text:
Tokoki te kolinga Nzambe mpenza soki tokolinga bazalani na biso ten a mobembo oyo ya bomoi ya kufa.
Balingami na ngai ya mibali mpe ya basi, ntango Mobikisi na biso asalaki kati ya bato, atunamaki na avoka oyo atunaki, Molakisi, motindo nini ya monene ezali kati ya mobeko?”
Matai atalisi ete Yesu ayanolaki:
“Okolinga Nkolo Nzabe na yo, na motema na yo mobimba, mpe na molimo na yo mobimba mpe na mayele na yo nionso.
“Oyo ezali motindo ya yambo mpe monene.
“Mpe ya mibale ekokani na oyo, okolinga mozalani na yo lokola yomei.” 1
Malako asukisi motuya na maloba ya Mobikisi: “Ezali na motindo moko te eleki oyo mibale.” 2
Tokoki te solo kolinga Nzambe soki tolingi te bato ya mobembo na biso na bomoyi oyo ya kufa. Lolenge moko, tokoki kolinga baninga na biso nionso te soki tolingi Nzambe te, Tata na biso nionso. Apostolo polo ayebisi biso, “motindo oyo tozali na yango ewuti epai na ye, ete oyo alingi Nzambe alinga bandeko na ye.” 3 tozali banso bana ya molimo ya Tata na Lola mpe, lokola bandeko mibali mpe bandeko basi. Lokola tobombi bosolo oyo kati ya mayele, kolingaka bana nionso ya Nzambe ekokoma pasi te.
Sika awa, bolingo ezali ntina mpenza ya nsango malamu mpe Yesu Klisto azali ndakisa na biso. Bomoyi na Ye ezalaki libula ya bolingo. Maladi abikisaki, bakoka atelemisaki, bato na masumu abikisaki. Na nsuka, liboke ya bato basiliki bazwaki bomoyi na Ye. Mpe balatisaki ye ekoti ya nzube na ngomba ya Golgotha alobi: “Tata, limbisa bango; mpo bayebi maye bazali kosala te” 4—ndakisa ya nsuka na bokufi ya ngolu mpe bolingo.
Ezali na bankombo ebele oyo ezali bilembo ya bolingo, lokola boboto, bompikiliki, bomikabi, bososoli, mpe bolimbisi. Na mangomba na biso nyonso, oyo mpe bankombo misusu ekosunga basusu mpo na komona bolingo kati ya mitema na biso.
Mbala mingi bolingo na biso ekomonisama mokolo na mokolo na biso na bosalisi ya moko mpe mosusu. Ntina nionso ekozala bokasi na biso ya koyeba mposa ya moto mpe nsima kosalisa. Nalingaka ntango nionso mposa epesami kati na mwa likomi:
Kala te bayebisaki ngai na ntina ya ndakisa ya boboto ya kokamwa—moko oyo ezalaki na biyano emonisamaki te. Mobu ezalaki 1933, ntango ya eleko ya bozangi mosolo, mabaku ya mosala ezalaki mpasi. Esika ezalaki na ngambo ya esti ya USA. Arlene Biesecker awutaki kozwa lipolome ya kelasi ya likolo. Nsima ya boluki ya mosala na ntango molai, na nsuka azwaki mosala na ndako ya batongi bilamba lokola motongi bilamba. Batongi bilamba bazalaki kofutama kaka na botongi nionso ya malamu ya bilamba bazalaki kotonga bango nionso mokolo na mokolo. Bazalaki kofutama kolandisamaka motango ya bilamba bazalaki kotonga.
Mokolo moko nsima mua ntango moke ya bobandi mosala na ndako ya botongi bilamba, Arlene akutanaki na likama moko oyo etungisaki mpe ebangisaki ye. Afandaki na masini na ye kotonga komekaka kobongisa elamba oyo abandaki kosala. kasi moto ya kosunga ye azalaki te, kati ya batongi bilamba nionso misusu bazalaki kosala na lombango mpo na kosilisa misala ebele oyo bakokaki kotonga. Arlene ayokaki bozangi lisungi mpe elikia. Na kimia, abandaki kolela.
Na ngambo ya Arlene efandaki Bernice Rock. Azalaki mokolo mpe ayebaki kotonga koleka. Azalaki kotalaka mawa ya Arlene, Bernice atikaki mosala na yemei mpe akendaki pembeni ya Arlene, na boboto apesaki liteya mpe asunga ye. Amekaki kino Arlene ayebaki mpe akomaki na makoki ya kotonga bilamba malamu. Sima Bernice azongaki na masini na yemei, abungisaki libaku ya kotonga bilamba na yemei, mpo ete asungaki.
Na ndakisa moko oyo ya bolingo Bernice mpe Arlene bakomaki baninga ya ntango molai. Moko na moko abalaki mpe abotaki bana. Ntango nionso na 1950 Bernice, oyo azalaki mondimi ya Eklezia, apesaki Arlene mpe libota na ye mokanda ya buku ya Mormon. Na 1960, Arlene mpe mobali na ye bazwaki libatisi mpe bakomaki bandimi ya Eklezia. Sima bakangamaki na tempelo esantu ya Nzambe.
Lokola litomba ya ngolu Bernice amonisaki lokola akendaki na nzela na ye kosunga moto oyo ayebaki te kasi oyo azalaki na mawa mpe bosenga ya lisungi, bato ebele koleka, nionso mibale, bato ya bomoyi mpe bato bakufa, sikawa sepela na kosalekaka makuli ya nsango malamu.
Mikolo nionso ya bomoyi na biso tozali kopesa mabaku ya komonisa bolingo mpe boboto na baye bazali nzinga nzinga na biso. Elobaki Mokambi Spencer W Kimball: “tosengeli kokundola ete bakufi oyo tozali kokutana na bango na botelemi mingi, babilo, baasasere, mpe ya ngambo mosusu bazali eteni wana ya mokili Nzambe apesi biso mpo na kolinga mpe kosalisa. Ekosala biso mwa ndambo ya malamu koloba na mobimba ya bondeko mobali ya mokili soki tokoki kotala te baye nionso bazali nzinga nzinga na biso lokola bandeko mibali mpe bandeko basi.” 6
Mbala mingi mabaku na biso ya kolakisa bolingo na biso eyaka na mbalakata. Ndakisa moko ya libaku moko emonisami kati ya eteni moko ya zulunale na sanza ya zomi ya mobu 1981. Yako kamwa ezalaki mpenza bolingo mpe ngolu oyo ekomamaki na kati ya eteni oyo na bombaki na mikanda na ngai mibu 30 mileki.
Eteni elobi boye moko ya mpepo ya Alaska kowutaka Anchorage na bozangi bopemi, Alaska, na Seattle, Washington—mpepo ememaki bato150 —epengolamaki na engumba moko ya Alaska na ntina kozwa mwana moko ya mobali oyo azokaki makasi. Mwana ya mibu 2 akatanaki mosisa ya loboko ntango akweyaki na eteni ya molangi nabosakani pembeni ya ndako na bango. Engumba ezalaki ya 725 bakilometele na sudi ya Anchorage mpe ezalaki te solo na nzela ya mpepo. Na yango, minganga basengaki bosungi ya kotelema, mpe mpepo ekitaki mpo na kozwa mwana mobali mpe komema ye na ntina ete akoka kozwa lisalisi na lopitalo.
Ntango mpepo ekitaki mpembeni ya engumba, minganga bayebisaki pilote ete mwana mobali makila ebandaki kobima ye mingi akokaki te kokende na Seattle. Mokano ezwamaki ya kokende bakilometele misusu ya 320 na nzela ya mabe kino na Juneau, Alaska, mpembeni ya engumba ya lopitalo.
Sima ya bomemi mwana mobali na Juneau, mpepo ekendaki na Seattle, sikawa nsima ya ntango eleki. Moto moko te kati ya mpepo amitungisaki, atako mingi kati na bango bazangaki bokutani na bango mpe bampepo na bango mosusu. Na yango, lokola baminiti mpe ba ntango elekaki, bakongolaki mbongo, bazwaki mbongo ebele mpo na mwana mpe libota na ye.
Lokola mpepo ezalaki mpenepene ya babele na Seattle, bato ya mobembo babandaki kosepela ntango pilote alobaki ete azwaki liloba na radio ete mwana mobali akomaki malamu. 7
Na makanisi na ngai maloba ya makomi eyaki: “Bolingani ezali bolingo ya mpetwa ya Klistu, … mpe nionso ekozala malamu na oyo akozala na bolingani na mokolo ya nsuka.” 8
Bandeko mibali mpe bandeko basi, boko ya mabaku na biso ya minene koleka ya kolakisa bolingo na biso ekozala kati ya mabota na bisomei. Bolingo esengeli kozala ntina koleka ya bomoyi ya libota na biso, na nsima ezali mbala mingi te. Wana ekoki kozala na ebele ya bozangi bompikiliki, ebele ya boswani, bitumba ebele, mpinzoli ebele. Mokambi Gordon B. Hinckley atunaki na mawa: “mpo na nini ezali ete [baye] tolingi [koleka] akomaka mbala mingi monguna ya maloba na biso? Mpo na nini ezali ete [biso] ntango mosusu tolobaka lokola kolinga kosala mpasi na oyo ekataka na lombango libomi?” 9 Biyano na mituna miye ekoki kozala ekeseni na moko na moko na biso, mpe sikawa bosolo ezali ete bantina etangami te. Soki tobateli motindo ya kolingana moko mpe mosusu, tosengeli kosalisana moko na moko na boboto mpe botosi.
Ya solo ekozala na ntango mosusu ntango botosi esengeli kondimama. Tika ete tokundola, nzokande, toli ezwami na Doctrine & Alliances—nakoyebaka, ete ntango ezali ntina mpo na biso ya kozomela basusu, tolakisi nsima uta lelo bomatisi ya bolingo. 10
Nalikii ete tolukaka ntango nionso kozala na bokebi mpe kozala na koyoka na makanisi mpe na bamposa mpe na ndenge basusu bazali baye bazali nzinga nzinga na biso. Tika ete tomikitisa te to komitonga te. Nzokande, tika ete tozala mitema mawa mpe bokasi. Tosengeli kozala na bokebi ya kobebisa elikia ya moto mosusu te na nzela ya bomoni mpamba maloba to misala na ye.
Bolimbisi esengeli kotambola elongo na bolingo. Na mabota na biso, mpe lokola na baninga na biso, ekoki kozala na bamposa etukami mpe esengo moke ya kolimbisa. Lisusu, mabe ekozala te ete motuna ezalaki nini. Ekoki kozala te mpe esengelaki te kotikala na elembo na motema, mpo na kopolisa mpe na nsuka kobebisa. kotukaka baninga mosusu mpo na maye basali ya mabe ekopekisa biso libiki. Kaka se bolimbisi nde ekobikisa.
Ndeko mwasi moko ya bolingo oyo akufa tokendaki kotala elongo na ye mokolo moko mpe na mbalakata tokutanaki na likama moko. Alobaki na likama oyo esalemaki mibu eleki mingi mpe akotisaki mosali bilanga moko ya pembeni, ntango moko moninga malamu kasi oyo ye mpe mobali na ye bazalaki na boyokani te ntango nionso. Mokolo moko mosali bilanga atunaki soki akokaki kozwa nzela ya mokuse mpo na kokende na lopango na ye. Na ntango wana apemisaki lisolo epai na ngai mpe, na kotatabanaka na mongongo na ye, alobaki “Ndeko mobali Monson, natikaki te akatisa elanga na biso nsima atako moke te kasi nasenga ye kokende nzela ya molai na makolo mpo na kokoma na ndako na ye. Nasalaki mabe, mpe nayokelaki yango motema mpasi. Asi akufa, kasi oh, nasengeli nakokaki koyebisa ye, nayoki motema mpasi mpenza.’boniboni nasengeli nazalaki na libaku malamu ya mbala mibale ya kozala boboto.”
Lokola nayokelaki ye, wana makanisi na ngai eyaki na mawa mpenza ya botali ya John Greenleaf Whittier: “Na maloba nyonso ya mawa ya lokota to ya ekomeli, mawa ezali oyo: soki tosalaki makambo na lolenge mosusu bomoyi na biso ekokaki kozala malamu mingi koleka!’”11 Bandeko mibali mpe basi, lokola tozali kolakisa baninga bolingo mpe boboto, tokoyokisama motema mpasi lolenge ya boye te.
Bolingo elakisamaka na ndenge ebele: koseka, elembo, liloba ya boboto, maloba ya lokumu. Maloba mosusu ekoki kozala na ntina, lokola kolakisa ntina na misala ya moto mosusu, kotangisaka mokano na boboto mpe bompikiliki, kotalaka moto ya maladi to oyo azalaka kaka na ndako. Maloba oyo mpe misala, mpe mingi mosusu, ekoki kopesa nsango ya bolingo.
Dale Carnegie, moko mokomi ya Amerika oyo ayebana malamu mpe motangi, alikiaki ete moto nionso azali na kati na ye mobali to mwasi nguya ya koliisa ya esengo nyonso ya mokili … “na kopesaka maloba ndambo ya sembo ya bosepeli na moto oyo azali yemei to alembisami.” Alobaki, “ntango mosusu okobosana lobi maloba ya boboto olobi lelo, moto akoki kolinga yango na ntango etikali ya bomoyi na ye.” 12
Ekoki biso sikawa, na mokolo oyo mpenza, kolakisa bolingo na bana nyonso ya Nzambe, atako bato na biso ya libota, baninga na biso, bayebani na biso mpenza to bapaya na mobimba, lokola tozali kolamuka na ntongo nionso, tika ete tozwa mokano ya koyanola na bolingo mpe boboto na baye bakoya na nzela na biso.
Bolingo ya Nzambe mpo na biso bandeko mibali mpe basi, na ntina ya bolingo oyo Atindaki Mwana na Ye, oyo alingi biso mingi mpo na kopesa bomoyi na Ye mpo na biso, na ntina ete tokoka kozwa bomoyi ya seko. Lokola tosili kososola likabo oyo ya ntembe te, mitema na biso ekotondisama na esengo mpo na Tata na biso ya Seko, mpo na Mobikisi na biso, mpe mpo na mokili mobimba. Nasambeli na bosolo ete oyo ekozala bongo na nkombo ya bule ya Yesu Klisto, amene.
Lakisa Matangi
-
1. Matai 22:36–39.
-
2. Malako 12:31.
-
3. 1 Yoane 4:21.
-
4. Luka 23:34.
-
5. Mokomi ayebana te, kati ya Richard L. Evans, “The Quality of Kindness,” Improvement Era, sanza ya mitao 1960, 340.
-
6. Teachings of Spencer W. Kimball, ed. Edward L. Kimball (1982), 483.
-
7. Tala “Injured Boy Flown to Safety,” Daily Sitka Sentinel (Alaska), Sanza ya Zomi. 22, 1981.
-
8. Moroni 7:47.
-
9. Gordon B. Hinckley, “Let Love Be the Lodestar of Your Life,” Ensign, sanza ya mitano 1989, 67.
-
10. Tala Doctrine and Covenants 121:43.
-
11. “Maud Muller,” na The Complete Poetical Works of John Greenleaf Whittier (1876), 206; emphasis added.
