text:
Soki tokomipesa mingi na kolukaka bosantu mpe esengo, tokozala moke mpenza na nzela ya mawa.
Ya Mawa
Mokambi Monson, tolingi yo. Topesi yo botondi mpo na liyebisi efulami mpe ya kobosana te oyo etali botongi ya batempelo ya sika mpe mosala ya misio. Na ntina na yango, nandimi solo ete mapamboli manene ekozala likolo na biso mpe na bankola mingi ya mikolo mikoya nsima.
Bandeko na ngai ya bolingo mibali mpe basi, baninga na ngai ya bolingo! Tozali banso bato ya kufa. Nalikii oyo eyaka lokola likambo ya kosutuka na moto moko te.
Moko te akowumela na mabele ntango molai mpenza. Tozali na motango ya mibu ya ntango oyo, na emoneli ya seko, ekoki kutu komekama na bofini ya liso.
Mpe nsima tolongwi. Milimo na biso “mizongisami epai ya Nzambe oyo apesaki [biso] bomoi.”1 Totii nzoto na biso na nse mpe totiki makambo ya mokili oyo nsima wana ezali biso kokende epai ya efandeli elandi ya bomoi na biso.
Ntango tozali bilenge, emonanaka lokola tokozala na bomoi libela. Tokanisaka ete moi ekotikala se kobima na kozangaka ndelo, mpe lobi emonanaka epai na biso lokola nzela moko ebukana te etandami na kozangaka nsuka liboso na biso.
Nzokande, mingi ezali biso kokola, mingi tolukaka kotala nsima mpe kokamwa boniboni mokuse nzela wana ezali mpenza. Tokamwaka lolenge nini mibu ekokaki koleka nokinoki boye. Mpe tobandaka kokanisa na ntina ya maponi tosalaki mpe makambo tosili kosala. Na nsima, tomikundoli bantango ya kitoko mingi oyo epesaka mwa molunge na milimo mpe esengo na mitema na biso. Kasi tomikundolaka mpe mawa—makambo totombeli tokokaki kozongela mpe kobongola.
Mwasi monganga moko oyo asalisaka bakoni bakomi na nsuka ya bomoi na bango alobaki ete mbala mingi atunaka motuna moko ya pete na bakoni na ye wana ezali bango komilengele mpo na kolongwa na bomoi oyo.
“Ozali na mawa moko boye?” azalaki kotuna bango.2
Kozala bongo penepene na mokolo wana ya nsuka ekomisaka mingi makanisi polele mpe epesaka bwania mpe emoneli ya mosika. Yango wana ntango ntango atunaka bato oyo na ntina ya mawa na bango, bafungolaka mitema na bango. Bakanisaka na ntina ya oyo bakokaki kobongola soki bakokaki kozongisa makonga ya ngonga nsima.
Ntango natalaki oyo balobaki, ekamwisaki ngai lolenge nini mibeko ya ntina ya nsango malamu ya Yesu klisto ekoki kosimba nzela ya bomoi na biso mpo na malamu, soki kaka tosaleli yango.
Ezali na eloko moko te lokola mobombamo na ntina ya mibeko ya nsango malamu. Toyekoli yango na makomi, tokaboli yango na Eteyelo ya Eyenga, mpe toyoki yango uta na ebaelo mbala mingi. Mibeko mpe makambo ya motuya ya bonzambe ezali pete mpe polele; ezali ya kitoko, ya mozindo, mpe ya nguya; mpe ekoki mpenza kosalisa biso mpo na koboya mawa ya mikolo mikoya nsima.
Soki Nakokaka Kolekisa Ntango Mingi Elongo na Bato Nalingaka
Ntango mosusu mawa eyebani mingi koleka oyo elobama na bakoni oyo bazali kokufa ezali soki bakokaka kolekisa ntango mingi elongo na bato oyo balingaka.
Mingimingi mibali nde bayembaka eleli oyo eyebana mokili mobimba: bango “Bayokaki mawa makasi na kolekisaka mingi ya bomoi na bango na momeseno [ya mokolo na mokolo] ya … mosala.”3 Mingi babungisaki mpenza makundoli eleki malamu oyo eyaka na kolekisaka ntango elongo na libota mpe baninga. Bazangi kokolisaka mokangano makasi elongo na baoyo bazali na ntina koleka nyonso mpo na bango.
Ezali solo te ete tozali mbala mingi na mosala mingi? Mpe, mawa mpo na koloba, tozali kutu kolata ekomeli ya mosala na biso lokola elembo ya lokumu, lokola soki kozala na mosala mingi, na yangomei, ezalaki kokokisa eloko ya monene to elembo ya bomoi moko ya likolo.
Ezali bongo?
Nakanisi Nkolo mpe Ndakisa na biso, Yesu Klisto, mpe bomoi na Ye ya mokuse na katikati ya bato ya Galilea mpe Yelusaleme. Nameki kokanisa Ye kosalaka katikati ya mayangani mpe ya misala ebele mpo na kozwa molongo ya makambo ya kosala noki.
Nakoki komona yango te.
Na esika wana nazali komona Mwana ya Nzambe ya mawa mpe ya mobateli kotambwisaka bomoi na ntina mokolo na mokolo. Ntango azalaki kosolola elongo na baye zingazinga na Ye, bamiyokaki ete bazali bato ya motuya mpe balingami. Ye ayebaki motuya monene ya bato Ye akutanaki na bango. Ye apambolaki bango, asalaki na bango. Ye atombolaki bango, abikisaki bango. Ye apesaki bango likabo ya ntalo ya ntango na Ye.
Na ntango na biso ezali pete na kosala kaka lokola kolekisaka ntango elongo na basusu. Na bofini ya mpuku ya ordinatele, tokoki “kokangana” elongo na bankoto ya “baninga” kozangaka ata koluka kokutana na moko na bango. Tekinolozi ekoki kozala eloko ya kokamwa, mpe ezali na ntina mpenza ntango tokoki kozala penepene ya moko na balingami na biso. Mwasi na ngai mpe ngai tofandi mosika na baye ya motuya na libota; Toyebi boniboni yango ezali. Nzokande, nalikii ete tozali kokende na nzela malamu te, lokola moto moko to lokola lisanga ya bato banso, ntango tokangani na libota to baninga mingimingi na kotiaka bafoto ya kosekisa, kokabolanaka makambo ezanga ntina, to kokangisaka boko balingami na biso na Interneti. Nabanzi ezali na esika mpo na mosala ya boye, kasi ntango boni ezali biso kolinga kolekisa na ntina na yango? Soki tozangi kopesa ya bisomei ya malamu mingi koleka mpe ntango mobimba na baoyo bazali solo na motuya na biso, mokolo moko tokoyoka mawa mpo na yango.
Tika tozwa mokano ya kolinga baye tolingaka na kolekisaka ntango ya motuya elongo na bango, kosalaka makambo na lisanga, mpe kokolisaka makundoli ya bolingo.
Soki Nakoka Kosalela Makoki na Ngai
Mawa mosusu bato babimisaka ezali ete bazangaki kokoma moto oyo bamiyokaki bakokaki mpe basengelaki kozala. Ntango batalaki nsima kati na bomoi na bango, basosolaki ete batambwisaki mokolo moko te bomoi engebene na likoki na bango, ete banzembo mingi etikalaki ya koyembama te.
Nazali te awa koloba na ntina ya komata bibutelo ya elonga na misala na biso ya kilikili. Bibutelo wana, atako boniboni molai ekoki komonana na mabele oyo, ekoki mpenza te kokokana na eteni moko na mobembo monene ya seko oyo ezali kozela biso.
Kasi, nazali kolobela na ntina ya kokomaka moto oyo Nzambe, Tata wa biso na Lola, alingi biso kozala.
Toyei na mokili oyo, lokola mokomi ya ntoki alobaki, “kobendaka mapata ya nkembo”4 uta na mokili ya yambo na kufa.
Tata wa biso na Lola amonaka makoki na biso ya solo. Ye ayebi makambo matali biso oyo toyebi te bisomei. Ye atindika biso na bomoi na biso mpo na kokokisa lomeko ya bokelami na biso, kozala na bomoi malamu, mpe kozonga na miso na Ye.
Mpo na nini, sikawa, topesaka ntango mpe bokasi na biso mingi na makambo ya ntango moko, ezanga mbano mpenza, mpe ya likololikolo mpenza? Ekoboya biso komona liboma na kolukaka oyo ezanga ntina mpe ekoleka?
Ekozala bwania te mpo na [bisomei] “komibombela biloko na motuya kuna na likolo, wana lomboli mpe mbanga ikoliaka te mpe wana bayibi bakokotaka te mpe bakobotola te”?5
Lolenge nini tosalaka yango? Na kolandaka ndakisa ya Mobikisi, na kokotisaka mateya na Ye na bamoi na biso ya mokolo na mokolo, na kolingaka solo Nzambe mpe mozalani na biso.
Tokoki ya solo kosala yango te na kobendeka makolo na biso, kotalaka ntango na biso, komilelaka wana ezali biso kopusana na kozala moyekoli.
Ntango ekomaka ya kosalela nsango malamu, tosengeli te kozala lokola elenge mobali oyo azindisaki mosapi ya makolo na ye na mai mpe nsima alobaki ete akendeki kosokola. Lokola bana mibali mpe bana basi ya Tata na biso na Lola, tozali na makoki ya kosala mingi koleka. Mpo na yango, makanisi malamu ekoki te. Tosengeli kosala. Kutu ya motuya koleka, tosengeli kokoma oyo Tata na biso na alingi biso tokoma.
Kopesa litatoli na biso ezali malamu, kasi kozala ndakisa na bomoi ya nsango malamu ezongisami ezali malamu mingi koleka. Kotombelaka kozala ya botongono mingi na mayokani na biso ezali malamu; solo mpenza kozala botongono na mayokani ya bule—lokola kotambwisa bomoi ya malamu, kofuta moko na zomi mpe mabonza na biso, kobatela Liloba ya Bwania, mpe kosalisa baye bakeleli—ezali malamu mingi koleka. Koyebisa ete tokopesa ntango mingi mpo na losambo ya libota, koyekola makomi, mpe milulu malamu ya libota ezali malamu; kasi kosala makambo manso maye na solo mpenza ekomema mapamboli ya lola na bomoi na biso.
Kozala moyekoli elakisi koluka bosantu mpe esengo. Ezali nzela komemaka na bolamu mpe esengo koleka nyonso ya biso moko.
Tika kozwa mokano ya kolanda Mobikisi mpe tosala na etingia mpo na kokoma moto oyo totangamaki kokoma. Tika toyoka mpe totosa bitinda ya Molimo Mosantu. Ntango tozali kosala bongo, Tata na lola akobimisa na biso makambo toyebaki ata moke te oyo etali biso. Ye akongengisa nzela oyo ezali liboso mpe akofungola miso na biso mpo na komona batalanta na biso oyo toyebi te mpe ntango mosusu oyo takonisaka te.
Soki tokomipesa mingi na koluka bosantu mpe esengo, moke tokozala na nzela ya mawa. Ntango toyekami mingi na ngolu ya Mobikisi, tokoyoka mingi ete tozali na nzela oyo Tata wa biso na Lola akani mpo na biso.
Soki Namitikaki Kozala na Esengo Mingi
Mawa mosusu ya baoyo bayebaki ete bazalaki kokufa ekoki na lolenge moko kokamwisa. Soki bamitikaki kozala bato ya esengo mingi.
Mbala mingi tokangamaka na likanisi ya mpamba ete ezali na likambo moko tozangi kososola oyo ekomemela biso esengo: kozala na libota ya malamu mingi, kozala na mosolo ekoki, to nsuka ya momekano ya mpasi.
Mingi ezali biso kokoma mibange, mingi totalaka nsima mpe tososolaka ete esengo na biso etali mpenza makambo nzinga nzinga na biso te.
Biso nde tozali likambo.Esengo na bison de etali biso moko.
Bino mpe ngai tozali mpenza na mokumba ya esengo na bisomei.
Mwasi na ngai, Harriet, mpe ngai tolingaka kokumba bavelo na biso. Ezali kitoko mingi kobima mpe kosepela na kitoko ya mokili. Tozali na banzela moko tolingaka mpo na kotambwisa velo, kasi tosalaka angele mingi te boniboni mosika tozali kokende to boniboni mbangu tozali kotambola na bokeseni ya bakumbi mosusu.
Nzokande, ntango mosusu nakanisi tosengeli kotia mwa momekano mingi. Kutu nakanisi tokokaki kozala na esengo mingi to kotambwisa mbango mingi koleka soki kaka tomitindikaki mwa mingi. Mpe nde ntango mosusu nasalaki kutu mbeba makasi ya koyebisaka likanisi oyo na mwasi na ngai ya kitoko.
Eyano na ye moko na makanisi na ngai ya lolenge oyo ezalaka ntango nyonso ya boboto mpenza, polele mpenza, mpe samba mpenza. Asekaka mpe alobaka ete, “Dieter, ezali lisano ya mbango te; ezali mobembo. Sepela na ngonga oyo.”
Azali koloba solo mpenza!
Ntango mosusu na bomoi totalaka mingi ndelo ya nsuka ete tozangaka komona bosepeli na mobembo. Nakendaka kokumba velo elongo na mwasi na ngai mpo nasepelaka na kosukisa yango te. Nakendaka mpamba te oyo nayokaka ntango tozali elongo na ye ezali kitoko mpe ya kosepelisa.
Ezali yango te komonana bozoba ete obebisa makambo ya kitoko mpe ya bosepeli mpo tozali ntango yango kotalaka ngonga liboso ntango makosuka?
Ekoyoka biso miziki ya kitoko kozelaka ebeteli ya nsuka eleka liboso tomipesa nzela ya kosepela na yango ya solo? Te. Toyokaka mpe tokangamaka na bambongwana ya loyembo, ya lokito, mpe boyokani na etamboli ya miziki.
Elobaka biso nsambo na biso kaka na “amene” to nsuka na makanisi? Bongo te. Tosambelaka mpo na kozala penepene na Tata na biso na Lola, mpo na kozwa Molimo Mosantu mpe koyoka bolingo na Ye.
Tosengeli te kozela tozala na esengo kino tokoma na esika moko nsima, bobele mpo na kososola ete esengo ezalaki kala wana—ntango nyonso! Bomoi esalemi te mpo na kolula bobele oyo eleka. “Oyo ejali mokolo mosalami na Yawe … ,” mokomi nzembo akomaki. “Tosepela mpe tojala na esengo kati na yango.”6
Bandeko babali mpe basi, ezalela na biso ezali na ntina te, mikakatano to mimekani na biso ezali na ntina te, ezali na likambo moko na mokolo moko na moko ya koyamba mpe ya kolinga. Ezali na likambo moko na mokolo moko na moko oyo ekoki komema botondi mpe bosepeli soki kaka tokomona mpe tokolula yango.
Ntango mosusu tosengeli kozala koluka moke na miso na biso mpe mingi na mitema na biso. Nalingaka maloba oyo elobi: “Moto amonaka polele bobele na motema. Eloko nyonso ya mozindo emonanaka na miso te.”7
Totindami “kopesa matondi na makambo manso.”8 Ezali yango wana malamu mingi te komona na miso mpe na mitema na biso ata makambo ya mike oyo tokoki kozongisela matondi, na esika ya kokomisaka monene mabe kati na ezalela na biso ya sikawa?
Nkolo alaki ete, “Ye oyo azwi makambo manso na bozongisi matondi akokembisama; mpe makambo ya mabele oyo ekobakisama na bango, kutu balopango nkama ya bameme.”9
Bandeko babali mpe basi, na mapamboli ebele ya Tata wa biso na Lola, mwango na Ye ya likabo ya lobiko, babosolo eluti ya nsango malamu ezongisami, mpe bakitoko mingi ya mobembo ya kufa, “ezali biso na ntina ya kosepela te?”10
Tika tozwa mokano ya kozala na esengo, na kotalaka te ezalela na biso.
Ya Mikano
Mokolo moko tokotia litambe wana baboyaka te mpe tokokatisa uta na mokili ya kufa mpo na kokota na esika elandi. Mokolo moko tokotala nsima na babomoi na biso mpe tokokamwa soki tokokaki kozala malamu mingi, kozwa mikano ya malamu mingi, to kosalela ntango na biso na bwania mingi.
Mpo na koboya boko bamawa ya mozindo ya bomoi, ekozala bwania kozwa boko mikano lelo. Yango wana, tika:
- •
Tozwa mokano ya kolekisa ntango mingi na baye tolingaka.
- •
Tozwa mokano ya kobunda makasi mpo na kokoma moto oyo Nzambe alingi biso tokoma.
- •
Tozwa mokano ya kozwa esengo, na kotalaka te ezalela na biso.
Ezali litatoli na ngai ete mawa mingi ya mozindo mingi koleka ya lobi ekoki kopekisama na kolandaka Mobikisi lelo. Soki tosali lisumu to tosali libungi—soki tosalaki maponi oyo sikawa epesi biso mawa—ezali na likabo ya ntalo ya Bomikabi ya Klisto, na nzela na yango tokoki kolimbisama. Tokoki te kozonga nsima na ntango mpe kobongola makambo ya kala, kasi tokoki koyambola. Nkolo akoki kopangusa bampizoli na biso ya mawa 11 mpe kolongola mokumba ya masumu na biso.12 Bomikabi na Ye epesi biso ndingisa ya kotika makambo ya kala nsima mpe kokende liboso na maboko ya kosokwama, motema moko ya peto,13 mpe na mokano ya kosala malamu mingi mpe mingimingi kokoma malamu mingi.
Iyo, bomoi oyo ezali kolekaka mbangumbangu; mikolo na biso ezali lokola kosila nokinoki; mpe ntango mosusu liwa ezali lokola kobangisaka. Nzokande, molimo na biso ekokoba kozala mpe mokolo moko ekosangana elongo na nzoto na biso ya kosekwa mpo na kozwa nkembo ezanga kufa. Napesi litatoli ya lokumu ete mpo na Klisto atonda na ngolu, tokozala lisusu na bomoi mpe mpo na libela. Na ntina ya Mobikisi mpe Mosikoli na biso, mokolo moko tokososola mpe tokosepela ya solo na ndimbola ya maloba “esweli ya liwa emelami nie na Klisto.”14
Nzela oyo ememaka na bokokisi ya maye ekoya na snuka na biso ya bonzambe lokola bana mibali mpe bana basi ya Nzambe ezali ya seko. Bandeko ba bolingo mibali mpe basi, baninga ya bolingo, tosengeli kobanda kotambola na nzela wana ya seko lelo; tokoki kotala yango mpamba ata mokolo moko te. Nasambeli ete tokozela te kino tokomi penepene ya kokufa liboso ya koyekola ya solo kobika. Na nkombo ya bule ya Yesu Klisto, amene.
Show References
-
1. Alama 40:11.
-
2. Tala Susie Steiner, “Top Five Regrets of the Dying,” Guardian, sanza ya mibale 1, 2012, www.guardian.co.uk/lifeandstyle/2012/feb/01/top-five-regrets-of-the-dying.
-
3. Bronnie Ware, na Steiner, “Top Five Regrets of the Dying.”
-
4. “Ode: Intimations of Immortality from Recollections of Early Childhood,” The Complete Poetical Works of William Wordsworth (1924), 359.
-
5. Matai 6:20.
-
6. Nzembo 118:24.
-
7. Antoine de Saint-Exupéry, The Little Prince, trans. Richard Howard (2000), 63.
-
8. Moziya 26:39; tala lisusu Doctrine et Alliances 59:7.
-
-
10. Alma 26:35.
-
11. Tala Emoniseli7:17.
-
12. Tala Matai 11:28–30.
-
13. See Nzembo 24:4.
-
14. Moziya 16:8; tala lisusu 1 Bakolinti 15:54.


