text:
Libonza [ya Mosikoli] epamboli bato banso, uta na Adama, ya yambo, tii na ya nsuka na baye bazali bato.
Yesu Klisto, Mwana Mobali ya Nzambe, abotamaki mpe akufaki na ndenge ya ye moko kaka. Azalaki na bomoi mpe akolaki na bizaleli ya bosawa, azanga biloko ya mokili. Alobaki mpo na Yemei, Nkanza azali na mabulu, mpe ndeke na zamba bazali na ndako, nde Mwana na moto azali na esika na kolalisa moto na ye te” (Luka 9:58).
Azwaki te lokumu, masungi, boyebani, to lisalisi ya malamu koleka ya bakambi ya politiki ya mabele to bakambi ya biyamba ya mikolo na Ye. Mpe Ye afandaki te na bakiti ya likolo koleka ya sinagoga.
Koteya na Ye ezalaki pete, mpe atako bato ebele balandaki Ye, mosala na Ye ezalaki ntango inso ya kopambola bato moko na moko. Asalaki makamwisi ya kotanga te o ntei ya baye bandimaki Ye lokola Moko atindamaki uta na Nzambe.
Apesaki Bapostolo na Ye likoki mpe nguya mpo na kosala makamwisi (Yoane 14:12), kasi apesaki na bango mokolo moko te litomba ya kolimbisa masumu. Banguna na ye bakomaki na nkanza ntango bayokaki Ye koloba, “Kenda mpe longwa sasaipo sala lisumu lisusu te” ( Yoane 8:11) to “Masumu na yo malimbisami” (Luka 7:48). Likoki wana ezali bobele mpo na Ye mpamba te azali Mwana Mobali ya Nzambe mpe mpamba te Ye akofuta mpo na masumu wana na Bomikabi na Ye.
Nguya na Ye likolo ya liwa
Nguya na Ye likolo ya liwa ezalaki likoki mosusu ya bonzambe. Yailo moto monene, moyangeli moko ya sinagoge, asambaki “Ete akota na ndako na ye, mpo ete azalaki na mwana mwasi, mwana na likinda, … mpe …azalaki kokufa” (Luka 8:41–42). Nkolo ayokaki libondeli na ye, mpe ntango bazalaki kotambola, mosali moko ayaki na Yailo mpe alobelaki ye, “mwana na yo asili kokufa. Tungisa Molakisi lisusu te” (Luka 8:49). Nsima ya kokota na ndako, Ysu asengaki bato bango babima, mpe na mbala moko, kokamaka ye na loboko, Ye alobaki na ye, ‘Longwa!” (Luka 8:54).
Na libaku mosusu, ezalaki ye na mobembo na mboka Naina, Ye akutaki molongo moko ya bato ya matanga, mwasi moko mokufeli mobali kolelaka mpo na liwa ya mwana na ye se moko ya mobali. Kotondaka na mawa, Ye asimabaki sanduku mpe alobaki, “Elenge mobali, nalobi na yo ete, sekwa” (Luka 7:14). Bato, nakomonaka likamwisi, bagangaki, “Profeta monene abimi kati na biso! Mpe ete, Nzambe ayei kotala bato na ye” (Luka 7:16). Likamwisi oyo endimama mingi koleka mpamba te basilaki kosakola elenge mobeli akufa mpe bazali na nzela ya kokunda te. Na bilenge mibale bazongisami na boli, polele ya likoki mpe nguya na ye likolo na liwa ekamwisami bandimi mpe etondisaki batioli na nkanda.
Libaku ya misatu ezalaki ya makasi koleka. Malata, Malia, mpe Lasalo bazalaki bandeko ya tata mpe mama moko oyo Klisto azalaki kotala. Ntango bato bayebisaki Ye ete Lasalo azalaki kobela, Ye atikalaki mikolo mibale liboso alongwa mpo na koya na libota wana. Na kobondisaka Malata nsima ya liwa ya ndeko na ye ya mobali, Ye na makasi atatolaki na ye, “Ngai nazali lisekwa mpe bomoi. Ye oyo azali kondima ngai, ata asili kokufa, akobika (Yoane 11:25).
Ntango Mobikisi atunaki na baleli balongola libanga na lilita, Malata na mwa bobangi anunganingaki na Ye, “Motei, azali kolumba nsolo mabe mpo ete akufi kaka mikolo minei” ( Yoane 11:39).
Nsima Yesu na bolingo akundolisaki ye, “Nalobi na yo te ete, soko okondima, akomona nkembo na Nzambe?” (Yoane 11:40). Mpe kolobaka yango, Ye agangaki na mongongo moko ya makasi:
“Lasalo, bima libanda.
“Mpe ye oyo asilaki kokufa abimaki” ( Yoane 11:43–44).
Nsima ya mikolo minei ya Lasalo na lilita, banguna ya Mwana na Nzambe bakutanaki na bosolo ya ntembe te bakokaki te kozanga koyeba, kokitisa, to kokamola, mpe bwania te mpe motema mabe “longwa na mokolo yango, bakanaki ete baboma ye” ( Yoane 11:53).
Motindo ya Sika
Nsima, Klisto ya bomoi asepelaki na Yelusaleme, elongo na Bapostolo na Ye, Limpati ya Nsuka ya Pasika, abandaki likuli ya elambo, mpe apesaki bango motindo ya kolingana na nzela ya lisalisi ya solo.
Kobuna na Liwa na Ye na Getesemane
Nsima na yango, na kolakisaka bolingo eluti kitoko mpo na bato banso, mpe na kosalelaka bolingi na Ye mobimba, Ye atambolaki na mpiko mpe na mokano mpo na kokutana na momekano na Ye eleki na lotomo. Na Elanga ya Getesemane, na bomoko mpenza, Ye ayokaki mpasi ya kobuna na liwa ya makasi mpenza, kobimisaka makila na madusu nyonso. Na boyangelami mpenza liboso ya Tata na Ye, Ye amikabaki mpo na masumu na biso mpe lisusu likolo na Ye bokono mpe matungisi na biso na ntina ya kobikisa biso (tala Alma 7:11–13).
Tozali na nyongo na Ye mpe na Tata na biso ya Lola mpamba te libonza na Ye epamboli bato banso, uta na Adama, ya yambo, kino na ya nsuka na baye bazali.
Bosambisi mpe Bobaki na Ekulusu ya Mobikisi
Ntango kobuna na ye na liwa esilaki, Ye na bolingi amitikaki na bakoseli na ye. Kotekamaki na moko ya Yemei, basambisaki na lombangu, na lolenge moko ya engebene na boyengebene te mpe na mibeko te, na bosambisi moko ya mayele mabe mpe ya ndambo. Butu wana kaka Ye afundamaki mpo na mbeba ya botuki mpe basambisaki ye mpo na kokufa. Na boyina mpe mposa na bango mpo kozongisa mabe—mpamba te Ye atatolaki na bango ete Ye azalaki Mwana Mobali a Nzambe—banguna na Ye basalaki likita ya mabe na Pilato mpe na kosambisa Ye. Na ntina na yango, babongolaki bofundi ya botuki na botomboki mpo ete liwa na Ye ekoka kozala na bobaki na ekulusi.
Bosambisi na ye o ntei ya Baloma ezalaki kutu ya motema mabe koleka: Maseki mpe litio na bango etali bokonzi na Ye ya molimo, kolatisa na bosambwisi ya motole ya bansende, bobeti mfimbo ya mpasi, mpe bobuni na liwa ya molayi ya Bobaki ye na ekulusu ezalaki likebisi moko ya polele mpo na bato banso oyo ekoki kofuka mpo na komisakola moyekoli na Ye.
Na ngonga moko na moko ya mpasi na Ye, Mosikoli ya Mokili alakisaki bomisosoli ya kafukafu. Ye akanisaki ntango inso ya kopambola basusu; na bosembo mpe boboto, Ye abondelaki Yoane mpo na kobatela mama na Ye, Malia. Ye atunaki Tata na Ye na Lola mpo na kolimbisa babomi oyo babakaki Ye na ekulusi. Elongo na mosala na Ye na mabeli esilaki, Ye atikaki molimo na Ye na Nzambe mpe apemaki mpema na ye ya nsuka. Nzoto na ye ya mosuni ekamatamaki na lilita mpe etikalaki mikolo misato.
Mosala ya Bosikoli o ntei ya Bawa
Ntango bayekoli na Ye bazalaki koyoka mpasi ya mawa, bolembi, mpe ntembe, Mobikisi na biso, na litambe mosusu ya mwango ya nkembo ya Tata na biso, atandolaki mosala na Ye na nzela moko ya sika. Na eleko ya mokuse ya mikolo misato, Ye asalaki na kolemba te mpo na kobongisa ebakata ya mosala ya lobiko o ntei ya bawa. Mikolo wana ekomaki boko ya elikia eleki ya nionso mpo na libota ya Nzambe. Na botali wana Ye abongisaki balandi na Ye ya botongono mpo ete bakoka komema nsango malamu ya bosikoli na baye na bomoi bayaki te koyeba mwango ya nkembo to oyo babwakaki yango. Sikawa bakozwa libaku mpo na kozwa bonsomi na bikangemi na bango mpe basikolama na Nzambe ya baye ya bomoi mpe bawa (tala D&C 138:19, 30–31).
Mbuma ya yambo ya Bosekwi
Na bosukisi ya mosala na Ye na mokili ya molimo, Ye azongaki na mabele—libela mpo na kosangana na nzoto na Ye ya mosuni. Atako akokaki mpenza kolakisa nguya na Ye likolo ya liwa, bansango ya makomi ya baye Ye azongisaki na bomoi liboso ya Bosekwi na Ye elakisi ete bazongaki bobele na bomoi oyo ekomisamaki molai na likamwa; bakowa.
Klisto azaalaki ya yambo mpo na kosekwa mpe kowa mokolo moko te lisusu, mpo na kozwa libela nzoto ebonga nie ya seko. Na lolenge ya bosekwi na Ye, Ye abimelaki Malia, oyo nokinoki ntango ayebaki Ye lisusu, abandaki kokumbamela Ye. Mosikoli na biso, na boboto bonene, akebisaki ye etali lolenge na ye ya sika: “Kosimba ngai te; zambi naino nabuti epai ya tata na ngai te” (Yoane 20:17)—kopesaka nzeneneke ya kobakisa ete mosala na Ye na mokili ya molimo ezalaki ya solo mpe mobimba. Nsima, kosalelaka maloba oyo endimisi bosolo ya Bosekwi na Ye, Ye alobaki, “Nazali kobuta epai na Tata na ngai mpe Tata na bino, na Nzambe na ngai mpe Nzambe na bino” (Yoane 20:17). Nsima ya kokende epai ya Tata na Ye, Ye azongaki lisusu mpe abimelaki bapostolo na Ye. “Amonisi bango maboko na ye mpe mopanzi na ye. Bayekoli basepelaki ntango bamonaki Nkolo” (Yoane 20:20).
Mosikoli Akozonga
Natatoli et Klisto akozonga na lolenge moko ya bokeseni na boyei na ye ya yambo. Ye akoya na nguya mpe nkembo elongo na Basantu ya boyengebene mpe botongono. Ye akoya lokola Mokonzi ya Bakonzi mpe Nkolo ya bankolo, lokola Nkumu ya Kimia, Masiya alakelama, Nkolo mpe Mosikoli, mpo na kosambisa baye na bomoi mpe bawa. Nakolingaka Ye mpe nakosalelaka Ye na motema na ngai mobimba, mpe nabondeli ete tokoka kosalisa na esengo mpe bomipesi mpe ete tokoka kotikala botongono mpo na Ye kino na nsuka. Na nkombo ya Yesu Klisto, amene.


