text:
RDC : Parti politique to Lingomba ya politiki?
Po na ngai, «lingomba ya politiki», ekeseni na «parti politique». Nalobi te ete, «parti politique» eleki «lingomba ya politiki» na malamu to na mabe. Te. Ekeseni nde.
Nabeleli ete : Na Ekolo Kongo ya Demokrasi, «parti politique» ezalaka te. Tozalaka nde na «mangomba ya politiki». Na boye, ekozala malamu, toyangela yango bo mangomba ya politiki, na esika toloba ete tozali koyangela ba«parti politique».
Po na nini nalobi boye? Bokeseni ezali wapi kati na «lingomba ya politiki» pe «parti politique»?
«Parti politique» ezali lisanga ya bato oyo, makanisi ya ndenge moko nde, etié bango esika moko po na koyangela mboka. Bazali koluka ndenge ya kofandisa pe kondimisa makanisi yango na Ekolo mobimba. Lisanga yango ekoluka ndenge ya kozwa bokonzi po bakokisa oyo bakanala kosala.
Bakoki kozwa bokonzi na nzela ya maponomi (babengi yango demokrasi). Bakoki kozwa bokonzi ezanga maponomi (kokonza na makasi).
Ezala na ndenge ya demokrasi, ezala na ndenge ya makasi, bakoluka nzela ya kokokisa oyo makanisi na bango.
Soki bazali nanu na bokonzi te, bakotelemela baye bazali na bokonzi. Bakobanda kolandela misala po bapusa bakonzi na kosala ndenge bango, batelemeli, bamoni ete ezali malamu.
Elekaka ndenge nini na RDC?
Tango ya kobunda po na kozwa bonsomi, mangomba ya ndenge mibale, ekelamaki. Ya liboso ezalaki mangomba ya bato balobaka monoko ya mboka moko. ABAKO esangisaki Bakongo. ABAZI esangisaki Bayanzi. Ya mibale, tozalaki na mangomba oyo esangisaki bato ya bikolo ebele. Ndakisa, lingomba MNC ekambamaki na Lumumba. Na sima ya mikolo, Lumumba na Kalonji babebanaki. Kalonji akelaki MNC-Kalonji. Eteni ya Lumumba ekomaki MNC-Lumumba.
Uta na tango wana, kino lelo oyo, tozali na ndenge mibale ya mangomba ya politiki. Mangomba oyo esangisaka bato ya monoko ya mboka moko, pe, mangomba oyo ezalaka na sima ya Songolo to Pakala.
Mobutu tango azwaki bokonzi na makasi, abomaki mangomba nyonso ya politiki. Na sima ya mvula moko, ayaki kokela lingomba na kombo CVR. Na sima ya mvula moko, CVR ebongwamaki MPR. Uta wana, ayangelaki Congo na nzela ya MPR. Na lingomba yango, moto nyonso azalaki koyokela Mobutu.
Komvuka elekaki ndelo. Na boye, ngulupa ya bato mosusu oyo babandaki na ye MPR, babimaki pe basalaki lingomba na bango. Sima ya mwa bamvula, lingomba yango ebengamaki na kombo ya UDPS. UDPS esangisaki bato ndenge na ndenge. Malembe-malembe bato yango bakomaki kolongwa. Misusu bazonganaki na Mobutu, misusu bakelaki pe mangomba na bango moko, misusu pe batikalaki bango moko na ndaku. Ya kokufa pe bakufaki. Mvula sima ya mvula, Tshisekedi atikalaki ye moko mokonzi na kati ya UDPS. Bokosala oyo ye akoloba. Soki oboyi : to olongwe, to, alongoli yo. UDPS etikalaki ya Tshisekedi kino tango akufi awa na 2017.
AFDL tango bazwaki mandoki po na kobengana Mobutu na bokonzi, moto asangisaki bango ezalaki nde Kagame, mokonzi ya Rwanda pe mokonzi ya lingomba FPR oyo azwaki bokonzi na Rwanda. Tango bakomaki na Kinshasa, yambo ete Kagame atia mokonzi oyo ye alingaki kotia, Kabila Laurent oyo azalaki molobeli ya lingomba yango, amisakolaki bo Tata-Mokonzi. Na boye, akomaki mokonzi pe akonzaki mokili na ye na ndenge na ye. AFDL ekomaki ya ye. Tango babomi ye pe Kabila Joseph akomi mokonzi, ye pe akelaki PPRD. Likambo ya sika ebimi, mokonzi ya lingomba bakomi kobenga ye «autorité morale».
Mangomba ekobaki na kokelama. Lelo ezali 450. Lingomba na lingomba, na «autorité morale » na yango. Yango nyonso, etambusamaka na ndelo ya lopango ndenge tolimboli awa.
Lingomba moko te elobaka polele ete : ezali lingomba balandaka moto songolo, to, bazali ya monoko ya mboka pakala, kasi, mangomba nyonso ya politiki na Congo efandisami na bosolo oyo mibale. Tango mosusu okomona pe ete esangisi nyonso mibale, balandaka moto songolo pe bazali bato ya monoko ya mboka pakala.
Motuna : ndenge nini kotambusa mangomba ya politiki po na bato ya politiki bayangela Ekolo Kongi, na ndenge esengeli?


c: text/html

text:
Etat ya Arizona nde ekati makambo. Bilembo bya bipesami na bosangisami ba media basalaka.
VOA mpe ebengaki ba états mpe esangisaki bilembo.,
M. Biden akomi na 49,9% na Arizona ntango M. Tump, mokonzi ya kala azali na 48,9%.
Kasi M. Trump akebisaki vendredi na mpokwa Biden kosalako ete alongi mpo bitumba ya bazuzi nde ebandi.
Na mibu 78, M. Biden azali moto asala politiki wuto kala.
M. Biden akokoma 46e président ya Etats-Unis nsima na Donald Trump.
Kasi yambo esengeli alapa ndayi le 20 janvier.
Azalaki vice-président ya Barack Obama, démocrate lokola ye, na mandats mibale wuto 2000-2004 mpe 2004-2016.
M. Bidein asala mibu 36 na Séante ya Amerika.
Collège ya baponi banene ezalaka na baponi 538.
M. Biden akozala na mibu 78 o’mokolo na bolapi ndayi. Asi ameka mbala misato misusu maponami ma mokozni ya mboka nsima parti na ye ya ba démocrates kobona ye, na 1988, 2008 mpe na mpe mobu moye.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Joao Lourenço mokonzi azali na ebonga na Angola alongi maponami ma Ekolo Angola elongo na lingomba lya ye MPLA. Kolanda bilembo bya misala mya maponami MPLA ezwi bongo 51,17% na bilembo binso bitangami.
Unita, lingomba linene lya opposition nde ezwi 43,95% kasi mokambi na yango Adalberto Costa Junior asakolaki mposo moleki ete aboyi bilembo biye.
Bosakolami bwa bilembo binso bosalami mokolo moko nsima na bokundami ya José Eduardo dos Santos, mokonzi atikaka bokonzi na 2017 nsima na kokamba Angola mibu 38.
Dos Santos azalaka mpe na MPLA, lingomba liye lizali na bokonzi na Angola wuto lipanda lya yango na 1975.


text:
Ezalaki na bozongi ya bosambisami mpo na liwa lya babundi ba makoki mabomoto baye babale, mercredi 12 janvier 2022, na bokolo ya basoda ya Ndolo, na Kinshasa.
Basambeli ya ba parties civiles boboyaki kosamba yambo na komona mokonzi ya kala ya RDC kotelema liboso lya bazuzi mpo atangamaki na moko na ba policiers baye batatolaki, mingi mingi na major Paul Milambwe.
Mokambi ya ba avocats ya parties civiles, Me Richard Bondo asengi ete Joseph Kabila lokola mpe mokambi ya kala ya ANR, auditeur général ya kala Ponde mpe bourgmestre ya commune ya Limete, basamba.
Major Milambwe oyo azokangaki mboka nsima na kokima, atatolaki ete mokonzi ya mboka nde andindaki bobomi boye mpe bato baye basusu mpe bayebaki yango.
VSV (La Vois des Sans voix), ONG Floribert Chebeya akelaka mpe akambaka kino liwa lya ye, esengi mpe na liyebisi ete esengeli bato baye boyokama yambo na bosambisami bokoba.


text:
TÉLÉCHARGER MOISE MBIYE OZA MOSANTU
Parole Moise Mbiye Oza Mosantu. Moise Mbiye Oza Mosantu traduction. Esengo etondaka motema na ngai, esika ba santu basangani. La joie remplit mon coeur, là où se réunissent les saints. Basemboli maboko likolo, lola na nzambe efunguama.
TÉLÉCHARGER MOISE MBIYE OZA MOSANTU
Mobali kitoko amati, atelema na ngwende na ye. Moise Mbiye Tango Naye traduction en francais. Balobi mitole esimbi na bango te, bamemeli yo nkembo libela. Nani azua esika na yo eh yaweh.
Eh lelo na bozindo na yo eh.
TÉLÉCHARGER MOISE MBIYE OZA MOSANTU GRATUIT
You are worthy to be praised eh yaweh. Bisika petelo azuaki mbisi na bozindo na yo eh. Kombo na yo sabaoth bitumba nioso obunda olonga. Personne ne peut t’egaler eh yaweh. Eklezia etondisamaka na nkembo eh, soki batindi nzembo ya mosantu eh. Esengo etondaka motema na ngai, esika ba santu basangani.
La joie remplit mon coeur, là où se réunissent les saints. Moise Mbiye Tango Naye traduction en francais. Moise Mbiye Nabimi Molongi traduction en francais. Elekela mayele na ngai, ba mpaka baboyi kosala semblant.
Moise Mbiye – Natiela yo motema (clip officiel)
TÉLÉCHARGER MOISE MBIYE OZA MOSANTU GRATUITMENT
Elekela mayele na ngai, ba mpaka baboyi kosala semblant. Kotisa bateyi na bozindo na yo eh. Okonza motema na nga eh yaweh. Okokani na moto te, eh yaweh.
Eh lelo oyo na bozindo na yo eh. Tu es digne d’être adoré eh yaweh. Yo obonga na bonzambe na yo eh. Balobi mitole esimbi na bango te, bamemeli yo nkembo libela.
Nobody is like you my lord eh yaweh. Oza mosantu eh 4x.
MOISE MBIYE OZA MOSANTU TÉLÉCHARGER GRATUIT
Eh lelo na bozindo na yo eh. Personne n’est comme toi mon seigneur, eh yaweh. Ah lelo oyo na moize na yo eh. Moise Mbiye Nous deux parole.


text:
Etats-Unis elobi ezali ekopesa maboko na état de siege na Ekolo Congo démocratique kasi etungisami mpo bakambi baye batiami mpo na kokakmba yango bafundama na mbeba ya bomoto.
Ntoma ya Amerika na ONU Linda Thomas Greenfield ayebisaki yango na président Tshisekedi na lisolo bazalaki na yango o’mokolo mwa mitanu na nzela ya nsinga, kolanda Ambassade ya Amerika.
Etats-Unis esengi mpe ete misala mya état de siège misala elongo na MONUSCOmpe ba humanitaires to basungi ba ONU.
Linda Thomas-Greenfieild asengi mpe ete masolo mpo na matata ma barrage renaissance na ebale ya Nil kati na Ethiopie, Egypte na Soudan president Tshisekedi azali komema lokola mokambi ya Union africaine, mabota eyano.


