text:
Ebandeli 37:1-36
2 Oyo ezali lisolo ya Yakobo.
Yozefe, wana azalaki na mbula zomi na nsambo, azalaki kobatela bampate ya etonga elongo na bandeko na ye, mpe, lokola azalaki elenge, azalaki elongo na bana ya Bila mpe bana ya Zilipa, basi ya tata na ye. Bongo Yozefe amemelaki tata na bango nsango mabe ya makambo na bango. 3 Mpe Yisraele azalaki kolinga Yozefe mingi koleka bana na ye mosusu nyonso, mpamba te ye azalaki mwana ya bobange na ye; mpe atindaki básalela ye elamba moko molai ya nzelanzela, lokola simisi. 4 Ntango bandeko na ye bamonaki ete tata na bango azali kolinga ye mingi koleka bandeko na ye nyonso, babandaki koyina ye, mpe bazalaki lisusu koloba na ye na boboto te.
5 Nsima na yango, Yozefe alɔtaki ndɔtɔ mpe ayebisaki yango bandeko na ye, mpe mpo na yango bayinaki ye lisusu. 6 Mpe alobaki lisusu na bango ete: “Nabondeli bino, bóyoka ndɔtɔ oyo nalɔti. 7 Talá tozalaki kokanga maboke ya matiti ya mbuma ya kosala farini na katikati ya elanga, mpe talá liboke na ngai ya matiti ya mbuma ya kosala farini etɛlɛmaki mpe etikalaki alima, mpe talá maboke na bino ya matiti ya mbuma ya kosala farini ezingaki mpe egumbamelaki liboke na ngai ya matiti ya mbuma ya kosala farini.” 8 Mpe bandeko na ye babandaki koloba na ye ete: “Yo okozala mpenza mokonzi na biso? to, Yo okoyangela mpenza biso?” Yango wana bayinaki ye lisusu koleka mpo na bandɔtɔ na ye mpe mpo na maloba na ye.
9 Nsima na yango, alɔtaki ndɔtɔ mosusu, mpe ayebisaki yango bandeko na ye na maloba oyo: “Talá nalɔti ndɔtɔ mosusu, mpe talá moi ná sanza mpe minzoto zomi na moko ezalaki kogumbamela ngai.” 10 Bongo ayebisaki yango tata na ye mpe bandeko na ye, mpe tata na ye abandaki kopamela ye mpe koloba na ye ete: “Ndɔtɔ oyo olɔti elimboli nini? Ngai ná mama na yo mpe bandeko na yo tokoya mpenza kogumbamela yo tii na nse?” 11 Mpe bandeko na ye bakómaki koyokela ye zuwa, kasi tata na ye abatelaki liloba yango.
12 Bongo bandeko na ye bakendaki koleisa etonga ya tata na bango pene na Shekeme. 13 Nsima ya mwa Ntango, Yisraele alobaki na Yozefe ete: “Bandeko na yo bazali kobatela bitonga pene na Shekeme, boye te? Yaká, natinda yo epai na bango.” Na yango, alobaki na ye ete: “Ngai oyo!” 14 Bongo alobaki na ye ete: “Nabondeli yo, kende. Talá soki bandeko na yo bazali malamu mpe soki etonga ezali malamu, mpe zongá kopesa ngai nsango.” Na yango, na lobwaku ya patatalu ya Hebrone atikaki ye akende, mpe akendaki na Shekeme. 15 Na nsima, mobali moko akutaki ye mpe talá azalaki koyengayenga na esobe. Bongo mobali yango atunaki ye ete: “Ozali koluka nini?” 16 Na yango, alobaki ete: “Nazali koluka bandeko na ngai. Nabondeli yo, yebisá ngai, epai wapi bazali kobatela bitonga?” 17 Mpe mobali yango abakisaki ete: “Balongwe awa, mpamba te nayokaki bango bazali koloba ete: ‘Tókende na Dotane.’” Na bongo, Yozefe alandaki bandeko na ye mpe akutaki bango na Dotane.
18 Bongo bamonaki ye na mwa mosika, mpe liboso ete akóma pene na bango, babandaki kosalela ye likita mpo na koboma ye. 19 Bongo balobanaki ete: “Talá! Molɔti-ndɔtɔ yango ye wana azali koya. 20 Mpe sikoyo, bóya tóboma ye mpe tóbwaka ye na moko ya mabulu ya mai; mpe tokoloba ete nyama mabe moko ya zamba elei ye. Bongo tótala soki bandɔtɔ na ye ekosuka boni.” 21 Ntango Rubene ayokaki likambo yango, alukaki ndenge ya kobikisa ye na lobɔkɔ na bango. Bongo alobaki ete: “Tóboma molimo na ye te.” 22 Mpe Rubene alobaki lisusu na bango ete: “Bósopa makila te. Bóbwaka ye na libulu oyo ya mai, oyo ezali na esobe mpe bósala ye mabe te.” Mokano na ye ezalaki ya kobikisa ye na lobɔkɔ na bango mpo na kozongisa ye epai ya tata na ye.
23 Bongo esalemaki boye: ntango kaka Yozefe akómaki epai ya bandeko na ye, balongolaki Yozefe elamba na ye ya molai, ɛɛ, elamba molai ya nzelanzela oyo alataki; 24 nsima na yango, bazwaki ye mpe babwakaki ye na libulu yango ya mai. Na Ntango yango, libulu yango ezalaki mpamba; mai ezalaki na kati te.
25 Na nsima, bafandaki mpo na kolya mampa. Ntango batombolaki miso na bango bamonaki, ɛɛ, talá molɔngɔ ya ebele ya Bayishimaele oyo bazalaki na nzela bauti na Gileade, mpe bakamela na bango ezalaki komema ladanume mpe balsame mpe mposo ya nzete oyo ebimisaka mpaka, bazalaki kokita na yango na Ezipito. 26 Na yango, Yuda alobaki na bandeko na ye ete: “Litomba nini tokozwa soki tobomi ndeko na biso mpe tobombi makila na ye? 27 Bóya tótɛka ye epai ya Bayishimaele, mpe tósala ye mabe te. Kutu, ye azali ndeko na biso, makila moko na biso.” Na bongo, bayokelaki ndeko na bango. 28 Na Ntango yango mibali, Bamidiane oyo basalaka mombongo, bazalaki koleka. Na yango, babendaki Yozefe mpe batombolaki ye, abimi na libulu yango ya mai mpe na nsima batɛkaki Yozefe epai ya Bayishimaele na shekele ya palata ntuku mibale (20). Nsukansuka, bango bamemaki Yozefe na Ezipito.
29 Na nsima, Rubene azongaki na libulu yango ya mai mpe talá Yozefe azalaki na kati ya libulu yango ya mai te. Na yango, apasolaki bilamba na ye. 30 Ntango azongaki epai ya bandeko na ye, agangaki ete: “Mwana alimwe! Mpe ngai—ngai nakosuka wapi?”
31 Nzokande, bango bakamataki elamba molai ya Yozefe mpe babomaki ntaba moko ya mobali mpe bazindisaki elamba yango ya molai na makila mbala mingi. 32 Nsima na yango, batindaki elamba yango ya molai mpe bakómisaki yango epai ya tata na bango mpe balobaki ete: “Talá eloko oyo tokuti. Tobondeli yo, talá soki yango ezali elamba molai ya mwana na yo to te.” 33 Mpe abandaki kotala yango mpe agangaki ete: “Ezali elamba molai ya mwana na ngai! Nyama mabe moko ya zamba elei ye! Yozefe apasolami mpenza bitenibiteni!” 34 Na yango, Yakobo apasolaki bilamba na ye mpe alataki ngɔtɔ na loketo mpe alelaki mwana na ye mikolo mingi. 35 Mpe bana na ye nyonso ya mibali mpe bana na ye nyonso ya basi batɛlɛmaki mpo na kobɔndisa ye, kasi azalaki koboya kobɔndisama mpe azalaki koloba ete: “Mpo nakokita na Nkunda na kolela mwana na ngai!” Mpe tata na ye azalaki kaka kolela ye.
36 Nzokande, Bamidiane batɛkaki ye na Ezipito epai ya Potifare, mosali ya Farao, kapita ya basoda oyo bakɛngɛlaka ye.


c: text/html

text:
Ndenge nini nakoki kozwa bapwɛ ya malamu?
Oyo okoki kosala
Zalá na makanisi malamu! Komimonaka te ete ozali na ntina moko te mpe okosala eloko ya malonga te ata soki obomi nzoto. Soki makanisi ya ndenge wana eyeli yo, benganá yango mpe kanisá nde makambo ya malamu. Na ndakisa, ntango bato mosusu balobaki ete Paulo ayebi koloba te (oyo ezalaki ntango mosusu bilobaloba ya mpamba), ye apesaki bango eyano oyo: “
Ata soki nazali na makoki te na koloba, ya solo nazali bongo te na boyebi.” (2 Bakorinti 10:10; 11:6) Paulo ayebaki bolɛmbu na ye. Kasi, ayebaki mpe soki azalaki makasi na makambo nini. Bongo yo? Ozalaka makasi na makambo nini? Soki oyebi yango te, mpo na nini te kotuna mokóló moko oyo osololaka na ye malamu? Moninga ya boye akoki kosalisa yo oyeba soki ozali makasi na makambo nini mpe ndenge okoki kosalela yango na makambo mingi.
Zaláká na momeseno ya koyekola. Okoki kosala malamu na kelasi kaka soki ozali kosala makasi. Ata soki obandi koyekola sikoyo te, okomona na nsima ete koyekola ezali na ntina. Ntango oyoki kaka liloba “koyekola,” oyokaka malili na nzoto. Nzokande, koyekola ezali na ntina. Kutu, soki osali mwa makasi, okosepela na yango. Kasi, mpo okóma na momeseno malamu ya koyekola, osengeli kokabolaka ntango malamu. Kobosana te, koyekola esengeli kozala likambo na yo ya liboso. Biblia elobi ete “
ntango ya kosɛka” ezali, “
ntango ya kopumbwapumbwa” mpe ezali. (Mosakoli 3:1, 4; 11:9) Yango wana, lokola bilenge mingi, yo mpe osepelaka kobomba mwa ntango mpo na kosakana. Kasi, Mosakoli 11:4 epesi likebisi oyo: “
Ye oyo azali kotalatala mopɛpɛ akolona mboto te; mpe ye oyo azali kotala mapata akobuka mbuma te.” Liteya nini okoki kozwa? Kozongisaka makambo nsima te. Soki te, okokoka kosala te oyo okanaki kosala. Esengeli kotya koyekola na esika ya liboso, kasi kosakana na nsima. Komitungisa te: okozanga ntango te mpo na koyekola mpe kosakana!

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bademo bazalaka mpenza?
Eyano ya Biblia
Ɛɛ. Bademo bazali “baanzelu oyo basumukaki,” bikelamu ya elimo oyo batombokelaki Nzambe. (2 Petro 2:4) Anzelu ya liboso oyo amikómisaki demo ezali Satana Zabolo, oyo Biblia ebengi “mokonzi ya bademo.”—Matai 12:24, 26.
Botomboki na mikolo ya Noa
Biblia elobeli baanzelu oyo batombokaki liboso ya Mpela ya mikolo ya Noa: “Bana ya Nzambe ya solo babandaki kotala bana basi ya bato, bamonaki ete bazali kitoko; mpe babandaki kozwa basi, elingi koloba, nyonso oyo bango baponaki.” (Ebandeli 6:2) Baanzelu wana ya mabe, oyo basumukaki, “basundolaki esika na bango moko ya kofanda” na likoló mpe balataki nzoto lokola oyo ya bato mpo básangisa nzoto na basi awa mabele.—Yuda 6.
Ntango Mpela eyaki, baanzelu wana oyo batombokaki batikaki nzoto oyo balataki mpe bazongaki na likoló. Kasi Nzambe abenganaki bango. Longola yango, bademo bakoki lisusu kolata nzoto lokola oyo ya bato ata mokolo moko te.—Baefese 6:11, 12.