c: text/html

text:
RADIO TOUT LEO
RADIO TOUT LEO.
En publiant une publicité de 1966 sur la naissance de la Télévision au Congo, nous avons omis de diffuser d’abord celle relative au média que les congolais ont découvert en premier lieu, à savoir la Radio, bien que l’historique du premier émetteur Radio au Congo figure dans nos articles d’archives.
C’est pourquoi notre article d’aujourd’hui dévoile une publicité des Actualités Africanes de 1961 sur une radio Philips surnommée :TOUT LEO. Une marque bon marché, que la population kinoise, avait ainsi baptisée avec humour.
A cet égard il y a lieu de stigmatiser l’attitude paradoxale du consommateur congolais. Il est le premier à se plaindre de la hausse des prix et aussi le premier à dénigrer tout article moins cher : Tout Léo, Thomson, Nsadisa…représentent tour à tour une marque de radio ; une marque de télévision et un poisson ; et un habit confectionné au pays.
A l’instar de l’article sur la télévision, nous attendons les commentaires des mbokatiers sur Tout Léo.
Messager
Remerciements
Nous remercions trois membres qui viennent de verser leurs contributions mensuelles. Il s’agit de : Jean-Paul Kitenge Muadi de la Belgique, Jacob Lusala de la Belgique, et PPP de la Namibie.
La liste complète des cotisations mensuelles sera publiée le 1er avril 2013.
Tozali na 1962, na commune ya Saint-Jean, l´actuelle Lingwala, kowuta mboka mpe koya na Léopoldville ezali lisusu na problème ya makasi te, kaka soki ozali na ticket na yo ya train, masuwa to avion, osali mobembo na yo. Tokomi na Congo-Lipanda, ba tracasseries administratives esili, en plus Léo etondi na batu suite na ba rébellions na ba provinces ya Congo et surtout guerre ya indépendance ya Angola.
BA Noko na biso, donc ba ndeko ya Mama na biso, bawuti mboka baye na Kisasa, congé, mokolo bakomaki na libongo ya Otraco, tokendeki kozela bango, lokola bayaki na biloko ebele, entre autres kwanga, fufu, nkoko, malala, ba soso na mabata, ba paniers ya mbisi, biloko kili-kili, Mama na biso azalaki obligé a louer pick up, biso wana tokumbani, tangu camionette ekoti na bala-bala na biso, chauffeur abeti loseba to klaxon piiii, bala-bala eningani, batu nionso babimi na bala-bala, chauffeur abeti lisusu piiiiii... batu nionso bazali kozongisa bayeeeee.... Pick up etelemi liboso ya lopango na biso, bana na bakolo babukani mpo nakoya kotala likambo nini yango, ba nani baye... déchargement ya biloko ebandi, kokotisa yango na lopango, ba "dit" na biso bazali kopesa maboko, Mama na biso apesi na ba "dit" nionso basalaki mosala ya kokotisa biloko na lopango, motu na motu mua kwanga, lilala, nkoko, nguba etc...
Mikolo ya congé ya ba Noko na biso ebandi kopusana, lokola bazali bato ya mosala kuna na mboka, il faut bamilengele mpo na kozonga, babandi ko préparer voyage na bango ya retour, ba Noko basombi biloko ebele, lokola ba pantalons, vélos, ba wax mpo na basi na bango, alors moko ya ba Noko asombi radio, juste kaka oyo tozali komona na photo, donc TOUT LEO, dimanche oyo ya mokolo ya suka na bango na Kisasa, Noko abandi kobeta Tou Léo na ye, Mama awutaki na messe, tangu akoti na lopango amoni radio wana ya Noko ezali ko chauffé ba nzembo, Mama alobi na ndeko na ye na monoko ya mboka, akanga radio wana mpe akota na yango na kati ya ndako, Noko atuni Mama mpo na nini, Mama alobi na ye, na kati ya lopango oyo bazalaka na concurrence makasi, batu nionso bazali na ba radio ya kafu-kafu, alingi te baseka ye mpo na Tout Léo wana. Noko alobi na ndeko na ye ya mwasi, ezali likambo te, nazali kokanga radio na ngai oyo yo obengi yango Tout Léo, lokola Tout Léo elobaka makambo ya lokuta, nakobeta yango lisusu na libanda te, nakokota na yango na ndaku. Na kanda wana Noko akangi Tout Léo na ye.
Conversation ya Mama na Noko biso tozalaki ko capté yango malamu te, puisque bazalaki koloba na monoko ya mboka, tozalaki donc kolanda yango te, kaka tangu Noko akangi Tout Léo, alors ke ezalaki ko chauffé ba nzembo, totuni Noko mpo na nini okangi radio, Noko alobi na biso, Mama na bino azali kofinga radio na ngai Tout Léo, alobi nakende kobeta yango na kati ya ndaku na libanda te, lokola Tout Léo elobaka makambo ya lokuta yango nde nakangi yango, nakobeta yango kaka na mboka soki nakomi na ndaku na ngai.
par Wa Georges hier à 21h27
African-Fiesta Congo
.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Play ch@mpi_EuX_Il_PaRlEnT_EuX_TrEmBlEnT mix de mopao sarkozi
Return to the blog of GervaisKatende
Visitor, Posted on Saturday, 20 September 2014 at 5:04 AM
NUL PART NA PYS YA MONDE KAKA AFRIQUE TE BA FINGANA PONA BILAMBA,YANGO MASTA NANGA YA TUTSI ALOBAKA QUE SATAN ,NDOKI AZALAKA CONGOLAIS CAR BUZOBA NIOSO ETONDA NA CONGO.BA BELGES BALOBA QUE CONGO "UN PAYS YTRS TRES RICHE MAIS UN PEUPLE MAUDIT" EST CE QUE BA KOSI,JAMAIS NA MONA BA EMISSION YABA CONGOLAIS OYO ETALI BOLINGO NA TOSALA NINI PONA DEVELLOPEMNET YA MBOKA NA BISO????ENTRETEMPS BA RWANDAIS BAZOKENDE MUSIKA AVEC UNE TRES GRANDE PRECISION WANA LOBI EKOKOMA OHHH KABILA,BILAMBA SE QUOI POUR MOI WERRAOYO ATIAKA MAKELELE NA BILAMBA TE MAIS CE MONSIEUR AZA MUSIKAA,BA WERRA AZO PREPARE RETRAITE NAYE D UNE FACON TERRIBLE VRAIMENT AZA NA SAGESSE YA BATU YA BANDUNDU VRAIMENT.OKOMONA MUTU OYO AZO DISCUTER PONA BILAMBA TUNAYE NANU AGE OKOYOKA QUE PLUS YA 50 ANS IRRESPNSABLE HERITAGE NINI OKOTIKA NA BANA NAYO TSHIBO IPULA??????
Visitor, Posted on Friday, 19 September 2014 at 2:44 PM
bravo tshibo .J aime ce que tu viens de dire car Jb mpiana est nul mais lui meme ne sait pas.IL faut qu on le lui dise


text:
© 1996 – 2009 The Office of the High Commissioner for Human Rights
This HTML version prepared by the UDHR in Unicode project, http://www.unicode.org/udhr.
Na botalaka ’te kondima limemya ya bato nyonso ya molongo pe makoki ma bango oyo ezali ndenge moko pe bakoki kopimela moto te ezali tina ya bonsomi, bosembo pe kimpa kati ya molongo. Na botalaka ’te komona pamba pe koboya kotosa esengeli ya moto ebatelama na bokonzi ya bosembo po te, na sima yango, moto akoma na botombiki esongo na minyokoli te,
Na botalaka ’te esengeli kolendisa boyokani na kati ya bikolo,
Na botalaka ’te na kati ya Mokanda ya Mibeko ya Lisanga ya Bikolo ya Molongo, bato ya molongo bayebisi lisusu lolenge bandimi maloki ya tina yo moto, limemya pe lokumu ya moto, bokokani ya makoki ya basi pe mibali pe na botalaka ’te bango bayebisi ’te bazwi mokano ya kobongisa ezaleli ya moto pe kosala ’te moto azwa bomoi malamu penza na kati ya bonsomi ya monene penza,
Na botalaka ’te kozala bato nyonso na makanisi ndenge moko po na makoki pe bonsomi yango, ezali na tina monene po ’te oyo bakani elonga,
LIKITA MONENE
ezali koyebisa
LISAKOLI YA MOLONGO OYO YA MAKOKI YA MOTO
lokola eloko oyo bato pe bikolo nyonso balingi babwa, po te bato pe mangomba nyonso, na bobatelaka tango nyonso Lisakoli yango na moteme, basala makasi na boteyi pe bokolisi bwanya, po ’te makoki pe bonsomi yango etosama pe basala ’te bandima pe basalela yango na bosolo penza na molongo mobimba, ezala na kati ya bato ya Bikolo ya Lisanga bango moko to na kati ya ekolo pe molongo mobimba.
Bato nyonso na mbotama bazali nzomi pe bakokani na limemya pe makoki. Bazali na mayele pe basengeli kofanda na bondeko okati na bango.
Moto nyonso azali na makoki pe bonsomi nyonso oyo elimbolami na kati ya Lisakoli oyo, bokeseni ata moke te, na mambi matali loposo ya nzoto, bomwasi to bobali, lokota, lingomba ya nzambe, makanisi ya politiki to ya ndenge mosusu, ekolo to longomba ya bato, bokulaka, mbotama to makambo mosusu.
Epai mosusu, na botalaka eloko ya moto, epikisami kosala bokeseni na mambi matali mibeko ya politiki, mibeko ya bosambisi to ya boyokani na mikili mosusu, ezala ekolo to mabele ya nsomi to oyo eyangelemani na bauta, to oyo ezwi bonsomi ya sikisiki te.
Moto nyonso azali na likoki ya kozala na bomoi, a kozala somi pe kozala motema sei na bomoto na ye.
Moto ata moke te asengeli kozala moumbu; boumbu pe boteki baumbu epikisami na ndenge nyonso.
Moto ata moke te asengeli konyokama pe kosalelama makambo ya bonyama pe oyo ezanga bomoto na lokumu.
Moto nyonso azali na likoki ’te bayeba makoki na ye bipai nyonso.
Bato nyonso bakokani liboso ya mobeko pe bazali na likoki ya kobatelama na mobeko se ndenge moko. Banso bazali na likoki ya kobatelama se ndenge moko esongo na bikela nyonso ya bokesenisi elongobani te na Lisakoli oyo pe esengo na bikela nyonso oyo ekobota bokesenisi yango.
Moto nyonso azali na likoki ya koluka lisalisi ya solo penza na liboso ya mangomba ya bosambisi ya ekolo oyo ezali na bwanya esongo na bikela oyo ekotangola maloki ya tina endimami na mibeko po na ye.
Moto moko te akoki kokangama to kobengisama tina te.
Moto nyonso azali na likoki ’te likambo na ye lokola ya bato nyonso, essambisama na bosembo pe na miso ya bato nyonso na esambiselo ya somi pe ya epai moko te, oyo ekozwa mikano engebene na makoki pe masenginia ye to engebene na bosolo ya likambo ye afundami.
1. Moto nyonso oyo afundami na likambo azali naino maboko pembe tee tango bakotatola engebene na mobeko, mabe ye asali, na libanza oyo ekosalama na miso ya bato nyonso, epai wapi manso esengeli kosalama po te mofundami azwa na ye.
2. Moto ata moko te asengeli kozwa etumbu po na makambo to botiki oyo, tango esalamaki, ezalikaki naino mbeba te, engebene na mibeko ya ekolo to ya molongo. So lolenge yango, bakoki te kopesa moto etumbu koleka oyo ezalaka kopesama na tango likambo esalamaki.
Moto ata moko te akoki kokota pamba na makambo etali ezaleli, libota, ndako pe mikanda ya ngana to pe kobebisa lokumu na ye. Moto nyonso azali na likoki ya kobatelama na mobeko esongo na bikota-kota yango.
1. Moto nyonso azali na makoki ya kotambola ndenge alingi pe kopona esika ya kovanda kati ya ekolo.
2. Moto nyonso azali na makoki ya kotika ekolo nyonso ata ya ye moko po na kokenda na ekolo mosusu; ye akoki pe kozonga na ekolo na ye.
1. Na liboso ya monyokoli, moto nyonso azali na likoki ya koluka pe kozwa esika ya kobomba nzoto na bikolo mosusu.
2. Likoki yango likopesama te na moto afundami na likambo ya makasi to na bikela oyo elongombani te na mibeko ya Linsaga ya Bikolo ya Molongo.
1. Moto nyonso azali na likoki ya koyebana mosi-ekolo.
2. Bakoki te kopimela moto likoki ya kozala mosi-ekolo to ya kokoma moto ya ekolo mosusu.
1. Soki mobu ya kobalana ekoki, mobali pe mwasi bakoki kokwelana pe kotonga libota pe masimbisi ezala te na makambo etali loposo, ekolo to longomba ya nzambe. Bango bazali na makoki se ndenge moko na makambo etali makwela, ezala tango ya makwela to tango ya bokabwani.
2. Libala ekoki kosalama se soki mwasi na mobali bango mei bandimi na motema moko.
3. Libala ezali longomba ya tina po na bato pe ezali na likoki ya kobatelama na bato pe Leta.
1. Moto nyonso azala ye moko to na kati ya lisanga, azali na likoki ya mokolo-ekolo.
2. Bakoki ata moke te kopimela to kobotola moto eloko na ye soki tina ezali te.
Moto nyonso azali na likoki, ya kozala na makanisi na ye, mayele na ye ya motema pe lingomba na ye ya nzambe; likoki yango ekopesa ye ndingisa ya kopona lingomba ya nzambe to kobongola makanisi na ye, ye moko to elongo na baninga, ezala na miso ya bato ya mei; na boteyi, na bikela, na bokumisi nzambe pe milulu.
Moto nyonso azali na likoki ya bokanisi pe bolobi; yango ekopesa ye ndingisa ya kozala na bomo na motema te likolo ya makanisi na ye ndingisa ya koluka, kozwa pe kopanza mayebisi na makanisi esika na esika, na ndenge alingi koyebisa yango.
1. Moto nyonso azali na likoki ya kozala na likita pe lingomba oyo ezali na kinya.
2. Ekoki te kosengama na makasi te moto akota na lingomba.
1. Moto nyonso azali na likoki ya kotia maboko na bokambi misala ya ekolo na ye ezala ye moko to na batoma ye moko aponi.
2. Moto nyonso azali na likoki, lokola baninga nyonso ya kosala misala ya Leta.
3. Bolingi yango esengeli komonana na maponi ya sembo oyo esengeli kosalama mbala na mbala, na liponeli ya bato nyonso pe na boponi ya Lingomba to na ndenge mosusu ekokani na yango pe ekosala ’te bato bapona na bonsomi nyonso.
Moto nyonso, lokola azali moko ya lingomba, azali na likoki ya kozwa lisalisi ya esalelo-lisungi, oyo ezali na ndingisa ya kopesa moto makoki ya ye ya mosolo, ya bomoi pe ezaleli, po na lokumu pe bokoli malamu ya bomoto na ye, na lisalisi ya bokasi ya ekolo pe ya boyokani ya mikili na mikili, engebene na mwango pe bokulaka ya ekolo na ekolo.
1. Moto nyonso azali na likoki ya kozwa mosala, ya kopona mosala ye alingi, na ndenge ya sembo elongobani na mosala, pe basengeli kobatela ya esongo na bosomele.
2. Bato nyonso bazali na likoki, bokeseni ata te, ya kozwa lifuta ekokani po na mosala ekokani.
3. Moto nyonso akosala, azali na likoki ya kozwa lifuta ya sembo pe elongobani, oyo ekosala te ye na libota na ye bazwa bomoi elongobani na lokumu ya moto, pe ekoki kobongisama lisusu na ndenge nyonso ya bobateli bomoi.
4. Moto nyonso azali na likoki ya kokela basendika elongo na baninga pe kokota na basendika po na kokengela maloki na ye.
Moto nyonso azali na likoki ya bopemisi pe bopemisi nzoto, mingi ya bozwui eleko ya sembo ya boumeli na mosala pe na bozwi lifuta na bakonzi ya mbala na mbala.
1. Moto nyonso azali na likoki ya kobikela na ndenge elongobani po ’te azwa bokolongonu, bozala malamu ya ye pe ya libota na ye epusi na makambo etali kolia, kolata, kovanda, kosalisa nzoto pe kosungama na ndenge esengeli; ye azali na likoki ya kosalisama na tango ya bosemele, bokono, bosele, bozenge, bobange to na tango mosusu ye akozanga mosolo ya kobikela na sima ya makambo esalami na bolinga na ye te.
2. Bomama pe bomwana ezali na likoki ya kosungama na ndenge elongobani. Mwana nyonso abotama kati ya makwela to na libanda asengeli kobatelama to ndenge moko.
1. Moto nyonso azali na likoki ya bokolisi bwanya pe mayele. Mateya esengeli kopesama pamba, mosolo te, ata na bakelasi ya mabandela. Mateya ya mabandela esengeni kopesama na moto nyonso. Mateya ya tekiniki pe ya mosala esengeli kopesama bipai nyonso; eposa ya kozwa mateya ya kelasi ya minene esengeli kopesama na bato nyonso, se ndenge moko, engebene na mayele na bango.
2. Bokolisi bwanya pe mayele esengeli kosala te moto akola na ndenge nyonso pe atosa malamu penza makoki pe bonsomi ya tina na moto. Yango esengeli komema boyokani, boboto, bolingo kati ya bikolo pe mangomba ya bato oyo loposo pe boyambi ekeseni; yango pe esengeli kobongisa misala ya Lisanga ya Bikolo ya Molongo po na bobateli kimya.
3. Baboti bazali na likoki ya yambo, ya boponi ndenge ya mateya esengeli kopesama na bana na bango.
1. Moto nyonso azali na likoki ya kotia maboko ndenge alingi na misala ya bokolisi bwanyaya lingomba, kopesela na nkoti, pe kotia maboko na botomboli zebi pe bolamu ya yango.
2. Moto nyonso azali na likoki ’te matomba ya misala ya ye ya zebi, ya bokomi pe ya nkoti ebatelama.
Moto nyonso azali na likoki ’te kati ya bato pe bikolo, nyonso ebonga po te makoki pe bonsomi oyo ekomami kati ya Lisakoli oyo elonga.
1. Moto azali na mikumba epai ya lingomba oyo ekopesa ye eposa ya bokolisi bomoto na ye na ndenge elongobani.
2. Moto nyonso, na botalaka makoki pe bonsomi na ye, asengeli kosala se mikumba oyo eyebani na mobeko se po ’te bayeba pe bakumisa maloki pe bonsomi ya baninga, pe po na kotosa mibeko ya sembo ya ezalela kinya ya bato pe bozali malamu kati ya lingomba ya boyangeli lisanga.
3. Makoki pe bonsomi yango ekoki, ata moke te, kozala esongo na masengi ya Lisanga ya Bikolo ya Molongo.
Mobeko ata moko te ya Lisanga oyo ekoki kozala po na Leta, na lisanga ya bato, to na moto, likoki ya kosala likambo oyo ekonyata makoki pe bonsomi awa.