text:
Tibélekilosi
Tibélekilosi (TB) ezalí bokɔnɔ buye bubébisaka esíká ya kopéma eye babengi mampúlúlú maye mazalaka o káti ya ntólo, kasi ekokí mpé kobébisa bisíka bisúsu bya nzóto. Mbúla (Mvúla) 150 iye iúti koleka na Ingɛlɛ́tɛlɛ, moto mɔ̌kɔ́ na kati ya bato 8 baye basiláká kowâ, bakufáká na bokɔnɔ bwa tibélekilosi. Kasi kobandá mibú 1980, bokɔnɔ bûná bumɔ́nɔnɔkɔ mingi lisusu tɛ́, mpó éte bato bakokóma na ndáko ya malamu, koliya malamu mpé mínganga bazali mpenzá komɔ́nɔ o lombangú mpé kotiya mpɛmbɛ́ni baye bazalí kobɛlɛ mpó bazua lobiko noki. Kasi TB esili naíno libela tɛ́. Ya sɔ̂lɔ́, TB ezalí bokɔnɔ bunyɔ́kɔlɔkɔ mokili mobimba mingi mikolo miye. Mbúla (Mvúla) eye eleki bato mingi bakufáki na TB-8,000 na mokɔlɔ mɔ̌kɔ́ - koleka Mbúla (Mvúla) inso iye isíla koleka. Na Mbúla (Mvúla) 20 iye ileki, TB ebandi komata malɛ́mbɛmalɛ́mbɛ na Ingɛlɛ́tɛlɛ. Sikáwa bato 7,000 bazalí kozwa yangó o mobú mɔ̌kɔ́ – wana elíngi koloba moto mɔ̌kɔ́ na kati ya bato 10,000 na molɔ́ngɔ́ mobimba.
Lokásá luye luzalí koyebisa (koloba?) likóló lya bokɔnɔ bûná, ndénge ya koyéba bwangó, lobíko la bwangó, mpé ekolakisaka ndénge esili kopanzana na mbóka na (biso?) mpé kokokisa yangó na loléngé lusili kopanzana na molɔ́ngɔ́ mobimba. Lokásá luye lupɛsi mpé tolí ya sika mpó na mángwɛlɛ́ ma BCG na UK, mpé lulakisi buku isusu iye izali na nsango iye inso ikosalisa koyéba makambo ma bokɔnɔ bûná na website.
Tibélekilosi ezalí nini?[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Tibélekilosi (TB) ezalí bokɔnɔ bwa mabé buye bukoki kovimbisa kati (ya moto ya mwana?), na lokóta la Kingɛlɛ́sa babobengi TB meningitis. Mpó na bakóló, mbala mingi ebebisaka esíká ya kopéma eye babengi mampúlúlú, kasi ekoki kobebisa mpé mikúwa , kati ya moto tǒ bisika bisúsu. Awa na mbóka na biso, bato mingi baye bazuaka bokɔnɔ bwa TB babikaka, kasi basengeli komɛlɛ nkísi sánzá motóba mpó na kobika.
TB ezalí bokɔnɔ bwa makási, kasi ebikisamaka, ewutaka na mikɔlɔ́bɔ mya ('Mycobacterium Tuberculosis'), Tibélekilosi tǒ M. Tb na bokúsé. Mbala mingi ekotaka na ntólo esíká ya kopéma mpé ebɛngɛmi na Kingɛlɛ́sa ('pulmonary TB') kasi ekoki mpé kokota bisíká bisúsu o nzóto lokóla na kati ya nkíngó, mikúwa tǒ biténi bya kati ya libumu. Ekoki mpé kopɛsɛ menenziti. M. bovis ezalí bokɔnɔ bosúsu buye bukokani na TB kasi bwangó buzuaka káka nyama, mingi mpenzá ngɔ́mbɛ́ ('bovine TB'). M. bovis mpé ekoki kozua moto lokóla na eleko ya kala, ntángo bato bayebaki naíno tɛ́ ndénge níni bakokí kobátela mabɛ́lɛ   tǒ koluka TB na Ngɔ́mbɛ́.
Moto azuaka Tibélekilosi ndéngé nini ?[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Nzelá enɛnɛ ya kozua TB ndé ewutaka na moto oyo azali na yangó na nzóto ya ye,oyo azali kokósola. Soki akósola, abimisi bokɔnɔ na kati ya nsɔ́í. Sɔ́kí moto ozui nsɔ́í yangó na ntángo ya kopéma, wana okoki kozua TB. Mikɔlɔ́bɛ miye miúti na nsɔ́í ekoki kotelengana na mopɛpɛ ntángo molayi kasi mbala mingi epɛ́sɛkɛ bokɔnɔ tɛ́. Nzela enɛnɛ ezali káka sɔ́kí ozalaka mpó na ntángo molayi pɛnɛ na moto oyo azalí na TB.
Tibélekilosi ezalaka bisíká míngi?[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Nakati ya Ingɛlɛ́tɛlɛ na mibú mya 1950, batu koleka 50,000 bazaláká kozua TB na mbúla (mvúla) mɔ̌kɔ́. Mikolo miye ezongi tíí batu 7,000 baye bazuaka na mbúla mɔ̌kɔ́ , kasi sɔ́kí okokisi yangó na mibú mya 1990, ntángo wana ezalaki bato 5,500. Yango ekomɔ́nɔ éte ezalí komata lisúsu. Wana omɔnɔní éte kozua TB ezalí noki tɛ́, kasi esengeli ozala na ekenge na ndénge ya koyeba yangó mpó, na mokili mobimba TB ezali bisíká mingi. Lokóla batu batambolaka mingi na mokili, bangó bakoki kozua yangó mpé bakoki kokotisa yango na mbóka ya yɔ̂.
Tibélekilosi emɔ́nɔnɔkɔ ndénge níni?[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Tibélekilosi ekoki kobebisa biténi mingi bya nzóto. Ndénge yangó ekomɔ́nɔnɔ na mwǎna ekɛsɛni na loléngé ekomɔ́nɔnɔ na mokóló. Lokóla Tibélekilosi ewutaka na bato, ekozala malámu éte oyébá sɔ́kɔ moto azalí na yangó mpó omibátela. Malámu omɔ́nɔ mónganga tǒ dókótóló sɔ́kí mwǎna tǒ ndeko wa yɔ̌ alakisaka bilembo biye bikomami o nsé:
- Kósúkósú eye elekisi mpɔ́sɔ isáto
- Fɛ́fɛlɛ
- Kotɔkɔ na butú
- Kokɔ́ndɔ
- Nzóto kolɛmbɛ nɔkí
- Kokósola makilá
Mpó na níni bapesa mwǎna wa ngai Mángwɛlɛ́ ma Bacillus Calmette-Guérin?[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Na Ingɛlɛ́tɛlɛ, lokóla na mbóka isúsu, Mángwɛlɛ́ ma Bacillus Calmette-Guérin epɛsɛmɛkɛ bǎna baye bazali pɛnɛ na bato baye bakoki kozala na TB. Wana ezalí mpó bǎna bâná bavándaka bisíká mɔ̌kɔ́ na bato ba TB, ekoki kozala baboti tó bankoko baúti bisíká bato mingi babɛ́lɛkɛ TB. Na bokuse mbala mingi bǎna baye bavándaka na engúmba ya masikini. Mobateli (mángwɛlɛ́ ) mwangó bapesɛkɛ na ntángo mwǎna abótami kasi bakopɛ́sɛkɛ mpé ntángo inso iye isengeli.
Mbóka iye izalaka na babeli mingi ba Tibélekilosi[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Mbóka iye ikomami o nsé izalaka na bato mingi baye bazali kobɛlɛ TB. Sɔ́kí eyano ya yɔ̂ na mitúna na biso ezali 'oui' 'íyo', sala nɔkí opɛsɛ mwǎna wa yô mángwɛlɛ́ ma BCG sɔ́kí amozui naíno tɛ́.
- Yɔ̌, bandeko ba yô tǒ tatá wa mwána wa yô awuti na mbóka yɔ̌kɔ́ na kati ya iye itángami o nsé?
- Yô na mwǎna wa yo bokokɛndɛ́kɛ́ kovánda koleka sánzá mobimba tǒ bokotambola mingi na kati ya mbóka iye itángami o nsé?
- Na káti ya ndáko ya yô, tǒ pɛnɛpɛnɛ na yɔ̂, ezali na moto oyo akokáki kozala pɛnɛ wa mwǎna wa yɔ̂ na ntángo mingi, oyo azali na TB tǒ azaláká na yangó kala, tɔ̌ awuti na mbɔ́ka yɔ̌kɔ́ na kati ya iye itángami?
Ndénge níni koyeba éte moto azalí na Tibélekilosi?[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Lokóla TB ekotaka bisíká míngi na nzóto, nzelá ya komɔnɔ yangó mpé ezalí ndéngé na ndéngé. TB eye eyebani míngi ndé ya kokosola eye babengi na lingɛlɛsa 'pulmonary TB'. Moto oyo azalí na yangó akolakisa bilembo biye:
- kozánga mpósá ya koliya na kokɔ́ndɔ
- kokosola eye emataka makási nsima ya mpɔ́sɔ mínei koleka tɔ̌ sánzá
- kobimisa nsɔ́í míngi; akoki mpé kokosolo makilá sɔ́kí nzéla ya makilá epasuki
- komiyoka nzóto kolɛmbɛ ntángo inso
- kozala na fɛ́fɛlɛ, mbala míngi na butú, eye epesi kotɔkɔ míngi
TB epanzanaka ndénge nini?[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Nzela ya kopanza TB yango kaka moko: baye bazali na yango nakati ya tolo to na mongongo. Mayi oyo ebimaka na monoko na kokolola nakati ya mopepe nde ezali na maladie. Kasi oyeba te tango mosusu baoyo bazali na yango bakoki te kopanza yango.
Kozua TB ezalaka noki, to makasi?[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Penza, ezalaka makasi moto azua TB, mpe esengi tango molayi to kokutana mbala mingi na moto oyo azali na yango, lokola kovanda na ndako moko. Ata ndenge wana, basusu, ata soki bazui TB, bango bakobelaka te. Bato mingi (toloba 9 na kati ya 10) baye bazali na nzoto kolongono, soki bazui yango bakobela te. Baye 10% batikali bakobela, kasi mbala mingi noki te, kasi na sima ata ya bambula 10 na koleka (Comstock, 1982). Wana esalamaka mpo maladie yango ekoki kovanda na nzoto ya moto lokola elali bambula mpe moto azali kobela te. Maladie ekolamuka na sima ya bambula, mbala mingi soki nzoto ezangi komibatela (immunite), lokola moto mobange, bankisi misusu, kobela lokola Sida to kovanda na mizele.
Mpona 10% baye bakobelaka TB, tango ya mabe ezalaka soki ekomi naino mbula mibale te banda bazui yango.
Kati ya 1 na 5% ya baye bazui TB babelaka noki wuta bazui yango (Styblo et al., 1969; Sutherland et al., 1976; 1982). Wana babengaka yango kobela mbala moko, na Angle 'primary disease', mpe mbala mingi ezalaka na bana. 'Primary TB' mbala mingi ekoleka emonana te, mpe ekobika yango moko ata soki moto ameli nkisi te, kasi ekoki kozonga sima ya bambula. Ekotika elembo moke nakati ya tolo, na ndenge emonanaka na Rayon-X.
Kozua TB na kobɛlɛ TB bikeseni?[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Mpó na bato mingi baye bakozua TB, mibateli ya nzóto (immunite) ekobúnda kín'o kosilisa tǒ kokanga yango mpó emata tɛ́. Ndénge wana bokɔnɔ ekotikala ya kolála, kasi ezalí naíno na bomɔi, mpé ekobima lisúsu na nsima, eye ebengami bokɔnɔ na mpóngi tǒ bulála, na lingɛlɛsa babubengi 'latent TB infection'.
Baye bazalí na bokɔnɔ bwa TB na mpóngi balakisaka bilembo biye:
- emonɔnɔkɔ tɛ́
- babɛlɛkɛ tɛ́
- bakoki kopanza na basúsu tɛ́
- Mbala míngi sɔ́kí bameki lomposo la bangó, ekomɔnɔnɔ tɛ́ éte bazalí na yangó
- Bakoki kobɛlɛ TB na nsima ya mibú
Baye bazali kobɛlɛ TB (‘active TB’) bakolakisaka bilembo biye bikomami na 'Nzelá níni ya koyeba TB'.
TB mabe na yango penza nini?[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Soki babikisi te, TB, ata epayi ya bakolo, emataka malembe kino eyi koboma. Mabe mosusu ekopesa meningite. Nzela mosusu, soki babikisi te, nde kobimisa makila tango ya kokolola. TB ekokoma ndongo soki emeseni nkisi, mpo ndenge ya kobikisa ezalaka makasi. Nakati ya Ingɛlɛ́tɛlɛ, TB, ebomaka bato 350 na mbula moko, mingi nakati ya bango mibange, kasi bana mpe bazalaka. Bisika bato bavandaka na bandako oyo ekoki te, na mokili mobimba, bato mingi bakufaka na TB koleka oyo ya UK.
TB ekoki kokébisama na libateli lya mángwɛlɛ́?[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Libateli lizali mángwɛlɛ́ ma BCG. Ntángo esúsu mángwɛlɛ́ ma BCG mabátelaka na bokɔnɔ bwa TB tɛ́, kasi masalisaka bǎna baye bazalí kobɛlɛ bokɔnɔ bwa meningite 'TB meningitis' (Rodrigues et al., 1993).
Ntángo ya kala, na Ingɛlɛ́tɛlɛ, bazalaki kopɛsɛ bǎna banso ba kelási mángwɛlɛ́ ma BCG. Kasi lokóla loléngé la TB lobóngwanaka, Ingɛlɛ́tɛlɛ ekamati nzelá ya kolanda bato bakɛ́ baye bazalí na tibelekilosi. Na Ingɛlɛ́tɛlɛ, mángwɛlɛ́ ma BCG makɛsɛni ɛngɛ́bɛ́nɛ́ na epái eye yɔ̂ ofandi na UK, mpó TB ekoki kozala na esíká sóngóló kasi na esíká pakala ezali tɛ́. Mángwɛlɛ́ ma BCG mapɛsɛmi na bǎna baye bavándaka bisíká biye bato mingi bazalí na TB koleka bisíká bisúsu, mpó na bôngó, bapɛ́sɛkɛ mángwɛlɛ́ ma BCG na bǎna baye babótami ó mbóka iye bato mingi babɛ́lɛkɛ bokɔnɔ bwa TB. Mángó (Mángwɛlɛ́ ma BCG) mapɛ́sɛmi mpé lokóla na bǎna ba kelási ba mbúla 10 kín'o 14 sɔ́kí bazwaka BCG na bomwǎna tɛ́.
Sɔ́kí olingi kokɛndɛ na mbóka mopaya esengeli ozua mángwɛlɛ́ ya BCG?[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Sɔ́kí moto azwá mángwɛlɛ́ ya BCG kala, ekosengela éte azua mángwɛlɛ́ ya BCG sɔ́kí alingi kokɛndɛ o mobémbo, kovánda tǒ kosála mosálá mpó na sánzá mɔ̌kɔ́ tǒ koleka, na mbóka eye ezalaka na bato mingi ya TB (Immunisation against Infectious Disease, 1996).
Mángwɛlɛ́ ya BCG ezali nini?[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Mángwɛlɛ́ ya Bacillus Calmette-Guérin (BCG) ezali bokɔnɔ ya TB oyo ezuaka gombe Mycobacterium bovis. Nakati ya BCG maladie ya TB ezalaka, kasi bakangi yango epesa kobela te. Kasi mpona baye bazangi mobateli ya nzoto, lokola bato ya Sida, mpona bango BCG ekoki kopesa maladie tango mosusu.
BCG batiyaka yango na tonga ya moke na lomposo.
Mpona nini, esengeli komeka lomposo la moto, liboso lya kopesa ye Mángwɛlɛ́ ya BCG?[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Moto nyonso oyo azali na sanza 12 to koleka wana, bakomekaka loposo naye liboso ya kopesa ye mobateli ya BCG. Wana ezali mpona koyeba soki mobateli ya nzoto (immunite) emeseni na TB. Nzela ya koyeba nde kobeta tonga ya tuberculin – mayi ya proteine basali wuta na 'M. tuberculosis' – na kati ya loposo. Sima ya mikolo 2 - 10, na ndenge ya tonga yango, bakotala esika babeti yango. Soki esika babeti tonga evimbi mpe, ekomi lokola makila, wana elakisi te maladie ezali. Ndenge wana ebongi lisusu te bapesa moto BCG, mpo akozala asiazui TB to maladie mosusu ya ndenge wana. Soki nzoto naye elakisi kozala na maladie ya makasi, wana esengi bameka ye na nzela misusu koyeba soki penza asiazui to abandi kobela TB. Bana oyo bakokisi naino sanza 12 te, bango bazali na posa te ya komeka loposo, liboso ya kozua BCG.
Babikisaka tuberculose ndénge nini?[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Mbala mingi TB ekoki kobika, kasi moto ebongi asilisa nkisi ya sanza 6 to koleka. Baye babelaka TB mbala mingi bakotaka na opital te. Ata soki bakoti, wana ekozala mpona koyeba soki penza bazali na maladie yango to mpo babanda kozua nkisi. Ata boye, bato ya TB esengi bazala mpene na efimiele ya tolo, tango nyonso ya kozua nkisi mpo bazua yango na ndenge ekoki, mpe soki likambo ya mabe ezali, basala noki moto atika te kozua nkisi.
Nzela oyo tomeseni, ezali ya kozua nkisi 'antibiotics' misatu to mine mbala moko mpona sanza mibale, nde sima na yango nkisi mibale mpona sanza mine misusu. Nkisi mine minene ya TB ezali isoniazid, rifampicin, pyrazinamide na ethambutol. Eyaka elongo mpona kosalisa soki maladie emeseni nkisi moko, misusu ebunda. Ata boye, maladie ebandi komesana nkisi ya ndenge nyonso. Mbala mingi nkisi esalaka lisusu te mpo moto azalaki kozua yango na ndenge ekoki te, to azuaki yango na ndenge ya mabe to moto asilisaki te kozua nkisi (Conaty et al., 2004). Mikolo oyo batiyaka nkisi mibale to koleka na kati ya na komprime moko. Moto akomela komprime mine to koleka, mokolo moko. Tango mosusu esengi moto azua nkisi mikolo mingi, lokola maladie ya TB meningitis, to soki maladie ebandi komesana na nkisi moko to mibale, wana esengi kobalula nkisi.
Soki moto abandi nkisi mpona poso mibale, wana akoki lisusu kopanza TB te, mpe akobanda komiyoka malamu sima ya poso mine. Kasi esengi sanza motoba ya kozua nkisi mpo moto abika.
Tosala nini soki moto azalaka mpene na moto ya TB?[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Tango bakuti moto azali na TB, dokotolo akotala soki baye bavandaka naye bakoki kozua yango. Soki emonani te moto akoki kopanza yango, to mwana azali na yango, kasi eyebani te azui yango wapi, wana baye bazalaka mpene naye bakobenga bango mpo bameka eyebana soki bango mpe bazali na yango. Bato wana bakozala bandeko to baye bavandaka na ndako moko. Tango mosusu baninga, lokola baye basalaka elongo, mpe bakobenga bango, kasi mbala mingi tina ya kosala yango ekozala te. Ezalaka mbala mingi te mwana apanza TB – kasi kobela na bango elakisaka te moto mokolo oyo azali kobela TB, azali mpene na mwana wana.
Komeka mpona bandeko tina yango koyeba baye basi bazui TB to baye basi babandi kobela. Komeka basalaka na loposo to na Rayon-X. Na kati ya UK mbala mingi soki bameki loposo, elakisaka te moto asiazui maladie (loposo kovimbal mpe kozala lokola makila esika babetaki tonga), kasi wana ezali mpo bazuaki mobateli ya BCG. Soki loposo soolo ezali. Soki TB emonani, wana moto bamemi ye na dokotolo mpe bakopesa ye nkisi ya TB.
Na mokili mobimba[kokoma | kobɔngisa mosólo]
TB ebomaki bato 100 million na bambula 100 oyo eleki, yango Organisation Mondial de Sante eti yango lokola maladie oyo ya koboma bato mingi na mokili 'Global Health Emergency' na 1993 (WHO 1). Emonani lokola 33% ya bato nyonso na mokili bazali na yango. Na mbula moko, bato 9 million ya sika bazuaka yango (WHO 2). Tango nyonso moto moko azuaka yango na second moko.
Mpona bato mingi ata soki bazui TB mobateli ya nzoto na bango ekoki kokanga yango babela te. Ata boye, TB ebomaka bato 2 million na mokili na mbula moko, moto moko na second 15 (WHO 3). Kati ya bango, 98% bazali bato ya Tiers Monde, mingi na Asie de Sud na Afríka ya bato mwindo (WHO 4).
TB ezalí ya libosó mpó na koboma basi mpé koleka bokɔnɔ misusu esalaka mwána etíké bazala mingi.
Níni bazali kosala mpó na kopekisa bompanzani bwa TB na mokili mobimba?[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Ebongi bato banso o molɔ́ngɔ́ mobimba babundisa bokɔnɔ bwa TB. Kosilisa yangó esíká mɔ̌kɔ́ ekosalisa sɔ́kí basilisi yangó bisíká bisúsu.
WHO eyi na nzela oyo babengaka 'Directly Observed Treatment – Shortcourse' (DOTS) (WHO 5):
1. Leta ezala na mposa ya kosalisa
2. nzela ya komeka bato mpo eyabana soki bazali na TB
3. nzela eye ebandimi ya kozua nkisi ya sanza 6 mpona babeli mpe moto ya kotala te bato bazali kozua nkisi na ndenge ebongi
4. Moto akáta komela nkísi tɛ́ kín'o abiki, mpé nkísi ezala eye esengeli.
5. Kokoma na búku loléngé osili kozua nkísi mpó mikɔlɔ mya nsima Mónganga ayeba ndénge níni bapesaki yɔ̂ nkísi


