text:
Mikumba se moko na bomoi na biso moko na moko esalisaka biso toyekama na matomba, ngolu, mpe boboto ya Masiya Mosantu
Nazali na moninga ya motema oyo, na mibu ya ebandeli ya libala na ye, andimaki ete ye na libota basengelaki kozala na motuka ya makasi na zelo to potopoto. Mwasi na ye ayebaki malamu ete asengelaki na yango te kasi alingaki kaka motuka ya sika. Lisolo moko na koseka katikati ya mobali mpe mwasi oyo ebimisaki bolamu mpe bobe ya bosombi ya boye.
“Cherie, tosengeli kozala na motuka ya makasi na zelo to potopoto.”
Atunaki, “Mpo na nini okanisi tosengeli kozala na mutuka ya sika?”
Ayanolaki motuna na ye na oyo andimaki kozala eyano ya malamu. “Tokosala nini soki tozali na mposa ya miliki mpo na bana na biso kati na mvula makasi, mpe ete nzela ya kokoma na magazini ezalaki bobele na motuka?”
Mwasi na ye azongisaki na koseka ete, “Soki tosombi motuka ya sika, tokozala na mosolo mpo na milikili te—bongo mpo na nini komitungisa na oyo etali kokende na magazine na ntango ya likama!”
Na nsima ya ntango bakobaki kosala likita elongo mpe na nsuka bazwaki mokano ya kosomba motuka yango. Kala te nsima ya kozwa motuka ya sika, moninga na ngai alingaki kolakisa ntina ya motuka yango mpe kondima bantina na ye mpo na kolingaka kosomba yango. Yango wana akanaki akokata mpe kobenda liboke ya bakoni mpo na libota na bango. Ezalaki na eleko ya malili moke ya mobu, mpe mvula ya mpembe esilaka kokweya na bangomba bisika wapi akanaki kozwa nkoni. Wana ezalaki ye kokumba likolo ya ngomba, mvula ya mpembe ezalaki kokoma mokemoke mingi koleka se koleka. Moninga na ngai ayebaki ete motindo ya moselu ya nzela ezalaki kotalisa likama, kasi na bondimi makasi na motuka ya sika, akobaki kokende.
Na mawa, moninga na ngai akendeki mosika mpenza kati na nzela etonda na mvula ya mpembe. Wana ezalaki ye kotambwisa motuka libanda ya nzela na esika akanaka mpo na kokata nkoni, azindaki. Bapine nyonso minei ya motuka ya sika kobalukaka kati ya mvula ya mpembe. Nokinoki ayebaki lisusu ete abayebaki te nini kosala mpo na komibimisa uta na esika ya likama oyo. Amonaki nini kosala te mpe amitungisaki.
Moninga na ngai azwaki mokano ete, “Malamu, nakoki kofanda kaka awa te.” Akitaki na motuka mpe abandaki kokata banzete. Atondisaki nsima ya motuka meke na mokumba monene. Mpe nsima moninga na ngai akanaki ete akomeka kobimisa motuka na mvula ya mpembe mbala moko lisusu. Wana ekotisaki ye masini ya mbangu mpe apelisaki motuka, abandaki kopusana liboso. Moke moke motuka ebimaki na mvula ya mpembe mpe ezongaki na nzela. Na nsuka azalaki na nsomi ya kozonga ndako, mobali ya esengo mpe ya komikitisa.
Mokumba na Biso ya Moto na Moto
Nasambeli mpo na lisungi ya Molimo Mosantu wana ezali ngai kobeta nsete likolo ya mateya ya ntina maye makoki koyekolama uta na lisolo oyo etali moninga na ngai, motuka, mpe nkoni.Ezalaki mokumba. Ezalaki mokumba ya nkoni oyo epesaki traksio esengelaki mpo ete ye abima na mvula ya mpembe, azonga na nzela, mpe kokende liboso. Ezalaki mokumba nde epesaki ye likoki ya kozonga na libota na ye mpe na ndako na ye.
Moko na moko na biso lisusu amemeka mokumba moko. Mokumba na biso ya moto na moto ezali na babonsenga mpe mabaku, masengeli mpe matomba, bamawa mpe mapamboli, mpe banzela mpe bandelo. Mituna ya bokambi mibale ekoki kosalisa ntango tozali kotuya mokumba na biso bileko na bileko mpe na losambo: “Mokumba oyo nazali komema ezali kobota nguya ya molimo oyo ekopesa ngai likoki ya kokende liboso na bondimi kati na Klisto na nzela eke mpe ya nkaka mpe kokima kozinda? Mokumba nazali komema ezali kokela traksio ekoka ya molimo mpo nakoka na nsuka kozonga ndako epai ya Tata ya Lola?”
Ntango mosusu tokoki na libaku mabe kondima ete esengo ezali bozangi ya mokumba. Kasi komemaka mokumba ezali eteni esengeli mpe ya ntina ya mwango ya esengo. Lokola mokumba na biso ya moto na moto esengeli kobota traksio ya molimo, tosengeli kokeba tobenda te na bomoi na biso makambo mingi ya kitoko mpenza kasi ezanga ntina ete totia makanisi libanda mpe tokende mosika ya makambo oyo solo ya ntina mingi.
Nguya ya Kolendisa ya Bomikabi
Mobikisi alobaki:
“Boya liboso na ngai, bino nyoso bozali kolemba na mosala mpe kokumba bozito mpe na kopemisa bino.”
“Bokamata ekanganeli na ngai likolo na bino mpe boyekola na ngai; mpo ngai nazali na bopolo mpe na motema mosokemi; bokozwa bopemi mpo na milimo na bino.”
“Mpo ete ekanganeli na ngai ezali na motau, mpe mokumba na ngai ezali na bozito te” (Matai 11:28–30).
Ekanganeli ezali putele nzete, esalelami malamu katikati ya bangombe ya mibali mibale to baniama mosusu oyo ezali kopesa bango likoki ta kobenda elongo mokumba. Ekanganeli etiaka baniama ngambongambo mpo ete bakoka kotambola elongo mpo na kosala mosala.
Botala libengisi ya Nkolo Se moko mpo na moto na moto “Bokamata ekanganeli na ngai likolo na bino.” Kosalaka mpe kobatelaka mayokani ya bule ekangaka biso epai mpe elongo na Nkolo Yesu Klisto. Mobikisi azali kobenga biso toyekama likolo mpe tosala elongo na Ye na ntina, ata soki makasi na biso ya malamu ekokani te mpe ekoki te komekolama na oyo ya Ye. Wana ezali biso kolikia na Ye mpe tozali kobenda mokumba na biso elongo na Ye na mobembo ya bokufi, solo ekanganeli na Ye ezali na motau, mpe mokumba na Ye ezali na bozito te.
Tozali te mpe mokolo moko te tosengeli kozala biso moko. Tokoki kokende liboso na bomoi na biso ya mokolo na mokolo elongo na lisalisi ya lola. Na nzela ya Bomikabi ya Mobikisi tokoki kozwa likoki mpe bokasi “koleka oyo ya bisomei” (“Seigneur, je te suivrai,”Cantiques, no. 141). Lokola esakolaki Nkolo, “Boye, bokoba mibembo na bino mpe botika mitema na bino esepela; mpo botala, mpe mpamba te nazali elongo na bino kutu tii na nsuka” (tala D&A 100:12).
Botala ndakisa kati na Buku ya Molomoni kati na wapi Amuloni aniokolaki Alma mpe bato na ye. Mongongo ya Nkolo eyaki na balandi na ye na matungisi na bango: “Botombola mito na bino mpe bozala na mpiko, mpo nayebi boyokani oyo bosalaki epai na ngai; mpe nakosala boyokani elongo na bato na ngai mpe nakangola bango na bowumbu” (Moziya 24:13).
Botala ete mayokani mayekami na elaka ya bokangoli. Mayokani oyo eyambami mpe epesami lokumu na bosembo mpe mayokani oyo esalami na likoki ya bonganganzambe ya solo esengelami mpo na kozwa mabamboli nyonso oyo ekoki kozwama na nzela ya Bomikabi ya Yesu Klisto. Mpamba te na nzela ya makuli ya bonganganzambe, nguya ya bonzambe ezali komonana na mibali mpe basi na mosuni, ndakisa mapamboli ya Bomikabi (tala D&A 84:20–21).
Bomikundola esakola ya Mobikisi “ete ekanganeli na ngai ezali na motau, mpe mokumba na ngai ezali na bozito te” (Matai 11:30), wana ezali biso kotala molongo oyo elandi na lisolo ya Alma mpe bato na ye.
“Mpe nakokomisa lisusu pepele mikumba oyo etiami likolo ya mapeka na bino, ete kutu bokoka koyoka yango te likolo ya mikongo na bino” (Moziya 24:14).
Mingi na biso bakoki kokanisa ete likomi oyo ezali koyebisa biso ete mokumba ekolongolama na mbalakata mpe libela. Nzokande, molongo oyo elandi ezali kolimbola lolenge nini mokumba ekomisamaki pepele.
“Mpe sikawa esalaki ete mikumba oyo etiamaki likolo ya Alma mpe bandeko na ye ya mibali ekomisamaki pepele; Nkolo alendisaki bango mpenza ete bakokaki komema mikumba na bango na pete, mpe bamipesaki na esengo mpe bompikiliki epai ya bolingi nyonso ya Nkolo” (Moziya 24:15; nsete ebakisami).
Mikakatano mpe bakpokoso elongolamaki na mbala moko te uta na bato. Kasi Alma mpe balandi na ye balendisamaki, mpe bokasi na bango oyo ebakisamaki ekomisaki mikumba na bango pepele. Bato malamu oyo bapesamaki nguya na nzela ya Bomikabi mpo na kosala lokola basali (tala D&A 58:26–29) mpe kosalaelembo na makambo na bango. Mpe “na bokasi ya Nkolo” (Maloba ya Mormon 1:14;Moziya 9:17; Moziya 10:10; Alma 20:4), Alma mpe bato na ye bakambamaki na bisika ya kimia na mabele ya Zarahemla.
Bomikabi ya Yesu Klisto ezali bobele te mpenza kolonga mbando ya Bokwei ya Adama mpe kosala ete bopetolami ya masumu mpe boboki mibeko na biso ya moto na moto ekoka kosalama, kasi Bomikabi na Ye epesaka biso lisusu likoki ya kosala malamu mpe kokoma malamu koleka na banzela oyo etelemi ngwi mosika ya makoki na biso na bokufi. Mingi kati na biso toyebi ete ntango tozali kosala makambo na lolenge ya mabe mpe ete tozali na mposa ya lisalisi mpo na kolonga mbando ya masumu na bomoi na biso, Mokisi asalaki ete tokoka kosala yango mpo na kokoma mpetwa na nzela ya nguya ya bosikoli na Ye. Kasi ezali biso lisusu kososola ete Bomikabi ezali mpo na mibali mpe basi ya botongono oyo bazali botosi, ya kolongobana, na konsiensia mpe baye bazali kobunda kokoma malamu koleka mpe bazali kosala na botongono koleka? Nazali komituna soki tozali kozanga koyeba malamu ndenge ya kolendisa ya Bomikabi na bomoi na biso mpe na libaku mabe tozali kondima ete tosengeli komema mokumba na biso bisomei kaka—na nzela ya bomipesi, bolingi, mpe botosi mpe na makoki na biso oyo ezali solo na nsuka.
Ezali eloko moko tosengeli koyeba ete Yesu ayaki na mabele mpo na kokufampo na biso. Kasi tosengeli lisusu kotuya ete Nkolo azali na mposa, na nzela ya Bomikabi na Ye mpe ya nguya ya Molimo Mosantu, kotambwisa biso—bobele kokamba te kasi lisusu kolendisa mpe kobikisa biso.
Mobikisi Asalisaka Bato na Ye
Alma elimboli mpo na nini mpe lolenge nini Mobikisi akoki kopesa biso likoki:
“Mpe akokende, koyokaka mpasi ya bolozi mpe matungisi mpe masenginia ya lolenge na lolenge; mpe eye ete liloba ekoka kokokisama likolo ya ye bolozi mpe bokono ya bato na ye.
“Mpe akokamata likolo na ye liwa, ete akoka kokangola nkanga ya liwa oyo ezali kokanga bato na ye; mpe akokamata likolo na ye bokono na bango, ete nsopo na ye ekoka kotonda na ngolu, engebene na mosuni, ete akoka koyeba engebene na mosuni boniboni kosalisa bato na ye engebene na bokono na bango” (Alma 7:11–12).
Solo, Mobikisi aniokwami kaka mpo na masumu mpe mabungi na biso te—kasi lisusu mpo na bampasi na biso ya nzoto mpe monioko ya motema na biso, botau mpe mbeba na biso, babobangi mpe bozangi bozwi na biso, babosisoi mpe bolembi na biso, bamawa mpe motema koswa, bobwaki elikia mpe bozangi elikia na biso, babozangi bosembo mpe masumu oyo tozali kokutana na yango, mpe babolozi ya motema oyo etungisaka biso.
Ezali na mpasi ya nzoto moko te, mpota ya molimo moko te, mpe monioko ya motema ya molimo to moto mpasi moko te, bokono to botau moko te yo to ngai tosili kokutana na yango na bokufi oyo Mobikisi akutanaki na yango te yambo. Na ntango moko ya botau tokoki kolela, “Moko te ayebi soki ekokani na nini. Moko te asosoli yango.” Kasi Mwana na Nzambe ayebi mpe asosoli yango malamu, mpamba te Ye ayokaki mpe amemaki mikumba na biso liboso biso tomema. Mpe mpo na libonza na Ye ezanga nsuka mpe ya seko (tala Alma 34:14), azali na bomoko malamu mpe akoki kosembola na biso loboko na ya ngolu. Akoki kopesa lisalisi, kosimba, kosunga, kobikisa, mpe kolendisa biso mpo na kozala mingi oyo tokokaki kozaala mpe kosalisa biso kosala oyo wapi tokokaki kosala mokolo moko te koyekamaka bobele likolo ya nguya ya bisomei. Solo, ekanganeli na Ye ezali na motau, mpe mokumba na Ye ezali na bozito te.
Libengisi moko, Elaka moko, mpe Litatoli moko
Na bengisi bino boyekola, bosambela, bomaniola, mpe bobunda mpo na koyekola mingi etali Bomikabi ya Mobikisi wana ezali bino kotuya mokumba na bino ya moto na moto. Makambo mingi etali Bomikabi tokoki kososola na mindondo te na mayele na biso ya bokufi te. Kasi ndenge mingi ya Bomikabi tokoki mpe tosengeli kososola yango.
Mpo na moninga na ngai, mokumba ya nzete epesaki traksio ya kobikisa bomoi. Motuka ya polele ekokaki te kotambola kati ya mvula ya mpembe, ata kutu soki ezalaki ya makasi na zelo mpe potopoto. Mokumba ya bozito esengelaki mpo na kobota nguya.
Ezalaki mokumba. Ezalaki mokumba nde epesaki traksio oyo epesaki likoki na moninga na ngai abima na bokangami, azonga na nzela, akende liboso, mpe azonga na libota na ye.
Mikumba se moko na bomoi na biso moko na moko esalisaka biso toyekama na matomba, ngolu, mpe boboto ya Masiya Mosantu (tala 2 Nefi 2:8). Natatoli mpe nalaki ete Mobikisi akosalisa biso tomema mikumba na biso n a pete (tala Moziya 24:15). Lokola tokangani elongo na Ye na nzela ya mayokani ya bule mpe tozwi nguya ya likoki ya Bomikabi na Ye na bomoi na biso, Tokoluka koyeba mingi lolenge ya makanisi na ye. Tokosambela mpe lisusu mpona koluka bokasi mpo na koyekola, kobongwanisa, to kondima makambo na biso na esika ya kosambelaka Nzambe ntango nyonso mpo makambo na biso ebongolama kolandisamaka na mposa na biso. Tokokoma basali baye basalaka na esika ya biloko oyo basalelaka (tala 2 Nephi 2:14). Tokopambolama na traksio ya molimo.
Tika moko na moko na biso asala mpe akoma malamu koleka na nzela ya Bomikabi ya Mobikisi. Lelo ezali mokolo ya 6 sanza ya minei. Toyembi na nzela ya bobimisi ete lelo ezali mokolo ya solo mpe elongobani ya mbotama ya Mobikisi. Mokolo ya 6 sanza ya minei ezali lisusu mokolo oyo wapi Eklezia ya Yesu Klisto ya Basantu ba Mikolo mya Nsuka ebongisamaki. (Tala D&A 20:1; Harold B. Lee, “Bolendisa Makonzi ya Siona,” Ensign, sanza ya nsambo 1973,2; Spencer W. Kimball, “Makebisi mpe Bobulisi ya Fayette, New York, Buildings,” Ensign, sanza ya mitano 1980, 54; Discours du Président Gordon B. Hinckley, Volume 1: 1995–1999 [2005], 409.) Na mokolo ya sabato oyo ya ndenge mpe ya bule, nasakoli litatoli na ngai ete Yesu Klisto azali Mosikoli na ngai. Azali na bomoi mpe akopetola, kobikisa, kokamba, kobatela, mpe kolendisa biso. Na ntina ya makambo oyo natatoli na nkombo ya Yesu Klisto, amene.