text:
Batísimo
Batísimo ezalí elembo ya mbótama ya sika na baye bandimela klísto lokóla nkóló mpé mobikisi. Ekosalema loléngé ndéngé na ndéngé engɛ́bɛ́nɛ́ na motindo mwa boyambi, ekoki kosálama na mbótama tǒ na bokóló mpé ekoki kosálama na bosopeli moto (mwana tɔ̌ mokóló) mái na motó tǒ na bozindisaka mobimba mwa moto o mái.
Bamumpɛ́ babatisaka bǎna mpé bakóló na kobasopelaka mái o motó kasi bamisíoni míngi babatisaka bǎna tɛ́ kaka bakóló baye bazalí na mayɛlɛ mpé makoki ma kozwa mokanó ya kolanda Masiya lokóla Mokonzi mpé mobikisi, nsima ya kondimela Yésu Masiya bangó bakolakisa mbótama ya bangó ya sika na batisimo mpé batisimo epái ya bamisíoni epɛ́sɛmɛkɛ na bozindisi nzóto mobimba ya moto o mái. Elembo êná elingi kolakisa nkúfa ya bomoto bwa motó na loléngé la yě mɔ̌kɔ́ mpé mbótama ya bomoto bwa sika na loléngé la Klisto.


text:
Texte et mélodie de Londende ya Bolingo .
Texte et mélodie de Londende ya Bolingo
.
Cher Messager,
Voici un autre texte du style Soum Djoum que, comme d’habitude, les mbokatiers qui connaissent la chanson pourront corriger. Il y a plus de 45 ans que je ne l’ai pas écoutée et je n’en connais pas le titre.
Pedro
Texte de la chanson “Londende ya bolingo”, par Pépé Ndombe et l'African Fiesta National
Londende ya bolingo ekanga ye
Kombo na nga sukali na monoko
Kombo na ngai lokoso ya koloba
Ayebaka te nazali mwasi ya moto
Ngai na ye tosololaki se mokolo moko
Mokolo ya poso tosololaki ngai na ye
Alobaki azali mobali ya sérieux
Akobombaka mbongo ya l’Etat
O o o mosolo ya kotangaka o nabiki
Soki pe nandimi alobaki
Akolongola ngai epayi nakosalaka
Akopesa ticket po te nakende Poto
Akozwa bavoiture po esalaka taxi
Mobali nakolinga maloba sukali
Atiyaka bolingo na mosolo esika moko
Oyo nionso po ngai nandima ye
Abeta tolo se na caisse ya l’Etat
Nasala nini ngai napesa nzoto
Nandimi ye
Nakoliya nakokanisa o mibali ya Kinshasa
Lobi ekongindela biso
Bavoiture na lopango lobi bakobotola
Tika ngai nanduka bilamba
Bamibali ya Kinshasa o bamibali
Bino nde baloka bino
Ekokota yo boloko yeba nazali mwana
Ngai nakozela yo te
Londende, par Pépé Ndombe et l'African-Fiesta Nnational


text:
Récapitulons
lundi 9 mai 2016
Funérailles de la soeur Sophie (1)
"Corps ya soeur Sophie ekomaki Bokoro samedi na 18h00. Ebele ya ba religieux pe ba laïcs tozelaki yango na libongo ya petit séminaire. Bayaki na coque esangisaki ba mamelo pe ba nganga Nzambe baïke bawutaki na bituka bya Diocèse na biso. Sima bobimisi sanduku ya soeur Sophie na coque, bakotisaki yango na motuka jeep blanche ya Ste Croix pe tokendaki n'ango na église Ste Croix wapi epayi veillée monene esalemaki na lisanga ya ba religieux pe ba fidèles ya mangomba ndenge na ndenge, butu mobimba tee tongo. Na 07h30 misa esalemaki na kati ya église Ste Croix, célébrée par mgr Evariste. Ebele ya ba nganga Nzambe nde bazingaki lotale. Misa esilaki na 10h30. Bakundaki ye na petit Séminaire na ngonga ya 11h30" ( Ariana Mompey- Bokoro)
Récapitulons
Aucun commentaire:
Inscription à : Publier les commentaires (Atom)


text:
Encore et toujours Thu Zahina
A propos de Thu Zahina
Mbote na site na biso, félicitations pona nionso bozo sala pona culture bato bayeba esika towuti. nasepelaki na article sur thu zahina yango natindi nzembo oyo mwana ya mama otoke de Kelly. Déclin ya thu zahina ebandaka vers 71 ou 72 tango Roxy akei orchestre Vévé,lokola azalaki na doublure te bazui thierry oyo après akomaki na ok jazz. ekufaki lisusu bien tango kelly na juslin basalaki orh. lokoko Zaiko aye kozua place ya leader .
Mengi Massamba
Mwana ya mama, par Thu Zahina
.
.


text:
Biographie ya Pauline Mata Nkumu
Ba ndeko,
Pauline Mata Nkumu wa Bowango Anganda Diowo, azali d’origine Libinza. Abotami na mokolo mua 25 août 1942, na ville ya Léopoldville, district ya Moyen-Congo, province ya Léopoldville. Sima ya ba kelasi na ye na lycée sacre cœur ya Mbanza Mboma, esika azalaki na pension, akeyi ko continuer na Belgique, esika azwi inscription na Institut des Hautes Etudes des Communications Sociales (I.H.E.C.S.), na Tournai. Asilisi kuna na 1968, na bozwi diplôme ya haute étude (licence) na communication sociale, option : journalisme.
Na bozongi na Kinshasa, abandi mosala wuta mokolo mua 5 mars 1969 tee na 1er août 1969, na qualité ya Directeur adjoint ya Cabinet ya Sophie N’Kanza Lihau, Ministre d’Etat chargé ya Travail, ya promotion sociale, ya habitat, na coordination des affaires sociales. Na 1er août tee na 15 novembre 1969, a continuer kaka na ebonga ya Directeur adjoint na Cabinet ya Sophie N’Kanza Lihau, Ministre d’Etat chargé des Affaires sociales.
Kobanda mokolo mua 1er Novembre 1969, akomi ko travailler comme Directeur adjoint na Cabinet ya Jean-Jacques Kande, mpe wuta décembre 1969 akomi directeur du Cabinet tee tango Kande ayaki kolongua na poste ya Ministre ya Information na mokolo mua 7 décembre 1970.
Pauline Mata Nkumu akoti na Gouvernement, na bozui ebonga ya Vice-Ministre ya Education, chargé ya enseignement primaire, kobanda na 2 juillet 1971 tee na 23 février 1972, eleko akomi Ministre na Affaires sociales mpe atiki ebonga oyo na 17 octobre 1973 mpo na ko enchaîner na oyo ya Commissaire d’Etat (Ministre) ya Poste, téléphone mpe télécommunications tee na mokolo mua 7 mars 1974. Wuta 7 mars tee 6 janvier 1975, Commissaire d’Etat na Travail mpe na Affaires sociales. Kobanda 6 janvier 1975 tee 2 mai 1975, Commissaire d’Etat na culture et arts mpe wuta 2 mai 1975 tee na 4 février 1976, Commissaire d’Etat na commerce.
Donc, kobanda juillet 1971 tee na février 1976, asali 5 ans et 5 mois na Conseil exécutif national (Gouvernement) sans mosala ekatana mpe alongua!!!
Tango alongue na Gouvernement, abandi kosala ba affaires mpo azuaki biloko ebele na Zaïrianisation : ba plantations, ba élevages ya ngombe, soso, ngulu ; ba masuwa, mituka, na ba terrains agricoles mpe na usine ya transformation ya ba produits agricoles.
Na mokolo mua 2 septembre 1980, akomi Membre ya Comité central ya M.P.R. parti-Etat mpe aponami Membre ya Commission économique et financière. Kobanda na mars 1981 tee na mars 1983, azali Deuxième Secrétaire rapporteur ya Bureau ya Comité central ya M.P.R. parti-Etat mpe azali ko cumuler yango wuta 9 octobre 1981 tee 18 mars 1983, na oyo ya Commissaire d’Etat aux Poste, téléphone et télécommunications. Sous mandat na ye nde concession ya P.T.T. oyo ezali na Masina sans fil etekama. Ebandaki na likanisi ya kopesa batu ya misala ya P.T.T. biteni ya mabele mpo na batonga ba ndaku tee eye kokoma incontrôlable, concession nionso ekeyi na kotekama mpe immeuble ya P.T.T. e se retrouver prisonnier na ba constructions kili kili. Mpe kobanda 18 mars 1983 tee 1er novembre 1983, Commissaire d’Etat na Affaires sociales lisusu. Alongue na Gouvernement, kasi atikali Membre ya Comité central ya M.P.R. parti-Etat mpe na 28 janvier 1985, mandat na ye ezali renouveler tee ndenge eyaki kosila na mokolo mua 24 avril 1990.
Wuta avril 1990 tee na 2010, Pauline Mata Nkumu akosala politique active te, amipesaki kaka na ba affaires, kasi yango ebandaki lisusu kotambola vraiment malamu te, kasi ata ko bongo, akanga motema aboya koteka ba biens immobiliers na ye mpe par chance, nionso ezali intact mpe ata moko ekueyaki na maboko ya baye bakueyisaki Président Mobutu te. Par ailleurs, azalaki toujours Membre ya Association Nationale des Entreprise du Zaïre (A.N.E.Z.A.) mpe na ya actuelle Fédération des Entreprises du Congo (F.E.C.). Tee akoma Députée, azalaki Vice-Présidente ya comité des transporteurs fluviaux ya F.E.C.
Sika, azali Députée nationale, ya circonscription ya Makanza, na Equateur, aponami na ba élections couplées présidentielle na législatives controversées du siècle, ya 28 novembre 2011, oyo Commission Nationale Electorale Indépendante (C.E.N.I.) e nomaki Président de la République na ba Députés nationaux ya choix na ye. Na Assemblée nationale, azali Première Vice-Présidente ya groupe parlementaire Alliance des Républicains Démocrates, (A.R.D.) mpe Membre ya Commission des sages ya Assemblée nationale.
Na ba distinctions honorifiques, azali Officier mpe Commandeur ya Ordre national du Léopard.
Patriotiquement,
Emmanuel Kandolo
.


text:
Le parcours de Bipoli avant Viva la Musica
Le parcours de Bipoli avant Viva la Musica
Référence: http://www.mbokamosika.com/2014/02/tableau-des-noms-d%E2%80%99orchestres.html
Mbote bana mboka.
Nasepeli ko eclairer ba mboatiers sur epai Bipoli abetaki entre les Isotos. Bipoli azalaka na Sotoka Way way na Q1 tango Tout choc Eyano ezalaki na Q7 kaka na N´djili. Feu Raoul Biwonza,(chanteur), Ntoura (Chanteur) Feu Ray(Drummer, yaya na Ntoura) batikaki Eyano, bakeyi Sotoka, mais ba masta ya kuna ba décevoir bango na ba absences prolongées na rep. Baninga misato wana ba se joindre na TT Bulay( Manager) pona koformer Isoto Molende. Ba recruter DG (Soliste) ba reprendre Achile(Accompa)oyo ba remplaçaki par Sylva Watergate. Na ba chanteurs, tokotanga, par ordre d'entrée: Feu Povys, Muira,...par la suite Rossy, Jeansy, Marcello de Kinshasa, Django, Debat, Djo Ngobila, Bengali Petit Prince et autres Ringo na Drum....
Tango succès ya Isoto Molende eningisi secteur, Bipoli (Pepe Nkosi) aye mpo tosangana pe tokoma korepeter epai na bango na Q7, idée wana esimbaki te. Na sima akoki koconvaincre Ntoura na Rossy, bakeyi kosala Academie Isoto na Ntawu Mikanda( Technicien na la Voix du Zaire, ye nde azalaki ko assurer publicité na bango na média).
Na orchestration , na arrangement ya musique pe na public physique, Isoto Molende azalaka kaka meilleur pe likolo, aprouvaki yango na ko remporter premier prix ya 1er Festival de Musique Jeune, organisé à Kinshasa em 1977, par Père Buffalo na ba Chroniqueurs de Musique et, auquel ba orchestres jeunes connus ya 24 zones ya Kinshasa ba participaka na Cabaret Liyoto. Tokoki kotanga en passant: Ototombe de Limete, Ototale de Kinshasa, Mekano de Kasavubu, Kanako de Lingwala, Tout choc Bondeko de Ngaliema .... Chaque commune ebandaki ba éliminatoires avec au moins 4 orchestres.
Isoto Molende abimaki vainqueur na miso ya ba Commissaires de Zones nionso. Coupe ya Isoto Molende, ComZone Luemba Mudi Nzanza grand témoin pe asimbaki yango ti na ndaku naye, na Q7 na rythme ya danse Sabola NGE KINA YO.
Bipoli Pepe Nkosi azalaki recruté par Papa Wemba pona kobina naye na style Evoloko, ezalaka na concert ya Yoka Lokole na Ciné Cité 4 ya N´djili Q7,organisé en matinée par Emile Lukezo, les deux Isotos babetaki en lever de rideaux.
Na tango wana, na ba mbula 1975 à 1978, ba orchestres ya N´djili oyo pe tokoki kotanga, ndakisa: Myrthes Q 4, Bella Soum avec 8 kilos, Lozele Nzenze de Feu Tomatala na basusu balandaki sima.
Mbala mosusu tokolobela ba activités misusu ya notre Chère N'djili po tozali boko ya baye ba viva N'djili ya ebandeli, oyo ya sept quartiers dont: Q1, Lucifer; Q2, Godjila; Q3, La Mort de Quelqu'un; Q4, Tamanaco; Q5, Okinawa; Q6, St Remi et Q7, Lumière.
Kimia pe Boboto,
TT Bulay, Muan'a Mayi de l'IBTP


