text:
A propos des banyamulenge
Ba ndeko, tomeka naino kolobela matata mpe bitumba iye ezali na mboka na biso en essayant de faire une lecture objective ya passé ya ba Banyarwanda, Banyamulenge na ba Congolais na R.D.Congo.
I. Histoire
Tomeka mua moke kozongela histoire ya Belgique na colonie na ye ya Congo ; Rwanda na Burundi mpo tomeka komona ndenge nini tokomi na makambo oyo.
Na 1483, Diogo Cão ou Diego Cam aye ko découvrir embouchure ya fleuve. Apeyi yango kombo Nzadi, sima eye kokoma Congo mpe Zaïre. Le, 9 avril 1935, Léopold Louis Philippe Marie Victor, abotami. Ye azali prince ya Belgique mpe ya Saxe-Cobourg-Gotha, Duc ya Saxe mpe na ya Brabant. Na mokolo mua 17 septembre 1865, akomi nkumu ya Belgique na kombo ya Léopold II. Tango akomi nkumu, sima mikolo, asalisi conférence na Laken, pene ya Bruxelles, du 12 au 14 septembre 1876, na kombo ya Conférence Géographique Internationale. Yango ezalaki na but ya exploration scientifique ya Afrique équatoriale. Henry Morton Stanley nde azalaki na lotomo ya exploration wana. Sima ya conférence iye, le 25 novembre 1876, aye akosala Comité d’Etude du Haut Congo. Mosala mua comité moye mozalaki mua koluka nzela ya sika oyo esengeli kolanda na commerce mpe na industrie. Na comité iye yemoko Léopold II azalaki actionnaire, na Anglais James Hutton, na Ecossais William Mackinnon, mpe na groupe hollandais afrikaansha Handelsereeniging. Entre 1877 tee na 1884, Stanley asalaki découverte scientifique oyo esengelaki asala na Congo. Le, 27 novembre 1886, Compagnie du Congo pour le Commerce et l’Industrie (CCCI), esalemi na Albert Thys.
Du 15 novembre 1884 au 26 février 1885, Conférence de Berlin esalemaki. Yango ezuaki mokano mua kokabola Afrique na biteni biyike. Na conférence wana Léopold II asengaki que bapesa ye mabele ya Afrique équatoriale kobanda na océan Atlantique na bassin du Congo tee na mer rouge. Kasi esimbaki te, azui kaka kobanda na océan Atlantique tee na Lualaba, oyo eyaki kokoma Etat Indépendant du Congo. Mpe le, 30 avril 1885, Léopold II akomi souverain ya yango. Assemblée nationale Belge mpe endimaki mokano wana. Rapidement, le, 1re juillet 1885, atie Administrateur général na Vivi (Représentant l’égale na ye). Le, 8 novembre 1888, asali Force Publique mpe na 1889 tee na 1898, chemin de fer ya Matadi - Kinshasa esalemi.
Na cadre ya ko exploiter ba richesses oyo ezali na mabele ya Congo et conformément na ba études scientifiques ya Stanley, Léopold II aluki mbongo mpo na ko financer ba projets na ye mpe azui yango na crédit oyo gouvernement Belge epesi na ye, Alexandre de Browne de Tiege, banquier mpe administrateur délégué ya Société Anversoise de Commerce au Congo (ezalaki mpe kobengama na kombo ya Compagnie de la Mongala) atie mpe mbongo na ye na kati, Banque Rothschild mpe edefisi ye, Léopold II mbongo. Na exploitation mpe commerce ba sociétés oyo nde ezalaki na marché : Compagnie de la Mongala, Anglo-Belgian India Rubber Compagny (A.B.I.R.), Société Anonyme Belge pour le commerce du Haut Congo (S.A.B.) yango ezali une des filiales ya C.C.C.I. ya Albert Thys. Ba filiales na yango mosusu ezali : Le Chemin de Fer au Congo, Compagnie de produits, Compagnie des magasins Généraux, Compagnie du Katanga.
Na 1908, Léopold II asundolaki Etat Indépendant du Congo na Etat Belge mpo batu mingi, surtout ba Américains oyo babandaki koleka kuna na expédition, bakomaki kolobela ba violations des droits de l’Homme oyo ebandaki kosalama kuna ndenge abandaki konyonga batu soki bakokisi ba cotas ya biloko oyo balingaki te, etc. Yango eyaki kokoma colonie ya Belgique.
Na ordonnance oyo Léopold II a signaki le, 1er juillet 1885, loi ebandaki kosala bokeseni kati na mabele ya moto moindo na oyo ya l’Etat. Elingi koloba que mabele oyo ezali na bilanga yango nde ezali ya moto moindo, mabele oyo ezali na eloko te yango nde ezali ya l’Etat. Bien que ezalaki ndenge wana, mundele abandaki kaka kobotola mabele ya moto moindo. Situation wana eyaki kosala que bato babanda kokima mpe kolongua na mabele ma bango mpona kokende mosika atako loi ya 01/07/1885, ebandaki kopekisa kobotolo indigène mabele. Lisusu décret ya 14 septembre 1886, ebandaki kondima que mabele (ya moto moindo) mango makokambama na ndenge bonkoko bozali kosenga mokonzi ya mboka akamba mboka na ye. Na esprit wana nde ba Hunde mpe bayaki kokima mabele ma bango, justement esika mundele abandaki koluka kofandisa makambo mpe ko exploiter yango.Tango balie coin mpo mundele alingaki kobanda kosalisa bango misala makasi mpe koniokola bango, nde mundele ayaki kobengisa batu na Rwanda mpona baya kosala misala.
Convention de Bruxelles ya 11 août 1910. esalaka que ba Rwandais baya tingama na Congo. Na conférence de Versailles ya le, 28 juin 1919, Allemagne ayaki ko perdre Rwanda na Urundi oyo bapesaki ye na conférence de Berlin ya 15 novembre 1884 tee na 26 février 1885. Na 1923, Société des Nations epesi ba territoires allemands na Belgique, mpe Belgique eye kokangisa yango na Congo Belge na 1925, c’est-a-dire ekomaki sous tutelle ya Belgique mpe administrer na gouverneur général moko oyo azalaki na Boma (Boma ezalaki capitale ya Etat Indépendant ya Congo kobanda na mokolo mua 1er mai 1886 tee na mokolo mua 31 octobre 1929).
Na vide wana nde bayaki kokoma na bokonzi na Ruthuru na mboka Bwisha mpe na Masisi na mboka Gishari. Batu oyo mundele abendaki na Rwanda bayaki na lolenge mibale :
Immigration na Transplantation.
Immigration nde ebendaki Banyarwanda na Kivu septentrional entre 1925 na 1937. Na kati wana Union minière ya Haut Katanga ekumbaki bango durant trois ans entre 1925 na 1929, na Katanga.
Transplantation ebandi ndenge nini ? Immigration ebandaki kosalema selon ba dispositions ya décret ya 19 juillet 1926, oyo ebandaki koloba qu’emploi ya main d’œuvre rwandaise na autorité Belge en provenance ya mboka mosusu ezalaki libre. Kasi neti ezalaki boye, batu mingi babandaki ko s’intéresser vraiment te mpo bazalaki na choix ya kondima ou ya koboya. Kasi na 1937, ekomaki ya kokumba batu de force mpe contre volonté na bango mpe yango wana ba Banyarwanda bakumbamaki ebele na Masisi. Na mobulu mobulu wana, mundele azuaki mayele mabe ya kokotisa nzala na makasi, kotiya batu na ba conditions difficiles mpona ko réussir transplantation ndenge alingaki. Transplantation wana ebandaki na 1937, mpe esilaki na 1957.
Koya ya batu oyo esalemaki na Mission d’Immigration des Banyarwanda (M.I.B). Neti ba Hunde bakimaki na mabele ma bango mpo na motungisi ya mundele, na 1937, accord esalemaki entre ba autorités administratives ya Kivu, Comité National ya Sud Kivu na mundele. Na yango tango Banyarwanda bakomi wana, neti bazalaki kaka bango na bango, esengelaki bazala na mokonzi ya mboka oyo azali munyarwanda.
Ba opérations ya M.I.B. esalemaki na trois étapes :
1. Na 1937 tee na 1949, mundele akotisi batu na mboka Gishari na Masisi.
2. Na 1949 tee na 1953, mundele akotisi nzala makasi na Rwanda mpo abenda lisusu batu na Rwanda baya na Gishari.
3. Na 1953 tee na 1955, transplantation esali que bakotisa Banyarwanda na Washali-Mokoko. Donc, Banyarwanda bakomi kobanda na Masisi tee na Rushuru. Na Maniema mpe na Katanga. Nionso oyo mpona intérêt ya ba entreprises agricoles et minières ya mundele.
Na Uvira par contre, bazalaki na bokonzi ata na mboka moko te, Kasi makambo mayaki kobonguana tango Jean Baptiste Ndahindurwa azaki bokonzi na kombo ya Mwami KIgeri V Ndahindurwana, le, 20 juillet 1959. Na sanza ya Novembre 1959, ba Tutsi ebele bakimaki Rwanda suite na ba événements ya « Toussant rwandaise » (kobomana ewutaki na rumeur ya liwa ya Dominique Mbonyumutwe, membre ya PARHUTU, parti politique Hutu na batu ya UNAR, parti politique Tutsi. En réalite, Mbonyumutwe akufa le, 26 juillet 1986).
Entre 1959 na 1961 sous protection ya Croix Rouge internationale, ba Tutsi bakimaki mpe baye ko se réfugier na Mulenge. Neti bafandaki na Mulenge bakomaki kobengama Banyamulenge. Kasi yango emonanaki neti balingi bamibimisa lokola bazalaka na mabele wana wuta ba koko na bango. Banyamulenge bazuami na territoire ya Mwenga, bazuami lisusu na territoires ya Fizi na Babembe mpe na Uviza na Bafuliro. Esengeli koloba que Banyamulenge banda ekoma bango na Sud Kivu bamona makambo na bango mpe bandandaki kofutisa bango ba amandes kili kili, kobotola bango nba ngombe, kobotola bango ba plans na bango, etc.
Ba tensions ebandaki kozala mingi na Kivu. Entre 1959 na 1960, ba Hunde bamonaki que Banyarwanda bazali na moto makasi na matoyi mangongi mpe bazali kosala neti soki bang onde bazali na bokonzi na nionso. Epesi révolte ya Kinyarwanda. Na 1963 tee na 1964, période ya rebellion ya Mulele, na elulu wana ba profiter basala mua sandrouma. Mobulu wana emonanaki neti volonté ya koluka ko créer mboka na bango na mabele oyo bafandi. Na Octobre 1965, gouvernement ya Moïse KapendaTshombe ezuaki mokano mua kobengana Banyarwanda na province ya Kivu mpona complicité na ba rebelles.
Likambo ya mabele na Kivu nde ezali koluka mobulu kati na ba Congolais na Banyarwanda. Banyarwanda bazali na lokolo moko na kati ya Kivu, mosusu na Rwanda. Soki neti esengeli basomba mabele mpona bilanga ou ba fermes na élevages, wana bakomi batu ya Kivu. Soki ekomi tango ya kopesa misala, wana babengisi batu na Rwanda. Bazali na ba cartes pour citoyen ya Congo mpe carte ya identité nationale ya Rwanda epayi intérêt ezali. Makambo ya lolenge oyo ebandaki kopesa confusion mpe komatisa incompréhension kati na ba oyo babandaki komona bango kaka que bazali ba Congolais te.
Ba événements ya le, 04 janvier 1959, ewelisaki lipanda ya Congo na 30 juin 1960. Tango Congo ekomi na lipanda, mpe mundele alongue « officiellement », Congo eyaki ko se retrouver na makambo ebele : situation politique mobulu, manque ya ba cadres universitaires, ba partis politiques ya malonga te, relève na niveau nionso ya administration ezalaki pasi, bitumba mpe rebellion, etc. Nakati ya makambo wana, situation ya Kivu mpe etikalaki bongo : ba immigrés, ba transplantés, ba réfugiés na ba clandestins bazalaki sangisa sangisa mpo ebandaki kaka koyebana te ndenge nini situation na bango ekozala na Congo indépendant. Kasi yambo Congo ezua lipanda, esengelaki kosalisa ba élections na niveau nionso : municipales, provinciale na nationale entre 1957 tee na 1959. Na ba élections wana ba Banyarwanga mpe ba votaki. Grâce na ba voix na bango nde balongaki mua ba municipalités ya nord Kivu : Masisi na Rutshuru. Révolte mosusu ebimaki le 26 mars 1960 sima ya ba élections législatives. Loi électorale elobaki boye : les ressortissants du Rwanda-Urundi, résidents au Congo depuis 10 ans au moins, étaient admis à voter » Yango elingi koloba que mutu oyo awuti na Rwanda-Urundi akoki ko voter soki afandi na mabele ya Congo depuis 1950. Soki ezali boye, mboka nini oyo étranger a votaka ba membres ya Assemblée nationales ? Donc, ezalaki lolenge ya kolakisa que batu wana na miso ya Belge bazalaki ba Congolais atako loi fondamentale ebandaki koloba eloko te na oyo etali mode ya acquisition ya nationalité congolaise.
Soki totali na sima, kobanda na 1959 tee na 1963 ba Tutsi babandaki kokima Rwanda mpona koya ko senga ngunda na Congo mpo kuna pouvoir ezalaki na maboko ya ba Hutu. Na 1962 tee na 1966, ba Hutu bakimaki Burundi mpo mokonzi Michel Michobero abandaki koboma bango. Liwa ya Kigeri V na prise ya pouvoir par Grégroire Kayibanda na Rwanda ezalaki kosasa mpe koboma bango mingi. Na 1963, bitumba entre ba Banyarwanda na ba Hunde ebimaki.
Banyamulenge mpe batondaki mingi na Centre de Regroupement Africain (CEREA) ya Anicet Kashamura. Marcel Bisukiro, Gervais Bahazi, Herman Habarugira, etc. Plus tard bakomaki ko s'opposer na politique ya décentralisation territoriale mpo yango ekokaki lisusu kokabola bokasi oyo bakomaki na yango na nord Kivu.
Wuta Congo ezua lipanda, mbala ya liboso texte ya loi elobela likambo ya nationalité ezalaki na Constitution (ya Luluabourg) ya 1er août 1964. Pour rappel, décret ya 27 decembre1892 efandisaki likambo ya acquisition ya nationalité congolaise. Décret ya 21 juin 1904 e completaki yango sur ba disposition ya perte ya nationalité. Ba décrets oyo nionso etikalaki en vigueur ata soki parlement Belge e votaki annexion ya Etat Indépendant ya Congo na Belgique. Article 2 ya Loi Fondamentale ya 19 mai 1960 elobi boye : « Les lois, décrets et ordonnances législatives, leurs mesures d’exécution ainsi que toutes dispositions réglementaires existant au 30 juin 1960 restent en vigueur tant qu’ils n’auront pas été expressément abrogés. ».
