text:
Mokanda ya Lisangani ya Mikóló-Bakambi ya Batatoli ya Yehova
Bandeko ya bolingo:
Na siɛklɛ ya nsambo L.T.B, mosakoli Ezekiele azwaki emonaneli moko ya kokamwa. Na emonaneli yango, amonaki likalo moko ya monene mpenza, likalo oyo Nkolo Moyangeli ya molɔ́ngɔ́ mobimba azali kotambwisa. Likambo oyo ekamwisaki ye mingi ezali ndenge likalo yango ezalaki kotambola. Ezalaki kotambola mbangu lokola mokalikali, ata soki ekei na ngámbo mosusu, ezalaki kokitisa vitɛsi te mpe kobaluka te!
Emonaneli yango ekundweli biso ete eteni ya likoló ya ebongiseli ya Yehova ezali kokende ntango nyonso liboso. Bongo awa na mabele? Mosala ya mobu oyo eleki emonisi polele ete Yehova azali mpe kotambwisa eteni ya ebongiseli na ye awa na mabele na vitɛsi moko ya kokamwa!
Na États-Unis, bandeko ya libota ya Betele basalaki mosala makasi mpo na kolongwa na Brooklyn mpe kokende na biro na biso ya monene oyo batongi sika na Warwick, na New York, ata mpe na babiro na biso mosusu mpe bamosusu bakei teritware. Bandeko ya Betele na bafiliale mosusu bazali mpe komipesa na misala ya kotonga, kobongisa, kosangisa bafiliale to kokende na bisika oyo batongi sika. Bongo yo? Atako olongwaki te esika ofandaka, na ntembe te okendaki liboso na ndenge mosusu.
Lisangani ya Mikóló-Bakambi ezali na esengo mpenza mpe elendisamaki na komona ndenge basaleli ya Nzambe na mokili mobimba bamipesaki mpenza na mosala mpe bazali kokoba kotambola elongo na ebongiseli ya Yehova. Mingi bakendaki na bisika oyo mposa ya basakoli ezali mingi. Bamosusu bamipesaki na lolenge mosusu ya kosakola, na ndakisa bayekolaki monɔkɔ ya bapaya mpo na kosakola nsango malamu. Basusu bamekaki lolenge ya sika ya kopesa litatoli atako basalá yango naino liboso te. Bandeko mosusu mingi bamipesaki na mosala ya kosakola na lolenge mosusu. Bakristo nyonso ya sembo, ezala mibange mpe baoyo bazali maladi bazali kopota mbangu ya bomoi na bosembo nyonso; bazali kokende liboso na mosala ya Yehova mpe bazali kobimisa polele lokuta ya Satana!
Bóyeba ete Yehova azali komona elimo oyo bozali komonisa. (Ebr. 6:10) Komipesa na bino etindi biso tókanisa Abrahama na Sara. Abrahama alongwaki na Ure, engumba moko ya Bakaladea ntango azalaki na mbula koleka 70 mpe amemaki libota na ye mosika na Kanana epai afandaki bomoi mobimba na bahema. Ye ná mwasi na ye bamonisaki mpenza elimo ya komipesa!
Yo mpe ozali komonisa elimo yango? Bino nyonso oyo bozali koyika mpiko na bosembo mpenza na eleko oyo ya mpasi, bozali kosala oyo Yesu ayebisaki biso tósala. Alobaki boye: “Bókende mpe bókómisa bato bayekoli na bikólo nyonso, bóbatisa bango na nkombo ya Tata mpe ya Mwana mpe ya elimo santu.”
Ndenge Yesu asaleli liloba “bókende” emonisi ete tosengeli kokende liboso, kolalisa mabɔkɔ te. Ezali mpenza esengo komona mosala oyo bayekoli ya Kristo basali na molende nyonso na mobu oyo eleki! Ezali mpasi te komona lobɔkɔ ya Yehova mpe mapamboli na ye na mosala ya kosakola nsango malamu ya Bokonzi na mabota nyonso.
Bato mingi bazali kondima nsango yango. Motángo ya basakoli nyonso na mobu oyo eleki ezalaki 8 340 847, kasi toyekolaki Biblia na bato 10 115 264 sanza na sanza. Na ntembe te, likalo ya Yehova ezali kokende liboso, bino mpe bozali kosala bongo! Bókoba kosala mosala malamu oyo bozali kosala na ntango mokuse oyo etikali liboso Yehova akanga porte ya lobiko.
Yango wana ebongi mpenza ete mokapo na biso ya mobu 2017 ezala “Tyelá Yehova motema mpe salá malamu”! (Nz. 37:3) Soki bozali kotosa maloba yango mpe bozali kosalela Yehova mosala mosantu mpo na kosala oyo ezali malamu, ekomonisa ete botyelaka ye motema. Bóbosana te ete bozali bino moko te. Maloba oyo ya Yesu ekozala ntango nyonso solo: “Talá! Nazali elongo na bino mikolo nyonso tii na bosukisi ya makambo ya ntango oyo.”
MOKAPO YA MOBU 2017:
“Tyelá Yehova motema mpe salá malamu”
Bósimba ete Yehova akokoba kopambola mosala oyo bozali kosalela ye na bosembo. Bósala mingi to moke, oyo eleki ntina na miso ya Yehova ezali kopesa ye oyo eleki malamu mpe na makanisi malamu. Makabo nyonso ya ndenge wana esepelisaka ye mpe etindaka ye andima biso. (2 Ko. 9:6, 7) Yango wana, bókoba kobondela, koyekola Liloba ya Nzambe, koyangana na makita mpe bómipesa na mosala ya kosakola mpo bókoba kopusana penepene ya Tata na biso ya bolingo.
Tii “ntango mokuse” oyo batikelá Zabolo esila, motomboki yango azali na ekateli ya kosalela nyonso oyo azali na yango mpo na kobebisa bosembo na biso epai ya Yehova. (Em. 12:12) Tótikala penepene ya Yehova mpe Zabolo akolonga biso te. (Nz. 16:8) Tolingi bóyeba ete tolingaka bino mingi mpe tosepelaka ndenge bopesaka mabɔkɔ na matomba ya Bokonzi na mikolo oyo ya nsuka.
Bandeko na bino,
Lisangani ya Mikóló-Bakambi ya Batatoli ya Yehova


c: text/html

text:
MAKAMBO YA MOTUYA NA LILOBA YA NZAMBE | NZEMBO 11-18
Nani akoki koyambama na hema ya Yehova?
Koyambama na hema ya Yehova elimboli kozala moninga ya Nzambe, moto oyo atyelaka ye motema mpe oyo atosaka ye. Nzembo 15 elobeli makambo oyo Nzambe alukaka epai ya moto oyo akozala moninga na ye.
YEHOVA AKOYAMBA MOTO OYO . . .
azali sembo
alobaka solo, ata na motema na ye
akumisaka basaleli mosusu ya Yehova
akokisaka maloba na ye, ata ntango ezali mpasi
asalisaka babola, azelaka te ete bázongisela ye
YEHOVA AKOYAMBA MOTO OYO ABOYAKA . . .
kotɔnga mpe kokosela baninga makambo
kosalela baninga mabe
kolyela bandeko na ye bakristo
boninga ya baoyo basalelaka Yehova te mpe batosaka ye te
kanyaka

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
LISALISI MPO NA LIBOTA | KOBƆKƆLA BANA
Kosalisa mwana na eleko oyo abandi kokóma mwasi to mobali
MOKAKATANO
Emonani lokola ezalaki kaka lobi nde ozalaki komema bebe na yo na mabɔkɔ. Sikoyo ata azali kaka mwana, abandi kokóma elenge, abandi kokɔta na eleko oyo esalaka ete moto akóma mokóló.
Lokola mbongwana oyo nzoto esalaka ebangisaka, ndenge nini okoki kosalisa mwana na yo na eleko wana oyo etyaka bana mobulu na motó?
OYO OSENGELI KOYEBA
Ebandaka mbula moko te epai ya mwana nyonso. Ekoki kobanda noki, na mbula mwambe to mpe mwa nsima na mbula soki 15. Buku moko (Letting Go With Love and Confidence) elobi boye: “Mbula oyo eleko yango ebandaka eyebanaka mpenza te.”
Ekoki kobangisa. Bilenge ya mbula yango bakoki kobanda kotya likebi mingi na ndenge oyo bazali komonana na miso ya bato. Elenge moko na nkombo Jared, * alobi boye: “Nakómaki kokipe makambo oyo nazalaki kosala mpe ndenge nazalaki komonana na miso ya bato.” Kellie, elenge ya mbula 17 alobi boye: “Soki nazali elongo na bato mosusu, nazalaki komituna soki bazali kokanisa nini na ndenge oyo nazali komonana.” Elenge akoki kutu kotika komityela motema soki babutɔ ebimi ye na elongi. Kellie abakisi boye: “Namiyokaki ete nabebi mpenza elongi. Nazali kokanisa lisusu ndenge nazalaki kolela mpe komibenga elongi mabe.”
Ezalaka mpasi mingi mpo na bana oyo eleko yango ebandaka noki. Ezalaka mingi bongo mpo na bana basi, oyo batungisamaka ntango babandi kobima mabɛlɛ. Buku moko (A Parent’s Guide to the Teen Years) elobi boye: “Bilenge yango bazalaka mpe na likama ya kobenda likebi ya bana mibali oyo bakoli mpe bamesaná na kosangisa nzoto.
Yango elingi koloba te ete akómi mokóló. Masese 22:15 elobi boye: “Bozoba ekangami na motema ya mwana.” Eleko ya bolenge ebongoli toli yango te. Buku moko (You and Your Adolescent) elobi ete na nzoto elenge akoki komonana ete akoli, kasi yango “elingi koloba te ete akómi na likoki ya kozwa bikateli ya malamu to kosala makambo lokola mokóló, kozala na komipekisa to [komonisa] bizaleli mosusu oyo emonisaka ete moto akoli.”
OYO OKOKI KOSALA
Sololá na mwana liboso eleko yango ebanda. Yebisá mwana na yo makambo oyo ekokómela ye, mingimingi na oyo etali komona sanza (mpo na bana basi) mpe kobebisa mbeto na mai ya mibali na nse ya mpɔngi (mpo na bana mibali). Na kokesana na bambongwana oyo eyaka mokemoke na eleko yango, makambo wana eyaka na mbalakaka mpe ekoki kotya mwana mobulu na motó ata mpe kobangisa ye. Ntango bozali kolobela makambo yango, monisá mwana ete eleko yango ebongisaka moto mpo na kokóma mokóló.
Koloba makambo likolólikoló te. Elenge moko na nkombo John, alobi boye: “Ntango baboti bazalaki ‘kosolola’ na ngai, bazalaki koloba makambo polele te. Elingaki kozala malamu soki báyebisaka ngai makambo polele.” Alana, oyo azali na mbula 17 alobi mpe bongo: “Mama asalisaki ngai nayeba mbongwana oyo ekosalema na nzoto na ngai, kasi elingaki kozala malamu soki alakisaka ngai ndenge nakoki kosala mpo namitungisa mingi te.” Liteya nini okoki kozwa? Ata soki ezalaka nsɔni mpo na kolobela yango, sololá na mwana makambo nyonso oyo esalemaka na eleko yango.
Tuná mituna oyo ekofungola lisolo. Mpo mwana ayoka nsɔni te, liboso lobelá makambo oyo bato mosusu bakutaná na yango na eleko wana. Na ndakisa, okoki kotuna mwana boye: “Baninga na yo mosusu ya kelasi babandi naino te kobɛta masolo etali komona sanza?” “Bana mosusu basɛkaka baninga na bango oyo bazali kokola maimai?” Okoki kotuna mwana mobali boye: “Bana basɛkaka baninga na bango oyo bakolaka te?” Soki bilenge babandi kolobela ndenge eleko yango ekómelaka bana mosusu, ekozala mpasi te bálobela polele ndenge oyo bango moko bazali komiyoka mpe makambo bazali kokutana na yango. Soki babandi koloba, salelá toli oyo ya Biblia: “Moto nyonso asengeli koyokaka noki, kowelaka koloba te.”
Salisá mwana na yo akolisa “bwanya ná likoki ya kokanisa.” (Masese 3:21) Mbongwana oyo esalemaka na eleko yango eyaka kaka na nzoto te to na ndenge oyo azali komiyoka. Na eleko yango mwana akolisaka makoki ya kokanisa oyo ekosalisa ye azwa bikateli ya malamu ntango akokóma mokóló. Salelá libaku yango mpo na kokolisa bizaleli ya malamu na motema ya mwana.
Kolɛmba te. Bilenge mingi bayokaka nsɔni kosolola na baboti na bango makambo etali bambongwana wana, kasi komikosa te. Buku moko (You and Your Adolescent) elobi boye: “Bilenge oyo bamonanaka lokola ete masolo yango etali bango te, basepelaka na yango te, motó makasi, bakoki kokanga liloba mokomoko oyo ozali koloba.”
^ par. 8 Na lisolo oyo bankombo nyonso ezali ya bango te.


