyebeli yango lelo na motu ya mboka. Pona kosala liste ya ba chefs coutumiers nionso ya Congo, tokotalela ba archives ya ba belges na maye matali eleko ya Etat Indépendant du Congo to pe ya Congo Belge. Ndenge nini college wana ekosalema ? Elingi koloba te ke ba chefs coutumiers bakoya bango nionso kovanda na Kinshasa pona kokota na collège wana, ba chefs coutumiers basengeli kovanda na ba chefferies na bango pembeni ya peuple na bango pona kosala misala na bango bamesana pe basengeli kosala, oyo ya koyangela peuple na bango pe ya kobongisa bobendani nionso ekoki kobima na kati na bango. Bokambi ya mboka esengeli na batu ya mayele pe ya bwania oyo bakoki kososola ndenge ya kokumba maye matali ntombwa, bokengi pe bosomi ya mboka, yango wana moko na moko ya ba chefs coutumiers bakopona na kati ya peuple na bango muana mboka moko ya mayele (mobali too muasi) oyo azali na ba capacites ya kokamba mboka pona kotinda ye na kati ya college wana po azala ntoma na ye. Boponi ya mutu wana ekosalema na ye moko chef coutumier elongo na batu ya bwania oyo bazingaka ye too pe ba chefs des villages ya chefferie na ye. Mutu oyo bakopona, kobakisa na ba competences na ye, esengeli azala muana mboka ya solo oyo abotami na tata pe mama oyo bazali bana mboka ya makila ndenge mosala ya president ekosenga. College ya ba chefs coutumiers ekozala lisanga oyo ekozala likolo ya mangomba ya politiki, ekosangisa ba ntoma ya ba tribus nionso ya mboka, yango nde ekobimisa mutu oyo akokamba mboka na lisungi ya ba ntoma nionso ya college. Pona kopona mutu oyo akozala na motu ya mboka, ba ntoma nionso ya ba chefs coutumiers bakosangana na bokutu esika mutu na mutu akomiyambola liboso ya ba membres nionso ya college, esika pe akosembola mabongisi ma ye na tina ya kokumbela mboka, na sima na yango maponami makosalema oyo ekobimisa mutu oyo akosimba ngwende ya bokonzi ya mboka na ntaka oyo ekopesamela ye na kati ya mobeko likonzi. Sima ya boponi Mokonzi ya mboka pe bobimisi ye na miso ya bayi mboka, ye nde akopona mokambi ya mbulamatari oyo akobimela na lisanga ya baye bakolonga na maponami ya bayi politiki oyo babengi « élections législatives », na sima na yango akopona elongo na premier ministre ba ministes nionso oyo bakokota na gouvernement. Na organisation oyo ya sika, bokambi ya mbulamatari ekozala mosala moko oyo ekozala likolo ya misala nionso moyi politiki akoki kosala na maye matali botambwisi ya mboka, elingi koloba maye matali ntombwa ya mboka. Pona kokoma premier ministre, esengeli te kozala na tata pe mama ozo bazali bana mboka ya makila, kaka nationalité congolaise nde esengeli na yango. Botala na se awa ba fonctions regaliennes oyo college ya ba chefs coutumiers na bokambemi ya Mokonzi ya mboka esengeli kosala pona kobatela kimia pe bosomi ya mboka :
- kosalela maye matali securite pe defense ya mboka. Mokonzi ya mboka azali mokonzi ya mapinga pe ya ba services nionso oyo esalaka pona bokengi ya mboka. Kokota na mapinga pe ba services ya secutirte ekozala yakofungwama kaka na bana mboka ya makila, ba chefs coutumiers nionso bakosengela kopesa motango ya batu oyo ekokatama na kati ya mobeko mokonzi pona kokota na mapinga ya mboka, yango nde ekosala ete mapinga mazala kaka ya batu ya ekolo moko songolo to mpakala te, kasi na bana mboka nionso. Bilenge nionso oyo bakolinga kokota na mapinga bakomiyambola pene ya chef coutumier na bango oyo okoyeba kopona oyo akotinda na kati ya mapinga na bokokisi ya quota na ye. Mokonzi ya mboka azali wana pona bozalisi pe bobateli ya bomoko ya mboka.
- kosalela maye matali bolengeli ya ba relations ya malamu na ba mboka mipaya na kotala interet superieur ya mboka pe ya peuple congolais. Mokonzi ya mboka akokumba maye matali diplomatie esika akopona mokambi na yango ministre ya mambi ma bapaya elongo na ba ntoma na ye liboso ya bakambi ya ba mboka mipaya, na tango wana gouvernement ekotikala na responsabilite na maye matali cooperation na gouvernements ya ba mboka mipaya. Ministre ya mambi ma bapaya na ba ntoma bakoki kobimela na college présidentiel too pe libanda.
- kosalela maye matali misolo ya mboka na nzela ya monnaie, Banque Nationale pe misala ya bokongoli mpaku pe bokaboli yango na ba services nionso ya boyangeli mboka, bakosala yango elongo na ministere ya misolo oyo ezali na role ya kolengela budget na tina ya kosunga misala ya botomboli mboka.
