text:
Tozali … ya kosangana na bondimi na biso mpe na mposa na biso ya koyoka oyo mpe koyekola bitinda oyo bakolakisa biso.
Bandeko balingami na ngai ya mibali mpe basi, boni boni esengo nazali na yango ya koyamba bino na likita oyo ya mokili mobimba ya Eklezia ya Yesu Klisto ya Basantu ya Mikolo ya Nsuka. Tokutanaki lokola libota monene, ebele koleka 15 milio makasi, tosanganaki na bondimi na biso mpe na mposa na biso ya koyoka oyo mpe koyekola etinda oyo bakolakisa na biso.
Nsanza motoba eleki ekeyi mbango lokola mosala ya Eklezia ezali kokende liboso na mpasi te. Ezalaki litomba mpona ngai kaka na nsanza moko eleki kobulisa tempelo ya Gilbert Arizona, etonga ebulisama. Na mpokwa yambo ya libulisi, milulu moko ya ntoki ezalaki mpembeni ya Discovery Park. Nkoto zomi na mibale ya bilenge basalaki pologalame ya 90 miniti. Kobinaka, koyembaka, mpe kobeta miziki ezalaki kafukafu.
Etuka oyo eyebanaki mingi mingi mpona elanga, mpe nandimisami mabondeli ebele etindamaki na likolo ba mposo ebele eleki mpo ebele bazalaki na mposa ya mvula. Na mawa eyaki kaka na ebandeli ya milulu mpe etikalaki mpona milulu mobimba! Atako bilenge banokelaki mvula mpe bayokaki malili na ngonga ya malili moke, biso nyonso toyokaki Molimo na Nkolo. Mama ya likambo ya pologalame “Kozala na bomoi na Bosolo ya Bondimi”—bokanisa na oyo etali yango: “Kozala na bomoi na Bosolo ya Bondimi”—esalamaki kitoko na nzela ya koseka muke ya bilenge mibali mpe basi ya kosepela. Atako malili mpe mvula, yango ezalaki bondimi ya kotonda mpe mayele efulama oyo bilenge wana basengeli kobomba libela na libela mpe bakobetela bana na bango masolo mpe bankoko na bango na mibu ekoya.
Mokolo oyo elandi, bobulisami ya Tempelo ya Gilbert Arizona ezuaki esika. Yango ekomaki tempelo ya mbala 142 ekosalaka na Eklezia. Na bokesene na mpokwa ya liboso, mokolo ezalaki kitoko mpe etondisamaki na engengeli ya moyi. Mayangani efulisamaki ya solo. Basanganaki na ngai bazalaki Mokambi Henry B. Eyring, Mpaka mpe Ndeko mwasi Tad R. Callister, Mpaka mpe Ndeko muasi William R. Walker, and Mpaka mpe ndeko muasi Kent F. Richards.
Na nsanza ya mitano Tempelo ya Fort Lauderdale Florida ekobulisama. Manaka ya ba tempelo mosusu ekobakisama mpe ekobulisama mikolo ekoya na mobu oyo. Na 2015 tozali kobongisa bosilisi mpe bobulisi ya batempelo ya sika na bisika ebele na mokili. Mosala oyo ekokoba. Ntango batempelo eyebisami liboso ekosila, tokozala na 170 tempelo ekosalaka nzinga nzinga na mokili.
Atako tozali sikoyo kosangisa makasi na biso na kokokisaka batempelo elobami liboso mpe tokolobela batempelo moko ya sika te mikolo oyo ekoya pembeni, tokokoba botamboli ya koyebaka bosenga mpe komonaka lisusu bisika mpo na batempelo ekoya. Bansango ekopesama na makita minene ekoya nsima. Tozali batongi tempelo mpe baoyo bakendeke na tempelo.
Sikoyo, bandeko mibali mpe basi, tozali na motema likolo koyoka bitinda oyo bakolakisa biso lelo mpe lobi. Baoyo nyonso bakolobela biso balukaki lisungi mpe nzela ya lola lolenge bazalaki kobongisaka baetinda na bango.
Tika biso—banso, awa mpe bisika nyonso—totondisama na Molimo ya Nkolo mpe totombolama mpe tofulama ndenge toyoki mpe toyekoli. Na nkombo ya Yesu Klisto, Mobikisi na biso, amene.


c: text/html

text:
Moko na moko na biso akoki kopambolama mingi soki toyebi mambi ya bondimi mpe libonza oyo ekambaki bankoko na biso kokota na Eklezia ya Nkolo.
Nalingi mambi ma kala ya Eklezia. Mbala mosusu lokola mingi kati na bino bondimi na ngaimei ekomaka makasi ntango nayekolaka bomipesi ya kitoko ya bankoko na biso oyo bandimaki nsango malamu mpe bavandaki na bosolo na bondimi.
Sanza moko eleki, bilenge ya kokamua, 12,000 bautaki na Gilbert Arizona Temple District kosepela bosilisi ya Tempelo na bango ya sika elongo na boyembi ya bofuli, kolakisaka bomipesi na bango na mpo na kovanda na bosembo. Ntina ya bosepeli na bango ezalaki “Vanda na bosolo—na bondimi.”
Kaka lokola bilenge wana ya bondimi ya Arizona basalaki, Mosantu ya Mikolo Mya Nsuka nionso akoki komipesa mpo na “kovanda na bosolo na bondimi.”
Maloba ya loyembo elobi, “Solo na bondimi oyo batata na biso balingaki” (“True to the Faith,” Hymns, no. 254).
Tokoki kobakisa, “Solo na bondimi oyo bankoko na biso balingaki.”
Namitunaki soki moko kati na bilenge wana ya bosepeli ya Arizona bayebaki mambi ma kala ya Eklezia na bango mei—soki bayebaki mambi ma kala ya lolenge libota na bango eyaki kokoma bandimi ya Eklezia. Ekozala eloko ya malamu mingi soki Mosantu ya mikolo mya Nsuka nionso ayebaki mambi ya mbongwana ya bankoko na bango.
Soki ozali mokitani ya bapionie to te, libula ya bapionie ya Bamormon ya bondimi mpe libonza ezali libula na bino. Ezali libula ya ntina ya Eklezia ya Yesu Klisto ya Basantu Ba Mikolo mya Nsuka.
Moko ya mikapo eleki kitoko na mambi ma kala ya Eklezia esalemaki ntango Wilford Woodruff, Apostolo ya Nkolo, azalaki koteya nsango malamu ezongisama ya Yesu Klisto na Grande Bretagne na 1840— mibu 10 nsima ya bozongisi ya Eklezia.
Wilford Woodruff mpe Bapostolo basussu batiaki mayele na bango na mosala na etuka ya Liverpool mpe na Preston bituka ya Angleterre, elongo na elonga monene. Mpaka Woodruff, oyo nsima akomaki Mokambi ya Eklezia, azalaki kokoba kosambela Nzambe mpo akamba ye na mosala wana ya litomba mingi. Mabondeli na ye ememi bofuli mpo na kokende esika ekeseni mpo na koteya nsango malamu.
Mokambi Monson ateyaki biso ete ntango tozwi bofuli uta na lola mpo na kosala eloko songolo —, tosala yango sikawa— totepatepa te. Wana ezali mpenza nini Wilford Woodruff asalaki. Elongo na bokambi ya polele uta na Molimo mpo na “kokende … na sudi,” Mpaka Woodruff atikaki penepene mbala moko mpe akendaki na ndambo ya Angleterre babengi Herefordshire—mboka ya bilanga na westi ya Angleterre. Wana nde akutanaki na moloni bilanga mofuluki na nkombo ya John Benbow, wapi ayambamaki malamu “na mitema ya esengo mpe bozongisi matondi ” (Wilford Woodruff, in Matthias F. Cowley, Wilford Woodruff: History of His Life and Labors as Recorded in His Daily Journals [1909], 117).
Liboke ya bato koleka 600, oyo babengamaki bangomei Bandeko ya Bomoko, bazalaki “kosambela mpo na pole mpe bosolo” (Wilford Woodruff, in Teachings of Presidents of the Church: Wilford Woodruff [2004], 91). Nkolo atindaki Wilford Woodruff lokola eyano na mabondeli na bango.
Mateya ye Mpaka Woodruff ebotaki mbuma mbala moko, mpe mingi bazwaki libatisi. Brigham Young mpe Willard Richards balandaki ye na Herefordshire, mpe Bapostolo misato bazwaki elonga ya kitiko.
Na bobele mua basanza moke, babongisaki bitapi 33 mpo na bandimi 541 oyo bakotaki na Eklezia. Mosala na bango kitoko ekobaki, mpe nsuka nsuka pene na bandimi banso ya Lisanga ya Bandeko bazwaki libatisi na Eklezia ya Yesu Klisto ya Basantu ba Mikolo mya Nsuka.
Nkoko ya nkoko na ngai ya mwasi Hannah Maria Eagles azalaki moko ya liboso ya koyoka Wilford Woodruff. Ayebisaki molongani na ye, Robert Harris Jr., ete ayokaki liloba ya Nzambe mpe ete alingeli kobatisama. Robert asepelaki te koyoka likambo ya mwasi na ye. Ayebisaki ye asengeli kokende na ye na mateya epesami na bamisionele ya Bamormon mbala ekoya, mpe alingaki kosembola ye.
Kovandaka pene na liboso ya lisanga, elongo na mposa makasi ya komitika te, mpe mbala mosusu kowolola moteyi ayaki, Robert asimbamaki mbala moko na Molimo, kaka lokola mwasi na ye. Andimaki nsango ya Bozongisi ezali ya bosolo, mpe ye mpe mwasi na ye bazwaki libatisi.
Mambi na bango ya bondimi mpe bomipesi na bango ezali lolenge moko na bamilio ya basusu: ntango bayokaki nsango malamu, bandimaki ezalaki ya solo!
Lokola Nkolo elobi, “Mpate na ngai eyokaka mongongo na ngai, mpe nayebi bango, mpe bakolanda” (Yoane 10:27).).
Koyokaka mongongo ya Mokengeli mpate, bapesaki mpenza bomoyi na bango na kotosa nsango malamu mpe kolanda bokambemi ya profeta ya Nkolo. Koyanolaka na libiangi mpo na “kosangana na Siona,” batikaki nsima ndako na bango na Angleterre, bakatisaki Atlantiki, mpe bakomaki elongo na Basantu na Nauvoo, Illinois.
Bayambaki nsango malamu na mitema na bango mobimba. Nzokande bamekaki komivandisa na mabele na bango ya sika, basalaki na botongi ya Tempelo ya Nauvoo na moko na zomi ya misala na bango —kolekisaka moko moko na mokolo zomi ya mosala na botongi ya tempelo.
Bazalaki mitema mibukana na nsango ya liwa ya profeta molingami na bango, Joseph Smith, mpe ndeko na ye Hyrum. Kasi bakobaki! Batikalaki na bosolo na bondimi.
Ntango Basantu baniokwamaki mpe babenganamaki libanda ya Nauvoo, Robert mpe Maria bapambolamaki mingi kozwa dotatio na bango na tempelo, yambo ya bokatisi Ebale ya Mississippi mpe kokenda na westi. Atako bayebaki mpenza te nini ezali kozela bango liboso, bazalaki na ntembe te na bondimi na bango mpe na matatoli na bango.
Elongo na bana motoba, bamonaki mpasi na pototopoto lokola bakatisaki Iowa na nzela na bango ya westi. Batongaki mpo na bangomei mua ndako na ngambo ya Missouri na wapi eyaki koyebana lokola Winter Quarters.
Bapionie oyo ya mpiko mpenza ezalaki kozela bokambi ya bopostolo na lolenge kani mpe ntango kani bakokende lisusu na westi. Mabongisi ya banso ebongwanaki ntango Brigham Young, ya Mokambi ya Lisanga likoki ya Bapostolo Zomi na mibale, abimisaki libiangi mpo na kosala na lifuta te na mampinga ya Amerika na oyo eyaki koyebana lokola Mormon Battalion.
Robert Harris Jr. azalaki moko ya bapionie Bamormon 500 koleka oyo bayanolaki na libiangi oyo kouta na Brigham Young. Akomisaki, atako elakisaki asengelaki kotika mwasi na ye na zemi mpe bana na ye ya mike motoba.
Mpo na nini ye mpe bato misusu balingaki kosala likambo moko ya boye?
Eyano ekoki kopesama na maloba ya nkoko ya nkoko na ngai ya mobali yemei. Na mokanda oyo akomelaki, mwasi na ye ntango bataillon na nzela na yango na Santa Fe, akomaki, “Bondimi na ngai ezali makasi mpenza koleka [mpe ntango nakundoli makambo oyo Brigham Young alobaki na biso], nandimi yango pene lolenge moko soki Nzambe Monene alobaka na ngai.”
Na bokuse, andimaki koyokaka profeta ya Nzambe, lokola mibali mosusu basalaki. Tala mpo na nini basalaki yango! Bandimaki bazalaki kokambama na profeta ya Nzambe.
Kaka na mokanda moko wana, alakisaki mayoki na ye mpo na mwasi mpe bana na ye mpe alobaki na mabondeli na ye ete bana bakopambolama.
Nsima na mokanda ya nsuka asalaki maloba ya nguya oyo: “Tosengeli kobosana te biloko oyo wapi bino na ngai toyokaki [tokutanaki] na Tempelo ya Nkolo.”
Kosangisa elongo na litatatoli na ye liboso ete “tokambami na Profeta ya Nzambe,” makebisi mibali wana ya bule ekomaki lokola makomi mpo na ngai.
Sanza zomi na mwambe nsima ya bokei elongo na batayo, Robert Harris asanganaki na bozangi na molingami na ye Maria. Batikalaki na bosolo mpe na bondimi na nsango malamu ezongisami na bomoyi na bango mobimba. Babotaki bana 15, 13 bakomaki mikolo. Nkoko na ngai ya mwasi Fannye Walker, ya Raymond, Alberta, Canada, azalaki moko ya bankokololo na bango 136.
Nkoko ya mwasi Walker asepelaki mpo na nkoko na ye ya mobali asalaki na kati na Mormon Battalion Mormon, mpe alingaki bankoko na ye nionso bayeba yango. Sikawa lokola nazali nkoko ya mobali, nasosoli mpo na nini ezalaki na ntina mpo na ye. Alingaki kobalola mitema ya bana epai ya bankoko na bango. Alingaki bankokololo na ye bayeba libula na bango ya bosembo—mpamba te ayebaki yango ekopambola bomoyi na bango.
Mingi toyokaka mpo na bosembo ya bankoko na biso, mingi lokola tozali kosalela bwania mpe kopona bosembo.
Mpe lokola yango ezali. Moko na moko na biso akoki kopambolama mingi soki toyebi mambi ya bondimi mpe libonza oyo ekambaki bankoko na biso kokota na Eklezia ya Nkolo.
Uta mbala ya liboso Robert mpe Maria bayokaki Wilford Woodruff kotaya mpe kotatola bozongisami ya nsango malamu, bandimaki nsango malamu ezalaki ya solo.
Bayebaki lisusu ete atako esambiseli to moniokoli ekokoyela bango, bakopambolama mpo na kovanda na bosolo na bondimi. Ezali penepene lokola oyo bayokaki maloba ya profeta na biso ya lelo, oyo alobaki, “Ezali na likabo moko te ya monene … mpo na kozwa mapamboli [ya tempelo[” (Thomas S. Monson, “Tempelo esantu—ekolakisama na mokili,” Ensign to Liahona, orLiahona, May 2011, 92).
Biteni mibale ya Angleterre ekomami na mopanzi na yango, “Kotelema likolo ya Mapeka ya Bingambe.” Ntango nakundoli bonene ya bankoko na biso bapionie, Nayoki ete tozali banso kotelema likolo ya mapeka ya bingambe.
Atako kolendisama euti na mokanda ya Robert Harris, nandimi ete bankoko mingi bakokaki kotinda se maloba moko wana epai ya bana mpe bankoko na bango: Yambo, tosengeli te kobosana mayele tozwaki na tempelo, mpe tosengeli te kobosana bilaka mpe mapamboli oyo ekoya na moko na moko na biso na ntina ya tempelo. Mibale, tosengeli kobosana ete tokambami na profeta ya Nzambe.