text:
Mawa oyo bana bayokaka
Ozali na mawa mpo moto moko ya libota na yo akufi? Soki bongo, okoki kosala nini mpo olonga mokakatano yango? Talá ndenge Biblia esalisaki bilenge misato bálonga mokakatano yango.
ISTWARE YA DAMI
Na ebandeli, emonanaki lokola papa azalaki koyoka kaka mwa motó mpasi. Kasi, ntango mpasi yango ekómaki makasi, mama abengaki ambilansi. Nabosanaka te ndenge minganga bamemaki ye. Nakanisaki te ete ekozala mbala ya nsuka ya komona ye. Nsima ya mikolo misato, papa akufaki na maladi babengi anévrisme. Nazalaki kaka na mbula motoba.
Bambula ebele, nazalaki komipesa foti mpo na liwa ya papa. Nazalaki ntango nyonso kokanisa ndenge minganga bamemaki papa, mpe nakómaki komituna: ‘Mpo na nini natɛlɛmaki kaka bongo kozanga kosala eloko?’ Nakómaki kotala mibange oyo bazali kobɛla mpe komituna, ‘mpo na nini bango bakufi te, kaka papa na ngai?’ Mama azalaki kosalisa ngai naloba ndenge nazalaki komiyoka. Lokola tozali Batatoli ya Yehova, bandeko ya lisangá basalisaki biso mpenza.
Bato mosusu bakanisaka ete mawa ezalaka makasi ntango likambo esalemi mpenza, kasi na nsima esilaka na yango; kasi ya ngai ezalaki bongo te. Mawa na ngai eyaki makasi na ebandeli mpenza ya bolenge na ngai.
Toli nakoki kopesa bilenge oyo baboti na bango bakufi ezali oyo: “Yebisá moto moko ndenge ozali komiyoka. Ntango mosusu soki oyebisi yango moto mosusu noki, okomiyoka mpe malamu noki.”
Esalaka mpasi kokutana na makambo ya minene na bomoi kozanga papa. Kasi elaka ya Biblia oyo ezali na Emoniseli 21:4, ebɔndisaka ngai; elobi ete mosika te Nzambe “akopangwisa mpisoli nyonso na miso na [biso], mpe liwa ekozala lisusu te, ná lilaka ná koganga ná mpasi ekozala lisusu mpe te.”
ISTWARE YA DERRICK
Basuvenire ya malamu ya papa, oyo natikalá na yango ezali ndenge tozalaki kokende kokanga mbisi ná ye mpe komata na bangomba. Azalaki kolinga bangomba.
Na bantango mosusu maladi ya motema ezalaki kotungisa papa; nazali koyeba lisusu ndenge nakendaká kotala ye mbala soki moko to mibale na lopitalo ntango nazalaki mwana moke mpenza. Kasi nayebaki te ete maladi yango ezalaki mabe mpenza. Akufaki na maladi yango ntango nazalaki na mbula libwa.
Ntango akufaki, nalelaki mingi. Namiyokaki lokola nasili makasi mpe nazalaki koboya kosolola na bato. Natikalá naino komiyoka bongo te bomoi na ngai mobimba mpe namonaki lokola nakokoka kosala ata likambo moko lisusu te. Na ebandeli, etuluku ya bilenge na eglize oyo nazalaki kosambela batyelaki ngai likebi kasi eumelaki te, basundolaki ngai. Bato bazalaki koloba na ngai, “mokolo na ye ekokaki” to “Nzambe abengi ye” to “azali sikoyo na lola.” Makambo oyo bazalaki koloba ezalaki kosepelisa ngai ata moke te, kasi nayebaki te oyo Biblia eteyaka mpenza mpo na makambo yango.
Na nsima, Batatoli ya Yehova bakómaki koyekola na mama Biblia, na nsima, ngai ná yaya na ngai tokómaki mpe koyekola Biblia. Toyekolaki ndenge moto akómaka nsima ya liwa mpe elaka ya kobɔndisa oyo Nzambe apesi, ya kosekwisa bato. (Yoane 5:28, 29) Kasi vɛrsɛ oyo esalisaki ngai mingi ezali Yisaya 41:10, Nzambe alobi boye: “Kobanga te, mpo nazali na yo. Kotala epai na epai te, mpo nazali Nzambe na yo. Nakopesa yo makasi. Nakosalisa yo mpenza.” Lokola nayebaki ete Yehova azali na ngai, ebɔndisaki ngai mpenza na eleko wana ya mawa mpe elendisaka ngai tii lelo.
ISTWARE YA JEANNIE
Mama akufaki na kanser ntango nazalaki na mbula nsambo. Liwa ya mama ekamwisaki ngai makasi mokolo yango mobimba. Namonaki lokola mokili ebaluki. Nazali koyeba lisusu mokolo yango liboso mama akufa, bankɔkɔ na ngai bazalaki wana, kutu tokalingaki maki mpo tólya. Bato nyonso bazalaki na kimya.
Kobanda wana, mpe nsima ya bambula, namonaki ete nasengeli kozala makasi mpo na leki na ngai ya moke ya mwasi, yango wana nabombaki ndenge nazalaki komiyoka. Ata lelo oyo mpe, nalingaka kaka kobomba na motema likambo moko oyo esali ngai mpasi mpe bongo ezali mabe mpo na sante.
Nabosanaka te bolingo mpe lisungi ya Batatoli ya Yehova ya lisangá na biso. Atako tobandaki sika koyangana na makita na Ndako ya Bokonzi, bandeko batikaki biso te, ezalaki lokola toyebaná na bango banda kala. Esalaki mbula mobimba, papa azalaki kolamba te mpo bandeko bazalaki ntango nyonso koya kotikela biso bilei.
Vɛrsɛ oyo nabosanaka te ezali Nzembo 25:16, 17. Na vɛrsɛ yango, mokomi ya nzembo abondelaki Nzambe boye: “Balolá elongi na yo epai na ngai, mpe moniselá ngai boboto; mpo nazali kaka ngai moko mpe nazali na mpasi. Bampasi ya motema na ngai ekómi mingi; Ee longolá ngai na motungisi oyo nazali na yango.” Koyeba ete nazali ngai moko te ntango nazali na mawa, ekitisaka ngai motema. Nzambe akotika ngai te. Biblia esalisi ngai nakende liboso mpe natya makanisi na makambo ya malamu, na ndakisa na elikya ya lisekwa oyo Biblia elaki. Nazali na elikya ya komona lisusu mama na ngai; komona ye na sante ya malamu na paradiso awa na mabele.
Okosepela koyeba makambo mosusu etali nsango ya kobɔndisa oyo ezali na Biblia mpo na baoyo bandeko to baninga na bango bakufi? Okoki kozwa ofele na Internet mwa buku “Ntango moto oyo olingaka akufi.” Kende na www.jw.org, fungolá esika bakomi MIKANDA > BABUKU MPE MWA BABUKU.


text:
Likitana
O mambí ma lokótá, likitana lizalí nkómbó eye ekitání esíká ya nkómbó. Ndakisa : ngáí, yɔ̌ ,yě, bangó, mosúsu, basúsu , -ye, -súsu , b.n.b.
Ndéngé :
- likitana-boméi : ngáí, yɔ̌, b.n.b.
- likitana-litálisi : -angó, óyo, -ye, b.n.b.
- likitana-likokí
- likitana-motúna : níni, náni, banáni
Likitana o ntéi ya likelelo[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Na makomi míngi ma Lingála likitana mpǒ na bato tǒ bilɔ́kɔ ekɔ́tisamaka na káti ya likelelo.
Likitana lya bato o ntéi ya likelelo[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Na Lingála makitana matali bato mazalí: ngáí, yɔ̌, yě, bísó, bínó, bangó.   Na nkomá ya Lingála kokɔ́tisa likitani na likelelo, ekolanda likitani liye lizali kokɔ́tɔ na likelelo na loléngé luye:
- Ngáí→m tŏ n
Ndakisa  Molakisi apɛsi ngáí mokandá →Molakisi ampɛsi mokandá   Molakisi atindeli ngáí mokandá →Molakisi antindeli mokandá
- Yɔ̌→ko
Ndakisa  Molakisi apɛsi yɔ̌ mokandá →Molakisi akopɛsi mokandá
- Yě→mo
Ndakisa  Molakisi apɛsi yě mokandá →Molakisi amopɛsi mokandá
- Bísó→lo
Ndakisa  Molakisi apɛsi bísó mokandá →Molakisi alopɛsi mokandá
- Bínó→bo
Ndakisa  Molakisi apɛsi bínó mokandá →Molakisi abopɛsi mokandá
- Bangó→bá
Ndakisa  Molakisi apɛsi bangó mokandá →Molakisi abápɛsi mokandá
Likitana lya bilɔ́kɔ o ntéi ya likelelo[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Na Lingála likitana litali bilɔ́kɔ lizali -angó. Mpǒ na kolikɔ́tisa o ntéi ya likelelo, lyangó likolanda kelási ya nkómbó ya elɔ́kɔ eye ekokɔtɔ na likelelo
Ndakisa  Molakisi apɛsi yɔ̌ mokandá. →Molakisi apɛsi yɔ̌ mwangó. → amupɛsi yɔ̌.  Mamá asómbi mbisi (yɔ̌kɔ́) o wɛnzɛ. →Mamá asómbi yangó o wɛnzɛ. → aesómbi o wɛnzɛ.  Mamá asómbi mbisi (íbalé) o wɛnzɛ. →Mamá asómbi yangó o wɛnzɛ. → aisómbi o wɛnzɛ .  Mamá asómbi lilala o wɛnzɛ. →Mamá asómbi lyangó o wɛnzɛ. → alisómbi o wɛnzɛ.  Mamá asómbi malala o wɛnzɛ. →Mamá asómbi mangó o wɛnzɛ. → amasómbi o wɛnzɛ.   Mamá asómbi ekɔlɔ́ o wɛnzɛ. →Mamá asómbi yangó o wɛnzɛ. → aesómbi o wɛnzɛ.  Mamá asómbi bikɔlɔ́ o wɛnzɛ. →Mamá asómbi byangó o wɛnzɛ. → abisómbi o wɛnzɛ.   Tatá asómbi bondóki o wɛnzɛ. →Tatá asómbi bwangó o wɛnzɛ. → abusómbi o wɛnzɛ.  Tatá asómbi mandóki o wɛnzɛ. →Tatá asómbi mangó o wɛnzɛ. → amasómbi o wɛnzɛ.