text:
Politíki
Politíki tǒ lotómo la boyángeli, ezalí bwányá ya koyángela makambo ma ekólo lokóla mibéko mizalí kotínda ; ya kobɔngisa bomɔi bwa bato, bizalela bya bangó ; ya kotámbwisa misála mya ekólo, mpé ya koyókana na bikólo bisúsu ; ezalí sɔ̂lɔ́ ndimbola ya politíki.
Mwâ likébisi litálí liloba politíki. Sɔ́kí toyókí liloba «politíki» tǒ «kosála politiki», tokanisaka níni ? Tokanisaka : koyíba, kokósa, kosála mabé, kosála mayele... Kasi politíki ya sɔ̂lɔ́ ezalí bôngó tɛ́. Liloba politíki eútí na ligresi (lokótá la Gresi): polis elingí koloba mbóka, engumba, ekólo, esé. Politíki ezalí mosála tǒ ntɔ́ki ya boyángeli mbóka tǒ ekólo. Ezalí bwányá tǒ mayele ma koyéba bóníbóní bayángela mokili mwa bato, bóníbóní bakamba bato ba ekólo na ndéngé elingí kosepelisa bato bánsɔ.
Yangó wâná, na mosála mwa politíki, moto akoluka malámu mpɔ̂ ya yê mɔ̌kɔ́ mpenzá tɛ́, mpɔ̂ ya libóta lya yě tɛ́, akoluka sé bolámu bwa batu bánsɔ ba lisangá.
Mpɔ̂ ya bakonzi ba letá, kosɛ́nga bato bazala na *non-viola, elingí koloba mbala mingi kosɛnga bangó basála elɔ́kɔ mɔ̌kɔ́ tɛ́, âtá bazalí komɔ́na mpási ndéngé na ndéngé..., batála sé na mǐso âtá babɛ́tí tǒ babomí bangó.  Mpɔ̂ na lingómbá lya politíki liye libóyí bisálela bya letá, míngi mazalí komíbênga babóya-matatá tô ba non-viola bobɛ́lɛ́ mpɔ̂ bazángí mandóki tǒ bibuneli mpɔ̂ na kozóngisela bakonzi ba letá *violans iye bazalí kosála bangó. Mpɔ̂ na bikelézia, sɔ́kí bizalí na ngámbo ya bakonzi ba letá, bakotéya *non-violans eye elingí koloba komítíka na mpási.
Ezalí na mitíndo mingi ya politíki, mpé politíki ekabwání nzéla mísató :
Kapitalismɛ[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Nzéla ya libosó, politíki ya kapitalismɛ elingí koloba politíki wápi bokúlaka mpé matómba ya mosála mazalí mpɔ̂ na basáli tɛ́ kasi mazalí mpɔ̂ na bomongo ya bokulaka babéngaka bangó bakapitalistɛ elingí koloba bakóló-bokulaka mosɔlɔ.
Sosialisimɛ[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Nzéla ya míbalé, sosialisimɛ ezalí politíki ékopɛ́sa matómba ma mosála na mabɔkɔ ma basáli bangó mɔ̌kɔ́ mpé ekopekisa bokulaka ezala ya mwâ libóké lya bato.
Komynisimɛ[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Nzéla ya misátó, kominisimɛ ezalí politíki ekosɛnga bokulaka mpé matómba ya mosála mazala mpɔ̂ na bolámu bwa lingómba, kasi ekopekisa bokulaka ya moto mɔ̌kɔ́.
Mokango[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Botángi[kokoma | kobɔngisa mosólo]
- Bapu, M. et alii, Le Zaïre que nous voulons. Un projet de société. Kinshasa: Cepas, 1993.
- Braeckman, C., Le dinosaure. Le Zaïre de Mobutu. Paris: Fayard, 1992. 383 p.
- Dungia, E., Mobutu et l'argent du Zaïre. Révélations d'un diplomate, ex-agent secret. Paris: L'Harmattan, 1992. 215 p.
- Esoavelomandroso, M. et Feltz, G., Démocratie et développement. Mirage ou espoir raisonnable?. Paris, Karthala, 1995.
- Kadima Tshimanga, B. et alii, De la démocratie au Zaïre: consensus lexicaux d'un peuple en délire. A. M. d'Ans, 1995.
- Mpundu, J., Kobongisa mboka na boboto. Kinshasa: Éditions d'Esperance.


text:
Moko na moko na biso akoki kopambolama mingi soki toyebi mambi ya bondimi mpe libonza oyo ekambaki bankoko na biso kokota na Eklezia ya Nkolo.
Nalingi mambi ma kala ya Eklezia. Mbala mosusu lokola mingi kati na bino bondimi na ngaimei ekomaka makasi ntango nayekolaka bomipesi ya kitoko ya bankoko na biso oyo bandimaki nsango malamu mpe bavandaki na bosolo na bondimi.
Sanza moko eleki, bilenge ya kokamua, 12,000 bautaki na Gilbert Arizona Temple District kosepela bosilisi ya Tempelo na bango ya sika elongo na boyembi ya bofuli, kolakisaka bomipesi na bango na mpo na kovanda na bosembo. Ntina ya bosepeli na bango ezalaki “Vanda na bosolo—na bondimi.”
Kaka lokola bilenge wana ya bondimi ya Arizona basalaki, Mosantu ya Mikolo Mya Nsuka nionso akoki komipesa mpo na “kovanda na bosolo na bondimi.”
Maloba ya loyembo elobi, “Solo na bondimi oyo batata na biso balingaki” (“True to the Faith,” Hymns, no. 254).
Tokoki kobakisa, “Solo na bondimi oyo bankoko na biso balingaki.”
Namitunaki soki moko kati na bilenge wana ya bosepeli ya Arizona bayebaki mambi ma kala ya Eklezia na bango mei—soki bayebaki mambi ma kala ya lolenge libota na bango eyaki kokoma bandimi ya Eklezia. Ekozala eloko ya malamu mingi soki Mosantu ya mikolo mya Nsuka nionso ayebaki mambi ya mbongwana ya bankoko na bango.
Soki ozali mokitani ya bapionie to te, libula ya bapionie ya Bamormon ya bondimi mpe libonza ezali libula na bino. Ezali libula ya ntina ya Eklezia ya Yesu Klisto ya Basantu Ba Mikolo mya Nsuka.
Moko ya mikapo eleki kitoko na mambi ma kala ya Eklezia esalemaki ntango Wilford Woodruff, Apostolo ya Nkolo, azalaki koteya nsango malamu ezongisama ya Yesu Klisto na Grande Bretagne na 1840— mibu 10 nsima ya bozongisi ya Eklezia.
Wilford Woodruff mpe Bapostolo basussu batiaki mayele na bango na mosala na etuka ya Liverpool mpe na Preston bituka ya Angleterre, elongo na elonga monene. Mpaka Woodruff, oyo nsima akomaki Mokambi ya Eklezia, azalaki kokoba kosambela Nzambe mpo akamba ye na mosala wana ya litomba mingi. Mabondeli na ye ememi bofuli mpo na kokende esika ekeseni mpo na koteya nsango malamu.
Mokambi Monson ateyaki biso ete ntango tozwi bofuli uta na lola mpo na kosala eloko songolo —, tosala yango sikawa— totepatepa te. Wana ezali mpenza nini Wilford Woodruff asalaki. Elongo na bokambi ya polele uta na Molimo mpo na “kokende … na sudi,” Mpaka Woodruff atikaki penepene mbala moko mpe akendaki na ndambo ya Angleterre babengi Herefordshire—mboka ya bilanga na westi ya Angleterre. Wana nde akutanaki na moloni bilanga mofuluki na nkombo ya John Benbow, wapi ayambamaki malamu “na mitema ya esengo mpe bozongisi matondi ” (Wilford Woodruff, in Matthias F. Cowley, Wilford Woodruff: History of His Life and Labors as Recorded in His Daily Journals [1909], 117).
Liboke ya bato koleka 600, oyo babengamaki bangomei Bandeko ya Bomoko, bazalaki “kosambela mpo na pole mpe bosolo” (Wilford Woodruff, in Teachings of Presidents of the Church: Wilford Woodruff [2004], 91). Nkolo atindaki Wilford Woodruff lokola eyano na mabondeli na bango.
Mateya ye Mpaka Woodruff ebotaki mbuma mbala moko, mpe mingi bazwaki libatisi. Brigham Young mpe Willard Richards balandaki ye na Herefordshire, mpe Bapostolo misato bazwaki elonga ya kitiko.
Na bobele mua basanza moke, babongisaki bitapi 33 mpo na bandimi 541 oyo bakotaki na Eklezia. Mosala na bango kitoko ekobaki, mpe nsuka nsuka pene na bandimi banso ya Lisanga ya Bandeko bazwaki libatisi na Eklezia ya Yesu Klisto ya Basantu ba Mikolo mya Nsuka.
Nkoko ya nkoko na ngai ya mwasi Hannah Maria Eagles azalaki moko ya liboso ya koyoka Wilford Woodruff. Ayebisaki molongani na ye, Robert Harris Jr., ete ayokaki liloba ya Nzambe mpe ete alingeli kobatisama. Robert asepelaki te koyoka likambo ya mwasi na ye. Ayebisaki ye asengeli kokende na ye na mateya epesami na bamisionele ya Bamormon mbala ekoya, mpe alingaki kosembola ye.
Kovandaka pene na liboso ya lisanga, elongo na mposa makasi ya komitika te, mpe mbala mosusu kowolola moteyi ayaki, Robert asimbamaki mbala moko na Molimo, kaka lokola mwasi na ye. Andimaki nsango ya Bozongisi ezali ya bosolo, mpe ye mpe mwasi na ye bazwaki libatisi.
Mambi na bango ya bondimi mpe bomipesi na bango ezali lolenge moko na bamilio ya basusu: ntango bayokaki nsango malamu, bandimaki ezalaki ya solo!
Lokola Nkolo elobi, “Mpate na ngai eyokaka mongongo na ngai, mpe nayebi bango, mpe bakolanda” (Yoane 10:27).).
Koyokaka mongongo ya Mokengeli mpate, bapesaki mpenza bomoyi na bango na kotosa nsango malamu mpe kolanda bokambemi ya profeta ya Nkolo. Koyanolaka na libiangi mpo na “kosangana na Siona,” batikaki nsima ndako na bango na Angleterre, bakatisaki Atlantiki, mpe bakomaki elongo na Basantu na Nauvoo, Illinois.
Bayambaki nsango malamu na mitema na bango mobimba. Nzokande bamekaki komivandisa na mabele na bango ya sika, basalaki na botongi ya Tempelo ya Nauvoo na moko na zomi ya misala na bango —kolekisaka moko moko na mokolo zomi ya mosala na botongi ya tempelo.
Bazalaki mitema mibukana na nsango ya liwa ya profeta molingami na bango, Joseph Smith, mpe ndeko na ye Hyrum. Kasi bakobaki! Batikalaki na bosolo na bondimi.
Ntango Basantu baniokwamaki mpe babenganamaki libanda ya Nauvoo, Robert mpe Maria bapambolamaki mingi kozwa dotatio na bango na tempelo, yambo ya bokatisi Ebale ya Mississippi mpe kokenda na westi. Atako bayebaki mpenza te nini ezali kozela bango liboso, bazalaki na ntembe te na bondimi na bango mpe na matatoli na bango.
Elongo na bana motoba, bamonaki mpasi na pototopoto lokola bakatisaki Iowa na nzela na bango ya westi. Batongaki mpo na bangomei mua ndako na ngambo ya Missouri na wapi eyaki koyebana lokola Winter Quarters.
Bapionie oyo ya mpiko mpenza ezalaki kozela bokambi ya bopostolo na lolenge kani mpe ntango kani bakokende lisusu na westi. Mabongisi ya banso ebongwanaki ntango Brigham Young, ya Mokambi ya Lisanga likoki ya Bapostolo Zomi na mibale, abimisaki libiangi mpo na kosala na lifuta te na mampinga ya Amerika na oyo eyaki koyebana lokola Mormon Battalion.
Robert Harris Jr. azalaki moko ya bapionie Bamormon 500 koleka oyo bayanolaki na libiangi oyo kouta na Brigham Young. Akomisaki, atako elakisaki asengelaki kotika mwasi na ye na zemi mpe bana na ye ya mike motoba.
Mpo na nini ye mpe bato misusu balingaki kosala likambo moko ya boye?
Eyano ekoki kopesama na maloba ya nkoko ya nkoko na ngai ya mobali yemei. Na mokanda oyo akomelaki, mwasi na ye ntango bataillon na nzela na yango na Santa Fe, akomaki, “Bondimi na ngai ezali makasi mpenza koleka [mpe ntango nakundoli makambo oyo Brigham Young alobaki na biso], nandimi yango pene lolenge moko soki Nzambe Monene alobaka na ngai.”
Na bokuse, andimaki koyokaka profeta ya Nzambe, lokola mibali mosusu basalaki. Tala mpo na nini basalaki yango! Bandimaki bazalaki kokambama na profeta ya Nzambe.
Kaka na mokanda moko wana, alakisaki mayoki na ye mpo na mwasi mpe bana na ye mpe alobaki na mabondeli na ye ete bana bakopambolama.
Nsima na mokanda ya nsuka asalaki maloba ya nguya oyo: “Tosengeli kobosana te biloko oyo wapi bino na ngai toyokaki [tokutanaki] na Tempelo ya Nkolo.”
Kosangisa elongo na litatatoli na ye liboso ete “tokambami na Profeta ya Nzambe,” makebisi mibali wana ya bule ekomaki lokola makomi mpo na ngai.
Sanza zomi na mwambe nsima ya bokei elongo na batayo, Robert Harris asanganaki na bozangi na molingami na ye Maria. Batikalaki na bosolo mpe na bondimi na nsango malamu ezongisami na bomoyi na bango mobimba. Babotaki bana 15, 13 bakomaki mikolo. Nkoko na ngai ya mwasi Fannye Walker, ya Raymond, Alberta, Canada, azalaki moko ya bankokololo na bango 136.
Nkoko ya mwasi Walker asepelaki mpo na nkoko na ye ya mobali asalaki na kati na Mormon Battalion Mormon, mpe alingaki bankoko na ye nionso bayeba yango. Sikawa lokola nazali nkoko ya mobali, nasosoli mpo na nini ezalaki na ntina mpo na ye. Alingaki kobalola mitema ya bana epai ya bankoko na bango. Alingaki bankokololo na ye bayeba libula na bango ya bosembo—mpamba te ayebaki yango ekopambola bomoyi na bango.
Mingi toyokaka mpo na bosembo ya bankoko na biso, mingi lokola tozali kosalela bwania mpe kopona bosembo.
Mpe lokola yango ezali. Moko na moko na biso akoki kopambolama mingi soki toyebi mambi ya bondimi mpe libonza oyo ekambaki bankoko na biso kokota na Eklezia ya Nkolo.
Uta mbala ya liboso Robert mpe Maria bayokaki Wilford Woodruff kotaya mpe kotatola bozongisami ya nsango malamu, bandimaki nsango malamu ezalaki ya solo.
Bayebaki lisusu ete atako esambiseli to moniokoli ekokoyela bango, bakopambolama mpo na kovanda na bosolo na bondimi. Ezali penepene lokola oyo bayokaki maloba ya profeta na biso ya lelo, oyo alobaki, “Ezali na likabo moko te ya monene … mpo na kozwa mapamboli [ya tempelo[” (Thomas S. Monson, “Tempelo esantu—ekolakisama na mokili,” Ensign to Liahona, orLiahona, May 2011, 92).
Biteni mibale ya Angleterre ekomami na mopanzi na yango, “Kotelema likolo ya Mapeka ya Bingambe.” Ntango nakundoli bonene ya bankoko na biso bapionie, Nayoki ete tozali banso kotelema likolo ya mapeka ya bingambe.
Atako kolendisama euti na mokanda ya Robert Harris, nandimi ete bankoko mingi bakokaki kotinda se maloba moko wana epai ya bana mpe bankoko na bango: Yambo, tosengeli te kobosana mayele tozwaki na tempelo, mpe tosengeli te kobosana bilaka mpe mapamboli oyo ekoya na moko na moko na biso na ntina ya tempelo. Mibale, tosengeli kobosana ete tokambami na profeta ya Nzambe.
Natatoli ete tokambami na profeta ya Nzambe. Nkolo azongisaki Eklezia na Ye na mikolo ya nsuka na nzela ya Joseph Smith, mpe tosengeli kobosana te ete tokambemi na nsinga ekatani te ya baprofeta ya Nzambe uta Joseph tii Brigham mpe koleka na Mokambi moko na moko ya bakitani ya Eklezia kino na profeta na biso ya lelo—Thomas S. Monson. Natatoli ete azali profeta ya Nkolo na nse ya mabele lelo.
Ezali mposa ya motema na ngai ete, na nzela elongo na bana na ngai mpe bankoko na ngai, tokotosa likabo ya bosolo ya bankoko na biso—baye bapionie Mormon ya bondimi oyo mbala moko batiaki biloko nionso na lotale mpo na libonza mpo na kobatela Nzambe na bango mpe bondimi na bango. Nasambeli ete moko namoko na biso akoka kovanda na bosolo na bondimi oyo baboti na biso balingali mingi. Na nkombo mosantu mpe ya bule ya Yesu Klisto, amene.