text:
Na Conclure Lyrics
Bomoyi na ngai etondi na bolamu ya Nzambe,
A decora vie na ngai na bolingo naye.
A pangusa ngai ba pisoli oyo na pangusa kasi ezo nga kaka eeh.
Bolamu nayo enzulaka ka te na bomoyi ya batu,
Po yomoko liziba ya bolamu nionso,
Na bo na kenda mosika koluka bolamu ya muana na
Nzambe eeeh eeeh ,
Na tali malamu na chantier ya vie na ngai,
Na ndenge ozo tongela yangooooh
Na conclure ya Yesu oza malamu,
Na tali malamu na chantier ya libota na biso
Na ndenge ozo pambolaka biso ooh na conclure ya
Yesu oza malamu.
Na hesiter te na conclure.
Na conclure na ngaye na la vie na ngai
Yesu aza malamu uu.
Atako molili milelo ya lelo oyo ezipi bolamu na yo te.
Atako molili milelo ya lelo oyo ezipi bolamu na yo te
Nazuaka na ngai elonga te po ngai na bundi,
Kasi elonga eza kati na ngai,
Akomisa ngai tenant du titre nga yeyo eehh
Na bitumba lelo pe oye koya .
Furaire ya nioka ebangisaka ngai te oooh
Po nioka motako aza na kati na nga...aaaa
Asilisa nga somo ya likambo nazo mona ooh
Yende nkolo ya bomoyi na ngai yende yaya na nga ooh.
Na conclure na ngaye na la vie na ngai
Yesu aza malamu uu (Yesu aza malamu mingiiii yaya).
Atako molili milelo ya lelo oyo ezipi bolamu na yo te
Atako molili milelo ya lelo oyo ezipi bolamu na yo te
Je suis fait pour vivre dans ton jardin d'amour,
Na conditiona na ngai ma chanzoli na ngai te,
Oyo pesi te elakisi te opimi ngai,
Oyo eye nanu te ezipi bolamu na yo te,
Motema na ngai temoin ya bilamu nayo eehh,
Na tongi ya nga ndako na presence nayo,
Na sengi ojinga ngai na bolingo nayo ya bo Nzambe,
Po mosika nayo esengo ya mokili eza se pamba yaweh.
Jinga nga nkolo,jinga nga nkolo
Jinga nga nkolo,jinga nga nkolo
Jinga nga nkolo,jinga nga nkolo
Jinga nga nkolo,jinga nga nkolo
Jinga nga nkolo,jinga nga nkolo
Jinga nga nkolo,jinga nga nkolo
Jinga nga nkolo,jinga nga nkolo
Jinga nga nkolo,jinga nga nkolo
Jinga nga nkolo,
Yo ngambo nga ngambo na kokate,
Oza bolingo ya bolenge na nga,
Kolinga yo koleka bilaka na nayo,
Kolinga yo koleka bilaka oyo opesa,
Kolinga yo koleka muana na muasi,
Jesus bolingo ya misisa na ngai,
Esika otshia ngai na yebaka te ,
Na sutukaka se na zongaka na presence nayo,
Nakataka pongi na butu po na luka yo,
Omelisa ngai oyo eleki masanga na motuya,
Yo ngambu nga ngambu na koka te,
Yesu bolingo ya motema na ngai.
Na conclure que oza malamu,
Future na ngai exigé present na ngai yemba yo,
Pona zomona oyo oko sala lobi ezaka mobulu Yesu.
Na langwa yo nkolo, na langwa yo nkolo
Na langwa yo nkolo, na langwa yo nkolo
Na langwa yo nkolo, na langwa yo nkolo
Na langwa yo nkolo, na langwa yo nkolo
Na langwa yo nkolo, na langwa yo nkolo
Na langwa yo nkolo, na langwa yo nkolo
Na langwa yo nkolo, na langwa yo nkolo
Na langwa yo nkolo, na langwa yo nkolo
Na longoli Yesu vie na ngai ebebi, na longoli
Yesu vie na nga esambwe, na longoli
Yesu na beli liboma, na longoli
Yesu na kati bilamba oooh, na longi
Yesu bana na ngai ba sambwe, na longoli
Yesu libala na ngai ebebi, na longoli
Yesu na kokenda wapi oh, na longoli
Yesu na bandela wapi.
Ba bakisi Yesu Vie na ngai ebongi, ba bakisi
Yesu nga yewana na ba pepo, Na bakisi
Yesu lazard na nga asekwi,
Na bakisi Yesu na tiki masumu.
Enjoy Synced Lyrics With Our Mobile AppDownload on Google PlayGet it on App Store
WATCH VIDEO
ABOUT THIS SONG
Release Year : 2015
Album : Na conclure (Single)
Added By : Olivier Charly
SEE ALSO
AUTHOR
MICHEL BAKENDA
CONGO (DRC)
Michel Hardy Bakenda Kalonji is a Gospel musician from Congo (DRC). Songwriter and singer, Michel Ba ...
YOU MAY ALSO LIKE


text: 4 Mpe liloba ya Samwele ekobaki kokómela Yisraele mobimba.Bongo Yisraele abimaki mpo na kokutana na Bafilistia mpe kobunda; mpe batyaki kaa pembenipembeni ya Ebenezere,+ kasi Bafilistia batyaki kaa na Afeke.+2 Bongo Bafilistia basalaki bituluku ya etumba+ mpo na kobunda na Yisraele mpe etumba ebebelaki Yisraele, mpe Bafilistia balongaki Yisraele,+ mpe babomaki mibali soki nkóto minei (4 000) oyo batandanaki na molɔngɔ moko ya etumba oyo ezalaki na esika ya koleka te, na esobe.3 Ntango bato ya etumba bakómaki na kaa, mikóló ya Yisraele babandaki koloba boye: “Mpo na nini Yehova akweisi biso liboso ya Bafilistia lelo?+ Tiká tózwa sanduku ya kondimana ya Yehova+ na Shilo, mpo eya na katikati na biso mpe ebikisa biso na lobɔkɔ ya banguna na biso.”4 Na yango, bato ya etumba batindaki bato na Shilo mpe kuna, bazwaki sanduku ya kondimana ya Yehova ya mampinga, oyo afandi likoló ya bakeruba.+ Mpe bana mibali mibale ya Eli, elingi koloba: Hofini ná Finehase,+ bazalaki wana ná sanduku ya kondimana ya Nzambe ya solo.5 Mpe esalemaki boye: ntango kaka sanduku ya kondimana ya Yehova ekɔtaki na kaa, Bayisraele nyonso bagangaki makasi+ mpe mabele eninganaki.6 Bafilistia mpe bayokaki makɛlɛlɛ ya bato bazali koganga mpe babandaki koloba ete: “Makɛlɛlɛ ya bato bazali koganga+ makasi boye na kaa ya Baebre elakisi nini?” Nsukansuka, bayebaki ete sanduku ya Yehova ekɔti na kaa.7 Mpe Bafilistia babangaki mpo, ndenge balobaki: “Nzambe akɔti na kaa!”+ Bongo balobaki ete: “Mawa na biso, mpamba te likambo ya boye esalemá naino te!8 Mawa na biso! Nani akobikisa biso na lobɔkɔ ya Nzambe monene oyo? Oyo ezali Nzambe oyo abɛtaki Ezipito na esobe, na ndenge abomaki ebele ya bato na bampasi ya ndenge na ndenge.+9 Bózala na mpiko, bino Bafilistia, mpe bólakisa ete bozali mibali, mpo bósalela Baebre te ndenge bango basalelaki bino;+ mpe bólakisa ete bozali mibali mpe bóbunda!”10 Na yango, Bafilistia babundaki mpe balongaki Yisraele,+ mpe moto na moto akimaki na hema na ye;+ mpe babomaki bango na koboma moko monene,+ bongo na Yisraele, mibali nkóto ntuku misato (30 000) bakweaki, babundi oyo batambolaka na makolo.+11 Mpe babɔtɔlaki sanduku ya Nzambe,+ mpe bana mibale ya Eli, Hofini ná Finehase, bakufaki.+12 Bongo mobali moko ya Benyamina alongwaki na esika ya etumba, apotaki mbangu mpe akómaki na Shilo na mokolo yango, ná bilamba na ye epasukipasuki+ mpe mabele na motó na ye.+13 Ntango akómaki, Eli afandaki na ebonga pembeni na nzela, azalaki kotalatala, mpamba te motema na ye ezalaki kolɛnga mpo na sanduku ya Nzambe ya solo.+ Bongo mobali yango akendaki kopesa nsango na engumba, mpe engumba mobimba egangaki na kolela.14 Mpe Eli ayokaki makɛlɛlɛ ya bato bazali kolela. Bongo alobaki ete: “Makɛlɛlɛ ya yikiyiki wana elakisi nini?”+ Mpe mobali yango asalaki mbangu aya kopesa Eli nsango.15 (Nzokande, Eli azalaki na mbula ntuku libwa na mwambe [98], mpe miso na ye ezalaki koningana lisusu te mpe azalaki lisusu komona te.)+16 Mpe mobali yango alobaki na Eli boye: “Ngai moto nauti na esika ya etumba, mpe nakimi nde kokima lelo oyo longwa na esika ya etumba.” Na yango, Eli alobaki ete: “Mwana na ngai, likambo nini esalemi?”17 Bongo momemi-nsango ayanolaki mpe alobaki boye: “Yisraele akimi liboso ya Bafilistia, mpe bato ya etumba babɛtami mpenza;+ mpe lisusu, bana na yo mibale, Hofini ná Finehase,+ bakufi, mpe babɔtɔli sanduku ya Nzambe ya solo.”+18 Mpe esalemaki boye: ntango kaka alobelaki sanduku ya Nzambe ya solo, Eli akweaki makalekale na ebonga, pembeni ya porte, mpe nkingo na ye ebukanaki, bongo akufaki, mpamba te mobali yango akómaki mobange mpe kilo mingi; asambisaki Yisraele mbula ntuku minei (40).19 Mpe mwasi ya mwana na ye, mwasi ya Finehase, azalaki na zemi, akómaki pene na kobota, mpe ayokaki nsango ete babɔtɔli sanduku ya Nzambe ya solo mpe ete bokilo na ye ná mobali na ye bakufi. Bongo agunzamaki mpe abotaki, mpamba te mpasi ya kobota eyelaki ye pwasa.+20 Mpe ntango alingaki kokufa, basi oyo batɛlɛmaki pene na ye bakómaki koloba boye: “Kobanga te, mpo oboti mwana mobali.”+ Kasi ayanolaki te mpe atyaki motema na ye na likambo yango te.21 Kasi apesaki mwana yango nkombo Ikabode+ mpe alobaki ete: “Nkembo elongwe na Yisraele mpe ekei na mboka mopaya,”+ alobaki bongo mpo na ndenge babɔtɔlaki sanduku ya Nzambe ya solo mpe mpo na bokilo na ye ná mobali na ye.+22 Bongo alobaki ete: “Nkembo elongwe na Yisraele mpe ekei na mboka mopaya,+ mpamba te babɔtɔli sanduku ya Nzambe ya solo.”+


text:
Boklísto
Boklísto (tǒ bokrísto, mpé na lifalansé balobi christianisme) buzalí bonzámbe (relijió) bwa balandi ba Yésu wa Nazaleti. Bonzámbe buye buzwí nkómbó ya yangó, na nkómbó ya moyángeli wa yangó wa libosó - Yésu - óyo ayébaní mpé na nkómbó ya mobikisi, tǒ mpé Krísto na ligresi (lokótá la Gresi). Boklísto buzalí mpé relijió mɔ̌kɔ́ o káti ya relijió ísató ya balandi nzámbe mɔ́kɔ́ : Boklísto, Islamu na Boyúda). Lokóla o káti ya relijió isúsu íbalé, bakrísto basambelaka nzámbe óyo bato-mayɛ́lɛ babengí Nzámbe ya Abalamu (tǒ ya Abrahama).