text:
Kapɔ́ti
Kapɔ́tí (capote tǒ préservatif na lifalansé) ezalí linono na lilusú lokóla sáki mpɔ̂ na kokɔ́tisa nsɔ́ka ya mobáli. Elátamaka mpɔ̂ na kokébisa bokɔnɔ bwa SIDA mpé bokɔnɔ bosúsu bwa kosíbana.
Ntángo ya botámboli ya mwǎsí na mobáli : káka ndé ekanga ekokí ekopekisa ngɛngɛ ya Sida. Tokokí kosómba ebáteli na bisíká biyíké : esíká batɛ́kaka nkísi, makáyá tǒ masanga.
Ebáteli ekopekisa nzóto na bísó ekɔ́tɔ VIH, mpé ezwa bokɔnɔ boye bozwamaka ya mwǎsí na mobáli. Ebáteli ekopekisa mpé mwǎsí azwa zémi ntángo alingí tɛ́.
Bolámu bwa ekanga bozalí na ntembe tɛ́.
Ebáteli mɔ̌kɔ́ okoláta yangó káka mbala mɔ̌kɔ́. Tángá malámu mpé landa mibéko mpɔ̂ ya kosálela yangó.
Ndéngé ya koláta[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Ndéngé ya koláta mpé kosálela :
- Fungola malámu ekanga. Kébá, manzáka, mǐno to elɔ́kɔ ínso epasola yangó tɛ́.
- Ntángo okotíya ekanga, fíná na nsɔ́ngɛ́ tǒ ebandeli na yangó, mpɔ̂ ya kobímisa mopɛpɛ mozalí na káti.
- Láta ekanga na esíká ya kimbobalitii na nsúka. Sɔ́kí efungwamí malámu tɛ́, lóbá olatí yangó na ngámbo ya mabé ; bwáká yangó, mpé látá mosúsu.
- Bímá nɔkí ǒ nzozo ya moníngá nsima ya bosopi máyi; bímisa ekanga na ndéngé máyi masopana tɛ́, símbá ekanga na nsúka mpé línga yangó.
- Nsima ya bolongoli ekanga, bwáká yangó na ekɔlɔ́ ya bosɔtɔ tǒ fulu.
Esɛ́ngámí kotíya ekanga na bisíká bya mwâ mpío mpé ya koyóma, esíká mwinda tǒ móyi makási mozángí, mpámba tɛ́ ekobéba.
Tála mpé[kokoma | kobɔngisa mosólo]
O libándá[kokoma | kobɔngisa mosólo]


text:
Ameeeeeeeeeeeen
Notre Père qui est aux cieux, yo moko oza mona, mapamboli
tozwa
Quartier Latin anti dopage
Nzambe ozomona,
Le Chokoro babia Ndonga azwa mapamboli!
Papa na ngai motu ya pasi, mama aboti ngai nde mobola,
motema etonda posa ya kokabela mozangi, okokaba nini eee,
Nzambe na sengi se na yo ooo, bomengo oo bwanya mayele eeee,
ooo bwanya aaaa.
Ngai papa na ngai motu ya pasi, mama aboti ngai nde mobola,
motema etonda posa ya kokabela mozangi, okokaba nini eee,
Nzambe na sengi se na yo ooo, bomengo oo bwanya mayele eeee,
bwanya aaaa.
Bomengo po nini eee nalelaka na Nzambe ee Eli Eli lama saba
tani, lokola Yesu na ngomba ya golgota eee Nzambe po nini yo
otiki nga eee
Bomengo po nini eee nalelaka na Nzambe ee Eli Eli lama saba
tani, lokola Yesu na ngomba ya golgota eee Nzambe po nini yo
otiki nga eee
Bomengo po nini ee na tunaka aa na maman, est ce que babota
nga po na niokamaka, aaa ngai nalembi bo pauvreté eee
Bomengo po nini ee na tunaka aa na maman, est ce que babota
nga po na niokamaka, aaa ngai nalembi bo pauvreté eee
Bomego po nini ee okoma koleka ngai na mosika, na sala yo na
nini ee nzoka nayebi que mobola pe azwaka, po nini ngai te
eeee
Bomego po nini ee okoma koleka ngai na mosika, na sala yo
nini ee nzoka nayebi que mobola pe azwaka, po na nini ngai
te eeee
aaaaaaaaaaaah
Bomengo na sala yo nini aaa, naluka yo na ba boulot, na mo
mbongo pe na losambo, yeba ba kati ngai maboko te eee
mongongo pe ezali ya Nzambe eeee
Bomengo ozala ata benja, na yemba yo na loyembo, lokola
Wendo ayembaka Marie Louisa, Kiabukuta ayembaka Babi ii,
mbambula ya Koffi Acraaaaame eee.
Bomengo ozala ata benja, na yemba yo na loyembo, lokola
Wendo ayemba Marie Louisa, Kiabukuta ayemba Babi ii,
mbambula ya Koffi papa toooop eee.
Nsango ya babia bakobelela na monde entier ahaha
Nzambe yoka kolela oyo ya bana na yo ooo aaah mama aaa
kotika te Alice baba amona se pasi iii
aaah mama aaa
Yo moko osala biso Nzambe yaka kotala biso aa ah aa
Oooo kotika te le vieux Manzekou amona ba pasiii aah mama aa
Ehh Nzambe yoka kolela oyo ya François Baniota aah mama ee
Nzambe yoka ata kolela oyo ya Lebou Kabuya aa mama eee
Losambo na ngai bakobele na monde entier aa mama aaeee
Bomengo atandele, aa maman aaeee (x2)
Toute Roba mwana londre papa na ...
Tokotika Izé bola amona se pasi
Yo moko osala biso Nzambe yaka kotala biso aa ah aa
Kotika te quartier latin bazanga.
Eeee Nzambe yoka kolela oyo ya papa na Rocky iii
Nzambe yoka kolela oyo ya bana babola eeeehh
Losambo na ngai nakobelela na monde entier eee
Bomengo atandele, aa maman aaeee (x2)


text:
Le blog représente toutes les personnes que j'aime et toute mes passion
obsessions2009, Posté le mercredi 01 juillet 2009 11:07
Ceci est le pourcentage de mon cœur,
que je t'offre,avec le plus grand plaisir.
Car c'est le pourcentage,
de mon amitié.ma sympathie , mon affection,ma confiance
pour toi,envoie sa pour les amis fidèle honnête
_8888____888888___888888___88____8__
88888___88888888_88888888_8888__8___
__888___888__888_888__888__88__8____
__888___888__888_888__888_____8_____
__888___888__888_888__888____8__88__
__888___88888888_88888888___8__8888_
8888888__888888___888888___8____88__
♥~♥~♥~♥~♥~♥~♥~♥~♥~♥~♥~♥~♥~♥~♥~♥~♥~♥~♥~♥~♥~♥~♥~♥~♥~♥
(¯`-.-?¯)___`-.,(¯`-.-?¯)__-_`-.,(¯`-.-?¯)__-_`-.,(¯`-.-?¯)__-`-.,(¯`-.-?¯)
(¯`-.-?¯)-?____(¯`-.-?¯)-?___-_(¯`-.-?¯)-?___-_(¯`-.-?¯)-?___-(¯`-.-?¯)-?
`-.Je te____fais____ `-.de grOs___`-.,.bisOus___-.,.Amitié ..
,(¯`-.-?¯)___`-.,(¯`-.-?¯)___`-.,(¯`-.-?¯)__-_`-.,(¯`-.-?¯)__-`-.,(¯`-.-?¯)
(¯`-.-?¯)-?____(¯`-.-?¯)-?___-_(¯`-.-?¯)-?___-_(¯`-.-?¯)-?___-(¯`-.-?¯)-?
_________________________________________ZZZZZZZZZZZ__ZZ__ZZ
______ZZ__________________________________ZZZZZZZZZZZ__ZZ___Z
___ZZ_ZZZ______ZZZ_________________________ZZZZZZZZZZZ__ZZ___Z
____ZZZZZZ_______ZZ________________________ZZZZZZZZZZZ___ZZ___Z
_______ZZ_________ZZ________________________ZZZZZZZZZZZ___ZZ__Z
______ZZZZZ________ZZ__________________________ZZZZZZZZZ___ZZ__Z
______ZZZZZZZZ______ZZ___________________________ZZZZZZZ____Z__Z
______ZZZZZZZZZZ_____ZZ___________________________ZZZZZZZ___ZZ_Z
_______ZZZ__ZZZZZZ____ZZ__________________________ZZZZZZZ___ZZ_Z
________ZZ__ZZ_ZZZZ____ZZ_________________________ZZZZZZZ___ZZ_Z
_________ZZ__ZZ___ZZ___ZZ_______________________ZZZZZZZZZ___ZZ_Z
__________ZZ_______ZZ___Z______________________ZZZZZZZZZZ___ZZ_Z
____________ZZZ____ZZ___Z_____________________ZZZZZZZZZZZ___ZZ_Z
_______________ZZZZZZ________________________ZZZZZZZZZZZZ___ZZ_Z
____________________________________________ZZZZZZZZZZZZZ___ZZ_Z
__________________________________________ZZZZZZZZZZZZZZZ__ZZZ_Z
______________________________ZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZ__ZZZ_Z
____________________________ZZZZZZ_ZZZ___ZZZZZZZZZZZZZZZZ__ZZZ_Z
___________________________ZZZZZZZZZ_ZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZ__ZZZ_Z
______________________________ZZZ____ZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZ__ZZZ_Z
________________________________ZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZ_Z__ZZZ_Z
________________________Z________ZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZ_Z__ZZZ_Z
_______________________Z__________ZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZ_Z__ZZZ_Z
_______________________Z____________ZZZZZZZZZZZZZZZZZZZ_Z__ZZZ_Z
_______________________Z___________ZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZ_Z__ZZZ_Z
_________________ZZ____Z__________ZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZ_Z__ZZZ_Z
___________________ZZZZ_________ZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZ_Z__ZZZ_Z
_____ZZ________________________ZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZ_Z__ZZZ_Z
______ZZZ___________________ZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZ_Z__ZZZ_Z
_______ZZZ________________ZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZ_Z__ZZZ_Z
________ZZZZZZZZZZZ_____ZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZ_Z__ZZZ_Z
__________ZZZZZZZ____ZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZ_Z__ZZZZ
_____________ZZZ___ZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZ___ZZZZ
_______________ZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZ___ZZZZ
____________ZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZ_ZZZZZZZ____ZZZZ
_________ZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZ___ZZZZZ
________ZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZ___Z_ZZZZ
_______ZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZ_ZZZZZZZZ___Z_ZZZZ
______ZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZ___Z_ZZZZ
_Z____ZZZZZZZZZZZ__ZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZ__Z__ZZZZ
__Z__ZZZZZZZZZZZZ__ZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZ_ZZZZZZZZZZZZ__Z_ZZZZZ
___Z_ZZZZZZZZZZZ____ZZZZZZZZZZZZZZZZZZ___ZZZZZZZZZZZZZ__Z_ZZZZZZ
____Z_ZZZZZZZZZZ____ZZZZZZZZZZZZZZZZ__ZZZZZZZZZZZZZZZ___Z_ZZZZZZ
____Z__ZZZZZZZZ______ZZZZZZZZZZZZZ__ZZZZZZZZZZZZZZZZZ___Z_ZZZZZZ
_____Z_ZZZZZ_ZZ______ZZZZZZZZZZZZZ_ZZZZZZZZZZZZZZZZZZ__Z__ZZZZZZ
_____Z_ZZZZZ_ZZ______ZZZZZZZZZZZZ_ZZZZZZZZZZZZZZZZZZ___Z__ZZZZZZ
______ZZZZZZ_Z_______ZZZZZZZZZZZZ_ZZZZZZZZZZZZZZZZZZ___Z__ZZZZZzz
_______ZZZZZ_________ZZZZZZZZZZZZ_ZZZZZZZZZZZZZZZZZZ___Z__ZZZZZZZ
_______ZZZ_Z__________ZZZZZZZZZZZ_ZZZZZZZZZZZZZZZZZZ___Z___ZZZZZZ
_______ZZZ_______________ZZZZZZZ__ZZZZZZZZZZZZZZZZZ___Z___ZZZZZZZ
______ZZZZ________________ZZZZZ__ZZZZZZZZZZZZZZZZZZton amie
bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisoubisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisou bisous


text:
Frida Kahlo
Frida Kahlo ( [ˈfɾiða ˈkalo]; 6 yúli 1907 - 13 yúli 1954) azalaka mopakoli ya Mexiko.
Mayé azala[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Abótama na Coyoacán o mokolo ya 6 yúli 1907. Kombo nayé ya mbótama ezalaka Magdalena Frieda[1] Carmen Kahlo Calderón.
Maye asala[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Bowéyi[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Akúfaka na mokolo ya 10 mái 1849 na Coyoacán na Mexiko.
- Frida Kahlo (self portrait).jpg
- Suicide of Dorothy Hale.jpg
O Libanda ya áwa[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Mitúya ya miké[kokoma | kobɔngisa mosólo]
- ↑ Frieda ezalí nkómbó lialemani. Eyébisí ntína kímyá. Kahlo asundolakí "e" na nkómbó nayé o 1935. Tálá Frida biography (archive)


