text:
Biographies des personnalités politiques congolaises (3)
Biographies corrigées
……………………………………………………………………………………………………..
Thomas Kanza Nsenga
Na 1934 nde amoni mokili na Kinshasa. Atangi na école primaire mpe secondaire na Institut Saint Joseph ya Léopoldville mpe asilisi kuna na 1951. Sima ya ba kelasi na ye, akomi molakisi kaka na Saint Joseph. Thomas azali kukutu ya Sophie Madeleine mpe leki ya Philippe. Bango banso, bana ba mbuta Daniel Kanza.
Na 1952, akeyi koyekola na Louvain, grâce na piston ya tata Raphaël de la Kethule. Ye nde amemaki Kanza epayi ya Directeur ya Usine Textile ya Léopoldville (U.TEX. Léo), Romain Nelissen, na perspective que a se porter garant ya Kanza na mikolo minso akosala na Belgique mpo na ba kelasi na ye. Nelissein andimaki sans problème mpe yango nde e permettre Kanza akende kotanga na Belgique.
Rappelons que Romains Nelissein azalaki mpe administrateur-gérant ya journal Pourquoi pas ? Congo. Ayaki mpe kosomba lisusu journal l’Avenir colonial belge, tango esalaki faillite. Tango asombi yango, abongoli kombo , ekomi L’Avenir.
Ye mpe lisusu nde a engageaki Philippe Kanza, kulutu ya Thomas, Secrétaire na journal Pourquoi pas ? Congo.
Na projet na ye, alingaki kokende kosala ba études ya droit. Malheureusement, ba autorités coloniales balingaki te asala ba études wana. Mpo abima na Congo belge, esengelaki andima oyo bango ba imposaki ye : pédagogie na psychologie.
Akeyi na Louvain, atangi yango mpe azui licence na pédagogie na psychologie na 1956. Wuta, wana, Kanza akoma diplômé universitaire laïc ya liboso ya ekolo na biso.
Tango azongi na Léopoldville na septembre 1956, akomi kotangisa na Institut Saint Joseph mpe na Institut ya éducation physique. Neti azalaki diplôme ya université, esengelaki azala na ba mêmes droits lokola mindele oyo bazali ba diplômes ya université lokola ye. Kasi, yango ezalaki bongo te. Situation wana elukaki ba manifestations na milieu ya ba étudiants congolais ya Lovanium mpo bamilobaki que soki ye mutu kutu atangi kuna na Louvain, bazali koo traiter boye na mindele, ebongo biso baye tozali kotanga awa na Léopoldville, soki tosilisi tokozala na traitement nini ? Na musukusuku wana nde mundele ayaki kopesa Kanza, carte ya immatriculation mpe kopesa ye mosala na université en tant que assistant. Kasi, yango e calmaki kaka ba esprits te.
Na 1957, Kanza azongi lisusu Belgique kotanga mpe akoti na Collège européen ya Bruges kosala ba études post-universitaires.
Na 1958, azui diplôme spécial ya hautes études européennes. Tango asilisi, azui mosala en tant que fonctionnaire international na Marché commun, na siège na yango na Bruxelles. Na ngambo mosusu azali très actif na journal Congo, oyo esalemi na mars 1957 na Léopoldville epayi ya Philippe Kanza na Mathieu Ekatou mpe na ye moko Thomas Kanza. Ce dernier, azalaki Chef de bureau ya journal Congo na Bruxelles wuta 1958.
Na 1960, a démissionner na Marché commun mpo na komipesa na misala ya avenir ya Congo. Akomaki proche ya Lumumba mpe membre ya A.N.C. Philippe na Thomas nde bazauaki likanisi ya kobengisa African Jazz eya kobeta na Table ronde na Bruxelles mpe na quelques pays ya Europe na 1960.
Na 23 juin 1960 tee na 12 septembre 1960, Ministre délègue na New York na Organisation des Nations Unies (O.N.U.), na gouvernement Lumumba.
Na 05 septembre 1960 tee na 12 septembre 1960, Ministre délégué na New York na O.N.U., na gouvernement Ileo.
Na octobre 1960, akomi na gouvernement Gizenga na Stanleyville.
Na mokolo mua 03 tee na 07 janvier1961, atindami en qualité ya représentant ya gouvernement Gizenga na Conférence ya Groupe Progressiste (GR.PR.), na Casablanca. Groupe oyo, ekomaki kobengama Groupe de Casablanca.
Na février tee na août 1961, Ministre délégué na New York na O.N.U, na gouvernement Gizenga.
Na janvier 1962 tee na août 1963, Chargé d’Affaires en titre ya Congo na Londres, na gouvernement Adoula.
Na septembre 1963, azongeli kelasi na université ya Oxford, esika azali koyekola économie.
Tango azui diplôme na ye na 1964, akeyi epayi ya Gbenye, na République Populaire du Congo mpe akoti na gouvernement rebelle na ye comme Ministre des Affaires extérieures et du Commerce extérieur wuta juillet 1964 tee na mai 1966.
Wuta mai 1966, akeyi na Harvard esika a soutenir thèse na ye ya doctorat na économie.
Na 1967, abandi kotangisa na ba universités ya Harvard, na Cambridge, na Massachusetts na Etats-Unis mpe na Oxford, na Angleterre. Na même moment mpe azali ko collaborer na journal Jeune Afrique.
Na 1970, abandi kosangisa ba activités na ye ya universitaire na ba affaires mpo azali kati na ba actionnaires mpe cadres ya Groupe multinational Lonrho.
Na juin 1985, azongi na Zaïre mpo na ko implanter filiale zaïroise ya Lonrho. Na yango, akomi Président délégué général ya Lonrho na Zaïre.
Na 15 août 1992, na élection ya Premier Ministre na Conférence Nationale Souveraine, azalaki candidat malheureux face na Etienne Tshisekedi.
Na 08 juin 1997 tee na 23 juillet 1997, Ministre ya Coopération internationale, na gouvernement L.D.Kabila.
Na 22 mai 1997, Administrateur ya Banque Centrale du Congo.
Wuta 23 juillet1998 tee na 05 janvier 1999, Ministre ya Travail et Prévoyance sociale, na gouvernement L.D.Kabila.
Na octobre 1999 tee na 25 octobre 2004, Ambassadeur extraordinaire et plénipotentiaire ya R.D.Congo na Stockholm ; Helsinki ; Copenhague mpe na Oslo. Résidence ezali na Stockholm. A continuaki en tant qu’Ambassadeur, wuta 16 janvier 2001, na gouvernement Joseph Kabila.
Na 15 aout 1996, a fonder Fondation tata Raphael.
Na 18 septembre 1996, akomi Président na yango tee mokolo liwa eyibaki ye mokolo mua 25 octobre 2004 na Oxford, na Angleterre.
Kanza akomi ba buku iye :
- Kanza, Thomas R., Tôt ou tard ...: (Ata ndele ...), Bruxelles, Le Livre Africain, 1959.
- Kanza, Thomas R., Le Congo à la veille de son indépendance ou propos d’un Congolais désillusionné, Bruxelles, L’Auteur, 1959.
- Kanza, Thomas R., Propos d’un Congolais naïf, Bruxelles, les Amis de Présence Africaine, 1959.
- Kanza, Thomas R., Congo, pays de deux évolués, Léopoldville, Actualités africaines, 1956.
- Kanza, Thomas R., Eloge de la Révolution, Bruxelles, remarques Congolaise, 1964.
- Kanza, Thomas R., Sans rancune, Bruxelles, Remarques Congolaises, 1965.
- Kanza Thomas R., Conflict in the Congo: the rise and fall of Lumumba, Oxford, Penguin African library, 1972.
- Kanza Thomas R., The rise and fall of Patrice Lumumba: conflict in the Congo, Londres, R. Colling, 1978.
- Kanza Thomas N., Evolution and Revolution in Africa, Harvard, Schenkman Books, 1978.
- Kanza Thomas N., Africa Must Change: An African Manifesto, Harvard, Schenkman Books, 1978.
- Kanza Thomas N., Sans rancune, Paris, Collection L'Afrique au cœur des lettres, L'Harmattan, 2006.
Notons que roman « Sans Rancune », na deuxième édition na yango, epesamaki na manuscrits non polis epayi ya Jean-Pierre Orban. Ye abanda koluka banda kala ko travailler na professeur Thomas Kanza mpo na kokoma lisusu buku iye. Kasi, tango abengaki epayi na ye, na Oxford mpo na kozua rendez-vous, famille Kanza eyebisi ye que awutaki kozongisa molimo na butu ewuti koleka. Yango nde epesaki ye ba manuscrits oyo ye moko Kanza atiki mpo abandaki déjà kokoma lisusu sur la suite ya « Sans rancune ». Mise au point mpo na édition na yango esalemaki na Valérie Kanza, muana nkasi ya Thomas Kanza. Introduction esalemi na professeur Herbert Weiss, ya City Univesity ya New York, na kati alobeli jeunesse ya Kanza na introduction sociopolitique asaleli ye. Professeur Mukala Kadima-Nzuji na Jean-Pierre Orban nde basali lecture.
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
Marcel Antoine Lihau Ebua Libana la Molengo
Abotami mokolo mua 09 septembre 1931 na Monga, na province ya Equateur. Asali ba kelasi na ye epayi ya ba sango ya Scheut, na petit séminaire ya Notre Dame de Grâce ya Bolongo-Molongo. Tango asilisi école primaire kuna na 1943, alongue, akoti na école moyenne na Boyange mpe asilisi kuna na 1947.Azui mosala na administration provinciale comme Commis, wuta 1947 tee na 1949.
Na 1949, akoti na Ecole des sciences administratives ya Lovanium-Kisantu mpe asilisi kuna na 1955.
Na 1955, akeyi na université ya Louvain esika azui inscription na philosophie. Akati ba cours na nzela mpe akoti na droit.
Wuta 1955 tee na 1959, Président ya Association Générale ya ba Etudiants Congolais na Belgique (A.G.E.C., section Belgique).
Na 1959, akomi azui licence na droit.
Pendant séjours na ye na Belgique, misala mia Table ronde politique mpe économique misalemaki wuta janvier tee na avril 1960. Lihau, na position na ye ya Président ya Association des Etudiants Congolais, asololaki na ba politiciens Congolais mpo na kolakisa bango ntina ya lisanga na maye matali masolo ma lipanda ya Congo.
Azalaki mpe na Table ronde inso mibale na qualité ya observateur mpe azalaki associer na préparation na yango, spécialement na kati ya Commission Vogel, mpo na Table ronde économique.
Wuta 19 septembre 1960 tee na 09 février 1961, Commissaire général (Ministre) na Justice, na Collège des Commissaires généraux (gouvernement) Bomboko.
Na 09 février 1960 tee na 02 août 1961, Secrétaire d’Etat (vice-Ministre) na Justice, na gouvernement Ileo II.
Na mars-avril 1961, Porte-parole ya Conférence ya Tananarive, mpo na réconciliation na Congo.
Na 1962, a soutenir thèse na ye ya doctorat na droit public mpe akomi Docteur.
Na 1963, akomi kotangisa na faculté ya droit ya université de Lovanium. Ye azali Congolais ya liboso mpe mutu moindo ya liboso oyo akomi professeur na faculté ya droit, Chef ya département ya droit public mpe Doyen ya faculté.
Na 1964, professeur associé na université de Lovanium.
Wuta mokolo mua 10 janvier 1964 tee na 11 avril 1964, membre ya Commission constitutionnelle esanganaki na Luluabourg (Kananga). Yango ebimisaki projet ya Constitution oyo endimamaki na référendum populaire esalemaki wuta 25 juin tee10 juillet 19964 mpe Promulguer mokolo mua 1er août 1964.
Na 1966, professeur na université Lovanium.
Na février 1966, Lihau azali moko na kati ya baye basali projet ya Constitution ya sika, oyo Président Mobutu a déposer na mars 1966, na Parlement. Yango nde ebengami Constitution ya 24 juin 1967.
Na 1967, Président Mobutu a signer Ordonnance-loi n° 67/312 ya 10 août 1967, portant création mpe organisation ya Office National de la Recherche et du Développement (O.N.R.D.) mpe Lihau aye koponama Délégué général na yango.
Na janvier 1968 tee na 03 octobre 1975, Premier Président ya Cour Suprême de Justice.
Wuta 1968, Lihau akoma professeur ordinaire na université Lovanium
Na 1971 tee na 1974, membre ya Comité exécutif ya Mouvement Populaire ya Révolution (M.P.R.).
Na mokolo mua 08 mars 1974 tee na mokolo mua 03 octobre 1975, membre ya Bureau Politique (Commissaire politique) ya M.P.R.
Mokolo mua 03 octobre 1975, Président Mobutu alongolaki Lihai na poste ya Premier Président ya Cour suprême ya Justice mpe ya membre ya Bureau Politique (Commissaire politique) mpo azalaki ko partager te décision iye Bureau politique ezuaki na bateau M.S. Kamanyola, na réunions esalemaki mikolo mua 11 tee na 13 juillet 1974. Yango nde eyaki kondima mokolo mua 10 août 1974, projet ya loi portant révision constitutionnelle, oyo ezalaki na 83 articles mpe ezuaki vote na unanimité na séance esalemaki pendant cinq heures du temps. Yango nde epesaki Président Mobutu ba pouvoirs inimaginables. A ce sujet, Lihau abandaki déjà ko manifester volonté na ye ya ko démissionner mpo azalaki conscient na dérive oyo ezali kokumba ba pouvoirs minene Chef de l’Etat et Président de la République akomaki na yango. Avant kutu a démissionner ye moko, ba « informateurs » basila koyebisa Président Mobutu nionso sur ba intentions ya Lihau. Wuta awa, atikalaki kaka na mosala na corps académique ya université nationale du Zaïre.
Na 27 mars 1982, akangemi na prison central ya Makala suite na création ya U.D.P.S., le 15 février 1982.
Na 19 tee na 28 juin 1982, procès esalemi na Cour ya Sûreté de l’État mpo na complot qualifié.
Na 01er juillet 1982, Cour ya Sûreté de l’État e condamner ye na mbula mitano ya boloko.
Na 09 juillet 1982, alongue na prison ya Makala mpe atindami na village natal, na Monga, esika esengeli asala etumbu na ye.
Na bénéfice ya Ordonnance-loi n° 83/007 ya 21 mai 1983 portant amnistie générale concernant tous les Zaïrois, azui liberté mpe azongi na Kinshasa.
Na 1985, akeyi kosenga ngunda na na Etats-Unis mpe azui yango. Andimami mpe na université Harvard, na Cambridge, na Massachusetts. Comme professeur ya droit.
Azongi na Kinshasa na vacance, na juin 1986. Na kokita ya avion, akangami mbala moko.
Na mokolo mua 13 juin 1986, atindami na relégation, na Monga, village natal na ye.
Na janvier 1987, azui liberté mpe azongi na Kinshasa. Na sima, azongi na Cambridge.
Na 1988, abengisi masolo na Cambridge, na Massachusetts mpo na kofandisa U.D.P.S. na Etats-Unis.
Suite na élan ya 1988 nde makanisi ma kobengisa Conférence Nationale mpo na kosolola makambo matali Zaïre, ebotamaki na juin 1989, epayi ya Lihau.
Wuta mokolo mua 07 août 1991 tee na 06 décembre 1992, Conférence Nationale Souveraine (C.N.S.) esalemi na Zaïre. Lihau azalaki Président ya Commission Constitutionnelle.
Na 1994, pouvoir eyaki ko utiliser maladi ya Lihau mpo na kokotisa bokabuani na baninga ba ye ba U.D.P.S. mpe ye asalaki ba déclarations ya divisons ethniques, contraires na ligne philosophique et politique na ye. Mutu nionso amonaki que Lihau wana, ezalaki oyo azalaki lisusu na makasi mingi te mpo maladi esilaki kolemisa bo mutu bua ye.
Eyebanaki banda kala que wuta 1985, Lihau azalaki ko faire face na ba problèmes ya santé. Mokolo mua lundi 10 Avril 1999, na Boston, na Massachusetts, atikaki baye banso ba mokili.
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Sophie Madeleine N’Kanza Lusibu Zala (Sophie Lihau N’Kanza)
Aye na mokili, na Léopoldville, mokolo mua 08 février 1940. Atangi école primaire mpe secondaire epayi ya ba ma melo ya Sacré-Cœur, na lycee Sacré-Cœur ya Léopoldville. Atangi lisusu na secondaire epayi ya ba ma melo ya Saint-Joseph ya Cluny na Brazzaville, sima azongi lisusu na Sacré-Cœur ya Léopoldville mpe aye ko continuer ba humanités latines epayi ya ba sango Jésuites na Collège Albert 1er ya Léopoldville, na 1960.
Akeyi na Suisse, na université de Genève, na faculté ya sciences économiques et sociales (S.E.S.)., esika azui licence na sociologie, na 1964. Mbala moko, faculté e retenir ye comme assistante na département ya sociologie.