Natatoli ete tokambami na profeta ya Nzambe. Nkolo azongisaki Eklezia na Ye na mikolo ya nsuka na nzela ya Joseph Smith, mpe tosengeli kobosana te ete tokambemi na nsinga ekatani te ya baprofeta ya Nzambe uta Joseph tii Brigham mpe koleka na Mokambi moko na moko ya bakitani ya Eklezia kino na profeta na biso ya lelo—Thomas S. Monson. Natatoli ete azali profeta ya Nkolo na nse ya mabele lelo.
Ezali mposa ya motema na ngai ete, na nzela elongo na bana na ngai mpe bankoko na ngai, tokotosa likabo ya bosolo ya bankoko na biso—baye bapionie Mormon ya bondimi oyo mbala moko batiaki biloko nionso na lotale mpo na libonza mpo na kobatela Nzambe na bango mpe bondimi na bango. Nasambeli ete moko namoko na biso akoka kovanda na bosolo na bondimi oyo baboti na biso balingali mingi. Na nkombo mosantu mpe ya bule ya Yesu Klisto, amene.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tika ete molimo toyokaki na mikolo mibale miye mileki mpe kozala na biso lokola tozali kokende na ntina ya makambo maye tokosala mikolo mokolo na mokolo.
Bandeko na ngai ya mibali mpe basi, oyo likita kitoko ewuti kozala. Toleisamaki na molimo wana toyokaki maloba efulami na mibali mpe basi oyo balobelaki biso. Banzembo ezalaki kitoko, bansango ebongisamaki mpe epesammi na nse ya bofuli ya Molimo Monsantu, mpe basambeli babendaki biso mpembeni ya Lola. Totombolamaki na balolenge ebele lokola tosanganaki elongo
Nalikii ete tokozua ntango ya kotanga bansango ya likita ntango ekomami na numero ekoya na Ensign mpeLiahona, mpo ete yango ebongi kotalama na bokebi na biso nionso mpe etangama.
Nayebi bosangani na ngai na kolakisaka botondi ya solo na bandeko basi mpe mibali wana, baoyo bakangolami na katikati ya likita oyo. Basungaki malamu mpe basalaki kobakisa ya ntina na mosala ya Nkolo. Komipesa na bango ezalaki mobimba.
Tosungaki lisusu, na kotombola maboko likolo, bandeko mibali oyo babengamaki na mikumba ya sika. Totombeli bango boyei bolamu mpe tolingi bango bayeba ete tozali kotala liboso kosungaka elongo na bango na mosala ya Mokonzi.
Lokola tokomaniola bansango toyokaki, tika ete tokoka koluka motindo ya kosala malamu muke koleka oyo tosalaki na kala. Tika ete tozala bato ya boboto mpe ya bolingo na baoyo bazali kokabola bondimi na biso mpe makambo na biso te. Mobikisi amemaki na mokili oyo nsango ya bolingo mpe motema malamu na mibali nionso mpe basi. Tika ete tolanda ndakisa na Ye libela na libela.
Tozali kokutana na mimekano ebele ya ntina makasi na mokili ya lelo, kasi nalaki bino ete Tata na Biso ya Lola ayebi ntina na biso. Ye akotambwisa biso mpe akopambola biso soki totie bondimi mpe elikya na Ye mpe akosunga biso na mikakatano ya lolenge nionso tokokutana na yango.
Tika ete mapamboli ya lola ezala na moko na moko na biso. Tika ete bandako na biso etondisama na bolingo mpe bonkonde mpe elongo na Molimo na Nkolo. Tika ete ntango nionso tokolisa matatoli na biso ya nsango malamu, oyo ekozala bobatelami mpo na biso mpo na kotelemela mitungisi ya monguna. Tika molimo toyokaki na kati na mikolo mibale eleki ezala mpe evanda na kati na biso lokola tozali kokende na makambo oyo biso tozali kosala mokolo na mokolo, mpe tika ete libela na libela tosalaka mosala ya Nkolo.
Natatoli ete mosala oyo ezali ya solo, ete Mobikisi na biso azali na bomoyi, mpe ete Ye azali kolakisa nzela mpe kotambwisa Eklezia na Ye awa likolo ya mokili. Natikii elongo na bino kotatola mpe litatoli na ngai ete Nzambe Tata na biso ya Seko azali na bomoyi mpe alingi biso. Azali ya solo Tata na biso, mpe Ye azali na bomoto mpe ya solo mpenza. Tika ete tososola lolenge nini akangani na biso Ye akomi pene ya koya, boniboni mosika nini boyei na Ye ekoya kosunga biso, mpe monene boni Ye alingi biso.
Bandeko na ngai mibali mpe basi, tika Nzambe apambola bino. Tika ete kimia na Ye alakaki ezala na bino sikoyo mpe ntango nionso.
Botikala malamu kino tokutani lisusu na sima ya sanza motoba, mpe Nasali bongo na nkombo ya Yesu Klisto, Mokonzi mpe mobikisi na biso, amene


text:
Voice Of Congo vous présente cette interview de Casarhema avec Maman Kapi la femme de Matou Samuel sur l’Affaire adultère de Matou Samuel….Suivez
45 comments
-
KKKKKKKKKKKKKKKKKKKKK,MALGRE ON TES PARDONE ,MAIS VERITE ESI EBIMI DEJA
-
C’est le saint esprit qui a poussé molière Tv a publié la vidéo……Keba na moto nazakoloba na sé ya kwiti, elle a dit la vérité , ces escrocs utilisent le nom de Jésus-Christ comme fond de commerce, mais ils ne vivent pas dans la crainte de Dieu…. Le Nom de Jésus-Christ c’est leur gagne pain, baliaka na sima ya kombo na Yèsus. C’est honteux. La plupart de ces musiciens sont des illiminati, des magiciens. On ne se moque pas de Dieu , il va vous frappez… Kanda Esantuuuuuuu!!!!
-
Ata image ezaliya 1959 ou 1966 ou kala ndenge bozali ko loba… etali mutu TE eza kaka bongo ndenge maman alobaki…
-
Soeur soki Matou azo koka masolo te, yaka nga na Dober yo….
-
s’il sagit na lala na bakonzi pona kosambuisa yo na kosala yango,s’il sagit na lala na zacary bababaswe na kosala yango pona nasmbuisa yo.olobi pe bien na sambelaka(pona nini boye)ezali trop tard pona makambu nioso olobaki na ndimi te jour yango omelaki alchol.
-
Nanioso wana toloba kaka te ke muasi ya matou samuel aza muasi mabe te yemoko matou samuel na repitation oyo aza nango akokaki kosala oyo asali te na batu oyo balingi bayeba nzela ya kolo a travers ba nzembo naye bakoloba nini nanioso wana matou samuel nde asali mabe andima mabe asali aza mosali na kolo
-
avocat du diable donc yo olongue na ndaku na yo pona ko sala intervation ya moto na ekobo, bongo ye matou samuel azalaka ko kende na eglise moko na makala babandaki kosokola ye epai ya mama pasteur , kombo na ye ma tete aye mbaye pe na disque, donc misala na bino ko charge bato na lifelo yo kanisi makambo ya matou kk muasi na ye mutu ayebi yango? avocat du diable tintin bato ya lokuta ozanga soni miyibi .
-
ndeko muasi obosani likambu,Matou samuel timbela vision,yaliboso esuaka ya mibale ebomaka.Nga nasuki awa. merci
-
la vérité est bien là, alors il y a rien à dire si cela est vraie.
il faut savoir que matou Samuel fait partir de homme comme toute personne sur cette terre alors
-
Teeeeeeeeeeeee, MAMAN OLOBAKI YA SOLO EZA KANDATE . EZANDE SOLO KEBA KEKBA NDEKO SOKI MOTO ALOBELIYO NASE YAKUITI SEKE ALOBI YASOLO , MAIS SOKI BALOBELIYO NASE YA MOLIMO SANTO , BAKOSIYO. MAMAN OYO ALOBI NASE YAKUITI SEKE ALOBI YASOLO. etali bisote ezala film ya 1960 kingandi tangu ye Matu samuel abotamaki EZAKAKA YASOLO . BOTIKALA KOKOSILA SATANA MAKAMBU.
-
Bonjour.Je voulais repondre a Mme Matou Samuel d’abord.Vous etes chretienne et vous aviez decide d’appeller la presse, ne saviez vous pas que la presse publie TOUT? A vous entendre parler lors de la 1ere video, vous disiez qu’il fallait que le monde entier sache, maintenant que le monde le sait, meme si c’est 3 ans apres, ne pouvez vous pas accepter cela et vous resignez, au lieu d’accuser la presse?Votre colere demontre que vous manquez de maitrise et il est difficile de dire que vous ets affermie, parce que la maitrise est un des fruits du Saint Esprit, et vous ne l’avez pas donc le Saint Esprit est aussi peut etre absent chez vous.PRENEZ LE TEMPS DE BIEN REGARDER LA VIDEO QUE VOUS AVEZ FAIT VOUS MEME,ET QUE VOUS AVEZ SOUHAITE QU’ELLE FASSE L’EFFET QU’ELLE FAIT AUJOURD’HUI.ACCEPTEZ CELA ET RESIGNEZ VOUS. A mon frere Matou, s’il est vrai que vous venez de faire une riposte , cela suppose que vous etiez le jour de la 1ere video, mais vous aviez attendu 3 ans pour faire un droit de reponse, si tout ce qui s’est passe ce jour-la etait vrai ou pas, il aurait fallu agir en ce temps la et vous reconcilier ou la repudier, ou encore vous presenter vous deux dans une emission pour vous reconcilier en public, en effacant cette image qui est aujourd’hui sur le net.MON FRERE, AVEC TOUS LES RESPECTS QUE JE VOUS DOIS, CORRIGER VOTRE COMPORTEMENT, ET CELUI DE VOTRE FEMME, VOUS AVEZ OFFENSE DIEU, EN EXPOSANT DES CHOSES INDIGNES DES CHRETIENS A LA TELEVISION.
-
offenser dieu pour seulement avoir exposer le peché de matou satan au lieu public,mais pas pour avoir travestie?voila ces oiseaux de meme plumage qui cherchent a se couvrir en condamnant la pauvre qui a dit la vérité,qui a révélé les choses mauvaises cachées et on appui le diable!triste bokosa kk bandimi na bino malamu,pe ozoloba s’il faut la répudier,vraiment?que dit la bible po na divorce?omoni ke boyebi bible te kasi botonda na bino kk courage du diable?le probleme c’est que matou est un menteur qui commercialise le saint nom du christ.soit aza neti ba makoma bayembelaka na bango nyoso balingi po na mbongo kasi te po na kokumisa nkolo et toko comprendre en fait!
-
-
etali ngai te ngai nayebi kk asali ekobo alongue
-
Cette femme est très dangereuse, pour rien elle peut gâcher la vie de son marie. Elle n’a rien nié, par contre elle reconnait tout ce qu’elle a dit, ne sait elle pas qu’il ne faut pas prendre une décision sous la colère; ” Ne promet rien quand tu es heureux(se). Ne répond pas quand tu es énervé. Ne décide rien quand tu es triste.” C’est une commère en un mot.
-
LA TV N’EST UNE RADIO ET LA VIDEO N’EST PAS UNE PHOTO……… SOKI MAYI ESOPANI NA MABELE JAMAIS OKOKOKA KOZONGISA YANGO NA VERRE. NIONSO ELOBAMI EZALI YASILO LIKAMBO YAKO DEMENTIR WANA EZALI TE.
-
TV EZALI RADIO TE……………. VIDEO EZALI PHOTO TE ………..NIONSO ELOBAMAKI EZALI YASOLO ,, LIKAMBO YA KOKUTA EZALI WANA TE, MAYI SOKI ESOPANI NA MABELE EKOKA LISUSU KOZONGA NA VERRE TE
-
FRANCIS KALOMBO OMONI MAKAMBO OYO OLUKELI MAMAN KAPI, YO OLINGI KAKA KOKOTA CAVE YA
MAMAN KAPI…….FRERE MATOU SAMUEL TIA YE NA NGANDA, MERE KAPI AZALI NDUMBA
-
zoooooba mwassi na yo na mobali escroc ..
-
je régrette de ce que les autres donnent la faute ala femme victime de satanisme de matou satan,hein?matou est un impuque et escroc qui ne le sait donc pas?amema ba ngulu na serie ya album na ye ya FUNGOLA pe mbongo wana esombela ye mituka na lopango eske ebandi lelo mabe ya matou?bino pe ba ndeko ya casarhema ba questions na bino eza neti ke bozolinga kozipa vérité sur mabe ya ba oyo bamibengaka basali na nkolo alors que ba satanistes tout fait,ba questions ya interview ezalaka na sens que yo ozui part ya ba spéctateurs po obimisa vérité moko boye ebombani kasi bino nanu bobandi kopesa muasi wana conseil po azonga na raison pe vérité ebombana,donc bokomi nde ba complices ya matou satan to nini?matou alobaki eza evenement ya novembre 2010 kasi muasi alobi eza ya juillet 2011 wapi vérité?baboti lisusu 3eme enfant alors que selon bango basali kk 3 ans ya libala.donc lopango wana ebongaki caméra ezua yango mobimba po to juger ke bokeyi bisika mususu te po satan aza malin toyebi.bref nyoso oyo eza crédible te au départ ba questions eza flateuses pour dissimiller les défauts de matou satan mutu ya fungola na ekobo
-
ce que vous diffusez étale le degrés de médiocrité de votre mental le seul remède pour vous est l’internement dans un asile de fou
-
maman kapi, tu ne dois pas condamner Moliere TV. Quelque soit le niveau de colere que tu avais al’epoque, tu etais consciente!!!! et tu avais aussi voulu que lingala facile soit present pour que le monde entier soit informe de l’adultere de matou!!!!! et meme s’il arrivait que tu portais plainte, la victoire est negative car c’est toi qui avait fat appel au MEDIA!!!!! Et une chose, suivre ton intervention physique comparer a celle telephonique avec maman louise manzambie; et la rispote de matou, vous n’etes pas pardonne et je m’excuse de le dire QUAND LA CONSTRUCTION DE VOTRE MAISON SERA A TERME, TU RETOURNERA LE PROBLEME DE MATOU AUX NETTESPOUR VENDRE LA MAISON…. POURQUOI TA BELLE FAMILLE A ENCORE LE COURAGE DE T’APPELER ET T’INSULTER APRES LA SORTIE DE LA VIDEO??? DONC VOUS AVEZ ENCORE LES ANTECEDANTS ENTRE VOUS ET D’ICI PEU CA VA BARDER…. LES COMBATTANTS ONT RAISON D’INTERDIR LA MUSIQUE AU MIKILI……. LES SOIT DISANT CHANTRE DE DIEU, CE SONT EUX LES JUDAS. SOMO. MERCI CASARHEMA POUR LA VIDEO. ON A QUAND MEME LA VERSION DE LA FEMME. VOUS ATTENDONS CELLE DE MATOU, MAIS JE SAIS QU’IL RESTERA A L’SHI MEME UNE ANNE. MOI SI J’ETAIS MAMAN KAPI, JE NE POUVAIS PLUS JAMAIS LE PERMETTRE DE VOYAGER SEUL!!!! UN IMPUDIQUE RESTE UN IMPUDIQUE,. QU’IL NE SE TROMPE JAMAIS DE VENIR AU POTO..MUTAKALIZATION++++++++. INGETA
-
wapi commentaire na ngai bino ba ndeko ya casarhema?po nalobeli bino vérité ke intrvatin na bino bozokotela matou satan po ba questions eza flateuses yango wana boboyi kobimisa noki te boko améliorer qualité ya musala na bino?vraiment yesu azonga na ye kk!svp bobimisa commentaire na ngai matou satan aza lokuta makasi pe abanda yango kala komema ba ngulu na poto po azua mbongo asomba mituka na lopango oyo ezalaki na coin ya ngiri-ngiri asosa.ye asali na muasi mbula kk misato selon ye kasi baboti p bana misato dont le cadet aza na 2ans selon matou satan mais 1ans et 4 mois selon sa victime kapinga,allez-y comprendre quelque chose?na bisika victime asenga pardon apres que ba corrompre ye na lopango moko,ebongi nde botuna matou explication sur ekobologie.muasi alobaki lobi ke matou satan akosaki ye ke nzambe nde atindaki ye alinga kapi,kasi lobi matou satan alobi azo regreter na ye lisusu nde muasi oyo ye abomaki na nkisi,alors nzambe wana ya matou aza kk oyo ya lola qui ne change pas to pe oyo ya makala asukolaka ye po na lupemba?yesu aza vérité ata boboyi vérité ekobima kk ata soki matou asombi yango na mbongo,yesu atkali kk nkolo kasi matou au service duu diable toboyi ye libelaaaaa
-
pourquoi vous vous interresse a ce probleme tant. Matou a menti ;il a commis l’adultere un point un trait,il doit se repentir devant Dieu et devant sa femme car cette femme etait toucher dans son amour propre et elle pouvait reagir n’importe comment ce sont temperament.IMAGINEZ UN SEUL INSTANT QUE TU VIENS TROUVER TON MARI AVEC UNE AUTRE FEMME CHEZ TOI DANS TON LIT ,comment reagiriez vous ? Oui maman tu es alles loin ,prochainemnt faut se maitriser,et cela vaut pour tous le monde qui nous lit,car ce que mamn kapi afait beaucoup le font aussi eteya biso
-
esi olobaki verite olingi okosa biso lisusu nini? esi osumbeli sani oyo bo lelaka mwasi mabe ndoki
-
C tro tard Mayi esi Esopaniiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiii
-
botika ba jeux, Matou aselelaki yango, tika kopesa batu ba conseil,
-
la maman a dit la verité au depart. maintenany vous voulez camoufflé l histoire. vous etes tous des menteurs cherchant a sauvé la peau de con de matou samuel
-
ne jamais eposé son mari quelque soit le probleme c un homme de Dieu quand mme
-
Maman oyo soki asimbi fufu ya masango somoooooo……..
