text:
Mobéko-likonzi mwa sika (Kongó-Kinsásá)
Mobeko Likonzi mwa sika (2006) ya Kongó-Kinsásá moye mondimami, motali makambo manene maye:
Mabi matali ekolo mpé bokonzi[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Mpo ya kolendisa bomoko bwa Ekolo boye bobebi na bitumba ndenge na ndenge mpé mpo ya kotonga bisika bia bwanya mpé bya botomboli mboka ike, bantoma bakaboli ekolo Kongo na bingumba 25, bakisa engumba ya Kinshasa, binso biye bizali na makoki ma komiyangela eyebani na mobeko mpé kosala misala milongobani mitangemi na Mobéko likonzi moye. Na botali makoki mana, bingumba bikosala misala misusu misengeli kosalema na Mbula Matari ya Ekolo, mpé kokabola misolo miyingeli na sanduku ya Ekolo na Mbula Matari zambi ya eteni ntuku minei likolo ya mokama (40%) mpo ya bingumba, mpé eteni ntuku motoba likolo ya mokama (60%) mpo ya Mbula Matari. Soki boyokani bozangi na esaleli kati ya Mbula Matari ya ekolo mpé bingumba, Ndako ya basambisi ba Mobeko Likonzi yango moko ezali na bokonzi bwa kobongisa likambo lina.
Na yango, bingumba bya ekolo bikonzami na Mbula Matari mpé Lingomba lya Bantoma ba bingumba. Engumba yoko yoko ezali na bituka bikonzami yango moko lokola vili, komine, seketele mpé sefeli. Lisusu, Mobeko Likonzi moye mondimi makanisi ma bonsomi mpé molobi: bokonzi bonso bouti na bana-ekolo mpo bango nde ntina ya ebandeli ya bokonzi. Bana-ekolo bakopesa makanisi ma bango na kati ya mangomba mayike ma politiki, maye mabatelami na Mobeko Likonzi moye mondimi ete kosala lingomba lya politiki se moko ezali lokola kobuka mobeko mwa koteka ekolo. Na maye matali bonsomi bwa ekolo, basali mibeko bandimi makanisi ma kozala na bonsomi se moko mpé kaka moko mpo ya bana Kongo.
Mambi ma bomoto, bonsomi bwa ntina mpé ntomo ya mwana ekolo mpé mambi ma leta[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Mosali mibeko azali lisusu kondima bopesi Ekolo Nsomi ya Kongo makoki ma bato mpé bonsomi bwa ntina engebene na mibeko mya solo mya molongo esili kondima. Na yango akotisi makoki mpé bonsomi bona na kati ya Mobeko Likonzi. Yango wana, zambi ya mbongwana ya mambi ma mokili, Mobeko Likonzi moye mokotisi makanisi manene ma sika matali bokokani bwa mobali mpé mwasi.
Mambi ma bobonsisi mpé esaleli ya bokonzi[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Bituluku bia bokonzi bwa sika na Ekolo Nsomi ya Kongo byango biye:
Makanisi manene maye mazali kokamba bobongisi bituluku bina mango maye.
- 1. kobongisa esaleli elamu ya bituluku bia Leta
- 2. koboya matata to mikakatano
- 3. kotelemisa ekolo ya bosembo
- 4. kopekisa masenginya ma koyangela ekolo na lolenge ya moto ye moko
- 5. kopesa ndanga ya koyangela ekolo na ndenge ya malamu
- 6. kopesa etumbu na moto nyonso asali mbeba
- 7. kondima bokaboli bokonzi na ndenge ya likelemba na maponami.
Yango wana, eleko ya mosala mwa Mokonzi wa Ekolo ekoki kozonga se mbala moko, kasi lisusu Mokonzi wa Ekolo azali na makoki ma kobatela Mobeko Likonzi, bonsomi bwa ekolo, etando mobimba ya ekolo, bokonzi bwa ekolo, botosi mibembano mpé boyokani na molongo mpé akozala mobongisi mpé mosemboli esaleli elamu ya bituluku bya ekolo, na lisalisi lya Mbula Matari mpé na bososoli bwa Lingomba lya Bantoma.
Bikela bya solo biye, Mokonzi wa Ekolo akotia maboko mpo ya mambi matali Mbula Matari to maye makambemi na Baminisele, bisengeli kozwa elembo ya Minisele wa yambo mpé, ntango mosusu, ya Baminisele, baye basengeli kosalela mpé kondima mokumba mona liboso lya Lingomba lya Bantoma.
Mingi mpenza makambo matali bapaya, bobateli mpé bokengi bwa ekolo, maye mazalaki liboso se na maboko ma Mokonzi wa Ekolo, makomi mambi ma boyokani. Kasi, Mbula Matari, na bokasi bwa Minisele wa Yambo azali nkolo mpe motambwisi wa politiki ya ekolo, eye akobongisa na boyokani na Mokonzi wa Ekolo.
Azali na mokumba mwa kotanga misala mia ye liboso lya Lingomba lya Bantoma liye, lisanga, likoki kopesa ye etumbu na ndenge ya bopaleli ye. Lingomba lya Bantoma likoki lisusu kotatola libunga yoko yoko ya bakambi ba Mbula Matari na nzela ya mokanda mwa bokebisi.
Na bosangani na likita linene, Lingomba lya bantoma-basali mpé lya babongisi mibeko, lizali na makoki ma kofunda Mokonzi wa Ekolo mpé Minisele wa yambo liboso lya Ndako ya bazuzi ba Mobeko Likonzi, mingi mpenza na libunga linene lya boteki ekolo mpé boyebi mabe makoki kobebisa ekolo.
Epai mosusu, na ntina ya makoki ma bokonzi mapesami na basali mibeko mpé na makoki ma kolanda misala mia Mbula Matari, bantoma ba ekolo bazali o likolo lya mibeko te; matomba ma bango makoki kolongwa mpé lingomba lya bantoma likoki kokufa na mobeko mwa Mokonzi wa Ekolo, soki mikakatano mizali kosila te kati na bango mpé Mbula Matari wa ekolo.
Mobeko Likonzi moye mondimi lisusu bonsomi bwa bokonzi bwa bazuzi boye, basambisi banso bakambemi na Lisanga linene lya mambi matali bosembo lisangisi se basambisi mpe bakati makambo. Mpo ya bolamu bwa solo, bwanya mpe botambwisi na lombangu mikanda mia bato babuki mibeko, Ndako ya basambisi mpe bakati makambo ekabwani na biteni misato biye :
- biyangeli bitali mambi ma bosambisi maye makonzami na ndako ya esambelo ya nsuka
- biyangeli bia misala mia ekolo ekambemi na Lisanga lya leta
- Ndako ya bosambisi mambi ma Mobeko Likonzi
Mabongisi ma ntina ma Mobeko Likonzi, makoyebisa polele ndelo ya misala mia Mbula Matari mpe bingumba mpe lisusu esika ya bokutani kati ya bingumba bibale bia leta.
Mpo ya kotia boyokani bolamu kati ya bingumba mpe Mbula Matari ya ekolo, likita lya bakonzi ba bingumba lisalemi na bokambemi bwa Mokonzi wa Ekolo oyo azali na mosala mwa kopesa toli na bingumba binso mibale.
Se bongo, lotomo ya boyokani kati ya bingumba bia ekolo lotindi kosala sanduku ya ekolo ya bokaboli malamu misolo, etiami na boyangeli bwa Mbula Matari ya ekolo. Na botalaka bonene mpe makambo ndenge na ndenge ma botomboli nkita mpe bomoi bwa bato maye Ekolo Nsomi ya Kongo ezali kokutana na yango, mosali mibeko asali Lisanga lya nkita mpe lya bato liye lipesami lotomo ya kopesa makanisi ma mambi ma nkita mpe ma bato na Mokonzi wa Ekolo, na lingomba lya bantoma mpe lya Mbula Matari ya ekolo.
Mpo ya kobatela bonsomi bwa Ekolo Nsomi ya Kongo, Mobeko Likonzi moye moponi bituluku mibale mpo ya lisalisi lya bonsomi bwa bato mingi mpenza Lisanga lya maponami na bonsomi lipesami seko manaka ma kobongisa maponami bakisa Lisanga linene lya lolaka, botali mpe bopanzi nsango, liye lizali na lotomo ya kopesa bonsomi mpe kobatela mambi na zulunalo mpe nzela inso ya bopanzi sango na bato banso engebene na botosi mibeko.
Mambi ma bobongoli mobeko likonzi[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Mpo ya kobatela mambi ma boyangeli ekolo mauti na bato, maye matiami na Mobeko Likonzi moye, zambi ya mikakatano mia bomoi bwa politiki mpe mia mbongwana ndenge na ndenge, mabongisi matali lolenge ya boyangeli ekolo mauti na bato, ya mobeko mwa boponi bwa bato banso, ya bingumba binso bimonana na Mbula Matari, ya motuya mpe eleko ya boumeli na mosala mwa Mokonzi wa Ekolo, ya bonsomi bwa bokonzi bwa kosambisa mpe kokata makambo, ya boyike bwa mangomba ma politiki mpe ma sendika, makoki ata moke te kobongwama.


c: text/html

text:
1/New-York : Na bosenga bwa mokonzi wa ekolo France nde bakonzi ba bikolo Félix Antoine Tshisekedi Tshilombo, na Paul Kagame, bakutanaki na masolo mokolo mwa mosala misato kuan na engumba New York,
2/Goma: Na territoire ya Rutshuru, bato babale bazokisami ba poto mpe moko akufi po botamboli bwa kimia bosalemaki na ntongo na bayi etando wana po na kosenga mbula matadi na mapinga ma FARDC kobotola cité ya Bunagana na bokambebi bwa banguna,
3/Lubumbashi: Baboti ya bayekoli ya eteyelo Imara na engumba Lubumbashi section primaire, eteyelo eye ezali ba conventionnées catholiques kasi bebi makasi mingi penza na bisika ya zongo, baboti bakomi na bobangi po na kolongonu na bango./sites/default/files/2022-09/22092022-p-a-d-journallingalasoir-00_.mp3

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mbwá
Mbwá (boyíké mbwá, Canis lupus familiaris o latɛ́) ezalí nyama ya mikúwa mpé ya mabɛ́lɛ eye efándaka elɔngɔ́ na bato. Eningisaka mokíla sɔ́kí elingí elɔ́kɔ tǒ sɔ́kí esepélí, mpé egángaka míngi sɔ́kí esɛ́ngɛli na bokébi bwa moto tǒ mpé sɔ́kí elingí kokébisa moto na likámá. Elíyaka misuni mya nyama.
Ezalí nyama o libóta lya limbwá. Ekómá moníngá mwa moto. Mbwá ebɔ́kwámí na ntína ebelé, ntángo esúsu bato babɔ́kɔli mbwá mpó na kotambwisa bato baye bamɔ́nɔkɔ tɛ́, ntángo isúsu mpó na kokɛ́ngɛlɛ ndáko, ntángo isúsu mpó na bokila, ntángo isúsu mpó na masano, ntángo isúsu mpó na koluka diamba mpé ntángo isúsu mpó na koluka bato baye babúngí o moningí tɔ̌ mbóngé ya mabelé. Mbwá izalí ndéngé na ndéngé.
Maloba[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Opesi mbwá, mbwá eboyi.
Mbwá ezalí na makolo mínei, elandaka nzelá sé mɔ̌kɔ́ .
Mái makúfela mbwá mamɛlɛkɛ sé mopaya.


text:
Misolo miye mikosunga mpe koyikisa makasi na komibongisa mpo na Ebola na ndelo ya Côte d’Ivoire, Liberia, Mali, Rwanda, Sénégal, Sierra Leone mpe Uganda.
Ebola ezali fevele ebimisaka makila na nzoto mpe emonanaki mbala ya yambo na 1976 na oyo ezali lelo Ekolo Congo démocratique, pene na mayi na nkombo ya Ebola.
Kati na 1976 na 2012, kolanda OMS (Mabongisi ma molongo mpo na bokolongo), makono 24 ma Ebola mamonana na Afrika ya nse ya Sahara, mbano na yango ezalaki bakoni pene na 2.400 na bawei 1.590. Mpe bokono ya bonene makasi boyebana, boye bobimaki na Afrika ya west kati na décembre 2013 na Janvier 2016: bato 28.646 bazwaki bokono mpe 11.323 bakufaki. Bokono ya mibale ya makasi bobimaki na RDC wuto 2018 kino 2020. Ezalaki bokono ya mibale ya makasi na lisitwale lya mokili, ya mpasi koleka na lisitwale lya RDC, mpe ya mbala ya yambo na bisika ya bitumba.
Ebola epasamaka na kosimba nzoto ya nyama to moto ezwami na mayi to makila ya bokono. Mpasi to infection ekoki koya nsima na kosimba nzoto ya baye bakufaki na Ebola ntango ya milulu mya matanga lokola kosimba to kosokola bimbembe. OMS eyebisi ete lisali ntango maladi mawuti kobanda sika mpe bomipesi ya lisanga lya bavandi ezali fungola ya kobikisa bato mpe kopekisa bokono kopanzana. Mpo na koboya bokono bwa Ebola bopanzana mingi, esengeli bokengeli bokono bosalama mpo na koyeba bakoni mpe kopesa eyano na lombango mpe na makasi na bakoni basika mpe nzinga nzinga nae sika bokono bozwami.
Kino $30 millions ya ba dollars ya lisungi kowuta na mbulamatari ya Etats-Unis ekosunga kolandela bato banso basimbaki bakoni, lokola mpe botalisi na laboratoire mpe koluka koyeba mpasi bato bazali na yango. Ekomema na kotia CTE to bisika bya kopesa lisalisi mpe kobomba bakoni, mpe kolendisa bopekisi bokono mpe kotala bokono bwango na etando enene ya misala mya bokolongono.
Makoni to maladies infectieuses lokola Ebola ebangaka te ndelo ya bikolo mpe ekoki kopanzana noki, kobebisa bokolongono ya bato, bokengi, mpe bofulukisami ya bikolo binso. Mbulamatari ya Etats-Unis ezali na lipumbu ya kosunga makasi ya kopesa eyano na bokono boye ya nsomo mpe bokengi ya bokolongo ya mokili na ndenge ya monene.
Anncr: Ezalaki editorial elakisi makanisi ma mbulamatari ma Etats-Unis


text:
Kanda bato wana bazalaki na yango eyokisi ngai mwa somo. Namilobeli : « bakoya kotuna ngai, soki nazali nani. Tango bakoyoka ete nazali mobali ya mwana na ye, ekoki pe koyindela ngai lokola liseki. » Ngai wana, na malembe nyonso, nazongi sima. Lopango ezalaki ya kokanga na kati.
Po na koya epayi ya baPipina, nazwaki bataxi oyo bazobenga mikolo oyo baketch. Ketch ezali mituka ya mike oyo esombamaka na Dubayi. Yenda na yango ezalaka na loboko ya mobali. Yenda, volant! Volant na yango ezalaka na droite. Nazalaki pe na posa ya kokende kaka bongo te. Pipina azali na kati ya lopango. Ebongo soki bakoteli bango kuna, ekosuka ndenge nini?
Entuka bavieux misusu makambo basalaka! Omela batu lar na Beni? Konyokwama oyo bazali konyokwama ekoki te? Tata wana natosaka ye, soki asolisi ngai, namiyokaka penza nakomi moto ya motuya! Tein! Likro!
Nakiti makolo makolo tii na Station Ma Campagne. Bapipina bafandaka na Ma Campagne. Ngai nafutelaka na ngiri-ngiri, côté ya Bayaka. Tango nakomi na Station, neti kaka nazwa nzela nazonga Ngiri-ngiri. Sans koyeba, lokola nde nayini pe na Pipina. Makanisi ezongeli ngai : « Mais Pipina na kati ya vuya ya père na bango, akoti wapi? ».
Nazwi tshombo, nabengi ye. Tigo na ye ezoleka te. Nameki nimero na ye ya Vodacom, rien. Nameki Airtel, ayambi. Azoloba na mungongo na sé.
-Edo, nazali na lopango, mais toza na makambu moko ya grave, nakobenga yo sima.
Nalingi nasala neti nayebi te, kasi nakoki te. Nayebisi ye :
-Nazalaki liboso ya lopango, namoni bato ebele, balobi que Vieux ameli bango lar.
Apemi penza makasi, nayoki makelele ya pema na ye na nzela ya singa.
– Nakobenga yo, pardon. Moyen naloba ezali te. Babengi police eya kobimisa biso.
– Bon, nazali awa na station. Nafandi na nganda ya ntaba. Soki babimisi bino, oya.
– Ok.
Nasengi bayela ngai bière moko.
– Pesa ngai molangi moko ya Nkoyi.
Lokola pe moyi ezalaki makasi, mwa malili wana esala ngai bien. Nazeli banda na 14h tii 17h, likolo ekomi koyinda, mvula esali neti ebanda koya. Natelemi, nazongi lisusu epayi ya bamomi.
Mbala oyo, mobulu oyo nayei kokuta! Boma moto, akufa! Kibota epayi, mabanga epayi, bambeli epayi, bana ya Beni na basoda! Kasi, Pipina na bandeko na ye bazali wapi?