-
12. Dale Carnegie, in, for example, Larry Chang, Wisdom for the Soul (2006), 54.


c: text/html

text:
Affaire l"Or Mbongo
Ndeko, natangi message nayo,
Likambo ya soeur L'Or Mbongo, bato mingi batiaki yango na mabondeli, Nzambe asi asali bikamuisi bazongani lokola liboso mpo balingani mingi. Frère abetaki libaku, bo comprendre ye. Boyebi, notre Seigneur Jesus, tango balingaki kobamba muasi mosumuki mabanga, atunaki na bato que, oyo asala naino likambo oyo te azua libanga abamba, bato nyonso bapanzanaki. Nasengi bino nyonso botika bango tranquile, eza vie privée na bango, bozongela lisusu likamb'oyo te. Tout est calme.
Par patience - jeudi 22 Février 2007 à 01:22
christian
frere Christian kolo apambola yo, mais toza deçus mpo na makambo toyokaki, yo mosali ya nzambe,o sainté muana ya chorale na bino. Ba soeurs mususu balobi kutu bakobanda kosomba lisusu ba k7 na bino te soki bozo salela nzambe na ndenge ya solo te? MOTO YA NZAMBE EKO ZALA LIKOLO NA BINO ou bien tika sr l'or a yemba ndenge abandaki koyemba yemoko pona 4chansons oyo bosalaki, nzembo na yo oyo ya libala ezalaki ata na inspiration moko te. pona makambu na yo oyo osali to yebi te soki ezali vrai mais oyeba ke batu nioso bazali au courant na ngo sikoyo batu oyo ba sombaka ba nzembo na bino bako zua bino ndenge nini? EN TOUS CAS makambu oyo edecourager batu ebele l'or tika ba bijoux ebele ebele oza muana ya nzambe tika ko sopa ba bijoux ebele zala simple po to lingaka yo mingi il faut ko mikitisa nzambe atombola yo lisusu makasi omikitisa lokola na ndenge ozalaka liboso na kinshasa nzambe a pamola yo mingi (soki bozui message na ngai bokomela ngai):p77tc@yahoo.fr
Cliquez ici:
Pour voir les choristes de lORE MBONGO
http://www.africaudiovisuel.com/clips/clipmbongo3.php
http://www.africaudiovisuel.com/clips/clipmbongo2.php
L'Or Mbongo et Chris. Lemba
Nzambe abenisa couple oyo,
bolingo na bango ezonga ndenge ezalaka
Topesi bango conseil :
Yo Sr L'OR MBONGO, yebaka que Fr Christian a contribuer mingi na succes na yo, ye asali que ozala, kobosana likambo wana te.
Yo fr Chris., tika mobulu, sr apesi yo place monene na groupe, alingi yo na bolingo makasi mpe aza kotalisa yango polele na miso ya bato, yebaka que aza muasi ya kotula te. Salaka ba mobulu na yo libanda kasi na kati ya chorale te. Mbala oyo soki ozongisi etali yo.
La plus grande star de la musique chrétienne Mme L'OR MBONGO LEMBA
Avec son beau sourire, elle est belle et formidable!

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Music blog
Lyrics/song texts are property and copyright of their owners and provided for educational purposes only.
Wapi Yo Lyrics by Lokua Kanza
Wapi Yo by Lokua Kanza
Tango ngaï na lelaka
moto andima ngaï te
tango ngaï na belelaka yo
wapi yo
Mayi ya miso ekotanga
bolingo na ngaï akeyi eh
nani akoyembela ngaï nzembo
ya bolingo ye eh
Wapi yo, (bis) ye eh ye
wapi yo oh bolingo na ngaï okeyi wapi
wapi yo oh wapi yo bolingo na ngaï
Soki lelo olobi yo oboya ngaï
Na kosuka wapi ye ngaï ya oh ngaï ye eh
mama ah ah
mayi ya miso ekotanga
bolingo na ngaï akeyi eh
nani akoyembela ngaï nzembo
Ya bolingo ye eh
Wapi yo, (bis) ye eh
wapi yo oh bolingo na ngaï
bolingo na ngaï soki otiki ngaï nani
akolinga ngaï
Ye... (wapi okeyi wapi bolingo na ngaï)
wapi yo (bis)
Choeur: bolingo na ngaï
Voix parlée: bolingo na ngaï soki otiki ngaï
naniakolinga ngaï lokola yo
nani soki yo te nani
bolingo na ngaï
Choeurs: wapi yo
soki otiki ngaï nani akolinga ngaï
wapi yo (ad lib)


text:
Kosalela nguya na biso ya kopona mpo na kotosa elingi koloba kopona “kosala oyo ezali malamu [mpe kotika] mbano elanda.”
Bandeko mibali mpe basi, na mateya nyonso toyekolaka na bomoi ya Mobikisi, moko te ezali polele mpe bokasi koleka liteya ya botosi.
Ndakisa ya Mobikisi
Na Likita ya yambo ya mbotama na Lola, Zabolo atombokelaki mwango ya Tata na Lola. Baoyo balandaki Zabolo basukisaki bokobi ya bomoi na bango ya sekona—Bosala keba nani bozali kolanda!
Nsima Yesu azwaki mokano na Ye ya kotosa, na kolobaka, “Tata, nakosala yango, mpe nkembo ezala ya yo mpo na libela.”1 Na mosala na Ye mobimba, “ayokaki mpasi ya mimekano kasi apesaki [yango] nzela te.”2 Na yango, “ye [ayekolaki] botosi na makambo oyo amonelaki mpasi.”3
Mpo Mobikisi na biso azalaki botosi, Amikabaki mpo na masumu na biso, kokomisaka pete bosekwi na biso mpe kolengelaka nzela mpo na kozonga epai ya Tata na biso na Lola, oyo ayebaki ete tokosala mbemba wana ezali biso koyekola botosi na bomoi ya nkufa. Ntango totosi, tondimi libonza na Ye, mpo tondimi ete na nzela ya Bomikabi ya Yesu Klisto, bato nyonso bakoki kobikisama, na botosi ya mibeko, makuli, mpe mitindo epesami na nsango malamu.4
Yesu ateyaki biso kotosa na lokota ya pete oyo ezali mpasi te mpo na kososola: “Soki bolingi ngai, bobatela mitindo na ngai,”5 mpe“Boya, bolanda ngai.”6
Ntango tobatisami, biso “tozwi likolo na [biso] nkombo ya Yesu Klisto” mpe tokoti “kati ya liyokani na Nzambe ete [toko] zala na botosi kino na nsuka ya bomoi na [biso].”7 Eyenga moko na moko tozongisaka sika liyokani ya libatisi na kozwaka elambo mpe kotatolaka ete tondimi kobatela mitindo. Tolukaka bolimbisi mpo na makanisi, mayoki, to bikela kani oyo elongobani te na bolingi ya Tata na biso na Lola. Lokola toyamboli na kotikaka mosika bozangi botosi mpe na kobandaka kotosa lisusu, tolakisi bolingo na biso mpo na Ye.
Bandakisa ya Botosi
Lokola tozali na nsango malamu, tokobi na bososoli na biso ya botosi. Mbala mosusu tokoki komekama na kosala oyo nabengi “botosi na lolenge ya moto,” na oyo tozangi botosi tobwakisaka mobeko ya Nzambe na ntina ya bwania na biso to mposa na biso to kutu na boyebani mingi. Mpo oyo esalelami mingi na bato mingi, bobongoli ya botosi oyo ekokitisa mibeko ya Nzambe kati na momesano na biso mpe na mibeko na biso.
Ntango mosusu bandimi bakoki kozala na “lisanga ya botosi,” kolobaka kolinga Nzambe mpe kokumisa Nzambe ntango koponaka wapi kati na mitindo na Ye mpe mateya—mpe mateya mpe toli ya baprofeta na Ye—bakolanda na mobimba.
Mingi batosaka na koponaka mpo bakoki te komona bantina nyonso ya motindo moko, kaka se lokola bana basosolaka te ntango nyonso bantina ya toli mpe mibeko ya baboti na bango. Kasi toyebi ntango nyonso ntina tolandelaka baprofeta, mpo oyo ezali Eklezia ya Yesu Klisto, mpe ezali Mobikisi nde azali kokamba baprofeta na Ye na bileko nyonso.
Lokola bososoli na biso ya botosi ekeseni, toyebi ntina ya mosala ya nguya ya kopona. Ntango Yesu azalaki na Elanga ya Getesemane, Asambelaki mbala misato Tata na Ye na Lola, “O Tata na ngai, soki ekoki kosalema, tika kopo eye eleka: kasi esalema te lolenge nalingi, kasi lolenge olingi.”8 Nzambe alingaki te kolongola nguya ya kopona ya Mobikisi, kasi na mawa Atindaki anzelu mpo na kolendisa Mwana na Ye ya Bolingo.
Mobikisi akutanaki na momekano mosusu na Golgotha, wapi akokaki kobenga lisanga ya banzelu mpo na kokitisa Ye uta na ekulusu, kasi asalaki boponi na Yemei ya koyika mpiko na botosi kino na nsuka mpe kokokisa libonza ya bomikabi na Ye, atako soki elingaki koloba mpasi monene, kutu nkufa.
Bokoli ya botosi na lolenge ya molimo ezali “botosi ya Mobikisi.” Epesami bokasi na bolingo ya solo mpo na Tata ya Lola mpe Mwana na Ye. Ntango totosi na bolingi, lokola esalaki Mobikisi na biso, tolingi mpenza maloba ya Tata na biso ya Lola: “oyo azali Mwana na ngai ya bolingo, oyo natie motema.”9 mpe toluka mpenza koyokaka, mpo na kokota na miso yaTata na biso ya Lola,“ezali malamu, malamu mosali ya botongono: … kokota … kati na esengo ya Nkolo na yo.”10
Kosalela nguya na biso ya kopona mpo na kotosa elingi koloba kopona “kosala oyo ezali malamu [mpe kotika] mbando elanda.”11 Esengaka mosala ya yomei mpe ekomemaka elikia, esengo ya libela, mpe liyoki ya bokokisi na biso mpe, na ndakisa, na baye bazali nzinganzinga na biso; mpe ezalaka ntango nyonso na bomipesi mpenza ya mozindo ya moto yemei mpo na kosunga bakambi ya bonganganzambe mpe kolanda mateya mpe toli na bango.
Bambano
Na koponaka soki tokotosa , ezali ntango nyonso ntina mpo na komikundola bambano ya boponi na biso. Zabolo mpe bayekoli na ye basosolaki bambano ya koponaka koboya mwango ya Tata na Lola? Soki bongo, mpo na nini basalaki boponi ya nsomo bongo? Tokoki komituna motuna ya lolenge moko: mpo na nini moko kani kati na biso aponi koboya botosi ntango toyebi bambano mabe ya seko ya lisumu? Makomi epesi eyano: ntina Kaina mpe bana mosusu ya Adama mpe Ewa baponaki bozangi kotosa ezali mpo “balingaki Satana koleka Nzambe.” 12
Bolingo na biso na Mobikisi ezali fungola ya botosi na lolenge ya Mobikisi. Lokola tozali kobunda kozala botosi na mokili ya lelo, tolakisi bolingo mpe limemia na biso mpo na bana nyonso ya Tata na Lola. Kasi ekoki kosalema te ete mpo na bolingo oyo mpo na basusu tobongola mitindo ya Nzambe, oyo epesamaki mpo na bolamu na biso! Ndakisa, motindo “okoboma … te, to kosala eloko lokola oyo”13 ebandisami likolo ya mobeko ya molimo oyo ebatelaka bana nyonso ya Nzambe, atako baye babotami naino te. Boyebi makasi elakisi ete ntango toyebi motindi oyo te, mawa eyebani motuya te eyaka. Nzokande mingi bakanisaka ete endimami kosukisa bomoi ya mwana oyo abotami naino te na bantina ya boponi to ya boyokani.
Koluka bolimbisi bozangi botosi ekobongolaka mobeko ya molimo te to bambando ya mabe na yango te kasi ekambaka na mobulu, kotepatepa, kowayawaka na nzela eyebani te, kozalaka ya kobunga, mpe mawa. Lokola bayekoli ya Klisto, topesami mokumba ya bule ya kosimba malamu mibeko na Ye mpe mitindo mpe mayokani oyo tosali bisomei.
Na Sanza ya Zomi na mibale 1831 mwa ndambo ya bandeko mibali babengamaki mpo na kosalisa kokitisa mayoki ya bonguna oyo ekotaki na Eklezia. Na nzela ya Profeta Joseph Smith, Nkolo akambaki bango na lolenge moko ya momesano te, kutu ya kokamwa:
“Bulunganisa banguna na yo; benga bango bakutana na yo na kati ya bato mpe na bisika na bino moko lokola. …
“Na yango, tika bango babimisa bantina na bango ya makasi ya kotelemela Nkolo.
“… Monduki moko te esalami mpo na kotelemela yo ekofuluka;
“Mpe soki moto moko atomboli mongongo na ye mpo na kotelemela yo akobulunganisama na ntango ebongisami na ngaimei.
“Na yango, batela mitindo na ngai; ezali solo mpe ya botongono.”14
Mateya kati ya Makomi
Makomi etondisami na ndakisa ya baprofeta baye bayekolaki mateya ya botosi na misala na bangomei.
Joseph Smith ateyamaki bambano ya kopesaka nzela na motungisi ya moto na ye ya likabo, moninga, mpe mokomi Martin Harris. Na eyano na bosenga ya Martin, Joseph atunaki Nkolo mpo na ndingisa ya kodefisa nkasa 116 oyo naino babongola te ya Buku ya Mormon na ntina ete Martin akokaki kolakisa yango na libota na ye, kasi Nkolo ayebisaki Joseph aloba te. Martin babondelaki Joseph asenga Nkolo lisusu. Na nsima ya bonsenga ya mbala misato ya Joseph Nkolo apesaki ndingisa mpo na bato mitano kaka kotala mikanda oyo naino ebongolamaki te.“Na lolenge ya liyokani ya lokumu koleka Martin amikangaki yemei na liyokani oyo. Ntango akomaki na ndako, mpe motungisi ekomelaki ye, abosanaki ndai ya lokumu alapaki mpe apesaki basusu ndingisa ya komona mikanda oyo naino ebongolamaki te, na mbando ete na mayele mabe epesamaki na bato mosusu,”15 mpe ebungaki. Lokola mbano, Joseph atukamaki na Nkolo mpe aboyamaki ndingisa ya kokoba kobongola Buku ya Mormon. Joseph ayokaki mpasi mpe ayambolaki na mabe na ye na kopesaka nzela na mitungisi ya basusu. Nsima ya eleko moko, Joseph apesamaki nzela ya kozongela mosala na ye ya kobongola. Joseph ayekolaki liteya ya motuya ya botosi oyo esungaki ye bomoi na ye mobimba nsima!