c: text/html

text:
Société Santu-Vincent-wa-Paul
Société Santu-Vincent-wa-Paul ebandisamaki na Frédéric Ozanam. Conférence ya yambo ebotamaki o mwa 23 aprili 1833.
O mobu 1933, ntango lisanga likokisaki mibu 100, lizalaki na ba conférence 12.000, mpe motango mwa bato mozalaki 200.000. Na 1983, tango likokisi mibu 150, motango mwa bato mokomaki 750. 000, mpe ba conférence ezalaki 35. 500 ekabwani na bikolo 107.
O mobu 1995, motango mwa bato mokomaki 875.000, bakabwanaki na ba équipe 46.000 ipalangani o bikolo 130. Eteni (groupe) yoko yoko ekosangisa basi na babali, bilenge basi na bilenge mibali; bazali kosala mosala o kati ya ba paroisse ya bingumba to ya mboka ike, ya ba quartier, ya biteyelo mpe o bisika bya misala ndenge na ndenge.
O mwa 22 août 1998, Pápa wa Roma alubolaki Frédéric Ozanam mo-esengo na Notre-Dame de Pari.
Misala[kokoma]
Société Santu-Vincent-wa-Paul ekosala misala mya bosalisani mpe mwa boluki bolamu bwa batu o mokili mobimba. Ezali koluka kotiya bondeko kati ya batu mpe kokotisa bosembo o mikili minso, na ntina ya kozongisa bonsomi bwa babola, kopesa bango elikya mpe esengo ya kobika o mokili.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Yoane Kalvin
Yoane Kalvin tǒ Jean Calvin na lifalansé, nkómbó ya yě ya sɔ̂lɔ́ ndé Jehan Cauvin (Abotamá na Noyon, Picardie na esé ya Falansia mokɔlɔ mwa zómi sánzá ya sambo mobú mwa 1509 mpé akufá na Geneve na mokɔlɔ mwa ntúkú nsambo sánzá ya mítáno mobú mwa 1564) azalí moto wa mikanda o Falansia, ayékola bwanya bwa bónganga Nzámbe engɛ́bɛ́nɛ́ na bondimi bwa bamisíoni.
Azalí elɔngɔ́ na Martin Luther, Ulrich Zwingli mpé Martin Bucer, mɔ̌kɔ́ ya bato baye bakeli *reforme ya bamisíoni, eye akotómbola na Geneve, na kotɛ́lɛmɛlɛkɛ *Dogmes, *rite mpé misálá mya ekelézia ya bamumpe eye ya Roma, lokóla *nguyá ya pápa mpé ya *concile, ntúbélá libosó lya sángó mpé o matói ma yě mpé *indulgences isúsu eye banganga Nzámbe bazaláká komipɛsɛ.


text:
London Borough of Barking and Dagenham
Komini ya Barking and Dagenham asalelaka koleka 164.000 ya batu. Komini ya Barking and Dagenham ezali na monieli ya Londoni, na nordi ya mayi Thames, mpe na kati ya nzela M25. Ba komini ya pembeni ezali Newham, na epai moyi mokolalaka, Redbridge, na nordi mpe Havering, na monieli.
Komini ya Barking mpe Dagenham abonzelaka misala na mayo matali ndakesileli, elalelo ba ndako, misala na environement local, misala etali lingomba, planification ya botongeli, mpe mosolo moa elalelo. Komini asalaka mpe na ndambu ya mangomba ya place mpe ya ekolo mpo na kobunda na mikakatano lokola bobomi, kozanga, kozanga bosembo, isolement na lingomba. Na bambula ntuku mibale oyo ewuti koleka Barking and Dagenham ya solo awuti kobongola misala na ye. Ewuti kokoma ndenge na ngende: kokani na batu ya baekolo oyo ezali ndambo eke emati kobanda na 16% ti 25%.
Ba masanga yasika ewutu ko salama na kati ya oyo ezalaka mpe toza na 3500 a 5000 ya batu bazali ba réfugiés to bazo senga ngunda bazo fanda na komini. Stabilité monene ezali mpo 2/3 ya lisanga bafandi awa banda plus de 20 ans. Maboti bazali bien representés na bokoli epai ya bilenge equilibre ezali na mikolo na koleka ¼ ya batu oyo bafandaka na commune balekisa 50 ans. Ba resultat malamu na bakelasi esalamaki na kati ya komini na bambula ewuti ko leka.
Nkásá o libanda Wikipedia[kokoma]


text:
Ngaliéma
Ngaliéma ezalí komíni ya límbe na kátikáti ya Kinshasa ya Kongó-Kinsásá. Ekabwání o likólo na Kintambo na ngómbá Ngaliéma mpé na nzéla ya Matadi.
Sitási bínéi bizalí :
- Binza Ozone;
- Binza Météo;
- Binza Delvaux;
- Binza I.P.N.
Ndáko-mokonzi ya palais de Marbre, kala ndáko ya Mobutu Sese Seko, mpé camp Tshatshi bizalí o ntéi ya Ngaliéma.
Tála mpé[kokoma]
Mankasa okati Wikipedia[kokoma]
Nkásá o libándá[kokoma]
- Rotary Club de Binza
- Photos des jardins du Mont Nagliema
- Carte de la ville de Kinshasa (2001)
- Carte de Léopoldville (1960)
- Carte de Léopoldville (1954)


text:
Jul BozongoDecember 22, 2008 3:31 PM
Recherche d'une très chère amie
Je recherche une amie de kinshasa dans le quartier de salongo,elle s'appele
LINA KANYEBA,la dernière fois que nous nous sommes vu s'était en
2005.Quiconque la connait pourra transmettre mon message,cela fait des
des années que j'ai quitté le pays.Merçi d'avance...
Jul BozongoDecember 22, 2008 3:22 PM
Retrouvaille de mes relations dans le monde
Vie eza kaka moko,naza na besoin na retrouver ba masta na ngai ya bomuana pe ya la vie tozala na contact.bango tout quoi;Ya London,sabin Ikondo,Mike balusa,lorent lorenzo,josé bahoto,Christian Engele,Kanda bongo,bana tout ya quatier ngbaka na london,na Paris;Michel ngbandi,Djo bébé Bomolo,Hervé Sumbu na states,Vincent Masimango na Louison Ipoma na paris,Vieux na ngai eugène Lutula na suisse,Antoine Denewade na lausanne,José Retro na Didi ngende na liège,José Mayela na Hollande,Ya godé Mangala na kinshasa,DO Makobo,Pierre Okondo,Famille Nkoy,silvie et petit bébé,ricky na lydia na suisse,Endo le grand chanteur/zaiko,bana ok,Ben nyamabo,Henri do Mongapa et ya Alcapone na kin.,Vincent okito na kin,Ayao na liège,God bazomba,Maman béa la burundaise na protea hotel de brazzaville,Claude potshika,Lola mboyo Jp,Claudine masamba,lina kayeba de salongo,désiré limesso,Zoé bella,sweet ellesse,guy moeller,arthur minga shang,Mambo de panama,philo kimama,chika ndanu na paris,ya marco ndanu na states,papy drama mobutu,Petit na ngai bébé citoyen okito na states,Noél kegbia et maitre toussaint kegbia,Petit junior likonti de protéa hotel bzv.Ba masta ya ba côté ya gemena,ba petit na ngai ba joueurs ya ville de gbadolité,avec le president Patrick Mveleté,Mr henri BOLONGA de l'Udemo,Omer Kande,jacques Mayela,Vieux augustin zokando,Da cécile mère "tshétshé"mère courageuse na kin.... Boleki ébélé ba ndeko,na zoluka bino po ngai pe na tika mboka depuis...a bientôt jul Bozongo merçi


text:
Sponsored Links
Auteur : Papa Wemba Compositeur : Stervos Niarcos Bato pe bakendaka na vacances é Ba tunaka bango ôôô Boni muana wana ayakaka te Tongo etani éé Mokanda moye éé Baboti boyoka lisitualé ô Yo na mputu ûûû Kelasi te Obeti libanga ozui motete Osombi bilamba Owelisi mbangu ko kende na vacances éééé Mpo basi balandaka yo Mpo baloba tala Parisien Wana omoni a succès Nzoka na Mputu eza examen Jour ya proclamation ô na Kinshasa Jour ya proclamation ô na CFA Na mokili baninga ngo tolingana Tozali ba passagers to yokana Tango Stanley ayaka na Kini ôô Akutanaka na koko na ngai yoyo ô Koko Ngaliema Na koya na Kini ee, jour yango é Ndako na ngaï eza na ngo é Bagnole na ngaï eza na ngo é Ka mua esika ekotisaka mbongo ezanga te ô Ezanga te o Ezanga te ee ee Na kokata CFA jour ya après ô Na kolata na ngaï ensemble ya cuirranta Bien signé Rocco Martino Oyo ya CERRUTI, griffe ya ngo e Gian Franco Ferre, griffe ya ngo e Gian Marco Venturi, griffe ya ngo e Henri Coco Ferri, griffe ya ngo e Marithé & Fançois Girbaud, griffe ya ngo e Tokyo Kumagai, griffe ya ngo e Chemise ya boulevard é, griffe ya ngo e Oya Germain, Papa Fioti JM Weston, JM Weston e Oyo ya Larios rival ya Weston e REFRAIN Ata nkalé, ata Niéré éé Atandele to car yango Nakoya na kin ô ôô Ba nzele yango ô tour a tour ah Lobuaku baninga â tour a tour ah Ah ba Tintin, leli lele Na ba suiviste, leli lele Moulé-Moulé nga na leli ôô, Strevos Niarcos papa na Djani ôô Koko Waya wapi Senghor ééé Kula Mambu Grand prêtre Diora ééé L’Enfant …


