text:
E. Kandolo répond aux questions de Mituna et Scott Ungina
Ndeko Scott Ungina,
Nazongiseli yo matondo na ba commentaires osali mpe nameki koyanola na motuna na yo sur Arthur Pinzi.
Arthur Pinzi azali mu Yombe mpe abotami na ville ya Boma, na district ya Bas-Congo, na mokolo mua 22 mars 1922. Atangi ba kelasi na ye epayi ya ba Frères des écoles chrétiennes na colonie scolaire ya Boma tee na kino asilisi mpe azui diplôme na ye ya école moyenne na 1938. Abandi carrière na administration publique na même année, 1938, mpe akomi na suka ya grade mutu moindo akokaki ko aspirer : Commis. Bongo, akomakii Commis na service ya géologie ya Congo belge. Asali bongo dix-huit ans de carrière na administration publique coloniale.
Na avril 1954, aponami Président ya Association du Personnel Indigène de la Colonie (A.P.I.C.)
Na 1955, Président ya Amicale libérale ya Congo belge (Cercle libéral ya Léopoldville). Yango ezalaki lier na parti libéral belge. Vice-Président ya Association des Amis des écoles laïques.
Na septembre 1956, azali kati na délégation ya ba notables Congolais oyo baponami mpo ko visiter Belgique.
Na mokolo mua 8 décembre 1957, na ba élections communales ya Léopoldville, en tant que candidat ya A.BA.KO., aponami Bourgmestre ya Kalamu mpe confirmer na arrêté n° 11/582 ya 22 décembre 1957.
Na août 1958, akeyi na exposition universelle ya Bruxelles.
Na 1958 azalai kati na seize personnes oyo ba signer pétition na Pétillon, Ministre du Congo Belge et du Ruanda-Urundi.
Na mokolo mua 12 janvier 1959, akangemi na Léopoldville mpo na ba troubles esalemaki na commune na ye ya Kalamu. Mobulu ebandaki na The Young Men's Christian Association (Y.M.C.A.) tango ba autorités ba annulaki manifestation publique ya A.BA.KO. Mpe na lolenge oyo azuaki initiative na moninga na ye Bourgmestre ya Ngiri Ngiri, Gaston Diomi, ya kotindela roi Baudoin 1er télégramme na maye masalemaki. Pinzi na Diomi babengisaki ba avocats belges oyo mpo na défense na bango : ba Maîtres Jules Chômé, Jean Terfuve na Jules Wolff. Kasi, moyen bango ba défendre bango ezalaki te mpo ba autorités coloniales basalaki nionso mpo na ko compliquer ba avocats oyo.
Na mai 1960, A.BA.KO. esengi na ye a présenter candidature na ye na Congo-Central mpe aponami Député national. Atiki ebonga na ye ya Bourgmestre ya Kalamu.
Na juillet 1960 a déposer motion ya kosenga bolimbisi na ba violences esalemelaki mindele na Congo mpe asengaki vote ya mokano mozali kolakisa ba regrets na nionso ekomelaki ba étrangers na Congo, sima ya lipanda.
Na Octobre 1960, akeyi na Bonne, na République Fédérale ya Allemagne, esika a participer na séminaire africain esalemaki kuna na likanisi ya bakonzi ya Allemagne..
Na 1961, aponami Ministre provincial ya Congo-central.
Wuta 1er Août 1961 tee na 20 mai 1962, Ministre ya finances. Ye azalaki forcer na démission sima ya débat makasi esalemaki na Parlement, na Chambre des Représentants, Pinzi apesaki démission na ye na Premier Ministre Cyrile Adoula mpe ye andimi yango na mokolo mua 20 mai 1962. Nionso oyo ewutaki na ba pointes d'ivoire saisies na ba services ya douane ya port ya Matadi. Yango etiamaki na ba entrepôts ya port. Douane ezali moko ya ba services ezali kati na ministère ya finances. Ye, asalaki mbemba ya koteka ba pointes ya ivoire wana na profit na ye. Avant wana, akueyelaki lisusu likambo ya ba fasses quittances asalisaki na kombo ya ministère ya finances oyo babandaki kofundela ye que abandaki kobendela na yango mbongo illégalement.
Na 1962 asali parti politique na kombo ya Rassemblement Progressiste Congolais.
Wuta 1964 tee na 1966, atindami na Abidjan na qualité ya Chargé d’affaires.
Kobanda 1966 tee na 1968, ambassadeur extraordinaire mpe plénipotentiaire ya R.D.Congo na Madrid. Suite na froid diplomatique ekotaki na enlèvement ya Moïse Tshombe, ba relations diplomatiques na Espagne ebebaki mua moke. Na yango, R.D.C. na Espagne ebengisaki ba ambassadeurs na bango mpo na consultation. Yango nde Pinzi azongaki na octobre 1967, na Kinshasa. Na janvier 1968 atindami comme ambassadeur extraordinaire mpe plénipotentiaire ya liboso ya R.D.Congo na Monrovia. Awe en poste na Monrovia, na 1970.
Pinzi azali na ouverture na batu ebele mpe na ba leaders politiques mpe syndicaux ya ndenge na ndenge. Azalaki proche na Lumumba wuta 1955 na Amical Libéral mpe A.P.I.C. Membre ya A.BA.KO. wuta na ebandeli. Mu Yombe lokola Président Kasa Vubu, ami syndical na Cyrille Adoula mpe confrère na kati ya franc maçonnerie ya Congo-Léopoldville. Azalaki lisusu en bon terme na Mobutu, oyo ayebaka wuta Lumumba mpe na Damien Kandolo, vice-Président na ye na A.P.I.C.
Abunda mpo na libre circulation ya batu na butu entre 21 h. ya butu na 4 h. ya tongo. Abunda lisusu mpo na respect ya ba droits de l’homme.
Mpo na kosukisa, nakobakisa que camp Pinzi oyo ezali na Yolo-Sud, na Kalamu, ebandaki kobengama camp Baudouin 1er. Ezui kombo ya Pinzi sima ya lipanda.
Patriotiquement,
Emmanuel Kandolo
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Ndeko Mituna,
Natngi mituna mia yo mpe nameki kozongisa biyano na bolandi yango.
DIOMI GASTON
Ndeko Mituna : Ba vieux Diogas na Pinzi est-ce que bazalaki ba originaires ya Bandundu (Kwango) to bazalaki ya Bas-Congo, puisque natangaki na commentaire moko que bazalaki entre MNC na Abako, puis vieux Kasa aloba na bango suite na comportement wana : Ne vous justifiez pas vous êtes assez grands.
Emmanuel Kandolo : Gaston Diomi na Arthur Pinzi bazali batu ya Bas-Congo. Soki bango mibale bazalaki na ba liens na M.N.C. ezali mpo ba luttaki ensemble na ba futures leader ya M.N.C.
Na janvier 1958, Gaston Diomi, Patrice Lumumba, Arthur Pinzi, Joseph Ileo, Joseph Ngalula, etc. ba signaki pétition na Ministre Pétillion mpo na kolobela absence ya ba Congolais na groupe de travail mpo na étude ya problème politique na Congo belge.
Diomi akendaka na Accra, na Ghana, na Conférence panafricaine esalemaka kuna wuta 6 tee na 13 décembre 1958. Akendaki kuna na Patrice Lumumba mpe na Joseph Ngalula.
Pinzi ayebanaka na Lumumba wuta Association du personnel indigène du Congo (A.P.I.C.) section africaine ya Cercle de Léopoldville na 1954.
Tobosana te que A.BA.KO. ezalaki naino Association culturelle, yambo ekoma parti politique. Batu misusu babandaki ko considérer ba amitiés na batu ya ekolo mosusu neti impossible…pendant que ezali naturel batu bazala baninga sans pour autant ba partager ba convictions politiques moko ou encore bakoki kozala d’accord na makambo misusu sans pour autant bazala kaka na mouvement politique moko.
Ndeko Mituna : Ya mibale namoni on dirait vieux Kasavubu abanda makambo na ye ya ko révoquer baninga banda kala puis amemi ezaleli wana na gouvernement central.
Emmanuel Kandolo : Na ba grandes etapes ya Histoire ya Abako mpe na ya Congo, emonana malamu que Président Kasa Vubu azalaki souvent na attitude dictatoriale oyo ezali na ba conséquences minene tee na lelo oyo : Politique ya chaise vide na Table ronde politique ya Bruxelles, refus ya ko ouvrir A.BA.KO. na bikolo bisusu mpo yango ekomaki parti politique, révocation ya Patrice Lumumba, révocation ya Moïse Tshombe.
Ndeko Mituna : Ya misatu entre vieux Kasam na Général Mobutu nani alakisaki moninga ba comportement ya ki DICTATEUR, puisque déjà avant independance na kati ya ABAKO vieux Ksa alakisaki ba dérives dictatoriales, peut-être le 24 novembre 1965 ezali date oyo élève azuaki diplôme d’état ya ki dictateur.
Emmanuel Kandolo : Colonel Mobutu azalaki na besoin ya kokota kelasi epayi ya Président Kasa Vubu te mpo akoma dictateur. Kobosana te que ye, Colonel Mobutu, asalaka coup d’Etat militaire ya liboso na Afrique, na mokolo mua 14 septembre 1960. Sima, atiki Président Kasa Vubu a continuer ko diriger Congo. En réalité, wuta 1960, Colonel Mobutu azalaka militaire mpe politicien. Atiaka gouvernement na ye ebengamaka Collège des Commissaires généraux wuta septembre 1960 tee na février 1961.
Président Kasa Vubu mpe azalaki kaka intéresser na pouvoir personnel na ye. Azalaki très confortable na batu ya Groupe de Binza (soki otangi ba commentaires ya 25 juillet 2009, na titre ya : Réplique d’Emmanuel Kandolo a Papapoto). Nalobi boye mpo ye moko alakisaki volonter ya ko torpiller processus démocratique na révocation ya Lumumba, na 1960 mpe na oyo ya Tshombe na 1965. Nionso oyo contre avis ya Parlement. Na ba cas nionso mibale, Général Mobutu a saisir occasion ya kosala coup d’Etat militaire.
Patriotiquement,
Emmanuel Kandolo
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Ndeko Serge,
Mua patience, lobi nde nayanoli na mituna mia yo.
Patriotiquement,
Emmanuel Kandolo


c: text/html

text:
Sango ya Mokili Lelo: Joao Lourenço azali liboso na 52,08% ya bilembo bizali kobimisa na Angola
➡Police epkisaki bato kosala mobulu na Luanda epayi Unita ezali liboso na maponami ➡Ba Twa batomboki nsima na policiers koboma moko na bango mpo na mwasi na Beni ➡Bayi société civile basali pétition mpo na kosenga bolngwi ya Monusco na suka ya état de siège
Programmes
-
octobre 04, 2022
Sango ya Mokili Lelo
-
-
octobre 04, 2022
Basango na VOA Lingala
-
octobre 04, 2022
Santé
-
octobre 03, 2022
Sango ya Mokili Lelo
-

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mittwoch, 19. Dezember 2012
Kongopost 65
Mbote na yo pe bino nyoso lisusu. Na zali na esengo monene lisusu pe na zali kotonda Njambe mingi po été kaka ye oyo ayebi kosala pe kobongisa nyoso été biso tozali na bomoi lisusu. Na sepeli lisusu koyoka mongongo na yo na téléphone lisusu. Pe ngai na zali na esengo monene été na koki lisusu komona na Nanella pe kosimba ye pe ba nkoko nyoso pe ba-Efongotema pe bandeko nyoso na kokuti bango nyoso kaka na kimia.
Ngai na salaki mobembo molai penza pe mobembo oyo ezalaki mobembo na ntina penza epai na ngai po na komona naino pe kobima na pays to mboka mosusu lisusu.
Mobembo ezalaki na ndenge oyo, ezalaki mobembo oyo REGION AFRIQUE YA MEU/VEM uta Tanzanie esika siège na bango (bureau) ezali kuna. Bango babongisaki été communauté membre ya MEU batinda ba responsable ya diaconie été bakenda kokutana esikamoko po na échange d’expérience na makambo etali kaka mosala ya diaconie kati na mangomba pe kati na bandeko bana na Njambe kati na bamboka.
Tozalaki kuna, bato uta Namibie, Botsuana, RDC, Cameroun na Tanzanie, Rwanda, Tozalaki biso nyoso bato 12. Pe biso toutaki uta Congo ngai na Pasteur Bafalanga tokotaki avion uta kin kino kisangani pe na kisangani tokotaki na Avion mosusu kino Goma. Pe na Goma tokutaki bandeko kuna bazali kozela biso na motuka pe tokotaki na motuka kino Rwanda, pe na Rwanda tozuaki lisusu bandeko mosusu kuna pe tokotaki lisusu obele na motuka kino Tanzanie. Uta Goma kino Tanzanie ezali na 800km. Boye bango bafutaki mbongo mingi po na mobembo oyo, Tala po na ngai pe Pasteur Bafalanga bafutaki uta basankusu kino mbandaka pona biso obele allez mpamba bafutaki 1.360$. Pe tala kin kino Goma bafuta kilisusu 1.660$ pe tolalaki na kigali na capital ya Rwanda. Pe kuna bafutaki hotel po na biso minei été ngai na Bafalanga pe na bato mibale ya Goma. Boye bafutaki 50$/personne ezali na 200$.
Pe kuna na tanzanie tozalaki kofanda na hôtel monene bandeko na C ELCT ezali église na bang ope bazali na centre d’accueille na bango. Pe kuna bafutaki 200$/jour/personne. Pe tozalaki bato 12 pe tosalaki 7 jour na hôtel oyo. Elingi koloba été bafutaki; 16.000$ obele po na hotel. Pe lisusu bafutaki lisusu po na retour na biso uta kigali kino Kenya pe kino kokoma kin pe kin kino kokoma basankusu elongo na séjour po na ngai pe mama Bafalanga bafutaki 1.985$ boye total ezali naino po na oyo na yebi = 21.495$. kasi po na billet ya bandeko mosusu na yebaki oyo te. Kasi soki osangisi naoyo na bango dépense ekoki kokoma pene na 30.000$.
Oyo ezali naino sango na mobembo pe na dépense moke oyo ngai na yebi kasi mosusu ezali kaka epai na bango moko.
Kuna tozalaki na ntina monene obele komona pe koyoka misala na diaconie kati na ba communauté. Tosalaki ba exposer pe ezalaki kotalisama na ordinateur na Powell pointe pe bandeko nyoso bazalaki komona pe mituna na ndenge na ndenge izalaki. pe na sima tozalaki na mikolo mibale ya kosala pratique kokenda kotala ba homme de vieillard pe na ba orphelinat minene na bang ope kotala eloko nini bango bazali kosala po na kosunga bana oyo.
Pe totambolaki lisusu mingi po na komona mboka pe kotambola na lac Victoria. Kuna ezali na climat na malili pe na mipepelisusu. Bato bazali na civilisation na bang ope bazali kotambola na ville na bango na esengo pe bakoki kotumola ba bapaye te.
Kati na seminaire oyo toyekolaki biloko mibale;
-Moko ezalaki été koluka système malamu po na kotambolisa pe kotombola mosala na diaconie kati na mangomba;
-Ya mibale ezali koluka mayele po na soutenance pe bonne marche na yango na nzela financière pe matériels
Boye pona koluka système malamu, tyekolakiete malamu kosala sensibilisations et mobilisation makasi pe malamu kati na mangomba.