c: text/html

text:
Na ntina na Ye, kutu Mobikisi na biso, Yesu Klisto, mayoki wana ya mawa, bomoko, mpe bozangi elikia ekomelama mpenza mokolo moko na litondi ya esengo.
Na kosalaka lokola elenge misionele na Chili, moninga na ngai mpe ngai tokutanaki na libota moko ya bato nsambo na etape. Mama azalaki koya mposo nyonso elongo na bana na ye. Tokanisaki ete bazalaki bandimi ya kala na Eklezia. Na nsima ya bamposo mingi toyokaki ete babatisamaka te.
Nokinoki nasololaki na libota mpe natunaki bango soki tokokaki koya na ndako na bango mpe koteya bango. Tata asepelaki te na koyekola nsango malamu kasi amonaki mabe te mpo na biso koteya libota na ye.
Ndeko mwasi Ramirez apusanaki mbangumbangu na mateya. Amitungusaki mpo na koyekola malongi manso toteyaki. Mpokwa moko ntango tozalaki kolobela libatisi ya bana, toteyaki ete bana mike bazali na elindo te mpe bazali na ntina te mpo na libatisi. Tobengisaki ye atanga Buku ya Moloni:
“Tala nalobi epai ya yo ete likambo liye okolakisa—boyamboli mpe libatisi ezali epai ya bango baye bazali bayanoli mpe bakoki kosala lisumu; iyo, lakisa baboti ete basengeli koyambola mpe kobatisama, mpe komikitisa lokola bana bake ba bango, mpe bakobikisama banso elongo na bana bake na bango.
“Mpe bana na bango ya mike mike bazali na mposa te ya boyamboli, mpe libatisi te. Tala, libatisi lizali mpo na boyamboli mpo na kokokisa mitindo, mpo ya bolimbisi bwa Masumu.
“Kasi bana bake ba bango bazali na bomoi na Klisto, kutu uta na bokeli bwa mokili; soki boye te, Nzambe azali Nzambe moko oyo atalaka bilongi, mpe lisusu abongwanaka, mpe akabolaka bato; mpo bana bake boniboni mingi bakufi na kozangaka libatisi!”1
Nsima ya kotanga makomi oyo, Ndeko Mwasi Ramirez abandaki kolela. Moninga na ngai mpe ngai tobulunganisamaki. Natunaki, “Ndeko Mwasi Ramirez, tolobi to tosali likambo moko oyo etuki yo?
Alobaki, “O, te, Mpaka, bosali likambo moko oyo ezali mabe te. Mibu motoba eleki nazalaki na bébé ya mobali. Akufaki liboso bakoka kobatisa ye. Sango na biso alobelaki biso ete mpamba te babatisaki ye te, akozala na limbe na boseko mobimba. Mpo na mibu motoba nakumbaki mpasi mpe elindo wana. Nsima ya kotanga makomi, nayebi na nguya ya Molimo Mosantu ete ezali ya solo. Nayoki bozito bonene elongwe na ngai, mpe mpizoli oyo ezali ya esengo.”
Namikundolaki mateya ya Profeta Joseph Smith, oyo ateyaki malongi oyo ya kobondisa: “Nkolo alongolaka bato mingi, ata na bomwana, ete bakokoka kokima likunia ya bato, mpe mawa mpe mabe ya mokili ya lelo; bazalaki peto mingi, ya bolingo mingi, mpo na kowumela na mabele; yango wana, soki eyebani na malamu, esika ya kolela tozali na ntina ya kosepela lokola babikisami na mabe, mpe tokozala na bango noki lisusu.”2
Nsima ya koyoka mpasi moko penepene ya kokoka komema te mpo na mibu motoba, malongi ya solo, ebimisamki na Tata na Lola na nzela ya profeta ya bomoi, ememi kimia ya sukali na mwasi oyo aniokwamaki. Ntina ya koloba te, Ndeko mwasi Ramirez mpe bana na ye oyo bazalaki na mibu mwambe to likolo babatisamaki.
Namikundoki nakomelaki libota na ngai, koyebisaka botondi oyo nayokaki na motema mwa ngai mpo na boyebi ya oyo mpe bosolo misusu mingi ya litondi mpe ya ntalo ya nsango malamu ya Yesu Klisto. Nalotaki mokolo moko te boniboni mobeko oyo ya solo ya kokamwa elingaki kozongela ngai na mibu mikoya mpe kolakisama ete ezali mafuta na ngai na Giladi.
Nalingi koloba na baye babungisi mwana mpe batuni motuna, “Ntina nini ngai? To ntango mosusu kutu botiaki ntembe na bondimi na bino moko na Tata moko ya bolingo ya Lola. Ezali losambo na ngai ete na nguya ya Molimo Mosantu, nakoka komema mwa ndelo ya elikia, ya kimia, mpe ya bososoli. Ezali mposa na ngai mpo na kozala esalelo na komema penepene bozongisi ya bondimi na Tata wa biso ya Lola, oyo ayebi makambo manso mpe apesi biso ndingisa mpo na kokutana na mimekano oyo ekoya na koyeba mpe kolinga Ye mpe kososola ete soki Ye te tozali na eloko te.
Na sanza ya mibale 4 ya 1990, mwana na biso ya mobali ya misato mpe mwana ya motoba abotamaki. Topesaki ye nkombo Tyson. Azalaki mwa mwana mobali ya kitoko, mpe libota epesaki ye mbote na motema mpe maboko ya kofugwama. Bandeko na ye ya mibali mpe ya basi bazalaki na litundu na ye. Biso banso tokanisaki azalaki mwa mwana mobali abonga mpenza mingi koleka oyo abotama naino te.
Ntango Tyson azalaki na mibu mwambe, amelaki mpembe oyo akutaki na tapi. Mpembe evandaki na mongongo ya Tyson, mpe akokaki lisusu kopema te. Nkulutu na ye ya mobali amemaki Tyson likolo, kogangaka na kolenga, “Bébé azali kokoka kopema lisusu te. Bébé azali kokoka kopema lisusu te.” Tobandaki kobikisa ye mpe tobengaki lisalisi.
Mafulume bayaki mpe bamemaki Tyson nokinoki na lopitalo. Na kisuku ya kozelela tokobaki na losambo ya makasi kobondela Nzambe mpo na likamwisi. Nsima ya oyo emonenaki lokola bomoi mobimba, dokotolo akotaki na kisuku mpe alobaki, “Nazali na mawa. Ezali na eloko mosusu te tokoki kosala. Bozwa ntango nyonso bolingi.” Mpe nsima alongwaki.
Tokotaki na kisuku wapi Tyson alalaki, tomonaki mwa liboke ya esengo ezanga bomoi. Emonanaki lokola soki azalaki na mwa pole ya selesitiale nzinganzinga na mwa nzoto na ye. Azalaki kongenga mpe peto mpenza.
Na ntango wana emonanaki lokola soki mokili na biso ekomaki na nsuka. Boniboni tokoki kozonga na bana basusu mpo na lolenge moko komeka kolimbola ete Tyson alingaki te kozonga ndako?
Nakoloba na ngai moko ntango nakosolola etikali ya likambo oyo. Mwasi na ngai ya anzelu mpe ngai tozwaki momekano oyo elongo, kasi nakoki te na kolobelaka mayoki ya mama moko mpe nakosala yango kutu te .
Ekoki te kolakisama sangisasangisa ya mayoki nazwaki na ntango wana ya bomoi na ngai. Mbala mingi mpenza nayokaki lokola soki nazalaki na ndoto ya mabe mpe ete nalingaki nokinoki kolamuka mpe ndoto ya mabe oyo elingaki kosila. Butu mingi nalalaki te. Nawayawayaki na butu kisuku na kisuku, kosalaka keba ete bana basusu bazalaki na likama te.
Mayoki ya ngambo etondaki na molimo na ngai. Namiyokaki na ngambo. Namiyokaki na mbindo. Nazalaki tata na ye; nasengelaki kosala mingi mpona kobatela ye. Soki kaka nasalaka oyo to wana. Ntango mosusu ata lelo, mibu 22 nsima, mayoki wana ebandi kokota na motema na ngai, mpe nazali na mposa ya kolongola yango mbangumbangu noki te ekoki kobebisa ngai.
Penepene na sanza moko nsima ya liwa ya Tyson, nasololaki na Mpaka Dean L. Larsen. Azwaki ntango mpo na koyoka ngai, mpe nakozala ntango nyonso na botondi mpo na toli mpe bolingo na ye. Alobaki, “Nakanisi te Nkolo alingi omipesa etumbu mpo na liwa ya mwa mwana mobali na yo.” Nayokaki bolingo ya Tata wa ngai ya Lola na nzela ya moko ya basali na ye apona.
Nzokande, makanisi ya koniokola ekobaki koniokola ngai, mpe nokinoki nabandaki koyoka nkanda. “Ezali malamu te! Boniboni Nzambe akoki kosala boye na ngai? Ntina nini ngai? Nini nasalaki mpo na kozwa yango lokola mbano?” Namiyokaki kutu ngai moko nakomaki na nkanda na bato oyo bazalaki komeka kobondisa ngai. Namikundoli moninga na ngai kolobaka, “Nayebi boniboni ozali koyoka.” Nalingaki kokanisa na ngai moko, “Oyebi te boniboni nazali koyoka. Bobele tika ngai nie.” Nokinoki namonaki ete mawa ya yo moko ekoki lisusu kozala mabe mingi. Namiyokaki nsoni mpo na makanisi ya boboto te na baninga na ngai oyo bazalaki bobele komeka kosalisa ngai.
Lokola nayokaki ngambo, nkanda, mpe mawa ya yo moko komakaka kosilisa ngai, nasambelaki ete motema na ngai ekoka kobongwana. Na nzela ya mayele ya bule mpenza ya moto, Nkolo apesaki ngai motema ya sika, mpe atako nazalaki naino ngai moko kaka mpe na mpasi, bomoni nyonso ebongwanaki. Napesamelaki mpo na koyeba ete bayibaka ngai te kasi ete ezalaki na lipamboli monene kozelaka ngai soki namilakisi na botongono.
Bomoi na ngai ebandaki kobongwana, mpe nakokaki kotala liboso na elikia, esika ya kotala nsima na elikia te. Natatoli ete bomoi oyo ezali nsuka te. Mokili ya Molimo ezali ya solo. Mateya ya baprofeta etali bomoi nsima na kufa ezali ya solo. Bomoi oyo ezali bobele litambe na nzela ya kokende liboso na mobembo na biso mpo na kozonga epai ya Tata na biso na Lola.
Tyson atikali eteni na mobimba mpenza ya libota na biso. Na mibu nyonso ezali kitoko komona ngolu mpe boboto ya Tata moko ya bolingo na Lola, oyo apesi libota na biso ndingisa ya koyoka na lolenge moko ya kosimba nguya ya Tyson. Natatoli ete elamba ekaboli biso ezali moke. Mayoki wana kaka ya bosembo, bolingo, mpe bomoko ya libota esuki ntango balingami ba biso baleki na ngambo mosusu te; kutu mayoki wana eyei makasi.
Ntango mosusu bato bakoki kotuna, “Ntango boni esalaki mpo na yo olonga yango?” Bosolo ezali, bokolonga yango mobimba te kino bokozala lisusu elongo na balingami na bino oyo bakenda. Nakozala na litondi ya esengo mokolo moko te kino tokosangana lisusu na ntongo ya Bosekwi ya Yambo.
“Mpo moto azali molimo. Biloko ezali ya seko, mpe molimo mpe eloko, ekangani na kokabwana te, ezwi litondi ya esengo;
“Mpe ntango ekabwani, moto akoki te kozwa litondi ya esengo.”3
Kasi na ntango wana, lokola Mobikisi ateyaki, tokoki kokoba na kozala na motema ya nsai.4
Nayekolaki ete mpasi ya mingai, penepene ya kokoka komema te ekoko kokoma ya sukali ntango bobaluki na Tata wa bino ya Lola mpe bosengi mpo na libondisi oyo eyei uta na mwango na Ye; Mwana na Ye, Yesu Klisto; mpe Mobondisi na Ye, oyo azali Molimo Mosantu.
Lipamboli nini ya nkembo ezali na bomoi na biso. Elingaki kozala ya nsomo soki toyokaki mawa monene te ntango tobungisaki mwana? Boniboni ya botondi nazali na Tata wa ngai na Lola oyo apesi biso ndingisa mpo tolinga na mozindo mpe tolinga na seko. Boniboni ya botondi nazali mpo na mabota ya seko. Boniboni ya botondi nazali ete Ye abimisi lisusu na nzela ya baprofeta ba Ye ba bomoi mwango ya nkembo ya bosikoli.
Mikundola ntango okendeki na matanga ya molingami na yo mayoki moko na motema na yo ntango owuti na lilita mpe otali nsima mpo na komona sanduku yango moko—komitunaka soki motema ekobukana.
Natatoli ete na ntina na Ye, kutu Mobikisi na biso, Yesu Klisto, mayoki wana ya mawa, bomoko, mpe bozangi elikia mokolo moko ekomelama mpenza na litondi ya esengo. Natatoli ete tokoki koyekama na Ye mpe ntango alobaki:
“Nakotika bino bitike te, nakoya epai na bino.
“Nsima na ntango moke, bamokili bakomona ngai lisusu te, nde bino bojali komona ngai mpo ete ngai najali na bomoi mpe bino bokojala na bomoi.”5
Natatoli ete, lokola elobami na Prêchez Mon Evangile , “ntango toyekami na Bomikabi ya Yesu Klisto, Ye akoki kosalisa bino kotia molende na mimekano, babokono, mpe mpasi. Tokoki kotondisama na esengo, kimia, mpe libondisi. Nyonso oyo ezali mabe na bomoi ekoki kokoma alima na nzela ya Bomikabi ya Yesu Klisto.”6
Natatoli ete na ntongo ya kongenga, ya nkembo ya Bosekwi ya Yambo wana, balingami ba yo mpe ya ngai bakobima na nkunda lokola elakelami na Nkolo Yemei mpe tokozala na litondi ya esengo. Mpamba te Ye azali na bomoi, bango mpe biso tokozala na bomoi lokola. Na nkombo ya Yesu Klisto, amene.
Show References
-
1. Moloni 8:10–12.
-
2. Teachings of Presidents of the Church: Joseph Smith (2007), 176.
-
-
4. Tala Yoane 16:33.
-
5. Yoane 14:18–19.
-
6. Preach My Gospel: A Guide to Missionary Service (2004), 52.
Official Web site of The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints
© 2015 Intellectual Reserve, Inc. All Rights Reserved