-
mama Kapi na munene na yo ozoyoka ata soni te, olingi kowagana makambo nioso olobaki ezali ya solo epuit muasi wana toyebi ye akolokwa libala akozongela ndumba mobali na yo matou escro basali ya nzambe bokomi komonana ki muyibi na bino misusu bazali deja na makala etikali bino bozali ebeli bande de voleur ezali mawa yango bosili succe basakanaka na kombo ya nzambe teeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee
-
Mbuta Matou sisa bi dimbu bia bizumba.
-
TIKA BA JEU EZA BUZOBA NA BINO SOIS DISANT BASALI YA NZAMB2 EZA KINDUMBA BONDIMA YANGO???BOZA MOTEMA MABE TALA LOKOLA PATRICE AKANGA NDAKU YA BATU BOZA BA NDOKI EZA KINDUMBA YA MOBALI NA YOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOO
-
Frere Matou, oza mukongo pona nini Okendaki kobala muluba? Et surtout yo oyebi nzambe pona nini okendaki kolinga muasi oyo ayebi nzambe te. Basi ya baluba baza ba ndoki, basi ya kobala te. De l’Australie.
-
un théâtre bien monté et bien taillé bino mibale bozali miyibi ba œuvre na yo ya misala mabé esi topasoli après wana olakisi biso ndaku bozua ye na theatre
-
reponse a kapinga,matou azali mukongo donc nzambe alakisaki ye abala muasi ya ndoki,par-ce-que ayebisaki kapi nzambe alakisi ngai yo,nzambe jamais atindaka mosali na ye epai ya biloko ezali ya kobeba,frere matou alelaki masoko ya kapi,yango asuki lelo na mutambu ya mpuku,na ndenge nayebeli bas kongo bazalaka bilinga linga te,matou demon nde atindaki ye akende epai ya kapi,eteya bamosusu,de usa.
-
tangu matou abalaki ye,akutaki ye na Mercedes atuna ye te ozuaki yango wapi.eteya ba mosusu.
-
Maman batika yo tu a dit la verite la faut ce a matou sorcie courage yo npe journalistes petit rasiste
-
Cette femme n’est pas juste
-
Mama ezali histoir vrais donc bino mibale bozal miyibi ,bokende na masokoooooooooooo.
-
Lelo ba koki ko senga pardon, mais verité ezali verité, video ekoki kozala ya kala, mais likambo yango esalamaki. ezali comportement ya Matou, na voyage naye ya liboso na angola, ye na ba musiciens naye ba tika bana awa. pona ngai ezali etrange te, ngai moko temoin na oyo esalamaki na angola, ekoki kozala surprise te pona maman Kapi, esalamaki,
-
nzambe alombi tolimbisa> ponangai nasengeli yo bolimbisi
-
BOTALA NDOKI YA MWASI OYO AZALI KOTANGA KOMBO YA NZAMBE NA MUNOKO NA YE
UNE SOEUR EN CRISE QUI SERAIT CAPABLE DE COUCHER AVEC N’IMPORTE QUEL AUTORITE CHEGUE
PO KAKA A SAMBWISA MOBALI NA YE AZALI NDOKI AZALI ZOBA AKENDE EPAYI YA OLIVE LEMBE ABALA YE
SOKI PENZA MATOU AZA MOBALI YA SOLO IL FALLAIT ABENGANA YE LIBELA
MIEUX VAUT ETRE SEUL QUE MAL ACCOMPAGNE
-
maman merci pona verite oyo obimisaki merci eteya basali na nzambe ya lokuta osali bien kobimisa yakuku na puasa merci maman kapi nzambipongutulendu ya papa simon kimbangu apambola yooo pona bosolo obimisi merci
-
bien qu’explication ya Kapi comme femme de Matou Samuel,ozali muasi mabe koleka batu nyoso basala Matou Samuel na mokili.ozali pe lokuta ya koloba que ezalaki nde kanda.tika pe lukuta yakopesa batu conseil po batika kanda.Matou azali serviteur de Dieu,likambu naye Nzambe ayebi ndenge akosala naye.azli kanda te,ozali muasi mabe pe ozali ndumba.okolala na bamikonzi te,olalaka nabango déjà.même soki ezalaki kanda mais okokaki te koloba okolala na bamikonzi po onyokola ye.la bouche parle a l’abondance du cœur,kanda etindaka mutu te asala mabe yakoleka penser naye.tika buzoba yakocondamner ba journalistes,po yomoko nde obengaki ba filmé yo;et lelo okomi koloba maloba ya bondoki.Kapi nga nakoyebisa yo que ozali vrai ndoki et surtout que ozali muluba motema mabe nayo ekosila te.yo moko na mokili oyo te nde ozalaka na kanda.ozali NYOKA,vrai HYPOCRITE ya suka.
-
Kapi oyebi que ozali NDOKI ya munene ? po ndoki ayokaka soni te.soki ozalaki muasi ya mayele olingaki même pas koloba makambu nyoso ozali koloba wana.ozokoka même pas koloba po mabe osalaki eleki makasi.olobi Nzambe apambola Journaliste oyo alekisaki ba image oyo na Net,ngai nakoloba Oui Nzambe apambola ye.po ye asali nde musala naye.obengaki ba journalistes po basala musala nabango,c’est bon po basali yango.lelo olingi oloba nini po nabango ?.oyebaki te batu yo ozalaki kobenga,babengaka bango : bapanzi sango ? obengaki bango po bapanza sango,bapanzi sango lelo olingi okatela bango etumbu ?.nyoso ozoloba ezali sans effet,esi osambuisi soit disant mobali nayo.okoki te kosala lisusu fiere ya muasi ya libala,po esi obomaki libala nayo yo moko.soki ozalaki na espoir na mobali moko esimbi te,mais yeba que esi osambuisi Frere Matou.ndenge olobaki okolala na mibali,elakisi que ozalaka nayo prete ndenge osalaka kindumba.
pour preve,ngai moko nazoloba nayo.nakuta muasi nangai na camarade na ngai en flagrant,mais ti lelo mutu moko ayebi yango te.ni famille na ngai ni famille naye.pe tozali ensemble ti lelo,même pasteur na ngai ayebi eloko te.namema pe mobali wana na justice te.mais nalobaki naye:oyo alingaki asala na foyer na ngai ekosimba te.Nzambe ya lola akofuta ye.et lelo soki otali vie ya ndeko wana,okolela.vrai justice Nzambe nde asalaka


text:
Joseph Kasa-Vubu
Joseph Kasa-Vubu, azalí Mokambi-Ekólo wa libosó wa Kongó-Kinsásá. Yě afándaka na kiti ya bokonzi bandá mokɔlɔ mwa 1, sánzá ya nsambo mobú mwa 1960 tíí mokɔlɔ mwa 24, sánzá ya zómí na mɔ̌kɔ́ mobú mwa 1965. Mokambi mbúlamatáli ya yě wa yambo ezaláká Patrice Lumumba.
Bomɔi bwa moto[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Abotamá na Dizi pɛmbɛ́ni ya Tshela na Mayombe (Bas-Congo), mokɔlɔ mwa yě mwa mbótama eyébani malámu tɛ́. Kozánga kozwa batísimo na mbótama esáláká 'te mokɔlɔ mwa yě mwa mbótama ekomama tɛ́ na mikanda mya lɛ́ta. Engɛ́bɛ́nɛ́ na maloba ma baníngá ba yě ba kelási mpé bamumpɛ́ ba lingómbá lya Scheut baye bayébaka yě lokóla moyékoli, mobú mwa mbótama ya yě mokoki kozala nzínganzínga ya mobú mwa 1915, kasi na 1913 tɛ́ engɛ́bɛ́nɛ́ na makomi maye mazalí kotála bomɔi bwa yě. Moyékoli na kelási ya bónganga Nzámbe o Mbata-Kiela, bamumpɛ́ bamɔnɔ́kɔ́ na lombango 'te yě azalí na nsɔ́mí míngi eye elongobani tɛ́ na mosálá mwa bónganga Nzámbe. Bomoyíbisáká 'te ékosɛ́ngɛlɛ alanda kelási ya bato bansɔ, mpé akɛndɛ́kɛ́ (akotɔ́kɔ́) kelási ya bato bansɔ mpé ayékoláká makambo matáli bokanisi (philosophie).
Nsima ya bosilisi kelási ya yě, yě akómáká molakisi kasi amɔnɔ́kɔ́ 'te lifuta lya yě lokóla molakisi ekokanáká sɔ́kɔ́ mokɛ́ tɛ́ na kelási iye yě akɔtɔ́kɔ́. Akotíka mosálá mwa molakisi, mpé akɛndɛ́kɛ́ kosála na lingómbá lya mombɔ́ngɔ ya mabáyá liye libêngami Agrifor mpé nsima ya kosála na lingómbá lîná , asáláká lokóla mosungi *comptable na mbulamatari ya koloni na *departement eye etáli makambo ma mosɔ́lɔ. Ekomi yě na Léopoldville_nkómbó ya kala ya kinsásá, akozwa *infuence ya makanisi ndéngé na ndéngé ma lisangá lya bato baye babêngi bakaláka baye baútaka na bingúmba ndéngé na ndéngé ya ekólo Kongó-Kinsásá.
Yě, ayébanáká míngi o miso mya bato lokóla mokambi mwa lingómbá lya politíki liye ebêngami Boyókani bwa bakɔ́ngɔ, na lokóta la lifalansé balibêngi "Alliance des Bakɔ́ngɔ", ABAKO na bokúsé.
Na mobú mwa 1958, akómaka bugumési ya komíni ya Dendale eye ekóma lɛlɔ́ komíni Kasa-Vubu
Na mobú mwa 1965, mɔ̌kɔ́ wa basɔ́dá ba yě na nkómbó ya Mobutu akobakola yě mpé moyangeli wa yě ya yambo na kiti ya bokonzi na loléngé luye babêngi na lifalansé coup d'etat, mpé Mobutu akokóma mokonzi wa ekólo mpé akopɛsɛ ndingisa 'te Kasa-vubu afánda o ndáko ya yě lokóla moto wa bɔlɔ́kɔ mpé abimaka tɛ́. Bamozóngisáká o mbóka wa yě na Bóma o engúmba Bas-congo mpé ndako eye azaláká kofánda ekengelamáká bútu mpé mói mpó na komopekisa kobima, Na mobú mwa 1969, azwaka bokɔnɔ kasi lokóla bamopekisáká kobima libándá lya mbóka ya yě o Kisundi, yě akufáká na bozángi *soins (malako) ma mongángá.
Kasa-vubu abaláká ....mpé azaláká tatá wa bǎna.....
Mosálá mwa politíki[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Ntángo Kongó-Kinsásá ezwǎká bonsɔ́mí (lipandá) na mobú mwa 1960, Kasa-vubu apɔ́nɔmɔ́kɔ́ na *assembly ya sika ya Kongó-Kinsásá lokóla mokonzi ekólo mpé afándadaka na kiti ya bokonzi na mokɔlɔ mwa ntúkú mísáto, sánzá ya motóbá, mobú mwa 1960.
Ntángo ekɛ́ nsima ya mbotámá ya repubiliki ya sika, yangó ekutanáká na mikakátano míngi, ngámbo mɔ̌kɔ́ ezaláká na mikakátano mya politíki mpé ngámbo esúsu, mikakátano na mapinga ma basɔ́dá mpé ngámbo esúsu bitumba bya bokaboli mbóka o biténi na Katanga. Na ntángo ya matatá mâná, mbúlamatáli ezaláká kotambwisama malámu tɛ́ mpó na bozángi boyókani eye ezaláká na kati ya mokonzi-ekólo Kasa-vubu mpé moyangeli wa yě wa yambo Patrice Lumumba. Tála Matatá na Kongó nsima ya lipandá.
Na mokɔlɔ mwa mitáno sánzá ya libwa, Kasa-Vubu alongoli Lumumba na kiti ya Moyangeli wa Yambo kasi Lumumba aboyi kolongwa na kiti ya Moyangeli wa Yambo mpé yě _Lumumba_ asokoli 'te alongoli Kasa-Vubu na kiti ya bokonzi mpé amisakoláká mokambi wa ekólo, likambo liye lisáláká 'te misálá mya mbúlamatáli ézaláká kotambwisama lisúsu malámu tɛ́ mpé matatá maye masukáká o mokɔlɔ mwa zómi na mínei ntángo komanda mɔ̌kɔ́ ya mapinga ma basɔ́dá na nkómbó ya Joseph Mobutu Sese Seko abɔ́tɔlɔ́kɔ́ bokonzi epái ya Kasa-Vubu mpé akangáká Lumbumba na bɔlɔ́kɔ. Lumumba apɛ́sɛmɛ́kɛ́ na mabɔ́kɔ ma bakaboli ba nsé ya engúmba ya Katanga mpé basiláká komoboma na lisálisi mpé lipamboli lya bikólo bisúsu bya molɔ́ngɔ́. Nzóto ya yě etiyamaka na tono ya *acide mpé Mbúlamatáli ekambamáká na lingómba lyɔ̌kɔ́ lya bayékoli ba bobɔ́ngɔ bwa Kongó mpé nsima ya mwa ntángo Kasa-Vubu azongeláká bokonzi bwa yě.
Mibú mitano miye milandáká, Kasa-vubu akambáká ekólo na mbúlamatáli iye izánga nguyá. Na sánzá ya sambo ya mobú mwa 1964, yě apɔnɔ́kɔ́ mokonzi wa lingómba lya bokaboli na nkómbó ya Moise Tshombe lokóla Moyangeli wa Yambo mpé apɛ́sɛ́kɛ́i nzéla 'te babundi ba mbóka isúsu míngi mpenzá babundi ba erópa babunda bitumba biye kongó ezaláká na yangó na batɔmbɔki baye bazaláká na Kisangani mpé bakambamáká na Pierre Mulele.  Mobutu akobɔ́tɔlɔ bokonzi mbala ya íbalé na mokɔlɔ mwa ntúkú míbalé na mínei sánzá ya zómi na mɔ̌kɔ́ mobú mwa 1965, kasi ntángo eye akofándisa Kasa-vubu pɛmbɛ́ni mpé akomisákola Mokambi-ekólo.


text:
Ezali na ntina mpenza mpo na biso lokola bato, lokola mabota, mpe lokola Eklezia ya Klisto kopesa bobele makasi ya ndambo na mosala oyo ya bule.
Penepene na mibu 200 mileki, lisolo ya mokuse ya Amerika “Rip Van Winkle” ekomaki classic na mbala moko. Moto monene na kati na yango, Rip, azalaki mobali moko azanga limoni oyo azalaki malamu mingi na kokimaka makambo mibale: mosala mpe mwasi na ye.
Mokolo moko, kowayawayaka elongo na mbwa na ye na bangomba, akutaki ngulupa moko ya bato balataki bilamba ya kobangisa komelaka mpe kobetaka masano. Nsima ya kondima mwa lotoko bango, Rip akomaki kolalalala mpe akangaki miso mpo na ntango moko. Ntango afungolaki miso na ye lisusu, asutukaki komona ete mbwa na ye alimwaki mpe mondoki na ye ebebaki, mpe sikawa azalaki na mandefu ya molai.