Le, 1er août 1964, Constitution esalemaki na Luluabourg ebimaki. Na article 6 elobaki boye « Est congolais, au terme de l’article 6 de la constitution, à la date du 30 juin 1960, toute personne dont un des ascendants est ou à était membre d’une des tribus établis sur le territoire de la République Démocratique du Congo dans ses limites du 15 novembre 1908 telle que modifiées par les conventions ultérieures. ». Décret-loi du 18 septembre 1965, elobelaki régime ya acquisition ya nationalité Congolaise.
Na mokolo mua 24 novembre 1965, Président Mobutu akomaki chef de l’Etat ya République Démocratique du Congo.
Président Mobutu a signaki décret-loi nº 68-259 ya le, 10 juillet 1968. Yango ebandaki ko modifier mpe ko compléter décret-loi ya 18 septembre 1965.
Kobanda na mai 1969 tee na février 1977, Bisengimana azalaki Directeur ya Bureau du Président de la République na ordonnance nº 69-096 du 8 mai 1969.
Président Mobutu a signaki ordonnance-loi nº 71-020 du 26 mars 1971. Yango ezali kopesa nationalité Congolaise collectivement na ba oyo bazali originaires ya ba anciens territoires sous tutelle Rwanda-Urundi établis na mabele ya Zaire avant le, 1 juillet 1950, et qui ont continuer à résider depuis lors na République Démocratique du Congo.
Sima, Président ayaki ko promulguer loi oyo Assemblée nationale ya Zaïre adopter, na ordonnance-loi nº 72-002 ya le, 5 janvier 1972. Elobi boye : Article na article ya liboso : Il existe une nationalité zaïroise. Sont zaïrois au terme de l'article 5 de la Constitution à la date du 30 juin 1960, toutes les personnes dont un des ascendants est ou a été membre d'une des tribus établies sur le territoire de la République du Zaïre dans ses limites du 15 novembre 1908 et, telles que modifiées par les conventions ultérieures. ».
Kaka na 1972, génocide Hutu ba Burundi, ba Hutu balie coin na Burundi mpo kuna ba Tutshi oyo bazali na pouvoir bakomi kosasa bango. Baye ebele mpe ngulupa nionso wana esopani na Zaire, mususu ekeyi na Ouganda. Na mbula elandi, na Rwanda le, 5 juillet 1973, Grégoire kayibanda bakweyisi ye na Juvenal Habyarimana. Bango na bango ba Hutu. Kayibanda Hutu ya Gitara, Habyarimana Hutu ya Gisenyi. Directement Habyarimana abandi loyenge ya konionga mpe ko barer ba Tutsi na kosuta bango libanda ya Rwanda. Bango wana baye kosopana lisusu na Zaïre.
Na 1973, wana kaka Président Mobutu azui boule ya Zaïrianisation mpe yango ebandi kopesa batu biloko ya ngana ya ba étrangers oyo bazalaki na Zaïre. Na kokabola wana ba Banyarwanda mpe bazua bomengo : ba plantations, fermes, ba magasins, engins agricoles, etc. Yango nde eyaki konvuamisa batu lokola ba : Rwakabuba na ba Gisaru.
Na 1981, Président de la République a promulger loi ya sika. Conseil législatif national e adopter loi nº 81-002 du 29 juin 1981. Loi yango elobi que la nationalité zaïroise ekopesama na ba oyo kaka bakoki kolakisa mpe ko prouver que ba nkoko na bango bazalaki mpe ba vivaki na mabele ya Zaïre kobanda na 1885, donc Zaïrois jus sanguini = ya makila. 1885, ezali mbula mundele akatelaki biso territoire ya Congo na conférence de Berlin. Loi oyo elongolaki ba Rwandais na ba Burundais droit de sol = jus soli. Na yango, selon la loi bakokaki lisusu kobengama ba Zaïrois te. Caractère rétroactif ya loi oyo esala que ba Rwandais na ba Burundais ba perdre nationalité Zaïroise na ba droits relatifs na yango. Loi oyo ezalaki très contraignante, restrictive mpe exigeante. Ezalakai vraiment suka na mokuwa mpo ebandaki kosenga que mutu oyo alingi akoma Zaïrois esengeli asala une demande officielle et individuelle ya naturalisation. Yango ezalaki facile te puisque ko réunir ba conditions ya acquisition ya nationalité ezalaki tout simplement impossible. Sur avis conforme ya comité central du parti-Etat, loi ekomaki na disposition ya demande expresse na individuelle. Na demande expresse, kaka Président - Fondateur ya M.P.R. nde akoki ko accorder nationalité na mutu ou na batu oyo ye amoni que ba rendre ba services minene na ekolo. En réalité, ezalaki mpo ba politiciens lokola ba vieux Cyprien Rwakabuba Shinga, Marcel Bisukiro, na ba Gervais Baizi bakoma mitelengano te.
D’ailleurs, na Conférence Nationale Souveraine ya 1991, ba conférenciers baboyaki likambo ya Banyarwanda na Banyamulenge na Nord-Kivu : zones ya Masisi, ya Goma na Rutshuru ; na Sud-Kivu : zones ya Kalehe, ya Baraka na ya Uvira, na Shaba : zone ya Moba, que bango bazali ba Zaïrois te. Na yango bakoki ko participer na C.N.S. te. Atako bongo, C.N.S. esalaki amendement moko esengaki que modification esalema na loi iye mpo e apporter mua ba modifications favorables na mutu oyo alingi asenga nationalité. C.N.S. esengaki lisusu na gouvernement de transition a respecter ba droits acquis na matière ya nationalité na but ya ko éviter ba cas ya apatride = mutu oyo azali na nationalité légale te.
Entre Rwanda ya Habyarimana na Zaïre ya Mobutu ba méthodes na bango ezalaki ko se joindre na makambo mosusu neti na oyo etali traitement ya ba opposants na ba régimes na bango na notion singulière ya sécurité frontalière oyo bazalaki na yango. Justement na cadre ya Accord « Convention Secrète » ya Ngbado-Lite, nº 129-42/ZA-RWA/85 ya le, 12 mars 1985, Président Mobutu atindaka batu ya Service d’Action et de Renseignements Militaires (S.A.R.M.) bakende ko prêter main forte na régime ya Habyarimana. Suite ya affrontement wana nde Général Fred Rwigema (Shabani Ruta) , Fondateur ya Forces Patriotiques Rwandaise (F.P.R.) na Armée Patriotique Rwandaise (A.P.R.) akufaka le, 02 octobre 1990, face na affrontements na S.A.R.M. sous le commandement ya Général Donancien « Donat » Mahele Liyeko Bokungu (De fois na mitunaka, soki Général Mahele azalaki vivant, réaction na attitude ya Général James Kabarebe elingaki ezala ndenge nini vis-à-vis na Général Mahele, un militaire au vrai sens du terme mpe un vaillant commbattant ya ndenge wana, du fait que chef et commandant historique ya F.P.R na A.P.R. alekaka na bitumba wana?).
Loi nº 04-024 du 12 novembre 2004 relative à la nationalité Congolaise, elobi boye na exposé des motifs :
la présente loi a pour but de répondre d'une part aux prescrits de la Constitution de la transition et d'autre part aux critiques pertinentes formulées par les délégués aux assises du Dialogue Inter-Congolais contre la législation congolaise en matière de nationalité, spécialement l'Ordonnance - loi n° 71-002 du 28 mars 1971, la loi n° 72-002 du 05 janvier 1972 dans son article 15 et le décret-loi n° 197 du 29 janvier 1999 modifiant et complétant la loi n° 81-002 du 29 juin 1981.
La même loi stipule également dans son article 6 qu' « est congolaise d'origine toute personne appartenant aux groupes ethniques et nationalités dont les personnes et le territoire constituaient ce qui est devenu le Congo (présentement la République démocratique du Congo) à l'indépendance » le 30 juin 1960. ».
Loi endimaki kopesa simultanément nationalité Congolaise na Banyarwanda, Banyaburundi na ba Banyamulenge na ba oyo nionso bayaki avant lipanda na 1960. Esengeli toyeba lisusu que constitution ezalaki approuvée à 84, 31 % na référendum ya 19 décembre 2005 na ba Congolais.
Ba esprits ebandaki ko chauffer banda kala. Banyarwanda bayokanaki entre Hutu na Tutsi mpo basala front commun en créant UMOJA. Na tête na yango en qualité ya président, Cosmos Sekimonyo (Hutu) mpe David Munyanko (Tutsi) azuaki ebonga ya directeur. Entre 1983 tee na 1994, boyokani bozalaki na kati, Kasi tango Front Patriotique Rwandais e attaquer pouvoir ya Juvénal Habyarimana, bokabuani boye kokota kati na bango mpe UMOJA epanzani. Conséquence ya bokabuani wana ezali que ba Hutu bazalaki na soutient ya Zaïre. Yango wana Mobutu ayaki kondima que ba Hutu basala Mutualité des Cultivateurs de Virunga, MAGHRIVI. Habyarimana ye moko asenga na Mobutu andima likanisi liye. MAGHRIVI ezalaki kaka mutualité te, ezalaki un fourretout-idéologique-extrémiste Hutu. Ezalaki na ba alliances na ba Hunde (ba Hunde babosana te ndenge Belge akimisaka bango mpe abotola bango mabele oyo ayaka kotiya Banyarwanda) mpe ebandaki koganga polele que Masisi ezali ya ba Hunde mpe Rutshuru ya ba Hutu. Na réplique, ba Tutsis basali Syndicat d’Initiative pour le Développement de la zone de Ruthuru (SIDER). Na loyenge wana, pouvoir ya Habyarimana eyaki kokueya mpe eluki génocide ya Rwanda. Ba Tutsi bakima na Zaïre. Kasi tango F.P.R ayaki kokota na Kigali, ekomaki nde tour ya ba Hutu ya kokima na Zaire.
Banyarwanda (Hutu, Tutsi, na Twa) batondaki na zone ya Masisi mpe na collectivité ya Nabwito. Situation ya présence ya Banyarwanda ebandaki souvent kopesa kaka mobulu. Ba Hunde, ba Nande, na ba Nyanga ba attakaki ba Hutu sous prétexte que balingi babanda kobotola bango biloko na bango. Chasse à l’homme wana ekota tee na Masisi, bien que ebandaki na Ntoto, epusani tee na Lubero na Bwito. Eyoma wana ezalaki na conséquence na écosystème ya Kivu mpe ebandaki kokimisa na ko déstabiliser sérénité ya ba réfugiés. Après génocide ya Rwanda ba Nande, babandaki lisusu kotikela ba Hutu temps ya kopema te. Moto ebandaki kopela bisika nionso mpona ba multiples raisons ; vol, suspicions, contrebandes na ba camps ya Kibumba, Mugunga, Katale, Kahindo, Tshondo et Kituko. Côté ya Fizi nde ezalaki secteur oyo Célestin Anzuluni Bembe Isilonyonyi, ancien Président ya parlement, ancien vice-Président ya parlement de transition ya Haut conseil de la République, abandaki kopelisa moto contre ba Tutsi oyo bazalaka kuna. Na loleyenge wana, SIDER abandaki ko mener projet na ye moke moke mpe asali rapprochement na A.F.D.L. Plan ya kokota na Zaïre esalemi mpe makambo ebandi. Uvira ekueyi, Commandant Ngindu kisase baleka ye na M’zee mpe nzela efonguami ya kokoma tee na Kinshasa. Na sima ba Hutu bazongi na Rwanda. Kobanda le, 17 mai 1997 te lelo oyo, toyebi nini esalemi na mboka na biso mpe bato boni bakufi na conflit oyo.
II Ba Compagnies na makambu
Sika tolobela naino likambo etali bomengo ya ba compagnies ebele ezali na kati ya R.D.Congo mpe misusu ezali na kati ya nungu nungu:
Anglo Americain Corporation (A.C.C) yango ezali première compagnie minière na monde (kolongola pétrole). Compagnie oyo ezali ya liboso na koluka Or. Ezali compagnie ya afrique du sud.
Barrick Gold Corporation, B.G.C, yango ezali na deuxième position na oyo etali exploitation ya Or, sima ya A.A.C. Nakati ya compagnie oyo parmi ba actionnaires, George Buch « tata » azali kuna nakati. Yango ezali compagnie ya canada.
Consolidated Eurocan Ventures, Tenke Fungurume Mining Corporation, Yango mibale ezali na kati ya Groupe Lundin. Monsieur Adolph Lundin azali Suedois kasi afandi na Genève. Notons que compagnie oyo ezali Canadienne.
Société Générale Minière, entreprise Belge.
Mines d’Etat, ya chine
Groupe Malta Forest, ya Mr. Forest
America Mineral Fields, AMFI, ezali na Texas na Etats Unis. Yango ezali spécialisée na prospection na exploitation minière.
Doppelt, Diamant na Cobalt, compagnie Belge
Sodimiza, ezali consortium japonais
Banro, société canadienne
Office des mines d’Or de Kilo Moto, OKIMO
MINDEN, société Canado-Belge
British Diamond, ya Grande- Bretagne, Diamant
Debeers Consolidated, Ya Afrique du Sud, Diamant, actionnaire principal ekomi Famille Oppenheimer
SIBEKA, société Belge esalaka na Diamant
Sinohydro Corporation, énergie
Anvil Mining Services, Australie, minerais
Empouin Schneider, ya France,
Johannesbourg Consolidated Investment, ezali na secteur ya cuivre
Nippon Mining Company, compagnie japonaise. Yango nde esimbi filiale na yango Société de développement industriel et minier du Congo (SODIMICO) na 85% des parts ya actions.
GENCOR, compagnie sud africaine, cuivre, étain, cobalt, etc.
ISCOR, compagnie sud africaine, cuivre, or, étain, fer, etc.
China Railway Group Limited, construction ferrovière
American Diamond Buyers, compagnie américaine. Yango ezali associer na American Minerals Fields, AMFI.
Cluff Minerals, ya Grande Bretagne, minerais
CALED International, ya Ouganda, compagnie ya général-major Salim Saleh, leki ya Président Museveni. Ezali na secteur ya Or na Diamant