Pe po na soutenance matériels to financières tomonaki malamu été kotelemisa ba unîtes de ressource to ba munis projet lokola kobokola bibwele pe kokona bilanga été yango ekozala po na bomoi na diaconie na tu poste totu paroisse.
Na sima na oyo batunaki biso na suka été moto na moto akopesa constant na ye to eloko nini ye amoni to eloko nini ye akanisi po na avenir. Pe balobaki été na mbula ekoya na mois de Mars 2013 rencontre mosusu ekozala na Namibia.
Kasi ngai na zalaki na constant mosusu pe na telemaki pe na lobaki na bango été ; nyoso oyo salemi ezali malamu mingi po été ezali lokola une nouvelle découvertes kati na mosala na diaconie. Kasi na monisaki bango ndenge nini diaconie na biso awa ebandaki uta na choral Arc EN ciel pe na monisaki bango ndenge nini tozalaki kokenda na makambo moke na biso na hôpital pe kosala libondeli na hopital epai na ba malade pe na monisaki bango lisusu ndenge nini tokutanaki biso na yo na 2002 awa na basankusu pe ndenge nini okotaki na biso na losambo oyo kuna na hôpital tii kino sika. Pe na lobaki na bango été malamu kosunga bato na mbongo oyo ebele kasi kosilisa yango kaka na mibembo ezal ipenza malamu te.
Kasi na sima namaloba na ngai na monaki été bazalaki penza lisusu na esengo te. Pe na kanisi été tango mosusu bakolinga kopona ngai po na kokenda na Nambie lisusu te. Oyo kaka idée na ngai sima na constant na ngai epai na bango.
Kasi po na ngai na sepelaki mingi komona misala na bandimi kuna pe komona ndenge nini bazali kosala pe ndenge nini bango bazali kobika.
Pe na moni été mosala oyo ezali mosala na volonté personnel to engrangement personnel na moto mondimi ye moko epai na Njambe.
Na monaki lisusu été bango bazali très développer na makambo na diaconie. Pe baumeli na yango pe yango ekoma devoir domiciles na bandimi pe ntina oyo bazali kosala mingi pe na zela yango bato to mangomba mosusu bazali kotia maboko na mosala na bango. Tokotaki na internat na orphelinats na bango pe na ba homme de vieillard pe totalaki ndenge nini bazali kosunga bana kuna pe na ba mpaka oyo bakomi na suka na nguya na bango. Pe tomonaki lisusu été lisungi mosusu ezali kouta na Gouvernement na bango pe. Kasi ata boye mingi na masungi na bango euti kaka epai na bandimi pe na biloko na bilanga bango.
Boye ngai na monaki été Moto oyo azali mondimi na jambe malamu été ye moko akanisa pe asosola pe apona na motema na ye eloko nini akopesa merci epai na Njambe na ntina na bomoi mobimba na ye. Pe merci na monoko mpamba te,kasi merci elongo na action pe yango ekotikala diaconie personnel na mondimi ye moko epai na Njambe.
Po été kosala sala copie na bandeko mosusu ekoki kozala malamu tango mosusu kasi ekozala kaka piraterie kasi ozali original penza te. Ngai na moni na mosala ya diaconie ezali mabe te, ko copie système na baninga kasi malamu kotikala pe na original na motema na yo moko lokola mondimi.
Na suka na makambo oyo na sepeli mingi été na moni pe système na baninga pe nyoso ezali kaka mabe te te te. Pe nyoso ezali kaka malamu te te te. Kasi po na kotambolisa mosala oyo
Esengeli kaka kopona mosusu kobakisa na oyo tozali na yango. Pe kolongola mosusu oyo tokokaki kosala na yango te. Pe kotuna seko mokano na Njambe.
Mobembo esukaki na kimia pe tozongaki nakimia kasi mawa été tokokaki kosua appuis uta na Vem te po na babola.
Na kanisi été na zali na ba photo mingi pe na kotindaka yango kaka malembe malembe été okoki komona yango.
Tango na zalaki na kin na komelakiyo po na mwana oyo na pasi na monoko uta mopono pe oyanolaki ngai été malamu na tuna naino esika pe na motuya na yango été okoka kotala yango. Boye okanisi nini? esika ezali na mbandaka pe na tunaki po na prix na yang ope balobaki été ekokoka na 1.700$ po été bakotala pe mpo na mino na ye. Boye nalingaki kaka na talisa yo yang ope soko okokanisa nini po na yangookoki kokomela ngai tango mosusu.
Na yebi pe te soko okokanisa nini lisusu pona mobembo na yo awa epai na biso na mbula ekoya? soko obandi kokanisa okoki kokomela ngai yango te? po été na zali kokanisa kosala programmes de visite na ngai po na ebandeli na mbula po na trois mois été na kokikolakisa awa na comite de diaconie été bayeba yango polele. Pe soko oyo nayo ekokota lisusu ekozala malamu epai na ngai été na yeba kosala réserve ya mikolo été tokoki kozala na eposa malamu. Pe komonisa lisusu itinérance na yo été na yeba ndenge nini okoki kokoma awa. Oyo ezali kaka makanisi pamba nangai kasi tokozila suka na makanisi euti epai na Njambe.
Na kokomelayo lisusu na sima po été sika na komeliyo mingi pe noki okolemba kotanga mokanda molai na ngai.
Na suki naino tikala malamu ngai ndeko Richard Iyema.
3 Kommentare:
- Statistikfreund19. Dezember 2012 um 22:22
He, Frau Urwaldgarten, hast du nicht vielleicht eine winzige Kleinigkeit vergessen?AntwortenLöschen
Übersehen?
also mein Spezi Kuhgel-Transläät behauptet im Menü "Sprache erkennen", das sei Suaheli und übersetzt den ersten Absatz so:
--------------------------
EPAI und Tata Bakemo.
Yo ive Bote BINO nyoso lisusu. Und Uzal und esengo monene lisusu pe und Usal kotonda vielen Jambe ete po Bruder Oyo ayebi keine Kosala pe mete kobongisa nyoso biso tozali und bomoi lisusu.
--------------------------
Aber es ist ja ganz sicher kein Suaheli, sondern Lingala.
Na komm, überwinde das Wörterbuch in dir und übersetz den Kram.
Na kanisi été na zali na ba photo mingi pe na kotindaka yango kaka malembe malembe été okoki komona yango.AntwortenLöschen
Sag ich doch auch immer!
- Statistikfreund20. Dezember 2012 um 00:00
eben.AntwortenLöschen
mboka mosusu lisusu.


text:
Maria wa Nazaleti
Maria wa Nazaleti (Lialame מרים Mariam) azalakí mamá wa Yézu-Klísto.
Nkómbó Maria eútí na ligresi Mapιau, mpé na liyuda Myriam מרים, azalí elɛngɛ́ mwǎsí wa mbóka Judee, azalí mpé mamá wa Yésu wa Nazareti. Ekelézya ya bamumpɛ́ mpé ya ba-orthodoxe ipésaka yě esíká ya lokúmu, mpé imóbêngí Ngɔndɔ Maria (míngi mpenzá epái ya bamumpé) mpé Mama wa Nzambe (míngi mpenzá epái ya *ba-orthodoxe), mpé yě apésɛ́mí esíká ya lokúmu lonɛ́nɛ mpénza.
Libota[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Mamá ya Maria azalakí Santu Anna, tatá azalakí Santu Yoakima.[1] Bána ya Maria bazalakí: Yézu, Yakobus, Yoses, Yudas mpé Simon.[2] Eklezya Katolike elobí: bazalakí bandɛko (cousins) ya Yézu; bamissioni balobí: bazalakí bandɛko (frères) ya Yézu.
Maria na boyókani bwa sika[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Mikanda mya Matayo mpé ya Luka mipɛsi lisoló lya lisákólá lya mwanzɛ *Gabriel, ntángo mwanzɛ Gabriel apɛ́sɛki Maria mpé nsima Yosefu óyo alakáká libála na Maria lisákólá lya bokangemi bwa zémi ya Yésu na bozángi bosangisi nzóto na mobáli. Makomi ma Luka mazalí kopɛ́sɛ esíká enɛnɛ na Maria ntángo makomi ma Matayo mapɛsi esíká enɛnɛ na Maria tɛ́.
Makomi mazalí nsima koloba bolakisi bwa Yésu na Tɛmpɛlɔ́ kolandaka bonkɔ́kɔ bwa bangó buye busengi 'te mwǎna wa libosó nyonsɔ wa mobáli na libóta akosɛ́ngɛlɛ kosómbama. Simoni akotatola minyɔ́kɔ miye Maria akoyóka,[3] nsima epɛsi lisapo lya bobúngi bwa Yésu o mibú zómi na míbalé ntángo bangó bamatáká bomati bwa mobú na mobú o tɛmpɛlɔ́ ya Yerusalemi:[4] ezaláká babóti ba yě o nzelá ya bozóngi mbóka Nazaleti, mwǎna Yésu akotikala na tɛmpɛlɔ́ mpó na *kodiscuter na banganga ba mibeko.
Na bondimi bwa sika, Maria akobima lisúsu ntángo Yésu akokɛndɛ limpáti linɛnɛ lya libála epái wápi akobóngola mái na víno, mpé lisúsu mbala eye Maria azaláká komoluka ntángo yě azalaka kotéya,[5] mpé ya nsúka ntángo Yésu abákamáká o ekulúzu. Mwǎna wa yě Yésu akotíka yě o mabɔ́kɔ ma moyékoli óyo yě alingaka míngi na nkómbó ya Yoane.
«Yesu, amɔni mamá wa yě mpé mpɛmbɛ́ni wa yě moyékoli óye yě alingaka míngi mpenzá , alobi na mamá wa yě: Mwǎsí, tála mwǎna wa yɔ̌. Mpé nsima akoloba na moyékoli wa yě: Tála mamá wa yɔ̌. Mpé, bandá ntángo êná, Yoani akokamata Maria o ndáko wa yě mpé bakokóma kofánda elɔngɔ́.»[6]
Yě azaláká na bayékoli mokɔlɔ mwa pantekote.[7]
Ndimbola ya nsima ya boyókani bwa sika ekotála kokoba ya bomɔi bwa yě mpé liwâ lya yě na Éphèse.
Bongɔndɔ bwa sékô sékô ya Maria[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Kokanga zémi na bozángi bosangisi nzóto na mobáli (Loléngé luye zémi ya Yésu ekɔtɔ́kɔ́ mpé yě abótamáká ntángo Maria azaláká ngɔndɔ) endimama na baklisto bansɔ mpó 'te ekomamá na mikanda mya boyókani bwa sika; kasi ezali bôngó tɛ́ na bongɔndɔ bwa sékô sékô bwa Maria (Loléngé la kotíkala ngɔndɔ bomɔi bwa yě mobimba) endimami na bwányá bwa bonzámbi bwa ekelezia ya bamumpɛ́ mpé ya eyamba ya *baorthodoxe kasi ebóyamá na bwányá bwa bonzámbi bwa eyamba ya bamisioni. Boyambi buye buzali mpenzá ya kala, engɛ́bɛ́nɛ́ na *Protévangile ya Jacques; makomi ma mibeko mya ekelézia ya bamumpɛ́ tɛ́ o bonkámá II esíká nini elakisami 'te Maria, mwǎna mwǎsi wa Anne mpé Joachim akabamáká lokóla likabo na Nkóló (eye elingi koloba kotíkala ngɔndɔ bomɔi bwa yě mobimba) na mokáno (voeu) mwa mamá wa yě, mpé nsima apɛ́sɛmɛ́kɛ́ na Yosefu yambo ya kokanga zémi ya Yésu.
Bamisíoni baboyaka boyambi bwa bongɔndɔ bwa sékô sékô ya Maria na kotombolaka makomi ma boyókani bwa sika maye mazali koloba na ntina ya bandeko ba Yésu ba mibali mpé ba bǎsí. Minei bakomami na Matayo 13,55 mpé na Malako 6,3
«Óyo azalí mwǎna ya mokabínda tɛ́? mamá wa yě ndé Maria? *Jacques, Yosefu, Simoni mpé *Jude, bazalí bandeko ba yě tɛ́?»[8] «Óyo mokabínda tɛ́, mwǎna wa Maria, mpé ndeko ya *Jacques, ya Yose, ya *Jude mpé Simoni? mpé bandeko ba yě ba bǎsí bazalí tɛ́ na kati kati na biso? Mpé ye azaláká mpó na bangó libaku.»[9]
Mokanda mwa Matayo, na mokapo mwa 12 molobi 'te Maria mamá wa Yésu mpé bandeko ba yě bazaláká libándá. Balingáká komɔnɔ Yésu ntángo yě azaláká ontei ya ndáko. Ntángo moto mɔ̌kɔ́ alobi: Tála, mamá mpé bandeko ba yɔ̌ bazalí libándá mpé bazali koluka kosolola na yɔ̌."[10]
Ezalí ndé bonkókó bwa *baorthodoce, engɛ́bɛ́nɛ́ na *Protévangile ya Jacques, ndeko wa Yésu ya mobali óyo bakaboli na yě tatá mɔ̌kɔ́ (mobóti mpé mobɔ́kɔli, mobóti mpó na Jacques kasi mobɔ́kɔli mpó na Yésu) (Yosefu) kasi bamamá bakɛsɛnɛ, mwǎna óyo abótami na libála lya yambo ya Yosefu óyo akufeláká mwǎsí mpé abáláká Maria ngɔndɔ óyo abonzelamáká na Nkóló tǒ lisúsu, engɛ́bɛ́nɛ́ na bonkókó bwa bamumpɛ́ mpé bwa *baorthodoxe, bandeko ba Yésu baye babótami na libóta lya tatá (batatá-mwǎsí, batatá-nkulútu, batatá-lɛki) tó ya mamá wa yě (banɔ́kɔ́, bamamá-lɛki, bamamá-kulútu) baye babêngi na lifalansé cousins. Na lingála mpé na nkóta isúsu lokóla nkóta ya *slaves bǎna bansɔ babótami na ngámbo na ngámbo ya libóta bamibêngamaka bangó na bangó ndeko, mpé na mangómbá ma kalakala ntángo bangó banso bazaláká kofánda elɔngɔ́, bǎna baye babótami na ngámbo ya tatá tǒ ya mamá bazaláká komibêngana na bǎna baye babótami na tatá tǒ mamá ndeko mpé bazalí bo bandeko. Makomi ma boyókani bwa sika malongobanáká sé na ezaleli ya *orient ya mikɔlɔ na mikɔlɔ. Míbalé o kati na bangó, bakomami na bibiliya lokóla bǎna ba "Maria, mamá wa *Jacques le mineur mpé ya Yose" na Matayo 27,56 mpé Malako 15,40 etalisi Maria, mwǎsí ya *clopas engɛ́bɛ́nɛ́ na mokanda mwa Yoane 19,25, ya misato *Juse amibengi ndeko ya *Jacques kasi ya Yésu tɛ́. (Jude 1), ya mínei Simoni alakisami na pólélé lokóla mwǎna abótami na ndeko ya tatá mɔ̌kɔ́ na tatá mobɔ́kɔli wa yě , mwǎna ya Clopas ndeko wa Yosefu, na lisoló lya ekelézya ya Eusebe ya Cesaree
Na likambo liye basángó ba lingómbá lya bandeko ba Yésu, frères de Jésus, Tála atikele *Proches de Jésus
Bibiliya epɛsi eyano na mokanda mwa Luka. Ntángo mwanzɛ́ asakoláká koyaa ya bokangemi bwa zémi ya Yésu, Ngɔndɔ Maria ayanoláká: "ndéngé níni yango ekosálama mpamba 'te ngai nayébi mobali tɛ́ ?", eyano ya nkamwa mpámba te likonga lisiláká kopikama mpó na libála lya yě mpé kala míngi tɛ́ akobálana na miso ma bato bansɔ na Yosefu. Sɔ́kí Maria akanisáká kofánda na bosangisaka nzóto na Yosefu nsima ya libála, yě alingáká komɔnɔ lisákólá lya mwanzɛ nkamwa tɛ́ (akokóma na zémi). Lisákólá liye "nayébi mobali tɛ́" ezalí limbola lya botósi koúta na ligresi liye lilingi koloba "Nasangisa nzóto na mobali tɛ́"
Toma ya Aquin, mokomi wa *référence ya ekelézya ya bamumpɛ́, akoyekola likambo liye na loléngé la bozindo mpé ya mayɛlɛ (*méthodique) mpenzá o (sa Somme Théologique), IIIa pars, Q. 28, art. 2 à 4: atikele ya 2: Bongɔndɔ ntángo ya bobóti, atikele ya 3: Bongɔndɔ nsima ya bobóti, atikele ya 4: Likambo lya kolapa ndáí mpó na bongɔndɔ (Liye lizalí likambo likɛ́sɛni mpé lya nsɔ́mí na liye lya libosó (*précédente)). Toma ya Aquin asúkisi 'te Maria azalí ngɔndɔ wa sékô sékô mpé na bolapi ndáí ya bongɔndɔ.