Rip azongaki na mboka na ye mpo na kokuta kaka ete makambo manso ebongwanaki. Mwasi na ye akufaki, baninga na ye balimwaki, mpe foto ya Mokonzi George III na nganda ekitanamaki na foto ya moto moko ayebaki lisusu te—na General George Washington.
Rip Van Winkle alalaka mibu 20! Mpe na bongo, azangaki moko ya bileko eleki na elengi ya mambi ya ekolo na ye—alalaka na kati ya Mbongwana ya Amerika.
Na sanza ya mitano ya 1966, Dr. Martin Luther King Jr. asalelaki lisolo lokola ndakisa mpo na lisikulu na ye “Kolala te na kati ya Mbongwana.”1
Lelo, nalingi kozwa likambo wana kaka mpe kopesa motuna moko mpo na banso na biso oyo tozali na bonganganzambe ya Nzambe: ezali bino kolala na kati ya Bozongisi?
Tozali na Bomoi na Ntango ya Bozongisi
Ntango mosusu tokanisaka Bozongisi ya nsango malamu lokola likambo moko oyo esila, esili kokoma nsima na biso—Joseph Smith abongolaki Buku ya Mormon, azwaki bafungola ya bonganganzambe, Eklezia ebongisamaki. Ya solo, Bozongisi ezali kokoba kosalema; tozali komona yango sikawa mpenza. Ezali na “nionso oyo Nzambe abimisaki, nionso oyo Ye azali kobimisa sikawa,” mpe “makambo mingi ya minene mpe ya motuya” oyo “Ye akobimisa lisusu.”2 Bandeko, bokei liboso ya elengi ya lelo ezali eteni ya eleko wana esakolama kala ya bolengeli oyo ekosuka ya Boyei ya Mibale na kembo ya Mobikisi na biso, Yesu Klisto.
Eye ezali moko ya bileko ya kitoko ya mambi ma mokili! Baprofeta ya kala balingaki komona mikolo na biso.
Ekosila ngonga na biso na bokufi, mayele kani tokokoka kokabola etali mosala na biso na eleko oyo ya ntina ya bomoi na biso mpe bokei liboso ya mosala ya Nkolo? Ekokoka biso koloba ete togumbaki maboko ya basimisi mpe tosalaki na motema, makasi, mayele, mpe bokasi na biso nionso? To ekokoka biso kondima ete mosala na biso ezalaki oyo ya motali?
Nakanisi ezali na ebele ya bantina oyo mpo na nini ezali pete kokoma mwa kolalalala mpo na oyo etali kotonga bokonzi ya Nzambe. Tika nalobela misato ya minene. Ntango nakoloba, nasengi bino komaniola soki moko ekoki. Soki bomoni esika mpo na kobongisa, nasengi bino botala nini ekoki kosalama mpo na kobongwana mpo na malamu mingi.
Kimoyimi
Yambo, kimoyimi.
Baye bazali moyimi balukaka matomba mpe elengi ya bangomei likolo na nionso mosusu. Motuna monene mpo na moto ya moyimi ezali “Nini eza na yango mpo na ngai?”
Bandeko, nayebi na ntembe te bokoki komona ete ezalela oyo ezali mpenza ya kokesana na molimo esengami mpo na kotonga bokonzi ya Nzambe.
Ntango toluki komisalisa likolo na lisalisi ya moyimi te, bapriorite na biso ekomi na katikati likolo ya lifuti mpe esengo na bisomei.
Bankola ya kala ezalaki na etumba na bango na ndenge ekeseni ya kimoyimi mpe bomiluli, kasi nakanisi lelo tozali kopesa bango etumba ya pete te. Ezali libaku mpamba ete Dictionnaire Oxford kala te esakolaki “foto ya yomei” lokola liloba ya mobu?3
Na kati na bisomei, tozali na mposa ya kondimama, mpe ezali na eloko te ya mabe na kominiolisa mpe komisepelisa. Kasi ntango kolukaka “litomba mpe masazoli ya mokili” 4 ezali eteni ya katikati ya mposa na biso, tokozanga mayele ya bosikoli mpe esengo oyo ekoya ntango tomipesi na bokabi to mosala ya Nkolo.
Eyano ezali nini?
Eyano, lokola ntango nionso, ezali na maloba ya Klisto:
“Moto nionso oyo akoya na ngai, tika amiwangana, mpe amema ekulusu na ye, mpe alanda ngai.
“Moto nionso oyo akobikisa bomoi na ye akobungisa yango; kasi moto nionso oyo akobungisa bomoi na ye mpo na ntina na ngai mpe ya nsango malamu, ye kaka akobikisa yango.”5
Baoyo na motema mobimba batiki bomoi na bango na Mobikisi na biso mpe basaleli Nzambe mpe bandeko na bango bato bakutaka bomengo mpe litondi moko na bomoi oyo moyimi mpe momilingi akomona ata mokolo moko te. Bazangi kimoyimi bamipesaka. Oyo ekoki kozala makabo ya mike ya bolingani oyo ezali na nguya moko monene mpo na bolamu: mwa koseka, mbote ya lobeko, koyambana, ngonga elekisami na koyoka, libola ya elengi ya bolendisi, to elembo ya bobateli. Bikela nionso ya boboto ekoki kobongola mitema mpe bomoi. Ntango tokaboli litomba ya mabaku enzanga nsuka mpo na kolinga mpe kosalisa bandeko na biso bato, lokola molongani mpe libota na biso, bokoki na biso ya kolinga Nzambe mpe kosalisa basusu ekobakisama mpenza.
Baoyo basalisaka basusu bakolala te na kati ya Bozongisi.
Babokakemi
Eloko mosusu oyo ekoki kosala biso totambola ya kolala na kati ya eleko ya ntina ya mokili ezali bokakemi.
Babokakemi mbala mingi ebandaka mokemoke. Babokakemi ezali mwa bansinga ya mosala ya kobandela oyo etongami yangomei mpo na kokoma bankanga monene ya mimesano. Mimesano ya mabe ezali na nguya ya kokoma babokakemi ya kobebisa.
Miniololo oyo ya kokanga ya bokakemi ekoki kozala na lolenge mingi, lokola pornografi, molangwa, bosoni, balopipi, sigaleti, masano, bilei, mosala, Interneti, to makambo ya mayele. Satana, monguna na biso banso, azali naa bisaleli mingi alingaka mpenza oyo asalelaka mpo na koyiba nguya na biso ya bonzambe mpo na kokokisa etinda na biso na bokonzi ya Nkolo.
Epesaka Tata na biso ya Lola mawa komona boniboni na bolingi boko ya bana na Ye ya lokumu batandoli makofi na bango mpo na kondima miniololo ya babokakemi ya kobebisa.
Bandeko, tozali na bonganganzambe ya Nzambe ya Bokasi Bonso.Tozali solo bana mibali ya Oyo Aleki Likolo mpe topambolami na nguya ya koloba te. Tosalema mpo na kopumbwa na bosembo na balola. Tosalema te mpo na kokakema na miniololo na mabele, ekangami biso na kati ya bolangeti tosali biso moko.
Eyano ezali nini?
Likambo ya liboso tosengeli kososola ezali ete babokekami ezali pete mingi mpenza mpo na kokima koleka kobikisa. Na maloba ya Mobikisi, “Kondima te biloko wana ekota na kati ya motema na yo.”6
Mibu mingi mileki, Mokambi Thomas S. Monson mpe ngai topesamaki libaku moko ya kopumbwa na Air Force One—mpepo ya lipombo oyo ememaka presida ya Etazini. Ezalaki na boluki ya mpasi mpo na likama na Bato ya Bokengeli, mpe nasekaki mwa moke ntango bato moko alukaki na nzoto ya profeta na biso ya bolingo yambo amata mpepo.
Nsima mokumbi abengisaki ngai nafanda ya kiti ya kapiteni. Ezalaki likambo moko ya kitoko kofanda lisusu na moto ya masini ya kitoko ya kopumbwa lokola ya lolenge oyo nazalaka kopumbwesa mibu mingi mileki. Makundoli ya bampepo na kati ya bambu mpe mikili etondaki na motema mpe mayele na ngai. Nakanisaki bakopumbwa ya elengi mpe bakokitaka na mabele ya mpepo na mokili mobimba.
Penepene na kozanga kokanisa, natiaki maboko na ngai na baaccelerateur minei ya 747. Kaka ntango wana, mongongo moko ya bolingo mpe ya kozanga mbeba ewutaki na nsima—mongongo ya Thomas S. Monson.
“Dieter,” alobaki, “kokanisa kutu te na ntina na yango.”
Nazali kondima eloko moko te, kasi ekoki kaka ntango mosusu ete Mokambi Monson atangaki makanisi na ngai.
Ntango tosenginiami mpo na kosala makambo, tika toyokemela likebisi ya bolingo ya libota endimama mpe baninga, profeta na biso ya bolingo, mpe ntango nionso Mobikisi.
Bobateli ya malamu mingi koleka na bokakemi ezali kobanda mokolo moko te.
Kasi boniboni mpo baoyo bamimoni bangomei na nkanga ya bokakemi?
Nasengi bino boyeba, liboso na nionso, ete ezali na elikia. Boluka lisalisi na balingami, bakambi ya Eklezia, mpe bapesi toli bayekola. Eklezia epesaka lisalisi ya libikisi ya bokakemi na nzela ya bakambi ya Eklezia ya bisika, Interneti,7mpe na boko bituka minene, LDS Family Services (Masalisi ya Mabota ya BMS).
Ntango nionso bomikundola, na lisalisi ya Mobikisi, bokoki kobuka nkanga ya bokakemi. Ekoki kozali nzela moko ya molai, ya mpasi, kasi Nkolo akosundola bino te. Ye alingi bino.Yesu Klisto azwaki mpasi ya Bomikabi mpo na kosalisa bino bobongwana, bozwa bonsomi na bowumbu ya lisumu.
Likambo ya motuya mingi koleka ezali kokoba komekaka—ntango mosusu ezwaka bomeki mingi liboso ya kozwa elonga. Botika te. Bobungisa bondimi te. Bobatela motema penepene na Nkolo, mpe Ye akopesa bino nguya ya bokangolami. Akokomisa bino nsomi.
Bandeko na ngai ya bolingo, ntango nionso bomibatela mosika ya mimesano oyo ekoki kokamba na bokakemi. Baoyo basali bongo bakokoka kopesa motema, makasi, mpe mayele na bango na mosala ya Nzambe
Bakolalalala te na kati ya Bozongisi.
Bapriorite ya kowelana
Ekonongo ya misato oyo epekisaka biso mpo na kokota mobimba na mosala na ye ezali bapriorite mingi oyo ewelanaka tokutanaka na yango. Boko na biso tozali na mosala mingi mpenza ete toyokaka lokola lokalo ebendami na baniama ya mosala zomi na mibale—moko na moko kobundaka na bipai bikeseni. Bokasi mingi ebebisami, kasi lokalo ezali kokende esika moko te.
Mbala mingi topesaka bokasi na biso eleki malamu na kolanda eloko tolingaka, lisano, matomba ya mosala, mpe makambu lingomba to ya politiki. Makambo nionso oyo ekoki kozala ya malamu mpe ya lokumu, kasi ezali kotikelaka biso ntango mpe bokasi mpo na oyo esengeli kozala makambo na biso ya liboso maleki likolo?
Eyano ezali nini?
Mbala moko lisusu, ewutaka na maloba ya Mobikisi:
“Okolinga Nkolo Nzambe na yo na motema mobimba, mpe na molimo na yo mobimba, mpe na mayele na yo mobimba.
“Eye ezali mobeko ya yambo mpe ya monene.
“Mpe ya mibale ezali lokola yango, Okolinga mozalani na yo lokola yomei.”8
Eloko mosusu nionso na bomoi esengeli kozala ya nsima na makambo minene ya liboso mibale oyo.
Ata na mosala na Eklezia, ezali pete kobebisa ntango mingi kaka kosalaka na momesano na kozanga kotia motema to likanisi ya boyekoli.
Bandeko, biso lokola bamemi bonganganzambe totindami kozala bato moko oyo balingaka Nzambe mpe mozalani na biso mpe oyo bazali na bolingi kolakisa bolingo wana na nzela ya maloba mpe misala. Yango ezali eloko ya ntina ya nani tozali lokola bayekoli ya Yesu Klisto.
Baye bbasaleli mabongisi oyo bakolala te na ntango ya Bozongisi.
Libiangi mpo na Kolamuka
Apostolo Paulo alobaki ete, “Lamukani yo oyo olali, mpe lamuka uta na liwa, mpe Klisto akopesa yo pole.”9
Bandeko na ngai ya bolingo, nayebi ete bozali bana mibali ya pole.
Bondima te kimoyimi! Bondima te mimesano oyo ekoki kokamba bino na bokakemi! Bondima te bapriorite oyo ewelanaka ekamba bino na bonzangi liyoki to mosika na boyekoli epambolama mpe mosala ya bonganganzambe oyo epesaka lokumu!
Ezali na ntina mpenza mpo na biso lokola bato, lokola mabota, mpe lokola Eklezia ya Klisto kopesa bobele makasi ya ndambo na mosala oyo ya bule.
Kozala moyekoli ya Yesu Klisto ezali makasi moko ya mbala moko na poso to na mokolo te. Ezali makasi ya mbala nionso.
Elaka ya Nkolo na bamemi ya bonganganzambe na Ye ya solo ezali lokola eleki monene na kososola.
Baoyo bazali botongono na babonganganzambe ya Alona mpe ya Melekisedeke mpe bakumisi mabiangi na bango “basantisami na Molimo mpo na kokomisa sika banzoto na bango.” Yango wana, manso oyo Tata na biso azali na yango ekopesamela bango.10
Natatoli ete nguya ya kopetola ya Bomikabi ya Yesu Klsito mpe nguya ya kobongola ya Molimo Mosantu ekoki kobikisa biso mpe kosalisa bato. Ezali litomba na biso, mokumba na biso ya bule, mpe essengo na biso mpo na kosala keba na libiangi ya Mobikisi mpo na kolanda Ye na motema ya bolingi mpe ntina ya motema.Tika biso “toningisa miniololo kati na yango [to]kangemi, mpe tobima libanda ya molili, mpe totelema uta na mputulu.”11
Tika tolamuka mpe tolemba te na kosala malamu, mpo biso “tozali kotiaka moboko na mosala monene oyo,”12 kutu kolengela bozongi ya Mobikisi. Bandeko, ntango tobakisi pole ya ndakisa na biso lokola nzeneneke moko ya kitoko mpe nguya ya bosolo ezongisami, tokolala te na kati ya Bozongisi. Na ntina na yango natatoli mpe natikeli bino lipamboli na ngai na nkombo ya bule ya Nkolo na biso, kutu Yesu Klisto, amene.
Lakisa Matangi
-
1. Tala Martin Luther King Jr., “Don’t Sleep Through the Revolution” (1966 Ware Lecture, Liyangani Linene ya Unitarian Universalist Association, Hollywood, Florida, na sanza ya mitano 18, 1966).
-
2. Biteni ya Bondimi 1:9.
-
3. Tala blog.oxforddictionaries.com/press-releases/oxford-dictionaries-word-of-the-year-2013.
-
4. 2 Nefi 26:29.
-
5. Malako 8:34–35.
-
6. 3 Nefi 12:29.
-
7. Tala, mpo na ndakisa, lds.org/topics/addiction.
-
8. Matai 22:37–39.
-
9. Baefese5:14.
-
10. Tala Doctrine et Alliances 84:33, 38.
-
11. 2 Nefi 1:23.
-
12. TalaDoctrine et Alliances 64:33.


text:
Boyíké
Boyíké elakísí míngi mpɔ̂ na nkómbó o mambí ma lokótá, ekɛsɛní na bomɔ̌kɔ́.
Etápe
- 1 Ndakisa
- 2 Boyíké o Lingála
- 2.1 Nkómbó ya bato iye izángi libandeli tǒ ibandi na Mo to Mw
- 2.2 Nkómbó iye idéfami na nkóta ya bapaya
- 2.3 Nkómbó iye ibandi na mongóngó mwa zɔlɔ (N to M)
- 2.4 Nkómbó iye ibandi na Mo, Mu to Mw
- 2.5 Nkómbó iye ibandi na E
- 2.6 Nkómbó iye ibandi na Lo
- 2.7 Nkómbó isúsu iye ibandi na Lo
- 2.8 Nkómbó iye ibandi na Li
- 2.9 Nkómbó iye ibandi na Bo
- 3 Boyíké o Lingála lya balabála liye lilobami na Kinsásá
- 4 Tálá mpé
Ndakisa[kokoma | kobɔngisa mosólo]
O lokóta la lingála :
- moto na bɔ̌kɔ́ ekómí bato na boyíké ;
- loyémbo na bɔ̌kɔ́ ekómí nzémbo na boyíké ;
- tatá na bɔ̌kɔ́ ekómí batatá na boyíké.