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Nzelá-masíni ya Wɛlɛ
Nzelá-masíni ya Wɛlɛ ezalí nzelá-masíni ya Bumba na Aketi, Buta, Isiro, Mungbere, Bondo mpé Titule ya bitúká Mongala, Wɛlɛ ya Nsé mpé Wɛlɛ ya Likólo.
Monyámá[kokoma]
Nzelá-masíni[kokoma]
Na 1937, monyámá ya nzelá-masíni emati na nola ya ebale Kɔ́ngɔ mpé e totalisé 842 km. Ba lignes iye:
- Bumba - Aketi, 187 km o mobú 1971
Nzelá[kokoma]
Monyámá ya nzelá ezalakí na 21.000 km. Ekomakí na 450 mituka oyo ebandakí kotambola dix millions de km na mbula. Lɛlɔ́ ezalí tɛ́.
Lisapo[kokoma]
Vicicongo[kokoma]
Création ya Vicicongo (Chemins de fer Vicinaux du Congo (CVC) tǒ Buurtspoorwegen van Congo) mpo na ko exploiter lignes ya nzelá-masíni ya Wɛlɛ, Ituri na Kivu septentrional 7 máyí 1924. Na 7 máyí 1924, création ya Société pour la construction et l'exploitation des lignes secondaires vers les grandes voies de communication.
Nzelá-masíni à voie étroite na 842 km kolongua libongo ya Aketi, tee na terminus ya voie navigable ya Itimbiri. Kolongua wana tee na Mungbere na 685 km, kuna nde ekabuani na biteni bibale: Bondo 151 km na Titule 290 km.
Vicicongo ebimisaki likanisi lya Messageries Automobiles du Congo (MAC) mpo na ko utiliser ba routes. Ekomaki na 450 mituka oyo ebandaki kotambola dix millions de km na mbula.
Vicicongo ebandaki mpé ko exploiter libongo lya Aketi na molúká Itimbiri mpé na libongo lya Kasenyi na etímá Mobutu (Etímá Albert).
Vicicongo ezalaki na direction générale na Aketi na ba agences na Isiro, Bunya, Kisangani, Butembo na Buta.
Nsima na 1972[kokoma]
le 2 dɛsɛ́mbɛ 1974, l'Etat Zairois e créer Nzelá-masíni ya Letá ya Zaire yango esangisi ba compagnies oyo: Nzelá-masíni Kinsásá- Dilolo-Lubumbashi (KDL), Nzelá-masíni Matadi- Kinsásá (CFMK), Office Zairois de chemin de fer des Grands Lacs, OZCFL, Nzelá-masíni ya Mayombe (CFM), chemin de fer vicinaux du Zaire, CVZ.
le 3 apríli 1991, gouvernement ekaboli Nzelá-masíni ya Letá ya Zaire (SNCZ) suite na nationalisation na regroupement ya ba nzelá-masíni. Ekaboli yango na SNCZ-Holding (chargée ya ba réformes na secteur ya transport ya zelá-masíni mpé na ba réformes ya ba Sociétés oyo esengeli ko exploiter ba réseaux ferroviaires, routiers, fluvials na lacustres plus exploitation portuaire) na ba filiales na yango, Nzelá-masíni ya Ɛ́sita (SFE), Nzelá-masíni ya Nsé (OCS) mpé Office des Chemins de fer des Uele (CFU).


text:
Gilípi ya ndɛkɛ
Gilípi ya ndɛkɛ (to gilípi ya avian) ezali gilípi moko eye ezuaka surtout ba ndɛkɛ ya zamba mpe ya mboka. Ekoki kupanzana noki noki mpenza na kati ya bandeke na bopesi bokono mpe liwa, surtout na kati ya ba ferme ya ba soso to na kati ya nzando oyo ezali kotiya ba soso oyo ezali na bumoyi ebele esika moko.
Bandɛkɛ to basoso eye ezali na bukono ebombaka ba vilúsu ya gilípi na kati ya soi na bango, na mai ya zolo mpe na soi eye ezali kokweya, yango nde epanzaka vilúsu eye na kati ya ba plumes ya bandeke to basoso. Sorte ya mabe ya gilípi ya ndɛkɛ (eye epesami na vilúsu H5N1) ezali esika oyo kozua bandɛkɛ(surtout ba soso mpe mabata na bandɛkɛ ya zamba mosusu) na kati ya Azía na Erópa (tala: http://www.who.int mpo na lístɛ ya ba regions eye ezali na bokono bwango).
Na mikolo oyo ewuti koleka, vilúsu H5N1 epanzamaki na kati ya bato mpe epesi bokono mabe na kati ya bato mwa muke baye bazalaki na contact na bandɛkɛ eye ezalaki na bokono yango. Pembeni ya moitie ya bato oyo bazuaki bokono basilaki kokufa. Nata moto moko te asili kozua bono oyo na kati ya Kɔ́ngɔ.
Na tango ya lelo (yúni 2006), ata cas moko te ya moto apesi moto mosusu vilúsu eye. Ata ko ekoti na contact na ba ndeke eye ezali na bokono eye, bandɛkɛ ya bomoyi to ekufa, risque ya kozua gilípi ya ndɛkɛ ezali moke mpenza. Na mikolo ya lelo, restriction ezali te mpo na ko voyager to kokende na ba mboka oyo ezali affecte. Ba voyageurs basengeli koyeba ba risque mpe kolanda ba conseil epesami na wikipedia.
Soki ozali kokende na mboka oyo ezali na bokono[kokoma]
Soki ozali kovisiter baboka eye eyabani ezali na gilípi ya ndɛkɛ H5N1 na kati ya bandɛkɛ to ba soso, esengeli olanda bamesures eye elandi:
- ko kende ko visiter te ba ferme ya bandɛkɛ to ba soso to ba zando;
- tika to simba to kovanda pembeni na ba soso to bandɛkɛ eye ezali na bomoi to ekufa;
- kolia te bandɛkɛ to ba soso oyo eza ya mobesu to elambami malamu te;
- kolia te ba produits ya mobesu to eye elambami malamu te y compris makila;
- sokola maboko mbala mingi na sabuni mpe na mai.
Soki ezali na contact na bandɛkɛ to ba soso ya bomoyi to ekufa na kati ya bamboka eye eyebami ezali na bokono eye, esengeli oyeba ba symptomes ya gilípi ya ndɛkɛ okati ya bato. Ba symptomes eye ezali ndɛkɛ moko na ba symptomes ya gilípi ordinaire mpe ekoki kobima noki mpenza. Ba symptomes yango ezali:
- fievre (temperature ya 38 °C to koleka);
- kosu kosu;
- kosila mpema noki;
- moto pasi;
- gorge evimbi;
- miso eteli/evimbi;
- misisa pasi.
Soki ozui ba symptomes eye na tango ozali na mboko mopaya, mpe ozalaki na contact na ba soso to bandɛkɛ ya bomoyi to ekufa esengeli omona dokotolo ya mboka eye ozali.
Soki ozali kozonga na ba mboka eye ezali na bokono boye[kokoma]
Soki na sima ya mikolo sambo ya bolungui mboko eye ezali na bokono ete oyebi ete ozalaki na contact na bandɛkɛ to basoso ya bomoyi to ekufa, ozwi ba symptomes eye epesami na lístɛ oyo na page ya liboso, ezali important ete yo:
- oluka komono dokotolo immediatement;
- o telephoner dokotolo na yo to yebisa ba symptomes na yo mpe histoire ya voyage eye owuti kosala;
- olanda ba mateya oyo ba pesi yo.
Ba kisi lokula aspirine, ibuprofen to paracetamol ekoki kosalisa na kokitisa ba symptomes. Landa ba mateya ya ba kisi. Kopesa te aspirine na bana baye bazali na moins de 16 ans. Lukula esengemi na infection respiratoire nyoso, esengeli olanda ba pratiques ya hygiene ya malamu:
- kokanga zolo na yo na monoko na yo na tango ozali ko kosola to ko eternuer;
- ko utiliser tissue kaka bala moko na tango ozali kokosola to ku eternuer mpe kubwaka yango na mbala moko mpe na ba soin nyoso;
- kosokola maboko na yo mbala mingi na sabuni mpe na mai.


text:
Útá Wikipedia.
Biténi mikonzi bya Kongó-Kinsásá bibêngámí Bitúká (Province na lifalansé). Bitúká bya Kongó-Kinsásá bizalí :
Bitúká ya Sika bya Kongó-Kinsásá[kokoma]
Bitúká bya Kongó-Kinsásá bizalí mbóngwáná na Mokandá ya Mibéko ya 2005:
Bitúká ya Kongó Kinsásá - 2005
Kala Bitúká[kokoma]
Etando mpé Bato[kokoma]
Source : Congo Online (na lifalansé)
O káti o búku ya mibeko-mokonzi bya Kongó-Kinsásá, eye epɔnámákí na bakomi mibeko tǒ mpé palemá, ekomámí éte na kobanda mobú 2008, ekólo Kongó-Kinsásá ekokatakatama na bitúká 26.
Nkásá o káti Wikipedia[kokoma]


text:
Kongo
Útá Wikipedia.
(Eyendísí útá Kongó)
-
Lonkásá ya bokokani mpé ya bokɛsɛni óyo elakísí makambo, mpé óyo bakɛsɛ́ní o káti na bangó, kasi óyo bakokání na nkómbó.
Kɔ́ngɔ[kokoma]
- Ekólo Kɔ́ngɔ, lisangá lya bikólo : Batandu, Bésingombé, Bayombé, Balémfu, Bambata, Bambánzá-Matenke, b.n.b.
- Mani ya Kɔ́ngɔ
- Ebale Kɔ́ngɔ to Kongó
Kongó[kokoma]
- Kongó-Brazzaville (Republiki ya Kongó) :
- yambo République populaire du Congo mpé Kɔngɔ ya Falansia)
- Kongó-Kinsásá (Republiki ya Kongó Demokratíki)
- yambo Zaire, Kɔ́ngɔ bɛlji mpé Ekólo ya Kongó ya Bonsɔ́mi)


text:
Kiyingulu ya mai ya monene kati na mokili… ezali kiyungulu na biso ya kati oyo ekoya uta na litatoli bozindo mpe ya makasi.
Bandeko basi mpe mibali, lelo napambolami mpo na kozwa nkoko na ngai ya 13 ya mokolo ya banso na lingomba. Wana esalaki ngai natuna, “Nini ngai nalingi nkokololo na ngai ayeba? Ntongo oyo nalingi koloba na nsolo mpenza na libota na ngai mpe ya bino.
Biso lokola bakambi tozali komitungisa mingi na ntina ya libebi oyo pornographie ezali kosala na bomoi ya bandimi ya Eklezia mpe mabota na bango. Satana azali kobeta na nkanda nanu ayoka te.
Moko ya ntina tozali awa na mokili ezali koyekola kosalela bamposa mpe mayoki ya banzoto na biso ya kufa. Mayoki wana Nzambe apesa ezali kosunga biso kolinga kobala mpe kozala na bana. Bosangani ya kati na libala kati na mwasi mpe mobali oyo ezali komema bana kati na bomoi ya kufa ezali lisusu koloba kozala mayele moko ya kitoko, kolingaka oyo eyokanisi elongo mitema mibale elingami, esangani na nzoto mpe molimo, mpe komema bosepeli mingi mpe esengo lokola toyekoli kotia moko mpe mosusu liboso. Mokambi Spencer W. Kimball ateyaki ete na libala, “molongani akomi ya liboso na bomoi ya mwasi to ya mobali, mpe … moto mosusu [te] ya motuya [to] eloko ekoki mokolo moko te koleka liboso ya moninga molongani…
“Libala ezali kolakisa bokangami mobimba mpe botongono nyonso.”1
Mibu mingi mileki moko ya bana na biso alembaki nzoto makasi. Natambolaki kati na esika na ye ya kolala, wapi afungolaki motema na ye mpe alimbolelaki ngai ete azalaki na ndako ya moninga na ye mpe na likama amonaki ebandeli mpe bilili ya kotungisama mpe misala na televisio kati na mobali mpe mwasi bazalaki na bilamba te. Abandaki kolela mpe koloba boniboni ayokaki mabe na ntina ya oyo amonaka mpe akanisaki kobimisa yango na makanisi na ye. Nazalaki na botondi mingi ete akokaki komipesa epai na ngai, kopesaka ngai libaku ya kokitisa motema na ye ya bozangi koyeba mpe ya koyokokaka mpasi mpe kosunga ye koyeba boniboni kozwa lisungi na nzela ya Bomikabi ya Mosikoli na biso. Namikundoli mayoki masantu nayokaki lokola tofukamaki elongo, lokola mama na mwana na ya mwasi, mpe kosenga lisungi ya Tata na biso ya Lola.
Bana mingi, bilenge, mpe, mikolo bazali komitina na kozanga boyebi na pornographie, kasi bokoli moko ya motango ya basi mpe mibali bazali koponaka kotala yango mpe bazali kozongela sima kobandelaka tiii yango ekokoma mposa ya maksi. Bato baye bakoki kolinga na mitema na bango mobimba kobima libanda na motambo oyo kasi mingimingi bazali kokoka te kolongwa na yango na bangomoko. Boniboni tozali na botondi na yango ntango balingami baye baponi komipesa epai na biso lokola baboti to mokambi ya Eklezia. Tosengeli kozala na bwanya toloba na boningani, nkanda, to kobwaka te , oyo ekoki kosala bango kovanda kimia lisusu.
Biso lokola baboti mpe bakambi tosengeli kopesa toli na bana mpe bilenge na moboko ekomema liboso, koyokaka na bolingo mpe bososoli. Basengeli koyeba makama ya pornographie mpe boniboni yango ekangaka likolo ya babomoi, kosalaka libungi ya Molimo, kobebisa mayoki, kokosa, kobebisa bondeko, kobungisa bomiyangeli, mpe pene na kosilisa nyonso ya ntango, makinisi, mpe bokasi.
Pornographie ezali eloko ya mpamba koleka, mabe, mpe emati koleka liboso. Lokola tovandi elongo na bana na biso, lisanga tokoki kosala libongisi ya libota na mibeko mpe bandelo, kozala kosala na yomei mpona kobatela ba ndako na biso na biyungulu ya mayi ya biloko ya lotiliki. Baboti, tozali koyeba ete ba telephone oyo ezali na makoki ya internet, ba ordinateurs te, bizali elindo monene?2
Bilenge mpe mikolo, soki bozwami na motambo ya Satana ya pornographie, bokundola boniboni Mosikoli na biso ya bolingo ezali na ngolu. Bokoki kobanza na bozindo boni Nkolo alingi mpe akobatela bino, kutu ti sikawa? Mosikoli na biso azali na nguya ya kopetola mpe kobikisa bino. Akoki kolongola mpasi mpe bosisoyi bozali koyoka mpe kokomisa bino peto lisusu na nzela ya nguya ya Bomikabi na Ye.
Biso lokola bakambi tozali komitungisa mingi na oyo etali balongani mpe bana oyo bakonyokwamaka na bokangami makasi na pornographie. Mpaka Richard G. Scott abondelaki: “Soki bozali na bonsomi kosala lisumu monene yomei, bonyokwama mpamba te mbano ya masumu ya moto mosusu. … Bokoki koyoka ngolu. … Nzoka nde bosengeli te kotia likolo na binomei liyoki ya mokumba mpona misala wana.”3 Boyeba ete bozali bino moko te. Lisungi ezali. Makita ya bosikoli ya bokangani na mabe mpo na balongani, esangisi na mayangani na telefone, oyo ekopesa nzela na balongani mpo na kobenga na likita mpe kokabola uta na bandako na bangomei.
Bandeko ya basi mpe mibali, boniboni tozali kobatela bana mpe bilenge na biso? Biyungulu ya mayi bizali bisalelo esengeli, kasi biyungulu oyo eleki minene na mokili, bobele moko oyo ekosala na nsuka, ezali kiyungulu ya kati ya moto na moto oyo ekowuta na litatoli ya bozindo ya botosi ya bolingo ya Tata na biso ya Lola mpe libonza ya komikaba ya Mosikoli na biso mpona moko moko na biso.
Boniboni tozali kokamba bana na biso na bozindo ya mbongwana mpe kokota na Bomikabi ya Mosikoli na biso? Nalingi maloba ya profeta Nefi oyo wapi bato na ye basalaki mpona kopesa makasi na bilenge ya mikolo na ye: “Tozali koloba ya Klisto, tozali kosepela kati na Klisto, tozali koteya ya Klisto, [mpe] tozali kosakola Klisto …ete bana na biso bakoka koyeba na liziba nini bakoka kotala mpona bolimbisi ya masumu na bango. ”4
Boniboni tokoki kosala yango na mabota na biso? Mingi kati na bino boyoki ngai koyebisa boniboni molongani na ngai anyatamaki, Mel, mpe Nayokaki lokola baboti ya bana minei. Lokola tozalaki liboso ya mikakatano ya boboti mpe bobateli liboso na bosenga ya bomoi, tozangaki elikia mpona kosunga. Tosambelaki mpe tobondelaki mpo na koyeba nini kosala. Eyano oyo eyaki ezalaki polele: “Ezali malamu soki ndako ezali na bosoto mpe bana bazali kokoba na pijama mpe mikumba nyonso etikali ya kosila te. Biloko bobele se moko oyo esengeli mpenza ekokisama na ndako ezali koyekola makomi mokolo na mokolo mpe likita mpokwa na libota mposo na mposo.”
Tozali komeka kosala makambo wana, kasi ezalaki te ntango nyonso ya yambo mpe, kondima mobulu, ezalaki ntango nyonso ya kotala mpamba. Tobongolaki etaleli na biso mpe tomekaki komitungisa te na oyo etali biloko ya ntina muke. Makanisi na biso ekomaki kosolola, kosepela, koteya, mpe kotatola Klisto na komekaka kosambela mokolo na mokolo mpe koyekola makomi mokolo na mokolo mpe kosala likita mpokwa na libota mposo na mposo.
Moninga moko kala te akebisaki, “Ntango osengi bandeko basi kotanga makomi mpe kosambela mingi, ekotungisi bango. Mpe bakoyoka lokola bazali na mingi mpo na kosala.”
Bandeko ya basi mpe mibali, mpo ete nayebi uta na boyebi na ngaimei, mpe oyo ya molongani na ngai, Nasengeli kotatola mapamboli ya koyekola makomi mokolo na mokolo mpe losambo mpe likita ya mpokwa na libota mposo na mposo. Wana ezali makambo mpenza oyo ekosunga kolongola mitungisi, kopesa bokambi ya bomoi na biso, mpe kobakisa kobatela na mabota na biso. Bongo, soki pornographie to bitumba mosusu ekobeta mabota na biso, tokoki kosenga lisungi ya Nkolo mpe kozela bokambami monene uta na Molimo, koyebaka ete tosalaki oyo Tata na biso asengaki biso kosala.
Bandeko basi mpe mibali, soki maye naino esalami te na mabota na biso, tokoki banso kobanda sikawa. Soki bana na biso bakoli koleka mpe baboyi kosangana na biso, tokoki kobanda biso moko. Lokola tozali kosala, nguya ya Molimo ekobanda kotonda na ndako na biso mpe bomoi na biso, na suka ya ntango, bana bakoyanola.
Bomikundola ete Bapostolo ya bomoi baplakaki lisusu ete lokola tozali koluka bankoko na biso mpe tobongisi nkombo ya libota na biso moko mpo na tempelo, tokoki kobatelama sikawa mpe kati na bomoi na biso lokola tomibateli bisomei ya kolongobana na ndingisa ya kokota na tempelo.5 Oyo bilaka!
Elenge, zwa mikumba mpona kozala malu ya molimo na yo. Longola telefone na yo soki esengeli, yemba loyembo ya Primaire, sambela mpona lisungi, kanisa na ntina ya makomi, tambola libanda ya filime, talisa na Mobikisi, zwa elambo na kolongobana mpe yekola Jeune Soyez Fort, zala ndakisa mpo na baninga na yo, mipesa na moboti, kende kotala episikopo na yo, senga lusungi, mpe luka toli ya makasi soki esengeli.
Nini nalingi nkokololo na ngai ayeba? Nalingi bango mpe bino koyeba ete nayebi Mobikisi azali na bomoi mpe alingi biso. Afutaki nyongo mpo na masumu na biso, kasi tosengeli kofukama liboso ya Tata na biso ya Lola, na komikitisa nyonso, koyambolaka masumu na biso, mpe kobondela Ye mpo na bolimbisi. Tosengeli kolinga kobongola mitema na biso mpe bamposa na biso mpe komikitisa mingi mpo na koluka lisungi mpe bolimbisi na baye ntango musus tozokisaki to totikaki.
Nayebi ete Joseph Smith amonaki Nzambe, Tata na biso ya Lola, mpe Mobikisi na biso, Yesu Klisto. Natatoli ete tozali na profeta ya bomoi likolo ya mokili, Mokambi Thomas S. Monson. Natatoli lisusu ete tokoki te kokumbama libanda soki tokolanda toli ya profeta ya Nzambe. Natatoli mpo na nguya ya mayokani mpe mapamboli ya tempelo.
Nayebi ete Buku ya Mormon ezali ya solo! Nakoki te kolimbola nguya ya buku monene oyo. Nayebi bobele ete lisanga na losambo, Buku ya Mormon ekomema nguya mpo na kobatela mabota, koyeyisa bondeko makasi, mpe kopesa bondimami ya moto na moto liboso na Nkolo. Natatoli makambo maye nyonso na nkombo Mosantu ya Yesu Klisto,amene.
Show References
-
1. Teachings of Presidents of the Church: Spencer W. Kimball (2006), 199–200.
-
2. Tala Clay Olsen, “What Teens Wish Parents Knew” (address given at Utah Coalition Against Pornography Conference, Mar. 22, 2014); utahcoalition.org.
-
3. Richard G. Scott, “To Be Free of Heavy Burdens,” Ensign to Liahona, Sanza ya Zomi na Moko. 2002, 88.
-
4. 2 Nefi 25:26.
-
5. Tala David A. Bednar, “The Hearts of the Children Shall Turn,” Ensign to Liahona, Sanza ya Zomi na Moko. 2011, 24–27; Richard G. Scott, “The Joy of Redeeming the Dead,” Ensign to Liahona, Sanza ya Zomi na Moko . 2012, 93–95; Neil L. Andersen, “Find Our Cousins!” (address given at RootsTech 2014 Family History Conference, Sanza ya Mibale. 8, 2014); lds.org/prophets-and-apostles/unto-all-the-world/find-our-cousins.
Official Web site of The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints
© 2015 Intellectual Reserve, Inc. All Rights Reserved