Profeta Mose apesi ndakisa mosusu. Ntango Mose na botosi azwaki mwasi moko ya Ethiopi, Miriam mpe Alona alobaki mabe na ntina na ye. Kasi Nkolo atukaki bango, kolobaka, “Na [Mose] nakoloba monoko na monoko.”16 Nkolo asalelaki likama ya ntembe oyo mpo na koteya bandimi ya Eklezia na eleko na biso. Na 1830 Hiram Page alobaki ete azwaki bobimisi mpo na Eklezia. Nkolo asembolaki ye mpe koteyaki basantu,“Bokotosa makambo oyo Nakopesa na [Joseph], mpe Alona lokola,”17 “mpo azwaki yango lokola kaka Mose.”18
Botosi ememaka mapamboli, “mpe ntango tozwi lipamboli songolo kouta Nzambe, ezali na botosi ya mobeko wana na oyo elobamaki.”19
Botosi eteyami na ndakisa. Na lolenge nini tozali bomoi, tozali koteya bana na biso, “Yekola bwania na bolenge na yo; iyo, yekola na bolenge na yo kobatela mitindo ya Nzambe.”20
Botosi ekomisaka biso makasi malembemalembe, na makoki ya koyikaka mpiko na mimekano mpe mikakatano na botongono na mikolo mikoya. Botosi na Getesemane elengelaki Mobikisi kotosa mpe koyika mpiko kino na nsuka na Golgota.
Balingami na ngai Bandeko mibali mpe basi, maloba ya Alma etalisi mayoki ya motema na ngai:
“Mpe sikawa balingami na ngai mibali, nalobeli bino makambo maye ete nakoki kolamusa bino na ntina ya lotomo na bino na Nzambe, ete bokoki kotambola lokola balongi liboso na ye. …
“Mpe sikawa nakanisi ete bosengeli kozala sembo, mpe botongono mpe boboto; … kozalaka etingia na kobombaka mitindo ya Nzambe na ntango nyonso.”21
Napesi litatoli ngai ya kafukafu ete Mobikisi na biso azali na bomoi. Mpo ete Atosaki, “mabolongo nyonso ekogumbama, mpe nkota nyonso ekoloba …ete azali [Mobikisi na biso].”22 Tika tolinga Ye na mozindo mpenza mpe tondimela Ye na bondimi mobimba mpenza ete biso mpe totosa, tobatela mitindona Ye, mpe tozonga kofanda na Ye mpo na libela na bokonzi ya Nzambe na biso ezali losambo na ngai na nkombo ya Yesu Klisto, amene.
Lakisa Matangi
-
1. Moses 4:2.
-
2. Doctrine & Alliances 20:22.
-
3. Baebele 5:8.
-
4. Tala Biteni ya Bondimi 1:3.
-
5. Yoane 14:15.
-
6. Luka 18:22.
-
7. Moziya 5:8.
-
8. Matai 26:39; tala lisusu milongo 42, 44.
-
9. Matai 3:17; tala lisusu 3 Nefi11:7.
-
10. Matai 25:21.
-
11. “Do What Is Right,” Hymns, no. 237.
-
12. Moses 5:13.
-
13. Doctrine et Alliances 59:6.
-
14. Doctrine et Alliances 71:7–11.
-
15. Joseph Fielding Smith, Essentials in Church History ,(1922) 65; tala lisusu Doctrine et Alliances 3.
-
16. Mituya 12:8.
-
17. Doctrine et Alliances 28:3.
-
18. Doctrine et Alliances 28:2.
-
19. Doctrine et Alliances 130:21; tala lisusu milongo 20.
-
20. Alma 37:35.
-
21. Alma 7:22–23.
-
22. Moziya 27:31.


text:
Kinsásá
Mbóka tǒ engumba Kinsásá —ekokí kotangama Kinshásá tǒ Kisásá— (eye eyébénákí kala o nkómbó Léopoldville) ezalí mbóka-mokonzi ya Kongó-Kinsásá. Ezalí mpé etúká (province) ya ekólo êná. Ezalí engumba monɛ́nɛ, na efúku 8 ya bato (est.). Elɔngɔ́ na nyɔ́nsɔ óyo, Kinsásá ezalí engumba ya míbalé na bingumba nyɔ́nsɔ ya mokili, na elobelí lifalansé, na sima ya engumba Pari (Falansia), mpé ezalí o káti ya bingúmba minɛ́nɛ koleka ya Afríka o nsé ya Sahara.
Etápe
Mambí ma mabelé[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Ekútání na mabelé o loboko-ya-mwǎsí ya Ebale ya Kongó. Na yangó etálání pɛnɛ-pɛnɛ mpénza na Brazzaville, mbóka-mokonzi ya Kongó-Brazzaville. Kinsásá ekútání na 4°16' Sud, 15°17' Ɛ́sita (-4.2667, 15.28333).
Bisíká minɛ́nɛ ya engumba êná :
- Cité de l'OUA, ndáko ya Bulamatari ya Kongó-Kinsásá
- Matonge, óyo eyebaní mokili mobimba mpɔ̂ na malɛki-butu na yangó
- Komini ya Gombe.
Engumba óyo ezalí na mǎto ya ebale tǒ mpé baferry na esɛ́mɛlɔ ya Beach Ngobila mpɔ̂ na kokɛndɛ Brazzaville na Bangi, na nzelá-masíni ’te na Matadi, elongo na Aleopori ya Ndjili.
Bilóko minɛ́nɛ óyo emɔ́nɔnɔkɔ míngi ezalí Buludingi ya SOZACOM, Hotel Inter-Continental na Hotel Memling, Zándo monɛ́nɛ ya Kinsásá, Mizé ya Kinsásá na Académie des Beaux-Arts. Bulevale ya 30 Juin ndé ekangasí biténi nyɔ́nsɔ ya engumba êná.
Bato[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Lisapo[kokoma | kobɔngisa mosólo]
- Bonkámá ya 16–19, nzinga ya Malebo Pool ezalí na zándo tǒ wɛnzɛ inɛ́nɛ, bato batɛ́kɛ́kí mpé batɛ́kísákí míngi mpɛ́mbɛ́, bilɔ́kɔ mpé baúmbu.
- 1881 «traité de l’amitié» (Henry Morton Stanley na Ngaliema)
- 1898 Nzelá-masíni ya Matadi (CFC)
- 1929 mbóka-mokonzi ya Kongó ya Bɛ́lɛjika (1929-1960) na ya Kongó-Kinsásá (1960-1966)
- 1966 Lipopo akómí « Kinsásá » o mokɔlɔ 30 ya sánzá ya motóbá
Molungé mpé mbúla[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Bilílingi[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Nkásá-web o libándá Wikipedia[kokoma | kobɔngisa mosólo]
- Carte détaillée de Kinsásá
- Carte de la ville de Kinsásá (2001)
- Carte de Léopoldville (1960)
- Carte de Léopoldville (1954)
- Photos de Léopoldville
- Photos de Kinsásá 2005
- Photos de Kinsásá / Léopoldville
Tálá mpé[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Bandundu · Bas-Congo · Ekwatéli · Kasai-Occidental · Kasai-Oriental · Katanga · Kinshasa · Maniema · Nord-Kivu · Etúká ya Monyɛlɛ · Sud-Kivu


text:
Suivez le guide paroles
Paroles de la chanson Suivez le guide :
ouais!! nzinzi, nzinzi ko mitungisa te, na za kombe kombe, na luka ka na ngai ba soso, yo te, yo te. ehh biso nionso to lelaka mopao ayo, ohh mbula na mbula to kombola mopao ahh ye, biso nionso to lelaka mopao a yo yo, biso nionso to lelaka mopao ayo yo na mabondeli. oh mbula na mbula to kombola mopao, ah biso nionso to diembela mukulu ayo, yee biso nionso to lelaka mopao ayoyo, yee biso nionso to lelaka mopao ayo yo na mambodeli.
humm nzinzi, obikaka na yo liwa ya kombo tala nde okekokufa na kati ya verre ya lotoko ya mpaka na coin ah ah.
Allez suivez le guide ah weh eza mobeko napesaki onzième commandement ata na misu ya bato bo boyi na kuzo boyebi
eza se nga kaka se nga nde na ba bandaka
l'ecole eza se moko kasi nga na tour ya tongo
banzinzi ya midi botika nzela mokonzi aleka sima ba mpangi balande ye.
[ Merci à >ambrosio d'avoir ajouté ces paroles ]
9 Fans
Vous avez un site web ou un blog sur cet artiste / groupe ? Ajoutez-le ici !


text:
Encore et toujours Thu Zahina
A propos de Thu Zahina
Mbote na site na biso, félicitations pona nionso bozo sala pona culture bato bayeba esika towuti. nasepelaki na article sur thu zahina yango natindi nzembo oyo mwana ya mama otoke de Kelly. Déclin ya thu zahina ebandaka vers 71 ou 72 tango Roxy akei orchestre Vévé,lokola azalaki na doublure te bazui thierry oyo après akomaki na ok jazz. ekufaki lisusu bien tango kelly na juslin basalaki orh. lokoko Zaiko aye kozua place ya leader .
Mengi Massamba
Mwana ya mama, par Thu Zahina
.
.


text:
Nzela … tosengeli kolanda na mobembo na biso kozongaka na Tata na biso na Lola … esalemi na mayokani ya bule na Nzambe.
Toteyamaka na nguya ya molimo na butu. Nga nabondeli ete maloba elobamaki na basi bakambi minene ekota na kati ya mitema na bino lokola ndenge ezui ya ngai.
Oyo ezali liyangani monene. Basi nyonso ya mibu muambe mpe mikolo babengamaki kosanganana biso na mpokwa ya lelo oyo. Ebele kati na biso babondelaki ete Molimo Mosantu ekokaki kozala na biso. Lipamboli wana epesamaki nzela lokola toyokaki ba ndeko basi wana koloba mpe toyokaki loyembo ya kolembi. Ngai nabondeli ete Molimo ekoba kozala na biso lokola ngai napesaki maloba ya kolendisa motema mpe kobakisa litatoli kobakisa na oyo tosili koyoka—mpe natatoli ete maye malobami awa ezali oyo Nkolo asengelaki biso koyoka.
Ngai nakoloba na mpokwa oyo na oyo etali nzela—eye na nzela kitoko oyo emonisami lelo—ete tosengeli kozua mpona bozongi na biso epai ya Tata na biso ya Likolo. Nzela yango esalamani na mayokani ebulisami elongo na Nzambe. Ngai nakosolola na biso oyo etali esengo ya kosalaka mpe kobongaka mayokani oyo mpe kosungaka basusu kobomba yango.
Ebele kati na bino babatisamaki kala te mpe boyambaki likabo ya Molimo Mosantu na kotiamaka maboko. Na bino, likanisi wana ezali polele. Basusu babatisamaki kala, boye makanisi ya boyoki na bino na mayele ya liyokani ekoki kozala polele moke, kasi ebele ya mayoki wana ekozonga ntango bozali koyokaka mabondeli ya elambo.
Biso nyonso te nde tozali na makanisi ndenge moko ya mokolo ntango tosalaki oyo liyokani ebulisami ya libatisi mpe toyambaki likabo ya Molimo Mosantu. Kasi banso toyokaki kondimisama ya Nzambe. Mpe toyokaki mposa ya kolimbisa mpe ya kolimbisama mpe mokano ya kosala bolamu ebutaki.
Bozindo nini mayoki wana ekendaki na nse ya motema na bino elakisamaki na bolayi mingi na motindo bino bomibongisamaki na kolingaka bato. Ngai nalikyi ete basusu kati na bino baoyo boyaki na eklezia kala mingi te bopambolami na kovandaka mpembeni ya mama na yo. Soki bozali awa, bosengeli kopesa bango kosekisa ya kotondo kaka sikoyo. Ngai nakoki kokanisa liyoki ya esengo mpe ya botondi lokola navandaki na sima ya mama na ngai kokumba motuka na bozongi ndako uta na libatisi na ngai na Philadelphia, Pennsylvania.
Mama na ngai azalaki moko kaka oyo abongisaki ngai na bokebi nyonso na kosalaka liyokaki oyo mpe na oyo nyonso basusu nasengelaki kolanda. Azalaka na bondimi makasi na mokumba oyo kowuta na Nkolo:
“Mpe lisusu, mbala mingi lokola baboti bazali na bana na Siona, to na makonzi na ye oyo ebongisami, etet bateyi bango te kososola malongi ya byamboli, bondimi kati na Klisto Muana ya Nzambe ya Bomoyi, mpe ya libatisi mpe likabo ya Molimo Mosantu na kotiakamaka maboko likolo na bango, na mibu muambe, lisumu ekozala likolo ya mitu ya baboti.
“Boye ekozala wana mobeko mpona bavandi na Siona, to na makonzi misuse oyo ebongisami,
“Mpe bana na bango bakobatisama mpona bolimbisi ya masamu na bango ntango ya mibu muambe, mpe bayambi [Molimo Mosantu].”1
Mama na ngai asalaki ndambo na ye. Ye abongisaka bana na ye elongo na malomba mingi lokola oyo ya Alama, lokola ekomama na Buku ya Mormon.
“Mpe esalemaki ete alobaki epai na bango: tala, awa ezali mayi ya Mormon yango oyo (mpo boye yango ebobiangamaka), mpe sikawa, lokola bozali na mpsa ya kokota na kati ya etonga na Nzambe, mpe kobiangama baton a ye, mpe bozali kondima komema mikumba ya bino na bino, ete bikoka kozala pepele;
“Iyo, mpe bozali kondima kolela elongo na baoyo bazali kolela, iyo, mpe kobondisa baoyo batelemi na mposa ya libondisi, mpe kotelemaka lokola banzeneneke ya Nzambe na ntango nyonso mpe na makambo nyonso, mpe na bisika nyonso bokoki kozala, kutu kino liwa, ete bokoka kosikolama na Nzambe, mpe kotangama elongo na bango basekwi ya yambo, ete bokoka kozwa bomoi ya seko—
“Sikawa nakoloba na bino, soki oyo ezali mposa ya mitema na bino, nini ekopekisa bino bobatisama na nkombo ya nkolo, lokola litatoli liboso na ye ete bokoti na kati ya boyokani elongo na ye, ete bokosalela ye mpe bokobomba mitindo na ye, ete akoki kosopa libanda molimo na ye mingi koleka likolo na bino?
“Mpe sikawa, ekoyokaka bato maloba wana, babetaki maboko na bango mpona esengo, mpe bagangaki : Oyo ezali mposa ya mitema na biso.”2
Okoki kozala obetaki na yo maboko te ntango oyakaka mbala ya yambo libengisi ya kokota na liyokani na nzela ya libatisi, kasi boyokaki ya solo mpenza bolingo ya mobikisi mpe bomipesi monene komema basusu epai na Ye. Ngai nakoki koloba “na ntembe te” na ntina mayoki wana etiami na bozindo na mitema ya bana basi nyonso ya Tata na Biso ya Lola. Wana ezali ndambo ya libula na yo kowuta na Ye.