text:
"Tabu fatu,tangu ozo lekaleka na voiture na yo ya chère tiaka pe Liputa na coffre, po ofini kaka ba é ba kufa malili ya bolingo. Maitre Giles l'initiateur, le pacificateur Vital Kaméré,le maitre Christophe muzugu,oh! Soulétani Souleymane transport en commun, Eric Kalume..."
BoLingo neti oxygène esi Ekoti Ngai motéma moyen te nga boya cheri eeee ezo pésa Pasi eLoko ekoki kokaboLa mosuni ya Moto na mposo be liwa
Mé bolingo ekomi kokabola ya ngai nzoto tabu kolinga yo il falait oti ka ngai na silissa tableau yango bolingo étikali inachevé .(frédi et djodjo Mbayo)
Entre ngai na yo kolinga nde ezalaki kulutu sima na yango Koyina nde ebotami (le vieux
didas pébé)Bolingo incolore inodore mpe olypide ezwaka forme selon récipient. Tabu fatu.
Meka bebe meka kolakisa ngai ba facette caché tabu po un jour bolingo nazala assuré hypocrisie ezali synonyme ya lâcheté (annie kabwele) Eloba ba kulutu uta kala na mokili pourquoi lelo pourquoi na komi ko naviguer na molili(fatu)koleka Titanic liboso ya iceberg .
Naya ko heurter yango sima na zala coulé(djo malandaa) bakoma na ba livres etikala éternellement. Ah lelo , lelo na komi déprimé névrose mpe malaise likolo'ya ba souffrances ya love na koki o vire te na préféré na ngai na sala euthanasie.
apres liwa yo koyébe ke na lingaki yo aaa bebe tabu fatu(karine Tshitenge)(miclair bosiko) (mimi Tshikeva) (beti yaouh) (ma lolo natasha kiténgé) Bolingo vraiment soki ezalaki arithmétique addition multiplication na ngo y'otié wapié yo oponi se division bolingo yo okeyi na yo na tikalina ba soucis na motéma na ngai
horizon massamba chabani record guigui bokolé mimi toga love ezalaki neti roman ya Shakespeare yokomisaki yango lokola ya Daniel deforet .
Na tikali isolé lokola robinson crusoé na ile na makila na miso nani ayoka kolela na ngai lalalaaa to zalaki bras dessus bras dessous na ba resto na ba fete partout lelo oyo tabu y'okeyi na yo banza ata likabo moko ya malonga na sala pona yo .
"François Babadi Muluba, l'international mbayu Sylla, François Muteba, soeur Thethe therese le péroquet, dede moniato top crédibilité,le vieux Martin Fally Lukimbuf ya françis Kalumbo solution,le PDG Bob Mugnake,Christian Imagny l'homme a battre, Angery Gambio, mon général Daniel. Ba yinaka djo kis te inh!"
Ale a ba mere bo bimisa maputa bo zipika ba pere, Nguli zipita pé papa Liputa a bina olai
Maloba tabu ayébisaki ngai soki ezalaki makoma mbele ekomama ngai na nzoto na lakisa yé po akanisa peut être ako changer idée tabu fatu tabu fatu .Tabu fatu maman na copréssor marie france tala koko Mbaki na ngai aké! yo okomona moto na na santé mediocre koleka mboka oyo eza na bitumba tabu fatu tabu fatu (kayé chez temba) na lingi yo olingi te nazo linga kaka ti mokolo oko linga ngai na sepela lokola baye balingamaka nalinga na nga nazala ata moto ya suka .
na kufa na ngai bolingo ebembe na ngai elumba soli ya bolingo na mema sango na yo na kunda na contaminé bawa bolingo na ngai bolingo ya cheri .tabu fatu bolingo na ngai bolingo na yo maman copréssor bolingo na ngai bolingo na yo (monsieur le maire hugues bolodélé)Tabu Fatu na lingaka toujours ozala pembeni na ngai. Lokola bolingo ya mama elona na kitambala. Mosika na yo mawa eleki souffrance na ebele, pinzoli eleki molayi ya cravate.tabu.
Paroles de chansons de Fally Ipupa
Sélection des chansons du moment


text:
Paroles de Recto verso
Tongo etani
Boyebisa ye
Nakowa pona ye
Le grand Saoudien
Na sauce bakotiaka feuille de laurier
Basusu bakobakisaka cube Maggi
Kasi na bolingo batiaka nini?
Po na convaincre motema ya Adam Bombole
Na mériter pardon nazala libéré
Ekomeli ngai soni mingi eh
Kotanga kombo ya moto alingi ngai te
Raison nini na inventer
Na mériter pardon nazala acquitté
Bolingo elekaki ndelo yango e provoquer innondation
Soki tosalaki ngele, mbele tokomaki na situation oyo te
Bolingo ezalaki na recto ekomi na verso naye zoba iih
Naye zoba maman, Humm... naye zoba
Oye kotonga immeuble ya ba souçis o kati ya motema na nga
Et pourtant na horloge ya motema tozalaki nanu na minuit y'oboyi nga
Na culture africaine, koboya mutu na butu ezali mabe Adam Bombole
Tala nakomi lokola moto ayaki kosala intérim na motema na yo
Wapi thermomètre ya bolingo po y'otanga degré na nga?
Nakomi lokola moto ayaki kosala pique-nique na kita ya motema na yo
Na déontologie ya ba amoureux égoisme ezali permis
Po nzoto ezangi pièce de rechange
Moyen ya kosala révision ya motema ya moto ikele ve
Bolingo ya porcelaine y'opesi ngai ezali bolingo ya risque ngo
Une fois par terre Adam Bombole, nde epasuki
Bolingo ya talatala, y'okabeli nga ezali bolingo ya risque
Une fois par terre, le grand Saoudien, nde epasuki
Nazala ata petit poucet na retrouver nzela y'okeyi
Avant que tongo etana, ekoma trop tard, Adam Bombole
Tshouba, bakulaka bakulutu boyok'oyo ya ngai
Oyo ezali champagne. Soki ezangi na feti, mawa trop!
Eh nakosenga se na ba écrivains
Basala photo-romans ya bolingo ya Adam Bombole
Bato ya mokili batanga na esengo
Baye bakoya na sima, etikala se l'histoire na bolingo
Adam Bombole azali lokola Moise abikisaka bana Israel
Abeta... na kati ya mayi mayi makabuani
Eh nakosenga se na ba écrivains
Basala photo-romans ya bolingo ya Adam Bombole
Bato ya mokili batanga na esengo
Baye bakoya na sima, etikala se lísitwále na bolingo


text:
Bobongoli na shimi
Bobongoli na shimi ezali bobongwami ya bisimbamaka. Na tango ya bobongoli esalamaka, bizali ya shimi lokola atomi, iyoni to molekili ebongwamaka. Biloko oyo ezalaki na ebandeli, babengaka yango bibongolana. Biloko oyo esalamaka, babengaka yango : bisalami. Uta na tango ya bakoko na biso na Kemet, eyebanaki ete : nyonso ebongwamaka, eloko moko te ebungaka. yango nde na shimi, tobengaka : mobeko ya bobateli bisimbamaka.
Babobongolani na shimi etindaka esimbamaka (matière) ébongwama motindo na yango ya shimi.


text:
- Super User
- Evang.
Bana nkole
Na 1921, sima ya bo kangami ya Papa Simon Kimbangu, baye balandaki ye, mingi kati na bango, bakendaki na rélégation na ba mboka misika. Ye moko Papa Simon Kimbangu ba colons belges ba memaka ye na Elisabethville oyo lelo ebengami Lubumbashi. Basusu ba bakendaki na mboka lokola Lowa na province orientale, lelo ebengami Tshopo. Ndenge biso banso toyebi, na mokolo mua le 12 octobre 1951, Papa Simon Kimbangu atikaki mokili pona kolata Nzoto ya Molimo nde tobengi, liwa . Banda tango wana, mingi baye balandaki ye, ba kabuanaki na biteni mibale lokola ndenge ezalaki na bokangami na ye na 1921: -Bayike balongalaki elikya na bango ete Papa Simon kimbangu ayaki kobikisa biso bana ya Kongo pe poso moindo. Bakomaki kosambela to pe bakotaki na mangomba misusu. -Basusu batelemaki na kondima na bango ete ata ko Papa Simon Kimbangu akabuani na bango na bonzoto, kasi na molimo azali tango inso kobundela bango po babima na bowumbu ya colonisation. Bango nde baye l’Etat colonial belge akangaki pe amemaki mosika na ba mboka na bango. Ezalaki na motango ya 150.000 bato ba bengamaki ba kakangami to pe ba rélégués oyo l’Etat colonial belge atindaki bipayi na bipayi lokola na Boma, Tshiela, Mbanza Ngungu Kasi pe mingi bakendaki mosika na mboka ndakisa : Kasai, Equateur, Province Orientale, Kivu pe bongo… Papa Simon Kimbangu, azalaki komonana na bakangami mingi, bipayi inso bazalki. Kasi, baye bakendaki na mboka ya Lowa nde bazuaki ngolu ya kofanda na ye kobanda mokolo mua le 29 juillet 1952 ti le 05 août 1952. A mimonisaki na elongi mosusu pe kombo ya Joseph Ntumba pamba te asilaki kotika mokili na bo nzoto na le 12 octobre 1951 ndenge banso toyebi. Pona nini tokolobela kaka Lowa kasi ba mboka misusu te ? Eyano ezali ete, pamba te, kuna nde Papa Simon Kimbangu akendaki kozua mokanda na ye mindele ba mobotolaka na 1921 pe ba bombaka yango mosika. Na yango, azuaka bilenge basi zomi na mibale(12) amemaka na mboka Ongoka na province ya Maniema pona bozui mokanda ena ebombamaka na sanduku epai ya l’Etat colonial belge. Kati na bilenge basi ena, tokotanga ndakisa mama Elisabeth Nkenge, mama Cathérine Diamoneka pe pe mama Christine Matondo, baye basalaki témoignages na tina likambo monene ya bosekui ya Papa Simon Kimbangu. Kuna nde epai Papa Simon Kimbangu ayebisaki bango été bozali kokamua na ntina na biloko mindele basala lokola ba avions, mituka, ba trains ?... Biloko wana ezali ya biso. Tata Nzambe apesa bango seulement un quart ya mayele. Kasi biso, tozali na trois quart. Tango ekokoka maye manso makomonana.
Mama Cathérine Diamoneka Mama Rachelle Maleka Mama Elisabeth Nkenge