Tango Président Mobutu abengisi ye na Kinshasa, na 1966, a démissionner na mosala mua ye na université ya Genève.
Na 29 octobre 1966 tee na 05 octobre 1967, Ministre ya Affaires sociales, na gouvernement Mobutu.
Na 05 mai 1967 tee na 17 décembre 1967, membre mpe Présidente ya Commission ya Promotion sociale ya Bureau politique ya Mouvement Populaire de la Révolution (M.P.R.).
Na 05 octobre 1967 tee na 05 mars 1969, Ministre ya Affaires sociales et Développement communautaire, na gouvernement Mobutu.
Na 05 mars 1969 tee na 1er août 1969, Ministre d’Etat chargée na Travail, Prévoyance sociale, Habitat na Coordination des Affaires sociales, na gouvernement Mobutu.
Na 1er août 1969 tee na 07 décembre 1970, Ministre d’Etat chargée na Affaires sociales, na gouvernement Mobutu.
Na 1971, akeyi na Etats-Unis, na département ya sociologie ya université ya Harvard, na Cambridge, na Massachusetts.
Na 1973, azui diplôme ya études approfondies, na département ya sociologie ya université ya Harvard, na Cambridge, na Massachusetts mpe akomi fonctionnaire internationale mpe membre ya Conseil d’administration ya Institut des Nations Unies pour la Formation et la Recherche (I.N.U.FR.), wuta 1973 tee na 1977, na New York, na Etats-Unis.
Na 1977, a soutenir thèse na ya doctorat mpe azui titre ya Docteur en sociologie ya université ya Harvard, na Cambridge, na Massachusetts. Theme ya these na ye:
-Nkanza Lusilu Zala, The Social Origins of Political Underdevelopment in the Ex-Belgian Congo, Zaïre, Ph.D., dissertation, Harvard University, Cambridge, MA. 1977.
Na 1977 tee na 1981, Directrice ya Centre des Nations Unies pour le Développement Social et les Affaires Humanitaires, na New York, na Etats-Unis.
Na 1981 tee na 1985, Directrice générale adjointe ya Organisation des Nations unies pour l’éducation, la science et la culture (U.N.E.S.C.O.), na Paris.
Wuta 1981 tee na 1999, professeur na université ya Boston.
Wuta 1985 tee na 1988, Chargée de Mission ya Directeur général ya U.N.E.S.C.O.
Na 1984 tee na 1985, professeur visiteur na faculté ya sciences économiques ya université de Kinshasa (U.N.I.KIN.).
Na 1989, asali Ecole internationale Zala, na Kinshasa. Secrétaire général ya Nations Unies aponi ye Secrétaire exécutif ya Année internationale des personnes handicapées.
Na 1990, asali parti politique ebengami Force Populaire Africaine (F.P.A.).
Professeur Sophie Nkanza azalaki muana ya mbuta Daniel Kanza mpe molongani ya professeur Marcel Lihau (bakabuana wuta ba années 70). Elongo, baboti bana mitano ya basi : Elisabeth, Anne, Irène, Rachel na Sophie.
Sophie N’Kanza azali elenge muasi ya liboso laïque na R.D.Congo azui diplôme ya ba humanités secondaires, diplômes ya université mpe post universitaire, fonctionnaires internationale, professeur ya université, Secrétaire générale adjointe ya U.N.E.S.C.O., Ministre, Ministre d’Etat.
Ye amipesaki makasi na ba actions humanitaires na bosungi bana etike, bilenge basi mpe na personnes handicapées physiques.
Abimisaki buku na makomi maye esalaki thèse na ye ya doctorat:
- N’Kanza Zola, Les origines sociales du sous-développement politique du Congo belge : « de Patroado a la loi fondamentale », 1482-1960, Kinshasa, Presse Universitaire du Zaïre, 1985.
Na 1999, nde atikaki mokili.
............................................................................................................................................................
Léon Engulu Baanga Mpongo Bakokele Lokanga
Amoni mokili na Mbandaka, le 01er avril 1944. Atangi epayi ya ba Frères ya ba Ecoles Chrétiennes na Mbandaka, esika asali école primaire na secondaire na ye mpe azui diplôme ya secondaire na 1953, na section commerciale et administrative.
Abandi mosala na Bokungu, esika azali Commis, wuta 1953 tee na 1956. Na 1956, akomi attaché na direction provinciale ya poste mpe na 1958 tee na 1959 Commis en Chef na direction provinciale ya Affaires indigènes.
Pembeni ya mosala mua ye na territorial, na 1957, azali kati na ba co-fondateurs ya Association Les Amis du Progrès. Na 1958, akomi Président provincial ya Mouvement National Congolais (M.N.C.). Sima ya wana, akeyi kosangana na baninga baye na Union des Mongo, oyo ebotami na janvier 1960, na Justin-Marie Bomboko. Ce dernier, azali Président, Léon Englu, Secrétaire général.
Na janvier-février 1960, a participer na Table ronde politique ya Bruxelles, en tant que membre suppléant ya délégation ya ba coutumiers ya province ya Equateur.
Na mars 1960, akoti na Collège executif ya province ya Equateur.
Na mai 1960, aponami Député provinciale na Mbandaka mpe akomi Ministre provincial de l’Intérieur kobanda 1960 tee na 1962, na gouvernement Eketebi.
Na 1962, Président Kasa Vubu a signaki loi ya 27 avril 1962 relative aux critères de création de nouvelles entités administratives. Yango nde eyaki kokabola ba 06 provinces en 21 provinces « provincettes ». Le 14 août 1962 nde Cuvette Centrale eyaki kokoma province. Wana nde Engulu ayaki kokoma Président ya gouvernement na yango wuta 1962 tee na 1964.
Na ba élections législatives ya août 1965, aponami Député provincial mpe Gouverneur ya Cuvette Centrale.
Na 1966, Président Mobutu a nommer ye Gouverneur ya province ya Equateur kobanda mokolo mua 25 avril 1966 tee na 03 janvier 1967. Nomination iye esalemaki sima na unification ya ba 21 provinces en 08 provinces, selon Ordonnance-loi n° 66-205 ya 06 avril 1966 modifiant les divisions du territoire de la République
Na 1966 tee na 1968, Gouverneur ya Kivu
Na 1967 tee na 1970, Gouverneur ya Katanga
Wuta mokolo mua 07 décembre 1970 tee na 07 mars 1974, Commissaire d’Etat (Ministre) aux Travaux publics mpe na Aménagement du territoire.
Wuta mokolo mua 08 mars 1974 tee na 22 février 1977, Commissaire d’Etat aux Affaires politiques, chargé de la coordination des acticités du parti.
Na 08 mars 1974 tee na 18 février 1981, akomi membre ya Bureau politique ya Mouvement Populaire de la Révolution (M.P.R.-parti-Etat)
Kobanda mokolo mua 23 février 1977 tee na 07 juillet 1977, vice-Président du Conseil exécutif (vice-Président du gouvernement) mpe Commissaire d’Etat na Administration du territoire (Intérieur).
Na 08 juillet 1977 tee na 04 janvier 1979, Commissaire d’Etat na Administration du territoire.
Na 05 janvier 1979 tee na 17 janvier 1980, Commissaire d’Etat na Agriculture mpe na Développement rural.
Na septembre 1980 tee na Janvier 1985, premier mandant en tant que membre ya Comité central ya M.P.R. parti-Etat.
Na juillet 1981, akomi licencié na Sciences politiques et administratives ya Université ya Zaïre, campus de Lubumbashi. Esengeli tobakisa que diplôme wana ezalaki vraiment mériter te mpo abandaki kokota kelasi te mpe abandaki komonana kaka mokolo ya ba examens. Ata ko bongo, azuaki diplôme na ye na distinction !!!!
Na 02 janvier 1983 tee na 24 avril 1990, membre ya Bureau Politique (Commissaire politique) ya M.P.R. parti-Etat
Na janvier 1985 tee na 24 avril 1990, membre ya Comité central ya M.P.R. parti-Etat
Na 04 mai 1990 tee na 1er avril 1991, Ministre ya Intérieur.
Na 1991, asali Union Nationale des Démocrates (U.N.A.D.E.), yango ezalaki na plate forme ya Mouvance présidentielle « parti satellite » ya M.P.R. - fait privé.
Na 2003, akomi Sénateur na étiquette ya Mouvement de Libération Congolais (M.L.C.)
Na 2006, asangani na José Endundu Bononge mpo na bokeli Union Nationale des Démocrates Chrétiens (U.N.D.C.). Engulu akomi Président na yango mpe ekoti na kati ya Alliance pour la Majorité Présidentielle (A.M.P.).
Na janvier 2007, aponati Sénateur ya circonscription électorale ya Tshuapa.
Na faveur ya mesure ya zaïrianisation, Engulu akoma Président ya Cultures Zaïroises. Yango ezali na ba plantations na Equateur mpe na Bas-Zaïre. Engulu bénéficia, wuta 1974, na 35. 727 hectares ya ba plantations. Ye, na Président Mobutu babandaki ko totaliser : 33% ya plantations ya hévéas, 29% ya plantations ya palmerais, 29% ya plantations ya palmerais mpe na 06% ya plantations ya café.
………………………………………………………………………………………………….
Complément ya biographies
Joseph Ileo Songo Amba
Aye na mokili na Léopoldville, mokolo mua mua 15 septembre 1923. Atangi ba kelasi na Institut Saint Joseph ya Léopoldville wuta 1929 tee na 1940.
Tango asilisi, abanki kosala na journal Courrier d’Afrique kobanda na 1940 tee na 1945. Sima Na 1945 tee na 1950, akomi secrétaire ya direction général ya Bata. Asepeli kozua formation mosusu mpe akimomisi na ba cours du soir ya comptabilité na Mission Sainte Anne mpe azali kolanda ba cours ya philosophie, sciences politiques, sociologie, logique, droit, économie na psychologie. Ba cours iye ezali kopesama na groupe ya ba évolués catholiques epayi ya Abbé Joseph Malula na Mission Christ-roi. Yango nde ememaki Manifeste de Conscience Africaine, mokolo mua 30 juin 1956.
Na 1951 tee na 1960, akomi comptable na Office des Cités Africaines.
Na 1947, azali kati na Union des Intérêts Sociaux Congolais (UN.I.S.CO.).
Na 1958, akomi Rédacteur en chef ya Conscience Africaine. Azali kati na ba batu zomi na motoba oyo ba signer Mémorandum ya 26 août 1958.
Membre ya Comité provisoire ya Mouvement National Congolais (M.N.C.) na mokolo mua 10 octobre 1958.
Na bokabuani bua M.N.C. na ba ailes mibale : Lumumba na Kalonji, na juillet 1959, akomi Secrétaire ya M.N.C. / Kalonji mpe azali ko collaborer na Voie du peuple, journal ya M.N.C / Kalonji.
Na décembre 1959, aponani Secrétaire général ya Bureau ya Congrès ya Cartel fédéraliste A.BA.KO., na Kisantu.
Na 20 janvier tee na 20 février 1960, membre effectif ya délégation ya M.N.C. / Kalonji, na Table ronde politique ya Bruxelles.
Na avril 1960, akomi Administrateur ya Institut politique congolais na ya Courrier d’Afrique
Na mai 1960, a échouer na ba élections législatives na province ya Equateur. Kasi, aponami Conseiller provincial ya Léopoldville na liste ya M.N.C. / K.- P.S.A. Aponami Sénateur ya Union ya ba Mongo UNI.MO. na province ya Equateur.
Na mokolo mua 22 juin 1960, aponami Président ya Sénat national na liste ya cartel ya Union nationale. Azui na 49 voix, contre 39 voix na Alexandre Mahamba, candidat ya Bloc nationaliste lumumbiste.
Na mokolo mua 05 septembre tee na 12 septembre 1960, akomi Premier Ministre, Ministre ya défense nationale mpe Ministre ya Justice, na gouvernement Ileo I.
Na 13 tee na 20 septembre, Premier Ministre, na Gouvernement Ileo II.
Na 09 février tee na 1er août 1961, Premier Ministre, na Gouvernement Ileo III.
Na 25 janvier tee na 16 février 1961, Président ya Table ronde ya Léopoldville.
Na 08 tee na 12 mars 1961, membre ya Conférence ya Tananarive.
Wuta 24 avril tee na 28 mai 1961, membre ya Conférence ya Coquilathville.
Na 22 juillet tee na 2 août 1961, azali na Conclave ya Lovanium.
Na mikolo minso Ileo azalaki Premier Ministre, gouvernement na ye ezalaki provisoire mpo ba Ministres na ye bakikala kozala investis te mpe ba postes misusu ezalaki kaka na ba Ministres te par défaut ya cohésion nationale mpe ba oyo bazalaki wana, bazalaki na cumul ya mandat ya Ministre na ya Député.
Wuta 16 janvier 1969 tee na 14 avril 1964, Ministre-résident ya gouvernement central na Katanga, gouvernement Adoula.
Kobanda na 14 avril tee na 09 juillet 1964, Ministre d’Etat chargé des Affaires katangaises, na gouvernement Adoula.
Na 13 décembre 1963, akomi Président ya Commission Constitutionnelle ya Luluabourg.
Na ba elections legislatives ya octobre 1965, aponami Sénateur ya province ya Cuvette centrale.
Na 1967 tee na 1971, Président ya Conseil d’administration ya Office nationale pour la Recherche et le Développement (O.N.R.D.).
Wuta 08 mars 1969 tee na 28 janvier 1975, membre ya Bureau politique (Commissaire politique) ya Mouvement Populaire de la Révolution (M.P.R.).
Na août 1971 tee na octobre 1981, Président ay Conseil d’administration ya université du Zaïre
Na 08 mars 1974, akomi doyen ya Bureau politique ya M.P.R.
Kobanda na 28 janvier 1975 tee 18 février 1981, membre permanent ya Bureau politique ya M.P.R.
Na novembre 1975, aponami Commissaire du peuple (Député) na circonscription électorale ya Bas-fleuve.
Wuta 22 novembre 1977 tee na 18 février 1981, Secrétaire permanent ya Bureau politique ya M.P.R.
Kobanda na avril 1979 tee na avril 1980, Président ya Conseil législatif national (Assemblée nationale) mpe azali ko cumuler na mandat ya Commissaire politique.
Kobanda na 02 septembre 1980 tee na 21 septembre 1981, membre ya Comité central du M.P.R. Ye moko alonguaki na politique active mpo na ba raisons ya santé.
Na mai 1990, azali co-fondateur ya Parti Démocrate et Social-Chrétien (P.D.S.C.) mpe akomi Président national.
Na 17 janvier 1991, P.S.C.D. ekomi légaliser na ministère ya intérieur.
Mokolo mua 19 septembre 1994, papa Ileo aweyi na bokono, na Bruxelles.
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Gaston Diomi Ndongala Midietu
Abotami na 08 août 1922 na Léopoldville. Atangi na Institut Saint Joseph na Léopoldville mpe sima akeyi na petit séminaire ya Kolo mpe sima akeyi ko continuer mpe kosilisa secondaire na Ecole ya agriculture na Kisantu.
Akoti na Ecole ya Assistance Médicale Indigènes ya Léopoldville na 1943. Neti ezalaki période ya grande guerre, azalaki na Force publique na campagne ya Birmanie na deux ans ya stage alekisaki na kati ya Force publique.
Na 1946, azui diplôme na ye ya Assistant médical.
Na 1947, azui mosala na Baningville (Bandundu, ville)
Na 1952, azui carte ya mérite civique.
Na 1952, azui mutation na Mushie.
Na 1953, azongi na Léopoldville.
Kobanda 1954 tee na 1958, abandi kokoma na ba journaux La Voix du Congolais na La Croix du Congolais.
Na juin 1956, azali kati na baye bakomi Manifeste de la Conscience Africaine.
Kati na 1955 tee na 1957, azali membre ya conseil ya Cité indigène, membre ya Comité ya Fonds Reine Elisabeth pour l’Assistance Médicale aux Indigènes au Congo belge (FO.RE.MI.)
1955 tee na 1960, Président ya Mutualité Chrétienne.
Na 1956 tee na 1957, membre ya Comité ya admission ya bana batu moindo na ba écoles ya mindele
Na 1957 tee na 1959, Président ya Triennat, membre ya Conseil de ville ya Léopoldville, membre ya Conseil ya province ya Léopoldville.
Na janvier 1958 tee na juin 1960, alongi na ba élections communale ya 1958 mpe akomi Bourgoumestre ya Ngiri Ngiri.
Na août 1958, azali kati na batu zomi na motoba ba signer mémorandum des seize
Membre ya bureau provisoire ya M.N.C. na création na yango.
Na décembre 1958, azali na Conférence ya Rassemblement des Peuples Africain, na Accra.
Na 12 janvier 1959, mundele alongoli ye Bourgoumestre ya Ngiri Ngiri mpe akangami suite na ba événements ya 04 janvier 1959 (martyrs de l’indépendance)