- kosalela maye matali gestion ya patrimoine ya mboka oyo na kati na yango tokotanga mayi, mabele pe makele na se ya mabele. Ezali mosala ya Mokonzi ya mboka, oyo azali ntoma ya yambo ya ba chefs coutumiers, ya ko negocier pe ko signer ba contrats nionso oyo etali exploitation ya nkita ya mabele na likolo pe ya se, oyo mbulamatari akolandela sima. Na niveau ya chefferie, chef coutumier azali mokambi ya maye matali gestion ya mabele esika makanda nionso oyo ezali na se ya bokonzi na ye ekobilaka, akoyangela maye matali botongi bandaku, bilanga, bokila pe bolobi mbisi, azali wana pona pe pona kokata bobendani nionso oyo ekoki kobima na kati ya bango,
- kosalela maye matali boyangeli ya population congolaise na maye matali recensement pe boyangeli ya ba donnees statistiques, kosalela maye matali mabongisi ya maponami nionso oyo etali mambi ma politiki ya mboka. Na maye matali identification ya batu, esengeli toyeba ko securiser ba identite na biso pona eyibamaka lisusu te, na ko enregistraka na mopanzi ya ba informations oyo basengaka o momesano ba kombo ya ba villages pe ba secteurs esika batu bawuta elongo na kombo ya makanda mibale oyo mutu na mutu azali ko appartenir na matalisi ya bokoko na biso ba Bantu, elingi koloba kanda ya mama pe ya tata. Na ko suggerer pe ete bakombo wana ya ba makanda na biso ekota na identite na biso na sima ya ba nom na post-nom, ndakisa ngai moko kombo na ngayi ekokoma KUETE Nza-Yazola’Mo Muana Kingoyi Wa Kindamba, epayi wapi Kingoyi ezali kolakisa kombo ya kanda ya tata na ngai, ebongo Kindamba nde kombo ya kanda ya mama, oyo ezali pe kanda na ngayi na bokoko na biso Bakongo oyo tolandaka matriarcat, ebongo yo, bakobenga yo nani ? Po na bayi mboka oyo bazua nationalité, soki bazali na ba systemes claniques lokola biso te, tokopona mention moko pona kozua esika ya ba kombo ya makanda. Bondimi ya bobengami ya sika ekopesa biso makoki ya koyebana o kati ya biso na biso, ya koyeba genealogie ya mutu nionso pe ya koyeba nani azali mowuta, yango ekopesa biso makoki ya koyeba nani azali moyibi ya identite, nani azali infiltre. Soki tembe ezali, chef coutumier akozala wana pona kokata likambo, soki te tokoleka na nzela ya test ADN. Codage pe numerisation ya ba donnees nionso ya ba identites ekopesa biso makoki ya kopesa moyi mboka nionso « numero d’identification nationale » oyo ekopesa biso makoki na lisungi ya informatique ya kobimisa na mbala moko « arbre genealogique » ya citoyen congolais nionso pe ya kotalisa nationalite pe ba origines na ye, yango nde ekobimisa biso na motambu ya ba nationalites douteuses.
Soki totie pembeni misala oyo esengeli na ye lokola « institution presidentielle », collège ya ba chefs coutumiers ekozua esika ya senat na misala nionso ezalaki kosala, yango nde ekobimisa biso pona libela na systeme oyo ba noko batikela biso pona totikala bawumbu na bango oyo ba controlaka na mosika. College ya ba chefs coutumiers na mosala na yango ya bokambi mboka ekozala kaka moko ya ba institutions ya Leta oyo ba chefs coutumiers bakozala na esika na nzela ya ba ntoma na bango, kasi bango moko bakozala na ndingisa ya koyingela na institution ata moko te ndakisa assemblee nationale to pe ba assemblees provinciales, ndenge moko na maye matali gouvernement ezala na niveau ya mboka, ya province to pe ya territoire. Ba chefs coutumiers basengeli kovanda na ba chefferies na bango epayi wapi bakoyangela ba populations na bango na misala na bango nionso oyo coutume epesa bango na lisungi ya gouvernement local na bango oyo ekozala prolongement ya presidence na niveau ya chefferie, oyo esika tokoki pe kokuta ba chefs des villages. Soki totiki presidence na collège ya ba chefs coutumiers, mosala ya mbulamatari ekozala ya kosala misala nionso oyo amesana kosala na tina ya ntombwa ya mboka, yango wana ezali na tina te tokundola yango awa. Kasi nakobeta sete na maye matali mambi ma biteyelo oyo ekoyikisa motango ya batu ya mayele oyo bakosala misala ya ndenge na ndenge, oyo basengeli kozala bayike pe ya qualité pona bakoma batambwisi ya ntombwa ya mboka. Toyebi ete mboka na biso etonda na nkita, ezala na se to pe likolo ya mabele, kasi toyebi pe ete tokokaki kozala na kimvuama mbala miyike koleka soki tozalaki na mayele ya kobongola ba matieres premieres na biso pona kokomisa yango ba produits finis oyo eyikisaka bomengo ya mboka. Yango wana, mosala ya gouvernement esengeli kotalela yambo ya yambo maye matali kobakisa mayele ya bayi mboka, oyo ezalaka bomengo eleki nionso na tina ya kotombola mboka, yango nde epesaka mpifo ya kokela ba mbuma ya makanisi pe ya kobalola ba matieres premières pona kokomisa yango nkita ya koteka na libanda ya mboka. Mbulamatari asengeli kotalela makasi mambi ma matali education, santé, recherche, biteyelo ya misala ya maboko, sport pe culture. Soki toleki wana, mbulamatari asengeli kosala nionso po oyo babengi ressource humaine ekoka kobika pe kosala na environnement too pe na climat moko ya malonga oyo elongobani pona kopesa ba mbuma ya kitoko koleka. Na kobakisa, ezali na tina ya ko beta sete na misala oyo tokolobela awa na se oyo esengeli kokota na kati ya mission ya mbulamatari :
- mbulamatari esengeli kosala angele na maye matali bokengi bua ressource humaine na mipanzi nionso ya bomoyi na yango, yango ekolekela na nzela ya bozongisi etat de droit oyo esekamaka likolo ya mibeko oyo eyebani na mutu nionso na kati ya systeme judiciaire ya malonga oyo ezalaka na mpifo ya ko kokengela makoki ma citoyen too pe ma mutu na tina ya kotelemisa cadre oyo ekosala ete mutu nionso akoka kobika too pe kosala na ba conditions elongobani na kati ya mboka na ye. Ekozala bongo soki police ya mboka eyebi mosala na ye malamu pe eyebi kotosa mibeko ya Leta pona kosunga justice na misala ya koluka bosolo pona kokata makambo na bosembo, police oyo eyebi kokengela batu na biloko na bango na etando nionso ya mboka, yango ekoleka pe na nzela ya bolengeli bwa systeme ya protection sociale pona kotia bokengi na misala pe bokolongonu bwa nzoto ya muana nionso ya mboka oyo ekotombola mabota nionso engembene na politiki ya demographie ya mboka.