text:
APƐNDISI
“Molimo” ná “elimo” elimboli mpenza nini?
SOKI oyoki maloba “molimo” to “elimo,” okanisaka nini? Bato mingi bakanisaka ete maloba wana elakisi eloko moko oyo ezalaka na kati ya moto, oyo emonanaka te mpe ekufaka te. Mpo na bango, soki moto akufi, eloko yango elongwaka na nzoto na ye mpe etikalaka na bomoi. Lokola ebele ya bato bakanisaka ndenge wana, bato mingi bakamwaka soki balakisi bango ete Biblia eteyaka bongo te. Kasi, na Liloba ya Nzambe, molimo ná elimo ezali nini?
NDENGE OYO BIBLIA ESALELI LILOBA “MOLIMO”
Tólobela naino molimo. Soki obosani te, oyebi ete Biblia ekomamaki libosoliboso na Liebele mpe na Grɛki. Mpo na kolobela molimo, bato oyo bakomaki Biblia basalelaki liloba ya Liebele nèphèsh to liloba ya Grɛki psukhê. Makomami esaleli maloba mibale wana na bisika koleka 800, mpe Libongoli ya Mokili ya Sika etye na bisika wana nyonso liloba “molimo.” Soki otali malamu ndenge liloba “molimo” to “milimo” esalelami na Biblia, okomona polele ete liloba yango elobelaka mpenzampenza (1) bato, (2) banyama, to (3) bomoi ya moto to ya nyama. Tótalela mwa bavɛrsɛ oyo ezali komonisa ndimbola misato wana.
Bato. “Na mikolo ya Noa…bato moke, elingi koloba, milimo mwambe, bamemamaki kozanga likama na mai.” (1 Petelo 3:20) Awa, ezali komonana polele ete liloba “milimo” elakisi bato—Noa, mwasi na ye, bana na ye misato, mpe basi na bango. Exode 16:16 elobeli malako oyo bapesaki Bayisalaele na likambo ya kolɔkɔta mana. Bayebisaki bango boye: ‘Bólɔkɔta yango…lokola motuya ya bato [na Liebele, nèphèsh, milimo] ya moto na moto na hema na ye.’ Yango emonisi ete moto na moto asengelaki kolɔkɔta mana oyo ekokoka na bato ya libota na ye. Na Biblia, okokuta bandakisa mosusu ya ndenge basaleli “molimo” mpo na kolobela “moto” mpe “milimo” mpo na kolobela “bato” na 1 Samwele 17:55; Nzembo 33:20; Misala 27:37; mpe Baloma 13:1.
Banyama. Na lisolo ya Biblia oyo elobelaka kozalisama, totángi boye: “Nzambe alobaki ete, Tiká ete mai ezala na nyama [na Liebele, nèphèsh, milimo] mingi ya bomoi, mpe ete ndɛkɛ epumbwa na likoló ya mokili na nse ya etando polele ya likoló. Nzambe alobaki ete, Tiká mokili ebota nyama [na Liebele, nèphèsh, milimo] ya bomoi na ndenge na yango, nyama minene mpe nyama ya kolandaka mpe nyama ya mokili na ndenge na yango.” (Genese 1:20, 24) Na bavɛrsɛ oyo, basaleli liloba moko kaka ya Liebele, nèphèsh, oyo elakisi milimo, mpo na kolobela mbisi, ndɛkɛ, nyama ya mboka mpe nyama ya zamba. Babengi mpe nyama milimo na bavɛrsɛ oyo: Genese 9:10 (NW); Levitike 11:46 (NW); mpe Mituya 31:28 (NW).
Bomoi ya moto. Na bantango mosusu, “molimo” elakisaka bomoi ya moto. Mokolo moko, Davidi azwaki libaku ya koboma Mokonzi Saulo kasi abomaki ye te. Yoká maloba oyo mokonzi yango ayebisaki Davidi na nsima: “Nakosalela yo mabe lisusu te zambi molimo na ngai ezalaki na motuya na miso na yo mokolo oyo.” (1 Samwele 26:21) Eloko nini oyo Davidi atikaki mpo ezalaki na motuya na miso na ye? Ezalaki nde bomoi ya Saulo. Bambula mingi liboso, ntango Laele azalaki kobota Benyamina, ‘molimo na ye ezalaki kolongwa (mpo ete akufaki).’ (Genese 35:16-19) Bomoi ya Laele esukaki na ngonga wana. Talelá mpe maloba oyo ya Yesu: “Ngai nazali mobateli ya bampate oyo aleki malamu; mobateli ya bampate oyo aleki malamu apesaka molimo na ye mpo na bampate.” (Yoane 10:11) Yesu apesaki molimo, to bomoi, na ye mpo na bato. Na bavɛrsɛ wana ya Biblia, emonani polele ete liloba “molimo” elakisi nde bomoi ya moto. Okozwa bandakisa mosusu ya ndimbola wana ya “molimo” na 1 Mikonzi 17:17-23; Matai 10:39; Yoane 15:13; mpe Misala 20:10.
Soki oyekoli Biblia, Liloba ya Nzambe, malamumalamu, okomona ete ezali ata na vɛrsɛ moko te epai balobi ete “molimo” “ekufaka te” to eumelaka “seko.” Makomami elobi nde ete molimo ekufaka.—Ezekiele 18:4, 20.
“ELIMO” EZALI NINI?
Tótala sikoyo ndenge oyo Biblia esaleli liloba “elimo.” Bato mosusu bakanisaka ete “elimo” ezali kaka liloba mosusu oyo ezali na ndimbola moko na “molimo.” Nzokande, ezali bongo te. Biblia emonisi polele ete “elimo” ná “molimo” ezali makambo mibale oyo ekeseni mpenza. Ekeseni na nini?
Mpo na kolobela “elimo,” bato oyo bakomaki Biblia basalelaki liloba ya Liebele rouaḥ to liloba ya Grɛki pneuma. Makomami yango moko emonisi ndimbola ya maloba yango. Na ndakisa, Nzembo 104:29 elobi ete: “Soki [Yehova] okolongola mpema [na Liebele, rouaḥ, elimo] na bango mpe bakokufa; bakobongwana na putulu.” Mpe Yakobo 2:26 elobi ete “nzoto oyo ezangi elimo [pneuma] ekufi.” Emonani ete na bavɛrsɛ oyo, “elimo” elakisi eloko oyo esalaka ete nzoto ezala na bomoi. Soki elimo ezali te, nzoto ekokufa. Yango wana, na Biblia, liloba rouaḥ ebongolami kaka na “elimo” te, kasi mpe na “nguya,” to nguya ya bomoi. Na ndakisa, mpo na Mpela ya ntango ya Noa, Nzambe alobaki ete: “Nazali koyeisa mpela na mabelé mpo na kobebisa na nse ya likoló mosuni nyonso oyo kati na yango nguya [rouaḥ] ya bomoi ezali kosala.” (Genese 6:17, NW; 7:15, 22, NW) Yango emonisi ete “elimo” ezali nguya moko oyo emonanaka te oyo esimbi bomoi ya bikelamu nyonso ya bomoi.
Molimo ná elimo ezali eloko moko te. Mpo nzoto esala, elimo esengeli kozala se ndenge radio esalaka na kura. Mpo tókanga ntina ya likambo yango malamu, tózwa ndakisa ya radio oyo bakoki kosimba ata na mabɔkɔ. Soki otye yango mabanga (pile) mpe opelisi yango, kura oyo ezali na kati ya mabanga ekosala ete radio ebanda kosala. Kasi, soki mabanga ezali te, radio ekosala te. Ezalaka mpe bongo mpo na radio oyo balongoli nsinga na yango na kura. Ndenge moko mpe, elimo ezali nguya oyo esalaka ete nzoto na biso esala. Lisusu, ndenge moko na kura, elimo eyokaka mawa to esengo te, ekanisaka mpe te. Ezali nde nguya kasi ezali moto te. Nzokande, soki tozangi elimo yango, to nguya ya bomoi, nzoto na biso ‘ekokufa mpe tokozonga na putulu’ ndenge mokomi ya nzembo alobaki.
Mosakoli 12:7 elobi boye mpo na liwa ya moto: “Putulu [ya nzoto na ye] ekozonga na mabelé lokola ezalaki yango; mpe [elimo, NW] ekozonga epai ya Nzambe oyo apesaki yango.” Soki elimo, to nguya ya bomoi, elongwe na nzoto, nzoto ekufaka mpe ezongaka epai eutá—na mabelé. Ndenge moko mpe, nguya ya bomoi ezongaka epai eutá—epai ya Nzambe. (Yobo 34:14, 15; Nzembo 36:9) Yango elingi koloba te ete nguya ya bomoi ekendaka mpenza na likoló; kasi nde soki moto akufi, kaka Yehova Nzambe nde akoki kozongisa ye lisusu na bomoi. Na maloba mosusu, bomoi na ye ezali na mabɔkɔ ya Nzambe. Moto akoki lisusu kozwa elimo, to nguya ya bomoi, mpo na kozonga na bomoi kaka na nzela ya nguya ya Nzambe.
Ya solo, motema na biso ekiti na koyeba ete Nzambe akosala mpenza bongo mpo na baoyo nyonso bazali kopema na kati ya “malita ya kokanisama”! (Yoane 5:28, 29) Na ntango Yehova akosekwisa bato oyo bakufá, akosalela mokomoko na bango nzoto ya sika mpe akotyela yango elimo, to nguya ya bomoi, mpo ebanda kosala. Ya solo mpenza, ekozala ntango ya esengo!
Soki olingi koyeba makambo mosusu oyo etali ndenge maloba “molimo” mpe “elimo” esalelami na Biblia, okozwa makanisi ya ntina mpenza na mwa buku Nini ekómelaka biso soki tokufi? mpe na buku Comment raisonner à partir des Écritures, na nkasa 27-32; 135-139; nyonso mibale ebimisami na Batatoli ya Yehova.


text:
MITUNA-LISOLO | WENLONG HE
Moto moko ya mayele ya fiziki alobeli kondima na ye
WENLONG HE ayekolaki liboso fiziki na engumba Suzhou, etúká ya Jiangsu, na Chine. Apesaka mabɔkɔ na mosala ya kokoma zulunalo ya tekinoloji oyo eyebani mokili mobimba mpe akomá masolo mingi ya siansi oyo ebimá na mikanda. Lelo oyo, Wenlong He asalaka na iniversite ya Strathclyde na ekólo Écosse. Ntango azalaki elenge, azalaki kondima liteya ya evolisyo, kasi na nsima, amonaki ete bomoi ebimá yango moko te. Zulunalo Lamuká! etunaki ye mpo na kondima na ye.
Yebisá biso ndenge okolá.
Nabotamá na 1963 mpe nakolá na Chine, na etúká ya Jiangsu, mboka moko oyo ezali na sudi ya ebale Yangtze. Ezali esika moko ya molunge oyo ekendá nsango mpo ebimisaka bilei mingi, yango wana mbala mingi babengaka yango mokili ya loso ná mbisi. Na bomwana nazalaki komituna boye: ‘Mpo na nini mabele ebimisaka biloko mingi ya elɛngi boye? Ebimá kaka yango moko? Nsoso ná liki, nini ebimá liboso?’ Na Chine, bato mingi bandimaka te ete Nzambe azalaka, yango wana, na kelasi, bateyaki ngai liteya ya evolisyo.
Bongo bato ya libota na yo?
Baboti na ngai bazalaki kondima te ete Nzambe azalaka. Mama azalaki kosala bilanga, kasi tata azalaki motongi monene ya bandako mpe asalaki kompanyi ya kotonga bandako. Nazali mwana ya liboso na libota ya bana mitano. Likambo ya mawa, baleki na ngai mibale bakufaki na bomwana. Yango esalaki ngai mpasi mingi, mpe nazalaki komituna boye: ‘Mpo na nini bato bakufaka? Nakomona lisusu baleki na ngai?’
Mpo na nini oyekolaki siansi?
Nayekolaki fiziki mpo biloko oyo ezali na mokili ezalaki kokamwisa ngai mpe namonaki ete fiziki ekopesa biyano na mituna oyo nazalaki komituna banda bomwana.
Osalaka bolukiluki na makambo nini?
Nalukaka ndenge oyo nakoki kobakisa vitɛsi ya biloko mikemike oyo ezalaka na kati ya atɔmɛ (électron ná proton) mpo ekokana mwa moke na vitɛsi ya pole. Nasalaka bongo mpo na koyeba ndenge oyo baatɔmɛ ezalaka. Nayekolaka mpe ndenge ya kobimisa kongɛnga makasi oyo ekoki kokokana na kongɛnga ya micro-onde to ya moi (rayonnement infrarouge). Atako nasalaka bolukiluki yango mpo na kozwa mbongo, kasi ezalaka mpe mpo na koyeba ndenge likoló mpe mabele ebandá.
Ndenge nini okomaki kosepela na Biblia?
Na 1998, Batatoli ya Yehova bayaki kotala ngai. Basengaki ete bálakisa ngai biyano ya mituna na ngai na Biblia. Mwasi na ngai Huabi, oyo asalaka mpe bolukiluki na makambo ya siansi, akɔtaki mpe na masolo yango. Ezalaki mbala ya liboso tómona Biblia, kasi batoli na yango ekamwisaki biso. Tomonaki ndenge kosalela batoli ya Biblia esalisaki Motatoli yango ya Yehova ná mwasi na ye. Bazalaki na esengo mpe bazalaki na bomoi ya mindɔndɔ te. Kasi oyo Biblia elobi mpo na Nzambe etindaki ngai namituna lisusu soki likoló mpe mabele ekelamaki. Lokola nazali moto ya fiziki, mosala na ngai ezalaka ya koyeba biloko oyo ezali na mokili. Yango wana, nazwaki ekateli ya kotalela likambo yango malamu.
Lokola nazali moto ya fiziki, mosala na ngai ezalaka ya koyeba biloko oyo ezali na mokili. Yango wana, nazwaki ekateli ya kotalela likambo yango malamu
Makambo nini otalelaki?
Ya liboso, nayebi ete biloko oyo ezali liboke ekoki te komibongisa malamu na ndenge na yango mpe kotikala bongo kozanga ete moto moko asala bongo. Yango nde mobeko ya mibale ya thermodynamique. Lokola likoló mpe bomoi na mabele ebongisamá malamu mpenza, namonaki ete esengeli kozala moto moko ya mayele mingi nde asalá yango; elingi koloba Mozalisi. Ya mibale, emonani lokola ete likoló ná mabele ebongisamá mpenza mpo na kobatela bomoi.
Nini omonaka oyo endimisi yo ete Mozalisi azali?
Nguya oyo moi ebimisaka ezalaka na ntina mingi mpo na bikelamu nyonso ya bomoi. Mpo ekóma tii awa na mabele, nguya yango eyaka na kongɛnga moko makasi. Eyaka ebele mpenza na mabele. Kongɛnga ya moke oyo nguya yango ebimisaka mpe oyo ekoki koboma babengi yango rayons gamma. Mpe oyo elandaka na nsima ezali rayons X, ultra-violets, pole oyo emonanaka, rayons infrarouge, micro-onde mpe oyo eleki molai ezali oyo esalaka ete radio ná televizyo ebimisa lolaka. Likambo ya kokamwa, etando na biso ekangaka nzela mpo kongɛnga ya mabe ekóma na mabele te kasi etikaka oyo ya malamu ekóma na mabele.
Mpo na nini likambo yango ekamwisaka yo?
Ndenge oyo Biblia ebandi na kolobela bozalisi mpe ndenge oyo elobeli pole, ebendaki likebi na ngai. Elobi boye: “Nzambe alobaki ete: ‘Pole ezala.’ Bongo pole ezalaki.” * Kaka mwa kongɛnga moke ya moi nde ezali pole oyo tomonaka, kasi pole ezali na ntina mpo bomoi ezala. Milona ezalaka na mposa na yango mpo ebimisa bilei, mpe tozalaka na mposa ya pole mpo na komona. Ndenge oyo etando emonanaka mpo na pole, ekoki kozala bongo na ndenge na yango moko te. Likambo ya kokamwa mingi lisusu ezali mwa kongɛnga ya mabe ya moi oyo ekómaka na mabele.
Mpo na nini yango ezali na ntina?
Mpo kongɛnga mosusu ya moi ezalaka mabe mpenza. Tozalaka na mposa na yango kaka moke na loposo na biso mpo tózwa vitamini D oyo ezalaka na ntina mpo na mikuwa mpe ebatelaka biso na kanser mpe bamaladi mosusu. Kasi, soki eleki mingi, epesaka kanser ya loposo mpe maladi oyo ebomaka miso (cataracte). Etando etikaka kaka mwa kongɛnga yango ya moke mpenza ekóma na mabele mpe yango nde ebongi mpenza. Yango endimisi ngai mpenza ete moto moko nde asalaki mabele mpo bomoi ebatelama.
Mokemoke ngai ná Huabi tokómaki kondima ete Mozalisi azali mpe Biblia ekomamaki na litambwisi ya elimo santu na ye. Na 2005, tokómaki Batatoli ya Yehova, mpe lelo oyo toteyaka basusu Biblia.


text:
Depression ǒ sima ya bokási
Depression ǒ sima ya bokási ezalí bokono ya likanisi lia somo ye ekoki kozala na sima ya bokasi, ye e pesi moto pota ya monene to bokaneli. Bobunisi ya makasi, likama ya mokili to ya moto, to etumba, ekoki kopesa moto PTSD.
Elembo[kokoma]
Bato oyo bazalí na depression ǒ sima ya bokási bazali kobanga mikolo minso mpe ba kokundela bokasi o motema mpé bakoki kolinga libota na baninga na bango te. Bakoki kolala malamu te, mpe bazali kolenga mikolo minso.
Bobokoli[kokoma]
Bobokoli ya malamu mpo na depression ǒ sima ya bokási ezali, mpé bato ba kosala bobokoli ya sika, mpé oyo eleki na elengi. Ekosalisa bato oyo bazalí na depression ǒ sima ya bokási bomoi ya malamu mpé esengo. Soki o kopangana mpo na bokolongono na mutu na yo, to bokolongono na libota na yo, senga doktolo na yo, a kolakisa yo bilo ya bokolongono ya mutu.


text:
Part.2 Botala Ndenge Baniokolaka Biso Na Tango Ya Ex:zaire,
Part.1 Botala Ndenge Baniokolaka Biso Na Tango Ya Ex:zaire,
Part.4 Botala Ndenge Baniokolaka Biso Na Tango Ya Ex:zaire,
Part.3 Botala Ndenge Baniokolaka Biso Na Tango Ya Ex:zaire,
Part.2 Bokanisa Ata Bolamu Moko Maman Naye Asala Pona Mboka Na Biso Na Tango Ya Ex: Zaire Svp!
Part.1 Bokanisa Ata Bolamu Moko Maman Naye Asala Pona Mboka Na Biso Na Tango Ya Ex: Zaire Svp!
Part.4 Bokanisa Ata Bolamu Moko Maman Naye Asala Pona Mboka Na Biso Na Tango Ya Ex: Zaire Svp!
Part.2 Ba Intouchables Ya Lobi Na Tango Ya Ex: Zaire Lelo Bakomi Toucher, Justice Na Rdc Ezosala
Part.1 Ba Intouchables Ya Lobi Na Tango Ya Ex: Zaire Lelo Bakomi Toucher, Justice Na Rdc Ezosala
Part.3 Ba Intouchables Ya Lobi Na Tango Ya Ex: Zaire Lelo Bakomi Toucher, Justice Na Rdc Ezosala
Part.4 Ba Intouchables Ya Lobi Na Tango Ya Ex: Zaire Lelo Bakomi Toucher, Justice Na Rdc Ezosala
Part.2 Eloko Nini Nzambe Atia Na Kati Ya Maman Olive Lembe Kabila, Po Azalaka Pembeni Ya Peuple?
Part.2 Nzambe Merci Opesi Rdc Na Maboko Ya Le Rais
Part.2 Atalaku Tshiakudia, Tika Kokosa Na Kombo Ya President
Part.2 Ba Pasteurs Congolais Mingi Na Libanda Ya Mboka Bazal
Part.2 Obetaka Tolo Na Kin Na Tango Ya Mobutu, Que Yonde Mua
Part.2 Ba Coup Oyo Tozwaka Na Vie, Ezalaka Ignorance Na Biso Moko Bato, To Erreur Ya Nzambe?
Part.2 Ndeko Ata Ofingi Eza Na Tina Te, Mais Bino Nde Mutu Bozokosa Werra Son Mais Biso Te!
Part.2 Brâvo! Ndenge Bana Ya Tshangu Balobi Que Candidat Na Bango Na 2011 Ezali Le Rais, Kitoko.
Part.2 Ndeko Tindela Ata Connaissance Nayo Oyebaki Ya Kala Message Ata Na Nzela Ya Loyembo.
Part.1 Obetaka Tolo Na Kin Na Tango Ya Mobutu, Que Yonde Mua
Part.1 Obetaka Tolo Na Kin Na Tango Ya Mobutu, Que Yonde Mua
Part.2 Boyoka Ndenge Balobeli Bana Ya Ba Ex: Mobututiste Oyo
Part.2 Pona Nini éléction 2011 Na Rdc, Ezali Ko Bangisa Ba S
Part.2 Bobila Dawa Apesi Merci Na Ba Congo Pona 50 Ya Rdc
Part.2 Ba Surprendre Ngbanda Terminator, Na Bobila Dawa Alin