text:
CAC 1972 et affaire Hafia-Mazembe
Ba Ndeko Claude Kangudia na Dodo,
Na finale ya Kisangani ba équipes oyo ezalaki kuna, kolongola oyo botangi na sujet ya retour sur le football congolais ezali : T.P.Englebert (Mazembe), na Sporting Malekesa. Il est vrai que confusion elekaki kuna mpo na finale ya Bukavu, molili nde esalaki que match esila te mpe batu bakotaki na terrain. Kasi Fédération Congolaise de Football (FE.CO.FA.) eyaki kopesa Vita titre wana sans pour autant a gagner coupe na terrain. Par ailleurs, na Kananga, na 1971, contre Tshipepele ya Président Mbueshi, Vita elongaki, kasi Mazembe nde ekendaki Coupe d’Afrique na 1972.
Na finale ya 1969, ya solo Pierre Kalala abeta te. Par contre, na oyo ya 24 janvier 1971, azalaki mpe a retrouvaki brassard na ye ya capitaine. Mazembe elataki maillot ya carrocarro mine : deux ya pembe na deux ya noir, ba shorts na chaussettes ya noir na ba survêtements ya noir. Kotoko azalaki tout en blanc, Mensah na ekoti na ye ya moniere ya carrocarro ya mike ya marron!
Tosangisaka masolo boye.
Ba ndeko,
Yambo na continuer, nakosala mua rectification na oyo etali équipe ya Kotoko de Koumassi oyo ebetaki finale ya Coupe d’Afrique des clubs champions na T.P. Englebert (Mazembe) dimanche le, 24 janvier 1971 na Kinshasa.
Titulaires : Robert Mensah « Nana Benyin », Olivier Acquah, Orlando Osamu, Brenya Ohene, Ben Kasu, Mussa Sulley, Odame Clifford, Osei Koffi, Wiberforce Kwado Mfum, Ibrahim Sunday, Malik Jabir
Réserves : Kwaku Duah « Jaspar », Kwo Baffoe, Mohamed Salisu, Joe Sam, Don Oppong, Yaw Sam, Albert Essuman
Mazembe : Robert Kazadi «Bob Denard, le gardien Volant», Ngoy Laurent, Albert Mukombo « Demoiselle », Raymond Buanga, Pierre Katumba, Nyembo « Toyota », Léonard Saïdi « Suisse », Kabeya «Sotsho»”, Pierre Kalala (Capitaine), Andre Kalonzo, Martin Tshinabu “Brinch”
Réserves : Paul Kalambayi, Mbuyi « Athénée », Mukendi, Freddy Kapata « Dix Sengi », Mulenda, Kabenji , Nyembo, Kamba
Match esukaki na 1 à 2 en faveur ya Kotoko. Buts ya Kotoko etiamaki na Mfum na Malik Jabir. Ya Mazembe ezalaki œuvre ya Tshinabu « Brinch ». Sima tango Freddy Kapeta « Dix sengi » akoti, bakweyisi ye na surface de réparation mpe Brinch abeti penalty, ekeyi likolo. Soki Mazembe azuaki coupe wana, peut-être Tshinabu Brinch alingaki azua ballon d’Or 1971.
Ba victoires nionso mibale ya Mazembe na Coupe d’Afrique des clubs champions, ezui yango tango Frédérique Kibasa azalaki ministre ya jeunesse et sport. Na 1971, un autre Katangais, Sampasa Kaweta Milombe (Godefroid Sampasa) akomaki mpe ministre ya jeunesse et sport. Na yango, en coordination na Fédération Zaïroise de Football, tango wana Président ya FE.ZA.F.A ezalaki Tshobo Ingana (Faustin Tshobo), ministère ya jeunesse et sport ezuaki mokano mua kotinda Mazembe na Coupe d’Afrique 1972 mpo azalaki na chance ya kolongola trophée kwame Nkrumah définitivement. Donc, pour la troisième fois. Vita Club (Victoria Club) ya solo ewutaki ko longa Renaissance Tshipepele ya Kananga na finale retour na 2 à 0. Na match aller na Kinshasa basalaki nul ya 2 à 2. Bien que Vita abimaki champion du Zaïre, bakonzi batindaki Mazembe na Afrique. Ezalaki décision moko difficile à digérer mpo na Vita, kasi Président Mobutu akanaki kaka Mazembe elongola coupe wana libela mpo ye a remplacer yango na oyo ekobengama na kombo na ye. Décision oyo ekozala na ba conséquences minene na cadre ya dette morale ya FE.ZA.FA. epayi ya Vita Club.
Tango Mazembe ekeyi kobeta Coupe d’Afrique 1972, alongi Police ya Libreville, akueyisi Africa Sport ya Abidjan, alalisi Aigle Nkongsamba (Nkongsamba ezali na Cameroun, à 145 km ya Douala mpe na 375km na Yaoundé), na demi-finales na aller, a gagner Hafia Footbal Club de Conakry na 3 à 2 na Lubumbashi. (Mazembe asi alonga Hafia mbala na mbala tango ebandaka kobengama Conakry II)
Na premier tour, TP Mazembe na Police ya Libreville, Mazembe alongi na 2 à 0 na Lubumbashi, mpe asali nul ya 1 à 1na Libreville. Na deuxième tour, na Abidjan contre African Sport, Mazembe a gagner na 1 à 2. Na retour na Lubumbashi, Mazembe alongi lisusu african Sport na 5 à 2. Na quart des finales, Mazembe akutani na Aigle Nkongsamba, Mazembe epolisi Aigle na 4 à 1 na Lubumbashi. Na retour na Nkongsamba, Aigle epoli na 2 à 1. Le, 5 novembre 1972 na demi-finales, na Lubumbashi, Mazembe alongi Hafia Football Club de Conakry na 3 à 2.
Match ya Mazembe na Hafia Football Club de Conakry ezalaki match ya makambo ebele. Mazembe ewutaki ko eliminer Aigle de Nkongsamba ya Cameroun. Ba arbitres Camerounais oyo bayaki na match contre Hafia de Conakry bazalaki na hauteur te. En plus, na match wana, ba erreurs ya arbitrage ezalaki monumentales mpe ba critiques esalemaki mingi sur incompétence ya ba arbitres Camerounais. Epayi mosusu, Hafia tango akomaki na Kinshasa, esengelaki esala entrainement na stade du 20 mai, kasi bakutaki ba portes ya stade ya kokanga mpe moyen ba s’entrainer na kati ezalaki te. Basalaki entrainement libanda na terrain numéro 4. Ezalaki normal te mpo FE.ZA.FA. eyebaki malamu que soki équipe eye ndenge wana esengeli yango etia équipe wana ba bonnes dispositions : terrain mpo e s’entraîner, logement, transport, restauration, sécurité, etc. FE.ZA.FA. eboya koyebisa Hafia que match ekobetama na Kinshasa te, pendant que délégation ya Guinée eyebaki que match ekobetama na Kinshasa. Samedi le, 4 décembre na pokwa, nde FE.ZA.FA. eye koyebisa équipe ya Hafia que match ekobetama na Lubumbashi mpe esengeli bazua avion ya butu. Nionso wana na miso ya na Guinéens ezalaki de bon goût te parce que kosala voyage en avion ya 2000 km na veille ya match mpe na manque ya possibilité ya reconnaissance ya terrain de jeu avant le match, etiaki ba joueurs Guinéens na état psychologique ya malamu te. Hafia ekomaki Lubumbashi na butu mpe dimamche na après midi esengelaki ebeta na Mazembe na stade de la Kenya.
Mazemba ebetisaki équipe oyo : Kazadi Mwamba « Bob Denard », Mwepu Ilunga, Mukombo Mwanza, Bwanga Tshimenu, Ngoy Kafula, Mutombo « Pelé », Saïdi « Suisse », Nyembo « Toyota », Tshamala « Machine », Ntumba Kalala « Pouce », Tshinabu Kamunda « Bricnch
Réserves : Klambay Otepa, Mukusa, Kapata « Dix sengi », Kamba, Ngile « Lomé » Kabenji
Hafia : Sylla Morcire, Jacob Bangura, Ali Bangoura Keita « Kolov », Ibrahim Fofana «Calva », Saumah Mamadouba, Soumha Soriba « Edente », Ibrahim Keita « Petit Sory, Thiam Oussman Tollo, Mamadou Keita Aliou « N’jolea », Chefi Suleyman « Suley », Maxim Camara.
Réserves : Bernard Sylla, Traore Sekou, Arsène Campell, Naby Laye »papa Camara », Bengaly Sylla, Conde Mory.
Match ezalaki makasi mpe mazembe a attakaki comme il faut, kasi trio arbitral ya Cameroun ezalaki tout simplement médiocre. Défense ya Guinée ezali ko multiplier ba gestes ya anti-jeux sur Ntumba « pouce », arbitre azali ko sifflet te, kuna bazali kobetela Mukusa mabe, rien kaka. Ba fautes intentionnelles ya kosimba balle na maboko azali kopesa carton te. Finalement, « Pouce » akokaki lisusu ko pesa le meilleur de lui-même te mpo akomaki diminuer na blessure, tout comme Mukusa mpe azalaki blesser, esengelaki abima, yango nde eyaki kopesa Cherif Suleyman nzela ya kofunguama. Kasi esengeli kondima que Petit Sory, Maxime Camara, Sherif Suleyman na « N’jolea » bazalaki makasi mpe efficace. Kasi Mazembe alongaki bango na 3 à 2.
Sima match retour esengkaki ebetama na Conakry dans deux semaines na Conakry.
Tango Hafia azongi na Conakry, via Kinshasa na Douala, na escale ya Douala, ba sympathisants Camerounais bayebisi na ba dirigeants ya Hafia que esengeli bakeba na T.P. Mazembe na match retour mpo ezali na kisi makasi. Mazembe etambolaka na mutu moko ya mokuse, mutu ango azali nganga na bango. Tango nionso soki Mazembe ekeyi na étranger, ye nde abimaka mutu ya liboso na avion. Soki kaka abimi, afungoli kitunga na ye ya motane, aniati mabele ya piste ya aéroport, afungoli poso ya léopard oyo alingi na kitunga na ye, nde ba joueurs ya Mazembe babimi mpe batamboli likolo ya poso wana. Soki kaka batamboli na poso wana na mabele na bino, ba kogagner match. Botika bango ata muke te babimisa mutu wana mpo asala bikila kila na ye wana na aéroport. Hafia mpe tango ekomi na Conakry etuni likambo wana na batu ya African Sports pour vérification. Ba Ivoiriens ya African Sport mpe ba témoigniaki na likambo yango. Likambo ya victoires à l’extérieur na score ya 2 à1 contre Africa na Aigle de Nkongsamba ebandaki ko confirmer lisusu na miso ya ba Guinéens, puissance ya biloko ya Mazembe !
Hafia mpe epesi rapport na bakonzi ya mboka na bango mpe bazuaki ba mesurers mpo kisi ya Mazembe ezala na effet te. Notons que na époque wana, nionso ebandaki kosalema na mboka, ata likambo muke na quartier, Président Hamed Sekou Toure abandaki koyeba yango mpo système ezalaki bongo, likambo ekowuta na chef ya quartier emati tee na Chef de l’Etat
Effectivement tango Mazembe akomi na aéroport international Gbessia ya Conakry, tango kaka nganga de mukuse akiti, mbala moko ba gendarmes balokoti ye sans même abanda bikila kila na ye, batikelaki ye ata seconde moko te, bakeyi na ye likolo likolo. Panique na kati ya avion mpe kanda ya ndenge wana epayi ya ba joueurs na ba dirigeants ya Mazembe, bango nionso baboyi kokita na avion ! Na batu nionso wana kaka ba entraineurs Kabamba na Vidinic (abandaki ko ko prêter main forte na Kabamba sur demande ya Fédération na ba matchs ya Coupe dAfrique) na Kazadi na Buanga nde batikala calmes. Président ya FE.ZA.FA., Justin Tshobo na Secrétaire général adjoint, Armand Kaundu na Journaliste Lucien Tshimpumpu bakenda ko négocier na bakonzi ya ba gendarmes na ba services ya police…tee sima ya trois heures nde batikaki Badiangwenda. Sima ya wana, ba joueurs na ba dirigeants babimi na avion. Kasi rituel esalemaki lisusu te puis que ba gendarmes Guinéens bakangaki ba plans nionso. Mais Badiangwenda ayebisa bango que soki bapesi ye ba plans na ye te, ekopela moto avant Mazembe ebima na aéroport. Na moto makasi ya ba gendarmes, bamona kaka poso ya léopard ebandi kozika na biloko nionso ezalaki na kitunga ya rouge ! Bango mpe ba paniquer !
Samedi le, 18 novembre 1972, na butu, feti esalemaki na Conakry mpo na ba délégations nionso : C.A.F. ba dirigents ya ba équipes mibale, ba journalistes sportifs na bakonzi ya sport na Guinée. Pendant feti wana, na 20 H. ba responsables ya Fédération guinéenne bayebisi na T.P.Mazembe que po na ba raisons ya sécurité esengeli ba déplacer bango esika mosusu. Mazembe azalaki loger na ville na Kaloum, pembeni ya stade. Stade du 28 septembre ezali na route Madina. En partant vers Gbessia aéroport, stade ezali à gauche, le grand marché ya Madina ezali à droite. Bakumbi bango mosika à 30 km ya centre ville, na camps militaire Kipe. Ba oyo bayebi Conakry, bayebi que yango ezali entourer mpe ekatisami na mayi ya océan atlantique, ezali na nse, ezali ville mayi ekatisa mpe ezali na ba ponts ebele na ba ports. Côté batiaki Mazembe, na Kipe, transport ezali te (Ezalaka te na époque wana).
Sur place na Conakry, tango FE.ZA.FA etali liste ya ba arbitres misatu ya Gambie oyo basengelaki ba officier match entre Hafia na Mazembe, esepelaki te. FE.ZA.FA eboyaki trio arbitral ya (arbitre central : Omar Sey) Gambiie mpo ezali oyo esengelaki e officier match mpo yango ezalaki na liste officielle ya ba arbitres internationaux te. Mpe lisusu, FE.ZA.FA elobelaki fraude na tricherie mpo Hafia ebetisaki ba joueurs oyo bazalaki ya ba équipes mususu ya Conakry : Kaloum Stars na Kindia. Na Kaloum Stars ezalaki : Bernard Abdoulaye Sylla, Bangoura Jacob, Ali Badara keita « Kolev », Naby Laye Camara « papa Camara », Mamadou Keita « N’jolea », Thiam Oussman Tollo. Na Kindia : Sekou Traori na Mamadouba Soumah.
FE.ZA.FA ezalaki na ba preuves mpo déjà na feti ya 30 juin 1972, Kaloum Stars ebetaki na Vita Club na Kinshasa, esalaki 1 à 1, mpe ba joueurs wana nionso babetaki. Et comment après cinq mois bakoma na Hafia kaka boye ? Ba preuves ezalaki sur ba arbitres ya Gambie na ndenge bazali ba internationaux te.
Ba arbitres oyo bazali qualifier te, problèmes ya ba joueurs, esali que FE.ZA.FA. a senga vérification mpe enquête ya Confédération Africaines de Football (C.A.F.) Na yango, eboya Mazembe abeta match wana. Esika ba joueurs bazalaki, bayebi kaka que basundoli bango mpe bazali koyeba te soki nini ezali koleka. Commissaire ya match, Alcantara mpe asala ba confusions ya interprétation ya règlement mpe C.A.F. asalaki ya ye tee na ndenge bayaki kozua décision ya ko confirmer forfait bapesaki Mazembe na Conakry na Alcantara.
Nionso emonanaki neti ba Guineens bayebaki suite ya ba événements. A défaut ya Hafia na Mazembe, équipe moko ya ba Chinois ezalaki en tournée na Guinée ebetaki match kaka mokolo wana ya dimanche mpo na kosepelisa public, en présence ya madame Andrée Toure (épouse ya Président Sekou Toure).
Na Conakry, avant match wana, ba rumeurs mingi etambolaki na ville neti : na Kinshasa ba konzi ya FE.ZA.FA. baboyaki Hafia esala entraînement na stade du 20 mai, ba imposaki bango basala entraînement na cimetière !!! Ya solo que bazuaki ba difficultés mpo basala entraînement na kati ya stade mpo na ba raisons FE.ZA.FA eloba te. Kasi basalaki yango na parc 4, sima ya pourtours ya Imana mpe terrain wana eleki mosika oyo ya Hafia na Conakry II esika Hafia esalaka entraînements na ye.
Sima ya décision ya C.A.F., Hafia ekede na finale kokutana na F.C Simba (équipe ya ba soda) ya Kampala mpe elonga bango na aller na retour 4 à 2 na 3 à 2, abimi champion d’Afrique
Wana ezalaki lisolo ya oyo ekomaki kobengama : Affaire de Conakry. Yango ezali parmi ba affaires oyo ebebisaki image ya C.A.F. ba séries wana.
Patriotiquement,
Emmanuel Kandolo
P.S. Lobi tokolobela finale retour na Kinshasa entre Vita na Kotoko ya 1973


text:
Mokambi ya ANR na etuka ya Haut-Katanga, Jean-Marie Mbalini Mbe akomi na liyebisi lyango ete bakangami zomi bakimaki ndako ya mosala ya ANR/Haut-Katanga o’mokolo mwa minei pene na ngonga ya 20H.
Bakangami yango bafinaki nkingo ya officer ya permanence, eyebisi mokambi ya ANR na Haut-Katanga kasi alobi te soki babomaki officier yango to te.
"Topesi bino etinda mpe mitindo ete bakangami baye nkombo na bango ezali awa na nse bakangama mpe bamema o’boso bwa biso," elobi Jean-Marie Mbalini Mbe.
"Tosengi na bato banso bazali bokonzi na mampinga mpe bokengi kobesa maboko ntango yango ekosengela na ntina ya kokokisa liyebisi liye totie manzaka," ebaksi Jean-Marie Mbalini Mbe.
Bato bango bakoki kozala bayi lisanga moko mpo mokanda ya ANR molakisi ete moko abengami mkombi, mosusu mokambi moalndi mpe basusu.