text:
Stress
Makambo míngi makoki kokomela moto o bomɔi, makambo mánâ makoki kosala éte molimo mwa moto motungisama mpé esɛngɔ ya yě na bomɔi esila. Mbógwana ya loléngé la bomɔi bwa moto ya mikɔlɔ na mikɔlɔ ekoki komɛmɛ mbógwana na bokɔ́lɔ́ngɔ́nú bwa nzóto ya yě. Ndakisa, sɔ́kí mói ezalí makasi nzóto ya moto ekotónda na motoki, lokóla mpé sɔ́kí moto azalí kobánga tǒ mpé moto mosúsu abangisi yě okoyoka motéma mwa yě mokobɛtɛ makasi.
Makambo ma mabé maye malekelá moto o bomɔi bwa yě mpé soki loléngé la bomɔi luye azalí na yangó luzali kosepelisa yě tɛ́, bokɔ́lɔ́ngɔ́nú bwa nzóto bwa yě mpé ntángo esúsu kimia ya makanisi mpé ya molimo mwa yě mokoki kobébisama . Sɔ́kí moto azali ntángo inso kokanisa manso ma mabé malekela yě mpé azalí kosepela sɔ́kó mokɛ́ tɛ́ na bomɔi bwa yě, wana ekoki kolakisa éte moto oyo azalí kolakisa bilembo bya stress (souhaiterais que le mot approprie en lingala soit utilise) (lifalansé: pression, tension nerveuse; lat.: stringere: atteler).
Etápe
Nini ekoki kopɛsɛ stress?[kokoma]
Ntángo inso izali malamu na bomɔi bwa moto, azala na esɛngɔ mpé kímiá, kasi sɔ́kí makambo mazali koleka ndénge ozali kolinga tɛ́ tɔ̌ mpé sɔ́kí ozali komitungisa na likambo mɔ̌kɔ́ , okomɔ́nɔ éte okokóma koyoka nzɔ́to ya yɔ̂ malamu lisúsu tɛ́.
Manso maye makoki kozala likoló lya bilɔ́kɔ biye:
Libúngisi
- Bobúngisi ndáko tǒ bilɔ́kɔ bya yɔ̂ zambi bolongwisaki mbóka na makasi.
- Bokabwani na babóti mpé baníngá.
- Bobúngisi bandeko tɔ̌ mpé baníngá na nzéla ya liwa tɔ̌ mpé bokangami na bangó na basɔdá.
Violence
- Sɔ́kí ozaláki kobangisama na moto tɔ̌ mpé basilíká kokonyɔ́kɔlɔ na nzéla ya nzóto.
- Sɔ́kí yɔ̂ ndeko mwâsí tɔ̌ mpé mobali baláláki tǒ mpé balingáki kolála yɔ̂ na makasi.
- Sɔ́kí omonáki ndénge bazaláki konyɔ́kɔlɔ bandeko tǒ mpé baníngá ba yɔ̂ na nzéla ya nzóto.
- Sɔ́kí omonáki ndénge bazaláki koboma ndeko tɔ̌ mpé moníngá na yɔ̂.
Bozangi kímiá
- Sɔ́kí otambolaki mpó na kokɛndɛ ó mbóka-mopaya tǒ mbóka esúsu na mikákatáno makasi.
- Sɔ́kí ozali komitungisa míngi na likambo lya ngúnda ya yɔ̂.
- Sɔ́kí ozali komitungisa míngi makambo matali maye makoyâa lobi.
''Bozangi nguyá
- Bovándi na ndáko eye ezali ya yɔ̂ tɛ́.
- Bozangi makoki ma kobóngola loléngé la bomɔi bwa yɔ̂.
- Kosála elɔ́kɔ olingi na yɔ̂ kosála tɛ́ na makasi.
Ndénge níni stress ekoki komilakisa kati na moto?[kokoma]
Bandeko baye bazalaka na stress bayokaka ntángo esúsu boye:
Elakisameli ya stress na moral na moto:
- Mawa, kolela, bozangi elikia
- Nsɔ́ni
- Komitungisa
- Kosilika mpámba mpámba
- Kozala na tension makasi
- Mikákatáno kotiya makanisi esíká mɔ̌kɔ́ mpó na kosála likambo.
- mpósá ya kozala na bomɔi ekosila
- Kolekisa ntángo míngi kokanisaka makambo masi mayelá yɔ̂.
- Bobangi elɔ́kɔ eye esilá koyela yɔ̂ eyela yɔ̂ lisúsu.
Bilembo bya stress kati o nzóto:
- Kozanga mpóngi, ndɔ́tɔ mabé
- bolɛmbú bwa nzóto, mpási na nzóto mobimba
- bobendani ya minsisá
- motéma kobɛtɛ makási
- mpósá ya koliya ekosila mpé mpósá ya kosánza
- mpási na libumu, pulúpulú
- péma mokúsé, kizúnguzúngu, nzóto kolɛ́ngɛ
- mpósá ya kosangisa nzóto na molóngani wa yɔ̂ ekosila (kolala na mwasi tɔ̌ mpé mobali ekosila)
Elakisamelo ya stress na bizaleli na yo:
- mpósá ya kosála mosálá ekosila, mpóngi mpámba mpámba
- Kosilika mpámba mpámba
- Okoki mpé kosála misálá míngi atâ kopéma tɛ́ káka mpó na kobosana
- Milangwa mpé komɛlɛ diamba míngi
- Kokima baníngá mpé mpósá káka ya kozala yɔ̂ mɔ̌kɔ́
.
Stress na bizaleli bya yɔ̂ na baníngá:
- mpósá ya baníngá ekosila yɔ̂
- Kosuana mpé bitúmba kati na libála.
Sɔ́kí ozali kati na stress okoyoka biloko bisúsu biye towuti kolobela. Yangó ekangani míngi na makambo maye ozalí komɔ́nɔ na bomɔi bwa yɔ̂. Okoki komɔ́nɔ éte bizaleli mpé bokɔ́lɔ́ngɔ́nú bwa nzóto ya yɔ̂ ebóngwani káka na ngóngá wana ya makambo. Kasi, ezalí tɛ́ moto yonso ndé ayokaka bilɔ́kɔ biye tolobi mpámba 'te moto na moto azalí na loléngé la yě ya kolákisa mpé komɔ́nisa stress.
Elɔ́kɔ okoki kosála sɔ́kí ozalí komɔ́nɔ mpási na ntína na stress[kokoma]
Sɔ́kí ozali koyoka mɔ̌kɔ́ na makambo maye totangi likoló káti na lokásá luye:
- ekoki kozala consequence ya mpási tǒ minyɔ́kɔ omɔ́nɔ tǒ mpé ozali komɔ́nɔ sikáwá.
- elɔ́kɔ eye ozali koyoka ezalí normal na cas na yo mpe na ba cas míngi ekitaka na yangó, elingi koloba tɛ́ éte okomi libómá.
- Okomɔ́nɔ éte ntángo ozali na misálá mingi ya kosála, effets ya stress ekotungisa yɔ̂ míngi tɛ́. Nzéla ya malamu mpó na yɔ̂ ezali kosálaka mwa mosála mokɛ́ na esíká ya kalálaka ba mpóngi tǒ mpé komitungisa.
- Sála yonso oyeba service iye ikoki kosalisa yɔ̂ na makambo tǒ mikákatáno mya yɔ̂. Communauté na bino eyebi mwa míngi esíká service wana izali mpé ekoki kosúnga yɔ̂
- Lisúsu communauté na bino ezali ntángo esúsu mpé kosalisa milúlú tǒ mpé ekoki kopɛsɛ yɔ̂ tolí na makambo matáli kelási tǒ mpé mosálá mwa bayékoli tɔ̌ mpé lisúsu ekoki kopɛsɛ yɔ̂ tolí na makambo ma yɔ̂.
- Sɔ́kí omɔ́ni bilembo ya stress ezali makasi tɔ̌ mpé ewumeli mwa sánzá mpé okanisi éte osengeli na lisungi, okoki koyâa na service na biso. Adresse na biso epɛsɛmi na nsé ya lokásá luye.
- Sɔ́kí oyebi moto mɔ̌kɔ́ óyo azali komitungisa na makambo matáli stress yɔ̂ mpé okoki kolimbolela yě yangó na ndénge otangi na lokásá luye.
- Okoki mpé kosunga baninga baye bazali na stress na kopɛsɛkɛ bangó makanisi ma malamu maye ozali na yangó mpó na kobundisa makanisi ma mabé maye mazali kopɛsɛ bangó stress.
Sɔ́kí olingi lisungi ya míngi mpó na makambo matáli stress, túna mónganga na nzínganzínga ya yɔ̂.
Tála mpé[kokoma]
Wikipedia[kokoma]
Búku[kokoma]
- (en) Selye, Hans: The Physiology and Pathology of Exposure to Stress. ACTA Medical Publishers, 1950. (Lingɛlɛ́sa)
- (de) Rensing, Ludger; Koch, Michael; Rippe, Bernhard; Rippe, Volkhard: Mensch im Stress - Psyche, Körper, Moleküle. Spektrum Akademischer Verlag, 2005. ISBN 3-8274-1556-X (Lialémani)
Nkásá o libándá[kokoma]
- (de) Manfred Spitzer: Stress. RealVideo (Lialémani; ca. 15 min)


text: 1Wuná äomari, wuná keêl sendi nda wusá lápima suñgwá ná äotu äe másay káà. Nyari háná táêkwá to wokuna ná njoñó te wená. Simande ko nde, äaña äembam ká njoka te yeti ká äeñgwá málápi má Njambiyá na, äo ta tikó temó káte, ko nde, äo tïì lápá nyá äo na komá äo äáñá äoma äan ká joñna wáynate. 2Äo ta keló ëete, ñgá äo sambile misi äáñá nde, wuná ká joñna ná kambina Njambiyá yïù keló máyasi ná pupuna temó. 3Wuná tïî nyáki temó ká kombila yotu, náà äomó äáñ wuná na. Máyasi nda kasi äóyna máto yïù kelna kóndukwá, kasi láñna jólá jólá máyasi máte yi äo kelá ná lór, nje äuã kasi láñna yiña kpasa málambó. 4Yasi wátá, wuná kpaêl keló nde, kombila yotu yun äáêki yiká yi ëiyá sóëyate ká móy temó. Yo nde, wuná joêñnañgwá wáynate, äá ná kimó temó, káto njál kombila yotu te yite tïù äeyó wátá yesó na. Yo yite äá kpasa nyañgwá yasi ká mbómbu Njambiyá. 5Äaña äoma ëikima äeñgwá ndi nje Njambiyá ká mátu má njimá, äá ná äiäina temó ká yená. Äo ëikima tákwá to wokuna ná äenjoñó äan. Kombila yotu te yan äaã gba yite. 6Wusá äáêña Sara. A ëikima wokuna ná njoñó wená Abaraham, jeäa nyá nde Masa wená. Ma ñgá wuná kelá kimó yasi kiná gwe wóã yaña na, yite wuná ta káè mbómbu äá äenday äe Sara. 7Wuná äembam, wuná keêl sendi ëete. Mbam háná joêñnañgwá ná ëyanó äená nyari wená, duwá nde, äoma ná tákó kwaã wuná äembam. Wuná luêksa äo, káto kimó joñgwá te yi Njambiyá sima äakiëye tiká wuná ná gbálate káà, wuàná äo háná ká móyte. Wuná keêl ëete suñgwá ná äo, ma yiña yasi má nje njañgwá máñgwáta mun. 8Yïù siëyá nó, wuná háná äáêki ná mátaká wátá ká máyasi, äá sendi temó wátá. Wuná kwaêëyañgwá nda äemañ. Äaka gwaêki ñgwátá äásó. Wuná äáêki sendi äotu äe piëya yotu. 9Ñgá mumó kelá äeya yasi suñgwá ná wuná, wuná tïî yókiëya keló äeya yasi ná nyá na. Ñgá mumó toyá wuná, wuná tïî yókiëya toyá sendi nyá na. Yasi wátá, wuná kpaêl ñgwáta ná Njambiyá nde, a nyáêki mbáte mákombila. Káto Njambiyá jeäama wuná, náà wuná kel ëete, náà wuná äá ná mákombila máte yi nyá sima äakiëye tiká wuná káà. 10Yo kátinate ká mákana má Njambiyá nde: 'Ñgá mumó kwaëyá joñna ná tá, äá ná másosa ká joñgwá ëyená, mó te äaêkiëya ëyem ná ká lápina äeya lápi, äakiëye sendi kondó numbu ná ká seäila äásó. 11A tuêm kóñ lóndó ná äeya yasi, a kpaêl keló kimó yasi. A saêñ nje háná te yi joñna ná tá äená äásó, nyá sosu káte káè nó mbómbu. 12Káto Baba Mbokó nyáàki misi ká yotu äotu äete äe kelá yasi ná ñgbeñ äaka äakiëye äo. A ká láñgwá mátó ká máñgwáta man. Yasi wátá, a ká tiñó máñgembi ná siäiäi suñgwá ná äotu äete äe kelá äeya yasi äaka.' 13Ma ñgá wuná nyá sosu háná ká kelna kimó yasi, mó te nda yakama keló äeya yasi suñgwá ná wuná kó? 14Ko nde, äomó teêëya wuná mábóná, káto wuná ká keló yasi te yi ná ñgbeñ ká mbómbu Njambiyá, wuná ná másosa. Wuná tïî gwaki wóã yan na. Sendi, temó yun tïî kuëyukwá na. 15Yasi wátá, wuná äeêsikwá ndi Krist nyápó ká móy mátemó mun nde, nyá Baba Mbokó. Wuná koêmsañgwá máñgimó háná yïù lápó ná to te yi wuná äá ná äiäina temó ká yi Krist káà nyá äotu äete äe ta diyá wuná äaka. 16Ndi nde, wuná yeêñsañgwá nyá äo ná kimó temó náè kambina Njambiyá sendi. Mátemó mun äáêki ná tá kiná yaña te yi yakama njañgwá wuná na. Wuná keêl ëete, náà njón äiy äotu äete äe ëiki ëyañgwá ëinó ëyun ká yasi te yi äo lápina äeyate suñgwá ná wuná, káto wuná ká joñna ná tá äeñgwá nje Krist. 17Yo kimóte äuëyate nde, wuná saêñgwañgwá ná mábóná káto kelna kimó yasi, ñgá Njambiyá kwaëyá ëete, lañsa nde, wuná saêñgwañgwá ná mábóná káto kelna äeya yasi. 18Yo nde, Krist ná ñguru wená gwaã ndi ñga wátá, káto máäeyó má äomó. Nyá ñgbeñ mumó gwaã káto äotu äete äe kelá yasi kótute äaka, na ñgbósu wusá káè nó ká yi Njambiyá. Äo woma nyá ndi ká pay te yi mámbundó. Yasi wátá, Njambiyá kelma nde, a äáêki ná joñ ká pay te yi Sisiñ. 19Ëete, a kaã káè pelá Kimó Tom te ná mbómbu nyá äotu äete äe má ndana äejóäó ká ëya äemuñ äaka ná nje Sisiñ te. 20Äotu äete summa kol ná mbómbu suñgwá ná Njambiyá kiná kwaëyá tikó temó ká yená na, ko nde, Njambiyá kaã mbómbu gbisó äo piñó te yi Nóy äaã ká keló nyañgwá landi káà. Ndi äomó ná mbát joñma ká ëuku, äomó yitan jó yitati. 21Njambiyá joñgwa äotu äenóri ná nje móróku. Yo teàëya tópuna äomó ká móróku te yi äo tópá wuná káà. Yo yite ká joñgwá wuná ndana. Ma yo yeti yi gbála weyna mámi soñá ká yotu na. Yasi wátá, yo yi diyna Njambiyá nde, a puêpuëya mátemó musu, náà yo äá ná tá kiná yaña te yi yakama njañgwá wusá na. A joàñgwá wusá ëete, káto Yesus Krist womiya ká njoka äemuñ. 22A äendima káè ëyoäó, a má ká mbam äó Njambiyá. Njambiyá nya nyá ëeti te yi namó äejaki náè nyañgwá äekum äan náè máyasi máte yi äá ná nyañgwá ëeti káà.


text:
Maladi ewutaka na makambo ya bolingo
Maladi ewutaka na makambo ya bolingo ezali eloko ya kokamwa te, mpo nakati ya batu 10 moto moko akozala nayango. Soki ozali kobimisa mayi ya bosoto esika ya sekele, to ozali na pota na koyoka mpasi okoki kokende komeka oyeba soki okumbi maladi ewutaka na makambo ya bolingo. Maladi ewutaka na makambo ya bolingo oyo eyebani mingi yango oyo: Chlamydia, Gonorrhoea,   na Herpes Genitalis.
Okokumba maladi ewutaka na makambo ya bolingo na nzela ya:
- Kosala bolingo esika ya liboso na esika ya sima
- Poso na poso esika ya sekele soki ekutani
- Kosala bolingo na monoko
- Mama akoki kopesa mwana tango ya kobota
Nzela nini ya koyeba maladi ewutaka na makambo ya bolingo?[kokoma]
Maladi ewutaka na makambo ya bolingo ezali ya ndenge na ndenge mpe bato mingi bayebi te soki bazali nayango, mpo tango mosusu nzela ya kolakisa emonanaka te. Kasi soki omoni biloko oyo tokomi awa na nse, okoki kokende na bato ya sante bameka mpe ozua nkisi pamba na ndenge ya sekele. Nzela ya koyeba yango oyo:
- Esika ya sekele kobimisa mai mingi koleka
- Pota esika ya sekele
- Kongwenye na esika ya sekele
- Mpasi na tango ya kosuba
- Mpasi na tango ya kosala bolingo
Maladi ewutaka na makambo ya bolingo mingi bakoki kobikisa. Kasi soki etuli, maladi ewutaka na makambo ya bolingo misusu ekobebisa nzoto libela lokola kozanga mwana mpoya basi na mibali. Komeka mpe kuzua nkisi mpoya maladi ewutaka na makambo ya bolingo ekosalama na Sexual Health Clinics / GUM clinics.
Komeka mpoya maladi ewutaka na makambo ya bolingo ezali nini?[kokoma]
Komeka esalamaka na dokotolo to efimiele mpe bakoki kosenga kotala nzoto nayo na esika ya sekele. Tango mosusu bakosenga makila to mosuba na mayi ya esika ya sekele.