- ntaba na bɔ̌kɔ́ ezalí bobɛ́lɛ́ ntaba na boyíké o lingála la sukúlu, tǒ mpé ekómí bantaba na boyíké o lingála la balabala.
O lokóta la falansé mpó na kobóngola liloba o boyíké esengeli 'te obakisa s na liloba lîná, kasi maloba makɛ́ matosaka mambí mâná tɛ́ mpé mabóngwama loléngé losúsu o boyík é:
- homme na bɔ̌kɔ́ ezalí hommes na boyíké, kasi elobámí loléngé mɔ̌kɔ́ ;
- cheval na bɔ̌kɔ́ ezalí chevaux na boyíké.
Boyíké o Lingála[kokoma | kobɔngisa mosólo]
O lingála kobóngola nkómbó úta bɔ̌kɔ́ téé na boyíké ezalí kolanda kelási níni nkómbó êná ezalí.
Nkómbó ya bato iye izángi libandeli tǒ ibandi na Mo to Mw[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Nkómbó ya bato iye izángi libandeli, bakobakisa Ba libosó lya nkómbó êná
Ndakisa  Mamá → Bamamá  Mamá wa ngáí azalaka kofánda na Kongó-Kinsásá → Bamamá ba bísó bazalaka kofánda na Kongó-Kinsásá  Ndeko → Bandeko  Moto óyo azalí ndeko wa ngáí → Bato baye bazalí bandeko ba ngáí
Nkómbó ya bato iye ibandi na Mo to Mw ekobóngwana na Ba
Ndakisa  Moyékoli → Bayékoli  Moyékoli óyo azalí na moléndé tɛ́ → Bayékoli baye bazalí na moléndé tɛ́.  Mosáli → Basáli  Mosali asengeli na lifúta → Basáli basengeli na lifúta  Mwǎna → bǎna  Mwǎna ôná azalí mwǎna wa sóngóló → Bǎna bâná bazalí bǎna ba sóngóló  Mwǎsí → bǎsí  Mwǎsi óyo azalí mpenzá kitɔ́kɔ → Bǎsí baye bazalí mpenzá kitɔ́kɔ
Nkómbó iye isangisama mpé itali bato, kaka nkómbó ya libosó ndé ekobóngwana na boyíké nkómbó ya mibalé ekotíkala sé bôngó.
Ndakisa  Tatá-mwǎsí → Batatá -mwǎsí   Tatá-mwǎsí, nɔ́kɔ́ mpé tatá-lɛ́kí bakútanaki mpó na likambo lya libála → Batatá-mwǎsí, banɔ́kɔ́ mpé batatá-lɛ́kí bakútanaki mpó na likambo lya libála  Mamá-lɛki → Bamamá lɛki
Kasi ezalí na nkómbó ikɛ iye ilandaka mobéko muye tɛ́.
Ndakisa  Lipása → mapása  Mamá abóti mapása kasi lipása lyɔ̌kɔ́ akufi o mbótama.  Elɛngɛ́ → Bilɛngɛ́  Elɛngɛ́ mobáli akɛ́í etumba → Bilɛngɛ́ babáli bakɛ́í etumba
Nkómbó iye idéfami na nkóta ya bapaya[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Nkómbó eye eúti na lokóta losúsu etíkalaka sé loléngé lûná o boyíké mpé ebóngwamaka tɛ́ káka mambí masúsu na kati ya faláze ndé ekolakisa 'te nkómbó êná ezalí na boyíké lokóla likelelo tǒ bilɔ́kɔ bisúsu.
Ndakisa  Mésá → Mésá  Mésá ezalí → Mésá izalí  Sapáto → Sapáto  Sapáto esálami na lomposo la nyama → Sapáto isálami na lomposo la nyama
Nkómbó iye ibandi na mongóngó mwa zɔlɔ (N to M)[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Nkómbó iye ibandi na mongóngó mwa zɔlɔ itíkalaka sé loléngé luna na boyíké mpé ebóngwanaka tɛ́ káka mambí masúsu na kati ya faláze ekolakisa 'te nkómbó êná ezalí na boyíké lokóla likelelo tǒ bilɔ́kɔ bisúsu.
Ndakisa  Ntaba → Ntaba   Ntaba yɔ̌kɔ́ ezwami o gbagba → Ntaba íbalé izwami o gbagba.  Ndɛkɛ → ndɛkɛ  Ndɛkɛ ezalí nyama eye ezalaka na mapapú → Ndɛkɛ izalí nyama iye izalaka na mapapú
Nkómbó iye ibandi na Mo, Mu to Mw[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Nkómbó iye ibandi na Mo, Mu to Mw sɔ́kí yangó etali bato tɛ́ ekobóngwana na boyíké na Mi  Ndakisa  Molangi → Milangi  Molangi muye muzalí molaí → Milangi miye mizalí milaí.  Mótuka → Mítuka  Mótuka mwa ngáí mozalí kotámbola tɛ́ → Mítuka mya ngáí mizali kotámbola tɛ́
Nkómbó iye ibandi na E[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Nkómbó iye ibandi na E ikobóngwana na boyíké na Bi  Ndakisa  Elílí → Bilili  Elílí eye ezalí kobángisa ngáí → Bilílí biye bizalí kobángisa ngáí.  Ekólo → Bikólo   Ekólo yɔ̌kɔ́ ebêngami Kongó-Kinsásá → Bikólo bíbalé bibêngami Kongó; Kongó-Kinsásá na Kongó-Brazzaville
Nkómbó iye ibandi na Lo[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Nkómbó iye ibandi na Lo ikobóngwana na boyíké na Ma  Ndakisa  Lokolo → Makolo  Lokolo la ye la mobali lobúkani → Makolo ma yě mansɔ mábalé mabúkani.  Lobɔ́kɔ → Mabɔ́kɔ   Lobɔ́kɔ la ngáí la mobali luzalí lolaí koleka lobɔ́kɔ la ngáí la mwǎsí → Mabɔ́kɔ ma ngáí mansɔ mábalé mazalí malaí ndéngé yɔ̌kɔ́
Nkómbó isúsu iye ibandi na Lo[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Nkómbó isúsu iye ibandi na Lo ikobongwana na boyíké na N to M eye elobami na mongóngó mwa zɔlɔ  Ndakisa  Lokásá → Nkásá  Lokásá luye luzalí kolobela likambo litali boyíké → Nkásá iye izali kolobela makambo matáli boyíké.  Lopángo → Mpángo   Lopángo la ngáí luzalí lonɛnɛ → Mpángo ya ngáí izalí inɛnɛ
Nkómbó iye ibandi na Li[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Nkómbó iye ibandi na Li ikobóngwana na boyíké na Ma  Ndakisa  Lingómbá → Mangómbá  Lingómbá lya mombɔ́ngɔ → Mangómbá ma mombɔ́ngɔ.  Lilála → Malála   Lilála lya kopɔlɔ likɔpɔlisa malála mansɔ
Nkómbó iye ibandi na Bo[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Nkómbó iye ibandi na Bo ekobóngwana na boyíké na Ma  Ndakisa  Bopɔnɔmi → Mapɔnɔmi  Bopɔnɔmi bwa mokambi-ekólo buleki malámu mpenzá → Mapɔnɔmi ma bakambi mbulamatali maleki malámu mpenzá.  Bokúmbé → Makúmbé   Bokúmbé bwa ngáí bobúngákí na ezelelo mpɛ́po ya N'djili → Makúmbé ma ngáí mabúngákí na ezelelo mpɛ́po ya N'djili
Boyíké o Lingála lya balabála liye lilobami na Kinsásá[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Lingála liye lilobami o Kinsásá litosaka mpenzá mambí ma lokóta la lingála tɛ́. Lyangó litósaka mpé mambí ma boyíke maye masili kolakisama o likólo lya lokásá luye tɛ́. O Kinsásá bato bakobóngola o boyíke ɛngɛ́bɛ́nɛ́ na bangó mɔ̌kɔ́ mpɔ̂ 'te Lingála liyekolami na kelási tɛ́. Eye ekosála 'te bato babóngola nkómbó ínsɔ na boyíke na bobakisaka ba atâ sɔ́kí nkómbó êná etali bato tɛ́.
Ndakisa
Bomɔ̌kɔ́ → Boyíke na lingála lya Kinsásá → Boyíke na kolandaka mambí ma lokótá la lingála    Ndáko → Bandáko → na esíká ya Ndáko  Ntaba → Bantaba → na esíká ya Ntaba   Nsósó → Bansósó → na esíká ya Nsósó  Sapáto → Basapáto → na esíká ya Sapáto   Ngómba → Bangómba → na esíká ya Ngómba    Ntángo isúsu bangó bakosangisa mitíndo mibalé mya kobóngolaka liloba na boyíke    Ndakisa
Bomɔ̌kɔ́ → Boyíke na lingála lya Kinsásá → → →Boyíke na kolandaka mambí ma lokótá la lingála    Lipása → Ba'ma'pása → → → na esíká ya Mapása  Lopángo → Ba'ma'mpángo → → → na esíká ya Mpángo   Molangi → Ba'mi'langi → → → na esíká ya Milangi  Masanga → Ba'ma'sanga → → → na esíká ya Masanga  Mokandá → Ba'mi'kandá → → → na esíká ya Mikandá   Loyémbo → Banzémbo → → → na esíká ya Nzémbo
Tálá mpé[kokoma | kobɔngisa mosólo]
- Nkóndo ya nkómbó
- Mambí ma lokótá


text:
Ema oyo emonani ekangi lisalisi ya Nzambe ezipi mpenza te Nzambe kasi ntango mosusu ekozipaka biso. Nzambe abombani mokolo moko te, nzokande ntango mosusu tobombamaka.
Na mozindo ya somo amonaki na boloko ya Liberty Jail, Profeta Joseph Smith agangaki “O Nzambe, ozali wapi, Mpe wapi ezali ema oyo ezipi esika na yo ya kobombana?”1Mingi kati na biso, na ngonga ya somo na ye, ayokaka ete Nzambe azali mosika na biso. Ema oyo emonani ekangi lisalisi ya Nzambe ezipi mpenza te Nzambe kasi ntango mosusu ekozipaka biso. Nzambe abombanaka ata mokolo moko te, nzokande ntango mosusu bison de tobombamaka, tozipami na ema ya mposa oyo ebendaka biso mosika na Nzambe mpe esalaka ete amonana mosika mpe amonana te. Mposa na bisomei, koleka liyoki ya “Bolingi na yo esalema,”2 ezali kosala liyoki ya ema oyo ekangi Nzambe. Nzambe akoki kozanga komona biso to kosolola na biso te kasi tokoki kozanga bolingi ya koyoka to kotosa bolingi na Ye mpe ntango na Ye.
Mayoki na biso ya bokabwani na Nzambe ekokita ntango tokomi mingi lokola Klisto liboso na Ye. Yango ezali pete te na mokili wapi makanisi ya bato mosusu ekoki kozala na mbano ya boye na makinisi na biso. Kasi ekosalisa biso koyeba bosolo oyo: Nzambe azali penepene na biso mpe azali na boyebi na biso mpe abombani ata moke te uta na bana na Ye ya botongono.
Nkoko na ngai ya mwasi ya mibu misato alakisaki nguya ya bozangi ekweyeli mpe bomikitisi mpo na kokanga biso na Nzambe. Akandeki elongo na libota na ye na mokolo bofungoli ya Tempelo ya Brigham City na Utah. Na kisuku moko ya ndako kitoko wana, atalaki nzinganzinga mpe atunaki, “Mama, Yesu azali wapi?” Mama na ye alimbolaki ete akomona Yesu te na tempelo, kasi akokoka koyoka nguya na Ye na motema na ye . Eliza amaniolaki mpenza eyano ya mama na ye mpe nsima asepelaki mpe alobaki, “O, Yesu akei kosalisa moto moko,” asukisaki.
Ema moko te etiaki molili na bososoli ya Eliza to ekangaki miso na ye na bosolo. Nzambe azali penepene na ye, mpe amiyoki penepene na Ye. Ayebaki ete tempelo ezali ndako ya Nkolo kasi lisusu asosolaki ete Ye mosekwi mpe ya kembo azali na nzoto mpe akoki bobele kozala na esika moko na ntango moko.3 Soki Ye azalaki na ndako na Ye te, andimaki ete Ye asengelaki kozala na esika mosusu. Mpe uta na oyo ayebi ya Mobikisi, ayebaki ete Ye asengelaki kozala esika moko kosalaka bolamu mpo bana ya Tata na Ye. Ezalaki polele ete atiaka elikya ya komona Yesu, mpo kondimisa bikamwa ya bomoi na Ye te kasi bobele mpo alingaki Ye.
Molimo ekokaki kolakisa na mayele mpe motema na ye ya bomwana libondisi biso banso tozala na yango mposa mpe tolingaka. Yesu Klisto azali na bomoi, ayebi biso, akengelaka biso, mpe abatelaka biso. Na ntango ya mpasi, bomoko, to mobulu, tosengeli te komona Yesu Klisto mpo na koyeba ete Ye azali na boyebi ya ezalela na biso mpe ete etinda na Ye ezali ya kopambola biso.
Nayebi uta na bomoi na ngai moko ete likambo ya Eliza ekoki kozala nsuka na biso mpenza nsima ya bomwana na biso. Na mibu ya ebandeli ya mosala na ngai, nasalaki makasi mpo na kozwa ebonga ya moteyi na Stanford University. Nakanisaki nasalaka bomoi malamu mpo na ngai moko mpe mpo na libota na ngai. Tovandaki penepene na baboti ba mwasi wa ngai na esika ya kitoko mingi. Na lolenge ya mokili, nalongaki. Kasi napesamaki na nzela ya Eklezia libaku ya kotika Californie mpe kokende na Ricks College na Rexburg, Idaho. Bantina ya bomoi na ngai lokola moteyi ekokaki kozala ema oyo ekabolaki ngai na Tata wa bolingo oyo ayebaki malamu mingi koleka ngai nini bomoi na ngai ya nsima ekokaki kozala. Kasi napambolamaki mpo na koyeba ete elonga nazwaki na bomoi na ngai ya mosala mpe libota na esika wana ezalaki likabo uta na Nzambe. Yango wana lokola mwana, nafukamaki na losambo mpo na kotuna nini nasengelaki kosala. Nakokaki koyoka mongongo moko ya kimia na mayele na ngai oyo elobaki, “Ezali eteyelo na ngai.” Ezalaki na ema te mpo na kokabola ngai na Nzambe. Na bondimi mpe bosawa, natikaki bolingi na ngai na Ye mpe nayokaki bobateli na Ye mpe azalaki penepene na ngai.
Mibu na ngai na Ricks College, na ntango namekaki koluka bolingi ya Nzambe mpe kosala yango, epekisaki ema kokanga ngai to kotia mobulu na mosala mpenza ya Nzambe na bomoi na ngai. Ntango nalukaki kosala Mosala na Ye, namiyokaki penepene na Ye mpe nayokaki bolikii ete Ye ayebaki misala na ngai mpe abatelaki na mozindo esengo na ngai. Kasi lokola ezalaki na Stanford, bamposa ya mokili ebandaki komilakisa na ngai. Moko ezalaki liyebisi ya mosala moko ya kitoko, epesamaki kaka ntango nazalaki kosilisa mobu na ngai ya mitano lokola mokambi na Ricks College. Nayekolaki liyebisi mpe nasambelaki mpo na yango kutu nasololaki mpo na yango na Bokambi ya Yambo. Bayanolaki na mwa molunge mpe mwa koseka kasi mpenza te na bokambi moko songolo. Mokambi Spencer W. Kimball ayokaki ngai kolimola liyebisi ya mosala nazwaka uta na lingomba moko monene mpe alobaki: “Malamu, Hal, yango ezali lokola libaku ya kitoko! Mpe soki tozali na mposa na yo, toyebi wapi kokuta yo.” Balingaki koyeba wapi kokuta ngai, kasi bamposa na ngai mpo na elonga na mosala ekokaki kosala ema oyo elingaki kokomisa yango mpasi mpo na ngai kokuta Nzambe mpe mpasi mingi mpo na ngai koyoka mpe kolanda mbela na Ye.