text:
Suite des biographies des Kasaïens de Kinshasa
Lucien Tshimpumpu wa Tshimpumpu, journaliste, intellectuel, Homme politique, sportif, aye na mokili na mokili na mokolo mua 27 juillet 1941, na Kamina, district ya Haut Lomami, province ya Elisabethville. Baboti ba ye baye ko s installer na ville ya Elisabethville. Akoli na ville oyo mpe asali école primaire na secondaire. Diplômé na science commercial ya Institut Supérieur du Commerce ya Kinshasa, na 1975. Diplômé ya Centre professionnel ya perfectionnement ya ba journalistes na Paris (C.F.P.J.), na 1969. Asali mpe ba stages ya professionnalisation na ba pays miyike neti : France, Allemagne, Tunisie, etc.
Na 1960 tee na 1965, abandi en tant que Rédacteur en chef ya La voix du Katanga, mpe aye kokoma mokonzi ya chronique sportif ya radio provinciale ya Katanga, na Elisabethville.
Na 1965 tee na 1971, akomi reporter sportif na Radio nationale na Léopoldville (Kinshasa)
Na 1967 tee na 1970, Chef ya rubrique sportive na Journal Courrier d'Afrique.
Na 1968 tee na 1980, correspondant permanent ya magazine sportif France Football mpe na journal sportif italien Corriere dello sport.
Na 1968 tee na 1977, Président ya Union des Journalistes Sportifs ya Zaïre (U.J.S.Z.) Azali mpe fondateur na yango. U.J.S.Z eyaki kokoma Association des Journalistes Sportifs du Zaïre (A.J.S.Z.).
Na 1968 tee na 1976, membre de la Commission Médias ya Confédération africaine de football (C.A.F.)
Tango ba Léopards ya R.D.Congo bakeyi ko défendre titre na yango ya Champion d Afrique des nations, na Soudant, na 1970, Tshimpumpu a profiter na présence ya ye na Khartoum, mpo na ko fonder Union des Journalistes Sportifs Africains (U.J.S.A.) avec l'Ethiopien Sabel Kibal comme co-fondateur. Kinshasa nde ezalaki esika siège na yango ezuami wuta esalema. Atikaki ebonga ya Président na 1974.
A retour na Soudan, toujours na 1970, akomi rédacteur en Chef ya journal sportif Masano.
Na 1970 tee na 1974, Vice-Président ya Association Internationale de la Presse Sportive (A.I.P.S.)
Na 1971 tee na 1974, aye kokoma Responsable ya service de sports na Radio nationale.
Na 1972 tee na 1976, membre ya Commission ya presse ya Fédération Internationale ya Football Association (F.I.F.A.)
Na 1974 tee na 1977, Conseiller successif ya ya ba Commissaires d Etat na Orientation nationale (Information) iye : Dominique Sakombi Inongo (1974-1975), Antoine Mandungu Bula Nyati (1975-1977).
Na 1974, Président ya Commission ya Organisation ya combat du siècle kati na Mohamed Ali na George Foreman mpe akomaki membre ya Commission ya World Boxing Council (W.B.C) Conseil Mondial ya Boxe.
Na 1977, akomi journaliste sportif na Télévision Nationale Ivoirienne (R.T.N.I.).
Na 1977 tee na 1983, Secrétaire administratif ya Union des Fédérations Ouest Africaines ya Football (U.F.O.A.) mpe aye kokoma Directeur ya département des relations publiques et presse ya U.F.O.A.
Na 1983 tee na 1985, Conseiller ya Commissaire d Etat na Information na Mobilisation Propagande mpe Animation Politique (MO.P.A.P.), Dominique Sakombi Inongo.
Na 1983 tee na 1985, aponami Secrétaire général ya Union ya Presse ya Zaïre (U.P.Z.A).
Na 1985 tee na 1987, Commissaire Etat (Ministre) na sport na loisir mpe Président ya Comité national Olympique et sportif zaïrois.
Na 1990 tee na 1994, Président ya Société civile na Conférence Nationale Souveraine (C.N.S.).
Na 1994 tee na 1996, Député ya Haut Conseil de la République-Parlement de transition (H.C.R-P.T.).
Tshimpumpu asali brillamment ba couvertures ya ba matchs ya ba Léopards wuta Coupe d’Afrique ya Ethiopie na 1968, Soudant 1970, Cameroun 1972, Egypte 1974, Ethiopie 1976 mpe na Coupe du Monde ya Allemagne, na 1974, ba jeux Congolais ya 1965 mpe zaïrois ya 1972, en plus ya ba mosala asali na ba Coupe d’Afrique des nations na oyo elandaki na sima.
Ye mpe asalaki reportages na ba matches nionso ya T.P. Englebert (Mazembe) na ba coupes d’Afrique wuta 1967 tee na 1970, mpe toyebi engagement na ye na ba compétions continentales nionso mpe na ba sports ya ndenge na ndenge y compris ba voyages ebele, ebele asali na cadre ya mosala mua ye. Ba oyo batambola na Afrique, bayebi malamu que ye abandaki kobengama citoyen ya Afrique mpo abandaki ko appartenir na ekolo moko te tout comme sika nionso ezalaki mabele ma ye.
Correspondant ya ba organes internationaux ya presse : Agence France Presse, Agence Reuter, journal Equipe ya France, Magazine France football, journal sportif italien Corriere dello sport, Jeune Afrique, Radio France Internationale, African n°1, Radiodiffusion Télévision Ivoirienne (R.T.I.), na Zone 2 ya Sénégal.
A participer activement na séminaire ya réforme ya ba sports na Zaïre, na élaboration ya ba statuts ya Union Nationale de Presse du Congo (U.N.P.C.) na Commission de discipline na yango ; Observatoire ya ba Médias Congolais (O.M.C.) ; Commission ya Carte de presse.
Tshimpumpu asali mingi mpo na sport congolais mpe africain. Abundi mingi mpo na organisation ya sport wuta na ba écoles, na amateurisme tee kokomisa yango na niveau ya semi professionnalisme avant ya ko envisager professionnalisme. Abundi mingi na apolitisation ya sport national mpe na africain. Abundi mingi mpo na reconnaissance ya identité ya ba journalistes africains na molongo ya développement ya sport continental. Na yango, atamboli ba capitales nionso ya Afriques mpo na koluka ko créer ba amicales ya ba journalistes mpe ko dynamiser mosala mua bango. Atamboli lisusu à travers le monde na cadre ya ba compétions ya ndenge na ndenge na cadre ya championnats africains, jeux africains, championnats mondiaux na ba jeux olympiques na ba disciplines miyike.
Na jeunesse na ye azalaki choriste ya Les Troubadours ya roi Baudouin (chorale Katangaise). Chorale iye eyaki koyemba an exposition universelle ya Bruxelles na 1958 mpe ye azalaki kati na ba choristes iye bayaki na Belgique. Azalaki mpe footballeur na jeunesse na ye mpe ayaka kokoma Président ya Fédération Zaïroise ya Athlétisme.
Sima ya ba activités politiques na ye, akomaki kofanda awa na Paris wuta 1997 tee tango a décidaki kozonga na Kinshasa na 2002 mpe atiki mokili na mokolo mua jeudi 25 août 2005.
Wuta kokende na ye, Union des journalistes sportifs africains (U.J.S.A.) epesa kombo na ye na siège na yango, na Casablanca, na Maroc.
Azu ba distinctions iye : Médaille d’Or ya Confédération Africaine ya Football (C.A.F.), médaille d’Or ya mérite sportif zaïrois, chevalier ya Ordre national du Zaïre, chevalier ya Ordre national du Léopard, ba distinction ya Cote d’Ivoire, Sénégal, Ethiopie, etc.)
....................................................................................................................................
Kabamba wa Odia, Homme politique, sportif, abotami na mokolo mua 29 décembre 1943, na Luluabourg, district ya Kasaï, na province ya Lusambo. Alandi ba kelasi na ye na athénée ya Katuba mpe akeyi kosala ba humanités gréco-latines na athénée de Kananga mpe asilisi kuna na 1964. Azui nzela ya université ya Elisabethville (Lubumbashi), université officiel ya Congo mpe abimi licencié na sciences politiques et administratives, na 1969.
Tango asilisi, azui ebonga ya Conseiller principal na Cabinet ya Gouverneur ya province ya Kasaï-Occidental, Daniel Monguya Mbenge, kobanda 1970 tee na 1971.
Na 1971 tee na 1981, Conseiller principal na Cabinet ya Commissaire d Etat (Ministre) ya mines na énergie.
Na février 1981 tee na octobre 1981, Commissaire d Etat na sports et loisirs.
Na 1982, abimi suppléant na ba élections législatives na circonscription ya Kananga.
Wuta 1983, Conseiller principal na Bureau ya vice-Président ya Conseil législatif (Parlement), Kassongo Mukundji LukukulaAlatshi-A-Nkoy.
Na 1984 tee na 1990, akomi Directeur administratif mpe na ya contentieux, na Conseil législatif (Parlement).
Na qualité na ye ya sportif, azalaki mpe
Na 1971 tee na 1977, membre ya Commission ya ba arbitres.
Kobanda na 1975 tee na 1981, arbitre international ya Fédération Internationale Football Associations (F.I.F.A.).
Wuta 1977 tee na 1981, Président ya Commission Nationale ya ba arbitres
Wuta 1978, membre ya Comité directeur ya Fédération Zaïroise ya Football Associations (FE.ZA.F.A.)
Na 1971 tee na 1972, Président ya Association des Diplômés ya Université Officielle du Congo-section Kinshasa (1971-1972).
Azalaki mpe lisusu médailler d’Or ya Ordre ya mérite sportif mpe Chevalier ya Ordre national du Léopold.
Kabamba wa Odia atiki mokili na mokolo mua 19 novembre 2007, na Johannesburg, na Afrique du sud.
.....................................................................................................................................
Pierre-Célestin Kabala Muana Mbuyi, abotami le 27 novembre 1947, na Kamina, district ya Haut Lomami, province ya Elisabethville. Diplômé na sciences politiques et administratives ya Centre interdisciplinaires pour l’éducation permanente (C.I.D.E.P.) ya Kinshasa, na 1980. Diplômé na journalisme ya Ecoles de journaliste ya Bordeaux, na 1989.
Abandi mosala mua journaliste en tant que journaliste pigiste na 1967 tee na 1968, na ville ya Mbuji-Mayi.
Na 1968 tee na 1971, journaliste reporter na radio provinciale ya Kasaï Occidental, na Kananga.
Na 1972, tango Jeux zaïrois esalemi, aponami meilleur journaliste provincial mpe azui ebonga na Kinshasa.
Na 1972 tee na 1979, Secrétaire ya rédaction chargé ya ba sports na télévision zaïroise, na Kinshasa.
Na 1974, Coordonateur ya section presse ya organisation ya combat du siècle kati na Mohamed Ali na George Foreman.
Kobanda 1979 tee na 1983, Secrétaire général adjoint ya Fédération Zaïroise ya Football Associations (FE.ZA.F.A.)
Wuta 1980 tee na 1981, akomi Conseiller sportif ya Commissaire d’Etat (Ministre) ya Orientation nationale (Information), Philippe Elebe ma Ekonzo.
Wuta 1981 tee na 1991, Vice-président ya Association ya journalistes Sportifs Zaïrois (A.J.S.Z), Secrétaire général trésorier ya Union des Journalistes Africains.
Kobanda 1982 tee na 1987, Rédacteur en Chef adjoint na makambo matali ba sports na télévision zaïroise.
Na ba années 90 tee na 2000 akomaki successivement : Directeur chargé ya ba sports, na Office Zaïroise ya Radiodiffusion na télévision (O.Z.R.T.), Directeur chargé ya ba stations provinciales ya Radio télévision Nationale Congolaise (R.T.N.C.), Directeur commercial ya R.N.T.C.
Sika awa, wuta 2010 azali conseiller chargé des Sports d’élite, ya Ministre ya jeunesse na ba sports, Claude Bazibuhe Nyamugabo.
Kabala azalaki mpe Secrétaire général ya Association Internationale ya Lutte contre la violence dans le sport, Vice-Président chargé ya Afrique centrale na kati ya Fédération Internationale de l’Histoire et des Statistiques de Football, membre ya comité local ya organisation ya Coupe d’Afrique des nations ya 2015. Kasi yango ekosalema lisusu na R.D.C te.
Kabala mpe a voyager mingi na ba équipes ya R.D.C. mpe asali ba reportages na ba Coupes d’Afrique des nations na Egypte 1974, Ethiopie 1976, Ghana 1978, Nigeria 1980, etc. na sports militaires na Afrique mpe na ba jeux africains na olympiques, etc. mpe na Coupe du monde 1974, na Allemagne. Azalaki mpe correspondant mpo na Radio France Internationale (R.F.I) na cadre wana nde asalaki couverture ya Coupe d’Europe des nations na France, na 1984. Correspondant ya African n° 1. Azalaki mpe initiateur ya trophée Mobutu Sese seko. Yango ebandaki ko récompenser ba meilleurs sportif ya Afrique.
Azali na médaille de bronza ya mérite sportif zaïrois, médaille de bronze ya comité ya organisation ya ba jeux olympiques ya Montréal na 1976.
Akoma mokanda moye : S.M. Sanga Balende : un roi à la conquête de l’Afrique, Kinshasa, Editions Papeza, 1983.
A suivre...
Patriotiquement,
Emmanuel Kandolo