text: 1Ma ëete, wuná tïîki kwaló äeya yasi háná, kwaló seäila äomó náè kwaló mákele má likisi háná. Wuná tïîki sendi nyañgwá temó náè kwaló kutuna äásó háná. 2Wuná woêku yásiëyá kimó pupuna móróku má äári nda mbóñgó äónósiká. Móróku má äári máte, yo málápi má Njambiyá. Wuná woêku yásiëyá te ëete, náà wuná ëóku ëókó ká nje Njambiyá kumó ká ñgimó te yi nyá ta siëyá ná joñgwa yun káà, 3káto wuná sima duwá nde, Nyañgwá Kumande ná ñgikwa. 4Wuná njaêki ká káki ná, nyá tari te yi nyá äomó joñgwá. Ma äomó sáñma tari te. Yasi wátá, Njambiyá kpalma nje tóká nyá nde, nyá kpasa tari ká misi máná. 5Wuná sendi, wuná ká nje ká yi Njambiyá nda kpasa joñjoñgwá mátari. Wuná tïîki nde, Njambiyá äoêñ wuná yïù sumó ná tuã ëyená komá Sisiñ ná ta ëiyó káà. Ëete, a ta támbiëye wuná, njóñ äotu äe nyána sadaka te äená, náà wuná nyá nyá másadaka máte yi Kimó Sisiñ ta teëye wuná káà. Njambiyá ká jayá másadaka máte yite ná másosa ná nje Yesus Krist. 6Yo nde, yo kátinate ká mákana má Njambiyá nde: 'Ná äáêña, mi sawma kpasa Tarif1 yi sañgwá kondu támbiëye ká Siyóñ. Mó te á tiká temó ká yi tari te, a tïù sañgwa ná njón na.' 7Ma ká äá wuná, wuná äotu äete äe tiká temó ká yi tari te äaka, yo kpasa yasi ká yun. Yasi wátá, ká yi äotu äete äe yeti ká tikó temó ká yi tari te äaka, yo yeti ëete na. Yo nde, yo sendi kátinate womaña ká mákana má Njambiyá nde: 'Tari te yi äotu äe sumna njumó sáñma kó kpalma nje äá sañgwá kondu.' 8Sendi nde: 'Yo tari te yi äomó äomiyá äaki káte, mbató te yi äaëyá äomó.' Äo ká äomiyá äaki káte, káto äo yeti ká kwaëyá keló yasi te yi málápi má Njambiyá lápá káà na. Yo ma äá ndi ká yan nde, äo ta äomiyá äaki ëete. 9Ma ká äá wuná, wuná mbo äotu äete äe Njambiyá tókuma, njóñ äotu äe nyána sadaka te äe kelá másay nyá Kumande. Wuná njóñ äotu äete äe Njambiyá tókuma nde, äo ndi äená yïù keló másay nyá nyá. Wuná sendi kandó äotu äete äe wokuna ndi ná nyá nyápó. A tókuma wuná ëete, náà wuná lápi nyañgwá kimó mákele máná nyá äomó. Yo nyá jeäa wuná soñá ká móy yitil njesá ká kpasa májasi máná. 10Wuná tïì äá yun yiña kandó kwey na, ma ndana, wuná má kandó Njambiyá. Njambiyá tïì gwe ñgwátá wun kwey na, ma muka, a ma gwe wuná ñgwátá. 11Wuná njóñ, wuná sóñ temó mbá, wuná äejáñgwá, äeakwañkwañgó ká mánáti maka. Ëete, mi ká kombile lápó nyá wuná nde, wuná tïîki äeya máwoäó máte yi ëiyá ká yotu yun yïù luã ëyambi ná mátaká má temó yun káà. 12Komá wuná joñna ndana ká njoka mákandó má äotu äete äe yeti ká duwá Njambiyá äaka, wuná joêñnañgwá kimóte. Ëete, komá äo lápina äeyate ná wuná ká yiña yasi nde, wuná ká keló äeyate káà, äo ta kpaló äáñá kimó mákele mun, lukse Njambiyá ká yesó te yi nyá ta nje sañgwa ná äomó káà. 13Wuná táêkwá to wokuna ná äomó háná äe ëiyá ná äásó ká to mánáti maka äaka, káto wuàná äe Nyañgwá Kumande sañgwate. Wuná keêl ëete ko suñgwá ná kumande ëya, nyá mó te á namá äomó háná kó, 14ko suñgwá ná nyañgwá äekum äete äe nyá támbiëya äaka. A táàmbiëya äo, náà äo teëye mábóná nyá äotu äete äe kelá äeya yasi, lukse äe kelá kimó yasi äaka. Wuná táêkwá to ëete, 15káto Njambiyá kwaàëyikwá nde, wuná keêl kimó yasi ëete yïù ëiäó ná numbu äotu äete äe kiná ëyanó, äe yeti ká duwá yaña äaka. 16Wuná joêñnañgwá nda yite nda äotu äete äe yeti se äebala äaka. Ma wuná tïî taka nde, wuná yakama joñna keló äeya yasi ndana lalá, káto wuná sima ëuwá ká ëiyó bala te na. Yasi wátá, wuná kpaêl nje joñna keló kimó máyasi nda äebala äe Njambiyá. 17Wuná jáêsi äomó háná. Wuná kwaêëyikwá äemañ äun, ndiñgálá njóñ äotu äete äe tiká temó ká yi Yesus äaka. Wuná kaêmbi Njambiyá. Wuná jáêsi sendi kumande te á ëiyá ná äásó äomó kó. 18Wuná äotu äe másay, wuná táêkwá to wokuna ná äemasa äun náè kambina yan ká mánje háná. Wuná tïî kel ndi ëete, ñgá äá nde, äo kimó wáyna äomó suñgwá ná wuná na. Wuná keêl ëete, ko äo äáêki äotu äe nyaló. 19Káto, ñgá mumó gbisá mábóná ëete, káto a ká kwaëyá keló yasi te yi Njambiyá kwaëyá, komáte, Njambiyá ká jayá yite keló kimó yasi ná mó te, káto a saàñgwañgwá ná mábóná máte, ko äákó nde, a tïì kelá yasi kótute na. 20Ma ñgá äo ñgiäile wuná teëye wuná mábóná káto yiña äeya yasi te yi wuná kelma káà, ko nde, wuná gbïîsi, 'äo maà nje tóndó wuná ká yite káto ñge? Yasi wátá, ñgá wuná gbisá mábóná káto kimó yasi te yi wuná kelá káà, komáte, Njambiyá ká jayá yite keló kimó yasi ná wuná, 21káto Njambiyá jeäama wuná, náà wuná kel gba ëete, káto Krist ná ñguru wená sañgwama sendi ná mábóná ëete káto yun. A kelma ëete, yïù teëye wuná, náà wuná kel sendi nda nyá yïù äeñgwá nje te yi nyá kwañma káte káà. 22Yo nde, a tïì kelá ná yiña äeya yasi wátá yesó na. Äo tïì woká yiña lápi jaã wátá yesó ká numbu ná na. 23Äo toyma nyá, yasi wátá, a tïì yeñsa toyá mumó na. Äo teëya nyá mábóná, yasi wátá, a tïì ñgaliyá misi nde, a ká yókiëye yená na. A kpalma kañá yotu ná nyá ká máäó má mó te á pásá jósi ná ñgbeñ kó. 24A soäuma máäeyó musu ká yotu ná komá äo ñgbama nyá ká jeti káà, ëete wusá gwaã ëuwá ká ëeti te yi máäeyó äaã nó suñgwá ná wusá káà. Krist soäuma máäeyó musu, náà wusá nje joñna keló nde, máyasi keêlnañgwá ná ñgbeñ. A sañgwama ná mábóná náè mápeñ ká yotu, náà joñgwá ëyun njaki äá ná tá ká mbómbu Njambiyá. 25Wuná ëikima wowó mbómbu káè nó nda äesam. Ma ndana, wuná ma yókwá nje káè yi mó te á kándá ná wuná, äakiëye sendi wuná kó.