Mosantú Ogistini azalí kotánga makomi mpó na likambo liye lya bongɔndɔ bwa sékô sékô ya Maria: «Azóngisi ngáí na ekuke ya libándá ya ekelézya, na ngámbo ya monyɛlɛ. Kasi ezaláki ya kokangama. 2. Mpé Yawhe andobeli: Ekuki eye ekokangama, mpé ekofungwama sɔ́kɔ mokɛ́ tɛ́ mpé moto atâ mɔ̌kɔ́ tɛ́ akokɔtɔ, mpámba tɛ́, Nzámbe ya Israel akotɔ́kɔ́ wâna. Ekotíkala ya kokanga.»[11]
Eteni esúsu ya mokapo mwa bibiliya na Likambo liye:
"Tála eye elobi Monsantú, Ya solo, eye apɛ́sɛmi fungola ya Dawidi, eye efungolaka, mpé moto mɔ̌kɔ́ te akoki kokanga mpé ekangaka mpé moto mɔ̌kɔ́ tɛ́ akofungola.[12]
Tálá mpé[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Masámbo[kokoma | kobɔngisa mosólo]
- Maria Losáko (Ave Maria)
- Mamá wa Bikólo bínsɔ
Nzémbo[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Tálá: Nzémbo ya Maria (lístɛ)
Ndáko-Nzámbe ya Maria[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Ndáko-Nzámbo ya Maria ya Eklezya Katolike:
- Bóma (Notre-Dame de l’Assomption)
- Bukavu (Maria ya bobɔ́to)
- Chartres (Falansia)
- Einsiedeln (Swisi)
- Isangi (Marie Médiatrice)
- Kisangani (Notre Dame du Rosaire)
- Lingwala (Maria ya Kongó)
- Lourdes (Falansia)
Búku[kokoma | kobɔngisa mosólo]
- (fr) Cardinal Carlo Maria Martini, s.j.: Marie souffre encore. Saint-Paul, 1998.
- (fr) Edward Schillebeeckx, o.p.: Marie, mère de la Rédemption. Paris: Cerf, 1963.
- (fr) Roger Wawa, ssp: 10 Neuvaines pour toutes les nécessités. Limete: Médiaspaul, 2003. ISBN 2-7414-0175-6


text:
Natalaki video moko ya lingala na Youtube ezali kolobela likambo ya basi ya minene pe
basi ya mike. Bana mibale ya basi ya nzoto minene bazalaki koyanola na mituna ya mopanzi sango:
Mwana mwasi moko alobi ete : soki naleki, natikaka vibration.
Mosusu alobi : soki naleki, mibali baninganaka.
Nasosoli ete : vibration ezali lokola koningana.
Naye kozongisa makanisi sima : ezalaki na club ya bamama ya tango ya Bawendo, bazalaki kobenga yango Loningisa.
Lelo tango nazali koyekola ndenge ya kokoma makambo ya physique, naye komona ete :
vibration na Lingala ezali Loningisa!


text:
Zambi nyoso asirasali mabe, akukani na nkembo na Nzambe te; Baroma 3:23
Zambi kufuta na kulamabe azi kukufa, kasi matabisi, Nzambe apisi pamba, azi kubika na mikolo mikolo, sopo na Kristu Yesu Mokonzi na bisu. Baroma 6:23
Zambi pua na neema bino asirazui kubikisa, soko bino andimi; kasi kundima yango azi na bino te, azi matabisi na Nzambe; pua na basala te, boyo motu moko te akuki kusifa ye pinza. Baefeso 2:8-9
Kasi mofutisa yango, kusemama kunakuna, alingaki te kutia mobeli misu na ye pai na lora, kasi ye apikaki panzi na ye, kuluba, Nzambe, oti ngolu pai na ngai, motu mabe. Luka 18:13
Zambi Nzambe alingaki mokili mingi, boyo Ye apisaki Mototo moko Ye abuti, boyo soko motu andimeli Ye, ye akufa na mikolo mikolo te, kulamoko ye atikala na kubika na mikolo mikolo. Zambi Nzambe atumaki Mototo na Ye na mokili zambi na kutia ngwanga pai na mokili te; kasi boyo mokili akuki abiki zambi na Ye. Yoane 3:16-17
Kumika moko te asirasali bino, gudi na oyo azi kusala batu nyoso: kasi Nzambe abungi bino te, Ye atika Jaboro te na kumika bino aliki makasi na bino; kasi sikamoko na kumika yango, Ye asala likula njela na kukima, boyo bino akuki kulika ye. I Bakorinto 10:13
Zambi ngai aibi solosolo, soko kukufa, soko kubika, soko bamalaika, soko batu makasi, soko kula na lelo, soko kula ndeli, soko kula na likolo, soko lula na si, soko kula na si, soko biroko nyoso mosusu Nzambe asirajalisi, bo akuki kulungula bisu te na kulinga na Nzambe, sopo na Kristu Yesu Mokonzi na bisu. Baroma 8:38-39
Zambi sunga na Toli azi Kristu, boyo Ye ati alima batu nyoso na kundimela Ye. Baroma 10:4
Zambi Ye alubi, "Na tangu na kulinga Ngai aokaki yo, Na mikolo na kubikisa, Ngai asalisaki yo": otali, sasaipi azi tangu na kulinga; otali, sasaipi azi mikolo na kubikisa. II Bakorinto 6:2
Ndo soko bo aokaki monoko oyo, ye atubelaki motima na bo, nasima bo alubaki na Petero na bamesaze mosusu, "Bandeko, bisu asala boni?" Nasima Petero alubaki na bo, "Opasi motima, okamati batizimo, bino moko moko na kombo na Yesu Kristu, pua na kulungula kulamabe na bino; nasima bino akamata matabisi na Molimo Bipuru. Basala Na Bamesaze 2:37-38
Bino olati motu na sasaipi, Nzambe asirajalisi motu yango pua na kusala kula alima, pua na kula bipuru na solo menimeni. Baefeso 4:24
Pilamoko azali na Buku, "Motu alima azi te, te, moko te;" Baroma 3:10
Boyo, pilamoko zambi na motu moko kulamabe aingelaki mokili, nasima zambi na kulamabe kukufa akumaki; nasima boyo kukufa akamataki batu nyoso, zambi nyoso asirasali mabe; Baroma 5:12
Zambi, soko bisu azalaki kwanza na makasi te, soko tangu asirakuki, Kristu akufaki pua na batu na kugina Nzambe. Baroma 5:6
Kasi Nzambe azi kumenisa bisu kulinga na Ye pinza, zambi, tangu bisu azalaki kwanza batu mabe, Kristu akufaki pua na bisu. Baroma 5:8
Nasima batu ameni solo Ye azi Mototo makasi na Nzambe zambi na molimo bipuru na Ye, zambi na kulungula na kukufa; mobeli Yesu Kristu Mokonzi na bisu: Baroma 1:4
Kuiba sasaipi Kristu asiralunguli na kukufa, boyo Ye akufi gutu te; kukufa akuki kutikala mokonzi na Ye gutu te. Baroma 6:9
Kuluba, soko yo amenisi na dada na yo Yesu azi Mokonzi na yo, nasima andimi na motima na yo Nzambe asiralunguli Ye na kukufa, yo akamata kubikisa: Baroma 10:9
Zambi, "Soko motu nini abingela kombo na Mokonzi, ye akamata kubikisa. Baroma 10:13
Zambi ngai aibi solosolo, soko kukufa, soko kubika, soko bamalaika, soko batu makasi, soko kula na lelo, soko kula ndeli, soko kula na likolo, soko lula na si, soko kula na si, soko biroko nyoso mosusu Nzambe asirajalisi, bo akuki kulungula bisu te na kulinga na Nzambe, sopo na Kristu Yesu Mokonzi na bisu. Baroma 8:38-39


text:
A propos de l'aide aux artistes
Nasepeli na intervention ya Emmanuel Kandolo. Musiciens congolais azali irresponsable, soki akomi na probleme, il faut intervention soit ya gouvernement soit ya bato mosusu. Mais tango bazalaka na succes na bango bayokaka conseils ya mutu..biloko ya cher kaka bango..basi nyonso ya kitoko kaka bango...ambiance tango nyonso kaka bango....mais soki akomi na difficulte oh ba abandoner ye...comme Emmanuel Kandolo, je pense que le seul support que nous devons donner a ces artistes..c'est acheter leurs oeuvres..qu'ils gerent leur petite fortune prudement..en sachant que la vie d'un artiste est aleatoire...aussi si ca marche avec la musique..qu'ils fassent autre chose pour gagner leur..comme nous tous..qui changeons de carriere..quand ce qu'on faisait avant ne marche plus....surtout qu'ils pensent a leur retraite...et surtout a leur eventuel enterrrement..
Ya Theo
Ndeko Kandolo pe na ba ndeko ya
blog,
Namoni eyano ozongisi po na réaction oyo na salaki tango tozuaki sango ya kulutu na biso Ilo Pablo.Soki sango yango ezali ya lokuta nzambe abatela ye na esika azali kozua ba soins na Afrique du Sud.Na manso oyo yo okomi na tangi yango malamu pe nakoki kobakisa boye:
nabambi libanga na Sabam to Sacem te nazali nde komituna po ezali mawa ke ba artistes na biso (nalobeli kaka ba alanga nzembo te)bazali ko sukisa bomoyi na bango na pasi.Toyebi yango malamu na mboka na biso Umuco to Soneca etambola ata mokolo moko te pona intérêt ya ba alanga nzembo na yango lokola bazali bato oyo yo okoki kopesa ka conseils te totika bango banso na corbeille moko?Na yebi ete ekolo na biso ezali monene pe bato ya culture ba zali ebele soki tolingi to monisa bango etamboleli na bango ezali mabe tokoki kosala eloko mosusu na pembeni to kanisa ,tosangana ata na Association loi 1901 po na ba artistes nionso ya mboka na biso.Lelo ndeko Pablo a béneficier peut-être na ba accointances na ye azali na yango lokola olobaki te azalaka vice-président ya Soneca ebongo kulutu Mayaula ye pe azali na maladie makasi akosuka ndenge nini toPapa Sonzo na théatre?Na ba mboka oyo to fandi to monaka ba téléthon,ba restos du coeur,association Ella to 9 du coeur esalemi soit na ba alanga zembo,to mobeti ndembo na baninga mosusu pe bana mboka na biso pe ba paya to tiaka bango maboko,lelo soki esalemi tokosala kaka po na ba artistes te lobi pe tokoki kosala ba actions po na enseignement ya mboka na biso.Nakota na blog oyo na mai ou juin pe nazalaka koluka eloko mosusu nde google moto ememanga na blog na biso na visita ba pages nionso pe na mona sérieux oyo ezali kati ya misala oyo bozali kosala eza ba pasteurs te bato ba ko apporter une pierre pona kotonga to kotelemisa ekolo!Ezali ngai,yo na bandeko oyo bazali na bolingo.Na yebi te soki bolingo ezali toko koka ata na ya moke.Ya solo tosomba ba oeuvres na bango bayike bazuaka mbongo mais leloyo oyo ekueyaka na ba Sacem to Sabam ekomaka na ba poches ya ba Vieux wana oyo yo oyebi.Na yebi ete etamboleli na bango tango bazalaka na bozui pe lumpemba ezalaka ya mabe ba mimonaka lokola ba Nzambe mais tosalisa bango po te baleki oyo bazali koya ba bongola ezaleli na bango.Na kosukisa na phrase oyo :"A force de vivre dans le mal,la gabegie ou le désordre on confond le vrai du mal"."Pe kozanga koyeba ezali liwa ya ndambo" .To zua temps ya kokanisa.
Wa bino ndeko Michel Kinzonzi!
Bonjour Emmanuel Kandolo. Nalingi na réagir na réponse na yo epayi ya
Kinzonzi-Michel. J'ai vu le paragraphe sur le mode de vie de nos musiciens. Nazali ko partager na yo entièrement point de na yo. Ba musiciens na biso bapesaka toujours image que bazali ba
millionnaires. Bazali bato ya mbongo ebele. Na suka na bomoyi na bango ou en cas de difficultés majeures, on constate que malheureusement bazali batu oyo balingi ko paraître plus qu'il ne sont.
Dans cet état de chose, nos musiciens pensent toujours que notre communauté leur doit beaucoup. Je ne sais pas à partir de quoi...Tala exemple ya Kiamuanga: tout le monde sait que mpo atonga
Vévé center, ezalaki na crédit ya Sofide. Tango ekomi ngonga ya kozongisa crédit wana, abandi ba manoeuvres: nasala mingi mpo na mboka, je suis décoré d'ordre de léoard etc...Tout ça mpo
asali nzembo moko to mibale mpo na Mobutu. Batu bazali mingi oyo basala mpo na mboka na biso. Il ya des gens qui sont eligibles na solidarité nationale ya peuple na biso. Nos musiciens, je
ne pense pas qu'ils soient les premiers nécessiteux. Donc ozali parfaitement na raison ndeko na nga pour avoir souligner l'étiquette "d'autosuffisance" financière de nos musiciens. Soki ba
aléas ya la vie efrapper bango, qu'ils commencent par se prendre en charge eux mêmes d'abord...ensuite, s'il faut un geste de solidarité, il viendra après et en complément. Merci pour votre
analyse et à la prochaine.
Claude Kangudie
Mawonsono luvovele mudiambu dia luzingu lwa bansiki mia miziki ku congo ma kieleka kuandi. Ngana zole ntele zi
fuete vana malongi kua bana beta kutu kinisa yayi lumbu:
DIA LUNDA: SOKI OZA NA YANGO MINGI LELO YEBAKA KO BOMBA PONA LOBI.
NSONGI MALAVU BUIDI KU BA MUNSUKA, LWENGESE BA KUIZA MU NKOKILA: UN HOMME AVERTI EN VAUT DEUX.