text:
Ba maladie cardiovasculaire (MCV) eza terme pona ko designer ba problème oyo etalaka motema na ba vaisseau sanguin.
Ezalaka associé na kokangama ya ba mafuta na kati ya ba artère (athérosclérose) pe na risque makasi ya makila kokangama. Ekoki pe kozala associé na ba pota na ba artère ya biloko ya nzoto lokola bongo, motema, ba rein na misu. Batu mingi bakufaka likolo ya ba maladie cardiovasculaire, kasi okoki kokima yango soki ozali ko vivre malamu.
Ba cause ya maladie cardiovasculaire eyebani penza te, kasi biloko mingi ekoki komatisa risque ya kozwa yango. Yango babengaka "biloko ya risque". Plus oza na biloko ya risque, plus ba chance ya ko sala maladie cardiovasculaire eza munene. Biloko ya risque ya minene ya maladie cardiovasculaire tolebeli yango nasé.
Hypertension artérielle (hypertension) eza moko ya ba risque ya makasi ya ba maladie cardiovasculaire. Soki tension artérielle na yo eza ya komata makasi, ekoki ko bebisa ba vaisseau sanguin na yo.
Pona koyeba mingi makabo etali hypertension artérielle.
Cigarette na ba sorte mususu ya tabac eza mpe moko ya biloko ya risque munene pona ba maladie cardiovasculaire. Ba substance nocive ya tabac ekoki ko bebisa na ko kondisa ba vaisseau sanguin na yo.
Cholestérol eza substance ya mafuta ezalaka na kati ya makila. Soki oza na taux ya cholestérol emata, ba vaisseau sanguin na yo ekoki ko konda pe ko matisa risque ya makila kokangama.
Pona koyeba mingi makabo etali hypercholestérolémie.
Diabète eza maladie esilaka te oyo esalaka ete taux ya sucre na yo na makila emata. Glycemie ya komata ekoki ko bebisa ba vaisseau sanguin, na ko kondisa yango. Batu mingi ya diabète ya type 2 baza mpe minene makasi, yango pe eza eloko ya risque ya maladie cardiovasculaire.
Soki osalaka ba exercice regulièrement te, okoki kozala na pression artérielle emata, taux ya cholestérol emata pe munene koleka. Biloko nionso oyo eza ba biloko ya risque ya maladie cardiovasculaire.
Kosala exercice regulièrement eko sunga yo po motema nayo ezala malamu. Soki osangisi yango na kolia malamu, exercice ekoki ko sunga yo na ko maintenir poids ya malamu.
Kozala munene makasi to obèse eko matisa risque ya kozwa diabète na hypertension artérielle, oyo eza biloko mibale ya risque ya MCV.
Ozo na risque ya maladie cardiovasculaire soki:
Soki oza na ba antécedent ya maladie cardiovasculaire na famille, risque na yo ya kozala nango pe eza makasi.
Oza considéré lokola oza na ba antécédent ya maladie cardiovasculaire soki:
Yebisa docteur to infirmier na yo soki oza na ba antécédent ya maladie cardiovasculaire na famille. Bakoki ko yebisa yo osalisa examen ya tension artérielle na taux ya cholestérol na yo.
Ba maladie cardiovasculaire ekomi plus mingi epayi ya batu ya origine sud-asiatique pe na origine africaine to caraibes.
Eza po ete, batu ya ba origine oyo, baza na chance ya kozala na biloko ya risque risque ya maladie cardiovasculaire, neti hypertension to diabète ya type 2 .
Biloko misusu ezalaka na risque ya maladie cardiovasculaire eza:
Oko banda kosuba mingi na butu. Oko lemba mbangu soki ozosala excerice. Okoki ko se yoka pema mukuse soki oza ya kolala to ozo sala exercice.
Partie moko ya examen oyo eza kotala risque nayo moko na maladie cardiovasculaire pe ko lakisa yo ndenge ya kokitisa risque yango soki esengeli.


text:
Nafandi na libanda ya 7eme rue. Namoni bilenge mibale bazali koteka biloko ya kotambola.
Moko azali koteka bitiei-móto (bachargeur) ya telefone.
Mosusu namoni malamu te : ezali bibomba-zolo pe biloko mosusu.
Oyo ya bibomba-zolo alobi na moninga soki matumoli nini, nayoki yango malamu te.
Tango asilisi koloba akimi mosika.
Oyo batumolaki alobi :
– Omoni yo? Nakobeta yo awa te po bato bakokotela yo.
– Okobeta ngai wapi?
– Yo? Nakobeta yo liboso ya parquet.
Natuni ye :
– Po na nini liboso ya parquet?
– Po bamagistrat na baavocat baza sur place. Bakokanga biso mibale. Tokosamba mais asi alie makofi.


text:
➡ Parquet ya Rome esengi bosambisami ya basali babale ya PAM mpo na bobomi ya ntoma ya Italie na Virunga na 2021 ➡ Bopekisi ya ba "combattants" na balanga nzembo ya RDC kobeta mindule na poto bokomi wapi ➡Jean-Claude Bukasa atiami bo’ mokitani wa Francois Beya mpo na mwa ntango pene na Tshisekedi
Programmes
-
septembre 30, 2022
Sango ya Mokili Lelo
-
-
septembre 30, 2022
Basango na VOA Lingala
-
septembre 30, 2022
Santé
-
septembre 29, 2022
Sango ya Mokili Lelo
-
septembre 29, 2022
Sango ya Mokili Lelo: Bobendani bosili na ndako ya bokeli mibeko ya Tsopo


text:
Sango ya Mokili Lelo: Ebola ezongi lisusu na Equateur epayi moto moko akufi
➡Etudiant moko akufi na Ebola na Wangata, elobi ministre Dr. Mbungani ➡Balakisi ya kelasi ya nse bapesi mbulamatari mikolo zomi mpo na bomatisi ya lifuta na bango na Goma ➡Mbano nini ekozala na bomatisi ya lifuta ya basali ba l'Etat na 30% na avril ndenge mbulamatari elaki
Programmes
-
-
septembre 26, 2022
Sango ya Mokili Lelo: Misala mitelemisamaki na Goma mpo na kosenga kimya
-
septembre 19, 2022
Sango ya Mokili Lelo: Elizabeth II akundami
-
-
septembre 12, 2022
Sango ya Mokili Lelo
-


text:
E.Kandolo explique la Franc-maçonnerie à Serge Mieko
Mbote kulutu Kandolo,
Matondo mingi na biyano nionso ozongiseli biso, nazalaki na internet te mikolo ewuti koleka pox nawuti kosala démenagement. Tango natangi ba biographies de la minorité Kasaïenne namoni ke misusu kati na bango bazalaki na lingomba ya Franc-maçonnerie, yango nalingi koyeba eza vraiment nini? Natalaki clip ya Franc-maçonnerie mbala elekaki na Mboka mosika, ba Présidents Sassou Nguesso na Ali Bongo bakomaki na niveau to grade ya ki Grand maître ya Franc-maçonnerie, c'est quoi au juste? nayokaki na misa na bango bazalaki kosala losambo ya ba mupe, ya ba musulmans et bazalaki kotanga kombo ya trône ya Roi Salomon etc...
en tout cas mayele esilaki nga. Yanola biso nanu soki Franc-maçonnerie eza eloko nini, ki bo Nzambe to ki Satana?
Eza club, association, lingomba to nini?
*Lisusu titre oyo Commandeur ya Ordre national ya Léopard, Grand officier ya Ordre national ya léopard tina nango eza nini? Est ce que oyo Mobutu apesa na Zaire eza kaka na valeur tii na moyi na lelo na mboka na biso to lokola régime naye ekueya, yango pe ekoma sans valeur?
Boboto o mboka yo
Serge Mieko
Ndeko Serge,
Nakomeka koyanola na maye otuni ngai na bozongeli mituna otuni.
Ndeko Serge : Tango natangi ba biographies de la minorité Kasaïenne namoni ke misusu kati na bango bazalaki na lingomba ya Franc-maçonnerie, yango nalingi koyeba eza vraiment nini? Natalaki clip ya Franc-maçonnerie mbala elekaki na Mboka mosika, ba Présidents Sassou Nguesso na Ali Bongo bakomaki na niveau to grade ya ki Grand maître ya Franc-maçonnerie, c'est quoi au juste? nayokaki na misa na bango bazalaki kosala losambo ya ba mupe, ya ba musulmans et bazalaki kotanga kombo ya trône ya Roi Salomon etc... en tout cas mayele esilaki nga. Yanola biso nanu soki Franc-maçonnerie eza eloko nini, ki bo Nzambe to ki Satana? Eza club, association, lingomba to nini?
Emmanuel Kandolo : Ekozala malamu obanda naino na botangi lolenge ba Maçons ya Cercle Damien Kandolo balobeli Franc maçon wuta ebanda na ekolo na biso tee na lelo oyo. Sima na yango, nde tokomeka kokoba na masolo.
La Franc-Maçonnerie en RDC de 1909 à 2009
La Franc-Maçonnerie en RDC de 1909 à 2009
Oeuvres Maçonniques en RDC
François-Xavier Mafuta
Joseph Badila
Soki olingi ko contacter bango, okoki kokomela bango na adresse oyo : Cercle Damien Kandolo, sous couvert ya prestataire Société service Plus, 26 rue Rigoles 75020 Paris.
Na proposer yo mpe deux livres intéressants oyo :
- PALOU, Jean, Le franc-maçonnerie (Volume VIII de Aux confins de la science), Paris, Payot, 1972.
- NEFONTAINE, Luc, La franc-maçonnerie, Anjou, Les Editions Fides, 1990.
Ndeko Serge : *Lisusu titre oyo Commandeur ya Ordre national ya Léopard, Grand officier ya Ordre national ya léopard tina nango eza nini? Est ce que oyo Mobutu apesa na Zaire eza kaka na valeur tii na moyi na lelo na mboka na biso to lokola régime naye ekueya, yango pe ekoma sans valeur?
Emmanuel Kandolo : Ordre national du Léopard ezali distinction honorifique civile mpe militaire oyo ezali ko récompenser ba services esalemi mpo na ekolo na biso na ba Congolais mpe ba paya. Ekoki kopesa tango mutu azali na bomoyi ou tango mutu asili kokufa (na titre posthume).Mpo mutu andimama na Ordre oyo, esengeli asala mosala wuta mbula zomi na mitanu mpe mosala muango mozala mua motuya. Ordre national du Léopard ezali na ba grades mitano:
1. Chevalier ya Ordre national du Léopard. Sima ya mbula mitanu nde mutu amati na grade supérieur ya Officier.
2. Officier ya Ordre national du Léopard. Sima ya mbula mitanu nde ekokumba na grade ya Commandeur.
3. Commandeur ya Ordre national du Léopard. Sima ya mbula misatu nde ekokumba na grade ya Grand Officier.
4. Grand Officier ya Ordre national du Léopard. Sima ya mbula misatu na grade ya Grand cordon ya Ordre national du Léopard.
5. Grand cordon.
Ordre national du Léopard ezali supprimer wuta promulgation ya Décret-loi n° 009-2002 ya 5 août 2002 portant création de l’ordre national «Héros nationaux». En d’autres termes, wuta mokolo oyo, Ordre national du Léopard ezali lisusu na ngala te. Yango elingi koloba te que baye bazali na yango bazali lisusu na mérite oyo esalaki que bazua yango te. Honneur na bango ezali, sauf que Ordre national ya Léopard nde ezali lisusu te, ekomi remplacer na oyo ya sika mpe yango ezali kopesama kaka na ba conditions moko lokola ya Ordre national ya Léopard. Donc, kombo kaka nde ebonguani mpe grade ya Grand Cordon ezali kobengama : Grand Cordon Kabila-Lumumba !!!
Mpo na mua rappel, yeba que na ekolo na biso tozalaka na ba Ordres nationaux mpe ba decorations oyo :
Ordre des Compagnons de la Révolution
Esalemaka na Ordonnance-loi n°74-016 ya 10 janvier 1974 portant création de Ordre des Compagnons de la Révolution. Ntina na yango ezalaki mpo na ko marquer coup d’Etat ya 24 novembre 1965. Yango ezali na ba grade te mpe baye bazali kuna bazali kaka ba Compagnons de la Révolution.
Jusqu'à présent, ata texte juridique moko te eboma yango meme soki en fait ekenda nzela moko na deuxième République.
Ordre National du Léopard
Ebotamaki na Ordonnance-loi n° 66-329 ya 24 mai 1966 portant création de l’Ordre national du Léopard. Ordonnance oyo ezalaki modifiée na Ordonnance-loi n° 77-002 ya 22 février 1977 mpe compléter na Ordonnance-loi n°86-015 ya 14 mars 1986. Ordonnance-loi n° 66-329 ya 24 mai 1966 portant création de Ordre national du Léopard ezali abroger na Décret-loi n° 009-2002 ya 5 août 2002 portant création de l’Ordre national « Héros nationaux ».
Ordre national Héros nationaux
Ekelami na Décret-loi n° 009-2002 ya 5 août 2002 portant création de l’Ordre national Héros nationaux. Yango nde ekitani Ordre national du Léopard.
Ordre National du Zaïre
Esalemi na Ordonnance-loi n° 68-437 ya 2 décembre 1968 portant création ya Ordre national de la République Démocratique du Congo. Ordonnance oyo nde e abrogeaki oyo ya 28 juin portant creation ya Ordre de la nation congolaise. Ordonnance-loi n° 68-437 ya 2 décembre 1968 ezalaki modifier mpe compléter na Ordonnance-loi n° 78-025 ya 30 août 1978.
Ordre national ya Zaïre, sika ekoma Ordre national de la République démocratique du Congo, ezali na ba grades mitano : Chevalier, Officier, Commandeur, Grand Officier, Grand Cordon.
Croix de la bravoure Militaire
Esalemi na Ordonnance n° 131 ya 11 mai 1964 portant création de la médaille de la Croix de la bravoure militaire.
Yango ezali na trois classes : Bronze, Argent na Or.
Croix militaire
Ekelamii na Ordonnance n°132 ya 11 mai 1964 portant création de la médaille de la Croix militaire.
Médaille militaire
Ebotami na Ordonnance n°133 ya 11 mai 1964 portant création de la médaille militaire.
Médaille du Mérite Civique
Ekelami na Ordonnance n° 66-331 ya 24 mai 1966 portant création de la médaille du Mérite Civique. Ezali modifier mpe compléter na ba Ordonnance n° 72‐067 ya 21 février 1972 mpe na Ordonnance n° 77‐020 ya 22 février 1977,
Yango ezali na trois classes : Bronze, Argent na Or.
Médaille du Mérite des Arts, Sciences et Lettres
Esalemi na Ordonnance n° 66-332 du 24 mai 1966 créant la médaille du mérite des Arts, Sciences et Lettres
Yango ezali na trois classes : Bronze, Argent na Or.
Médaille du Mérite Sportif
Ebotami na Ordonnance n° 66-333 du 24 mai 1966 portant création de la médaille du Mérite Sportif.
Yango ezali na trois classes : Bronze, Argent na Or.
Médaille du Mérite Agricole
Esalemi na Ordonnance n° 66-334 du 24 mai 1966 portant création de la médaille du Mérite Agricole,
Yango ezali na trois classes, Bronze, Argent na Or.
Médaille du Mérite Conjugal
Ekelami na Ordonnance n° 83-204 du 16 novembre 1983 portant création de la médaille du mérite conjugal.
Yango ezali na trois classes : Bronze, Argent na Or.
Médaille du Mérite Maternel
Esalemi na Ordonnance n° 83-205 du 16 novembre 1983 portant création de la médaille du mérite maternel.
Yango ezali na trois classes : Bronze, Argent na Or.
Médaille du Combattant de la libération.
Ekelami na Décret n° 051-C/2003 ya 30 mars 2003 portant création de la médaille du
combattant de la libération.
Yango ezali na trois classes : Bronze, Argent na Or.
Médaille de la paix.
Ebotami na Décret n° 051-D/2003 ya 30 mars 2003 portant création de la médaille de
la paix.
Ba médailles ya circonstances exceptionnelles mpe ezalaki lokola : Médaille commémorative des opérations du Shaba na Médaille du XX ième Anniversaire du Mouvement Populaire de la Révolution Parti-Etat (M.P.R. parti-Etat).
Ba décorations nionso oyo epesamaka na ba diminutifs ou ba barrettes na yango.
Grande chancellerie des Ordres nationaux ezali organe ya gestion ya ba drapeaux et étendards nationaux, ba armoiries mpe na ba distinctions honorifiques ya ekolo na biso. Yango ezali ko relever na Présidence de la République. Ekambami na Chancelier des Ordre nationaux (na tango ya M.P.R. Chancelier azalaki des Ordres nationaux mpe na ya Ordre des Compagnons de la Révolution). Chef de l’Etat mpe Président de la République azali le Grand Chancelier ya ba Ordres nationaux.
Medaille ya Liboso na lokumu ezalaki Ordre national du Leopard. Lelo ekoma Ordre national Héros nationaux. Ya mibale ezali Ordre national ya R.D.Congo. Na ba Cérémonies oyo esengaka médailles elatama, yango elatamaka toujours liboso ya ba médailles honorifiques ya ba paya.
Patriotiquement,
Emmanuel Kandolo