text:
Pandemia
Pandemia ezalí maladie moko e zuwaka bato chaque periode ekangisi ba mbula dzomi na dzomi pe oyo e contaminaka bato noki penza na ba mboka pe ba region mingi ya mokili mobimba. Ba signe to symptom ya pandemia ezalíi ka mwa ndenge moko na maladie ya ordinaire ya mbula na mbula, kasi ba singe ya pandemie eleki makasi.
Etápe
Pandemia e bandi ndenge nini[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Ba virus to microbe e bongwanaka tango nioso, pe e pesaka ba complication ya sika. Pandemie e tindamaka tango virus ya sika e monani pe e bongwani mingi na ba virus ya liboso pe e kangi bato ya lotango moke oyo ba zali na immunité (to protection naturelle) contre yango. Oyo e ko pesa yango nzela e zuwama noki pe mosika, tango n’koto na n’koto ya bato ba zuwi yango. Virus moko ya sika oyo e pesaka pandemie e koki ko botama soki virus oyo e pesaka grippe na bato e sangani na virus oyo e pesaka grippe na ba niama, na ndakisa ya virus ya gilípi ya ndɛkɛ.
Pandemia[kokoma | kobɔngisa mosólo]
- Na siècle to ba mbula kama oyo e eleki, pandemie e zuwamaki mbala misato.
- Ekoki ko zuwama tango ni tango na kati ya mobu.
- Ekoki ko zuwa pene na 25 pour cent ya la population.
- Ezali bokono makasi to grave po na bato nioso.
- Bato ya mbula ni mbula bakoki kozuwa bokono makasi.
- Vaccin ya malonga pe makasi ekoki kozuwama te soki tina ya virus wana e yebani naeno te. Po na yango, na mikolo ya liboso ya pandemie, vaccin e ko zuwama te.
- Antivirus to kisi contre virus e zala ko bombama na ba stock po e salama na ndenge malonga kolanda ndenge pendemie ya grippe e zuwami pe e se developé.
Ba chance ya Pandemia ezali boni?[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Na siècle to ba mbula kama oyo eleki, pandemie e zuwamaki mbala misato (tala na se). Ba nganga mayele ba lobi ete pandemie ya sika ezali na nzela, ekoki koyaka noki, kasi bakoki ko yebisa exactement tango nini te. Ba chance ya Pandemia koyaka na Kongó ezali boni?
Organisation Mondiale de la Santé ezali tango nioso koluka po na ba signe ya liboso ya pandemia po ba zuwa mikano malonga po na ko ralentir to pe ko kangisa yango. Soki pandemie ya grippe e bandi na Erópa, yango e koki ko koma na Ingɛlɛ́tɛlɛ. Pe e kozuwa ba mposo mike kaka po e zuwama na mboka nioso.
Ba Pandemia ya ba mbula kama oyo eleki[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Gilípi ya Espania[kokoma | kobɔngisa mosólo]
- Mbula: 1918-1919
- Ngɛngɛ: A/H1N1
- Lotango ya bato ba kufaki: 20-50 million (molongo mobimba), 250,000 (na Ingɛlɛ́tɛlɛ).
- Ba mbula ya bato ba kufaki mingi: Bato bilenge pe makasi (mbula 20 te 50).
Gilípi ya Azía[kokoma | kobɔngisa mosólo]
- Mbula: 1957-1958
- Ngɛngɛ: A/H2N2
- Lotango ya bato ba kufaki: 1 million (molongo mobimba), 33,000 (na Ingɛlɛ́tɛlɛ).
- Ba mbula ya bato ba kufaki mingi: Bana mike penza pe bato mibange penza.
Gilípi ya Hong Kong[kokoma | kobɔngisa mosólo]
- Mbula: 1968-1969
- Ngɛngɛ: A/H3N2
- Lotango ya bato ba kufaki: 1.4 million (molongo mobimba) 30,000 (Ingɛlɛ́tɛlɛ mpé Ekólo Wali).
- Ba mbula ya bato ba kufaki mingi: Mibange penza pe bato oyo ba zalaki deja na makono misusu.
Gilípi ya Rusí[kokoma | kobɔngisa mosólo]
- Mbula: 1977-1978
- Ngɛngɛ: A/H1N1
- Lotango ya bato ba kufaki: 700 000 (molongo mobimba).
Gilípi ya Mexiko[kokoma | kobɔngisa mosólo]
- Mbula: 2009–2010
- Ngɛngɛ: A/H1N1


text:
Paroles de Calvaire
KOFFI OLIMIDE – calvaire
Somo eh, bolingo eh, ebotaka mawa
i lov u baby.
Oh, cette fois ci ngai naye epai na yo,
oyebisa nga soki vraiment na motema na yo olingaka jean
jacques Mutuale.
(Soki vraiment olingaka na motema)
Kosaka nga ata kokosa ke olingaka nga,
ne fût ce que ata un jour,
ce sera vraiment le plus beau jour de ma vie.
Souci enokisi mvula na motema na ngai,
maloba ya kamul inter buldozer
ekozala parapluie na memoire ya romainLokwa Ikondo.
Oh oh, Jean Jacqques Mutuale
tu parais comme un prince charmant,
soki nga na s'approcher pembeni na yo
na vivaka printemps avec prolongation.
Oh, Oh, ngay
Yo negligé nga, je suis perdu,
nazali awa sans espoir,
traumatisme carnivore te
kasi eliaka nzoto ya moto aimé, Ambassadeur Vote Singa
supérieur.
hum décision finale ya vie ya moto
se na maboko ya Nzambe,
kasi pona libala na yo,
na kosenga na Nzambe
amour na yo ezala se nga.
bolingo na yo epai na nga,
lokola likasa na nzete,
mopepe eye makasi ekweyisi likasa
nani akokoka lisusu kozongisa bolingo yango.
Nakokamwa, na bolingo,
yuma azalaka te, yankee pe azalaka te,
amara osilisi nga lolendo na nzoto,
motema na ngai ekomi fragile koleka kutu tympan ya ba bebe.
Ndenge nini na mokili,
moto alingaka akobongwana assassin na yo,
bolingo eza bowumbu, kotonda na yo appétit ya moto oyo
olingaka, Vote Singa Ambassadeur, freddy Kwanza, Egide
bimabima
Réfrain:
Mama miya, amara boni osali nga nko,
tango ekokaki te okati no amour,
amara na nga top model,
moto azokufa bino bokanisi azo kosa,
amara ya bolingo no e souler nga eh,
koboya te, aa, nakolinga na nga yo eh, eh
Tika nga te ah sentiment na nga yo eh
Tango nga nalelaka eh, Vote Singa oza wapi eh,
(réf)
Mosika na yo, quel Calvaire,
pembeni na yo paradis,
na linga Egide bimabima, Freddy Kwanza benga amara
(réf)
Love yo moko olobaki oza misapi
nga lindanda
beta beta beta nga
(réf)


text:
Ovanda na ngwende na Yo pona seko...
Umela mosanto
Ebongo biso tosopa masanjoli na makol'oyo ya Yo
Nzamb'oyo awumelaka seko
Te Savoir sur Le TRÔNE me rassure Seigneur...
Bisika Molayi na nga esuki omatisa nga na Mapeka Yaya.
Naza Leki ya Mokonzi, Naza Leki ya Nkosi, Yesu aza Yaya na nga
Eza Malamu kozala na Yaya oyo Avandi na Ngwende Likolo koleka ba ngwende nionso.
Nga Mosantu naza ko dondwa elongo na Yesu
Yaya ô vandi na kiti ya bokonzi na yo eh
Yaya o vandi na kiti ya bokonzi na yo eh
Yaya eh
Yaya ovanda mpo to pema te oh
Yaya ovandi mpo to pema te oh
Sélection des chansons du moment


text:
Lipulutugɛ́si
Lipulutugɛ́si tǒ liputrugɛ́shi (português) ezalí lokótá na bato ya Pulutugal. Elobamaka o na eténi ya Brazil, Olivença (Espania), Kébeki mpé bisé ebelé ya Afríka lokóla Angola, Mozambiki, Gine-Bisau, Gine-Ekwatorial, Santu Tome mpé Príncipe mpé Cap-Vert (PALOP = Paises Africanos de Língua Oficial Portuguesa = esé ya Afríka ya lokó†á ya letá liputrugɛ́shi; millioni 16). Elobamaka o na bisé ebelé ya Azía lokóla Makau (Sína), India (Goa, Daman, Diu) mpé Timor ya monyɛlɛ.
Lokótá ya letá[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Liputrugɛ́shi ezalí Lokótá ya letá na:


text:
OYO EZALI EYANO NA BISO NA DISIKULU YA MUTU OYO AMIBENGI « JOSEPH KABILA » LIBOSO YA BANTOMA YA MBOKA NA DATE YA 14/12/2015:
BILIAKI BANGO BIKOKI ! TANGO YA KOSAKANA ESILI ! TOBOYI DIALOGUE NA BA OCCUPANTS, TOBOYI MAPONAMI YA LOKUTA, TOBOYI BOKATI YA BA PROVINCES YA SIKA OYO ELENGELAMI NA BA OCCUPANTS PONA KO LENDISA PE KOWUMISA OCCUPATION YA MBOKA NA BISO, TOLINGI BOBOMI YA BANA KONGO ESILA, TOLINGI BOSAMBOLI YA BANA KONGO ESILA, NGONGA EBELEMI TOKOTA NA NZELA OYO EKOLONGOLA MBOKA NA BISO NA MABOKO YA BAPAYA, OYO EKOKOTISA KIMIA NA STABILITE NA KATI YA MBOKA, NZELA YANGO EZALI SE MOKO, OYO YA BOZONGISI YA BOKONZI YA BA CHEFS COUTUMIERS NA MOTU YA MBOKA.
MOTAMBU YA BA MPUKU : LOKOLA « KABILA » ALINGI TOSALA DIALOGUE PONA KOLUKA NZELA YA KOBIMELA NA NKOKOSO YA MAPONAMI NA NDENGE YA AUTHENTICITE, BISO PE TONDIMI, PO NZELA TOLINGI TOKOTA EZALI NZELA OYO EKOZONGISA BOKOKO NA EKAMBELI YA MBOKA, OYO TOBENGI « REHABILITATION DU POUVOIR COUTUMIER », OYO COLONISATION EBOTOLAKI BAKOKO NA BISO NA LOMA. NA NZELA WANA, « KABILA » YE MOKO AMIKANGI NA MOTAMBU OYO YE MOKO ALUKAKI, SINGA OYO YE MOKO APESAKI BISO YANGO KAKA EKOKANGA YE NA KINGO PE EKOSUKISA AVENTURE NA YE NA KATI YA MBOKA NA BISO. NA LIBAKU WANA, TOKO PROFITER PONA KOBONGOLA R.D CONGO PONA KOZONGISA KOMBO NA YE YA LOKUMU ZAÏRE, TOKOTIKELA BA OCCUPANTS KOMBO NA BANGO YA R.D CONGO AFDL, BAKANGAMA N’ANGO PE EMEMA BANGO NA BOZINDO YA EBALE NA BISO ZAÏRE, ESIKA BAKOKENDE KOKUTANA NA BAYE NIONSO OYO BAMOTINDAKI.
OPERATION TUMBA ZAMBA, BAMPUKU BABIMA, BANIOKA BAKIMA, TABLE RASE PONA MBOTAMA YA KONGO YA SIKA, ZAMBA YA SIKA, MBOKA YA SIKA.
OPERATION KABOLA MAYI NA MAFUTA, MAYI EPAYI, MAFUTA EPAYI, MOTO NA MOTO NA MBOKA NA YE. TOBANDA SOULEVEMENT POPULAIRE OYO EZANGA MINDUKI, TOLUKA KOYEBA NANI AZALI NANI NA KONDIMA PE KOTATOLA IDENTITE NA BISO YA SIKA YA KI CONGOLO-ZAÏROIS PONA KOTIA BA OCCUPANTS PEMBENI PE KOBIMISA BANGO NA MBOKA NA BISO.
Na suka ya mibu ’70, eleko tozalaki na Paris pona koyekola na lisungi ya ba bourses ya mboka France, tozalaki pe kozua tango ya kokanisa ndenge ya bokitani na biso na bokambi ya mboka soki Mobutu alongwe, na tango ya lisano yakoyeba ba roles nini ebongaki na biso soki tozui libaku ya tokota na mbulamatari ya mboka, baninga nionso bazalaki komipesa bibonga ya ki ministre, esika bango nionso bazalaki kopesa ngai ebonga ya president too ya premier ministre. Ezalaki mbala liboso pe ya suka te likambo ya lolenge wana ekomela ngai na kati ya bomoyi na ngai, namesana na yango, yango ekomelaka ngai soki nazali na kati ya mangomba moko songolo, ezala epayi ya biso na biso bayindo to pe na ba mindele, soki ekomi tango ya kopona mokambi, atako ezali likanisi na ngai te, batu bakolinga kaka batia ngai liboso na bango, yango wana namitunaka tango inso soki ezali etinda na ngai te oyo nayelaki na mokili ya kokonza mboka na biso. Ngayi na se ya motema na ngai namiyebaka ete mayele na ngai ekokaki kosunga mboka mokolo moko boye, kasi lokola nazalaki na ngenge ya ba sciences, eleko wana nazalaki kokanisa ete lisungi na ngai na tina ya mboka ekoyela kaka na nzela ya mosala na ngai ya bolukiluki pe bokeli biloko oyo ekoki kotombola mboka. Ewumelaki te, na kati ya ba mibu ‘80, sima ya ba experiences na ngai ya ebandeli na mosala ya ingenieur na kati ya bakompani minene ya France, lokola oyo babengi « plafond de verre » ekomaki kopusana, nayokaki posa ya kobanda komilengele pona kozonga na mboka pe ya kolengela projet na ngai na pona kotambwisa mboka soki epesameli ngai ya kozala na motu ya mboka. Kaka na eleko wana, likanisi mosusu eyelaki ngai na motu, oyo ya kokela masini moko esalelaka mayele ya batu pona kosala na pete mosala moko oyo batu basalaka na kokoso. Wuta eleko wana, nayebaki ete na kati na ngai nazalaki molukiluki, nayebaki ete soki nakosalela mboka, ekozala kaka na nzela wana, yango etindaki ngai natia makanisi ya politiki pembeni pona mua tango molayi. Na maye matali politiki, nazalaki komimona kaka lokola mosungi ya president moko songolo na maye asengeli kosala, namonaki ete po nakoma na ebonga ya president, ezalaki kaka soki bayi mboka basengi ngai kasi na likanisi na ngai moko nazalaki komimona candidat te.
Sima ya bozui likanisi wana, namipesaki na mosala ya bolukiluki pona kokela masini wana elongo na misala na ngai ya ingenieur na kati ya bakompani songolo, nakobaki na mosala yango kino suka ya mobu 1989 eleko nasilisaki masini wana, yango nde ezalaki ebandeli ya biye nionso nakelaki na nzela ya bolukiluki, yango nde epesaki ngai makoki ya kosala sima ya mibu 19 societe na ngai KS LUDOTIQUE oyo ezali lelo ya kokangama na mua tango pona bozangi misolo ya kotambwisa yango, oyo ekopesa ngayi makoki ya komibimisa na misu ya mokili mobimba pe koyebana na nzela ya biye nionso oyo nakelaki mibu miyike mokoka. Na tango oyo nionso nazalaki kolekisa na bolukiluki, na kati ya motema na ngai nazalaki koyoka neti mosala oyo batu bazalaki kolakela ngai na motu ya mboka ekoki kokokisama soki nayebani mokili mobimba na nzela ya ba inventions na ngayi, elingi koloba ete soki bayi mboka basepeli na boyebani na ngai, bakolinga nakoma mokonzi na bango. Yango wana tango namonaka batu lokola ba Sarkozy, Hollande to pe Markel oyo bazali batu ya generation na ngayi, nayokaka lokola nakokaki kozala n’esika na bango, yango wana pe nasutukelaka bango te. Kasi oyo nazalaki kokanisa te ekokoma ekomi lelo yambo ya boyebani na ngai, po lelo nazali na revelation ya kopesa bino oyo kosala ete bayi mboka bayeba kombo na ngai. Tango revelation eye eyelaki ngai, namonaki yango lokola ebandeli ya mission na ngai awa na mokili ya se na tina ya mboka too pe ebandeli ya eyano na maye nazalaki kokanisa tango inso. Ndenge biso nionso toyebi, mboka na biso ezali na likama ya occupation, lokola bolingo ya mboka etindaka ngai nasosola pona koluka nzela ya kobimisa mboka na biso na likama ena, pe koyeba nini tokosala sima ya bosikoli pona likama ya lolenge wana ekomela biso lisusu te, eyano eyelaki ngayi na mbalakaka, oyo ezali kotinda ngayi nakomela bino mokanda oyo.
Biso nionso toyebi ete wuta mboka na biso ezua lipanda, batu nionso oyo baleka na motu ya mboka bazalaki batu oyo bapaya batielaki biso pona kosalela ba interets ya ba mboka mipaya ndenge bango moko baloba yango na kati ya « charte ya impérialisme », esalemaka ndenge wana na mboka na biso pe na bamboka biyike ya Afrika. Lisitwale eteyaka biso ete Etat Indépendant du Congo ebandaki na lokuta ya Roi Léopold II liboso ya ba chefs coutumiers na ndenge abotolaki bokonzi na bango na loma. Na koyoka makanisi ya Muana Mboka BOKOMBA Kassa-Kassa na maye matali bozongisi ya kibokonzi na maboko ya ba chefs coutumiers, na mbalakaka bongo na ngayi efungwamaki pe nazuaki eyano na bososoli na ngai na maye oyo nazalaki koluka, nakomaki na kondima ete bolongoli na biso na buwumbu ya bapaya ekolekela na nzela ya « recours à l’authenticité », ete soki tozali kaka kokoba kolanda nzela oyo banoko batikelaki biso, tokokoka kokangwama na bowumbu te. Toyebaka ete mutu a manipilaka kaka oyo ye ayebi malamu, lokola bapaya bayebi bokoko na biso malamu te, bakokoka komanipile yango te, elingi koloba bakokoka komanipile biso te ndenge bazali kosala lelo. Kotala na sima nde ekopesa biso makoki ya kokende liboso, yango wana naye kopesa bino nzela oyo namoni ete tosengeli kolanda pona kobima na bowumbu ya bapaya.
Likanisi eyelaki ngai ezali ete pona bokambi ya mboka, collège ya ba chefs coutumiers ezua esika ya institution presidentielle ndenge toyebeli yango lelo na motu ya mboka. Pona kosala liste ya ba chefs coutumiers nionso ya Congo, tokotalela ba archives ya ba belges na maye matali eleko ya Etat Indépendant du Congo to pe ya Congo Belge. Ndenge nini college wana ekosalema ? Elingi koloba te ke ba chefs coutumiers bakoya bango nionso kovanda na Kinshasa pona kokota na collège wana, ba chefs coutumiers basengeli kovanda na ba chefferies na bango pembeni ya peuple na bango pona kosala misala na bango bamesana pe basengeli kosala, oyo ya koyangela peuple na bango pe ya kobongisa bobendani nionso ekoki kobima na kati na bango. Bokambi ya mboka esengeli na batu ya mayele pe ya bwania oyo bakoki kososola ndenge ya kokumba maye matali ntombwa, bokengi pe bosomi ya mboka, yango wana moko na moko ya ba chefs coutumiers bakopona na kati ya peuple na bango muana mboka moko ya mayele (mobali too muasi) oyo azali na ba capacites ya kokamba mboka pona kotinda ye na kati ya college wana po azala ntoma na ye. Boponi ya mutu wana ekosalema na ye moko chef coutumier elongo na batu ya bwania oyo bazingaka ye too pe ba chefs des villages ya chefferie na ye. Mutu oyo bakopona, kobakisa na ba competences na ye, esengeli azala muana mboka ya solo oyo abotami na tata pe mama oyo bazali bana mboka ya makila ndenge mosala ya president ekosenga. College ya ba chefs coutumiers ekozala lisanga oyo ekozala likolo ya mangomba ya politiki, ekosangisa ba ntoma ya ba tribus nionso ya mboka, yango nde ekobimisa mutu oyo akokamba mboka na lisungi ya ba ntoma nionso ya college. Pona kopona mutu oyo akozala na motu ya mboka, ba ntoma nionso ya ba chefs coutumiers bakosangana na bokutu esika mutu na mutu akomiyambola liboso ya ba membres nionso ya college, esika pe akosembola mabongisi ma ye na tina ya kokumbela mboka, na sima na yango maponami makosalema oyo ekobimisa mutu oyo akosimba ngwende ya bokonzi ya mboka na ntaka oyo ekopesamela ye na kati ya mobeko likonzi. Sima ya boponi Mokonzi ya mboka pe bobimisi ye na miso ya bayi mboka, ye nde akopona mokambi ya mbulamatari oyo akobimela na lisanga ya baye bakolonga na maponami ya bayi politiki oyo babengi « élections législatives », na sima na yango akopona elongo na premier ministre ba ministes nionso oyo bakokota na gouvernement. Na organisation oyo ya sika, bokambi ya mbulamatari ekozala mosala moko oyo ekozala likolo ya misala nionso moyi politiki akoki kosala na maye matali botambwisi ya mboka, elingi koloba maye matali ntombwa ya mboka. Pona kokoma premier ministre, esengeli te kozala na tata pe mama ozo bazali bana mboka ya makila, kaka nationalité congolaise nde esengeli na yango. Botala na se awa ba fonctions regaliennes oyo college ya ba chefs coutumiers na bokambemi ya Mokonzi ya mboka esengeli kosala pona kobatela kimia pe bosomi ya mboka :
- kosalela maye matali securite pe defense ya mboka. Mokonzi ya mboka azali mokonzi ya mapinga pe ya ba services nionso oyo esalaka pona bokengi ya mboka. Kokota na mapinga pe ba services ya secutirte ekozala yakofungwama kaka na bana mboka ya makila, ba chefs coutumiers nionso bakosengela kopesa motango ya batu oyo ekokatama na kati ya mobeko mokonzi pona kokota na mapinga ya mboka, yango nde ekosala ete mapinga mazala kaka ya batu ya ekolo moko songolo to mpakala te, kasi na bana mboka nionso. Bilenge nionso oyo bakolinga kokota na mapinga bakomiyambola pene ya chef coutumier na bango oyo okoyeba kopona oyo akotinda na kati ya mapinga na bokokisi ya quota na ye. Mokonzi ya mboka azali wana pona bozalisi pe bobateli ya bomoko ya mboka.
- kosalela maye matali bolengeli ya ba relations ya malamu na ba mboka mipaya na kotala interet superieur ya mboka pe ya peuple congolais. Mokonzi ya mboka akokumba maye matali diplomatie esika akopona mokambi na yango ministre ya mambi ma bapaya elongo na ba ntoma na ye liboso ya bakambi ya ba mboka mipaya, na tango wana gouvernement ekotikala na responsabilite na maye matali cooperation na gouvernements ya ba mboka mipaya. Ministre ya mambi ma bapaya na ba ntoma bakoki kobimela na college présidentiel too pe libanda.