text:
Adrienne Ekila Liyonda
L’occasion nous permet de présenter aux mbokatiers une femme ayant marqué l’histoire de notre pays, à savoir Adrienne Ekila Liyonda. En effet, après la génération des pionnières de l’élite féminine comme Lihau Kanza, Nzuzi wa Mbombo, Mata Nkumu,. Atembina,..... nous pouvons affirmer que Ekila Liyonda est une rare femme à voir été ministre des affaires étrangères et qui a failli occuper le poste de Premier Ministre. Aujourd’hui, elle n’est plus de ce monde. Raison pour laquelle nous avons voulu archiver à travers mbokamosika sa biographie trouvée dans Wekipédia, en attendant que ceux qui la connaissent davantage puissent l’enrichir directement sur notre blog
Photo envoyée par Serge Kongo na biso
Ekila Liyonda
Adrienne Ekila Liyonda a été une personnalité politique de la République démocratique du Congo au temps où elle se nommait Zaïre. Elle a été ambassadeur du Zaïre en Belgique.
Elle est née à Kinshasa, le 16 octobre 1948.
Études
Après son certificat d'études primaires, elle poursuivra ses études secondaires dans la section des humanités latines du Lycée Sainte Marie-Thérèse de Kinshasa. Elle prendra ensuite son inscription à la Faculté de Droit de l'Université Catholique de Louvain où elle décrochera brillamment le titre de licenciée en Droit en 1974.
Carrière
Avant de s'engager dans un fructueux parcours politique et diplomatique, Adrienne Ekila Liyonda a occupé les fonctions suivantes :
De 1974 à 1976 : comme conseiller juridique à l'Agence Zaïre Presse (AZAP), l'ancêtre de l'actuelle ACP ;
Membre du Conseil d'Administration de la société Générale de carrières et de minerais (GECAMINES)
Membre de la Commission Permanente de réforme du Droit Zaïrois.
Puis elle sera
De 1976 à 1984 : Conseiller juridique au Bureau du Président de la République ;
De 1984 à 1985 : elle exerce comme secrétaire générale chargée de la Condition Féminine et comme Commissaire d'Etat à la Condition Féminine et Affaires sociales ;
En 1985 elle est accréditée comme Ambassadeur Extraordinaire et Plénipotentiaire auprès du Royaume de Belgique ;
En 1987 : elle entre au Gouvernement comme Ministre des Affaires Etrangères et de la Coopération internationale ;
L'année suivante en 1988 : elle devient Ministre de l'Information et Presse.
Wikipédia
Ba ndeko,
Na cadre kaka ya masolo mpe mua kobakisa ndenge ndeko Messager alobi, na kopesela mua moke.
Adrienne Ekila Lionda azali Mongo ya Basankusu, abotami na mokolo mua 16 octobre 1948 na Léopoldville. Abandi kelasi na ye na Ecole primaire Sainte Marie Goretti na camp C.I.T.O. (Kauka) mpe na sima, a koti na secondaire na Lycée Sainte-Thérése de Lisieux (Lycée Kabambare) esika azui diplôme d’Etat na ye na section littéraire, na 1970.
Sima ya wana, akeyi ko continuer ba kelasi na ye na Belgique, na Université catholique ya Louvain, na Faculté ya droit. Kuna, nde asilisi na 1974 mpe azwui diplôme na ye ya licenciée na droit, option : droit économique.
Tango asilisi kelasi, azongi na Kinshasa, na mbula moko wana ya 1974, esika abandi mosala en tant que Conseillère juridique ya Agence Zaïre Presse (A.Z.P.) wuta Septembre 1974 tee na janvier 1977. Na début ya 1975, akomi journaliste économique na même agence.
Tango Président Mobutu a signer Ordonnance-loi n° 76-017 ya 15 juin 1976 relative na création ya Commission permanente de réforme du droit zaïrois, Ekila aponami comme Membre ya Commission oyo.
Article 1
Il est institué, auprès du Président du Conseil judiciaire, Procureur général de la République, une Commission permanente de réforme du droit zaïrois.
Article 2
La Commission est composée de trente membres au maximum comprenant des spécialistes et des praticiens du droit ainsi que des disciplines scientifiques ayant des affinités avec le droit.
Awa nde mbuta rigueur abandaki kotiya litoyi mpe ko sʼengager na conflit na type ya Ekila.
Na 1977, a ponami Conseillère juridique na présidence mpe a joindre Collège ya ba Conseillers juridiques ya Bureau ya Président-Fondateur du M.P.R. mpe Président de la République. Akomaki mpe Administratrice na Général des Carrières et des Mines (GE.CA.MINES) wuta 1977 tee na 1985.
Na avril 1981 nde aye ko ponama doublement comme Commissaire politique, Membre ya Bureau politique, mpe Membre ya Comité exécutif ya M.P.R. Parti-Etat mpe Secrétaire général ya Comité exécutif ya M.P.R. Parti-Etat, chargée de la Condition féminine. Awa nde Ekila ayaki koyeba mingi na grand public.
Na janvier 1983, akomi Membre ya Comité central ya M.P.R. Parti-Etat, chargée ya branche spécialisée : Condition féminine. Mpe wuta octobre 1981, abandaki lisusu ko sièger na Bureau politique te.
Na novembre 1983, akomi Membre ya Conseil exécutif national mpe Commissaire d’Etat (Ministre) na Affaires sociales mpe na Condition féminine tout en étant Membre ya Comité central ya M.P.R. Parti-Etat. Kasi, Comité exécutif esilaki kokufa déjà suite na conflit ya compétence ezali souvent kati na yango na Conseil exécutif national (Gouvernement) ya M.P.R. Parti-Etat.
Na janvier 1985, mandat na ye en qualité ya Membre ya Comité central ezalaki renouveler te. Na février 1985 Président Mobutu a nommer ye Ambassadrice extraordinaire et plénipotentiaire na Bruxelles, na Luxembourg mpe na Commission Economique Européenne (C.E.E.) na Bruxelles.
Janvier 1987 tee na mars 1988, Commissaire d'Etat na Affaires étrangères, na Gouvernement Mabi Mulumba,
Na mars 1988 tee na novembre 1988, a continuer na ebonga wana, na Gouvernement Sambwa Pita Bangi
Na novembre 1988 tee na mai 1990, Commissaire d’Etat na Information et Presse, na Gouvernement Kengo wa Dondo.
Sima ya wana, alongue na M.P.R. mpe akeyi kosala Union des Républicains Indépendants (U.D.I.) na Kengo wa Dondo mpe na batu mosusu. Aponami comme Présidente fédérale ya ville ya Kinshasa. Atikalaki na ebonga wana kino U.D.I. eyaki kokufa yango moko, na avril 1997, na fuite ya Kengo, leader, mpe na batu nionso oyo babandaki ko kumba yango.
Ekila akomaki kofanda na Uccle, na Bruxelles. Azalaki jeune dame intelligente, compétente, très charmante, élégante mpe na beauté séduisante na remarquable ouverture d’esprit. Ayebaki ba barrières tribales te, asala mosala mua ye na intégrité nionso mpe atikala kozala na conflit ni na ba konzi ba ye ni na ba batu oyo ye abandaki ko konza na mosala. Mingi oyo bayebaki ye ezala na cadre privé ou professionnel, balobelaka générosité mpe humanisme na ye tout en soulignant etamboli ezenga na ye.
Ye, akenda wuta mokolo mua 23 juin 2006 suite na crise ya asthme oyo eyaki sima ya kobebana na mbuta rigueur na kati ya butu, esika ayaki tee na ndaku na ye na ba kanda awutaki na yango soki wapi, koloba na ye maloba mabe oyo ebendaki kosuana kati na bango. Na kanda wana, Adrienne alanda mbuta rigueur tee na libanda sans a se couvrir malamu. Peut-être soki incident wana esalemaki te, mbele atika mokili oyo te.
Tobosana te que ye, azalaki femme ya liboso oyo azwua ebonga ya Commissaire d Etat (Ministre) ya Affaires étrangères ; na Condition féminine ; na Information mpe Ambassadrice extraordinaire et plénipotentiaire mpe Conseillère juridique na présidence.
………………………………………………………………………………………..
Ndeko Serge,
Mulato oyo azali sima ya Maître Nimy Mayidika Ngimbi, ezali Professeur Malu wa Kalenga. Na sima ya Président-fondateur ya M.P.R. Parti-Etat, ezali Major (tango wana) Ekule, officier d'ordonnance ya Président.
Adrienne Ekila azali fille ya Matonge, na Djolu, mosika te na Bongolo. Mbuta rigueur azuaki ye na maboko ya mutu mosusu. Ye azalaki déjà na Jules Croy Emony Mondanga. Wana azalaki Directeur na banque du Zaïre, charger ya Inspection des banques. Conflit ya kowela Ekila e continuaki tee Emony akomaki Gouverneur ya banque du Zaïre tee plus tard Commissaire d’Etat. Ezali mpe une des causes alongua na Conseil exécutif tango mbuta rigueur akomaki kunzi. Tokozongela masolo oyo manso sima ya ba élections présidentielles mpe na législatives.
A suivre...
Patriotiquement,
Emmanuel Kandolo


text:
Na nzembo oyo « Anisa », moyembi ayembeli mama ya mwana na ye nzembo po na kobelela bolingo oyo azali na yango epayi na ye. Tokotanga liboso nzembo na suka nde nameki kolimbola nzembo yango.
Anisa amour
Oyo tokoloba lelo
Eleka oyo tolobaki lobi
Bonheur
Richesse
Longévité
Amour
Nzambe apesa
Nabandeli yango mbala misato
Po yango nde eloko eluti motuya
Nabandeli yango mbala misato
Po yango nde eloko eluti motuya
La parole faite chaire
C’est Jésus
L’amour en personne c’est Anisa
Yo Anisa
Yo Ninelle
Mama na Hugues Henri.
Bonheur
Richesse
Longévité
Amour
Anisa amour fou
Anisa azali mbisi ya aquarium
Mais ngai nakolia ye
Po atonda elengi
Atonda bolingo
Aza spéciale
Anisa soki azalaki na tango ya Pharaon
Mbele Pharaon alingaki kozala polygame te
Po kitoko ya basi na ye nyonso
Etonda na nzoto ya Ninelle.
Anisa
Tendresse ya maçon
Na esimbeli ya taloche
Ya ngai tendresse
Esimbeli ya Anisa
Amour ya vrai
Botuna Ninelle
Botuna Anisa
Asukolaka ngai
Apangusaka ngai
Alatisaka ngai
Alambelaka ngai
Aleisaka ngai
Alalisaka ngai
Afinikaka ngai
As’occupaka ngai bien
Atamizelaka ngai
Mwinda ya abat-jour
Tendresse ya maçon
Na esimbeli ya taloche
Ya ngai tendresse,
Esimbeli ya Anisa
Amour ya vrai
Botuna Ninelle
Botuna Anisa
Asukolaka ngai
Apangusaka ngai
Alatisaka ngai
Alambelaka na ngai
Aleisaka ngai
Alalisaka ngai
Afinikaka ngai
As’occupaka ngai bien
Atamizelaka ngai
Mwinda ya abat-jour
Nzambe na ngai
Merci papa
Papa Otshombe
Merci papa
Obota Ninelle
Mama ya mwana na ngai
Obota Anisa
Amour ya vie na ngai.
Nasi nalangwa na ngai
Bolingo ya Anisa na ngai
Nalapa ndayi
Ngai nasuki awa
Nasi naleka na ngai
Bolingo ya moitié moitié
Nalapa ndayi
Ngai nasuki awa
Nazapa na ngai
Balove ya demi-mesure
Yango nabengaka yo
Bébé chérie mama na Hugues Henri
Napesa yo kitoko na ngai
Ya kati pe ya libanda
Exclusivité
Bongo ozwa na yo ngai
Exclusivité
Sala na ngai oyo olingi
Exclusivité
Mama na Hugues Henri
Chérie na ngai
Nasi naleka na ngai
Bolingo ya moitié moitié
Nalapa ndayi
Ngai nasuki awa
Nazapa na ngai
Balove ya demi-mesure
Yango nabengaka yo
Bébé chérie mama na Hugues Henri
Napesa yo kitoko na ngai
Ya kati pe ya libanda
Exclusivité
Bongo ozwa na yo ngai
Exclusivité
Sala na ngai oyo olingi
Exclusivité
Naboyi balongola matiti pene ya lilita na ngai
Bankusu bazolia nzoto bazokipe te
Kasi Bula ebongi oyeba
Mama na Hugues Henri
Azali songe oyo nalotaka
Ata na insomnie
Anisa
Okomisa ngai
Lokola mwana moke
Alelaka biscuit bonbon chocolat
Amour na ngai ekomi elengi
Po naboyi bayiba sentiment ya bolingo oyo
Nabenga chérie
Nasi naleka na ngai
Bolingo ya moitié moitié
Nalapa ndayi
Ngai nasuki awa
Nazapa na ngai
Bolingo ya demi-mesure
Yango nabengaka yo
Bébé chérie mama na Hugues Henri
Napesa yo kitoko na ngai
Ya kati pe ya libanda
Exclusivité
Anisa ozwa na yo ngai
Exclusivité
Chérie na ngai Anisa
Mama ya mwana na ngai
Hugues Henri
Bososoli
Nkotela :
Moyembi abandi na kosakola ete : « Oyo tokoloba lelo, Eleka oyo tolobaki lobi ». Lisakola oyo ezali komonisa boni boni moyembi azali kobelema po na koloba oyo eluti motuya na bomoyi na ye pe azali kozela ete, na bamvula ya sima, bolingo na ye ekoba se kokola. Yango wana, liboso ya kobanda kobelela, asakoli ete : « Oyo tokoloba lelo, Eleka oyo tolobaki lobi ».
Ezala po na lelo, ezala po na lobi, asaleli ngonga ekoya. Ezali po, ata lelo, nanu alobi te, oyo esengeli aloba. Alobi nini?
Moyembi abandi koyemba na bolobaka : « Nabandeli yango mbala misato, po yango nde eloko eluti motuya». Po na moyembi, « Bonheur, Richesse, Longévité, Amour », mamanyoli oyo minei nde eloko eluti motuya. Na Lingala, tokoloba ete, po na moyembi, « esengo, bomengo, bowumeli pe bolingo » yango nde makambo « Nzambe apesa » pe oyo eleki motuya.
Na sima ya kosakola mamanyoli oyo eleki motuya, alanga-nzembo atalisani bato mibale : Yesu masiya pe Anisa Ninelle. Epayi, liloba ya Nzambe ezwi nzoto ya moto. Alanga-nzembo abengi ye : Yesu Masiya. Epayi mosusu, bolingo ezwi nzoto ya moto. Abengi ye : Anisa. “La parole faite chaire, c’est Jésus. L’amour en personne, c’est Anisa ». Awa nde alanga-nzembo ayebisi biso kombo pe mokumba ya Anisa : « Yo Anisa, Yo Ninelle, Mama na Hugues Henri ».
Na moboko oyo elandi, ekomi nde tango ya kobelela pe kokumisa. Alanga-nzembo atalisani Bolingo na ye na mbisi ya mayi-ebatelo (Aquarium). Mbisi oyo atiamaka na ndako basalela ye. Ezalaka po batalaka ye lokola lombe (fleur), eloko ya kokitisa motema. Kasi alanga-nzembo azwi ye lokola bilei oyo ekosilisa nzala na ye. Mbisi ya mayi-ebatelo azalaka moke penza, okolia ye, okotonda pe te. Kasi Anisa azali na ebatelo pe akoki po na kosilisa nzala ya alanga-nzembo. “Anisa azali mbisi ya aquarium mais ngai nakolia ye po atonda elengi ; atonda bolingo ; aza spéciale”. Wana maloba ya Fally Ipupa.