text:
Debout Congolais
Debout Congolais (Batɛ́lɛ́mɛ́ Bakongóle o lingála) ezalí loyémbo la lokúmu la Kongó-Kinsásá. Boka Simon-Pierre akomákí yangó o mobú mwa 1960 na lipandá lya Kɔ́ngɔ-Lipópó.
Etápe
Maloba ma loyémbo na lifalansé[kokoma]
Lifalansé lizalí lokótá la letá la Kongó-Kinsásá. Debout Congolais eye elingi koloba na lingála Tɛ́lɛmɛ mwǎna mbóka Kongó eyembamá na lifalansé.
Debout Congolais,
Unis par le sort
Unis dans l'effort pour l'indépendance.
Dressons nos fronts, longtemps courbés
Et pour de bon prenons le plus bel élan,
Dans la paix
Ô peuple ardent
Par le labeur
Nous bâtirons un pays plus beau qu'avant
Dans la paix
Citoyens
Entonnez l'hymne sacré de votre solidarité
Fièrement
Saluez l'emblème d'or de votre souveraineté
Congo !
Don béni, Congo !
Des aïeux, Congo !
Ô pays, Congo !
Bien aimé, Congo !
Nous peuplerons ton sol
et nous assurerons ta grandeur
Trente juin, ô doux soleil
Trente juin, du trente juin
Jour sacré, soit le témoin,
Jour sacré, de l'immortel
Serment de liberté
Que nous léguons
À notre postérité
Pour toujours
Maloba ma loyémbo na lingála: Bǎna Kóngo Botɛ́lɛmɛ[kokoma]
Botelema bino banso bana ya Kongo, Bino baye bosangisama na moniokoli, Bino baye bosangisama na etumba pona bosikoli ya ekolo, Banso totombola mito oyo ewumeli na bokitisi Ebongo pona libela tokamata mambi na biso na maboko, na kimia, O bilombe ya bwania, na mosala nde tokotonga mboka kitoko koleka oyo ya kala, na bosembo.
Bandeko, boyemba nzembo ya lokumu ya bondeko na bino, Na lolendo, bopepa bendele ya wolo ya bokonzi na bino, Kongo.
Ekelamu ya bwania (Kongo) ya bankoko (Kongo), O mboka (Kongo) tolinga mingi (Kongo), Tokotondisa bana na mabele na yo mpe tokobatela lokumu na yo. (Nkoto misato ya juni) O na se ya moyi ya kitoko (nkoto misato ya juni) na nkoto misato ya juni, (Mokolo ya nsomi) batela nsango (mokolo ya nsomi) ya mokano ya seko ya bosikoli ya ekolo Oyo tozali kotikela bana mpe ba nkokolo na biso pona libela na libela.
Ebangolami na: Yves Banda-Nyangu
Tɛ́lɛmɛ mwǎna mbóka Kongó
Tosanganá na ngɛngɛ (*sort)
Tosanganá na etúmba mpɔ̂ na bonsɔ́mi (*lipanda)
Totómbola mitó, miye migúmbamá ntángo elaí
Mpɔ̂ na libélá tíka tomilɛ́ngɛlɛ mpɔ̂ na kopakata (*prendre l'elan )
Na kímyá
O bato ba mpíkó (*ardent, ardeur = mpílá)
Na mosálá, tokotónga ekólo kitɔ́kɔ koleka eye ya libóso
Na kímyá
Bǎna mbóka
Boyémba loyémbo la lokúmu (*sacre) la boyókani bwa bínó
Na lolɛ́ndɔ nyɔ́nsɔ.
Bopɛ́sɛ losáko na elembo ya mpaóni ya bonsɔ́mi bwa bínó
Kongó !
Likabo lipambwamá, Kongó !
Na bankɔ́kɔ, Kongó !
O ekólo, Kongó !
Ya bolingo, Kongó !
Tokotóndisa mabelé ma yɔ̌
mpé tokotomela *(assurerons) bonɛnɛ bwa yɔ̌
Mokɔlɔ mwa ntúkú mísáto sánzá ya motóbá, O mói mwa pɛtɛ
Mokɔlɔ mwa ntúkú mísáto sánzá ya motóbá muye mwa mokɔlɔ mwa ntúkú mísáto sánzá ya motóbá
Mokɔlɔ mwa lotómo, zala *temoin
Mokɔlɔ mwa lotómo, mwa ndaí (séléka) ya bonsɔ́mi bwa sékô na sékô
Muye tokotíkela bakitani ba bísó mpɔ̂ na libélá.
*not confident with the translation, may be changed with appropriate word.
Tálá mpé[kokoma]
O libándá lya Wikipedia[kokoma]
- http://www.laconscience.com/audio/DeboutCongolais.mp3, Adjina & Joujou Walu.