text:
E.Kandolo donne des précisions sur le coup d'état du 24.11.'65
Ndeko Anathase : Monsieur Kandolo,est il vrai que le president était averti une semaine avant le coup d’etat du 24 NOV 1965 par Victor Nendaka qui dirigeait la surete nationale,mais sciement laissat faire pour nuir Tshombe et croyant recupere le pouvoir le pouvoir plus comme au premier coup d’etay de Sep 1960 ?
Emmanuel Kandolo : Oui, Victor Nendaka alobaka yango polele que ayebisaka Président Ksaa Vubu ba intentions ya ba ,militaires ya kosala coup d’Etat pour la deuxième fois. Kasi, Président Kasa Vubu, tellement que azalaki na confiance mingi na Général Mobutu, abandaki kondima te. Natieli yo une partie ya eyano napesaka na mikolo mileki kaka awa na Mbokamosika, tango tolobelaka coup d’Etat ya 24 novembre 1965.
Président Kasa Vubu a nomaki Joseph Désiré Mobutu, Lieutenant général le 3 novembre 1965. Prise d’arme esalemi na camp Kokolo le 17 novembre 1965. Raison ezalaki que Armée Nationale Congolaise (A.N.C) elongaki ba rébellions mibale elingaki esala jonction : rébellions Gbenye na Mulele. Na veille ya commémoration ya premier anniversaire ya suka ya rébellion na défaite ya Gbenye, esengelaki armée a célébrer yango na faste. Ezali normal na armée nionso, ematisa commandant na yango pete soki alongi etumba. Sima ya lokumu wana nde coup fourré ebandaki ko se préparer. Na mutu nya Président Kasa Vubu, komatisa Mobutu grade ezalaki na double importance : victoire na rébellion, na komatisa confiance mpe attachement epayi na ye, Kasa Vubu. Erreur ! Wana Mobutu abandaki kaka ko cacher jeu na ye mpo ayebaki que mposa ya ebonga ya Chef de l’Etat ebanda kotambola ye na mutu banda 1960.
Na africanisation ya armée na 1960, Président Kasa Vubu a nomaki Justin Kokolo sans même asolola na Premier MinistreLumumba oyo azalaki mpe lisusu Ministre ya Défense. Aliaki avance ya ko nommer Kokolo, Lieutenant-colonel mpe Commandant ya camp militaire munene ya Congo, camp Léopold. Lumumba mpe a proposaki ndeko na ye na Victor Lundula na grade ya Général mpe na fonction ya Commandant ya A.N.C. avec accord ya Président Kasa Vubu. A proposer lisusu Mobutu na grade ya Colonel mpe na fonction ya Chef d’état-major général ya A.N.C. Wana ezalaki batu Lumumba abandaki ko compter na bango mpe azalaki na confiance makasi na bango. Bango banso misatu bazaki nommer le, 8 juillet 1960.
Président Kasa Vubu azalaki kidiba trop. Ye boule kaka que neti bayokanaki ba ( ba Belges, Américains na groupe de Binza) barrer Lumumba, Général Mobutu akotikala kaka seko seko sima na ye. Batu bakebisaki ye na ba intentions politiques ya Général Mobutu. Kasi aboyaki koyokela bango. Et pourtant, tango tozuaka lipanda, ye Kasa Vubu, atiaki ndeko na ye, Colonel Justin Kokolo, Commandant ya camp Léopold. Lumumba a proposer Mobutu, Colonel mpe Chef ya état-major mpe a proposer lisusu grade ya Général na Victor Lundula mpe commandement en Chef ya A.N.C. Kasa Vubu andimi mpo ayebaki que asilaki kozua oyo alingaki, elingi koloba Colonel Kokolo a contrôler camp ya ba fantassins na ebele ya ba militaires batondi kuna. Tango Colonel Kokolo akufi, a songer lisusu te na ko tiya haut gradé oyo akoki kozala na influence na ba soda. Atikeli Général Mobutu contrôle ya armée mobimba sans azala na mutu moko puissant na armée oyo akoki kosala rapport des forces na Général Mobutu. Akanisaki que neti Colonel Masiala azali mu Yombe, ye akobanda koteka molimo mpo na ye…nzoka nde Colonel Masiala azalaki na ye kutu kuna te… Na nionso oyo, Président Kasa Vubu akokaki kozua mayele na coup d’Etat ya 1960 mpo Colonel Masiala aponaki camp na ye… atikala kidiba moko incroyable, lokola politicien sans expérience : Gouvernement na maboko ma Premier Ministre Tshombe, personne na sûreté, personne na armée, rien, atiki nionso à son « fils » Mobutu. Abandaki kobenga ye boye mpo tango wana Genenral Mobutu abandaki ko tourner na muana na fille aînée na ye, Marie-Rose.
Général Mobutu abandaki kobanga Tshombe mpo ayebaki malamu que Tshombe azali na pouvoir, soutien, force, popularité, mbongo, azali indépendant financièrement mpe azali na ba gendarmes oyo bakoki ko tenir tête na A.N.C. Ko affronter Tshombe politiquement ou militairement ezalaki difficile. Yango wana a utilisaki Président Kasa Vubu en lui faisant croire que armée ezali sima na ye, akende tee na kolongola Tshombe. Sima na yango nini eyelaki Président Kasa Vubu ye moko na Premier ministre atiyaki wana ? Evariste Kimba asukaki wapi ?
Soki Président Kasa Vubu a torpillaki processus démocratique te, Premier Ministre Tshombe, candidat potentiel ya Convention Nationale du Congo (CO.NA.CO.) na élection na présidence de la République, alingaki akoma Président mpe suka ya Général Mobutu elingaki ekoma. Neti ezalaki l’un ou l’autre, bango nionso baza na service ya capitalisme, avantage ya Général Mobutu ezalaki que alakisaki capacité na ye ya rassembleur mpe azalaki na charisme makasi kati na armée mpo azalaki militaire. Une fois azuaki pouvoir, Tshombe a comprenaki que ekomi compliquer. Yango wana mpo na kotikela ye temps azonga lisusu na Congo te, Mobutu ayaki kosenga na Procureur Kabeya Alidore akotisa a impliquer mpe a charger ye na procès Tshipola na mars 1967 mpe babambuli ye condamnation à mort.
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...
Ndeko Scott Ungina na Félix,
Mozali esengo mpo na ngai ya kokabola na bino mpe koyanola na mituna miye nakoki kozala na biyano. Kokabola masolo ezali ndenge raisonnement ya blog na biso oyo ezali kosenga.
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
Ndeko ya Fuala ; Papa Emmanuel Kandolo, Mbote ya trop, nalingi bobele natuna ntina ya parti politique ABAKO MWINDA, na ntina nalingi koloba boye : likanisi ya kosala ABAKO MWINDA ewuta wapi, ewutaki na nani to na ba nani, opesa biso historique mobimba ya parti politique wana
Emmanuel Kandolo : Na perspective ya ba election esengelaki esalema na 1965, A.BA.KO. mpe esengelaki amilenge. Na komilengele wana, ba dirigeants na yango mosusu bapesaki likanisi ya kofungola yango sur le plan national mpe ezala kaka ya ba Kongo te. Yango ebotaki crise politique oyo eyaki kokumba na masolo esangisaki bango banso na fin aout mpe debut septembre, na Thsysville (Mbanza-Ngungu), na 1963. Kuna nde mokano mozuamaki mpo A.BA.KO. efonguama na Congo mobimba mpe ekoma un pati politique national oyo ezali kondima Congolais nionso. Yango esalemaki na motema moko te mpo ba dirigeants mosusu bazalaki d’accord na ouverture nationale wana te. Yango wana, A.BA.KO. etikalaki conservateur mpe ba oyo balingaki ouverture ya A.BA.KO. bazuaki ndingisa te ya kosala aile mosusu, nationale : Mwinda ba Kongo (ebandaki mpe kobengama na batu : A.BA.KO Mwinda soit A.BA.KO. progressiste).
Mokambi ya Mwinda ba Kongo ezalaki Emie Zola. Na A.BA.KO. nde ekomaki Vital Moanda. Ouverture wana nde esalaki que Mwinda ba Kongo ekota na Comité Démocratique Africain (C.D.A.) mpo na kosangana na ba partis nationaux misusu na perspective ya ba élections générales ya 1965. Kuna na kati ya C.D.A. Yango ekelamaki na mokolo mua 25juin1964 mpe esangisaki ba partis fédéralistes. Regroupement politique oyo, ekambamaki na Edmond Nzenza Nlandu.
Na Mwinda ba Kongo ezalaki na ba dirigeants oyo : Joseph Mbenza, Taty Samuel, Emmanuel Kini, Victor Ngafani, Laurent Nsingi, Laurent Masunika, Dinganga, etc.
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
Ndeko Serge,
Raphael Batshikama na authenticité ayaka kokoma : Batshikama ba Mampuya na Ndwila.
Edmond Nzenza Nlandu akundama na Bas-Zaïre, soki nabungi te. Nayebite mpo na nini azalaki empoisonner. Abalaka mpe atika bana ebele.
Kasa Vubu azali na filiation ata muke te na ba Chinois mpe yeba que ba Chinois batikala kotambola na mokili te na cadre ya colonisation ou exploration mpe baniata mabele ya Congo kaka tango tosilaki kokoma lipanda. Baye mua mingi na cadre ya cooperation, sim aya visite ya President Mobutu na Chine na 1973. Koya wana ezalaki mpo na kosala bilanga mpe na décoration ya Cité de la N’sele, sucrerie ya Lotokila, na Haut-Zaire, kotonga Palais du peuple mpe na stade Kamanyola, kotonga une na kati ya domaine présidentiel ya Gbado-Lite.
Patriotiquement,
Emmanuel Kandolo
Ndeko Jérôme Nzembele,
Oyebi qu’eyelaki ngai ata muke te que ba Chinois bazalaka kati na batu batongana chemin de fer ya Matadi-Léopoldville, ata ko ezali masolo nayebi malamu. Matondo mingi na rappel iye mpe boye nde Mboka mosika ezali kosalisaka bosangisi bua masolo.
Patriotiquement,
Emmanuel Kandolo