KIMIN, filial ya Mindley, ya Belgique. Ezali na secteur ya OR.
Antilles Neerlandaises Idea Ressources, minerais
Bango nionso bazali kokufela : Cobalt, Cuivre, Colombo-Tantalite, Zinc, Wolframite, Argent, Diamant, Or, Germanium, Plomb, Monazite, Fer, N.B. Natangi ba sociétés pétrolières te mpo yango ezali na mua cas mosusu.
Ba grands capitaux oyo ezali ko répondre na ba logiques financières et économiques na bango. Tango eye na Congo, but na yango ezali ya kobombana te. Baye nde ko exploiter ba gisements, baye kosala ba exploitations mpo efongelela bango nzela mpe ekotisela bango mbongo mingi. Na yango babandi naino na ko investir mbongo na bango tout en sachant que na mise na bango bakokongolo mbongo ebele. Bango bazali na ba moyens ebele ya ko faire changer ba dirigeants ya ekolo avis, kolongola ba oyo bazali kosala que vision na bango e s’imposer te, bazali mpe kosala en sorte que mobulu epesa bango possibilité ya kokabola mboka na biteni mpona koluka ko contrôler bomengo oyo bazali koluka malamu. Ezali likambo ya likonda, mawa ezali te, seul intérêts financiers na accumulation ya capitaux nde ezali ko intéresser bango. Na logique wana, il est évident que bango ba dépenser mbongo mingi mpona kozua ba contrats minene à travers le monde na ba domaines ebele neti : informatique, télécommunication, électronique armement, énergie, aérospatial, aéronautique, na joaillerie, etc.
Na sanza ya décembre 1996, gouvernement ya Léon Kengo wa Dondo eyokanaki na Consolidated Eurocan Ventur mpona exploitation ya Cuivre na Cobalt na Tenke Fungurume. Na koyokana wana esengelaki Etat Zaïrois ezua 45% mpe Consolidated Eurocan venture 55%. Na yango Tenke Fungurume Mining Corporation eyaki kosalema.
Na Mars 1997, tango Kisangani ekomaki na maboko ya A.F.D.L., Jean Reymond BOULLE, mvuama ya A.M.F.I (ye azali mutu ya Arkansas, esika Bill Clinton azalaka gouverneur) atetaki boule ya kofungola poste na Goma mpona prise de contact na Laurent Désiré kabila, M’zee. Déjà Raymond Boulle a miseaki sur Laurent kabila, Yowerii Museveni na Paul Kagame banda kala, c’est-à-dire banda tango oyo Museveni a présentaki ye kabila comme quoi que ye nde mutu asengeli akoma mokonzi ya Zaïre (Museveni ayangana yango te, aloba yango mabala na mbala). Monsieur Boulle akokaki kokota doute na Museveni te puisque amona ye moko ndenge Museveni asala Fred Rwigema na F.R.R na A.P.R. ndenge asala Paul Kagame mpe na ndenge afandisa ye na Kigali. Kasi esengeli te tobosana que ba moyens nionso wana oyo bazalaki na yango ekokaki kaka kowuta epayi ya ba véritables mvuama neti ba monsieur Boulle na batu mosusu oyo bazala na bango na likopa. Yango wana ba compagnies miyike esanganaki esika moko mpe basali A.M.F.I.
Après masolo, na avril 1997, M’zee andimi projet ya A.M.F.I. na hauteur ya 1,5 milliards $ U.S. mpe apesa na ye 50 million $ U.S. sur 250.000.000. $ U.S. oyo etikalaki mpo apesaka na quatre ans, soit 50 million par année. A.M.F.I na A.F.D.L. bayokanaki mpo na extraction ya Cobalt na Cuivre na Kolwezi (200.000.000 $ U.S.) ; Kosala usine ya extraction ya cobalt a partir ya residus ya cuivre na Kipushi (30.000.000$ U.S.) ; Usine ya traitement ya Zinc na Kipushi kaka (550.000.000 $ U.S.).
Monsieur Boulle aya na Lubumbashi, a visita Kolwezi, Kipushi bisika esengelaki basala mbongo. Tango wana Gaëtan Kakuji azalaki gouverneur ya Katanga. Na ba calculs na ye, Boulle atikela M’zee avion (jet privé) na ye atambolaka na yango partout mpe na ba frais na ye. M’zee abosanaki que mundele apesaka eloko ya valeur pamba te, en plus Homme d’affaires avisé ya marque wana ! Abandaki koyebisa M’zee boye : « à Kinchacha quand tu donnes l’argent, ils veulent toujours plus et rien n’était fait. Il fallait toujours donner à Mobutu et aux autres, de fois ils changent des prix de commissions sans te donner le choix, on changeait des ministres et tout le monde à son prix… Maintenant, avec vous, un changement est-la, et on a vraiment besoin de travailler ensemble ». Wana M’zee azali kaka koseka.
Debeer mpe ekomaki na difficultés mpe apotamaki na A.M.F.I. par le canal ya filiale na yango America Diamond Buyers. Yango ebotolaki marché ya ba diamants na province oriental. M’Zee atikelaki lisusu Boulle asala ba affaires sans concurrence. Kasi sima ya nkokoso na Kabila, Debeer eyaki kozongela makambo.
Ba accords oyo kabila a signaki na ba multinationales ebandaki kosepelisa batu nionso te, mpe mingi bamitunaki ndenge nini akokaki ko signer ba accords ya ndenge wana sans pour autant a engager Zaïre juridiquement? Problème ya légalité na yango ezalaki vraiment ko se poser même soki politiquement A.F.D.E.L. amonaki kaka intérêt à court terme.
Kasi tangu ba relations entre M’zee na ba Ougando-Rwandais ebandi kobeba na nionso oyo bayokanaki, yango etindaki ye mpe akata na oyo a financaki projet oyo ememaki ye na Kinshasa, c’est-à-dire na pouvoir. Ayaki kokata contrat oyo apesaki Jean Raymond Boulle en privatisant la GECAMINES. Kobanda wana, Boulle alobaka polele que : « napesi ye avion privé na ngai durant deux mois à mes frais, to signer ba contrats, lelo oyo akati yango akati yango kaka boye ? Tokomona! M’zee abenga ba Sud Africains ya A.A.C na Congo na Gecamines mpe a signer na Ridgepointe Overseas Developments of British Virin Island ya Billy Rautenbach. Ye nde ayaki kokoma na tête ya comité de redressement ya GECAMINES na batu ya ACC-GENOR. Kobanda wana te na lelo oyo moto ezali kaka kopela mpona mbongo na bomengo sans ko kiper bomoyi ya batu oyo bazali koleka kuna.
III Kosukisa
Na manso oyo tobeti ezali mawa mingi pamba te biso moko peuple Congolais na bakambi ba ekolo tozali nde kokanisa que richesse ya mboka elingi koloba kaka ba minerais. Lokuta ! Richesse ya liboso oyo tozali na yango ezali batu, main d’œuvre. Soki vraiment toyebaki ndenge nini esengelaki ko utiliser mitu ya ba oyo bayebi, ba oyo batangi kelasi na maboko ya baye bayebi misala ya maboko mbele mboka na biso elingaki kaka efandela richesse minière te. Tofongola miso ! Mpona nini tozali koma te que minerais yango nde ezali kobundisa batu na Kivu, ebenganisa batu na Katanga, ekatisa bana kelasi na Kasaï oriental, ezongisa Tshikapa na sima, ebimisa bitumba na Province orientale, etikisa biso Kahemba, etc.
Par richesse, tolingaki tolakisa bolingo kati na biso, boyebi bua biso na kolakisa bolingo bua ekolo, kotosa mibeko, kotiya mutu nionso na esika na ye, koboya kokotisa bokabuani kati na biso, ko gagner vie selon ezuili na yo, koboya ko mener vie ya luxe, kozongisa mabina – goigoi – maseki - kindumba – moto makasi na sima, kotala nini baninga bazali kosala mpo na ekolo na bango ekende liboso, nini tokoki kozua epayi ya ba paya mpo na kotambusa ekolo na biso, ndenge nini tokoki kofanda na ba paya, ndenge nini biso mpe tokoki kofanda na mboka mopaya, etc. Na manso oyo tolingaki nde tobanda na kolinga mabele ma biso na kopesa priorité na ko lutter na nzala, avec objectif ya kolia malamu mpe kotonda. Mpona kokoka na manso oyo esengelaki toyeba ndenge nini tokoki ko gérer mboka mpe ekolo : Santé, éducation na instruction, transport, conservation de la nature, agriculture, développement rural, tourisme, na komilengele na bitumba soki monguna akoteli biso. Nionso oyo tobosana miso kaka na bomengo mpe kozua ya mbangu.
Lelo oyo tozali kotomboka na ba Rwandais, ba Ougandais na ba Burundais. Ezali ya solo, babomi ba ndeko na miso mingi ya mingi. Kasi esengeli mpe tomituna naino, pona nini tomilingi te ? Pona nini tozali kokaba mboka na biso ? Batu oyo tozali kofunda lelo oyo, biso nde to favoriser bango na kozanga bolingo bua ekolo na biso. Yango wana esengeli tosala maye makoki mpo tosangana tokoma une véritable Nation. Mpo na yango, esengeli tomindima ndenge tozali mpe tondima kofanda na bapaya oyo bakondima kotosa mibeko mia ekolo ndenge moko biso mpe tokobanda kotosa yango.
Ba Rwandais oyo tozali kofinga, kofunda, kolakisa misapi, bazali na eloko moko ya makasi oyo ezali kozanga biso na mboka na biso : Mémoire. Lelo oyo tozali komona boye na boye, etc. Non ! Ba Rwandais bazali très malicieux, bayebi koyekola batu, bayebi kobomba sekele, bayebi nini balingi, bayebi esika bawuti, bazali koluka nini ebongi basala mpo ba mpasi oyo bamona eyela bango lisusu te, bayebi nini bakoki kosala pour que mutu alonga bango na maye bazali kobongisa te. Pendant que bango bazali koyekola biso, biso mpe tozali koyebisa bango nionso, tozali kotobola monoko na biso, tozali kolekisa tango na kobina na komela masanga, tozali kondima nionso propagande ezali koyebisa biso, kofungolela bango nzela polele, kopesa bango ba postes minene ya mboka : Direction ya Bureau ya Président, politique étrangère ya mboka, défense nationale et sécurité du territoire, bazali ko voyager na ba passeports diplomatiques ya R.D.Congo, na ba fonctions bazali ko occuper bazali ko engager R.D.Congo na ba signatures ya ba accords, traités, conventions, bazali kotindama na kombo ya chef de l’Etat epayi ya ba paya, na ba institutions internationales, bazali ko commander armées (ba misusu bazalaki ba chefs ya armées na R.D.C lelo bazali na esika moko wana kaka mais na Rwanda) etc. Alors, ndenge nini tokoki lelo koloba que bazali ba Congolais te soki ye moko chef de l’Etat Congolais mutu anomaki bango en bonne et due forme ? Pourquoi ko douter na nationalité na bango Congolaise soki le garant de la Constitution azali ko nommer bango na ba postes minene en tant que ba congolais ? Soki to contester ki congolais na bango kobanda na Mobutu tee na M’zee, dans ce cas, esengeli tomituna mituna ya mayele.
Comment expliquer na mboka munene lokola R.D.Congo, etonda batu ya mayele na buania, aucun journaliste ya investigation, aucun média national, aucune personne ne peux dire aujourd’hui sans souci de contradiction esika actuel chef de l’Etat na biso abotama, atanga, akola, baninga ba ye akola na bango ; ba instituteurs na ye ; genre nini ya élève azalaki ? Jeunesse na ye ezalaki ndenge nini ? Ba relations na baboti baye ezalaki ndenge nini ? Eloko te ! Et tozali ko voter mutu toyebi malamu te soi-disant que tozali na démocratie ? Sima na yango tobanda lisusu kolela neti lelo oyo ?
Na mboka na biso politique ezali nzela ya kozuela bomengo. Ndenge nini tozali kokamua soki makambo ya boye ezalali koyela biso ? Monguna ya Congolais ezali kaka Congolais ye moko. Toyebi ntina ya likambo ya mabele te mpe toyebi eloko nini tolingi te : mpona kozua bomengo tozali kolanda nzela ya politique, tozali kosambela butu na moyi mpo Nzambe apesa biso misala, akotisa kimia, asilisa nzala pendant que tozali na makoki ya kosala nionso sans kosambela. Education na biso, santé na biso, kolia na biso ezali ko dépendre na mawa ya Nzambe te, ezali ko dépendre na capacité na biso na kosala mosala. Ba brasseries yango nde etambolaka malamu pendant que ba boulangeries ezali kokitisa poids ya mapa, mboka ezali kobimisa ba diplômés ebele sur le marché pendant que système ya enseignement esi epola, ba chaînes ya télévision, radios, journaux privés na l’Etat ekomi ebele pendant que qualité na traitement ya information ezali ya kotengama.
Tozongisa makanisa esika na yango mpo ba étapes nionso toleka banda 1885 tee na 2008, apparament epesi biso notion ya Mémoire collective te. Mokolo tokoyeba ntina na yango, nde mokolo bolingo na biso na ekolo na biso ekobanda. Tozongisa makanisa esika na yango mpo yango emeka kokola!
Patriotiquement,
Emmanuel Kandolo
Merci mingi ndeko EMMANUEL KANDOLO na b'informations oyo opesi sur ba rwandophones,eloko pe yakobakisa ezali te kasi nakobakisa kaka kombo ya moto moko oyo azalaki charger pona transplantantion ya ba rwandophone kobanda les annees 20s te na 50s ezalaki bongo MR SPITAELS, YE AZALAKI FLAMMAND oyo belgique etindaki po a superviser transplantation jusque dans les annees 40s ou 50s...Pona likambo yakopesa nationalite congolaise naba rwandophone nazali d'accord te na ndeko moko a intervenaki na na dossier ya bisengimana. alobaki que yango ezalaki bombe a retardement, mais moi personellement namoni que revocation ya nationalite nde ezalaki bombe a retardement puisque a partir ya wana nde ba rwandophone babandaki ko se preparer sans que moto moko ayeba....omoni que ba rwandophone bazui biso na kidiba na 1996 avec l'AFDL,tango tolamuki ekomaki deja trop tard......
Sony Mokonzi