text:
Lokola Mibali ya bonganganzambe, tozali na mosala ya ntina ya kosala na bato, na ndako, mpe na Eklezia
Bandeko, mingi elobami mpe ekomami na mibu mileki kala te mpo na oyo etali mikakatano ya mibali mpe bana mibali. Mwa ndakisa ya bankombo ya buku, ezali na Why There Are No Good Men Left, The Demise of Guys, The End of Men, Why Boys Fail, andManning Up. Likambo ya esengo na koyoka, emonani lokola ete mingi ya maye ekomami na basi. Ezala atako boni, mama na likambo oyo bato bazali kotalela ezali ete na mangomba mingi ya bato lelo mibali mpe bilenge mibali bazali kozwama na boweli mpe bazali kokitisa bilembo mpo na eye etali mosala mpe motuya na bango na lingomba ya bato.
Mokomi ya Manning Up alakisaki yango boye: “Ezali pene mobeko moko ya bompenza mpo na mokili mobimba ete bana basi bakomaki basi kaka na kokolaka na nzoto, bana mibali basengeli koleka na momekano. Basengeli kolakisa mpiko, nkonzo ya nzoto, to kozala na makoki masengeli. Ntina ezalaki ya kolakisa polele ete bakoki kobatela basi mpe bana; oyo ezalaki ntango inso mosala na bango ya yambo na lingomba. Lelo, nzokande, komonaka basi kokende liboso na makoki ya misolo, mibali mpe batata oyo mokumba ezali ya kopesa nyonso mpo na mabota na bango bakomi kopona kosala to te, mpe bizaleli ya kimobali basengelaki mpo na kosala mosala na bango—bokasi, kondima nyonso, mpiko, boyengebene—ekomi makambo ya kala mpe kutu mwa mindondo.”1
Na mpila na bango mpo na kopesa libaku na basi, eloko tozali kokumisa, ezali na baye bazali kotiola mibali mpe makabo na bango. Bazali komonana lokola neti bazali kokanisa ete bomoi ezali momekano katikati na mibali mpe basi—ete moko asengeli komatela mosusu, mpe sikawa ezali ngonga ya basi. Basusu bazali koloba ete mosala ezali nyonso mpe libala mpe bana esengeli kozala to te yango wana, ntina nini tozali na mposa ya mibali?2Na bafilime mingi ya Hollywood, na baTV ya antenne mpe TV ya nsinga, kutu na bafilime ya bato na mombongo, bazali kolakisa mibali lokola bato oyo bakokaka makambo te, bato bakola te, to bamiyimi. Ezaleli oyo ya kolongola mobali kimobali ezali kobebisa makambo.
Na Etazini, na ndakisa, elobamaki ete: “Bana basi baleki bana mibali na makambo manso, uta na eteyelo na bana kino na eteyelo ya likolo. Na kelasi ya liboso ya secondaire, na ndakisa, bobele bana mibali 20 na mokama bayebi kokoma mpe 24 na monkama bayebi kotanga. Bilembo ya bilenge mibali, ntango wana, na 2011 ezalaki ya mabe mingi koleka nyonso oyo esili kozala na mibu 40. Engebene na Center for Education Statistics (NCES), bana mibali bazali na libaku mingi mpo na kokita na nse mbala 30 na mokama koleka bana basi ya biteyelo ya katikati mpe ya likolo. … Esili kosakolama ete na bamobu 2016 basi bakozwa 60 na mokama elonga ya diploma ya License, 63 na mokama diploma ya maitrise mpe 54 na mokama diploma ya doctorat. Bana 2 na misato ya bayekoli oyo basengeli pologalami ya kobongisa bizaleli ezali bana mibali.”3
Mwa mibali mpe bilenge mibali bakamati mayebisi mabe oyo lokola escuse mpo na koboya mikumba mpe bazali kokola ata moke te. Na likanisi oyo ezali mbala mingi mabe solo, moteyi moko ya université alobaki ete, “Mibali bakoya na kelasi na bango kolataka bikoti na lolenge ya nsima mpe [mabe na bango] mikalo ezali ‘mbwa aliaki mosala batindaki ngai na kelasi’. Na ntango yango, basi bazali kotala manaka ya mokolo na bango mpe bazali koluka bakomisa bango na biteyelo ya mibeko.”4 Mwasi moko mosemboli ya filime apesaki likanisi oyo kutu ya mabe ete “nini tokoki kotalela mibali, soki tozali na libaku mpe toponi kozala na moninga, ezali kaka azala—moninga. Moto moko oyo akotelema na esika na yemei kutu lokola azali na limemia ya kotika biso na esika na biso moko.”5
Bandeko mibali, ekoki kozala boye te mpo na biso. Lokola mibali ya bonganganzambe, tozali na mosala ya ntina na lingomba ya bato, na ndako, mpe na Eklezia. Kasi tosengeli kozala mibali oyo basi bakoki kotiela mitema, oyo bana bakoki kotiela mitema, oyo Nzambe akoki kotiela motema. Na Eklezia mpe bokonzi ya Nzambe na mikolo miye ya nsuka, tokoki te kondima kozala na bana mibali mpe mibali oyo bamipesi mpenza te na mosala. Tokoki te kondima bilenge mibali oyo bazangi komikonza mpe balingi kaka babokola bango. Tokoki te kondima bilenge mibali ya bakola oyo bazali na eloko ya kosala mpo na mikolo na bango ya nsima te, oyo bazali na lokengo te mpo na kosala mabota mpe kopesa likabo ya solo na mokili. Tokoki te kondima mibali babala mpe batata oyo bazangi kopesa bokambi ya molimo na ndako. Tokoki te kondima baoyo bazali kosalela Bonganganzambe Bosantu, na Molongo ya Mwana wa Nzambe, babebisa makasi na bango na bilili ya bato bolumbu to balekisa bomoi na bango na bandako ya Interneti (na litio kozalaka bato ya mokili wana kozalaka na mokili te).
Bandeko mibali, tozali na mosala ya kosala.
Bilenge mibali, bosengeli kosala malamu na kelasi mpe nsima kokoba boyekoli na bino koleka eteyelo ya likolo. Basusu kati na bino bakolinga kolanda koyekola na université mpe kosala mimbongo, mosala ya bilanga, misala ya mbula-matari, to misala misusu. Basusu bakolonga na bantoki, miziki, to koteya. Basusu bakopona mosala ya soda to koyekola misala misusu. Na mibu mileki, nazalaki na misala ya maboko mwa mingi etali kozongisaka sika mpe kobongisa ndako na ngai, mpe naluli mosala makasi mpe mayele ya mosala ya bato oyo. Na oyo nyonso boponi, ezali na ntina ete bokoma bato ya mayele ekoki na mosala mpo ete bokoka kosunga libota mpe kopesa likabo mpo na bolamu na lingomba na bino mpe ekolo na bino.
Kala mingi te namonaki video moko kolakisaka mokolo moko na bomoi ya elenge mobali ya mibu 14 na Inde abengami Amar. Alamukaka ntongo ntongo mpe asalaka misala mibale, liboso mpe nsima ya eteyelo, mikolo motoba na ndambo na mposo moko. Lifuta na ye epesaka lisalisi ya monene na bomoi ya libota. Akimaka mbangu na velo na ye ebeba mpo na nkozonga ndako uta na mosala ya mibale nsima ya molili mpe alukaka mwa bangonga moke mpo na mosala ya kelasi liboso ya komibwaka na mbeto na katikati ya bandeko na ye oyo balali na ba 11:00 na butu. Atako nakutani naino na ye te, nazali na lolendo mpo na ye mpo na etingia mpe mpiko na ye. Azali kosala ya malamu mingi akoki na bozwi mpe mabaku moke na ye, mpe azali lipamboli mpo na libota na ye.
Bino mibali bankulutu—batata, bamikolo banzemba, bayangeli, bateyi na ndako—bozala bandakisa balongobani mpe bosalisa nkola ya sika ya bana mibali bakoma mibali. Boteya bango ntoki ya lingomba mpe misusu: boniboni kosala na lisolo, bonboni koyebana mpe kozalana na basusu, boniboni kozala na basi mpe bana basi, boniboni kosalisa, boniboni kozala moningi mpe kosepela na masano, bonboni kolandela eloko mpe kozanga kokakema, boniboni kosembola mbeba mpe kosala boponi malamu.
Mpe boye banso oyo bazali koyoka, ezala wapi nsango oyo ekozwa bino, nalobi lokola Yehova alobaki na Yosua, “Jala makasi mpe yika mpiko” (Yosua 1:6). Bozala mpiko mpe bomilengela malamu mingi lokola bokoki, ezala bozali na babozui nini. Bomilengela mpo na kozala mobali mpe tata ya malamu; bomilengela mpo kozala bato ba ekolo ya malamu mpe ya kobota mbuma; bomilengela mpo na kosalela Nkolo, oyo ya Ye bonganganzambe bosimbi. Wapi esika bozali, Tata na bino na lola azali kokanisa bino. Bozali bino moko kaka te; bozali na bonganganzambe mpe likabo ya Molimo Mosantu.
Na bisika mingi wapi bosengami, moko ya motuya mingi koleka ezali lisanga likoki ya bonganganzambe. Tozali na mposa ya masanga makoki oyo ezali kopesa bilei ya molimo na bandimi na Eyenga mpe oyo lisusu ezali kosalisa. Tozali na mposa ya bayangeli ba masanga makoki oyo bakangamaka na kosala mosala ya Nkolo mpe na kosungaka baye lisanga likoki mpe mabota na bango.
Kanisa mosala ya misio. Bilenge mibali, bozali na ntango te ya kobebisa. Bokoki kozela te kokoma na lokengo na oyo etali bomilengeli kino bokokoma na mibu 17 to 18. Lisanga likoki ya Bonganganzambe ya Alona ekoki kosalisa bandimi basosola ndai mpe boyokani ya bonganganzambe mpe bamilengela mpo na kokula lokola bampaka, bakoki kosalisa bango basosola mpe bamilengela mpo na makuli ya tempelo, mpe bakoki kosalisa bango bamilengela mpo na misio ya elonga. Masanga ma Bonganganzambe ya Melekisedeki mpe Lingomba ya Bamama Basungi ekoki kosalisa baboti balengela bamisionele oyo bayebi Buku ya Mormon mpe oyo bakokende na elanga bamikaba mobimba. Mpe na palwasi mpe etape moko na moko, masanga makoki wana kaka ekoki kokamba bosali elongo na bamisionele ya ntango mobimba oyo bazali kosala kuna.
Mosala moko ekangani na yango oyo evandi liboso na mapeka ya banganganzambe ezali libiangi ya Mobikisi, ezongelami na Mokambi Thomas S. Monson, mpo na kosalisa baye babungi nzela ya nsango malamu to oyo batengami mpo na ntina moko to mosusu. Tozali na elonga kitoko na makasi oyo, lokola mosala ya malamu mingi na bilenge mibali. Lisanga likoki moko na Bonganganzambe ya Alona na Palwasi ya Rio Grande Spanish na Albuquerque, New Mexico, bapesanaki toli etali nani bakokaki kozongisa mpe nsima lokola lingomba bakendeki kotalana. Moko alobaki, “Ntango bayaki na ekuke na ngai, namiyokaki ya mutuya,” mpe mosusu abakisaki ete, “Nayokaki esengo na kati ete moto moko alingaki mpenza ngai nakende na Eklezia; esalaka ete ngai nalinga kokende na eklezia sikawa.” Ntango baye lisanga likoki babengisaki elenge mobali moko na kozonga, basengaki ye aya elongo na bango na botali oyo elandaki, mpe asalaki yango. Bazalaki bobele kobengisaka ye te mpo na kozala na eklezia; bazalaki mbala moko kokomisa ye eteni ya lisanga likoki.
Mosala mosusu ya bonganganzambe ya mpasi kasi ya kopesa mposa ezali oyo ya bonkoko ya libota mpe ya tempelo. Tala mokanda ya Bokambi ya Yambo oyo ezali koya kala te oy ekolobela libiangi ezongisami sika mpe limoni ya likolo ya eteni ya ntina ya mosala oyo tosengeli kosala.
Masanga makoki na biso lisusu esali bondeko moko ya kosungana. Mokambi Gordon B. Hinckley alobaki: “ekozala mokolo ya makamwisi, bandeko na ngai—ekozala mokolo ya bokokisi ya ntina ya Nkolo—ntango masanga makoki ya bonganganzambe ekokoma longo ya bokasi mpo na moto nyonso oyo azali na kati na yango, ntango moto moko na moko ya boye akoki kozala na makoki ya lolenge elongobani mpo na koloba, ‘nazali moko ya lisanga likoki ya bonganganzambe ya Eklezia ya lisanga likoki ya bonganganzambe ya Eklezia ya Yesu Klisto ya Basantu ba Mikolo mya Nsuka. Natelemi mpe namilengeli mpo na kosalisa bandeko ba ngai na bamposa na bango nyonso, lokola nazali na elikia ete bakosalisa ngai na mposa na ngai. Na kosalaka elongo, tokoki kotelema, na kozanga mindondo mpe kozanga kobanga, kobunda na mopepe ya bokeseni oyo ekoki kobeta, ezala yango ya mosolo, bozalani, to molimo.’”6
Atako bokasi na biso ya malamo koleka nyonso, makambo masalamaka te ntango nyonso lokola tobongisi, mpe “mopepe ya bonguna” moko oyo ekoki koya na bomoi ya moto ezali bozangi mosala. Mwa nkasa moko ya kala ya bolamu ya Ekleiza elobi, “Moto moko azangi mosala ezali ntango moko ya ndenge mpo na Eklezia mpo ete, azangi lisango, azali na momekano lokola Yobo azalaki na momekano—mpo na bosembo na ye. Lokola mikolo ekomi bamposo mpe basanza mpe kutu mibu ya bokesani, mpasi ekoti mozindo. … Eklezia ekoki te kolikia kobikisa moto mokolo ya Eyenga soki na mposo azali nzeneneke oyo asepeli mpo na bobaki na ekulusu ya molimo mwa ye”7
Na sanza ya minei 2009 Mosungi ya Episikopo Mokonzi kala Richard C. Edgley alobelaki lisolo ya lisanga likoki moko ya ndakisa oyo eninganaki mpo na kosalisa ndeko moko mondimi oyo abungisaki mosala na ye:
“Phil’s Auto of Centerville, Utah, ezali ndakisa ya oyo bayangeli ya bonganganzambe mpe lisanga likoki bakoki kosala. Phil azalaki moko ya lisanga likoki moko mpe asalaki lokola mobongisi mituka. Mawa, esika ya kobongisa mituka wana wapi Phil azalaki kosala ezwaki mobulu ya nkita mpe esengelaki kolongola Phil na mosala na ye. Abebisamaki mbala oyo na likambo wana.
“Na koyokaka bobungisi mosala ya Phil, episikopo na ye, Leon Olson, mpe bokambi ya lisanga likoki na ye na losambo bayekolaki nzela bakokaki kosalisa Phil kozonga na nzela ya mosala. Mpamba te azalaki moto moko ya lisanga likoki, ndeko moko, mpe azalaki na mposa ya lisalisi. Basukisaki ete Phil azalaki na makoki mpo na kosala nkita na ye moko. Moko ya lisanga likoki asalaki ete azalaka na ndako oyo ntango mosusu akokaki kosalela lokola esika ya kobongisa mituka. Moto mosusu akokaki kosangisa bisalele mpe biloko mosusu mpo na kokokisa esika wana ya sika. Penepene na banso na lisanga likoki bakokaki ata kosalisa na kosukola esika wana ya kala.
“Bakabolaki makanisi na bango elongo na Phil; nsima bakabolaki mwango na bango elongo na baye ya lisanga likoki na bango. Esika epetolamaki mpe ekomaki sika, bisalele bisangisamaki, mpe nyonso etiamaki na esika. Phil Mobongisi Mituka ezwaki elonga mpe na nsuka akendeki na etuka ya malamu mingi koleka mpe ya libela—nyonso mpamba te bandeko ya lisanga likoki na ye bapesaki lisalisi na ntango ya mpasi.”8
Ya solo, lokola ezongelami na baprofeta mibu na mibu, “Ya motuya mingi koleka nyonso na mosala ya Nkolo okosala ekozala na kati na bifelo ya ndako na yo.”9 Tozali na mingi ya kosala mpo na kolendisa libala na lingomba oyo mingimingi ezali kotala mpamba motuya na yango mpe ntina na yango. Tozali na mingi ya kosala mpo na koteya bana na biso “kosambela, mpe kotambola na alima liboso ya Nkolo” (D&A 68:28). Mosala na biso ezali kaka kosalisa bana ba biso bayoka bobongoli motema to mbongwana na Nkolo elobami ma polele ya boye na Buku ya Mormon (tala Moziya 5:1–12; Alma 26). Elongo na Lingomba ya Bamama Basungi, bonganganzambe ekoki kopesa ndakisa malamu na baboti mpe mabala, mpe masanga makoki ekoki kopesa mapamboli ya bonganganzambe na mabota ya baboti banzambe.
Iyo, bandeko, tozali na mosala ya kosala. Matondo na bino mpo na komibonza na bino mpe bolamu bozali kosala. Bokoba, mpe Nkolo akosalisa bino. Ntango mosusu bokoki koyeba te nini bokosala to nini bokoloba— bokende kaka liboso. Bobanda kosala, mpe Nkolo ayebisi na ntembe te ete “ekuke ya makasi ekofungwana mpo na [bino]”(D&A 118:3). Bobanda koloba, mpe Ye alaki ete, “Bokobulunganisama te liboso ya bato; mpo ekopesamala bino na ngonga wana mpenza, iyo, na ntango wawa mpenza, nini bokoloba” (D&A 100:5–6). Ezali solo ete tozali na ndenge ebele lokola bato nyonso mpe ya kobonga nie te, kasi tozali na Moteyi oyo asalaki Bomikabi ebongi nie, mpe tozali na libiangi likolo ya ngolu na Ye mpe bonganganzambe na Ye. Wana ezali biso koyambola mpe kopetola milimo na biso, tolakelami ete tokoteyama mpe tokopambolama na nguya uta likolo (tala D&A 43:16).
Eklezia mpe mokili mpe basi bazali kolela mpo na mibali, mibali oyo bazali mpe bazali kokolisa bokoki mpe mayele ma ntoki na bango, oyo balingi kosala mpe bamibonzi, oyo bakosalisa basusu bazwa esengo mpe lobiko. Bazali koganga, “Bolamuka, O bato ya Nzambe!”10Nzambe salisa biso tosala yango. Na nkombo ya Yesu Klisto, amene.
Mostrar las referencias
-
1. Kay S. Hymowitz, Manning Up: How the Rise of Women Has Turned Men into Boys (2011), 16.
-
2. “Soki botuni bilenge lelo nini ekokomisa bango bankukutu, penepene na moko te akotanga libala. Bazali mingimingi mpenza komona kpososo nzinganzinga ya mosala—kosilisa koyekola, bonsomi ya mosolo, mosala ya ntango mobimba—lokola bilembo ete bakomi. Mosala, kowumala na mosala, bonsomi: yango ezali kosala moto lelo” (Hymowitz, Manning Up, 45). Nguya likolo na basi ya kozwa likanisi ya koboya libala ezali makasi mpenza. Mokomi moko ya Times ya Londres akomaki ete:” Moko moko te, libota na ngai te to bateyi na ngai te, baloba, ‘O iyo, mpe lisusu okoki kozala mwasi na libala to mama lisusu.’ Bakanaki basengeli kolanda nzela ya sika ya “bokokani” ya mikolo oyo ete mposa ya ntango na ntango ya bankola ya basi—kobala mpe kobokola—elongolamaki na nko na bomoni na bango ya mikolo mikoya (Eleanor Mills, “Learning to Be Left on the Shelf,” Sunday Times, sanza ya minei 18, 2010, www.thetimes.co.uk) na Hymowitz, Manning Up, 72). Mokomi mosusu ya bamibu 40 akomaki na ntina ya mawa na ye etali kobala te: “Nayoki mabe mpo na mposa na yo ya mobali.” “Zala na mwa bolingo ya yomei!” “Ozwi bozangi bonsomi na mobimba moko ya nse,” mpe “Soki mwana na ngai ya mwasi akoli mpo na kozala na mposa ya mobali na makasi katikati lokola yo azali kosala, nakoyeba ete nasalaki eloko moko ya mbeba na kobokolaka ye” (Lori Gottlieb, Marry Him: The Case for Settling for Mr. Good Enough [2010], 55).Nsango malamu ezali ete bato mingi, lokola bankulutu ya bilengebayekola, bazali kondima te nsango ya koboya libala, mpe koboya libota. “Engebene na boyekoli moko ya moyekoli moko ya nkita ya Université ya Pennsylvania, na Etazini na 2008, 86 na mokama ya basi ya mindele bayekola na eteyelo ya likolo babalaki na mibu 40, emekisami na 88 na mokama ya oyo bazali na nse ya mibu minei ya eteyelo. Mitango ya mibali ya mindele, batanga na eteyelo ya likolo ekokani: 84 na mokama na bango babali na mibu 40 na 2008. Bwania ya mikolo oyo, endimami te na boyekoli, na mpembeni, ekoki kozala ete libala ezali nkita ya mabe mpo na basi. Kasi basi ya mindele bayekola na eteyelo ya likolo emonani lokola bandimi yango te. Bazali mingimingi mpenza koleka liboke mosusu bakanisi ete ‘bato babala bazali mingimingi na esengo koleka bato babala te.’ …Mingi mpenza—70 na mokama—ya bayekoli ya mobu ya yambo na eteyelo ya likolo bakanisi kobokola libota ezali ‘na ntina’ to ‘ya motuya mpenza’ mpo na mikolo na bango ya nsima” (Hymowitz, Manning Up, 173–74).
-
3. Philip G. Zimbardo and Nikita Duncan, The Demise of Guys: Why Boys Are Struggling and What We Can Do about It (2012), e-book; tala mokapo “Behind the Headlines.”
-
4. Barbara Dafoe Whitehead, Why There Are No Good Men Left: The Romantic Plight of the New Single Woman (2003), 67.
-
5. Amanda Dickson, “‘Hunger Games’ Main Character a Heroine for Our Day,” Deseret News,Sanza ya Minei 2, 2012, www.deseretnews.com.
-
6. Gordon B. Hinckley, “Welfare Responsibilities of the Priesthood Quorums,” Ensign, Sanza ya Zomi na moko. 1977, 86.
-
7. Helping Others to Help Themselves: The Story of the Mormon Church Welfare Program (1945), 4.
-
8. Richard C. Edgley, “This Is Your Phone Call,” Liahona
mpe Ensign, sanza ya Mitano 2009, 53.
-
9. Teachings of Presidents of the Church: Harold B. Lee (2000), 134.
-
10. “Rise Up, O Men of God,” Hymns, no. 323.


text:
Nsango Malámu
Nsango Malámu mpé ebêngamaka Nsango Ndámu tǒ Nsango Elámu (mpé Evanjile na ligresi eὐaYYέλιov evangelion = nsango elámu), ezalí nkómbó óyo Yésu yě mɔ̌kɔ́ apɛ́sákí na nsango yě azalákí kotéya.[1]
Bato óyo batángaka mikandá ya Nsango Malámu, bayébí 'te mokandá ya Yoane ekɛsɛní míngi na óyo ya Matié, Marko mpé Luka. Epái na bangó, makambo míngi ezalí kokúkana mpénza. Boye tozalí komítúna mitúna ebelé : kokokana ya boye eútí wápi ? Bato óyo bakomákí yangó basálákí ndéngé níni ? Mpámba tɛ́ esíká mɔ̌kɔ́ tɛ́ bayébísí sɔ́kí mokomi-mokandá azalí náni.
Na ebandeli, bayékólí ya Yézu babandákí kosákola makambo óyo bamɔnákí mpé bayókákí : makámwisi óyo Yésu azalákí kosála, matéya na yě, mpé míngi mpénza ndéngé Yézu akúfákí mpé asékwákí.[2] Na káti ya mangómbá ya bakrísto batéyí ya Nsango Malámu bazalákí, moto na moto abandákí kosakola Nsango Malámu na ndéngé yě azalákí komɔ́na.
Bobɛ́lɛ́ nsima ya mwâ mobú, bakrísto basúsu babandí kokoma masoló yangó na mokandá. Kasi mikandá wâná ezalákí ndéngé mɔ̌kɔ́ tɛ́ : epái mosúsu bazalákí koyébisa míngi misála ya Yésu, epái mosúsu bazalákí kotingama míngi na maloba na yě.
Lisapo[kokoma]
Bato míngi na káti ya baye bayékólá Biblíya bamɔ́ní 'tè Marko azalí moto ya libosó óyo akomákí Nsango Malámu mobimba, pɛnɛpɛnɛ ya bamobú sɔ́kí 65.
Nsango Malámu ya Matié na óyo ya Luka ebimákí pɛnɛpɛnɛ ya bamobú sɔ́kí 85, ezalí kolanda makambo nyɔ́nsɔ́ óyo Marko akomákí. Kasi Matié ayébákí mpé mikanda mosúsu ya matéya ya Yésu ; basúsu bakanisi 'te mikandá wâná eútáká na ntóma Matié óyo bazalákí kobênga mpé Levi.[3] Nzókandé Luka atíyákí moléndé mpɔ̂ na kotúna bato baye bayébaki Yésu, atangákí mpé mikandá mosúsu óyo akutákí na káti ya ba-eklézya [4]
Sango Malamu ya Yoane ebimákí pɛnɛpɛnɛ ya mobú sɔ́kí 90.
Tala mpé[kokoma]
Babúku[kokoma]
- Boyokani ya sika pe banzembo ISBN 9966-40-110-5 SBRDC-ABU, 2000[5]
- Mokanda na Kondimana na Sika na nkolo na biso Yésu Masiya - Njembo ISBN 9966-40-112-1[6]