Moyembi atalisani lisusu Anisa na lisanga ya basi ya Faraon. Anisa soki azalaki na tango ya Faraon mbele Faraon alingaki kozala na basi ebele te po kitoko Ninelle elingaki kotondisa motema ya Faraon. Kitoko ya basi na ye nyonso etonda na nzoto ya Ninelle. Wana tozali komona boni-boni alanga-nzembo alula Anisa. Amonaka ye kitoko makasi. Elingi koloba ete, ye moko azali na basi mosusu te po kitoko tonda na nzoto ya Anisa.
Mwa mosika, alanga-nzembo atalisani bonkonde ya Anisa pe oyo ya motongi ndako na mbeli na ye ya mosala. Botawu (tendresse) oyo Anisa alengelaka ye ekokani na botawu oyo motongi ndako alengelaka mbeli na ye ya mosala. Yango wana Fally alobi : “Tendresse ya maçon na esimbeli ya taloche, ya ngai tendresse esimbeli ya Anisa”
Alobi ete oyo azali na posa ya koyeba bolingo ya solo ezali nini, atuna Anisa Ninelle. Na sima atangi misala nyonso ya motuya oyo Anisa asalelaka ye : “ Asukolaka ngai, apangusaka ngai, alatisaka ngai, alambelaka ngai, aleisaka ngai, alalisaka ngai, afinikaka ngai, As’occupaka ngai bien, atamizelaka ngai mwinda ya abat-jour”. Tamiser ezali likelelo na français po na koloba ayungolelaka ye kongenga ya mwinda ya pokwa. S’occuper ezali kokipe.
Awa ko asakoli bolingo, kitoko pe misala ya Ninelle. Fally Ipupa azongisi matondo epayi ya Nzambe pe na Otshombe, tata na Anisa. Awa tomoni ete moyembi asangisi likanisi ya Nzambe-Mokeli pe Tata-Moboti. Ndenge tolobaka ete, baboti bazali banzambe ya se. Mingi-mingi, bato bakumisaka mama oyo abota mwasi. Ezali mbala mingi te, toyoka alanga-nzembo akumisa tata. “Nzambe na ngai, Merci papa. Papa Otshombe, Merci papa, obota Ninelle, mama ya mwana na ngai, obota Anisa, Amour ya vie na ngai”.
Po na komonisa boni boni, oyo azali koloba lelo, alingi etikala oyo akozalaka kolobaka po na libela, alanga-nzembo alapi ndayi epayi ya tata oyo abota Anisa : “Nasi nalangwa na ngai bolingo ya Anisa na ngai. Nalapa ndayi, ngai nasuki awa”.
Alanga-nzembo abaloli miso epayi ya bolingo na ye pe asakoleli Ninelle maloba oyo : “Nasi naleka na ngai bolingo ya moitié moitié (bolingo ya ndambo-ndambo). Nalapa ndayi, ngai nasuki awa. Nazapa (nalongola miso) na ngai balove ya demi-mesure (bolingo ya dongi). Yango nabengaka yo, Bébé chérie mama na Hugues Henri”. Na kosakola oyo, alanga-nzembo akotisi kombo ya mwana na bango, likonzi ya bolingo : Hugues Henri.
Alanga-nzembo afungoleli Anisa motema po ayeba nini ezali kuna : “Napesa yo kitoko na ngai ya kati pe ya libanda exclusivité (kaka po na yo moko). Bongo ozwa na yo ngai exclusivité, sala na ngai oyo olingi , Exclusivité”. Kitoko ya libanda ezali elongi, nzoto… ebongo Kitoko ya kati ezali nini ? Nyonso oyo ya malonga mobali akoki kolakisa na mwasi na ye pe kobelema po na kosalela mwasi na ye.
Abaloli miso epayi ya mokili po basambisi ya nzela bayoka, alanga-nzembo asakoli ete : “Naboyi balongola matiti pene ya lilita na ngai. Bankusu bazolia nzoto, bazokipe te. Kasi ebongi boyeba : Mama na Hugues Henri aAzali songe (ndoto) oyo nalotaka ata na insomnie (pongi ekimi).
Na suka na yango, alanga nzembo amoni boni boni akeyi mosika po na kosakola bolingo oyo. Amitalisani na mwana moke oyo azali kolela bonbon pe shokola. “Anisa, okomisa ngai lokola mwana moke alelaka biscuit bonbon chocolat. Amour (bolingo) na ngai ekomi elengi po naboyi bayiba sentiment ya bolingo oyo, nabenga chérie”. Suka oyo emonisi boni-boni bolingo ezalaka moselu, efandaka penza na mabanga ya siki-siki te. Ayebi ete, lokola mwana moke, baninga pe bakoki koya kobotola. Yango alanga-nzembo alobi eta aboyi bayiba bolingo oyo abenga : chérie.
Ndoba (vocabulaire)
Na loyembo oyo, moyembi asaleli maloba ya mokolo na mokolo kasi alambi yango na ndenge ya malonga. Kasi tomoni pe ete, alanga-nzembo akotisi maloba ya français mingi. Asali lokola oyo babengaka lingala facile, ata ko ezalaka pete kaka na kombo. Maloba lokola bonheur, longévité, exclusivité, taloche, tamiser, abat-jour, demi-mesure, moitié ezali maloba oyo esengaka kolimbola yango po bato basimba tina malamu-malamu.
Makelelo (verbes)
Alanga-nzembo asaleli mitalaka ya libonginyi (tiroirs de conjugaison) na ndenge esengeli. likambo na likambo elobami na ngonga oyo esengeli kolobama.
Asaleli ngonga ekoya (futur) po na kolaka : “oyo tokoloba lelo…”
Po na kosakola bosolo efanda, asaleli ngonga ya ezalisi (présent) : “nabandeli, azali,
Po na kotalanisa na basi ya faraon asaleli soki mbele (conditionnel) : soki azalaki… alingaki
Asaleli mingi ngonga ya momeseno (habitude): asukolaka, alatisaka, aleisaka…
Asaleli makola ezanga likelelo : “Tendresse ya maçon na esimbeli ya taloche, ya ngai tendresse esimbeli ya Anisa”.
Po na komonisa ete oyo akanaki ezali se bongo pe ekotikala se bongo, asaleli eleka pwasa (passé figé) : nalapa, nazapa, obota, napesa.
Po na mposa asali etinda (potentiel) : ozwa, sala


text:
Tozali na nzebi ya kemi (shimi)(sciences chimiques), tozali na misala ya shimi (applications chimiques).
Po na kosala savon, mwa formation ya póso moko ekoki, moto akoyeba kosala savon, ekómí pe mosala na ye, ya kobika na yango.
Po na kopetola mayi ya komela, mwa formation ya sanza moko, moto akoyeba kopetola mayi, akomi pe kopetola mayi, ezala po na ye moko, ezala po na koteka.
Misala yango ezali ebele, ebele, ebele. (savon, mayi, masanga, langi, bilei, kisi ya kosukola ndáko, kisi ya makono, pembe ya kokoma,…). Ezosenga te, osala mvula mitano na boboongo (université), po na koyeba kosala yango.
Kasi, moto oyo asali mvula mitano na boboongo (université), esengeli ayeba kosala misala wana.
Biso sikoyo tosali mvula mitano ya koyekolaka shimi! Esengélí toyeba kosala bamisala wana, po, soki ozwi mosala te, omikelela mosala.
Soki tolingi tokela mulongo ya Bayi-shimi (ordre des chimistes), ezali te po na kopekisa bato basala misala ya shimi, ezali nde po na komonisa, mosala na mosala na shimi, ezali na ndelo ya koyekola po na kosala yango na ndenge esengeli. Nani akoki kosala nini?
Natangaki article ya Muswema, Ekoko, pe baluki mosusu. Balimbolaki ndenge nini basalelaki bobulowi-gama (gama-irradiation) po na kozwa mabanga-engelaka ya tetraokisidi ya trikobati (Co3O4).
Po na kosala mosala ya boye, ekosenga mvula koleka mitano. Moto akoki te na sima ya poso moko ya Geiser, akoma kobulowaka bitongqmi (koirradiaka bacomposé).


text:
Sango ya Mokili Lelo: Belgique ezongisi etiki ya nzoto ya Lumumba na libota
➡Bakambi ba bikolo bya EAC bandimi kotinda na lobango mampinga ma bango na est ya RDC ➡M23 efungoli ndelo ya Bunagana na Uganda ➡Mgr Sikuli apemli bitumba bya M23 na lisungi lya Rwanda
Programmes
-
octobre 03, 2022
Sango ya Mokili Lelo
-
-
septembre 26, 2022
Sango ya Mokili Lelo: Misala mitelemisamaki na Goma mpo na kosenga kimya
-
septembre 19, 2022
Sango ya Mokili Lelo: Elizabeth II akundami
-
-
septembre 12, 2022
Sango ya Mokili Lelo


text:
- Tokundola lisitwale : Muango mua Recours à l’authenticité.
Na Octobre 1971, eleko MPR ya nkondo Prezida Mobutu na muana mboka Tshisekedi bazuaki meko ya kokota na recours à l’authenticité pe ya kobuakisa ba prenom ya kimokristo, misu na biso mafungwamaki pe tozalaki kosepela mingi na likanisi ya kozua ba prenom ya sika. Eleko wana nazalaki muana kelasi na Institut de la Salle ya Tumba na kati ya Kongo Central esika nazalaki interne. Na mobu wana, nawutaki kolongwa na college Saint Alphonse ya Mangembo na kolanda liteya ya Tata Mokambi ya ekole wana oyo amonaki ete ebongaki pona ngayi nakende kolanda ba etide na ngai na section Maths-Physique n’esika ya kokota na Psycho-Pedagogie oyo ezalaki boponi kaka moko tozalaki na yango na college ya Mangembo, yango nde esala ete nzela ya vie na ngai ezala oyo ezali lelo pe oyo nazalaka na litondi makasi na ye pona yango. Suite na mokano wana ya bureau politique ya MPR, nakanisi mua tango epesamelaki biso pona totika ba kombo ya kala pe tokoka kosolola ba baboti na biso oyo basengelaki koyeba bakombo nini ya sika tosengelaki kozua, nayebi lisusu te soki tosengelaki kotuna baboti na biso na mikanda (na eleko wana poste ezalaki kotambola malamu) too tosengelaki kozela konje ya Nowele pona yango. Eloko moko kaka ezali koyela ngai na motu ezali ke meko wana esalaki na kati na biso lokola revelateur, na mbala moko tomonaki kibolole ya kolata bakombo ya kimokristo oyo toyebaki tina na yango te, yango wana na sima ya kozua bakombo na biso authenticité, lisano na biso ya tango wana na eleko ya rekreyasio ezalaki yakobenga baninga na bakombo ya bakristo kaka pona komitshiola biso na biso. Tozalaki kobengana ndakisa na bakombo lokola Marcel, Nicodème, Vital, Joseph, Alphonse, Hyppolite too pe bakombo misusu oyo ezalaki koyela biso na motu, yango ezalaki kosekisa biso makasi lokola ndenge ezali kolakisa na kati vidéo ya 18ème anniversaire ya Zaïko Langa Langa oyo na kati na yango Papa Wemba na baninga na ye bazalaki komitshiola na ba preno na bango ya kala. Recours à l’authenticité oyo ezalaki likanisi ya malamu oyo esengelaki ezala ebandeli ya processus na biso ya désaliénation spirituelle, malerezema ekendeki tii na suka te, esika esengelaki ekoma. Po sima ya mua ba mbula, bizaleli na biso ya kala ekomaki kozonga pe ba congolais bazuaki muaye ya koleka na nzela mopanzi na kokelaka ba kombo na lopoto pona bana na bango, oyo mingi ezalaki kowuta na influence ya ba eglises de reveil oyo eyaki kobima mingi. Kokende ya prezida Mobutu pe ebongisaki makambo te, preske ba congolais nionso bakomaki kozongela ba preno na bango ya kala pona kotia yango na mikanda ya Leta, soki yango ezali, ngayi moko pe nayaki kozongela preno na ngai ya kimokristo tango nazuaki nasionalite mosusu na 1980, kasi wana ezalaki kaka pona kosalela bizaleli pe ba kutime ya France pe pona komikotisa na systeme ya mboka na ngayi ya sika. Nakolikia ete na mikolo ekoya, na sima botalisi ya ngai ya lelo, misu ya peple na biso ekofungwama pe tokokoka kosala bokabuani bwa solo na kimondele na tina ya kozongela spiritualité ya solo oyo ekopesa biso makoki ya kokota na botambwisi bwa ntombwa na ndenge ya bobiso.
- Boyingeli bwa bamindele, bosukisi bwa bonzambe ya Afrika.
DISIKULU YA ROI LEOPOLD II NA BA NGANGA NZAMBE OYO ATINDAKI NA CONGO BELGE.
To pe ndenge ya kokomisa batu bawumbu nakobongolaka ndenge na bango ya kokanisa na nzela ya bonzambe.
Video oyo bawutaki kolongola yango na YouTube po ezalaki kolakisa polele makanisi na bango ya mabe ndenge balengelaki koya kolatisa biso bonzambe ya sika oyo ekobosanisa biso bonzambe ya ba nkoko na biso pe kokomisa biso bawumbu na bango, yango wana totie yango na site ya Odysee.
Na mobu 1482, boyei ya bamputulukezo eyaki kotelemisa ntombwa na biso na mambi oyo tozalaki na yango mosika liboso, mambi ma spiritualité. Bakoko na biso basengelaki kopotana na ba mindele oyo bayaki koyingela mboka na biso elongo na ba misionere na bango oyo bazalaki wana pona kolimuisa boyebi pe ba pratike na biso na tina ya kokonza biso malamu, atako batu bazalaki koboya pe kobundisa yango, lokola ba Yaya Kimpa Vita oyo batu nionso bazali kokumisa lelo na tango bazali pre ya kotumba Yaya Kuyalu Bakembisa ya lelo oyo azali kobunda lokola ye pona bozongisi ya spiritualité pe bokoko na biso. Ba misionere ya mindele bakotisaki Biblia na makasi oyo mateya n’ango ezali komonana lelo ke ezali n’ango lokuta lokola ba masapo oyo babetelaka bana mike. Kobanda na lisitwale oyo ya bokeli ya mokili oyo eteyaka biso ete sima ya kokela likolo pe na se, Nzambe azuaki mabele pona kokela mutu ya yambo oyo sima na mua tango alongolaki ye mopanzi moko pona kokela muasi. Elingi koloba ete, engebene na lisitwale wana biso nionso tozali bakitani ya kuple wana, or biso nionso toyebi ete tozali bambuma ya ba inceste te kasi tozali bambuma ya ba mbongwana-mbongwana ya besipesi nzike oyo ebandaki na yango oyo toyebi lelo na kombo ya “Big Bang”. Tango tozalaki bana mike, tozalaki koyekola na katekisimo ete Nzambe avandaka na likolo oyo ezali likolo ya mapata. Tango tozalaki kokola, tomonaki ndenge ba mpepo na ba fize ezalaki kokatisa bitando ya mapata, oyo ezalaki kolakisa ete lola ezalaki wana te, sima toyaki pe komona mobembo ya liboso na sanza, na maye nionso toyebi lelo na maye matali esipasi, mutu moko te akoki koyebisa biso na kati wana esika lola ezali. Ndenge bana soki bakoli bayaka koyeba ete Pere Nowele azalaka na ye te, biso pe toyebi lelo ete nionso bazalaki kolobela biso ezalaki n’ango masapo ya kitoko pona kondimisa biso makambo ya ndenge na ndenge oyo ezali n’ango bosolo te. Ba ndakisa ezali ebele oyo toza na tango te ya kolobela yango awa, oyo epesaki bango makoki ya kobebisa makanisi ya bana ya Afrika sima ya ba mbula na ba mbula ya kolonizasio tii na nivo ya kokomisa bango bateyi ya Biblia na molende ya koleka kutu oyo ya ba mindele baye bayelaki biso yango. Lokola towuti kokembela bomati bwa Yesu-Kristo na likolo, motuna moko eyelaki ngai, na boyebi tozali na yango lelo na maye matali esipasi, soki Yesu amataki likolo na vitese oyo amatelaki oyo batu bazalaki komona na miso na bango, soki asengelaki kokende na exoplanete moko songolo, soki totali ntaka ekaboli exoplanete nionso na palaneti na biso, soki pe totali vitese oyo amatelaki tokoki koloba ete kino lelo nayinu akomi esika azalaki kokende te, pe na malili oyo toyebi ezali na esipasi, akokoma kuna lokola libanga ya glasi. Toyebi pe ete na lola ba nzoto ya bomoto ezalaka te, kaka milimu nde ezalaka kuna, yango ezali kolakisa lokuta nionso oyo bateyaka biso mikolo na mikolo, yango tokomituna, bosolo ezali nini, ezali wapi ? That’s the question !