Na janvier 1960, azongeli ebonga na ye ya Bourgoumestre. Sima mikolo, keyi na Conférence ya Rassemblement des Peuples Africain, na Tunis.
Aponami na ba élections ya mai 1960, Conseiller provincial ya Léopoldville na liste ya Alliance des Ba Kongo (A.BA.KO.).
Na 3 Juin 1960, Vice-président ya Gouvernement ya Léopoldville.
Na 11 juin 1960 tee na 29 juin 1960, Président ya province ya Léopoldville.
Na 1963, akomi Commissaire général extraordinaire mpo na provincette ya Sankuru.
Na octobre 1965, aponami Sénateur national.
Na 1967 tee na 1972, Président ya Compagnie Maritime Congolaise (C.M.C.). awa nde ba bateaux minene etekemaka mingi : na 1967, « Charlesville » ; na 1968, «Elisabethville» ; 1973, « Albertville » na « Léopoldville » oyo eyaki kokoma « P.E. Lumumba ».
Na 1970 tee na 1975, Président ya Conseil d’administration ya Compagnie Générale de Produits Chimiques et Pharmaceutiques du Congo (CO.PHA.CO.).
Na novembre 1970, aponami Député national ya circonscription ya Funa, na Kinshasa.
Wuta 1974 tee na 1979, Président ya Conseil d’administration ya Tuileries et Briqueteries de Kinshasa (BRI.KIN) ; Président ya Conseil d’administration ya Siemens-Zaïre.
Na 1974, na faveur ya Zaïrianisation, akomi Délégué général ya Société Papadimitrious, Administrateur na compagnie Jules Van Lancker (J.V.L.), Président ya Conseil d’administration ya La Zaïroise de Gestion et de Réalisation Immobilières (ZAI.REAL.), Administrateur Directeur général ya Société Diomi-Import, Gestionnaire principal ya ba Etablissements Diogas.
Na novembre 1975, aponami Commissaire du peuple ya circonscription ya Funa, na Kinshasa.
Na octobre 1977, aponami lisusu Commissaire du peuple ya circonscription ya Funa, na Kinshasa.
N.B. ba élections législatives esalemaki na 1977 suite na discours présidentiel ya juillet 1977, oyo esakolaki démocratisation ya M.P.R., une décentralisation ya pouvoir mpe na création ya poste ya Premier Commissaire d’Etat (Premier Ministre), coordonateur ya action ya gouvernement. Na cadre oyo nde, ba élections générales esalemaki.
Na 1982, aponami lisusu Commissaire du peuple ya circonscription ya Funa, na Kinshasa.
Azali mpe Président ya groupe national ya Union des parlementaires africains, membre ya Rotary Club international; groupe l'Association des Cadres et Dirigeants Catholiques des Entreprises au Congo, Union Internationale des Associations Patronales Catholiques, Section Zaire (CADICEC-UNIAPAC / Zaïre), membre ya Ordre ya Rose-Croix.
Na ba distinctions honorifiques : Chevalier ya Ordre de la Couronne belge, Commandeur ya Ordre national ya Léopard na médaille de mérite agricole ya Zaïre.
Diomi Ndongala awe na mokolo mua 16 octobre 1985, na Kinshasa.
………………………………………………………………………………………………………..
Godefroid Munongo Mwenda M’Siri Shyombeka we Shalo
Abotami mokolo mua 20 novembre 1925 na Bunkeya. Asali école primaire esika abotami, na 1936 mpe akeyi kosilisa yango na Saint-Boniface na Elisabethville na 1940. Sima ya wana, akeyi kosala ba humanités na Mission catholique ya Kapiri wuta 1940 tee na 1947.
1947-1949 Tango asilisi ba humanités na ye, akeyi kokota na Grand séminaire ya Baudouinville mpo na kosala philosophie. Kasi, asilisaki tee mpo atangaki kaka mbula mibale, kobanda 1947 tee na 1949.
Tango alongue kuna, amati na Kisantu mpo na kotanga na Ecoles ya sciences administratives ya Lovanium-Kisantu, esika azuaki diplôme na 1954. Tango asilisi kuna, abandi mosala.
Na 1954 tee na 1955, Commis na administration coloniale, na service ya pension.
Na 1955 tee na 1956, Greffier na Tribunal de police.
Na 1956 tee na 1957, Juge-assesseur na Tribunal de territoire mpe sima aye kokoma Juge de police.
Na 1957 tee na 1959, Juge-Président ya Tribunal de territoire.
Na 1959, agent territorial, Chef de bureau ya état civil, sima akomi Administrateur ya ya Etablissement public Inga mpe akeyi na misala mia Conseil, na Bruxelles, na 1959.
Na octobre 1958, co-fondateur mpe premier Président général ya Confédération des Associations tribales du Katanga (CON.A.KAT.). Neti azalaki mosali na administration coloniale, fonctionnaire, atikeli Moïse Tshombe, ebonga.
Na mai 1960, aponami Député provincial ya Confédération Nationale ya Katanga (CO.NA.KAT.).
Na juin 1960, membre du Collège exécutif provincial ya Katanga.
Na 14 juillet 1960 tee na janvier 1963, Ministre ya Intérieur, na gouvernement (gouvernement sécessionniste) Tshombe.
Na époque oyo nde asalaki épuration ethnique na bobengani ba Luba ya Kasaï na oyo ya Katanga tango ya sécession ya Katanga. Discours na action ya Munongo ezalaki ya kobengana ba Luba na Katanga mpo bango bazali na misala oyo esengeli ezongela ba Katangais mpe bazali kozua bomengo nionso ya Katanga pendant que ba katangais bazali na eloko te, et pourtant mabele na bango etondi na bomengo mpe bomengo oyo esengeli e profiter kaka na bana ya Katanga (Sud-Katanga = Katangais de souche). Yango wana esengelaki kobengana ba étrangers Luba mpo na kopesa ba Katangais de souche nionso ebendaki ko bénéficier na bango.
Paradoxe ya vision oyo ezali que ye moko Munongo, azali descendant ya nkumu M’siri, d’origine tanzanienne na village ya Nyamwenzi. Awutaka na Tanzanie mpe aye na Bunkeya na 1850 esika asalaki royaume ya Garenganze. Akutaka ba Luba na mabele ma bango na Katanga mpo bazali originaire ya wana.
Na février 1963 tee na juillet 1964, Ministre ya Justice sima, Ministre ya Santé publique, na gouvernement ya Katanga orientale.
Na 09 juillet 1964 tee na 09 juillet 1965, Ministre ya Intérieur mpe na Fonction publique, na gouvernement Tshombe (gouvernement central).
Na octobre 1965 tee na 25 avril 1966, Gouverneur ya Katanga Oriental.
Na 25 avril 1966 tee na décembre 1966, Gouverneur ya Sud-Katanga. Akangemi na likambo ya
complot na ba mercenaires étrangers. Atindami na boloko ya Bula Bemba.
Na 30 août 1968, a bénéficier na grâce présidentielle. Mpe abimi na boloko ya Bula Bemba
Na 1968 tee na 1971, azui nomination en tant que vice-Président ya Office de Transports ya Congo (O.TRA.CO.).
Na 1971 tee na 1974, akomi vice-Président ya l’Institut de Gestion de Portefeuille.
Na 1974 tee na 1976, Président Administrateur Délégué ya Société Zaïro-Italienne de Raffinage
Wuta 12 septembre 1976, akomi introniser Chef coutumier ya Bayeke.
Na 02septembre 1980 tee na 28 janvier 1985, membre ya Comité central ya Mouvement Populaire de la Révolution (M.P.R.).
Mokolo mua 05 novembre 1982 tee na 1er novembre 1983, Commissaire d’Etat na Administration du territoire, na gouvernement Kengo.
Na 1992, azalaki moko ya ba conférencier na Conférence Nationale Souveraine (C.N.S.).
Na mokolo mua 28 mai 1982 akufi brusquement mokolo esengelaki asala témoignage alakaki na lolenge gouvernement ya Katanga ebomaki Premier Ministre Patrice, Lumumba ; Sénateur, Joseph Okito na Député, Maurice Mpolo, tango Président Kasa Vubu, Colonel Mobutu, Collège ya ba Commissaires généraux na groupe de Binza e livraki bango na Tshombe, na Katanga.
Liwa ya Munongo etikala suspecte mpo na veille, le 27 mai 1982, akendeki na Gbado-Lite kokutana na Président Mobutu. Ba proches na ye bakebisaki ye na bokutani na Président Mobutu kuna. Na bozongi na ye, asala malaise na kati ya plénière ya Conférence Nationale Souveraine, na salle de Congrès ya Palais du peuple.
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Joseph Ngalula Mpanda Njila
Abotami mokolo mua 12 décembre 1928 na Lusambo. Akoti kelasi epayi ya ba sango ba Frères de la Charité, esika asali école primaire mpe na école moyenne (art graphique) wuta 1934 tee na 1943.Tango asilisi , aye na Léopoldville na 1944, esika azui mosala na Office d'Exploitation des Transports Coloniaux (O.TRA.CO.), en tant que Commis.
Na 1954, abandi kolanda ba cours ya anglais mpo na kosala face na compétence ya batu ya Afrique anglophone (coast man) mpo bango nde mindele babandaki kolinga mingi mpo na eyebeli na bango ya mosala. Mpo na komiya na niveau linguistique mpe ko faciliter collaboration na koyekola mosala epayi na bango, yango wana amikomisaki na ba cours ya anglais na sténographie, na Léopoldville.
Wuta 1944 tee na 1946, azui ba cours par correspondance na Institut National d’Etudes Supérieures ya Belgique.
Na 1949, aponami vice-Président ya Ligue ya ba Employés Chrétiens.
Wuta 1951 tee na 1956, azali ko collaborer na journal ya La Croix du Congo mpe abandi kolanda ba cours oyo ezali kopesama na epayi ya ya Abbé Joseph Malula, na Mission Christ-Roi ba cours yango ezali ya : sciences politiques, sociologie, économie, droit, philosophie, psychologie mpe na logique. Kuna nde likanisi ya Conscience Africaine ebotami na 1951, mpe eye kokoma Manifeste ya Conscience Africaine na mokolo mua 30 juin 1956.
Na 1952, Akomi Secrétaire ya Fédération Kasaïenne ya Léopoldville.
Na 1956, akomi journaliste na Conscience Africaine.
Na 17 avril tee na 18 octobre 1958, akeyi na exposition universelle et internationale ya Bruxelles.
Na 28, 29, na 30 juin, a participer na kati ya misala mia Congrès international ya presse coloniale, na Bruxelles.
Na mokolo mua 20 août 1958, azali kati na ba co-fondateurs ya Mouvement National Congolais (M.N.C.). mpe azui ebonga ya reponsable ya propagande.
Na septembre 1958, akomi rédacteur en chef ya Présence Congolaise mpe azali kati na baye ba signaki mémorandum ya batu zomi na motoba na 1958.
Na mokolo mua 10 octobre 1958 nde M.N.C ebimaki officiellement neti parti politique national.
Na mokolo mua 05 tee na 13 décembre 1958, akeyi ko assister elongo na baninga baye ba M.N.C., Lumumba na Diomi, na Conférence panafricaine ya Accra.
Na janvier 1959, akangemi na mobulu esalemaki mokolo mua 04 janvier 1959 (martyrs de l’indépendance) mpe batiki ye sima ya ba poso.
Na 15 tee na 21 avril 1959, akeyi na Lumumba na Guinée-Conakry, esika Président Sekou Toure azali kati na baye basangani na Luluabourg, na Congrès ya ba partis politiques ya Congo.
Na juillet 1959, M.N.C. ekabuani na ba ailes mibale, Lumumba na Kalonji, mpe ye aponi mopanzi nya Kalonji. Na sanza moko oyo, aponami vive-Président ya Mouvement Solidaire Muluba (M.S.M.).
Na janvier-février 1960, azali na Table ronde politique ya Bruxelles en tant que suppléant ya M.N.C. / Kalonji.
Na février-mars 1960, akeyi Etats-Unis na cadre ya programme ya échanges internationaux oyo ba Américains basangisi batu.
Na mai 1960, aponami Conseiller provincial ya territoire ya Bakawanga, na district ya Kabinda.
Na août 1960, akomi Premier Ministre ya Etat autonome ya Sud-Kasaï
Na 23 avril 1961, azali kati na Table ronde ya Coquilatheville
Na 01er juin tee na 16 juillet 1961, Vice-président ya royaume Fédéré ya Sud-Kasaï. Akoti en conflit na Kalonji mpe aye kolongola ye.
Na 02 août 1961 tee na 11 juillet 1962, Ministre ya Education national, na gouvernement Adoula.
Wuta 12 octobre 1962 tee 26 juin 1965, Président ya gouvernement provincial ya Sud Kasaï. Na Présidence na ye nde Bakawanga ebandaki kotongama. Suite na urbanisation wana nde ayaki kozua kombo ya Mpandanjila = mosali nzela.
Na novembre 1963, a fonder Rassemblement ya Peuples Luba (RA.PE.LU.)
Na mai 1965, aponami Député nationale na circonscription électorale ya Ngandajika mpe aye kokota na Front Démocratique Congolais (F.D.C), Cartel ya ba nationalistes pro-Kasa Vubu na lutte politique contre Tshombe na Confédération Nationale Congolaise (CO.NA.CO.) .
Na 1967 tee na 1971, Président ya Compagnie de Chemin de Fer du Katanga-Dilolo-Léopolville (K.D.L.).
Na novembre 1970, aponami Député na circonscription électorale ya Haut-Lomami.
Na novembre 1975, aponami Commissaire du peuple (Député) na circonscription électorale ya Lukunga.
Na octobre 1977, Commissaire du peuple na circonscription électorale ya Kabinda.
Wuta 1974, Administrateur na ba Editions Okapi.
Na 01 er novembre 1980, azali kati na ba Commissaires du peuple zomi na misatu (treize parlementaires) oyo bakomi lettre ouverte au Président-Fondateur du Mouvement Populaire de la Révolution et Président de la République.
Na 31 décembre 1980, akangami na deuxième Cité ya Organisation ya Unité Africaine (O.U.A.) na pavillon 21.
Na 12 janvier 1981, a perdre mandat na ye ya Commissaire du peuple.
Na 04 décembre 1981, azongi na Kinshasa, libre, suite na ba pressions occidentales.
Na 15 février 1982, azali kati moko ya ba co-fondateurs ya Union pour la Démocratie et le Progrès social (U.D.P.S.).
Na 27 mars 1982, akangemi na prison central ya Makala suite na création ya U.D.P.S.
Na 19 tee na 28 juin 1982, procès esalemi na Cour ya Sûreté de l’État mpo na complot qualifié.
Na 01er juillet 1982, Cour ya Sûreté de l’État e condamner ye na baninga ba ye na 15 ans ya prison.
Na 09 juillet 1982, alongue na prison ya Makala mpe atindami na prison ya Osio esika esengeli asala etumbu na ye.
Na bénéfice ya Ordonnance-loi n° 83/007 ya 21 mai 1983 portant amnistie générale concernant tous les Zaïrois, azui liberté mpe azongi na Kinshasa.
Na 08 mars 1983, pouvoir ezongisi ye na village d’origine, na Tshilunda. Sima, ekumbi ye na Kapena. Nionso oyo mpo azali kati na bakonzi ya U.D.P.S. balobelaki attaque esalemaki na village natal ya Tshisekedi, Mupompa, pendant que ye azalaki kuna na relégation.
Na 22 juin 1985, bazui liberté sur intervention ya roi Baudouin 1er mpo esengelaki aya na célébration ya 25 ans ya indépendance ya Zaïre.
Na 13 juin 1986, akangami lisusu mpe reléguer na village d’origine, na Tshilunda.
Na 05 mars 1987, akutani na Président Mobutu na Gbado-Lite mpe na mokolo mua 17 mars 1987, akumbi délégation ya U.D.P.S. na Gbado-Lite epayi ya Président Mobutu.
Na 27 juin 1987, azali moko na baye ba signaki ba accords ya Gbado-Lite. Yango ezali condima U.D.P.S. comme aile opposante na kati ya M.P.R. parti-Etat.
Na mokolo mua 01 novembre 1987, akomi membre ya Comité central ya Mouvement Populaire de la Révolution, parti-Etat. (M.P.R.parti-Etat). Awa nde atikaki ba activités ya U.D.P.S. mpe akomi kosalela ba intérêts ya Président Mobutu.
Na mai 1990, akomi Conseiller politique ya Président Mobutu.
Ngalula atika mokili oyo ya nse.
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
Conscience Africaine, na 1951 : Abbe Joseph Malula, Joseph Ileo, Victor Njoli, Joseph Ngalula, Albert Nkuli, Antoine Ngwenza na Dominique Zangabi.
Liste ya baye ba signaki mémorandum de seize, na août 1958 : Cyrille Adoula, Laurent Bariko, Gaston Diomi, Joseph Ileo, Maximilien Liongo, Patrice Lumumba, Gabriel Makoso, Ignace Makuta, Joseph Mbungu, Jean Montigia, Joseph Ngalula, Albert Nkuli, Alphonse Nguvulu, Antoine Ngwenza, Arthur Pinzi na Pierre Tona Masesa.
Patriotiquement,
Emmanuel Kandolo