- kosalela maye matali misolo ya mboka na nzela ya monnaie, Banque Nationale pe misala ya bokongoli mpaku pe bokaboli yango na ba services nionso ya boyangeli mboka, bakosala yango elongo na ministere ya misolo oyo ezali na role ya kolengela budget na tina ya kosunga misala ya botomboli mboka.
- kosalela maye matali gestion ya patrimoine ya mboka oyo na kati na yango tokotanga mayi, mabele pe makele na se ya mabele. Ezali mosala ya Mokonzi ya mboka, oyo azali ntoma ya yambo ya ba chefs coutumiers, ya ko negocier pe ko signer ba contrats nionso oyo etali exploitation ya nkita ya mabele na likolo pe ya se, oyo mbulamatari akolandela sima. Na niveau ya chefferie, chef coutumier azali mokambi ya maye matali gestion ya mabele esika makanda nionso oyo ezali na se ya bokonzi na ye ekobilaka, akoyangela maye matali botongi bandaku, bilanga, bokila pe bolobi mbisi, azali wana pona pe pona kokata bobendani nionso oyo ekoki kobima na kati ya bango,
- kosalela maye matali boyangeli ya population congolaise na maye matali recensement pe boyangeli ya ba donnees statistiques, kosalela maye matali mabongisi ya maponami nionso oyo etali mambi ma politiki ya mboka. Na maye matali identification ya batu, esengeli toyeba ko securiser ba identite na biso pona eyibamaka lisusu te, na ko enregistraka na mopanzi ya ba informations oyo basengaka o momesano ba kombo ya ba villages pe ba secteurs esika batu bawuta elongo na kombo ya makanda mibale oyo mutu na mutu azali ko appartenir na matalisi ya bokoko na biso ba Bantu, elingi koloba kanda ya mama pe ya tata. Na ko suggerer pe ete bakombo wana ya ba makanda na biso ekota na identite na biso na sima ya ba nom na post-nom, ndakisa ngai moko kombo na ngayi ekokoma KUETE Nza-Yazola’Mo Muana Kingoyi Wa Kindamba, epayi wapi Kingoyi ezali kolakisa kombo ya kanda ya tata na ngai, ebongo Kindamba nde kombo ya kanda ya mama, oyo ezali pe kanda na ngayi na bokoko na biso Bakongo oyo tolandaka matriarcat, ebongo yo, bakobenga yo nani ? Po na bayi mboka oyo bazua nationalité, soki bazali na ba systemes claniques lokola biso te, tokopona mention moko pona kozua esika ya ba kombo ya makanda. Bondimi ya bobengami ya sika ekopesa biso makoki ya koyebana o kati ya biso na biso, ya koyeba genealogie ya mutu nionso pe ya koyeba nani azali mowuta, yango ekopesa biso makoki ya koyeba nani azali moyibi ya identite, nani azali infiltre. Soki tembe ezali, chef coutumier akozala wana pona kokata likambo, soki te tokoleka na nzela ya test ADN. Codage pe numerisation ya ba donnees nionso ya ba identites ekopesa biso makoki ya kopesa moyi mboka nionso « numero d’identification nationale » oyo ekopesa biso makoki na lisungi ya informatique ya kobimisa na mbala moko « arbre genealogique » ya citoyen congolais nionso pe ya kotalisa nationalite pe ba origines na ye, yango nde ekobimisa biso na motambu ya ba nationalites douteuses.
Soki totie pembeni misala oyo esengeli na ye lokola « institution presidentielle », collège ya ba chefs coutumiers ekozua esika ya senat na misala nionso ezalaki kosala, yango nde ekobimisa biso pona libela na systeme oyo ba noko batikela biso pona totikala bawumbu na bango oyo ba controlaka na mosika. College ya ba chefs coutumiers na mosala na yango ya bokambi mboka ekozala kaka moko ya ba institutions ya Leta oyo ba chefs coutumiers bakozala na esika na nzela ya ba ntoma na bango, kasi bango moko bakozala na ndingisa ya koyingela na institution ata moko te ndakisa assemblee nationale to pe ba assemblees provinciales, ndenge moko na maye matali gouvernement ezala na niveau ya mboka, ya province to pe ya territoire. Ba chefs coutumiers basengeli kovanda na ba chefferies na bango epayi wapi bakoyangela ba populations na bango na misala na bango nionso oyo coutume epesa bango na lisungi ya gouvernement local na bango oyo ekozala prolongement ya presidence na niveau ya chefferie, oyo esika tokoki pe kokuta ba chefs des villages. Soki totiki presidence na collège ya ba chefs coutumiers, mosala ya mbulamatari ekozala ya kosala misala nionso oyo amesana kosala na tina ya ntombwa ya mboka, yango wana ezali na tina te tokundola yango awa. Kasi nakobeta sete na maye matali mambi ma biteyelo oyo ekoyikisa motango ya batu ya mayele oyo bakosala misala ya ndenge na ndenge, oyo basengeli kozala bayike pe ya qualité pona bakoma batambwisi ya ntombwa ya mboka. Toyebi ete mboka na biso etonda na nkita, ezala na se to pe likolo ya mabele, kasi toyebi pe ete tokokaki kozala na kimvuama mbala miyike koleka soki tozalaki na mayele ya kobongola ba matieres premieres na biso pona kokomisa yango ba produits finis oyo eyikisaka bomengo ya mboka. Yango wana, mosala ya gouvernement esengeli kotalela yambo ya yambo maye matali kobakisa mayele ya bayi mboka, oyo ezalaka bomengo eleki nionso na tina ya kotombola mboka, yango nde epesaka mpifo ya kokela ba mbuma ya makanisi pe ya kobalola ba matieres premières pona kokomisa yango nkita ya koteka na libanda ya mboka. Mbulamatari asengeli kotalela makasi mambi ma matali education, santé, recherche, biteyelo ya misala ya maboko, sport pe culture. Soki toleki wana, mbulamatari asengeli kosala nionso po oyo babengi ressource humaine ekoka kobika pe kosala na environnement too pe na climat moko ya malonga oyo elongobani pona kopesa ba mbuma ya kitoko koleka. Na kobakisa, ezali na tina ya ko beta sete na misala oyo tokolobela awa na se oyo esengeli kokota na kati ya mission ya mbulamatari :
- mbulamatari esengeli kosala angele na maye matali bokengi bua ressource humaine na mipanzi nionso ya bomoyi na yango, yango ekolekela na nzela ya bozongisi etat de droit oyo esekamaka likolo ya mibeko oyo eyebani na mutu nionso na kati ya systeme judiciaire ya malonga oyo ezalaka na mpifo ya ko kokengela makoki ma citoyen too pe ma mutu na tina ya kotelemisa cadre oyo ekosala ete mutu nionso akoka kobika too pe kosala na ba conditions elongobani na kati ya mboka na ye. Ekozala bongo soki police ya mboka eyebi mosala na ye malamu pe eyebi kotosa mibeko ya Leta pona kosunga justice na misala ya koluka bosolo pona kokata makambo na bosembo, police oyo eyebi kokengela batu na biloko na bango na etando nionso ya mboka, yango ekoleka pe na nzela ya bolengeli bwa systeme ya protection sociale pona kotia bokengi na misala pe bokolongonu bwa nzoto ya muana nionso ya mboka oyo ekotombola mabota nionso engembene na politiki ya demographie ya mboka.
- mbulamatari esengeli kolengela mambi ba bopanzi sango na polele pe kosalela politiki oyo eko favoriser bokeli pe botambwisi ya presse ya mitindo nionso, oyo ekozala na bosomi ya kopanza sango pe ko eduquer bayi mboka. Soki tolongoli ba moyens ya communication oyo eyebana, mbulamatari asengeli kosala nionso pona ko favoriser ntombwa ya ba technologies ya sika ya bopanzi sango pe ya communication na etando mobimba ya mboka na tina ya kozua muana mboka nionso esika ye avandi. Mbulamatari esengeli kotia makoki oyo ekosala ete muana mboka nionso akoka kozua education civique oyo ekolakisa ye ba droits na ba devoirs na ye liboso ya Leta, oyo ekolakisa ye mibeko asengeli kotosa na relation na ye na batu misusu ontei ya societe too pe na mosala, oyo ekokomisa ye citoyen responsable, na tina na yango mbulamatari esengeli pe kotia makoki na maye matali documentation.
- mbulamatari esengeli kosala nionso pona administration etambola malamu, na tina wana akotia makoki pona ezala kokumbana na batu bayebi mosala, pona kolongola ba antivaleurs nionso oyo ekoki kobebisa lokumu na yango, yango ekoleka na nzela ya bolengeli ya ba structures elongobani pona kopesa mateya ya malonga na basali ba ye, surtout na ba fonctionnaires ya likolo oyo basengeli ko kumba misala ya ndenge na ndenge ya Leta.
- Yambo te ressource humaine wana ekoma ya mingi pe ya malonga na ba domaines nionso ememaka ntombwa, mbulamatari asengheli kobanda na kosalela ressource humaine ezali deja disponible na mokolo ya lelo na kati ya mboka na biso, esika wapi tokomona ba artistes nionso lokola bayi miziki. Soki tolongoli nkita nionso etondisama na mboka na biso, miziki ezali bomengo ezanga motango oyo Nzambe apesa mboka na biso, miziki na biso oyo ekenda sango pe etombola lukumu ya mboka tii na ndenge bakoma kobenga yango « musique congolaise/zaïroise » lokola ndenge babengaka ba miziki misusu oyo toyebi, kasi mboka na biso ezuaka mbano ya boyebami wana te pona ko conquerir part na ye na marché international oyo elongobani pona miziki na biso, nionso wana kaka pona tozangi organisation pe promotion oyo elongobani. Ngonga ebelemi ya kotia exploitation ya miziki na biso na alima pona ebota mbuma ya malonga oyo ekokolisa nkita ya mboka pe ekosala ete ba artistes na biso bakoka kobika na ndenge elongobani. Soki totali bofungwami ya Chine na molongo elongo ya boyei ya ba marchés ya sika na nzela ya ba pays emergents, nionso wana ezali ba marchés ya minene oyo ezozela kaka miziki na biso ezua esika na kati na yango. Yango wana, ekozala malamu soki mbulamatari na biso ebandi politiki ya bitumba na maye matali marketing na kati ya mikili nionso ya molongo oyo akoki kosekamisa likolo ya ba diaspora na ye, yango nde ekosala ete miziki na biso ezala produit d’exportation oyo ekoki kobota ba devises ndenge ba matieres premieres nionso esalaka. Epayi ya ba artistes musiciens, na kopesa bango toli, batika komekola systeme ya ba mindele oyo ya nakomikotisaka mingi na ba carrières solos, po miziki na biso ezuaki ba meilleurs resultats na yango na nzela ya ba ensembles, bisika bokoko na biso ezalaki komonisama na kati ya ba harmonies vocales. Ekozala malamu soki ba hommes d’affaires bazui responsabilité ya ko constituer ba groupes autour ya quelques têtes d’affiches ndenge Verckys Kiamuangana Mateta asalaka na epoque na ye na ecurie VeVe too pe kotia misolo na ba infrastructures oyo ekopesa bibundeli ya malonga na balanga nzembo na biso pona bakoka kosala na ndenge elongobani, ekotikala na biso batu ya recherche tokela système ya diffusion pe ya distribution ya sika oyo ekopekisa piraterie.
Ndenge nalobaki likolo, premier ministre na ba ministres na ye bakowuta na lisanga ya mangomba oyo ezali na majorité na kati ya parlement pona kokokisa politiki oyo baponelaki bango. Na maye matali mangomba ya politiki, esengeli yango etika kozala ba sectes ekambemi na gourou moko songolo oyo ako imposer makanisi na ye epayi ya ba membres nionso oyo mingi bazalaka kaka ya ekolo moko. Esengeli ba partis politiques ekoma masanga ya bososoli oyo ekosangisa batu ya ndenge na ndenge oyo bakozala ba ntoma ya bikolo nionso ya mboka pona kosalela likanisi moko eyebani polele na tina ya botomboli mboka, oyo ekozala na ba sections na ba provinces nionso ya mboka. Pona kozala enregistré, mobeko mokonzi ekosenga na parti politique nionso ekokisa motango moko songolo ya ba membres.