text:
Kongo RDC ekomi na matakanelo ya banzela mibale. Kabila oyo azalaki mokonzi baponaki po asukisa na 2016, azali kaka kokoba. Maponami
oyo esengelaki esalama na 2016, esalamaki te.
Na suka ya 2016, bayi-mboka ebele bakomaki penza na posa ya kokita na bala-bala po bandongwana na bato ya Kabila. Kasi basango bafandisaki masolo kati na bato ya Kabila pe bato ya Tshisekedi.
Tshisekedi pe batelemeli misusu oyo bazalaki na sima na ye, na esika batambusa bayi-mboka na balabala, bango balandi toli ya basango pe ya bapaya, bakeyi koluka kokabola bokonzi na Kabila.
Kabila awumbi bango, apanzi bango, atikali ye moko mokonzi, bango bazwi eloko te.
Bomoyi ya biso bato pe lokola mopepe. Na sanza ya mibale ya 2017, Tshisekedi azongisi molimo. Uta wana, Kabila akoma na ye kodondwa na ndenge na ye.
Lelo oyo, manaka ya maponami ebimi. Corneille Nanga alobi ete maponamiem ekosalama na suka ya 2018, soki makoki ezali.
Elingi koloba, soki makoki ezali, Kabila akosala mvula mibale ya matabisi. Soki makoki ezali te, matabisi yango ekoki pe kokoma na yango saki mobimba.
Oyo Jean Goubald ayemba, «asala boni? moto tina te!»
Batelemeli, ezala Felix Tshilombo, ezala Moïse Katumbi pe basusu, ekomeli bango ngonga ya bosolo.
Ezali lisusu ngonga ya mangungu te. Elingi kolobzaa nini? To batie bato na balabala kino Kabila akokima, to bafandi nye, Kabila atikali.
Tango tozali koloba boye, kelasi ezokoba na kokufa, etikali bamvula ya kotanga po Ekolo mobimba ekoma ya bazoba na bazoba. Na tango wana, badongolomiso bakoya, bakolia biso lokola makayabu. Ekotikala se lisolo, bato oyo bazalaki kofanda awa, bakufa bango nyonso.


text:
Texte Nini batosa po baya kotosa oyo wana? Mobeko-likonzi kutu esengaki bato bakufa.
Basigna basigna, batosa te. Lobi yo otosaki te, ebongo sikoyo, soki ye atosi te, eesala nini?
Ezali Modèle ya RDC, okosi nga lelo, lobi nakosi yo. Oyo azali na mokoloto nde akoluka pe ndenge na ye ya kokomisa ngulupa, ekoma ya ye.
Si banani oyo na banani oyo bawutaki kuna te? Tangu ozwaki bango, oyebaki te? Ebongo soki batengami ozolela?
Ezalaka bongo. Bakanisaki ozali zoba, basutuki ozali suka na mosopi. Ebongo po na nini okanisi ye aza zoba, akosopa yo!
Mboka ya bana na Bana. Awuluwala, oyo ekoya lobi toyebi te. Tozosopana, keba na tshobo! Tshobo égal but.
Obokoli mwana nkoyi na mboka? Okamwe tango azongi na zamba? Makalamba!


text:
Emmanuel Kandolo revient sur la chanson N'Sontin....
Ndeko Messager,
O.K. Moke , moke, nakobanda kolobela ba nzembo oyo nayebi na batu basaleli yango. Mpo na lelo, natindi commentaires sur N'sontin. Franco, amekaki kobongola ba prénoms ya famille N'singa na espagnole. Na reprendre yango ndenge ezali mpe nalobeli mua moke sur Joseph N'singa. Napesi mpe eyano na Ndeko Dodo, na sujet ya : Réponse d’Emmanuel Kandolo mpe na ndeko Charles A., na sujet ya : Tozali kokende wapi ?
Merci na nionso.
Emmanuel kandolo
Ba ndeko,
Na mua commentaire nakosala, nakobakisa kaka que papa Albert N’singa na mama Florence Mukaji « mamam Flora »
Baboti :
1. Antoinette
2. Françoise
3. Marie
4. Julienne
5. Joseph
6. Albert (cent comptes)
7. Henriette
8. Pierre
Mama Antoinette ye nde mama ya ambassadeur Jean Marie Mapesa
Joseph N'singa Udjuu Ongwankebi Untube abotami le, 29 septembre 1934 na N'sontin. Azali musakata. Awuti na kati ya famille royale. Joseph N’singa abalani na mama Marie Mbu mpe baboti bana huit. Azali lisusu père d’une famille nombreuse na sens élargie.
Ye atangi ba kelasi na ye na Mankawo na école primaire. Sima akeyi ko continuer epayi ya ba sango na Bokoro. En suite, akeyi na grand séminaire ya Kabwe na Kasaï Occidental, kosala philosophie na théologie. Sima ya mbula misatu, alongue kuna mpe aye kokota na Lovanium na faculté ya droit mpe aye kosilisa kuna.
Na même année asilisi, na 1963, akomi conseiller juridique provincial ya lac Léopold II, actuellement Inongo. Na sima, akomi ministre provincial ya intérieur mpe information ya province ya lac Léopold II. Na ba élections générales ya 1965, baponi ye député ya province ya lac. Tango Général Mobutu asali coup d’Etat na ye, Joseph N’singa azuaki ebonga ya ministre ya justice et garde des sceaux. Co-fondateur ya M.P.R., tour à tour alekaki na intérieur, plan et reconstruction, transport et communication (2 fois), Président directeur général ya Institut national de sécurité sociale, Premier commissaire d’Etat (Premier ministre), Président ya conseil judiciaire mpe Procureur général de la République ( 2 fois), Coordonateur ya M.P.R., ministre ya reforme institutionnelle mpe garde des sceaux. Sima ya chute ya Mobutu, akeyi na Afrique du sud. Actuellement azali député ya Mayi-Ndombe mpe rapporteur ya commission ya justice. Joseph N’singa azlaki mpe Président ya Union Générale des Etudiants Congolais de Lovanium (U.G.E.C.).
Mama Antoinette na papa Musheni Remy, grande sœur na semeki na ye, bango nde batangisi N'singa bakelasi na ye nionso. En revanche, N’singa azalaka reconnaissant à tel point que azua bana na bango nionso na charge na ye, tout comme baka nkasi nionso ya ba ndeko naye. Azali mpe un des rares hommes politique congolais oyo bazali na bana basilisi ya études supérieures et universitaires. Bana nionso abota na mama Marie, basilisa.
Na 1969, na qualité na ye ya ministre ya justice, azalaki initiateur ya loi oyo ebandaki ko punir détournement ya fonds publics na hauteur ya 10.000 zaïres na peine de mort. Ironie de l’histoire esala que ye moko a détourner 100.000 zaïres, somme équivalent ya dix fois montant oyo ezali komema na peine de mort. Président Mobutu akomisaki yango affaire personnelle mpe alobela yango na meeting : « …atako bayibaka, yiba ata moke mpe tika ndambu… ». N'singa akangama te mpe likambo eleka kaka bongo. Pourquoi ? Na 1968, na visite moko Président asalaka na N’sontin, papa Albert N'singa asala ye deux grands kata : tango apesani mbote na Président Mobutu, atikeli ye loboko na ye mobimba. Président Mobutu a panika na ndenge ya danger. Asala ye lisusu kata ya kokutana na ye en face pendant que ye asi alongwe na N’sontin. Kobanda wana, Président asimbamaki na biloko ya protection ya mabele ma N’singa mpe eyebana que bango bazali na biloko makasi !!! Ngai namona papa Albert N’singa mbala misatu. Nakoki koloba sans hésitation que azali somo trop !!!. Soki ba prévenir yo te, okoki koganga na somo ou soki muana amoni ye, akoganga na kobanga makasi. Papa wana azali na elongi ngambo moko normal, ngambo mosusu evimba mpe mbuma ya lisu ebima neti ekwueya (lokola balle ya golf), ebima ndenge moko ya somo. Soki a fixer yo, okoyoka kaka que azali kobimisa énergie mususu. Ye alobaka polele sur biloko na ye mpe ayokelaka yango soni te.
N’sontin wana ezali village moko moderne. N'singa asala musala kuna emonana na miso ya batu : atonga écoles, ba ndaku kitoko, ba magasins, dispensaire, alona bilanga minene, ba élevages ya bibuele kili kili.
Oyo ezalaki mua commentaire nazalaki na yango na oyo etali nzembo ya N'sontin.
Patriotiquement,
Emmanuel Kandolo
Ndeko Dodo,
Nazali komona nionso ozali koloba. Tango wana, Kananga II ezalaki vraiment na batu mingi te mpe ba constructions ebandaki à peine kosalema. Immeuble oyo ozali kolobela ezalaki ya couleur beige na pembe. Yango ezali mosika mingi te na auditorat militaire mpe na nzinga nzinga wana Mutombo Bakafwa Nsenda atongisa ndaku na ye na boulangerie ya munene. Marché salongo ezali un peu plus loin mpe nayebaki commerçant moko abandaki kozala pene pene wana, papa Badibangi.
Teixeira, bayaki kozua kombo ya Samba na authenticité. Liliane azali na ndeko naye mosusu kombo na ye Louis. Mario nde abandaki kobaluka mingi na moto mpe kosala ba tapages mingi na Kananga. D’ailleurs, ba Samba bayebani mpe mingi na bisengo ya mokili na ndenge babima na ba filles ebele na Kananga Malandji wa shinga. Mingi mingi nabandaki komona bango na alimentation na bango, la kanangaise, heure wana Liliane (Lilie) azalaki une petite fille. Na Kinshasa, bazali na Binza I.P.N.
Vieux Samba Teixeira azali kaka na mouvement makasi, ayaki konvuama na ba activités ya diamants na société na ye (Diamond Works) ekoma kobengama Energem . Yango ezali na bourse ya Londres.
Au sujet ya ba internationaux ya Vita, nabosanakai kobakisa que ba médailles ya Ordre national du léopard bazuaki epesaki bango lisusu kisefe mpo bakomaki komimona ba intouchables du fait que détenteur ya médaille wana akoki kokangama te ; agent de l’ordre akoki kokota na lopango na ye te, magistrat ata moko te akoki ko faire perquisitionner ndaku na ye te, kino Président Mobutu ye moko ako signer ordonnance ya retrait ya médaille wana.
Na match ya Yaoundé, Ntumba Kalala « Pouce » abandaki match. Tango azui blessure na genou, Kembo Uba Kembo « Monsieur buts, Jean Pépé » nde ayaki ko remplacer ye.
Patriotiquement,
Emmanuel Kandolo
Ndeko CHARLES A.,
Nayebi ba hôtels oyo otangi mpe nakoki koyebisa yo que malamu tosala bokeseni na maye tozali koloba. Soki hôtels Matonge, Diakanda, ezalaki na ba normes, hôtels Kimeso (ya Kanda kanda na Matonge) ezalaki na yango te. Na cité, ba hôtels ya malonga ezalaki, mpe nakoki kotanga neti : hôtel de la Funa na 1ere rue na Limete, hôtel Continental na place commerciale ya Limete, hôtel Lafayette na Ngaba sur na croissement avenues université na Kianza, hôtel Ezo, Donvic hôtel na Matonge, hôtel ma crevette na De bonhomme, hôtel du Siècle na Bandal, hôtels Nfwakin na Mont Ngafula, hôtel phénix na bon marché, hôtel Afrique na Kitambo Utexafrica, na hôtels ya Umba Di Lutete ezali na Kasa Vubu sur Force na Assossa, hôtels Domi na Kasa Vubu en face na imprimerie de la cité, kobakisa na ba résidences neti : ma crevette na Binza ma campagne, Motel Fikin na Limete, le village hôtel na Kingabwa, etc. oyo ezali ba hôtels ya kala oyo ezalaki na niveau ya malamu.
Mususu ya bien ezalaki na niveau ya kati neti : hôtel Mangaka na Yolo nord, hôtel du midi, hôtel Commodore na Yolo-sud, hôtel les Canaries na Matonge, hôtel Itimbiri na Yolo-nord, hotel Kimeso, hôtel Mercure, etc.
Sika, esengeli te ko confirmer mbala moko que ba touristes bayaka kuna (par touristes, tozali kolobela ba étrangers). Mingi mingi ba hôtels ya cité ebandaki koyamba ba délégations ewutaka na intérieur ou encore l’Etat ebandaki ko loger batu na ye oyo bazui mutation na Kinshasa, en attendant bazua ndaku. Ba entreprises publiques na privées mpe ebandaki ko loger batu na bango kuna, ba équipes ya football na ba sportifs ya intérieur babandaki mpe kokueya kuna, kobakisa lisusu surtout et surtout ba passages.
Na oyo etali ba passages, wana ezali likambo ya bourse ya mutu na mutu. Ba oyo bazali na ba moyens te, bakendeke na ba hôtels ya mike neti la source na Matonge, Akua na Bandal, etc.
Na likambo ya débauche, wana ebanda banda mokili ebanda. Loba nde, pauvreté ndenge ekomi makasi, kobombana ezali lisusu te. Mobulu ya basi na mibali ezalaka na yango esika nionso na ekolo na biso. Par exemple, ba filles ya lycée sacre cœur na Kalina (lycée Bosangani), mingi, soki kaka bakitisi bango na voiture, abaluki, akeyi na mutu na ye. Na athénée, eyebanai malamu que bana mibali na basi babandaki kokende nzela ya C.O.3 (cycle d’orientation ezalaki mibale, CO1 na CO2). CO3 nde ezalaki école buissonnière. Bana boni baleka na makambu kuna ou sima ya esobe ya ba humanités ? Mibali na basi ya ba universités na Instituts supérieurs kutu naloba te ! Tala ndenge maladi esilisi batu na Air-Zaïre, banque du Zaïre, ministère ya Affaires étrangères, SO.ZA.COM., la Voix du Zaïre, etc. okozua eyano.
Sika, eloko nini oyo yo ozali kosepela na yango te na ba flats wana ? Ezali na ba normes te, ezali ko encourager kindumba, ezali investissement ya malonga te ? Sosola naino malamu.
Patriotiquement,
Emmanuel Kandolo


text:
Mampinga ma Ekolo Congo démocratique (FRADC) masokoli ete Rwanda etindi basoda pene na 500 na mabele ma Congo mpe batomboki ba M23 bazokisi basoda basato ba Monusco.
Sango yango epesami na général Sylvain Bomusa Ekenge, molobeli ya mokambi ya soda ya etuka ya Nord-Kivu.
"Rwanda etindi pene na basoda 500 ya ‘Forces spéciales’ na Tchanzu (Rutshuru / RDC)," elobi na liyebisi gén. Ekenge.
Mpo na ye, "Rwanda ebongoli molato to sokto ya basoda ba yango mpo na komibomba na mabele ma Congo pene na batomboki ba M23".
Basoda 500 baye batindami na Tchanzu bazali "bango banso na molato ya sika ya langi ya mayi ma pondu na moyindo na bikoti (casques) ya Force spéciale," elobi gén. Ekenge.
Molobeli ya mokambi ya soda ya Nord-Kivu alimboli ete mbongwana eye ya molato esalami wuto FARDC ekangaki basoda babale ya Rwanda na sokoto ya mampinga ma ekolo eye.
Gén. Ekenge abakisi ete ba M23, na lisungi lya Rwanda, babundisaki na nko nyonso Monusco na mboka Muhati, pene na Bikenge, na groupement ya Jomba, na Rusthuru, na Nord-Kivu.
"Na Bitumba biye, ba Casques bleus basato ya Tanzanie bazokaki mpe moko kati na bango na mpota ekasi. Ye nde amemami libanda mpo na lisalisi ," elobi gén. Ekenge.
Bitumba bingalaki wuto sika pene mposo misatu kati na ba M23 na FARDC.
Mbulamatari ya RDC ezali kofunda Rwanda kopesa M23 maboko. Rwanda ewangani mpe ezali kopamela RDC kosunga batomboki ba Rwanda ba FDLR (Forces de Libération du Rwanda).