- mbulamatari esengeli kolengela mambi ba bopanzi sango na polele pe kosalela politiki oyo eko favoriser bokeli pe botambwisi ya presse ya mitindo nionso, oyo ekozala na bosomi ya kopanza sango pe ko eduquer bayi mboka. Soki tolongoli ba moyens ya communication oyo eyebana, mbulamatari asengeli kosala nionso pona ko favoriser ntombwa ya ba technologies ya sika ya bopanzi sango pe ya communication na etando mobimba ya mboka na tina ya kozua muana mboka nionso esika ye avandi. Mbulamatari esengeli kotia makoki oyo ekosala ete muana mboka nionso akoka kozua education civique oyo ekolakisa ye ba droits na ba devoirs na ye liboso ya Leta, oyo ekolakisa ye mibeko asengeli kotosa na relation na ye na batu misusu ontei ya societe too pe na mosala, oyo ekokomisa ye citoyen responsable, na tina na yango mbulamatari esengeli pe kotia makoki na maye matali documentation.
- mbulamatari esengeli kosala nionso pona administration etambola malamu, na tina wana akotia makoki pona ezala kokumbana na batu bayebi mosala, pona kolongola ba antivaleurs nionso oyo ekoki kobebisa lokumu na yango, yango ekoleka na nzela ya bolengeli ya ba structures elongobani pona kopesa mateya ya malonga na basali ba ye, surtout na ba fonctionnaires ya likolo oyo basengeli ko kumba misala ya ndenge na ndenge ya Leta.
- Yambo te ressource humaine wana ekoma ya mingi pe ya malonga na ba domaines nionso ememaka ntombwa, mbulamatari asengheli kobanda na kosalela ressource humaine ezali deja disponible na mokolo ya lelo na kati ya mboka na biso, esika wapi tokomona ba artistes nionso lokola bayi miziki. Soki tolongoli nkita nionso etondisama na mboka na biso, miziki ezali bomengo ezanga motango oyo Nzambe apesa mboka na biso, miziki na biso oyo ekenda sango pe etombola lukumu ya mboka tii na ndenge bakoma kobenga yango « musique congolaise/zaïroise » lokola ndenge babengaka ba miziki misusu oyo toyebi, kasi mboka na biso ezuaka mbano ya boyebami wana te pona ko conquerir part na ye na marché international oyo elongobani pona miziki na biso, nionso wana kaka pona tozangi organisation pe promotion oyo elongobani. Ngonga ebelemi ya kotia exploitation ya miziki na biso na alima pona ebota mbuma ya malonga oyo ekokolisa nkita ya mboka pe ekosala ete ba artistes na biso bakoka kobika na ndenge elongobani. Soki totali bofungwami ya Chine na molongo elongo ya boyei ya ba marchés ya sika na nzela ya ba pays emergents, nionso wana ezali ba marchés ya minene oyo ezozela kaka miziki na biso ezua esika na kati na yango. Yango wana, ekozala malamu soki mbulamatari na biso ebandi politiki ya bitumba na maye matali marketing na kati ya mikili nionso ya molongo oyo akoki kosekamisa likolo ya ba diaspora na ye, yango nde ekosala ete miziki na biso ezala produit d’exportation oyo ekoki kobota ba devises ndenge ba matieres premieres nionso esalaka. Epayi ya ba artistes musiciens, na kopesa bango toli, batika komekola systeme ya ba mindele oyo ya nakomikotisaka mingi na ba carrières solos, po miziki na biso ezuaki ba meilleurs resultats na yango na nzela ya ba ensembles, bisika bokoko na biso ezalaki komonisama na kati ya ba harmonies vocales. Ekozala malamu soki ba hommes d’affaires bazui responsabilité ya ko constituer ba groupes autour ya quelques têtes d’affiches ndenge Verckys Kiamuangana Mateta asalaka na epoque na ye na ecurie VeVe too pe kotia misolo na ba infrastructures oyo ekopesa bibundeli ya malonga na balanga nzembo na biso pona bakoka kosala na ndenge elongobani, ekotikala na biso batu ya recherche tokela système ya diffusion pe ya distribution ya sika oyo ekopekisa piraterie.
Ndenge nalobaki likolo, premier ministre na ba ministres na ye bakowuta na lisanga ya mangomba oyo ezali na majorité na kati ya parlement pona kokokisa politiki oyo baponelaki bango. Na maye matali mangomba ya politiki, esengeli yango etika kozala ba sectes ekambemi na gourou moko songolo oyo ako imposer makanisi na ye epayi ya ba membres nionso oyo mingi bazalaka kaka ya ekolo moko. Esengeli ba partis politiques ekoma masanga ya bososoli oyo ekosangisa batu ya ndenge na ndenge oyo bakozala ba ntoma ya bikolo nionso ya mboka pona kosalela likanisi moko eyebani polele na tina ya botomboli mboka, oyo ekozala na ba sections na ba provinces nionso ya mboka. Pona kozala enregistré, mobeko mokonzi ekosenga na parti politique nionso ekokisa motango moko songolo ya ba membres.