Bino boteyamaki na Ye yambo bino boya na kati ya bomoi oyo. Ye asungaki bino kososola mpe kondima ete bokosengela kozala na mikakatano, mimekano, mpe makoki eponama malamu kaka mpona na bino. Bino boteyamaki ete Tata na biso azalaki na libongisi ya esengo komema na kimia na nzela ya mikakatano wana mpe bino bosengeli kosunga komema basusu na kimia na nzela na bango. Libongisi wana esalamaki na nzela ya liyokani na Nzambe.
Ezali boponi ya nsomi na biso moko soki tosali mpe tobombi mayokani wana. Kaka moke ya bana na Ye ya basi bazali na makoki na bomoi oyo ya kotanga kutu mayokani wana. Ozali moko ya muke bapesameli litomba. Bino, balingami basi, moko moko kati na bino, azali muana ya liyokani.
Tata na Biso ya Lola ateyaki bino yambo bobotama na ntina ya makambo bino bokokaki kozua lokola botikaki Ye mpe boyaki na mabele. Bino boteyamaka ete nzela na bozongi epai na Ye ekokokaki kozala pete te. Ye ayebaki ete ekozalaka mpasi mingi mpo na bino kosala mobembo na kozanga lisungi.
Bino bopambolaka kaka te mpona koluka nzela ya kosala mayokani wana kati na bomoi kasi lisusu kozala ya kozingama na basusu baoyo bakosunga— oyo, lokola bino, bozali bana basi ya liyokani ya Tata ya Lola.
Bino nyonso boyokaki lipamboli ya kozalaka elongo na bana basi ya Nzambe baoyo bazali lisusu na nse ya liyokani kosunga mpe kotambuisa bino lokola balakaki kosala. Ngai namonaka oyo bino bomonaka lokola liyokani bandeko basi babombi bomipesi oyo ya kolendisa mpe kosunga—mpe kosala yango na koseka moke.
Ngai nakundoli koseka moke ya Ndeko muasi Ruby Haight. Ye azalaki muasi ya Mpaka David B. Haight, oyo ozalaki moko ya Lisanga Likoki ya Ba apostolo Zomi na mibale. Lokola elenge mobali asalaki lokola mokambi ya likonzi ya Palo Alto na California. Abondelaki mingi, mpe amitungisaki na bilenge basi ya kelasi ya eglantine na paluaze na ye.
Boye Mokambi Haight azuaki lifuli ya kotuna episikopo kobenga Ruby Haight koteya bilenge basi wana.. Ye ayebaki ye asengelaki na bozali na Nzambe oyo ekoki kotombola, kolendisa, mpe kolinga bilenge basi na kelasi wana.
Ndeko mwasi Haight azalaki mokolo ya mibu 30 koleka bilenge basi ateyaki. Lisusu mibu 40 sima ye ateyaki bango, ngonga wana asengelaki kokutana na muasi na ngai, oyo azalaka moko ya bilenge basi ya kelasi na ye, akoki kotombola loboko na ye, koseka muke mpe, “oh! Eglantine na ngai.” Namonaki mingi koleka koseka muke na ye. Ngai nayokaka bozindo ya bolingo na ye mpo na ndeko muasi asimbaki lokola soki azalaki muana na ye moko ya muasi. Koseka muke na ye mpe mbote ya esengo eyaka kouta na komonaka ete ndeko muasi mpe muana muasi ya Nzambe azalaki kaka na nzela ya liyokani ya ndako.
Tata ya Lola azali kosekisa lokola Ye amoni ete ozali kosunga muana na ye ya muasi na kotambola na nzela na Ye liyokani ya kokende na bomoi ya seko. Mpe Ye azalaka na esengo ntango nyonso bokomeka kopona ya malamu. Ye azali kotala kaka te oyo bino bozali kasi lisusus oyo bino bokokoma.
Bino bokoki kozalaka ba baboti ya mabele baoyo bakanisaki ete bino bokoki kozala malamu koleka bino bokanisaki bokoki kozala. Nazalaka na mama ya lolenge wana.
Nini ngai nayebaki ten tango nazalaki elenge ezalaki ete Tata na ngai ya Lola, Tatat na yo ya, Lola azali komona bokoki monene na bana na Ye koleka biso to kutu ba mama na biso ya nse bazali komona kati na biso. Mpe ntango nyonso bozali kokendaka liboso na nzela ya bokoki na bino, ezali komema esengo na Ye. Mpe bino bokoki koyoka kondimisama na Ye.
Ye azomona bokoki wana ya nkembo na bana na Ye nyonso ya basi, bisika nyonso bazali. Sikawa, yango etie mokumba monene likolo ya moko moko na bino. Ye azozela bino kozala na moto nyonso bokokutana na ye lokola muana ya Nzambe. Yango ezali ntina Ye apesi biso mitindo ya kolinga bazalani na biso lokola tomilingaka biso moko mpe kolimbisa bango. Bolamu mpe bolimbisi bozali koyoka eapai ya basusu eyaka lokola libula uta na ye lokola mwana na ye ya mwasi. Moto nyonso okokutana na ye azali muana na Ye ya molimo.
Lokola ozali koyoka ete bondeko ya basi monene , oyo tokanisaki ekaboli biso, kokueya. Ndakisa, bandeko basi bilenge mpe mikolo bazali kokabola mayoki na bango na elikia ya kososolama mpe kondimama. Bozali mingi ya kokokana lokola bana basi ya Nzambe koleka bokeseni na bino.
Na bomoni oyo, bilenge basi basengeli kotala liboso na bokoti na bango na kati ya Lingomba ya Bamama Basungi lokola libaku ya koyeyisa monene lisanga nabango ya bandeko basi oyo bango bakoya koyeba, kosepela, mpe kolinga.
Kaka likoki moko ya komona nini tokoki kozala ezali kokolisaka na mabota mpe Kelasi ya bana. Yango ekokomaka na likita ya mpokwa na libota mpe nab a pologami ya Kelasi ya bana. Bana ya mike bazalaka na lifuli ya koloba makambo ya minene mpe ya kitoko, lolenge basalaki ntango Mobikisi afongolali balolemo na bango wana Ye ateyaki bango sima na Ye kosekwa.3
Ntango Satana akoki kobundisaka bandeko basi na kibolenge, Nkolo azali kotombolaka bandeko basi likolo mpe likolo makasi na kimolimo. Ndakisa, bilenge basi bazali kotangisaka ba mama na bango ndenge nini kosalela FamilySearch koluka mpe kobomba nkombo ya bakoko. Ebele ya bilenge bandeko basi oyo nayebi bazali koponaka kokende ntongo makasi kosalaka libatisi ya kozwela na ba tempelo kopusaka mosika te Molimo ya Eliya.
Na mosala na katikati ya mokili, bandeko basi bazali kobengamaka kosala lokola batambwisi. Nkolo akelaki mposa na lisungi na bangonna kosimbaka mitema ya bandeko basi na motuya ebele kosala. Ebele koleka muke ya bakambi ya misio bamonaka bandeko basi kokoma na nguya koleka lokola bateyi mpe lokola bakambi baleyisi.
Soki bozali kosala lokola misionele ya ntango mobimba to te, bokoki kolonga makoki ndenge moko ya kofulukisa libala na bino mpe bokasi ya kobokola bana na bolamu na kolandaka bandakisa ya basi minene.
Tala Eve, mama ya bomoi nyonso, Mpaka Russell M. Nelson alobaki boye mpona Ewa: “Biso mpe molongo mobimba bopambolama libela mpo na bokasi monene mpe buanya ya Ewa. Na kokabolaka ya mbuma liboso, asalaki oyo esengalaki esalama. Adama azalaki na buanya ya kosala lolenge moko.”4
Muana ya muasi nyonso ya Ewa azali na bokoki ya komema lipamboli na libota na ye oyo Ewa amemaka na baoyo ya ye. Ye azalaki na motuya mingi na botieyi ya mabota oyo biso tozali balandi ya bosali na ye: “Mpe Banzambe balobaki: Tika tosala mosungi moko lokola mobali , mpo ete ezali malamu te mobali azala ye moko, ntala ntina tokosalela mosungi oyo akokani na ye.”5
Biso toyebi te lisungi nyonso Ewa azalaki mpona Adama mpe na libota na bango. Kasi toyebi moko ya likabo monene apesaka, oyo moko moko kati na biso akoki lisusu kpesa: asungaka libota na ye komona nzela ya ndako, ntango nzela ya libos emonanaki lokola mpasi. “Mpe Ewa, muasi na ye, ayokaki makambo nyonso wana mpe asepelaki, alobaka: Soki ezalaki mpona bobuki mibeko na biso te, tokokaki kozala na bakoko te, mpe tokokaki koyeba malamu na mabe te, mpe esengo ya bosikoli na biso mpe bomoi ya seko oyo Nzambe azali kopesa na baoyo nyonso batosi.”6
Bozali na ndakisa na ye ya kolanda.
Na nzela ya limonisi, Ewa ayebaki nzela ya ndako ya Nzambe. Ayebaki ete bomikabi ya Yesu Klisto ekopesaka bomoi ya seko nzela na mabota. Ye azalaki na ntembe te, lokola bino bokoki kozala, ndenge ye abombaka liyokani na Tata na ye ya Likolo, ete Mosikoli mpe Molimo Mosantu ekotala ye na libota na ye na nzela mawa mpe bosisoi ekoki kokoma. Ye ayebaki akoki kotiela motema na bango.
“Talela Nkolo na motema nay o mobimba; mpe ndima bososoli na yo moko te.
“Na nzela nyonso na yo, ndima ye mpe ye akotambolisa yo.”7
Nayebi ete Ewa akotanaki na mawa mpe bosisoi, kasi nayebi lisusu ete amonaka nzeala ya esengo na boyebi oyo ye na libota na ye bakokaki kozonga na bomoi elongo na Nzambe. Nayebi ete ebele kati na bino oyo bozali awa bozali kokutana na mawa mpe bosisoi. Natiki lipamboli na ngai ete, lokola Ewa, bino bokoki koyoka esengo kaka moko oyo ye ayokaki, lokola bozali kozonga na ndako.
Nazali na nzeneneke ya ntembe te ete Nzambe Tata azali kotala likolo na bino. Ye alingi moko moko na bino. Bozali bana na Ye ya basi kati na liyokani, Ye akpesa bino lisungi oyo bosengeli na yango kokende bino moko mpe basusu na nzela ya bozongi liboso na Ye.
Nayebi ete Mobikisi afutaki lifuti ya masumu mpe ete Molimo Mosantu etatoli na solo. Akoyokaka kolendisa na liyangani oyo. Nazali na litatoli ete bafongola nyonso ya bokangi ebulisami ya liyokani esi ezongisama. Yango esimbami ete esalelami lelo na profeta na biso ya bomoi, Mokambi Thomas S. Monson. Natiki maloba oyo ya kolendisa mpe natii elikya epai na bino, bana na Ye ya basi ya bolingo ya liyokani, na nkombo ya bule ya Yesu Klisto, amen


text:
Les voeux d'Emmanuel Kandolo
Ndeko Messager,
Mua contribution na ngai yango wana mpo na suka ya mbula. Natombeli yo moko mpe baye banso bazali na motema mua yo mbula ya sika. Yango mpe ezala bongo mpo na Mbokamosika.
Patriotiquement,
Emmanuel Kandolo
Ndeko Gullaume Bayama,
Na lisolo obeti, tika nameka kolobela château rouge na oyo etali petite histoire na yango, ndenge tomonaki yango na bomuana mpe ndenge Zaïrois abandi kosala makambo kuna.
Château rouge na bosolo ebengamaka place du château rouge mpo kala (selon histoire ya Paris) esika wana ezalaka na château moko etongamaka na ba briques ya rouge. Château iye, ebandaki kobengama château rouge mpo na couleur na yango ya rouge. Tango Ville de Paris ebandi kotonga métro vers fin ya 19ième siècle na début ya 20ième siècle, eyaki kosala ligne numéro 4 oyo ezali ko relier ba portes mibale ya Paris : porte de Clignancourt na porte d’Orléans, mpe parmi ba stations na yango moko oyo ezali na nse ya esika château rouge ezalaki. Yango wana ebengami na kombo ya métro château rouge. Kasi na likolo, esika wana ezali kobengama place du château rouge. Place iye ezali justement na boulevard Barbès na esika ezali na croissement ya ba rues Poulet na Custine na 18ième arrondissement ya Paris.
Biso tango tozalaka bana, mingi mingi ba week end ba parents ba biso babandaki kotambusa biso na kati ya Paris. Mbala ya liboso tokomaka na place château rouge ezalaka na été 1959, towutaka visite na Butte Montmartre mpe toya makolo tee na place ya château rouge. Wana nde toyaki lisusu ko découvrir marché De Jean oyo ezali na même avenue portant le nom De Jean. A l’époque, tomonaka eloko moko te ya Afrique noire (bilamba, biloko ya koliya, mayaka, etc.), absolument rien. Wana ezalaki nde ba immigrés ya Maghreb nde babandaki kosala ba courses na bango wana (bazalaki na ba petites boulangeries na confiseries, boucheries, poissonneries, etc.) mpe batu mosusu bazalaki na boulevard Barbès. Na période wana, il était difficile kokutana na mutu moindo na nzela. Kasi nazali koyeba lisusu que quelques Sénégalais babandaki kotelengana devant ba magasins ya Barbès mpe misusu koteka biloko mike mike na nse ya tour Gustave Eiffel.
Ndenge nini Zaïrois aye ko se retrouver na château rouge ? Avant ya ko répondre na motuna oyo, tika naloba que kala ezalaki très difficile mpo na kozua biloko ya koliya ya mboka na biso. Bon, na famille na biso tozalaki vraiment na problème te dans la mesure où ravitaillement ezalaki kosalema na ba voyages na pays ou soki batindeli biso par fret. Sabena mpe sima Air Congo na Air Zaïre ebandaki koya na ba malles ya biloko ya koliya sans problème atako tango wana trajet ezalaki ya 14 heures de vol na ba escales ebele tee eyaki kokoma ya 08 heures sans escale. Nazali koyeba lisusu que magasin ya liboso oyo ebandaki koteka biloko ya Afrique, na 1976, ezalaki na métro Trocadéro. Yango ezalaki magasin ya ba Chinois. Kuna nde ngolo ebandaki kotekama. Esika ya liboso oyo ebandaki kobenda ba rares Africains ya France mpe ya Belgique. Sima ya wana eyaki kokoma na métro Alesia. Na sima ya magasin oyo, ba Chinois mosusu mpe babandi ba activités na château rouge na magasin Rama. Yango ebotaki ba magasins mosusu kaka na nzinga nzinga ya rue De Jean wana. Zaïrois aye na château rouge na nzela ya Tati (un des grands magasins parisiens oyo etekaka biloko na prix discount). Ba jeunes filles oyo bawutaki na Bruxelles, bamemaki moyibi ya bilamba na Paris mpo bango bayebaki ndenge bayibaka na ba magasins ya Belgique. Tango wana surveillance ezalaka na ba boutiques na ba magasins neti lele oyo te. Soki bayibi biloko na magasin Tati ya Barbès, baye kotanda yango na mabele na wenze ya De Jean. Esika wana nde lisolo ya château rouge ebandaki epayi ya Zaïrois. Na yango, batu bakomaki koya wana kosala ba courses epayi ya ba Chinois, kosomba biloko ya moyibi oyo etandami na nse mpe au passage mua coop. ya chaussures moko eyibamaki, wana moyibi amemi yo na ndaku na ye, boyeki kosolola. Biloko wana eye kokumba batu na masolo ya carte orange, nzela ya métro République na gare du nord, makambu ekomi kosalema na métro Laumière, etc.