text:
Wana ekokamata biso bitinda ya mikolo mibale mileki na mitema na biso mpe na bomoi na biso, tokopambolama.
Balingami bandeko na ngai mibali mpe basi, tokomi na nsuka ya likita linene mosusu oyo efuli biso. Na koloba kaka mpo na ngai moko, naleisami mpenza na molimo mpe natombwami mpe nayebi ete bino mpe boyokaki molimo ya likita linene liye.
Topesi matondi na biso uta na nse ya motema na bino banso baye bazwamaki na lolenge nyonso kani. Babosolo ya Nsango malamu eteyami na lolenge moko ya kitoko mpe sete ebetisami. Ekotia biso bitinda ya mikolo mibale miye mileki na mitema na biso mpe na bomoi na biso, tokopambolama.
Lokola ezalaka ntango nyonso, malandi ya likita linene oyo ekomonana na banimelo ekoya ya bazulunale Ensign mpe Liahona . Nalendisi bino kotanga lisusu badisikulu yango mbala moko lisusu mpe komanyola na bitinda bizwami na kati. Nasili komona nkutu na bomoi na ngai ete nazwaka mingi koleka uta na mateya mafulami maye ntango nayekolaka yango na mozindo makasi.
Tozwi bopanzi nsango oyo tozwa naino liboso te ya likita yango, kokomaka koleka mikili mpe bamboo na bato bipai nyonso. Atako tozali mosika uta na mingi ya bino tozali koyoka molimo na bino mpe totindeli bino bolingo mpe matondi na biso.
Epai ya Bandeko na biso oyo bapemisi na likita liye, tika nazongisa matondi ma ngai uta na motema na biso banso mpo na mibu mingi na bino ya bomipesi na mosala. Baye bapambolami na likabo na bino na mosala ya Nkolo bakoki kotangama te.
Bandeko mibali mpe basi, nawuti se kosepela eyenga na ngai ya mbotama ya mbala ya 85, mpe natondi na botondi mpo na mobu moko moko moye Nkolo apesi ngai. Lokola nazali komoanyola na makambo ya bomoi na ngai, napamboli Ye mpo na mapamboli na Ye ya mingi epai na ngai. Lokola nalobaki yango na etinda na ngai ya ntongo ya lelo, nayokaki loboko na Ye kokamba makasi na ngai wana ezalaki ngai na bokasi bonso kosalela Ye mpe kosalela bino banso.
Mosala ya kozala Mokambi ya Eklezia ezali masengami mingi. Boniboni nazali na botondi mpo na basungi mibale, oyo bazali kosalela na mopanzi na ngai, mpe oyo bazali ntango nyonso na bolingi mpe na lolenge ya koloba ten a makoki ya kosalisa na mosala oyo eyaka na Bokambi ya Yambo. Nazongisi mpe botondi bwa ngai na mibali ya lokumu oyo bazali na Lisanga Likoki ya Bapostolo Zomi na Babale. Bazali kosala na ntina ya Moteyi na lolenge ya kolembe te, elongo na bandimi ya Lisanga Likoki kopesaka lisalisi efulami epai na bango.
Natombeli kopesa bino longonia, bandeko ba ngai mibali mpe basi, epai nyonso bozwami bipai na mokili, mpo nyonso oyo bosalaka na bapalwasi, bitape, makonzi, mpe na badisitiliki na bino. Lokola bokokisaka na botongono mabiangi na bino ntango bosengami, bozali kosalisa mpo na kotonga bokonzi ya Nzambe na mabele.
Tika ete totalana bamoko mpe basusu, kosunganaka na ntango ya mposa. Tika tolobanaka mabe te mpe tosambisana te kasi tondimanaka, kutu tolanda ndakisa ya Mobikisi ya bolamu na bolingo. Na nzela se moko wana, tika tozala na bolingi ya kosalela moko mpe mosusu. Tika tosambela mpo na kozwa bofuli ya koyeba bamposa ya baye bazali nzinga nzinga na biso, mpe nsima tokendaka liboso na kopesaka lisalisi.
Tiaka tozala na esengo wana ezali bomoi na biso koleka. Atako tozali na ntango ya makamba oyo mazali se kobakisama, Nkolo alingaka biso mpe Akanisaka biso. Azali ntango nyonso na ngambo na biso wana ezali biso kosala sembo. Akosalisa biso na ntango ya mposa. Pkokoso ezali koya na bomoi na biso, makambo maye tokoki te kokanisana mosika mpe maye tokoki te kopona. Moko na biso azangi kokutana na yango. Ntina ya bomoi oyo ya kufa ezali ya koyekola mpe kokola mpo na kozala mingi lokola Tata na biso, mpe ezali mbala mingi na ntango ya mpasi oyo toyekolaka mingi koleka, atako mpasi lokola liteya yango ekoki kozala. Bomoi na biso ekoki kotondisama na esengo wana ezali biso kolanda mateya ya nsango malamu ya Yesu Klisto.
Nkolo atindaki ete, “Bozala na esengo; Nalongi mokili.”. 1 Esengo monene oyo nini boyebi oyo esengeliu komemela biso. Azalaki na bomoi mpo na nbiso. Afutaki ntalo ya masumu na biso. Tika tolanda ndakisa na Ye. Tika tolakisa botondi na biso ya monene epai na Ye na kondimaka libonza na Ye mpe kotambwisaka bomoi oyo ekolongisa biso kozonga mpe mokolo moko kozala elongo na Ye.
Lokola nalobaki yango na Makita ya libodo, natondi bino mpo na bansambo na bino mpo na ngai. Nazali na mposa na yango; nayokaka yango. Biso mpe Bakambi Banene tokundalaka bino banso lisusu mpe tosambelaka ete mapamboli maponami koleka ma Tata na Lola mazala na bino.
Sikawa, balingami bandeko mibali mpe basi, tokati yango mpo na sanza motoba. Tika ete Nzambe azala na bino kino tokokutana lisusu na ntango wana. Na nkombo ya Mobikisi mpe Mosikoli na biso, kutu Yesu Klisto, amene.


text:
Nzela moko ya koya epai ya Klisto ezali kolukaka koyekola babosolo ya mozindo na mitema na biso.
“Boya epai ya ngai, ete bokoka koyoka mpe bomona.” 1 Oyo ezali libiangi ya nguya oyo Mobikisi apesaki epai ya Bato ya Amerika ya kala. Bayokaki na maboko na bango mpe bamonaki na miso na bango ete Yesu azalaki Klisto. Motindo bazwaki ezali motuya mpo na biso lelo lokola ezalaki na mokolo na bango. Wana eyei biso epai ya Klisto, tokoki koyoka mpe komona mpe “koyeba na ntembe te” 2—na maboko mpe na miso na biso te kasi na motema mpe na mayele na biso nyonso—ete Yesu azali Klisto.
Nzela moko ya koya epai ya Klisto ezali kolukaka koyekola babosolo ya mozindo na mitema na biso. Wana ezali biso kosala boye, mayoki oyo ewuti na Nzambe ekopesa biso boyebi oyo ekoki kozwama na nzela mosusu te. Apostolo Petelo ayebaki ete Yesu azalaki Klisto, Mwana ya Nzambe ya Bomoi. Mobikisi alimbolaki ete liziba mpo na boyebi ya Petelo ezalaki te “mosuni mpe makila … kasi Tata oyo azali na lola.”3
Profeta Abinadi alimbola Mosala ya mayoki oyo ewuti na Nzambe tii na mitema na biso. Ateyaki bango ete tokoki kososola makomi mobimba te longola se soki totii mitema na biso mpo na kososola.4
Bosolo oyo elobelamaki malamu mpenza na buku ya bana, Le Petit Prince ya Antoine de Saint-Exupéry. Na lisolo, Petit Prince akomaki moninga ya mfwenge. Yambo ya longwa, mfwenge akabolaki sekele moko na Petit Prince. Alobaki, “Sekele na ngai yango oyo … : Ezali bobele na motema nde moto akoki komona malamu; ntina ya mozindi emonani te na miso.”5
Ndeko mobali Thomas azali ndakisa malamu ya moto amonaki na motema na ye makambo ya mozindo. Azalaki moko ya lisanga ya banganganzambe monene ya botongono na Paysandú, Uruguay. Yambo ya kokoma mondimi ya Eklezia, azwaki likama ntango azalaki kokumba tukutuku na ye. Wana elalaki ye na mabele, kokoka kotelama te, basionele na biso mibale basalisaki ye atelema mpe azonga na ndako na ye. Alobaki ete ayokaki eloko moko ya ndenge ntango bamisionele bapesaki ye lisalisi. Nsima ayokaki mayoki makasi lisusu ntango bamisionele bateyaki ye. Mbano ya mayoki wana ezalaki boye ete atangaki Buku ya Mormon uta ebandeli kino nsuka kaka na mwa mikolo. Abatisamaki mpe asalaki na kolemba te uta mokolo wana. Namikundoli ye kokumbaka tukutuku na ye komataka mpe kokitaka babalabala ya engumba na biso, ata na malili mpe bileko ya mpio na mvula, mpo na komema basusu na Eklezia mpo bakoka koyoka, komona, mpe koyeba na ntembe lokola ye asalaki.
Lelo, tozingami na nsango mingi mpenza, tokoki kokanisa ete kolukaluka na nkasa nkotonkoto ya Interneti ekopesa biso oyo nyonso tozali na mposa ya koyeba. Tokoki kozwa nsango malamu mpe mabe na Interneti, kasi nsango yango moko ekoki te. Nzambe apesi biso liziba mosusu mpo na boyebi mingi koleka,6 kutu boyembi uta na lola. Tata wa biso na Lola akoki kopesa biso boyebi ya boye ntango tozali kolukaluka na Interneti ya lola na mitema mpe mayele na biso. Profeta Joseph Smith alobaki ete azalaki na “buku ya kala mingi koleka na motema na [ye], kutu likabo ya Molimo Mosantu.” 7
Tokoti na liziba ya lola ntango tazali kosala makambo lokola kotanga makomi, koyokamelaka baprofeta, mpe kosambelak. Ezali lisusu na motuya kozwa ngonga mpo na kozala kimia8 mpe koyoka babotindiki ya lola. Ntango tosali yango, “tokoyoka mpe tokomona” makambo oyo tokoki koyekola te na masini ya mikolo oyo. Soki tozwi mwa mayele na kolukaka na Interneti ya lola, tokososola malamu bosolo, ata ntango tozali kotanga mambi ma mokili to makambo mosusu. Baluki ba bosembo ya bosolo, bakoyeba bosolo ya makambo nyonso na nguya ya Molimo Mosantu.9
Siakwa, tika napesa liloba ya likebisi: kokota na Interneti ya lola ebebisami na masumu mpe na kobosanaka Nkolo. Nefi ayebisaki bandeko na ye babali ete “bakokaki te koyoka maloba ya [Nkolo]” mpamba te bazalaki “bangu mpo na kosala lisumu [mpe] malembe mpo ya komikundola Nkolo.”10 Lisumu ebebisaka likoki na biso ya komona, koyoka, mpe kolinga basusu. Kozala mbangu mpo na komikundola Nkolo na kosambelaka “na makasi manso ya motema”11 mpe komemaka na mayele na biso makambo ya molimo etandolaka likoki na biso ya komona mpe koyoka makambo ya Klisto.
- •
Esili bino komikundola kimia boyokaki ntango, nsima ya mitungisi mingi, bobelelaki epai na Nkolo na losambo ya nguya?
- •
Esili bino komikundola kobongola makambo bobongisaki ya kosala mpo na kolanda botindiki moko na motema na bino?
Bato minene na Buku ya Mormon babongisaki kokota na boyebi monene mingi na komemaka na mayele fungola ya makambo ya molimo. Alama alendisaki bana na ye na kokundolisaka bango oyo etali mayele na ye ya bobongoli motema.12 Elamani ateyaki Nefi mpe Lehi bamikundola—komikundola ete ezalaki likolo ya libanga ya Klisto nde basengelaki kotonga moboko na bango mpo satana azala na nguya moko te likolo na bango.13 Komikundola Nzambe esalisaka biso koyoka mpe kozala na bomoi. Oyo epesi ntina ya mozindo na maloba ya Mokonzi Benyamina, oyo alobaki, “Mpe sikawa, O moto, omikundola, mpe owa te.”14
Moko ya bomikundoli ya bule mingi koleka nalulaka ezali liyoki nazwaki ntango nayaki koyeba Buku ya Mormon ezali liloba ya Nzambe. Nayokaki ete tokoki koyoka bosepeli oyo maloba ekoki te kobimisa. Mokolo wana mpenza, na mabolongo na ngai, nayokaki mpe nayebaki na ntembe te makambo oyo nakokaki te koyeba na nzela mosusu. Bomikundoli ya bongo ezali ntina ya botondi ya libela mpe elendisaka ngai na ntango ya mpasi.
Baye bazwaka boyebi uta na mosuni mpe makila te kasi uta na Tata wa biso na Lola, bayebi mpenza na ntembe te ete Yesu azali Klisto mpe oyo ezali Eklezia na Ye. Boyebi wana mpenza epesaka bokasi ya kosala bambongwana mpo na koya epai ya Klisto. Na ntina oyo, tobengisi molimi nyonso na kobatisama, koyambola, mpe kobaluka epai na Ye sikawa.15
Na koyaka epai ya Klisto, moto nyonso akoki komona, koyoka, mpe koyeba na ntembe te ete Klisto ayokaki mpasi mpe amikabaki mpo na masumu na biso. Soki toyamboli, tokoyoka mpasi mpambampamba te. 16 Na ntina na Ye, milimo ezoka ekoki kobika mpe mitema ebukana ekoki kobongisama. Ezali na mokumba moko te oyo Ye akoki kokomisa pete to kolongola te. Ye ayebi mapipi mpe maladi na biso. Nalaki mpe natotoli epai na bino ete ntango bikuke nyonso emonani lokola ekangami, ntango biloko nyonso mosusu emonani lokola ezangi, Ye akozanga yo te. Klisto okosalisa mpe azali nzela ya kobima, atako etumba ezali na bokakemi, na bolembu, to na likambo mosusu. Ye ayebi “boniboni kosalisa bato ba ye.”17 Mabala mpe mabota oyo ezali kobunda ezala mpo na ntina kani—mikakatano ya mbongo, banguya ya lolaka ya mabe, to makasi ya libota—bakoyoka nguya ya kokitisa motema uta na lola. Ye azali kolendisa “koyoka mpe komona” ete Ye asekwaki uta na bawa elongo na bobikisi ya bokono na mapapu ma ye,”18 ete na ntina na Ye, tokomona mpe tokoyamba lisusu balingami na biso oyo bakufa. Ya solo bobongoli motema na biso epai na Ye epesi biso mbano ya kobika na biso. 19
Nayebi na ntembe te ete oyo nyonso ezali ya solo. Mpo na ntina na yango nasangisi mongongo na ngai elongo na bato ya Amerika ya kala, kogangaka: “Hosanna! Epambolama nkombo ya Nzambe Aleki Likolo!”20 Ye apesi biso lobiko. Natatoli ete Yesu azali Klisto, Masiya Mosantu. Ye azali Nkolo ya Mampinga, Mobikisi mpe Mosikoli na biso. Na nkombo ya Yesu Klisto, amene.
Show References
-
1 3 Nefi 18:25.
-
2 3 Nefi 11:15.
-
3 Tala Matai 16:16–17.
-
4. Tala Moziya 12:27.
-
5. Antoine de Saint-Exupéry, The Little Prince, trans. Katherine Woods (1971), 87.
-
6. Tala Etele 4:13.
-
7. Teachings of Presidents of the Church: Joseph Smith (2007), 132.
-
8. Tala Doctrine et Alliances 101:16.
-
9. Tala Moloni 10:3–5.
-
10. 1 Nefi 17:45.
-
11. Moloni 7:48.
-
12. Tala Alama 36:5–24; 38:6–9.
-
13. Tala Elamani 5:12.
-
14. Moziya 4:30.
-
15. Tala 3 Nefi 9:13.
-
16. Tala Doctrine et Alliances 19:16.
-
17. Alama 7:12.
-
18. 2 Nefi 25:13; tala lisusu 3 Nefi 25:2.
-
19. Tala 2 Nefi 16:10; 3 Nefi 9:13.
-
20. Tala 3 Nefi 11:15–17.