text:
Monkanda mwa Papa Francisco « Aperuit illis »
Monkanda mwa Papa Francisco « Aperuit illis »
Boluboli Lomingo ya Liloba lya Nzambe
- « Na nsima, afungoli mayele ma bango mpo bayeba ntina ya maloba makomami o Minkanda (Lk 24,45) ». Tala yoko ya bikela bya nsuka Mokonzi Asekwi asali yambo ya Mbuta na ye. Abimeli bayekoli baye basanganaki esika yoko, abuki limpa elongo na bango, mpe afungoli mayele ma boyebi Minkanda Misantu. Mpo ya bato baye bazalaki na bobangi mpe mitema milembeki ayebisi bango ntina ya mobombamo mwa Pasika : elingi koloba, engebene na mwango ya Tata, Yezu asengelaki koyoka malozi mpe asekwa o bawa na ntina ‘te bato babongola mitema mpo bazwa bolimbisi masumu (Lk 24,26.46-47). Mpe, alakeli bango Elimo Santu oyo akopesa nguya ya kokoma banzeneneke ba mobombamo ya libiki (Lk 24,49).
Bokangami kati na Mosekwi na lisanga ya bayambi mpe na Minkanda Misantu ezali na ntina enene mpo ya boyebi mpenza soki tozali banani. Soki Mokonzi ye moko ayingisi biso o Minkanda Misantu te, tokoki koyeba bozindo na yango te. Kasi, tokoki mpe koloba: soko Minkanda Misantu mizala te tokoki koyeba mpe te ntina ya mambi masalemaki ma etinda ya Yezu mpe ya Eklezya o kati ya mokili. Se bongo Santu Jérome akomaki « oyo ayebi Minkanda Misantu te, ayebi mpe Kristu te » (In Is, prologue, PL24, 17).
- Mpo ya kosukisa bosepeli eyenga enene ya Jubilé ya Ngolu ya Nzambe nasengaki tokanisa kolubola « Lomingo moko mpo ya Liloba lya Nzambe, na ntina ‘te toyeba nkita enene, oyo esilaka te, euti na lisolo lya Nzambe ye na bato ba ekolo ya ye» (Misericordia et Misera, n 7). Kobonza na ndenge esengeli «lomingo moko na Mobu ya Eklezya » mpo na Liloba lya Nzambe ekopesa nzela na Eklezya ekundola ekela ya Mosekwi oyo afungoleli biso mpe nkita ya Liloba na ntina ‘te tokoka kozala o mokili basangeli ba nkita ena enene. Na yango mateya ma Santu Ephrem eyei na makanisi ma ngai : « Nani akoki mpenza koyeba nkita mobimba ata moko ya maloba ma yo Mokonzi ? Maye toyebi ezali mpenza moke na oyo toyebi te. Ezali lokola bato bazali na mposa makasi ya mayi bameli o liziba. Mambi o kati ya Liloba na yo ezali ebele lokola mpe lolenge ya bomoni mpe ezali ebele mpo na baye bazali koyekola yango. Mokonzi atiyi langi ebele o Liloba lya ye mpo epesa kitoko ya ndenge ebele na ntina ‘te moto na moto oyo andimi yango, akoka kotala na bokebi oyo ye alingi. Mpe kati ya Liloba nkita ebombami ya lolenge na lolenge, na ntina ‘te moto moko na moko ya biso amona nkita na oyo azali komanyola (Ndimbola ya Diatessaron, 1,18).
O monkanda moye nalingi kopesa eyano na bato ebele ba ekolo ya Nzambe basengi ‘te Eklezya mobimba ekoka kosepela na motema moko Lomingo ya Liloba lya Nzambe. Ekomi bongo momeseno mpo na lisanga lya bakristu amipesa mpe ayeba motuya monene ya Liloba o bomoi bwa ye ya mokolo na mokolo ; o ntei ya ba eklezya ebele ya mboka na mboka makanisi ma kitoko esali ‘te Minkanda Misantu mikoma mpenza o maboko ma bandimi. Na motema botondi mpo ya likabo liye, bamipesa mpo ya kosalela yango mokolo na mokolo mpe bazala banzeneneke ba solo.
Concile œcuménique Vatican II epesaki nguya enene ya koyeba lisusu Liloba lya Nzambe na lisalisi lya monkanda Constitution dogmatique Dei Verbum. Tee sikoyo, esengeli komanyola nkasa ena, mpe kokokisa yango ntango inso, na boye ekomonana polele lolenge Minkanda Misantu mipesami o bileko na bileko (Ch. II), makanisi mauti na Nzambe (Ch. III) oyo esangisi Bondeko bwa kala Bondeko na bwa Sika (Ch. IV, V), litomba na yango mpo na bomoi bwa Eklezya (Ch. VI). Mpo na bokolisi liteya lina Papa Benoit XVI abengisaki o mobu 2008 likita linene (Likita ya ba Episkopo). Mama ma liteya ezalaki: « Liloba lya Nzambe o kati ya bomoi mpe etinda ya Eklezya » mpe nsima na yango abimisi monkanda Exhortation Apostolique « Verbum Domini » ezali liteya oyo masanga ma bakristu ba biso bakoki kozangisa te (1). Monkanda oyo ezali kolendisa biso ‘te Nzambe azali ya solo mpenza na Liloba lya ye o ntango ya milulu, lokola na basakramentu Nzambe azali wana o ntango milulu mizali kosalema. (2)
Ezali malamu ‘te na bomoi ya bato ba ekolo ya Nzambe bokokani ya solo ezala ntango inso na Liloba lya bomoi. Mokonzi alembaka kolendisa Molongani wa ye te, na ntina ‘te akola na bolingo mpe bo nzeneneke ya boyambi.
- Naluboli bongo lomingo ya III o Mobu ya Eklezya, ezala mpo ya milulu, bomanyoli mpe bosakoli Liloba lya Nzambe. Lomingo loye ya Liloba lya Nzambe, ekosalema o o eleko elamu, mpamba te, tobyangami kolendisa bondeko na bayuda mpe kosambela mpo ya bomoko ya bakristu basusu. Makambo mana makutani eleko yoko mpamba te : kosepela lomingo ya Liloba lya Nzambe ekolakisa motuya ya « bomoko» mpo na baye bayokaka yango. Liloba lya Nzambe ezali nzela ya kolanda mpo ya kokokisa bomoko bwa solo mpe makasi.
Masanga ma bakristu makozwa nzela ya kosepela lomingo lona bo eyenga enene. Ekozala na ntina mingi soki milulu mya Misa mifungwani na botangi monkanda mosantu mpo bakristu bamono bonene mpe motuya ya Liloba lya Nzambe lokola nzela ya kolanda. O lomingo lona batia mpenza sete na ntango ya bosakoli Liloba mpe basala ‘te liteya limonisa polele lokumu esengeli Liloba lya Mokonzi. Ba-episkopo na lomingo lona bakoki kosala milulu ya kokotisa batangi Liloba o kati ya Misa to ya milulu mikokani ya bopesi etinda mpo bamonisa ntina enene ya bosakoli Liloba lya Nzambe. Esengeli mpenza kosala makasi mpo na kolengele bakristu basusu mpo bazala basangeli ba solo ba Liloba, kolakisa bango ndenge ekoki lokola basalaka mpo na ba-acolyte mpe na bankumu.
Se bongo na ba-paroisse, banganga-nzambe bakoki kopesa bakristu Biblia to buku yoko ya yango mpo na kolakisa na baye basangani ntina ya botangi o bomoi bwa ye mokolo na mokolo, koyingela o bozindo, kosambela na Bikoma Bisantu na lolenge ya Lectio Divina.
- Bozongi ya bana ba Israel o ekolo ya bango nsima ya boombo o Babyloni ezwaki ntina mpenza na ndenge bazalaka kotanga buku ya Mibeko. Biblia ezali kolakisa maye masalemaki o eleko ena ekobeta biso o motema. Tokomona yango na buku ya Neemia. Bato basangani o Yeruzalem esika yoko o boso bwa ‘Ezibeli ya Mai’ mpo bayoka Mobeko. Kala, o ntango ya boombo bapanzanaki, kasi sikoyo basangani zingazinga ya Minkanda Misantu lokola « moto moko » (Ne 8,1). Na ntango bazali kotanga Buku Esantu, bato banso « bazali koyoka » (Ne 8,3) mpe bongo bakomi koyeba o maloba mana ntina ya makambo makwelaki bango. Nsima ya boyoki, bato batondi na mawa mpe baleli. « Esdra atangi eteni ya buku ya Nzambe, ba-Levi babongoli yango o lokota la bango mpe balimboli maloba mana; bongo bato banso bayoki ntina ya mango. Na sima moyangeli Neemia na Esdra, Nganga-Nzambe mpe moteyi wa Mobeko, na ba-Levi balimboleli bato, balobi na bato banso : ‘Lelo ezali mokolo mosantu mwa Mokonzi Nzambe wa bino ! Boyoka mawa te, bolela mpe te !’ mpo banso babandaki kolela awa bayokaki maloba ma Mobeko (…) Bozala na mawa te, esengo ya Nzambe ekolendisa bino» (Ne 8,8-10).
Maloba maye mabombi liteya linene. Biblia ekoki kozala nkita to bomengo ya boko bato te, to mpe liboke lya minkanda ya bato baponomi te. Ezali liboso mpenza mpo na bato banso, baye babyangami mpo bayoka yango mpe, mpo bamiyeba kati ya Liloba oyo. Mbala mingi, bato basusu balingaka kokomisa Minkanda Misantu likambo etali bango moko to mwa lisanga ya bato baponomi. Ezali bongo te. Biblia ezali buku ya bato banso ba ekolo ya Nzambe. Na boyoki yango bakotika nzela ya bopanzani mpo ya kozala na bomoko. Liloba lya Nzambe likosangisa bandimi, likokomisa bango bato ba ekolo moko.
- Lokola bomoko bona bouti na boyoki, bakengeli bazali mpenza na lotomo mpe mokumba monene ya kolimbola Minkanda Misantu mpo bato bayeba ntina na yango mpenza. Lokola ezali buku ya bato banso, baye babyangami kozala basalisi ba Lilobabasengeli koyeba esengisi ena makasi ‘te lisanga lya bango ekoka kozwa Biblia. Liteya ya misa ezali na ntina mpe lotomo wana, mpamba te yango eulani, mpe «tokoki komonoyango bo sakramentu» (Evangelii Gaudium, n 142). Koyingisa o bozindo kati ya Liloba lya Nzambe na lokota ya mpasi te ekokani na moto oyo azali koyoka, ekosalisa Nganga-Nzambe kobimisa «mambi ma kitoko ya miulani Mokonzi azalaki kosalela mpo na kolendisa bato basala mambi malamu» (ibid). Ezali bongo libaku linene mpo ya Eklezya tokoki kozangisa te. Mpo na bandimi bayike ekoki kozala kaka libaku oyo bazwi mpo basimba mpe bayeba kitoko ya Liloba lya Nzambe mpe bamona ntina na yango o kati ya bomoi ya mokolo na mokolo. Na yango esengeli kobonza ngonga mpenza mpo na kolengele liteya. Akoki kolimbola matangi masantu mbalakata te. Mpo na biso bateyi, tobyangami tolekisa mateya molai te to na koloba makambo masusu. Soko totelemi mpo na bomanyoli mpe kosambela Minkanda Misantu, lisolo likoka kosalema o nse ya motema mwa yo, mpo ekoka kokoma mpe koyingela o mitema mya baye bazali koyoka, mpe kolakisa eloko ya motuya tozwi oyo ekobota mbuma. Tolemba soki moke te kobonza ngonga mpe kosambela na Minkanda Misantu mpo ‘te bandimi bayamba yango «lokola liloba lya bato te, kasi bayamba yango lokola Liloba lya Nzambe mpenza» (1 Tes 2,13).
Ezali mpe malamu ‘te bakatekisi, na mosala bazwi, basalisa na bokolisi boyambi. Bayoka mposa enene kozala na bomoi bwa sika na lisalisi lya boyebi bwa bango bwa Bikoma Bisantu mpe lya boyekoli bwa lyango. Bongo bakoki kokota mpenza na lisolo na Liloba lya Nzambe mpe na baye bazali koyoka bango.
- Yambo ‘te Yezu abimeli bayekoli ba ye baye bakangemaki o ndako, afungoli mayele ma bango mpo bayeba ntina ya maloba makomami o Minkanda Misantu (Lk 24,44-45), Mosekwi abimeli mibale ma bango o nzela ya Emaus (cf Lk 24,13-35). Lisolo ya santu Luka elakisi ‘te ezali o mokolo mwa Nsekwa ya ye, elingi koloba mokolo mwa Lomingo. Bayekoli babale wana bazalaki kosolola mpe kowelana ntembe na makambo malekaki o Yeruzalem, maye matali malozi mpe liwa ya Yezu. O nzela, mawa mpe makanisi ma nsomo ya nsuka ya bomoi ya Yezu elataki bango. Batiaki elikya na ye bo Mesiya mpe Mobikisi, kasi mitema mipaswani kotala ye o kuruse. Na pete nyonso Mosekwi abelemi mpe abandi kotambola na bango elongo. Bamoyebi te (v.16). O nzela, Mokonzi atuni bango, mpamba te amonaki ‘te bayoki ntina mpenza ya malozi mpe liwa na ye te. Abengi bango alobi : « E bino bato bozangi mayele! bozali kondima mango se malembe malembe» (v.25). «Mpe alimboleli bango maye makomami mpo ya ye o Minkanda Misantu minso, banda Moze tee baprofeta banso» (v.27). Kristu ye nde molimboli ya yambo ya Minkanda Misantu! Ezali bobele te zambi Mikoma mya kala milakisi maye Kristu akokokisa, kasi ye moko mpenza alingaki kotosa Liloba mpo amonisa polele bomoko ya mokano lya libiki oyo ezwi ntina mpenza na yemei Kristu.
- Na yango, Biblia lokola Bikoma Bisantu ezali koloba mambi matali Kristu mpe kosangela ‘te ye nde oyo akoyoka malozi mpo ayingela o nkembo (v. 26). Ezali bobele eteni yoko ekoloba mpo ya ye te, kasi Minkanda Misantu mobimba. Soki mizali te tokoki koyeba ntina mpenza ya liwa mpe nsekwa ya ye te. Yango wana na losambo loko ya kala ya bosakoli boyambi ekolobaka «Kristu awei mpo ya masumu ma biso, lokola ekomami o Minkanda Misantu; akundami, mpe asekwi o mokolo mwa misato lokola ekomami o Minkanda Misantu, abimeli Petro» (1 Kor 15,3-5). Lokola Minkanda Misantu mizali koloba mambi matali Kristu, yango ekopesa biso nzela toyamba ‘te liwa mpe nsekwa ezali lisapo ya mpamba te, kasi esalemaki ya solo mpe ezali motema mpenza ya boyambi ya bayekoli ba ye.
Eloko oyo esangisi Mikoma Misantu mpe boyambi ya bakristu ezali na bozindo mpenza. Mpamba te boyambi bouti na boyoki; boyoki oyo etali liboso mpenza Liloba lya Nzambe (Rom 10,17). Bongo bandimi babyangami noki na ntina enene ya komipesa mpo na boyoki Liloba lya Mokonzi, ezala na milulu mya Eklezya, ezala na losambo mpe ezala na bomanyoli o kati ya motema.
- « Mobembo» ya Mosekwi elongo na bayekoli ba Emaus esuki na limpati. Kristu andimi bosenga bwa bango, babondeli ye balobi : «Tikala epai ya biso, zambi moi mosili mokiti, mpe butu bobandi koinda» (Lk 24,29). Efandi ye elongo na bango o meza, Yezu akamati limpa, asambeli losambo la bobenisi, abuki lyango mpe apesi bango. Sikawa, miso ma bango mafungwani» (cf. v.31).