text:
Tokoki kopesa maboko mpo na kosalisa mpe motema mpo na kowelisa mosala ya kokamwa ya Tata ya Lola.
Bandeko basi, boniboni nalingi bino! Ntango natali video wana ya kitoko, emonaki bino loboko na binomei kotandolamaka mpo na kosalisa moto moko na nzela wana ya liyokani ? Nazalaki kokanisa na elenge mwasi moko ya Eteyelo ya Bana na nkombo ya Brynn oyo azalaki kaka na loboko moko mpe asalelaki loboko wana mpo na kokende kopambola libota na ye mpe baninga na ye—Basantu ba mikolo mya Nsuka mpe baye ya biyamba misusu. Bandeko basi, tokoki kopesa maboko mpe mitema mpo na kowelisa Mosala ya Kokamwa Tata ya Lola.
Kaka lokola bandeko ba busi ya basi na makomi, lokola Ewa, Sala, Malia, mpe mingi misusu, bayebaki lolenge mpe ntina na bango, Brynn ayebaki azali mwana mwasi ya Nzambe. 1 Ezali kitoko te? Mpe bongo bozali! Biso lokola toyebi lisango na bisomei ya bozambe lokola bana basi ya Nzambe mpe mosala ya motuya mpenza Ye asalaki mpo na biso.
Mobisiki ateyaki, “Soki moto alingi kosala bolingi na ye, akoyeba malongi na ye.” 2 Nini tosengeli koyeba mpe kosala mpenza “kozala elongo na ye mokolo moko”? 3 Tokoki koyekola uta na lisolo ya elenge mobali oyo atunaki Yesu nini asengelaki kosala mpo na kozwa bomoi ya seko.
Yesu ayanolaki ye, “Soki olingi kokota na kati ya bomoi, batela mitindo.”
Elenge mobali atunaki Ye nini oyo asengelaki kobatela. Yesu nde akundolisaki ye sambo ya mibeko zomi tomesani na yango banso.
Elenge mobali ayanolaki, “Makambo oyo nionso nabatelaki uta na bomwana na ngai: Nini nazangi lisusu?”
Yesu alobaki, “Soki olingi kobonga mpenza, kende mpe teka oyo ozali na yango, mpe pesa na babola, mpe okozala na bomengo na lola: mpe yaka mpe landa ngai.” 4
Yesu abiangaki ye mpo na kokoma eteni moko ya mosala na Ye—mosala ya moyekoli. Mosala na biso ezali yango kaka. Tosengeli “kotia mpembeni makambo ya mokili, ... kokangama na mayokani,” 5 mpe koya epai na Klisto mpe kolanda Ye. Wana ezali nini moyekoli akosala!
Sikawa, bandeko basi, tobanda te komibetabeta mpamba te Mobikisa alobaki na elenge mobali ya bomengo etali kobonga mpenza. Liloba kobonga mpenza na lisolo oyo ebongolamaki uta na liloba moko ya grec oyo elingi koloba “mobimba”. Ntango tomeki malamu mingi koleka kokenda liboso na nzela ya liyokani, tokomi mobimba mingi mpe tobongi na bomoi na biso.
Lokola elenge mobali ya bomengo na ntango ya Yesu, ntango mosusu tosenginiami mpo na kosundola to kozonga na nsima mpamba ten tango mosusu tokanisi tokoki te kosala yango biso moko. Mpe tozali na bosolo! Tokoki te kosala makambo ya mpasi tosengemi kosala na lisalisi te. Lisalisi ekoya na nzela ya Bomikabi ya Yesu Klisto, na bokambi ya Molimo Mosantu mpe na nzela ya maboko ya kosalisa ya basusu.
Ndeko mwasi moko ya monzemba kala te atatolaki ete na nzela ya Bomikabi, azwaki bokasi ya kosalela maboko ya lisalisi mpe motema na ye ya bolingi mpo na kobokola bana minei ndeko na ye ya mwasi atikaki ntango akufaki na cancer. Yango ekundolisi ngai likambo moko Mpaka Neal A. Maxwell alobaki: “Makambo manso ya pete oyo Eklezia asengelaki kosala esalemaki. Uta sikawa tii nsima, ezali libaki monene, mpe balandi bakomekama na ndenge moko ya kitoko.” 6 Botindamaki na mabele na eleko oyo ya ntango na ntina ya nani bozali mpe nini bolengelamaki mpo na kosala! Kotala te nini Satana alingi komeka kondimisa biso kokanisa etali nini tozali, lolenge na biso ya solo ezali oyo ya bayekoli ya Yesu Klisto!
Mormon azalaki moyekoli moko ya solo oyo azalaki na mokolo moko ntango “motema ninso ekomisamaki makasi, … mpe ezalaki mokolo moko te nkuna ya makasi boye o ntei ya bana ya Lehi.” 7 Boniboni elingaki yo kozala na mokolo wana? Mpe lisusu Mormon na mpiko mpenza asakolaki, “Tala, nazali moyekoki ya Yesu Klisto, Mwana ya Nzambe.” 8
Elingi yo Mormon? Ayebaki nani azalaki mpe nini ezalaki etinda na ye mpe abulanganisamaki te na mabe oyo ezingaki ye. Ya soko, akanisaki libiangi na ye ezalaki likabo.9
Kanisa lipamboli kani ezali kobiangama mpo na kopesa likabo na biso ya boyekoli ya mokolo na mokola na Nkolo, kosakolaka na liloba mpe mosala, “Tala, nazali moyekoli ya Yesu Klisto!”
Nalingaka lisolo ya Mokambi Boyd K. Packer alobalaki ya molingami ndeko mwasi moko oyo atiolamaki mpo na kolanda toli ya profeta mpo na kobomba bilei. Moto oyo atongaki apesaki likanisi ete soki ntango ekomi ya kozanga elikia, bilei na ye ekokamatama mpe kopesama na basusu. Eyeno na ye ya pete mpe sikisiki lokola moyekoli moko ya solo, “Nakozala ata na eloko ya komema.” 10
Nalingaki basi ya Eklezia. Bomonaka bokasi na bango. Nakomonaka bondimi na bango. Bazali na eloko ya kopesa, mpe balingi kopesa yango. Basalaka yango na kozanga makelele to kopanza nsango, kobendaka bokabi na Nzambe bakumbameli, bangomei te, mpe na kokanisa te nini bakozwa.11 Wana eza nini moyekoli akosala!
Kala te nakutanaki na elenge mwasi na Philippine oya ya bango libota ekomkaki na botau na misala ya Eklezia ntango azalaki na mibu 7, kotikaka ye moko kotambola nzela moko ya likama kokende na Eklezia poso na poso. Alobelaki boniboni na mibu 14 akanaki ete akotikaka solo na mayokani na ye mpo akoka kolongobana mpo na kokolisa libota na ekoya na ndako moko “epambolami na bokasi ya nguya ya bonganganzambe.” 12 Nzela malamu mingi koleka ya kokolisa ndako moko, ya sikawa to ekoya, ezali kobatela mayokani, bilaki tosalaki moko na mosusu, mpe na Nzambe.
Yango oyo nde bayekoli basalaka!
Ndeko mwasi moko ya bondimi na Japon mpe na molongani na ye batalaki Misio na biso na Corée. Akokaki te koloba lokota ya Corée mpe azalaki na makoki mokuse na koloba lokota ya Anglais, kasi azalaki na motema ebongisama mpo na kosalela likabo moko na ye mpe maboko ya lisalisi mpo na mosala ya Nkolo. Wana eza nini moyekoli akosala! Ateyaki bamisionele na biso boni kosala mwa eteni ya pete ya boyemi biloko na bogumbi nkasa—sanza moko ete bakokaki kofungola mpe kokanga. Lisusu akokaki kosalela mwa maloba ya Anglaisayebaki mpo na koteya Bamisionele “kofungola minoko na bango” mpo na kokabola Nsango Malamu—liteya bakoki kobosana soki moke te.
Kanisa na makanisi mwa miniti yo mpe ngai kotelamaka elongo na bamilio ya bandeko basi misusu mpe bandeko babali na Eklezia na Ye, kokendeke na mpiko mpenza, kosalaka nini bayekoli basalaka—kosalisaka mpe kolingaka lokola Mobikisi. Nini elingi koloba mpo na yo kozala moyekoli ya Yesu Klisto?
Maboko ya lisalisi ya Bamormon bakazaka mpe basimisi ezalaki basalela na bankama ya milio ya bayekoli ya moyimi te ya Yesu Klisto oyo bandimaki libaku ya kozwa ntango ya mosala. Mingi ya makoki ya molimo “lisalisi elukaki” bilembo elakisami mpo na mosala ya lobiko:
-
•
Lisalisi toluki: baboti mpo na kobokola bana na bango kati na pole mpe bosolo
-
•
Lisalisi toluki: bana basi mpe bana babali, bandeko ya basi mpe bandeko ya mibali, batata mwasi to bandeko ya mama mpe banoko to bandeko ya mama ya basi, bandeko mpe bankoko ya basi to ya mibeli, mpe baninga ya solo mpo na kosalisa lokola molakisi mpe kopesa liboko ya lisalisi na nzela ya liyokani
-
•
Lisalisi tolingi: baye bayekemeli botindiki ya Molimo Mosantu mpe basila na mayoki bazwi
-
•
Lisalisi tolingi: baye basaleli nsango malamu mokolo na mokolo na nzela ya mike mpe ya pete
-
•
Lisalisi toluki: mambi ya kala mpe misala ya tempelo mpo na kolinga mabotota libela
-
•
Lisalisi toluki: bamisionele mpo na kopanza “liloba malamu”—nsango malamu ya Yesu Klisto
-
•
Lisalisi toluki: basungi kozwa baoyo babungisi nzela na bango
-
•
Balukaki lisalisi: babombi liyokani mpo na kotelema na bosolo mpe na bosembo
-
•
Balukaki lisalisi: bayekoli ya solo ya Nkolo Yesu Klisto
Mibu mileki, Mpaka M. Russell Ballard na motuna ya bandeko basi ya Eklezia mpo na kokokisa maye alobaki:
“Na kati sikawa mpe na mikolo ya Nkolo akoya lisusu, Alingi basi na kati ya libota, na kati ya paloasi, na kati ya masanga, na kati ya bikolo oyo akotelema liboso na bosembo mpe koloba na maloba na bango mpe na misala, Iyo,tinda ngai.’
“Motuna ngai ezali, ‘ Ekoki yo kozala moko ya basi wana?’” 13
Nakanisi moko kati na biso akoki koyanola elongo na kosimba “Iyo!” Nasukisi na maloba ya loyembo ya Eteyelo ya Bana:
Lokola bayekoli ya solo, ekoka biso kopesa mitema na biso ya bolingi mpe maboko na biso ya lisalisi mpo na kowelisa mosala na Ye. Ezali mpasi te soki, lokola Brynn, tozali se loboko moko. Ezali mpasi te soki, tozali naino babongi nie te mpe ya kokoka te. Tozali bayekoli komikabi oyo batandi loboko mpe basungi basusu na nzela. Bondeko na biso ekutani na bankola mpo baoyo bandeko basi ya bondimi oyo batambolaki liboso. Lisanga, lokola bandeko mpe kati na bomoko elongo na Barofeta ya bomoyi, Bamoni, mpe Babimisi, elongo na bafungola ya Bonganaganzambe ezongisama, tokoki kotambola lokola moto moko,lokola bayekoli, lokola basali elongo na mitema mibongisama mpe maboko mpo na kosala mpo na kowelisa mosala ya lobiko. Soki tosali bongo, tokokoma lokola Mobikisi. Natatoli bongo na nkombo ya Yesu Klisto, amene.
Show References
-
1. Tala “Brynn,” lds.org/media-library/video/2011–01–007-brynn.
-
2. Yoane 7:17.
-
3. “ Nazali mwana ya Nzambe,” Hymns, no. 301; to Children’s Songbook, 2–3.
-
4. Tala Matai 19:16–22.
-
-
6. Neal A. Maxwell, “The Old Testament: Relevancy within Antiquity” (address to Church Educational System religious educators, Sanza ya Mwambe. 16, 1979), 4; si.lds.org.
-
7. Mormon 4:11–12.
-
8. 3 Nefi 5:13.
-
9. Tala Moloni 7:2.
-
10. Na Boyd K. Packer, “The Circle of Sisters,” Ensign, Sanza ya Zomi na moko. 1980, 111.
-
11. Tala 2 Nefi 26:29–30.
-
12. “Love Is Spoken Here,” Children’s Songbook, 190–91.
-
13. M. Russell Ballard, “Women of Righteousness,” Ensign, Sanza ya Minei. 2002, 70; Liahona, Sanza ya Zomi na mibale. 2002, 39.
-
14. “Kosimbana maboko kati na mokili,” Friend, Sanza ya Sambo 2002, 44–45; Liahona, Sanza ya Zomi. 2003, F12–13.


text:
Nawuti kaka kotia bondimi bwa ngai na Yesu…bongo nini sikawa?
Nawuti kaka kotia bondimi bwa ngai na Yesu…bongo nini sikawa?
Longonia! Ozwi mokano oyo ekobongola bomoi na yo! Mbele ozali komituna, “Bongo nini sikawa? Lolenge ninin ekobanda ngai mobembo mwa ngai elongo na Nzambe?” Biteni mitano biye bitangami awa na nse bikopesa yo malako uta na Bibilia. Soki ozali na mituna mitali nzela ya mobembo mwa yo, tosengi otala na: www.GotQuestions.org/Lingala.
1. Mitala ete ososoli nini ezali lobiko.
1 Yoane 5:13 elobeli biso ete, “Nakomi makambo maye epai ya bino oyo bozali kondima na nkombo ya Mwana ya Nzambe mpo ete bokoka koyeba ete bozali na bomoi bwa seko.” Nzambe alingi ete toyeba nini oyo ezali lobiko. Nzambe alingi totielaka ye motema na koyebaka ete solo mpenza tobikisami. Na bokuse tika tokende na biteni bya motuya monene ya lobiko:
(a) Tosumukaki biso banso. Banso tosalaki makambo maye masepelisaki Nzambe te (Baloma 3:23).
(b) Na ntina ya masumu ma biso, tobongaki kopesama etumbu na bokabwani bwa seko uta na Nzambe (Baloma 6:23).
(c) Yesu akufaki na ekulusu mpo ya kofuta masumu ma biso (Baloma 5:8; 2 Bakolinti 5:21). Yesu akufaki na esika ya biso, kokamataka etumbu eye elongobonaki na biso. Bosekwi bwa ye elakisaki ete liwa lya Yesu ekokaki mpo ya kofuta masumu ma biso.
(d) Nzambe apesaka bolimbisi na banso baye wana batiaka bondimi bwa bango na Yesu-kotalelaka liwa lya ye lokola lifuta liye lisengamaki mpo ya masumu ma biso (Yoane 3:16; Baloma 5:1; Baloma 8:1).
Eye wana ezali etinda ya lobiko! Soki otiaki bodimi bwa yo na Yesu lokola Mobikisi wa yo, obikisami! Masumu ma yo manso malimbisami, mpe Nzambe alaki ete akosundola soki mpe akotika yo soki moke te (Baloma 8:38-39; Matai 28:20). Omikundola ete, lobiko na yo ezali solo na Yesu Klisto (Yoane 10:28-29). Soki otielaka bobele Yesu motema lokola Mobikisi wa yo, okoki kotia motema ete okolekisa ntango ya boseko elongo na Nzambe na lola!
2. Luka eklezia malamu eye eteyaka Bibilia.
Kokanisa te ete eklezia ezali eloko moko lokola ndako. Eklezia ezali nde bato. Ezali likambo ya motuya monene ete bandimi na Yesu Klisto bazala kati na bondeko moko na mosusu. Eye wana ezali ntina ya yambo ya eklezia. Awa esili yo kotia bondimi bwa yo na Yesu Klisto, tolendisi yo makasi ete oluka eklezia eye endimaka na Bibilia na esika nzinganzinga wapi ofandi mpe oloba na Moteyi. Tika ete ayeba bondimi bwa yo ya sika na Yesu Klisto.
Ntina ya mibale ya eklezia ezali koteya Bibilia. Okoki koyekola lolenge nini kosalela malakisi ma Nzambe kati na bomoi bwa yo. Kososola Bibilia ezali likambo ya motuya monene mpo ya kotambwisa bomoi bwa Moklisto na nkonzo mpe na nguya. 2 Timote 3:16-17 elobi, “Makomi manso mafulami na Nzambe mpe mazali na ntina mpo ya koteya, kopamela, kosembola mpe kokolisa na bosembo, ete moto ya Nzambe azala mobongi aselingwi mpo na mosala nyonso malamu.”
Ntina ya misato ya eklezia ezali bokumbameli. Bokumbameli ezali kozongisa matondi epai ya Nzambe mpo na manso Asalaki! Nzambe abikisaki biso. Nzambe alingi biso. Nzambe apesaka biso. Nzambe akambaka mpe atambwisaka biso. Boniboni ete tozongisa Ye matondi te? Nzambe azali mosantu, sembo, wa bolingo, atonda na boboto, mpe atonda na ngolu. Emoniseli 4:11 esakoli ete, “Olongobani, Nkolo Nzambe wa biso, mpo ya kozwa nkembo mpe lokumu mpe nguya, mpo okelaki biloko binso, mpe na bolingi bwa yo nde bikelamaki mpe bizwaki bozalani bwa bango.”
3. Zwaka ntango mokolo na mokolo ya kofandisa makanisi na Nzambe.
Ezali na ntina monene mpo ya biso ete tolekisa ntango mokolo na mokolo mpo ya kofandisa makanisi na Nzambe. Boko bato babengi eye “ntango ya kimia.” Basusu babengi yango “mabondeli,” mpo ezali ntango wapi tozali komipesa bisomei na Nzambe. Boko basepelaka komipesa mwa ntango mpembeni na ntongo, nzokande basusu basepelaka na mpokwa. Likambo ezali te nini obengi ntango oyo soki mpe ntango nini osalaka yango. Likambo ezali ete olekisaka ntango mbala na mbala elongo na Nzambe. Makambo nini matangami na ntango ya ngai na Nzambe?
(a) Losambo. Losambo na maloba ya polele ezali kosolola na Nzambe. Solola na Nzambe mpo na eye etali mitungisi mpe makambo ma yo. Senga Nzambe apesa yo bwania mpe bokambi. Senga Nzambe apesa mpo ya bonsenga bwa yo. Yebisa Nzambe boni olingaka Ye mpe lolenge kani okumisaka manso Asalaka mpo na yo. Oyo ezali nyonso etali losambo.
(b) Kotanga Bibilia. Likolo ya koteyama Bibilia na eklezia, Eteyelo ya Eyenga, mpe/soki te boyekoli ya Bibilia– Osengeli kotanga Bibilia mpo ya yomei. Bibilia ezali na nyonso oyo osengeli koyeba mpo ya kotambwisa bomoi bwa Moklisto na nkonzo. Na kati ezali na malako ma Nzambe mpo na lolenge nini kokamata mikano ya bwania, lolenge nini koyeba bolingi bwa Nzambe, lolenge nini kosalela basusu, mpe lolenge boni kokola na molimo. Bibilia ezali liloba lya Nzambe epai na biso. Bibilia ezali mingi mpenza buku ya kosimba na maboko ya malakisi ma Nzambe mpo ya kolakisa lolenge nini kotambwisa bomoi bwa biso na motindo oyo ya kopesa Ye bosepeli mpe kosepelisa biso.
4. Kolisa bondeko bwa yo na bato oyo bakoki kosalisa yo na molimo.
1 Bakolinti 15:33 elobeli biso ete, “Bomikosa te: ‘Kotambola na bato mabe ekobebisa ezaleli malamu.’” Bibilia etondi na makebisi na ntina ya mipepe miye bato ba “mabe” bakoki kotia likolo na biso. Kolekisaka ntango elongo na baye wana bamipesi na misala ya masumu ekosala ete tosenginiama na misala mina. Ezaleli ya bato oyo tozingami na bango “ekokangama lokola langi” likolo lya biso. Tala ntina ezali motuya mpenza ete tozingama na bato oyo balingaka Nkolo mpe bamipesi epai na Ye.
Meka koluka moninga moko soki te mibale, mbele uta na eklezia ya yo, oyo akoki kosalisa yo mpe kolendisa yo (Ebele 3:13; 10:24). Senga baninga ba yo batikela yo ntango mpo na eye etali ntango na yo ya kimia, misala mya yo, mpe botamboli bwa yo elongo na Nzambe. Senga soki okoki kosala ndenge moko mpe epai ya bango. Eye elingi koloba te ete oboya baninga banso baye bayebi Yesu Klisto te lokola Mobikisi wa bango. Koba kozala moninga na bango mpe linga bango. Kasi tika bayeba ete Yesu asili kobongola bomoi bwa yo mpe ete bokoki te kokoba kosala se makambo moko wana bozalaki kosala kala. Senga Nzambe apesa yo libaku ya kotatola Yesu Klisto elongo na baninga ba yo.
5. Batisama.
Bato mingi bazali na boyebi malamu te ya libatisi. Liloba “kobatisa” elingi koloba kozindisa na mai. Libatisi ezali nzela ya Bibilia ya kosakola polele bondimi bwa yo ya sika mpo na Klisto mpe bomipesi bwa yo mpo ya kolanda Ye. Likambo ya kozindisama na mai elimboli kokundama elongo na Klisto. Likambo ya kobima uta na mai ezali elilingi ya bosekwi bwa Klisto. Kobatisama ezali bomikitoli bwa yo moko elongo na liwa, bokundami, mpe bosekwi bwa Yesu (Boloma 6:3-4).
Ezali te libatisi nde ekobikisa yo. Libatisi ekolongola te masumu ma yo. Libatisi ezali se eteni yoko ya botosi, ya kosakola polele bondimi bwa yo na Klisto mpe bomipesi bwa yo epai na Ye. Soki obelemi mpo ya kobatisama, osengeli koloba na Mosali ya Nzambe.
Zonga na lokasa ya boyambi na Lingala
Nawuti kaka kotia bondimi bwa ngai na Yesu…bongo nini sikawa?


