text:
BIBLIA EBONGOLAKA BATO
Biyano ya polele mpe oyo ebongi ya Biblia, ekamwisaki ngai
ABOTAMAKI NA: 1948
EKÓLO: HONGRIE
BOMOI NA YE YA KALA: NAZALAKI NA MPOSA MAKASI YA BIYANO NA MITUNA MINENE ETALI BOMOI
NDENGE NAZALAKI:
Nabotamá na Székesfehérvár, engumba moko ya Hongrie oyo ezali na masolo mingi ya kala banda bambula koleka 1 000. Likambo ya mawa, nabosanaka te makambo ya mabe oyo Etumba ya Mibale ya mokili mobimba etiká na mboka yango.
Ntango nazalaki mwana moke, nabokwamaki epai ya bankɔkɔ na ngai. Nabosanaka bango te; mingimingi nkɔkɔ na ngai ya mwasi Elisabeth. Asalisaki ngai nakóma na kondima makasi epai ya Nzambe. Ntango nakómaki na mbula misato, nazalaki kozongela elongo na ye mpokwa nyonso Libondeli ya Nkolo ndenge bato mosusu babengaka yango. Ata bongo, kaka ntango nakómaki na mbula 20 nde nayebaki ndimbola ya libondeli yango.
Bankɔkɔ na ngai bazalaki kobatela ngai na bomwana mpo baboti na ngai bazalaki kosala butu moi mpo bázwa mbongo ya kosomba lopango ya kitoko. Atako bongo, mokolo ya pɔsɔ nyonso ya mibale ya sanza, tozalaki kolya esika moko libota mobimba. Kolekisa ntango elongo ndenge wana ezalaki kosepelisa ngai mingi.
Na 1958, mokano ya baboti na ngai ekokisamaki; bazwaki mbongo ya kosomba lopango mpo biso nyonso misato tófanda esika moko. Nsukansuka, nakómaki kofanda na baboti na ngai; nasepelaki mingi mpenza! Sanza motoba na nsima, esengo yango esilaki na mbalakaka. Tata na ngai akufaki na maladi ya kansɛr.
Esalaki ngai mpasi mingi. Nakanisi lisusu ndenge nazalaki kobondela: “Nzambe, nabondelaki yo obikisa tata na ngai. Nazali na mposa na ye. Mpo na nini oyanolaki mabondeli na ngai te?” Nazalaki mpenza na mposa ya koyeba esika oyo tata na ngai akendaki. Namitunaki boye: ‘Akei na likoló? To akozala lisusu te mpo na libela?’ Nazalaki kolula bana mosusu oyo bazalaki na batata na bango.
Na boumeli ya bambula, nazalaki kokende mingi na lilita na ye. Nazalaki kofukama liboso ya lilita ya tata na ngai mpe kobondela boye: “Nabondeli yo, Nzambe, nalingi nayeba esika tata na ngai azali.” Nazalaki mpe kobondela mpo asalisa ngai nayeba mpenza ntina ya bomoi.
Ntango nakómaki na mbula 13, nazwaki ekateli ya koyekola monɔkɔ ya Allemand, na elikya ete nakozwa biyano na mituna na ngai na ebele ya mikanda ya monɔkɔ yango. Na 1967, nakómaki kotánga na engumba Iéna, na ɛsti ya Allemagne. Nazalaki kotánga na mposa makasi babuku ya bato ya filozofi ya Allemagne, mingimingi oyo ezalaki kolobela ntina mpenza ya bomoi ya bato. Atako namonaki mwa makanisi oyo esepelisaki ngai, moko te eyanolaki na mituna na ngai. Nakobaki kobondela mpo na kozwa biyano.
NDENGE BIBLIA EBONGOLI NGAI:
Na 1970, nazongaki na Hongrie epai nakutanaki na Rose, mwasi oyo nabalaki. Na ntango wana, Bakoministe nde bazalaki koyangela Hongrie. Mwa moke nsima ya libala na biso, ngai ná Rose tokimaki na Autriche. Mokano na biso ezalaki ya kokende kofanda na Sydney, na Australie epai nɔkɔ na ngai azalaki kofanda.