text:
Ema oyo emonani ekangi lisalisi ya Nzambe ezipi mpenza te Nzambe kasi ntango mosusu ekozipaka biso. Nzambe abombani mokolo moko te, nzokande ntango mosusu tobombamaka.
Na mozindo ya somo amonaki na boloko ya Liberty Jail, Profeta Joseph Smith agangaki “O Nzambe, ozali wapi, Mpe wapi ezali ema oyo ezipi esika na yo ya kobombana?”1Mingi kati na biso, na ngonga ya somo na ye, ayokaka ete Nzambe azali mosika na biso. Ema oyo emonani ekangi lisalisi ya Nzambe ezipi mpenza te Nzambe kasi ntango mosusu ekozipaka biso. Nzambe abombanaka ata mokolo moko te, nzokande ntango mosusu bison de tobombamaka, tozipami na ema ya mposa oyo ebendaka biso mosika na Nzambe mpe esalaka ete amonana mosika mpe amonana te. Mposa na bisomei, koleka liyoki ya “Bolingi na yo esalema,”2 ezali kosala liyoki ya ema oyo ekangi Nzambe. Nzambe akoki kozanga komona biso to kosolola na biso te kasi tokoki kozanga bolingi ya koyoka to kotosa bolingi na Ye mpe ntango na Ye.
Mayoki na biso ya bokabwani na Nzambe ekokita ntango tokomi mingi lokola Klisto liboso na Ye. Yango ezali pete te na mokili wapi makanisi ya bato mosusu ekoki kozala na mbano ya boye na makinisi na biso. Kasi ekosalisa biso koyeba bosolo oyo: Nzambe azali penepene na biso mpe azali na boyebi na biso mpe abombani ata moke te uta na bana na Ye ya botongono.
Nkoko na ngai ya mwasi ya mibu misato alakisaki nguya ya bozangi ekweyeli mpe bomikitisi mpo na kokanga biso na Nzambe. Akandeki elongo na libota na ye na mokolo bofungoli ya Tempelo ya Brigham City na Utah. Na kisuku moko ya ndako kitoko wana, atalaki nzinganzinga mpe atunaki, “Mama, Yesu azali wapi?” Mama na ye alimbolaki ete akomona Yesu te na tempelo, kasi akokoka koyoka nguya na Ye na motema na ye . Eliza amaniolaki mpenza eyano ya mama na ye mpe nsima asepelaki mpe alobaki, “O, Yesu akei kosalisa moto moko,” asukisaki.
Ema moko te etiaki molili na bososoli ya Eliza to ekangaki miso na ye na bosolo. Nzambe azali penepene na ye, mpe amiyoki penepene na Ye. Ayebaki ete tempelo ezali ndako ya Nkolo kasi lisusu asosolaki ete Ye mosekwi mpe ya kembo azali na nzoto mpe akoki bobele kozala na esika moko na ntango moko.3 Soki Ye azalaki na ndako na Ye te, andimaki ete Ye asengelaki kozala na esika mosusu. Mpe uta na oyo ayebi ya Mobikisi, ayebaki ete Ye asengelaki kozala esika moko kosalaka bolamu mpo bana ya Tata na Ye. Ezalaki polele ete atiaka elikya ya komona Yesu, mpo kondimisa bikamwa ya bomoi na Ye te kasi bobele mpo alingaki Ye.
Molimo ekokaki kolakisa na mayele mpe motema na ye ya bomwana libondisi biso banso tozala na yango mposa mpe tolingaka. Yesu Klisto azali na bomoi, ayebi biso, akengelaka biso, mpe abatelaka biso. Na ntango ya mpasi, bomoko, to mobulu, tosengeli te komona Yesu Klisto mpo na koyeba ete Ye azali na boyebi ya ezalela na biso mpe ete etinda na Ye ezali ya kopambola biso.
Nayebi uta na bomoi na ngai moko ete likambo ya Eliza ekoki kozala nsuka na biso mpenza nsima ya bomwana na biso. Na mibu ya ebandeli ya mosala na ngai, nasalaki makasi mpo na kozwa ebonga ya moteyi na Stanford University. Nakanisaki nasalaka bomoi malamu mpo na ngai moko mpe mpo na libota na ngai. Tovandaki penepene na baboti ba mwasi wa ngai na esika ya kitoko mingi. Na lolenge ya mokili, nalongaki. Kasi napesamaki na nzela ya Eklezia libaku ya kotika Californie mpe kokende na Ricks College na Rexburg, Idaho. Bantina ya bomoi na ngai lokola moteyi ekokaki kozala ema oyo ekabolaki ngai na Tata wa bolingo oyo ayebaki malamu mingi koleka ngai nini bomoi na ngai ya nsima ekokaki kozala. Kasi napambolamaki mpo na koyeba ete elonga nazwaki na bomoi na ngai ya mosala mpe libota na esika wana ezalaki likabo uta na Nzambe. Yango wana lokola mwana, nafukamaki na losambo mpo na kotuna nini nasengelaki kosala. Nakokaki koyoka mongongo moko ya kimia na mayele na ngai oyo elobaki, “Ezali eteyelo na ngai.” Ezalaki na ema te mpo na kokabola ngai na Nzambe. Na bondimi mpe bosawa, natikaki bolingi na ngai na Ye mpe nayokaki bobateli na Ye mpe azalaki penepene na ngai.
Mibu na ngai na Ricks College, na ntango namekaki koluka bolingi ya Nzambe mpe kosala yango, epekisaki ema kokanga ngai to kotia mobulu na mosala mpenza ya Nzambe na bomoi na ngai. Ntango nalukaki kosala Mosala na Ye, namiyokaki penepene na Ye mpe nayokaki bolikii ete Ye ayebaki misala na ngai mpe abatelaki na mozindo esengo na ngai. Kasi lokola ezalaki na Stanford, bamposa ya mokili ebandaki komilakisa na ngai. Moko ezalaki liyebisi ya mosala moko ya kitoko, epesamaki kaka ntango nazalaki kosilisa mobu na ngai ya mitano lokola mokambi na Ricks College. Nayekolaki liyebisi mpe nasambelaki mpo na yango kutu nasololaki mpo na yango na Bokambi ya Yambo. Bayanolaki na mwa molunge mpe mwa koseka kasi mpenza te na bokambi moko songolo. Mokambi Spencer W. Kimball ayokaki ngai kolimola liyebisi ya mosala nazwaka uta na lingomba moko monene mpe alobaki: “Malamu, Hal, yango ezali lokola libaku ya kitoko! Mpe soki tozali na mposa na yo, toyebi wapi kokuta yo.” Balingaki koyeba wapi kokuta ngai, kasi bamposa na ngai mpo na elonga na mosala ekokaki kosala ema oyo elingaki kokomisa yango mpasi mpo na ngai kokuta Nzambe mpe mpasi mingi mpo na ngai koyoka mpe kolanda mbela na Ye.
Mwasi na ngai, koyebaka yango, azwaki liyoki makasi ete tosengelaki te kotika Ricks College. Nalobaki ete, “Wana ekoki mpo na ngai.” Kasi alendisaki, na bwania, ete nasengelaki kozwa libimisi ya ngaimei. Mpe boye nasambelaki lisusu. Mbala oyo nazwaki bokambi, na lolenge ya mongongo na mayele na ngai oyo elobaki, “Nakotika yo na Ricks College mwa ntango molai.” Bamposa na ngai ekokaki kozipa bomoni na ngai ya bosolo mpe kokomisa yango mpasi mpo na ngai kozwa limoni.
Mikolo ntuku misato napambolamaki na mokano ya molimo mpo na koboya mosala epesamaki mpe kotikala na Ricks College, Barrage ya Teton epanzanaki penepene. Nzambe ayebaki ete barrage elingaki kopasuka mpe ete mikama ya bato balingaki kozala na mposa ya lisalisi. Atikaki ngai koluka toli mpe kozwa ndingisa na ye mpo na kotikala na Ricks College. Ayebaki bantina nyonso ete mosala na ngai ekokaki kozala naino ya ntina na college mpe na Rexburg. Yango wana nazalaki wana mpo na kotuna Tata ya Lola mbala na mbala na losambo ete Ye akolinga ngai nasala makambo oyo ekosalisa bato oyo ya bango bozwi mpe babomoi ebebisamki. Nalikisaki baangonga mingi kosalaka elongo na bato mosusu mpo na kolonola potopoto mpe mai uta na bandako. Mposa na ngai mpo na koyeba mpe kosala bolingi na Ye epesaki ngai libaku moko ya koluka molimo.
Likama wana elakisi lolenge mosusu tokoki kolela bokabwani mpo nakoyeba bolingi ya Nzambe to koyoka bolingo na Ye mpo na biso: tokoki kokangama te na manaka na biso ntango Nkolo azali na oyo ya Ye. Nakanisaki nalekisaki ntango ekokaki na mosala na ngai na Rexburg mpe nazalaki na lombangu mpo na kolongwa. Ntango mosusu bokangami na biso na kosala engebene na manaka na biso ekoki kotia molili na bolingi na Ye mpo na biso.
Na boloko ya Liberty, Profeta Joseph atunaki na Nkolo mpo na kopesa etumbu na baye baniokolaki bandimi ya Eklezia na Missouri. Losambo na ye ezalaki ezalaki mpo na etumbu ya solo mpe ya noki. Kasi Nkolo ayanolaki ete na “mpo na mibu mingi te uta wana,”4 Ye alingaki kolandela banguna ya Eklezia. Na milongo ya mbala 24 mpe 25 ya eteni 121 na Doctrine et Alliances, Ye alobi:
“Tala, miso na ngai emoni mpe eyebi misala na bango nyonso, mpe nabombi bosambisi ya noki na ntango na yango, mpo na bango banso;
“Mpo ezali na ntango eponami mpo na moto, engebene lokola misala na ye ekozala.”5
Tolongoli ema ntango toyoki mpe tosambeli, “Bolingi na Yo esalema” mpe “na ntango na Yomei.” Ntango na Ye ekozala noki ya kokoka mpo na biso, zambi toyebi ete Ye alingi bobele oyo ezali malamu mingi.
Moko ya bokoli na ngai ya mwasi alekisaki mibu mingi koyokaka ete Nzambe atiaki ema moko likolo na ye. Azalaki elenge mama ya bana misato oyo azalaki na mposa ya bana mingi koleka. Nsima ya kokufela bana mibale na kobota, nsambo na ye ya kobondela ekomaki na kobanga. Lokola mibu mingi ya kozanga bana elekaki, ayokaki lisenginia ya nkanda. Ntango mwana na ye ya leki koleka banso azalaki kokende na eteyelo, polele ya ndako na ye ekomaki lokola koseka ye mpo na kotala na ntina ya bomama—bazemi ya kobongisa te mpe kutu ya kolinga te ya bato oyo ayebaki ezalaki kosala ye bongo. Ayokaki lokola amipesaki mpe amikabaki lokola Malia, oyo alobaki, “Ngai nazali mosali ya Nkolo.”6 Kasi atako alobaki maloba oyo na motema na ye, akokaki koyoka eyano moko te.
Lokola ataiaki elikya ya kotombola molimo na ye, mobali na ye abengisaki ye na kosangana na ye na mobembo ya nkita na Californie. Ntango mobali azalaki na mayangani, ye atambolaki o ntaka ya libongo ya kitoko ezanga moto. Motema na ye penepene na kopasuka, asambelaki na mongongo makasi. Mpo na mbala ya yambo, asengaki te mwana mosusu kasi etinda moko ya Nzambe. “Tana na Lola,” egangaki ye, “Nakopesa yo ntango na ngai nyonso; nabondeli yo lakisa ngai lolenge ya kokokisa yango.” Alakisaki bolingi na ye mpo na kokamata libota na ye wapi nyonso balingaki kosenga ye akende. Losambo wana epesaki liyoki moko ya kimia oyo azelaki te. Esepelisaki te mayele na ye na koluka bosolo, kasi mpo na mbala ya yambo, elembisaki motema na ye.
Losambo elongolaki ema mpe efungolaki maninisa ya lola. Na mposo mibale, ayokaki ete azalaki kozela mwana. Bebe ya sika azalaki na mobu moko kaka ntango libiangi ya misio eyaki na mwana na ngai ya mobali mpe bokilo na ngai ya mwasi. Lokola alakaki kokende mpe kosala nyonso, bisika nyonso, atiaki bobangi mpembeni mpe akamataki mwana na ye na mikili misusu. Na misio azwaki mwana mosusu—na mokolo moko ya kobongola bamisionele.
Komitika mobimba na bolingi ya lola, lokola elenge mwasi oyo asalaki, ezali na motuya mpo na kolongola ema totiaka ntango mosusu likolo na moto na biso. Kasi ekokisi te mbala moko biyano na nsambo na biso.
Motema ya Abalayama emonani lokola ezalaki alima mosika yambo Sala azwa zemi ya Yisaka mpe yambo azwa mabele ya elaka. Lola ezalaki na ntina misusu mpo na kokokisa yambo. Bantina wana ezalaki kaka te mpo na kotonga bondimi ya Abalayama mpe Sala kasi lisusu mpo na koteya bango bosolo ya seko oyo bakabolaki na basusu na nzela na bango ya zunguluke mpo mabele elengelamaki mpo na bango. Kozela ya Nkolo mbala mingi emonanaka molai; boko ewumelaki bomoi mobimba. Kasi ntango inso ebongisami mpo na kopambola. Ntango ya komiyoka yo moko kakato na mawa to na bozangi bompikiliki ezali ata moke te.
Atako ntango na ye ezali ntango nyonso te ntango na biso, tokoki koyeba na ntembe te ete Nkolo abatelaki bilaka. Mpo oyo ya biso oyo ayebi sikawa ete Ye azali mpasi na kozwa, natatoli ete mokolo ekokoma oyo tokomona Ye miso na miso. Kaka lokola ezali na eloko moko te sikawa mpo na kotia molili mpo na biso komona Ye. Tokotelama banso liboso na Ye, Yemei. Lokola nkoko na ngai ya mwasi, tolingi komona Yesu Klisto sikawa, kasi bosangani na biso ya solo na Ye na esika ya bosambisi ekozala ya esengo mingi koleka soki yambo tosali makambo oyo ekomisaka Ye penepene na biso lokola tozali penepene na Ye. Ntango tosaleli Ye, tokomi lkola Ye, mpe tomiyoki penepene mingi na Ye ntango topusani na mokolo oyo eloko te ekobomba bomoni na biso.
Kokende epai ya Nzambe ekoki kokoba se kokoba. “Boya bino bapambolami ya Tata, kozwa bokonzi elengelamaki mpo na biso uta ebandeli ya mokili,”7Mobikisi ateyi. Nsima ayebisi biso boniboni:
“Mpo nazalaki na nzala, mpe bopesaki ngai bilei; nazalaki na mposa ya mai mpe bopesaki ngai mai ya komela: nazalaki mopaya, mpe boyambaki ngai:
“Bolumbu, mpe bolatisaki ngai: nazalaki na bokono, mpe botalaki ngai: nazalaki na boloko, mpe boyaki epai na ngai.
“Nde basembo bakoyanola ye, kolobaki, Nkolo, ntango kani tomonaki yo na nzala, mpe toleisaki yo? To na mposa ya mai, mpe topesaki yo mai?
“Ntano kani tomonaki yo mompaya, mpe toyamboki yo? To bolumbu mpe tolatisaki yo?
“To ntango kani tomonaki yo na bokono, to na boloko, mpo toyaki epai na yo?
“Mpe Mokonzi akoyanola mpe akoloba na bango, Ya solo nalobi na bino, mbala nyonso bosali yango na moko ya moke mingi na bandeko na bino, bosali yango na ngai.”8
Ntango tosali maye alingi biso kosala mpo na bana ya Tata na Ye, Nkolo amoni yango bosembo epai na Ye, mpe tokomiyoka mingi penepene na Ye lokola toyoki bolingo na Ye mpe bondimami na Ye. Ntango ekokoka oyo tokokoma lokola Ye mpe tokozela Mokolo ya Bosambisi na esengo.
Ema oyo emonanaki kobombaka yo mosika na Nzambe ekoki kozala bobangi ya moto na esika ya mposa oyo ya kosalisa basusu. Mposa ya Mobikisi ezalaki kaka kosalisa bato. Mingi ya bino, lokola ngai, bayokaki bobangi na kopusana penepene ya moto oyo otukaki to oyo asalaki yo mabe. Mpe kasi namoni Nkolo alembisaki mitema ntango na ntango, lokola oyo ya ngai moko. Mpe yango wana nabeti mondenge na yo mpo okende mpo na Nkolo epai ya moto moko, ata bobangi nini okoki koyoka, opesa bolingo mpe bolimbisi. Nalaki yo ete ntango osali bongo, okoyoka bolingo ya Mobikisi mpo na moto wana mpe bolingo na Ye mpo na yo, mpe ekomonana lokola ewuti mosika mpenza. Mpo na yo, mokakatano wana ekoki kozala na libota moko, ekoki kozala na lingomba moko, to ekoki kozala na kati ya ekolo moko.
Kasi soki okei mpo ete Nkolo apambola basusu, Ye akomona yango mpe akopesa yo mbano mpo na yango. Soki osali yango mbala mingi ekoki mpe ntango mingi ekoki, okoyoka mbongwana na bomoto na yo mpenza na nzela ya Bomikabi ya Yesu Klisto. Kaka te okomiyoka penepene na Ye, kasi okomimona lisusu mingi mingi ete ozali kokoma lokola Ye. Nde, ntango omoni Ye mpenza, lokola banso tokomona Ye, ekozala mpo na yo lokola ezalaki mpo na Moloni ntango alobaki: “Mpe sikawa natombeli bino banso, sese. Nakei mosika te kopema o paradizu ya Nzambe, kina molimo mpe nzoto ya ngai ikosala lisusu bomoko, mpe namemami na nzela ya mopepe, mpo ya kokutana na bino liboso lya esika ya elengi ya Yova monene, Mosambisi wa Seko wa bato ba bomoi mpe bakufa elongo. Amene.”9
Soki tosalisi na bondimi, bosawa, mpe mposa ya kosala bolingi ya Nzambe, natatoli ete esika ya bosambisi ya Yova ekozala ya elengi. Tokomona Tata wa biso mpe Mwana wa Ye lokola bazali komona biso sikawa—na polele ebonga nie mpe na bolingo ebonga nie. Na nkombo ya bule ya Yesu Klisto, amene.
Show References
-
-
2. Tala See Matai 6:10; Luka 11:2; 3 Nefi 13:10; Etele 12:29; Doctrine et Alliances 109:44; Moses 4:2.
-
3. Tala Doctrine et Alliances 130:22.
-
-
-
6. Luka 1:38.
-
7. Matai 25:34.
-
8. Matai 25:35–40.
-
9. Moloni 10:34.