Sika na oyo etali Robert « Bob » Masua w.w.w, ngai nakoyebisa yo kaka que luka oyeba malamu mpona nini Bob azali kokoka lisusu te ? Bob ayaki na Paris en tant qu’étudiant, kasi makambu na ye ezalaki clair te, il paraît même que azalaka na diplôme d’Etat te mpe amekaka kozua inscription na diplôme ya ndeko na ye Jules, na Paris VIII, mpe esimbaki te. Sima, aye ko se lancer na ba cailloux tee na ndenge ayaka kokoma producteur ya Koffi. Ko produire Koffi na komela batu mbongo nde eyaki kosala que ba moyens ekomi komata. Loyenge na kolawuka ya mbongo ebebisaki ye moto tee na ndenge makambo na Koffi ebandaki lisusu kotambola malamu te mpo na ba raisons ebele. Aye kofongola boutique na château rouge, en se calcant sur initiative ya sœur na ye Véronique, une boîte à fric ya contrefaçons et autres VHS vidéos piratées ya théâtres de chez-nous produit na Tshitenge N’sana mpe diffuser na Télé Zaïre. Kutu, Tshitenge akanaki à porter pleine contre ye kasi maladie eyaki komema ye. Bob azali mutu ya liboso oyo abandaki exploitation sauvage ya ba sketches na ba émissions misusu ya variété musicale ya mboka na biso. Akanisaki que ezali « droit » na ye de se permettre de faire des bénéfices pécuniaires na ba œuvres ya batu mususu en les piratant, volant, bafouant, etc. tout en flouant à ses pieds ba droits d’auteurs ya ba Zaïrois. Ye nde abanda kosala bosoto na misala ya baninga jusqu’ à ce que ayaki kokota en conflit ouvert na Doudou Ngafura. Kasi ayaki ko corrompre Doudou mpe alembisa likambo wana.
Kokweya ya Bob ezali conséquence logique ya culture ya gestion à la zaïroise : mbongo ya boutique esangani na mbongo ya poche na ye, kolinga basi na kobala partout, kosala ba dépenses à la folie de grandeur, koboya kofuta ba niongo na ba factures, ba conflits permanents mpo na kofuta ba salaires ya batu oyo basali koteka na boutique, kozanga ko respecter ba engagements na batu azali kosala na bango makambu, etc. lelo oyo, ye wana akoma koteka oyo akoki koteka na boutique ya château rouge mpo mbongo ezali lisusu te, moyen ba marchandises ya malonga ekota ezali te. Akoma kolala na boutique na ye ya château rouge mpo azali na ndaku te awa na France. Donc, akoma na ye sans avenir!
Joël Mbetenge, effectivement azalaki na boutique na ye mpe na château rouge. Yango ekueya mpo na mauvaise gestion na le fait ya ko se « spécialiser » na songi songi. Au lieu ya ko utiliser art na ye ya photographie na nzela malamu, akomaki nde ko utiliser yango mpo na kotia songi songi na mabala ya batu, na ba relations ya batu, bref désordre totale. Sima ya boutique asalaki nganda, kasi ba sales habitudes na ye ekimisaki ba clients nionso tee na ndenge aye ko se retrouver mitelengano. Sika faute ya nani ?
Ngai nayebisa Joël que talant oyo azali na yango esengeli asalela yango na ndenge ya mayele. Esengelaki akota kelasi ya photographie npo e crédibiliser koyeba na ye. En même temps a profiter abongisa français na ye mpe ayekola anglais na bon usage ya communication. Na sima alingaki abanda kokola na musala mua ye. Au lieu alandaka ba clients na ye na ba photos akangi bango na ba nganda, terrains, concerts, fêtes, manifestations, etc. alingaki afungola studio ya photo. Kuna alingaki mpe abanda kosala ba repartages, montages na ba cérémonies ebele tout en cherchant kofungola nzela na ba communautés africaines mosusu. Na pembeni akokaki koluka kosala ba portages na oyo etali makambu ya ba communautés en collaboration na ba journaux na ba revues communautaires, mpe koluka ndenge akoki kozua accréditation oyo ekoki kofongelela ye ba portes na ba manifestations culturelles ya ndenge na ndenge. Na yango, akobanda kotekisa ba photos na ye, kosala ba reportages mpo na compte na ye ou ya batu oyo bakotinda ye, etc. Mais, mutu alingi na ye komona mosika te mpe azali kobebisa boyebi bua ye na photographie kaka boye !!!
Botemba azali mpe na même problème ya mauvaise gestion mpe ya absence ya notion ya pilotage ya un petit commerce ! Totika koluka ba faux-fouillants! Likambo ezali nde na kozanga koyeba mpe ko se lancer na ba activités oyo ezali kosenga discipline na koyeba mosala. Neti bango bazali na yango te, ekoki kosimba te.
Ba ndeko, ekozala lokuta soki tokanisi que biso nde tosimbaka château rouge ou encore que ba Chinois baye nde sima na biso na château rouge. Bango na ba ndibu baya esika wana avant biso. Ba ndigari bango bazalaka kaka sima ya batu oyo mpona kosalela bango misala ya manutention sans plus. Ba Chinois na ba ndibu, contrairement na biso, babandaki na magasin moko, sima eye kobota mosusu mpe ezali kaka kokola. Biso, tozali nde na confusion mingi mpo toyebi te ndenge nini ya kosala commerce mpe na lolenge ya kobalola mbongo. Wango wana tozali kotika château rouge na ba oyo ba comprena ndenge nini petit commerce etambolaka. Boni na château rouge bazali na ba boutiques oyo ebotami wuta babanda ?
Patriotiquement,
Emmanuel Kandolo
Ba ndeko Bellak, Lelo, na ya Théo,
Je crois que tolobela caractère ya Vicky na Congo 2000 na ba ndeko mosusu kuna. Kasi tika na bakisa en disant que mayele na maturité ya Vicky esalaki que abanda ko comprendre musukusuku ya Franco. Vicky azalaki mutu moko azalaki kowelisa te mpo abotamaka na famille ya bien, bakolisa ye na ba conditions malamu mpe azuaki éducation ya malonga mpe abandaki ko mener vie na ye dignement et d’une manière ordonnée. Yango wana azalaki nduliste ya liboso na Congo oyo asalaka mariage religieux na 1958, une grande première à l’epoque. Mayele ya Vicky ! Il suffit koyoka na ba nzembo na ye mpona ko comprendre elobeli na ye na ndenge ezali kolekisa maloba ma ye. Asala mingi mpona O.K. Jazz, ye azalaki véritablement le maître artistique ya O.K. Jazz. Kasi nionso oyo au lieu esepelisa Franco, rien ! Au contraire, ebandaki kotiya ye na ba jalousie. Déjà, le fait ya koloba français mpe koyeba mukanda ebandaki ko complexer ye, pire encore, voyage ya Bruxelles na 1959, ebebisaki motema mua ye. Na ba zuwa wana a détourna Bomboko, mais il ne pouvait pas grand-chose sans Vicky jusqu’à ce que salut eyaki na 1966, na ba garanties financières à vie oyo président Mobutu a prometaki ye en échange ya dévouement illimité et sans borne na ye mpona président Mobutu, nde Franco ayaki komona que cette fois-ci, akomi le seul maître à bord. Mais avant wana, il fallait koluka ba sili na mutu : ko violer ba ententes oyo bazalaki na yango na oyo etali ba contrats ya distribution ya ba nzembo ya ba musciens ya O.K. Jazz na ba Editions na bango : Vicklong mpo na Vicky, Franco na Epanza makita na Boma bango. Wana ezalaki lidusu ya kobimela. Yango wana tango bakabuani, Franco abandi mbokela na biloba loba. Kasi Vicky ayaki kozongisela ye nzembo moko très mature na kombo ya Conseil d’ami. Bolero kitoko, une chanson poignante, émouvante, pénible, mélancolique etonda maloba ma buania mpe mayele esangani na ba regrets en forme ya dégoût na ingratitude ya Franco mpe na kokita na ye na bas fond.
Par ailleurs, Invocation ezali vraiment kotiya eloko na eloko na esika na yango. Art ma polémique basalaka libala te ! Na oyo etali likambo ya ba journalistes en général mpe ya ba journaliste ya musique en particulier, mawa mingi. Parmi ba exemples, nakotanga avec déception Zacharie Bababaswe. Ye abandaki vraiment malamu mpe lelo oyo alingaki azala incontestablement mokitani ya ba kulutu ba ye : Benoît Lukunku (actuellement ambassadeur na Lisbonne), Kalonji Ngoy, Lutu Mabangu, Bijoux Mbiye Vanga, Lukezo Luansi, Jean Ntambwe Mushapata, Manda Tshebua, etc. Liste ezali mulayi… kasi abebisi nzela na ye na makambo ya polémique stérile. Zacharie asala ba reportages na ye ya bien na Kin na musique mpe na makambu mosusu neti na aide mama Bobi apesaki na F.A.Z. pendant la guerre de libération, atuna général Bakambala, commendant logistique, mituna, akende na délégation tee na Goma atuna ba soda mituna. Asala eloko mususu ya bien na major Ngani ya DSP, asala musala emonana même soki mua ba amélioration esengelaki eyaka bipayi na bipayi en tout cas na ba initiatives akomaki kokola mpe avec le temps alingaki asala musala ya kitoko. Brusquement, amibuaki na polémique ebotaka mbuma te mpe kobunga nzela nionso wana. Na suka awa, ayebisi biso que awuti na Quebec na Canada na sommet ya francophonie, il était, selon ye, le seul journaliste Congolais kuna pendant que R.T.N.C. mpe etindaki batu oyo bakendeki na délégation officielle, Top congo mpe ezalaki na kunzi na yango Christian Lusakueno. Au lieu aloba makambo ya francophonie na ya R.D.Congo na perspective ya sommet ekosalisa, ye alobeli makambo ya popol Mukelenge na muasi na ye, sans rapport na présence na ye na Quebec. Donc, mutu na nse mpe makolo likolo ! Malheureusement, nzela oyo nde ezali ko risquer e guider musique na biso na baye bazali kosala yango.
Mpona kosukisa, Franco ayaki kozua mayele na sima kasi ekomaki trop tard. Alingaki Vicky makasi ata soki abungaki na ba provocations na ye. Asala tout mpo à sauver Vicky, atinda ye na poto à ses frais, asala nionso akokaki kosala mpe asimba makambo nionso dignement sans arrières pensées et en toute sincérité oyo ezalaki na hauteur ya ba vrais amitiés na bango. Kasi ngonga esi elekaki mpe yango eyaki kobakisama likolo ya ebandeli ya bokono Franco azalaki na yango. A vrai dire, liwa ya Vicky ezalaka choc makasi mpo na Franco.
Vicky, azalaki très sympa papa wana. Personnellement, nazua ba occasions mingi ya kokutana mpe kosolola na ye. Abandaki ko répondre volontier na mituna mpe koloba que porte ya lopango na ye ekangamaka te. Effectivement, soki azali na lopango na ye toujours propre mpe lopango kitoko, peto, langi ya pembe esika nionso, lokola motema na ye ya un artiste qui connaissait l’universalité ya musala na ye na kosangisa na yango. Eloba ye moko : « N’est pas musicien, celui qui le veut ! ».
Musicalement,
Emmanuel kandolo
Ndeko Guillaume,
Ngai nakobakisa kaka que mutu ata moko te akoki kolongola José Roger Nyoka Longo Mvula « Jossart » esika azalaki na ebandeli ya Zaiko mpe esika azali sika sika awa na Zaiko. Jossart azali parmi ba musiciens ya premières heures mpe ya premier jour ya Zaiko. Bien que famille na ye esilaki kolongua na Dendal, abandaki kowuta N’djili et ensuite Kimbaseke mpo na koya kobeta na Zaiko. Le seul oyo abandaki kowuta mosika na bango nionso. Il est également le seul oyo abeta ba concerts, asala ba enregistrements, a participa na ndule mingi, mpe asala ba voyages nionso ya Zaiko. Jossart atikala ko trahir Zaiko te. Fidélité na régularité na ye emonana butu na moyi ; na tango ya bisengo na ya mpasi ; mbula na moyi ; na tongo mpe na mpokua na Zaiko. Jossart azali makila ya Zaiko : abanda na Belguide, ancêtre ya Zaiko tee na lelo oyo azali kokoba na Zaiko. Donc, un pur sang. Jossart atikala kobeta na orchestre mosusu te en tant que nduliste régulier ya groupe mosusu autre que Zaiko ! Azui oyo musicien azuaka na carrière na ye na Zaiko. Alors, moko te akoki kobongola masolo. C’est vrai, ba contradictions ekoki kozala na kobunga, kasi bendele ya Zaiko, ezali kopela grâce na Jossart. Na yango ensengeli azua lokumu mpe ko reconnaître yango.
Ba oyo bakende mpona ba raisons diverses, lelo basuki wapi ? Misusu kati na bango balobaki que bakosala koleka Zaiko, basuka wapi ? Bawela ki président, basuka wapi ? Ba declarations ya Pépé Félix Manuaku Waku tango mosusu asalaka ngai mawa puisque alingaka akaba kolongua na ye na Zaiko ba batu mosusu. Asalaka époque na ye, azalaka le grand chef oyo abandaki ko diriger bilombe nionso. A dirigeaka Zaiko na compétence nionso. Bilili mususu emonisa tango Dieudonné Nzolatima « mbuta Mashakado » na ndule ya RE.NA.PEC na 1976, na ba provocations sur André Bimi Ombale. Na nzembo ya Eboza ya Ilo Pablo, Mbuta akata André kwanga na micro ya première voix. André ayaki ko se rabattre na mopanzi mpe ayemba nzembo wana sans ayokana tout en demandant na Likinga « Redo » amata na esika na ye. Na bouchez, azonga sima epayi ya pépé Félix Manuaku na Teddy Sukami mpo asenga na Manuaku que abendana. Manuaku apesaki ye autorisation na honchant la tête.