c: text/html

text:
GlossaireSkytopic
- N -
- N97 mini c2z.rmp ne marche pas
- N97 mini cfw 2013
- N97 mini est quelle generation de symbian
- N97 mini tactile ne repond plus
- N97 mini telecharger application gratuit
- N97 ne charge plus
- N97 touche verrou cassée
- Na alagudin manikisa
- Na ba star ya monde ba yembela nga we are the world
- Na belelo nga yo
- Na betela bino mua fantasme
- Na bima na mama na ngayi
- Na butu na kolela
- Na continent ya afrique toza na combien de pays
- Nà de tel chronopost
- Na direction assiste
- Na dobe bresilienne
- Na dobé libolo bien
- Na dobé soeur na nga
- Na keo indochine
- Na keo legion
- Na kin pona le19 situation eza ndenge nini
- Na kinshasa baningi kosibana mingi
- Na ko benda muasi ndenge nini po na violer ye
- Na ko souka wapi lingala
- Na konGo central resuta ya Exta eko bima mokolo nini?
- Na Kosiba Na Bresil
- Na kosiba tshiele na kinshasa
- Na koti palais traduction lingala
- Na kotisi recors pe nazwi eyano te oh

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
June Fleming nous salue en lingala
Mbote na yo. Nkombo na ngai June Fleming,mboka na ngai South Wales UK.Nafandaki na lulonga epai Mbandaka 1966-1969 naino najjui annes 71.mpe ekoki ete olimbisa na ngai nabosani maloba mingi na Lingala.Nalingi kotuna yo ete opesa ngai njela kotia image na massacre des missionaires na Kisangani kati na histoire najali kojala kati na histoire yango najali koloba na ntango na fandaki na Lulonga elongo moko na mobali na ngai mpe na mwana na ngai.Histoire yango ejali trouve na YouTube.June Fleming merthyr digital stories mobali na ngai asilli kokufa 2004 Makanisi na ngai majali na zaire mbala mingi.Elikia na ngai ejali ete okoki koyeba maloba nasili kotind epai na merci mingi
June Fleming.


text:
LINƆ́NGI YA MOSƐNZƐLI No 4 2017 | Biblia elobi nini mpo na bomoi mpe liwa?
OKANISI NINI?
Nzambe akanaki ete bato bákufaka? Biblia elobi: “[Nzambe] akopangwisa mpisoli nyonso na miso na bango, mpe liwa ekozala lisusu te.”—Emoniseli 21:4.
Nimero oyo ya Linɔ́ngi ya Mosɛnzɛli elobeli makambo oyo Biblia elobi mpo na bomoi mpe liwa.
ELOBELI TITRE YA EZIPELI
Motuna oyo etungisaka bato mingi
Lokola bato bazali na makanisi ndenge na ndenge na likambo yango, ezali nde na moto to esika moko oyo tokoki kozwa eyano ya malamu mpe ya solo na motuna wana?
ELOBELI TITRE YA EZIPELI
Oyo Biblia elobi mpo na bomoi mpe liwa
Ezali nde na eteni moko ya nzoto na biso oyo ekobaka kozala na bomoi nsima ya liwa? Moto azali na molimo oyo ekufaka te? Bato oyo bakufá bazali wapi?
Ntango moto oyo tolingaka azali na maladi oyo akobika na yango te
Bato ya libota bakoki kosala nini mpo na kobɔndisa mpe kobatela ndeko na bango oyo azali na maladi oyo akobika na yango te? Ndenge nini moto oyo azali kosalisa moto ya maladi akoki kokanga motema na mitungisi mpe mayoki oyo ekoki koyela ye ntango azali kobatela moto ya maladi?
Elias Hutter mpe Babiblia na ye ya Ebre oyo etiká nsango
Elias Hutter, moto moko ya mayele na siɛklɛ ya 16, abimisaki Babiblia mibale ya Ebre oyo ezalaki kitoko.
Lɛtrɛ oyo eleki moke na alfabɛ ya Ebre ezali kokitisa biso mitema
Yesu alingaki koloba nini ntango alobelaki lɛtrɛ oyo eleki moke na alfabɛ?
Paradiso na mabele—Ndɔtɔ mpamba to likambo ya solo?
Banda kala, bato mingi bazalaki kondima likanisi oyo elobaka ete paradiso oyo elimwá ezalaki awa na mabele. Paradiso yango ekoki kozongisama?
Biblia elobi nini?
Emonaka lokola ete moto oyo azali na bomoi asengeli kaka komitungisa. Mitungisi ekosila?
Makambo mosusu
Mpo na nini bato bakufaka?
Eyano oyo Biblia epesi na motuna yango ekokitisa yo motema mpe ekopesa yo elikya.


text:
"Tabu fatu,tangu ozo lekaleka na voiture na yo ya chère tiaka pe Liputa na coffre, po ofini kaka ba é ba kufa malili ya bolingo. Maitre Giles l'initiateur, le pacificateur Vital Kaméré,le maitre Christophe muzugu,oh! Soulétani Souleymane transport en commun, Eric Kalume..."
BoLingo neti oxygène esi Ekoti Ngai motéma moyen te nga boya cheri eeee ezo pésa Pasi eLoko ekoki kokaboLa mosuni ya Moto na mposo be liwa
Mé bolingo ekomi kokabola ya ngai nzoto tabu kolinga yo il falait oti ka ngai na silissa tableau yango bolingo étikali inachevé .(frédi et djodjo Mbayo)
Entre ngai na yo kolinga nde ezalaki kulutu sima na yango Koyina nde ebotami (le vieux
didas pébé)Bolingo incolore inodore mpe olypide ezwaka forme selon récipient. Tabu fatu.
Meka bebe meka kolakisa ngai ba facette caché tabu po un jour bolingo nazala assuré hypocrisie ezali synonyme ya lâcheté (annie kabwele) Eloba ba kulutu uta kala na mokili pourquoi lelo pourquoi na komi ko naviguer na molili(fatu)koleka Titanic liboso ya iceberg .
Naya ko heurter yango sima na zala coulé(djo malandaa) bakoma na ba livres etikala éternellement. Ah lelo , lelo na komi déprimé névrose mpe malaise likolo'ya ba souffrances ya love na koki o vire te na préféré na ngai na sala euthanasie.
apres liwa yo koyébe ke na lingaki yo aaa bebe tabu fatu(karine Tshitenge)(miclair bosiko) (mimi Tshikeva) (beti yaouh) (ma lolo natasha kiténgé) Bolingo vraiment soki ezalaki arithmétique addition multiplication na ngo y'otié wapié yo oponi se division bolingo yo okeyi na yo na tikalina ba soucis na motéma na ngai
horizon massamba chabani record guigui bokolé mimi toga love ezalaki neti roman ya Shakespeare yokomisaki yango lokola ya Daniel deforet .
Na tikali isolé lokola robinson crusoé na ile na makila na miso nani ayoka kolela na ngai lalalaaa to zalaki bras dessus bras dessous na ba resto na ba fete partout lelo oyo tabu y'okeyi na yo banza ata likabo moko ya malonga na sala pona yo .
"François Babadi Muluba, l'international mbayu Sylla, François Muteba, soeur Thethe therese le péroquet, dede moniato top crédibilité,le vieux Martin Fally Lukimbuf ya françis Kalumbo solution,le PDG Bob Mugnake,Christian Imagny l'homme a battre, Angery Gambio, mon général Daniel. Ba yinaka djo kis te inh!"
Ale a ba mere bo bimisa maputa bo zipika ba pere, Nguli zipita pé papa Liputa a bina olai
Maloba tabu ayébisaki ngai soki ezalaki makoma mbele ekomama ngai na nzoto na lakisa yé po akanisa peut être ako changer idée tabu fatu tabu fatu .Tabu fatu maman na copréssor marie france tala koko Mbaki na ngai aké! yo okomona moto na na santé mediocre koleka mboka oyo eza na bitumba tabu fatu tabu fatu (kayé chez temba) na lingi yo olingi te nazo linga kaka ti mokolo oko linga ngai na sepela lokola baye balingamaka nalinga na nga nazala ata moto ya suka .
na kufa na ngai bolingo ebembe na ngai elumba soli ya bolingo na mema sango na yo na kunda na contaminé bawa bolingo na ngai bolingo ya cheri .tabu fatu bolingo na ngai bolingo na yo maman copréssor bolingo na ngai bolingo na yo (monsieur le maire hugues bolodélé)Tabu Fatu na lingaka toujours ozala pembeni na ngai. Lokola bolingo ya mama elona na kitambala. Mosika na yo mawa eleki souffrance na ebele, pinzoli eleki molayi ya cravate.tabu.
"Dj Franck chez Temba, Moustapha Tulanga maga sécurité"
Tabu Fatu epa na ngai oza lokola mwana asengaki bomengo ya papa na ye. Epayi akendeki esimbaki te , azongaki toujours na maboko ya papa na ye. Yo pe epayi okeyi soki esimbi te., oza toujours bolingo na ngai. Ata na lifelo, soki oza pembeni na ngai souffrance eko zala moins Tabu.
Vers-moi ,vers- moi ,vers-moi , vers-moi (x2). Sango nasuka ya misa alobaka oyo aza na matoyi ayoka , motema a ndima. Est-ce que oyoki? na yoki te! Est-ce que ondimi? Na mdimi te?
Cherie finika ngai Liputa maman. Mosusu te nako linga kaka yo . Ata ba oyo ba leki yo na beaute cia nga naza kuna té. Ndoki alula butu Ngai na lula na ngai Tabu Fatu. Ndeke asengaka loso asengaka te avion. Naza na nzala kasi na sengi na ngai bolingo, Naza na mbati kasi na sengi na ngai tabu fatu. Na zanga papa, na zanga Faustin , na zanga Maman Monique. Na tikala na kenda na nga. Na tikalaa na Marcosis é doyi ya ba parents na ngai bongo nga na zanga yo tabu fatu.
Ngai namitiki lokola aveugle na maboko ya voyant. Nzela nionso bakomema ngai, nako kende na ngai. Ata na kufa, ata na bika Tabu. Ata na moyi, ata na mvula cherie, Naza na nzala kasi na sengi na ngai bolingo, Naza magnolo kasi na sengi na ngai l'amour Mokolo na kokutana na nzambe , nga na kosenga ye l'imperatrice Wivine Moleka ya Mado Cherie bimela ngai ata lokola femme de nuit ,nga na mitandi na mbeto na kozela yo. Ata na 6 heure ata na midi , ti na 16 heure... na boyi kosambela noki nzambe abenganela ngai yo mamam maman yé ferkany la merveille!!
"èh Ramazani mobaya Matiga, joker ,Eric Missitito Tresor Mukuna, Gilbert Miladi Mikiservice,Claude Moussaye n'vénéma"
Cherie finika ngai Liputa maman. Mosusu te na kolinga kaka yo .
Ata ba oyo ba leki yo na beaute cia nga naza kuna té. Ndoki alula butu. Ngai na lula na ngai Tabu Fatu.
Ndeke asengaka loso asengaka te avion.
Naza na nzala kasi na sengi na ngai bolingo
naza maniolo kasi na ségui na ngaéi bolingo mokolo na ko coutana na nzambe ngai nako
ségayé Thethelito (julie tougiléé) koko Rubenga DAÏDA MOLéKA papito kilala matusube
katélangai ata kitédi ya Liputa na yo nzela nionso na kokende ngai na méma
go ata na poche ata na gode mata na voiture...