text:
Tosengeli kokolisa makoki mpo na komona bato lokola bazali sikawa te kasi lokola bakoki kokoma ntango bazwi matatoli ya nsango malamu ya Klisto.
Bandeko ba ngai balingami, mbala mibale mobu na mobu, Ndako ya Makita oyo ya kitoko mingi etondisami meke na bamemi ya bonganganzambe ya nzambe ntango tosangani, mpo na koyoka bitinda ya kofulama. Ezali na liyoki ya molimo moko kitoko oyo etondaka liyangani monene ya bonganganzambe ya Eklezia. Molimo oyo eyaka uta Ndako ya Makita mpe ekotaka na ndako nyonso bisika wapi bana ya Nzambe bazali kosangana. Toyoki solo molimo wana na mpokwa ya lelo.
Mwa mibu mileki, liboso ete Ndako ya Makita oyo etongama, motali moko ya Temple Square na Salt Lake City akotaki na liyangani moko ya likita linene na tabelenakele. Ayokaki bitinda ya Bandeko. Asalaki keba na Nsambo. Ayokaki miziki kitoko na nzela ya Bayembi ya Tabelenakele. Asepelaki na bonene ya lindanda kitoko ya Tabelenakele. Ntango likita esilaka bayokaki ye kolobaka, “Nalingaki kopesa biloko nyonso nazali na yango soki nayebaki ete oyo balobi balobaki lelo ezali solo.” Na mozindo azalaki koloba, “Nalingi ete nazwa litatoli ya nsango malamu.”
Ezali solo na eloko moko te na mokili oyo ekopesa libondi mpe esengo koleka litatoli moko ya bosolo. Atako na bandelo ekeseni, nandimi ete mobali to elenge mobali moko na moko awa na mpokwa ya lelo azali na litatoli. Soki oyoki ete ozali naino te na mozindo ya litatoli oyo olingaki kozala na yango, natindi yo osala mpo na kozwa litatoli ya boye. Soki ezali makasi mpe mozindo, sala mpo na kobatela yango na ndenge wana. Boniboni topambolami mpo na kozala na boyebi ya bosolo.
Etinda na ngai na mpokwa ya lelo, bandeko, ezali ete ezali na bato mingi baye bazali na litatoli ya moke to bazali na yango te sika awa, baoyo bakoki mpe bakozwa litatoli ya boye soki tokozala na bolingi ya kosala makasi ya kokabola oyo ya biso mpe kosalisa bango kobongwana. Na ntango mosusu bisotokoki kopesa ntina mpo na kobongwana. Nazali kolobela yambo baoyo bazali bandimi kasi kino sikawa bazali komipesa mobimba na nsango malamu te.
Mibu mingi mileki, na likita ya etuka enene moko esalamaki na Helsinki, Finland, nayokaki etinda moko ya nguya, ya kobosana te, mpe ya botindiki oyo epesamaki na liyangani moko ya bamama mpe bana basi. Nabosani te etinda wana, atako mibu penepene na 40 mileki uta nayokaki yango. Na katikati ya babosolo mingi oyo molobi akabolaki, alobaki ete mwasi azalaki na mposa bayebisa ye ete azali kitoko. Azali na mposa bayebisa ye azali na motuya. Azali na mposa bayebisa azali na ntina.
Bandeko, nayebi ete mibali bakokani mingi na basi na esika oyo.Tozali na mposa bayebisa biso ete tozali na motuya, ete tozali na makoki mpe ya kolongobana. Tozali na mposa ya kopesama libaku ya kosalisa. Mpo na bandimi baye basielumuki mosika na mosala to bazali komizongisa nsima mpe bazangi mokano, tokoki na losambo koluka mwa banzela mpo na kokomela bango. Kosenga bango kosala na mwa esika songolo ekoki kozala botindiki oyo bazali na yango mposa mpo na kozonga na mosala mobimba. Kasi bakambi oyo bakoki kosalisa na yango bazali ntango mosusu koboya kosala yango. Tozali na mposa ya komikundola ete bato bakoki kobongwana. Bakoki kotika nsima na bango mimeseno ya mabe. Bakoki koyambola na bobuki mibeko. Bakoki komema bonganganzambe na bolongobani. Mpe bakoki kosalela Nkolo na etingia. Tika napesa mwa bandakisa.
Ntango nakomaki moko ya Lisanga Likoki ya Bapostolo Zomi na Babale, nazwaki libaku ya kokende elongo na Mokambi President N. Eldon Tanner, mosungi moko ya Mokambi David O. McKay, na likita ya likonzi na Alberta, Canada. Na ntango ya liyangani, mokambi ya likonzi atangaki bankombo ya bandeko mibali baye balongobanaki mpo na kokulisama bampaka. Baye bazalaki mibali oyo Mokambi Tanner ayebaki, mpo na ntango moko boye afandaka na etuka wana. Kasi Mokambi Tanner ayebaki mpe amikundolaki bango lolenge bazalaka ntango moko mpe ayebaki te ete basili kobongola bomoi na bango mpe balongobanaki mobimba mpo na kokoma bampaka.
Mokambi ya likonzi atangaki nkombo ya moto ya yambo mpe ayebisaki ye atelema. Mokambi Tanner alobaki na nse epai na ngai, “Tala ye. Nakanisaki mokolo moko te ete akokoka yango.” Mokambi ya likonzi atangaki nkombo ya moto ya mibale, mpe atelemaki. Mokambi Tanner aningisaki lisusu mpe alobaki bokamwi na ye. Mpe ezalaki bongo na bandeko mibali nyonso minei.
Nsima ya liyangani, Mokambi Tanner mpe ngai tozwaka libaku ya kopesa longonia na bandeko mibali oyo minei. Balakisaki ete bato bakoki kobongwana.
Na mibu 1940 mpe 1950, mokengeli moko ya boloko ya Amerika, Clinton Duffy, ayebanaki mpo na bokasi na ye ya kobongisa bato na boloko. Elobaki moyini moko ete, “osengeli koyeba ete bankoi babongola mposo na bango te!”
Warden Duffy ayanolaki ete, “Osengeli koyeba ete nasalaka na bankoi te. Nasalaka na bato, mpe bato babongwanaka mikolo nyonso.” 1
Mibu mingi eleki ezalaki libaku na ngai ya kosala lokola mokambi ya Misio ya Canada. Kuna tozalaki na etape moko na motango moke ya basimbi bonganganzanbe. Tozalaki ntango nyonso na bokambo ya misio moko likolo ya etape. Nazwaki liyoki moko makasi ete tozali na mposa ya kozwa mondimi moko ya etape ayangela kuna.
Tozwaki mondimi moko ya mokolo na etape oyo azalaki diakona na Bonganganzambe ya Alona kasi oyo asalaki elongo mingi te mpo na kokola na bonganganzambe. Namiyokaki ya kofulama mpo na kobianga ye lokola mokambi ya etape. Nakomikundola ntango nyonso mokolo oyo nasololaki elongo na ye. Nayebisaki ye ete Nkolo afulaki ngai nabianga ye mpo na kozala mokambi ya etape. Nsima ya koboya mingi na ngambo na ye, mpe bolendisi mingi na ngambo ya mwasi na ye, alobaki ete akokaki kosala. Nakulisaki ye nganganzambe.
Ezalaki ebandeli ya mokolo ya sika mpo na mobali wana. Bomoi na ye etiamaki nokinoki na molongo, mpe ayebisaki ngai ete akosalela mitindo lokola asengamaki atosa yango. Nsima ya mwa basanza akulisamaki mpaka. Ye mpe mwasi mpe libota na ye na nsuka bakendaki na tempelo mpe bakangisamaki. Bana basalaki bamisio mpe babalaki na ndako ya Nkolo.
Ntango mosusu kotikaka bandeko na biso mibali koyeba ete basengami mpe bazali ya motuya ekoki kosalisa bango bakozwa mikono mpo na bomipesi mpe kokota na mosala mobimba. Oyo ekoki kozala solo mpo na basimbi bonganganzambe kozangaka kotala mibu. Ezali mokumba na biso kopesa bango mabaku ya kotambisa bomoi na bango lokola esengeli. Tokoki kosalisa bango balonga bolembu na bango. Tosengeli kokolisa makoki mpo na komona bato lokola bazali te sikawa kasi lokola bakoki kokoma ntango bazwi matatoli ya nsango malamu ya Klisto.
Mokolo moko nakendaki na likita na Leadville, Colorado. Leadville ezali na 3.000 m likolo ya ngomba. Namikundoli likita wana mpo ezalaki mosika likolo, kasi namikundoli lisusu yango mpo na oyo esalemaki mpokwa wana. Ezalaki kaka na motango moke ya bamemi ya bonganganzambe. Ndenge moko na mokambi ya etape na Misio ya canada, etape wana ekambamaki na misionele moko mpe ezalaka se bongo ntango nyonso.
Na mpokwa wana tosalaki likita moko ya kitoko, kasi ntango tozalaki koyemba loyembo ya nsuka, bofuli eyelaki ngai ete esenglaki tozwa mokambi ya etape mwana mboka oyo mpo na kokamba. Nabalukaki epai ya mokambi ya misio mpe natunaki ete, “Ezali na moto moko te awa oyo akokaki kokamba—moto ya mboka oyo?”
Azongisaki, “Nayebi moko te.”
Na ntango ya koyemba ya loyembo natalaki na bokebi mibali oyo bafandaki na milongo misato ya yambo. Bokebi na ngai emonanaki lokola ekangami likolo ya moko ya bandeko mibali. Nalobaki na mokambi ya misio ete, “Ekoki ye kosala lokola mokambi ya etape?”
Azongisaki ete, “Nayebi te. Ntango mosusu akoki.”
Nalobaki, “Mokambi, nakomema ye na ndako mosusu mpe nakosolola na ye. Okoloba nsima ya loyembo ya nsuka tii tokozonga.”
Ntango biso mibale tokendaki na ndako, mokambi ya misio asukisaki litatoli na ye. Natalisaki nkombo ya ndeko mobali mpo na kozala mokambi ya etape. Uta mokolo wana, Leadville, Colorado, azwaki mondimi mwana mboka mpo na kokamba etonga kuna tii lelo.
Libongisi se moko wana, bandeko, esalemaka na baoyo bazali naino bandimi te. Tosengeli kokolisa likoki ya komona bato lokola bazali te kasi lokola bakoki kokoma ntango bazali bandimi ya Eklezia, ntango bazali na litatoli ya nsango malamu, mpe ntango bomoi na bango elongobani na mateya na yango.
Kozonga na mobu 1961, likita ya mokili mobimba esalemaki mpo na bakambi ya misio, mpe mokambi ya misio nyonso na Eklezia amemamaka na Salt Lake City mpo na mayangani wana. Nayaki na Salt Lake City uta na misio na ngai na Toroto, na Canada.
Na liyangani moko, N. Eldon Tanner, oyo azalaki o ntango ena Mosungi ya Lisanga Likoki ya Bantuku Sambo, awutaka kozonga uta na mosala na ye ya liboso koyangelaka misio ya Grande Bretagne mpe Europe ya Westi. Alobaki na ntina ya misionele moko oyo azalaki misionele ya elonga koleka nyonso oyo akutanaka na ye na masolo nyonso akambaka. Alobaki ete ntango azalaki kosolola na misionele wana, alobaki ete, “nabanzi ete bato banso oyo obatisaki bayaki na Eklezia na nzela ya bato basusu.”
Elenge mobali ayanolaki ete, “Te, tokutanaki na bango banso na nzela.”
Ndeko Tanner atunaki ye oyo ezalaki ya bokeseni na esaleli na ye—mpo na nini azalaki na elonga makasi boye ntango baninga mosusu bazalaki na yango te. Elenge mobali alobaki ete amekaki kobatisa moto nyonso oyo akutanaki na ye. Alobaki ete soki abetaki na ekuke ete amonaki moto moko komelaka likaya mpe kolataka bilamba ya kala mpe lokola soki azali na litomba moko te—mingimingi na ntina ya biyamba—misonele akotia na makanisi na yemei boniboni moto yango akozala soki atiami na o nse ya makambo to bisika ekeseni. Na makanisi na ye akotala ye lokola na nsuki ya malamu mpe kolataka simisi ya mpembe mpe pantalo ya mpembe. Mpe misionele akokaki komimona lokola kokambaka moto wana na mai ya libatisi. Alobaki ete, “Ntango natalaka moto na lolenge wana, nazalaka na likoki ya kopesa litatoli na ngai epai na ye na lolenge oyo ekoki kosimba motema na ye.”
Tozali na mokumba ya kotala baninga na biso, bato ya lisanga na biso, bazalani na biso na lolenge oyo. Lisusu, tozali na mokumba ya komona bato lokola bazali te kasi lokola bakoki kokoma. Nabondeli elongo na bino tokanisa na ntina na bango na lolenge oyo.
Bandeko mibali, Nkolo ayebisaki biso eloko moko etali motuya ya bonganganzambe oyo tozali na yango. Ayebisaki biso ete tozwaka yango na ndai mpe na liyokani. Apesaki biso lilako ete tosengeli kozala na botongono mpe solo na manso maye tozwi, mpe ete tozali na mokumba ya kobatela liyokani oyo kutu tii na nsuka. 2
Mpiko ezali liloba oyo tozali na mposa ya koyoka mpe kosimba penepene na mitema na biso—mpiko mpo topesa mikongo na biso na lisenginia, mpiko mpo na kotombola mingongo na biso na litatoli epai ya banso baye tozali kokuta, komikundolaka ete moto nyonso asengeli kozwa libaku ya koyoka etinda. Ezali eloko ya pete te mpo ete mingi basala yango. Kasi tokoki koya kondima maloba ya Paulo epai ya Timote:
“Mpo ete Njambe apesaki bino molimo na kobangabanga te kasi molimo na nguya mpe na bolingo mpe na komikanga motema.
“Boye, yoka nsoni te mpo na kotatolela Nkolo na biso te.” 3
Na sanza ya mitano ya 1974 nazalaki elongo na Ndeko mobali John H. Groberg na bisanga ya Tonga. Tozalaki na elako ya kokende kotala mokonzi ya Tonga, mpe tokutanaki elongo na ye na liyangani moko oyo ebongisamaki. Tokabolaki makambo ya kosekaseka ya momeseno. Nzokande, liboso tolongwa, John Groberg alobaki likambo moko oyo ezalaki ya momeseno te. Alobaki ete, “Mokonzi, osengeli mpenza kokoma Mormon mpe bato na yo lokola, mpo nsima bakpokoso na yo mpe bakpokoso na bango ekozwa biyano.”
Mokonzi asekaki makasi mpe ayanolaki, “John Groberg, ntango mosusu olobi solo.”
Nakanisaki Apostolo Paulo liboso ya Akalipa. Nakanisaki eyano ya Akalipa na litatoli ya Paulo: “Olingi kondimisa ngai na ntango mokuse ete nasala mosala na Moklisto.” 4Ndeko mobali Groberg azwaki mpiko mpo na kopesaka litatoli na ye epai ya mokonzi.
Na mpokwa ya lelo ezali na bankoto mingi ya bamemi bonganganzambe oyo bazali kosalela Nkolo na ntango mobimba lokola bamisionele na ye. Na eyano na libiangi, batiki nsima na bango ndako, libota, baninga, mpe eteyelo mpe bakei liboso mpo na kosala. Baye bazali kososola te bazali kotuna mituna: “Mpo na nini bazali koyanola nokinoki mpe na motema moko bazali kopesa mingi?”
Bamisionele na biso bakokaki koyanola na maloba ya Paulo, misionele monene wana oyo azalaki na bomoi kala mpenza: “Soki najali kosakola Nsango malamu, ejali na ngai likambo na komikumisa te napesami simbisi ete nasala boye. Mawa na ngai soko na kosalakola Nsango malamu te!” 5
Makomi masantu mazali na esakoli moko te ya motuya mingi koleka, mokumba moko te ya kokanga mingi koleka, lilako moko te semba mingi koleka motindo epesamaki na Nkolo mosekwi ntango abimelaki na Galilea epai ya bayekoli zomi na moko. Elobaki Ye ete:
“Bokonji yonso esili kopesama na ngai likolo mpe na nse.
“Boye bokenda kojalisa bayekoli na mabota yonso, kobatisaka bango na nkombo na tata mpe na mwana mpe na Molimo Mosanto:
“Kolakisa bango ete batosa yonso esili ngai kolaka bino. Mpe tala, ngai najali na bino elongo mikolo yonso kino nsuka na ekeke.” 6
Etinda ya bonzambe oyo, ekangami elongo na elaka na yango ya nkembo, liloba ya etinda na biso lelo, lokola ezalaki na ntango ya kala. Mosala ya misonele ezali eteni ya ntina ya Eklezia ya Yesu Klisto ya Basantu ba Mikolo mya Nsuka. Ntango nyonso ezalaki boye; ekozala se boye libela. Lokola esakolaki Profeta Joseph Smith: “Nsima ya manso oyo elobami, mokumba ya monene koleka nyonso mpe ya ntina koleka nyonso ezali kosakola Nsango Malamu.” 7
Na kati ya mibu mikuse mibale, bamisionele nyonso ya ntango mobimba baye bazali kosala sikawa na mampinga ya bokonzi oyo ya Nzambe bakosilisa misala na bango ya ntango mobimba mpe bakozonga na bandako mpe epai ya balingami na bango. Bakitani na bango bazwami na mpokwa ya lelo na milongo ya Bonganganzambe ya Alona ya Eklezia. Bilenge mibali, bobelemi mpo na koyanola? Bozali na na bolingi ya kosala? Bomilengelli mpo na kosala?
Mokambi John Taylor alimbolaki masengisi: “Lolenge ya bato tolingaka lokola bamemi ya etinda oyo ya nsango malamu ezali bato baye bazali na bondimi na Nzambe; bato baye bazali na bondimi na eyamba na bango; bato bakumisaka bonganganzambe na bango; … bato batonda Molimo Mosantu mpe nguya na Nzambe … bato ya lokumu, bosembo, bolamu mpe peto.” 8
Bandeko, moko na moko na biso atindami kokabola nsango malamu ya Klisto. Ntango bamoi na biso etamboli engebene na mobeko ya Nzambe yemei, baye bazwami na nguya na biso bakoloba mokolo moko te bomileli ete: “Ntango ya bobuki mbuma eleki, ntango na moi makasi esili, nde tobiki te.” 9
Mobateli mpate malamu ya milimo, misionenele oyo asikolaki bato, apesaki biso bolendisi na Ye ya bonzambe:
“Soki ezali ete osengeli kosala mikolo na yo nyonso na kogangaka boyamboli epai ya bato oyo, mpe komeme, ata molimo moko epai na ngai, boniboni monene ekozala bosepeli na yo elongo na ye na bokonzi ya Tata na ngai!
“Mpe sikawa, soki bosepeli na yo ekozala monene na molimo moko oyo omemi na bokonzi ya Tata na ngai, boniboni monene bosepeli na yo ekozala soki okokaki komema milimo mingi epai na ngai!” 10
Na ntina na Ye oyo alobaki maloba maye, napesi litatoli na ngai. Ye azali Mwana ya Nzambe, Mosikoli na biso, mpe Mobikisi na biso.
Nasambeli ete tokozala na mpiko mpo na kopesa loboko ya bondeko, molende ya komeka mpe komeka lisusu, mpe na bosawa esengeli mpo na koluka bokambi uta na Tata ntango tozali kokokisa motindo na biso ya kokabola nsango malamu. Mokumba ezali likolo na biso, bandeko. Na nkombo ya Yesu Klisto, amene.
Lakisa Matangi
-
1. “In Bill Sand, The Seventh Step (1967), 9.
-
2. Tala Doctrine et Alliances 84:33–39.
-
3. 2 Timote 1:7–8 .
-
4. Misala 26:28 .
-
5. 1 Bakolinti 9:16 .
-
6. Matai 28:18–20 .
-
7. Teachings of Presidents of the Church: Joseph Smith (2007), 330.
-
8. Teachings of Presidents of the Church: John Taylor (2001), 73.
-
9. Yilimia 8:20 .
-
10. Doctrine et Alliances 18:15–16 .