Tobunga te ete Biblia ekomamaki na batu, elingi koloba batu lokola ngai oyo nazali kokoma lelo, bakokaki kozala na bango na inspiration ya malonga, kasi soki tolongoli oyo ezali ba temuaniaje ya vie ya batu, nionso oyo etikali ezali kaka interpretation oyo esekami na boyebi ya eleko wana. Na maye matali Yesu-Kristo muana ya Nzambe, ekoki n’ango kozala ya solo, kasi azali nde muana ya ba Nzambe ya peple ya ye oyo evandaki na mabele ya Israël, elingi koloba ya ba grands esprits oyo elengelaka peple wana ndenge Mfumu Kimbangu alengelaka peple ya Kongo na bayindu nionso ya Afrika, po soki Yesu atindamaki pona mokili mobimba alingaki kotambola kaka na Moyen Orient te, alingaki atambola pe na Europa too pe na Azia tii na Afrika, na Amerika too pe na Oceania, kasi nandimi te ke ayebaki ete ba mabele nionso wana ezalaki pe banani bavandaka kuna too pe langi ya loposo na bango ezali nini, oyo muana ya Nzambe esengelaki koyeba. Yesu ya Nazareth atikala koloba eloko te na maye matali ba indiens ya Amerika too pe pa Papous ya Pacifike, atikala kotika mabele ya peuple na ye te oyo ayaki kobikisa pona kokende, ezala na mosuni too na molimu, esika mosusu, ndenge Mfumu Kimbangu asalaki tango atambolaki, atako azalaki ya kokangama na bonzoto, pona kotala ba mboka nionso ya Afrika ya Bayindu oyo ayaki kokangola, na bosolo mutu azuaka riske ya kopesa bomoyi na ye kaka na tina ya kobikisa batu na ye. Ba misionere bateyaki biso pe ke Nzambe azali mondele moko ya mobange na mandefu ya molayi oyo avandaka na kiti ya bokonzi na lola, esika azingami na muana na ye pe na Elimu Santu na bokengi ya ba anzelu, esika pe azali kokengela mokili oyo ezali na se ya makolo na ye na maye nionso mazali koleka kuna, nazali pre ya kobeta mondenge ete elili wana ezali na kati ya motu ya muana Congo too pe muana Afrika nionso, pe soki totuni na moko na moko na bango ayebisa biso ndenge akanisaka Nzambe, nandimi te tokoki kokuta moko oyo akanisaka Nzambe akokani na koko na ye, na yango Verckys Kiamuangana alongaki kobongola makanisi ya batu te na nzembo na ye “Nakomitunaka”, kasi tozala na kondima ete Nzambe azali na ye mutu te ndenge tokotalisa yango awa.
- Bosolo na maye matali Nzambe, alima ya boyebi ya bakoko na biso.
Pona kolimbola oyo Nzambe azali, totalela nainu maye toyebi pe mazali na bokokani na oyo tolingi kolimbola. Tobanda nainu na Leta, ndenge nini tokolimbolela Leta ? Tokoloba ete Leta ezali lisanga oyo esangisaka batu babikaka na etando ya mboka moko songolo na bokambemi bwa guvernema na bango, oyo etambolaka na se ya mibeko miye miyangelami na bokalaka ya mboka na bango. Ndenge nini tokolimbolela communauté internationale ? Communauté internationale oyo ekoki kosangisa motango ya ba mboka oyo ekoki kovarie engebene na lotomo na yango, ezali lisanga ya ba mboka oyo esanganaka na tina ya ba interets communs na maye matali sije moko songolo. Mingi mingi, communauté internationale ewulanaka na ONU oyo ekambemi na kalaka mokonzi ya lisanga pe ekotambolaka na kolanda mibeko eyangelami na bokalaka ya lisanga eye. Ba ndakisa mibale oyo ezali kolobela masanga oyo emekolaka ba personnes morales oyo bazanga elongi pe oyo batu too pe ba mboka nionso ezali na kati batosaka po lisanga etambola malamu, oyo soki batosi yango te bakoki kozua etumbu elongobani. Na maye matali Nzambe, ezali ndenge moko, toloba ete Nzambe azali entité spirituelle oyo emonanaka na kati ya ba elements too ba composantes nionso ya Univers pe ya l’Au-dela esika ekabolama na biteni ya kokesana engebene na eloko na eloko eyambaka yango. Na kati ya entité wana, ba elements too ba composantes nionso epotanaka yango na yango engebene na mibeko oyo esalema pona yango, elingi koloba mibeko ya Nzambe. Ndenge lumiere blanche ezali bosangisi ya ba composante misatu ya ba langi oyo esalaka yango, Nzambe pe asalemi na ba composante misatu oyo tokobenga Bolingo, Mayele pe Nguya, oyo ekabwana na ndenge ya bokeseni engebene na eloko moko na moko ezali na kati ya entité divine wana. Bolingo pe Mayele ezali ba attributs ya bikelamu nionso ebikaka na mokili oyo na kati na yango tokokuta batu, oyo bazali likolo ya bikelamu nionso, yango nde epesaka bango nguya ya kobika na boyokani pe ya kokoba œuvre ya creation ya Nzambe. Nguya ezali sirtu eloko oyo ezalaka na kati ya ba elements materiels oyo Nzambe asalelaka pona kosala ba mbongwana ya minene too pona kopesa etumbu soki yango esengeli. Soki totali nkita nionso na makele oyo ezali na mboka na biso, tokoki koloba ete mboka na biso ezali puissance divine ya monene oyo muana mboka nionso asengeli kobenefisie na yango. Na ngambo mosusu, toyebi ete grase na composante “Mayele” na ye, Nzambe azali omniscient po ayebi nionso, grase na composante “Nguya” na ye, Nzambe azali omnipotent pe lokola amonanaka na kati ya ba element nionso ya Univers pe ya l’Au-dela, Nzambe azali omnipresent.
Soki totali malamu bakombo nionso bakoko na biso bapesaki na Nzambe, tokoki kosukisa na koloba ete bakoko na biso bazalaki na boyebi ya sembo na maye matali Ye po na bakombo wana ba attributs nionso misatu ezali na kati, ndakisa epayi ya peple Kongo bazalaki kobenga ye Nzambi ya Mpungu Tulendo oyo elingi koloba Nzambe ya Univers oyo azali tout Puissant, Omnipresent pe Omniscient. Nayebi bakombo nionso ba peple misusu ya Afrika bazalaki kopesa Ye te, kasi nazali na tembe te ete bakombo nionso wana ezalaki na ba attributs misatu wana na kati na yango po bango nionso bandimaki ete Nzambe na bango awulanaki na Univers oyo ezingaki bango, oyo bayebaki ete mokili na bango ezalaki na kati na yango na ndenge bazalaki komona soki batali minzoto na likolo. Engebene na ndimbola oyo nawuti kopesa bino, Nzambe pona peple nionso azali lokola Leta oyo na kati na yango tokotanga oyo nionso ebikaka na mabele ya mboka elongo na baye bazali na l’Au-dela oyo bazali milimu ya batu oyo bazali na kati ya singa moko na peple oyo ebikaka na mabele wana. Kasi soki Nzambe ya peple songolo akoki kowulana na Leta, nani azali mokonzi na yango pe banani bazali ba ministre na yango ? Na songe ya entité wana tozali ba grands esprits oyo bavandaka na nivo ya likolo oyo nalobelaki bino na mokanda na ngai eleki, na nivo wana tokokuta mokonzi ya entité oyo azingami na ba ministre na ye. Na nivo ya se, tokokuta ba esprits nionso oyo basalaka mosala ya ki anzelu mobateli na pe baye bazo leka pe bakozela bozongi na bango na mokili ya se too pe ba oyo bazali bannis. Soki tolongwe na l’Au-dela, tokiti na mokili ya se esika tokokuta na kolanda ordre hierarchique, ba “ngunza” na ba chefs coutumiers oyo bakabolaka ba role ya spirituel na ya politike na motu ya peple pe ya ba tribu nionso oyo basangani na kati ya peple wana, bango bazali wana pona kolendisa singa elingaka guvernema ya ba grands esprits na peple, oyo nionso wana elakisi pona nini bozongisi ya bokonzi ya ba chefs coutumiers ezali na tina makasi, kaka na maye matali politike te na tina ya kolonga bosomi na biso ndenge nakomaki yango na mokanda na titre ya “Muana congo, telema tosikola mboka”, kasi pe na maye matali spiritualité na biso pona kozongisa ba kondisio elongobani pona tokoka kokumba ntombwa na biso na ndenge ya bobiso.
Ndenge towuti kotalisa oyo Nzambe azali, tokoki kosukisa na koloba ete Nzambe azali na elongi te, pe elakisi ete soki elilingi ba misionere balakisaki biso ezali ya bana mike, boyebi ya bakoko na biso ezalaki na buania ya mikolo oyo elakisi ete spiritualité na bango ezalaki na boyebi makasi koleka oyo bayelaki bango. Yango nazali komituna soki bandoki ndenge toyebeli bango epayi na biso bazalaka pe na Poto, na ndenge nayebeli bazalaka te ! Elembo ezali kolakisa yango ezali ete Hollywood oyo emesana kosalela biso bilili na makambo nionso esala nainu film te pona kolobela yango, yango elakisi polele ete tozalaki na avanse makasi liboso ya mindele na domaine spirituel. Sima ya kokutana na bakoko na biso, bamonaki yango na sima ya koyekola bizaleli na bango, lokola bazalaki komimona likolo ya bayindu, pona kozala na sima na bango te basalaki nionso pona koboyisa bango boyebi na bango na kolobelaka bango ete ezalaki mayele ya Satana. Pona yango bayaki na ba misionere oyo bazalaki wana pona koteya Biblia na makasi, oyo soki bazalaki koboya bazalaki koforse bango na minduki. Ndenge basalaki bakoko na biso, ezali lokola soki basengaki na ba pionniers ya conquete spatiale batika misala na bango na kobanga bakende kotumbola kimia ya Nzambe na Lola likolo ya mapata, soki ezalaki bongo bomoni te ke elingaki kopekisa biso toyeba maye nionso toyebi lelo na maye matali esipasi, tala ndenge ba kolon balongaki koboyisa biso boyebi na biso na maye matali spiritualité elongo na ba rite na biso. Pe basukaki wana te, na bolayi bwa ba siekle na ba siekle bakobaka kaka mosala na bango ya bobebisi makanisi na biso pe ya botshioli ya ba don na biso pona kondimisa biso ete ezali na tina te, pe na oyo bakokaka kokitisa te, balukelaka yango ba subterfuges na tina ya ko masquer ba faiblesses na bango oyo bafulaka tango inso pona kondimisa biso ete yango ekokani too eleki ba don na biso, nionso wana na tina ya soi-disant supériorité na bango. Yango wana tokoloba ete, atako batu bakomaki Biblia bazalaki na makanisi ya mabe te, ba mindele oyo bayaki koteya biso yango basalelaki yango mingi na avantaje na bango pe ba profitaki na mateya mazali na kati pona kokotisa makanisi ya mabe na mitu ya bayindo nionso na tina ya kokomisa bango bawumbu na bango. Na yango tokoki pe komituna soki complexe d’infériorité oyo ezali na mitu ya bayindo bayike ewuta te na ndenge bateya bango ete Nzambe azali mondele lokola muana na Ye. Lokola bayindo bakoma kokumisa Nzambe wana elongo na muana na Ye, na koyeba ete soki okumisaka mutu, okozala na tendance ya kokumisa pe baye ya ye pe na baye bakokani na ye, na koyeba ete mutu oyo akumisaka amitiaka kaka na se ya idole na ye pe oyo atiaka tango inso likolo ya piedestal, yango tokokamwa te soki tolobi ete likambo’ango ewuta wana ! Kasi sik’oyo, ndenge nawuti kotalisa bino bosolo, boyebi ete Nzambe azali mondele te, azali pe moyindo te, kasi peple na peple azali na oyo akoki kobenga Nzambe na ye, oyo azali na motu ya ba grands esprits balengelaka ye, oyo akokani na batu ya peple’ango.
Bakoko na biso oyo bametrizaki sianse oyo tobengi lelo kindoki, oyo tokoki kolimbola lokola boyebi ya makasi na likambo moko songolo, oyo ezalaki kopesa bango nguya ya kokominike na l’Au-dela, bazalaki obligé ya koboya pe kobosana yango likolo ya presio ya ba misionere, moke oyo baboyaki kotika yango pe babombaki yango pona kosalela yango na bokutu bazalaki kosalela yango mingi pona misala mabe, epayi majorite ya batu batikaki yango pona kokota na bokristo. Nakanisi lelo bakoko na biso bazui mokano ya kobimisa biso na alienation mentale wana pona kozongisa boyebi wana oyo tozalaki na yango makasi pe oyo ezalaki kopesa biso avantaje vizavi ya ba peple misusu, tala tina ya inspiration oyo batindelaki ngai pona bokeli ya apaleyi oyo ekopesa biso makoki ya kokominike na l’Au-dela. Bokanisa te ete kooze koimazine projet wana ezali liboma, po soki lobi ekweyi na matoyi ya firme occidentale moko songolo oyo ezali na ba muaye yakokokisa yango, bino batu ya liboso bokoya kolobela kindoki ya mondele, alorke eloko ya kindoki ezali na kati wana te, po ndenge nalobaka tango inso, pona mutu ya mukolo, kokela ezali n’ango lisano ya bomuana oyo esalemi na mutu ya mokolo, likambo ya pasi ezalaki kaka ya kozua likanisi yango. Na yango, nakokaki pe kobomba sekele, nalobela projet yango te kino ekosalema, kasi nazalaki obligé ya kolobela yango pona kososolisa bino makambo misusu na ndenge elongobani, ezalaki pe muaye ya koyebisa ba mvuama pe ya kolukela misolo miyike oyo projet wana ekosenga pona bokokisi na yango. Nakolikia ete batu na biso oyo bazali na domene ya spiritualité bakokweya na maboko ya bapaya te pona batekela bango ba sekele oyo esengeli na projet wana ndenge yango esalemaki na maye matali medecine traditionnelle na biso.