text:
Billy KAMBALE de l’UNC/KAMERHE : RASSEMBLEMENT ESI EKUFA, Ekufaki na Liwa Ya Etienne TSHISEKEDI! UDPS Etikali Ya FELIX TSHISEKEDI. Adversaire Ya UNC eza KABILA! Tant que système ya KABILA eza en place akopesa bino ba Postes mais akopesa bino POUVOIR TE. Basalaki Fete na Limité heure ba nommaki Président Vital KAMERHE TE comme 1ere Ministre, lelo KABILA abeti RASSEMBLEMENT na FELIX TSHISEKEDI “KUBUYUYU” . Masolo Ya ARRANGEMENT PARTICULIER ekomi histoire ya passé, Biso Tozo kende vers les élections !!!
B.KAMBALE: RASSEMBLEMENT ESI EKUFA! UDPS Etikali Ya FELIX TSHISEKEDI, KABILA akopesa bino POUVOIR TE
Billy KAMBALE de l’UNC/KAMERHE : RASSEMBLEMENT ESI EKUFA, Ekufaki na Liwa Ya Etienne TSHISEKEDI! UDPS Etikali Ya FELIX TSHISEKEDI. Adversaire Ya UNC eza KABILA! Tant que système ya KABILA eza en place akopesa bino ba Postes mais akopesa bino POUVOIR TE. Basalaki Fete na Limité heure ba nommaki Président Vital KAMERHE TE comme 1ere Ministre, lelo KABILA abeti RASSEMBLEMENT na FELIX TSHISEKEDI “KUBUYUYU” . Masolo Ya ARRANGEMENT PARTICULIER ekomi histoire ya passé, Biso Tozo kende vers les élections !!!


text:
Bolingo ya mbongo : un autre succès de 1970 pour Ndolo
Bolingo ya mbongo : un autre succès de 1970 pour Ndolo
.
bonjour!
MERCI , na ndenge bozali kozongisa biso makanisi na maye maleka kala. NAlingi na yeba, orchestre nini eyemba nzembo:ee fidele,eee fidele;es eza los angeles!
Lisusu nakosenga mbokamosika bolimbisi,soki bozali na possibilites,botiela biso en ligne photos oyo equipe ya foot ya léopards 68 bakangisa na mont stanleys na president tangu bayaki na coupe d'afrique des nations 68; na photos oyo ba joueurs balata ba costhumes na ba toques ya leopards. Ezali mua souvenirs ya bien pona tolakisa ba leki,bayeba mua lisitoili. MERCI BA MBOKATIERS!
posté par ndolo aujourd'hui à 13h06
Bolingo ya mbongo, par Germain Lusamba et le Vox-Negro
.
.


text:
“Mosala ezali monene”
EZALI ntango ya likita moko ya ntina mingi na Yerusaleme. Mokonzi Davidi ayanganisi bankumu na ye nyonso, bakapita, mpe mibali nyonso ya nguya. Basepeli mingi koyoka liyebisi moko ya ntina mingi: Yehova apesi Salomo, mwana ya Davidi, mokumba ya kotonga tempelo moko monene mpo na losambo ya Nzambe ya solo. Na nzela ya elimo santu, Davidi, mokonzi ya Yisraele oyo akómi mobange, azwaki plan ya kotonga mpe apesaki yango Salomo. Davidi alobi: “Mosala ezali monene; mpo ndako yango monene ezali ya moto te, kasi ya Yehova Nzambe.”
Na nsima, Davidi atuni motuna oyo: “Nani akomipesa na bolingo mpo na kotondisa lobɔkɔ na ye lelo na likabo mpo na Yehova?” (1 Nt. 29:5) Soki ozalaki wana, olingaki kosala nini? Olingaki kondima kopesa mabɔkɔ na mosala wana monene? Bayisraele bamipesaki na mosala yango. “Basepelaki . . . kopesa makabo ya bolingo, mpo ezalaki na motema mobimba nde bazalaki kopesa Yehova makabo ya bolingo.”
Bankama ya bambula na nsima, Yehova atyaki ebongiseli moko ya monene koleka tempelo wana. Atyaki tempelo monene ya elimo, ebongiseli oyo na nzela na yango bato bakoki kopusana penepene na ye mpo na kosambela ye na nzela ya mbeka ya Yesu. (Ebr. 9:11, 12) Ndenge nini Yehova azali kosalisa bato bázongisa boyokani elongo na ye lelo oyo? Ezali na nzela ya mosala ya kokómisa bato bayekoli. (Mat. 28:19, 20) Na nzela ya mosala yango, mbula na mbula, tozali koyekola Biblia na bamilio ya bato, bankóto ya bayekoli bazali kozwa batisimo, mpe bankama ya masangá ya sika ezali kofungwama.
Bokoli wana ezali kosɛnga ete tóbimisa mikanda mingi koleka, tótonga mpe tóbatela Bandako ya Bokonzi, mpe tózwa bandako to bisika ya kosala mayangani ya mike mpe ya minene. Ondimi te ete mosala ya kosakola nsango malamu oyo tozali kosala ezali mosala monene mpe oyo ezali kopesa biso matomba?
Bolingo oyo tolingaka Nzambe mpe bazalani na biso, mpe koyeba ete mosala ya kosakola Bokonzi esengeli kosalema nokinoki, ezali kotinda basaleli ya Nzambe ‘bámipesa . . . mpo na kotondisa lobɔkɔ na likabo mpo na Yehova’ mpe bápesaka makabo ya bolingo malamu. Ezali mpenza esengo ‘kokumisa Yehova na biloko na biso ya motuya’ mpe komona ndenge oyo mbongo yango ezali kosalelama na bosembo mpe na ekɛngɛ mpo ete mosala oyo eleki monene na lisolo ya bato esalema.


text:
Tonton, Sala effort oyekola ko banga ngai Nazali n'importe qui te Je m'appelle Bialu Jean de Dieu
Yo ozalaka na motema ya soso po nini eh Ba leisa yo motema ya mbwa po nini eh Eloko oyo osanzi y'ozongisi na monoko Esika ba bamba yo mabanga olemba ko kende te Yo ozalaka na motema ya soso po nini eh Ba leisa yo motema ya mbwa po nini eh Eloko oyo osanzi y'ozongisi na monoko Esika ba bamba yo mabanga olemba ko kende te (Zwa ata mayele te) Yokaka eh changer nano ezaleli nayo wana ya kala oh Yango moto elongwisaka yo mosala liboso Tango pe olongwaka mosala akimaka yo A lingaka yo kaka po na falanga eh Lelo ba zongisi yo na mosala nayoki ozongani naye lisusu eh eh Yokaka eh changer nano ezaleli nayo wana ya kala oh Yango moto elongwisaka yo mosala liboso Tango pe olongwaka mosala akimaka yo A lingaka yo kaka po na falanga eh Lelo ba zongisi yo na mosala nayoki ozongani naye lisusu eh eh (Jules Bavon Mwambu) Yo onyokoloko nga mwasi nayo boye po nini eh O nyokoloko bana obota boye po nini eh Ba tuba yo tonga ya Johnny Walker o tambola o lemba te Ozalaka na economie na ndako te po nini eh (Yango ba loka yo oh boni oh) Mobali oyo nga na bala azalaka naye sans position Abima na tongo azonga na ndako se solo ya masanga (Soulard) Ah nga yoyo, mwana ya maman Ida, oyo pasi eh, eleki ngai mingi Jesus Christu, Zonga noki awa, noki nako wa Na mobali ya Chopine boye Le le eh le le le le le mama na ngai eh Le le eh le le le le le le eh Mobali akima nga na ndako nga na bana mwambe (eight) Mobali akima nga na ndako po mabele ekweya nga Abosani que mabele namelisa bana naye Mobali aboya nga maman po libumu ebima misisa Mobali aboya nga na ndako, po nakoma buro Abosani ki fidelite nangai, oyo navandela ye na ndako Ah nga yoyo, mwana ya maman Ida, oyo pasi eh eleki ngai mingi Jesus Christu, Zonga noki awa, noki nako wa Na mobali ya Chopine boye Na mobali ya Chopine boye ngai na baye Na mobali ya Chopine, System, nakokufa eh Alandisa ngai mabota, mbula nyoso bana Na quartier ba koma ko benga ye, papa muchina Nakoma na ba mbanda bana ya serie 8 Amanda na Magali, ce n'est pa possible (Amanda na Magali, ce n'est pa possible) Ah nga yoyo, mwana ya maman Ida, oyo pasi eh eleki ngai mingi Jesus Christu, Zonga noki awa, noki nako wa Na mobali ya Chopine boye Motema ya soso ba pesa yo Olingaka ko yoka te Motema ya mbwa ba leisa yo, olingaka ko changer te Le le eh le le le le le le le Le le eh le le le le le le le Philippo aboya nga mama Akoma na ba kamuke (Philippo) Akokaka ko mona bango Naba colant te Surtout soki amoni bango na oyo ya mikuse Philippo abeli liboma, abosani famille nyoso eh Ah nga yoyo, mwana ya maman Ida, oyo paso eh eleki ngai mingi Jesus Christu, Zonga noki awa, noki nako wa Na mobali ya Chopine boye eh Philippo soit sage Revient a la maison, S'il te plait. Mobali mobimba, avanda obe na ndako na semaine Na weekend omona ye te, irresponsable Na koma ko tala television na ndako obe nga moko na bana Soko Philipo abimi, okanga ye problem Surtout banda a gagna loto amonanaka ata na ndako te Mokolo voitute ekozwa pane oko fanda na ndako, Philipo
- United States (+1)
- Andorra (+376)
- Argentina (+54)
- Austria (+43)
- Australia (+61)
- Belgium (+32)
- Bulgaria (+359)
- Bolivia (+591)
- Brazil (+55)
- Canada (+1)
- Switzerland (+41)
- Chile (+56)
- Colombia (+57)
- Costa Rica (+506)
- Cyprus (+357)
- Czech Republic (+420)
- Germany (+49)
- Dominican Rep. (+1)
- Denmark (+)
- Equador (+593)
- Estonia (+372)
- Spain (+34)
- Finland (+358)
- France (+33)
- United Kingdom (+44)
- Greece (+30)
- Guatemala (+502)
- Hong Kong (+852)
- Honduras (+504)
- Hungary (+36)
- Ireland (+353)
- Iceland (+354)
- Italy (+39)
- Liechtenstein (+423)
- Lithuania (+370)
- Latvia (+371)
- Luxemburg (+352)
- Monaco (+377)
- Malta (+356)
- Mexico (+52)
- Malaysia (+60)
- Nicaragua (+505)
- Netherlands (+31)
- Norway (+47)
- Panama (+507)
- Peru (+51)
- Philippines (+63)
- Poland (+48)
- Portugal (+351)
- Paraguay (+595)
- Sweden (+46)
- Singapore (+65)
- Slovakia (+421)
- El Salvador (+503)
- Turkey (+90)
- Taiwan (+886)
- United States (+1)
- Uruguay (+598)
- Other (Add your code)


text:
MITUNA OYO BILENGE BATUNAKA
Makambo nini nasengeli koyeba mpo na bamesaje?
:-) Soki osaleli yango malamu, bamesaje ekoki kosalisa yo ozwaka nsango ya basusu.
:-( Soki osaleli yango mabe, ekoki kokabola yo ná baninga na yo, mpe kobebisa lokumu na yo.
Lisolo oyo elobeli makambo oyo osengeli koyeba mpo na
Na kati, okokuta mpe
Bato oyo okomelaka
Bilenge mingi bamonaka ete bamesaje ezali lolenge moko ya malamu mingi ya kosolola na bato. Mesaje ekosalisa yo ozwaka nsango ya bato nyonso oyo bazali na kati ya telefone na yo, soki baboti na yo bandimi.
“Papa alingaka te ngai ná leki na ngai ya mwasi tósolola na bana mibali. Soki tolingi tósolola na bana mibali, malamu tóbenga bango na telefone, na “salon” esika bato mosusu bazali.”—Lenore.
Makambo osengeli koyeba: Soki ozali kopesa moto nyonso nimero na yo ya telefone, ekoki kobendela yo mindɔndɔ.
“Soki oyebi te banani bazali na nimero na yo, okozwa bamesaje mpe bililingi mosusu oyo okosepela na yango te.”—Scott.
“Soki bokomelanaka bamesaje mpambampamba na moto oyo azali molongani na yo te, ekoumela te mpo bókóma kolingana.”—Steven.
Biblia elobi: “
Moto ya ekɛngɛ nde moto oyo amoni likama mpe amibombi.” (Masese 22:3) Soki omityeli mwa mibeko, ekobatela yo mingi.
Likambo oyo esalemá: “
Mwana mobali moko azalaki moninga na ngai, mpe tozalaki kokomelana bamesaje mingi. Nazalaki komona ete tozali kaka baninga. Nazalaki komona yango likambo te tii mokolo moko ayebisaki ngai ete alingaka ngai. Soki nakanisi, namonaka ete nasengelaki te kolekisaka na ye ntango mingi ndenge wana, kokomela ye ntango nyonso, ndenge nazalaki kosala.”—Melinda.
Omituna boye: Okanisi nini, boninga ya Melinda ná mwana mobali wana ekómaki ndenge nini ntango ayebisaki ye ete alingaka ye?
Kanisá lisusu: Melinda akokaki kosala nini mpo ye ná mwana mobali wana bázala baninga kozanga ete mwana mobali yango azwa makanisi mosusu?
Makambo oyo okomaka
Lokola kotinda mesaje ezalaka mpasi te mpe kozwa mesaje ezalaka esengo, tokoki kobosana ete moto oyo azali kotánga akoki kozwa yango ndenge mosusu.
Makambo osengeli koyeba: Mesaje oyo okomi ekoki kopesa moto likanisi mosusu.
“Na mesaje okoki koyeba te ndenge moto azali koyoka mpe okoyoka mongongo na ye te, ata soki bililingi ezali. Yango ekoki kotinda moto azwa makanisi mosusu.”—Briana.
“Nayebi bana basi oyo babebisá lokumu na bango mpe bayebani ete balingaka mibali mpo na bamesaje oyo batindelaki bana mibali.”—Laura.
Biblia elobi: “
Moto ya sembo akanisaka liboso ya kopesa eyano.” (Masese 15:28, Bible na Lingala ya lelo oyo) Elimboli nini? Tángá lisusu mesaje oyo okomi liboso ofina na elembo ya “Tindá”!
Ntango ozali kokoma
Soki osaleli mayele ya bomoto, okoki komityela mibeko mpo na kokoma bamesaje; ekomonisa ete ozali na bonkonde.
Makambo osengeli koyeba: Soki ozali kokoma kozanga bonkonde, bato bakomona ete ozangá bonkonde mpe baninga bakokima yo.
“Ezalaka mpasi te kozanga bonkonde ntango ozali kokoma. Ekómelaka ngai nakomela moto mesaje ntango nazali kosolola na bato mosusu, mpe nazali kolya.”—Allison.
“Ezali likama kokoma mesaje ntango ozali kotambwisa motuka. Soki olongoli miso na nzela, okoki kosala aksida.”—Anne.
Biblia elobi: “
Eloko nyonso ezali na ntango na yango, . . . ntango ya kofanda nyɛɛ mpe ntango ya koloba.” (Mosakoli 3:1, 7) Maloba yango etali koloba, ata mpe kokoma bamesaje!
Mwa batoli
Bato oyo okokomela
;-) Landá malako ya baboti na yo.—Bakolose 3:20.
;-) Ponáká bato ya kopesa nimero na yo. Soki oyekoli koboya na mayele koyebisa moto makambo na yo, ata mpe nimero na yo ya telefone, ezaleli yango ekosalisa yo ntango okókoma mokóló.
;-) Ata soki omesani na moto kotindelaka ye te bamesaje oyo ekomonisa lokola ozali kolula ye. Soki otindi moto akolisa lolango, okoluka mindɔndɔ mpe okonyolola motema na ye.
“Nasalaki nyonso mpo baboti na ngai bátyela ngai motema: bayebi ete nasalelaka telefone malamu, naponaka bato oyo nakobakisa nimero na bango na telefone na ngai.”—Briana.
Makambo oyo okokoma
;-) Liboso obanda kokoma mesaje, omituna boye: ‘Mpo na likambo oyo, ebongi nde nakoma mesaje?’ Ekoki koleka malamu kobenga moto yango to kozela bókutana.
;-) Kokoma te likambo oyo okokoka te koloba liboso na ye. Sarah, oyo azali na mbula 23 alobi: “
Soki okokoka koloba yango liboso na ye te, kokoma yango mpe na mesaje te.”
“Soki moto atindeli yo bililingi oyo osepeli na yango te, yebisá baboti na yo. Yango ekobatela yo mpe ekotinda baboti bátyela yo motema.”—Sirvan.
Ntango ya kokoma
;-) Yebá malamu na bantango nini okosalela telefone na yo te. Elenge mwasi moko na nkombo Olivia alobi boye: “
Nazalaka na telefone te ntango tozali kolya to ntango nazali koyekola.
Nakangaka yango ntango nazali na makita mpo motema etinda ngai te natala yango.”
;-) Zalá na limemya epai ya basusu. (Bafilipi 2:4) Kokomaka bamesaje te ntango ozali kosolola na moto mosusu.
“Namityelaka mibeko; na ndakisa nakomelaka bato bamesaje te soki nazali elongo na baninga, lobá kaka soki ezali likambo ya ntina mingi. Napesaka mpe nimero na ngai kaka na bato oyo tomesaná.”—Janelly.