text:
LISALISI MPO NA LIBOTA | LIBALA
Ndenge ya koboya kobomba nkanda
MOKAKATANO
Ozali kokoka te kobosana makambo ya mabe oyo molongani na yo alobaki to asalaki; maloba mpe makambo yango ezali kolongwa te na makanisi na yo. Yango esali ete nkanda ezwa esika ya bolingo oyo ozalaki na yango mpo na ye. Emonani ete likambo mosusu ya kosala ezali te, kasi osengeli kokoba na libala yango oyo ezangi bolingo. Yango mpe esali ete okangela molongani na yo nkanda.
Yebá ete makambo ekoki kobonga. Kasi liboso, tótalela mwa makambo oyo etali kobomba nkanda.
OYO OSENGELI KOYEBA
Kobomba nkanda ekoki kobebisa libala. Mpo na nini? Mpo ebebisaka mpenza bizaleli oyo esalaka ete libala ezala malamu, na ndakisa bolingo, kotyelana motema mpe bosembo. Na maloba mosusu, kobomba nkanda na motema te nde ebimisaka mikakatano na libala, kasi yango moko nde ezali mokakatano na libala. Mpo na yango, Biblia elobi boye: ‘Makambo nyonso ya bololo oyo eyokisaka mpasi elongwa mosika na bino.’
Kobomba nkanda ezali komisala mabe. Kobomba nkanda na motema ezali lokola komibɛta mbata mpe na nsima komizela ete moto mosusu ayoka mpasi. Na buku na ye (Healing From Family Rifts) Mark Sichel, mokomi moko, alobi boye: “Mbala mosusu moto oyo obombeli nkanda azali malamu, azali na ye kosepela na bomoi mpe ntango mosusu azali komitungisa ata moke te na likambo yango.” Na mokuse, Sichel alobi boye: “Kobomba nkanda na motema ekosala yo mabe koleka moto oyo obombeli nkanda.”
Kobomba nkanda na motema ezali lokola komibɛta mbata mpe na nsima komizela ete moto mosusu ayoka mpasi
Okoki kopona kobomba nkanda to te. Bato mosusu bakoki kotyela likambo yango ntembe. Bakoki koloba, ‘molongani na ngai nde asali ete nabombela ye nkanda.’ Mokakatano ezali ete makanisi ya ndenge wana ekendaka mingi na makambo oyo moto mosusu asali, nzokande tozali na likoki te ya kopekisa ye asala likambo boye to boye. Biblia elobi oyo tosengeli kosala; elobi boye: ‘Moto na moto ameka misala na ye moko ndenge ezali.’ (Bagalatia 6:4) Tokoki te kopekisa moto mosusu aloba to asala likambo boye to boye kasi tokoki kopona ndenge ya kosala na likambo yango. Kaka kobomba nkanda te nde ezali likambo oyo osengeli kopona.
OYO OKOKI KOSALA
Kopesa molongani na yo foti te mpo na nkanda na yo. Ya solo, ezalaka mpasi te kopesa molongani na yo foti. Kasi, kobosana te ete kobomba nkanda ezali likambo oyo okoki kopona to te. Ezali mpe bongo mpo na kolimbisa. Okoki kopona kolanda toli oyo ya Biblia: “Moi elala te bino bozali kaka na nkanda.” (Baefese 4:26) Kolimbisa epesaka likoki ya kosilisa mikakatano na libala na makanisi ya malamu.
Mitalelá malamumalamu. Biblia elobi ete bato mosusu ‘balingá kosilika’ mpe ‘balingá nkɛlɛ.’ (Masese 29:22) Yo mpe ozalaka bongo? Omituna boye: ‘Nazalaka na momeseno ya kobomba nkanda? Nasilikaka noki? Nalukaka nde kokómisa likambo moke monene?’ Biblia elobi ete “ye oyo azali se kolobaloba likambo azali kokabola baninga ya motema.” (Masese 17:9; Mosakoli 7:9) Likambo yango ekoki mpe kosalema na libala. Soki ozalaka na momeseno ya kobomba nkanda, omituna boye: ‘Nakoki kozala motema molai epai ya molongani na ngai?’
Luká koyeba makambo oyo eleki mpenza ntina. Biblia elobi ete ezali na “ntango ya kofanda nyɛɛ mpe ntango ya koloba.” (Mosakoli 3:7) Ezali na ntina te kolobela likambo nyonso ya mabe oyo basali yo; na bantango mosusu okoki kaka ‘koloba na motema na yo, na mbeto na yo, mpe kofanda nyɛɛ.’ (Nzembo 4:4) Ntango olingi kolobela likambo moko oyo epesaki yo nkanda, zelá tii ntango nkanda yango ekosila. Mwasi moko na nkombo Beatriz alobi boye: “Soki moto asali likambo oyo epesi ngai nkanda, nalukaka naino kokitisa motema. Na bantango mosusu, namonaka na nsima ete ezalaki mpenza likambo ya monene te mpe na nsima esalaka ete nalobela likambo yango na limemya.”
Yebá soki “kolimbisa” elakisi nini. Na Biblia, liloba ya Ebre oyo ebongolami na “kolimbisa” emonisaka na bantango mosusu kotika likambo moko eleka. Na yango, kolimbisa esɛngi te kozwa likambo yango na lisɛki to kosala lokola likambo moko te esalemi; elingi nde koloba kotika likambo moko eleka, komona ete kobomba nkanda ekoki kobebisa makasi sante mpe libala na yo koleka nkanda yango moko.


text:
MITUNA OYO BILENGE BATUNAKA
Ndenge nini nakoki kolimbola mateya oyo etali kosangisa nzoto?
“Nini
Kanisá ete batuni yo motuna wana. Olingi kopesa eyano, mpe eyano na yo ezali ɛɛ! Olingi oyeba ndenge ya koloba yango kozanga kobanga? Lisolo oyo ekosalisa yo!
Koyeba mibali to basi te elimboli nini?
Moto oyo ayebi mibali to basi te ezali moto oyo asangisá naino nzoto te.
Kasi, kosangisa nzoto elimboli nini? Elimboli kolala na mwasi to na mobali, kasi esuki wana te. Bilenge mosusu balobaka ete bayebi mibali te to bayebi basi te, mpo basangisá nzoto te, nzokande basalá yango na ndenge mosusu.
“Kosangisa nzoto” elimboli mpe makambo lokola kosangisa nzoto na monɔkɔ, na esumbeli, to kosimbasimba enama ya kobotela ya moto mosusu.
Na mokuse: Moto oyo asilá kosangisa nzoto na monɔkɔ, na esumbeli, to kosimbasimba enama ya kobotela ya moto mosusu, akoki koloba te ete ayebi mibali to basi te.
Biblia elobi nini na likambo ya kosangisa nzoto?
Biblia elobi ete kaka mwasi ná mobali oyo babalani nde bakoki kosangisa nzoto. (Masese 5:18) Yango wana, moto oyo alingi kosepelisa Nzambe asengeli kosangisa nzoto te soki abali te.
Bato mosusu balobaka ete likanisi ya Biblia esilá ngala mpe eyokani ata moke na makambo ya mikolo oyo. Kasi, kobosana te ete makambo ya mikolo ezali kaka koboma libala, bazemi ya balabala, mpe bamaladi oyo ezwamaka na kosangisa nzoto. Mpo na koloba solo, mokili oyo ekoki ata moke te kopesa moto toli na likambo etali bizaleli ya malamu!
Soki okanisi malamu, okomona ete bizaleli oyo Biblia eteyaka ebongi mpenza. Tózwa ndakisa: Kanisá ete moto moko akabeli yo 1 000 $. Okobwaka yango na balabala mpo moto nyonso oyo akoleka alɔkɔta yango?
Ezali mpe bongo na likambo etali kosangisa nzoto. Sierra, oyo azali na mbula 14, alobi boye: “Nalingi te kopesa nzoto na ngai na moto oyo mbala mosusu nakobosana nkombo na ye nsima ya bambula.” Tammy, oyo azali na mbula 17, andimi likambo yango. Alobi boye: “Kosangisa nzoto ezali likabo ya motuya mingi mpe esengeli kobebisa te.”
Na mokuse: Biblia emonisi ete bato oyo babali naino te basengeli kosangisa nzoto te mpe kozala na bizaleli ya pɛto.
Yo okanisaka nini?
Mpo na yo, likanisi ya Biblia na likambo etali kosangisa nzoto ezali malamu, to ezali makasi mingi?
Mpo na yo, mabe ezali te soki bato mibale oyo balobi ete balingani mpenza basangisi nzoto ata soki babalani naino te?
Nsima ya kokanisa likambo yango malamumalamu, bilenge mingi bamoni ete kosangisa nzoto te liboso ya kobala mpe kozala na bizaleli ya pɛto eleki malamu. Bayokaka mawa te mpo na yango mpe bamonaka te ete bazali kozanga eloko moko. Tángá makambo oyo bamosusu kati na bango balobi:
“Nasepelaka ndenge nayebi naino mibali te! Mabe ezali te mpo naboyi na ngai koyoka mpasi oyo kosangisa nzoto liboso ya kobala ememaka, ezala na nzoto to na makanisi!”
—Emily.
“Nasepelaka ndenge nasangisá nzoto na mibali te, mpe nazali motema ya kokita mpo nayebi ete nakoki ata moke te kozala na maladi oyo ezwamaka na kosangisa nzoto.”
—Elaine.
“Nayoká bana basi ebele ya mbula na ngai mpe oyo baleki ngai na mbula bazali koloba ete bayokaka mawa ndenge basangisá nzoto mpe ete ezalaki malamu bázela; ngai nalingi kosala libunga wana te.
—Vera.
“Namoná bato ebele oyo batikalá na bilembo mpe mpasi na motema mpo basangisaki nzoto liboso ya kobala to basangisaki nzoto na bato ebele. Mpo na ngai, bomoi ya ndenge wana ezali mawa mpenza.
—Deanne.
Na mokuse: Kangamá makasi na mateya oyo ondimaka liboso bátya yo mbamba mpo osangisa nzoto to okutana na komekama.
Ndenge nini okoki kolimbwela basusu mateya oyo olingaka?
Soki moto atuni yo mituna mpo na mateya oyo etali kosangisa nzoto, okoloba nini? Talelá mingimingi ntina oyo atuni bongo.
“Ntango moto atuni bongo kaka mpo na kosɛka ngai, nazalaki kofanda nyɛɛ te. Nazalaki koloba: ‘Wana etali yo te! Na nsima nakei na ngai.”
—Corinne.
“Likambo ya mawa, bato mosusu na kelasi basepelaka kotumola basusu kaka mpo na kosala masɛki. Ntango bazali kotuna ngai mituna kaka mpo na kotumola ngai, nazalaki koloba ata eloko moko te.”
—David.
Oyebaki yango? Na bantango mosusu, Yesu azalaki koyanola te na mituna ya bato oyo bato balingi kaka kotyola ye.
Bongo soki moto oyo azali kotuna yo amemyaka yo mpe alingi mpenza koyeba? Soki omoni ete moto yango andimelaka Biblia, okoki kolakisa ye vɛrsɛ lokola 1 Bakorinti 6:18, oyo elobi ete moto oyo asangisi nzoto liboso ya kobala asaleli nzoto na ye moko lisumu, to abebisi yango.
Ata soki osaleli Biblia mbala moko to te, ezali na ntina oloba na mpiko. Oponá kozala na bizaleli ya pɛto, osengeli kozala na esengo ndenge.
“Koloba na mpiko ekomonisa ete ozali na ntembe te mpo na mateya oyo ondimaka mpe ete oyo ozali kosala, ozali kosala yango mpo oyebi ete ezali malamu, kasi te mpo moto atindi yo osala yango.”
—Jill.
Na mokuse: Soki ozali na ntembe te mpo na mateya oyo etali kosangisa nzoto, okoka kolimbwela yango basusu. Mpe mbala mosusu makambo oyo bakoloba ekokamwisa yo. Melinda, oyo azali na mbula 21, alobi boye: “Baninga na ngai ya mosala bapesaki ngai longonya ndenge naboyá kosangisa nzoto liboso ya kobala. Likambo yango elekelaka bango te. Bamonaka ete nazali na komipekisa mpe na bizaleli ya pɛto.”
Toli! Zwá lokasa “Ndenge ya kolimbola mateya etali kosangisa nzoto”; ekosalisa yo oyeba ndenge ya komonisa yango. Talá mpe buku Mituna oyo bilenge batunaka
Mokapo 24 ya Volimi 1 elobi “Kosangisa nzoto ekokolisa bolingo na biso?”
Mokapo 5 ya Volimi 2 elobi “Mabe ezali wapi soki nasangisi nzoto liboso nabala?”
“Nasepelaka mingi na makanisi oyo ezali na buku ‘Mituna oyo bilenge batunaka.’ Na ndakisa, na lokasa 187 ya Volimi 1, ezali na elilingi moko oyo emonisi ete kosangisa nzoto liboso ya kobala ezali lokola kokaba shɛnɛti moko ya ntalo mingi. Okosilisa valɛrɛ na yo. Na lokasa 177, bamonisi ete kosangisa nzoto liboso ya kobala ezali lokola kozwa elamba moko ya ntalo mingi mpe kosalela yango lokola tapi ya kopangwisa makolo. Kasi elilingi oyo nalingaka mingi ezali oyo ya lokasa 54 ya Volimi 2. Maloba oyo ezali wana elobi: ‘Kosangisa nzoto liboso ya kobala ezali lokola kofungola kado oyo bapesi yo naino te.’ Ezali lokola ozali koyiba eloko ya moto mosusu, ya moto oyo okobala.”
—Victoria.