Eumelaki te nazwaki mosala na Autriche. Mokolo moko, moninga na ngai ya mosala ayebisaki ngai ete nakoki kozwa biyano na mituna na ngai nyonso na Biblia. Apesaki ngai mwa mikanda oyo ezalaki kolimbola Biblia. Natángaki yango nyonso mpe nazalaki na mposa ya koyeba makambo mosusu. Na yango, nakomelaki Batatoli ya Yehova, babimisi ya mikanda yango mpe nasɛngaki mikanda mosusu.
Na mokolo ya anivɛrsɛrɛ ya liboso ya libala na biso, elenge mobali moko ya Autriche oyo azalaki Motatoli ya Yehova ayaki kotala biso. Amemelaki ngai mikanda oyo nasɛngaki mpe asɛngaki ngai tóbanda koyekola Biblia na ye mpe nandimaki. Lokola nazalaki na mposa ya koyeba makambo mingi, tozalaki koyekola mbala mibale na pɔsɔ na boumeli ya ngonga soki minei!
Nasepelaki mingi na mateya ya Biblia oyo Batatoli ya Yehova bateyaki ngai. Ntango balakisaki ngai nkombo ya Nzambe, Yehova na Biblia na ngai ya monɔkɔ ya Hongrois, nakamwaki mpenza. Na boumeli ya mbula 27 oyo nabandaki kokende na eglize, natikalá koyoka nkombo ya Nzambe ata mbala moko te. Biyano ya polele mpe oyo ebongi ya Biblia, ekamwisaki ngai. Na ndakisa, nayekolaki ete bakufi bayebi ata eloko te, bakokani na moto oyo alali mpɔngi makasi. (Mosakoli 9:5, 10; Yoane 11:11-15) Nayekolaki mpe elaka oyo Biblia epesi ete na mokili ya sika “liwa ekozala lisusu te.” (Emoniseli 21:3, 4) Nazali na elikya ya komona lisusu tata na ngai, na mokili ya sika ntango “lisekwa ekozala.”—Misala 24:15.
Rose mpe akómaki koyekola Biblia na motema mobimba. Tosalaki milende nokinoki, tosilisaki buku oyo tozalaki koyekola kaka na sanza mibale mpamba! Tobandaki koyangana na makita nyonso ya Batatoli ya Yehova na Ndako ya Bokonzi. Bolingo, kosalisana mpe bomoko ya Batatoli ya Yehova ekamwisaki biso mpenza.—Yoane 13:34, 35.
Na 1976, bapesaki ngai ná Rose nzela ya kokɔta na Australie. Tolukaki mbala moko Batatoli ya Yehova. Batatoli ya Yehova ya ekólo yango bazwaki biso lokola bapaya te. Na 1978, tokómaki Batatoli ya Yehova.
MATOMBA OYO NAZWI:
Nsukansuka nazwaki biyano ya mituna oyo etungisaki ngai bambula mingi. Kopusana penepene na Yehova Nzambe, esali ete nakóma na Tata oyo aleki batata nyonso. (Yakobo 4:8) Mpe elikya ya komona lisusu tata oyo abotaki ngai na mokili ya sika oyo ezali koya, ezali likambo ya ntina mingi mpo na ngai.—Yoane 5:28, 29.
Na 1989, ngai ná Rose tozwaki ekateli ya kozonga na Hongrie mpo na kosakwela baninga, bato ya libota na biso mpe bato mosusu oyo tokokutana na bango makambo oyo toyekolaki na Biblia. Tozwi libaku ya koteya ebele ya bato mateya ya Biblia. Na kati na bango, bato koleka 70 bakómaki Batatoli ya Yehova lokola biso, ezala mpe mama na ngai.
Nabondelaki Nzambe na boumeli ya mbula 17 asalisa ngai nazwa biyano na mituna na ngai. Mbula 39 mosusu eleki mpe nazali kaka kobondela, kasi sikoyo nakoki kaka koloba, “Mersi, Tata na ngai ya likoló ndenge oyanoli mabondeli na ngai ya bomwana.”


