text:
Emmanuel Kandolo décortique quatre chansons funèbres
Emmanuel Kandolo décortique quatre chansons funèbres
Ba ndeko,
Tomeka naino kolobela ba nzembo oyo esalemaki na ba criconstances ya liwa ya ba batu oyo bayembeli ou oyo ezali en rapport na liwa. Na yango, lelo nakomeka kolobela liwa ya François Biwetsha (petit Wetch), Arsène Diongue, Jules Léon Kidicho, na Stéphane Etienne Nkashama Nkoy.
………………………………………………………………………………
Liwa ya Wetshi, par Franco et l'OK-Jazz
François Biwetsha (petit Wetch) azalaki footballeur munene ya Vita club, abandaki kobeta na milieu du terrain, milieu offensif. Akufaki na 1961, suite na courte maladie na moment oyo abandaki kosala suces makasi. O.K. eyembelaki ye nzembo « Liwa ya Wetch », composition ya Franco.
.
…………………………………………………………………………………………
Arsène Dionge, par Franjco et l'OK-Jazz
Arsène Diongue abotami na Léopoldville na 1935. Tata na ye azali d’origine ya ethnie Sérère na Sénégal mpe mama azali d’origine Budja na R.D.Congo. Asali ba études na ye nionso na Léopoldville. Sima na yango, akomi kosala na Fonction publique coloniale. Na pembeni, azali mpe wuta janvier 1959. Président ya Union de la Jeunesse du Kongo (U.J.K.). Na août 1960, akomi Porte-parole ya Alliance de la Jeunesse Nationaliste Congolaise (A.JE.NA.CO.).
Diongue, un bel homme, motane, élégant, grand sapeur mpe alula lisano ! Na service ya communauté, il croyait intégralement na mise en place na Congo d’une na société égalitaire, juste, imprégnée na primauté ya droit oyo ezali ko permettre na Congolais nionso a jouir na indépendance politique mpo na réalisation ya ba projets économiques et sociaux ya un Congo prospère.
Dionge azalaki un anti Nations Unies mpo yango ezalaki complice na déstabilisation ya Congo. D’ailleurs, ye na moninga na ye Casimir Bagira, ba organisaki kabambi ya manifestation anti O.N.U na Léopoldville na mokolo mua 6 août 1960. Justement, na cadre ya ba activités na ye politiques nde a voyageaki mingi na ba pays socialistes et communistes lokola Allemagne de l’Est, Egypte, Chine, U.R.S.S., Guinée-Conakry.
Na 1962 akomi diplomate na pete ya Premier Secrétaire ya ambassade ya Congo na Washington. Chef ya juridiction mpe ambassadeur ezalaki Mario- Philippe Cardoso (actuel deuxième vice-Président ya Sénat ya R.D.Congo, akoma Mario-Philippe Losembe Batwanyele). Azongi na Léopoldville na 1964 mpe a continuer kosala na Affaires étrangères.
Diongue azalaki mpe na ba affaires commerciales na ye tout comme azalaki Président ya Amis du Daring ( AMI.DA.) mpe Président ya Football Club Daring Faucon (Imana) ye nde mutu ya liboso oyo asombela Daring équipement sportif complet mpe ba maillots ya pembe. Wuta wana nde kombo ya immaculé epesama na Daring.
Epouse Diongue, prénom na ye, Marie. Kasi azalaki mpe na chérie na ye na kombo ya Benoîte Samba. Azalaki kofanda na croissement ya ba avenues Force publique na Ethiopie, na Dendale, trois parcelles ekaboli lopango esika afandi na epayi ya Major Bernard Nyamaseko, Officier d'ordonnance ya Président Kasa -Vubu (asuka na pete ya Général)
Diogue azalaki na caractère moko bien trempé. Il est vrai que azalaki méthodique, ferme na ba décisions na ye mpe un grand travailleur. Motema ya kokaba mpe kosunga batu, sportif, amipesaki na ba causes associatives mingi mpo na intérêt ya communauté mpe azalaki un leader charismatique mpe modèle mpo na ba jeunes mingi. Kasi, souvent azalaki mobulu mobulu mingi mpe très brutale : facilement abandaki ko résoudre makambo misusu na bitumba mpe azalaki effectivement na force physique.