text:
Maria wa Nazaleti
Maria wa Nazaleti (Lialame מרים Mariam) azalakí mamá wa Yézu-Klísto.
Nkómbó Maria eútí na ligresi Mapιau, mpé na liyuda Myriam מרים, azalí elɛngɛ́ mwǎsí wa mbóka Judee, azalí mpé mamá wa Yésu wa Nazareti. Ekelézya ya bamumpɛ́ mpé ya ba-orthodoxe ipésaka yě esíká ya lokúmu, mpé imóbêngí Ngɔndɔ Maria (míngi mpenzá epái ya bamumpé) mpé Mama wa Nzambe (míngi mpenzá epái ya *ba-orthodoxe), mpé yě apésɛ́mí esíká ya lokúmu lonɛ́nɛ mpénza.
Etápe
Libota[kokoma]
Mamá ya Maria azalakí Santu Anna, tatá azalakí Santu Yoakima.[1] Bána ya Maria bazalakí: Yézu, Yakobus, Yoses, Yudas mpé Simon.[2] Eklezya Katolike elobí: bazalakí bandɛko (cousins) ya Yézu; bamissioni balobí: bazalakí bandɛko (frères) ya Yézu.
Maria na boyókani bwa sika[kokoma]
Mikanda mya Matayo mpé ya Luka mipɛsi lisoló lya lisákólá lya mwanzɛ *Gabriel, ntángo mwanzɛ Gabriel apɛ́sɛki Maria mpé nsima Yosefu óyo alakáká libála na Maria lisákólá lya bokangemi bwa zémi ya Yésu na bozángi bosangisi nzóto na mobáli. Makomi ma Luka mazalí kopɛ́sɛ esíká enɛnɛ na Maria ntángo makomi ma Matayo mapɛsi esíká enɛnɛ na Maria tɛ́.
Makomi mazalí nsima koloba bolakisi bwa Yésu na Tɛmpɛlɔ́ kolandaka bonkɔ́kɔ bwa bangó buye busengi 'te mwǎna wa libosó nyonsɔ wa mobáli na libóta akosɛ́ngɛlɛ kosómbama. Simoni akotatola minyɔ́kɔ miye Maria akoyóka,[3] nsima epɛsi lisapo lya bobúngi bwa Yésu o mibú zómi na míbalé ntángo bangó bamatáká bomati bwa mobú na mobú o tɛmpɛlɔ́ ya Yerusalemi:[4] ezaláká babóti ba yě o nzelá ya bozóngi mbóka Nazaleti, mwǎna Yésu akotikala na tɛmpɛlɔ́ mpó na *kodiscuter na banganga ba mibeko.
Na bondimi bwa sika, Maria akobima lisúsu ntángo Yésu akokɛndɛ limpáti linɛnɛ lya libála epái wápi akobóngola mái na víno, mpé lisúsu mbala eye Maria azaláká komoluka ntángo yě azalaka kotéya,[5] mpé ya nsúka ntángo Yésu abákamáká o ekulúzu. Mwǎna wa yě Yésu akotíka yě o mabɔ́kɔ ma moyékoli óyo yě alingaka míngi na nkómbó ya Yoane.
«Yesu, amɔni mamá wa yě mpé mpɛmbɛ́ni wa yě moyékoli óye yě alingaka míngi mpenzá , alobi na mamá wa yě: Mwǎsí, tála mwǎna wa yɔ̌. Mpé nsima akoloba na moyékoli wa yě: Tála mamá wa yɔ̌. Mpé, bandá ntángo êná, Yoani akokamata Maria o ndáko wa yě mpé bakokóma kofánda elɔngɔ́.»[6]
Yě azaláká na bayékoli mokɔlɔ mwa pantekote.[7]
Ndimbola ya nsima ya boyókani bwa sika ekotála kokoba ya bomɔi bwa yě mpé liwâ lya yě na Éphèse.
Bongɔndɔ bwa sékô sékô ya Maria[kokoma]
Kokanga zémi na bozángi bosangisi nzóto na mobáli (Loléngé luye zémi ya Yésu ekɔtɔ́kɔ́ mpé yě abótamáká ntángo Maria azaláká ngɔndɔ) endimama na baklisto bansɔ mpó 'te ekomamá na mikanda mya boyókani bwa sika; kasi ezali bôngó tɛ́ na bongɔndɔ bwa sékô sékô bwa Maria (Loléngé la kotíkala ngɔndɔ bomɔi bwa yě mobimba) endimami na bwányá bwa bonzámbi bwa ekelezia ya bamumpɛ́ mpé ya eyamba ya *baorthodoxe kasi ebóyamá na bwányá bwa bonzámbi bwa eyamba ya bamisioni. Boyambi buye buzali mpenzá ya kala, engɛ́bɛ́nɛ́ na *Protévangile ya Jacques; makomi ma mibeko mya ekelézia ya bamumpɛ́ tɛ́ o bonkámá II esíká nini elakisami 'te Maria, mwǎna mwǎsi wa Anne mpé Joachim akabamáká lokóla likabo na Nkóló (eye elingi koloba kotíkala ngɔndɔ bomɔi bwa yě mobimba) na mokáno (voeu) mwa mamá wa yě, mpé nsima apɛ́sɛmɛ́kɛ́ na Yosefu yambo ya kokanga zémi ya Yésu.
Bamisíoni baboyaka boyambi bwa bongɔndɔ bwa sékô sékô ya Maria na kotombolaka makomi ma boyókani bwa sika maye mazali koloba na ntina ya bandeko ba Yésu ba mibali mpé ba bǎsí. Minei bakomami na Matayo 13,55 mpé na Malako 6,3
«Óyo azalí mwǎna ya mokabínda tɛ́? mamá wa yě ndé Maria? *Jacques, Yosefu, Simoni mpé *Jude, bazalí bandeko ba yě tɛ́?»[8] «Óyo mokabínda tɛ́, mwǎna wa Maria, mpé ndeko ya *Jacques, ya Yose, ya *Jude mpé Simoni? mpé bandeko ba yě ba bǎsí bazalí tɛ́ na kati kati na biso? Mpé ye azaláká mpó na bangó libaku.»[9]
Mokanda mwa Matayo, na mokapo mwa 12 molobi 'te Maria mamá wa Yésu mpé bandeko ba yě bazaláká libándá. Balingáká komɔnɔ Yésu ntángo yě azaláká ontei ya ndáko. Ntángo moto mɔ̌kɔ́ alobi: Tála, mamá mpé bandeko ba yɔ̌ bazalí libándá mpé bazali koluka kosolola na yɔ̌."[10]
Ezalí ndé bonkókó bwa *baorthodoce, engɛ́bɛ́nɛ́ na *Protévangile ya Jacques, ndeko wa Yésu ya mobali óyo bakaboli na yě tatá mɔ̌kɔ́ (mobóti mpé mobɔ́kɔli, mobóti mpó na Jacques kasi mobɔ́kɔli mpó na Yésu) (Yosefu) kasi bamamá bakɛsɛnɛ, mwǎna óyo abótami na libála lya yambo ya Yosefu óyo akufeláká mwǎsí mpé abáláká Maria ngɔndɔ óyo abonzelamáká na Nkóló tǒ lisúsu, engɛ́bɛ́nɛ́ na bonkókó bwa bamumpɛ́ mpé bwa *baorthodoxe, bandeko ba Yésu baye babótami na libóta lya tatá (batatá-mwǎsí, batatá-nkulútu, batatá-lɛki) tó ya mamá wa yě (banɔ́kɔ́, bamamá-lɛki, bamamá-kulútu) baye babêngi na lifalansé cousins. Na lingála mpé na nkóta isúsu lokóla nkóta ya *slaves bǎna bansɔ babótami na ngámbo na ngámbo ya libóta bamibêngamaka bangó na bangó ndeko, mpé na mangómbá ma kalakala ntángo bangó banso bazaláká kofánda elɔngɔ́, bǎna baye babótami na ngámbo ya tatá tǒ ya mamá bazaláká komibêngana na bǎna baye babótami na tatá tǒ mamá ndeko mpé bazalí bo bandeko. Makomi ma boyókani bwa sika malongobanáká sé na ezaleli ya *orient ya mikɔlɔ na mikɔlɔ. Míbalé o kati na bangó, bakomami na bibiliya lokóla bǎna ba "Maria, mamá wa *Jacques le mineur mpé ya Yose" na Matayo 27,56 mpé Malako 15,40 etalisi Maria, mwǎsí ya *clopas engɛ́bɛ́nɛ́ na mokanda mwa Yoane 19,25, ya misato *Juse amibengi ndeko ya *Jacques kasi ya Yésu tɛ́. (Jude 1), ya mínei Simoni alakisami na pólélé lokóla mwǎna abótami na ndeko ya tatá mɔ̌kɔ́ na tatá mobɔ́kɔli wa yě , mwǎna ya Clopas ndeko wa Yosefu, na lisoló lya ekelézya ya Eusebe ya Cesaree
Na likambo liye basángó ba lingómbá lya bandeko ba Yésu, frères de Jésus, Tála atikele *Proches de Jésus
Bibiliya epɛsi eyano na mokanda mwa Luka. Ntángo mwanzɛ́ asakoláká koyaa ya bokangemi bwa zémi ya Yésu, Ngɔndɔ Maria ayanoláká: "ndéngé níni yango ekosálama mpamba 'te ngai nayébi mobali tɛ́ ?", eyano ya nkamwa mpámba te likonga lisiláká kopikama mpó na libála lya yě mpé kala míngi tɛ́ akobálana na miso ma bato bansɔ na Yosefu. Sɔ́kí Maria akanisáká kofánda na bosangisaka nzóto na Yosefu nsima ya libála, yě alingáká komɔnɔ lisákólá lya mwanzɛ nkamwa tɛ́ (akokóma na zémi). Lisákólá liye "nayébi mobali tɛ́" ezalí limbola lya botósi koúta na ligresi liye lilingi koloba "Nasangisa nzóto na mobali tɛ́"
Toma ya Aquin, mokomi wa *référence ya ekelézya ya bamumpɛ́, akoyekola likambo liye na loléngé la bozindo mpé ya mayɛlɛ (*méthodique) mpenzá o (sa Somme Théologique), IIIa pars, Q. 28, art. 2 à 4: atikele ya 2: Bongɔndɔ ntángo ya bobóti, atikele ya 3: Bongɔndɔ nsima ya bobóti, atikele ya 4: Likambo lya kolapa ndáí mpó na bongɔndɔ (Liye lizalí likambo likɛ́sɛni mpé lya nsɔ́mí na liye lya libosó (*précédente)). Toma ya Aquin asúkisi 'te Maria azalí ngɔndɔ wa sékô sékô mpé na bolapi ndáí ya bongɔndɔ.
Mosantú Ogistini azalí kotánga makomi mpó na likambo liye lya bongɔndɔ bwa sékô sékô ya Maria: «Azóngisi ngáí na ekuke ya libándá ya ekelézya, na ngámbo ya monyɛlɛ. Kasi ezaláki ya kokangama. 2. Mpé Yawhe andobeli: Ekuki eye ekokangama, mpé ekofungwama sɔ́kɔ mokɛ́ tɛ́ mpé moto atâ mɔ̌kɔ́ tɛ́ akokɔtɔ, mpámba tɛ́, Nzámbe ya Israel akotɔ́kɔ́ wâna. Ekotíkala ya kokanga.»[11]
Eteni esúsu ya mokapo mwa bibiliya na Likambo liye:
"Tála eye elobi Monsantú, Ya solo, eye apɛ́sɛmi fungola ya Dawidi, eye efungolaka, mpé moto mɔ̌kɔ́ te akoki kokanga mpé ekangaka mpé moto mɔ̌kɔ́ tɛ́ akofungola.[12]
Tálá mpé[kokoma]
Masámbo[kokoma]
- Maria Losáko (Ave Maria)
- Mamá wa Bikólo bínsɔ
Nzémbo[kokoma]
Tálá: Nzémbo ya Maria (lístɛ)
Ndáko-Nzámbe ya Maria[kokoma]
Ndáko-Nzámbo ya Maria ya Eklezya Katolike:
- Bóma (Notre-Dame de l’Assomption)
- Bukavu (Maria ya bobɔ́to)
- Chartres (Falansia)
- Einsiedeln (Swisi)
- Isangi (Marie Médiatrice)
- Kisangani (Notre Dame du Rosaire)
- Lingwala (Maria ya Kongó)
- Lourdes (Falansia)
Búku[kokoma]
- (fr) Cardinal Carlo Maria Martini, s.j.: Marie souffre encore. Saint-Paul, 1998.
- (fr) Edward Schillebeeckx, o.p.: Marie, mère de la Rédemption. Paris: Cerf, 1963.
- (fr) Roger Wawa, ssp: 10 Neuvaines pour toutes les nécessités. Limete: Médiaspaul, 2003. ISBN 2-7414-0175-6


text:
Short Story in Lingala (Complete Story)
Title: ELONGA TO ELONGA TE !!!???
Written by Richard ALI A MUTU
Collection : Zua Boul !
Catégorie : Masolo ya Mama’Sisca.
Nouvelles : masolo ya mikusé-mikusé
Auteur : Richard ALI A MUTU
1.
« ELONGA TO ELONGA TE !!!??? »
…Eglise eningani. Batu nionso batelemi. Babeti milolo na ndenge ya kosakana te. Pasta alongoli kutu veste na yé. Abandi kopimbwa pe koganga makasi: « Oyo elonga to elonga teeee ??? ». Na mingongo makasi, bayanoli lisusu bango nionso: “Elongaaaaaa eeehhhh!!!!”. Mama Sisca assoté penza kossoter makasi, akati danse, apepi liputa nayé pe agangi penza lisusu makasi na micro. Eglise eningani fort. batu misuse kutu ya quartier, -bacurieux-, bapoti mbangu pe bayé kotonda meke na entrée ya eglise pona kotala nini eningisaki eglis’ango makasi bongo…
[ Lingala Lessons 17 to 20 http://goo.gl/4REG4l ]
Natongo wana, mama Sisca aswanaki kutu na mobali nayé parseke azalaki kobima sans kotika mbongo ya kolamba. “naza na mbongo te!”, ekatelaki ye, Filipo. “okopesa mbongo lelo! Eza nini au juste, Filipo! Ezongisaki, mama’Sica. Lobi olobaki kaka boyé, lelo lisusu oza na mbongo te! Sik’oyo tokolia nini na bana, hein?”. Mama’Sica asilikaki, akatanaki vrema jour wana. Kasi, Filipo, mobali nayé, abimaki kaka bongo sans kotika mbongo ya kolamba.
Bana mpe bakendeki classe te. Babayaki na bango pona bazalaki kobengana bango chaque jour pona kozanga kofuta minerval. Bafandaki kaka na ndaku na maman na bango. Oyo ya miké bazalaki kobeta bille libanda. Oyo ya mwa mikolo, bavandaki kotala film ya banigerian na maman na bango na salon. Mbala moko, bayoki mutu azakobeta na ezibeli na bango. Maman’Sisca atindi Mputu akende kotala soki eza nani. Mputu azalaki mwana nayé ya mwasi ya mibale. Bazalaki motoba (six), quatre ya basi pe mibale ya mibali oyo bazalaki kosakana na bille libanda ya lopango. Mputu atelemaki mbala moko pe akendeki kofungola porti yango. Mbuta’Louis ! Mputu ayambi ye pe akotisi yé. Bato nionso bayambi ye pe bapesi ye mboté. Mman’Sisca ayebisi ye avanda kasi Mbuta’Louis aboyi. Alobi ke aza mwa préssé makasi. Asengi kaka maman’Sisca ke aya libanda basolola mwa muké. Bana batalani pe basali mwa zuwa. Mama’Sisca atelemi pe abimi libanda na Mbuta’Louis.
Mbuta Louis azalaki voizin nabango ya kartié. Amesanaka na bango mingi. Baperiode moko, azalaki kutu koya kobeta jeu de dames na Filipo, mobali ya mama’Sisca. Bakomaki penza lokola bandeko. Kasi, mwa période moko mpe basalaka lokola kozwana na Filipo parseke sango etambolaka ke ye akomaki kobima na mwasi ya Filipo, mama Sisca. Affaire wana epesaka Filipo kanda makasi au point ke basalaka lokola mwa kozwana. Atako après bayaka kotimbela ke ezalaki na yango kaka basongi-songi ya bato ya mokili ; mwa ndambu ya doute etikalaka kaka na mitema ya Filipo na bana na yé ya basi ya mikolo oyo bayokaka lisolo wana.
Tango maman na bango abimi, bana batikali kobenda bafilm… Mputu akitisi volume nalombango pona bayoka soki bazakosolola nini. Bavandi swi pe batié penza matoyi nionso libanda.
Kelke minutes après, Maman’Sisca akoti na ndako pe abengi : « Mputu na Mbuyi, boya nanu komema biloko oyo pe bokotisa yango na congelateur !!! ». Bana bafungoli misu na minoko pe bakamwé. « bosala nanu mbangu ! bazotala nga lokola soki mpe nini! », maman Sisca a’insister.
Bana batosaki. Bakotisi carton ya mpiodi, bacuisses pe malangwa…
Maman’Sisca avandisi bana nayé pe aexpliké bango ke Mbuta’Louis ayaki nde kosenga ke batiela ye biloko wana na congellateur nzambi (parseke) oyo yayé ekufaki pe bazalaki na courant te. Alakaki ke akoleka kozwa yango lobi.
Tango mwa ngonga eyaki kopusana, Mama Sisca ayaki komona ke akoki kosala autrement te, sinon bakokufa na nzala na bana pe mobali oyo alingaki surement kozonga na nzala pe na eloko te na maboko. Naboyé, azwaki courage ya kotinda mwana moko afungola basachet pe carton wana pona balamba nanu ata mwa ndambu pe bakoluka kozongisa après.
Yango nde esalamaki. Baliaki bien na butu wana : sauce ya bacuisses ya minene na fufu ya diata. Mokolo elandi, Mbuta’Louis alekaki te. Filipo mpe atikaki mbongo te. Na butu, provison ya Mbuta’Louis elambamaki lisusu : bacuisses na bampiodi ya 16+.
Na ba tango-tongo penza ya mokolo elandaki, Mbuta’Louis ayaki. Abeti na porti kaka ndenge abetaka. Bafungoli yé mpe kaka ndenge bafungolaka yé (etombaki ke Mputu lisusu mutu ayaki kofungola yé). « Mama azali?
-Ee, azali ! eyanoli Mputu.
Mbuta akoti. Maman Sisca, komona amoni yé, atoki pe alengi mwa makasi na mbala moko. « Mbuta, boni ?
-Ah, bien, Sisca ! nayé kaka pona baplans na nga wana !
-Ah ! yo mpe tozeli yo mokolo olobaki okoya oyé lisusu te…
-Bon, nzwaki mwa contre-temps, Sisca !
Mama Sisca atelemi pe akumbi Mbuta libanda pona basolola.
Bana batikali na ndako. Bango mpe bakomi mwa kobanga pe soni esali bango na koréalizaka acte oyo basilaki koposer : kolia biloko ya batu sans kosenga ye.
Bayoki na libanda Mbuta’Louis komatisa mongongo na ndenge penza ya kanda. Moko na bango apusani mbango na lininisa (fenêtre) pe abandi kotala pe koyoka malamu. Mama na bango azalaki komeka ko’expliquer na Mbuta ndenge makambu elekaki. Kasi Mbuta akatanaki makasi. Azalaki penza koboya makambo nionso Mama Sisca azalaki komeka kolinga koexpliker yé. « Ezalaka te, Sisca ! ezalaka te !!! oyo bosali wana ezalaka te !!! naboyi naboyi !!! », ebandaki koganga Mbuta. Mpe, na nsé ya kanda wana, abimiselaki Mama Sisca, : « Tala, lokola bosali bongo, botikala pe na biloko’ango nionso ! nakozwa yango lisusu te !!!
Maman Sisca ameki kokanga yé : « Mbuta !!!
Kasi, Mbuta amibendaki na makasi nayé ya nzoto pe abimaki na kanda penza na lopango na bango.
Maman’Sisca atikali moké libanda pe akitisi elongi. Tango azongi na salon, mwana oyo azalaki na fenêtre akiti mbango na divan oyo amataki pona kolengela. Amonaki nionso mpe maman Sisca akomprenaki ke akokaki kobetela bango lisolo mosusu ya lokuta te…
Mokolo yango, pasta ateyaki makasi. Ekomaki tango ya batemoignages. Maman Sisca atelemaki pe azwaki micro : « bana na nzambé, Alleluya !
Bayanoli « Amennnn !!!
Akobi : nalingaki natatola bonene ya Nzambé pona oyo asali na libota na ngai pe nabomoyi na ngai. Bandeko, mikolo eleki, tokomaki penza mpiaka. Ata 10 Francs ezalaki lisusu te. Bana na kelasi babenganaki, pe ya somo ezalaki ke mokolo wana ya kolia penza ezalaki te. Toswanaki kutu na mobali na nga pona atikaki mbongo ya wenzé te. Kasi, nazalaki kaka kosambela. Pe, na mbala moko, Nzambé atindaki ndeko moko oyo toyebani nayé na kartié na biso, aya kobombisa biloko nayé kaka epayi nabiso. Bandeko, biloko ebelé penza : basoso, bacuisses, bampiodi, pe ndenge na ndenge. Na sima, toliaki mwa ndambu pona bozangi. Kasi, ya monene penza oyo Nzambé asali, bandeko, ezali ke lobi eleki, tango ndeko wana aleki na ndako pona kozwa biloko na yé, yé moko lisusu atikeli nayé biso yango nionso pona tolia na biso !!! Oyo elonga teeeee ????
-« Elongaaaaaaaa eeeeeeeeeeeeehhhhh !!!
Eglise eningani. Batu nionso batelemi. Babeti milolo na ndenge ya kosakana te. Pasta alongoli kutu veste na yé. Abandi kopimbwa pe koganga makasi: « Oyo elonga to elonga teeee ??? ». Na mingongo makasi, bayanoli lisusu bango nionso: “Elongaaaaaa eeehhhh!!!!”. Mama Sisca asoter penza kosoter makasi, akati danse, apepi liputa nayé pe agangi penza lisusu makasi na micro. Eglise eningani fort. batu misuse kutu ya quartier, -bacurieux-, bapoti mbangu pe bayé kotonda meke na entrée ya eglise pona kotala nini eningisaki eglis’ango makasi bongo…
Lingala Lessons 17 to 20 http://goo.gl/4REG4l
Lingala Lessons 1 to 4 http://goo.gl/R970Zu
Lingala Lessons 5 to 8 http://goo.gl/bDd35A
Lingala Lessons 9 to 12 http://goo.gl/WFj2DR
Lingala Lessons 13 to 16 http://goo.gl/MQLrM4
Our Central Google Plus Page: https://plus.google.com/+JonasLusalusa/posts
Our WebSite: http://lingalainstitute.org/courses/