c: text/html

text:
MOKAPO 56
Nini mpenza ekómisaka moto mbindo?
MATAI 15:1-20 MARKO 7:1-23 YOANE 7:1
YESU ABIMISI POLELE MAKAMBO YA MABE YA BONKƆKƆ YA BATO
Tozali na mobu 32 T.B. Fɛti ya Elekeli ezali kokóma pene mpe Yesu azali koteya mingi na Galile. Ndenge Mibeko ya Nzambe esɛngi, ekoki kozala ete Yesu akei na Yerusaleme mpo na yango. Kasi, azali ekɛngɛ mpo Bayuda bazali koluka koboma ye. (Yoane 7:1) Na nsima, azongi na Galile.
Mbala mosusu Yesu azali na Kapernaume ntango Bafarisai mpe bakomeli oyo bauti na Yerusaleme bayei kokutana na ye. Mpo na nini bayei? Bazali koluka bifundeli oyo ekomonisa ete Yesu atosaka mibeko ya lingomba te. Batuni ye: “Mpo na nini bayekoli na yo batosaka bonkɔkɔ oyo euti na bato ya kala te? Na ndakisa, basukolaka mabɔkɔ na bango te ntango balingi kolya biloko.” (Matai 15:2) Nzambe asɛngá basaleli na ye ata mokolo moko te bálanda momeseno ya “kosukola mabɔkɔ kino na molɔku.” (Marko 7:3) Atako bongo, Bafarisai bazali komona ete kosala yango te ezali mbeba monene.
Yesu ayanoli na efundeli na bango mbala moko te; amonisi nde ete bango babukaka Mibeko ya Nzambe na nko. Atuni bango: “Mpo na nini bino mpe bobukaka mitindo ya Nzambe mpo na bonkɔkɔ na bino? Na ndakisa, Nzambe alobaki ete: ‘Kumisá tata na yo mpe mama na yo’; mpe, ‘Moto oyo afingi tata to mama akufa.’ Kasi bino bolobi ete: ‘Moto nyonso oyo alobi na tata na ye to na mama ete: “Eloko nyonso nazali na yango oyo okokaki kozwela litomba ezali likabo oyo napesi Nzambe,” ye asengeli kokumisa tata na ye te.’”—Matai 15:3-6; Kobima 20:12; 21:17.
Bafarisai balobaka ete mbongo, biloko ya moto, to eloko mosusu nyonso oyo moto alaki ete akopesa likabo epai ya Nzambe ekómi ya tempelo, na yango moto akoki kosalela yango mpo na likambo mosusu te. Nzokande, likabo yango ekotikala kaka na mabɔkɔ ya nkolo na yango. Na ndakisa, mwana akoki koloba ete mbongo to biloko na ye nyonso ezali “korbani,” elingi koloba likabo oyo apesi Nzambe to tempelo, lokola nde likabo na ye esengeli libosoliboso kokende na tempelo. Mbongo to biloko yango ezali ya mwana yango, alobi ete akoki kosalela yango te mpo na kosalisa baboti na ye oyo bakómi mibange mpe bazali na bosɛnga. Ndenge asali bongo akimi mokumba na ye ya kosalisa bango.—Marko 7:11.
Yesu ayoki mabe mpenza ndenge Bafarisai bazali kobalola Mibeko ya Nzambe; alobi na bango: “Bokómisi liloba ya Nzambe eloko mpamba mpo na bonkɔkɔ na bino. Bino bakosi, Yisaya asakolaki malamu mpo na bino, ntango alobaki ete: ‘Bato oyo bakumisi ngai na mbɛbu na bango, kasi motema na bango ezali mosika na ngai. Bazali kokoba kosambela ngai kaka mpamba, mpo mateya oyo bazali koteya ezali nde mibeko ya bato.’” Bafarisai bazangi likambo ya koloba. Na yango, abengi ebele ya bato bápusana pene. Alobi na bango: “Bóyoka mpe bókanga ntina ya maloba oyo: Eloko oyo ekɔtaka na monɔkɔ ya moto ekómisaka ye mbindo te; kasi oyo ebimaka na monɔkɔ ya moto nde ekómisaka ye mbindo.”—Matai 15:6-11; Yisaya 29:13.