Ezalaki wana, bandeko na ngai bana mboka, oyo nazalaki n’ango pona kotalisa bino. Nazali na tembe te ete projet ya ndenge wana ekosepelisa banguna na biso te, oyo bazali kosala nionso pona kobotola biso mboka, bakolinga ata moke te mboka na biso ekangwana na influence na bango, bakoluka ba nzela nionso pona kokweyisa projet oyo na lisungi ya ba collabos na bango, bana mboka oyo batiaka interet na bango likolo ya bolingo ya mboka. Nakolikia ete batu ya binzambi-nzambi bakomona mabe te na mabongisi wana pe bakoya kotiela yango tembe te, bango batu balobaka ete ba coutumes ezali misala ya Satana, bayebaka ete soki bokonzi ewutaka na Nzambe, balobelaka nde bokonzi ya ba rois na chefs coutumiers, ezali oyo ya baye bazuaka yango na kimoyibi too na loma te. Soki toponi nzela wana, presidence na biso ekosila kozala kikambo ya individu moko pona kokoma oyo ya batu bayike oyo bakozala bantoma ya bikolo nionso ya mboka, ekozala lokola na Vatican oyo esangisaka ba cardinaux ya bamboka nionso na bokambemi ya Papa oyo mokristu nionso akotosa lokola mokonzi na ye, ndenge moko pe na president na biso oyo akobima na bosangani ya bantoma nionso ya bikolo nionso ya mboka. President akozala lisusu na mpifo ya kozala monarque absolu oyo aniokolaka peuple na ye pona bovuami na ye moko te, akokoma mosali ya peuple pona bokengi bwa ye pe lobiko na ye na ekenge ya ba membres misusu ya college presidentiel. Soki toponi organisation wana, ba coups d’etat ekozala lisusu te, ba dictatures ya seko esili, ba oligarchies tribales esili, mibembo na Washington, Londres too pe Paris pona kokende kozua lupemba ya ba « décideurs » esili, ba marionnettes na motu ya mboka pona kosalela bapaya ekosila po bakokoka ko corrompre college presidentiel mobimba te na ndenge president azali kaka mosali moko na kati na bango. Makambo ya kaniaka too pe enrichissement personnel ya president esili, po ezali n’ango pete ya ko corrompre mutu moko, kasi soki etali ba membres nionso ya collège ekokoma pasi mingi, atako yango kosalami, ekozala kaka malamu po ekovuamisa mboka mobimba. Emprise oyo ba puissances ya bapaya bamesanaka kozala n’ango likolo ya mutu moko kino lelo ekolemba soki bokonzi esimbami na batu ebele. Bokonzi oyo esimbami na batu ebele eleki makasi pe ekokomisa mboka na biso makasi koleka liboso ya bamboka mipaya, po ndenge balobaka : « l’union fait la force ». Libaku epesameli biso ya kokela systeme na biso ya bokambeli mboka, oyo ebimeli na bokoko na biso, oyo elongobani na bizaleli biso, oyo ekobimisa biso pona libela na eleko ya colonisation pona bolamu ya mboka na biso pe pona kopesa ndakisa na bikolo nionso ya Afrika ya Bayindu, yango ekopesa biso makoki ya kozongisa ba structures na biso oyo colonisation eyaki kopanza, yango nde ekopesa biso nguya ya kokamata destinée na biso na maboko pe kopona biso moko ba partenaires oyo tokoki kosala na bango elongo pona benefice ya mboka. Soki biso nionso toyokani pona kolanda nzela wana, kobengana bapaya oyo bakotela biso ekokoma likambo ya pete, po ekobimisa bango na mpuasa, lokola bakozala na kimia te na kati ya système wana, bango moko bakomitia pembeni ndenge mafuta ekabuanaka na mayi. Soki biso ba congolais tondimi pe tokomi kosembola ba identité na biso ya sika, ba imposteurs nionso bakokoma hors jeu, na ba collabos oyo ya moitié-moitié bakoyebana. Na kozela nionso wana esalema, esengeli tobima mbangu na processus electoral ya lokuta oyo elengelami na banguna na biso pona kotiela biso marionnette mosusu na motu ya mboka oyo akosalela ba intérêts ya bapaya, tokangama kaka na objectif moko kaka oyo ezali na tina ya bosikoli mboka, ezali bolengeli ya constitution ya sika elongo na referendum oyo ekolanda, yango nde ekopesa biso ndingisa ya kobanda mosala ya refondation proprement dite ya mboka na biso pona bolamu na biso nionso. Nakotala ba competences oyo esengeli pona fonction ya Mokonzi ya mboka ndenge tolobeli yango likolo, mutu oyo tokolinga asengeli kozala mayele pe koyeba malamu maye matali defense pe securite ya mboka, akozala pe mutu oyo ayebi ndenge mokili etambolaka. Na mokolo ya lelo, pona kobanda systeme na biso ya sika, kombo moko kaka eyelaka ngai na motu, mutu’ango akokisi penza maye tolobeli likolo, azali mutu oyo akoki kopesa biso kimia, azali patriote monene, azali resistant monene, bino nionso boyebi nani nazali kolobela, yango wana nakopesa kombo na ye te, motuna ezali kaka se moko oyo osengeli koyanola, nani oyo okoki kondimela pona okoka kobika, kosala pe kolala na bokengi pe na kimia na kati ya mboka na yo, yo moko elongo na bana pe bandeko na yo.