text:
Kobongola motema ezali ntina ya boyekoli mpe boteyi nyonso ya nsango malamu. Kongola motema ezali likambo ya mbala moko te. Ezali boluki ya bomoi mobimba mpo na kokoma mingi lokola Mobikisi.
Eleko ya moi oyo eleki mwa nkoma moko oyo nakomaki ebimaki na Liahona mpe Ensign. Mwana na ngai ya mobali akomelaki ngai e-mail kolobaka, “Tata, ntango mosusu okoki koyebisa biso soki ozali na nkoma okomi ya kobimisa.” Nayanolaki ete, “Nalingaki kaka kotala soki bozalaki kotanga magazini ya Eklezia.” Akomaki mpo na kozongisa kolimbolaka ete mwana na ye ya mwasi ya mibu 10 “alongaki momekano. Azwaki Ensign uta na engongolo ya mikanda, ayaki na ndako, mpe atangaki yango. Nsima ayaki na lisuku na biso mpe alakisaki biso nkoma na yo.”
Nkoko na ngai atangaki Ensign mpo alingaki koyekola. Asalaki yango na yemei na kosalelaka bonsomi na ye. Bokambi ya yambo kala te andimaki banzela ya koyekola ya sika mpo na bilenge oyo ekosunga mposa ya mbotama ya bilenge mpo na koyekola, kobika, mpe kokabola nsango malamu. Banzela ya sika oyo ezwama sikawa mpo na bosemboli na internet. Na nsanza ya yambo tokobanda kosalela yango na bakelasi (Boyekola mingi etali bisalele ya sika ya koyekola mpo na bilenge na lds.org/youth/learn.)
Ntango Mobikisi ateyaki, Bonsomi ya moyekoli ezalaki na motuya mingi mpenza. Ye alakisaki biso kaka te nini tokoteya kasi lisusu boniboni tokoteya. Ye alobelaki mingi likolo ya bamposa ya moyekoli. Ye asalisaki bato na bato babombola bosolo na bangomei.1 Azalaki koyoka ntango nyonso mituna na bango.2
Banzela ya boyekoli ya sika oyo ekosalisa biso koyekola mpe koteya na lolenge ya Mobikisi na bandako na biso mpe na bakelasi na biso.3 Ntango tosali boye, tokoyanolaka na libiangi na Ye mpo na “koya kobila ngai,”4 kaka lokola Mpaka Robert D. Hales ateyaki yango na malamu mpenza. Wana ezalaki banzela ya sika kosalelama, namonaki bakambi mpe bateyi na masanga malandi mpe seminele kosalaka makita elongo na baboti mpo ete bakoka kokokisa bamposa ya bayekoli na bango. Namoni bilenge basi na bakelasi na bango, bilenge babali na masanga makoki na bango, mpe bilenge na eteyelo ya eyenga koyekola mpo na kosalela bonsomi na bango mpe kosala mpo na bangomei.
Moteyi moko ya Eteyelo ya eyenga ya bilenge amitunaki lolenge nini akosalisa bilenge babali mibale ya bizengi basala mpo na bangomei. Ntango asengaki baye kelasi bakabola maye bazalaki koyekola, abangaki ete bilenge babali mibale oyo bakoka koboya libengisi na ye. Kasi baboyaki te. Moko atelemaki mpo na koteya maye ayekolaki mpe nsima abegisaki moninga ya kelasi na ye ya kizengi mpo na kosalisa ye. Ntango oyo ya yambo abandaki kobunda, moninga ya kelasi na ye atikalaki elongo na ye mpe alobaki na nse kati na litoyi na ye mpo ete akoka koyoka ete alongi. Bazalaki bango mibale koteya mokolo wana. Bazalaki koteya nini Mobikisi ateyaki, kasi bazalaki lisusu koteya lolenge Mobikisi ateyaki. Ntango Mobikisi azalaki koteya, asalaki na bolingo mpo na moto oyo azalaki koteya, kaka lokola moninga ya kelasi oyo asalaki mpo na moninga na ye.5
Ntango toyekoli mpe toteyi liloba na Ye na lolenge na ye, tondimi libengisi na Ye ya “koya kobila ngai.” Tolandaka Ye litambe moko na mbala moko. Na litambe moko na moko, topusani penepene mingi na Mobikisi. Tobongwani. Nkolo ayebaki ete bokoli ya molimo eyaka te nyonso na mbala moko. Eyaka mokemoke. Ntango nyonso oyo tondimi libengisi na Ye mpe toponi kolanda Ye, tokei liboso na nzela mpo na kobongola motema mobimba.
Kobongola motema ezali ntina ya boyekoli mpe boteyi nyonso ya nsango malamu. Kobongola motema ezali likambo ya ngonga moko te. Ezali boluki ya bomoi mobimba mpo na kokoma lokola Mobikisi. Mpaka Dallin H. Oaks akundolisaki biso ete “koyeba ”ekoki te. “kokoma ya ‘kobongwana’ … esengaka biso kosala mpe kokoma. ”6 Yango wana koyekola mpo na kobongola motema ezali botamboli moko na kokoba koyeba, kosala, mpe kokoma. Lisusu, koteya mpo na kobongola motema esengaka malongi ya ntina, mabengisi na mosala, mpe mapamboli malakelama.7 Ntango tozali koteya malongi ya solo, tozali kosalisa moyekoli ayeba. Ntango tozali kobengisa basusu na mosala, tozali kosalisa bango basala to babika malongi. Mpe ntango mapamboli maye oyo Nkolo alaki, tobongwani. Lokola Alma, tokoki kokoma bikelamu ya sika.8
Banzela ya boyekoli ya sika mpo na bilenge ezali na ntina moko ya katikati: kosalisa bilenge kokoma babongwani na nsango malamu ya Yesu Klisto. Kala mingi te namonaki elenge mobali moko na kelasi ya Eteyelo ya Eyenga oyo abombolaki bosolo na yemei. Ntango namonaki ete azalaki kozwa pkokoso oyo etali Bomikabi na bomoi na yemei, natunaki ye soki asika koyoka bolimbisi. Ayanolaki: “Iyo, lokola ntango wana nabukaka zolo ya moto moko boye ntango nazalaki kobeta ndembo ya makolo. Nayokaki mabe na ntina na yango. Namitungisaki nini nasengelaki kosala mpo na koyoka malamu. Yango wana nakendaki na ndako na ye mpe nasengaki ye alimbisa ngai, kasi nayebaki ete nasengelaki kosala mingi koleka, mpe nasambelaki, mpe nde nayokaki ete Tata na Lola alimbisaki ngai lokola. Oyo ezali nini Bomikabi elakisi mpo na ngai.”
Ntango akobolaki mayele na ye na kelasi mokolo wana, atangaki na Yoane 3:16—“Mpo ete Njambe alingaki mokili na motindo ya boye ete apesi Mwana-na-likinda na ye”—mpe nsima atatolaki na ntina ya nguya ya Bomikabi. Malongi oyo ezalaki lisusu likanisi ya mpamba te epai na elenge mobali oyo. Ekomaki eteni ya bomoi na ye mpamba te atunaki motuna ya yemei mpe asalelaki bonsomi na ye mpo na kosala.9
Elenge mobali oyo azalaki kokoma ya kobongwana mingi koleka, mpe boye ezalaki baninga ya kelasi na ye. Batiaki mayele na bango na malongi na koyekolaka makomi. Basangisaki maloba ya bule wana na bomoi na bango mpe nsima batatolaki na ntina ya mapamboli maye mayelaka bango lokola mbano ya kosaleka malongi na bomoina bango. Ntango tozali koteya nsango malamu ya Yesu Klisto, totalaka malamu makomi mpe maloba ya baprofeta ya mikolo oyo. Toyekamaka na nkoma ya bule mpo na kosalisa kolendisa bondimi, kotonga matatoli, mpe kosalisa moto nyonso akoma ya kobongwana mobimba. Banzela ya koyekola ya sika mpo na bilenge ekosalisa banso baye bazali kosalela yango mpo na kososola mpe kobika maloba ya Nzambe.
Wana ezalaki biso koteya Basantu na mboka Costa Rica, natombolaki buku moko ya Teaching, No Greater Call mpe natunaki, “Boye boni kati na bino bozali na buku moko ya mokanda oyo?” Penepene moto nyonso atombolaki loboko. Na koseka moke, nalobaki ete, “Mpe nabeti mondenge ete bozali kotanga yango mokolo moko moko.” Na kokamwa na ngai, ndeko mwasi moko oyo afandaki na molongo ya liboso atombolaki loboko na ye, kolobaka ete azalaki kotanga yango mikolo nyonso. Nasengaki ye aya na ebaelo mpe alimbola. Ayanolaki, “Natangaka Buku ya Mormon ntongo nyonso. Nsima natangaka likambo moko na Teaching, No Greater Callmpo nakoka koteya bana na ngai na lolenge ya malamu mingi mpenza nini nayekolaki.”
Alingaki koyekola mpe koteya liloba na Ye na lolene na Ye, yango wana ayekolaki liloba na Ye na makomi mpe nsima ayekolaki lolenge nini koteya liloba na Ye mpo ete bana na ye bakoka kobongwanama mobimba. Ndakisa na ye ya koyekoli mpe koteya nsango malamu eyaki, nandimi, na mbala moko te. Azwaki mokano ya kosala likambo moko. Mpe mingi asalaki maye ayebaki asengelaki kosala, mingi kNkolo alendisaki ye mpo na kotambola na na lolenge na Ye.
Ntango mosusu nzela mpo na kokende na kobongola motema ekoki kozala molai mpe mpasi. Ndeko ya mobali ya molongani na ngai azalaki na mosala makasi te na eklezia mpo na mibu 50. Akomaki naino na kati ya mibu 60 te ete abandaki kondima libiangi ya Mobikisi mpo na kozonga. Mingi basalisaki ye kati na nzela. Moko ya bateyi na ndako azalaki kotindela ye cartes postales sanza nyonso mpo na mibu 22. Kasi asengelaki kozwa mokano ete alingaki kozonga. Asengelaki kosalela bonsomi na ye. Asengelaki kozwa litambe wana ya yambo—mpe nsima mosusu mpe mosusu . Sikawa ye mpe molongani na ye bakangisami elongo, mpe azali kosala na bopisikopo moko.
Kala te tolakisaki ye bavideo oyo esalami mpo na kosalisa bakambi mpe bateyi basalela banzela ya koyekola ya sika. Nsima ya kotalaka bavideo, ndeko ya mobali ya mwasi na ngai atengamaki nsima kati na kiti na ye mpe alobaki, na mwa motema ya kopasuka, “Ntango mosusu soki nazwaki yango ntango nazalaki elenge, nalingaka kopengwa te.”
Bamposo mingi eleki nakutanaki na elenge moko oyo azalaki kobunda. Natunaki soki azalaki mondimi ya Eklezia. Ayebisaki ngai ete azalaki moto na ntembe, kasi na ntongontongo ya bomoi na ye ayebaki Eklezia. Ntango nayebisaki ye oyo etali libiangi na ngai na Eteyelo ya Eyenga mpe ete nakoloba na likita linene, alobaki, “Ei, soki okoloba, nakotala liyangani wana.” Nalikii ete azali kotala lelo. Nayebi ete azali kotala, ayekoli likambo moko. Ndako ya Likita oyo ezali esika se moko ya koyekola mpe koteya mpo na kobongola motema.
Ntango tozali kobika mibeko oyo eteyami na baye tosungi lokola baprofeta, bamoni, mpe babimisi, tozali koyekola na lolenge ya Mobikisi.10 Tosali litambe moko penepene mingi na Ye koleka. Lokola likita oyo ekomi na nsuka, nabengisi moto nyonso oyo azali koyoka ngai asala litambe wana. Lokola Banfite ya kala, tokoki kozonga “epai ya biso, mpe maniolani likolo ya makambo maye … malobami, mpe esengami na Tata , na nkombo ya [Klisto], ete [biso] tokoka kososola.”11
Tolingi elenge moko na moko asosola. Tolingi bango, bayekola, bateya, mpe babika nsango malamu ya Yesu Klisto mikolo nyonso. Oyo ezali maye Nkolo alingi mpo na bana na biso nyonso. Soki ozali mwana, elenge, to mokolo, nabengisi bino boya mpe bolanda na matambe ya makolo na Ye. Na litambe moko na moko tozali kosala, natatoli ete Nkolo akolendisa biso. Ye akosalisa biso toya na nzela oyo etikali. Nde ntango mabaku mabimi, tokokoba kotambola. Ntango ntembe eyei, tokokoba kotambola. Tokozonga nsima ata moke te. Tokopengwa ata moke te.
Natatoli ete Nzambe Tata mpe Mwana na Ye, Yesu Klisto, bazali na bomoi. Natatoli ete Mobikisi azali kokoba kobenga biso kaka lokola asalaki na ntango ya kala toya epai na Ye. Tokoki banso kondima libengisi na Ye. Tokoki banso koyekola, koteya, mpe kobika liloba na Ye na kosalaka litambe moko penepene mingi na Mobikisi. Wana ezali biso kosala, tokokoma solo babongwani. Na nkombo ya Yesu Klisto, amene.
Show References
-
1. Tala Yoane 3:1–7. Na litangi oyo Mobikisi ayanolaki motuna Nikodeme yemei atunaki. Ateyaki engebene na babosenga ya Nikodeme. Ye apesaki nzela na Nikodeme asalela bonsomi na ye ya koyekola. Ye asalisaki Nikodeme abombola eyano yemei.
-
2. Tala Yoane 3:4; Joseph Smith—History 1:18.
-
3. Tala “Teaching the Gospel in the Savior’s Way,” lds.org/youth/learn/guidebook/teaching.
-
4. Tala Luke 18:18–22.
-
5. Tala 1 Yoane 4:19.
-
6. Dallin H. Oaks, “The Challenge to Become,” Liahona, Jan. 2001, 41
; Ensign, Nov. 2000, 33: “Kotatola ezali koyeba mpe koloba. Nsango malamu etindi biso ‘tobongwana,’ yango esengi biso tosala mpe kokoma. Soki ata moko na biso ayekami kaka likolo ya boyebi na biso mpe litatoli ya nsango malamu, tozali na esika moko lokola Bapostolo bapambolami kasi babongi nie naino te na ye Yesu asengaki ‘abongwana.’ Biso banso toyebi moto moko oyo azali na litatoli kasi azali kosalela yango te mpo akoma ya kobongwana.”
-
7. Tala Abalayama 2:11.
-
8. Tala Moziya 27:24–26; 2 Bakolinti 5:17.
-
9. David A. Bednar, “Watching with All Perseverance,” Liahona
and Ensign, May 2010, 43: “Ezali yo mpe ngai kosalisaka bana na biso basalelaka bonsomi na bango mpo na kosala mpe koluka boyekoli na nzela ya koyekola mpe ya bondimi,to elakisi biso bana na biso bazela bateyama mpe basalelama likolo? Ezali biso lokola baboti kopesaka liboso bana na biso oyo ekokani na mbisi ya molimo mpo na kolia, to ezali biso ntango nyonso kosalisaka bango basala, bayekola na bangomei, mpe batelema makasi mpe ngwi? Ezali biso kosalisaka bana na biso bakoma ya komipesa na motema likolo na kotunaka, kolukaka, mpe kobetaka?”
-
10. Tala Dennis B. Neuenschwander, “Living Prophets, Seers, and Revelators,” Liahona, Jan. 2001, 49–51
; Ensign, Nov. 2000, 40–42.
-
11. 3 Nefi 17:3.