Pépé Félix ayaka kosala erreur ya vie na ye en croyant que soki alongue ba oyo ayokanaki na bango na kiyanda, bango nionso bakolanda ye. Toyebi ba nani bayanganaka ye mpe baye balandaki ye. En plus, mutu te abengana ye na Zaiko. Abendana ye moko. D’ailleurs, Roxy Tshimpaka abanda ko répéter répertoire ya Zaiko pendant que ye azali naino na Zaiko. Tango amonaka Roxy na vis-à-vis nde ayaka kokima Zaiko de lui-même. Soki azali na mémoire, akoyeba que alobaka yango ye moko na émission ya liboso asalaki na César Ngadi. Apesa même ndakisa ya Bongania seul mutu abandaki kokumisa ye devant effervescence na encouragement ya batu ebele mpo na Roxy. Manuaku ebongi a s’en prendre na ye moko na famille Tangi oyo balakaki ye ba merveilles. Ba Tangi na ba amours oyo ezalaki na kati nde ebebisela ye makambo na Marceline mpe na Zaiko. Réalité ezali wana !!!
Tango Manuaku akomaki na ye par terre, mpe après départ ya batu bakendeki kosala familia Dei, Zaiko eyaki ko sollicité ye mpo aya ko renforcer mouvement neti ezalaki na mobulu makasi. Kasi ye azuaki yango neti occassion ya revenche mpe na ba conditions apesaki, moko ezalakai insalamable : en plus na ye moko, aya na six musiciens ya Grand Zaiko Wawa na Zaiko Langa Langa, ekoma neti fusion ya deux orchestres. Wana ezalaki intolérable mpe suréaliste. 100% ya batu ya Zaiko oyo basololaka na Jossart en priver na bakonzi ya Zaiko bango moko baboyaki boule wana. Na kanda wana nde akoma koloba oyo abanda koloba wana. Abosani que souvent babengisaka ye, tango abandaki kobaluka baluka na mikili sans ambition, abandaki mpe koya kobeta na ba concerts soki Zaiko eye mikili, mais abosana nionso wana. C’est vraiment dommage!
Antoine, ndenge Anaclet ayebisi yo, Zaiko ebimaka na Bar Hawaï oyo eyaka kokoma ciné Bongolo.
Guillaume, merci na yo ndeko mpe tozali kaka kokoba na blog na biso oyo.
Musicalement,
Emmanuel Kandolo
Ba ndeko,
Lisolo ya valentine Mansanga ezali vraiment na contradiction mpe ezali kotelema malamu te. Joe Nolo atindi sango na Kinshasa tee na Congo « Soki bomoni muasi akongenga lokola solei, boyebaka que ye wana ngai nalingi… ngai nakobala...». « Batu ba confirmer que Mansanga azali leki ya lucifere » mpo azali kosalisa ba accidents mingi soki batu bakotala ye. Kasi tango Mansanga aye na ndaku ya baboti ya Joe Nolo, à la grande surprise kongala na ye lokola solei elobami te. Ekoko ebendi attention ya batu ezali parfum ya solo ya jardin d’Eden oyo nzambe akabelaki ye tango abimaki miss na paradis. Or, biso nionso toyebi ndenge lisolo ya jardin d’Eden esukela. Toyebi lisusu que moko te akota paradis mpo tee lelo oyo jugement dernier esalemi naino te mpe tribunal wana ekosalema na surprise générale, ndenge eko siéger eyebani te, loi oyo yango ekosambisela batu endimaka présence ya avocat te, elingaka enquête te, mpe elingaka kotuna mituna te, etc. Ata moyibi oyo Yesu alakaki jour babaraki bango akota paradis te mpo mibeko elobi qu’il faut au préalable jugement dernier avant mutu amona mpe akota paradis. Alors, ndenge nini ba élections miss ou élection miss esalemaki kuna mpe Valentine Mansanga alonga yango en étant plébliciter miss ?
Musicalement,
Emmanuel Kandolo
Ba ndeko,
Na mituna ba ndeko Messager, ya Moti na Dodo bakomi, esengeli tomeka kokabola mpo na komeka koyanola na motuna oyo esangisi mitunia minso : Comment aider efficacement nos familles restées en Afrique?"
Yambo ya ko aider ebongi mutu ayeba soki azali ko aider na objectif nini ? Aide oyo ekowumela ngonga boni, mbula boni ? Tee wapi a ko continuer ko aider ? Ba familles nionso na R.D.Congo ezali ndenge moko te mpe nionso ezelaka aide ya libanda te mpo makoki na mikumba mikeseni. Na oyo etali aide na famille, ba cas d’espèce ezali ebele mpe ba lolenge ya ko aider ezali miyike : ko financer ba études na famille, ko financer corruption mpona kozua misala, koleyisa famille, kosunga na ba cas ya maladi, matanga, feti, kobalisa ndeko na nionso oyo ezali kolanda, kobongisa quotidien ya famille na esika famille ezali kofanda, transport, factures ya energie, etc. Ba familles mosusu basalaka yango te mpo bakoka : ba ndaku ebele efandi polele, baboti bazali na situation mpe bazuami na mikili na compte na bango, bana bazali na misala efutaka très bien, ba misusu bazali na affaires mpe bazali komona clair, etc.
Kasi likambo munene oyo ezali ko compliquer situation ezali nde kozanga ko kanisa na lolenge ya ko orienter aide mpo yango e rendre batu autome et non dépendant. Or, dans la plupart des cas ya ba aides oyo ezali kokende na ba famille ezali ko rendre batu dépendant mpe improductif. Ba causes na yango ezali kaka na origines ya ba aides wana mpe na notion oyo batu bazali kotinda aide bazali kosala na aide. Na ngambo ezali mpe na ba éléments extérieurs oyo ezali kosala que mutu a comprendre vraiment te pourquoi azali kozua aide wana mpe nini esengeli na ye esala an aide yango, tout comme interprétation ya rapport entre rareté ya circulation ya liquidité oyo ezali kowuta na ba faibles revenus voir kozanga kofuta batu na mbongo oyo ezali kowuta libanda mpo na kosalisa batu.
1. Mentalité
Na mboka na biso likambo ya mentalité ezali ko bloquer évolution ya mutu mpo a comprendre makambo ebele. Soki to observer société na biso kobanda likolo tee na nse, démesure na luxe elati batu makasi. Il suffit totala baye bazali na pouvoir lelo, lobi bazalaki ndenge nini ? Lelo bakomi ndenge nini ? Kosenga mbongo na ba montant minene ya kokaba pamba boye ezali kokamuisa, facilité ezua esika ya musala mpe batu balingi intervention ya l’Etat défaillant na nionso tee na kokata matiti oyo eboti liboso ya lopango na bango. Tee na camp militaire, soda akoma na bolembu bua bokati matiti oyo ezali kobota esika ye afandi. Azali kozela chef d’état major général ya armée aya kokatela ye yango mpe ministre ya défense akongola yango mpe akende kobuakela ye yango na fulu. Soki totali na balabala batu mingi balingi kaka kolata bilamba ezali na kombo ya couturier ya luxe, peu importe origine ya eloko, seul le paraître compte. Le fait ya kolata griffe ezali kosala mutu, tout comme kosolola na portable batu bamona que oyebani, kotambola na voiture ya marque ata esala ba kilomètres milayi mpe elemba na yango, esala rien soki ezali gros cylindré, bozui ya mutu ezali nombre ya basi bazali kolanda ye, ndenge bazali koyemba mpe kobuaka ye, kozua diplôme ya université sans bagage na mutu, l’essentiel ezali que nasilisa, etc.
Ba oyo bazali mpe kowuta mpoto, eloko ezali ko intéresser bango ezali nini bakoloba soki bamoni ngai boye ? Equipe epola te, esengeli nasimba ba petits makasi na ba formes ya solo ba griffes ya somo, esengeli ba convaincre selon ba critères ya réussite oyo mboka na biso ezali ko reconnaître réussite. Nini towutaka na yango ya malonga na mikili yango towutaka ? Bo mutu na biso bokomaka ndenge nini ? Observation ya malonga ya kokabola na baye batikali na mboka ezalaka nini ? Ndenge nini tokoki kofandisa bizaleli malamu ya poto na oyo ya malamu ya mboka ezalaka na makanisi ma biso ? Est-ce que kobonga ya mutu ezali kaka na mbongo ? Buania, mayele ya kelasi, bizaleli bia bonkoko ba remplaceaka yango na ba biens matériels ? Le fait ya kokita na mboka na makanisi etengama mpe ekemba te, yango wana tozali komona ba investissements bidons neti ba soi-disant flat-hôtels, ba taxis bus na ba taxi ezali kobota mbuma te. Mutu alingi bamona ye que atambusaka, soki azali na voiture a sentir que amati échelon, soki akeyi na R.D.Congo mpo ye azali na mukanda amoni que a avancer par rapport na mutu oyo azali na mukanda te, soki asombi ndako na R.D.C, mokili mobimba esengeli eyeba, etc. Nionso oyo parce que projet ezali te. Ou soki ezali, esalemi ndenge esengeli te mpe ba évaluations ya risque na succès esalemi malamu te. Nzela wana ekeyi tee na ba oyo bazali kosala politique. Bazali batu ya liboso oyo bazali kosalela mibeko ya mboka oyo bango moko basali mpe ba voter te. Bazali ko entretenir corruption, moyibi, na ko continuer na maye manso mabebisi mboka.
Pona kobongola mentalité na oyo etali ba ndeko na biso oyo bazali na R.D.Congo mpe oyo bazali ko recevoir aide ya libanda esengeli diaspora ezua likanisi ya kosala ba associations ya changement ya mentalité oyo ekoki ko accompagner utilisation ya aide wana, awa na mikili neti na France par exemple mpe na R.D.Congo. Ba associations oyo e jouer rôle ya sensibilisation ya batu sur sens ya responsabilité ya mutu na gestion ya vie na ye, na valeur ya kopesa na mbongo en insistant sur la valeur financière et économique na yango mpe na ndenge ezali kosimba économie ya mboka. Mbongo ezali eloko ya kosakana na yango te mpe kosimba yango, kozua yango na ko dépenser yango ezali kosenga boyebi ata ya moke. Ndenge nini kobotisa mbongo na makambo ya solo, ndenge nini ko limiter ba dépenses mpe ndenge nini baye bazali kotinda yango bazali ko se sacrifier na botindi yango, etc.
Aide esengeli esalema na programme, sinon te, résultat na yango ekozala nul. Awa na mikili tango mutu akomi esengeli association eyamba ye mpe eyebisa ye ndenge elekelaka : na insertion sociale, qualification na musala, kofuta ba impôts indirects na directs, ko déclarer ba revenus, mpe ko gérer malamu. Na moment oyo mutu azali ko aider ezali une partie ya mbongo ya retraite, épargne, assurance ya vie na ye ezali kokende, etc. yango wana esengeli ebota mbuma, ekende esika esengeli ekende. Soki ba associations oyo ezali kosala musala na yango malamu peut-être makambo ekobonguana mua moke.
Kasi diaspora ye moko lisusu azali komitiya na mobulu puisque à travers mabanga oyo azuaka na banzembo, toyokaka que kozua ezali facile, nionso eyaka yango moko, na ba imaginations oyo ezali mosika na makambo ya solo. Ebongi lisusu mutu atika ko s’identifier na musicien mpe atika kokanisa que vie na ye esengeli ekende ndenge un irresponsable azali komema vie na support ya produit ya musala na ye : clips, publicités, D.V.D., C.D., mabanga, bilamba, kindumba, etc. Est-ce que soki batangi kombo na yo na Maxi, Pululu, ou Amour voir Samy nde e changer nini ? Mbongo ya mabanga ekoki ko servir na eloko mosusu te ? Soki oboyi kokende miziki na Zénith ekosala nini ? Soki pendant séjour na yo olingi fille ou garçon na R.D.Congo te eko changer nini ? Soki mpe tango okitaki mutu akiaki yo cas te, oko perdre nini ? Nionso oyo lifuta na yango ezali nini concrètement ? Wana nde mituna esengeli diaspora amitunaka tango mosusu !
2. Projet ya bien communautaire
Coopérative ya bana mikili esengeli ebotama. Lolenge ya malamu ya ko aider ba ndeko ezali na ba projets ya intérêt commun neti kosalisa bibliothèque na quartier, ko lancer projet ya ko déboucher ba canaux d’évacuations en incitant ba jeunes na volontariat, projet ya ko retaper école ya quartier ou ya commune, kotongisa dispensaire na chaque quartier ya commune, kosala projet ya recyclage ya ba sachets en collaboration na ba artisanats, ko monter fanfare par exemple mpo na encadrement ya jeunesse na musique, kotongisa mua salle ya gymnastique oyo ekoki kopesa ba volontaires na sport ba encadrer bilenge, salle oyo ekoki mpe ko servir na ba pièces ya théatre ou ba opérettes na but ya changement ya mentalité na ba réunions ya club culturelle na quartier, etc. Nionso oyo ekoki kosalema soki diaspora ayebi ndenge nini ya ko canaliser makanisi. Il suffit par exemple batu ya chaque commune bayokana en association ou na coopérative, neti bana Matonge, bana ya Immo-congo, bana Yolo, bana Kimbangu. Soki basangani boye, bakoki kosala ba projets neti oyo natangi likolo. Sima bakoki lisusu kosangana na cadre ya ba communes tee na district mpo ba organiser transport public na kati na yango neti district ya Funa par exemple, en utilisant moto gizi ou petita pona transport ya batu. Yango ezali na faible consommation mpe ekoki kokota na ba zela ya mike. Na oyo etali neti transport ya marchandises basali ba pusu oyo ekobanda kaka ko desservir batu ya commune ou distrcit concerné. Soki mayele ebandi na makambo ya mike, mpe sensibilisation na oyo etali utilisation, kobatela bien communautaire na ko gérer yango malamu, yango ekoki komatisa activité économique na kati ya district mobimba mpe ko rendre jeunuesse responsable mpe autonome. Wana coopérative ekoki koluka banzela ya sika ya kosunga communauté.
3. Vision
Kotinda mbongo, ba pourcentages Western Union azali kozua ezali mbongo oyo Congolais na gouvernement na ye azali ko perdre. Mbala na mbala nasolola na bakonzi misusu na likanisi ya kosala banque oyo ekoki ko faciliter ba transactions wana na mboka na biso ou encore na ba opérateurs économiques bakoki koyokana basala banque oyo ekoki kodefisa baye bazali na mbongo mingi te mpo ba se lancer na mua activité kasi rien kaka.
Ngai nazali kokamua te soki batu na mboka na biso bazali komona makambo mosusu te. Boni babima na Kinshasa mpo na kokende kotambola na intérieur? Ou encore boni na intérieur babimaka na ba provinces na bango mpo bakende na ba provinces mosusu ? Wana ezali ebandeli ya ignorance mpe kozanga koyeba mboka na yo. Nani apekisaki ou apekisaka Congolais akende vacance na intérieur? Ba misusu bakenda kelasi na Bandundu, Bas Congo kasi bayebi koloba kikongo te. Ba misusu basala université na Lubumbashi na Kisangani kasi bayebi koloba Swahili te. Ba misusu bawutaki intérieur baye kotanga na Kinshasa mpe batikala koloba lingala te ! Misusu bakende Ecole de formation des Officiers (E.F.O) na Kananga, balobaka Tshiluba te. Ba misusu bakende ba mutations ya ndenge na ndenge kasi balobaka lokota ata moko te ya ba mboka bakende kosala misala. Nionso oyo ezali kolakisa degré ya manque ya intérêt ya mutu. Congo ezali na bomengo ya ndenge na ndenge. Na côté ya Nganza na Nord Ubangi ba campagnes ya masangu ekotisela batu mbongo. Biloko na talo moke. Bumba, Kisangani, Goma, kananga moyen ya kosala makambu ezali ebele. Nzela ya Ndola na Lubumbashi ba Kinois boni bayebi yango ? Mbisi ya Océan atlantique na ba fruits de mer ba hôtels nini na capitale eboyaka kosomba yango ? Sol ou ba crevettes etekamaka sans problème ! Kivu eleyisaka batu boni ? Ba ndakala (fretins) na Tanganyika. Nzela ya Bandundu na Idiofa na Ngungu, mafuta na fufu. Bas Zaire kutu koloba te. Ngai nayebi mboka na ngai malamu yango wana nayebi nini nazali koloba. Esengeli nde kofongola miso. Kinshasa ezali capitale e produisaka eloko te. Mosala na yango ezali kaka ya consommation.