text: 1Yo mi Pol, mi mó tomun Krist Yesus nda yi Njambiyá kwaëya káà. Yo mi kátá mákana maka kánjá wuná äotu äete äe Njambiyá tókuma [ká Efás] nde, wuná äáêki ndi äená, wuná äotu äete äe tiká temó ká yi Krist Yesus ná temó yun háná äaka. 2Njambiyá Sañgwá wusu náè Kumande Yesus Krist keêl ñgikwa ná wuná, nyá sendi wuná táte. 3Wusá luêksa Njambiyá te Sañgwá ná Nyañgwá Kumande wusu Yesus Krist, káto a kelma kimó yasi äuëyate ná wusá. A nya wusá kwaló kimó máyasi háná te yi ëiyá ká kwey yi wulá ká yi Kimó Sisiñ káà. A nya wusá yo, wusá äe ëiyá sañgwate siná äe Krist äaka. 4Njambiyá kikima si tóká wusá káto Krist, yite a tïì pa kusó mbokó na, náà wusá äá ndi äená kiná äá ná yiña mónó májósó ká mbómbu wená na. 5Njambiyá kwaëya wusá, ëete á nyá kiká si pásó nde, a ta jayá äuã wusá nda ñgbak ñgbak äónó äená káto Yesus Krist. Yo nde, a äáñma kimóte yïù keló ëete nda yi nyá ná ñguru wená kwaëya keló káà, 6náà wusá sombile nyá káto nyañgwá kpasa ñgikwa ná. A keàl ñgikwa te ná wusá ëete, káto wusá sañgwate siná äe Mónó wená, sóñ temó ná. 7Siná äe Mónó wená te sima äá sañgwate. Njambiyá kolma wusá ná nje mákiyó má Mónó wená, tikó sendi wusá ná ñgwátá ká májósó musu káto nyañgwá ñgikwa ná. 8Njambiyá kuäula keló ñgikwa ná wusá yïù tonjá wusá ná ëyanó náè duwaã yasi háná yïù námbá ná máyasi. 9Yo nde, a äaã njombu yaña ná yiña yasi te yi nyá kwaëya keló káà. A pásima nde, a ta keló yo ná nje Yesus Krist. Yo äaã sóëyate ná mbómbu ná äomó, ma ndana, a sima punjá yo nyá wusá, káto a äáñma kimóte yïù keló ëete. 10A kpoma nde, a ta keló yasi te komá ñgimó te yi nyá pásima káà ta ëyaã. Yo nde, kandá ëyoäó kumó mánáti, a ta ñgbó máyasi háná te yi ëiyá káte káà, Krist nyápó ta äá kum namó yo háná. 11Njambiyá tókuma wusá nde, náà wusá äá ndi äená káto Krist. A kikima si tóká wusá ëete äeñgwá yasi te yi nyá kombila nde, a ta keló káà. A ká tonjá máyasi háná nda yi nyá ná ñguru wená kwaëyá káà yaka ná yasi te yi nyá pásima káà. 12A kikima si tóká wusá ëete, náà wusá sombile nyañgwá máluksa máná, wusá äotu äete äe kandima äá ná äiäina temó njombu yaña ká yi Krist äaka. 13Wuná sendi, wuàná äe Krist má sañgwate. Wuná wokuma lápi te yi lápá gbakasi. Lápi te, yo Kimó Tom te yi lápá nda yi Njambiyá joñgwá ná wuná káà. Wuná sendi, wuná tikima temó ká yi Krist, ëete á Njambiyá nje kwátá wuná yiña yó ná. Yó te, yo Kimó Sisiñ te yi nyá kpoma káà. 14A nya wusá Kimó Sisiñ te, nda yi mumó kandá nyá ndótukwá yïù laëye ná nyána ñgólókó káà. Ëete, a ká teëye nde, a ta káè mbómbu yïù nyá wusá kimó äukwá máyasi háná te yi nyá äakiëye tiká äotu äená káà. A ta nyá wusá yo komá nyá ta siëyá joñgwa äotu äená káà. Äotu äete, yo äaka äe nyá kolma, náà äo äá äená. Njambiyá kelma ëete, náà wusá sombile nyañgwá máluksa máná. 15Yori mi sendi, mi ká nyá Njambiyá wosoko komá mi wokuma kasi tikina temó te yi wuná tiká ká yi Nyañgwá Kumande Yesus náè mákwaëya máte yi wuná nó suñgwá ná äotu äe Njambiyá háná káà. 16Mi yeti ká gbeló nyána Njambiyá wosoko ëete káto yun komá mi taká wuná ká móy máñgwáta mámbá káà na. 17Mi ká ñgwáta ná Njambiyá te á Nyañgwá Kumande wusu Yesus Krist káto yun. Nyá Da te á ná máluksa háná. Mi ñgwáàtañgwá ná nyá nde, a nyáêki wuná ëyanó ná nje Sisiñ ná. A keêl sendi nde, Sisiñ te puênjukwá nyá nyá wuná, náà wuná duwá nyá kimó duwaãte. 18Ëete, a äuêta mátemó mun paniyá puyá káte, náà wuná duwá ná yasi te yi nyá jeäama wuná nde, wuná äáêki ná äiäina temó káte káà, duwá sendi nde, kimó máyasi máte yi nyá äakiëye tiká äotu äená káà gba kpasate äuëyate. A äaàkiëya yo, na nje nyá wuná wuàná äotu äená háná. 19A keêl sendi nde, wuná duêkwá nde, a ná nyañgwá ñguñguëyá kwaã to te, duwá sendi nda yi ñguñguëyá te kelá másay ká temó su, wusá äotu äete äe tiká temó ká yená äaka. 20Yo ndi sendi nyañgwá ñguñguëyá te yi nyá teëya ká yi Krist komá nyá womiya ná nyá ká njoka äemuñ nje lápó nyá nyá nde, a ëïîy mátiëyá ká mbam äó ná ká ëyoäó ká kwey káà. 21Komá nyá ëiyá mate káà, yo nyá lañsa äejaki háná náè äekum äan háná náè máyasi háná te yi ná ñguñguëyá náè nyañgwá äekum äejaki háná. Yo nyá lañsa sendi mumó háná, yeti ndi ká ñgimó te yókó na, ko ká ñgimó te yi ta duwá nje káà, ko mó te äáki ná kwaló ëinó te nda. 22Njambiyá kawula máyasi háná tikó ká njiõ mákol má Krist, támbiëye sendi nyá siya kum ká ndiñgálá njóñ äotu äete äe tiká temó ká yená äaka. 23Njóñ äotu äete, yo yotu Krist. Äo ká keló nde, Krist äáêki tondunate ká mánje háná nda yi nyá kelá sendi nde, máyasi háná äáêki tondunate káà.


text:
Nini ezali Moklisto?
Motuna: Nini ezali Moklisto?
Eyano: Na buku oyo elimbolaka ntina ya maloba Moklisto ekokani na “moto moko oyo azali kotatola boyambi na Yesu lokola Klisto soki te na eyamba oyo wapi efandisami mateya na Yesu.” Atako eye ezali esika malamu ya kobanda lisolo, lokola ndimbola ya buku mingi, ezali kokoka mpenza te koyebisa nini ezali bosolo bwa Bibilia ya eye elimboli nini kozala Moklisto. Liloba “Moklisto” etangami mbala misato kati na Boyokani bwa Sika (Misala 11:26; 26:28; 1 Petelo 4:16). Balandi ba Yesu Klisto babengamaki “Baklisto” yambo na Antiokia (Misala 11:26) mpo ezaleli ya bango, misala, mpe maloba ma bango izalaki lokola Klisto. Liloba “Moklisto” na ntina na yango ya yambo elingi koloba, “oyo azali na ngambo ya Klisto” soki te “molandi wa Klisto.”
Likambo ya mawa nzokande wana ezali ntango koleka, liloba “Moklisto” ebungisaki mingi ya ndimbola na yango mpe esalelami mbala mingi mpo ya moto oyo azali ya eyamba soki te oyo azali na bizaleli ya bonene koleka likolo kasi oyo akoki kozala soki mpe kozala te molandi wa Yesu Klisto. Bato mingi baye bandimaka te mpe batiela Yesu Klisto motema te baminonaka ete bazali Baklisto mpamba te bakendeke na ndako ya Nzambe to eklezia soki bazali kati na ekolo ya “Moklisto”. Kasi kokende na ndako ya Nzambe to eklezia, kosalela baye wana bazali na misolo te lokola yo, soki te kozala moto malamu ekokomisa yo Moklisto te koleka lokola ebombelo ya motuka esalaka motuka te. Kozala mondimi ya ekelzia, kokende na eklezia mikolo nyonso, mpe komipesa na mosala mwa ekelzia ekokomisa yo te Moklisto.
Bibilia eteyi ete misala malamu tosalaka mikondimisa biso te epai ya Nzambe. Tito 3:5 elobi ete, “Abikisaki biso, te na ntina ya makambo ma sembo tosalaki, kasi na ntina ya boboto bwa ye. Abikisaki biso o nzela ya kosukolama ya mbotama ya sika mpe bomoto bwa sika na Molimo Mosantu.” Boye, Moklisto azali moto oyo abotisami lisusu sika na Nzambe (Yoane 3:3; Yoane 3:7; 1 Petelo 1:23) mpe ati bondimi mpe motema na Yesu Klisto. Efese 2:8 elobeli biso ete ezali “…na ngolu ete bobikisami, o nzela ya bondimi—mpe eye ezali te uta na binomei, ezali likabo lya Nzambe.”
Moklisto ya solo azali moto oyo ati bondimi mpe motema na moto ya soki mpe na mosala mwa Yesu Klisto, mpelamoko mpe liwa lya Ye likolo lya ekulusu lokola lifuti mpo ya masumu mpe bosekwi bwa Ye o mokolo mwa misato. Yoane 1:12 elobeli biso ete, “Nzokande na banso baye bayambaki ye, na banso baye bandimi o nkombo ya ye, apesi nguya ya kokoma bana ba Nzambe.” Elembo ya Moklisto ya solo ezali bolingo mpo ya basusu mpe botosi na Liloba lya Nzambe (1 Yoane 2:4, 10). Moklisto ya solo azali mpenza mwana ya Nzambe, eteni ya libota lya solo ya Nzambe, mpe moko oyo apesami bomoi bwa sika na Yesu Klisto.
Esili yo kozwa mokano na ntina ya maye otangi awa? Soki bongo, tosengi onyata likolo ya molongo wapi ekomami awa na nse "Nandimi Klisto lelo oyo".
Zonga na lokasa ya boyambi na Lingala
Nini ezali Moklisto?