Mwasi na ngai, koyebaka yango, azwaki liyoki makasi ete tosengelaki te kotika Ricks College. Nalobaki ete, “Wana ekoki mpo na ngai.” Kasi alendisaki, na bwania, ete nasengelaki kozwa libimisi ya ngaimei. Mpe boye nasambelaki lisusu. Mbala oyo nazwaki bokambi, na lolenge ya mongongo na mayele na ngai oyo elobaki, “Nakotika yo na Ricks College mwa ntango molai.” Bamposa na ngai ekokaki kozipa bomoni na ngai ya bosolo mpe kokomisa yango mpasi mpo na ngai kozwa limoni.
Mikolo ntuku misato napambolamaki na mokano ya molimo mpo na koboya mosala epesamaki mpe kotikala na Ricks College, Barrage ya Teton epanzanaki penepene. Nzambe ayebaki ete barrage elingaki kopasuka mpe ete mikama ya bato balingaki kozala na mposa ya lisalisi. Atikaki ngai koluka toli mpe kozwa ndingisa na ye mpo na kotikala na Ricks College. Ayebaki bantina nyonso ete mosala na ngai ekokaki kozala naino ya ntina na college mpe na Rexburg. Yango wana nazalaki wana mpo na kotuna Tata ya Lola mbala na mbala na losambo ete Ye akolinga ngai nasala makambo oyo ekosalisa bato oyo ya bango bozwi mpe babomoi ebebisamki. Nalikisaki baangonga mingi kosalaka elongo na bato mosusu mpo na kolonola potopoto mpe mai uta na bandako. Mposa na ngai mpo na koyeba mpe kosala bolingi na Ye epesaki ngai libaku moko ya koluka molimo.
Likama wana elakisi lolenge mosusu tokoki kolela bokabwani mpo nakoyeba bolingi ya Nzambe to koyoka bolingo na Ye mpo na biso: tokoki kokangama te na manaka na biso ntango Nkolo azali na oyo ya Ye. Nakanisaki nalekisaki ntango ekokaki na mosala na ngai na Rexburg mpe nazalaki na lombangu mpo na kolongwa. Ntango mosusu bokangami na biso na kosala engebene na manaka na biso ekoki kotia molili na bolingi na Ye mpo na biso.
Na boloko ya Liberty, Profeta Joseph atunaki na Nkolo mpo na kopesa etumbu na baye baniokolaki bandimi ya Eklezia na Missouri. Losambo na ye ezalaki ezalaki mpo na etumbu ya solo mpe ya noki. Kasi Nkolo ayanolaki ete na “mpo na mibu mingi te uta wana,”4 Ye alingaki kolandela banguna ya Eklezia. Na milongo ya mbala 24 mpe 25 ya eteni 121 na Doctrine et Alliances, Ye alobi:
“Tala, miso na ngai emoni mpe eyebi misala na bango nyonso, mpe nabombi bosambisi ya noki na ntango na yango, mpo na bango banso;
“Mpo ezali na ntango eponami mpo na moto, engebene lokola misala na ye ekozala.”5
Tolongoli ema ntango toyoki mpe tosambeli, “Bolingi na Yo esalema” mpe “na ntango na Yomei.” Ntango na Ye ekozala noki ya kokoka mpo na biso, zambi toyebi ete Ye alingi bobele oyo ezali malamu mingi.
Moko ya bokoli na ngai ya mwasi alekisaki mibu mingi koyokaka ete Nzambe atiaki ema moko likolo na ye. Azalaki elenge mama ya bana misato oyo azalaki na mposa ya bana mingi koleka. Nsima ya kokufela bana mibale na kobota, nsambo na ye ya kobondela ekomaki na kobanga. Lokola mibu mingi ya kozanga bana elekaki, ayokaki lisenginia ya nkanda. Ntango mwana na ye ya leki koleka banso azalaki kokende na eteyelo, polele ya ndako na ye ekomaki lokola koseka ye mpo na kotala na ntina ya bomama—bazemi ya kobongisa te mpe kutu ya kolinga te ya bato oyo ayebaki ezalaki kosala ye bongo. Ayokaki lokola amipesaki mpe amikabaki lokola Malia, oyo alobaki, “Ngai nazali mosali ya Nkolo.”6 Kasi atako alobaki maloba oyo na motema na ye, akokaki koyoka eyano moko te.
Lokola ataiaki elikya ya kotombola molimo na ye, mobali na ye abengisaki ye na kosangana na ye na mobembo ya nkita na Californie. Ntango mobali azalaki na mayangani, ye atambolaki o ntaka ya libongo ya kitoko ezanga moto. Motema na ye penepene na kopasuka, asambelaki na mongongo makasi. Mpo na mbala ya yambo, asengaki te mwana mosusu kasi etinda moko ya Nzambe. “Tana na Lola,” egangaki ye, “Nakopesa yo ntango na ngai nyonso; nabondeli yo lakisa ngai lolenge ya kokokisa yango.” Alakisaki bolingi na ye mpo na kokamata libota na ye wapi nyonso balingaki kosenga ye akende. Losambo wana epesaki liyoki moko ya kimia oyo azelaki te. Esepelisaki te mayele na ye na koluka bosolo, kasi mpo na mbala ya yambo, elembisaki motema na ye.
Losambo elongolaki ema mpe efungolaki maninisa ya lola. Na mposo mibale, ayokaki ete azalaki kozela mwana. Bebe ya sika azalaki na mobu moko kaka ntango libiangi ya misio eyaki na mwana na ngai ya mobali mpe bokilo na ngai ya mwasi. Lokola alakaki kokende mpe kosala nyonso, bisika nyonso, atiaki bobangi mpembeni mpe akamataki mwana na ye na mikili misusu. Na misio azwaki mwana mosusu—na mokolo moko ya kobongola bamisionele.
Komitika mobimba na bolingi ya lola, lokola elenge mwasi oyo asalaki, ezali na motuya mpo na kolongola ema totiaka ntango mosusu likolo na moto na biso. Kasi ekokisi te mbala moko biyano na nsambo na biso.
Motema ya Abalayama emonani lokola ezalaki alima mosika yambo Sala azwa zemi ya Yisaka mpe yambo azwa mabele ya elaka. Lola ezalaki na ntina misusu mpo na kokokisa yambo. Bantina wana ezalaki kaka te mpo na kotonga bondimi ya Abalayama mpe Sala kasi lisusu mpo na koteya bango bosolo ya seko oyo bakabolaki na basusu na nzela na bango ya zunguluke mpo mabele elengelamaki mpo na bango. Kozela ya Nkolo mbala mingi emonanaka molai; boko ewumelaki bomoi mobimba. Kasi ntango inso ebongisami mpo na kopambola. Ntango ya komiyoka yo moko kakato na mawa to na bozangi bompikiliki ezali ata moke te.
Atako ntango na ye ezali ntango nyonso te ntango na biso, tokoki koyeba na ntembe te ete Nkolo abatelaki bilaka. Mpo oyo ya biso oyo ayebi sikawa ete Ye azali mpasi na kozwa, natatoli ete mokolo ekokoma oyo tokomona Ye miso na miso. Kaka lokola ezali na eloko moko te sikawa mpo na kotia molili mpo na biso komona Ye. Tokotelama banso liboso na Ye, Yemei. Lokola nkoko na ngai ya mwasi, tolingi komona Yesu Klisto sikawa, kasi bosangani na biso ya solo na Ye na esika ya bosambisi ekozala ya esengo mingi koleka soki yambo tosali makambo oyo ekomisaka Ye penepene na biso lokola tozali penepene na Ye. Ntango tosaleli Ye, tokomi lkola Ye, mpe tomiyoki penepene mingi na Ye ntango topusani na mokolo oyo eloko te ekobomba bomoni na biso.
Kokende epai ya Nzambe ekoki kokoba se kokoba. “Boya bino bapambolami ya Tata, kozwa bokonzi elengelamaki mpo na biso uta ebandeli ya mokili,”7Mobikisi ateyi. Nsima ayebisi biso boniboni:
“Mpo nazalaki na nzala, mpe bopesaki ngai bilei; nazalaki na mposa ya mai mpe bopesaki ngai mai ya komela: nazalaki mopaya, mpe boyambaki ngai:
“Bolumbu, mpe bolatisaki ngai: nazalaki na bokono, mpe botalaki ngai: nazalaki na boloko, mpe boyaki epai na ngai.
“Nde basembo bakoyanola ye, kolobaki, Nkolo, ntango kani tomonaki yo na nzala, mpe toleisaki yo? To na mposa ya mai, mpe topesaki yo mai?
“Ntano kani tomonaki yo mompaya, mpe toyamboki yo? To bolumbu mpe tolatisaki yo?
“To ntango kani tomonaki yo na bokono, to na boloko, mpo toyaki epai na yo?
“Mpe Mokonzi akoyanola mpe akoloba na bango, Ya solo nalobi na bino, mbala nyonso bosali yango na moko ya moke mingi na bandeko na bino, bosali yango na ngai.”8
Ntango tosali maye alingi biso kosala mpo na bana ya Tata na Ye, Nkolo amoni yango bosembo epai na Ye, mpe tokomiyoka mingi penepene na Ye lokola toyoki bolingo na Ye mpe bondimami na Ye. Ntango ekokoka oyo tokokoma lokola Ye mpe tokozela Mokolo ya Bosambisi na esengo.
Ema oyo emonanaki kobombaka yo mosika na Nzambe ekoki kozala bobangi ya moto na esika ya mposa oyo ya kosalisa basusu. Mposa ya Mobikisi ezalaki kaka kosalisa bato. Mingi ya bino, lokola ngai, bayokaki bobangi na kopusana penepene ya moto oyo otukaki to oyo asalaki yo mabe. Mpe kasi namoni Nkolo alembisaki mitema ntango na ntango, lokola oyo ya ngai moko. Mpe yango wana nabeti mondenge na yo mpo okende mpo na Nkolo epai ya moto moko, ata bobangi nini okoki koyoka, opesa bolingo mpe bolimbisi. Nalaki yo ete ntango osali bongo, okoyoka bolingo ya Mobikisi mpo na moto wana mpe bolingo na Ye mpo na yo, mpe ekomonana lokola ewuti mosika mpenza. Mpo na yo, mokakatano wana ekoki kozala na libota moko, ekoki kozala na lingomba moko, to ekoki kozala na kati ya ekolo moko.
Kasi soki okei mpo ete Nkolo apambola basusu, Ye akomona yango mpe akopesa yo mbano mpo na yango. Soki osali yango mbala mingi ekoki mpe ntango mingi ekoki, okoyoka mbongwana na bomoto na yo mpenza na nzela ya Bomikabi ya Yesu Klisto. Kaka te okomiyoka penepene na Ye, kasi okomimona lisusu mingi mingi ete ozali kokoma lokola Ye. Nde, ntango omoni Ye mpenza, lokola banso tokomona Ye, ekozala mpo na yo lokola ezalaki mpo na Moloni ntango alobaki: “Mpe sikawa natombeli bino banso, sese. Nakei mosika te kopema o paradizu ya Nzambe, kina molimo mpe nzoto ya ngai ikosala lisusu bomoko, mpe namemami na nzela ya mopepe, mpo ya kokutana na bino liboso lya esika ya elengi ya Yova monene, Mosambisi wa Seko wa bato ba bomoi mpe bakufa elongo. Amene.”9
Soki tosalisi na bondimi, bosawa, mpe mposa ya kosala bolingi ya Nzambe, natatoli ete esika ya bosambisi ya Yova ekozala ya elengi. Tokomona Tata wa biso mpe Mwana wa Ye lokola bazali komona biso sikawa—na polele ebonga nie mpe na bolingo ebonga nie. Na nkombo ya bule ya Yesu Klisto, amene.
Lakisa Matangi
-
1. Doctrine et Alliances 121:1.
-
2. Tala See Matai 6:10; Luka 11:2; 3 Nefi 13:10; Etele 12:29; Doctrine et Alliances 109:44; Moses 4:2.
-
3. Tala Doctrine et Alliances 130:22.
-
4. Doctrine et Alliances 121:15.
-
5. Doctrine et Alliances 121:24–25.
-
6. Luka 1:38.
-
7. Matai 25:34.
-
8. Matai 25:35–40.
-
9. Moloni 10:34.


text:
© 1996 – 2009 The Office of the High Commissioner for Human Rights
This HTML version prepared by the UDHR in Unicode project, http://www.unicode.org/udhr.
Na botáláká ’te kondima limɛmya ya bato nyɔ́nsɔ ya molɔ́ngɔ́ mpé makokí ma bangó óyo ezalí ndéngé mɔ̌kɔ́ mpé bakokí kopímela moto tɛ́ ezalí ntína ya bonsɔ́mí, bosémbo mpé kímyá káti ya molɔ́ngɔ́. Na botáláká ’te komɔ́na mpámba mpé kobóya kotósa esengeli ya moto ebátelama na bokonzi ya bosémbo mpɔ̂ ’te, na sima yangó, moto ákóma na botɔmbɔki esóngó na minyɔ́kɔli tɛ́,
Na botáláká ’te esengélí koléndisa boyókani na káti ya bikólo,
Na botáláká ’te na káti ya Mokandá ya Mibéko ya Lisangá ya Bikólo ya Molɔ́ngɔ́, bato ya molɔ́ngɔ́ bayébísí lisúsu loléngé bandimí malɔki ya ntína ya moto, limɛmya mpé lokúmú ya moto, bokokani ya makokí ya bǎsí mpé babáli mpé na botáláká ’te bangó bayébísí ’te bazwí mokáno ya kobɔngisa ezalélí ya moto mpé kosála ’te moto azwa bomɔi malámu mpenzá na káti ya bonsɔ́mí ya monɛ́nɛ mpenzá,
Na botáláká ’te kozala bato nyɔ́nsɔ na makanisi ndéngé mɔ̌kɔ́ mpɔ̂ na makokí mpé bonsɔ́mí yangó, ezalí na ntína monɛ́nɛ mpɔ̂ ’te óyo bakáni elónga,
Likita monɛ́nɛ ezalí koyébisa Lisakoli ya molɔ́ngɔ́ óyo ya makoki ya moto lokóla elɔ́kɔ óyo bato mpé bikólo nyɔ́nsɔ balingí bazwa, mpɔ̂ ’te bato mpé mangómbá nyɔ́nsɔ, na bobátelaka ntángo nyɔ́nsɔ Lisakoli yangó na motéma, basála makási na botéyi mpé bokólísí bwányá, mpɔ̂ ’te makokí mpé bonsɔ́mí yangó etósama mpé basála ’te bandima mpé basálélí yangó na bosɔ̂lɔ́ mpenzá na molɔ́ngɔ́ mobimba, ezala na káti ya bato ya Bikólo ya Lisangá bangó mɔ̌kɔ́ tǒ na káti ya ekólo mpé molɔ́ngɔ́ mobimba.
Bato nyɔ́nsɔ na mbótama bazalí nsɔ́mí mpé bakókání na limɛmya mpé makokí. Bazalí na mayɛ́lɛ mpé basengélí kovánda na bondeko o káti na bangó.
Moto nyɔ́nsɔ azalí na makokí mpé bonsɔ́mí nyɔ́nsɔ óyo elimbólámí na káti ya Lisakoli óyo, bokɛsɛni atá mokɛ́ tɛ́, na mambí matálí lomposo ya nzóto, bomwǎsí tǒ bobáli, lokóta, lingómba ya nzámbe, makanisi ya politiki tǒ ya ndéngé mosúsu, ekólo tǒ lingómba ya bato, bokulaka, mbótama tǒ makambo mosúsu.
Epái mosúsu, na botálaka elɔ́kɔ ya moto, epikísámí kosála bokɛsɛni na mambí matálí mibéko ya politiki, mibéko ya bosámbisi tǒ ya boyókani na mikili mosúsu, ezala ekólo tǒ mabelé ya nsɔ́mí tǒ óyo eyángélémání na baúta, tǒ óyo ezwí bonsɔ́mí ya síkísíkí tɛ́.
Moto nyɔ́nsɔ azalí na likokí ya kozala na bomɔi, na kozala nsɔ́mí mpé kozala motéma nsɛi na bomoto na yě.
Moto atá mokɛ́ tɛ́ asengélí kozala moúmbu; boúmbu mpé botɛ́ki baúmbu epikísámí na ndéngé nyɔ́nsɔ.