text:
Tokoki te kolinga Nzambe mpenza soki tokolinga bazalani na biso ten a mobembo oyo ya bomoi ya kufa.
Balingami na ngai ya mibali mpe ya basi, ntango Mobikisi na biso asalaki kati ya bato, atunamaki na avoka oyo atunaki, Molakisi, motindo nini ya monene ezali kati ya mobeko?”
Matai atalisi ete Yesu ayanolaki:
“Okolinga Nkolo Nzabe na yo, na motema na yo mobimba, mpe na molimo na yo mobimba mpe na mayele na yo nionso.
“Oyo ezali motindo ya yambo mpe monene.
“Mpe ya mibale ekokani na oyo, okolinga mozalani na yo lokola yomei.” 1
Malako asukisi motuya na maloba ya Mobikisi: “Ezali na motindo moko te eleki oyo mibale.” 2
Tokoki te solo kolinga Nzambe soki tolingi te bato ya mobembo na biso na bomoyi oyo ya kufa. Lolenge moko, tokoki kolinga baninga na biso nionso te soki tolingi Nzambe te, Tata na biso nionso. Apostolo polo ayebisi biso, “motindo oyo tozali na yango ewuti epai na ye, ete oyo alingi Nzambe alinga bandeko na ye.” 3 tozali banso bana ya molimo ya Tata na Lola mpe, lokola bandeko mibali mpe bandeko basi. Lokola tobombi bosolo oyo kati ya mayele, kolingaka bana nionso ya Nzambe ekokoma pasi te.
Sika awa, bolingo ezali ntina mpenza ya nsango malamu mpe Yesu Klisto azali ndakisa na biso. Bomoyi na Ye ezalaki libula ya bolingo. Maladi abikisaki, bakoka atelemisaki, bato na masumu abikisaki. Na nsuka, liboke ya bato basiliki bazwaki bomoyi na Ye. Mpe balatisaki ye ekoti ya nzube na ngomba ya Golgotha alobi: “Tata, limbisa bango; mpo bayebi maye bazali kosala te” 4—ndakisa ya nsuka na bokufi ya ngolu mpe bolingo.
Ezali na bankombo ebele oyo ezali bilembo ya bolingo, lokola boboto, bompikiliki, bomikabi, bososoli, mpe bolimbisi. Na mangomba na biso nyonso, oyo mpe bankombo misusu ekosunga basusu mpo na komona bolingo kati ya mitema na biso.
Mbala mingi bolingo na biso ekomonisama mokolo na mokolo na biso na bosalisi ya moko mpe mosusu. Ntina nionso ekozala bokasi na biso ya koyeba mposa ya moto mpe nsima kosalisa. Nalingaka ntango nionso mposa epesami kati na mwa likomi:
Kala te bayebisaki ngai na ntina ya ndakisa ya boboto ya kokamwa—moko oyo ezalaki na biyano emonisamaki te. Mobu ezalaki 1933, ntango ya eleko ya bozangi mosolo, mabaku ya mosala ezalaki mpasi. Esika ezalaki na ngambo ya esti ya USA. Arlene Biesecker awutaki kozwa lipolome ya kelasi ya likolo. Nsima ya boluki ya mosala na ntango molai, na nsuka azwaki mosala na ndako ya batongi bilamba lokola motongi bilamba. Batongi bilamba bazalaki kofutama kaka na botongi nionso ya malamu ya bilamba bazalaki kotonga bango nionso mokolo na mokolo. Bazalaki kofutama kolandisamaka motango ya bilamba bazalaki kotonga.
Mokolo moko nsima mua ntango moke ya bobandi mosala na ndako ya botongi bilamba, Arlene akutanaki na likama moko oyo etungisaki mpe ebangisaki ye. Afandaki na masini na ye kotonga komekaka kobongisa elamba oyo abandaki kosala. kasi moto ya kosunga ye azalaki te, kati ya batongi bilamba nionso misusu bazalaki kosala na lombango mpo na kosilisa misala ebele oyo bakokaki kotonga. Arlene ayokaki bozangi lisungi mpe elikia. Na kimia, abandaki kolela.
Na ngambo ya Arlene efandaki Bernice Rock. Azalaki mokolo mpe ayebaki kotonga koleka. Azalaki kotalaka mawa ya Arlene, Bernice atikaki mosala na yemei mpe akendaki pembeni ya Arlene, na boboto apesaki liteya mpe asunga ye. Amekaki kino Arlene ayebaki mpe akomaki na makoki ya kotonga bilamba malamu. Sima Bernice azongaki na masini na yemei, abungisaki libaku ya kotonga bilamba na yemei, mpo ete asungaki.
Na ndakisa moko oyo ya bolingo Bernice mpe Arlene bakomaki baninga ya ntango molai. Moko na moko abalaki mpe abotaki bana. Ntango nionso na 1950 Bernice, oyo azalaki mondimi ya Eklezia, apesaki Arlene mpe libota na ye mokanda ya buku ya Mormon. Na 1960, Arlene mpe mobali na ye bazwaki libatisi mpe bakomaki bandimi ya Eklezia. Sima bakangamaki na tempelo esantu ya Nzambe.
Lokola litomba ya ngolu Bernice amonisaki lokola akendaki na nzela na ye kosunga moto oyo ayebaki te kasi oyo azalaki na mawa mpe bosenga ya lisungi, bato ebele koleka, nionso mibale, bato ya bomoyi mpe bato bakufa, sikawa sepela na kosalekaka makuli ya nsango malamu.
Mikolo nionso ya bomoyi na biso tozali kopesa mabaku ya komonisa bolingo mpe boboto na baye bazali nzinga nzinga na biso. Elobaki Mokambi Spencer W Kimball: “tosengeli kokundola ete bakufi oyo tozali kokutana na bango na botelemi mingi, babilo, baasasere, mpe ya ngambo mosusu bazali eteni wana ya mokili Nzambe apesi biso mpo na kolinga mpe kosalisa. Ekosala biso mwa ndambo ya malamu koloba na mobimba ya bondeko mobali ya mokili soki tokoki kotala te baye nionso bazali nzinga nzinga na biso lokola bandeko mibali mpe bandeko basi.” 6
Mbala mingi mabaku na biso ya kolakisa bolingo na biso eyaka na mbalakata. Ndakisa moko ya libaku moko emonisami kati ya eteni moko ya zulunale na sanza ya zomi ya mobu 1981. Yako kamwa ezalaki mpenza bolingo mpe ngolu oyo ekomamaki na kati ya eteni oyo na bombaki na mikanda na ngai mibu 30 mileki.
Eteni elobi boye moko ya mpepo ya Alaska kowutaka Anchorage na bozangi bopemi, Alaska, na Seattle, Washington—mpepo ememaki bato150 —epengolamaki na engumba moko ya Alaska na ntina kozwa mwana moko ya mobali oyo azokaki makasi. Mwana ya mibu 2 akatanaki mosisa ya loboko ntango akweyaki na eteni ya molangi nabosakani pembeni ya ndako na bango. Engumba ezalaki ya 725 bakilometele na sudi ya Anchorage mpe ezalaki te solo na nzela ya mpepo. Na yango, minganga basengaki bosungi ya kotelema, mpe mpepo ekitaki mpo na kozwa mwana mobali mpe komema ye na ntina ete akoka kozwa lisalisi na lopitalo.
Ntango mpepo ekitaki mpembeni ya engumba, minganga bayebisaki pilote ete mwana mobali makila ebandaki kobima ye mingi akokaki te kokende na Seattle. Mokano ezwamaki ya kokende bakilometele misusu ya 320 na nzela ya mabe kino na Juneau, Alaska, mpembeni ya engumba ya lopitalo.
Sima ya bomemi mwana mobali na Juneau, mpepo ekendaki na Seattle, sikawa nsima ya ntango eleki. Moto moko te kati ya mpepo amitungisaki, atako mingi kati na bango bazangaki bokutani na bango mpe bampepo na bango mosusu. Na yango, lokola baminiti mpe ba ntango elekaki, bakongolaki mbongo, bazwaki mbongo ebele mpo na mwana mpe libota na ye.
Lokola mpepo ezalaki mpenepene ya babele na Seattle, bato ya mobembo babandaki kosepela ntango pilote alobaki ete azwaki liloba na radio ete mwana mobali akomaki malamu. 7
Na makanisi na ngai maloba ya makomi eyaki: “Bolingani ezali bolingo ya mpetwa ya Klistu, … mpe nionso ekozala malamu na oyo akozala na bolingani na mokolo ya nsuka.” 8
Bandeko mibali mpe bandeko basi, boko ya mabaku na biso ya minene koleka ya kolakisa bolingo na biso ekozala kati ya mabota na bisomei. Bolingo esengeli kozala ntina koleka ya bomoyi ya libota na biso, na nsima ezali mbala mingi te. Wana ekoki kozala na ebele ya bozangi bompikiliki, ebele ya boswani, bitumba ebele, mpinzoli ebele. Mokambi Gordon B. Hinckley atunaki na mawa: “mpo na nini ezali ete [baye] tolingi [koleka] akomaka mbala mingi monguna ya maloba na biso? Mpo na nini ezali ete [biso] ntango mosusu tolobaka lokola kolinga kosala mpasi na oyo ekataka na lombango libomi?” 9 Biyano na mituna miye ekoki kozala ekeseni na moko na moko na biso, mpe sikawa bosolo ezali ete bantina etangami te. Soki tobateli motindo ya kolingana moko mpe mosusu, tosengeli kosalisana moko na moko na boboto mpe botosi.
Ya solo ekozala na ntango mosusu ntango botosi esengeli kondimama. Tika ete tokundola, nzokande, toli ezwami na Doctrine & Alliances—nakoyebaka, ete ntango ezali ntina mpo na biso ya kozomela basusu, tolakisi nsima uta lelo bomatisi ya bolingo. 10
Nalikii ete tolukaka ntango nionso kozala na bokebi mpe kozala na koyoka na makanisi mpe na bamposa mpe na ndenge basusu bazali baye bazali nzinga nzinga na biso. Tika ete tomikitisa te to komitonga te. Nzokande, tika ete tozala mitema mawa mpe bokasi. Tosengeli kozala na bokebi ya kobebisa elikia ya moto mosusu te na nzela ya bomoni mpamba maloba to misala na ye.
Bolimbisi esengeli kotambola elongo na bolingo. Na mabota na biso, mpe lokola na baninga na biso, ekoki kozala na bamposa etukami mpe esengo moke ya kolimbisa. Lisusu, mabe ekozala te ete motuna ezalaki nini. Ekoki kozala te mpe esengelaki te kotikala na elembo na motema, mpo na kopolisa mpe na nsuka kobebisa. kotukaka baninga mosusu mpo na maye basali ya mabe ekopekisa biso libiki. Kaka se bolimbisi nde ekobikisa.
Ndeko mwasi moko ya bolingo oyo akufa tokendaki kotala elongo na ye mokolo moko mpe na mbalakata tokutanaki na likama moko. Alobaki na likama oyo esalemaki mibu eleki mingi mpe akotisaki mosali bilanga moko ya pembeni, ntango moko moninga malamu kasi oyo ye mpe mobali na ye bazalaki na boyokani te ntango nionso. Mokolo moko mosali bilanga atunaki soki akokaki kozwa nzela ya mokuse mpo na kokende na lopango na ye. Na ntango wana apemisaki lisolo epai na ngai mpe, na kotatabanaka na mongongo na ye, alobaki “Ndeko mobali Monson, natikaki te akatisa elanga na biso nsima atako moke te kasi nasenga ye kokende nzela ya molai na makolo mpo na kokoma na ndako na ye. Nasalaki mabe, mpe nayokelaki yango motema mpasi. Asi akufa, kasi oh, nasengeli nakokaki koyebisa ye, nayoki motema mpasi mpenza.’boniboni nasengeli nazalaki na libaku malamu ya mbala mibale ya kozala boboto.”
Lokola nayokelaki ye, wana makanisi na ngai eyaki na mawa mpenza ya botali ya John Greenleaf Whittier: “Na maloba nyonso ya mawa ya lokota to ya ekomeli, mawa ezali oyo: soki tosalaki makambo na lolenge mosusu bomoyi na biso ekokaki kozala malamu mingi koleka!’”11 Bandeko mibali mpe basi, lokola tozali kolakisa baninga bolingo mpe boboto, tokoyokisama motema mpasi lolenge ya boye te.
Bolingo elakisamaka na ndenge ebele: koseka, elembo, liloba ya boboto, maloba ya lokumu. Maloba mosusu ekoki kozala na ntina, lokola kolakisa ntina na misala ya moto mosusu, kotangisaka mokano na boboto mpe bompikiliki, kotalaka moto ya maladi to oyo azalaka kaka na ndako. Maloba oyo mpe misala, mpe mingi mosusu, ekoki kopesa nsango ya bolingo.
Dale Carnegie, moko mokomi ya Amerika oyo ayebana malamu mpe motangi, alikiaki ete moto nionso azali na kati na ye mobali to mwasi nguya ya koliisa ya esengo nyonso ya mokili … “na kopesaka maloba ndambo ya sembo ya bosepeli na moto oyo azali yemei to alembisami.” Alobaki, “ntango mosusu okobosana lobi maloba ya boboto olobi lelo, moto akoki kolinga yango na ntango etikali ya bomoyi na ye.” 12
Ekoki biso sikawa, na mokolo oyo mpenza, kolakisa bolingo na bana nyonso ya Nzambe, atako bato na biso ya libota, baninga na biso, bayebani na biso mpenza to bapaya na mobimba, lokola tozali kolamuka na ntongo nionso, tika ete tozwa mokano ya koyanola na bolingo mpe boboto na baye bakoya na nzela na biso.
Bolingo ya Nzambe mpo na biso bandeko mibali mpe basi, na ntina ya bolingo oyo Atindaki Mwana na Ye, oyo alingi biso mingi mpo na kopesa bomoyi na Ye mpo na biso, na ntina ete tokoka kozwa bomoyi ya seko. Lokola tosili kososola likabo oyo ya ntembe te, mitema na biso ekotondisama na esengo mpo na Tata na biso ya Seko, mpo na Mobikisi na biso, mpe mpo na mokili mobimba. Nasambeli na bosolo ete oyo ekozala bongo na nkombo ya bule ya Yesu Klisto, amene.
Lakisa Matangi
-
1. Matai 22:36–39.
-
2. Malako 12:31.
-
3. 1 Yoane 4:21.
-
4. Luka 23:34.
-
5. Mokomi ayebana te, kati ya Richard L. Evans, “The Quality of Kindness,” Improvement Era, sanza ya mitao 1960, 340.
-
6. Teachings of Spencer W. Kimball, ed. Edward L. Kimball (1982), 483.
-
7. Tala “Injured Boy Flown to Safety,” Daily Sitka Sentinel (Alaska), Sanza ya Zomi. 22, 1981.
-
8. Moroni 7:47.
-
9. Gordon B. Hinckley, “Let Love Be the Lodestar of Your Life,” Ensign, sanza ya mitano 1989, 67.
-
10. Tala Doctrine and Covenants 121:43.
-
11. “Maud Muller,” na The Complete Poetical Works of John Greenleaf Whittier (1876), 206; emphasis added.
-
12. Dale Carnegie, in, for example, Larry Chang, Wisdom for the Soul (2006), 54.