text:
Bakufi bakozonga mpenza na bomoi?
Okoloba ete . . .
ɛɛ?
te?
ntango mosusu?
BIBLIA ELOBI ETE
“Lisekwa ekozala.”
BOLAMU NINI OKOZWA?
Okobɔndisama ntango moto oyo olingaka akufi.
Okolongwa na boombo ya kobanga liwa.
Okozwa elikya ya solosolo ya kozala lisusu esika moko na bato oyo olingaki oyo bakufá.
EBONGI MPENZA TÓNDIMA MAKAMBO OYO BIBLIA ELOBI?
Ɛɛ; mpo na ntina misato oyo:
Nzambe azali Mozalisi ya bomoi. Biblia ebengi Yehova Nzambe “liziba ya bomoi.” (Nzembo 36:9; Misala 17:24, 25) Ye oyo apesaki bikelamu nyonso bomoi azali mpenza na likoki ya kozongisa lisusu na bomoi moto oyo akufaki.
Nzambe asekwisaki bato na ntango ya kala. Biblia elobeli bato mwambe
—bilenge, mikóló, mibali mpe basi— oyo bazongaki na bomoi awa na mabele. Bamosusu bakufaki elekaki ntango mingi te, kasi moko aumelaki na nkunda mikolo minei! —Yoane 11:39-44.
Nzambe azali na mposa makasi ya kosala yango lisusu. Yehova ayinaka liwa; atalelaka yango ete ezali monguna. (1 Bakorinti 15:26) Azali na “mposa makasi” ya kolonga monguna yango, akolongola liwa na nzela ya lisekwa. Azali na mposa makasi ya kozongisa na bomoi baoyo bazali na makanisi na ye mpe komona bango lisusu na bomoi awa na mabele.
—Yobo 14:14, 15.
KANISÁ NAINO
Mpo na nini moto akómaka mokóló mpe akufaka?
Biblia epesi eyano na motuna yango na EBANDELI 3:17-19 mpe na BAROMA 5:12.
Makambo mosusu
NSANGO MALAMU OYO EUTI NA NZAMBE!
Elikya nini ezali mpo na bato oyo bakufá?
Nini ekómelaka biso soki tokufi? Tokomona lisusu bandeko na biso oyo bakufá?


text:
MOKAPO 10
Mokonzi apɛtoli bato na ye na elimo
1-3. Yesu asalaki nini ntango amonaki ete bato bazali kobebisa tempelo?
YESU azalaki mpenza komemya tempelo ya Yerusaleme mpo ayebaki eloko oyo yango ezalaki komonisa. Banda kala, tempelo ezalaki esika oyo losambo ya solo ezalaki kosalema awa na mabele. Kasi, losambo yango esengelaki kozala pɛto mpo ezalaki losambo ya Yehova, Nzambe mosantu. Kanisá sikoyo ndenge Yesu ayokaki ntango akɔtaki na tempelo na mokolo ya 10 Nisana ya mobu 33 T.B., mpe akutaki bato bazali kobebisa tempelo yango. Bazalaki kosala nini?
2 Na kati ya tempelo, bato ya mombongo ya lokoso ná bato oyo basenzaka mbongo bazalaki kolyela basaleli ya Nzambe oyo bazalaki koya kopesa Yehova makabo. * Yesu “abwakaki libándá baoyo nyonso bazalaki kotɛka mpe kosomba na tempelo, mpe abalolaki bamesa ya bato oyo basenzaka mbongo.” (Talá mpe Nehemia 13:7-9.) Amonisaki ete bato yango bazalaki koluka kaka matomba na bango moko mpe bakómisaki ndako ya Tata na ye “mobenga ya miyibi.” Na ndenge yango, Yesu amonisaki ete azali komemya tempelo mpe eloko oyo yango ezalaki komonisa. Losambo ya Tata na ye esengelaki kozala ntango nyonso pɛto!
3 Bankama ya bambula na nsima, ntango Yesu Masiya akómaki Mokonzi, apɛtolaki lisusu tempelo moko, oyo etaleli bato nyonso oyo balingi ete Yehova andima losambo na bango. Tempelo nini apɛtolaki?
Kopɛtola “bana ya Levi”
4, 5. (a) Ndenge nini bayekoli ya Yesu oyo batyami mafuta na elimo bapɛtolamaki kobanda na 1914 tii na ebandeli ya 1919? (b) Kopɛtola basaleli ya Nzambe esukaki wana? Limbolá.
4 Ndenge tomonaki yango na Mokapo 2 ya buku oyo, nsima ya kotyama Mokonzi na 1914, Yesu ayaki elongo na Tata na ye mpo na kotala tempelo ya elimo, elingi koloba losambo ya pɛto. * Nsima ya kotalatala tempelo yango, Mokonzi amonaki ete bakristo oyo batyami mafuta na elimo, to “bana ya Levi,” basengeli kopɛtolama na makambo mosusu. (Mal. 3:1-3) Kobanda 1914 tii na ebandeli ya 1919, Yehova, oyo azali lokola monyangwisi-bibende, atikaki ete basaleli na ye bákutana na komekama mpe mikakatano ya ndenge na ndenge mpo enyangwisa bango mpe epɛtola bango. Likambo ya esengo, nsima ya komekama makasi ndenge wana, bakristo yango oyo batyami mafuta na elimo bapɛtolamaki, babongisamaki, mpe bamonisaki ete balingi mpenza kosalela Mokonzi Masiya!
5 Kopɛtola basaleli ya Nzambe esukaki kaka wana? Te. Na boumeli ya mikolo ya nsuka, Yehova, na nzela ya Masiya Mokonzi, azali kokoba kosalisa bayekoli ya Yesu bázala pɛto mpo bátikala na kati ya tempelo ya elimo. Na mikapo mibale oyo elandi, tokomona ndenge apɛtoli bango na bizaleli mpe asalisi bango báyeba kotambwisa makambo na lisangá. Kasi liboso, tólobela naino kopɛtolama ya elimo. Kondima na biso ekolendisama soki totaleli makambo nyonso oyo Yesu asali
“Bómibatela pɛto”
6. Na kolanda mitindo oyo Yehova apesaki Bayuda oyo bazalaki na boombo, kozala pɛto na elimo elimboli nini?
6 Bopɛto ya elimo elimboli nini? Mpo na kozwa eyano, tótalela makambo oyo Yehova alobaki na Bayuda mwa moke liboso bálongwa na boombo ya Babilone na mobu 537 L.T.B. (Tángá Yisaya 52:11.) Bayuda yango bazalaki kozonga na mboka na bango Yerusaleme libosoliboso mpo na kotonga lisusu tempelo mpe kozongisa losambo ya solo. (Ezr. 1:2-4) Yehova alingaki ete basaleli na ye bábima ata na likambo moko te oyo ezalaki na boyokani na lingomba ya Babilone. Tósimba ete apesaki bango mitindo ebele; alobaki: “Bósimba eloko moko ya mbindo te”, “bóbima na kati na ye,” mpe “bómibatela pɛto.” Losambo ya pɛto ya Yehova esengelaki kozala na boyokani ata moke te na losambo ya lokuta. Na yango, tokoki koloba nini? Kozala pɛto na elimo elimboli koboya mateya mpe misala ya mangomba ya lokuta.
7. Nzela nini Yesu asaleli mpo na kosalisa bayekoli na ye bázala pɛto na elimo?
7 Mwa moke nsima ya kotyama Mokonzi, Yesu abongisaki nzela moko ya polele oyo akosalela mpo na kosalisa bayekoli na ye bázala pɛto na elimo. Nzela yango ezali moombo ya sembo mpe ya mayele, oyo Kristo atyaki na 1919. (Mat. 24:45) Na mbula yango, Bayekoli ya Biblia basilaki kotika mateya ebele ya mangomba ya lokuta. Atako bongo, basengelaki kopɛtolama lisusu na elimo. Na nzela ya moombo ya sembo, Kristo asalisi bayekoli na ye mokemoke mpo báyeba solo na oyo etali bafɛti mpe mimeseno oyo basengelaki kotika. (Mas. 4:18) Tótala mwa bandakisa.
Bakristo basengeli kosala fɛti ya Noele?
8. Banda kala, Bayekoli ya Biblia bayebaki likambo nini mpo na fɛti ya Noele, kasi nini bazalaki komona polele te?
8 Bayekoli ya Biblia bayebaki banda kala ete fɛti ya Noele ebandá epai ya bapakano mpe ete Yesu abotamaki na mokolo ya 25 Décembre te. Linɔ́ngi ya Mosɛnzɛli ya Siona ya sanza ya zomi na mibale ya 1881 elobaki ete: “Bamilio ya bato oyo bazalaki bapakano bazali kokɔta na mangomba. Kasi mbongwana oyo esalemi ezali mingimingi kaka ya maloba, mpo basango ya bapakano bakómi basango ya bakristo mpe bafɛti ya bapakano ekómi kobengama na bankombo ya bakristo: Noele ezali moko ya bafɛti yango.” Na 1883, Linɔ́ngi ya Mosɛnzɛli ebimisaki lisolo moko oyo elobaki “Yesu abotamaki ntango nini?” Lisolo yango elobaki ete ntango mosusu Yesu abotamaki na ebandeli ya sanza ya zomi. * Atako bongo, na ntango wana Bayekoli ya Biblia bazalaki komona polele te ntina ya kotika kosala fɛti ya Noele. Ata bandeko ya Betele ya Brooklyn bakobaki kosala fɛti yango. Kasi nsima ya 1926, makambo ebandaki kobongwana. Mpo na nini?
9. Likambo nini Bayekoli ya Biblia bayaki koyeba mpo na fɛti ya Noele?
9 Nsima ya koyekola likambo yango malamumalamu, Bayekoli ya Biblia bayaki komona ete Noele mpe milulu na yango epesaka Nzambe nkembo ata moke te. Lisolo “Esika Noele eutá,” oyo ebimaki na L’Âge d’Or ya 14/12/1927, elobaki ete Noele ezali fɛti ya bapakano, etindaka kaka na bisengo, mpe ezali na losambo ya bikeko na kati na yango. Lisolo yango elobaki polele ete Kristo asɛngaki te ete fɛti yango esalemaka, na nsuka elobaki polele mpo na Noele ete: “Lokola fɛti yango mpe milulu na yango esepelisaka mingimingi mokili, nzoto, mpe Zabolo . . . yango esalisi bato oyo bamipesi mobimba na mosala ya Yehova bámona ete bakoki soki moke te kosala fɛti yango.” Yango wana, bandeko ya Betele basalaki fɛti ya Noele te na mbula wana, mpe esalemaki lisusu te!
10. (a) Diskur nini oyo elobelaki fɛti ya Noele esalemaki na 1928? (Talá mpe etanda “ Ebandeli ya Noele mpe ntina na yango.”) (b) Ndenge nini basaleli ya Nzambe bayebaki bafɛti mosusu oyo basengelaki koboya? (Talá etanda “ Bamonisi mabe ya bafɛti mpe milulu mosusu.”)
10 Na mbula oyo elandaki, Bayekoli ya Biblia bayokaki makambo mosusu oyo elobelaki malamumalamu fɛti ya Noele. Na mokolo ya 12/12/1928, Richard Barber, ndeko moko oyo azalaki kosala na biro monene, asalaki diskur moko oyo elekaki na radio, oyo emonisaki polelepolele ete fɛti ya Noele eutá na bapakano. Basaleli ya Nzambe basalaki nini ntango bayokaki malako wana ya polele oyo eutaki na biro monene? Ndeko Charles Brandlein ayebisaki ndenge ye ná libota na ye batikaki kosala fɛti ya Noele; alobaki ete bayokaki ata mawa moke te kotika makambo wana ya bapakano. Abakisaki boye: “Ezalaki kaka lokola kozwa elamba moko ya salite mpe kobwaka yango.” Ndeko mosusu mpe, Henry Cantwell, oyo na nsima akómaki mokɛngɛli-motamboli, alobaki ete: “Tosepelaki mingi ndenge tolongaki kotika kosala likambo moko mpo na komonisa ete tolingaka Yehova.” Bayekoli ya sembo ya Kristo bandimaki kobongola makambo oyo esengelaki mpe batikaki kosala fɛti oyo eutaki na losambo ya mbindo. *
11. Ndenge nini tokoki komonisa ete tozali na ngámbo ya Mokonzi Masiya?
11 Bayekoli ya Biblia ya sembo bazali mpenza ndakisa malamu mpo na biso! Yango wana, tosengeli komituna boye: ‘Ndenge nini natalelaka malako oyo eutaka na biro monene? Nandimaka yango na motema moko mpe nasalelaka yango?’ Soki tozali kotosa na motema moko, tokomonisa ete tozali na ngámbo ya Mokonzi Masiya, oyo azali kosalela moombo ya sembo mpo na kopesa biso bilei ya elimo na ntango oyo ebongi.
Bakristo basengeli kosalela ekulusu?
12. Na boumeli ya bambula mingi, ndenge nini Bayekoli ya Biblia bazalaki kotalela ekulusu?
12 Na boumeli ya bambula mingi, Bayekoli ya Biblia bazalaki kondima ekulusu mpe komona ete ezali elembo ya bakristo. Atako bongo, bazalaki komona ete basengeli kosambela yango te, mpo bayebaki ete losambo ya bikeko ezali mabe. (1 Ko. 10:14; 1 Yoa. 5:21) Kala, na 1883, Linɔ́ngi ya Mosɛnzɛli elobaki polele ete “losambo nyonso ya bikeko ezali kotuka Nzambe.” Kasi, na ebandeli Bayekoli ya Biblia bazalaki komona mabe moko te kosalela ekulusu na ndenge oyo bakanisi ete ezali malamu. Na ndakisa, bazalaki kosepela mingi kolata elembo ya ekulusu ná motole. Mpo na bango, ezalaki komonisa ete soki batikali sembo tii na liwa, bakozwa motole ya bomoi. Kobanda na 1891, elembo ya ekulusu ná motole ekómaki kotyama na ezipeli ya Linɔ́ngi ya Mosɛnzɛli.
13. Bingɛngiseli nini bayekoli ya Kristo bazwaki na oyo etali kosalela ekulusu? (Talá mpe etanda “ Bingɛngiseli mpo na ekulusu eyei mokemoke.”)
13 Bayekoli ya Biblia bazalaki kolinga mpenza elembo ya ekulusu ná motole. Kasi, na nsuka ya bambula ya 1920, bayekoli ya Kristo bazwaki bingɛngiseli mokemoke na oyo etali kosalela ekulusu. Ndeko Grant Suiter, oyo na nsima akómaki kosala na Lisangani ya Mikóló-Bakambi, alobelaki liyangani moko oyo esalemaki na 1928 na engumba Detroit, na États-Unis. Alobaki boye: “Na liyangani yango basukaki kaka te na komonisa ete elembo ya ekulusu ná motole ezali na ntina te, bamonisaki mpe ete ezali mabe mpenza.” Na bambula oyo elandaki, bingɛngiseli mosusu eyaki. Emonanaki polele ete ekulusu ezali na esika te na losambo ya pɛto.
14. Basaleli ya Nzambe basalaki nini nsima ya kozwa bingɛngiseli na oyo etali ekulusu?
14 Basaleli ya Nzambe basalaki nini ntango bazwaki bingɛngiseli mokemoke na oyo etali ekulusu? Batingamaki kaka na kosalela elembo ya ekulusu ná motole, mpo bazalaki kolinga yango mingi? Ndeko Lela Roberts, oyo asaleli Nzambe bambula ebele, alobaki boye: “Ntango toyebaki ndimbola ya ekulusu, totikaki yango mbala moko.” Ndeko mwasi mosusu na nkombo Ursula Serenco amonisaki makanisi oyo bandeko mingi mpe bazalaki na yango; alobaki boye: “Tokangaki ntina ete eloko oyo tozalaki kolinga mingi mpo tozalaki kokanisa ete ezali elembo ya liwa ya Nkolo na biso mpe ezali komonisa ete tozali bakristo oyo bamipesá ezalaki nde elembo ya bapakano. Na kolanda Masese 4:18, tosepelaki mingi ndenge nzela na biso engɛngaki makasi.” Bayekoli ya sembo ya Kristo balingaki ata moke te kosala makambo ya mbindo ya mangomba ya lokuta!
15, 16. Ndenge nini tokoki komonisa ete tozali na ekateli ya kobatela tempelo ya elimo pɛto?
15 Biso mpe lelo oyo tozali na ekateli ya ndenge wana. Toyebi ete Kristo azali kosalela moombo ya sembo mpe ya mayele mpo na kosalisa bayekoli na ye bázala ntango nyonso pɛto na elimo. Na yango, soki bilei ya elimo oyo tozwaka ekebisi biso na milulu, misala, to mimeseno oyo eutá na mangomba ya lokuta, tosengeli kotosaka na mbala moko. Ndenge moko na bandeko na biso oyo bazalaki na bomoi na ebandeli ya eleko ya kozala ya Kristo, tozali na ekateli ya kobatela pɛto lopango ya mabele ya tempelo ya elimo ya Yehova.
16 Na boumeli ya mikolo ya nsuka, Kristo azali mpe kosala na ndenge oyo tokoki komona te mpo na kobatela masangá ya Batatoli ya Yehova na bato oyo bakoki kobebisa yango na elimo. Ndenge nini azali kosala yango? Tólobela yango naino.
Kokabola “bato mabe na bayengebene”
17, 18. Na ndakisa ya monyama, nini elakisi (a) kobwaka monyama, (b) kokanga “mbisi ya ndenge nyonso,” (c) kotya mbisi ya malamu na bikɔlɔ, mpe (d) kobwaka mbisi oyo ebongi te?
17 Mokonzi Yesu Kristo akɛngɛlaka masangá ya basaleli ya Nzambe na mokili mobimba. Na ndenge oyo biso tokoki komona polele te, Kristo ná baanzelu basalaka mosala moko ya kokabola. Yesu alobelaki mosala yango na ndakisa ya monyama. (Tángá Matai 13:47-50.) Ndakisa yango elimboli nini?
18 Kobwaka “monyama . . . na mbu.” Monyama ezali elilingi ya mosala ya kosakola Bokonzi oyo ezali kosalema na mokili, elingi koloba mbu. Kokanga “mbisi ya ndenge nyonso.” Nsango malamu ebendaka bato ya lolenge nyonso: baoyo basalaka makasi mpe bakómaka bakristo ya solo, mpe bato mosusu ebele oyo na ebandeli bamonisaka lokola basepeli na solo, kasi bazwaka te ekateli ya kokɔta na losambo ya solo. * Kotya “oyo ya malamu na bikɔlɔ.” Bato oyo bandimi solo bakɔtaka na bikɔlɔ, elingi koloba masangá, epai bapesaka Yehova losambo ya pɛto. Kobwaka mbisi “oyo ya mabe.” Na boumeli ya mikolo ya nsuka, Kristo ná baanzelu bazali kokabola “bato mabe na bayengebene.” * Na yango, batikaka te ete bato oyo babongi te, mbala mosusu oyo balingi te kotika mateya ya lokuta to misala ya mabe, bákómisa masangá mbindo. *
19. Oyokaka ndenge nini lokola Kristo azali kokoba kobatela bopɛto ya basaleli ya Nzambe mpe bopɛto ya losambo ya solo?
19 Koyeba ete Mokonzi Yesu Kristo azali kobatela bayekoli na ye ezali mpenza kokitisa biso motema, boye te? Koyeba ete molende na ye mpo na losambo ya solo, mpe mpo na basambeli ya solo, ezali kaka makasi ndenge ezalaki ntango apɛtolaki tempelo na siɛklɛ ya liboso ezali likambo ya kobɔndisa, boye te? Tozali mpenza na botɔndi ndenge Kristo azali kosala mpo na kobatela basaleli ya Nzambe mpo bázala pɛto na elimo mpe mpo na kobatela bopɛto ya losambo ya solo! Tokoki komonisa ete tozali na ngámbo ya Mokonzi mpe ya Bokonzi na ye soki toboyi likambo nyonso ya mangomba ya lokuta.
^ par. 2 Bayuda oyo bauti na bingumba mosusu basengelaki kofuta mpako ya mbula mpo na tempelo, mpe bato oyo basenzaka mbongo bazalaki kolyela bango. Longola yango, ntango mosusu Bayuda yango mpe basengelaki kosomba banyama mpo na mbeka. Yesu abengaki bato wana “miyibi,” mbala mosusu mpo bazalaki kotya ntalo mingi.
^ par. 4 Lelo oyo, basaleli nyonso ya Yehova basambelaka ye na lopango ya mabele ya tempelo monene ya elimo.
^ par. 8 Lisolo yango elobaki ete koloba ete Yesu abotamaki na eleko ya malili (hiver) “eyokani te na lisolo oyo elobi ete babateli ya mpate bazalaki kobatela bibwɛlɛ na bango libándá.”
^ par. 10 Na mokanda oyo ndeko Frederick Franz akomelaki moto moko na mokolo ya 14/11/1927, alobaki boye: “Mbula oyo, tokosala fɛti ya Noele te. Tozwi ekateli na libota ya Betele ete tokosala lisusu fɛti ya Noele te.” Mwa basanza na nsima, na mokanda mosusu oyo ndeko Franz akomaki na mokolo ya 06/02/1928, alobaki ete: “Nkolo azali kopɛtola biso mokemoke mpo tólongwa na mabunga ya Babilone, ebongiseli ya Zabolo.”
^ par. 18 Na ndakisa, na 2013 basakoli bazalaki 7 965 954, nzokande baoyo bayanganaki na Ekaniseli ya liwa ya Kristo bazalaki 19 241 252.
^ par. 18 Kokabola mbisi ya malamu na mbisi ya mabe ekeseni na kokabola bampate na bantaba. (Mat. 25:31-46) Kokabola bampate na bantaba, to lisambisi ya nsuka, ekosalema na ntango ya bolɔzi monene oyo ezali koya. Liboso tókóma kuna, baoyo bazali lokola mbisi ya mabe bakoki kozonga epai ya Yehova mpe kokɔta na bikɔlɔ, to masangá.
^ par. 18 Nsukansuka, baoyo babongi te bakobwakama na litumbu ya mɔtɔ ya elilingi, elingi koloba bakobomama.