text:
Yesu Klisto ya Nazareti azali Mosikoli mosekwi, mpe natatoli manso oyo elandaki likambo uta mayeya Lisekwa na Ye.
Bayekoli ya Yesu bayokaki kopola ya kozanga elikya ezingaki mpe eniataki bango ntango Ye ayokaki mpasi mpe akufaki na ekulusu mpe nzoto na Ye ezanga bomoi etiamaki na lilita. Atako nini Mobikisi mbala na mbala alobaki mpo na liwa mpe bolamuki na Ye lisusu, basosolaka te. Nsima ya nzanga ya molili, nzokande, noki elandamaki ntongo ya esengo na Lisekwa na Ye. Kasi esengo eyaki kaka ntango bayekoli bakomaki banzeneneke ya komona na miso ya Lisekwa, mpo ata esakola ya banzelu ete alamukaki esosolamaki te yambo—ezalaki likambo moko esalema mpenza ata mokolo moko te.
Malia Magadala mpe moke ya basi ya bondimi bayaki na ntongontongo na lilita ya Mobikisi Eyenga wana na ntongo, komemaka mpimbo mpe mafuta mpo na kosilisa kopakola mafuta oyo ebandaki ntango nzoto ya Nkolo na lombango etiamaki na lilita yambo ya saba oyo ezalaki koya. Na ntongo oyo ya bantongo, bayambamaki na lilita moko ya kofungwana, elongolamaki libanga ya kozipa , mpe banzelu babale oyo basakolaki:
“Ntina nini bozali koluka oyo ya bomoi o ntei ya bawa?
“Azali awa te, kasi asekwi: bomikundola boniboni alobaka na bino ntango azalaki na Galilai,
“Kolobaka, Mwana ya moto asengeli kosundolama na maboko ya bato ya masumu, mpe kobakama na ekulusu, mpe mokolo ya misato akosekwa lisusu.”1
“Yaka, tala esika wapi Nkolo alali.
“Mpe bokende noki, mpe bolobela bayekoli ete asekwi uta na liwa.”2
Lokola etindamaki na anzelu, Malia Magadala atalaki na kati ya lilita, kasi emonani lokola nionso ekomamaki na mayele na ye ezalaki ete nzoto ya Nkolo elimwaki. Awelelaki koyebisa Bapostolo, mpe kokutaka Petelo mpe Yoane alobaki na bango, “Balongoli Nkolo na lilita, mpe toyebi te wapi batii ye.”3 Petelo mpe Yoane bakimaki na esika wana mpe basosolaki ete ya solo lilita ezalaki mpamba, komonaka “bilamba kozalaka wana … mpe dala, oyo ezalaki penepene ya moto na ye, … elingama elongo na esika na yango moko.”4 Yoane na kotala azalaki ya yambo na kososola nsango ya lisekwa. Akomi ete “amonaki, mpe andimaki,” ntango basusu na ngonga wana, “bayebaki te makomi, ete [Yesu] asengelaki kosekwa lisusu uta na liwa.”5
Petelo mpe Yoane balongwaki, kasi Malia atikalaki nsima kaka na kolela. Na kozela banzelu bazongaki mpe na boboto batunaki ye, “Mwasi, ntina nini ozali kolele? Ye alobaki na bango, Mpamba te bakamati Nkolo na ngai, mpe nayebi te wapi batii ye.”6 Na ntango wana Mobikisi mosekwi sikawa kotelamaka nsima na ye alobaki, “Mwasi, ntina nini ozali kolela? Nani ozali koluka? Ye, kokanisaka ye azalaki mokengeli, alobi na ye [na kosambaka], Tata, soki omemi ye esika mosusu, lobela ngai wapi botii ye, mpe nakokende kokamata ye.”7
Mpaka James E. Talmage akomaki: “Ezalaki Yesu na oyo ye azalaki koloba, Nkolo na ye ya bolingo, atako ayebaki yango te. Liloba ewutaki na bambebo na Ye ya bomoi ebongolaki bolozi na ye ya mokufi na esengo eluti. ‘Yesu alobaki na ye, Malia.’ Mongongo, lolaka, elobeli ya boboto, ayokaka mpe alobaka na mikolo milekaki ebakolaki ye na bozindo ya bozangi elikia na kati na yango ezindaki. Abalukaki, mpe amonaki Nkolo. Na botombwami ya esengo atandolaki maboko na ye mpo na koyamba Ye, kobimisaka kaka liloba ya bolingo mpe ya kokumbamela, ‘Labuni,’ kolingaka koloba Nkolo na Ngai ya Bolingo.”8
Mpe boye, mwasi oyo ya kopambwama akomaki mokufi ya yambo na komona mpe koloba na Klisto mosekwi. Nsima mokolo wana kaka Ye abimelaki Petelo na to penepene ya Yelusalema;9 na bayekoli babale na nzela ya Emmaus;10 mpe na mpokwa na Bapostolo mpe basusu, abimaki na kati kati na bango, kolobaka, “Tala maboko na ngai mpe makolo na ngai, ete ezali ngai mei: nsimba ngai, mpe mona; mpe molimo azali na mosuni mpe mikuwa te, lokola bomoni ngai nazali na yango.”11 Nsima mpo na kondimisa bango malamu “ntango bandimaki naino te mpo na esengo, mpe kokamwa,”12 Ye aliaki mbisi mpe mafuta ya nzoi.13 Nsima Ye ateyaki bango, “Bokozala banzeneneke na Yelusaleme, mpe na Juda mobimba, mpe na Samalia, mpe na eteni ya nsuka ya mabele.”14
Nsima ya banzeneneke oyo bandimama na Yelusalema, tozali na mosala ya kokamwa ya Nkolo mosekwi na bafandi ya kala na Mikili ya Westi. Na mabele ya Bountiful, Ye akitaki uta na lola mpe abengisaki ebele ya bato basanganaki, boko 2.500, mpo na koya liboso moko na moko kino banso bakendeki liboso, kokotisaka maboko na bango na kati ya mpanzi na Ye mpe koyokaka bilembo ya bansete na maboko na Ye mpe makolo na Ye.15
“Mpe ntango banso bakendeki liboso mpe bakomaki banzeneneke mpo na bangomei, bagangaki bongo na mongongo, kolobaka:
“Hozana! Mapamboli na nkolo Nzambe Oyo Aleki Likolo! Mpe bakweyaki na makolo ya Yesu, mpe bakumbamelaki ye.”16
Lisekwa ya Klisto elakisi ete bomoi na ye ezali ya bosomi mpe ya libela. “ Mpo lokola Tata azali na bomoi na yemei; boye apesi na Mwana kozala na bomoi na yemei.”17 Yesu alobaki:
“Yango wana Tata alingi ngai mpenza, mpamba te natiki bomoi na ngai, mpo ete nakoka kokamata yango lisusu.
“Moto moko te akokamata yango na ngai, kasi natiki bomoi yango na ngaimei. Nazali na nguya ya kotika yango, mpe nazali na nguya ya kokamata yango lisusu.”18
Mobikisi ayangelami te na bilei to mai to oxygene to eloko, nguya, to moto mosusu mpo na bomoi. Lokola Yehova mpe Masiya, azali Nazali ya Monene, Nzambe na bomoi na yemei.19 Azali kaka mpe akozala libela.
Na Bomikabi mpe Lisekwa na Ye, Yesu Klisto alongi ndenge nionso ya Bokwei. Liwa ya nzoto ekozala ya mwa ntango, mpe kutu liwa ya molimo ezali na nsuka, na yango banso bakozonga na miso na Nzambe, ata na mwa ntango, mpo na kosambisama. Tokoki na nsuka kolikia mpe kondima na nguya na Ye mpo na kolonga nionso mosusu mpe kopesa biso bomoi ya seko.
“Mpo uta liwa eyei moto, na moto eyei lisusu bosekwi ya liwa.
“Mpo lokola na Adama banso bakwei, kaka bongo na Klisto banso bakozonga na bomoi.”20
Na liloba ya Mpaka Neal A. Maxwell: Elonga ya Klisto likolo na liwa esukisaka na mpasi ya bato. Sikawa ezali kaka mpasi ya moto, mpe uta na yango lokola tobikisami na kolandaka mateya na ye oyo abikisaki biso na bolimwi ya banso.”21
Kokokisaka masengami ya boyengebene, Klisto akoki sikawa na esika ya boyengebene; to tokoki koloba, Ye azali boyengebene, kaka lokola Ye azali bolingo.22 Boye, na lolenge ya kozala “bongo nie, kaka Nzambe,” azali bongo nie, Nzambe malamu.23 na yango, Mobikisi asala makambo manso malamu. Bozangi boyengebene na bokufi ezali te ya libala, ata liwa, mpe Ye azongisi bomoi lisusu. Mpota te, botengoli te, boteki moninga te, to botuki te ekozanga lifuti na nsuka na ntina ya boyengebene ya nsuka mpe mawa na ye.
Na elembo wana kaka, tokoyanola banso liboso na Ye mpo na bomoi na biso, maponi na biso, mpe misala na biso, ata makanisi na biso. Esikolaki biso na Bokwei, bomoi na biso ezali na bosolo na Ye. Ye asakolaki ete:
“Tala napesi bino nsango malamu, mpe oyo ezali nsango malamu oyo napesi bino—ete nayaki na mokili mpo na kosala bolingi ya Tata na ngai, mpamba te Tata atindaki ngai.
“Mpe Tata atindaki ngai ete nakoka kotombolama likolo ya ekulusu; mpe esili ngai kotombolama likolo ya ekulusu, ete nabenda bato banso epai na ngai, ete lokola natombolami na bato lolenge moko bato basengeli kotombolama na Tata, mpo na kotelama liboso na ye, mpo na kosambisama mpo na misala na bango.”24
Maniola mwa ntango ntina ya Lisekwa na koyanolaka mbala moko mpe mpo na bango lolenge ya solo ya Yesu ya Nazareti mpe mimekano minene mpe mituna ya filosofi mpe ya bomoi. Soki Yesu na ntembe te asakwaki ya solo, esengeli elanda ete Ye azali na bonzambe. Moto ya mpamba moko te azali na nguya na yemei mpo na koya na bomoi lisusu nsima ya kokufa. Mpamba te Ye asekwaki, Yesu akoki te kozala kaka mokati mabaya, moteyi, labi, to profeta. Mpamba te Ye asekwaki, Yesu azali Nzambe, kutu Mwana Mobotami se Moko ya Tata.
Yango wana, oyo ye ateyaki ezali ya solo; Nzambe akoki kokosa te.25
Yango wana, Ye azali Mokeli ya mabele, lokola Ye alobaki.26
Yango wana, lola mpe lifelo ezali ya solo, lokola Ye ateyaki.27
Yango wana, ezali na mokili ya milimo oyo Ye abimelaki nsima ya liwa na Ye.28
Yango wana, Ye akoya lisusu, lokola banzelu balobaki, ,29 mpe “akokonza yemei likolo ya mabele.”30
Yango wana, ezali na Bosambisi ya nsuka mpe Lisekwa mpo na banso.31
Na ntina ya bosolo ya Lisekwa ya Klisto, ntembe etali bokasi bonso, bwania nionso, mpe bolamu ya Nzambe Tata—oyo apesaki Mwana Mobotami Se Moko na Ye mpo na lisiko ya mokili—ezangi ntina. Ntembe etali ntina mpe lotomo ya bomoi ezangi ntina. Yesu Klisto ezali ya solo nkombo to nzela kaka moko na yango lobiko ekoki koya na bato. Ngolu ya Klisto ezali ya solo, kopesaka bolimbisi mpe bopetoli na mosumuki oyo ayamboli. Mondimi ezali ya solo mingi koleka makanisi to bokeli ya bongo. Ezali na bosolo ya nsuka mpe mokili mobimba, mpe ezali na lotomo mpe mibeko ya bomoto oyo ekobongwana te lokola eteyamaki na Ye.
Boyamboli ya bobuki nionso ya mibeko na Ye ezali likambo ya lombangu. Makamwisi ya Mobikisi ezali ya solo, lokola elaka na Ye na bayekoli na Ye ete bakosala lolenge moko, mpe kutu misala minene.32 Bonganganzambe na Ye ezali na ntembe te nguya moko ya solo oyo “ekopesa nsango malamu mpe esimbi fungola ya mibombano ya bokonzi, kutu fungola ya boyebi ya Nzambe. Yango wana, na makuli na yango, nguya ya bonzambe emonani.”33 Na ntina ya bosolo ya Lisekwa ya Klisto, liwa ezali nsuka na biso te, mpe atako misopi ya mposo ebomi banzoto, kasi na mosuni na biso tokomona Nzambe.”34
Mokambi Thomas S. Monson alobeli Robert Blatchford, oyo mibu 100 mileki “na buku na ye God and My Neighbor, abundisaki na makasi bondimi ya Baklisto bandima, lokola Nzambe, Klisto, mpe losambo, mpe bozangi kokufa. Na mpiko mpenza akomaki, ‘nalobaki nalakisi na ntembe te likambo nionso nalakisaki na mobimba mpenza mpe na makasi ete Moklisto moko te, nzokande ya monene to ya bokoki akoki kozala, akoki koyanola na mituna na ngai to koningisa likambo na ngai.’ Amizingaki yemei na efelo ya ntembe. Nsima likambo moko ya kokamwa ekomaki. Efelo na ye na mbalakaka ebukanaki na mputulu. … Na malembe abandaki komeka na nzela ya kozonga na bondimi asekaki mpe atiolaki. Nini esalaki mbongwana wana ya mozindo na bomoni na ye? Mwasi na ye akufaka. Na motema ya kobukana, akendeki na kati ya kisuku wapi ezalaki nionso oyo azalaki ya kufa na ye.Atalaki lisusu elongi alingaki mingi mpenza. Kobimaka, alobaki na moninga moko: ‘Ezali ye, mpe kasi ezali ye te. Biloko nionso ebongwani. Eloko moko oyo ezalaki wana liboso elongwe. Azali lisusu te ye kaka. Nini ekoki kokende soki molimo te? ’”35
Nkolo akufaki mpe asekwaki lisusu ya solo? Iyo, “Mabongisi ya ntina ya eyamba na biso ezalaki litatoli ya Bapostolo mpe Baprofeta, mpo na oyo etali Yesu Klisto, ete Ye akufaki, akundamaki, mpe asekwaki mokolo ya misato, mpe amataki na lola; mpe makambo manso oyo etali eyamba na biso ezali kaka eteni ya ndako se moko na yango.”36
Lokola mbotama esakolamaki ya Yesu, ebelemi, ezali na baye o ntei ya bato ya Banefi mpe Balamani ya kala oyo bandimaki, atako mingi koleka batiaki ntembe. Na ntango esengelaki, elembo ya mbotama na Ye ekomaki—moi moko mpe butu moko ezanga molili—mpe banso bayebaki. .37 Atako lelo, boko bandimi na Lisekwa mpenza ya Klisto, mpe mingi batii ntembe to bandimi te. Kasi boko bayebi. Na ntango esengeli, banso bakomona mpe bakoyeba; ya solo, “libolongo nionso ekobukana, mpe monoko nionso ekotatola liboso na ye.”38
Kino ntango wana, nandimi banzeneneke mingi ya Lisekwa ya Mobikisi oyo ya ye makambo mpe matatoli ezwami na Boyokani ya Sika—Petelo mpe baninga na ye ya Bazomi na Babele mpe ya bolingo mpe bopeto Malia ya Magadala, o ntei ya basusu. Nandimi matatoli ezwami na Buku ya Mormon—ya Nefi Apostolo na bato ebele bazanga nkombo na mokili ya Bountiful, o ntei ya basusu. Mpe nandimi na litatoli ya Joseph Smith mpe Sidney Rigdon oyo, nsima ya matatoli misusu mingi basakolaki litatoli linene ya eleko oyo ya nsuka “ete azali na bomoi! Mpo tomonaki ye.”39 Na nse ya botali ya miye na Ye emonaka nionso, natelemi ngaimei lokola nzeneneke ete Yesu Klisto ya Nazareti azali Mosikoli mosekwi, mpe natatoli manso oyo elandaki likambo uta mayeya Lisekwa na Ye. Ekoka biso kozwa bondimi mpe bolendisi ya litatoli wana kaka, nasambeli na nkombo ya Yesu Klisto, amene.
Lakisa Matangi
-
1. Luka 24:5–7.
-
2. Matai 28:6–7.
-
3. Yoane 20:2.
-
4. Yoane20:5, 7.
-
5. Yoane 20:8, 9.
-
6. Yoane 20:13.
-
7. Yoane 20:15.
-
8. James E. Talmage, Jesus the Christ, 3rd ed. (1916), 681.
-
9. Tala Luka 24:34; 1 Bakolenti 15:5.
-
10. Tala Malako 16:12; Luka 24:13–35.
-
11. Luka 24:39.
-
12. Luka 24:41.
-
13. Tala Luka 24:42–43.
-
14. Misala 1:8.
-
15. Tala 3 Nefi 11:14–15.
-
16. 3 Nefi 11:16–17.
-
17. Yoane 5:26.
-
18. Yoane 10:17–18.
-
19. Tala Exode 3:14.
-
20. 1 Bakolinti 15:21–22.
-
21. The Neal A. Maxwell Quote Book, ed. Cory H. Maxwell (1997), 287.
-
22. Tala 1 Yoane 4:8.
-
23. Alma 42:15; tala lisusu Moziya 15:8–9.
-
24. 3 Nefi 27:13–14.
-
25. Tala Enos 1:6.
-
26. Tala, ndakisa, 3 Nefi 9:15.
-
27. Tala, ndakisa, Doctrine & Alliances 76.
-
28. Tala Doctrine & Alliances 138.
-
29. Tala Misala 1:10–11.
-
30. Biteni ya Bondimi 1:10; tala lisusu Topical Guide, “Jesus Christ, Millennial Reign.”
-
31. Tala, ndakisa, 2 Nefi 9:15.
-
32. See Yoane 14:12.
-
33. Doctrine & Alliances 84:19–20.
-
34. Yobo 19:26.
-
35. Thomas S. Monson, “I Know That My Redeemer Lives!” Ensign toLiahona, May 2007, 23.
-
36. Teachings of Presidents of the Church: Joseph Smith (2007), 49.
-
37. Tala 3 Nefi 1:15–20.
-
38. Moziya 27:31.
-
39. Doctrine & Alliances 76:22–23.
Siti ya Interneti Endimama ya Eklezia ya Yesu Klisto ya Basantu ba Mikolo mya
Nsuka
© 2015 Intellectual Reserve, Inc. Lotomo Nyonso na Bakomi.