text:
Ema oyo emonani ekangi lisalisi ya Nzambe ezipi mpenza te Nzambe kasi ntango mosusu ekozipaka biso. Nzambe abombani mokolo moko te, nzokande ntango mosusu tobombamaka.
Na mozindo ya somo amonaki na boloko ya Liberty Jail, Profeta Joseph Smith agangaki “O Nzambe, ozali wapi, Mpe wapi ezali ema oyo ezipi esika na yo ya kobombana?”1Mingi kati na biso, na ngonga ya somo na ye, ayokaka ete Nzambe azali mosika na biso. Ema oyo emonani ekangi lisalisi ya Nzambe ezipi mpenza te Nzambe kasi ntango mosusu ekozipaka biso. Nzambe abombanaka ata mokolo moko te, nzokande ntango mosusu bison de tobombamaka, tozipami na ema ya mposa oyo ebendaka biso mosika na Nzambe mpe esalaka ete amonana mosika mpe amonana te. Mposa na bisomei, koleka liyoki ya “Bolingi na yo esalema,”2 ezali kosala liyoki ya ema oyo ekangi Nzambe. Nzambe akoki kozanga komona biso to kosolola na biso te kasi tokoki kozanga bolingi ya koyoka to kotosa bolingi na Ye mpe ntango na Ye.
Mayoki na biso ya bokabwani na Nzambe ekokita ntango tokomi mingi lokola Klisto liboso na Ye. Yango ezali pete te na mokili wapi makanisi ya bato mosusu ekoki kozala na mbano ya boye na makinisi na biso. Kasi ekosalisa biso koyeba bosolo oyo: Nzambe azali penepene na biso mpe azali na boyebi na biso mpe abombani ata moke te uta na bana na Ye ya botongono.
Nkoko na ngai ya mwasi ya mibu misato alakisaki nguya ya bozangi ekweyeli mpe bomikitisi mpo na kokanga biso na Nzambe. Akandeki elongo na libota na ye na mokolo bofungoli ya Tempelo ya Brigham City na Utah. Na kisuku moko ya ndako kitoko wana, atalaki nzinganzinga mpe atunaki, “Mama, Yesu azali wapi?” Mama na ye alimbolaki ete akomona Yesu te na tempelo, kasi akokoka koyoka nguya na Ye na motema na ye . Eliza amaniolaki mpenza eyano ya mama na ye mpe nsima asepelaki mpe alobaki, “O, Yesu akei kosalisa moto moko,” asukisaki.
Ema moko te etiaki molili na bososoli ya Eliza to ekangaki miso na ye na bosolo. Nzambe azali penepene na ye, mpe amiyoki penepene na Ye. Ayebaki ete tempelo ezali ndako ya Nkolo kasi lisusu asosolaki ete Ye mosekwi mpe ya kembo azali na nzoto mpe akoki bobele kozala na esika moko na ntango moko.3 Soki Ye azalaki na ndako na Ye te, andimaki ete Ye asengelaki kozala na esika mosusu. Mpe uta na oyo ayebi ya Mobikisi, ayebaki ete Ye asengelaki kozala esika moko kosalaka bolamu mpo bana ya Tata na Ye. Ezalaki polele ete atiaka elikya ya komona Yesu, mpo kondimisa bikamwa ya bomoi na Ye te kasi bobele mpo alingaki Ye.
Molimo ekokaki kolakisa na mayele mpe motema na ye ya bomwana libondisi biso banso tozala na yango mposa mpe tolingaka. Yesu Klisto azali na bomoi, ayebi biso, akengelaka biso, mpe abatelaka biso. Na ntango ya mpasi, bomoko, to mobulu, tosengeli te komona Yesu Klisto mpo na koyeba ete Ye azali na boyebi ya ezalela na biso mpe ete etinda na Ye ezali ya kopambola biso.
Nayebi uta na bomoi na ngai moko ete likambo ya Eliza ekoki kozala nsuka na biso mpenza nsima ya bomwana na biso. Na mibu ya ebandeli ya mosala na ngai, nasalaki makasi mpo na kozwa ebonga ya moteyi na Stanford University. Nakanisaki nasalaka bomoi malamu mpo na ngai moko mpe mpo na libota na ngai. Tovandaki penepene na baboti ba mwasi wa ngai na esika ya kitoko mingi. Na lolenge ya mokili, nalongaki. Kasi napesamaki na nzela ya Eklezia libaku ya kotika Californie mpe kokende na Ricks College na Rexburg, Idaho. Bantina ya bomoi na ngai lokola moteyi ekokaki kozala ema oyo ekabolaki ngai na Tata wa bolingo oyo ayebaki malamu mingi koleka ngai nini bomoi na ngai ya nsima ekokaki kozala. Kasi napambolamaki mpo na koyeba ete elonga nazwaki na bomoi na ngai ya mosala mpe libota na esika wana ezalaki likabo uta na Nzambe. Yango wana lokola mwana, nafukamaki na losambo mpo na kotuna nini nasengelaki kosala. Nakokaki koyoka mongongo moko ya kimia na mayele na ngai oyo elobaki, “Ezali eteyelo na ngai.” Ezalaki na ema te mpo na kokabola ngai na Nzambe. Na bondimi mpe bosawa, natikaki bolingi na ngai na Ye mpe nayokaki bobateli na Ye mpe azalaki penepene na ngai.
Mibu na ngai na Ricks College, na ntango namekaki koluka bolingi ya Nzambe mpe kosala yango, epekisaki ema kokanga ngai to kotia mobulu na mosala mpenza ya Nzambe na bomoi na ngai. Ntango nalukaki kosala Mosala na Ye, namiyokaki penepene na Ye mpe nayokaki bolikii ete Ye ayebaki misala na ngai mpe abatelaki na mozindo esengo na ngai. Kasi lokola ezalaki na Stanford, bamposa ya mokili ebandaki komilakisa na ngai. Moko ezalaki liyebisi ya mosala moko ya kitoko, epesamaki kaka ntango nazalaki kosilisa mobu na ngai ya mitano lokola mokambi na Ricks College. Nayekolaki liyebisi mpe nasambelaki mpo na yango kutu nasololaki mpo na yango na Bokambi ya Yambo. Bayanolaki na mwa molunge mpe mwa koseka kasi mpenza te na bokambi moko songolo. Mokambi Spencer W. Kimball ayokaki ngai kolimola liyebisi ya mosala nazwaka uta na lingomba moko monene mpe alobaki: “Malamu, Hal, yango ezali lokola libaku ya kitoko! Mpe soki tozali na mposa na yo, toyebi wapi kokuta yo.” Balingaki koyeba wapi kokuta ngai, kasi bamposa na ngai mpo na elonga na mosala ekokaki kosala ema oyo elingaki kokomisa yango mpasi mpo na ngai kokuta Nzambe mpe mpasi mingi mpo na ngai koyoka mpe kolanda mbela na Ye.
Mwasi na ngai, koyebaka yango, azwaki liyoki makasi ete tosengelaki te kotika Ricks College. Nalobaki ete, “Wana ekoki mpo na ngai.” Kasi alendisaki, na bwania, ete nasengelaki kozwa libimisi ya ngaimei. Mpe boye nasambelaki lisusu. Mbala oyo nazwaki bokambi, na lolenge ya mongongo na mayele na ngai oyo elobaki, “Nakotika yo na Ricks College mwa ntango molai.” Bamposa na ngai ekokaki kozipa bomoni na ngai ya bosolo mpe kokomisa yango mpasi mpo na ngai kozwa limoni.
Mikolo ntuku misato napambolamaki na mokano ya molimo mpo na koboya mosala epesamaki mpe kotikala na Ricks College, Barrage ya Teton epanzanaki penepene. Nzambe ayebaki ete barrage elingaki kopasuka mpe ete mikama ya bato balingaki kozala na mposa ya lisalisi. Atikaki ngai koluka toli mpe kozwa ndingisa na ye mpo na kotikala na Ricks College. Ayebaki bantina nyonso ete mosala na ngai ekokaki kozala naino ya ntina na college mpe na Rexburg. Yango wana nazalaki wana mpo na kotuna Tata ya Lola mbala na mbala na losambo ete Ye akolinga ngai nasala makambo oyo ekosalisa bato oyo ya bango bozwi mpe babomoi ebebisamki. Nalikisaki baangonga mingi kosalaka elongo na bato mosusu mpo na kolonola potopoto mpe mai uta na bandako. Mposa na ngai mpo na koyeba mpe kosala bolingi na Ye epesaki ngai libaku moko ya koluka molimo.
Likama wana elakisi lolenge mosusu tokoki kolela bokabwani mpo nakoyeba bolingi ya Nzambe to koyoka bolingo na Ye mpo na biso: tokoki kokangama te na manaka na biso ntango Nkolo azali na oyo ya Ye. Nakanisaki nalekisaki ntango ekokaki na mosala na ngai na Rexburg mpe nazalaki na lombangu mpo na kolongwa. Ntango mosusu bokangami na biso na kosala engebene na manaka na biso ekoki kotia molili na bolingi na Ye mpo na biso.
Na boloko ya Liberty, Profeta Joseph atunaki na Nkolo mpo na kopesa etumbu na baye baniokolaki bandimi ya Eklezia na Missouri. Losambo na ye ezalaki ezalaki mpo na etumbu ya solo mpe ya noki. Kasi Nkolo ayanolaki ete na “mpo na mibu mingi te uta wana,”4 Ye alingaki kolandela banguna ya Eklezia. Na milongo ya mbala 24 mpe 25 ya eteni 121 na Doctrine et Alliances, Ye alobi:
“Tala, miso na ngai emoni mpe eyebi misala na bango nyonso, mpe nabombi bosambisi ya noki na ntango na yango, mpo na bango banso;
“Mpo ezali na ntango eponami mpo na moto, engebene lokola misala na ye ekozala.”5
Tolongoli ema ntango toyoki mpe tosambeli, “Bolingi na Yo esalema” mpe “na ntango na Yomei.” Ntango na Ye ekozala noki ya kokoka mpo na biso, zambi toyebi ete Ye alingi bobele oyo ezali malamu mingi.
Moko ya bokoli na ngai ya mwasi alekisaki mibu mingi koyokaka ete Nzambe atiaki ema moko likolo na ye. Azalaki elenge mama ya bana misato oyo azalaki na mposa ya bana mingi koleka. Nsima ya kokufela bana mibale na kobota, nsambo na ye ya kobondela ekomaki na kobanga. Lokola mibu mingi ya kozanga bana elekaki, ayokaki lisenginia ya nkanda. Ntango mwana na ye ya leki koleka banso azalaki kokende na eteyelo, polele ya ndako na ye ekomaki lokola koseka ye mpo na kotala na ntina ya bomama—bazemi ya kobongisa te mpe kutu ya kolinga te ya bato oyo ayebaki ezalaki kosala ye bongo. Ayokaki lokola amipesaki mpe amikabaki lokola Malia, oyo alobaki, “Ngai nazali mosali ya Nkolo.”6 Kasi atako alobaki maloba oyo na motema na ye, akokaki koyoka eyano moko te.
Lokola ataiaki elikya ya kotombola molimo na ye, mobali na ye abengisaki ye na kosangana na ye na mobembo ya nkita na Californie. Ntango mobali azalaki na mayangani, ye atambolaki o ntaka ya libongo ya kitoko ezanga moto. Motema na ye penepene na kopasuka, asambelaki na mongongo makasi. Mpo na mbala ya yambo, asengaki te mwana mosusu kasi etinda moko ya Nzambe. “Tana na Lola,” egangaki ye, “Nakopesa yo ntango na ngai nyonso; nabondeli yo lakisa ngai lolenge ya kokokisa yango.” Alakisaki bolingi na ye mpo na kokamata libota na ye wapi nyonso balingaki kosenga ye akende. Losambo wana epesaki liyoki moko ya kimia oyo azelaki te. Esepelisaki te mayele na ye na koluka bosolo, kasi mpo na mbala ya yambo, elembisaki motema na ye.
Losambo elongolaki ema mpe efungolaki maninisa ya lola. Na mposo mibale, ayokaki ete azalaki kozela mwana. Bebe ya sika azalaki na mobu moko kaka ntango libiangi ya misio eyaki na mwana na ngai ya mobali mpe bokilo na ngai ya mwasi. Lokola alakaki kokende mpe kosala nyonso, bisika nyonso, atiaki bobangi mpembeni mpe akamataki mwana na ye na mikili misusu. Na misio azwaki mwana mosusu—na mokolo moko ya kobongola bamisionele.
Komitika mobimba na bolingi ya lola, lokola elenge mwasi oyo asalaki, ezali na motuya mpo na kolongola ema totiaka ntango mosusu likolo na moto na biso. Kasi ekokisi te mbala moko biyano na nsambo na biso.
Motema ya Abalayama emonani lokola ezalaki alima mosika yambo Sala azwa zemi ya Yisaka mpe yambo azwa mabele ya elaka. Lola ezalaki na ntina misusu mpo na kokokisa yambo. Bantina wana ezalaki kaka te mpo na kotonga bondimi ya Abalayama mpe Sala kasi lisusu mpo na koteya bango bosolo ya seko oyo bakabolaki na basusu na nzela na bango ya zunguluke mpo mabele elengelamaki mpo na bango. Kozela ya Nkolo mbala mingi emonanaka molai; boko ewumelaki bomoi mobimba. Kasi ntango inso ebongisami mpo na kopambola. Ntango ya komiyoka yo moko kakato na mawa to na bozangi bompikiliki ezali ata moke te.
Atako ntango na ye ezali ntango nyonso te ntango na biso, tokoki koyeba na ntembe te ete Nkolo abatelaki bilaka. Mpo oyo ya biso oyo ayebi sikawa ete Ye azali mpasi na kozwa, natatoli ete mokolo ekokoma oyo tokomona Ye miso na miso. Kaka lokola ezali na eloko moko te sikawa mpo na kotia molili mpo na biso komona Ye. Tokotelama banso liboso na Ye, Yemei. Lokola nkoko na ngai ya mwasi, tolingi komona Yesu Klisto sikawa, kasi bosangani na biso ya solo na Ye na esika ya bosambisi ekozala ya esengo mingi koleka soki yambo tosali makambo oyo ekomisaka Ye penepene na biso lokola tozali penepene na Ye. Ntango tosaleli Ye, tokomi lkola Ye, mpe tomiyoki penepene mingi na Ye ntango topusani na mokolo oyo eloko te ekobomba bomoni na biso.
Kokende epai ya Nzambe ekoki kokoba se kokoba. “Boya bino bapambolami ya Tata, kozwa bokonzi elengelamaki mpo na biso uta ebandeli ya mokili,”7Mobikisi ateyi. Nsima ayebisi biso boniboni:
“Mpo nazalaki na nzala, mpe bopesaki ngai bilei; nazalaki na mposa ya mai mpe bopesaki ngai mai ya komela: nazalaki mopaya, mpe boyambaki ngai:
“Bolumbu, mpe bolatisaki ngai: nazalaki na bokono, mpe botalaki ngai: nazalaki na boloko, mpe boyaki epai na ngai.
“Nde basembo bakoyanola ye, kolobaki, Nkolo, ntango kani tomonaki yo na nzala, mpe toleisaki yo? To na mposa ya mai, mpe topesaki yo mai?
“Ntano kani tomonaki yo mompaya, mpe toyamboki yo? To bolumbu mpe tolatisaki yo?
“To ntango kani tomonaki yo na bokono, to na boloko, mpo toyaki epai na yo?
“Mpe Mokonzi akoyanola mpe akoloba na bango, Ya solo nalobi na bino, mbala nyonso bosali yango na moko ya moke mingi na bandeko na bino, bosali yango na ngai.”8
Ntango tosali maye alingi biso kosala mpo na bana ya Tata na Ye, Nkolo amoni yango bosembo epai na Ye, mpe tokomiyoka mingi penepene na Ye lokola toyoki bolingo na Ye mpe bondimami na Ye. Ntango ekokoka oyo tokokoma lokola Ye mpe tokozela Mokolo ya Bosambisi na esengo.
Ema oyo emonanaki kobombaka yo mosika na Nzambe ekoki kozala bobangi ya moto na esika ya mposa oyo ya kosalisa basusu. Mposa ya Mobikisi ezalaki kaka kosalisa bato. Mingi ya bino, lokola ngai, bayokaki bobangi na kopusana penepene ya moto oyo otukaki to oyo asalaki yo mabe. Mpe kasi namoni Nkolo alembisaki mitema ntango na ntango, lokola oyo ya ngai moko. Mpe yango wana nabeti mondenge na yo mpo okende mpo na Nkolo epai ya moto moko, ata bobangi nini okoki koyoka, opesa bolingo mpe bolimbisi. Nalaki yo ete ntango osali bongo, okoyoka bolingo ya Mobikisi mpo na moto wana mpe bolingo na Ye mpo na yo, mpe ekomonana lokola ewuti mosika mpenza. Mpo na yo, mokakatano wana ekoki kozala na libota moko, ekoki kozala na lingomba moko, to ekoki kozala na kati ya ekolo moko.
Kasi soki okei mpo ete Nkolo apambola basusu, Ye akomona yango mpe akopesa yo mbano mpo na yango. Soki osali yango mbala mingi ekoki mpe ntango mingi ekoki, okoyoka mbongwana na bomoto na yo mpenza na nzela ya Bomikabi ya Yesu Klisto. Kaka te okomiyoka penepene na Ye, kasi okomimona lisusu mingi mingi ete ozali kokoma lokola Ye. Nde, ntango omoni Ye mpenza, lokola banso tokomona Ye, ekozala mpo na yo lokola ezalaki mpo na Moloni ntango alobaki: “Mpe sikawa natombeli bino banso, sese. Nakei mosika te kopema o paradizu ya Nzambe, kina molimo mpe nzoto ya ngai ikosala lisusu bomoko, mpe namemami na nzela ya mopepe, mpo ya kokutana na bino liboso lya esika ya elengi ya Yova monene, Mosambisi wa Seko wa bato ba bomoi mpe bakufa elongo. Amene.”9
Soki tosalisi na bondimi, bosawa, mpe mposa ya kosala bolingi ya Nzambe, natatoli ete esika ya bosambisi ya Yova ekozala ya elengi. Tokomona Tata wa biso mpe Mwana wa Ye lokola bazali komona biso sikawa—na polele ebonga nie mpe na bolingo ebonga nie. Na nkombo ya bule ya Yesu Klisto, amene.
Lakisa Matangi
-
1. Doctrine et Alliances 121:1.
-
2. Tala See Matai 6:10; Luka 11:2; 3 Nefi 13:10; Etele 12:29; Doctrine et Alliances 109:44; Moses 4:2.
-
3. Tala Doctrine et Alliances 130:22.
-
4. Doctrine et Alliances 121:15.
-
5. Doctrine et Alliances 121:24–25.
-
6. Luka 1:38.
-
7. Matai 25:34.
-
8. Matai 25:35–40.
-
9. Moloni 10:34.