Makambo ya Moti alobi, ebandakala, lolendo na ngoigoi nde ezali kozongisa Kinois sima mpe na ba oyo nionso balingi kolanda lokolo na ye.
A suivre…
Patriotiquement,
Emmanuel Kandolo
P.S. Ya Moti, esengo kotanga yo lisusu na kati ya famille na biso oyo ya Mbokamosika. Bozongi bolamu !


text:
Nasambeli ete bokobungisa te komona nzela mpo ete tokoka ntango nyonso kozala na mokangano na balola.
Mwa mwana mobali azalaki kobeta piano, ntango moteki moko, komonaka ye na lininisa, atunaki ete , “Mama na yo azali na ndako?”
Na yango mwana ayanolaki, “Mpe … okanisi nini?”
Bana na biso ya bolingo mitano babetaka piano, na lisalisi ya botindiki ya mwasi na ngai! Ntango moteyi azalaki koya na ndako, mwana na biso ya mobali Adrián azalaki kokima mpe kobombama mpo na kozanga liteya na ye te. Kasi mokolo moko likambo moko kitoko esalamaki! Abandaki kolinga miziki mingi mpenza ete akobaki kobeta na yemei.
Soki tokokoka kokoma na esika wana na nzela ya mbongwana na biso, ekozala kitoko. Ekozala kafukafu kozala na mposa makasi na mitema na biso mpo na kobatela mitindo na moko te kokundolisaka biso ntango nyonso mpe mpo na kozwa bondimi ya sikisiki ete soki tolandi nzela ya malamu, tokozwa mapamboli elakama na makomi.
Mibu ebele eleki nakendaki na Arches National Park elongo na mwasi na ngai; mwana na biso ya mwasi, Evelin; mpe moninga moko ya libota. Moko ya bansonge eyebana kuna ebengami Delicate Arch. Tozwaki mokano ya kotambola penepene na 2 km, kobutaka ngoma mpo na kokoma na likolo nsonge.
Tobandaki kokende na nzela na biso na motema esengo, kasi nsima ya kotambolaka eteni moko ya mokuse, basusu bazalaki na mposa ya kopema. Na ntina ya mposa na ngai ya kokoma kuna, nakanaki kokoba ngai moko. Kozangaka kosala keba na nzela nasengelaki kozwa, nalandaki mobali moko liboso na ngai oyo azalaki komonana lokola kozala kokende liboso na kondima monene. Nzela ekomaki mpasi, mpe nasengelaki kopumbwa libanga na libanga. Na ntina ya kpokoso, nayebaki ete basi ya liboke na ngai balingaki kokoka ata moke te. Na mbalakaka namonaki Delicate Arch, kasi na bokamwi na ngai, namonaki ete ezalaki na esika moko wapi nakokaki kokoma te.
Na kotungisama makasi, nakanaki kozonga. Nazelaki na motema mokuse tii tokutanaki lisusu. Motuna na ngai ya yambo ezalaki ete “Bokomi na Delicate Arch?” Balobaki na ngai na esengo ete bakomaki. Balimbolaki ete balandaki bilembo kolakisaka nzela, mpe na bokebi mpe bokasi, bakomaki na bisika na bango bazalaki kokende.
Na mawa, nazwaki nzela ya mabe. Liteya nini monene nayekolaki mokolo wana!
Mbala boni tosalaka libungi oyo etali nzela malamu, komitikaka kokambama na mipepe ya mokili? Tosengeli ntango nyonso komituna soki tozali kozala basaleli ya maloba ya Yesu Klisto.
Liteya ya kitoko ezwami na buku ya Yoane:
“Bowumela kati na ngai, mpe ngai kati na bino. Pelamoko etape ekoki kobota mbuma yango mpenza te soki ekoumela na mowiti te, bino mpe bokoki te soki bokoumela kati na ngai te.
“Nazali mowiti na solo, bino bitape. Ye oyo aumeli kati na ngai lokola ngai naumeli kati na ye, akobota mbuma mingi jambi bokoki kosala likambo longwa na ngai te ” (Yoane 15:4–5).
Kosalelaka lisese oyo, tokoki komona mokangano ya penepene mpenza, eluti likolo tozali na yango na Yesu Klisto mpe motuya oyo Ye atiaka na moko na moko na biso. Azali mosisa mpe mobimbi oyo ememelaka biso mai ya bomoi, mai ya nzete oyo ekopesa biso nzela ya koleisama mpo ete tokoka kobota mbuma mingi. Yesu Klisto ateyaki biso na lolenge moko ete pelamoko na bitape—to kokangamaka na Ye—tokokitisa mokolo moko te motuya ya mateya na Ye.
Ezali na mwa mabungi oyo ekoki kozala ya lokengo, mpe soki tosemboli yango te na ntango ekoki, ekoki kokamba libela mosika ya nzela malamu. Soki toyamboli mpe tondimi bosemboli, boyebi oyo ekopesa biso nzela ya komikitisa, kobongola misala na biso, mpe mbala moko lisusu kopusana penepene ya Tata na biso ya Lola.
Nalingi kopesa ndakisa moko ya likanisi oyo na kolobelaka moko ya bangonga ya mpasi oyo Profeta Joseph Smith akutanaki na yango. Na nzela ya likambo oyo, Mobikisi apesi biso mateya motuya mingi kotalaka mabongisi oyo tosengeli kobatela na motema na bomoi na biso. Esalemaki ntango Martin harris abungisaki nkasa ebongolama 116 ya eteni ya yambo ya Buku ya Mormon.
Nsima ya koyambola mpo na kozanga kolanda toli ya Nzambe, Profeta ayambaki libimisi oyo ezwami na eteni 3 ya Doctrine et Alliances (tala Teachings of Presidents of the Church: Joseph Smith [2007], 69–71). Uta na oyo ekomami na milongo 1 tii 10, nalingi kobeta nsete na mabongisi misato oyo tosengeli komikundola ntango nyonso:
-
1.
Misala mpe bantina ya Nzambe ekoki kopekisama te.
-
2.
Tokoki kobanga moto te koleka Nzambe.
-
3.
Ezali na ntina ya boyamboli ya ntango nyonso.
Na molongo 13, Nkolo ateyi biso makambo minei oyo tosengeli mokolo moko te kosala:
-
1.
Kotala mpamba batoli ya Nzambe.
-
2.
Kobuka bilaka ya bule mingi koleka oyo esalamaki liboso ya Nzambe.
-
3.
Koyangelama na makanisi na binomei.
-
4.
Komumisa bwania na bisomei.
Nasambeli ete bokobungisa te komona nzela mpo ete tokoka ntango nyonso kozala na mokangano na lola, mpo ete mipepe ya mokili ekombola biso mosika te.
Soki moko kati na bino akomi na esika ya kosundola nzela ya Nkolo—na esika kani na nzela wana—na motema koswa makasi okomiyoka bololo ya kotala mpamba batoli ya Nzambe, ya kobukaka bilaka ya bule mingi koleka oyo esalamaki liboso ya Nzambe, ya kolikiaka na makanisi na yomei, to ya kokumisaka bwania na yomei.
Soki oyo ezali bongo, nalendisi bino boyambola mpe bozonga na nzela malamu.
Mokolo moko nkoko moko abengaki papa nkoko na ye kotombela ye mbotama malamu. Atunaki mibu boni azalaki na yango. Alobaki ete akokisaka mibu 70. Nkoko na ye akanisaki mwa ngonga moko mpe atunaki, “Papa nkoko, obandaki mpenza ozalaki na mobu 1?”
Na bomwana mpe bolenge, bato bakanisaka bakokoma mibange mokolo moko te; likanisa ya liwa ekozwa misisa mokolo moko te—wana ezali mpo na mibange mpenza, mpenza—mpe kokomaka na esika wana ezali naino boseko moko ya mosika. Wana ntango ezali kokende, basanza mpe bileko koleka kino misusamasusa ebandi kobima na elongi, makasi ekiti, mposa ya komona monganga ekomi mingi, mpe bongo na bongo
Mokolo ekoya wapi tokokutana lisusu elongo na Mosikoli mpe Mobikisi na biso, Yesu Klisto. Nabondeli ete na libaku ya bule mpe eluti tokoka koyeba lisusu Ye mpo na boyebi oyo tozali na yango etali Ye mpe mpo na kolandaka mateya na Ye. Akolakisa biso bilembo kati na maboko mpe makolo na Ye, mpe tokosangana elongo na boyambani moko ya seko, kolelaka mpo na esengo ya kolandaka nzela na Ye.
Natatoli na bansuka minei ya mabele ete Yesu Klisto azali na bomoi. Azali kolendisa biso, “Boyoka, O bino bikolo ya mabele, mpe boyoka maloba ya Nzambe wana oyo asalaki bino” (D&A 43:23). Tika tozala na bokoki ya kosimba makasi, kosala keba, kososola, mpe kolimbola malamu nsango “ete Nzambe oyo asalaki [biso]” mpo na kobunga te na nzela na Ye, Nabondeli na nkombo ya Yesu Klisto, amene.


text:
Ntango boponi soki kosala liyokani na Nzambe to kotosa yango, boponi soki botika lisango moko ya elikia mpo na baoyo bakoki kolanda ndakisa na bino.
Bandeko mibali mpe basi balingami, misusu kati na bino babengamaki na likita oyo na bamisionele ya Eklezia ya Yesu Klisto ya Basantu ya Mikolo ya Nsuka. Bamisionele wana basi babengisa bino mbala mosusu kosala boponi ya kosala liyokani na Nzambe na kozwaka libatisi.
Basusu kati na bino bazali koyoka mpo bondimaki libengisi ya moboti moko, ya molongani moko, to ntango mosusu mwana moko, esembolamaki na bino na elikia ete bokopona kotia na katikati ya bomoi na bino mayokani oyo bosi bosala na Nzambe. Basusu kati na bino oyo bazali koyoka esi basala boponi ya kozongela kolanda Mobikisi mpe bazali koyoka lelo esengo ya boyambi na Ye.
Bozala banani mpe bozala wapi, kati ya maboko na bino bozali na esengo ya monene ya bato mingi oyo bokoki kokanisa sikawa. Mikolo nyonso mpe ntango nyonso, bokoki kopona kosala liyokani na Nzambe mpe kotosa yango.
Bozala wapi bozali na nzela oyo epesi nzela ya kosangola likabo ya bomoi ya seko, bozali na libaku ya kolakisa bato mingi nzela ya esengo monene koleka. Ntango boponi soki kosala liyokani na Nzambe to kotosa yango, boponi soki botika lisango moko ya elikia mpo na baoyo bakoki kolanda ndakisa na bino.
Bino mpe ngai topambolami na elaka ya libula ya lolenge oyo. Napesi esengo na ngai mingi na moto oyo nakutana na ye naino te na bomoi ya nkufa. Azalaki mana etike oyo akomaki moko ya bankokololo na ngai. Atikelaki ngai libula ya elikia ezanga motuya. Tika nalobela bino banzela mosusu ye asalaki na kokelaka lisango wana mpo na ngai.
Nkombo na Ye ezalaki Heinrich Eyring. Abotamaki kati na bomengo ebele. Tata na Ye, Edward, azalaki na lopango monene na Coburg, na wapi ezali sika Allemagne. Mama na Ye azalaki Vicomtesse Charlotte Von Blomberg. Tata na Ye abandaki kobatela mabele ya mokonzi ya Prusse.
Heinrich azalaki mwana mobali ya liboso ya Charlotte mpe Edward. Charlotte akufaki na mibu 31, nsima ya mbotama ya mwana na ye ya misato. Edward akufaki nokinoki kuna, kobungisaka lopango mpe bozwi na ye na mosala oyo elongaki te. Azalaski bobele na mibu 40. Atikaki bana misato.
Heinrich, nkokololo na ngai, abungisaki baboti na ye nyonso mibale mpe libula monene ya mokili. Azalaki ata na likuta te. Alobaki na lisolo na ye ete elikia na ye ya malamu ezalaki ya kokende na Amerika. Atako azalaki na libota to moninga te kuna, azalaki na liyoki ya elikia na ntina ya kokende na Amerika. Akendaki yambo na Engumba ya New York. Nsima akendaki kofanda na St. Louis, Missouri.
Na St. Louis moko ya baninga na ye ya mosala azalaki Mosantu ya Mikolo ya Nsuka. Uta na ye azwaki buku ya moke moko ekomamaki na Mpaka Parley P. Pratt. Atangaki yango mpe na nsima ayekolaki maloba nyonso akokaki kozwa na ntina ya Basantu ya Mikolo ya Nsuka. Asambelaki mpo na koyeba soki mpenza banzelu oyo bazalaki kobimela bato, soki ezalaki na profeta ya bomoi mpe soki amonaka eyamba ya solo mpe ebimisama.
Nsima ya basanza mibale ya boyekoli ya bozindo mpe mabondeli, Heinrich alotaki ndoto oyo wapi balobaki na ye asengeli kozwa libatisi. Mopto oyo ya ye nkombo mpe bonganganzambe nakotisi na makundoli ya bule, William Brown, aasengelaki kosala bokuli yango. Heinrich azwaki libatisi na liziba ya mayi ya mvula na sanza ya misato 11, 1855, na 7:30 ya ntongo.
Nandimi ete Heinrich Eyring ayebaki nsima ete oyo nazali koteya bino lelo ezali ya solo. Ayebaki ete esengo ya bomoi ya seko eyaka na nzela na basinga ya libota oyo ekokoba mpo na libela. Atako ntango ya bozwi na ye ya mwango ya esengo ya Nkolo ezalaki kala te, ayebaki ete elikia na ye mpo na kosepela libela ezali se na maponi ya bonsomi ya basusu mpo na kolanda ndakisa na ye. Elikia na ye ya esengo ya libela ezalaki se na bato oyo naino babotamaki te.
Lokola eteni ya libula ya elikia eye atikaki na libota na biso, atikaki lisolo na bakitani na ye.