Diongue, comme d’habitude, ayaka mingi epayi ya molongani mua ye Benoîte Samba. Tango akomi na ndaku, esika Benoîte afadi, akuti ye te, porte ya kokanga mpo Benoîte abimaki. Du coup, epesi ye kanda makasi na idée que Benoîte a prévenir ye te que akobima. Neti mpe azalaki na zuwa makasi mpe kobeta beta Benoîte na ba effets ya zuwa wana, abeti likofi na ba coups de pied na porte ya ndaku mpe apasoli vitre ya porte. Kobeta ye abetaki likofi na coups de pied wana, azoki pota, ba veines ekatani mpe makila ebimi ye ebele, akangi motema aboyi kobelela secours. Tango batu bamoni ye, le temps bakima na ye na hôpital, ekomaki trop tard mpe a perdaki plus de 4 litres ya mikila na hémorragie.
Arsène Diongue a weyi na 1964, alelisa bana Léopoldville makasi mpe matanga na ye ezalaki munene na hauteur ya notoriété na ye. Ba kombo ekenda sango na Léopoldville esanganaki kuna : Premier Ministre en fonction, Cyrille Adoula en tête, ba amicales ya élégance ya Léopoldville elandaki bana AMI.DA. mpo ye nde azalaki Président na yango tout comme ba sportifs batikalaki sima te mpo azalaki Président ya Daring. Ba commerçants, ba hommes d’affaires, ba tenanciers ya ba cinémas mpe ba bars y compris na population esanganaki na mawa oyo. African Fiesta Vita eyembela ye nzembo mibale : « Arsène Diongue », composition ya Rochereau mpe « Liwa ya likama », composition ya Mujos. O.K. Jazz mpe etikalaki sima te, eyembelaki ye mpe nzembo na kombo ya « Liwa ya Diongue Arsène », composition ya Franco.
Notons que tata aboti Arsene azalaki bijoutier mpe azalaki na ba salles ya cinéma na Léopoldville. Frère ya Arsène, Tito, azalaki Bourgmestre ya commune ya Kinshasa.
.
……………………………………………………………………………………………………………………………
Au revoir Kiditcho, pat L'African-Jazz
Jules-Léon Kidicho abotami na mokolo mua 29 juin 1928 na ville ya Stanleyville, na Province Orientale. Azali muana ya liboso ya mama Bangala Balimanga. Cette dernière azalaki commerçante munene ya province Orientale.
Kidicho azali d’origine Lokele, na territoire ya Isangi mpe asali ba études moyennes epayi ya ba Boa mpe Zande na Uele, epayi ya ba Frères Maristes ya Buta. Asilisi kelasi na 1947. Esengeli toyeba que formation ya ba Maristes ezalaki élitiste.
Sima ya ba kelasi na ye, akoti na profession libérale en tant que commerçant. Na mokolo mua samedi 20 septembre 1952, asali libala na Julienne Lengema (jeune sœur ya Marcel Lengema), na cathédrale du Sacré-Cœur na Stanleyville (cathédrale de Stanleyville).
Wuta 1953, akoma évolué mpe membre ya Association culturelles du Belge II et des Evolués mpe lisusu membre ya Fédération des Associations de Stanleyville. Lumumba mpe azalaki membre ya ba Associations iye. Secrétaire ya Lumumba mpe wuta 1958 nde akomi militant tango Lumumba akeli Mouvement National Congolais (M.N.C.) mpe atikali na M.N.C.na ngambo ya Lumumba sima ya bokabuani bua M.N.C. na ba ailes mibale (M.N.C.- Lumumba mpe na M.N.C.-Kalonji) tee kokoma membre ya collège exécutif provincial ya MNC-L. mpo na province Orientale.
Na ba élections législatives nationales ya mai 1960, aponami Sénateur. Bien que Sénateur, sima ya lipanda, andimi proposition ya Société générale na lolenge epesi ye ebonga ya Administrateur ya Société Agricole de la Busira au Lomami S.A.B. (yango esangisi ba entreprises agricoles mpe ezali filiale ya munene ya Société générale na ex-Congo belge mpe Congo lipanda) sans pour autant amona incompatibilité wana tout comme Sénat mpe etikala kolobela yango te ata soki misala mia yango mizalaki suspendus na Président Kasa-Vubu wuta mokolo mua 14 septembre 1960 tee ko zonga na 22 juillet 1961 .
Suite na nungu nungu eyaki sima ya assassinat ya Premier Ministre Lumumba, MNC-L ekomaki diriger na Antoine Kiwewa. Na 20 décembre 1963, Kidicho akomi Directeur politique provisoire ya M.N.C.-L (Kiwewa). Na 15 avril 1964 congrès ya M.N.C.-L (Kiwewa) esalemi na Léopoldville eponi ye na qualité ya Directeur politique ya parti.