Na nsima, ntango bakɔti na ndako moko, bayekoli batuni Yesu: “Oyebi ete Bafarisai babɛti libaku ntango bayokaki makambo oyo olobi?” Azongiseli bango ete: “Nzete nyonso oyo Tata na ngai ya likoló aloni te ekopikolama. Bótika bango. Bazali batambwisi oyo bakufá miso. Boye, soki moto oyo akufá miso azali kotambwisa moto oyo akufá miso, bango mibale bakokwea na libulu.”—Matai 15:12-14.
Emonani lokola ete Yesu akamwe ntango Petro azwi maloba na nkombo ya bayekoli mpo na kotuna ye alimbola polele nini ekómisaka moto mbindo. Yesu apesi eyano ete: “Boyebi te ete eloko nyonso oyo ekɔtaka na monɔkɔ elekaka na misɔpɔ mpe esukaka na kabinɛ? Kasi makambo oyo ebimaka na monɔkɔ eutaka na motema, mpe makambo wana nde ekómisaka moto mbindo. Na ndakisa, makanisi mabe, koboma bato, misala ya ekobo, misala ya pite, koyiba, matatoli ya lokuta, maloba ya kofinga, eutaka na motema. Makambo wana nde ekómisaka moto mbindo; kasi kosukola mabɔkɔ te liboso ya kolya ekómisaka moto mbindo te.”—Matai 15:17-20.
Yesu apekisi bopɛto te. Alobi mpe te ete ebongi te kosukola mabɔkɔ liboso ya kolamba to ya kolya. Kasi, apameli nde bakonzi ya mangomba, oyo baboyaka kotosa mibeko ya sembo ya Nzambe mpo na kolanda bonkɔkɔ ya bato, mpo na bokosi na bango. Ya solo, makambo mabe oyo eutaka na motema nde ekómisaka moto mbindo.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Biblia na Internet | BIBLIA - LIBONGOLI YA MOKILI YA SIKA
Olingi koyoka botángi ya lisolo oyo na %%?
Ezekiele 44:1-31
44 Mpe azongisaki ngai na nzela ya porte ya esika mosantu, porte ya libándá oyo etali na ɛsti,+ mpe ekangamá.+2 Na nsima, Yehova alobaki na ngai boye: “Mpo na porte oyo, ekokangama kaka. Bakofungola yango te, mpe moto akokɔta wana te; mpo Yehova ye moko, Nzambe ya Yisraele,+ akɔti wana, mpe ekokangama kaka.3 Nzokande, nkumu+—lokola azali nkumu, ye akofanda na kati na yango, mpo na kolya limpa liboso ya Yehova.+ Akokɔta na nzela ya ndako ya kokɔtela ya porte yango, mpe akobima na nzela na yango.”+4 Mpe amemaki ngai na nzela ya porte ya nɔrdi kino liboso ya Ndako, mpo namona mpe talá! nkembo ya Yehova etondisaki ndako ya Yehova.+ Mpe nakweaki na elongi na ngai.+5 Bongo Yehova alobaki na ngai boye: “Mwana ya moto, tyá motema na yo+ mpe moná na miso na yo, mpe na matoi na yo yoká nyonso oyo nazali koloba na yo mpo na mitinda nyonso ya ndako ya Yehova mpe mpo na mibeko na yango nyonso, mpe osengeli kotya motema na yo na esika ya kokɔta na Ndako ná bisika nyonso ya kobima ya esika mosantu.6 Mpe osengeli koloba na Botomboki,+ ndako ya Yisraele, ete: ‘Talá oyo Yehova Nkolo Mokonzi-Oyo-Aleki-Nyonso alobi: “Bokei mosika na makambo na bino nyonso oyo eyinamá, Ee ndako ya Yisraele,+7 ntango bozali kokɔtisa bapaya oyo bakatami ngenga te na motema mpe bakatami ngenga te na mosuni,+ mpo bázala na esika na ngai mosantu bongo bákómisa yango eloko mpamba, ɛɛ ndako na ngai; ntango bozali kopesa limpa+ na ngai, mafuta+ mpe makila,+ wana bazali se kobuka kondimana na ngai mpo na makambo na bino nyonso oyo eyinami.