text:
Bitúká bya Kongó-Kinsásá
Biténi mikonzi bya Kongó-Kinsásá bibêngámí Bitúká (Province na lifalansé). Bitúká bya Kongó-Kinsásá bizalí :
Bitúká ya Sika bya Kongó-Kinsásá
Bitúká bya Kongó-Kinsásá bizalí mbóngwáná na Mokandá ya Mibéko ya 2005:
Bitúká ya Kongó Kinsásá - 2005
Kala Bitúká
Etando mpé Bato
Source : Congo Online (na lifalansé)
O káti o búku ya mibeko-mokonzi bya Kongó-Kinsásá, eye epɔnámákí na bakomi mibeko tǒ mpé palemá, ekomámí éte na kobanda mobú 2008, ekólo Kongó-Kinsásá ekokatakatama na bitúká 26.
Tálá mpé
Nkásá o káti Wikipedia


text:
MITUNA OYO BILENGE BATUNAKA
Bomoi ekelamá to ebimá yango moko?—Eteni 2: Mpo na nini koboya kondima liteya ya evolisyo?
Alex asili mayele. Banda kala, andimaka ete Nzambe azali mpe ete ye nde akelá biloko nyonso. Kasi sikoyo, molakisi na bango ya liteya ya bioloji azali komonisa na mpiko ete bomoi ebimá yango moko, mpe ete makambo oyo bato ya siansi bayekoli emonisi yango. Alex aboyi kobima zoba na miso ya bato. Na nse ya motema, alobi: ‘Soki bato ya siansi kutu bamonisi ete bomoi ebimá yango moko, ngai nani mpo naboya kondima yango?’
Osilá kokutana na likambo ya ndenge wana? Mbala mosusu ondimaka banda kala likambo oyo Biblia elobi ete “Nzambe azalisaki likoló mpe mabele.” (Ebandeli 1:1) Kasi sikoyo, bato balingi okóma kondima ete bomoi ekelamá te, kasi ebimá yango moko. Osengeli kondimela bango? Mpo na nini koboya kondima liteya ya evolisyo?
Ntina mibale ya koboya kondima liteya ya evolisyo
Bato mosusu ya siansi bandimaka evolisyo te. Atako bato ya siansi basali bolukiluki bambula ebele, babimisi naino te bandimbola oyo bango nyonso bandimi na oyo etali evolisyo.
Kanisá naino: Soki bato mosusu ya siansi bandimaka liteya ya evolisyo te—bango kutu bato ya mayele—okosala libunga soki oboyi kondima likanisi yango?—Nzembo 10:4.
Likambo oyo ondimaka ezali na ntina. Elenge moko na nkombo Zachary alobi ete: “Soki bomoi ebimá kaka yango moko, boye bomoi na biso—mpe biloko nyonso oyo ezali na molɔ́ngɔ́—ezali na ntina te.” Alobi solo. Mpo soki liteya ya evolisyo ezali solo, boye bomoi ezali na ntina moko te. (1 Bakorinti 15:32) Nzokande, soki bomoi ekelamá, tokoki kozwa biyano na mituna oyo tomitunaka mpo na bomoi mpe makambo oyo ekosalema na mikolo ezali koya.—Yirimia 29:11.
Kanisá naino: Ndenge nini koyeba ete liteya ya evolisyo ezali lokuta mpe ete bomoi ekelamá ekoki kobongola bomoi na yo?—Baebre 11:1.
Makambo ya kotalela
LIKANISI YA BATO: ‘Eloko nyonso oyo ezali na molɔ́ngɔ́ ebimá kaka boye, na pwasa.’
Nani to nini esalá ete biloko yango ebimá na pwasa?
Ebongi mpenza kondima nini: ete biloko nyonso ebimá na pwasa, to ete eloko to moto moko nde asalá biloko nyonso?
LIKANISI YA BATO: ‘Moto autá na nyama.’
Soki moto autá na nyama—na ndakisa makako—mpo na nini mayele ya moto eleki mosika mpenza mayele ya makako? *
Mpo na nini ata bikelamu ya mikemike mpenza ekamwisaka biso mingi? *
LIKANISI YA BATO: ‘Ezali na makambo oyo emonisi ete evolisyo ezali solo.’
Moto oyo alobi bongo, ye moko atalelaki makambo yango?
Bato mingi bandimaka likanisi ya evolisyo kaka mpo bayebisá bango ete bato nyonso ya mayele bandimaka yango!
^ par. 18 Bato mosusu balobaka ete bato bazali mayele koleka makako mpo bazali na bɔɔngɔ ya monene koleka. Mpo na komona ete likanisi wana ezangá motó na makolo, talá mwa buku Cinq questions à se poser sur l’origine de la vie, lokasa 28.
^ par. 19 Talá mwa buku Cinq questions à se poser sur l’origine de la vie, nkasa 8-12.