O kati ya lisolo liye, tomoni polele boniboni tokoki kokabola Minkanda Misantu mpe Ukaristya te. Concile Vatican II eteyi biso boye : « Eklezya ut’o kala ekumisaka Minkanda mya Nzambe lolenge loko asalaka mpo ya Nzoto ya Kristu. Ntango inso o milulu mya misa azwaka limpa lya bomoi o meza ya Liloba ya Nzambe mpe ya Nzoto ya Kristu mpo ebonzela bandimi» (Dei Verbum 21).
Kotanga ntango inso Minkanda mpe kozala o milulu mya Ukaristya ekomema bato ba etonga yoko bayebana. Lokola tozali bakristu, bato ba etonga yoko, baye bazali kotambola o mokili elongo na Mokonzi, yemei, azali koloba mpe koleisa biso. Mokolo moye tobonzeli mpo na Biblia esengeli kozala bobele te «mbala moko o mobu», kasi ezali likambo liumelaka mpo na mbula mobimba, mpo bomesene mpe bokangemi na Minkanda Misantu mpe na Mosekwi izali ntina enene mpo ya biso. Ye alembaka te kokabola Liloba mpe kobuka limpa o lisanga ya bandimi. Tosengeli tokangama na Minkanda Misantu, soki te mitema mikotikala mpio, miso mikokangema lokola bato ba lolanda ya ndenge na ndenge. Mikoma Misantu na Sakramento mikoki kokabwana te. Ntango Liloba likotisi mpe lipesi sakramento mwinda, tokomono polele mosala mwa ye ya libiki lokola nsuka ya nzela ya biso. Nzela oyo Kristu ye moko afungoleli mayele mpe motema mpo tokoka koyeba ndenge abikisi biso. Na likambo oyo, esengeli tobosana te liteya liuti na monkanda ya Boyebisi: Mokonzi atelemi penepene ya monoko mwa ndako, mpe azali kobete. Soko moto ayoki lolaka la ye mpe aziboli ndako, akoya mpo ya kolia o meza yoko na ye (cf. 3,20). O Minkanda Misantu Kristu Yezu azali kobete monoko mwa ndako ya biso; soki toyoki mpe tofungoli ezibeli ya molimo mpe motema, ye akoyingela o bomoi bwa biso mpe akotikala kofanda elongo na biso.
- O monkanda mwa mibale ya santu Polo ona Timoteo, oyo ezali lokola maloba ma ye ma nsuka, santu Polo ayebisi moninga wa ye atangaka Minkanda Misantu mbala na mbala. Moyekoli Polo ayebi ‘te Minkanda Misantu minso mikomami na lisalisi lya Nzambe, mikoki koteya, kopalela, kobongisa mpe kokolisa moto o bosembo (2 Tim 3,16). Na etinda eye ya Santu Polo ona Timoteo etongami liteya linene lya Dei Verbum na makambo matali lisalisi ya Elimo Santu na bokomi Minkanda Misantu. Na yango abimisi mateya matali libiki, bomoi bwa boyambi na bokomi moto ya Mwana Nzambe.
Na bozongeli etinda ya Polo ona Timoteo, Dei Verbum atii nsete ‘te «Minkanda Misantu mizali koteya bosolo, ndenge esengeli, na libunga te, bosolo boye Nzambe abombi kati ya Minkanda Misantu mpo na libiki lya biso» (n°11). Lokola Minkanda mina mikoteya mpo ‘te tobika na boyambi Kristu Yezu (2 Tim 3,15) bosolo bona bozali mpo ya libiki ya biso. Biblia ezali lisanga ya babuku te, to ya masolo mpe te ya mikolo ya kala kasi ntina na yango etali libiki mpenza ya moto mobimba. Ya solo Minkanda Misantu etongami na mambi masalemaki o ntango elekaki kasi tobosana te ntina ya yango ya liboso mpenza ezali mpo ya libiki lya biso.
Biblia ekomami lokola lisolo lya libiki litali Nzambe azali koloba, kosala, na ntina ‘te akutana na bato, babika o mabe mpe o liwa. Wana nde ntina na yango. Mpo ya kokokisa ntina na yango mpo ya libiki, Minkanda Misantu, na nguya ya Elimo Santu, ebongoli Liloba lya Nzambe na maloba ma bato makomami o nkota ya bomoto (DV n. 12). Mosala mwa Elimo Santu o Minkanda Misantu ezali ntina enene. Soko ye asali te likama ya kokangema bobele na maye makomami lizali, bakolimbola yango lokola ba-fondamentaliste. Toboyi bango. Soki te tokobungisa o buku esantu mambi matali likanisi lya Nzambe, nguya mpe boyambi. Lokola santu Polo akonduli biso : « Bikoma bibomaka, kasi Elimo Santu apesaka bomoi» (2 Kor 3, 6).
Elimo Santu abongolaka Minkanda Misantu na Liloba lya Nzambe ya bomoi, eye bato ba ekolo esantu basengeli kokokisa o bomoi bwa bango kati na boyambi.
- Mosala mwa Elimo Santu etali bobele baye bazali koyekola Minkanda Misantu te kasi, ekosala mpe epai ya baye bazali koyoka Liloba lya Nzambe. Makambo ba Tata ya Konsile balobaka mazali ya solo: Minkanda Misantu «misengeli kotangema mpe kolimbola yango na mwinda mwa Elimo oyo atindi bakoma yango» (DV n°12). Na Yezu Kristu bomiyebisi bwa Nzambe ekomi na bokokisi na yango mobimba; kasi Elimo azali kokoba mosala mwa ye. Solo ebongi te kokanisa ‘te mosala ya Elimo Santu esuki bobele na bosalisi bwa ye na bakomi basantu. Esengeli totia motema na mosala mwa Elimo Santu mpo azali kokoba mosala na ndenge ya ye ya kobotisa makanisi na Eklezya, o ntango Eklezya ateyi Minkanda Misantu, mpe ntango Eklezya alimboli yango na mosala mwa ye lokola Moteyi (cf. ibid., 10), mpe o ntango moto wa boyambi asaleli mango lokola nzela ya kolanda. Na yango tokoki koyeba malamu ntina ya maloba ma Yezu ntango bayekoli bandimi ‘te bayoki ntina ya miulani; alobi na bango: «Yango wana moteyi wa Mobeko, soko akomi kondima Bokonzi bwa Likolo azali lokola nkolo wa ndako azali na biloko mingi; o kati ya biloko bya ye, akopono biye bya sika mpe biye bya kala» (Mt 13,52).
- Dei Verbum alimboli boye : «Maloba ma Nzambe malekani na nkota ya bato, makomi lokola lokota ya bato, se bongo kalakala Liloba lya Tata ya seko, oyo andimaki kozwa botau ya nsuni ya biso, akomi moto lokola biso» (n. 13). Tokoki mpe koloba ‘te bokomi moto ya Liloba lya Nzambe epesi lolenge mpe ntina mpenza na bokangemi ya Liloba lya Nzambe na lokota la bato na kati-kati ya mimeseno mpe evandeli na bango. Mambi mana manso ezali kotonga Mimeseno mya Eklezya, bongo yango mpe ezali Liloba lya Nzambe (Ibid., n° 9). Mbala mingi tokebaka te mpe tozwaka kwokoso ya bokaboli Minkanda Misantu na Mimeseno mya Eklezya mpo na kozanga koyeba ‘te yango mibale miuti na liziba lyoko, yango nde, bomiyebisi bwa Nzambe. O Minkanda Misantu, Liloba ata likomami kala ezali koloba tee sikoyo; na ndenge moko Mimeseno mya Eklezya ezali kokola, ezali kolekisa liloba lina na bileko na mabota makolandana, ezali kosimba Mikanda Misantu lokola «motindo nta enene ya boyambi » (Ibid., n° 21). Tokoki mpe koloba ‘te yambo Minkanda Misantu mikomama, balekisi myango o monoko na monoko, mibombami malamu mpo ya boyambi ba bato ba ekolo. Mpo ya bango mizali lisolo lya bango mpe mikolakisa bango bazali banani ndenge bakeseni na bikolo bisusu. Boyambi botongami na Biblia ezwi bozindo na yango na Liloba lya bomoi, kasi na buku te.
- Soko Minkanda Misantu mitangemi na likanisi se moko na ndenge ekomamaki ekotikala libela eloko ya sika. Bondeko bwa Kala ezali likambo ya kala te soko bayingisi yango na Bondeko bwa Sika, mpamba te manso mabokwami na Elimo se moko oyo abotisaka makanisi. Minkanda Misantu minso mizali na lotomo ya boprofeta: mitali maye makoya lobi te, kasi lelo, mpo na moto oyo azali komileisa na Liloba. Yezu Yemei asakoli polele yambo ‘te abanda mosala mwa ye : « Lelomei maloba ma Bikoma Bisantu maye boyoki masalemi solo » (Lk 4,21). Moto oyo akomileisa mokolo na mokolo na Liloba akomikomisa lokola Yezu elingi koloba moninga ya baye banso azali kokutana na bango; akozwa lisenginya te ‘te akweya na makanisi ma kala ezanga ntina to na makanisi ma sika lokola ndoto ya kitoko mpamba. Minkanda Misantu mizali kokokisa mosala mwa boprofeta liboso mpenza epai ya moto oyo azali koyoka. Ezali kotumola elingi to bololo. Tokundola maloba ma profeta Ezekiel ntango Mokonzi ayebisi ye alia buku, ye alobi : «Nalei yango mpe nayoki elengi lokola mafuta ma nzoi» (Ez 3,3). Se bongo moyekoli Yoane o esanga ya Patmos akutanaki na likambo ya ndenge wana lokola Ezekiel, alia buku. Kasi ye abakisi likambo ya motuya : «O monoko nayoki yango elengi lokola mafuta ma nzoi, awa nameli yango, bololo bozwi ngai makasi o libumu» (Boy 10,10).
Elengi ya boyoki Liloba lya Nzambe ekotinda biso kokabola yango na baye tozali kokutana mokolo na mokolo na bango mpe tolakisa elikya ya ntembe te tokozwa kati ya Liloba lya Nzambe (1 Pe 3,15-16). Nzokande mawa ekoya ntango tomoni ‘te tokokoka kokokisa liloba lina te o bomoi bwa biso lokola esengeli, to soki tomonaki biso moko ndenge baboyaki yango lokola ezali na ntina te mpo ya bomoi. Bongo esengeli totala Liloba lya Nzambe mpamba-mpamba te, kasi tomileisa na yango mpo toyeba na bozindo mpe tosalela yango na bokangemi ba biso na Nzambe mpe na bandeko ya biso.
- Likambo mosusu Liloba lya Nzambe likotinda tosala etali bolingi baninga. Mbala na mbala Liloba lizali kokundola biso ngolu ya Tata oyo asengi na bana ba ye ezali kozala na bolingi baninga. Bomoi bwa Yezu bozali mpenza ndimbola mobimba ya bolingi bona: bolingo oyo ebombi mpo yoko te mpo na ye moko, kasi amibonzi mobimba mpo na bato banso. Na moulani ya moto mobola Lazaro tokozwa likambo moko ya motuya mpenza. Moto mobola mpe ya nkita bawei. Emoni moto wa nkita Lazaro o maboko ma Abarama asengi na mobola atinda bato o mboka ya bandeko ba ye mpo akebisa bango bayeba kolinga baninga, mpo banyokwama na mpasi lokola ye te. Eyano ya Abarama eswaka makasi: «Bazali na mibeko mya Moze mpe na minkanda mya baprofeta, bayoka bango» (Lk 16,29). Koyoka Minkanda Misantu mpo ya kosala mambi ma ngolu: ezali etumba mpo na bomoi bwa biso. Liloba lya Nzambe lizali na makoki ya kofungola miso ma biso mpo tobima na “bo-ngai” bomoni se ngai moko oyo ezangisaka biso mpema mpe ekomisaka biso ba ekomba, bongo nzela enene ekofongwama mpo ya bokaboli mpe bosalisani.
- Yoko ya mambi malekaki ya kitoko ezali bokangemi ya Yezu na bayekoli ba ye, ezali ntango Yezu abongwani nzoto. Abuti ngomba mpo na kosambela elongo na Petro, Yakobo mpe Yoane. Bakomi ba Nsango Elamu bayebisi ‘te ntango elongi mpe bilamba ya Yezu bizali kongenge bato babale bayei kosolola na ye: Moze na Elia. Moze ntoma ya mobeko mpe Elia ya ba profeta. Buku ya Mobeko na Buku ya Baprofeta izali nde Minkanda Misantu. Emoni Petro makambo wana akamwi na esengo: «Motei awa tozali malamu mingi! Bongo topika biema bisato awa, yoko ya yo, yoko ya Moze, yoko ya Elia» (Lk 9,33). Ezalaki ye koloba bongo limpata liyei kokitela mpe kozipa bango. Bayekoli batondi na nsomo.
Eyenga ya Yezu abongwani nzoto ezali kokundola eyenga ya biema, ntango Esdras na Neemia batangelaki bana ba ekolo ya Nzambe Minkanda Misantu nsima ya bozongi o boombo. Eyenga ena mpe ekomonisa liboso nkembo Yezu akozwa nsima ya malozi, nkembo ya Nzambe tomoni na limpata ezingi bayekoli, elembo ya Nzambe o ntei ya bango. Bobongwani bona boulani na oyo ya Minkanda Misantu o ntango ileisi bomoi bwa bandimi (cf DV 38). Lokola Verbum Domini akundoli: «Na bomoni makanisi mingi matali Minkanda Misantu esengeli koyeba nzela ya boleki bwa “nkoma” na “ntina” na yango. Boleki boye bokosalema te mpamba-mpamba. Esengeli “nkoma” eleka na “letele” na “ntina” (n. 38).
- O nzela ya koyamba Liloba lya Nzambe, Mama wa Mokonzi azali elongo na biso, oyo toyebi bo moto ya esengo, mpamba te ye andimaki ‘te maloba ma Mokonzi makokokisama (Lk 1,45). Esengo ya Maria eleki bisengo binso Yezu asakolaki mpo na babola, bato bazali kolela, bato ba bosawa, bato bakoluka boyokani, bato bakonyokwama, yango nde esengeli mpo na bozwi esengo. Mobola moko te azali “moto wa esengo, mpo na bobola bwa ye; akokoma bongo lokola Maria soki ayambi ‘te maloba ma Mokonzi makokokisama o bomoi bwa ye. Moyekoli mpe moteyi monene ya Minkanda Misantu, Santu Ogustino akundoli ‘te: «O kati ya bato ebele, moto moko esengo etondaki o motema agangi: esengo na libumu ememaki yo, mpe ye azongisi: esengo mpenza nde na baye bakoyoka Liloba lya Nzambe babombi yango».
Elingi koloba: Mama wa ngai, oyo obengi moto wa esengo azali bongo solo zambi abombaki Liloba lya Nzambe. Ezali te mpo Liloba akomaki moto o nzoto ya ye mpe azalaki o kati ya bisu, kasi mpo abombi Liloba lya Nzambe oyo akelaki ye, mpe na ye akomi moto (Ndimbola ya Yo 10,3)
Ekozala malamu ‘te eyenga ya Lomingo ya Liloba lya Nzambe ekolisa bato ba ekolo ya Mokonzi o boyambi, bopikiliki mpe bomesene na Minkanda Misantu, lokola mokomi mosantu ateya kala : «Kasi Liloba lizali penepene na bino, lizali o minoko mpe o mitema mya bino. Bongo bokoki kotosa yango» (Mib 30,14).
Epesami na Roma, penepene na Ndako-Nzambe Santu Yoane ya Latran le 30/09/2019. O eyenga ya Santu Yeronimo o kati ya Eklezya, o ebandela ya bosepeli bwa mibu 1600 mya liwa lya ye.
François
Traduction Mama Marie Mosikwa
Pour consulter le document en Français (FR), Anglais (EN), et autres langues cliquer sur ce lien :
http://www.vatican.va/content/francesco/fr/motu_proprio/documents/papa-francesco-motu-proprio-20190930_aperuit-illis.html