Na mokolo mua 10 juillet 1964, Premier Ministre Tshombe a nommer ye Ministre ya Travaux Publics, Transports na Communications mpe Postes, Télégraphes na Téléphones. Etonnant pour un lumumbiste et surtout mpo na role oyo Tshombe a jouaki na liwa ya Lumumba !!!
Na 13 octobre 1965, Gouvernement Tshombe ekueyi mpo Président Kasa-Vubu a révoquer Premier Ministre Tshombe.
Tango Général Mobutu asali coup d’Etat militaire na 24 novembre 1965, Kidicho mpe azui ebonga ya Ministre ya Affaires sociales wuta formation ya Gouvernement Mulamba na mokolo mua 28 novembre 1965. Tango Kidicho aweyi na mokolo mua 11 janvier 1966, Président Mobutu asengaki na ba parlementaires originaires ya provincette ya Haut-Congo mpo ba pona mutu esengeli akitana Kidicho mpo na ko maintenir équilibre géopolitique gouvernemental. Boye nde André Isia Amoundala aponamaki mpe Président Mobutu a nommer ye na mokolo mua 14 septembre 1966, Ministre ya Tourisme et Affaires culturelles. Ye mpe awumelaki te na ebonga yango mpo Président Mobutu alongolaki ye na mokolo mua 17 décembre 1966.
Jules Léon Kidicho azalaki mokuse, vif d’esprit, intelligent, azwi instruction na très bonne école ya ba Maristes, élite ya époque. A chevale na ba influences culturelles noire na occidentale, mutu ya rassemblement mpe ayebaki ko exploiter renommer ya kombo ya mama na ye mpo na ko attirer sympathie ya batu tout comme ayebaki parfaitement hétérogénéité ya milieu akoli, Stanleyville, un bienfait oyo esala que atikala ko jouer na fibre ethnique te. Parfois opportuniste na ba choix politiques na ye et prêt na ba alliances contres natures mpo na kozua eloko oyo azali ko viser. Un vrai gentleman, très élégant et toujours chic mpe un bon viveur.
Kidicho akutani na liwa na butu ya 10 na 11 janvier 1966. Na butu na yango akendeki kozua ndeko na ye ya muasi na kombo ya Jeanne Mayindo. Ye azalaki déjà ya kolala tango Kidicho aye kobetela ye porte epayi na ba boti ba ye na commune ya Kinshasa. A insister que babima. Na moment wana, Kidicho azalaki accompagner na mobali mosusu na voiture. Tango Jeanne andimi, bien que tata na ye asila koloba que soki mutu akoti na ndaku, abima lisusu te. Bakamatani tee bakeyi na N’djili kozua une autre fille na kombo ya Marie. Sima ya bisengo na ville mpe na la Fontaine, na 3heures du matin, na kokende kozongisa Marie, Kidicho a zui Boulevard Sendwe mpo na ko remonter Lumumba tee na N’djili. Avant akoma na niveau ya ba boulevards Sendwe na Permanence a se rendre compte que abimi na nzela mpe azali ko se diriger na rivière Kalamu juste na croissement ya ba boulevards Sendwe na Permanence. Tango ameki ko freiner mpe koluka ko éviter a plonger na mayi nde motuka esali ba tonneaux. Kidicho, Marie na mobali mosusu bakufa sur place mpe Jeanne akufeli na hôpital mpe azuaki temps ya kotika maloba ma suka mpo na muana na ye.
Excès de vitesse nde ekumbaki na accident wana conséquence peut-être ya komela mua mingi ya Kidicho ou alalaki mua moke na volant ? En tout cas, liwa ya Kidicho eningisaki Léopoldville mpe African Jazz elekaki ye na nzembo ya « Aurevoir Kidicho », composer na Jeannot Bombenga.
Polémique ezalaki na niveau politique suite na liwa wana mpo leki ya Kidicho, Salumu, mpe akufaki na accident mbula eleki. Elobamaki mingi que ezalaki ba règlements de comptes kati na ba lumumistes mpe kati na ba ressortissants ya provincette orientale. Disparition ya Kidicho ebotaki incompréhension mpe bokabuani kati na famille élargie na ye mpe na oyo ya molongani mua ye, famille Lengema.
Mbala ekoya, nakomeka kolobela parcours ya Marcel Lengema Dulia Yubasa Makanga mpo to comprendre degrés ya rivalité ezalaki kati na ba élites mibale ya provincette orientale.