Na maye matali kombo ya mboka na biso, lokola kombo ya Congo ememelaka biso kaka makambo ya mabe kobanda colonisation ya ba mputulukezo na traite négrière na bango, Tippo Tip na commerce na ye ya bawumbu, Léopold II na genocide na ye elongo na bokati batu maboko, mobembo ya Tintin epayi ya bayindo na Congo, pona kosukisa lelo na occupation ya ba Rwandais oyo ememela biso genocide na ba viols too pe oyo ewuti koleka na Brazzaville, kozongela kombo ya biso ya Zaïre ekozala eloko ya malamu penza soki biso nionso tondimi yango, poo kombo eye ezali kolakisa maye nionso epesaki lokumu na mboka na biso, na kotala president na biso oyo azalaki charismatique na kobangisa bakonzi nionso ya Afrika pe ya mokili, tokoki pe kolobela discours na ye na ONU, ba Leopards na biso oyo bamemaki football na biso likolo na Afrika, boxe na biso oyo epesaki biso ba champions bebo, combat du siecle ya Ali na Foreman, basket-ball na biso oyo ebimisa batu lokola Mutombo, Voix du Zaïre tam-tam monene ya Afrika pona kopanza misiki na biso oyo elingamaki bipayi binso na kati ya Afrika too pe mosika, enseignement na biso ya malonga oyo ezalaki kozua mbano na ba concours internationaux biyike, UNAZA na ba bourses na biso pona kopesa bana nionso ya Zaïre makoki ya kokota na universite oyo etangisaki bilenge biyike pe ekendaki sango na Afrka, oyo pe eyambabi bayekoli bayike ya Afrika ya kati, Air Zaïre, CMZ na ba realisations nionso ya Mobutu oyo tokokuta na kati na yango eloko ya motuya oyo tobengi bomoko ya bana mboka. Na ngambo mosusu, kombo ya Zaïre ezali na bosangisi koleka oyo ya Congo oyo ewuti na Royaume Kongo oyo etandamaki na bamboka misatu oyo ezali kobengama lelo na bakombo ya Angola, Congo Brazza na RD Congo. Na koleka, toyeba ete Angola oyo ezali mboka ya siki-siki ya Yaya Kimpa Vita, ezalaki esika ya bokonzi ya Royaume Kongo. Lolenge moko, na maye matali bokati ya ba provinces ya sika, mokolo tokosala yango ekosenga ba provinces yango ezala homogenes na maye matali ba ethnies, pona koboya kokabola ba ethnies na ba provinces biyike, yango ezali te pona kofula tribalisme, kasi ezali pona kobatela ba famiye nionso na bomoko, yango nde ekosala ete bakoka kovanda na kimia pe kosala malamu na motema moko pona kotombwisa province na bango. Batu bakobika pe bakosala malamu koleka soki bazali bango na bango ke soki bazali ya kosangana na batu oyo bakeseni bizaleli, yango pe eko kotisa momekano na kati ya ba provinces, province na province ekoluka kosala koleka moninga, yango nde ekosala ete mboka mobimba ebanda kotombwama na ndenge elongobani na kati ya etando mobimba ya mboka, yango nde ekozala malamu pona mboka po ntombwa ya Congo ekoki kosuka kaka na Kinshasa too na Bas Kongo kaka te esika batu nionso bayaka kotondana. Tosengeli kotombola Congo mobimba na maye matali tourisme, agriculture, industrie pe maye nionso tokoki kosala pona kotombola nkita ya mboka. Na ngambo mosusu, Zaïre ya sika ekoki kozala noyau oyo ekoki koyamba ba tribus ya sika ya bassin ya ebale ya Zaïre oyo kala tozalaki na bango esika moko yambo te colonisation eya kokabola biso, yango wana kombo ya sika ya mboka wana ekoki kozala « Chefferies Unies du Zaïre » too pe « Union Chefferienne du Zaïre ». Passeport ya sika na kombo ya Zaïre ezali moyen ya kosilisa misala ya ba occupants oyo basalaka ba passeports na biso na kimayuya pe ya kopekisa bana na bango oyo bayibaki pe bamesana koyiba bakombo na biso pona kotambola na yango na mikili basila mayele pe bakoka komibenga ba zaïrois te ndenge bamibengaka ba congolais.
Na ngambo na ngayi, kobimisa kombo na ngai na mpuasa na nzela ya politiki ezali oyo nakanaki te, kasi nazalaki koyoka lokola nazalaki motindami pona kopesa sango oyo ya motuya pona mboka, oyo soki nasalaki yango te elingaki kosala ngai somo na motema na liboso ya peuple congolais na mikolo nionso etikali na kati ya bomoyi na ngai po elingaki koloba « non assistance à peuple en danger ». Lokola nandimaki mission yango, nazalaki komona lisusu ba risques te, kaka eloko moko ezalaki ko compter, intérêt supérieur ya mboka, nazalaki koyoka na kati na ngayi lokola nguya moko oyo nakoki ko lobela te, nazalaki koyoka neti eloko moko ekokaki koyela ngai te. Na kati na ngai nazalaki komona ete nazalaki na makoki ya kokima destin na ngai te, kaka eloko moko nasengelaki n’ango, ya koluka mokolo oyo elongobani po na kobimisa message wana. Na tango nionso nazalaki kozela mokolo yango, motema na ngai ezalaki likolo na ndenge nakokaki kopesa eyano te tango nazalaki koyoka bana mboka bazali komituna ndenge ya kobima na likama ya occupation oyo tozalaki na yango too pe ndenge tokosala soki tosilisi kosikola mboka, ngayi nazalaki na biyano nionso kasi nakokaki koloba nayinu te. Lelo namoni neti mokolo’ango ekoki, yango wana lelo ezali soulagement pona ngayi kosala publication oyo lelo lokola ba occupants bakomi kosala nionso pona kolendisa bonganzami na bango na mboka biso pe bakomi kotia molende pona kosilisa misala mia bango ya kobotola biso mboka pona libela. Na ebandeli nazalaki kokanisa ete ezalaki n’ango possibilité moko na kati ba solutions biyike, kasi bazalaki komonisa ngai mokolo na mokolo ete tozalaki na choix mosusu te, nzela ezali se moko oyo tosengeli kolanda, soki te tokokoba kozala bawumbu ya bapaya oyo ekomema biso na bopanzani ya mboka biteni na biteni. Bondimela ngai, bandeko na ngai bayi mboka, kopona système wana ezali nzela kaka moko oyo ekomema biso na stabilité, kimia pe bosomi oyo esengeli pona ntombwa ya mboka na ndenge biso moko tokolinga kokumbela yango, engebene na ba valeurs na biso, nakolinga bopesa ngai raison tango nazali na bomoyi na esika ya kozala idole na sima ya kokufa lokola batu mingi oyo tokoma kokumisa oyo bazalaki kobundisa makanisi na bango tango bazalaki na bomoyi.