Moto atá mokɛ́ tɛ́ asengélí konyɔ́kama mpé kosalelama makambo ya bonyama mpé óyo ezanga bomoto na lokúmú.
Moto nyɔ́nsɔ azalí na likokí ’te bayéba makokí na yě bipái nyɔ́nsɔ.
Bato nyɔ́nsɔ bakokání libosó ya mobéko mpé bazalí na likokí ya kobátelama na mobéko sé ndéngé mɔ̌kɔ́. Bánsɔ bazalí na likokí ya kobátelama sé ndéngé mɔ̌kɔ́ esóngó na bikelá nyɔ́nsɔ ya bokɛsɛnisi elongobani tɛ́ na Lisakoli óyo mpé esóngó na bikelá nyɔ́nsɔ óyo ekobota bokɛsɛnisi yangó.
Moto nyɔ́nsɔ azalí na likokí ya koluka lisálisi ya nsɔ́lɔ́ mpenzá na libosó ya mangómbá ya bosámbisi ya ekólo óyo ezalí na bwányá esóngó na bikelá óyo ekotángola malɔki ya ntína endimámí na mibéko mpɔ̂ na yě.
Moto mɔ̌kɔ́ tɛ́ akokí kokangama tǒ kobengisama ntína tɛ́.
Moto nyɔ́nsɔ azalí na likokí ’te likambo na yě lokóla ya bato nyɔ́nsɔ, esámbisama na bosémbo mpé na mǐso ya bato nyɔ́nsɔ na esámbiselo ya nsɔ́mi mpé ya epái mɔ̌kɔ́ tɛ́, óyo ekozwa mikáno ɛngɛ́bɛ́nɛ́ na makokí mpé masɛ́nginyá yě tǒ ɛngɛ́bɛ́nɛ́ na bosɔ̂lɔ́ ya likambo yě afúndámí.
1. Moto nyɔ́nsɔ óyo afúndámí na likambo azalí naíno mabɔ́kɔ mpɛ́mbɛ́ téé ntángo bakotatola ɛngɛ́bɛ́nɛ́ na mobéko, mabé yě asálí, na libánza óyo ekosalama na mǐso ya bato nyɔ́nsɔ, epái wápi mánsɔ esengélí kosalama mpɔ̂ te mofúndami azwa na yě.
2. Moto atá mɔ̌kɔ́ tɛ́ asengélí kozwa etúmbu mpɔ̂ na makambo tǒ botíki óyo, ntángo esálámákí, ezalákí naíno mbéba tɛ́, ɛngɛ́bɛ́nɛ́ na mibéko ya ekólo tǒ ya molɔ́ngɔ́. Soo loléngé yangó, bakokí tɛ́ kopɛ́sa moto etúmbu koleka óyo ezalaka kopɛ́sama na ntángo likambo esalámákí.
Moto atâ mɔ̌kɔ́ tɛ̂ akokí kokɔ́ta mpámba na makambo etálí ezaleli, libótá, ndáko mpé mikandá ya nganda tǒ mpé kobébisa lokúmú na yě. Moto nyɔ́nsɔ azalí na likokí ya kobátelama na mobéko esóngó na bikɔ́ta‐kɔ́ta yangó.
1. Moto nyɔ́nsɔ azalí na makokí ya kotámbola ndéngé alingí mpé kopɔna esíká ya kovánda káti ya ekólo.
2. Moto nyɔ́nsɔ azalí na makokí ya kotíka ekólo nyɔ́nsɔ atá ya yě mɔ̌kɔ́ mpɔ̂ na kokɛnda na ekólo mosúsu; yě akokí mpé kozónga na ekólo na yě.
1. Na libosó ya monyɔ́kɔli, moto nyɔ́nsɔ azalí na likokí ya koluka mpé kozwa esíká ya kobómba nzóto na bikólo mosúsu.
2. Likokí yangó likopɛ́sama tɛ́ na moto afúndámí na likambo ya makási tǒ na bikelá óyo elongobani tɛ́ na mibéko ya Lisangá ya Bikólo ya Molɔ́ngɔ́.
1. Moto nyɔ́nsɔ azalí na likokí ya koyébana mosí‐ekólo.
2. Bakokí tɛ́ kopímela moto likokí ya kozala mosí‐ekólo tǒ ya kokóma moto ya ekólo mosúsu.
1. Sɔ́kí mobú ya kobálana ekokí, mobali mpé mwâsí bakokí kokwêlana mpé kotónga libóta mpé masímbisi ezala tɛ́ na makambo etálí lomposo, ekólo tǒ lingómba ya nzámbe. Bangó bazalí na makokí sé ndéngé mɔ̌kɔ́ na makambo etálí makwéla, ezala ntángo ya makwéla tǒ ntángo ya bokabwani.
2. Libála ekokí kosalama sé sɔ́kí mwâsí na mobali bangó méi bandimi na motéma mɔ̌kɔ́.
3. Libála ezalí longómba ya ntína mpɔ̂ na bato mpé ezalí na likokí ya kobátelama na bato mpé Lɛ́ta.
1. Moto nyɔ́nsɔ azala yě mɔ̌kɔ́ tǒ na káti ya lisangá, azalí na likokí ya mokóló‐ekólo.
2. Bakokí atá mokɛ́ tɛ́ kopímela tǒ kobɔ́tɔla moto elɔ́kɔ na yě sɔ́kí ntína ezalí tɛ́.
Moto nyɔ́nsɔ azalí na likokí, ya kozala na makanisi na yě, mayɛ́lɛ na yě ya motéma mpé lingómba na yě ya nzámbe; likokí yangó ekopɛ́sa yě ndingisa ya kopɔna lingómba ya nzámbe tǒ kobóngola makanisi na yě, yě mɔ̌kɔ́ tǒ elongo na baníngá, ezala na mǐso ya bato ya mɛi; na botéyi, na bikelá, na bokúmisi nzámbe mpé milúlú.
Moto nyɔ́nsɔ azalí na likokí ya bokanisi mpé bolobi; yangó ekopɛ́sa yě ndingisa ya kozala na bomɔi na motéma tɛ́ likoló ya makanisi na yě ndingisa ya koluka, kozwa mpé kopanza mayébisi na makanisi esíká na esíká, na ndéngé alingí koyébisa yangó.
1. Moto nyɔ́nsɔ azalí na likokí ya kozala na likita mpé lingómbá óyo ezalí na kímyá.
2. Ekokí tɛ́ kosengama na makási tɛ́ moto akɔ́ta na lingómbá.
1. Moto nyɔ́nsɔ azalí na likokí ya kotíya mabɔ́kɔ na bokambi misálá ya ekólo na yě ezala yě mɔ̌kɔ́ tǒ na batóma yě mɔ̌kɔ́ apɔní.
2. Moto nyɔ́nsɔ azalí na likokí, lokóla baníngá nyɔ́nsɔ ya kosála misálá ya Lɛ́ta.
3. Bolingi yangó esengélí komɔ́nana na mapɔni ya sémbo óyo esengélí kosalama mbala na mbala, na lipɔ́neli ya bato nyɔ́nsɔ mpé na bopɔni ya Lingómbá tǒ na ndéngé mosúsu ekokani na yangó mpé ekosála ’te bato bapɔna na bonsɔ́mí nyɔ́nsɔ.
Moto nyɔ́nsɔ, lokóla azalí mɔ̌kɔ́ ya lingómbá, azalí na likokí ya kozwa lisálisi ya esálelo‐lisungi, oyo ezalí na ndingisa ya kopɛ́sa moto makokí ya yě ya mosólo, ya bomɔi mpé ezaleli, mpɔ̂ na lokúmú mpé bokóli malámu ya bomoto na yě, na lisálisi ya bokási ya ekólo mpé ya boyókani ya mikili na mikili, ɛngɛ́bɛ́nɛ́ na mwangó mpé bokulaka ya ekólo na ekólo.
1. Moto nyɔ́nsɔ azalí na likokí ya kozwa mosálá, ya kopɔna mosálá yě alingí, na ndéngé ya sémbo elongobani na mosálá, mpé basengélí kobátela ya esóngó na bosɔmɛ́lɛ.
2. Bato nyɔ́nsɔ bazalí na likokí, bokɛsɛni atá tɛ́, ya kozwa lifúta ekokani mpɔ̂ na mosálá ekokani.
3. Moto nyɔ́nsɔ akosála, azalí na likokí ya kozwa lifúta ya sémbo mpé elongobani, oyo ekosála tɛ́ yě na libóta na yě bazwa bomɔi elongobani na lokúmú ya moto, mpé ekokí kobɔngisama lisúsu na ndéngé nyɔ́nsɔ ya bobáteli bomɔi.
4. Moto nyɔ́nsɔ azalí na likokí ya kokela basɛndiká elongo na baníngá mpé kokɔ́ta na basɛndiká mpɔ̂ na kokɛ́ngɛla maloki na yě.
Moto nyɔ́nsɔ azalí na likokí ya bopémisi mpé bopémisi nzóto, míngi ya bozwi eleko ya sémbo ya boúmélí na mosálá mpé na bozwi lifúta na bakonzi ya mbala na mbala.
1. Moto nyɔ́nsɔ azalí na likokí ya kobíkela na ndéngé elongobani mpɔ̂ ’te azwa bokɔ́lɔ́ngɔ́nú, bozala malámu ya yě mpé ya libóta na yě epúsí na makambo etálí kolíya, koláta, kovánda, kosálisa nzóto mpé kosungama na ndéngé esengélí ; yě azalí na likokí ya kosálisama na ntángo ya bosɔmɛ́lɛ, bokɔnɔ, bosɛ́lɛ́, bozéngé, bobangé tǒ na ntángo mosúsu yě akozánga mosólo ya kobíkela na sima ya makambo esálámí na bolinga na yě tɛ́.
2. Bomamá mpé bomwǎna ezalí na likokí ya kosungama na ndéngé elongobani. Mwǎna nyɔ́nsɔ abótama káti ya makwéla tǒ na libándá asengélí kobátelama tǒ ndéngé mɔ̌kɔ́.
1. Moto nyɔ́nsɔ azalí na likokí ya bokólísi bwányá mpé mayɛ́lɛ. Matéya esengélí kopɛ́sama mpámba, mosólo tɛ́, atá na bakelási ya mabandela. Matéya ya mabandela esengéní kopɛ́sama na moto nyɔ́nsɔ. Matéya ya tekniki mpé ya mosálá esengélí kopɛ́sama bipái nyɔ́nsɔ; eposá ya kozwa matéya ya kelási ya minɛ́nɛ esengélí kopɛ́sama na bato nyɔ́nsɔ, sé ndéngé mɔ̌kɔ́, ɛngɛ́bɛ́nɛ́ na mayɛ́lɛ na bangó.
2. Bokólísi bwányá mpé mayɛ́lɛ esengélí kosála tɛ́ moto akóla na ndéngé nyɔ́nsɔ mpé atósa malámu mpenzá makokí mpé bonsɔ́mí ya ntína na moto. Yangó esengélí komɛma boyókani, bobóto, bolingo káti ya bikólo mpé mangómbá ya bato oyo lomposo mpé boyambi ekɛsɛni; yangó mpé esengélí kobɔngisa misálá ya Lisangá ya Bikólo ya Molɔ́ngɔ́ mpɔ̂ na bobáteli kímyá.
3. Babóti bazalí na likokí ya yambo, ya bopɔni ndéngé ya matéya esengélí kopɛ́sama na bǎna na bangó.
1. Moto nyɔ́nsɔ azalí na likokí ya kotíya mabɔ́kɔ ndéngé alingí na misálá ya bokólísi bwányá ya lingómbá, kopɛ́sɛla na nkoti, mpé kotíya mabɔ́kɔ na botómboli nzébi mpé bolámu ya yangó.
2. Moto nyɔ́nsɔ azalí na likokí ’te matómba ya misálá ya yě ya nzébi, ya bokómi mpé ya nkoti ebátelama.
Moto nyɔ́nsɔ azalí na likokí ’te káti ya bato mpé bikólo, nyɔ́nsɔ ebóngá mpɔ̂ te makokí mpé bonsɔ́mí oyo ekomámí káti ya Lisakoli oyo elónga.
1. Moto azalí na mikúmba epái ya lingómbá oyo ekopɛ́sa yě eposá ya bokólísi bomoto na yě na ndéngé elongobani.
2. Moto nyɔ́nsɔ, na botálaka makokí mpé bonsɔ́mí na yě, asengélí kosála sé mikúmba oyo eyébání na mobéko sé mpɔ̂ ’te bayéba mpé bakúmisa maloki mpé bonsɔ́mí ya baníngá, mpé mpɔ̂ na kotósa mibéko ya sémbo ya ezalela kímyá ya bato mpé bozali malámu káti ya lingómbá ya boyángeli lisangá.
3. Makokí mpé bonsɔ́mí yangó makokí, atâ mokɛ́ tɛ̂, kozala esóngó na masɛ́ngi ya Lisangá ya Bikólo ya Molɔ́ngɔ́.
Mobéko atá mɔ̌kɔ́ tɛ́ ya Lisangá óyo ekokí kozala mpɔ̂ na Lɛ́ta, na lisangá ya bato, tǒ na moto, likokí ya kosála likambo óyo ekonyata makokí mpé bonsɔ́mí áwa.


text:
Malariyá
Malariyá ezalí fɛ́fɛle eye ezwámaka o mikili mitóndá maziba tǒ mái malálá, mpé bisíká bitóndá ngungi. Bokɔnɔ epɛ́sɛ́mi na ngungi ya mwasí; sɔ́ki aswí moto, mikɔlɔ́bɔ mikokɔ́ta o nzóto kin'o makilá.
Etápe
Definition and symptoms[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Malariyá ezalí bokono boye bokopesamaka kowúta na ngungi koleka epayi ya batu tǒ banyama misusu kolandana na ba parasites protozoaires óyo ezali (lolenge ya micro-organisme) ya cellule móko ya Plasmodium.[1] Malariyá elakisaka bilembo biye bilandi fièvre, bolembu, kosanza mpe moto mpasi. Na ba cas ya makasi mpeza ekoki komema loposo kokoma jaune, kopiquer crise ya mbalakata, coma to liwa.[2] Bilembo oyo bibandaka komonana mingi mingi sima ya mikolo zomi to zomi na mitano sima na kosuama na ngungi. Epayi ya baye balandelaki nkisi malamu te bokono bokoki kozongela bango sima na basanza.[1] Epayi ya baye babikaki na bokono kala te, tango bazwami na bokono lisusu bilembo ya makasi bimonanaka lisusu te obe oyo ya neti neti te. Resistance oyo ya ndambo ekendaka na kosila malembe malembe sima na basanza kino ba mbula soki mutu azali lisusu te kokoba kozwama na malariyá.[2]
Cause and diagnosis[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Mingi mingi mpeza, bokono oyo bopesamaka tango mutu asuami na ngungi ya mwasi oyo ayebani bo Anophèle. Kosua oyo ekotisaka ba parasites kowuta na soyi ya ngungi kokota na makila ya mutu.[1] Na sima ba parasites oyo ekendeke na foie epayi wapi ekolaka mpe kobota bota. Eza na lolenge mitano ya Plasmodium oyo ekoki kopesa bokono mpe kokabolama na batu.[2] Liwa mingi eyaka na nzela ya P. falciparum na P. vivax, P. ovale, mpe P. malariae ememaka mingi mingi mpeza lolenge moko ya malariyá ya mua katikati.[1][2] P. knowlesi yango ememaka mpeza mpeza te bokono epayi ya batu.[1] Diagnostique ya malariyá esalalemaka mingi mpeza na nzela ya komeka makila na microscope na bosaleli plaquette ya makila, to na nzela ya test antigène to ba tests ya diagnostique ya lombango.[2] Ba nzela eye esalelaka milongo ya baréaction na polymérasie mpo na kokundola ADN ya parasite esili kozala, kasi naino basaleli yango te na bisika biye malariyá ezwi batu ebele mpó na ntálo mpé mbilinga mbilinga nayango.[3]
Prevention and treatment[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Likáma ya kozwama na bokono ya malariyá ekokí kokoma moke na nzela ya komibatela na kosuama na ngungi na bosaleli moustiquaire mpe nkisi ya kobengana ba insect, to mpe mikano ya kolandela ba ngungi neti kofula insecticide mpe kotsiolisa mayi eye etelengani.[2] Nkisi ndenge na ndenge eza na oyo etali prévention ya malaria mpo na bakeyi mibembo na bisika biye bokono bona bozali mingi. Ba doses ya nkisi sulfadoxine/pyriméthamine ya komela mbala na mbala eza recommendé mpo na bana mpe na sima ya sanza misato ya yambo ya zemi na bisika biye taux ya malaria eza likolo mpeza. Atako posa ezali, mangwele moko te eye ezali kosala mpeza eza, ata ndenge batu bazali kosala makasi mpo na kobongisa mangwele wana.[1] Nkisi eye eza recommendé mpo na malaria eza bosangisi ba nkisi ya malaria oyo ezali na artémisinine.[1][2] Lolenge ya mibale ya ba nkisi ekoki kozala mefloquine, luméfantrine, to sulfadoxine/pyriméthamine.[4] Quinine ekoki mpe komelama elongo na doxycycline soki artémisinine eza te.[4] Esengami ete na bisika biye bokono oyo boza na batu ebele, yambo ya kobanda komela ba nkisi esengeli kosembola soki ete malaria nde ezali kotungisa mpo na ntina ya mikakatano ya nzoto koboya nkisi. Ba nkisi ndenge na ndenge ya malaria eza kokutana na nzoto eye eza koboya yango; na ndakisa, eza na baye nzoto eboyaka chloroquine P. falciparum likambo oyo epanzani na bisika ebele oyo malaria ezali, na nzoto koboya artémisinine ekomi mpe nkokoso na bisika songolo ya mikili ya Asia ya se.[1]
Epidemiology[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Bokono oyo bopanzani mingi na barégion tropical mpe sous tropical oyo etandami nzinga nzinga na équateur.[2] Yango ezali bongo eteni monene ya Afrika ya se ya Sahara, Asia, na Amerique Latine. Organisation Mondiale ya Santé emoni ete na mobu ya 2012, ba cas ya malaria ezwaki bamillion 207 ya batu. Na mobu wana, emonanaki ete bokono bona bobomaki batu kati ya 473,000 na 789,000, ebele nabango bazali bongo bana nakati ya Afrika.[1] Malaria mingi mingi eza bokono boye bolandanaka na kibobola mpe eza na effet monene ya mabe na développement économique.[5][6] Na Afrika emonani ete ememaka libunga ya ba milliards 12 $ USA na mobu moko kino na motuya ya likolo mpo na maye matali bonkolongono, bozangi makasi ya kosala mosala mpe ba effets misusu na maye matali tourisme.[7]
Ba références[kokoma | kobɔngisa mosólo]
- ↑ 1,0, 1,1, 1,2, 1,3, 1,4, 1,5, 1,6, 1,7 et 1,8 "Malaria Fact sheet N°94". March 2014. http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs094/en/. Retrieved 28 August 2014.