Na lisolo wana nakoki koyoka bolingo oyo azalaki na yango mpo na baye bakolanda ye. Na maloba na ye nayoki elikia oyo bakitani na ye bakoki kopona kolanda ye na nzela ya bozongi na ndako na biso na lola. Ayebaki yango ekozala te moko ya boponi monene ya kosala mpenza kasi maponi mingi ya mike. Natangi uta na lisolo na ye:
“Uta mbala ya yambo oyo nayokaki Ndeko mobali Andrus koloba … nakendeke ntango nyonso na liyangani ya Basantu ya Mikolo ya Nsuka mpe bandakisa ezali mingi mpenza te na bongo, ntango ngai [nasili] kozanga yango, mpo ete ezalaka mpe mokumba na ngai ya kosala yango.
“Nakomi yango na lisolo na ngai mpo ete bana na ngai bakoka komekola ndakisa na ngai mpe mokolo moke te bamona mpamba mokumba ya ntina… oyo [ya kosangana] na Basantu.”1
Heinrich ayebaki ete na mayangani ya elambo tokoki kozongisa sika bilaka na biso mpo na komikundolaka ntango nyonso Mosikoli mpe kozala na Molimo na Ye elongo na biso.
Ezalaki Molimo nde esungaki ye na misioepai wapi abiangemaki bobele mwa basanza nsima ya kondima liyokani ya libatisi. Atikaki lokola libula ndakisa na ye ya kozalaka botngono na misio na ye mpo na mibu motoba na oyo bazalaki kobenga Indian Territories. Mpo na kolongwa na ye na mosala na ye ya miso, atambolaki na makolo mpe akutanaki na wago ya engunduka kouta Oklahoma kino Salt Lake City, na ntaka ya pene na 1.770 km.
Kala te nsima abiangemaki na profeta ya Nzambe mpo na kokende na sudi ya Utah. Uta kuna ayanolaki na libiangi mosusu mpo na kokende na misio na Allemagne esika ya mbotama na ye. Nsima andimaki libengisi ya Apostolo ya Nkolo Yesu Klisto mpo na kosalisa kotonga lisanga ya Basantu ya Mikolo ya Nsuka na nordi ya Mexico. Kouta kuna abiangemaki mpo na kokende na Engumba ya Mexico lokola misionele ya ntango mobimba lisusu. Akumisaki mabiangi wana. Akundamaki na mwa lilita na Colonia Juárez, Chihuahua, Mexico.
Nalobeli makambo oyo te mpo na kosenga bonene mpo na ye to mpo na oyo asalaki to ya bakitani na ye. Nalobeli makambo wana mpo na kokumisa ye mpo na ndakisa ya bondimi mpe elikia oyo ezalaki na motema na ye.
Andimaki mabiangi wana mpo na bondimi na ye ete Klisto mosekwi mpe Tata na biso na Lola babimelaki Joseph Smith na nse ya banzete na etuka ya New York. Andimaki yango mpo ete azalaki na bondimi ete bafungola ya bonganganzambe na Eklezia ya Nkolo ezongisamaka elongo na nguya mpo na kokanga mabota mpo na libela, soki bobele bazalaki na bondimi ekoka mpo na kobatela mayokani na bango.
Lokola Heinrich Eyring, nkonko na ngai, bokoki kozala bato ya yambo na libota na bino mpo na kolakisa nzela mpo na bomoi ya seko na nzela ya mayokani ya bule bosali mpe kobateli na etingia mpe bondimi. Liyokani nyonso ememaka elongo na yango mikumba mpe bilaka. Mpo na biso nyonso, lokola ezalaki mpo na Heinrich, mikumba miye ezali ntango mosusu pete kasi mbala mingi mpasi. Kasi bomikundola, mikumba esengeli ntango mosusu kozala mpasi mpamba te ntina na yango ezali mpo kopusa biso na nzela a mpo ete tozala na bomoi ya seko elongo na Tata na biso na Lola mpe Mwana na Ye ya Bolingo, Yesu Klisto, na mabota.
Bomikundola maloba uta na buku ya Abalayama:
“Mpe ezalaki na moko kati na bango oyo akokanaki na Nzambe, mpe alobaki na baoyo bazalaki na ye: Tokokita na nse, mpo ezali na esika kuna, mpe tokozwa bisaleli biye, mpe tokosala mabele moko na yango baye bakoki kovanda;
“Mpe tokomeka bango awa na yango, mpo na kotala soki bakosala makambo manso oyo Nkolo Nzambe na bango akotinda bango.”
“Mpe boayo bakobomba lolenge na bango ya yambo bakobakisama likolo, mpe baoyo bakobomba lolenge na bango ya yambo te bakozwa nkembo na bokonzi na baoyo babombi lolenge na bango ya yambo te; mpe baoyo bakobomba lolenge na bango ya mibale bakobakisa nkembo likolo ya mito na bango seko na seko.”2
Kobomba lolenge na bino ya mibale eyekami na bosali na biso mayokani elongo na Nzambe mpe na bondimi kosalaka mikumba esengami na biso. Esengi bondimi na Yesu Klisto lokola Mobikisi mpo na kobomba mayokani mpo na ntango ya bomoi.
Mpamba te Adama mpe Ewa bakweyaki mpenza, tozali na masenginia, momekano, mpe liwa lokola libula na biso mokili mobimba. Yango wana, Tata na biso ya Lola ya bolingo apesi biso likabo ya Mwana na Ye ya Bolingo, Yesu Klisto, lokola Mobikisi na biso. Likabo monene wana mpe lipamboli ya Bomikabi ya Yesu Klisto ememi libula ya mokili mobimba: elaka ya Lisekwa mpe makoki ya bomoi ya seko mpo na banso oyo babotami.
Lipamboli eleki monene na mapamboli manso ya Nzambe, bomoi ya seko, ekoya epai na biso bobele lokola tosali mayokani epesami na Eklezia ya Yesu Klisto ya solo na basali na Ye bandimami. Na ntina ya bokweyi, banso tosengeli na mosala ya bopetoli ya libatisi mpe na botiami maboko mpo na kozwa likabo ya Molimo Mosantu. Makuli oyo esngeli kosalema na baye bazali na likoki elongobani ya bonganganzambe. Nsima, na lisalisi ya Pole ya Klisto mpe Molimo Mosantu, tokoki kobomba mayokani nyonso tosalaka na Nzambe, wana mpenza epesami na batempelo na Ye. Bobele na nzela wana, mpe na lisalisi wana, moto moko akoki kotuta tolo na libula na ye ya engebene na mobeko lokola mwana ya Nzambe na libota mpo na libela.
Mpo na basusu bazali koyoka ngai, wana ekoki komonana lokola ndoto ezanga elikia.
Bomonaki bondimi makasi ya baboti koyoka mawa likolo ya bana oyo baboyi to baponi kokata mayokani na bango na Nzambe. Kasi baboti wana bakoki kotia motema mpe elikia uta na boyebi ya baboti mosusu.
Alma mpe bana ya Mokonzi Moziya batikaki botomboki ya makasi mpo na mayokani mpe mitindo ya Nzambe. Alma Elenge amonaki mwana na ye ya mobali Corianton kotika masumu minene mpo na mosala ya bosembo. Buku ya Mormon mpe elobi lisusu likamwisi ya Balamanite kotikaka bizalela ya lokunia mpo na bosembo mpo na kosala liyokani ya kokufa mpo na kobatela kimia.
Anzelu atindamaki epai ya elenge Alma mpe bana mibali ya Moziya. Anzelu ayaki na ntina ya bondimi mpe ya nsambo ya batata na bango mpe bato ya Nzambe. Uta na bandakisa oyo ya nguya ya Bomikabi oyo ezali kosala na mitema ya bato, bokoki kozwa bokasi mpe bolendisi.
Nkolo apesi biso banso liziba ya elikia lokola tokobunda kosalisa baye tolingi bandima libula na bango ya seko. Apesi biso bilaka lokola tokobi komeka kosangisela Ye bato, atako ntango bazali koboya libiangi na Ye ya kosala bongo. Koboya na bango eyokisi Ye mawa, kasi Akoki kotika te, tokoki mpe te. Atie ndakisa ezanga mbeba mpo na biso na bolingo na ye ewumelaka: “Mpe lisusu, boniboni mingimingi ekoki ngai kosangisa bino lokola mama nsoso moko asangisi bana nsoso na ye na nse ya mapapu na ye, iyo, O bino bato ya ndako ya Yisalaele, baye bokweyi, iyo, O bino bato ya ndako ya Yisalaele lokola bino baye bokweyi; iyo, boniboni mbala mingi nalingaki kosangisa bino lokolo mama soso moko asangisi bana na ye na nse ya mapapu na ye kasi bolingaki te.”3
Tokoki kotia motema na mposa oyo ekokweya te ya Mobikisi mpo na komema bana nyonso ya ya molimo ya Tata na Lola kozonga na ndako na bango elongo na Ye. Moboti nyonso, nkoko, mpe nkokololo ya botongono akabola mposa wana. Tata na Lola mpe Mobikisi bazali bandakisa ebongi nie ya maye tokoki mpe tosengeli kosala. Bakosenga bosembo te na makasi mpo bosembo esengeli koponama. Bapesi biso nzela ya kososola bosembo mpe Balakisi biso ete bambuma nango ezali elengi makasi.
Moto nyonso abotami kati na mokili azwi Pole ya Klisto, oyo esungi biso kotala mpe koyoka nini ezali malamu to nini ezali mabe. Nzambe atindaki basali ya bokufi baye bakoki, na Molimo Mosantu, kosalisa biso koyeba nini Asengi biso kosala mpe nini Apekisi. Nzambe asalaka yango ya kobenda mpo na kopona bosembo na kotikaka biso koyoka mbano ya maponi na biso. Soki toponi bolamu, tokozwa esengo—na ntango. Soki toponi mabe, wana ekokoma mawa mpe mpasi—na ntango. Mbano wana ezali solo. Nzokande ezali mbala mingi kowumela mpo na ntina moko. Soki mapamboli ezalaki ya mbalakata, koponaka bolamu ekokaki kotonga bondimi te. Mpe lokola mawa ezali lisusu ntango mosusu kowumela mingi, esengaka bondimi mpo na koyoka bosenga ya koluka bolimbisi ya masumu liboso kasi nsima toyoki mbando na yango ya mawa mpe ya mpasi.
Tata Lehi azalaki na mawa likolo ya maponi esalamaki na bana na ye ya mibali mpe mabota na bango. Azalaki moto monene mpe malamu—profeta ya Nzambe. Atatolaki mbala mingi Mobikisi na biso, Yesu Klisto, epai na bango. Azalaki ndakisa ya botosi mpe mosala ntango Nkolo abiangaki ye kotika bozwi na ye nyonso ya mokili mpo na kobomba libota na ye uta na libebi. Na nsuka ya bomoi na ye, akobaki kotatola epai ya bana na ye. Lokola Mobikisi—mpe na kozanga kotala nguya na ye mpo na kososola mitema na bango mpe komona lobi na mawa mpe kitoko lokola—Lehi atikelaki na maboko na ye ya kotelema mpo na kobenda libota na ye epai ya lobiko.
Lelo bamilio ya bakitani ya Tata Lehi bazali kokolongisaka elikia na ye mpo na bango.
Nini ekoki yo mpe ngai kosala uta na ndakisa ya Lehi? Tokoki koyema uta na ndakisa na ye na koyekolaka makomi na losambo mpe na botali.
Napesi likanisi ete bozwa emoneli ya mokuse mpe ya molai nyonso mibale wana ezali bino komeka kopesa libula ya elikia na mabota na bino. Na ntango ya mokuse, ekozala na mobulu mpe Satana akoganga. Mpe ezali na biloko ya kozela na bompikiliki, na bondimi, koyebaka ete Nkolo asalaka na ntango na Yemei mpe na nzela na Yemei.
Ezali na makambo bokoki kosala nokinoki, ntango baoyo bolingaka bazali bilenge. Bomikundola ete losambo ya mokolo na mokolo na libota, boyekoli makomi na libota, mpe bokaboli litatoli na biso na liyangani ya elambo ezali pete mpe na ntina mingi ntango bana bazali bilenge. Bana ya bilenge bazali ntango mbala mingi na liyoki na Molimo koleka oyo tokoki komona.
Ntango bakokola, bakomikundola nzembo bayembaki elongo na bino. Atako mingi koleka ebengami miziki ya kala, bakomikundola maloba ya mokomi mpe litatoli. Molimo Mosantu akoki komema makambo nyonso na bomikundoli na bango, kasi maloba ya makomi mpe banzembo ekotikala ntango molai. Makundoli wana ekoki kosala bokasi oyo ekoka kozsongisa bango na ntango na bazali kotelegana, ntango mosusu na mibu ya nzela oyo ememi na ndako ya bomoi ya seko.
Tokosengela na emoneli ya molai ntango baoyo tolingaka bayoki bobendi ya mokili mpe mapata ya ntembe lokola mpo na konyata na bondimi na bango. Tozali na bondimi, elikia, mpe bolingani mpo na kokamba biso mpe kolendisa bango.
Namoni oyo lokola mopesi toli ya baprofeta mibale ya bomoi ya Nzambe. Bazali bato na bomoto se moko. Kasi bazali lokola kokabola elikia moko ya makasi. Ntango moto moko amatisi mbela na ntina ya likambo moko kati na Eklezia, bazali mingimingi koyanola “O, makambo ekobonga.” Mbala nzike bayebaka mingi na ntina ya likambo yango koleka bato kolobaka mbela.
Bayebi lisusu lolenge ya Nkolo, mpe solo bazali ntango nyonso na elikia na oyo etali Bokonzi na Ye. Bayebi Azali na moto na yango. Azali na nguya nyonso mpe Abatelaka. Soki otiki Ye kozala mokambi ya libota na yo, makambo nyonso ekobonga.
Bankoko misusu ya Eyring bazali lokola koyengayenga. Kasi mingi ya bankokololo bazali kokende na batempelo ya Nzambe na 6:00 na ntongo kosala makuli mpo na bankoko bamona naino te. Bazali kotambola libanda ya libula ya elikia atikaki. Atikaki libula oyo ezali kolandama na bakitani na ye mingi.
Nsima ya nyonso tokoki kosala na bondimi, Nkolo akolongisa elikia na biso mpo na mapamboli minene mpo na mabota na biso koleka ndenge tokoki kokanisa. Alingi bolamu mpo na bango mpe mpo na biso, lokola bana na Ye.
Tozali banso bana ya Nzambe ya bomoi. Yesu ya Nazaleti azali Mwana na Ye ya Bolingo mpe Mobikisi mosekwi. Oyo ezali Eklezia na Ye. Kati na yango nde esimbami bafungola ya bonganganzambe, mpe mabota ekoki kotika mpo na libela. Oyo ezali libula na biso ya elikia ya motuya. Natatoli ete ezali ya solo na nkombo ya Yesu Klisto, amene.
Show References
-
1. Tala Henry Eyring reminiscences, 1896, typescript, Church History Library, 16–21.
-
2. Abraham 3:24–26.
-
3. 3 Nefi 10:5.
Official Web site of The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints
© 2015 Intellectual Reserve, Inc. All Rights Reserved