Epayi ya bino nionso oyo bokotanga mokanda oyo, nasengi bino bolandisa yango na bayebani ba bino po sango etambola malamu pe epanzana epayi ya bayi mboka nionso. Epayi ya ba oyo nionso bamesana kofinga, nasengi bino botika mafinga, nalingi bosalela bongo na bino na ndenge elongobani, botanga mokanda oyo malamu, soki ososoli te tanga lisusu, bososola malamu oyo ekomami na kati, sala comparaison na ba solutions misusu oyo okoki kakanisa, okomona ete systeme wana ezali kopesa biyano ya malonga na mituna na yo nionso koleka ba systemes misusu oyo toyebi. Na ngambo na ngayi, nasilisi mission na ngai oyo bapesaki ngai na tina ya ekolo na ngai, na tikali na dispostion ya mboka soki mission mosusu epesameli ngai sima, pona lelo nazongeli mosala na ngai oyo ekosenga ngai nabimisa na miso ya mokili bambuma ya mosala na ngai ya bolukiluki, oyo pe ezali na tina monene pona mboka na biso. Nakosenga na batu ya mibeko na bayi politiki bakamata projet oyo lokola ya bango, bazua relais pona kokolengela mobeko mokonzi oyo ekobotisa bokonzi bwa sika na mboka na biso, nakosenga surtout na baye bavandaka na Belgique, oyo bazali na possibilté yakokota na ba archives ya mboka na biso pona kosalela yango pona bokongoli ya ba données oyo tosengeli na yango pona kolendisa projet oyo, natie mayele na ngai epayi na bino !
Na kombo pe na bolingo ya mboka.
KUETE NZA-YAZOLA’MO MUE NDAMBA NGOYI
Patriote Résistant,
Inventeur de la ludotique.
Lettre écrite en Juin 2013 Dernière mise à jour le 20/12/2015
Article publié en français le 20/12/2015 Traduit en Lingala en Août 2016
Pona kotanga mokanda eye na français, fina awa.
Fina awa pona kotanga Post Scriptum ya mokanda eye.
Fina awa pona ko telecharger pdf too ko imprimer mokanda eye.
MOKANDA EYE ESEPELISI YO, KOBOSANA KOPANZA YANGO TE EPAYI YA BANINGA NA YO YA FACEBOOK TOO PE KOTINDA YANGO EPAYI YA BAMISUSU !
Bosikoli ya mboka ekolekela pe na nzela ya bokangoli pe bosukoli ya makanisi na biso, nakosenga bino botanga pe mikanda eye :
EGLISES DE REVEIL, OKIPASIO MOSUSU OYO TOSENGELI KOMIKANGOLA.
EGLISES DE REVEIL NA MAYE MATALI NZAMBE, TALA BOSOLO EKOKANGOLA BISO.
Cet article est également disponible en : Anglais


text:
Grippe
Grippe eza nini
Grippe ebikaka mingi yango moko, kasi ekoki pe komema maladie ya grave epayi ya batu misusu. Esengeli kozua vaccin ya grippe soki ba yebisi yo.
Ba symptôme
Ba symptôme ya grippe emonanaka mbangu pe ekoki kozala na:
- température komata mbala moko na 38C to koleka
- nzoto pasi
- kolemba to kozanga makasi
- kosukosu ya makasi
- pasi na mungongo
- mutu pasi
- kolala na pasi
- Kozanga appetit
- diarrhée to libumu pasi
- koyoka nzoto pasi pe kobanda kobela
Ba symptôme ekoki kozala ndenge moko epayi ya bana, kasi bakoki pe koyoka litoyi pasi pe ko zala ya kolemba.
Oko sala nini soki oza na grippe
Pona kosunga yo oyoka malamu noki:
- Pema mpe lala
- Zala na moto
- mela paracétamol to ibuprofène pona kokitisa température ya nzoto pe ko traiter ba pasi na nzoto
- Mela mayi mingi pona ko éviter déshydratation (1,5 ti na 2 litres na mokolo)
Pharmacien akoki ko sunga yo soki oza na grippe
Pharmacien akoki ko pesa ba conseil ya traitement pe ko lakisa ba kisi ya grippe. Soki ozo mela déja paracetamol na ibuprofène, kosalela ba kisi ya pharmacien te, po okoki kolekisa dose.
Contagieux
Eloko osengeli kosala pona kopanza grippe te:
Grippe eza très contagieuse pe epanzanaka facilement na batu mususu. Okoki kopesa batu mususu na 5 premiers jours. Grippe epanzanaka na microbe oyo ebimaka tangu to kosolaka, ekoki ko vivre na maboko to na surface pendant 24 heures.
Pona ko kitisa risque ya kopanza grippe:
- sokola maboko mingi na mayi na savon
- salela mouchoir tango ozo kosola
- buaka mouchoir mbala moko na poubelle soki osilisi
Tango nini okoki kobenga docteur
- soki oza ko mitungisa na ba symptôme ya bébé na yo to pe muana na yo
- soki oza na zemi
- soki oza na malade ya motema to tension
- soki oza na problème ya santé banda kala – exemple, Asthme, COPD, diabète, maladie ya motema, ya poumon, ya ba rein na ya ba nerfs
- Soki oza na système immunitaire elemba – exemple, likolo ya chimiothérapie to SIDA
- Soki ba symptôme ezo sila te après 7 jours
- Soki oza na 60 ans to koleka


text:
Sango ya Mokili Lelo: Joao Lourenço alaki masolo na ngambo inso nsima na elonga na maponami
➡Bato ba manduki babomi bato babale nsima na limpinga lya mbulamatari kopesa etumbu na bakonzi ba Kwamouth ➡Kabonzi ba UFPD na ya FARDC babakisi sanza mibale na bitumba na M23 ➡ba états généraux ya Sports ya RDC na Kisantu
Programmes
-
-
septembre 26, 2022
Sango ya Mokili Lelo: Misala mitelemisamaki na Goma mpo na kosenga kimya
-
septembre 19, 2022
Sango ya Mokili Lelo: Elizabeth II akundami
-
-
septembre 12, 2022
Sango ya Mokili Lelo
-


text:
Mokonzi ya Etats-Unis akomeli Congrès mpo na yango.