text:
Nalingi kotánga lisolo oyo na
Ɛɛ
Te
Miziki mpo na kokumisa Nzambe
Okoki kozwa mindule kitoko ya banzembo mpo na kokumisa Yehova Nzambe. Ezali banzembo oyo eyembami na mingongo mpe oyo ebɛtami na bibɛtɛlo ndenge na ndenge ya miziki.
Tóyembela Yehova--Na mingongo, Diskɛ 2
Nzembo ya Bokonzi, Volimi 9
Nzembo ya Bokonzi, Volimi 6
Nzembo ya Bokonzi, Volimi 5
Nzembo ya Bokonzi, Volimi 4
Nzembo ya Bokonzi, Volimi 3
Nzembo ya Bokonzi, Volimi 2
Nzembo ya Bokonzi, Volimi 1
Tóyembela Yehova--Na piano
Tóyembela Yehova--Na mingongo, Diskɛ 1
© 2014 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania.
|


text:
Mbwá
Mbwá (boyíké mbwá, Canis lupus familiaris o latɛ́) ezalí nyama ya mikúwa mpé ya mabɛ́lɛ eye efándaka elɔngɔ́ na bato. Eningisaka mokíla sɔ́kí elingí elɔ́kɔ tǒ sɔ́kí esepélí, mpé egángaka míngi sɔ́kí esɛ́ngɛli na bokébi bwa moto tǒ mpé sɔ́kí elingí kokébisa moto na likámá. Elíyaka misuni mya nyama.
Ezalí nyama o libóta lya limbwá. Ekómá moníngá mwa moto. Mbwá ebɔ́kwámí na ntína ebelé, ntángo esúsu bato babɔ́kɔli mbwá mpó na kotambwisa bato baye bamɔ́nɔkɔ tɛ́, ntángo isúsu mpó na kokɛ́ngɛlɛ ndáko, ntángo isúsu mpó na bokila, ntángo isúsu mpó na masano, ntángo isúsu mpó na koluka diamba mpé ntángo isúsu mpó na koluka bato baye babúngí o moningí tɔ̌ mbóngé ya mabelé. Mbwá izalí ndéngé na ndéngé.
Maloba[kokoma]
Opesi mbwá, mbwá eboyi.
Mbwá ezalí na makolo mínei, elandaka nzelá sé mɔ̌kɔ́ .
Mái makúfela mbwá mamɛlɛkɛ sé mopaya.


text:
Mpo na nini bosalaka fɛti ya Noele te?
Makambo oyo bato bakanisaka
Makanisi ya bato: Batatoli ya Yehova basalaka fɛti ya Noele te mpo bandimelaka Yesu te.
Likambo ya solo: Tozali bakristo. Tondimaka ete tokobika kaka na nzela ya Yesu Kristo.—Misala 4:12.
Makanisi ya bato: Bopanzaka mabota ya bato mpo boteyaka bango básalaka fɛti ya Noele te.
Likambo ya solo: Tolingaka mpenza ete mabota ezala malamu, mpe tosalelaka Biblia mpo na kosalisa bato báyokanaka malamu na kati ya libota.
Makanisi ya bato: Bozangaka esengo ya fɛti ya Noele: kokabela bato, kimya na mokili, mpe kosalela bato makambo ya malamu.
Likambo ya solo: Tosalaka makasi tókabelaka bato mpe tózala bato oyo batyaka kimya mokolo na mokolo. (Masese 11:25; Baroma 12:18) Na ndakisa, ndenge totambwisaka makita na biso mpe ndenge tosalaka mosala ya kosakola eyokani na mitindo ya Yesu: “
Bozwi ofele, bópesa ofele.” (Matai 10:8) Longola yango, tomonisaka ete Bokonzi ya Nzambe nde ekotya kimya ya solosolo na mokili.—Matai 10:7.
Mpo na nini Batatoli ya Yehova basalaka fɛti ya Noele te?
Yesu alobaki tókanisaka liwa na ye, kasi mbotama na ye te.—Luka 22:19, 20.
Bantoma ya Yesu mpe bayekoli na ye ya liboso bazalaki kosala fɛti ya Noele to mbotama te. Buku moko (Le livre des superstitions. Mythes, croyances et légendes) elobi boye: “
Fɛti ya mbotama ya Yesu ekɔtaki na lingomba na siɛklɛ ya minei ya ntango na biso,” elingi koloba bambula mingi mpenza nsima ya liwa ya bantoma nyonso.
Yesu abotamá na mokolo ya 25 Décembre te; Biblia epesi mokolo ya mbotama na ye te.
Tondimaka te ete fɛti ya Noele to ya mbotama ezali malamu na miso ya Nzambe mpo eutá na milulu mpe mimeseno ya bapakano.—2 Bakorinti 6:17.
Boyebi te ete lokola boboyaka kosala fɛti ya Noele ebendelaka bino mindɔndɔ?
Tii lelo, bato mingi oyo basalaka fɛti ya Noele bayebaka te ete eutá epai ya bapakano mpe ete Biblia endimi yango te. Mbala mosusu bato ya ndenge wana bamitunaka ete: Mpo na nini bakristo báboya kosala ndenge bato nyonso basalaka? Mpo na nini koluka mindɔndɔ likoló ya koboya fɛti ya Noele?
Biblia ezali kolendisa biso tókanisaka malamu mpe tósalelaka ‘
makoki na biso ya kokanisa.’ (Baroma 12:1, 2) Ezali koteya biso ete solo ezali na ntina mingi. (Yoane 4:23, 24) Na yango, atako tolukaka mpe koyeba ndenge bato batalelaka to makambo oyo bakaniselaka biso, tolandaka makambo oyo Biblia elobi ata soki ekosala ete bato básepela na biso te.
Atako biso tosalaka fɛti ya Noele te, totikaka moto na moto asala oyo ye alingi. Ezali likambo na biso te.


text:
Politíki
Politíki tǒ lotómo la boyángeli, ezalí bwányá ya koyángela makambo ma ekólo lokóla mibéko mizalí kotínda ; ya kobɔngisa bomɔi bwa bato, bizalela bya bangó ; ya kotámbwisa misála mya ekólo, mpé ya koyókana na bikólo bisúsu ; ezalí sɔ̂lɔ́ ndimbola ya politíki.
Mwâ likébisi litálí liloba politíki. Sɔ́kí toyókí liloba «politíki» tǒ «kosála politiki», tokanisaka níni ? Tokanisaka : koyíba, kokósa, kosála mabé, kosála mayele... Kasi politíki ya sɔ̂lɔ́ ezalí bôngó tɛ́. Liloba politíki eútí na ligresi (lokótá la Gresi): polis elingí koloba mbóka, engumba, ekólo, esé. Politíki ezalí mosála tǒ ntɔ́ki ya boyángeli mbóka tǒ ekólo. Ezalí bwányá tǒ mayele ma koyéba bóníbóní bayángela mokili mwa bato, bóníbóní bakamba bato ba ekólo na ndéngé elingí kosepelisa bato bánsɔ.
Yangó wâná, na mosála mwa politíki, moto akoluka malámu mpɔ̂ ya yê mɔ̌kɔ́ mpenzá tɛ́, mpɔ̂ ya libóta lya yě tɛ́, akoluka sé bolámu bwa batu bánsɔ ba lisangá.
Mpɔ̂ ya bakonzi ba letá, kosɛ́nga bato bazala na *non-viola, elingí koloba mbala mingi kosɛnga bangó basála elɔ́kɔ mɔ̌kɔ́ tɛ́, âtá bazalí komɔ́na mpási ndéngé na ndéngé..., batála sé na mǐso âtá babɛ́tí tǒ babomí bangó.
Mpɔ̂ na lingómbá lya politíki liye libóyí bisálela bya letá, míngi mazalí komíbênga babóya-matatá tô ba non-viola bobɛ́lɛ́ mpɔ̂ bazángí mandóki tǒ bibuneli mpɔ̂ na kozóngisela bakonzi ba letá *violans iye bazalí kosála bangó. Mpɔ̂ na bikelézia, sɔ́kí bizalí na ngámbo ya bakonzi ba letá, bakotéya *non-violans eye elingí koloba komítíka na mpási.
Ezalí na mitíndo mingi ya politíki, mpé politíki ekabwání nzéla mísató :
Kapitalismɛ[kokoma]
Nzéla ya libosó, politíki ya kapitalismɛ elingí koloba politíki wápi bokúlaka mpé matómba ya mosála mazalí mpɔ̂ na basáli tɛ́ kasi mazalí mpɔ̂ na bomongo ya bokulaka babéngaka bangó bakapitalistɛ elingí koloba bakóló-bokulaka mosɔlɔ.
Sosialisimɛ[kokoma]
Nzéla ya míbalé, sosialisimɛ ezalí politíki ékopɛ́sa matómba ma mosála na mabɔkɔ ma basáli bangó mɔ̌kɔ́ mpé ekopekisa bokulaka ezala ya mwâ libóké lya bato.
Komynisimɛ[kokoma]
Nzéla ya misátó, kominisimɛ ezalí politíki ekosɛnga bokulaka mpé matómba ya mosála mazala mpɔ̂ na bolámu bwa lingómba, kasi ekopekisa bokulaka ya moto mɔ̌kɔ́.
Mokango[kokoma]
Botángi[kokoma]
- Bapu, M. et alii, Le Zaïre que nous voulons. Un projet de société. Kinshasa: Cepas, 1993.
- Braeckman, C., Le dinosaure. Le Zaïre de Mobutu. Paris: Fayard, 1992. 383 p.
- Dungia, E., Mobutu et l'argent du Zaïre. Révélations d'un diplomate, ex-agent secret. Paris: L'Harmattan, 1992. 215 p.
- Esoavelomandroso, M. et Feltz, G., Démocratie et développement. Mirage ou espoir raisonnable?. Paris, Karthala, 1995.
- Kadima Tshimanga, B. et alii, De la démocratie au Zaïre: consensus lexicaux d'un peuple en délire. A. M. d'Ans, 1995.
- Mpundu, J., Kobongisa mboka na boboto. Kinshasa: Éditions d'Esperance.


text:
Bienvenu Sene Mongaba
Bienvenu Sene Mongaba azalí mokomi ya lisolo na lingála. Abótámi o sánzá ya yambo 1967 o Kinsásá. Afándí na Bɛ́lɛjika.
Kémi[kokoma]
Azalí mpé na Lingisi ya bosilisi na kémi ya Bobongo ya Kinsásá, Lingisi ya boyekoli ya likolo na kémi na Bobongo ya Brussel (ULB) mpé Lingisi ya molakisi nzebi ya bikelamo ya Bobongo ya Loven-Sika (Louvain-la-Neuve). Atángísá kémi na Kelási ya Likoló ya Etángiseli na Popokabaka na Kongó-Kinshásá mpö atángisaka na biteyelo ya katikati na Communauté française ya Bɛ́lɛjika. Lelo oyo azali koyekola ndenge ya konétola Lingála pó ékoka kosálelama na ndéngé ekokí bó monoko ya kotángisela nzebi (sciences) na bitéyelo ya Kongó. Boluki na yé etálí bóngó nzebi ya minoko pó na Lingála (etongameli ya maloba, etongameli ya masakola pé ekomeli.
Etánda ya bileko na lokótá lingála esalami na Bienvenu Sene Mongaba.
Mikandá[kokoma]
Babúku[kokoma]
- (ln)Fwa-Ku-Mputu, lisolo, 2002, bobimisi Mabiki.
- (fr)Pillage à Kin, *nouvelles, 2005, bobimisi Mabiki.
- (fr)En cavale dans le gouffre vert, lisolo, 2007², bobimisi Mabiki.
- (ln)Bokobandela, lisolo, 2007, bobimisi Mabiki.
- (fr)L'Instant de paix, lisolo, 2008, bobimisi Mabiki.
- (ln) Sanza Nguma, lisolo, 2014, bobimisi Mabiki.


text:
APƐNDISI
Mikaele anzelu-mokonzi nde nani?
BIBLIA elobeli ekelamu ya elimo na nkombo Mikaele mbala mingi te. Kasi, na bavɛrsɛ oyo elobeli ye, azali kosala likambo moko. Na buku ya Danyele, Mikaele azali kobunda na baanzelu mabe; na mokanda ya Yuda, azali kowelana na Satana; mpe na Emoniseli, azali kobunda na Zabolo ná bademo na ye. Lokola Mikaele azali kokɔtela boyangeli ya Yehova mpe kobunda na banguna ya Nzambe, yango emonisi ete azali kosala makambo oyo eyokani na ndimbola ya nkombo na ye—“Nani akokani na Nzambe?” Kasi Mikaele yango nde nani?
Ntango mosusu moto moko ayebanaka na bankombo mingi. Na ndakisa, Yakobo ayebani mpe na nkombo Yisalaele; ntoma Petelo ayebani mpe na nkombo Simona. (Genese 49:1, 2; Matai 10:2) Se ndenge moko, Biblia emonisi ete Mikaele ezali nkombo mosusu ya Yesu Klisto, liboso aya awa na mabelé mpe nsima ya kozonga na ye na likoló. Tótala bavɛrsɛ oyo emonisi biso ete ezali mpenza bongo.
Anzelu-mokonzi. Liloba ya Nzambe elobeli Mikaele “anzelu-mokonzi.” (Yuda 9) Na Biblia, liloba “anzelu-mokonzi” ezali kaka na booko (singulier); ata esika moko te okokuta liloba yango na boike (pluriel). Yango emonisi ete anzelu ya ndenge wana azali kaka moko. Longola yango, soki balobeli anzelu-mokonzi, makanisi ekendeke mbala moko epai ya Yesu. Vɛrsɛ ya 1 Batesaloniki 4:16 elobi boye mpo na Nkolo Yesu Klisto nsima ya kosekwa na ye: “Nkolo ye moko akokita uta na likoló na mbela ya komandema, na mongongo ya anzelu-mokonzi.” Awa, balobi ete mongongo ya Yesu ezali mongongo ya anzelu-mokonzi. Na yango, vɛrsɛ oyo emonisi ete Yesu ye moko azali anzelu-mokonzi Mikaele.
Komanda ya limpinga. Biblia elobi ete “Mikaele mpe baanzelu na ye babundaki na dalagona…mpe baanzelu na ye.” (Emoniseli 12:7) Yango emonisi ete Mikaele azali Komanda ya limpinga ya baanzelu ya sembo. Mokanda ya Emoniseli elobeli mpe Yesu ete azali Komanda ya limpinga ya baanzelu ya sembo. (Emoniseli 19:14-16) Ntoma Paulo mpe alobeli na ndenge ya polele “Nkolo Yesu” mpe “baanzelu na ye ya nguya.” (2 Batesaloniki 1:7) Tomoni ete Biblia elobeli Mikaele mpe “baanzelu na ye” ná Yesu mpe “baanzelu na ye.” (Matai 13:41; 16:27; 24:31; 1 Petelo 3:22) Lokola Liloba ya Nzambe emonisi na esika moko te ete ezali na mampinga mibale ya baanzelu ya sembo kuna na likoló—ete limpinga mosusu komanda na yango, Mikaele mpe limpinga mosusu komanda na yango nde Yesu—ezali komonana polele ete Mikaele ezali Yesu Klisto na ntango oyo azali kosala mosala na ye kuna na likoló.*
* Makambo mosusu oyo emonisi ete nkombo Mikaele elakisi nde Mwana ya Nzambe ezali na buku Étude perspicace des Écritures, Volimi 2, na nkasa 280-281, ebimisami na Batatoli ya Yehova.