+8 Mpe bokokisi te mokumba ya biloko na ngai mosantu,+ botye mpe bato mosusu te ete bázala bato oyo bazali kokokisa mpo na bino mokumba na ngai na esika na ngai mosantu.”’+9 “‘Talá oyo Yehova Nkolo Mokonzi-Oyo-Aleki-Nyonso alobi: “Mopaya moko te, oyo akatami ngenga te na motema mpe oyo akatami ngenga te na mosuni, akoki kokɔta na esika na ngai mosantu, elingi koloba, mopaya nyonso oyo azali na kati ya bana ya Yisraele.”’+10 “‘Nde Balevi oyo batikaki ngai mosika+ ntango Yisraele, oyo ayengayengaki mosika na ngai, ayengayengaki mpo na kolanda bikeko na bango ya bosɔtɔ, Balevi wana basengeli mpe komema libunga na bango.+11 Mpe na esika na ngai mosantu, bakokóma basaleli na mikumba ya kokɛngɛla baporte ya Ndako mpe basaleli na Ndako.+ Bango nde bakoboma likabo ya kotumba mobimba mpe mbeka mpo na bato,+ mpe bango nde bakotɛlɛma liboso na bango mpo na kosalela bango mosala.+12 Lokola bazalaki se kosalela bango mosala liboso ya bikeko na bango ya bosɔtɔ+ mpe bakómaki mpo na ndako ya Yisraele eloko oyo ebɛtisaka libaku, oyo ezali komema na libunga,+ yango wana natomboleli bango lobɔkɔ na ngai,’+ yango nde liloba ya Yehova Nkolo Mokonzi-Oyo-Aleki-Nyonso, ‘mpe basengeli komema libunga na bango.13 Mpe bakobɛlɛma na ngai te mpo na kosalela ngai mosala ya nganga-nzambe to mpo na kobɛlɛma na biloko na ngai mosantu ata ya lolenge nini, biloko oyo eleki bosantu,+ mpe basengeli komema nsɔni na bango mpe makambo na bango oyo eyinamá oyo basalaki.+14 Mpe nakokómisa bango mpenza bato oyo bazali kokokisa mokumba ya Ndako, oyo etali mosala na yango nyonso ná nyonso oyo esengeli kosalema na kati na yango.’+15 “‘Mpe na oyo etali ba-nganga-nzambe Balevi,+ bana ya Zadoke,+ oyo bakokisaki mokumba ya esika na ngai mosantu ntango bana ya Yisraele bayengayengaki mosika na ngai,+ bango nde bakobɛlɛma na ngai mpo na kosalela ngai mosala, mpe basengeli kotɛlɛma liboso na ngai+ mpo na kopesa ngai mafuta+ mpe makila,’+ yango nde liloba ya Yehova Nkolo Mokonzi-Oyo-Aleki-Nyonso.16 ‘Bango nde bakokɔta na esika na ngai mosantu,+ mpe bango nde bakoya pene na mesa na ngai mpo na kosalela ngai mosala,+ mpe basengeli kokokisa mokumba na ngai.+17 “‘Mpe ekosalema mpenza boye: ntango bazali kokɔta na baporte ya lopango ya kati, bakolata bilamba ya lini, mpe bakolata elamba ya lɛnɛ te ntango bazali kosala mosala na kati ya baporte ya lopango ya kati mpe na kati.