c: text/html

text:
COMMUNIQUÉ
COMMUNIQUÉ
Nous nous réjouissons du fait que de nombreux mbokatiers participent ce dernier temps à nos discussions fraternellement et d’une manière complémentaire .
Nos félicitations à toutes et à tous. Cependant, vous nous permettrez de porter à votre attention qu’un nombre de lecteurs apprécient bien nos commentaires mais ils ont du mal à nous lire en MAJUSCULE ,pour des raisons liées à certaines pathologies et à l’âge.
Par ailleurs, nous invitons tous nos amis « mbokatiers » à bien vouloir respecter l’opinion des autres avec amour et esprit de tolérance ,comme de coutume sur notre blog.
Nous vous remercions d’avance pour votre coopération.
Serge – Kongo na biso .
Administrateur chargé de l’éthique
Niama ya Zamba, par Diamant et Kin Bantou
.
Ndeko Nostalgie
Nzembo wana ,ndeko Serge alobi :"NIAMA YA ZAMBA EKOKI KOKOMA NIAMA YA MBOKA" bazalaki ko interpréter yango na ba manières mibale:
1-Ya liboso niama yango ea Mobutu ndenge kaka olimboli.
2-Mais yoka interprétation ya mibale:
Niama yango eza MULELE. Na ndenge nini ?
"NIAMA YA ZAMBA EKOKI KOKOMA NIAMA YA MBOKA,KAKA SE KOBOKOLA YANGO"
Niama ya zamba eza un soldat maquisard ,donc soda ya zamba ndenge Mulele azalaki.Donc esengelaki baboma ye te mais ba éduquer ye alingaki a zala utile na mboka.
"ATA BOYINA NGAI BOKOKI PE KOLINGA NGAI NA SIMA ,KAKA SE KOYAMBA NGAI NA BOBOTO"
Donc esengelaki batika koyina Mulele ,mais bayamba ye na boboto, alingaki azala necessaire na mboka ,pe suka suka balingaki kobosana makambo eleka pe kolina ye.
Oyo nde ezalaki lokola 2º ienterprétation.Alors na 2º interprétation oyo bazalaki koloba que Cobantou (ezala ata Kin Bantou) ezalaki kaka couverture ,mais nzembo ezalaki ya Kwamy ,yango kombo na ye ekotaki na kati:
"O O PASI O ...ELOBA KWAMY ,PASI NDE YA MOKILI OO NZAMBE "
Donc KWAMY nde abuakelaki gouvernement na tina ya Mulele ,moninga na ye ya Bandundu .Donc esengelaki bayamba ye na boboto alingaki azala utile.Mais moyen ya kobimisa kombo ya Kwamy ezalaki te.
Ndenge kaka ezalaki na likambo ya nzembo ya Kashamankoy ya Tabou Ley.Nionso mibale bazalaki komonela yango lokola mbuakela na Kinshasa.Surtout que na Kwamy , tabou Ley na Mulele baza bato ya Bandundu
Donc na repéter kaka oyo ezalaki kolobama na Kinshasa,ekoki kozala bongo to pe bongo te. KIN MAKAMBO !!!
LUSED
.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Boléro ya déploiement ya Libala
Référence : http://www.mbokamosika.com/article-la-selection-musicale-d-une-ceremonie-de-mariage-71468867.html
Boléro ya déploiement ya Libala.
Tango nazalaka na 8/9 ans, Mama amemaka ngai na libala ya kulutu moko ya libota. Libala yango esalemaka na Bar Air Mabanga, na coin ya Port Franqui(?) na bala bala ya libota Botomba. Esika yango ezali na lelo oyo. Toiture ya bar ezali bobele ndenge ezalaka na eleko wana. nabosanaka te, porte n'ango ezalaka monene pe etalaka ngambo ya "prince".
Ba invités lokola ngai na mama-nayebi te soki Tata akendaka wapi- batandamaki ngambo na ngambo, pe esika ya bato babalanaki epesaki mokobgo epai ya bakulutu Libanga-Pierre Botomba.
Miziki ezalaki kobetama na "ECODIS" ya kafu-kafu. Wana biso banso miso se epai ya porte, epai wapi, muasi akokota, alors que Mobali asi avandaki. nabosanaka te, ndenge alataka "Redingote" ya moindo na ba gands ya pembe. Epai na epai, bato bangelaki. Mama na ngai alataki "Kita", ngai moko nabetaki Kupe ya bretelle Tata atongelaki ngai. na makolo sandale tosombaki na Bata (epai ya Malata Loko azalaki komekisa biso sapato).
Tango mua pokwa ebandi kokota, epai ya ECODIS, batindi "Joujou Zena" ya Rochereau, mbala moko epai ya porte ya Bar, Muasi na bafilles pe garçons d'honneur batandami. babandi "dépoiement". tala bango monzele epai, rythme ya Joujou Zena epai, bakotambola na lolenge ya déploiement. Nzela na bango babongisaki kitoko. Na mémoire na ngai ya bomuana, ezalaki suka na malinga. premier tour, baleki na Joujou Zena, mobali atelemi, kasi wapi; muasi aleki azongi epai awutaki ye na ba filles pe garçons d'honneur na ye. Sima moke, bango wana bazongi na boléro ya Kwamy. Lokuta mabe te, nayebi lisusu maloba n'ango te. Peut être qu'ezalaki BBB to loyembo mosusu. Wana pe malinga mabonguani, ekomi tango ya Odemba, mibali lokolo na bango, basi pe ya bango lokolo. maboko matoki po na kokumisa bango tii esika bakomisi muasi liboso ya molongani na ye. na tango elombe apesi "bess", yoka mololo na kiyeki yeki.
Sima na yango bamama na lingomba na bango batelemi, babuaki lolaka: "banani wana bokoya oo bakongenga e, lokola Mama Tété ee". bango pe bakati malinga. Sima n'ango bakaboli bileyi:loso, madesu, pondu, kwanga to soso, nionso ezalaki.
Nayebi lisusu tango nini tozongaki te. mama atiaki ngai na mokongo, kasi butui wana nionso na moto na ngai, loyembo se ya Rochereau Joujou Zena. Lelo lisusu, soki nayoki nzembo wana, suki na ngaio etelemaka. seul regret po na ngai: tango ngai nabali-na 1984-makambo ya Déploiement esi esila. Mais babetelaki ngai Joujou Zena po nasepela. Alors libala ezanga boléro, ezanga Joujou Zena, est-ce que ekoki kokende mosika?*
*libala wana tii lelo ezali.
Muan’a Mangembo
Bholen, muana ya mama Helena, par Bholen et le Négro-Succès


text:
MITUNA OYO BILENGE BATUNAKA
Ezali kaka boninga to nde lolango?—Eteni 2: Bajɛstɛ na ngai ezali komonisa nini?
Olingaka kopesa moninga na yo ntango soki azali na mposa ya kosolola. Mpe mikolo oyo ozali kosolola na moninga moko mingi mpenza. Mokakatano ezali ete yo ozali mwasi ye azali mobali to yo ozali mobali mpe ye azali mwasi. Omilobeli ‘tozali kaka baninga,’ na likanisi ete ye mpe azali kozwa yo kaka lokola moninga. Esengeli kotungisa yo?
Oyo ekoki kokóma
Kosala boninga ná bana-basi to bana-mibali ezali mabe te. Kasi nini ekoki kokóma soki osali boninga makasi ná moko na bango? Boye, mwana-mwasi to mwana-mobali yango akomona ete olingi bosuka kaka na boninga te.
Yango nde olingi? Tótalela mwa makambo oyo ekoki kosala ete ekóma bongo, ata nakozanga kokana.
Ozali kotyela moto moko likebi mingi.
“Ata soki ozali na likoki te ya kopekisa moto amiyoka boye to boye, kopelisa mɔtɔ te, osengeli te kosololaka na ye to kobengaka ye ntango nyonso bongo na nsima oloba ete bozali kaka baninga.”—Sierra.
Ozali komonisa moto ete yo mpe otyelaka ye likebi mingi.
“Ngai te nde nabandisaki likambo ya kotindela elenge mwasi yango bamesaje, kasi nazalaki ntango nyonso kozongisa bamesaje na ebele ya bamesaje oyo azalaki kotindela ngai. Na nsima, ekómaki mpasi nayebisa ye ete nazwaka ye kaka lokola moninga.”—Richard.
Ozali kosala makambo oyo ekotinda moto atyela yo likebi mingi.
“Bato mosusu bakanisaka ete kozala selesele na moto ezali lisano. Basakanaka na motema ya moto ata soki bazali na mposa ya kobalana na moto yango te. Namoná makambo yango mingi mpe ntango nyonso moto moko atikalaka na mpasi na motema.”—Tamara.
Na mokuse: Kosolola mpe kotyela moto likebi ntango nyonso emonisaka lolango.
Mpo na nini ezali na ntina
Esalaka moninga mosusu mpasi na motema.
Biblia elobi: “Eloko ya kozelisazelisa ebɛlisaka motema.” (Masese 13:12) Okokanisa nini soki moto moko azali kokoba kosala makambo oyo ezali komonisa ete alingi bólingana?
“Babengaka yango, ‘Kotyela moto ndɔbɔ.’ Esalelamaka mpo na kolobela moto oyo akangi mbisi na ndɔbɔ mpe aboyi kotika to kobenda yango. Ekoki mpe kosalema bongo na boninga. Soki ozali na mposa ya kobalana na moto te kasi okangi ye ‘na motambo,’ okopesa moto yango mpasi mingi.”—Jessica.
Ekobebisa lokumu na yo.
Biblia elobi: “Bótyaka likebi kaka na makambo na bino moko te, kasi bótyaka mpe likebi na makambo ya bamosusu.” (Bafilipi 2:4) Moto oyo alukaka kaka matomba na ye moko okotya ye na molɔngɔ nini? Ndenge nini yango ekoki kobebisa lokumu ya moto?
“Nasepelaka te na mwana-mobali oyo azalaka selesele na bana-basi. Mpe kozala selesele ezalaka elembo oyo emonisaka ete moto akozala sembo te na libala. Olingi ozwa valɛrɛ na nzela ya moto moko mpe yango ezali ezaleli ya moimi.”—Julia.
Na mokuse: Baoyo basalaka makambo oyo ezali komonisa lolango kasi bazali na mposa te ya kobalana na moto bapesaka moto yango mpasi mpe bango moko bayokaka mpasi.
Oyo okoki kosala
Biblia elobi tosengeli kotalela “bilenge mibali lokola bandeko mibali” mpe “bilenge basi lokola bandeko basi na makanisi ya pɛto mpenza.” (1 Timote 5:1, 2) Soki osaleli toli yango, okobatela boninga na yo na basi to mibali.
“Soki tobali, tokolinga te kozala selesele na molongani ya moto mosusu. Ezali malamu mpo na ngai namesana kosala bongo lokola nabali naino te, nalekisa ndelo te na ndenge na ngai ya kosalela bana-mibali makambo.”—Leah.
Biblia elobi: “Na ebele ya maloba, makambo ya kobuka mibeko ezangaka te.” (Masese 10:19) Toli yango etaleli kaka te ntango tozali kosolola kasi mpe ntango tozali kotindelana bamesaje; ata mpe mbala boni to makambo nini tozali koloba.
“Ezali na ntina te kotindelaka elenge mwasi bamesaje mikolo nyonso soki ozali na mposa te bóbalana.”—Brian.
Biblia elobi: “Bwanya oyo euti na likoló ezalaka libosoliboso pɛto.” (Yakobo 3:17) Okoki kopesa moto bizi mpo na komonisela ye lolango to mpe okoki kopesa yango na makanisi ya mabe te.
“Nasalaka makasi nasolola na boboto kasi masolo milaimilai te.”—Maria.
Na mokuse: Talelá malamumalamu makambo oyo osalaka soki ozali liboso ya bana-mibali to bana-basi. Elenge moko na nkombo Jennifer, alobi boye: “Ezalaka mpasi kozwa moninga ya malamu, mpe okolinga te kosala makambo oyo ezali komonisa lolango noki te okobebisa boninga yango.”
Toli
Tyá likebi na makambo oyo basusu bazali koloba. Soki moto moko atuni, “Yo ná moto songolo bolingani?” ekoki komonisa ete bokómi mosika na moto yango.
Kolekisa ndelo te na boninga na yo ná bana-mibali to bana-basi. Kotyá te moko na bango pembeni mpe kotyela ye te likebi koleka basusu.
Zalá ekɛngɛ na bamesaje oyo ozali kotindela ye; ata mpe mbala boni ozali kotinda yango, maloba na yango mpe ngonga oyo ozali kotindela ye yango. Elenge mwasi moko na nkombo Alyssa, alobi boye: “Ezali na ntina te kotindela mwana-mwasi to mwana-mobali bamesaje na katikati ya butu.”
Makambo mosusu
MITUNA OYO BILENGE BATUNAKA
Ezali kaka boninga to nde lolango?—Eteni 1: Nazali komiyoka ndenge nini?
Zwá toli oyo ekosalisa yo oyeba soki moto azali na mposa bolingana to bozala kaka baninga.


text:
MITUNA OYO BILENGE BATUNAKA
Nasengeli kosala nini soki nasali libunga?
Zwá
Soki ezalaki yo, olingaki kosala nini?
Tángá likambo oyo ekómelaki Karina, mpe kanisá ete ekómelaki nde yo. Olingaki kosala nini?
Karina: “Nazalaki kotambwisa motuka mbangu makasi ntango nazalaki kokende kelasi; polisi moko atɛlɛmisaki ngai mpe afutisaki ngai amande. Nayokaki nkanda mpenza! Nayebisaki Mama likambo yango, mpe alobaki na ngai nayebisa Papa; kasi nalingaki koyebisa ye yango te.”
Soki ezalaki yo, olingaki kosala nini?
Likanisi 1: Kofanda nyɛɛ, mpe kokanisa ete Papa akoyeba eloko te.
Likanisi 2: Koyebisa Papa makambo nyonso ndenge esalemaki.
Motema na yo ekoki kotinda yo osalela Likanisi 1. Mbala mosusu mama na yo akokanisa kaka ete okendaki koyebisa papa na yo likambo yango. Nzokande ezali malamu ondimaka mabunga na yo, ata soki bafutisi yo amande to bapesi yo etumbu mosusu; mpo na nini?
Ntina oyo osengeli kondima mabunga na yo
1. Yango nde likambo ya malamu ya kosala. Mpo na bakristo, Biblia elobi ete: “Tolingi kozala sembo na makambo nyonso.”—Baebre 13:18.
“Nasalaka makasi mpenza nazala sembo, namemaka mokumba ya makambo oyo nasali, mpe nandimaka mbala moko mabunga na ngai.”—Alexis.
2. Mbala mingi bato balimbisaka baoyo bandimaka mabunga na bango. Biblia elobi: “Ye oyo azali kozipa makambo na ye oyo ebuki mibeko akolonga te, kasi ye oyo ayamboli mpe atiki yango akoyokelama mawa.”—Masese 28:13.
“Esɛngaka mpiko mpo na kondima libunga oyo osali, kasi yango nde esalaka ete bato bákóma kotyela yo motema. Bakomona ete ozali sembo. Soki ondimi libunga oyo osali, okoki kobongisa makambo.”—Richard.
3. Likambo eleki ntina, okosepelisa Yehova Nzambe. Biblia elobi: “Moto ya mbilingambilinga azali eloko moko oyo Yehova ayinaka, kasi Ye azali moninga ya motema ya bato ya kolongobana.”—Masese 3:32.
“Nsima ya kosala libunga moko monene, nakómaki komona ete nasengeli kosala makasi nandima yango. Yehova akokaki kopambola ngai te soki nasali te makambo ndenge alingaka.”—Rachel.
Bongo Karina asalaki nini mpo na libunga na ye? Na ebandeli, aboyaki koyebisa papa na ye ete bafutisaki ye amande. Kasi, akokaki kobomba yango libela te. Karina alobi boye: “Mbula soki moko na nsima, papa akendaki kotala mikanda na biso ya assurance mpe amonaki ete bafutisaki ngai amande mpo natambwisaki motuka mbangu. Ebendelaki ngai mindɔndɔ mpenza, ata mama asilikelaki ngai mpo nasalaki te ndenge alobaki!”
Liteya: Karina alobi boye: “Kobomba mabunga oyo osali, ebebisaka lisusu makambo. Ata ndele, ekoyebana kaka!”
Ndenge ya kozwa mayele na mabunga na yo
Moto nyonso asalaka mabunga. (Baroma 3:23; 1 Yoane 1:8) Mpe ndenge tomoni yango, kondima mbala moko mabunga na yo ekomonisa ete ozali na komikitisa mpe okoli.
Nsima ya kondima, osengeli kozwa mayele na mabunga oyo osalaki. Likambo ya mawa, bilenge mosusu basalaka yango te! Ntango mosusu bamiyokaka lokola elenge moko na nkombo Priscilla. Alobi boye: “Mabunga na ngai ezalaki kotungisa ngai koleka ndelo. Lokola nazalaki komimona ntina te, soki nasali libunga, nazalaki koyoka lokola nazali na mokumba oyo nakokoka komema te. Nazalaki komitungisa mingi mpe komona ete esili mpo na ngai.”
Yo mpe oyokaka bongo na bantango mosusu? Soki ezali bongo, kobosana likambo oyo te: Kokanisakanisa mabunga oyo osalá kala ezali lokola ozali kotalatala na rétroviseur ntango ozali kotambwisa motuka. Kotya makanisi na makambo eleká ekotinda yo kaka omimona ntina te mpe ekosilisa yo makasi ya kobundisa mikakatano oyo ekoki koya.
Lokola ezali bongo, mpo na nini te kobongisa makanisi na yo?
“Kanisá mabunga oyo osalaki, mpe zwá mayele mpo ozongela yango te. Kasi, kokanisakanisa mabunga yango te noki elɛmbisa yo nzoto.”—Elliot.
“Namonaka ete mabunga epesaka ngai mayele. Nasalaka makasi ete na libunga nyonso oyo nasali, nazwa liteya oyo ekosalisa ngai nakóma moto malamu mpe nayeba kosilisa mikakatano ndenge na ndenge na mikolo ezali koya. Yango nde ebongi kosala ntango nyonso mpo ekosalisa yo okola.”—Vera.