text:
Cour supreme ya Kenya endimi lelo bilembo bya maponami ma mokonzi ya mboka bipesi elonga na vice-président William Ruto na koleka 50%.
Moyi opposition Raila Odinga oyo asengaki na bazuzi kotala bilembo bya mpo mbeba, andimi kotosa mokano mya bazuzi kasi alobi andimi yango te.
Mpo na mbala ya yambo na Kenya, Bazuzi banso ba Cour supreme bandimi bilembo biye na mokano mwa bango mpe basakoli bongo William Ruto mokonzi aponami na Kenya, elobi mokambi ya Cour supreme Martha Koome.
William Ruto esengeli sika alapa ndayi le 13 septembre mpo akoma bongo mokonzi ya mitano ya Kenya wuto lipinga lya ekolo eye na 1963.
William Ruto azali na mibu ntuku mitano na mitano.
Na lisikulu asali wuto ndako naye, William Ruto alobi atandi loboko ya bondeko na ba mbanda baye banso mpo akanisi ete bazali banguna te.


text:
Sango ya Mokili Lelo: Poutine apesi mpe etumbu na ba Biden na bayi Amerika misusu zomi na mibale
➡Biden andimi kotinda bibundeli na Ukraine kasi aboyi eyinda ➡Mangwele ma kituntu mabandi kopesa na bana ya baye bakimaki volcan Nyiragongo ➡SADC esengi CENI kokotisa basi mpe bilenge na mabongisi ya maponami ➡Asimba Bathy alobeli buku mibale abimisi
Programmes
-
septembre 30, 2022
Santé
-
septembre 29, 2022
Sango ya Mokili Lelo
-
septembre 29, 2022
Sango ya Mokili Lelo: Bobendani bosili na ndako ya bokeli mibeko ya Tsopo
-
septembre 29, 2022
Basango na VOA Lingala
-
septembre 29, 2022
Santé
-


text:
B'engambe ya Ndjili (suite)
Bonjour,
un commentaire vient d'être posté par ABE MALOYI sur l'article Lisolo ya b'engambe ya Ndjili, sur votre blog Le blog de Messager
Extrait du commentaire:
La photo de Me Tshiwara, envoyée par ABE NGATA
MBOTE MINGI NA BA NDEKO NA NGAYI NIOSO.
NGAYI NA ZALI MWANA YA NDJILI Q5 NA RUE LUKUSU No 3
NA VANDI NA RUE MOKO NA MAITRE ALY DINAM MPE AZALI GRAND FRERE NA NGAYI NA NDENGE YA FAMILLE ELARGIE.
NGAYI NA TANGAKI NA BA ECOLE EBELE: NA KINZUANA Q4,LEMFU YA PEDA NA Q6, INSTITUT LUKAYA Q5 MPE INSTITUT MBAKI NA Q7. APRES NA KEYI NA ISTA.
NGAYI NA ZALI NA PHOTO YA MAITRES TSHIWARA. NA ZALI KOLUKA MOYEN NA TIA YANGO NA YOUTUBE NA NGAYI.
MPAMBATE AWA NA WEST MIDLANDS (UK) NA ZALI TECHNICIEN DU MEDIA. DONC NA ZALI CAMERA MAN,EDITEUR,JOOURNALIST,PRODUCTEUR EN MEME TEMP BOSS YA CHAINNE NA NGAYI ABE TV 6600VOLTS.
NA YANGO PROJET NA NGAYI YA MUNENE EZALI QUE NA FORMER BA ACTEUR YA CINEMA, MPE BA JOURNALISTES NA COMMUNE NA NGAYI YA NDJILI.
MPE NA TIA LISUSU STATION TERRIENNE NA NGAYI NA NDJILI.
NDJILOIS NIOSO ALINGI A CONTACTEZ NGAI. abetv.6600volts@yahoo.co.uk.
NGAYI NA ZALI LEKI YA PHILO MALOYI.
SANGO KAKA YA MAWA EZALI KE " TUER L'HOMME A WUTAKI KO TIKA BISO.
Me LIKONGA NDE NA ZALI NA SUITE NA YE TE.
ABE MALOYI
Mbote mingi na bandeko ya mboka mosika, kombo na nga PHILO- MALOYI NAZALI MUANA YA LUKUSU Q5 NDJILI . Nasepelimgi na lisolo oyo ba grand Me nabiso ya Ndjili Tokanisa Me DJO azalaki grand frere ya Me MUALF, Me FRAZY club Mongoni na Q13 Me TOSHA, prof kalazingu atanngisanga na ecole saint martin na sixieme primmaire, tobosanite vieux Badra kimbangu na Q5 KIMPOKO Ye aZalaki kotobola mure na egogo , bongo lisolo ya vieux MIVE DJHON CONTRE VIEUX BADRA KIMBANGU ASUIVRE. mbote mingi na Me ali DYNAME ,Me kasetu, Me SASA, prof KALA
PHILO-MALOYI
Un sport spectaculaire(source: MSN sport, actualité)
pona na lisolo ya Me TSHIWARA moto oyo akoki kobeta yango malamu ezali Me MULER ye azali na allemagne na ville ya Tubingen poye azalaki eleve ya Me TSHIWARA eloko mosusu na lingikoyeba Me TSHIWARA abundaka pe ba combat na nani? po nayoka yango nanu te . Me MULER yonde moto okoki koyebisa biso masolo yango.
merci philo.


text:
Musique - 243 Bill Clinton ft Ferre Gola - Love moi (2011)Ajouter
la vérite, Posté le jeudi 17 janvier 2008 16:49
ata bino moko ba bétise ya boye denge nini nboka ebonga, jamais oyo eza vraiment buzo ke personne azo telemela makanbu ya boye! comment bolingi ebonga na ba mentalite ya boye je n'arrive pas à croire de chose pareille ba loka bino? ya des vrai probleme na nboka e bino musala bozui ya ko sala ba guerre de commune ba guerre ya ba pays ekoki te fo lisusu ya commune sikoyo ba zo welela nini ce vraiment ce que vous voule aprendre à vos enfants ? ke dans la vie ya que des fregin et la musique et des guerre de commune, je me demande soki boza concien na eloko oyo bozo lona on séme ce qu'on récolte nos enfants serons l'avenir de demain puor le congo comment bo lingi echange na ba buzoba ya boye na yo pe atalaku o tiaka na yo biloko juste elengi ya ko tia o bonaka te?que ce que tu veu aprendre aves ça mm si ton truc ce de montre le nouveau truc me pa n'importe quoi!
bijou beleza, Posté le mercredi 28 novembre 2007 16:03
YAYA WANA EZALAKA TANGO YA COMPLEX.NGAI NAZALI MWANA CHINI. MASINA. BIJOU BELEZA. GARCON SUISSE
JAENINE-SULA-NOTOUCHLINE, Posté le mercredi 21 novembre 2007 12:05
BANA YA MAROC BA BISOUS YA TROP,DVD OYO NA YEBI KE ESIMBA NA DENGE YA MUKE TE BO VIVRE BILILI YA BANA YA MAROC NETI POTO BA GARCON YA BIEN BA VRAI CHERIE PE BAZA MOYEN NA TANGA BA KOMBO EZA TE PO BOZA EBELE BANA YA RABAT,J5,BA GROS BISOUS.SANS OUBLIER FRANCOIS LE PHOTOGRAPHE LE PLUS SUSPECT BA LOBI YO NDE.
la lettre N, Posté le mardi 06 novembre 2007 15:19
WE WE WE YO NDE MALU KAZADI BATIKA YO NAMONI EZANANGO KAKA YO PAPA MUSUSU TSE BALOBA NABANGO EZANANGO KAKA YO CONTINUE NZAMBE AZOSALA PAPA PE ESI ASALI BISOUS
cheien mechant, Posté le mardi 06 novembre 2007 07:01
les enculés prkoi jalousie?botika mutu na emission nayé ya bino nini na kati?????boza kaka ba Z parceke eza kaka biso ndé tokoki ko réagir boyé ba bololé Papa vanda nayo oza nayo BEAGAR tozozela kaka sortie ya ba DVD ya la Guerre de Communes @suivre ba oyo bazofinga baza bana kin té baza ba vilageois po ba cité bango té ahhmdr ba zoba moko boyé
po mukainza tika makambu oyo , Posté le dimanche 04 novembre 2007 08:36
mukinza tika makambu oyo ezo simba te................
va chercher du taf
Wins, Posté le mardi 30 octobre 2007 17:34
mukinza au lieu de cree une emission qui va edifier, tu nous rencote des sautices, Mukinza na yo. Shut up, this should be your last time, no one will buy our DVDs peace of shit. Beaugard ya ngwanzo..
rose, Posté le mardi 30 octobre 2007 17:22
mai ye mutu aza na maroc,bull nini yako sala emision ya boye?
pour moi ce nul.
ketchup, Posté le dimanche 28 octobre 2007 09:19
big kiss a toi frero respect @suivre il ya kes les hommes des valeurs k'on critique tekiet pas sur ça déja esimbi
ELEMENT, Posté le dimanche 28 octobre 2007 08:32
OWUTI WAPI LISUSU AH AH AH PAPA ;LUKA MBONGO OKOMA BAKOTO OYO
TIKA KO REVE MOKO TE AKOTIA YO KA. YE MEYI ZACLE KOLO IDOLOGIE
ASALA MAKAMBU YANGO SALAMU NA YVES BELEKE NA MAROC;
la grande dame de dublin, Posté le samedi 27 octobre 2007 16:25
tala botika mwana mobali oyo aza elengi mingi biso ba cheri nyoso ya bien ya poto toza sima naye donc botika kofingana pona nini ba jaloux ya boye JB aloba kipe ya yo donc etali bino te tolingi ye mingi bonne chance papa cheri de la part de la grande dame
etudiant, Posté le vendredi 26 octobre 2007 16:25
Riguene nazo repondre yo apres la guerre de commune na ko produire malou asala emission mobimba na francais soki david aza pe tres fort asala pe emission mobimba na francais po nayebi malou oyo depuis Unikin, aza mayela epuis atanga, oyo ya bino nayebi te soki aza ata na certificat ya pamba mbala souka olobaka makambu ya boye!!! bosala pe makasi botinda ya bino ata na www.kinikiesse.skyblog.com po awa bayebi bino te eza nde likambu ya niveau!!!!! zoba zoba!!
la lettre N, Posté le mercredi 24 octobre 2007 17:48
ATIKA PONA NINI YO NANI NA YE NZAMBE APAMBOLI YE OLINGI NINI LINGA NZAMBE
cesar, Posté le mercredi 24 octobre 2007 15:05
soki otie lisusu video ya mutu oyo okozwa lisusu ba visiteur na blog nayo te
riguene, Posté le mercredi 24 octobre 2007 15:05
tika makambu nayo ya pamba pamba malu david aleki yo kaka
simpsoncap, Posté le mercredi 24 octobre 2007 10:48
c tres bon ton emission continue de la sorte et pleins succees
la lettre N, Posté le mardi 23 octobre 2007 13:55
slt m le beau beaucoup de felistion avec ton emision papa nzambe akosungayo okokende liboso ba oyo balobi ne port koi bakotikala na sone la bible nous dis maledision ca causse ce nule et sent et fais allor tobuzomba oyo elobami contre ton emision eza nule et sent et fais bisous
star, Posté le dimanche 21 octobre 2007 15:01
nazo repondre na papy azoluka numero ya masta nayé wana tala video bien okomona bakomi contact ozua numero nayé na e mail na ye @suivre c bien moi S.T.A.R
papy, Posté le dimanche 21 octobre 2007 12:20
hi vraiment naza na posa ya numero ya masta oyo aza masta na nga zdio naza na suede ,ou bien e-mail na ye vraiment pardon kombo na nga papy tshiamala na suede
NANA, Posté le samedi 20 octobre 2007 20:28
ATALAKU,
S.V.P OKOKI KO TIA BA CLIPS YA KOFFI MAGIE NA LUKAKA YA NGO.
BIG KISS A TOI ATALAKU
Design by lequipe-skyrock - Choisir cet habillage
Abonne-toi à mon blog ! (1 abonné)


text:
Ekolo Congo démocratique, Centrafrique, Mauritanie na Yémen bazalaki kati na bikolo biyambamaki lobi na Rome na Coalition to boyokani mpo na bitumba na lingomba ya ba dongolomeso Etat islamique to DAESH.
Ezalaki na bokutani ya ba ministres ya mambi ya Bapaya ya Coalition eye na Rome.
Ministre ya Mambi ya Bapaya ya Italie Luigi Di Maio oyo abengisaki likita lyango alobi alingaki kotia na esika Task force to limpinga lya molongo mpo na kotelema likama ya DAESH.
Luigi Di Maio asengi bikolo bya Afrika kosangana na bitumba biye.
Burkina Faso, Ghana mpe Mozambique babengisamaki mpo na yango na likita lyango.
Na ngambo na ye, Secrétaire d’état Antony ya Etats-Unis Blinken alobi azali kopesa maboko na makanisi maye.
Ba ministres babale balakisi mpiko na bango na kokokba bitumba na DAESH mpe na kosala ete lingomba liye lya badongolomeso. Basengi Coalition to lisanga lya bikolo biye lisala mosala na bomoko mpe boyokani.
Batomboki ya ba ADF baye babomaka wuta mibu mingi na monyele ya RDC bakota na DAESH.


text:
Union africaine elobi emitungisi na lolenge bana ba Afrika bazali kotalama na Ukraine na kotiolama kolanda loposo na bango na ekolo Ukraine ntango bazali kolinga kobima mpo na kokende bikolo misusu lokola Pologne. Union africaine ebimisi liyebisi mpo na yango.
Mokonzi ya Sénégal Macky Sakk oyo azali kokamba sika Union africaine na motambwisi ya Commission ya Union africaine Moussa Faki Mahamat balobi ete basimbami mpenza na sango etali monyokolo ya bana ba Afrika bazali na Ukraine nde lo ya mboka.
Moto nyonso esengeli apesama ndingisa ya kokatisa ndelo ya bikolo ntango ya matata, ezala azali ya ekolo nini to loboso nini, elobi Mackcy Sall na Faki Mahamat na liyebisi batie manzaka.
Bapemeli bokeseni bominisami na bayi loposo mosusu.


text:
Aliquam 27 may Loyembo Ya Mitema Lyrics. Bipayi yo ofandi yamba Loyembo ya mitema Maboko totomboli likolo Hosanna.. Kumama Album , Lilita etikali polele Masiya yesu asekwi Oyo nionso ya ngai ekufaki Esekwi elongo naye Lilita etikali polele Masiya yesu asekwi Oyo nionso ya ngai ekufaki Esekwi elongo naye. Mobikisi ya mabota ya mokili to belemi to sopi mitema na biso liboso na yo To kumambeli yo mobikisi mokeli ya likolo se moboko esimbi kondima ya ba santu eza yo yesu Lilita etikali polele masiya yesu asekwi oyo nionso ya ngai ekufaki esekwi elongo naye Bipayi yo ofandi yamba loyembo ya mitema maboko totomboli likolo hosanna kembo nayo
Lilita etikali polele Masiya loyemho asekwi Oyo nionso ya ngai ekufaki Esekwi elongo naye Lilita etikali polele Masiya yesu asekwi Oyo nionso ya ngai ekufaki Esekwi elongo naye. Nouveaux albums Da Uzi – Mexico. Mobikisi ya mabota Ya mokili to belemi To sopi mitema Na biso liboso na yo. Vous êtes passionné e de musique? Anne-Marie Perfect to me. Paroles de chansons de Mike Kalambay. Elsa Esnoult Saint-Martin, ne pleure pas.
Donec nec justo eget felis facilisis fermentum. Kumama Album Bipayi ofandi yamba Loyembo ya mitema Maboko totomboli likolo Hosanna kembo nayo Donec nec justo eget felis facilisis fermentum. Mobikisi ya mabota Ya mokili to belemi To sopi mitema Na biso liboso na yo.
MIKE KALAMBAY – Loyembo Ya Mitema Lyrics | Afrika Lyrics (Musique, Paroles et traductions)
To kumambeli yo mobikisi Mokeli ya likolo se Moboko esimbi kondima Ya ba santu eza yo yesu Lilita etikali polele Masiya yesu asekwi Oyo nionso ya ngai ekufaki Esekwi elongo naye. Bipayi yo ofandi yamba Loyembo ya mitema Maboko totomboli likolo Hosanna kembo nayo. Lilita etikali polele Masiya yesu asekwi Oyo nionso ya ngai ekufaki Esekwi elongo naye Lilita etikali polele Masiya yesu asekwi Oyo nionso ya ngai ekufaki Esekwi elongo naye.
Sélection des chansons du moment. Places de Concerts Si vous souhaitez voir vos artistes préférés sur scène, nous vous proposons également un service de billetterie en ligne pour l’achat de vos places de kalambayy. To kumambeli yo mobikisi Mokeli ya likolo se Moboko esimbi kondima Ya ba santu eza mitemaa Yesu To kumambeli yo mobikisi Mokeli ya likolo se Moboko esimbi kondima Ya ba santu eza yo Yesu.
Fans de musique latine? You may also like.
Loyembo Ya Mitema
Kumama Album Vous êtes passionné e de musique? Liyembo Republic of Congo Gospel Album: Subscribe to our newsletter Get all latest content delivered to your email a few times a month. Laisser un commentaire Votre adresse email ne sera pas publiée.
Aliquam 27 may Mike Kalambay Loyembo Ya Mitema. Bipayi ofandi yamba Loyembo ya mitema Maboko totomboli likolo Hosanna kembo nayo Nullam malesuada erat ut turpis.
Mike Kalambay – Loyembo Ya Mitema Lyrics & Traduction
Mike Kalambay Kalamhay Ya Mitema. Découvrez le nouveau phénomène latino et ses paroles ici: Anne-Marie Perfect to me. Moha La Squale Pourquoi. Poèmes et Poésies Découvrez les Poèmes et Poésies disponibles sur notre site: To kumambeli yo mirema Mokeli ya likolo se Moboko esimbi kondima Ya ba santu eza yo yesu Lilita etikali polele Masiya yesu asekwi Oyo nionso ya ngai ekufaki Esekwi elongo naye.
Chords for Mike Kalambay – Loyembo Ya Mitema
To pusani liboso nayo to memi mbeka ya masanjoli yamba loyembo ya ba bulami to bonjeli yo nzambe na bomoyi mittema na yo eza ya seko mokonzi nayo ya libela ozali nzambe tozo yembela kombo na yo EMMANUEL Refrain 1: Abonnez-vous à notre newsletter Get all latest content delivered to your email a few times a month.
Paroles de chansons de Mike Kalambay. Bipayi yo ofandi yamba Loyembo ya mitema Maboko totomboli likolo Hosanna. Lilita etikali polele Masiya yesu asekwi Oyo nionso ya mitmea ekufaki Esekwi elongo naye Lilita etikali polele Masiya yesu asekwi Oyo nionso ya ngai ekufaki Esekwi elongo naye.
Loyembo Ya Mitema Lyrics. Loyembo Ya Mitema Kalajbay Kalambay. Rejoignez la communauté music expert, découvrez et donnez votre avis sur les nouveautés musicales, et gagnez de nombreux cadeaux!