text:
Asbl Mabiki ezalaka na Wavre na Beljiki banda na mwa 21 sanzalibwa 2005. Misala na biso efandisami penza penza na makambo oyo :
- Po na bato bawuta Afrika, komikotisa bo bato na kati ya bato na Beljiki
- Bomatisi lokumu ya makomami ya Afrika,
- Konetola (komatisa ndelo ya) mayekoli na biteyelo na RD Congo.
Bokomi pe bobimisi
Tosungaka bato na oyo etali kokoma pe kobimisa na makasa (ko-imprimer) :
- Miango ya mangomba (ba-Projet ya baONG),
- Bibandoli (ba-Rapport ya stage),
- Mosala ya suka ya boyekoli (Travail de fin d’études),
- Buku
Boyekwisi
- Français bo Monoko-mopaya (Français Langue Étrangère)
- Bomikotisi na Beljiki bo moto na kati ya bato
- Lingala pe bobiso ya Congo
Bomatisi Lokumu ya makomami
- SLABEO : Zando ya makomami pe malobami ya Afrika na Beljiki (Salon des Littératures Africaines en Belgique (écrite et orales)
- Bobimisi Mikanda : Bana, BD, masolo, Makanisi, Loyembo, & Kelasi
- Epanza-sango Bamama Congo : Epanza-sango ya bomikotisi ya Bayi-Afrika na Beljiki
Kelasi na Congo
- Institut Nsene Etienne
Mateya na Lingala + Français bo Monoko-mopaya + (koyeba kotuya pe kokoma matongami (Problem Solving & Writing Skills improvements)
- Bosalisani na CDFD
Koyekola misala ya maboko ya tango mokuse : kotonga bilamba, kosala bilei, kotanga pe kokoma,...
www.mabiki.net
editionsmabiki@yahoo.fr
Tél :0032 495 48 97 50


text:
“Tolobaki polele mpe na pobikiliki ete bondeko Etats-Unis – Chine ekokakmbama te na malako makelami na parti (lisanga), kasi kaka na bolandi mpe malako mazelami na ekolo moko ten a botindami ya kosala bo’ etapi ya molongo. Elingi koloba ete toyebisaki bakokani ba biso na Chine (RPC) – kondima mokumba, pole, bozongisi kowuta na Beijing.”
“Elingi mpe koloba bakosenga lisusu te Mbu ya Chine na sudi, bakanyokola lisusu basusu te mpe bakondima bayi mombongo ya Amerika, bakotinda lisusu te ba ntoma lokola espions (banongi), bakoyiba lisusu te propriété intellectuelle (mayele yo makambo basusu basali na mayele na bango), mpe bakawanga lisusu te soki baniati makoki ma bomoto,” elobi Secr♪0taire Pompeo. “Mpe mbeba ya mambe ya parti na Xinjiang, Tibet, mpe bisika misusu bikondimama lisusu te.”
Mpo etali Iran, mbamba makasi ya Etats-Unis epikisi Téhéran mpe basungi na bango ya badongolo meso millions mingi y aba dollars.
Ezalaki nae longa mingi na bokonzi bwa président Trump.
“Na Moyen orient, bokasi bwa Amerika ezwi esika ya bokambi na nsima,” elimboli Secr♪0taire Pompeo. “Tobomi caliphat to bokonzi ya Groupe Etat islamique (ISIS). Tobomi Baghdadi mpe Soleimani, mpe tozongisi bobangisi ya mampinga.”
Bisika misusu na etuka, Etats-Unis ekeyi liboso na politiki na yango ya bikolo bya bapaya. “Na kondimaka Jérusalem bo’ engumba mokonzi ya Israêl mpe na kondimaka ete bangomba ya Golan ezali kati na Israêl, Etats-Unis esungi kobatela Ekolo y aba Yuda lokola mokokoli ya etuka eye,” elobi Secrétaire Pompeo.
Kolinga kobika ezalaka likambo lya moto nuonso. Lokola Secrétaire d’Etat Pompeo abetaki sete: “Tozali komona yango na bana ba Venezuela, baye balembi bokonzi ya kobebisa ya Nicolas Maduro. Tomoni yango na Nicaragua, tomoni ban aba iran mpe Belarusie banso bazali kozela lolenge mpenza ya kobika lokola bato.”
Etats-Unis esengeli eluka bonsomi bonene bwa bomoto na mokili, “na kondimaka ntina ya ekolo na biiso, na makasi ma maye motuya ma biso, mpe na molende ya kobatela lolenge na biso ya kobika mpo ete tondimi makasi na elikya ya Amerika.”


text:
Ministre wa yambo Sylvestre Ilunga Ilunkamba, ye moko azalaki te.
Bakeli mibeko 367 nde baponi mpo kondima motion ya censure yango. Sambo baoyi.
Mokambia ya Bureau d’age asakoli ete mbulamatari ekweyisami mpe Ministre wa yambo esengeli atika mokanda ya botiki mosala na 24H kolanda yango.
Akomaki na eyano atindela Bureau d’âge ete azali te mpo azali kozela Bureau defetinif mpo na koyanola.
Likita lya kotala motion ya censure yango motindamaki mercredi mpo M. Ilunga azalaki na etinda na Lubumbashi mpo na kosolola yambo na mokonzi ya mboka ya kala Joseph Kabila, mokambi ya lingomba FCC, yo apesaki nkombo na ye mpo azwa ebonga ya kokamba mbulamatari.
M. Ilunga azali kopamela Bureau d’age na Kobuka Buku Likonzi mpe mibeko ya Assemblée nationale.
Bakeli mbeko ya FCC babatikali sembo na mokonzi ya kala Joseph Kabila bazali te.
Esengeli na M. kondima kopesa mokanda na ye ya kotika mosala kolanda bokweyisami na ye.
Soki asali yango ete akotelemela bokonzi ya Assemblée nationale mpe akoki kolandelama, elimboli Mgoyi Kasanji, moko na baye ba FCC baye bakatisi ngambo ya Union sacree, liboke président Félix Tshisekedi azali kokela mpo na kotambwisa mboka.


text:
Ezali na likambo oyo tango nazali komona yango, ezali kopesa ngai mwa mawa pe kanda makasi.
Uta 23/09/2018 CENI ya ekolo RD Congo abimisaki
bakombo ya bato oyo basengi bapona bango.
Ezali na ndelo misato :
1) Tata to Mama Mokonzi ya ekolo
2) Molobeli na ndelo ya ekolo
3) Molobeli na ndelo ya etuka.
Nazali komona bato kokumisa songolo pe kofinga pakala. Moto azalaki kokumisa lobi, lelo akomi kofinga ye. Bato bafingaka songolo likopa lobi, lelo bakomi kofingana.
Nameki nasosola soki ezali penza posa ya kobongisa mboka nde ezotinda moto akumisa candidat songolo to pakala.
Kasi na sima ya poso mibale ya campagne, yak ososola maloba ya bato, nayei komona ete, ezali nde likambo ya monoko ya mboka moko.
Okomona moto azali kosala lokola azali kolanda alima ya makambo, nzoka nde, na se ya motema na ye, eloko oyo ezali kotinda ye azala na moto songolo, ezali likambo ya monoko ya mboka.
Kasi moto moko te alingi kondima polele ete, eloko oyo ozali kokumisa Bemba, Katumbi, Tshisekedi, Fayulu, Kamerhe, Shadary, Muzito, eza monoko ya mboka.
Tango mosusu, bozali na ye ekolo moko te, kasi, soki tolandi na bozindo, ezali po noko na yo, yaya na yo to mama-leki na bino nde aza na likopa, yango nde ezotinda yo okumisa.
Nalobi te ete, Mungala akoki kokumisa Mungala te. Nalobi bongo te. Nalobi te ete, Muluba akoki kokumisa Muluba te. Te nalobi bongo te.
Kasi, nalingi te, okanisa ete, ozali kokosa biso, nzoka ozali komikosa yo moko.
Olobi ozokumisa Mutetela wana po makanisi na ye ezali malamu. Yo pe oza Mutetela. Naboyi te.
Nalingi omiyeba na kati na yo, ezala polele na molimo na yo ete, ozokumisa Ye po bozali na Ye ekolo moko.
Soki ezali polele na mayele na yo ete eloko ezotinda yo okumisa moto wana ezali po bozali kaka ekolo moko, yo moko omiyeba : ndelo ya bozoba na yo, ndelo ya kibolole na yo pe ndelo ya bolema na yo.
Yo moko omiyeba ete, babomi-mboka oyo yo ofingaka, oyo osilisaka loposo, ezala na tembe te na molimo pe na mayele na yo ete : ozali na molongo ya bato oyo bazali koboma Congo.
Eloko oyo kino na moyi ya lelo, nanu oyibi te, ezali kaka po nanu batie yo na ebonga ya koyangela te.
Ezali likambo ya yo na yo moko. Okoki koloba na yo na polele ete eza bongo te. Yo mutu okoyeba.
Ngai eloko nalingaki komonisa awa, ezali kaka, yo moko liboso ya kitala-tala, mituna : moto oyo nazali kokumisa, eloko nini ezotinda ngai nandima ete, akobongisa mboka? Ezali po tozali ekolo moko ? Ce que nazali tina te.


text:
Angola
lundi 3 octobre 2022
-
septembre 27, 2022
Sango ya Mokili Lelo: Bavandi basepeli nsima na bolongolami ya "couvre-feu" na Goma
➡Ba députés pro. ya Sud-Ubangi bapesi mikolo mbale na gouverneur mpo na kolongola Chef ya division ya santé afundami na kozwa motuka ya l'Etat ➡Bilenge basi mpe babali bapesami mosala ya Fond social mpo na kobima na bobola na Beni ➡Bato baike bakanga na Kwilu na bitumba ya Bayaka na Bateke
-
septembre 22, 2022
Sango ya Mokili Lelo: Moto moko akufi na Monkeypox na Sud-Ubangi
➡Moto moko akufi mpe basusu bazoki na milulu mya kosenga bolongwi ya M23, na Rutshuru-centre ➡Ministre wa Yambo ya Belgique alobi na UNGA ete Monsuco elongwa mpe eloko esusu etiama ➡Blinken asengi Conseil ya sécurité epesa etumbu na Putin
-
septembre 20, 2022
Macky Sall, mokambi ya UA alobi na ONU ete Afrika ezali esika kimya ekoki kopesama na mokili
Tata moknzi ya Sénégal, Macky Sall oyo azali kokamba sika Union africaine alobi na lisikulu lya na Bokutani bonene bwa ONU ete Afrika esengeli te ezala kati na matata ya mokili kasi ezali nde esika ekomema kimya na molongo. Asengi mbano ya bayi mokili mpo na kobatela mokili na bomati ya molunge.
-
-
-
septembre 16, 2022
VOA60 Lingala 16 septembre 2022
➡Daneil Ngoy Mulunda atikami na boloko na mokonaya Cour ya cassation ➡Parlement ya RDC ezongeli misala mya yango ➡Bato minigi bakufi na kozika na moto ya camion-citerne ya essence na Mbuba ➡Mike Hammer, motindami ya USA asengi ngambo ya Ethiope na Tigré kotika bitumba mpe kosala masolo
-
-
septembre 15, 2022
Sango ya Mokili Lelo: Cour ya cassation epesi mitindo mpo na botikami ya Ngoy Mulunda
➡Bato mini bakufi na "explosio" ya motuka ya petololo na Mbuba ➡Lourenço avandisami na ebonga mpo na kotikala na bokonzi na Angola ➡Officier moko ya FARDC akufi na motambo ya ba ADF na nzela ya Mbau-Kamango
-
septembre 15, 2022
Joao Lourenço avandisami na bokonzi mpo na mbala ya mibale
Joao Lourenço, mokonzi azali kokamba Angola, avandisami na ebonga mpo na kokoba koyangela (mbala ya mibale) ekolo eye nsima na elonga ya MPLA na maponami ma sanza ya mwamba eleki. Bakonzi ba bikolo mingi ya Afrika bazalaki na milulu myango.
-
septembre 15, 2022
Sango ya Mokili Lelo: Bato mingi bakufi na "explosion" ya motuka ya petolo na Mbuba
➡Mboso apameli Kagame na Rwanda na bitumba ya M23 ➡Officier moko ya FARDC akufi na motambo ya ba ADF na nzela ya Mbau-Kamango ➡Bana ba kelasi bazwi te na examen d'Etat bapunzi biteyelo mpe Inspection ya ESPT na Gemena
-
septembre 15, 2022
VOA60 Lingala 15 septembre 2022
➡Joao Lourenço avandisami na ebonga mpo na bokonzi ya mibale na Angola ➡Ruto akati boyokani ya Kenya na République Araba Sahraouie ➡Tigré efundi Ethiopie na kufa ya bato 10 na bobeti bombe wuto likolo ➡Bikolo bya nkita moke basengi ete bofutami misolo bozala likambo lya yambo na COP27
-
septembre 09, 2022
Sango ya Mokili Lelo: Biden alaki kozala vendredi na matanga ma Elizabeth II na Londres
➡ Bato 17 bakufi na bitumba ya ba Codeco na Djugu ➡Misala mya sembo misimbi ndako ya Christel Denis Sassou na France ➡Ba ONG baike babongisi "mposo ya kosunga mampinga mpe baye bazwa mpasi na bituma" ma RDC


text:
Papa likambo likambo oh likambo té
Tovandi na ndako yo okangeli nga elongi
esali ngai pasi esengeli nayeba
nabengi yo na chambre po tosolola
namemi ndé ngambo ehh
ofingi fingi ngai eh pé obeti nga
na butu bana balamuki batu ngai maman nini
nazangi nde maloba ya koloba na bango, pasi eehh
obuaki biloko na nga na libanda
na bala bala bato ba yé kotuna nga maman nini
nazangi nde maloba ya koloba na bango, soni ehh
o parvenir kobelela nga na bala bala moyibi
o parvenir lisusu ko sambuisa nga epa ya bato
eh ngai ndumba, ndumba ya liboso ezalaka yo oyebaka té
okoma kolala na ndako na ba delestage
mbongo ya bilei okoma kotika epa ya bana
biloko na lambi alingi lisusu kolia té
libala ya ngai na yo etikali sé ya bana – UUUUHUUHMMMUUU
nasali nionso esengeli muasi ya libala asalaka na ndako na
yé
kasi olingi ngai té oh mobali ndekyo
nani aliesi mobali na nga mbuma mabé
alingi koyokela lisusu ngai té
soki nameki koloba akotuta ngai akotuta tuta tuta tuta ngai
akotuta ngai lokola pondu na eboka motute
yo mbanda pika pende, pika pende
awa yo kangi ya ngai molongani na kati ya kuku
okomisa yé lokola muana na yo ya musala
kitunga na wenze il faut kaka amemela yo
mbeto olalaka ye ndé atandaka yango
ba sani nionso ye moko a sokolela yo
ekoyebana, ekoyebana, ekoyebana... koo mamamaa
parents moko té abetelaka mwana né lisolo azalaki kozua
l'echec na classe
bazalaki ndé bango nionso ba premiers kokamwa ohh
nga na preferaki verité, fidelité na bolingo oyo ba futi
nga en monnaie de singe,
tango basali alarme babeti nga soso kara na tongo eh eh
eh eh eh bolingo,
ba kakoli nga kizobazoba na koweit,
bateki nga matungulu na zigida,
bakitisi nga lokola mbisi ya libongo,
ba solder nga lokola na tombola na sambue
douleur ya operation sans anesthesie pasi oyo nayokaki
mokolo oboyaki nga gina, eh, bolingo corbillard marque
deposee
ya voiture wana,
monganga akomeli nga na ordonnance,
destination deja connue,
lilita na privilege ekopesa,
est ce que esika na ko kende na kozala la bienvenue
mission na yelaki na mokili ya kolinga yo non réalisée
nasali bozoba lisala soso alali 17h asutuki na 1h
amoni ba mwinda akanisi moyi eh
abandi kobelela cocorico
batu ba lamuka cocorico
nga na preferaki verité, fidelité na bolingo oyo ba futi
nga en monnaie de singe,
tango basali alarme babeti nga soso kara na tongo eh eh
reproche ya pamba oh naza beau gars,
identité na yo ekoma naza na mbongo,
miso pamba natali olobi je suis sapeur...
mama nga na kamue nzoka nde bolingo ekangaka pé ba soldats
bolingo esambuisaka ata pé ba magistrats avocat akangami eh
maloba esili kili-kili té na bolingo mobulu té na bolingo
sala attention, batela nzoto na yo vie ya mobulu ezalaka na
tina té oh
eh eh eh bolingo, ba kakoli nga kizobazoba na koweit, bateki
ng matungulu na zigida, bakitisi nga lokola mbisi ya
libongo, ba solder nga lokola na tombola na sambue
naboyi na kota souci ya likelemba nalia té oh
naza banque té po na recevoir ba compte ya ba soucis
na ba chagrins nayebi ebandeli pe suka nango té
cheri pesa nga bolingo po na bosana le passé
cheri osali nga mabé nakomi lokola muana etike na ndeko
azangi papa na maman moyen ya kobima ezali té
fungola motema na yo, tika koniokolo nga moto ya bolingo
bakangaka té, maladie ya bolingo ezanga ordonnance
toyebana, nayeba yo, toyebana mua kala eh lokola otiki nga
nakosuka wapi papa, lokola obuakisi nga nakosala nionso
nabosana mayé maleka eh nakoluka oyo akoki na nga po to
vivre bien
Paroles2Chansons dispose d’un accord de licence de paroles de chansons avec la Société des Editeurs et Auteurs de Musique (SEAM)