text:
MITUNA OYO BILENGE BATUNAKA
Ndenge nini nakoki kotika komitungisa?
Nini etungisaka yo?
Talá soki yo mpe omiyokaka lokola bilenge oyo:
“Mbala mingi namitunaka: ‘Bongo soki . . . ?’ ‘Bongo soki tosali aksida na motuka?’ ‘Bongo soki aviɔ na biso epanzani na likoló?’ ‘Namitungisaka mpo na makambo oyo moto ya mayele mpenza akoki komitungisa mpo na yango te.”—Charles.
“Namitungisaka ntango nyonso, lokola moto azali kobaluka kaka esika moko, azali kokende liboso te. Nabomaka nzoto, kasi nazwaka mpenza eloko te!”—Anna.
“Ntango bato bayebisaka ngai ete ezali malamu ndenge nakendaka kelasi, nalobaka na nse ya motema ete, ‘Bayebi motungisi ya kokende kelasi te!’”—Daniel.
“Nazalaka kaka na makambo ebele ya kosala. Nakanisaka mingi makambo oyo ekosalema to oyo nasengeli kosala.”—Laura.
Likambo ya solo: Tozali na eleko oyo Biblia ebengi “ntango ya mpasi mpenza mpe ya mikakatano.” (2 Timote 3:1) Na yango, ata bilenge mpe bakoki kozala na mitungisi, kaka lokola mikóló.
Komitungisa ezalaka ntango nyonso mabe?
Te. Kutu, Biblia elobi ete ebongi bato bámitungisa mpo na kosepelisa bato oyo balingaka.—1 Bakorinti 7:32-34; 2 Bakorinti 11:28.
Lisusu yebá likambo oyo: komitungisa ekoki kotinda yo osalaka makambo ya malamu. Na ndakisa, kanisá ete okosala ekzamɛ moko na kelasi na pɔsɔ oyo ezali koya. Komitungisa ekoki kotinda yo otánga malamu pɔsɔ oyo mpe yango ekoki kosalisa yo ozwa na ekzamɛ yango!
Komitungisa mosusu ekoki mpe kobatela yo na likama. Elenge mwasi moko na nkombo Serena alobi boye: “Okoki kobanda komitungisa mpo oyebi ete ozali kosala makambo ya mabe mpe ete osengeli kobongisa makambo mpo lisosoli na yo efanda kimya.—Talá mpe Yakobo 5:14.
Likambo ya solo: Komitungisa ekoki kosalisa yo, soki ezali kotinda yo osala makambo ya malamu.
Kasi okoki kosala nini soki komitungisa ekangi yo na motambo mpe okómi kaka na makanisi ya mabe?
Ndakisa: Richard oyo azali na mbula 19 alobi boye: “Nakómaka kobanga soki nakanisi ndenge likambo moko oyo ezali kotungisa ngai ekosuka. Nakómaka kokanisakanisa likambo yango tii nsɔmɔ ekolata ngai.”
Biblia elobi: “Motema ya kimya ezali bomoi ya nzoto.” (Masese 14:30) Nzokande, komitungisa ekoki kobimisa bamaladi na nzoto, na ndakisa motó mpasi, kizunguzungu, estoma, mpe motema likolólikoló.
Okoki kosala nini soki mitungisi ekómi nde konyokola yo na esika esalisa yo?
Oyo okoki kosala
Omituna: nazali mpenza na ntina ya komitungisa boye? “Kokanisa mikumba oyo osengeli kokokisa ezali mabe te; kasi komitungisa mingi mpo na yango ezali likambo mosusu. Etindaka ngai nakanisa lisese oyo elobi: Mitungisi ezali lokola kiti ya kodiembela. Ekopesa yo mosala, kasi ekomema yo epai te.”—Katherine.
Biblia elobi: “Nani na kati na bino soki amitungisi akoki kobakisa bolai ya bomoi na ye ata moke?”—Matai 6:27.
Yango elimboli: Malamu komitungisa esalisa yo osilisa likambo oyo ozali na yango, soki te ekobakisela yo mikakatano, to kutu ekokóma mokakatano.
Komema makambo ya lelo lobi te. “Kanisá naino. Likambo oyo ezali kotungisa yo ekozala mpe na ntina ata lobi? ata nsima ya sanza mobimba? mbula mobimba? to mbula mitano?”—Anthony.
Biblia elobi: “Bómitungisa ata moke te mpo na mokolo oyo ekolanda, mpo mokolo oyo ekolanda ekozala na mitungisi na yango moko. Mokolo na mokolo ezali na mitungisi na yango.”—Matai 6:34.
Yango elimboli: Ezali na ntina te komitungisa mpo na makambo ya lobi; mbala mosusu ekosalema te.
Yekolá kondima makambo oyo okoki kobongola te. “Ezali na ntina mingi komibongisa malamu liboso. Kasi, osengeli mpe kondima ete ezali na makambo mosusu oyo okokoka kolongola te.”—Robert.
Biblia elobi: “Ezali te bato ya mbangu mingi nde balongaka na momekano ya kopota mbangu, . . . mpe ezali kutu te bato oyo bazali na boyebi nde bandimamaka, mpamba te ntango ná makambo ekanami te ekwelaka bango nyonso.”—Mosakoli 9:11.
Yango elimboli: Ezali na makambo mosusu oyo okoki kobongola te, kasi okoki kobongola lolenge oyo ozali kotalela yango.
Yekolá kolekisa makambo. “Namoni ete nasengeli te kolandelaka makambo nyonso ya mikemike. Nasengeli koyeba makambo oyo eleki ntina mpe komipesa na yango.”—Alexis.
Biblia elobi: “Bóluka koyeba mpenza makambo oyo eleki ntina.”—Bafilipi 1:10.
Yango elimboli: Mbala mingi bato oyo balekisaka makambo, bamitungisaka koleka ndelo te.
Sololá na moto. “Ntango nazalaki na mbula 11, soki nazongi ndako nsima ya kelasi, nazalaki komitungisa mingi, mpe kobanga kokende lisusu kelasi lobi. Papa ná mama bazalaki koyoka ngai malamu ntango nazalaki koyebisa bango mitungisi na ngai. Nazalaki kosepela na bango. Nakokaki kotyela bango motema mpe kosolola na bango polele. Yango ezalaki kosalisa ngai nabanga te kokende kelasi mokolo elandi.”—Marilyn.
Biblia elobi: “Motungisi na kati ya motema ya moto yango nde etindaka motema na ye egumbama, kasi liloba ya malamu esepelisaka yango.”—Masese 12:25.
Yango elimboli: Papa, mama, to moninga moko akoki kopesa yo toli oyo ekosalisa yo otika komitungisa.
Bondelá. “Kobondela, kosala yango na mongongo makasi esalisaka ngai. Esalisaka ngai nabimisa mitungisi na ngai na maloba na esika ya kobomba yango na motema. Esalisaka ngai mpe nayeba ete Yehova azali makasi koleka mitungisi na ngai.”—Laura.
Biblia elobi: ‘Bóbwakela [Nzambe] mitungisi na bino nyonso, mpo atyelaka bino likebi.’—1 Petro 5:7.
Yango elimboli: Kobondela ezali te nzela ya kosilisa mitungisi na yo yo moko. Ezali nde kosolola na Yehova Nzambe, ye oyo alaki ete: “Kotala epai na epai te, mpo nazali Nzambe na yo, nakopesa yo makasi. Nakosalisa yo mpenza.”—Yisaya 41:10.


text:
Biblia na Internet | BIBLIA - LIBONGOLI YA MOKILI YA SIKA
Olingi koyoka botángi ya lisolo oyo na %%?
Nzembo 115:1-18
115 Eloko moko te ezali ya biso, Ee Yehova, eloko moko te ezali ya biso,+Pesá nde nkombo na yo nkembo+Na motema boboto na yo, na bosolo na yo.+2 Mpo na nini bikólo báloba:+“Sikoyo Nzambe na bango azali wapi?”+3 Nzokande Nzambe na biso azali na likoló;+Eloko nyonso oyo asepelaki kosala, asalá yango.+4 Bikeko na bango ezali palata mpe wolo,+Esalemi na mabɔkɔ ya moto ya mabele.+5 Ezali na monɔkɔ, kasi elobaka te;+Ezali na miso, kasi emonaka te;+6 Ezali na matoi, kasi eyokaka te.+Ezali na zolo, kasi eyokaka nsolo te.+7 Ezali na mabɔkɔ, kasi esimbaka eloko te.+Ezali na makolo, kasi etambolaka te;+Ebimisaka ata liloba moko te na mongongo na yango.+8 Baoyo bazali kosala yango bakokóma lokola yango,+Baoyo nyonso bazali kotyela yango motema.+9 Ee Yisraele, tyelá Yehova motema;+Azali lisalisi na bango mpe nguba na bango.+10 Ee ndako ya Arona, bótyela Yehova motema;+Azali lisalisi na bango mpe nguba na bango.+11 Bino baoyo bobangaka Yehova, bótyela Yehova motema;+Azali lisalisi na bango mpe nguba na bango.+12 Yehova ye moko akanisi biso lisusu; akopambola,+Akopambola ndako ya Yisraele,+Akopambola ndako ya Arona.+13 Akopambola baoyo bazali kobanga Yehova,+Bato mike ná bato minene.+14 Yehova akokómisa bino ebele,+Bino mpe bana na bino.+15 Bozali bato oyo Yehova apamboli,+Ye Mokeli ya likoló ná mabele.+16 Nde likoló, likoló ezali ya Yehova,+Kasi mabele, apesá yango bana ya bato.+17 Bakufi basanzolaka Yah te,+Ezala mpe moto nyonso oyo azali kokita na esika ya kimya.+18 Kasi biso, tokopambola Yah+Banda sikoyo mpe mpo na libela.+Bósanzola Yah!+


text:
Tokoki mpenza kosepelisa Nzambe?
Otángá naino te masolo ya bato oyo Biblia elobeli na esengo mpenza mpe omilobeli boye: ‘Nakokoka kozala lokola bango te!’ Okoki kokanisa boye: ‘Nasalaka ntango nyonso te oyo ezali malamu to nazali sembo te.’
Biblia elobeli Yobo lokola moto oyo “azalaki na mbeba te mpe azalaki sembo.” (Yobo 1:1) Ebengi Lota moto ya “boyengebene.” (2 Petro 2:8) Mpe elobaki mpo na Davidi ete azalaki kosala “oyo ezali sembo” na miso ya Nzambe. (1 Bakonzi 14:8) Kasi, tótalela malamumalamu bomoi ya bato yango oyo Biblia elobeli. Tokomona ete (1) basalaki mabunga, (2) tokoki kozwa mateya mingi na ndakisa na bango mpe (3) bato ya masumu bakoki mpenza kosepelisa Nzambe.
BASALAKI MABUNGA
Yobo akutanaki na mikakatano ndenge na ndenge oyo emonani ete ezalaki sembo te. Akómaki na likanisi mabe ete Nzambe azalaki kokipe te soki abatelaki kondima na ye to te. (Yobo 9:20-22) Yobo amonisaki mpenza ete azalaki sembo mpe bato mosusu bamonaki yango lokola azali komonisa ete bosembo na ye eleki oyo ya Nzambe.—Yobo 32:1, 2; 35:1, 2.
Lota akakatanaki mpo na kozwa ekateli oyo emonanaki ete ezalaki polele mpe makasi te. Azalaki komitungisa mpenza mpo na masumu minene oyo bato ya Sodoma ná Gomora bazalaki kosala, azalaki kutu “kotungisa molimo na ye ya boyengebene” mpo na bizaleli na bango. (2 Petro 2:8) Nzambe alobaki ete azwaki mokano ya kobebisa bingumba wana ya mabe mpe kopesa Lota ná bato ya libota na ye libaku ya kobika. Okoki kokanisa ete lokola Lota azalaki komitungisa, asengelaki kozala moto ya liboso ya kobima na esika yango. Kasi, na ntango wana ya likama, akómaki kolalisa makambo. Baanzelu oyo Nzambe atindaki mpo na kobikisa ye ná libota na ye basengelaki kosimba bango na mabɔkɔ mpo na kobimisa bango na engumba yango mpo bákufa te.—Ebandeli 19:15, 16.
Davidi na libaku moko azangaki komipekisa mpe asalaki ekobo na mwasi ya moto mosusu. Mpo na koluka kobomba lisumu na ye, Davidi abomisaki mobali ya mwasi yango. (2 Samwele, mokapo 11) Biblia elobi ete likambo oyo Davidi asalaki “emonanaki mabe na miso ya Yehova.”—2 Samwele 11:27.
Yobo, Lota ná Davidi bango nyonso basalaki mabunga, mosusu ezalaki mabunga minene mpenza. Kasi, ndenge tokomona yango, bazalaki na mposa ya kosalela Nzambe na botosi mpe na motema mobimba. Bazalaki pene ya kondima mabunga na bango mpe kobongwana. Yango wana, Nzambe andimaki bango mpe na nyonso, Biblia elobeli bango lokola bato ya sembo.
LITEYA NINI TOKOKI KOZWA?
Lokola tozali bato ya masumu, mwaye ya kokima kosala mabunga ezali te. (Baroma 3:23) Kasi soki tosali yango, tosengeli kondima libunga yango mpe na nsima kosala oyo tokoki mpo na kobongisa likambo yango.
Ndenge nini Yobo, Lota ná Davidi babongisaki mabunga na bango? Na motema na ye, Yobo azalaki moto ya sembo. Ntango Nzambe alobaki makambo oyo etindaki ye akanisa, Yobo abongisaki makanisi na ye mpe ayokaki mawa mpo na makambo oyo alobaki. (Yobo 42:6) Ndenge oyo Lota azalaki kotalela bizaleli mabe ya bato ya Sodoma ná Gomora eyokanaki mpenza na mibeko ya Nzambe. Kosala makambo nokinoki nde ezalaki mpasi mpo na ye. Nsukansuka akimaki bingumba yango oyo Nzambe akatelaki etumbu mpe abikaki ntango Nzambe apesaki yango etumbu. Na botosi nyonso atalaki nsima te biloko oyo atikaki. Atako Davidi asalaki lisumu monene ndenge abukaki mobeko ya Nzambe, amonisaki mpenza oyo ezalaki na motema na ye ndenge abongolaki motema mpe asɛngaki Nzambe ayokela ye mawa.—Nzembo 51.
Ndenge oyo Nzambe atalelaki bato yango eyokani na makambo oyo azelaka ete bato ya masumu básala. Nzambe “ayebi malamu ndenge oyo tosalemá, azali kobosana te ete tozali putulu.” (Nzembo 103:14) Boye, soki Nzambe ayebi ete tokoki te kokima kosala mabunga, azelaka ete tósala nini?
Nzambe “ayebi malamu ndenge oyo tosalemá, azali kobosana te ete tozali putulu.”—Nzembo 103:14.
NDENGE NINI BATO YA MASUMU BAKOKI KOSEPELISA NZAMBE?
Toli oyo Davidi apesaki mwana na ye Salomo emonisi biso ndenge ya kosala mpo na kosepelisa Nzambe; alobaki boye: “Yo, mwana na ngai Salomo, yebá Nzambe ya tata na yo mpe salelá ye na motema mobimba.” (1 Ntango 28:9) Motema mobimba elimboli nini? Ezali motema oyo elingaka Nzambe mpe ezali na ekateli ya kolinga mpe kosala mokano na ye. Motema yango ezali ya kokoka te kasi ezalaka na mposa makasi ya kosalela Nzambe na botosi mpe endimaka básembola yango. Kolinga Nzambe mpe mposa ya kotosa ye nde esalaki ete Nzambe amona ete Yobo “azalaki na mbeba te,” Lota azalaki “moyengebene” mpe Davidi “azalaki kosala kaka oyo ezali sembo” na miso ya Nzambe. Atako basalaki mabunga, bazalaki na likoki ya kosepelisa Nzambe.
Motema mobimba elingaka mokano ya Nzambe mpe ezalaka na mposa makasi ya kosalela ye na botosi nyonso
Na yango, soki makanisi mabe oyo tokanaki te eyeli biso to tolobi likambo moko esengelaki te to tosali likambo moko oyo na nsima tomoni ete ezalaki mabe, tiká ete bandakisa ya bato oyo touti kolobela epesa biso mpiko. Nzambe ayebi ete tozali naino bato ya masumu. Ata bongo, amizelaka ete tólinga ye mpe tósala makasi mpo na kotosa ye. Soki motema na biso ezali mobimba epai na ye, tokoki kotya motema ete biso mpe tokoki kosepelisa ye.