text:
Yoane Kalvin
Yoane Kalvin tǒ Jean Calvin na lifalansé, nkómbó ya yě ya sɔ̂lɔ́ ndé Jehan Cauvin (Abotamá na Noyon, Picardie na esé ya Falansia mokɔlɔ mwa zómi sánzá ya sambo mobú mwa 1509 mpé akufá na Geneve na mokɔlɔ mwa ntúkú nsambo sánzá ya mítáno mobú mwa 1564) azalí moto wa mikanda o Falansia, ayékola bwanya bwa bónganga Nzámbe engɛ́bɛ́nɛ́ na bondimi bwa bamisíoni.
Azalí elɔngɔ́ na Martin Luther, Ulrich Zwingli mpé Martin Bucer, mɔ̌kɔ́ ya bato baye bakeli *reforme ya bamisíoni, eye akotómbola na Geneve, na kotɛ́lɛmɛlɛkɛ *Dogmes, *rite mpé misálá mya ekelézia ya bamumpe eye ya Roma, lokóla *nguyá ya pápa mpé ya *concile, ntúbélá libosó lya sángó mpé o matói ma yě mpé *indulgences isúsu eye banganga Nzámbe bazaláká komipɛsɛ.


text:
Liteya 12
Mosala na biso ya kosakola ebongisami ndenge nini?
Mwa moke liboso Yesu akufa, alobaki boye: “Nsango malamu oyo ya bokonzi ekosakolama na mabele mobimba esika bato bafandi mpo ezala litatoli na bikólo nyonso; bongo nsuka ekoya.” (Matai 24:14) Kasi ndenge nini mosala yango elingaki kosalema na mokili mobimba? Na kolanda ndakisa oyo Yesu atikaki ntango azalaki awa na mabele.
Tosalaka makasi tókutana na bato na bandako na bango. Yesu alakisaki bayekoli na ye ndenge ya kosakola nsango malamu ndako na ndako. (Matai 10:11-13; Misala 5:42; 20:20) Bapesaki bapalanganisi ya nsango malamu yango ya liboso bisika oyo basengelaki kosakola. (Matai 10:5, 6; 2 Bakorinti 10:13) Ndenge moko mpe lelo oyo, mosala na biso ya kosakola ebongisami malamumalamu mpe bapesaka lisangá mokomoko esika oyo basengeli kosakola. Na ndenge yango, tokokisaka etinda ya Yesu ya “kosakwela bato mpe kopesa litatoli malamumalamu.”
Tosalaka makasi tókutana na bato na bisika nyonso oyo bazali. Yesu atikaki mpe ndakisa na ndenge azalaki kosakola na bisika ya bato nyonso lokola pembeni ya ebale to ya libulu ya mai. (Marko 4:1; Yoane 4:5-15) Biso mpe tosololaka na bato makambo ya Biblia na bisika nyonso: na balabala, na bisika ya mombongo, to na telefone. Tosakwelaka mpe bato oyo bafandaka pene na biso, baninga na biso ya mosala to ya kelasi, mpe bandeko na biso ya libota soki libaku emonani. Milende nyonso wana esali ete bamilio ya bato na mokili mobimba báyoka “nsango malamu ya lobiko.”
Ezali na moto moko oyo okosepela koyebisa ye nsango malamu ya Bokonzi ya Nzambe mpe bolamu oyo yango ekomemela ye na mikolo ezali koya? Kobomba nsango malamu yango mpo na yo moko te. Bandá koyebisa bato nsango yango sikoyo!
“Nsango malamu” nini tosengeli kosakola?
Ndenge nini Batatoli ya Yehova balandaka ndakisa ya Yesu na ndenge ya kosakola?


text:
Ndenge nini nakoki kosala badevuare oyo nyonso?
Oyo okoki kosala
Luká esika ya koyekola. Esengeli kozala esika ya kimya. Soki likoki ezali, okoki kosalela mesa ná kiti. Kofungola TV te.
Omityela mikano. Lokola kelasi ezali na ntina mingi, zwá ekateli ya kosilisa naino badevuare na yo liboso ya kosala likambo mosusu.
Kozongisaka makambo nsima te. Salá programɛ ya malamu mpo na kobongisaka badevuare na yo, mpe landáká yango.
Zalá na programɛ. Poná devuare oyo okobanda na yango, oyo ekolanda mpe bongobongo. Komá yango na papye, mpe kabolá ngonga oyo mokomoko na yango ekozwa. Tyá elembo ntango nyonso oyo osilisi devuare moko.
Pemáká mwa moke. Soki omoni ete bɔɔngɔ ebandi kolɛmba, pemá moke. Kasi, soki ntango eleki kaka moke, zongelá devuare na yo.
Tyá motema ete okozala moyekoli malamu. Kobosana te ete eloko ekesenisaka moyekoli ya malamu ná oyo ya mabe, ezali te mayele oyo azalaka na yango, kasi nde molende na koyekola. (Masese 10:4) Okoki kolekisa kelasi na yo malamu. Salá mpenza milende mpe okozwa matomba.


text:
LINƆ́NGI YA MOSƐNZƐLI SANZA YA JUIN 2014
Ndenge oyo Nzambe atalelaka komɛla makaya
Koyeba makanisi na ye ekoki kosalisa yo otika komɛla.
Epalangani mokili mobimba
Mpo na nini ezali kokoba atako bato basali milende ya kobundisa yango koleka ndenge ezalaki liboso?
Ndenge nini Nzambe atalelaka komɛla makaya?
Biblia elobeli makaya te, boye, ndenge nini tokoki koyeba?
Osí omeká limpa ya bomoi?
Mpo na nini Yesu alobaki ete azali limpa ya bomoi mpe limpa oyo eutaki na likoló?
Elikya nini ezali mpo na bankɔkɔ na ngai oyo bakufá?
Biblia elobi ete Nzambe akosekwisa ata bato oyo bazangi boyengebene. Mpo na nini akosala bongo?
Bato misato ya siɛklɛ ya 16 oyo balukaki solo
—Bamonaki nini?
Capito, Cellarius, mpe Campanus bango nyonso basalaki eloko moko oyo ekómisaki bango banguna ya Lingomba ya Katolike mpe ya Baprotesta.
Biyano na mituna ya Biblia
Mokano ya mabele ekokokisama?
Makambo mosusu
Bampasi na biso eutaka epai ya Nzambe?
Mpasi ekoki kozwa moto nyonso, ata bato oyo Nzambe andimaka. Mpo na nini?


text:
Libala
Moto nioso abali, soki afandi na mboka Swissi, asengeli kolandela mibeko etali libala ya mboka Swissi. Mwasi mpe mobali basangani libota na miso ya bankonzi bazali ndenge moko. Moto na moto akotala makambo na ye mpe makambo etali libota.
Bango mibale :
- Bakokengela libala mpe bakobokola bana.
- Bakosalisana na boyokani ya makasi.
- Bakosala nioso po basunga libota. Bakoyokana ndenge moto na moto akosunga libota : mbongo azwaka soki asalaka, ndenge ya kobokola bana, mpe misala na kati ya ndako. Moto na moto asengeli azala na mbongo po na makambo ya ye moko. Basengeli bayeba ndenge moto na moto azwaka, to soki moko na kati na bango azali na ba niongo. Soki esalami bongo te, bakonzi bakoki kotalela yango.
Bango mibale, bakoluka ndako po bafanda esika moko.
Keba
Bango mibale basengeli bayokana soki balingi lisusu ndako yango te.
Bango mibale basengeli bayokana soki balingi kofanda moto na moto na ndako na ye.
Keba
Soki nkolo mboka abali mompaya, bakofanda na libota téèè mokolo oyo moto awuti mboka mosusu akozwa mokanda. Soki alingi kofanda na libala te, akozwa mokanda te.
Keba
Bampaya babalani bawuti bamboka mosusu, bakofanda na libota téèè mokolo oyo awuti mboka mosusu akozwa mokanda. Soki alingi kofanda na libota te, akozwa mokanda te.
Nzinga nzinga ya motuna : Baboti baboyi kofanda esika moko, Koboma libala, Bofandi namboka, Kobalana, Mbongo, Kosangana mpo nakosala mosala


text:
Marɔkɛ
Mani ya Marɔkɛ ezalí esé ya likoló ya Afríka.
Politíki[kokoma]
Marɔkɛ (المغرب), Marɔkɛ ezali mani na mobéko-mokonzi. Bato ba ekólo Marɔkɛ bapɔ́ní bantómá ba ekóló mpɔ̂ na kolobela mibéko. Mani Mohamed VI ezalí mani ya Marɔkɛ mpé mokonzi mwa Letá. Kasi yě mɔ̌kɔ́ apɔ́ní tɛ́ likambo ya botéyi, bokɔ́lɔ́ngɔ́nú, b.n.b. Moto óyo apɔ́ní makambo mango azalí Minisele wa yambo. Yě ayángelana makambo ma Letá na Baminisele. Sík’óyo Driss Jetto azalí Minisele wa yambo.
Mambí ma mabelé[kokoma]
Marɔkɛ ekabwání o Ɛ́sita na Aljeria, o Sudi na Sahara ya Limbɛ. Lombú Mediterané lokútámí o Nola-Ɛ́sita mpé Lombú Atlantíki o Wɛ́sita.
Eténi enɛ́nɛ ya Marɔkɛ ezalí esíká elíkí Sahara ndé bato míngi bavándaka o libóngo lya lombú.
Etando ya Marɔkɛ ezalí 446 550 km².
Mbóka-mokonzi ezalí Rabat, na sɔ́kí bato 1,2 miliyɔ́. Engumba elekí monɛ́nɛ ezalí Kasablanka na sɔ́kí 3 miliyɔ́. Kasablanka mpé Rabat izalí libóngo lya bonkita.
Bato[kokoma]
Bamakɔrkɛ bazalí na motángo mwa 32 miliyɔ́. Bazalí Barabi tǒ Babɛrbɛr.
Lokótá la Letá ezalí liarabu kasi bato míngi balobaka libɛrbɛr. Bato míngi balobaka mpé lifalansé.
Boislamu ezalí na ntína o Marɔkɛ.


text:
Le journal de 19h00 du 3 Janv. 2013 (TELE50)
18 commentaires
-
LES ENNEMIS DU CONGO CE SONT LES COMBANTANTS,VOIR LUMBALA QUI EST L IDOL DE COMBANTANS QUI SONT VENUS CHERCHER L ARGENT DE L IMPERIUM ,EST OU AUJOURD HUI?DONC NOUS LES CONGOLAIS NOUS DEVRIONS CRIER HAUT EST FORT QUE LES ENNEMIS DU CONGO CE SONT LES COMBANTANTS,QU ILS ACCEPTENT OU PAS CE SONT EUX,AU DIABLE LES COMBANTANTS.
-
Bozo loba kaka na musika biso ba congolais to lingani
Te.kaka makelele neti boketshu numero zero ya belgique
To zala nanu ensemble abongo toko yeba enemi ya congolais
Eza nani
-
BISO NIONSO TOZALI BAZOBA PO ATA LELO SOKI PE BATIE YO NA PLACE YANGO OKOSALA RIEN,mais biso ba oyo lelo 22 ans na libanda ya mboka na nga ezali te po na buzoba ya PAPA MOBUTU que paix à son Ame,tobengaki KABILA liberateur lelo tosuki wapi?
-
Oza zoba yo sois disant Vraie conglais, oyebi ba ennemis ya congo te? zoba-zoba: Kabila Kanambe-Kagame-Museveni? oyoki? xxxx .
-
-
SELON BA ENGLAis BALOBI EZALI LIBOMA KE 1COMMANDANT YA OPERATION ATAMBOLA SANS ESCORT PE LISUSU AZA CO
ONEL KAKA NA CONGO OKOMONA MAKAMBO YA BOYE,PE BATO BAZO
OBA OH KABILA
-
Desormais il faut appeller les faux combattants les talibans car a l,epoque ou ils etaient au pouvoir en Afganistan ils interdiser la musique,le Theatre,et la bible. selon mes recherches les talibans congolais sont constitues en grande partis de bangala nostalgique de mobutisme,les kassaiens lubaphone thisekediste et quelques racailles de kin.Nous autres swahilis ce combants de talibans ne nous concerne pas car nous connaissons nos ennemis que notre heros mamadou combatais.les talibans congolais sont xenophobes,racistes incapables de situer les kivu dans la carte vierge du rdc.
-
ALERTE ALERTE COMBATTANT BAZA BA NDOKI BA NTSHORE BALINGI CONGO YA KABILA TE LE RAIS PE YA LUMUMBA , kasa vubu NA KIMBANGU BAZA MANUPILER NA NDENGE YA BUZOBA PONA BAZA BA ZOBA SANS CERVEAU PONA KO ANALYSER BA VRAIS DOSSIERS YA MBOKA BAMIYEBI TE BUZOBA NA BUZOBA SANS PROPOSITIONS VALABLE KINDOKI EZA MOTINDO NA MOTINDO BA BIMI NA MPUASA
-
L ENNEMI DU CONGO C EST KANAMBWA
-
Zoba oko tikala distrait, luka vrai ennemis na yo kaka kabila reveur
-
-
NALINGAKI KOKOMA FARDC ALALISA BA M23 KAO DEBOUT FARDC BA VRAIS MIBALI BAZOBUNDA NA FRONT TOBOYI MAKELELE BA SOSO YA NSELE BA PEUREUX YA PAMBA PAMBA BA COMBATUFI YA FUFU NA MAKOSO
-
BA ZOBA YABA COMBATUFI MAKELELE YA PAMBA SOKI BOYEBI POLITIQUE TE BOKANGAKA BA MINOKO NA BINO BOZOYOKA BIEN BA REBELLES YA OUGANDA M23 BAZUA NKOSI KIBOTA BOYEBAKA TE RWANDA NA OUGANDA BA BUNDISAKA BISO M23 ALALISA BA RWANDAIS KAO DEBOUT BOTIKA MAKELELE BOTALA VRAI MARTYRS MAMADOU NDALA AKUFI PONA CONGO LIKOLO YA MABELE NAYE BONGO BINO BA COMBATUFI YA FUFU YABA SIN-TIN YAKOPOLA ELOKO BALUKAKA EYEBANA TE COMBATUFI BABANGAKA KOKUFA MISUSU BA KUFA NDE NA PLACE NA BANGO BA PEUREUX
-
Ba zoba ya ba collabos batiaki makelele awa oooooh Kanambe asilisi guerre bazalaki kobongangama bakende ko feter yango na musique ya collabo JB Mpiaka mais vrais patriotes combattants congolais ba empecher ba buzoba tout wana. Lelo bomoni yango bien que Kanambe azali wana pona kosilisa guerre te mais pona koboma ba congolais. Yango bino ba zoba ya ba collabos congolais bolamuka Kanambe azali ennemi number 1 ya peuple congolais. Congolais ya kala azalaki ya kotimba boni ba collabos bakoma na raisonnement ya masoko lokola ba yuma ya ba tufi pulu pulu ya bazombo de mierda!!??? Mawaaaaa ya trop. A suivre……
-
President Mobutu(paix son ame) na masta naye Tshisekedi ba boma pe ba bomisa ba Zairois ebele! est – ce que o yebaka yango te?
-
-
NOLY NTAMBU AFONGOLI BUZOBA YA PAPA DEZORDRE TO YEBI BA KUNKI NA YO TIKA MUANA BATU LIBRE LUKA KAKA BA JOURNALISTE NA YO YA BA KULUNA PAPA MBOMBI TOUT LE MONDE N’EST PAS D’ACCORD BONI SANGO YA ALAIN CLAUDE A.V.C EKANGI YE KK AHAAAAA CONCERT BOYOKANI BOSANGANI BOMOKO LELO BOSUNDOLI NGAI KOZALA COLLABO MAWA LIWA YA MAMADOU NDALA EZA NA NGO KAKA ILLETRE YA KABILA BOZO BOMBA NINI TOLOBA YANGO KALAAAA SOKI TEMBE BOZELA LISUSU LIWA YA COLONEL ETUMBA KALA TE
-
Nyoso wana kaka Commendant Hyppo Kanambe mutu akosaki ye que jamais masasi ekoki kozwa ye po akozalaka kolimwa en cas d’embuscade yango wana azalaki naye kaka kotambola na jeep ya iyolela en plein gueure.
-
CONS BATTANTS bolobaki tango MAMADOU-NDALA abandaki ba oeuvres na ye que azali CONGOLAIS te, oooooohhh kombo na ye, oooooohhh tala face na ye LELO BA ZOBATTANTS basombi liwa na ye, bakomisi ye RDCONGOLAIS alongwe NDINGARI. FLORIBERT-CHEBEYA pe ndenge moko babengaka ye RWANDAIS sima ya liwa akomi CONGOLAIS.
-
-
ce vaillant commando de la rdcongo était au service du Congo, après l’acteur principal qui a mis M23 a genoux il y a + ou – 2 mois, c’était une victoire pour la rdcongo par le biais de la Fardc. Pourquoi aujourd’hui colonel Ndala est mort dans exercice, pourquoi pas faire un deuil nationale dans tout le pays? faire 2 jours de ville morte c’est craché sur sa mémoire
réfléchissez y vous soi disant autorité du Congo.