+18 Biloko ya kolata na motó oyo basalá na lini nde ekozala na motó na bango,+ mpe bakupe ya lini nde ekozala na loketo na bango.+ Bakomikanga loketo te na eloko oyo ebimisaka motoki.19 Mpe ntango bakobima na lopango ya libándá, ɛɛ na lopango ya libándá mpo na kokende epai ya bato, bakolongola bilamba na bango oyo bazalaki kosala na yango mosala,+ mpe basengeli kotya yango na bisika mosantu ya kolya+ mpe kolata bilamba mosusu, noki básantisa bato na bilamba na bango.+20 Mpe bakokokola motó na bango te,+ mpe bakotika te nsuki ya motó ekóma molai mingi. Basengeli mpenza kokata nsuki ya mitó na bango.+21 Mpe nganga-nzambe ata moko te akomɛla vinyo ntango azali kokɔta na lopango ya kati.+22 Mpe bakozwa te mwasi oyo mobali akufá to mwasi oyo libala ekufá mpo bázala basi na bango,+ kasi bakoki kozwa bangɔndɔ ya bana ya ndako ya Yisraele+ to mwasi oyo mobali akufá, oyo mobali na ye azalaki nganga-nzambe.’23 “‘Mpe basengeli kolakisa bato na ngai bokeseni kati na eloko oyo ezali mosantu ná eloko oyo ezali mosantu te; mpe bakoyebisa bango bokeseni kati na oyo ezali mbindo ná oyo ezali pɛto.+24 Mpe na likambo ya kosamba bango nde bakotɛlɛma mpo na kosambisa;+ bakosambisa yango na bikateli na ngai ya lisambisi.+ Mpe bakotosa mibeko na ngai ná mitinda na ngai oyo etali bileko na ngai nyonso ya fɛti,+ mpe bakosantisa basabata na ngai.+25 Mpe akokɔta te epai ya moto oyo akufi mpo akóma mbindo, kasi mpo na tata to mpo na mama to mpo na mwana mobali to mpo na mwana mwasi to mpo na ndeko mobali to mpo na ndeko mwasi oyo akómá mwasi ya moto te, bakoki komikómisa mbindo.+26 Mpe nsima ya kopɛtolama na ye, bakotángela ye mikolo nsambo.+27 Mpe na mokolo oyo akokɔta na esika mosantu, na lopango ya kati, mpo na kosala mosala na esika mosantu, asengeli kopesa likabo na ye mpo na lisumu,’+ yango nde liloba ya Yehova Nkolo Mokonzi-Oyo-Aleki-Nyonso.28 “‘Mpe talá oyo ekokóma mpenza libula na bango: ngai nde libula na bango.+ Mpe bosengeli kopesa bango eloko moko te oyo ekozala ya bango na Yisraele: ngai nde eloko na bango.29 Likabo ya mbuma, likabo mpo na lisumu mpe likabo mpo na ngambo—bango nde bakolya yango.+ Mpe eloko nyonso oyo epesami—ekozala ya bango.+30 Mpe mbuma oyo eleki malamu na mbuma ya lolenge nyonso ya liboso oyo eteli mpe makabo oyo eleki malamu na makabo ya lolenge nyonso, na makabo na bino nyonso—ekozala ya banganga-nzambe;+ mpe farini ya liboso ya mbumambuma oyo euti na mbuma na bino ya liboso, bokopesa yango nganga-nzambe,+ mpo na kofandisa limpamboli na ndako na yo.+31 Banganga-nzambe bakolya nyama moko te oyo ekufi yango moko to ekelamu moko te oyo epasolami na kati ya bikelamu oyo epumbwaka to na kati ya banyama.’+


text:
Biblia na Internet | BIBLIA - LIBONGOLI YA MOKILI YA SIKA
Olingi koyoka botángi ya lisolo oyo na %%?