- Nzambe na biso, relation na biso na Nzambe.
Awa tolobi boye, ndenge nini Nzambe asalaka na kati na biso ? Na ndenge tozali batu oyo tozali na conscience oyo epesaka biso nguya ya kokesenisa malamu na mabe, tozali biso moko ba responsable ya ba acte na biso pe ya etamboli na biso na vi. Malamu oyo tosalaka epesaka biso nguya ya ko charger nzotu na biso na énergie positive, nzoka nde mabe tokosala eko charger yango na energie negative, ezali energie wana ya positive too ya negative oyo tokokongolaka nde esalaka liboso ya ekelamu nionso too pe element nionso oyo ekumbaka energie divine pona koprovoke fenomene ya malamu too ya mabe na kati biso too pe na ba nzela na biso, yango ezali lokola litomba too etumbu oyo tokoki pe koloba ete ewuti epayi ya Nzambe na nzela biye nionso biyambaka Ye. Energie positive, atako ebendelaka biso ba influences ya malamu, esalaka pe na bomoyi na biso lokola ndenge vaccin esalaka na nzotu na biso, elingi koloba ete epekisaka ba influences ya mabe ekoka kozua biso, nzoka nde énergie négative, oyo tokoki kowulinia na immunodeficience, esalaka exactement le contraire. Ndenge moko, tango lisanga ya batu ekomaka kosalela makambo ya mabe too pe soki lisanga wana ezali kosala mabe epayi ya bikelamu too pe ba element misusu oyo eyambaka Nzambe, ezala batu, biwele, ba nzete too pe biloko misusu, toyeba ete etumbu ya makasi ekoki kokweyela biso, elingi koloba ete ecologie oyo ezali pona kobatela nature pe environnement esengeli kolongwa na mambi ma politike pona kokoma moko ya matomo na biso liboso ya Nzambe, po bolingo ya nature pe bobateli na yango ndenge moko na amour du prochain ekendaka nionso na nzela ya bolingo ya Nzambe. Yango wana mutu lokola Nicolas Hulot na France, oyo amipesa nzoto pe molimo na misala ya bobateli nature pe environnement asengeli kozua esika moko na mitu na biso na mutu lokola mere Teresa oyo amipesaki bomoyi na ye mobimba na kosalisaka batu misusu.
Tango balobaka ete Nzambe apesaka litomba too pe etumbu, ezali nde Nzambe, entité divine oyo tozali kolobela, oyo asalaka na nzela ya bikekamu nionso too ba element nionso bayambaka ye, yango wana ezali n’ango na tina te ya kozela ke okende na l’Au-delà pona kozua etumbu po nionso efutamaka awa na se, atako sima ya liwa na biso, etumbu ya ndenge mosusu ekoki kozela biso engebene na ndenge tobikaki na mokili ya se. Tango eloko ya malonga eyelaka biso, ezali nde mbuma ya ezaleli na biso, bongo soki tokopesa matondi epayi ya Nzambe, ezali Nzambe na ndenge ya entité te kasi Nzambe na nzela ya milimu oyo ekengelaka lobiko na biso ya mokolo na mokolo na misala na biso pe na ba nzela na biso ndenge systeme de navigation esungaka biso tango tokumbaka motuka. Na cas particulier ya guerison miraculeuse, ezali energie positive oyo tokongolaka grase ya etamboli na biso oyo ekosala na lisungi ya energie oyo ekuwuta na grand esprit oyo tokobelela pona kosala likamuisi oyo ekosalema soki tozali na kondima ya makasi epayi ya esprit wana, oyo epayi ya ba katolike akoki kozala mosantu too pe Yesu ye moko. Ba energies positives too negatives oyo mutu akokongolaka etikaka elembo na nzoto na ye, ezala na kati too libanda, pe nionso oyo mutu akosimba etikalaka na elembo ya mutu wana, ndakisa ndaku oyo epayi wapi chambre etikalaka na elembo ya makasi, ndakisa bilamba oyo mutu alataka oyo na kati na yango ba suvetema etikalaka na bilembo ya makasi, yango wana basi basengeli kosala angele na maye matali basuki oyo bazali kolata, oyo bayebi esika ewuta te, tokoki pe koloba ndenge moko na maye matali ba greffe. Ba energies ya mutu ekitaka pe tii na bana na ye na tango asalaka bango, yango elingi koloba ete malediction ekoki ko traverser ba generations ndenge balobaka.
Engebene na definition oyo towuti kopesa bino, tokoki komona Nzambe na ndenge mibale, ya liboso Nzambe ya universel oyo akoki kowulana na ONU, oyo asangisi biloko nionso ya Univers, ya mibale Nzambe ya esika tobikelaka pe oyo tokoki kobenga Nzambe ya peple songolo, oyo akoki kowulana na Leta, oyo asangisi mabele songolo na bikelamu nionso ebikalaka likolo na yango. Tango tosambelaka Nzambe, totindaka losambo na biso na reyalite epayi ya ba grands esprits oyo bazali na kati ya guvernema ya entité wana, peple nionso azali na baye ya ye, pe oyo tobengaka Yesu azali ya biso te contrairement na Mfumu Kimbangu. Yango wana, na relasio na biso na Nzambe, soki totaleli ba pratike oyo ba relizio ya bapaya elakisaki biso, tosengeli kokoba kosambela ndenge tomesana kosambela, kasi ya mbal’oyo tosengeli kotinda losambo na biso na baye tosengeli kotindela yango, tokokoba koyemba kasi awa pe tokoyembela baye ya biso oyo bazali wana pona kosunga biso, tokokoba kosala pona kolandela œuvre creatrice ya Nzambe na tina ya kobongisa ba kondisio ya lobiko ya batu pe ya bibwele na kati ya environnement oyo tosengeli kobatela. Ndenge bakoko na biso bazalaki kosala, tosengeli komesana na kopesa melesi na Nzambe oyo aleisaka biso pe asungaka bokolongonu na biso na nzela ya ba element nionso ya nature pe ya environnement lokola bibwele, ba nzete, mayi pe mopepe oyo bazali bayambi ya Nzambe. Na maye matali adorasio, environnement na biso ekopesa biso ba okazio ebele oyo ekoki kopesa biso libaku ya kosandjola bonene bwa Ye na nzela ya biye nionso bizali pe bimonisaka Ye na kati na biso. Boye tokoki komata likolo ya ngomba pona ko admirer magnificence ya Nzambe, tokoki ko plonger na kati ya dezere too na kati ya oseya pona koyeba malamu ke tozali na biso eloko moke na kati monene na Ye, na kati ya butu tokoki kosepelisa misu na biso liboso ya spectacle celeste oyo ekososolisa biso diversité ya Nzambe na kati ya Univers pe na eteni moke oyo palaneti na biso eokipaka na kati na yango, tokoki pe kokende kotambola na kati ya zamba esika tokosepela na loyembo kitoko ya ba ndeke na bibwele nionso ebikaka na kati na yango pe oyo ekolakisa ndenge Nzambe azali bisika nionso tokoki kokende. Na nzela ya ba ndakisa nionso oyo nawuti kopesa pe na misusu miyike, tokoki kosandjola Nzambe pe kozongisela ye lokumu, entuka bakoko na biso bayebaki yango pe bazalaki kosalela yango, yango wana bazalaki kopratike animisme pe bazalaki na limemia makasi na maye matali environnement na bango po bayebaki ete esprit ya Nzambe ezalaki na kati na yango, yango ezali ko confirmer ke boyebi na bango na maye matali Nzambe elekaki oyo bayelaki bango na Biblia.
Na yango, emonani n’ango polele ete dime oyo ezali na baze ya bofuluki ya ba eglises de reveil ezali n’ango invention ya eskro moko ya mayele oyo asalaki interpretation malhonnete ya Biblia na tina ya kobikela likolo ya boyinga ya bandimi na ye oyo akozala kobenda na kati ya etonga na ye atako bazali babola, nakosengaka bango bafuta eteni ya mbongo oyo bakobanda kozua na lifuta na bango, esika ata Leta oyo asengeli kosunga bango asengaka bango mpaku te, ezali nde trouvaille wana ebenda ba eskro nionso ya mokili oyo bakoma ba pasitele too basali ya Nzambe, yango nde ekomisi biso na sitiwasio oyo tozali na yango lelo. Yango wana tango ebelemi pona moko na moko na biso tobuakisa oyo nionso ezalaki kokanga biso kino mokolo ya lelo pona tokota na kati ya processus ya désaliénation oyo ekokangola biso. Kobanda na ngai moko oyo nakokaki kosala ndenge mosusu te ke ya ko ranger sapele na ngai ya ki katolika pona kotikela milimu ya bakoko nzela nionso polele. Tango pe ebelemi ya kobuaka pona libela bakombo na biso ya bapaya, po kolata kombo ezanga sinifikasio na kilitire na yo ezali lokola komema kilo oyo ezanga tina, contrairement na kombo ya bokoko oyo ezali komema charge énergétique oyo ekokangisa yo na singa ya bakoko na yo. Soki tokei na maye matali kindoki oyo ba eglises de reveil basabolaka mingi, ezali te po batu mingi oyo bazalaki na makoki ya kosalela yango bazalaki kosalela yango na ndenge ya mabe ke tosengeli koboya oyo ezali boyebi ya bokoko na biso, po soki tosali comparaison, kindoki ezali eloko te liboso ya ba sianse oyo ba mindele basaleka, oyo pe endimama pe endingisama na ba eglise nionso, pona kokela ba armes de destruction massive oyo esala pe ezo koba kosala ba milioni ya bawei na kati ya mokili mobimba ! Kindoki na biso ezalaki kaka na ba kote ya mabe te, po lokola sianse nionso, bakokaki kosalela yango na tina ya bolamu too pe bobe, biso tosengeli kosala nionso pona kozongisa sianse wana, oyo bakoko na biso bayebaki makasi, na tina ya kosalela yango pona ntombwa ya mboka na ndenge ya bobiso.
- Bosenga ya ba Nzambe na biso pona peuple na bango.
Na kati ya mokanda na ngai ekeki, nayebisaki bino ete sije na ngai ya bolukiluki ya mikolo ekoya ezali ya kokela apaleyi oyo ekopesa biso makoki ya kosolola na l’Au-dela, nakanisi ete ndenge nandimaki misio wana na esengo nionso efungolekaki ngai nzela na ba revelations misusu. Ndenge nalobi likolo, peple Kongo na ba peple misusu ya Afrika bazalaki na avanse makasi na maye matali boyebi ya spiritualité, soki kolonizasio na Biblia na ye eyaki kotelemisa evolution na bango te, lelo tolingaki deja kozala na muaye ya kominikasio wana oyo batindi ngai pona kozongisa singa ya lisitwale na biso na nzela esika babimiselaki yango, yango wana ba informations mingi ezo komela ngayi oyo nazo meka kotalisa bino sima ya kososola yango pe kokomisa yango polele pona mutu nionso. Kasi oyo ezo komela ngayi ezali exceptionnel te, ekomelaka na mutu nionso ya kozua ba mesaje ya l’Au-dela, kasi tango okozua yango, too okosala angele te pe yango ekobunga n’ango, too okozua yango kasi ozali na boyebi elongobani te pona kososola yango, too pe oyebi kososola yango kasi okobunga na koyeba motindi na yango pe okotia yango na motu ya motindi mosusu oyo alongobani te. Na ka wana, bososoli na yango eko dependre mingi mingi na boyebi ya batu pe na etat d’esprit pe environnement na bango na eleko bakozua ba mesaje wana, yango wana batu oyo bamonaki Nzambe lokola mondele moko ya mobange bayebaki te ete batu ya loposo ya langi mosusu pe bazalaka na mokili, pe bamonaki Nzambe kaka na elilingi na bango. Na ngambo na ngai, soki tii lelo namesanaki mingi kozua bilembo oyo ezalaki kowuta na ba anzelu bakengeli na ngai pona mosala pe ba nzela na ngai, ya mbal’oyo namonaki ete ezalaki lisusu bango te po ba mesaje nakomaki kozua ezalaki ya niveau mosusu na ndenge yango ezalaki ya motuya pe ezalaki ko concerner kaka ngai moko te kasi bayi mboka nionso, na ndenge yango ezalaki na tina ya kopesa ngai mission makasi oyo nasengelaki kosala pona libération spirituelle pe politique ya peple na biso. Yango ebandaki tango nazalaki koluka nzela oyo tosengelaki kolanda pona kosikola mboka na biso pe kozongisa bosomi ya mboka, ezalaki pe kaka na eleko wana nayaki koyoka makanisi ya Muana mboka BOKOMBA Kassa-Kassa na maye matali rehabilitation ya pouvoir coutumier, yango esalaki ngai déclic oyo ememaki ngai na nzela ya projet oyo nalobelaki bino na mokanda na ngayi na titre ya “Muana Congo, telema tosikola mboka” oyo bokoki kotanga na kati ya site oyo. Liboso mokanda wana esengelaki ezala na eteni moko na kati pona kolobela ba mbeba nionso ba eglises de reveil basala na kati ya sosiete na biso pe meko nini tosengeli kozua soki tosili kosikola mboka na biso, kasi lokola mokanda wana ezalaki deja molayi, pe pona kobungisa batu te na moboko ya mesaje oyo ezalaki kolobela rehabilitation ya pouvoir coutumier, nazuaki mokano ya kosalela yango mokanda mosusu apare. Ezalaki nde tango nazalaki kokoma mokanda oyo mosusu ke nakomaki kozua ba revelations na ba mesaje nasengelaki kolekisa na batu pona kobundisa makanisi nionso ya mabe pe ya lokuta oyo epanzana na tina ya kobebisa mitu ya batu pe kokomisa bango bawumbu ya mindele, mesaje na mesaje ezalaki kobotela ngai mituna misusu oyo pe ezalaki komemela ngai ba revelations misusu. Ba mesaje wana, nazalaki kozua yango na biteni mike mike, na tango inso, mingi mingi na butu, nazalaki kowelela kokoma yango pona ebunga te, elekaki ndenge wana na eleko ya ba poso nzike, bongo tango nakokisaki ba informations nionso nasengelaki na yango pona misio na ngai, etikalaki na ngai kaka kososola yango pe kokangisa yango lokola biteni ya puzzle pona ekoma mokanda oyo natielaki bino na titre ya “Eglises de reveil, balembisi ya ntombwa”. Autant nazalaki koyoka presio makasi likolo na ngai tant que nasilisaki nainu kokoma mokanda wana te, autant na suka nayokaki sulajema monene tango nasilisaki yango, wana ezalaki kolakisa ete nakokisaki misio na ngayi. Kasi esukaki wana te, kaka sima ya kosilisa kokoma mokanda wana pe ya kobimisa yango, makanisi na ngai ekomaki kokende na mituna misusu na maye matali vraie nature ya Nzambe, kaka na tango wana nde nazuaki eyano oyo emonisamaki lokola na mokanda ya kofungwama, epesamelaki ngai po nakoka koyebisa bino yango, po soki ngai namitunaki motuna wana batu misusu pe bakokaki komituna yango sima ya kotanga mokanda na ngai, ba grands esprits na biso ba juge bon ya kokomisa polele makambo misusu oyo ekoya kosilisa dosie oyo pe kotia peple ya Congo too pe ya Afrika na ba dispositions mentales elongobani pona bakoka kobanda etamboli ya sika, yango ezali tina ya mokanda oyo, oyo nakolikia ete ezali ya suka na seri oyo ya kolamusa bino po yango eliaka ngai energie psychique mingi, ekomi sik’oyo tango nazongela mosala na ngayi ya mokolo na mokolo, nalingi koloba mosala ya recherche. Lokola sik’oyo toyebi bosolo, pe ndenge nawuti koloba yango mua likolo awa, ekomi tango pona biso ya kokota penza na kati ya processus ya désaliénation na tina ya ko retrouver spiritualité na biso oyo eko rapprocher biso na milimu ya bakoko na biso. Kasi nayebi deja ke ekozala eloko ya pete te, po endoctrinement basala biso banda bomuana ezali makasi mingi koleka, tala tina ya bokeli ya apaleyi ya kominikasio na l’Au-delà, po yango ekosunga biso pona kopetola na bopete makanisi ya ba generation nionso ya lelo oyo esila kobeba mitu makasi, oyo soki tolongi kokela yango te ekozua biso ba mbula nzike.