text:
CATÉCHÈSE DU PAPE EN LINGALA du 14 janvier 2009
VOICI LA CATÉCHÈSE DU PAPE EN LINGALA
Bandeko ba bolingo,
Na botalaka mikanda ya Santu Polo, tokomona ete mibale okati na yango nde ikokani na ndenge bakoma yango mpe na maloba mazali kuna na kati. Mikanda mango mizali miye: Mokanda mwa Santu Polo ona bakristu ba Kolose mpe ona bakristu ba Efeze. Okati ya mikanda miye, tokomona ete Yezu Kristu bapesi ye nkombo ya "Moto". Yambo mpenza azali Mokonzi, oyo azali kokamba lisanga ya bakristu, azali mpe Moto zambi azali kopesa to mpe kokaba bomoi bwa ye na binama ya Nzoto na ye. Kasi Kristu azali mpe Mokonzi ya mapinga ma likolo mpe ya molongo mobimba. Kristu, oyo "amikabi mpo ya biso: amibonzi na Nzambe bo libonza lya nsolo mpimbo" (Efeze 5, 2) azali likolo ya bokonzi bonso biye bokoluka ndenge ya kokitisa moto. Soko tozali liboke moko na Kristu, tokoki kobanga lisusu eloko moko te.
Mikanda miye mibale, mizali kolobela lisusu "mobombamo" mwa mwango mwa Nzambe. Kristu azali kobémbisa nyonso na ye: "mpo ya ye molongo mobimba mozongi o bondeko bwa Nzambe, na baye bazali o nse, na baye bazali o likolo, azongisi boboto na makila ma ye o kuruse" (Kolose 1, 20). Na ye tokoki kotala mpe kokubamela mobombamo ya molende ya Nzambe. Manso maye na bomikitisaka mpe na bondimaka na esengo o motema na kosala bo elingi Nzambe.
Na bosukisi, nalingi kolobela likambo etali Eklezya bo mwasi ya Kristu. Azwi ye na bokabaka nzoto ya ye mpe azali kokoba kokanisa ye, kobongisa kitoko na ye. Kaka kitoko oyo ezali kowuta na batesimo te, kasi mpe oyo esengeli kokola mokolo na mokolo okati na biso. Tika ete tokoka komono lisusu esengo nyonso ya libala eye Kristu azali kobyanga biso!
Roma, jeudi 15 janvier 2009 (catéchèse du mercredi 14 janvier 2009)
Père Sébastien SASA NGANOMO BABISAYONE, Issjb


text:
Okoki kokanisa ndenge ozali kosala ezali malamu.
Nzoka nde yango nde ezoboma yo. Bato bamesana bongo te.
Bato soki bameseni na lolenge moko boye, koluka babongwama ezali koluka nde bango babongola yo.
Ye amesana bamonaka ye moto pamba.
Yo ozoluka ete batika komona ye moto pamba. Ozozela atondo yo botondi.
Nzoka nde, po na ye, yo nde ozali moto mabe.
Kosala likambo na elikya ete bato bakomona yo moto malamu, ezali lokola kotokisa mayi ya ebale. Ata moyi kutu amekaka, akokaka te.
Po maloba na yo ebongola moto, ezosenga ngonga ebeta, bwanya na ye ekoma na ndelo ya kokoka kosimba bozindo pe makesenisi ya maloba na yo.


text:
Ebɛbɛlɛ
Ebɛbɛlɛ, ebɛkɛ tǒ engóngóló (cranium) ezalaka lisangá ya mikúwa o likólo ya mokesa epái na nyama ya mikúwa. Sandúku ya mikúwa eye ekúkamela bɔngɔ́.
Na moto ebɛbɛlɛ ezalaka na mikúwa 8 biye bitóngana libúlú mɔ̌kɔ́ wápi evándaka bɔngɔ́. Libúlu óyo etɔ́ndela 1 450 ml na moto mokóló.
Eboló ezalí eténi ya libosó ya likólo ya ebɛbɛlɛ, kasi babêngaka ebɛbɛlɛ eboló mbala isúsu.
Mikúwa mya ebɛkɛ[kokoma | kobɔngisa mosólo]
- mokúwa mwa mbonzo
- mokúwa mwa monkɔtu
- mokúwa mwa mpínzoli
- mokúwa mwa lúngu
- mokúwa mwa zólo
- mokúwa mwa mongonda mwa litama
- mbángá ya likólo
- mbángá ya nsé
- mokúwa mwa mpangatɔi
- mokúwa mwa nkɔti
- mokúwa mwa ebɛkɛ mongumbami
Bibɛkɛ bisúsu[kokoma | kobɔngisa mosólo]


text:
Tokanisaka ete moto nionso azali na ndingisa ya kozala na esengo (*).
Tondimi ete moto inso azali na etinda mpe mokumba mwa kokokisa, na bisika ye avandi, atako azali boyi, polotó nto mokonzi. Iye inso nde ekosala ete mokili mozala esika ya malamu.
Toza na kondima na bopanzani bwa mosala mwa bokeli misala na lolenge lwa bokaboli mayele, makanisi mpe bwanya – KEI (**). Yango nde nzela ya bopanzani bwa mosala mwa bokeli misala. Tozali kokabola yango mpo bamisusu bakabolaki liboso.
Tozali na kondima pona boboto bwa bato (***). Onzela ya mosala mwa bokeli misala o ntei na biso. Tondimi nzambe ete na mokeli misala inso, mombongo inso, misala minso mia bobokoli misolo “boteki na bosombi mpe misala mia tekiniki”, tokoki kolakisa ete bokokani bokoki kozala okati ya mambi ma misolo na ma mosala mpe bolengeli bwa bato. Tozwami kati na etumba mpo na kolakisa ete boboto nde bozali kotambwisa mokili,kasi lokosote!
Banso tozali na elikya ya kozwa libaku linzenga lya kobikela mbala ya yambo to mpe ya ibale na ngrasiya ya misala mya elimo.
Lokola eloba Nelson Mandela, “Bosambisa ngai te na ntina ya lupemba (nkembo), kasi na mituya mya mbala eye nakweyaki mpe na telemaki”.
Konza ya yambo eko mononoko nakobikela o misala malamu mpe tango inso tosalaka mbemba o bomoyi bua biso, mpe na libaku lya sika to lya ibale.
Kozwa libaku lya ibale eyaka pamba te, esengeli koyilengele na kolakisa ete “okoki kokokisa maloba mayo o misala” ete yo moko oponi nzela elamu ya kolanda obonsomi nionso.
Tozali na kondima kwa botangisi bwa makanisi ma ndako ya misala. Bozangi ezali mabe te soki ekoki kopesa biso mayele ma komono mbemba tosala mpo ete to kabola na baninga maye to tangisami.
Mikakatano na bozangi ebongwani na bozui bwa solo pona bato banso, na lolenge isusu ekomi ebandeli ya bozwi ya sika.
Tozali na kondima na mosala mwa bokeli misala pona bato banso moye mokosalema na bonsomi na bolandi mokano mwa 2 mwa ndimbola ya makoki ma bato, mosala moye mokolanda:
- boweleli te
- loposo te
- kozala mwasi to mobali te
- lokota te
- bondimi nzambe te
- bondimi makambo ma politiki to makambu misusu te
- ekolo to esika ya mbotama te
- bozwi to nkita te
- mbotama to bozali te
Boyokani bwa solo bwa bato banso nde ebandeli ya bozwi.
Tozali na kondima na misala mya elimo na lolenge lwa bosombi mpe boteki bozwi mpe makoki. Tozali kokanisa ete likolo lya mbongo iye ekokoto o’ndako ya misala, kaka bozwi nde ekoki kosalisa pona lifuta ya malamu.
Mibeko miye ekotosamaka na bopesi misolo o ndako ya misala ya sika mpe iye ebanda kala: bopesi misolo o ndako ya misala pona mbala ya yambo mpe bopesi misolo pona kolandela misala na ndenge elengelemaki. Mibeko yango etosamaka mpe na masanga mabiso.
Tozali na kondima na mosala mwa bokeli misala mwa litomba moye mokolandela makanisi. Nionso ebandaka na likanisi elamu mpe sembo. Bosolo mpe komitiela motema ezali na ntina mingi na likambo lina. Kobomba makanisi yango nde ekoki kozala libebisi.
Tozali na kondima ete mosala mwa bokeli misala moye mokosalema na polele – ezala o ndako ya musala ya sika to ya kala – mozali na motuya pona baye banso bazali na makoki okati ya ndako ya mosala ina, lokola:
bayè babanda ndako, bayè bayé kosangana na bango, bayè bakomema misolo, bayè bonso bazali o’etando ndako ya musala ezali, lisanga lya bikolo bya bapaya, mpe eye etangami te. Likambo liye ekobanda na biso lokola bayè babandaka liboso mpe na bayè banso bayé kokoto lingomba sika.
(*) Papa François na mokanda mwa ye “Fratelli Tutti” pona ba episkopo mpe ba katoliko banso, o’eteni yango ya 6 par 22
(**) “KEI” na lokota la flamand elingi koloba libanga enene. Na nzembo naye Bram Vermeulen ayembi: “Nalongoli libanga”.
Nabimisi yango o ebale natie yango o mokili.
Mayi ma koleka lisusu lolenge mabandaki koleka liboso te.
Mbangu ya ebale ekokanga yo te.
Mayi elukaka kaka nzela ya koleka.
Kasi soki etondi meké na mayi ya mbula, mpe na mbula-mpembe,
ebale eko mema nango libanga na ngai.
Ekosila kosala yango moselu.
Po ete epema onse ya mbuu.
Nabimisi libanga na ebale natie yango o mokili.
Sikoyo, nayebi ete ata mokolo moko te bakobosana ngai.
Nasili bongo kotalisa elembo ya bozalisami na ngai.
Nse o nzela ya kolongola libanga kaka se yoko,
mayi ma ebale makoleka soko moke te lolenge mazalaki koleka liboso.
Nabimisi libanga na ebale natie yango o mokili.
Sikoyo, nayebi ete ata mokolo moko te bakobosana ngai.
Nasili bongo ko talisa elembo ya bozalisami na ngai.
Nse o nzela ya kolongola libanga kaka se yoko,
mayi ma ebale makoleka soko moke te lolenge mazalaki koleka liboso.
(***) An Haekens na kati ya Tertio dd. 12/11/2020:
Boboto bwa Nzambe.
Tozali na kondima na boboto bwa bato.
Ntina na yango elataka nzoto te mpe emononoko te o maloba kitoko pamba, kasi na bolamu bwa moto boye bokoloba te mpe na bolamu bwa moto bwa mokolo na mokolo boye mosala ata moko te ekoki koboma.
Tozali komona boboto bwa boye na mosala mwa bato bayike baye bazangi makoki kasi bazali na motema mawa mpo ya kosalisa baninga bazali kokelela.
Bazali kosala mosala mona na bomikitisi, bakozela makumisi to lokumu te, bazali kosala té mpo basengeli kosala, kasi pona “se kosalisa”. Tango mosusu yango nde lolenge la kobikisa mokili mpe kobikisa biso moko.