Yoane 19:1-42
19 Bongo na ntango yango, Pilate akamataki Yesu mpe abɛtaki ye fimbo.+2 Mpe basoda batongaki motole ya nzubɛ mpe balatisaki ye yango na motó mpe balatisaki ye elamba ya likoló ya motane-bulé;+3 mpe babandaki koya epai na ye mpe koloba ete: “Mbote, yo Mokonzi ya Bayuda!” Bazalaki mpe kobɛta ye bambata na elongi.+4 Mpe Pilate abimaki lisusu libándá mpe alobaki na bango ete: “Talá! Namemi ye epai na bino na libándá mpo bóyeba ete nazwi ye ata na mabe moko te.”+5 Na yango Yesu abimaki libándá, alati motole ya nzubɛ mpe elamba ya likoló ya motane-bulé. Mpe alobaki na bango ete: “Talá! Moto!”6 Nzokande, ntango banganga-nzambe bakonzi mpe bapolisi bamonaki ye, bagangaki ete: “Baká ye na nzete! Baká ye na nzete!”+ Pilate alobaki na bango ete: “Bókamata ye bino moko mpe bóbaka ye na nzete, mpo nazwi ye ata na mabe moko te.”+7 Bayuda bayanolaki ye ete: “Tozali na mobeko moko,+ mpe na kolanda mobeko yango asengeli kokufa, mpo amikómisi mwana ya Nzambe.”+8 Na yango, ntango Pilate ayokaki liloba wana, akómaki kobanga mingi koleka;9 mpe akɔtaki lisusu na ndako ya guvɛrnɛrɛ mpe alobaki na Yesu ete: “Yo ozali moto ya wapi?” Kasi Yesu apesaki ye eyano te.+10 Bongo Pilate alobaki na ye ete: “Ozali koloba na ngai te?+ Oyebi te ete nazali na bokonzi ya kobimisa yo mpe nazali na bokonzi ya kobaka yo na nzete?”11 Yesu ayanolaki ye ete: “Olingaki kozala na bokonzi likoló na ngai ata moke te soki yango epesamaki epai na yo te uta na likoló.+ Yango wana moto oyo akabi ngai epai na yo azali na lisumu oyo eleki monene.”12 Mpo na yango, Pilate azalaki kaka koluka ndenge ya kobimisa ye. Kasi Bayuda bagangaki ete: “Soki obimisi moto oyo, ozali moninga ya Kaisala te. Moto nyonso oyo amikómisi mokonzi azali kotɛmɛla Kaisala.”+13 Na yango Pilate, nsima ya koyoka maloba wana, amemaki Yesu na libándá, mpe afandaki na kiti ya kosambisa na esika ebengami Pavema ya Mabanga, kasi, na Ebre, Gabata. 14 Nzokande ezalaki ntango ya bolɛngɛli+ elekeli; ezalaki soki ngonga ya motoba. Mpe alobaki na Bayuda ete: “Talá! Mokonzi na bino!”15 Nzokande, bagangaki ete: “Longolá ye! Longolá ye! Baká ye na nzete!” Pilate alobaki na bango ete: “Nabaka nde mokonzi na bino na nzete?” Banganga-nzambe bakonzi bayanolaki ete: “Tozali na mokonzi mosusu te kaka Kaisala.”+16 Bongo na ntango yango, akabaki ye epai na bango mpo ete abakama na nzete.+Bongo bakamataki Yesu.17 Mpe, wana amemaki ye moko nzete ya mpasi,+ abimaki akei+ na esika oyo babengi Esika ya Mokuwa ya Motó, oyo ebengami Golgota na Ebre;+18 mpe kuna babakaki ye na nzete,+ mpe bato mosusu mibale elongo na ye, moko epai mpe moko epai, kasi Yesu na katikati.+19 Pilate akomaki mpe likomi moko mpe atyaki yango likoló ya nzete wana ya mpasi. Ekomamaki ete: “Yesu Monazarete Mokonzi ya Bayuda.”+20 Bongo Bayuda mingi batángaki likomi yango, mpo esika oyo Yesu abakamaki na nzete ezalaki pene ya engumba;+ mpe ekomamaki na Ebre, na Latini, mpe na Grɛki.21 Nzokande, banganga-nzambe bakonzi ya Bayuda babandaki koloba na Pilate ete: “Kokoma te ete: ‘Mokonzi ya Bayuda,’ kasi nde azalaki koloba ete: ‘Nazali Mokonzi ya Bayuda.’”22 Pilate ayanolaki ete: “Oyo nakomi, nakomi.”23 Nzokande, nsima ya kobaka Yesu na nzete, basoda bakamataki bilamba na ye ya likoló mpe bakabolaki yango na ndambo minei, ndambo moko mpo na soda mokomoko, mpe elamba ya kati. Kasi elamba yango ya kati etongamaki na biteni te, elitamá mobimba banda na likoló tii na nse.