"Makambo na RDC to maye makangami na mboka eye, epayi bitumba ya kanza mpe mbeba ya mabe ezali kokoba kotia etuka na likama, makobi kozala likama mo na politiki ya bapaya ya Etats-Unis. Yango wana, na kati ete esengeli kokoba bolandeli makasi ya ekolo eye etiamaki na mokano (executive order) 13413, kolanda ndenge makambo mazali kokende kati mpe na nzela ya RDC," ekomi M. Biden.
Urgence nationale ya Etats-Unis mpo na RDC etiamaki na 2006.
Barack Obama lokola mpe Donald Trump, bakonzi ba kala ba Etats-Unis babakisa mikolo na yango.
Sika, M. Biden mpe asali yango.


text:
Sango ya Mokili Lelo: Mituka mikosamba kaka 20 to 30 litres mpo na nkwokoso ya carburant na RDC
➡CPI ekopesa ekateli na yango na na bosenga ya baye bazwa mpasi mpe ya ba avocat ya Bosco Ntaganda le 12 septembre ➡Basoda batindami na Kwamouth na bitumba ya Bayaka na Batende babendani na Bandungu ➡Bazuzi ba France balobi ntina ya kolandela mampinga ma France na génocide ya Rwanda ezali te
Programmes
-
octobre 03, 2022
Santé
-
septembre 30, 2022
Sango ya Mokili Lelo
-
-
septembre 30, 2022
Basango na VOA Lingala
-
septembre 30, 2022
Santé
-
septembre 29, 2022
Sango ya Mokili Lelo


text:
Ongwen, moyi LRA ya yambo ya kotelema liboso lya tribunal, akitisami o’likambo mpo na mbeba ya bomoto mpe ya bitumba 61 likolo ya 70 oyo afundamaki na yango. Mbeba yango ezalaki mpo na bitumba na camps minei ya bakima bitumba na Ouganda na 2003 mpe 2004. Azwi etumbu mpo na mbeba mingi ya bitumba mpe ya bomoto eye ezali na kati na yango na bobomi, konyokola, kotia na bohumbu, kokotisa na makasi bana mpe bilenge ya nse ya mibu 15 na botomboki, kobeta, kozwa basi na mabala na makasi, kolala bango na makasi, mpe kopesa bango zemi na makasi. Ezali bokitisami bwa yambo o’likambo mpo na kopesa basi zemi na makasi boye tribunal ya molongo moko te esi epesaka.
Ongwen, oyo etumbu n aye esengeli epesama mikolo mikoya, akoki kotiama o’bokolo mpo na libela.
Etats-Unis esepeli na bokweyisami na likambo ya Ongwen mpo na mbeba ya bitumba mpe ya bomoto. “Ezali etapi ya motuya mpo na sembo mpe mokumba likolo na mbeba ya somo ba LRA basala,” ekomi molobeli ya Département d’Etat Ned Price na liyebisi. “Tolikyi ete bokweyisami boye bokomema kimya moke na baye bazwaki mpasi”.
Etats-Unis esungaki na komema Ongwen komipesa ye moko mpe komemama na CPI na 2015. “Ntango tozali kokoba kondima ete CPI ezali na bosenga mbongwana enene,” elobi molobeli Price, “tosepeli na komona Ongwen komema na misala mya sembo.”
“Tolikyi ete bokweyisami ya Ongwen bokolakisa na bana ba Ouganda ete baye babongisaka mbeba esalamelamaka bango bako komema mokumba, sembo ekosalama, mpe bomengo ya mabe mpenza ya LRA ya kosala ete bitumba mpe mbeba bokoba mpe bowumela, bokozwa eyano,” molobeli Price abakisi.
Etats-Unis ezali kokoba kopesa mbano ya millions ya ba dollars mitano mpo na sango ekomema na kokanga, kotinda na boloko, mpe kokweyisa o’likambo ya Joseph Kony, moknzi ya LRA (Mamapinga ma botelemeli ya Nkolo). Moto nyonso azali na sango na ye to ayebi esika azwami, akoki kotinda email na wcrp@state.gov to kokoma na WhatsApp na +1-202-975-5468.
Anncr: That was an editorial reflecting the views of the United States Government.


text:
"BCNUDH epameli makasi bitumba kati na mpe niznganzinga ya Palais du peuple, (bitumba) biye kikoki kotambola te na maye masengli na mboka ya démocratie," ekomi BCNUDH na liyebisi litiami na Twitter.
"… esengi na bayi politliki komipekisa mpe kotia liboso makoki ma kimya mpo koloba maye bazali na yango," ebakisi BCNUDH.
Bitumba bingalaki kati mpe libanda lya ndako ya bokeli mibeko na ntongo.
Baye balingi bolongwi ya Jeanine Mabunda na Bureau ya Assemblée, elongo na balandi babango, babundaki ba baye bazali mpo mpo bango.
Nsima na yango, boko na bakeli mibeko, 279, basangaki na ndako ya spectable mpo na kobanda kotala mokanda mozali kosenga bolongwi boye.
Lundi, molakisi elongi ya kalaka mokonzi ya ONU, Leila Zerrugui, akebisaki ete mobulu mokoma na lolenge moto akokoka te koboma moto.
Kalaka mokozi ya ONU, Antoinio Guterres, ye moko mpe asengaki masolo kati bayi politiki banso ya RDC na kolanda Buku likonzi.


text:
Ngembo na Moi
Ngembo, o morcego e Moi, o sol
Conto Lingala
Kinshasa, province de KinshasaRDC
Contador
Maboi Munzonzo Pascal
Lisap’ónge!
Ónge!