text:
Droits d'auteurs: la conclusion d'E. Kandolo
Ba ndeko,
Awa botangi ba recommandations ya C.N.S., ba lois na ba arrêtés, bomoni sika ndenge epesi bino muinda na makambo oyo ya ba droits d’auteurs ? Na nionso oyo, motuna tokomituna mozali, mpo na nini batu bazali kaka ignorant et surtout bazali kozela que l’Etat azua ba initiatives esika esengeli na bango babanda kosala maye makoki na kotombola lokumu ya musala na bango ? Eyano ezali : mingi ba comprendre te que artiste esengeli te azala na mayele mukuse. Compréhension ya cadre légal oyo azali ko évoluer esengeli ezala makasi. Neti ba artistes mingi bazali ko comprendre eloko nini mibeko milobi te, ezalai mpasi mingi, mpe mpo na koyeba esengeli ba juristes ya SO.NE.CA. balimbola ndenge mibeko mizali koloba. Il est vrai que l’Etat na biso ezali défaillant mpe ezali vraiment koyeba te que secteur ya culture ezali mpe générateur ya ba recettes fiscales. Mbongo ezali na secteur wana, kasi bayebi te ndenge nini ko récupérer mpe kokotisa yango.
Approche ya malonga ezali te na oyo etali politique culturelle. Action culturelle ya solo ezali komonana te bien que mboka na biso ezali na mingi ya kolakisa. Makanisi ya kosala ba musées ya arts, ba maisons de culture, ba bibliothèques, ba archives mpe ko valoriser patrimoine na biso ezali te. Mise en avant na valorisation ya ba spectacles, concours ya dessin, sculpture, théâtres, cinéma, danses, musiques moderne ; traditionnelle ; religieuse na militaire ezali te. Na oyo etali musique militaire, na 1985, le 21 juillet, fanfare ya Garde républicaine ya Zaïre ebetaki na Grand-Place de Bruxelles à l’occasion ya fête nationale Belge. Ba nzembo kitoko ya ndenge wana mpe batu batondaki ebele na esengo ya koyoka mindule wana. En retour, fanfare ya Garde royale ya Belgique mpe eyaki kobeta na Kinshasa na fête de l’indépendance le, 30 juin 1985, mpo na 25 ans ya célébrations ya lipanda na boulevard du 30 juin 1960. Roi Baudouin Ier na reine Fabiola bazalaki inviter na Président Mobutu na mama Bobi. Spectacle fanfare na biso e offraki na Bruxelles ezalaki kitoko mingi.
Sima ya mikolo, na messe des officiers na Mont Ngaliema, natuna général Sumahili (à l’époque azalaki Lt.colonel), commandant ya Garde républicaine. Lisolo elekaki boye :
Emmanuel Kandolo : Mon colonel, ozali koyeba lisusu spectacle kitoko batu na yo napesaki na Bruxelles na juillet 1985 ?
Colonel : ah Emmanuel, tika, wana ezalaki suka na miziki, yo moko omonaki ndenge batu batondaki mpe basepelaki en plus ya ba félicitations écrites ya roi ye moko.
Emmanuel Kandolo : Kasi mpo na nini otikala kozua likanisi ya kotia ba nzembo wana na solfège mpe palaki te mpo e servir na ba générations ekoya mpe etikala cataloguer na ba archives ?
Colonel : ndeko na ngai, est-ce que na mboka na biso fanfare ezalaka na valeur à part kokende kobetela bakonzi ?
Emmanuel Kandolo : Kasi neti ozal commandant ya Garde républicaine mpe mosala emonani ekozala occasion mpo obanda esika ba misusu basalaki eloko te mpo na kotombola lisusu lokumu ya fanfare ya Garde républicaine ?
Colonel : nani akoyoka ba nzembo yango ? Est-ce que yo omoni mutu penza akende kosomba ba nzembo ya fanfare ?
Emmanuel Kandolo : ngai nalandaka émission ya Adjudant-chef (azalaka sous-lieutenant tango a jouaki rôle ya « héros de service » na désolante comédie ya « push » oyo ba innoncents éléments ya C.E.T.A. eyaki ko se retrouver na guet-apens na tendu na primature ya Nguz, services de sécurité na Garde civile. Sima ayaki komata rapidement premier lieutenant, capitaine mpe Major) via Nzungu Muanda, chaque jour na 18h00, soki nazali na Kinshasa, mpe nayebi ba nzembo mingi atiaka. Soki lelo oyo armée ebimisi yango na palaki, nakosomba yango. Je pense aussi que ekosombama na batu ebele mpo wana ezali miziki kitoko. D’ailleurs, Edingwe asalaka succès na ba nzembo wana, ozali ko imaginer sika oyo que soki yango ezalaki na palaki, mbele ba droits d’auteurs ezalai kozongela biso.
Colonel : Edingwe oyo wapi ? Oyo akata suki lokola mokila ? Oyo ya catcheur ?
Emmanuel Kandolo : eh ! ye wana, mon colonel.
Colonel : donc, Edingwe wana bafutaka ye mbongo na ba nzembo ya armée oyo ye abetaka?
Emmanuel kandolo : Non! Bafutaka ye te, ye abetaka yango neti ba nzembo na ye tangu akendaka na makolo esika akobunda mpe pendant bitumba, mpe batu oyo bayokaka yango bakanisaka que wana ezali ba nzembo na ye. Or, soki armée abimisaki ba nzembo wana, confusion elingaki ezala te, mpe akokaki ko profiter na succès na yango na public na ba concerts na ba spectacles mpe na ba ventes na palaki.
Colonel : ah! Bolole ya civil oyo ya Zaïre na dimi te que akokende na bar mpo ayokaka miziki ya fanfare ya armée. Loba na poto. Ya solo te Emmanuel?
Emmanuel Kandolo : Hum! mon colonel, bar ezali esika ya miziki ya fanfare te. Ekobeta na ba stades; salles ; événements minene oyo eleki na mosika ba bars. Tango mosusu soki ba nzembo ebimi, ebandi kotekama na mboka ba paya, ekoki kosalema que fanfare ya Garde républicaine ekomaka inviter na kobeta ba concerts oyo ya ba musiques militaires.
Colonel : Eh! Maréchal alingaka ndenge wana mpo na lokumu na ye.
Emmanue Kandolo : omoni que ezali likanisi ya malamu!
Colonel : nakomeka naino kosolola na général Nzimbi...
Na lisolo oyo ezali komonana que colonel azali vraiment intéresser te na aspect culturel ya fanfare pendant que yango nde esengeli ezala likolo ya existence ya fanfare. Peut-être que bakonzi ya lelo bakoki kozua makanisi ya kobimisa ba C.D. ya ba nzembo nionso oyo Garde républicaines eyemba (ba composition na interprétation ya armée)
Na makambo oyo tokomi mpe tobambi awa, sima ya botangi mpe ko comprendre yango, tozali komona que batu ya culture ( ba artistes) bayebi malamu te nini esengeli na bango basala mpo mosala na bango ezala na lokumu. Ignorance ya loi nde ezali eloko ya liboso oyo ezali kokanga artiste miso. Ayebi te soki contrat ezalaka, ndenge nini esengeli afutama, ba droits na ye ezali nini, ndenge nini akoki ko lengele yango, na cas ya maladie akosala nini ? Ba assurances mosala na yango nini ? SO.NE.CA. mosala na yango nini ? Etc.
Nakoki kozua exemple ya artiste mpe musicien Koffi Olomide, na passage na ye na émission fauteuil blanc, ya Jean-Marie Kassamba, alobaki que ba musiciens bazali na structure moko te, ba textes oyo ezali ko tambusa mosala moye ezali te, etc. Scandaleux mpo na musiciens ya niveau na ye !!! Ba textes nionso oyo nabambi awa, e exista avant même koffi abanda miziki. Azali tout simplement ignorant. Kozanga koyeba oyo yango nde esalaka mingi mingi que ba incompréhensions ebimaka kati na bango ba artistes. Toujours na même émission, Koffi ayebi kosala bokeseni te entre ligne de crédit na décaissement, tango abandaki koloba likambo ya fond ya 2.000.000. $ U.S. oyo Président Joseph kabila apesi ba artistes. Que dire de lui qui, se fait passer pour un économiste formé à Bordeaux ? Wana ezali bilembo binene oyo ezali kolakisa ignorance ya mutu na ba détails oyo esengeli impérativement ayeba soki azali na musala oyo notions ya droit d’auteurs esimbi musala mua ye.
Na même ordre ya idées, na posting na ngai ya lundi, 22 septembre 2008, na sujet ya « Interview de Manuaku », na conclusion ya masolo tobetaki, nayebisaki bino que Manu Dibango a portaki plainte mpo na plagiat oyo Michaël Jackson asalakaki mpe afundi Rihanna. Na reprendre makambo nakomaki mpe na nse nabambi article oyo elobeli yango mikolo oyo.
Par ailleurs, ba ye balingi batala émission ya fauteuil blanc, lien ezali na nse.
Patriotiquement,
Emmanuel Kandolo
P.S. Lien ya Emission Fauteuil Blanc : www.fauteuil-blanc.net
Annexe.
Lundi 22 septembre 2008
Ba ndeko,
Esali mua ngonga oyo tobandi kosolola maye matali Manuaku na oyo etali ebandeli ya musala na ye ya miziki. Na manso oyo tokomaki, ba ndeko ya radio Mangembo babongiselaki ye esika mpo akoka koyanola na makomi ma biso. Manuaku asalaki yango mpe apesaki biyano oyo ye amonaki que esengeli mpe bikoki na maye tokomaki mpe mituna totunaki awa.
Kasi na biyano biango, ata eyano moko te ezali na esika na yango pamba te alimbolaki te na ba comparaisons ya ba nzembo oyo tosalaki. A la place, ayebisi kaka que ba ndeko oyo bazalaki na encadrement ya Zaiko balingaki Los Nickelos mingi. Yango elingi koloba tango mosusu que babandaki kotinda ye a copiaka Los Nickelos ? Toyebi te ! Oyo toyebi ezali nde ayanolaki te na ntina nini a copiaki Justin Nzeza ya Los Nickelos, baba Muende Gaston, na Rochereau Tabu.
Démarche oyo tolandi ezalaki mpona kolakisa na batu que souvent na mboka na biso tondimaka kaka makambo ndenge wana sans toluka komituna. Toyoki biso banso ndenge Manuaku asala na ebandeli ya musala na ye ya miziki mpe na ndenge abandaki kobeta monoko mpe aleki kaka boye ba comparaisons tosalaki na ba nzembo tobimisaki, bien que atangaki biso très bien. Eloko oyo asali en guise ya différence entre "Silikani" na "Consolation", azali kofundisa ye lisusu mpo alakisi que à tirer ebeteli ya "Consolation" na "Silikani" = déformation, modification (Plagiat). Pire, qui dit Soum Djoum = œuvre ya Rochereau, toyebi yango malamu, ye asangisa ba nzembo nionso abeta na Soum Djoum na disque moko. Donc, le fait kaka ya kobeta Soum Djoum ezali plagiat. Notons que Gina, auteur ya chanson, na Manuaku mutu asalaki mpe abetaki ba partitions wana, bazalaki na autorisation moko te. Kokamua, même tee na lelo oyo, Manuaku azali toujours koyeba bokeseni wana te. Eloko oyo asalaki ezali na originalité na nini soki ezali simple modification ou déformation te ? Ezali vraiment très simple que ekoki koleka na motoyi na mutu oyo ayebi ba nzembo mibale oyo togangi te mpo « Silikani » nde ezali base ya ba partitions ya « Consolation ». En plus, mpo nini asukaki kaka na mua ba notes wana mpe aboyi kopusana? Ba ndeko, toyebi que Manu Dibango afundaka Micheal Jackson mpo ye abetaki na ba nzembo na ye Makosa oyo ezali œuvre ya Dibango. Ye, alongaka na likambo ya tricherie oyo Jackson asalaka na Makosa . Mikolo oyo lisusu, afundi Rihanna na justice mpo abendi mpe abeti biloko ya Makosa sans autorisation na ye manu Dibango = plagiat.
Na yango, eloko tolingaki kolakisa, tolakisaki yango, pamba te esengelaki nde toyeba que na ebandeli ya carrière ya Manuaku , ye abandaki kosala plagiat mpe ko tricher baninga sans aucun doute mpo ba preuves ezali wana mpe akimi ko affronter yango. Neti ezali boye, ekotikala mua mpasi mpo atikala ndenge mingi babandaki kokanisa que azali mutu amemi mbongunana na miziki na biso. Tolobi boye mpo na kobunga bamemaka mbonguana te.
Soki manuaku abandaki ko tricher na ebandeli, tika tondima que sima ya ba mbula ayaki kokoma na boyebi bua mosala mua ye mpe akomaki kobeta biloko na ye na ndenge elongobani mpe biloko yango ezali koloba na kombo na ye. Tobanzi que toyokani na bokeseni oyo tobandaki kosala banda ebandeli ya masolo oyo.
Totondi mama Hortence ndenge amekaki kotuna mituna polele atako mua ba hésitations na déformations ya mituna ezalaki mpe ba confusions bisika mosusu, mpe na ndeko Joseph Pululu atako azalaki un peu na difficulté ya kozala na kati entre rôle na ye ya animateur na relation en tant que leki ya "ya" Pépé. Longonia na bango mibale mpe na technique ndenge bamekaki kosala oyo bakokaki kosala mpo na réussite ya émission Lisolo ya ba Nganga oyo etalaki biyano mpe mituna na plagiat Manuaku abandaki kosala na ebandeli ya musala na ye. Totikali na elikya ete mikolo mikoya, tango mosusu , tokosangana na masolo mosusu.
Musicalement,
Emmanuel kandolo
P.S. Na Annexe tobambi biteni bia mibeko mia ekolo na oyo etali masolo towuti kosolola wa.
Loi n° 86-033 du 5 avril 1986 portant protection des droits d’auteurs et droits voisins
Titre 1 - Droits d’auteur
Chapitre 1 - Dispositions générales
Art.1.- L’auteur d’une œuvre de l’esprit jouit sur cette œuvre, du seul fait de sa création, d’un droit de propriété incorporelle exclusif et opposable à tous.
Ce droit comporte des attributs d’ordre intellectuel et moral, ainsi que des attributs d’ordre patrimonial qui sont déterminés par la présente ordonnance-loi.
L’existence ou la conclusion d’un contrat de louage d’ouvrage ou de service par l’auteur d’une œuvre de l’esprit n’emporte aucune restriction à la jouissance du droit moral et patrimonial reconnu à l’auteur à l’alinéa premier du présent article.
Art.4.- Sans préjudice des dispositions de la loi n° 82-001 du 7 janvier 1982 régissant la propriété industrielle, la présente ordonnance-loi protège les droits des auteurs sur toutes les œuvres de l’esprit quel qu’en soient le genre, la forme d’expression, le mérite ou la destination.
Sont considérés notamment comme œuvres de l’esprit
d) les compositions musicales avec ou sans paroles ;
Art.6.- Aux termes de la présente ordonnance-loi, on entend par :
a) œuvre originale : œuvre présentée sous forme primitive de création ;
Chapitre 2 - Titulaire des droits d’auteur
Art.8.- Est présumé auteur de l’œuvre, sauf preuve contraire, la personne dont le nom ou le pseudonyme est mentionné sur l’œuvre divulguée.
Le droit d’auteur, même portant sur une œuvre produite dans le cadre d’un contrat de louage de service ou d’ouvrage, appartient à titre originaire à l’auteur.
L’employeur ne peut exploiter l’œuvre de l’auteur que dans la limite spécifique de l’activité qui est habituellement la sienne.
Chapitre 3 - Prérogatives de l’auteur et des limitations qui y sont rattachées
Section 1 - Prérogatives de l’auteur
Art.18.- L’auteur jouit du droit exclusif de veiller à l’intégrité de son œuvre.
Il peut, à cet effet, s’opposer à toute déformation, mutilation, modification ou, de façon générale à toute atteinte à son œuvre.
Il peut s’opposer à ce que l’œuvre publiée soit détruite.
Toute traduction, adaptation, transformation ou arrangement de quelque nature que ce soit, ne peut être fait que par lui-même ou avec son autorisation.
Section 2 - Limitations aux droits d’auteur
Art.24.-Il est licite de reproduire dans un but culturel, scientifique, didactique, de critique ou de polémique, des citations ou fragments d’œuvres protégées, à condition d’en mentionner la source, le
titre et le nom de l’auteur.
Michael Jackson poursuivi en justice... encore !
Ecrit ven 30 janv 2009 14:32 CET par Steven Cigale in Avatar de stars
Le Roi de la Pop défraye à nouveau la chronique pour des histoires de droits d'auteurs...
D'abord avec Manu Dibango, dont le titre Soul Makossa a été repris dans Wanna Be Startin' Something, paru en 1982 sur l'album Thriller. Ce contentieux avait été réglé à l'époque, Manu Dibango ayant autorisé la réinterprétation de son titre moyennant échange financier. Il n'avait cependant pas cédé les droits de son morceau, ce qui est à l'origine d'une nouvelle attaque en justice ces jours-ci. D'abord à cause du morceau Don't Stop The Music de Rihanna qui réutilise le gimmick vocal, mais en créditant Michael Jackson au lieu de Manu Dibango... De la même manière Akon l'utilise dans son remix du morceau Wanna Be Startin' Something paru dans l'album qui célèbre les 25 ans de Thriller... Manu demande donc que son nom soit crédité sur la pochette et réclame également les droits d'auteurs qui lui reviennent, il a donc saisi le tribunal de grande instance de Paris.
Parallèlement, c'est John Landis (réalisateur entre autres des Blues Brothers), le réalisateur du légendaire clip de Thriller, qui attaque Michael Jackson car il ne lui a pas versé l'argent des droits d'auteurs générés par le clip depuis plus de quatre ans. En effet selon l'accord signé en 1983, le réalisateur devait toucher 50% des bénéfices du clip. Par ailleurs Michael Jackson s'apprête à faire de Thriller une comédie musicale : sûrement la goutte d'eau qui a fait déborder le vase...
Ba ndeko, toyebi que Manu Dibango afundaka Micheal Jackson mpo ye abetaki na ba nzembo na ye Makosa oyo ezali œuvre ya Dibango. Ye, alongaka na likambo ya tricherie oyo Jackson asalaka na Makosa . Mikolo oyo lisusu, afundi Rihanna na justice mpo abendi mpe abeti biloko ya Makosa sans autorisation na ye manu Dibango = plagiat.


text:
➡ JM Kabund asakoli na Twitter ete atiki mosala na ye bo' 1er v-p ya Assemblée nationale kasi na Parlement baloki bazwi mokanda te. Balandi ba ye balobi compte na ye ezali piraté - Tolanda Peter Kazadi na Fils Mukoko ➡ Tommy Tambwe Mwamba alaki kobanda misala mya PDDRCS to kobimasa babundi ba kala na mposo mibale na Mubambiro
Programmes
-
-
septembre 26, 2022
Sango ya Mokili Lelo: Misala mitelemisamaki na Goma mpo na kosenga kimya
-
septembre 19, 2022
Sango ya Mokili Lelo: Elizabeth II akundami
-
-
septembre 12, 2022
Sango ya Mokili Lelo
-