text:
Biblia na Internet | BIBLIA - LIBONGOLI YA MOKILI YA SIKA
Olingi koyoka botángi ya lisolo oyo na %%?
Nzembo 37:1-40
Ya Davidi.א [ʼAlef]37 Kosilika te mpo na basali-mabe.+Kolula te baoyo basalaka makambo ya kozanga boyengebene.+2 Mpo bakokauka nokinoki lokola matiti,+Mpe bakokauka lokola matiti ya sika ya mobesu.+ב [Bet]3 Tyelá Yehova motema mpe salá malamu;+Fandá na mabele, mpe salá makambo na bosembo.+4 Lisusu sepelá mingi mpenza na Yehova,+Mpe akopesa yo oyo motema na yo ezali kosɛnga.+ג [Gimel]5 Tikelá Yehova nzela na yo,+Mpe talelá ye,+ mpe ye moko akosala.+6 Mpe akobimisa mpenza boyengebene na yo lokola pole,+Mpe bosembo na yo lokola na ntango ya midi.+ד [Dalet]7 Fandá nyɛɛ liboso ya Yehova+Mpe zelá ye na mposa makasi.+Kosilika te mpo na moto oyo azali kolongisa nzela na ye,+Mpo na moto oyo azali kokokisa makanisi na ye.+ה [Heʼ]8 Tiká nkanda, mpe tiká kotomboka;+Kosilika te kaka mpo na kosala mabe.+9 Mpo basali-mabe bakobomama,+Kasi bato oyo balikyaka na Yehova nde bakozwa mabele.+ו [Waw]10 Mpe etikali kaka mwa ntango moke, moto mabe akozala lisusu te;+Mpe okotya mpenza likebi na esika na ye, akozala te.+11 Kasi bato ya komikitisa bakozwa mabele,+Mpe bakosepela mpenza na kimya mingi.+ז [Zayin]12 Moto mabe azali kosalela moyengebene likita,+Mpe azali kolyela ye mino.+13 Yehova ye moko akosɛka ye,+Mpo azali mpenza komona ete mokolo na ye ekoya.+ח [Het]14 Bato mabe babendi mopanga mpe bagumbi litimbo na bango,+Mpo na kokweisa moto ya mpasi mpe mobola,+Mpo na koboma baoyo bazali makambo alima na nzela na bango.+15 Mopanga na bango ekokɔta na motema na bango,+Mpe matimbo na bango ekobukana.+ט [Tet]16 Biloko moke ya moyengebene ezali malamu+Koleka ebele ya biloko ya bato mingi ya mabe.+17 Mpo mabɔkɔ ya bato mabe ekobukana,+Kasi Yehova akosunga bayengebene.+י [Yod]18 Yehova ayebi mikolo ya bato oyo bazangi mbeba,+Mpe libula na bango ekoumela mpo na ntango oyo etyami ndelo te.+19 Bakoyoka nsɔni te na ntango ya likama,+Mpe na mikolo ya nzala bakotonda.+כ [Kaf]20 Mpo bato mabe bakokufa,+Mpe banguna ya Yehova bakozala lokola biloko ya kitoko na bisika ya koleisa banyama matiti;Bakosila mpenza.+ Bakosila mpenza lokola molinga.+ל [Lamed]21 Moto mabe adefaka mpe azongisaka te,+Kasi moyengebene amonisaka boboto mpe apesaka makabo.+22 Mpo baoyo ye apamboli bakozwa mabele,+Kasi baoyo ye alakeli mabe bakobomama.+מ [Mem]23 Yehova atɛlɛmisaka ngwi makolo ya mobali makasi,+Mpe Ye asepelaka na nzela na ye.+24 Ata soki akwei, akobwakama na nse te,+Mpo Yehova azali kosimba lobɔkɔ na ye.+נ [Nun]25 Nazalaki elenge, nakómi mpe mobange,+Kasi namoná naino te moyengebene asundolami mpenza,+To bana na ye bazali koluka limpa.+26 Mokolo mobimba azali komonisa boboto mpe azali kodefisa,+Bongo bana na ye bakozwa lipamboli.+ס [Samek]27 Tiká mabe mpe salá oyo ezali malamu,+Bongo ofanda mpo na ntango oyo etyami ndelo te.+28 Mpo Yehova alingaka bosembo,+Mpe akotika te bato na ye ya sembo.+ע [ʽAyin]Bakobatelama mpenza mpo na ntango oyo etyami ndelo te;+Kasi bana ya bato mabe, bakobomama mpenza.+29 Bayengebene bakozwa mabele,+Mpe bakofanda wana seko.+פ [Peʼ]30 Monɔkɔ ya moyengebene nde ebimisaka bwanya na mongongo ya nse,+Mpe lolemo na ye nde elobaka na bosembo.+31 Mobeko ya Nzambe na ye ezali na motema na ye;+Makolo na ye ekolɛngalɛnga te.+צ [Tsade]32 Moto mabe azali kaka kotalatala moyengebene+Mpe azali koluka koboma ye.+33 Kasi Yehova, akotika ye te na lobɔkɔ ya moto mabe yango,+Mpe akotánga ye moto mabe te ntango azali kosambisama.+ק [Kof]34 Tyelá Yehova elikya mpe batelá nzela na ye,+Mpe ye akotombola yo mpo na kozwa mabele.+Ntango bato mabe bakobomama, yo okomona yango.+ר [Resh]35 Namoni moto mabe oyo azali monyokoli+Mpe azali komitanda lokola nzete oyo etondi na nkasa na mabele esika yango ebotamaki.+36 Nzokande alimwaki, mpe talá azalaki te;+Mpe nazalaki kaka koluka ye, kasi amonanaki te.+ש [Shin]37 Talá moto oyo azangi mbeba mpe kobá kotala moto ya makambo alima,+Mpo bomoi ya moto yango na mikolo ezali koya, ekozala na kimya.+38 Kasi bato oyo babukaka mibeko bakosila mpenza bango nyonso nyɛɛ;+Bomoi ya bato mabe na mikolo ezali koya ekolongolama mpenza.+ת [Taw]39 Mpe lobiko ya bayengebene euti na Yehova;+Ye azali ndako na bango ya makasi na ntango ya mpasi.+40 Mpe Yehova akosalisa bango mpe akobikisa bango.+Akobikisa bango na mabɔkɔ ya bato mabe mpe akobikisa bango,+Mpo bakimi epai na ye.+


text:
MITUNA OYO BILENGE BATUNAKA
Mpo na nini nayekola monɔkɔ ya sika?
Koyekola monɔkɔ mosusu ekoki komonisa soki tozalaka na komipekisa mpe na komikitisa. Ezali na ntina kosala milende mpo na koyekola monɔkɔ mosusu? Bilenge mingi bakoloba Ɛɛ! Lisolo oyo ekomonisa ntina oyo basalaka yango.
Mpo na nini kosala yango?
Mingi bayekolaka monɔkɔ mosusu mpo kelasi esɛngi báyekola yango. Basusu ezalaka nde milende na bango moko. Na ndakisa:
Anna, elenge mwasi moko na Australie, azwaki ekateli ya koyekola Lettone, monɔkɔ ya mboka ya mama na ye. Anna, alobi boye: “Libota na biso ezali komibongisa mpo na kosala mobembo na Lettonie mpe nalingi te nazala na mokakatano ya kosolola na bandeko na biso ntango tokokende kuna.”
Gina, Motatoli ya Yehova na États-Unis, ayekolaki elobeli ya bajɛstɛ ya Amerika mpe akendaki na Bélize mpo na kosakola nsango malamu. Alobi boye: “Baba akoki kozala kaka na bato moke oyo bakoki kosolola na ye. Bato basepelaka mpenza ntango nayebisaka bango ete nayekolaki elobeli ya bajɛstɛ mpo na koteya bababa na monɔkɔ na bango!”
Oyebaki yango? Biblia esakolaki ete nsango malamu ya Bokonzi ekosakolama epai ya bato ya “bikólo nyonso mpe mabota nyonso mpe minɔkɔ nyonso.” (Emoniseli 14:6) Mpo na kokokisa maloba ya esakweli oyo, bilenge mingi oyo bazali Batatoli ya Yehova bayekolaki monɔkɔ mosusu mpo kosakola lisusu mingi na mboka na bango to na mboka mopaya.
Mikakatano ezali wapi?
Koyekola monɔkɔ mosusu ezali pɛtɛɛ te. Elenge mwasi moko na nkombo Corrina, alobi boye: “Nakanisaki ete ekosɛnga kaka koyekola maloba ya sika, kasi namonaki ete esɛngaki mpe koyekola mimeseno ya sika mpe lolenge ya sika ya kokanisa. Mpo na koloba solo, esɛngaka ntango mpo na koyekola monɔkɔ moko.”
Esɛngaka mpe kozala na komikitisa. James, elenge mobali moko oyo ayekolaki monɔkɔ ya Espagnol, alobi boye: “Ebongi ozwaka makambo mosusu na ndenge ya lisɛki mpo okosala mabunga mingi. Yango ezangaka te ntango moto azali koyekola.”
Na mokuse: Soki olɛmbi nzoto te mpo na mabunga mosusu oyo okoki kosala; okoki kolonga koyekola monɔkɔ mosusu.
Lisalisi: Kobungisa elikya te soki emonani ete basusu bazali koyeba mbangu koleka yo. Biblia elobi: “Moto na moto ameka mosala na ye moko ndenge ezali, bongo akozwa likambo ya komikumisa na yango mpo na ye moko, kasi mpo azali komikokanisa na moto mosusu te.”—Bagalatia 6:4.
Wapi matomba na yango?
Koyekola monɔkɔ ya sika ezali na matomba mingi. Na ndakisa, elenge mwasi moko na nkombo Olivia, alobi boye: “Soki oyekoli monɔkɔ ya sika, okofungwama mpe okozwa baninga ya sika.”
Elenge mosusu na nkombo Mary amonaka ete koyekola monɔkɔ ya sika esalisi ye akóma komityela motema. Alobi boye: “Ezalaka mpasi nasepela na eloko moko oyo nasali, kasi sikoyo lokola nazali koyekola monɔkɔ ya sika, nakómi kosepela mbala nyonso oyo nayekoli liloba ya sika. Ekómi kosala ete namiyoka malamu.”
Gina, oyo tolobelaki liboso, amonaki ete koteya bato Biblia na elobeli ya bajɛstɛ ebakiselaki ye esengo na mosala na ye ya kosakola. Abakisi boye: “Komona ndenge bato bazali kosepela makasi ntango nazali kosolola na bango na monɔkɔ na bango ezali litomba monene mpenza!”
Na mokuse: Koyekola monɔkɔ ya sika ekoki kosalisa yo ozwa baninga ya sika, okóma komityela motema mpe mosala na yo ya kosakola ekóma na ntina mingi lisusu. Ezali na ntina mpo na kosakwela bato ya “bikólo nyonso mpe na mabota nyonso mpe na bato ya mikili nyonso mpe na minɔkɔ nyonso” nsango malamu.—Emoniseli 7:9.


text:
Top song lyrics at Lyrics.cat
Likolo na se gael parole texte lyrics
Get lyrics of Likolo na se gael parole texte song you love. List contains Likolo na se gael parole texte song lyrics of older one songs and hot new releases. Get known every word of your favorite song or start your own karaoke party tonight :-).
Feb 3, 2016 Lyrics for Liboso Na Yo by Aime Nkanu. Na likolo Mpela moko Awa na se Moko te akokani na yo Na nguya, na nkembo Oza Nzambe Le ci...
Sep 6, 2015 Alléluia, amen -GAEL (Adorons l'Éternel) Tika ngai na yembela yo Tika ... alléluia na Yesu O simbi likolo, o simbi na se, nani a ko kani na yo?
Jan 12, 2016 Lyrics for Ngolu Nayo by Moise Mbiye has been translated in 1 languages. Na ... (ngolu na yo) papa eeeeeeeeeh (likolo na nga) (ngolu na yo) ...
Jul 28, 2016 Oza Nzambé na bolingo O bongi na lokumu Yahweh lokumu eza ya Yo ... ya Loboko na Yo Bongo na misopa Papa eh, mabolongo na sé na ...
Feb 4, 2016 Lyrics for Kombo Na Yesu by Adorons L'eternel. Kombo na Yesu ejali likolo Ya ba kombo nionso Na lola mpe awa na nse Eyaka na bolingo ...
Oct 4, 2015 Lyrics for Pona Bolamu by Athoms & Nadege. Titre: Po na bolamu Na koki te ko bomba eh Na koki te ko fanda kimia Na koki na zanga mal...
15 Feb 2016 1: Matondo na yo Nkolo Pona bolamu bwa yo Ofungoli bikuka bwa yo ... etombwami likolo Tokotatola monene na yo Kombo na yo Nzambe ...
Jul 22, 2015 Auteur: Franck Mulaja Compositeur: Franck Mulaja Année: 2005 1. Ozali Nzambe, Nzambe na nguya nioso Likolo ne nse bikelami na yo ...
Jul 8, 2014 Umela mosanto Ebongo biso tosopa masanjoli na makol'o. ... Yaya na nga Eza Malamu kozala na Yaya oyo Avandi na Ngwende Likolo koleka ...
Feb 15, 2016 Mokonzi ya bomoi na ngai Otika likolo polele Másiya Po tomona nkémbo pe nguyá na yo Ozali lisimba ya mayi ma lobiko Yo Nkumu ya ba ...
Aug 21, 2015 Lyrics for Mwana Na Mpate by Adorons L'eternel & Alain Moloto. ... bisika na ngai ya mbeka liboso na Tata, Mwana na mpateh Bisika awuti ba moni te, nzoka nde awuti likolo Apesami bisika ya ... Les Remix De Gael Vol.1 & 2.
4 Des 2016 Likolo na nga na bososoli masiya ya bozalisami na yo kati na motema Nde lokola bozui na ngai awa na se na moyi, nioso yo okoma pona nga ...
Sep 15, 2014 Lyrics for Eh Yahwe by Adorons L'eternel. Tongo etana, butu eyinda eh (The Dawn is breaking, wake up) Kembo na nzambe, etondi mokili...
1 nov 2015 Lyrics and translation for Loyembo La Ngai by Adorons L'eternel & Alain Moloto. ... Mokonzi ya bomoi na ngai Otika likolo polélé Másiya Po tomona nkémbo pe nguyá na yo Ozali lisimba ya mayi ma ... Live Celebration Gael.
26 mar 2015 Lyrics for Yamba Lokumu by Athoms & Nadege. ... bongouani te eh, yaya We lelelelele (cris de joie) milolo e beta likolo pe na se; Banjelu ba ko ...
19 août 2016 Lyrics for Hosanna a L'agneau by Mike Kalambay. ... Lead: Kolo na nyonso likolo' esimbami na yo Nzambe Réponse: Hosanna na ... Oh! Yesu baye ba tuta na Yo tembe ba suka Oh! Nzambe monene, se Yo Yesu oh! oh!
15 févr. 2016 Lyrics for Saint Saint Saint by Franck Mulaja & Echos d'Adoration. ... Maboko na likolo na loyembo oyo ya basantu na b'anzelu tokoyemba: ...
29 giu 2015 Lyrics for Kombo Ya Yesu by Franck Mulaja & Echos d'Adoration. ... kembo na yo Yesu ozala tafolo na lona yo na motema na ngai Likolo ezala ... kobota se bolingo na yo Yahwe Na lingi na mona (Kembo na yo) X2 Bana ba ...
15 feb 2016 Lyrics for Mosungi Na Bato by Adorons L'eternel & Alain Moloto. ozali oyo abongi na lokumu ... asungaka ngai na kota na kembo na yo eh ozali oyo atondisa likolo na nse na bonzambe na yo ... Les Remix De Gael Vol.1 & 2.
18 Des 2015 Lyrics and translation for Naza na Yesu by Alain Moloto. ... yesu ee) bisika na komi parfum de bonne odeur emati likolo ooo (naza ya yesu eee) ...
12 déc. 2014 Lyrics for Tout Est Grace by Athoms & Nadege. ... ngolu efungwami'oh Ya ofele Bolingo na Nzamb'eza Ya ofele A sopi ngolu likolo ya ba ndimi ...