.
………………………………………………………………………………………………………………………………
Nkashama Nkoy, par Rochereau et l'African Fiesta national
Stephane Etienne Nkashama Nkoyazali mu Pende. Abotami na juin 1936 na chefferie ya MuliKalunga, secteur ya Mulikalunga, territoire ya Moyen Kwilu, district ya Kwango, province ya Léopoldville.
Abandi ba kelasi na ye primaire na Kinzambi, epayi ya ba sango Jésuites, na 1943, mpe asilisi yango na 1949. Na mbula moko wana akoti mbala moko na petit semaine ya Kinzambi esika asilisi na 1955. Tango asilisi petit semaine, atindami na Ordre des Compagnie des Jésuites ya Djuma, yango ezuami mpe kaka na territoire ya Moyen Kwuilu, na cadre ya noviciat na ye Kuna alendisami mbula mibale na bo nganga nzambe. Sima na yango, na 1957, atindami na Louvain mpe na Dublin mpo na kokembisa mateya mpe liloba ya nzambe. Na molongo, azui inscription na prestigieuse université ya Oxford na sciences économiques mpe na philosophie esika asali ba études approfondies na ba cursus wana mpe azui doctorat na ye na 1966.
Tango azongi na Congo, na septembre 1967 akoti mbala moko na Présidence de la République mpe azui ebonga ya Conseiller principal chargé des questions sociales et culturelles. Awa ezalaki époque oyo Maître Jean Gérard Kamanda azalaki Secrétaire général ya Présidence de la République (Ex-Maison du Président mpe futur Bureau du Président de la République). A continuer na ebonga wana tango Président Mobutu a créer Bureau du Président de la République en remplacement ya Secrétariat général à la présidence mpe Directeur ya sika ezali Evariste Loliki.
Sima ya ba sanza, Nkashama Nkoy abandi kobela mpe Président Mobutu atindi ye na ba soins médicaux na Etats-Unis, kasi amélioration ezali kaka te. Bameki ye na bo nkoko, kosalisa ye na motindo nionso epayi ya ba Pende, kasi, état de santé na ye ebandaki kaka ko se détériorer à tel point que ba organes vitaux nionso ebandaki lisusu kosala malamu te mpe ememi ye na liwa na août 1968.
Ezali secret te que ba Pende ebele babundaki na rébellion ya Mulele (bazalaki penza majoritaire na rébellion muleliste) mpe nkoko ya Kashama Nkoy, Chef ya Mulikalunga, azalaki na sympathie mingi mpo na Pierre Mulele. Farouche opposant ya époque neti Antoine Gizenga, azali mu Pende. Malgré bonne volonté na mayele ya Kashama Nkoy mpe na motindo oyo andimaki kotika nzela ya bon ganga nzambe mpo na komipesa na mosala na l’Etat ya ekolo na ye, na consolidation ya paix na réconciliation nationale na Congo mpe ya rassemblement na parti oyo esangisi ba Congolais banso M.P.R., batu misusu babandaki kosepela na projet na ye te ya kolendisa culture congolaise à travers philosophie politique ya M.P.R. Ba oyo babandaki ko bouler bongo, bango mpe lisusu ba continuaki tee na koboma Mulele mpe ko persécuter ba Pende.
African Fiesta National elelaki ye na nzembo : « Nkashama Nkoy », composition Rochereau. Maloba ma Rochereau na nzembo oyo e traduire persécution wana.
Mbala ekoya nakomeka kolobela ba nzembo iye : «Liwa ya somo », « Bakumba », «Mama Wali », «Testament ya Bowule », «Myriam Moleka », «Liwa ya Polo Kamba », «Liwa ya Bosele » na ba susu.
.
Patriotiquement,
Emmanuel Kandolo


c: text/html

text:
Exclusion de Marcellin « Mwana Joburg »
Exclusion de Marcellin « Mwana Joburg »
Marcellin,
Nalandaki eyano na yo lobi. Eloko epesi ngai mawa namoni lokola ozalinde kotsiola biso. Olobi ozalaka Rwandais te . Kasi na makomi mayo banda kala ngai namoni te soki ozali rwandais te, oza nde mohumbu ya ba rwandais lokola Empenge. Pamba te po na ngai congolais nionso na tango oyo azali na mawa na motema na liwa ya colonel Mamadou Ndala, atako ayebaki ye te.