text:
Play ch@mpi_EuX_Il_PaRlEnT_EuX_TrEmBlEnT mix de mopao sarkozi
Return to the blog of GervaisKatende
kunzilele, Posted on Sunday, 23 June 2013 at 3:12 PM
NA CLAN WENGE JE N'APPRéCIE QUE JB!!!!! ALOBI BIEN KE BA PARENT BALINGAKI ADIé LOIN NA BA ETUDES MAIS DESTIN EPESI B AFFAIRE MUSUSU ABONGO POURQUOI KO SE MOQUER O FRANçAIS MOBULU????? FRANçAIS NA YE EA YA MUTU YA NIVEAU BAC WAPI PROBLEME?????JB AO S 'EXPRIMER QD MM BIEN NA FRANçAIS COURANT. WERRA NDE MUTU FO ASALA EFFORT COTé FRANçAIS COURANT OYO MUTU TOUTU AKOKI KOCOMPRENDRE
Visitor, Posted on Sunday, 16 June 2013 at 6:22 AM
Expression mubulu , JB mawa trop . Dommage pona ba soit-disants étudiants ya ISP , bosomba ba diplômes werra et compagnie intervew nionso ya français ekomisaka bango likukuma .


text:
Sango Malamu ya Matié
Sango Malámu ya Matié (Matayo) (tǒ Sango Malámu Ndenge Bakòmá na Matié tǒ Evanjile ya Matié) ezalí búku ya Sango Malámu ya Biblíya (Bibiliya).
Matié (Matayo) alandi makambo nyonso oyo Marko (Malako) akòmaki.
- Mateya ya Yoane Mobatisi; batisimo ya Yésu; zabalo amekaki Yésu na esobe. (3,1–4,11)
- Mosala ya Yésu na Galilé; azalaki koteya bato, pe kobakikisa bato ya maladi. Abandi koyebisa bayekoli na ye ndenge akofua pe akosekwa; bongo alongwe na Galilé akei Yerusalemi. (4,12–20,34)
- Na Yerusalemi, Yésu asalaki kaka poso moko. Tango asekwaki, amimonisaki na bayekoli, na Galilé. (21–28)
Kosi mokanda ya Matié ekeseni pe mingi ná oyo ya Marko.
- Na ebandeli ya mokanda na ye, ayebisi makambo mingi oyo etali bakoko ya Yésu. mbotama pe bomwana na ye (1–2); yango elakisi tè Nzámbe akokisi bilaka oyo apesaká na bileko eleká: Yésu azali Mokonzi oyo bazalaki kozela po ábikisa ekolo na ye; azali «Emanuel», elakisi Nzámbe azali na biso.
- Matié asangisi maloba ya Yésu na masolo mitano ya milai:
- Mateya na likolo ya ngomba: yango ezali kolakisa ndenge bato basengeli kondima kokonzi ya Nzámbe. (5–7)
- Ndenge bayekoli basengeli kosakola sango ya kokonzi ya Nzámbe. (10)
- Sekelé ya bokonzi ya Nzaámbe: epesami na masapo sambo oyo ezali kolakisa tè bokonzi yango elingi koya, kutu esi ekómi, atako ezalaki komomnana nau té. (13)
- Bizaleli oyo ebongi na Mboka ya Nzámbe. (18)
- Ndenge basengeli kozela bokonzi ya Nzámbe. (24–25)
Nyonso wana ezali kolakisa tè Yésu azali Mokonzi oyo amememli bato na ye bokonzi ya Nzámbe; azali pe Moteyi oyo apesi bango batoli po bákóma bato ya Mboka ya Nzámbe, pe bákoka kopanza sango na yango epai ya bato nyonso.