text:
Otalelaka Biblia ndenge nini?
Okoloba ete ezali . . .
buku ya bwanya ya bato?
buku ya masapo mpe ya masolo ya kala?
Liloba ya Nzambe?
BIBLIA ELOBI ETE
“Makomami nyonso ekomami na litambwisi ya elimo ya Nzambe.”
BOLAMU NINI OKOZWA?
Biyano ya malamu na mituna ya ntina oyo etali bomoi.
Toli oyo ekoki kosalisa yo mokolo na mokolo.
Elikya ya solosolo mpo na mikolo ezali koya.
EBONGI MPENZA TÓNDIMA MAKAMBO OYO BIBLIA ELOBI?
Ɛɛ; mpo na ntina misato oyo:
Ezali na boyokani mpenza. Kokoma Biblia eumelaki mbula koleka 1 600 mpe bato soki 40 nde bakomaki yango. Bato mingi oyo bakomaki yango bayebanaki ata moke te. Atako bongo, makambo oyo ezali na Biblia ezali na boyokani; elobeli kaka likambo moko!
Bato oyo bakomaki yango balobaki makambo na bosembo. Mbala mingi, bato oyo bakomaka makambo ya kala balobelaka te mabe ya ekólo na bango. Nzokande, bato oyo bakomaki Biblia balobelaki makambo nyonso na bosembo, ezala mabunga na bango moko to ya ekólo na bango.
—2 Ntango 36:15, 16; Nzembo 51:1-4.
Bisakweli na yango ezangaka te kokokisama. Biblia esakolaki kokwea ya engumba Babilone mbula soki 200 liboso likambo yango esalema. (Yisaya 13:17-22) Esukaki kaka te na koloba ndenge Babilone ekokwea, kasi epesaki mpe nkombo ya moto oyo akokweisa yango!
—Yisaya 45:1-3.
Ebele ya bisakweli mosusu ya Biblia ekokisamaki tii na makambo ya mikemike. Esengeli mpenza kozala bongo mpo Biblia ezali Liloba ya Nzambe!
—2 Petro 1:21.
KANISÁ NAINO
Ndenge nini Liloba ya Nzambe ekoki kobongisa bomoi na yo?
Biblia epesi eyano na motuna yango na YISAYA 48:17, 18 mpe na 2 TIMOTE 3:16, 17.
Makambo mosusu
NSANGO MALAMU OYO EUTI NA NZAMBE!
Nsango malamu euti mpenza epai ya Nzambe?
Ndenge nini tokoki koyeba soki nsango oyo ezali na Biblia ezali solo?


text:
Fally Ipupa songs
Faustin Ipupa N'Simba (born December 14, 1977), known by his stage name Fally Ipupa, is a Congolese singer-songwriter, dancer, philanthropist, guitarist and producer. He was part of the band of Koffi Olomidé, ... wikipedia
Youtube Channel: Fally Ipupa videos
-
Mon Amour[lyrics + video]Allo, Allo! Hiiiii! Ingrid maman, Bongwande chérie ehh; Ingrid yo na lingaka ko benga Maman; po na retrouva motema malamu ya maman na ngai epa na yo Ingrid. Na lingi na kufa, na ndimi kowa, mais avant que na kufa na kende na tika mokili oyo loba na nga encore: ‘je t’aime’. Na ndenge ya ba pof ... [read more ...]
-
Attente[lyrics + video]Attente oh tozela tozela bon to ndimi to ko zela kassi mais to ko telema wapi sata la fé mama bota jozeli wapwata Baza wapi, wapi bango bayé ba lobaka ké bolingo ezalaka té bongo oyo ékwéli nga lélo eza nini na kutani no motema na ng' é bouger"mon major van ya sani nikobi" nga na kola nga na ... [read more ...]
-
French Kiss[lyrics + video]Fally Ipupa french kiss holo keto a cherie nangai eh mo telelo keto cherie nangai flexible nako senga bisou bisou nazo senga ebela tendresse nazo senga yambi yambi eh yako pesa calin calin oh sele yo pesa ye mbeko mbeko pardon cherie viens m'embrasser pardon cherie pardon cherie je meurs d'envie de ... [read more ...]
-
Nana Ketchop[lyrics + video]Nana lelo na sosoli, Nana na nga lelo na sosoli ke bolingo le veritable ebombana na mitema ya ba fille ya timide oyo basalaka semblant lokola balingakate ngo... (balingaka te, eh) yo oyaki na vie na ngayi na maloba ya ba santu na komaki ko kanisa kutu yo nde porte-parole ya zambe nga na motem ... [read more ...]
-
Droit Chemin[lyrics + video]Fally: Na lobi, bo lingi lola, bo lingi mo, bo lingi mosala Krys: Hey Fally, joue son la, nou pale pou nou fai ca me te ti en sa la Prrrrrrrrrrrit, lime mic la, Krys again Yo, c’est Krys et Fally qui viennent te donner le droit chemin POINTE A PITRE c’est droit chemin no, KINSHASA c’est droit ... [read more ...]
-
Cadena[lyrics + video]Hais ais... Ahouzoubi laye minachitouani razim Jean-Mari Loukoula c'est don King mon vieu Martin Fayélou chène kine ouf eh fadel aouzou.... Ata a kati mokila ata a pikoli maseke, to ko yeba yo na bizaleli zabolo ooooh. Ya solo!...yasoh Kasi bolingo ezali mbeli ya double tranchant Eza na de ... [read more ...]
-
Liputa[lyrics + video]Tabu fatu, tangu ozo lekaleka na voiture na yo ya chère tiaka pe Liputa na coffre, po ofini kaka ba é ba kufa malili ya bolingo. Maitre Giles l'initiateur, le pacificateur Vital Kaméré, le maitre Christophe muzugu, oh! Soulétani Souleymane transport en commun, Eric Kalume..." Bo Lingo neti oxyg ... [read more ...]
-
Malembé[lyrics + video]Bololo,lolo,hi Bololo,lolo, Daniel, Bo lati kitoko,Bololo,lolo,Bati Kipé, Bolati kitoko. Na sili bo bina miziki, Miziki ya Africa Miziki (x8) Bololo,lolo,na ko bina na nani ? Soirée ya lélo, Ngai na ko binisa nani ? Africa to boyi massassi, To lingi to bina ... [read more ...]
-
Sopeka[lyrics + video]HEIN HEIN) éh éh hein c'est monsieur Fally Ipupa (wouaih DICAP) et quand mème l'homme qu'on appelle BENJI éh on veut voir tout le monde sur la piste de danse toutes les jeunes filles approchez (wouaih) ah hein et c'est comme ça qu'on aime (wouaih on n'a pas le choix) Eh FALLY (wesh BENJI) ouaih ... [read more ...]
-
Chaise Electrique (Fally Feat Olivia)[lyrics + video]Fally: Dicap la merveille (hoh oh), el marabiosh el pide de wore bitshitshi Olivia: Fally Ipupa (yes) Fally: Olivia, hum this is the champions' love I love the way you listen to me Is it because I fufill your every need yeah Take control of my body you make me weaker I'm a show you're just what to d ... [read more ...]
-
Associé[lyrics + video]Associé na ngai, tala ndenge monoko é boyi lokuta e refoulé epayi ya miso, miso pe lokola ye alobaka té, a tangisi bé mayi. moyibi mobimba a koteli ngai na midi, ayibi kaka mbeto. nasala nini? Bolingo ezali lokola lisano ya Nintendo E praticamaka sé epayi nioso prise ezali Mais yo sali nini é ... [read more ...]
-
Travelling Love[lyrics + video]Bolingo'no na moni ekomio tungisa nga. Ezala ata Goliat nabenga David. Bitumba'a bolingo nani akobundela nga. Angelu yako longola nga na mokili. Nioso na zui kasi bolingo na zui te. Abrahan asengaka isaake bapesaka ye isaake. Nga na sengi na nga ndumda bapesi nga moshoro. Na mwa evolution na ba mban ... [read more ...]
-
Mabele[lyrics + video]Souffrance na mokili Daddy ezali lokola liniuka Liniuka soki baniki mwana moké alelaka nzoka bonheur na ye Baninga batiaka loboko na poche oyo ya nga se na litama mokolo nini Nzambe oko longola ngai na sepela Daddy Oh Daddy Ah yeah Nzambe naye kosala yo rappel que naza na mokili tango mosusu obosa ... [read more ...]
-
Anissa[lyrics + video]Oyo toko loba lelo eleka oyo tolobaki lobi Bonheur Richesse Longévité Amour (epouah) Ah Annisa Amour fou Nabandeli amour mbala misato Po yango nde eloko eluti motuya Nabandeli amour mbala misato Po yango nde eloko eluti motuya La parole faite chaire c'est Jésus L'amour en personne c'est Annisa Yo ... [read more ...]
-
Ndoki[lyrics + video]... ce mec me soûle, franchement Ahh Pona nini kaka ngay oh ngay oh ngay oh ngay oh ngay oh ngay oh ngay oh ngay oh malheur kaka ngay oh ngay oh ngay oh ngay oh ngay oh ngay oh ngay oh Atransfera ba appel nanga na numero moko nayebi te soki nabengi nazuwaka chinois moko soki nalobi allo bonjour azo ... [read more ...]
-
Amour Assassin[lyrics + video]Lyrics to Amour Assassin Azmack, is back! bolingo ya pasta na biblia, lelo ekomelinga django na munduki bolingo ya mupe na chaplet, lelo ekomi terroriste na ba bombe ahh kombo mukuse, bolingo… ba attentats ebele yeahh yeah, lelo esiblé vie na nga sans pitié ahh mutu na linga abwakel ... [read more ...]
-
Prince De South Fork[lyrics + video]komona nga bibanga banga te eh komona nga pe ki nzengi na yo te Kemoni zua nga moto oyo akokanissaka libosso ya ko sala likambo oh luc ewing monoko na nga ezali bebe eh Kemoni.monoko na nga esali mwana ya moke ya pamba. eza na makassi te ya ko teya yo bolingo na mokolo moko oh oh oh. To tika tango e ... [read more ...]
-
Sweet Life - La Vie Est Belle[lyrics + video]1: Na tongo, tangu na lamukaka Nga na ke musala -DODO Na midi, tangu na nyokwamaka na musala -YO DODO Ata na pokwa, tangu na zongaka ndako oyo -YO DODO Yo olingi osala feti lokola nga Hustling, Hustling hard (2fois) Ndeko na nga lamuka kende musala Musala nde epesaka esengo ya la vie Champagne Alagn ... [read more ...]


text:
Biblia na Internet | BIBLIA - LIBONGOLI YA MOKILI YA SIKA
Olingi koyoka botángi ya lisolo oyo na %%?
Matai 11:1-30
11 Nzokande ntango Yesu asilisaki kopesa bayekoli na ye zomi na mibale malako, alongwaki kuna akei koteya mpe kosakola na bingumba na bango.+2 Kasi ntango Yoane ayokaki na bolɔkɔ+ nsango ya misala ya Kristo, atindaki maloba na bayekoli na ye moko3 mpe alobaki na ye ete: “Yo ozali Moto oyo azali koya, to tosengeli nde kozela mosusu?”+4 Yesu azongiselaki bango ete: “Bókende koyebisa Yoane oyo bozali koyoka mpe komona:5 Bato oyo bakufá miso bazali komona lisusu,+ mpe batɛngumi+ bazali kotambola, bato ya maba+ bazali kopɛtolama mpe bato oyo bakufá matoi+ bazali koyoka mpe bakufi+ bazali kolamuka, mpe nsango malamu+ ezali kosakolama epai ya babola;6 mpe esengo na moto oyo azwi ata eloko moko te ya kobɛta libaku epai na ngai.”+7 Ntango bango bakendaki, Yesu abandaki koloba na ebele ya bato yango makambo etali Yoane: “Bobimaki kotala nini na esobe?+ Mongendu oyo mopɛpɛ ezali kobɛtabɛta?+8 Bongo bobimaki kotala nini? Moto moko oyo alati bilamba ya pɛtɛpɛtɛ? Te, baoyo balataka bilamba ya pɛtɛpɛtɛ bazalaka na bandako ya bakonzi.+9 Kasi mpo na nini mpenza bobimaki? Kotala mosakoli moko? Ya solo, nazali koyebisa bino, aleki mosakoli mosika.+10 Mpo na ye nde ekomamá ete: ‘Talá! Ngai moko nazali kotinda momemi-nsango na ngai liboso na yo, mpe akobongisa nzela na yo liboso na yo!’+11 Ya solo mpenza nalobi na bino ete: Na bato nyonso oyo basi babotá,+ moko oyo aleki Yoane Mobatisi abimá te; kasi moto oyo aleki moke na bokonzi+ ya likoló aleki ye.12 Kasi banda na mikolo ya Yoane Mobatisi tii sikoyo bokonzi ya likoló ezali eloko oyo bato mingi bazali kolanda na molende, mpe baoyo bazali kolanda yango na molende bazali kozwa yango.+13 Mpo bango nyonso, Basakoli mpe Mibeko, basakolaki tii na Yoane;+14 mpe soki bolingi kondima yango, Ye nde ‘Eliya oyo asengeli koya.’+15 Oyo azali na matoi ayoka.+16 “Nakokokanisa libota oyo na nani?+ Ezali lokola bana mike oyo bafandi na bazando, oyo bazali kobelela baninga na bango ya lisano,+17 balobi: ‘Tobɛtɛlaki bino piololo, kasi bobinaki te; togangaki na kolela, kasi bomibɛtaki na mawa te.’+18 Ndenge moko mpe, Yoane ayei alei te mpe amɛli te,+ kasi balobi: ‘Azali na demo’;19 Mwana ya moto ayei azali kolya mpe komɛla,+ kasi balobi: ‘Talá! Moto oyo amipesá na kolunda mpe na komɛla vinyo, moninga ya bakɔngɔli-mpako mpe ya basumuki.’+ Atako bongo, bwanya ya moto emonanaka na makambo ya boyengebene oyo asalaka.”+20 Bongo abandaki kopamela bingumba epai asalaki misala na ye mingi ya nguya, mpo ebongolaki motema te:+21 “Mawa na yo, Korazine! Mawa na yo, Betesaida!+ mpamba te soki misala ya nguya oyo esalemaki epai na bino esalemaka na Tire mpe na Sidone, mbɛlɛ babongolá motema banda kala balati ngɔtɔ mpe bafandi na putulu ya mɔtɔ.+22 Yango wana nalobi na bino ete: Na Mokolo ya Kosambisama,+ Tire ná Sidone ekozala kutu mwa malamu koleka bino.+23 Mpe yo, Kapernaume,+ mbala mosusu okotombwama tii na likoló? Okokita+ tii na Nkunda,*+ mpo soki misala ya nguya oyo esalemaki epai na yo esalemaka na Sodoma, mbɛlɛ yango ezali naino tii na mokolo ya lelo.24 Yango wana, nalobi na bino ete: Na Mokolo ya Kosambisama, mokili ya Sodoma ekozala kutu mwa malamu koleka yo.”+25 Na ntango yango Yesu azongisaki ete: “Nazali kosanzola yo liboso ya bato nyonso, Tata, Nkolo ya likoló mpe ya mabele, mpo obombeli bato ya bwanya ná bato ya mayele makambo oyo kasi omonisi yango bana mike.+26 Ya solo, Ee Tata, mpo omonaki malamu kosala bongo.27 Tata na ngai apesi ngai biloko nyonso,+ mpe moto moko te ayebi Mwana malamumalamu longola kaka Tata,+ mpe moto moko te ayebi Tata malamumalamu longola kaka Mwana ná moto nyonso oyo Mwana asepeli komonisa ye Tata.+28 Bóya epai na ngai, bino nyonso oyo bozali komona mpasi na mosala mpe na kokumba mikumba,+ mpe ngai nakopemisa bino.29 Bókamata ekanganeli+ na ngai likoló na bino mpe bóyekola epai na ngai,+ mpo ngai nazali na ezaleli ya boboto+ mpe na komikitisa na motema, mpe milimo na bino ekopema.+30 Mpo ekanganeli na ngai ezali ya pɛtɛpɛtɛ mpe mokumba na ngai ezali pɛpɛlɛ.”+