Lisap’ónge
Ónge
Baímbóka boyamba lisapo eee
Eeeeeee
Ezaláká mokↄlↄ mↄ́kↄ́, bato míbalé. Ezaláká mↄ́kↄ́ Moi, mosúsu Ngembó. Bazaláká baníngá, basálákí boníngá. Bǒngó bazaláká bandeko. Balingánáká míngi. Bangó míbale bazalákí, elↄ́kↄ Ngembó akolía, Moi mpé akolía yangó. Sↄ́kí mↄ́kↄ́ azwí likambo moníngá akokԑndԑ mbángu kotála monínga wa yě mpó ya koyéba likambo níni eleki epái na yě. Sↄ́kí mpé kosálisa yě, ásálisa yě. Kasi eyéi kokóma mokↄlↄ mↄ́kↄ́, ayókí nsango te mwǎna wa moníngá wa yě Moi azá kobéla, azá na mpási. Alobí: « Tԑ̂ nakóki kotíka boye tԑ̂, nákԑndԑ kotála mpé mwǎna wa ngáí, mwǎna wa moníngá wa ngáí ndéngé azá kobéla ». Azwí libénga na yě, atí bankísi na yě atámbolakan’angó na káti. Abandí kokԑndԑ, akómí kúná epáí ya Moi, akútí boye banganga-nkísi batóndání na lopángo ya Moi bazáli kosálisa mwǎna wâná. Atalí, alobí « ezá kokoka tԑ̂ »
Lisap’ónge!
Ónge!
Abéngí Moi pԑmbԑ́ni, alobí: « Moníngá, namóní ndéngé banganga-nkísi bazáli kosálisa mwǎna óyo, balembí bazókoka tԑ̂, bokↄn’óyo mwǎna azá n’ángo, ngáí nakosílisa yangó ». Afungolí líbenga na yě, abimisí nkísi alobí: « omóní nkísi óyo, látísa yangó mwǎna, mikↄlↄ míbale. Na sima ya mikↄlↄ míbale mwǎna akobíka ». Moi mpé azwí nkísi alátísí mwǎna. Elekí káka mikↄlↄ míbale mwǎna mpé abíkí. Moi asepelí, bato nyↄ́nsↄ mpé basepelí. Nzókandé ntángo bafándákí wǎna, Ngembo alobí « názónga epái ya moníngá, nákԑndԑ kozwa nkísi mpó mwǎna así abikí ». Kokóma akomí kúná boye, átúna Moi: « moníngá, nayei kozwa nkísi na ngai ». Moi alobí: « Ah, nkísi yangó natiakí káka bobԑ́lԑ́ áwa na ndáko, zelá naínↄ nakolukela yↄ̌ mokↄlↄ mosúsu ». Ngembo azóngí. Mbala ya míbale Ngembo alobí: « názónga epái ya moníngá na ngái ázóngisa nkísi na ngái. Akeí akomí kúná: « moníngá, zóngísélá ngáí nkísi ya ngáí napesákí yↄ̌, mwǎna esí abikí ». Alobí « ah zelá naínↄ mwa mokԑ nakolukela yↄ̌ ». Ngembo azongí.
Ekómí mokↄlↄ ya mísáto akeí: « pésá ngáí nkísi na ngáí, nasalísákí yↄ̌, ózóngisela ngáí nkísi na ngáí, mwǎna así abikí ». Alobí: « zelá naínↄ mwa mokԑ, nkísi yangó nakolukela yↄ̌ ». Ngembo azongí, avándí, avándi mwǎna wa Ngembo ayé kokwéya káka na pási ndéngé mↄ́kↄ́ óyo mwǎna wa Moi azalákí na yangó.
Lisap’ónge!
Ónge!
Baímbóka boyambaka lisapo ee
Eeeeeeee
Alobí: « názónga mbángu epáí ya moníngá apésa ngáí nkísi ya ngáí mpó násalisa mwǎna ». Kokóma akomí kúná, atála boye, Moi yě wǎna así alátí kitↄ́kↄ, alingí ábima átámbola ákԑndԑ. Alobí: « moníngá, bolímbisi, nayéi epái na yↄ̌, mwǎna na ngáí abelí káka pási ndéngé mwǎna na yↄ̌ azalákí na yangó. Bóngó zóngíséla ngáí nkísi wâná, nákԑndԑ mpé kolátísa mwǎna, mwǎna ábika ». Moi ayébísí yě te: « ngáí nasínalátí kitↄ́kↄ boye, nazá kobima, bóngó óyébisa ngáí názónga lisúsu mpó na kozwela yↄ̌ nkísi? tԑ̂ ». Abimí káka ndéngé ameséná na lolԑ́ndo na yě nyↄ́sↄ wǎna ndéngé Moi ebimaka na ntↄ́ngↄ wâná mpwasa! Abimí akeí. Ngembo azongí azwí nkísi mosúsu asalísí mwǎna kasi ezalákí nkísi wâná tԑ̂, mpó nkísi óyo ebíkísákí bokↄnↄ wâná, ezá káka mↄ́kↄ́. Ámeka boye, makokí ezalákí tԑ̂, mwǎna ayeí akúfí. Ngembo akundí mwǎna na yě. Ntángo akundí mwǎna na yě, epesí yě pási alobí: « likambo óyo Moi asalí ngáí, ngáí na yě bondeko na bísó bandá lԑlↄ́ na mái woo ». Abandí sik’óyo kosála níni. Sↄ́kí amóní ekómí káka Moi alingí ábima, Ngembo akimí. Sↄ́kí káka Moi ekeí, elálí, ekotí, Ngembo abimí. Yangó wǎna bomↄ́nↄ́kↄ Ngembo yě atámbolaka na moi tԑ̂.
Lisap’ónge!
Ónge!
Baímbóka boyambaka lisapo eee
Eeeeeee
Yangó wǎna bomↄnↄkↄ Ngembo atámbolaka na Moi tԑ̂. Yě káka sↄ́kí ekómí mpókwa, butú ndé abimí. Mpé ntángo atámbolaka wǎna atiaka elongi na yě káka na nsé mpó ámↄ́nↄ Moi tԑ̂.
Bandeko, súka ya lisoló mpé ntína ya lisapo ezalí te: « Moníngá sↄ́kí asalísí yↄ̌, bomԑsԑnԑ, kozóngisela yě mabe tԑ̂ ».