text:
Nzambe azalaka mpenza? Bilembo bizali biye bilakisi ete Nzambe azali?
Motuna: Nzambe azalaka mpenza? Bilembo bizali biye bilakisi ete Nzambe azali?
Eyano: Kozala ya Nzambe ekoki kolakisama te soki mpe koboya kolakisama te. Bibilia elobi ete tosengeli kondima bobele na bondimi ete Nzambe azali: “Mpe soki bondimi ezali te ekoki kosepelisa Nzambe te, And without faith it is impossible to please God, mpo ete esengeli na moto nyonso oyo azali koya epai na ye kondima ete Azali mpe ete Afutaka baoyo balukaka ye na makasi” (Ebele 11:6). Nzambe alingaki bongo, Akokaki bobele komanana mpe kolakisa na mokili mobimba ete Azali. Kasi soki asalaki eye wana ntina ya bondimi elingaki te kozala. “Bongo Yesu alobaki na ye, ‘Mpo omoni ngai, yango wana ondimi; bapambolami baye wana bamoni te kasi nzokande bandimi’” (Yoane 20:29).
Eye wana elingi te koloba, nzokande, ete bilembo ya kolakisa ete Nzambe azali bizali te. Bibilia elobi, “Lola ezali kosakola nkembo ya Nzambe; likolo ezali koybisa mosala mwa maboko ma Ye. Mokolo na mokolo bazali kosopa maloba; butu na butu bazali kolakisa boyebi. Ezali na maloba te soki mpe monoko te epai wapi mongongo mwa bango ezali koyokana te. Mongongo mwa bango mokeyi epai na mabele manso, maloba ma bango kino na nsuka ya mokili” (Nzembo 19:1-4). Kotalaka minzoto, kolukaka kososola bonene bwa molongo, kotalaka bikamwa bya bokeli, kotalaka kitoko ya kokita ya moi—manso maye malakisi ete Nzambe Mokeli azali. Soko makambo maye ekoki te, ezali lisusu na bilembo bya Nzambe kati na mitema mya bato. Mosakoli 3:11 eyebisi biso ete, “…Atiaki lisusu boseko kati na mitema mya bato.” Na mozindo makasi kati na biso tozali na boyebi ete ezali na eloko moko epai kuna koleka bomoi boye mpe moto moko epai kuna koleka mokili moye. Tokoki kowangana boyebi boye na mayele ma biso, kasi ete Nzambe azali na biso mpe nzinganzinga na biso ezali komonana polele. Atako eye, Bibilia ekebisi biso ete boko bato bakowangana ete kozala ya Nzambe: “Elema alobi na motema na ye ete ‘Nzambe azali te’” (Nzembo 14:1). Mpo ete ndambo monene ya bato epai nyonso na ntango yak ala, na bonkoko bonso, na bompenza bonso, mpe na mikili minso bandimaka na lolenge moko ya Nzambe, esengeli ezala na eloko moko (soki te moto moko) oyo azali kosala ete boyambi oyo ezala.
Likolo ya maloba maye ma Bibilia mpo ya kotatola ete Nzambe azali, ezali na maloba mosusu maye matali motindo ya mayele ma bato. Lolenge ya bato banso mpo ya kotalela bomoto bwa maloba Nzambe mpo ya kolakisa ete Nzambe azali. Ebandaka na kolimbolaka ntina ya liloba Nzambe lokola “mozali oyo akoki kobanzama na moko mosusu ya monene koleka te.” Emonisami bongo ete kozala eleki mosika kozala te, mpe boye ezali na mozali monene koleka oyo abimisi banso. Soki Nzambe azalaki te, boye Nzambe akokaki te kozala mozali monene koleka oyo kobanzama, mpe eye wana elingaki koyokana te na ntina ya liloba Nzambe.
Maloba ya mibale ezali ma bato bayekola bonzambe. Ya bango maloba malobi ete lokola molongo mobimba ezali kolakisa biloko biye bizali komonana ya kokamwa biye, esengeli ezala na mosali oyo azali Nzambe. Ndakisa soki mabele mazalaki mpembeni na mwa kilometele moke na moi, mbele makokaki te kobatela mingi ya bomoi boye mango mazali sikawa kobatela. Soko biteni bya bofungwami bwa mokili mwa biso ya mpema bizalaki na mpo ya monkama ekeseni, mbele penepene ya nyonso oyo ezali na bomoi elingaki kokufa. Bokeseni ya biteni ya mike mike biye bisalaka ntei ya proteina ezali moko kati na 10243 (elingi koloba ete ezali 10 ya kolanda na zelo mbala 243). Nzokande eteni ya moke mpenza ya biloko ya bomoi ezali na biteni ya mike mike biye bisalaka ntei ya proteina nkoto na nkoto.
Maloba ya misato maye mazali kolokisa ete Nzambe azali mabiangemi maloba ma molongo. Likambo moko moko ezali na ntina. Molongo moye mpe nyonso eye ezali kati na yango ezali likambo lisalemi. Esengeli ezala na eloko yoko eye “ezangi kosalema” mpo ya kosala ete eloko nyonso mosusu eya na bomoi. Eye wana ntina oyo “ezangi kosalema” ezali nde Nzambe.
Maloba ma minei mayebani lokola maye matali boyebi bwa bolamu mpe mabe. Bonkoko bonso epai nyonso na ntango ya kala ezalaki na lolenge moko ya mobeko. Moto na moto azali na makanisi ma bolamu mpe mabe. Bobomi, lokuta, moyibi, mpe bonsoni iboyami na molongo mobimba. Ntina eye ya bolamu mpe mabe ewutaki wapi soki epai ya Nzambe moko mosantu te?
Atako manso maye, Bibilia eyebisi biso ete bato bakoboya koyamba boyebi boye ya polele mpe ya kowangana te ya Nzambe mpe bakondima lokuta na esika wana. Baloma 1:25 elobi, “ Babongoli bosolo bwa Nzambe na lokuta, mpe bakumbameli mpe basaleli biloko bikelami na esika ya Mokeli—oyo asanzolami libela na libela. Amene.” Bibilia esakoli lisusu ete bato bazali na mokalo te soki bandimi Nzambe te: “Mpo uta na bokeli bwa mokili makambo ma Nzambe mazangi te komonana—nguya na Ye ya seko mpe bonzambe na Ye—ezali komonana polele mpo ekoki kososolama uta na eye ekelami, ete bato bazali na mokalo te” (Baloma 1:20).
Bato bazali koloba ete bakoki kondima te ete Nzambe azali mpo ezali te koyokana na “Boyebi ya bato na mayele te” soki te “mpo ete ekoki kolakisama polele na bilembo te”. Ntina ya solo ezali nzokande ete soki kaka bandimi ete Nzambe azali, basengeli lisusu kondima ete bakoyanola epai ya Nzambe mpe bazali na bonsenga ya bolimbisi uta na Ye (Baloma 3:23, 6:23). Soki Nzambe azali, bongo tosengeli koyanola epai na Ye mpo ya misala mya biso minso. Soki Nzambe azali te, bongo tokoki kosala eye nyonso tolingi nakozanga komitungisa ete Nzambe akosambisa biso. Tala ntina eye wapi mingi ya baye wana bawanganaka kozala ya Nzambe batingami makasi na malongi ma mbongwana ya bazalani—ezali kopesa bango nzela ekeseni ya kondima na Nzambe Mokeli. Nzambe azali mpe suka suka moto moko moko ayebi ete Azali. Likambo liye lizali kosala mpenza ete boko bazali komeka kutu na kobundisaka basusu mpo bandima te kozala na Ye ezali solo mpenza maloba maye mazali kondimisa ete Azali.
Lolenge nini eyebi biso ete Nzambe azali? Lokola Baklisto, toyebi ete Nzambe azali mpo tolobaka na Ye mikolo nyonso. Toyokaka Ye te kolobela biso na mongongo, kasi toyokaka ete azali awa penepene na biso, toyokaka Ye kokamba biso, toyebi bolingo bwa Ye, tosengeli kozwa ngolu na Ye. Makambo masalemi mingi kati na bomoi bwa biso ete makoki kolimbolama ndenge mosusu te longola se na Nzambe. Nzambe asili kobikisa biso mpe kobongola bomoi bwa biso na lolenge ya kokamwa ete tokoki se kondima mpe kosanzola kozala na Ye. Moko te ya maloba maye makoki kondimisa moto oyo aboyi kondima eye ezalaki kala polele. Na nsuka, ete Nzambe azali esengeli kondimama na bondimi (Ebele 11:6). Bondimi na Nzambe ezali te bozangi komona ya moto oyo azali kati na molili; ezali eteni ya bokengi kati na ndako oyo engengisami na pole wapi ndambo mingi koleka ya bato basili kotelema.
Zonga na lokasa ya boyambi na Lingala
Nzambe azalaka mpenza? Bilembo bizali biye bilakisi ete Nzambe azali?


text:
Boponamaka kozala na ya Ye mosala na ntango oyo mpo ete Ye alikii ete bokosala maponami ya sembo.
Bilenge mibali, mbele bosila koyoka ete bozali “nkola eponama,”elakisi ete Nzambe apona mpe alengela bino koya na mabele na ntango oyo mpo na ntina monene. Nayebi ete ezali solo. Kasi na mpokwa oyo nakosepela kolendisa bino lokola “nkola eponama,” mpo ete yambo na lisitwale bato bapambolama naino na maponami ya mingi boye te. Maponami mingi elimboli mabaku mingi, mabaku mingi elimboli makoki ya kosala bolamu mpe, kasi, mingi bazali kopona mabe. Nalikii ete Nzambe atindaki bino awa na ntango oyo mpo ete Atii motema na ye epai na bino mpo na komanyola maponami ya malamu mpe ya ndenge na ndenge.
Na 1974, Mokambi Spencer W. Kimball alobaki, “Nalikii ete Nkolo alingi na lombangu nyonso kotia kati ya maboko na biso bisalelo ya tekinoloji oyo biso bato mpamba tokokaki kokanisa te (“Ntango Mokili ekobongwama,” Ensign, Sanza ya zomi. 1974, 10).
Mpe asili kosala yango! Bozali kokola na moko ya bisalelo minene ya kosala bolamu kati ya lisitwale ya moto: Interneti. Maponami ya ndenge na ndenge ezali koyela. Ebele ya maponami oyo, ezali komemela biso, nzoka nde, boyanoli oyo ekokani na yango. Epesaka bino nzela ya kokota kati na nyonso mibale: bolamu ya likolo koleka mpe mabe ya makasi koleka oyo mokili ekoki kopesa. Na yango tokoki kokokisa biloko minene na ngonga moke, to kokweya na motambu ya makambo ezanga ntina mpe nsuka oyo ekobebisa ntango na yo mpe mpe ekokitisa bokasi na bino. Nakofinaka souris ya ordinatele na yo, bokoki kokota na nyonso oyo motema na bino elingi. Oyo ezali likambo ya motuya—Nini yango oyo mitema na bino elingi? Nini ezali kobenda bino? Mposa na bino ezali komema bino wapi?
Mikundola ete Nzambe “apesaka na bato engebene na mposa na bango” (Alma 29:4) mpe ete Akosambisa bato nionso engebene na misala na bango, kolandaka mposa ya mitema na bango” (D&A 137:9; tala lisusu Alma 41:3).
Mpaka Bruce R. Mc Conkie alobaki: “Na lolenge ya likanisi ebombama, buku ya bomoi ezali mabombami ya misala ya bato lokola mabombami oyo ekomami na nzoto na bango mei. … Na yango, likanisi nionso, liloba, mpe mosala azali na [eyano] likolo ya nzoto ya moto; nionso oyo etikaki bilembo na yango, bilembo oyo ekoki kotangama na Ye oyo azali Seko lolenge ya pete lokola maloba na buku ekoki kotangama” (Mormon Doctrine, bobimisi ya 2. [1966], 97).
Eteneti ezali kobomba bamposa na bino, na lombango na lolenge ya koluka mpe ya kofina. Ezali na bato ebele bazali kozela mpo ya kokokisa mposa yango. Lokola bozali kosalela na eteneti, bozali na bosolo ya esaleli eteneti na bino—maye bozali kosolola, wapi bozalaki, uta ntango boni bozalaki kuna, mpe biloko nini esepelisi bino. Na lolenge oyo, eteneti ezali kosala cyber profile mpo na bino—na lolenge, “buku ya cyber ya bomoi.”Lokola na bomoi, Eteneti ekopesa bino ebele mpe ebele ya maye bozali koluka. Soki bamposa na bino ezali peto, Eteneti ekoki kokolisa yango, kokomisaka yango pete na kokolisa na nzela malamu. Kasi na bokeseni ezali lisusu solo.
Mpaka Neal A. Maxwell alobaki na lolenge oyo:
“Nini tosengeli mpenza koleka, sima ya nionso, ezali nini biso tozali koluka kokoma mpe nini tokozwa na seko. …
“… Kaka na koteyaka mpe koyekolisaka bamposa na biso ekoki bongo kokoma moninga na biso koleka banguna biso!” (“According to the Desire of [Our] Hearts,” Ensign, Sanza ya zomi na moko. 1996, 21–22).
Bandeko na ngai bilenge mibali, soki bozali na nguya ya kokamba bamposa na bino te, mokili ekosala yango mpo na bino. Mikolo nionso, mokili ezali koluka kolakisa bino bamposa na yango, komekaka bino kosomba eloko moko, kofina na eloko moko na eteneti, kosakana na eloko moko, kotanga to kotala eloko moko. Na suka, maponami ezali ya bino mei. Bozali na bonsomi ya kopona. Ezali nguya kaka te mpo na kosalela na bamposa na bino kasi lisusu ya kuyungula, kopetola, mpe komatisa bamposa na bino. Bonsomi ya kopona ezali nguya na bino ya kokoma oyo boponi kozala. Maponami moko na moko ezali komema bino pembeni to uta na mingi esengeli bino kokoma; kofina moko na moko ezali na ntina. Bomituna mbala mingi bino mei, “Maponami oyo ekokumba wapi?” Bomanyola biyano ya misala na bino ekozala lolenge nini.
Satana alingi kokamba bonsomi na bino ya kopona na yango akoki kokamba oyo bino bokokoma. Ayebi ete moko ya banzela malamu kosala yango ezali ya kotiela bino motambu ya bizaleli ya bowumbu. Maponami na bino elakisami soki tekinoloji ekopesa bino ndingisa to kokanga bino na bowumbu
Ekoki Ngai kopesa mibeko minei kosunga bino, nkola eponama, esunga bamposa na bino mpe kokamba esaleli na bino ya tekinoloji.
Ya yambo: Koyebaka Banani Bino Bozali Solo Ezali kotia Mikano Pete.
Nazali na moninga moko oyo ayekolaki bosolo oyo na lolenge ya ye mei. Mwana na Ye ya mobali akolaki na lolenge ya nsango malamu, kasi amonisamaki neti kotungisamaka na molimo. Azalaki mbala mingi kokweyisama na koboya kosalela bonganganzambe. Baboti na Ye bayokaki motema mpasi ntango alobaki ete akokende misio te. Moninga na ngai asambelaki mingi na ntina ya mwana na ye ya mobali, na kolikiaka ete akoki kobongola motema. Bilikia oyo ebebaki ntago mwana na ye alobaki ete akomaki penepene ya kobala. Tata asengaki na mwana na ye ya mobali kozwa lipamboli ya bankoko. Mwana mobali andimaki na nsuka kasi akangamaki kaka akende komona nkoko ye moko.
Ntango azongelaki nsima ya mapamboli, azalaki na motema mopaswama makasi. Asimbaki moninga na ye ya mwasi amemaki ye libanda, wapi akokaki kosolola na ye na pembeni. Tata atalaki libanda ya lininisa mpo ya kotala elenge libota kopanguisaka mpinzoli na miso ya moko na mosusu.
Na sima ya ntango muana mobali akabolaki na tata na ye oyo ekomaki. Na motema epaswama makasi alimbolaki ete ntango lipamboli ebandaki kosalema, azalaki na limoni ya oyo ezalaki mokili ya yambo ya nkufa. Amonaki lolenge nini bokasi mpe bizaleli ya kondimisa basusu kolanda Klisto. Koyebaka oyo ye azalaki ya solo, boniboni ye esengelaki te kosala misio?
Bilenge mibali, bomikundola banani bino bozali ya solo. Bomikundola ete bozali na bonganzambe esantu. Oyo ekofula bino kosala maponami ya malamu lokola bozali kosalela eteneti mpe na nzela ya bomoi na bino.
Ya mibale: Bomitia Na kati na liziba ya Nguya
Bokoma kati ya maboko na bino bozali na buanya ya mibu—ya motuya koleka, maloba ya ba profeta, kowuta na Boyokani bwa Kala ya mikolo ya President Thomas S. Monson. Kasi soki bino bozali kotia moto tango nyonso na telefone na bino te, ezali na ntina te, mpe bokoyoka bobungi mpe bokabuani ya masolo na bato na yo. Bokoki kokanisa ata mokolo moko te kozangaka kotia charge na batterie na bino.
Ya motuya ezali kolongwa ndako mikolo nyonso elongo na charge na telephone na bino, ezali mosika koleka motuya kotondisama na nguya ya molimo. Ntango bokobanda kotia telefone charge, salela yango lokola ekaniselo komituna bino moko soki bomitie na oyo eleki motuya ya liziba ya molimo ya nguya—libondeli mpe kotangaka makomi, oyo ebongisi bino na lifuli na nzela ya Molimo Mosantu (talaD&A 11:12–14). Ekosunga bino koyeba likanisi mpe mposa ya Nkolo kosala ya moke kasi ya motuya maponami ya mokolo na mokolo oyo ekolakisa nzela. Ebele kati na biso etelema atako tozali komibongisa kotanga sms—kasi tosengeli kotia ntina koleka na sango kouta Nkolo ezala kutu motuya koleka. Esengeli na biso komona mbamba te kokota na liziba oyo ya nguya ya Nzambe. (tala2 Nefi 32:3).
Ya misato: Kozala na telefoni ya Ekoka na nyonso Ekopesa Bino mayele te, kasi Kosalelaka Yango na Bwanya ekokikopesa bino mayele.
Bilenge mibali, bosala makambo ya kobatama na batelefoni na bino te. Bino nyonso Boyebi oyo Nazali koloba. (talaMosiah 4:29). Ezali na molongo ebele ya bozangi kotanga oyo tekinoloji ekoki kolekisalela bino ntango uta na oyo ezali na ntina makasi. Landa lisese: “Zala esika ozali ntango ozali kuna.” Ntango ozali kokumba motuka, kumba. Ntango ozali na kelasi, tia makanisi na liteya. Ntango bozali na baninga bino, pesa bango likabo ya ntina na bino. Bongo nayo ekoki te kotia makanisi na biloko mibale na mbala moko. Kosalisaka ekomatisa na lombango ntina uta na eloko moko na mosusu. Lisese moko ya kala elobi, “Soki ozali kolanda balape mibale, okokanga ata moko te.”
Ya minei: Nkolo apesi tekinoloji mpo na Kokokisa Ba ntina na Ye.
Ntina ya bonzambe ya tekinoloji ezali kosala mosala ya lobiko na lombango. Lokola bandimi ya nkola eponama, bokolimbola tekinoloji. Bosalela yango mpo ete etambwisa bino na lombango na bobongi nye. Mpo ete bopesami mingi. Bino mpe bosengeli kopesa (tala “Seigneur, j‘ai tant reçu,” loyembo, no. 139). Nkolo azali kozela bino bosalela bisalelo minene oyo kozwa mosala na Ye na ndelo elandi, kokabola nsango malamu na banzela oyo ezali likolo ya makanisi ya sembo ya bolenge na ngai. Wapi bato ya pene pene to engumba balandaki bizaleli ya bilenge ya kala, bozali na nguya na nzela ya eteneti mpe ya lolaka ya bato nyonso ya koleka bandelo mpe kolakisa bizaleli na bino na mokili mobimba.
Natatoli ete oyo ezali Eklezia ya Nkolo. Boponamaki mpo na kozala na mosala na Ye na ntango oyo mpo ete atiaki motema na Ye pai na bino mpo na kosala maponami malamu. Bozali nkola eponama. Nankombo ya Yesu Klisto, amene.