- ↑ 2,0, 2,1, 2,2, 2,3, 2,4, 2,5, 2,6 et 2,7 Caraballo, Hector (May 2014). "Emergency Department Management Of Mosquito-Borne Illness: Malaria, Dengue, And West Nile Virus". Emergency Medicine Practice 16 (5). http://www.ebmedicine.net/topics.php?paction=showTopic&topic_id=405.
- ↑ Nadjm B, Behrens RH (2012). "Malaria: An update for physicians". Infectious Disease Clinics of North America 26 (2): 243–59. doi:10.1016/j.idc.2012.03.010. PMID 22632637.
- ↑ 4,0 et 4,1 (en) World Health Organization, Guidelines for the treatment of malaria, Geneva, 2nd ed., 2010 (ISBN 9789241547925), ix
- ↑ Gollin D, Zimmermann C (August 2007). Malaria: Disease Impacts and Long-Run Income Differences (PDF) (Report). Institute for the Study of Labor.
- ↑ Worrall E, Basu S, Hanson K (2005). "Is malaria a disease of poverty? A review of the literature". Tropical Health and Medicine 10 (10): 1047–59. doi:10.1111/j.1365-3156.2005.01476.x. PMID 16185240.
- ↑ Greenwood BM, Bojang K, Whitty CJ, Targett GA (2005). "Malaria". Lancet 365 (9469): 1487–98. doi:10.1016/S0140-6736(05)66420-3. PMID 15850634.


text:
© 1996 – 2009 The Office of the High Commissioner for Human Rights
This HTML version prepared by the UDHR in Unicode project, http://www.unicode.org/udhr.
Na botalaka ‘te kondima limemya ya bato nyonso ya molongo pe makoki ma bango oyo ezali ndenge moko pe bakoki kopimela moto te ezali tina ya bonsomi, bosembo pe kimpa kati ya molongo. Na botalaka ‘te komona pamba pe koboya kotosa esengeli ya moto ebatelama na bokonzi ya bosembo po te, na sima yango, moto akoma na botombiki esongo na minyokoli te,
Na botalaka ‘te esengeli kolendisa boyokani na kati ya bikolo,
Na botalaka ‘te na kati ya Mokanda ya Mibeko ya Lisanga ya Bikolo ya Molongo, bato ya molongo bayebisi lisusu lolenge bandimi maloki ya tina yo moto, limemya pe lokumu ya moto, bokokani ya makoki ya basi pe mibali pe na botalaka ‘te bango bayebisi ‘te bazwi mokano ya kobongisa ezaleli ya moto pe kosala ‘te moto azwa bomoi malamu penza na kati ya bonsomi ya monene penza,
Na botalaka ‘te kozala bato nyonso na makanisi ndenge moko po na makoki pe bonsomi yango, ezali na tina monene po ‘te oyo bakani elonga,
LIKITA MONENE
ezali koyebisa
LISAKOLI YA MOLONGO OYO YA MAKOKI YA MOTO
lokola eloko oyo bato pe bikolo nyonso balingi babwa, po te bato pe mangomba nyonso, na bobatelaka tango nyonso Lisakoli yango na moteme, basala makasi na boteyi pe bokolisi bwanya, po ‘te makoki pe bonsomi yango etosama pe basala ‘te bandima pe basalela yango na bosolo penza na molongo mobimba, ezala na kati ya bato ya Bikolo ya Lisanga bango moko to na kati ya ekolo pe molongo mobimba.
Bato nyonso na mbotama bazali nzomi pe bakokani na limemya pe makoki. Bazali na mayele pe basengeli kofanda na bondeko okati na bango.
Moto nyonso azali na makoki pe bonsomi nyonso oyo elimbolami na kati ya Lisakoli oyo, bokeseni ata moke te, na mambi matali loposo ya nzoto, bomwasi to bobali, lokota, lingomba ya nzambe, makanisi ya politiki to ya ndenge mosusu, ekolo to longomba ya bato, bokulaka, mbotama to makambo mosusu.
Epai mosusu, na botalaka eloko ya moto, epikisami kosala bokeseni na mambi matali mibeko ya politiki, mibeko ya bosambisi to ya boyokani na mikili mosusu, ezala ekolo to mabele ya nsomi to oyo eyangelemani na bauta, to oyo ezwi bonsomi ya sikisiki te.
Moto nyonso azali na likoki ya kozala na bomoi, a kozala somi pe kozala motema sei na bomoto na ye.
Moto ata moke te asengeli kozala moumbu; boumbu pe boteki baumbu epikisami na ndenge nyonso.
Moto ata moke te asengeli konyokama pe kosalelama makambo ya bonyama pe oyo ezanga bomoto na lokumu.
Moto nyonso azali na likoki ‘te bayeba makoki na ye bipai nyonso.
Bato nyonso bakokani liboso ya mobeko pe bazali na likoki ya kobatelama na mobeko se ndenge moko. Banso bazali na likoki ya kobatelama se ndenge moko esongo na bikela nyonso ya bokesenisi elongobani te na Lisakoli oyo pe esengo na bikela nyonso oyo ekobota bokesenisi yango.
Moto nyonso azali na likoki ya koluka lisalisi ya solo penza na liboso ya mangomba ya bosambisi ya ekolo oyo ezali na bwanya esongo na bikela oyo ekotangola maloki ya tina endimami na mibeko po na ye.
Moto moko te akoki kokangama to kobengisama tina te.
Moto nyonso azali na likoki ‘te likambo na ye lokola ya bato nyonso, essambisama na bosembo pe na miso ya bato nyonso na esambiselo ya somi pe ya epai moko te, oyo ekozwa mikano engebene na makoki pe masenginia ye to engebene na bosolo ya likambo ye afundami.
1. Moto nyonso oyo afundami na likambo azali naino maboko pembe tee tango bakotatola engebene na mobeko, mabe ye asali, na libanza oyo ekosalama na miso ya bato nyonso, epai wapi manso esengeli kosalama po te mofundami azwa na ye.
2. Moto ata moko te asengeli kozwa etumbu po na makambo to botiki oyo, tango esalamaki, ezalikaki naino mbeba te, engebene na mibeko ya ekolo to ya molongo. So lolenge yango, bakoki te kopesa moto etumbu koleka oyo ezalaka kopesama na tango likambo esalamaki.
Moto ata moko te akoki kokota pamba na makambo etali ezaleli, libota, ndako pe mikanda ya ngana to pe kobebisa lokumu na ye. Moto nyonso azali na likoki ya kobatelama na mobeko esongo na bikota-kota yango.
1. Moto nyonso azali na makoki ya kotambola ndenge alingi pe kopona esika ya kovanda kati ya ekolo.
2. Moto nyonso azali na makoki ya kotika ekolo nyonso ata ya ye moko po na kokenda na ekolo mosusu; ye akoki pe kozonga na ekolo na ye.
1. Na liboso ya monyokoli, moto nyonso azali na likoki ya koluka pe kozwa esika ya kobomba nzoto na bikolo mosusu.
2. Likoki yango likopesama te na moto afundami na likambo ya makasi to na bikela oyo elongombani te na mibeko ya Linsaga ya Bikolo ya Molongo.
1. Moto nyonso azali na likoki ya koyebana mosi-ekolo.
2. Bakoki te kopimela moto likoki ya kozala mosi-ekolo to ya kokoma moto ya ekolo mosusu.
1. Soki mobu ya kobalana ekoki, mobali pe mwasi bakoki kokwelana pe kotonga libota pe masimbisi ezala te na makambo etali loposo, ekolo to longomba ya nzambe. Bango bazali na makoki se ndenge moko na makambo etali makwela, ezala tango ya makwela to tango ya bokabwani.
2. Libala ekoki kosalama se soki mwasi na mobali bango mei bandimi na motema moko.
3. Libala ezali longomba ya tina po na bato pe ezali na likoki ya kobatelama na bato pe Leta.
1. Moto nyonso azala ye moko to na kati ya lisanga, azali na likoki ya mokolo-ekolo.
2. Bakoki ata moke te kopimela to kobotola moto eloko na ye soki tina ezali te.
Moto nyonso azali na likoki, ya kozala na makanisi na ye, mayele na ye ya motema pe lingomba na ye ya nzambe; likoki yango ekopesa ye ndingisa ya kopona lingomba ya nzambe to kobongola makanisi na ye, ye moko to elongo na baninga, ezala na miso ya bato ya mei; na boteyi, na bikela, na bokumisi nzambe pe milulu.
Moto nyonso azali na likoki ya bokanisi pe bolobi; yango ekopesa ye ndingisa ya kozala na bomo na motema te likolo ya makanisi na ye ndingisa ya koluka, kozwa pe kopanza mayebisi na makanisi esika na esika, na ndenge alingi koyebisa yango.
1. Moto nyonso azali na likoki ya kozala na likita pe lingomba oyo ezali na kinya.
2. Ekoki te kosengama na makasi te moto akota na lingomba.
1. Moto nyonso azali na likoki ya kotia maboko na bokambi misala ya ekolo na ye ezala ye moko to na batoma ye moko aponi.
2. Moto nyonso azali na likoki, lokola baninga nyonso ya kosala misala ya Leta.
3. Bolingi yango esengeli komonana na maponi ya sembo oyo esengeli kosalama mbala na mbala, na liponeli ya bato nyonso pe na boponi ya Lingomba to na ndenge mosusu ekokani na yango pe ekosala ‘te bato bapona na bonsomi nyonso.
Moto nyonso, lokola azali moko ya lingomba, azali na likoki ya kozwa lisalisi ya esalelo-lisungi, oyo ezali na ndingisa ya kopesa moto makoki ya ye ya mosolo, ya bomoi pe ezaleli, po na lokumu pe bokoli malamu ya bomoto na ye, na lisalisi ya bokasi ya ekolo pe ya boyokani ya mikili na mikili, engebene na mwango pe bokulaka ya ekolo na ekolo.
1. Moto nyonso azali na likoki ya kozwa mosala, ya kopona mosala ye alingi, na ndenge ya sembo elongobani na mosala, pe basengeli kobatela ya esongo na bosomele.
2. Bato nyonso bazali na likoki, bokeseni ata te, ya kozwa lifuta ekokani po na mosala ekokani.
3. Moto nyonso akosala, azali na likoki ya kozwa lifuta ya sembo pe elongobani, oyo ekosala te ye na libota na ye bazwa bomoi elongobani na lokumu ya moto, pe ekoki kobongisama lisusu na ndenge nyonso ya bobateli bomoi.
4. Moto nyonso azali na likoki ya kokela basendika elongo na baninga pe kokota na basendika po na kokengela maloki na ye.
Moto nyonso azali na likoki ya bopemisi pe bopemisi nzoto, mingi ya bozwui eleko ya sembo ya boumeli na mosala pe na bozwi lifuta na bakonzi ya mbala na mbala.
1. Moto nyonso azali na likoki ya kobikela na ndenge elongobani po ‘te azwa bokolongonu, bozala malamu ya ye pe ya libota na ye epusi na makambo etali kolia, kolata, kovanda, kosalisa nzoto pe kosungama na ndenge esengeli; ye azali na likoki ya kosalisama na tango ya bosemele, bokono, bosele, bozenge, bobange to na tango mosusu ye akozanga mosolo ya kobikela na sima ya makambo esalami na bolinga na ye te.
2. Bomama pe bomwana ezali na likoki ya kosungama na ndenge elongobani. Mwana nyonso abotama kati ya makwela to na libanda asengeli kobatelama to ndenge moko.
1. Moto nyonso azali na likoki ya bokolisi bwanya pe mayele. Mateya esengeli kopesama pamba, mosolo te, ata na bakelasi ya mabandela. Mateya ya mabandela esengeni kopesama na moto nyonso. Mateya ya tekiniki pe ya mosala esengeli kopesama bipai nyonso; eposa ya kozwa mateya ya kelasi ya minene esengeli kopesama na bato nyonso, se ndenge moko, engebene na mayele na bango.
2. Bokolisi bwanya pe mayele esengeli kosala te moto akola na ndenge nyonso pe atosa malamu penza makoki pe bonsomi ya tina na moto. Yango esengeli komema boyokani, boboto, bolingo kati ya bikolo pe mangomba ya bato oyo loposo pe boyambi ekeseni; yango pe esengeli kobongisa misala ya Lisanga ya Bikolo ya Molongo po na bobateli kimya.
3. Baboti bazali na likoki ya yambo, ya boponi ndenge ya mateya esengeli kopesama na bana na bango.
1. Moto nyonso azali na likoki ya kotia maboko ndenge alingi na misala ya bokolisi bwanyaya lingomba, kopesela na nkoti, pe kotia maboko na botomboli zebi pe bolamu ya yango.
2. Moto nyonso azali na likoki ‘te matomba ya misala ya ye ya zebi, ya bokomi pe ya nkoti ebatelama.
Moto nyonso azali na likoki ‘te kati ya bato pe bikolo, nyonso ebonga po te makoki pe bonsomi oyo ekomami kati ya Lisakoli oyo elonga.
1. Moto azali na mikumba epai ya lingomba oyo ekopesa ye eposa ya bokolisi bomoto na ye na ndenge elongobani.
2. Moto nyonso, na botalaka makoki pe bonsomi na ye, asengeli kosala se mikumba oyo eyebani na mobeko se po ‘te bayeba pe bakumisa maloki pe bonsomi ya baninga, pe po na kotosa mibeko ya sembo ya ezalela kinya ya bato pe bozali malamu kati ya lingomba ya boyangeli lisanga.
3. Makoki pe bonsomi yango ekoki, ata moke te, kozala esongo na masengi ya Lisanga ya Bikolo ya Molongo.
Mobeko ata moko te ya Lisanga oyo ekoki kozala po na Leta, na lisanga ya bato, to na moto, likoki ya kosala likambo oyo ekonyata makoki pe bonsomi awa.