+24 Bongo balobanaki bango na bango ete: “Tópasola yango te, kasi tóbɛta mbɛsɛ mpo na koyeba soki ekozala ya nani.” Esalemaki bongo mpo likomami oyo ekokisama ete: “Bamikabolelaki bilamba na ngai ya likoló, mpe babwakelaki elamba na ngai mbɛsɛ.”+ Mpe makambo wana, basoda basalaki mpenza yango.25 Nzokande, pene ya nzete ya mpasi ya Yesu, mama+ na ye mpe ndeko mwasi ya mama na ye batɛlɛmaki wana; ná Maria+ mwasi ya Klopasi, mpe Maria Magadalena.+26 Bongo Yesu, ntango amonaki mama na ye mpe moyekoli oyo ye alingaki mingi+ batɛlɛmi wana, alobaki na mama na ye ete: “Mwasi, talá! Mwana na yo!”27 Na nsima alobaki na moyekoli yango ete: “Talá! Mama na yo!” Mpe banda na ngonga wana moyekoli yango azwaki ye na ndako na ye.28 Nsima na yango, ntango Yesu ayebaki ete sikoyo makambo nyonso ekokisami, mpo likomami ekoka kokokisama, alobaki ete: “Nazali na mposa ya mai.”+29 Mbɛki moko ezalaki wana etondi na vinyo ya ngayi. Na yango, batyaki linyuka oyo etondi na vinyo yango ya ngayi na nzete ya izope mpe bamemaki yango na monɔkɔ na ye.+30 Nzokande, nsima ya kozwa vinyo yango ya ngayi, Yesu alobaki ete: “Ekokisami!”+ mpe, agumbaki motó na ye, akataki mpema.*+31 Bongo Bayuda, lokola ezalaki ntango ya Bolɛngɛli,+ mpo bibembe ekoka te kotikala+ likoló ya banzete wana ya mpasi na Sabata, (mpo mokolo yango ya Sabata ezalaki ya monene,)+ basɛngaki Pilate atinda bábuka bango makolo mpe bálongola bibembe.32 Bongo basoda bayaki mpe babukaki makolo ya moto ya liboso, mpe ya moto mosusu wana, oyo abakamaki na nzete elongo na ye.33 Kasi ntango bakómaki epai ya Yesu, lokola bamonaki ete asilaki kokufa, babukaki makolo na ye te.34 Atako bongo moko ya basoda atɔbɔlaki ye mopanzi na likɔnga,+ mpe na mbala moko makila ná mai ebimaki.35 Mpe moto oyo amonaki yango apesi litatoli, mpe litatoli na ye ezali ya solo, mpe moto yango ayebi ete azali koloba makambo ya solo, mpo bino mpe bóndima.+36 Ya solo, makambo wana esalemaki mpo likomami oyo ekokisama ete: “Ata mokuwa na ye moko te ekobukama.”+37 Mpe lisusu, likomami mosusu elobi ete: “Bakotala epai ya Moto oyo batɔbɔlaki.”+38 Nzokande nsima ya makambo yango Yozefe ya Arimatea, oyo azalaki moyekoli ya Yesu kasi na kobombana mpo azalaki kobanga Bayuda,+ asɛngaki Pilate akoka kolongola nzoto ya Yesu; mpe Pilate apesaki ye nzela.+ Na yango ayaki kolongola nzoto na ye.+39 Lisusu Nikodeme, moto oyo liboso ayaki epai na ye na butu, ayaki amemi rulo ya mire mpe aloe, ya litra soki nkama moko (100).+40 Bongo bakamataki nzoto ya Yesu mpe bazingaki yango na biteni ya bilamba esika moko na matiti ya nsolo kitoko,+ kaka ndenge Bayuda bazalaki na momeseno ya kobongisa ndenge ya kokunda bato.41 Nzokande, na esika oyo abakamaki na nzete elanga moko ezalaki wana, mpe na kati ya elanga yango ezalaki na lilita moko ya sika,+ oyo na kati na yango moto alalisamá naino te.42 Kuna nde, mpo na bolɛngɛli+ ya Bayuda, balalisaki Yesu, mpo lilita yango ezalaki penepene.