text:
Epai wapi tokoki kozwa biyano na mituna minene etali bomoi?
Biyano ezali nde na . . .
siansi?
filozofi?
Biblia?
MOKOMI MOKO YA BIBLIA ALOBAKI NA NZAMBE ETE
‘Salisá ngai nakanga ntina . . . Liloba na yo ezali solo.’
Biblia ezali kopesa bamilio ya bato biyano na mituna yango.
Okosepela kozala moko ya bato yango?
Site Internet jw.org ekoki kosalisa yo.
TÁNGÁ na Internet
TÁLÁ bavideo ya masolo ya Biblia
ZWÁ mikanda na Internet
MOTUNA NINI KATI NA MITUNA MINENE OYO ETALI MPENZA YO?
Zwá biyano ya Biblia na mituna oyo na jw.org.
(Kende esika bakomi MATEYA YA BIBLIA > BIYANO NA MITUNA YA BIBLIA)


text:
One comment
-
Bandeko leur desordre ezali namboka kobanda likolo tii nase desordre eko zala, awa ekomi likambu ya volonte na consience ya mutu na mutu alors mitu ebina batu ebele na ba makambo ya milili donc ba maison, tozala kaka na bomoko, nani ayeba nini azosala pona un plus ya mboka yango toko sungana pe pasi eko sila pe misala eko zwama, mais na minute oyo to yeba que mboka eza dirigeur na ba rwandais bakozala na souci ya mboka Congo tse bango eza po ba bebisa donc nyoso eloko ya malamu ezala tse na mboka wana, mais nzambe aza na biso.


text: Paris: Pommade 1 Awa Toza, pommade oyo eza kolisa ba parties attirantes ya nzoto ,..CONGOMIKILI-Paris: Pommade 1 Awa Toza, pommade oyo eza kolisa ba parties attirantes ya nzoto video watch Paris: Pommade 1 Awa Toza, pommade oyo eza kolisa ba parties attirantes ya nzoto listen music Paris: Pommade 1 Awa Toza, pommade oyo eza kolisa ba parties attirantes ya nzoto mp3 download Paris: Pommade 1 Awa Toza, pommade oyo eza kolisa ba parties attirantes ya nzoto watch video clipParis: Pommade 1 Awa Toza, pommade oyo eza kolisa ba parties attirantes ya nzoto liste Paris: Pommade 1 Awa Toza, pommade oyo eza kolisa ba parties attirantes ya nzoto film Paris: Pommade 1 Awa Toza, pommade oyo eza kolisa ba parties attirantes ya nzoto video


text:
novembre 24, 2005, | Denière mise à jour le 24 novembre, 2005 à 2:47 | sous Emissions. Mots clés:
Fichier audio : téléchargez Flash pour écouter.
24è Leçon Chronique ” les élections c`est facile à comprendre “de la semaine du 21 au 25 Novembre 2005
” Eloko nini babengi bureau ya vote mpe ekozala epayi nini ? ”
*yambo na yanola na motuna nayo,esengeli nayebisa ete kopona ezali,eye mwana inso wa ekolo to moyi lisanga akotalisa makanisi maye o eleko ya maponomi to mpo ya kokamata mokano songolo.Kopona ekoki mpe kozala lolenge lwa moto na moto akopesa makanisi maye soki bamobengi mpo ya kopona. Ezali mpe eleko ya kotuna bayi mboka banso bapesa makanisi ma bango mpo bapona bakambi to mibeko mikokamba republique ya isato.
Mpo na zongela motuna mwa yo,esika ya kopona to bureau ya vote ezali esika eye basi mpe mibali bazali kokende kopona bakambi to mibeko mikobakamba.Kolandana na mokapo mwa zomi na libwa, mwa mobeko libungutulu kata nzete libungutulu eye esalemaki o mia sanza tuku mibale na mibale mobu koto ibale na itano,etali mabongisi ya kopona mibeko mikonzi ya ekolo,o RDC, epesameli ndingisa na commission électorale indépendante na kosala ba bureaux ya vote . CEI nde ekopona motango mpe esika esengeli kozala ba bureaux ena, o etando mobimba ya ekolo.
rn* Bayi mboka bazali komituna epayi wapi ekozala ba bureaux ya maponomi ?
* Mobeko libungutulu, mitano kata nzete, libungutulu,zomi,ya mia sanza tuku mibale na mibale,mobu koto ibale na itano,mozali kolimbola ete,CEI ekoki kotia ba bureaux ya maponomi ebele mpe bipayi binso o ekolo, ata o bitando bia bakimi, o ba lopitalo mpe bitando bia boloko. Mpo ya kosali sa babeli, basi bazali na zemi to bahuti kobota, bato bazali na bilema o nzoto mpe ba mpaka bango mpe bakoka mpe kopona.Bato baye tohuti kotanga soki bakomi o esika to bureaux ya boponi esengeli kotikela bango esika bapona liboso ya banso.
Eloko mosusu esengeli koyeba bureau ya vote moko te ekoki kotiama na : rnEsika ya losambo;rnNa quartiers général to ndako ya mosala ya parti politique , ya syndicat to ya ONG.
Na nganda ya masanga te,Les débits de boissons; rnNa poste ya police;rnN a camps ya ba militaires;mpe te.
Na eteyelo ya likote lokola mpe na eteyelo ya ba ,militaire mpe te.
* Sika Tokoki koyeba banani bakosala o nteyi ya bureaux ya vote ?
* Bureau inso ya vote ekozala na mokambi moko na balandi baye babale, kalaka moko, mpe kalaka mosusu mpo ya kopesa maboko na balandi ba mokambi.Bozali ba mwasi o nteyi ya bureaux ya boponi eazali penza na ntina.Basali o . bureaux ya vote basengeli koyeba kokoma mpe kotanga mpe basengeli kozua mateya o mambi matali misala mia kokoma bato.CEI ezali na makoki ya kobalongola soki bazali kosala malamu te to soki basali mbeba songolo.Esengeli mpe koyeba ete,mokambi wa Bureaux ya vote asengeli kohuta na kati ya ba kalaka ba misala mi ambula matadi, o etando to mpe o bituka lokola mpe o ba territoire.to bato misusu bakosalaka ba compagnie ya l’Etat to ya bato bango meyi, rnTEXTE de SAMUEL KATSHAK rnOndes CourtesrnTél. : ( 00243 ) 998909787 rnTraduction faite par:rnMicheline TshwalarnJournaliste Productrice rnTele : +243 09 98186793rnRadio Okapi Kinshasa
Avec le soutien de :


text:
Likitana
O mambí ma lokótá, likitana lizalí nkómbó eye ekitání esíká ya nkómbó. Ndakisa : ngáí, yɔ̌ ,yě, bangó, mosúsu, basúsu , -ye, -súsu , b.n.b.
Ndéngé :
- likitana-boméi : ngáí, yɔ̌, b.n.b.
- likitana-litálisi : -angó, óyo, -ye, b.n.b.
- likitana-likokí
- likitana-motúna : níni, náni, banáni
Likitana o ntéi ya likelelo[kokoma]
Na makomi míngi ma Lingála likitana mpǒ na bato tǒ bilɔ́kɔ ekɔ́tisamaka na káti ya likelelo.
Likitana lya bato o ntéi ya likelelo[kokoma]
Na Lingála makitana matali bato mazalí: ngáí, yɔ̌, yě, bísó, bínó, bangó.
Na nkomá ya Lingála kokɔ́tisa likitani na likelelo, ekolanda likitani liye lizali kokɔ́tɔ na likelelo na loléngé luye:
- Ngáí→m tŏ n
Ndakisa
Molakisi apɛsi ngáí mokandá →Molakisi ampɛsi mokandá
Molakisi atindeli ngáí mokandá →Molakisi antindeli mokandá
- Yɔ̌→ko
Ndakisa
Molakisi apɛsi yɔ̌ mokandá →Molakisi akopɛsi mokandá
- Yě→mo
Ndakisa
Molakisi apɛsi yě mokandá →Molakisi amopɛsi mokandá
- Bísó→lo
Ndakisa
Molakisi apɛsi bísó mokandá →Molakisi alopɛsi mokandá
- Bínó→bo
Ndakisa
Molakisi apɛsi bínó mokandá →Molakisi abopɛsi mokandá
- Bangó→bá
Ndakisa
Molakisi apɛsi bangó mokandá →Molakisi abápɛsi mokandá
Likitana lya bilɔ́kɔ o ntéi ya likelelo[kokoma]
Na Lingála likitana litali bilɔ́kɔ lizali -angó. Mpǒ na kolikɔ́tisa o ntéi ya likelelo, lyangó likolanda kelási ya nkómbó ya elɔ́kɔ eye ekokɔtɔ na likelelo
Ndakisa
Molakisi apɛsi yɔ̌ mokandá. →Molakisi apɛsi yɔ̌ mwangó. → amupɛsi yɔ̌.
Mamá asómbi mbisi (yɔ̌kɔ́) o wɛnzɛ. →Mamá asómbi yangó o wɛnzɛ. → aesómbi o wɛnzɛ.
Mamá asómbi mbisi (íbalé) o wɛnzɛ. →Mamá asómbi yangó o wɛnzɛ. → aisómbi o wɛnzɛ .
Mamá asómbi lilala o wɛnzɛ. →Mamá asómbi lyangó o wɛnzɛ. → alisómbi o wɛnzɛ.
Mamá asómbi malala o wɛnzɛ. →Mamá asómbi mangó o wɛnzɛ. → amasómbi o wɛnzɛ.
Mamá asómbi ekɔlɔ́ o wɛnzɛ. →Mamá asómbi yangó o wɛnzɛ. → aesómbi o wɛnzɛ.
Mamá asómbi bikɔlɔ́ o wɛnzɛ. →Mamá asómbi byangó o wɛnzɛ. → abisómbi o wɛnzɛ.
Tatá asómbi bondóki o wɛnzɛ. →Tatá asómbi bwangó o wɛnzɛ. → abusómbi o wɛnzɛ.
Tatá asómbi mandóki o wɛnzɛ. →Tatá asómbi mangó o wɛnzɛ. → amasómbi o wɛnzɛ.


text:
Mobéko-likonzi mwa sika (Kongó-Kinsásá)
Mobeko Likonzi mwa sika (2006) ya Kongó-Kinsásá moye mondimami, motali makambo manene maye:
Etápe
Mabi matali ekolo mpé bokonzi[kokoma]
Mpo ya kolendisa bomoko bwa Ekolo boye bobebi na bitumba ndenge na ndenge mpé mpo ya kotonga bisika bia bwanya mpé bya botomboli mboka ike, bantoma bakaboli ekolo Kongo na bingumba 25, bakisa engumba ya Kinshasa, binso biye bizali na makoki ma komiyangela eyebani na mobeko mpé kosala misala milongobani mitangemi na Mobéko likonzi moye. Na botali makoki mana, bingumba bikosala misala misusu misengeli kosalema na Mbula Matari ya Ekolo, mpé kokabola misolo miyingeli na sanduku ya Ekolo na Mbula Matari zambi ya eteni ntuku minei likolo ya mokama (40%) mpo ya bingumba, mpé eteni ntuku motoba likolo ya mokama (60%) mpo ya Mbula Matari. Soki boyokani bozangi na esaleli kati ya Mbula Matari ya ekolo mpé bingumba, Ndako ya basambisi ba Mobeko Likonzi yango moko ezali na bokonzi bwa kobongisa likambo lina.
Na yango, bingumba bya ekolo bikonzami na Mbula Matari mpé Lingomba lya Bantoma ba bingumba. Engumba yoko yoko ezali na bituka bikonzami yango moko lokola vili, komine, seketele mpé sefeli. Lisusu, Mobeko Likonzi moye mondimi makanisi ma bonsomi mpé molobi: bokonzi bonso bouti na bana-ekolo mpo bango nde ntina ya ebandeli ya bokonzi. Bana-ekolo bakopesa makanisi ma bango na kati ya mangomba mayike ma politiki, maye mabatelami na Mobeko Likonzi moye mondimi ete kosala lingomba lya politiki se moko ezali lokola kobuka mobeko mwa koteka ekolo. Na maye matali bonsomi bwa ekolo, basali mibeko bandimi makanisi ma kozala na bonsomi se moko mpé kaka moko mpo ya bana Kongo.
Mambi ma bomoto, bonsomi bwa ntina mpé ntomo ya mwana ekolo mpé mambi ma leta[kokoma]
Mosali mibeko azali lisusu kondima bopesi Ekolo Nsomi ya Kongo makoki ma bato mpé bonsomi bwa ntina engebene na mibeko mya solo mya molongo esili kondima. Na yango akotisi makoki mpé bonsomi bona na kati ya Mobeko Likonzi. Yango wana, zambi ya mbongwana ya mambi ma mokili, Mobeko Likonzi moye mokotisi makanisi manene ma sika matali bokokani bwa mobali mpé mwasi.
Mambi ma bobonsisi mpé esaleli ya bokonzi[kokoma]
Bituluku bia bokonzi bwa sika na Ekolo Nsomi ya Kongo byango biye:
Makanisi manene maye mazali kokamba bobongisi bituluku bina mango maye.
- 1. kobongisa esaleli elamu ya bituluku bia Leta
- 2. koboya matata to mikakatano
- 3. kotelemisa ekolo ya bosembo
- 4. kopekisa masenginya ma koyangela ekolo na lolenge ya moto ye moko
- 5. kopesa ndanga ya koyangela ekolo na ndenge ya malamu
- 6. kopesa etumbu na moto nyonso asali mbeba
- 7. kondima bokaboli bokonzi na ndenge ya likelemba na maponami.
Yango wana, eleko ya mosala mwa Mokonzi wa Ekolo ekoki kozonga se mbala moko, kasi lisusu Mokonzi wa Ekolo azali na makoki ma kobatela Mobeko Likonzi, bonsomi bwa ekolo, etando mobimba ya ekolo, bokonzi bwa ekolo, botosi mibembano mpé boyokani na molongo mpé akozala mobongisi mpé mosemboli esaleli elamu ya bituluku bya ekolo, na lisalisi lya Mbula Matari mpé na bososoli bwa Lingomba lya Bantoma.
Bikela bya solo biye, Mokonzi wa Ekolo akotia maboko mpo ya mambi matali Mbula Matari to maye makambemi na Baminisele, bisengeli kozwa elembo ya Minisele wa yambo mpé, ntango mosusu, ya Baminisele, baye basengeli kosalela mpé kondima mokumba mona liboso lya Lingomba lya Bantoma.
Mingi mpenza makambo matali bapaya, bobateli mpé bokengi bwa ekolo, maye mazalaki liboso se na maboko ma Mokonzi wa Ekolo, makomi mambi ma boyokani. Kasi, Mbula Matari, na bokasi bwa Minisele wa Yambo azali nkolo mpe motambwisi wa politiki ya ekolo, eye akobongisa na boyokani na Mokonzi wa Ekolo.
Azali na mokumba mwa kotanga misala mia ye liboso lya Lingomba lya Bantoma liye, lisanga, likoki kopesa ye etumbu na ndenge ya bopaleli ye. Lingomba lya Bantoma likoki lisusu kotatola libunga yoko yoko ya bakambi ba Mbula Matari na nzela ya mokanda mwa bokebisi.
Na bosangani na likita linene, Lingomba lya bantoma-basali mpé lya babongisi mibeko, lizali na makoki ma kofunda Mokonzi wa Ekolo mpé Minisele wa yambo liboso lya Ndako ya bazuzi ba Mobeko Likonzi, mingi mpenza na libunga linene lya boteki ekolo mpé boyebi mabe makoki kobebisa ekolo.
Epai mosusu, na ntina ya makoki ma bokonzi mapesami na basali mibeko mpé na makoki ma kolanda misala mia Mbula Matari, bantoma ba ekolo bazali o likolo lya mibeko te; matomba ma bango makoki kolongwa mpé lingomba lya bantoma likoki kokufa na mobeko mwa Mokonzi wa Ekolo, soki mikakatano mizali kosila te kati na bango mpé Mbula Matari wa ekolo.
Mobeko Likonzi moye mondimi lisusu bonsomi bwa bokonzi bwa bazuzi boye, basambisi banso bakambemi na Lisanga linene lya mambi matali bosembo lisangisi se basambisi mpe bakati makambo. Mpo ya bolamu bwa solo, bwanya mpe botambwisi na lombangu mikanda mia bato babuki mibeko, Ndako ya basambisi mpe bakati makambo ekabwani na biteni misato biye :
- biyangeli bitali mambi ma bosambisi maye makonzami na ndako ya esambelo ya nsuka
- biyangeli bia misala mia ekolo ekambemi na Lisanga lya leta
- Ndako ya bosambisi mambi ma Mobeko Likonzi
Mabongisi ma ntina ma Mobeko Likonzi, makoyebisa polele ndelo ya misala mia Mbula Matari mpe bingumba mpe lisusu esika ya bokutani kati ya bingumba bibale bia leta.
Mpo ya kotia boyokani bolamu kati ya bingumba mpe Mbula Matari ya ekolo, likita lya bakonzi ba bingumba lisalemi na bokambemi bwa Mokonzi wa Ekolo oyo azali na mosala mwa kopesa toli na bingumba binso mibale.
Se bongo, lotomo ya boyokani kati ya bingumba bia ekolo lotindi kosala sanduku ya ekolo ya bokaboli malamu misolo, etiami na boyangeli bwa Mbula Matari ya ekolo. Na botalaka bonene mpe makambo ndenge na ndenge ma botomboli nkita mpe bomoi bwa bato maye Ekolo Nsomi ya Kongo ezali kokutana na yango, mosali mibeko asali Lisanga lya nkita mpe lya bato liye lipesami lotomo ya kopesa makanisi ma mambi ma nkita mpe ma bato na Mokonzi wa Ekolo, na lingomba lya bantoma mpe lya Mbula Matari ya ekolo.
Mpo ya kobatela bonsomi bwa Ekolo Nsomi ya Kongo, Mobeko Likonzi moye moponi bituluku mibale mpo ya lisalisi lya bonsomi bwa bato mingi mpenza Lisanga lya maponami na bonsomi lipesami seko manaka ma kobongisa maponami bakisa Lisanga linene lya lolaka, botali mpe bopanzi nsango, liye lizali na lotomo ya kopesa bonsomi mpe kobatela mambi na zulunalo mpe nzela inso ya bopanzi sango na bato banso engebene na botosi mibeko.
Mambi ma bobongoli mobeko likonzi[kokoma]
Mpo ya kobatela mambi ma boyangeli ekolo mauti na bato, maye matiami na Mobeko Likonzi moye, zambi ya mikakatano mia bomoi bwa politiki mpe mia mbongwana ndenge na ndenge, mabongisi matali lolenge ya boyangeli ekolo mauti na bato, ya mobeko mwa boponi bwa bato banso, ya bingumba binso bimonana na Mbula Matari, ya motuya mpe eleko ya boumeli na mosala mwa Mokonzi wa Ekolo, ya bonsomi bwa bokonzi bwa kosambisa mpe kokata makambo, ya boyike bwa mangomba ma politiki mpe ma sendika, makoki ata moke te kobongwama.