Ezalaki wana, bandeko na ngai bana mboka, oyo nazalaki n’ango pona kotalisa bino. Nazali na tembe te ete projet ya ndenge wana ekosepelisa banguna na biso te, oyo bazali kosala nionso pona kobotola biso mboka, bakolinga ata moke te mboka na biso ekangwana na influence na bango, bakoluka ba nzela nionso pona kokweyisa projet oyo na lisungi ya ba collabos na bango, bana mboka oyo batiaka interet na bango likolo ya bolingo ya mboka. Nakolikia ete batu ya binzambi-nzambi bakomona mabe te na mabongisi wana pe bakoya kotiela yango tembe te, bango batu balobaka ete ba coutumes ezali misala ya Satana, bayebaka ete soki bokonzi ewutaka na Nzambe, balobelaka nde bokonzi ya ba rois na chefs coutumiers, ezali oyo ya baye bazuaka yango na kimoyibi too na loma te. Soki toponi nzela wana, presidence na biso ekosila kozala kikambo ya individu moko pona kokoma oyo ya batu bayike oyo bakozala bantoma ya bikolo nionso ya mboka, ekozala lokola na Vatican oyo esangisaka ba cardinaux ya bamboka nionso na bokambemi ya Papa oyo mokristu nionso akotosa lokola mokonzi na ye, ndenge moko pe na president na biso oyo akobima na bosangani ya bantoma nionso ya bikolo nionso ya mboka. President akozala lisusu na mpifo ya kozala monarque absolu oyo aniokolaka peuple na ye pona bovuami na ye moko te, akokoma mosali ya peuple pona bokengi bwa ye pe lobiko na ye na ekenge ya ba membres misusu ya college presidentiel. Soki toponi organisation wana, ba coups d’etat ekozala lisusu te, ba dictatures ya seko esili, ba oligarchies tribales esili, mibembo na Washington, Londres too pe Paris pona kokende kozua lupemba ya ba « décideurs » esili, ba marionnettes na motu ya mboka pona kosalela bapaya ekosila po bakokoka ko corrompre college presidentiel mobimba te na ndenge president azali kaka mosali moko na kati na bango. Makambo ya kaniaka too pe enrichissement personnel ya president esili, po ezali n’ango pete ya ko corrompre mutu moko, kasi soki etali ba membres nionso ya collège ekokoma pasi mingi, atako yango kosalami, ekozala kaka malamu po ekovuamisa mboka mobimba. Emprise oyo ba puissances ya bapaya bamesanaka kozala n’ango likolo ya mutu moko kino lelo ekolemba soki bokonzi esimbami na batu ebele. Bokonzi oyo esimbami na batu ebele eleki makasi pe ekokomisa mboka na biso makasi koleka liboso ya bamboka mipaya, po ndenge balobaka : « l’union fait la force ». Libaku epesameli biso ya kokela systeme na biso ya bokambeli mboka, oyo ebimeli na bokoko na biso, oyo elongobani na bizaleli biso, oyo ekobimisa biso pona libela na eleko ya colonisation pona bolamu ya mboka na biso pe pona kopesa ndakisa na bikolo nionso ya Afrika ya Bayindu, yango ekopesa biso makoki ya kozongisa ba structures na biso oyo colonisation eyaki kopanza, yango nde ekopesa biso nguya ya kokamata destinée na biso na maboko pe kopona biso moko ba partenaires oyo tokoki kosala na bango elongo pona benefice ya mboka. Soki biso nionso toyokani pona kolanda nzela wana, kobengana bapaya oyo bakotela biso ekokoma likambo ya pete, po ekobimisa bango na mpuasa, lokola bakozala na kimia te na kati ya système wana, bango moko bakomitia pembeni ndenge mafuta ekabuanaka na mayi. Soki biso ba congolais tondimi pe tokomi kosembola ba identité na biso ya sika, ba imposteurs nionso bakokoma hors jeu, na ba collabos oyo ya moitié-moitié bakoyebana. Na kozela nionso wana esalema, esengeli tobima mbangu na processus electoral ya lokuta oyo elengelami na banguna na biso pona kotiela biso marionnette mosusu na motu ya mboka oyo akosalela ba intérêts ya bapaya, tokangama kaka na objectif moko kaka oyo ezali na tina ya bosikoli mboka, ezali bolengeli ya constitution ya sika elongo na referendum oyo ekolanda, yango nde ekopesa biso ndingisa ya kobanda mosala ya refondation proprement dite ya mboka na biso pona bolamu na biso nionso. Nakotala ba competences oyo esengeli pona fonction ya Mokonzi ya mboka ndenge tolobeli yango likolo, mutu oyo tokolinga asengeli kozala mayele pe koyeba malamu maye matali defense pe securite ya mboka, akozala pe mutu oyo ayebi ndenge mokili etambolaka. Na mokolo ya lelo, pona kobanda systeme na biso ya sika, kombo moko kaka eyelaka ngai na motu, mutu’ango akokisi penza maye tolobeli likolo, azali mutu oyo akoki kopesa biso kimia, azali patriote monene, azali resistant monene, bino nionso boyebi nani nazali kolobela, yango wana nakopesa kombo na ye te, motuna ezali kaka se moko oyo osengeli koyanola, nani oyo okoki kondimela pona okoka kobika, kosala pe kolala na bokengi pe na kimia na kati ya mboka na yo, yo moko elongo na bana pe bandeko na yo.
Na maye matali kombo ya mboka na biso, lokola kombo ya Congo ememelaka biso kaka makambo ya mabe kobanda colonisation ya ba mputulukezo na traite négrière na bango, Tippo Tip na commerce na ye ya bawumbu, Léopold II na genocide na ye elongo na bokati batu maboko, mobembo ya Tintin epayi ya bayindo na Congo, pona kosukisa lelo na occupation ya ba Rwandais oyo ememela biso genocide na ba viols too pe oyo ewuti koleka na Brazzaville, kozongela kombo ya biso ya Zaïre ekozala eloko ya malamu penza soki biso nionso tondimi yango, poo kombo eye ezali kolakisa maye nionso epesaki lokumu na mboka na biso, na kotala president na biso oyo azalaki charismatique na kobangisa bakonzi nionso ya Afrika pe ya mokili, tokoki pe kolobela discours na ye na ONU, ba Leopards na biso oyo bamemaki football na biso likolo na Afrika, boxe na biso oyo epesaki biso ba champions bebo, combat du siecle ya Ali na Foreman, basket-ball na biso oyo ebimisa batu lokola Mutombo, Voix du Zaïre tam-tam monene ya Afrika pona kopanza misiki na biso oyo elingamaki bipayi binso na kati ya Afrika too pe mosika, enseignement na biso ya malonga oyo ezalaki kozua mbano na ba concours internationaux biyike, UNAZA na ba bourses na biso pona kopesa bana nionso ya Zaïre makoki ya kokota na universite oyo etangisaki bilenge biyike pe ekendaki sango na Afrka, oyo pe eyambabi bayekoli bayike ya Afrika ya kati, Air Zaïre, CMZ na ba realisations nionso ya Mobutu oyo tokokuta na kati na yango eloko ya motuya oyo tobengi bomoko ya bana mboka. Na ngambo mosusu, kombo ya Zaïre ezali na bosangisi koleka oyo ya Congo oyo ewuti na Royaume Kongo oyo etandamaki na bamboka misatu oyo ezali kobengama lelo na bakombo ya Angola, Congo Brazza na RD Congo. Na koleka, toyeba ete Angola oyo ezali mboka ya siki-siki ya Yaya Kimpa Vita, ezalaki esika ya bokonzi ya Royaume Kongo. Lolenge moko, na maye matali bokati ya ba provinces ya sika, mokolo tokosala yango ekosenga ba provinces yango ezala homogenes na maye matali ba ethnies, pona koboya kokabola ba ethnies na ba provinces biyike, yango ezali te pona kofula tribalisme, kasi ezali pona kobatela ba famiye nionso na bomoko, yango nde ekosala ete bakoka kovanda na kimia pe kosala malamu na motema moko pona kotombwisa province na bango. Batu bakobika pe bakosala malamu koleka soki bazali bango na bango ke soki bazali ya kosangana na batu oyo bakeseni bizaleli, yango pe eko kotisa momekano na kati ya ba provinces, province na province ekoluka kosala koleka moninga, yango nde ekosala ete mboka mobimba ebanda kotombwama na ndenge elongobani na kati ya etando mobimba ya mboka, yango nde ekozala malamu pona mboka po ntombwa ya Congo ekoki kosuka kaka na Kinshasa too na Bas Kongo kaka te esika batu nionso bayaka kotondana. Tosengeli kotombola Congo mobimba na maye matali tourisme, agriculture, industrie pe maye nionso tokoki kosala pona kotombola nkita ya mboka. Na ngambo mosusu, Zaïre ya sika ekoki kozala noyau oyo ekoki koyamba ba tribus ya sika ya bassin ya ebale ya Zaïre oyo kala tozalaki na bango esika moko yambo te colonisation eya kokabola biso, yango wana kombo ya sika ya mboka wana ekoki kozala « Chefferies Unies du Zaïre » too pe « Union Chefferienne du Zaïre ». Passeport ya sika na kombo ya Zaïre ezali moyen ya kosilisa misala ya ba occupants oyo basalaka ba passeports na biso na kimayuya pe ya kopekisa bana na bango oyo bayibaki pe bamesana koyiba bakombo na biso pona kotambola na yango na mikili basila mayele pe bakoka komibenga ba zaïrois te ndenge bamibengaka ba congolais.
Na ngambo na ngayi, kobimisa kombo na ngai na mpuasa na nzela ya politiki ezali oyo nakanaki te, kasi nazalaki koyoka lokola nazalaki motindami pona kopesa sango oyo ya motuya pona mboka, oyo soki nasalaki yango te elingaki kosala ngai somo na motema na liboso ya peuple congolais na mikolo nionso etikali na kati ya bomoyi na ngai po elingaki koloba « non assistance à peuple en danger ». Lokola nandimaki mission yango, nazalaki komona lisusu ba risques te, kaka eloko moko ezalaki ko compter, intérêt supérieur ya mboka, nazalaki koyoka na kati na ngayi lokola nguya moko oyo nakoki ko lobela te, nazalaki koyoka neti eloko moko ekokaki koyela ngai te. Na kati na ngai nazalaki komona ete nazalaki na makoki ya kokima destin na ngai te, kaka eloko moko nasengelaki n’ango, ya koluka mokolo oyo elongobani po na kobimisa message wana. Na tango nionso nazalaki kozela mokolo yango, motema na ngai ezalaki likolo na ndenge nakokaki kopesa eyano te tango nazalaki koyoka bana mboka bazali komituna ndenge ya kobima na likama ya occupation oyo tozalaki na yango too pe ndenge tokosala soki tosilisi kosikola mboka, ngayi nazalaki na biyano nionso kasi nakokaki koloba nayinu te. Lelo namoni neti mokolo’ango ekoki, yango wana lelo ezali soulagement pona ngayi kosala publication oyo lelo lokola ba occupants bakomi kosala nionso pona kolendisa bonganzami na bango na mboka biso pe bakomi kotia molende pona kosilisa misala mia bango ya kobotola biso mboka pona libela. Na ebandeli nazalaki kokanisa ete ezalaki n’ango possibilité moko na kati ba solutions biyike, kasi bazalaki komonisa ngai mokolo na mokolo ete tozalaki na choix mosusu te, nzela ezali se moko oyo tosengeli kolanda, soki te tokokoba kozala bawumbu ya bapaya oyo ekomema biso na bopanzani ya mboka biteni na biteni. Bondimela ngai, bandeko na ngai bayi mboka, kopona système wana ezali nzela kaka moko oyo ekomema biso na stabilité, kimia pe bosomi oyo esengeli pona ntombwa ya mboka na ndenge biso moko tokolinga kokumbela yango, engebene na ba valeurs na biso, nakolinga bopesa ngai raison tango nazali na bomoyi na esika ya kozala idole na sima ya kokufa lokola batu mingi oyo tokoma kokumisa oyo bazalaki kobundisa makanisi na bango tango bazalaki na bomoyi.
Epayi ya bino nionso oyo bokotanga mokanda oyo, nasengi bino bolandisa yango na bayebani ba bino po sango etambola malamu pe epanzana epayi ya bayi mboka nionso. Epayi ya ba oyo nionso bamesana kofinga, nasengi bino botika mafinga, nalingi bosalela bongo na bino na ndenge elongobani, botanga mokanda oyo malamu, soki ososoli te tanga lisusu, bososola malamu oyo ekomami na kati, sala comparaison na ba solutions misusu oyo okoki kakanisa, okomona ete systeme wana ezali kopesa biyano ya malonga na mituna na yo nionso koleka ba systemes misusu oyo toyebi. Na ngambo na ngayi, nasilisi mission na ngai oyo bapesaki ngai na tina ya ekolo na ngai, na tikali na dispostion ya mboka soki mission mosusu epesameli ngai sima, pona lelo nazongeli mosala na ngai oyo ekosenga ngai nabimisa na miso ya mokili bambuma ya mosala na ngai ya bolukiluki, oyo pe ezali na tina monene pona mboka na biso. Nakosenga na batu ya mibeko na bayi politiki bakamata projet oyo lokola ya bango, bazua relais pona kokolengela mobeko mokonzi oyo ekobotisa bokonzi bwa sika na mboka na biso, nakosenga surtout na baye bavandaka na Belgique, oyo bazali na possibilté yakokota na ba archives ya mboka na biso pona kosalela yango pona bokongoli ya ba données oyo tosengeli na yango pona kolendisa projet oyo, natie mayele na ngai epayi na bino !
Na kombo pe na bolingo ya mboka.
KUETE NZA-YAZOLA’MO Muana KINGOYI Wa KINDAMBA
Patriote Résistant,
Inventeur de la ludotique.
Lettre écrite en Juin 2013 Dernière mise à jour le 20/12/2015
Article publié en français le 20/12/2015 Traduit en Lingala en Août 2016
Pona kotanga mokanda eye na français, kilike awa.
Kilike awa pona kotanga Post Scriptum ya mokanda eye.
Kilike awa pona ko telecharger pdf too ko imprimer mokanda eye.
MOKANDA EYE ESEPELISI YO, KOBOSANA KOPANZA YANGO TE EPAYI YA BANINGA NA YO YA FACEBOOK TOO PE KOTINDA YANGO EPAYI YA BAMISUSU !
Bosikoli ya mboka ekolekela pe na nzela ya bokangoli pe bosukoli ya makanisi na biso, nakosenga bino botanga pe mikanda eye :
EGLISES DE REVEIL, OKIPASIO MOSUSU OYO TOSENGELI KOMIKANGOLA.
EGLISES DE REVEIL NA MAYE MATALI NZAMBE, TALA BOSOLO EKOKANGOLA BISO.
Cet article est également disponible en : Anglais