text:
Lisolo 38: Banɔngi 12
TALÁ mbuma bato oyo bamemi. Etape yango ezali na mbuma minene mpenza. Esengeli bato mibale mpo na komema yango na nzete. Ezali mbuma ya figi ná grenade. Mbuma kitoko yango euti wapi boye? Euti na mokili ya Kanana. Kobosana te, Abrahama, Yisaka ná Yakobo bafandaki na mokili yango. Kasi lokola nzala ekɔtaki na mokili yango, Yakobo ná libota na ye bakendeki kofanda na Ezipito. Talá sikoyo, mbula nkama mibale na zomi na motoba (216) na nsima, Moize azali kozongisa Bayisraele na mokili ya Kanana. Bakómi sikoyo na esobe, na esika babengi Kadeshe.
Bato ya Kanana bazali bato mabe. Yango wana, Moize atindi bato zomi na mibale mpo na kotala mokili yango na mayele mpe alobaki na bango ete: ‘Bótala soki bato oyo bazali kofanda kuna bazali moke to mingi, soki bazali na makasi to te. Bótala soki mabele yango ebotaka malamu. Mpe bóya na ndambo ya mbuma ya mokili yango.’
Ntango bato yango bazongi na Kadeshe, bayebisi Moize boye: ‘Mokili yango ezali malamu mpenza. Talá kutu mbuma na yango.’ Kasi, bato zomi kati na baoyo bauti kotala mokili yango balobi ete: ‘Bato oyo bafandi na mokili wana bazali na makasi. Soki tomeki kozwa mokili yango, bakoboma biso nyonso.’
Ntango Bayisraele bayoki maloba wana, babangi makasi mpe balobi ete: ‘Soki tókufaka ata na Ezipito to na esobe oyo mbɛlɛ malamu! Tokokufa na etumba, mpe basi na biso ná bana na biso bakokangama. Tiká tópona mokambi mosusu na esika ya Moize mpe tózonga na Ezipito!’
Kasi bato mibale na kati ya baoyo batindamaki, Yosua ná Kalebe, batyelaki Yehova motema. Bameki kokitisa bato motema. Balobi na bango ete: ‘Bóbanga te. Yehova azali na biso. Tokozwa mokili yango na bolɛmbu mpenza.’ Kasi bato bayokeli bango te, mpe baluki kutu nde koboma bango.
Likambo yango eyokisaki Yehova nkanda makasi, bongo alobi na Moize ete: ‘Moto nyonso, banda na mbula ntuku mibale (20) tii na likoló, akokɔta na mokili ya Kanana te. Bamonaki makamwisi oyo nasalaki na Ezipito mpe na esobe, kasi ata bongo bazali kotyela ngai motema te. Yango wana, bakotambola na esobe mbula ntuku minei (40), kino bakokufa bango nyonso. Kaka Yosua ná Kalebe nde bakokɔta na mokili ya Kanana.’
Mituna
- Etape ya mbuma ya vinyo oyo ozali komona na elilingi oyo ezali ndenge nini, mpe euti wapi?
- Mpo na nini Moize atindi bato 12 bákende kotala mokili ya Kanana?
- Bato zomi oyo bakendeki kotala mboka balobaki na Moize nini?
- Ndenge nini bato mibale bamonisi ete bazali kondimela Yehova, mpe nkombo na bango banani?
- Mpo na nini Yehova asiliki, mpe ayebisi Moize nini?
Mituna mosusu
- Tángá Mitángo 13:1-33.
Banani baponamaki mpo bákende kotala mokili, mpe libaku malamu nini bazalaki na yango? (Mit. 13:2, 3, 18-20)
Mpo na nini lolenge oyo Yosua ná Kalebe bazalaki kotalela makambo ekesanaki na oyo ya bato mosusu oyo bakendeki mpe kotala mokili, mpe yango eteyi biso nini? (Mit. 13:28-30; Mat. 17:20; 2 Ko. 5:7)
- Tángá Mitángo 14:1-38.
Likebisi nini oyo etali koimaima mpo na bamonisi ya Yehova awa na mabele tosengeli koyokaka? (Mit. 14:2, 3, 27; Mat. 25:40, 45; 1 Ko. 10:10)
Ndenge nini Mitángo 14:24 emonisi ete Yehova akipaka mpenza mosaleli na ye mokomoko? (1 Bak. 19:18; Mas. 15:3)


text:
Biblia na Internet | BIBLIA - LIBONGOLI YA MOKILI YA SIKA
Olingi koyoka botángi ya lisolo oyo na %%?
Emoniseli 20:1-15
20 Mpe namonaki anzelu moko auti na likoló azali kokita na fungola ya libulu mozindo+ mpe asimbi monyɔlɔlɔ moko monene na lobɔkɔ.2 Mpe asimbaki dragɔ,+ nyoka yango ya ebandeli,+ oyo azali Zabolo+ mpe Satana,+ mpe akangaki ye monyɔlɔlɔ mbula nkóto moko (1 000).3 Mpe abwakaki ye na libulu mozindo+ mpe akangaki ye na kati mpe atyaki elembo likoló na yango, mpo akosa lisusu bikólo te tii ntango mbula nkóto moko (1 000) yango ekosuka. Nsima ya makambo wana bakofungola ye mwa ntango moke.+4 Mpe namonaki bakiti ya bokonzi,+ mpe ezalaki na baoyo bafandaki na yango, mpe bapesaki bango nguya ya kosambisa.+ Ɛɛ, namonaki milimo ya baoyo babomamaki na sóka mpo na litatoli oyo bapesaki mpo na Yesu mpe mpo balobelaki Nzambe, mpe baoyo basambelaki nyama mabe+ ná elilingi na yango te+ mpe oyo bazwaki te elembo na bilongi na bango mpe na mabɔkɔ na bango.+ Mpe bazongaki na bomoi mpe bayangelaki+ elongo na Kristo mbula nkóto moko (1 000).5 (Bakufi+ oyo batikalaki bazongaki na bomoi te tii ntango mbula nkóto [1 000] yango esukaki.)+ Wana nde lisekwa ya liboso.+6 Moto nyonso oyo azwi lisekwa ya liboso azali moto ya esengo+ mpe mosantu;+ liwa ya mibale+ ezali na bokonzi likoló na bango te,+ kasi bakozala banganga-nzambe+ ya Nzambe mpe ya Kristo, mpe bakoyangela elongo na ye mbula nkóto moko (1 000) yango.+7 Nzokande ntango kaka mbula nkóto moko (1 000) yango ekosuka, bakofungola Satana na bolɔkɔ na ye,8 mpe akobima mpo na kokosa bikólo wana oyo ezali na nsuka minei ya mabele, Goge ná Magoge, mpo na koyanganisa bango mpo na etumba. Motángo na bango ezali lokola zɛlo ya mbu.+9 Mpe bapalanganaki na mabele mobimba mpe bazingaki kaa ya basantu+ mpe engumba oyo balingá.+ Kasi mɔtɔ eutaki na likoló ekiti mpe elei bango.+10 Mpe Zabolo+ oyo azalaki kokosa bango abwakamaki na kati ya laki ya mɔtɔ mpe ya sufulu, esika nyama mabe+ ná mosakoli ya lokuta bazalaki;+ mpe bakonyokwama butu moi libela na libela.11 Mpe namonaki kiti moko monene ya bokonzi ya mpɛmbɛ mpe moto oyo afandaki likoló na yango.+ Mabele ná likoló ekimaki na liboso na ye,+ mpe ezalaki lisusu na esika te.12 Mpe namonaki bakufi, bato minene ná bato mike,+ batɛlɛmi liboso ya kiti yango ya bokonzi, mpe barulo efungwamaki. Kasi rulo mosusu efungwamaki; ezali rulo ya bomoi.+ Mpe bakufi basambisamaki na makambo oyo ekomamá na barulo yango na kolanda misala na bango.+13 Mpe mbu ezongisaki bakufi oyo bazalaki kuna, mpe liwa ná Nkunda* ezongisaki bakufi+ oyo bazalaki kuna, mpe moto na moto asambisamaki na kolanda misala na ye.+14 Mpe liwa+ ná Nkunda* ebwakamaki na laki ya mɔtɔ. Laki yango ya mɔtɔ+ elakisi liwa ya mibale.+15 Lisusu, moto nyonso oyo amonanaki ete akomami na buku ya bomoi te+ abwakamaki na laki yango ya mɔtɔ.+


text:
Molongo ya kondima diplôme ekeseni na esika yango ewuti.
Diplômes ya boyebi mosala ya ba mboka ya lisanga ya UE pe ya AELE
Mibeko po na kondimisa ba diplômes kati na Suisse pe UE/AELE ebongi po na ba diplômes oyo eyebani na l'Etat pe ezali kopesa mbala moko nzela ya kobanda mosala songolo.
Esika ya kokende po na Suisse po na ba diplômes ya koyeba mosala ya ba mboka ya lisanga ya UE/AELE
Office fédéral de la formation professionnelle et de la technologie SEFRI
Einsteinstrasse 2
CH-3005 Berne
Maturités
Kondima ba diplômes oyo ezali kopesa nzela ya kokota université ezali kaka ba universités yango moko nde ekoki kosala yango. Kende kotuna bongo na université oyo olingi kokota.
Diplômes universitaires
Po na ba diplômes ya université, esengeli kokende komona lisanga ya ba Recteurs ya ba Universités ya Suissepe ba biteyelo ya likolo oyo oponi na adresse oyo ekomami awa :
Swiss Universities
Swiss ENIC
Effingerstrasse 15
Bokolongono
Po na kondimisa diplômes ya bakelasi etali bokolongono ya nzoto (soins, physiothérapie etc.), kende kotuna na adresse oyo ekomami awa :
Croix Rouge Suisse (CRS)
Section Formation professionnelle / Reconnaissance
Werkstrasse 18
3084 Wabern
Tel. 031 960 75 75
SRK
en allemand
Po na kondimisa ba diplôme ya minganga ya bato to ba nyama, ya mino, baye bawuti na ba mboka ya UE pe ba Suisses oyo bazwi ba diiplôme na mboka mopaya basengeli kokende kotuna na
Office fédérale de la Santé publique
Sektion Medizinalprüfungen
3003 Bern
Tel. 031 322 61 00
BAG
en allemand
Keba!
Ba directions ya santé publique ya ba cantons nde ezali na makoki ya kondimisa ba diplômes ya ba universités po na oyo etali minganga ya bato , ya ba nyama to ya mino ya ba mboka oyo mosusu etikali.
Kotangisa pe mosala ya social
La Conférence suisse des directeurs cantonaux de l’instruction publique (CDIP) etalaka makambo ya kondimisa ba diplômes ya koyeba mosala pe ya ba kelasi ya likolo oyo ezali kaka po na mosala ya kotangisa to ya social.
CDIP
Speichergasse 6
3000 Bern
Tel. 031 309 51 11
EDK
en allemand


text:
Boyókani bwa Sika
Boyókani bwa Sika tǒ Kondimana na Sika (na ligresi :Ἡ Kaιvὴ Aιaθήkn / Hê Kainề Diathếkê) ezalí makomi mánsɔ maye matali bomɔi bwa Yésu mpé ebandeli ya boklísto tǒ boyókani bwa sika eye endimami lokóla sɔ̂lɔ na boyambi bwa baklísto.
Minkandá na Boyókani bwa Sika / Kondimana na Sika[kokoma | kobɔngisa mosólo]
- Nsango Malamu ya Matai / Matié
- Nsango Malámu ya Malako / Marko
- Nsango Malámu ya Luka
- Nsango Malámu ya Yowane / Yoane
- Misálá mya Bantómá
- Mokandá na Baloma / ba-Romén
- Mokandá mwa yambo na Bakolinti / ba-Korentien
- Mokandá mwa míbalé na Bakolinti / ba-Korentien
- Mokandá na Bagalatia / ba-Galate
- Mokandá na Baefese / ba-Evezien
- Mokandá na Bafilipi / ba-Filipien
- Mokandá na Bakolose / ba-Kolosien
- Mokandá mwa yambo na Batesaloniki / ba-Tesalonisien
- Mokandá mwa míbalé na Batesaloniki / ba-Tesalonisien
- Mokandá mwa yambo na Timoté
- Mokandá mwa míbalé na Timoté
- Mokandá na Tito / Tite
- Mokandá na Filemona / Filemon
- Mokandá na Baebele / ba-Ebré
- Mokandá na Yakobo / Jake
- Mokandá mwa yambo na Petelo / Piere
- Mokandá mwa míbalé na Petelo / Piere
- Mokandá mwa yambo na Yoane
- Mokandá mwa míbalé na Yoane
- Mokandá mwa mísáto na Yoane
- Mokandá na Yuda
- Emoniseli / Koyébisa Sékélé