text:
➡ Ezalaki match ya yambo ya stage ya ba Léopards babetaka na mboka mpe na Africa na Caire ➡ Nzoto ya bavandi zomi bamemamaki na ba ADF mokolo ya bonne année ezwami na Irumu ➡ Mabota mpe ba ONG basengi sembo mposo mibale nsima na bato mwambe bakufaki na koboyaka police ya Rwanda na Goma
Programmes
-
octobre 03, 2022
Sango ya Mokili Lelo
-
-
septembre 26, 2022
Sango ya Mokili Lelo: Misala mitelemisamaki na Goma mpo na kosenga kimya
-
septembre 19, 2022
Sango ya Mokili Lelo: Elizabeth II akundami
-
-
septembre 12, 2022
Sango ya Mokili Lelo


text:
Sango ya Mokili Lelo: Bakonzi balaki kokanga ba sations-service mpe entrepôts mingi nsima na likama lya moto na Kinshasa
➡mokambi ya Assemblée provinciale ya Kwilu alimboli nini elekaki na likama libomi bakeli mibeko basato na bato basusu na gbagba ya Maï-Ndombe ➡Maire ya Rubavu na Rwanda na ya Goma bayokani ndenge bavandi ya ngambo mibale bakozala na kimya ➡Biden asengi Xi Jinping kolanda etumbu na Russie
Programmes
-
octobre 04, 2022
Santé
-
octobre 03, 2022
Sango ya Mokili Lelo
-
-
octobre 03, 2022
Basango na VOA Lingala
-
octobre 03, 2022
Santé
-
septembre 30, 2022
Sango ya Mokili Lelo


text:
Augustin Matata Ponyo ministre wa Yambo ya kala ekolo Congo démocratique mpe sika sénateur asakoli mardi na Kinshasa ete akozala na mponami ma mokonzi ya mboka ya 2023.
Asakoli yango nsima na likita linene lya lingomba lya politiki na ye LDG (Leadership et gouvernance mpour le développement).
"Nayebisi bino ete nandimi kowelela maponami, baningami ba congrès, mpamba te nazali na ndoto lokola eye ya Nelson Mandela Madiba mpe ya Martin Luther King, eye ya komona moto kozongela lokumu mpe bomoto bwa ye bo’ bato banso basusu ya mokili ya loposo inso," elobi M. Matata na lisikulu lya suka ya bokutani (congrès) ya lingomba lya politiki na ye.
"Nazali na ndoto lokola ya bayi RDC banso lokola bino, ya komona RDC kokoma mboka etombwama na nkita na ndakisa ya Corée du Sud eye ezalaki na esika moko na RDC na 1980," ebakisi M. Matata.
Mokambi ya LDG apameli lolenge ngambo moko ya misala mya sembo mpe baike ya mbulamatari mpe misala mya bokambi ekolo bazali kokoba kopekisa ye azala na bonsomi ntango Cour ya cassation esili esakola ete akoki kolandelama lisusu te na likambo lya Bukanga Lonzo.
Afundama na baike na kopengwisa misolo mya mabongisi maye mpo na kosala bilanga mpe kobolo bibwele na RDC, pene na 280 millions $.


text:
Lingala elobamaka na Kongo-Kinshasa, Kongo-Mfoa (Kongo-Brazzaville) pe Angola. Lingala ewuti na bituka ya mitio (Nord) pe eyei kozwa nguya makasi na bingumba ya Kinshasa pe Mfoa.
Na moyi ya lelo, bato balobaka Lingala bazali motuya boni?
Bato ya mindule pe ya maboke bazwi yango lokola monoko na bango ya kosanela. Lelo oyo Lingala epanzani na Kongo mobimba, ezali pasi okoma na engumba moko okuta moto azangi koyeba Lingala.
Tokoluka komeka koyeba motuya ya bato balobala Lingala na moyi ya lelo. Lokola botangi bato ekopesa biso nzela ya koyeba te nani alobaka nini, tokimeka koyeba motuya yango uta na bizaleli ya engumba to mboka moko-moko.
Na moyi ya lelo tokoki koloba ete : pene na bato 70 000 000 balobaka Lingala. Lelo oyo, motuya ya bato oyo balobaka Mangala ezali se kobuta. Tokoki kokabola bato ya mangala na maboke minei :
- bato oyo Lingala ezali monoko ya liboso balobaka
- bato oyo Lingala ezali monoko ya mibale balobaka
- bato oyo Lingala ezali monoko ya misato balobaka
- bato oyo bayebi Lingala
Bato oyo Lingala ezali monoko ya liboso balobaka
Lelo oyo Kinshasa mobimba, ezala bato babotami na Kinshasa, ezala bato bawuti bamboka misusu ya Kongo pe batondisi Kinshasa, bango nyonso basololaka se na Lingala. Na boye, tokoki koloba ete balobi Lingala na Kinshasa bazali pene na motuya bifuku zomi (10 millions).
Na bingumba ya mitio, ezala bingumba ya mike lokola Bolobo, Lukolela, Gemena to pe na bingumba minene lokola Mbandaka pe Kisangani, bato balobaka Lingala lokola monoko ya liboso. Na sima basalelaka minoko na bango ya mboka, soki bakutani bato ya ekolo moko. tokoki kotanga bato pene na bilundu minei (4 millions).
Na Mfoa (Brazzaville) ezali na bato pene na efuku moko na ndambo (1,5 millions). Koleka kati-kati, balobaka Lingala lokola monoko na bango ya liboso pe oyo etikali balobaka yango lokola monoko ya mibale. Toloba ete bazali pene na bilundu mwambe (800 mille).
Na boye tokoki koloba ete bato oyo Lingala ezali monoko na bango ya liboso, Bazali pene na motuya moko na ndelo ya mwambe na bifuku mitano (15 millions).
Bato oyo Lingala ezali monoko ya mibale balobaka
Na bingumba ya ngele (Sud) lokola Pointe-Noire, Matadi, Boma, Kikwit, Bandundu kuna Lingala elobaka bo monoko ya mibale na sima ya Kituba (Kikongo ya Leta). Tokoki kotanga bato na bifuku mibale (2 millions)
Na bingumba ya monyele (Est), ezala na bituka ya minene lokola Lubumbashi, Bukavu, Goma to pe bingumba ya mike lokola Bunia, Beni, Likasi, Kolwezi, kuna kiswahili nde elobamaka lokola monoko ya liboso pe Lingala elobamaka lokola monoko ya mibale. Tokoki kotanga bato pene na bifuku mitano (5 millions)
Na bituka ya Kasayi, na bingumba minene (Mbuji-Mayi pe kananga) to bingumba ya mike lokola Tshikapa, Tshiluba nde elobamaka lokola monoko ya liboso pe Lingala monoko ya mibale. Tokoki kotanga bato pene na bifuku mitano (5 millions).
Na bingumba ya Sankuru, Otetela pe minoko misusu ya mboka nde elobamaka lokola monoko ya liboso pe Lingala elobamaka lokola monoko ya mibale. Tokoki koàtanga bato pene na efuku moko (1 million)
Kongo-Mfoa (Kongo-Brazzaville) ezali na bato pene na bifuku minei na ndambo (4,5 millions). Soki olongoli bato ya Mfoa pe ya Pointe Noire, otikali na bato pene na bifuku mibale. Na bituka ya likolo, pene na efuku moko (1 million) ya bato balobaka Lingala lokola monoko na bango ya mibale.
Na bamboka ya kati ya Kongo-Kinshasa, soki ozwi bituka ya mitio (Maï-Ndombe, Equateur, Tshuapa, Nord-Ubangi, Sud Ubangi, Tshiopo, Haut-Uélé, Bas-Uélé, ndambo ya Ituri), basalelaka Lingala lokola monoko na bango ya mibale. bituka wana ezali na bato pene na motuya moko na ndelo ya mwambe na bifuku misato (15 millions).
Na boye tokoki koloba ete bato oyo Lingala ezali monoko na bango ya mibale, bazali pene na motuya mibale na ndelo ya mwambe na bifuku libwa (29 millions).
Bato oyo Lingala ezali monoko ya misato balobaka
Na bamboka ya kati ya Kongo-Kinshasa, soki olongoli bituka ya mitio (Maï-Ndombe, Equateur, Tshuapa, Nord-Ubangi, Sud Ubangi, Tshiopo, Haut-Uélé, Bas-Uélé, ndambo ya Ituri), mingi kati na bango, basalelaka Lingala lokola monoko na bango ya misato. Tokoki kotanga bato pene pene na motuya mibale na ndelo ya mwambe na bifuku misato (25 millions).


text:
"Police na Rwanda Investigation Bureau (RIB) bakangi Iryamugwiza na bofundami ya mbeba ekasi kati na yango kotinda bato na mobulu, koboya kokangama mpe bakisa na yango kobeta bayi policie," elobi liyebisi lya police nationale ya Rwanda.
Bayi police balobi ete Mme Iryamugwiza baetaki moyi police molangi eye ezokisi ye mpota.
Police yango amemaki na lopitaloo ya district ya Kacyiru mpo na lisalisi.
Mme Iryamugwiza, mibu 42, afundami na kosenga ban aba Rwanda kotelemela bokonzi ya président Pqul Kqgq,e :


text:
Politíki
Politíki tǒ lotómo la boyángeli, ezalí bwányá ya koyángela makambo ma ekólo lokóla mibéko mizalí kotínda ; ya kobɔngisa bomɔi bwa bato, bizalela bya bangó ; ya kotámbwisa misála mya ekólo, mpé ya koyókana na bikólo bisúsu ; ezalí sɔ̂lɔ́ ndimbola ya politíki.
Mwâ likébisi litálí liloba politíki. Sɔ́kí toyókí liloba «politíki» tǒ «kosála politiki», tokanisaka níni ? Tokanisaka : koyíba, kokósa, kosála mabé, kosála mayele... Kasi politíki ya sɔ̂lɔ́ ezalí bôngó tɛ́. Liloba politíki eútí na ligresi (lokótá la Gresi): polis elingí koloba mbóka, engumba, ekólo, esé. Politíki ezalí mosála tǒ ntɔ́ki ya boyángeli mbóka tǒ ekólo. Ezalí bwányá tǒ mayele ma koyéba bóníbóní bayángela mokili mwa bato, bóníbóní bakamba bato ba ekólo na ndéngé elingí kosepelisa bato bánsɔ.
Yangó wâná, na mosála mwa politíki, moto akoluka malámu mpɔ̂ ya yê mɔ̌kɔ́ mpenzá tɛ́, mpɔ̂ ya libóta lya yě tɛ́, akoluka sé bolámu bwa batu bánsɔ ba lisangá.
Mpɔ̂ ya bakonzi ba letá, kosɛ́nga bato bazala na *non-viola, elingí koloba mbala mingi kosɛnga bangó basála elɔ́kɔ mɔ̌kɔ́ tɛ́, âtá bazalí komɔ́na mpási ndéngé na ndéngé..., batála sé na mǐso âtá babɛ́tí tǒ babomí bangó.  Mpɔ̂ na lingómbá lya politíki liye libóyí bisálela bya letá, míngi mazalí komíbênga babóya-matatá tô ba non-viola bobɛ́lɛ́ mpɔ̂ bazángí mandóki tǒ bibuneli mpɔ̂ na kozóngisela bakonzi ba letá *violans iye bazalí kosála bangó. Mpɔ̂ na bikelézia, sɔ́kí bizalí na ngámbo ya bakonzi ba letá, bakotéya *non-violans eye elingí koloba komítíka na mpási.
Ezalí na mitíndo mingi ya politíki, mpé politíki ekabwání nzéla mísató :
Kapitalismɛ[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Nzéla ya libosó, politíki ya kapitalismɛ elingí koloba politíki wápi bokúlaka mpé matómba ya mosála mazalí mpɔ̂ na basáli tɛ́ kasi mazalí mpɔ̂ na bomongo ya bokulaka babéngaka bangó bakapitalistɛ elingí koloba bakóló-bokulaka mosɔlɔ.
Sosialisimɛ[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Nzéla ya míbalé, sosialisimɛ ezalí politíki ékopɛ́sa matómba ma mosála na mabɔkɔ ma basáli bangó mɔ̌kɔ́ mpé ekopekisa bokulaka ezala ya mwâ libóké lya bato.
Komynisimɛ[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Nzéla ya misátó, kominisimɛ ezalí politíki ekosɛnga bokulaka mpé matómba ya mosála mazala mpɔ̂ na bolámu bwa lingómba, kasi ekopekisa bokulaka ya moto mɔ̌kɔ́.
Mokango[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Botángi[kokoma | kobɔngisa mosólo]
- Bapu, M. et alii, Le Zaïre que nous voulons. Un projet de société. Kinshasa: Cepas, 1993.
- Braeckman, C., Le dinosaure. Le Zaïre de Mobutu. Paris: Fayard, 1992. 383 p.
- Dungia, E., Mobutu et l'argent du Zaïre. Révélations d'un diplomate, ex-agent secret. Paris: L'Harmattan, 1992. 215 p.
- Esoavelomandroso, M. et Feltz, G., Démocratie et développement. Mirage ou espoir raisonnable?. Paris, Karthala, 1995.
- Kadima Tshimanga, B. et alii, De la démocratie au Zaïre: consensus lexicaux d'un peuple en délire. A. M. d'Ans, 1995.
- Mpundu, J., Kobongisa mboka na boboto. Kinshasa: Éditions d'Esperance.


text:
Ye :
Po na nini okomaka na français te? Ngai nakokoka kotanga lingala te.
Ngai :
Nakomaka po na bato oyo bayebi kotanga lingala. Soki oyebi kotanga lingala te, nayebi te ndenge nini okosala. Tanga kaka mikanda bakoma na français. Ezali ebele. Mikanda nyonso na France bakomaka yango na français.
Ye :
Et puis na niveau international, ndenge nini bakotanga yo ?
Ngai:
Yo okanisi soki nakomi na français, na Corée bakotanga ngai?
Ye :
Ekomi ya kokatela ngai lingala ?
Ngai :
Te. Nakomaka po batu ya Kinshasa na Brazza batanga ngai. Obakisi pe na Kongo mobimba. Nakomaka te po na libanda. Bato ya libanda soki balingi bayeba makambo nakomi, to bayekoli lingala, to bazeli mukolo bakobongola yango na munoko na bango nde bakotanga yango. Po na sikoyo, soucis na ngai, batanga ngai na Malweka, na Matadi Kibala, na Sanga Mamba, na Camp Luka!