- Mikano po na bobandeli ya eleko ya sika.
Pona kosukisa, nakanisi ba grands esprits ya peple na biso bazui mokano ya kolimuisa pona libela bilembo ya kolonizasio na tina ya kobandela eleko ya sika oyo ekomona ntombwa ya mboka na biso na ndenge ya bobiso, bazui mokano ya kosalela ngayi pona kokomisa makambo misusu polele na tina ya kovandisa ba baze ya demaraje ya sika pona mboka na biso. Na yango, esengelaki liboso ko resoudre puzzle ya bosolo oyo ekolakisa biso polele nivo ya alienation na biso pona tokoka kobanda mosala ya kopetola makanisi na biso. Na kati ya mituna nzike, emonisamaki na ngai lokola résolution d’une équation à plusieurs inconnues, pona ngayi mutu nazali scientifique pe cartésien, namoni ete eyano nazui ezali na logique makasi, etikali kaka na ba detracteurs balakisa biso le contraire. Ndenge emonani polele, tozali lisusu na rezo ya kotia tembe te likolo ya tina monene ya projet oyo nalobelaki bino na kati ya mokanda “Muana Congo, telema tosikola mboka”, pe banda lelo tokomi na tango ya komikotisa ya bokokisi na yango. Ngayi, na mosala na ngai ya ki chercheur, nakozala okipe na bokokisi ya noble mission oyo epesamelaki ngai, pe nakozala disponible te pona kokonza yango ngayi moko, na yango soki moyi politiki moko ya mayele oyo amonaka mosika pe atiaka intérêt supérieur ya mboka likolo ya ba intérêts personnels azali, soki azali na ambition ya ko jouer role ya makasi na botambwisi ya mboka na biso, na esika ya kokota na potopoto ya bitumba ezanga tina ya maponami elongo na bapaya na mboka oyo ezali okipe, tala okazio ya motuya epesameli ye ya komitia likolo ya bipale ezanga tina pona kolata projet wana pe ya komema yango tii na bokokisi na yango, po eloko nalingi naloba ezali ete mutu oyo akosala nionso pona bokokisi ya projet wana akozua mapamboli ya bakoko na biso, pe akozala na esika ya motuya na kati ya lisitwale ya mboka na biso, dayere nazali na tembe te ke bayi mboka nionso bakozala sima na ye pe bakozala na litondi mingi epayi na ye. Nakobeta sete awa na koloba ete rehabilitation ya pouvoir coutumier ezali nzela kaka se moko oyo tosengeli kolanda pona ko reconquerir bosomi ya mboka na biso na ndenge ya siki-siki pe pona kokota na nzela ya ntombwa ya mboka na ndenge ya bobiso. Oyo azali na matoyi ya koyoka ayoka !
Ngayi wa bino na bolingo ya mboka,
KUETE NZA-YAZOLA’MO MUE NDAMBA NGOYI
Patriote Résistant,
Inventeur de la ludotique.
Article publié en français le 19/05/2016 Traduit en Lingala en Août 2016
Pona kotanga mokanda eye na français, fina awa.
Fina awa pona ko telecharger too ko imprimer mokanda eye.
PS :
Pona kobakisa sima ya article oyo, nazali na revelation mosusu nakosalela bino.
Nakobetela bino lisolo ya eloko ekomelaki ngai na butu ya le 1er tii le 2 Juillet ewuti koleka. Na butu wana, vers 3h00 du matin, nalamukaki na mbalakaka sima ya kolota ndoto moko ya bizare. Na kati ya ndoto wana, nazalaki temwe ya bokangami too pe bobikisi, wana nakoki koloba te, ya mondele moko ya mokolo pe na elongi ya Pere Noel oyo ezalaki kosalema na ngulupa ya ba gendarmes. Ye azalaki ya kozinda na mayi tii na tolo pembeni ya ngambo ya mongala moko quelque part na France, pe azalaki koboya kobima. Ngai nazalaki ya kobombana sima ya makasa ya ba nzete pe nazalaki kokengela bango na mosika, tango ba gendarmes bazalaki koluka babimisa ye na makasi, ye azalaki kobundana pe azalaki koganga makasi na monoko oyo ye ayebaki te pe lokola ba gendarmes bazalaki ko comprendre ye te, bazalaki kozua ye lokola mutu ya liboma. Lokola nazalaki kaka moko na nzinga-nzinga oyo akokaki koyoka monoko’ango oyo kutu nasalelaka te esali deja bambula, nayebaki ete maloba na ye ezalaki pona ngayi, azalaki koloba boye : “Bana ba Kongo, ntangu yifueni yi lufueti baka kimfumu kia Nza, ntangu yifueni ! Mono Kimpa Vita ngieti kuluzayisa, bana ba Kongo lukubama muyala Nza”. Azongelaki yango mbala mibale pe nayokaki yango polele tii na nivo ya koya kolamusa ngai na mbalakaka, ndenge ezalaka soki osali kindotila, motema na ngai ezalaki kobeta mbangu pe na mbala moko nawelelaki kokoma yango pona ebunga te, po namonaki ekokaki kozala ya motuya na komona ndenge yango ekoyelaki ngai na nzela ya mutu oyo ayebaki monoko’ango te. Na tongo, nakanisaki ke ndoto wana ezalaki n’ango makanisi na ngai mutu ezalaki kotambola suite ya mikanda oyo nakomaki, kasi na moyi ya mokolo’ango tango nayaki kokueya na ba page mibale ya Facebook oyo ezalaki kokundola dati ya liwa ya Yaya Kimpa Vita oyo ezalaki anniversaire na yango mokolo wana, na mbalakaka nazuaki conscience ke mesaje wana ezalaki ya solo, yango wana nasengelaki koyebisa bino yango, atako nasololi yango nainu te pona koyeba véritable signification na yango.
Pona baye bayebi kikongo te, tala mesaje yango na lingala : “Bana ya Kongo, tango ekoki ya kokamata bokambi ya mokili, tango ekoki ! Ngayi Kimpa Vita nazali koyebisa bino, bana ya Kongo bomilengela pona kokonza mokili”. Eske ezali profesi ya Kimbangu elingi ebanda ? Entuka soki tozongeli spiritualité na biso, kala te yango ekokokisama.
MOKANDA EYE ESEPELISI YO, KOBOSANA KOPANZA YANGO TE EPAYI YA BANINGA NA YO YA FACEBOOK TOO PE KOTINDA YANGO EPAYI YA BAMISUSU !
Kaka na kolanda likanisi wana pe na kati ya site oyo, na kosenga bino botanga pe mikanda eye :
EGLISES DE REVEIL, OKIPASIO MOSUSU OYO TOSENGELI KOMIKANGOLA.
MOKANDA EPAYI YA BAYI MBOKA CONGO, NZELA YA BOSIKOLI YA MBOKA.
Cet article est également disponible en : French


text:
Biographie ya Pauline Mata Nkumu
Ba ndeko,
Pauline Mata Nkumu wa Bowango Anganda Diowo, azali d’origine Libinza. Abotami na mokolo mua 25 août 1942, na ville ya Léopoldville, district ya Moyen-Congo, province ya Léopoldville. Sima ya ba kelasi na ye na lycée sacre cœur ya Mbanza Mboma, esika azalaki na pension, akeyi ko continuer na Belgique, esika azwi inscription na Institut des Hautes Etudes des Communications Sociales (I.H.E.C.S.), na Tournai. Asilisi kuna na 1968, na bozwi diplôme ya haute étude (licence) na communication sociale, option : journalisme.
Na bozongi na Kinshasa, abandi mosala wuta mokolo mua 5 mars 1969 tee na 1er août 1969, na qualité ya Directeur adjoint ya Cabinet ya Sophie N’Kanza Lihau, Ministre d’Etat chargé ya Travail, ya promotion sociale, ya habitat, na coordination des affaires sociales. Na 1er août tee na 15 novembre 1969, a continuer kaka na ebonga ya Directeur adjoint na Cabinet ya Sophie N’Kanza Lihau, Ministre d’Etat chargé des Affaires sociales.
Kobanda mokolo mua 1er Novembre 1969, akomi ko travailler comme Directeur adjoint na Cabinet ya Jean-Jacques Kande, mpe wuta décembre 1969 akomi directeur du Cabinet tee tango Kande ayaki kolongua na poste ya Ministre ya Information na mokolo mua 7 décembre 1970.
Pauline Mata Nkumu akoti na Gouvernement, na bozui ebonga ya Vice-Ministre ya Education, chargé ya enseignement primaire, kobanda na 2 juillet 1971 tee na 23 février 1972, eleko akomi Ministre na Affaires sociales mpe atiki ebonga oyo na 17 octobre 1973 mpo na ko enchaîner na oyo ya Commissaire d’Etat (Ministre) ya Poste, téléphone mpe télécommunications tee na mokolo mua 7 mars 1974. Wuta 7 mars tee 6 janvier 1975, Commissaire d’Etat na Travail mpe na Affaires sociales. Kobanda 6 janvier 1975 tee 2 mai 1975, Commissaire d’Etat na culture et arts mpe wuta 2 mai 1975 tee na 4 février 1976, Commissaire d’Etat na commerce.
Donc, kobanda juillet 1971 tee na février 1976, asali 5 ans et 5 mois na Conseil exécutif national (Gouvernement) sans mosala ekatana mpe alongua!!!
Tango alongue na Gouvernement, abandi kosala ba affaires mpo azuaki biloko ebele na Zaïrianisation : ba plantations, ba élevages ya ngombe, soso, ngulu ; ba masuwa, mituka, na ba terrains agricoles mpe na usine ya transformation ya ba produits agricoles.
Na mokolo mua 2 septembre 1980, akomi Membre ya Comité central ya M.P.R. parti-Etat mpe aponami Membre ya Commission économique et financière. Kobanda na mars 1981 tee na mars 1983, azali Deuxième Secrétaire rapporteur ya Bureau ya Comité central ya M.P.R. parti-Etat mpe azali ko cumuler yango wuta 9 octobre 1981 tee 18 mars 1983, na oyo ya Commissaire d’Etat aux Poste, téléphone et télécommunications. Sous mandat na ye nde concession ya P.T.T. oyo ezali na Masina sans fil etekama. Ebandaki na likanisi ya kopesa batu ya misala ya P.T.T. biteni ya mabele mpo na batonga ba ndaku tee eye kokoma incontrôlable, concession nionso ekeyi na kotekama mpe immeuble ya P.T.T. e se retrouver prisonnier na ba constructions kili kili. Mpe kobanda 18 mars 1983 tee 1er novembre 1983, Commissaire d’Etat na Affaires sociales lisusu. Alongue na Gouvernement, kasi atikali Membre ya Comité central ya M.P.R. parti-Etat mpe na 28 janvier 1985, mandat na ye ezali renouveler tee ndenge eyaki kosila na mokolo mua 24 avril 1990.
Wuta avril 1990 tee na 2010, Pauline Mata Nkumu akosala politique active te, amipesaki kaka na ba affaires, kasi yango ebandaki lisusu kotambola vraiment malamu te, kasi ata ko bongo, akanga motema aboya koteka ba biens immobiliers na ye mpe par chance, nionso ezali intact mpe ata moko ekueyaki na maboko ya baye bakueyisaki Président Mobutu te. Par ailleurs, azalaki toujours Membre ya Association Nationale des Entreprise du Zaïre (A.N.E.Z.A.) mpe na ya actuelle Fédération des Entreprises du Congo (F.E.C.). Tee akoma Députée, azalaki Vice-Présidente ya comité des transporteurs fluviaux ya F.E.C.
Sika, azali Députée nationale, ya circonscription ya Makanza, na Equateur, aponami na ba élections couplées présidentielle na législatives controversées du siècle, ya 28 novembre 2011, oyo Commission Nationale Electorale Indépendante (C.E.N.I.) e nomaki Président de la République na ba Députés nationaux ya choix na ye. Na Assemblée nationale, azali Première Vice-Présidente ya groupe parlementaire Alliance des Républicains Démocrates, (A.R.D.) mpe Membre ya Commission des sages ya Assemblée nationale.
Na ba distinctions honorifiques, azali Officier mpe Commandeur ya Ordre national du Léopard.
Patriotiquement,
Emmanuel Kandolo
.


text:
Sima na lobi, tango oyaki, nayokaki posa ya kozinda na se ya mabele. Elongi pe nzoto elimwa na miso ya bato. Posa ya kolela eyelaki ngai lokola liboma. Balabala mobimba ebukanaki na milolo ya kowolola. Etumba oyo okendeki kobunda, lelo esilisi mboka mobimba. Bana ya Ituri bazangi bamama, basi ya Beni bazangi mibali, mibali ya Kasai bazangi basi. Mibali oyo bobomaki te, soni elata bango. Po na oyo ya somo bosalaki na basi pe bandeko na bango ya basi. Botamboli zamba-zamba, botimoli koltani, boteki yango mangondo po basalela na yango basmartfone. Smartphone oyo bana ya Goma na Bukavu bakokoka kosomba te.
Lokola, mobulu oyo bokotisaki, eleki ndelo, esika pe ya kobomba mbongo boyibaki ezali te, botiki yango na bibombelo-misolo na bamboka ya bapaya epayi wapi botekisaki mabanga ya makila. Bozongi Kongo ndenge bozalaka, maboko pamba. Milimo ya bawei ezali kolela butu na moyi. Pongi ekimi bino. Na lilita, mikuwa etikali pamba. Kombe-kombe na bisulungutu basali feti. Ata ebenga oyo tolongolaka, alei mosuni ya moto. Bopoti mbangu boyei Kinshasa, bokomi bakonzi. Toloba nini?
Ebongo ofanda na yo na Gombe to na Ma Campagne te, na ndako oyo obotola, ozoya na lolendo pe lofundu kotala ngai. Ata soni te, obengi ngai : mwasi na yo! Natelema, nayamba yo! Maladi! Makila oyo etondi yo na maboko pe na elongi, olingi opakola ngai yango? Longwa wana, mosika na ngai, elima mabe! Yo na ngai, lisolo ezalaka lisusu te. Basi oyo olalaki na makasi, bazali basi lokola ngai! Bana oyo obomaki, bazali lokola bana na ngai! Mibali oyo onyokolaki pe obomaki, bazali bandeko na ngai. Tozali bato, yo ozali moto te. Zonga na ebele ya mosolo na yo, osala elambo na misuni ya bato oliaka. Tika ngai nafanda kimya! Ata ndele, bokopakata! Congo ekobosana tii na kombo na bino!