text:
Tóyembela Yehova
—Nzembo ya sika
Yembá banzembo ya sika mpo na kosanzola mpe kosambela Yehova Nzambe. Zwá mindule mpe maloba, mpe yembáká mbala na mbala banzembo yango kitoko.
Bokonzi ezali koyangela
—Tiká eya!
Loyembo kitoko oyo ezali kosanzola Yehova Nzambe mpo na komonisa ete tondimi Bokonzi oyo Kristo Yesu azali koyangela.
Pesá biso mpiko
Yaká tóyemba elongo mpo na kosɛnga Yehova Nzambe apesa biso mpiko ya kosakola nkombo na ye na molende.
Yehova nde nkombo na yo
Sanzolá nkombo monene ya Yehova mpe tiká bato nyonso báyeba ete Aleki-Likoló.
Tóteya bango bátɛlɛma ngwi
Libondeli epai ya Yehova mpo na kosɛnga ye abatela biso mpe asalisa biso tóyika mpiko na bosembo ntango tozali kopota mbangu mpo na bomoi.
Bomoi ya babongisi-nzela
Monisá ete olingaka mpenza Yehova mpe ozali na esengo mpo na mosala na ye mpe bomoi oyo olingaka.
Tóluka baninga ya kimya
Loyembo ya nsai mpe ya esengo, oyo elobeli ndenge tolingaka bato mpe ndenge tozali kosala makasi mpo na koluka bampate ya motuya ya Nzambe..
Tósakwela bato ya ndenge nyonso
Yembá mpo na boboto ya Yehova mpe ndenge tozali kopesa mabɔkɔ mpo na kolendisa bato ya ndenge nyonso bákóma baninga ya Nzambe.
Pole na mokili ya molili
Nsango ya Bokonzi, tomemi na mokili.
Bakobika
Tosengeli kosakola nsango ya Nzambe lokola ntango ezali naino.
Kobima mpo na kosakola
Ekoki komonana malamu otikala na ndako kolala, kasi tokoki kozwa makasi ya kosakola.
Bosalelaki ngai
Yesu amonaka ee kolinga mpe kosunga bandeko na ye bakristo oyo batyami mafuta na elimo ezali kosalela nde ye.
Eloko ya Nzambe
Yehova alingaka mingi bana na ye bakristo oyo batyami mafuta na elimo mpe bango balingaka kosepelisa ye.
Opesá Mwana na yo se moko oyo abotamaki
Tópesa Yehova matɔndi mpo na likabo na ye oyo eleki monene. Ezali kopesa moto nyonso elikya.
Tózala na botɔndi mpo na lisiko
Mbeka oyo Yesu apesaki na bolingo, oyo emonisaka bolingo monene ya Yehova, etindaka biso tómonisa botɔndi libela na libela.
Tómipesa
Lakisá ete olingi kosalela Yehova na ndenge oyo alingi kosalela yo.
Komonana ya bana ya Nzambe
Tozali kozela mokolo oyo Yehova akomema bandeko ya Kristo na likoló mpe bakolonga na ye etumba mpe bakozwa na ye mbano.
Nguya, elikya, mpe moninga na biso
Ntango mitungisi ya bomoi ezali kobangisa biso, nzambe akoki kopesa biso nguya, elikya mpe mpiko.
Oyokaka nini?
Oyokaka ndenge nini ntango osali nyonso mpo na koluka baoyo babongi?
Tokoyika mpiko tii na nsuka
Loyembo oyo ezali kosalisa biso tóyika mpiko na mikakatano mpe tósalela Yehova na bosembo tii na nsuka.


text:
Mpako ya moto
Motuya ya mpako esalemi na ndenge okolakisa bozwi na yo na mbula mobimba. Mpako na yo esalemi na bakonzi ya mpako. Kasa ya lifuti ya mosala na yo eko pesama na mokonzi ya mosala na yo.
Motuya ya mpako na yo ekoki kobongwana na ndenge esika ovandi. Esengeli
otinda kasa ya mpako na yo na bakonzi ya mpako (admin fiscale cantonale). Bango nde bakokata motuya oyo esengeli ofuta.
Liyebisi
Mitindo ya mpako ya mboka Swisi bakoki kondima kokitisa motuya. Soki
ezali mbala ya liboso otondisa kasa ya mpako, okoki kotuna ntoli na basali
ya mpako.
Kolo mokanda C
Bapaya oyo ba fandi o mboka Swisi mpe bazali na mokanda C, na bangunda oyo mboka endimami, bakoki kofuta mpako na bango ndenge moko na bankolo mboka Swisi, ndambo na ndambo.
Ba oyo bazangi mokanda C
Basali oyo bazali bampaya mpe bazangi mokanda C, mpako na bango ebendamaka liboso ya lifuti na bango ya sanza.
Keba
Mpo na lifuti ya bato bafandi na libala, na ndenge mpako eko salema, ba
kosangisa lifuti na bango. Na ndenge wana, motuya ya bato bafandi na libala
ekoki ko zala makasi koleka ba oyo bafandi esika moko kasi babalana te.
Na kati ya liboke oyo oza mpe na: mpako, mpako ya moto, Mpako oyo balongolaka na lifuti, moto oyo asengeli kofuta mpako.


text:
MITUNA OYO BILENGE BATUNAKA
Nakoki kobanda kolinga?
Kobanda kolinga elimboli nini?
Obimaka mingi na mwana mobali to mwana mwasi moko oyo azali molongani na yo te. Bolingani to te?
Bozali kolulana ná mwana mobali to mwana mwasi oyo azali molongani na yo te. Na mokolo moko, bokomelanaka bamesaje to bosololaka na telefone mbala mingi. Bolingani to te?
Mbala nyonso oyo ozali elongo na baninga mosusu, olingaka kaka kozala pene na mwana mobali to mwana mwasi moko oyo azali molongani na yo te. Bolingani to te?
Ntango mosusu eyano na motuna ya liboso ezali mpasi te. Kasi, ntango mosusu ofandi naino mpo okanisa liboso oyanola na motuna ya mibale mpe ya misato. Na yango, kolingana na moto elimboli mpenza nini?
Na mokuse, kolingana na moto elimboli kolula ye mpe koluka kolekisaka ntango elongo na ye.
Na yango, eyano na mituna nyonso misato wana ezali ɛɛ. Ezala na telefone to ntango bozali esika moko, ezala na miso ya bato to na kobombana, soki yo ná moninga na yo oyo azali molongani na yo te bolobelaka masolo ya bolingo mpe bosololaka mingi, elakisi ete bolingani.
Kolingana na moto esengeli komema wapi?
Kolingana na moto esengeli kozala mpo na mokano ya malamu: kosalisa mwana mwasi ná mwana mobali báyeba soki bakoki kobalana.
Ya solo, bilenge mosusu bamonaka ete kolingana na moto ezali kaka masɛki. Ntango mosusu basepelaka kaka kozala seresere na moninga moko, ata soki bakobalana te. Bakoki kutu komona ete kozwa moto ndenge wana ezali lokola kozwa mbano mpe epesaka moto kilo na miso ya bato.
Kasi, mbala mingi kolingana ya ndenge wana eumelaka te. Elenge mwasi moko na nkombo Heather alobi: “Bilenge mingi oyo balinganaka bakabwanaka nsima ya pɔsɔ moko to mibale. Bamonaka ete esengeli te kolingana na moto mpo na ntango molai, nzokande yango ebongisaka bango mpo na koboma libala, kasi te mpo na kofanda na libala.”
Emonani ete soki olingani na moto, motema ya moto yango ekoningana. Yango wana, kanisá malamu soki ezali mpo na mokano oyo ebongi.—Luka 6:31.
Kanisá: Okondima moto asakana na motema na yo ndenge mwana asakanaka na mwana-popi? Soki aweleli yango nokinoki, ekoumela te atiki yango? Boye, kosala mpe moto ndenge wana te. Biblia elobi ete bolingo “esalaka makambo ya nsɔni te.”—1 Bakorinti 13:4, 5.
Elenge moko na nkombo Chelsea alobi boye: “Motema mosusu eyebisaka ngai ete kolingana na moto ezali kaka lisano, kasi ekómaka ngámbo soki moninga azwi yango na masɛki te.”
Toli: Liboso obanda kolinga mpe obala, tángá 2 Petro 1:5-7 mpe poná ezaleli moko oyo osengeli kokolisa. Nsima ya sanza moko, talá makambo oyo oyekoli mpo na ezaleli yango mpe ndenge ozali komonisa yango.
Nakoki mpo nabanda kolinga?
Mpo na yo, moto akoki kobanda kolinga soki akómi na mbula boni?
Sikoyo tuná papa to mama na bino motuna yango.
Okomona ete biyano na bino ekozala ndenge moko te. Ntango mosusu mpe ekozala ndenge moko! Mbala mosusu yo mpe okanisaka lokola bilenge ya mayele oyo bazali kozela bákola naino mwa mingi mpo bámiyeba malamu liboso bábanda kolinga.
Yango nde elenge moko ya mbula 17 na nkombo Danielle aponaki kosala. Alobi boye: “Soki nazongisi makanisi mbula mibale nsima, eloko oyo nakoluka epai ya moto oyo nakondima azala molongani na ngai ebongwani. Atako bongo, nandimi kaka te ete nakoki mpo na kozwa ekateli ya ndenge wana. Soki namoni ete loyenge na makanisi na ngai esili, nde nakokanisa kolingana na moto.”
Ezali na ntina mosusu ya kozela. Biblia esaleli maloba “eleko ya ebandeli ya bolenge” mpo na kolobela ntango oyo mposa ya kosangisa nzoto mpe ya kolingana na moto ezalaka makasi mingi. (1 Bakorinti 7:36) Kolingana na moto na ntango oyo bamposa ya nzoto na yo ezali makasi ekolamwisa lisusu mposa yango mpe ekotinda yo osala mabe.
Ntango mosusu baninga na yo bakokipe yango te. Mingi na bango balingaka koyeba soki kosangisa nzoto ezalaka ndenge nini. Kasi yo okoki, kutu osengeli, koboya makanisi ya ndenge wana! (Baroma 12:2) Kutu, Biblia eyebisi yo ‘okima pite.’ (1 Bakorinti 6:18) Soki ozeli eleko ya ebandeli ya bolenge eleka, ‘okolongola mpasi na nzoto na yo.’—Mosakoli 11:10.
Mpo na nini kozela?
Soki bazali kotinda yo obanda kolinga nzokande okoki naino te mpo na kosala yango ezali lokola bazali kotinda yo osala ekzamɛ na liteya oyo botángá te na kelasi. Bongo ezali malamu te! Osengeli kozwa ntango ya koyekola liteya yango mpo oyeba makambo oyo bakoki kotuna na ekzamɛ.
Ezali mpe bongo na likambo etali kolinga.
Kolingana na moto ezali lisɛki te. Yango wana, liboso obanda kotyela moto moko likebi, osengeli kozwa ntango ya koyekola likambo mosusu ya ntina mingi: ndenge ya kobatela boninga.
Na nsima, soki okutani na moto oyo abongi, okoki kosala boninga ya makasi. Kutu, libala esimbaka malamu soki esangisi bato mibale oyo bazalaki baninga.
Kozela liboso olingana na moto ekotya bonsomi na yo na nkaka te. Kutu, ekopesa yo nde bonsomi mingi ya ‘kosepela na bolenge na yo.’ (Mosakoli 11:9) Okozala mpe na ntango ya kobongisa bomoto na yo, mpe oyo eleki ntina boyokani na yo na Nzambe.—Bileli 3:27.
Na boumeli ya ntango yango, okoki kosololaka na bana mibali mpe bana basi. Osengeli kosala yango ndenge nini? Bosengeli kolekisaka ntango elongo na bana mibali mpe bana basi ebele esika moko na mikóló. Elenge mwasi moko na nkombo Tammy alobi boye: “Namonaka ete kosala bongo nde malamu. Eleki malamu kozala na baninga ebele.” Monica andimi likambo yango. Alobi boye: “Kozala ebele ezali mpenza likanisi ya malamu, mpo ozali elongo na bato ya bizaleli ndenge na ndenge.”
Nzokande, soki oweleli kotya likebi kaka epai ya moto moko, omitye nsinga na nkingo. Yango wana, kowelela te. Salelá eleko oyo ya bomoi na yo mpo na koyekola ndenge ya kozwa mpe kobatela boninga. Na nsima, soki olingani na moto, okoyeba bizaleli na yo mpe bizaleli oyo okosepela komona epai ya moto oyo okofanda na ye bomoi mobimba.


text:
21 SANZA YA 3, 2017
RUSSIE
Batatoli ya Yehova na mokili mobimba babongisi kampanye ya kokomela bakonzi ya Russie mikanda mpo bakani kopekisa mosala na bango
NEW YORK. Lokola balingi kopekisa mosala na bango na Russie, Batatoli ya Yehova bamonaki malamu básɛnga tribinale ya Kremlin mpe bakonzi ya tribinale monene ya Russie bátalela likambo yango. Lisangani ya Mikóló-Bakambi ya Batatoli ya Yehova esɛngi Batatoli koleka 8 000 000 bápesa mabɔkɔ na kampanye ya kokomela bakonzi ya Russie mikanda.
Na mokolo ya 15/03/2017, Ministre ya Justice ya Russie akendaki kofunda Batatoli ya Yehova na tribinale monene ya Russie mpe asɛngaki ete Biro ya misala na bango na Russie etyama na molɔngɔ ya mangomba oyo etindaka bato na mobulu mpe bákanga yango. Efundeli yango ezali na mokano ya kopekisa misala nyonso oyo esalemaka na biro ya Batatoli ya Yehova na Russie. Soki Tribinale monene endimi efundeli yango, biro oyo ezali pene na St. Petersbourg ekokanga baporte na yango. Boye, bibongiseli na bango soki 400 oyo eyebani na Leta ekokangama, ata mpe masangá koleka 2 300 na Russie. Leta ekoki kobɔtɔla bandako ya biro yango, ezala mpe Bandako ya Bokonzi. Longola yango, tribinale ekokóma kolandela Motatoli ya Yehova nyonso kaka mpo na makambo ya losambo na bango. Tribinale monene ekozwa ekateli na mokolo ya 5/04/2017.
David Semonian, molobeli mpo na biro monene ya Batatoli alobi boye: “Lisangani ya Mikóló-Bakambi ya Batatoli ya Yehova elingi kobenda likebi ya bato na likambo wana ya mabe. Kofunda bana-mboka oyo bazali bato ya kimya mpe batosaka mibeko ete bazali bateroriste ezali lokola nde mibeko ya Russie ebongwani. Mpo makambo mpenza oyo epesi nzela na kolandela Batatoli ya Yehova ndenge wana ezali te.”
Ezali mbala ya liboso te ete Batatoli ya Yehova básala kampanye ya ndenge wana. Eleki sikoyo mbula pene na 20, Batatoli bakomaki mikanda mpo na kokɔtela bandeko na bango ya Russie ntango bato mosusu ya guvɛrnema basalaki kampanye ya kobebisa lokumu ya Batatoli ya Yehova na ntango wana. Longola yango, bakampanye mosusu ya kokoma mikanda esí esalemá mpo na kosɛnga bakonzi ya bikólo mosusu, na ndakisa Jordanie, Corée du Sud mpe Malawi etika konyokola Batatoli ya Yehova.
Ndeko Semonian abakisi boye: “Kotánga Biblia, koyemba, mpe kobondela elongo na bato oyo bosambelaka na bango ezali ata na mabe moko te. Tozali na elikya ete kampanye ya mikanda oyo tokomeli bakonzi ya Russie ekotinda bango bátika konyokola bandeko na biso kaka mpamba boye.”
Bato oyo bapanzi-nsango bakoki kobenga:
Mpo na mokili mobimba: David Semonian, Biro ya kozwa bansango, +1-845-524-3000
Russie: Yaroslav Sivulskiy, +7-812-702-2691