text:
Bana Ya Tshangu, Barumbu, Kitambo, Bakebisi Ba Kuluna Ya Pot
Part.1 Le Rais Azali Phénomène, Ba Kuluna Ya Londres...
Part.3 Ba Corrompre Ba Kuluna Ya Londres Kokamwa!!!.
Part.2 Hypocrisie Ya Ba Opposants Na Ba Kuluna Ya Londres,
Part.1 Hypocrisie Ya Ba Opposants Na Ba Kuluna Ya Londres,
Part.2 Le Rais Azali Phénomène, Ba Kuluna Ya Londres...
Part.5 Hypocrisie Ya Ba Opposants Na Ba Kuluna Ya Londres,
Part.1 Ba Corrompre Ba Kuluna Ya Londres Kokamwa!!!.
Part.3 Ba Mentalités Ya 32 Ans, Ezali Kosenga Na Gouvernement Ya Rdc, Asala Mosala Makasi.
Part.1 Ba Mentalités Ya 32 Ans, Ezali Kosenga Na Gouvernement Ya Rdc, Asala Mosala Makasi.
Part.4 Ba Mentalités Ya 32 Ans, Ezali Kosenga Na Gouvernement Ya Rdc, Asala Mosala Makasi.
Part.2 Ba Mentalités Ya 32 Ans, Ezali Kosenga Na Gouvernement Ya Rdc, Asala Mosala Makasi.
Part.1 Histoire Ya Ba Kuluna Congolais Ekomi Na Suka, Bakoba
Part.4 Histoire Ya Ba Kuluna Congolais Ekomi Na Suka, Bakoba
Part.3 Histoire Ya Ba Kuluna Congolais Ekomi Na Suka, Bakoba
Part.2 Histoire Ya Ba Kuluna Congolais Ekomi Na Suka, Bakoba
Part.3 Monsieur Moka, Avant Ya Koya Kosolola Na Ba Kuluna Na
Part.2 Monsieur Moka, Avant Ya Koya Kosolola Na Ba Kuluna Na
Part.1 Monsieur Moka, Avant Ya Koya Kosolola Na Ba Kuluna Na
Part.4 Monsieur Moka, Avant Ya Koya Kosolola Na Ba Kuluna Na
Part.5 Monsieur Moka, Avant Ya Koya Kosolola Na Ba Kuluna Na
Part.4 Brâvo! Ndenge Bana Ya Tshangu Balobi Que Candidat Na Bango Na 2011 Ezali Le Rais, Kitoko.
Part.2 Brâvo! Ndenge Bana Ya Tshangu Balobi Que Candidat Na Bango Na 2011 Ezali Le Rais, Kitoko.
Ba Congolais Ya Canada Bakwesi Masque Ya Felix Tshisekedi, Est-ce-que Azali Pe Kuluna To Opposant?
Part.4 Ndeko Avant Ya Koloba Na Biso, Est-ce-que Ba Kuluna Y
Part.2 Ndeko Avant Ya Koloba Na Biso, Est-ce-que Ba Kuluna Y


text:
Utilisateur:Esengo
Lokásá luye luzalí lokásá la ngáí mɔ̌kɔ.
Mbɔ́tɛ,
Nkómbó ya ngáí Esɛngó, nabótamá na Kongó-Kinsásá mpé lingála liye libúkana ndé lizali monɔkɔ mwa ngáí ya mbóka kasi likoló lya lokóta lûná, nalobaka lifalansé mpé lingɛlɛ́sa. Atâ sɔ́kí lingála libukana lizali lokótá la ngáí la mbótama, nasepelaka míngi koloba lingála lya sɔ̂lɔ́ liye lizalí kotósa mambí ma nkóta. Sɔ́kí, osengeli kosolola na ngáí, okoki kokomela ngáí na lingála, lifalansé tɔ̌ lingɛlɛ́sa. Nayokaka kikɔ́ngɔ malámu mpé nakoki koloba mwâ mokɛ. Nayokaka swahili mwâ mokɛ mpé nalobaka yangó mpé mokɛ mokɛ.
Mobú mɔ̌kɔ libosó nabandá kelási ya ebandeli na Kongó-Kinsásá, mokambi-ekólo ya bísó apesáká ndingisa elɔngɔ́ na baye bakambaka makambo ma kelási 'te kelási na Kongó-Kinsásá ékopɛ́sɛmɛ na lingála. Búku ya ngáí ya yambo ya botángi ezalákí Lobɔ́kɔ na mɔ̌tɔ. Kasi nsima ya kobanda koyékola kotánga na lingála, nsima ya mobú mɔ̌kɔ ndingisa esúsu epɛ́sɛmɛ́kí eye esálaka 'te tózóngela koyékola na lifalansé. Nayébi lisúsu *title ya búku ya ngáí ya íbalé tɛ́ kasi nayébi káka 'te ezaláká na lángi la malála mpé bayéma tatá mɔ̌kɔ na bǎna, nsima ya búku êná ngáí natángáká A petit pas mpé nsima A grand pas.


text:
Koffi Olomide - Moussoukou Soukou
Koffi Olomide : Moussoukou Soukou Toza biso nyoso bana nzambe Toza biso nyoso basumuki Poso mpembe to mobola Faisons l'amour et pas la guerre Kolimbisa eleki tout Biso tout bana 1900 moto te abangisa moninga To se comprendre mama aa ma Topesana loboko oo ma aa ma Toza biso nyoso baleki ya Kallé Toza biso nyoso baleki ya Franco L'ecole ya Fiesta to Y'Odemba Mama na biso eza nzembo Yemba makwandungu to mutuashi Lotomo toyokana L'Union fait la force e ma aa Nzela ya lobiko ya molimo Biblia *Biso b'alanga nzembo pour la paix toza *Biso b'alanga nzembo pour l'amour militons *To bo ba zizanie ba divisions ba trouble-fete *To bo ba kombo na biso ekoma sukali ya cafe ya matanga tobo! Tobo! Toboyi e *Tobo bakombo na biso ekoma etoko ya matanga tobo tobo toboyi ee Moto awuta mabele Suka suka akozonga se mabele Bomengo ata eza n'ango ebele liloba ya nzambe kaka eleki ! Biso toza bana mbonda Lelo tokoma kobeta se lokole ! Molimo tokoteka te po na mbongo Molimo! Tokobatela contre vents et marées Jour ango moto tout nye kesse Jour ango Alleluia Moto tout bala terre Moto kutina ve ee Jour ango Alleluia Allez tapez, tapez, tapez, tapez les mains, tapez les mains Kibinda !!! Kibinda Nkoy mama nakolala wapi liloba ya Nzambe soki ekweyi ! Alleluia Tala Bayaya Bayaya ! Songa nzila ee Songa nzila ! Montingi tia Mutu Bakata


text:
Part.4 Ba MentalitÚs Ya 32 Ans, Ezali Kosenga Na Gouvernement Ya Rdc, Asala Mosala Makasi.
Part.3 Ba MentalitÚs Ya 32 Ans, Ezali Kosenga Na Gouvernement Ya Rdc, Asala Mosala Makasi.
Part.1 Ba MentalitÚs Ya 32 Ans, Ezali Kosenga Na Gouvernement Ya Rdc, Asala Mosala Makasi.
Part.2 Ba MentalitÚs Ya 32 Ans, Ezali Kosenga Na Gouvernement Ya Rdc, Asala Mosala Makasi.
Part.4 Jalousie Pe Motema Mabe Nde Ezali Kotinda Bakanga Miso Devant Ba Oeuvres Ya Le Rais, Kokamwa!
Part.4 Ba Coup Oyo Tozwaka Na Vie, Ezalaka Ignorance Na Biso Moko Bato, To Erreur Ya Nzambe?
Part.4 Ba Changer SystŔme Ya Chekula, Ba Bongoli Yango Na Masolo Ya Ba Femmes ViolÚs, Ezofuta Bien
Part.4 Ba Oeuvres Nini Ba Con Mbattants Basi Basalela Ba Femmes ViolÚs Na Est Ya Rdc?
Part.4 Ba Diaspora Congolaise Ya Allemagne Basengi Soutien Y
Part.4 Ba Intouchables Ya Lobi Na Tango Ya Ex: Zaire Lelo Bakomi Toucher, Justice Na Rdc Ezosala
Part.4 Ba Diaspora Congolaise, Sikoyo Tolamuaka Nanu
1942 Gameplay Part 4 - Stages 25 To 32
Part.4 Ba Sois Disant Ba Combattants, Batula Mpaka Ba Mona M
Loba Toyaka - Papa Atie Mwana Naye Ya 15 Ans Zemi Et Jalousie Epayi Ya Ba Congolais..@voiceofcongo
Bana Congo Na Usa Ba Beti Sete Na Masolo Ya Mboka Tout Doit Changer Na Mbala Oyo
Part.4 Nani Akosi Yo Que Soki Opekisi Musique Na Paris, Nde
Eclips Musoso Atalaku Ya Felix Wezekwa A Banzi Na Ndenge Ya Muke Te
Part.4 Azali Naye Kaka Moto Ya Lokuta, Ezali Mawa Pona Bato Oyo Ba Bomaka Nzoto Pona Ye!
Part.4 BrÔvo! Ba Mamans Ya Bundes, Maloba Na Bino Ezali Liteya Monene Pona Ba Cons Mbattants.
Part.4 Nzambe Merci Po Ba Konzi Ya Balingi Rdc Pe Ezali Komo
Part.4 Boyoka Ndenge Balobeli Bana Ya Ba Ex: Mobututiste Oyo
Part.4 Pona Nini ÚlÚction 2011 Na Rdc, Ezali Ko Bangisa Ba S
Part.4 Histoire Ya Ba Kuluna Congolais Ekomi Na Suka, Bakoba
Part.1 Jalousie Pe Motema Mabe Nde Ezali Kotinda Bakanga Miso Devant Ba Oeuvres Ya Le Rais, Kokamwa!
Part.6 Jalousie Pe Motema Mabe Nde Ezali Kotinda Bakanga Miso Devant Ba Oeuvres Ya Le Rais, Kokamwa!
Part.5 Jalousie Pe Motema Mabe Nde Ezali Kotinda Bakanga Miso Devant Ba Oeuvres Ya Le Rais, Kokamwa!


text:
LAMUKÁ! SANZA YA AVRIL 2014
Mpo na nini kokoba kozala na bomoi?
—Ntina misato oyo osengeli komiboma te
Makanisi ya komiboma eyelá yo to oyebi moto moko oyo makanisi wana eyelá ye? Koyeba ntina oyo osengeli komiboma te ekoki mpenza kobongola makambo.
Makambo oyo ezali koleka na mokili
Elobeli mpe masolo lokola: engumba oyo esali ete miinda oyo esalisaka bato bátosa mibeko ya nzela esalaka nzela moko, eloko oyo ezali kopesa maladi koleka kozanga kolya malamu, mpe ndɛkɛ moko oyo eumeli mbula koleka 60 eboti mwana mosusu.
Oyo osengeli kosala soki basemboli yo
Ndenge nini toli to kosembolama oyo esalaka mpasi ekoki kosalisa yo?
Mpo na nini kokoba kozala na bomoi?
Nini ekoki kotinda moto amona liwa lokola moninga?
Mpo makambo ebongwanaka
Ata soki makambo na yo ekoki kobongwana te, ezali na likambo oyo okoki kobongola.
Mpo lisalisi ezali
Makambo misato ekoki kosalisa yo okoba kozala na bomoi.
Mpo elikya ezali
Lokola pole oyo ezali komonana na mosika, elikya ekoki kosalisa yo omona mosika koleka molili.
“Nandimi mpenza ete Mozalisi azali”
Frédéric Dumoulin ayinaki makambo ya mangomba mpe akómaki kondima te ete Nzambe azalaka. Ndenge nini boyekoli ya Biblia mpe ndenge oyo bikelamu ya bomoi esalemá endimisaki ye ete Mozalisi azali?
Mobembo moko na Cambodge
Mpo na nini bato oyo bakutaná naino te babenganaka ndeko, tata mwasi to mama leki, noko to nkɔkɔ?
Koyina bato ya mposo mosusu
Mposo nyonso ya bato ezali ndenge moko? Ezaleli ya koyina bato ya mposo mosusu ekosila mokolo mosusu?
Lipapu ya lipekapeka
Lipapu ya lipekapeka babengi Morpho bleu, emonanaka pɛtɛpɛtɛ, kasi emonanaka malamumalamu na mikroskope. Biloko yango ezali nini?
Makambo mosusu
Omiyokaka lokola mwana etike?
Talá makambo misato oyo ekosalisa yo otika komiyoka lokola mwana etike mpe osala boninga oyo ekoumela.
Moninga ya solo ezali nani?
Ezali mpasi te kozwa baninga na Internet, kasi ndenge nini okoki kozwa moninga ya solo?