Yo olobi esengeli basala enquête na police po bayeba soki liwa na ye ewuti na complot. Ngai nakotuna yo oyebisa ngai depuis quand enquête ya police esi elakisa ntina ya liwa ya Lumumba, ya Laurent Kabila, Samba Kaputo, Katumba Mwanke, etc, etc.
Tala, tozali bana mike te po osakana na biso. Motema mua yo ezali na ngambo ya banguna na biso. Blog oyo ezali ya bana mboka. Tokolinga ata moke te moto oyo basomba ye to mopaya moko boye aya kasakana na biso.
Lokola obanda kala, pe oza kaka kokoba na kosakana na ba congolais, banda lelo topekisi yo kokoma lisusu na blog mbokamosika. Tozali na posa na yo te. Luka site ya ba rwandais okende kosakana.
Mokano oyo ezali lokola avertissement na baye banso balingi kokomisa Mbokamosika esika ya koya kotsiola biso.
Messager
.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Alassane Ouattara
Alassane Ouattara (abótámí o mokɔlɔ mwa yambo, sánzá ya yambo, mobú mwa 1942) azalí moí-politíki wa Kotdivuar (Côte d'Ivoire). Azaláká moyángeli wa yambo wa Kotdivuar bandá sánzá ya zómi na mɔ̌kɔ́, mobú mwa 1990 tíí sánzá ya zómi na míbalé mobú mwa 1993. Azalí prezidá ya lisangá lya politíki liye libêngámí Rassemblement des républicains na lifalansé.
O mobú mwa 2010, yě azalaka mɔ̌kɔ́ ya bato bábalé, elɔngɔ́ na Laurent Gbagbo, baye balukáki kíti ya bokonzi bwa Kotdivuar. Ɛngɛ́bɛ́nɛ́ na komisió ya bopɔnami eye ezalí na nsɔ́mi (Commission électorale indépendante) mpé moyángeli wa yambo wa Kotdivuar, mwǎna mbóka Guillaume Soro, yě asílákí kolónga bopɔnamí bwa kíti ya mokambi-ekólo ya Kotdivuar na mitúya ntúku ítáno na mínei likoló lya nkámá (54%). Bikólo mingi bya molɔ́ngɔ́ mobimba bisílaka kondima elónga ya yě mpé yě alápákí ndáí (akatákí séléka) lokóla mokonzi wa mbóka mokɔlɔ mwa mínei sánzá ya zómi na mibale mobú mwa nkóto ibale na zómi (2010), kasi mokɔlɔ môná káka, lisangá liye litalí mambí ma mobéko likonzi (Conseil constitutionnel) lisakólákí Laurent Gbagbo , prezidá óyo ayambólí yě, ndé molóngi wa bopɔnami bwa kíti ya bokonzi.
Kobánda matatá mâná Laurent Gbagbo andimákí elónga ya yě tɛ́ mpé aboyákí komótíkela kítí ya bokonzi.


text:
Brazzaville
Brazzaville ezalí mbóka-mokonzi ya Kongó-Brazzaville. Mpé ezalaka kobêngama Braza. Bazalí bato 990 000 o engumba.
Arronidssements[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Braza ezalí kokátama na arrondissements sambo:
Brazzaville[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Brazzaville ézalî motu –ya-mbóka-mokonzi politiki mpé ekólo ya Réplibika Kongo. Ésîka nayé ézalí na sid ya kongo, likolò<-(sur) ya pémbénî ya ébalé Kongó, likolò<-(sur) ya ébalé nord ya Stanley Pool. Villî ésalama na mbûla ya 3 octobre 1880 na mibakisamî ya ba nkoko bourgs na tango ya koloni ézalaka kobêngama (Nkuna) mpé prinsipalî ézaki Mpîla na Mfa tǒ Mfoa. Ezalî kobéndama na kombo ya Italo-falasa (français) Pierre Savorgnan de Brazza, mpé étangami tée lélo-oyo 1 3370 612 ba fandî (habitants,ba brazzavilois.
Lisapo[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Kalakala Braza ezaláká mbóka ya Batɛ́kɛ o ngámbo mɔ̌kɔ́ ya ebale Kongó.
O mobú 1880, Pierre Savorgnan de Brazza atiyaka engumba ya mindɛ́lɛ nsima ya koyókana na Makoko ya Mbe, mokonzi ya Batɛ́kɛ.


text:
Les héros de l’Armée Congolaise : Le Lt-Col KOKOLO
.
Les héros de l’Armée Congolaise : Le Lt-Col KOKOLO
En cette période agitée de l’histoire de la RDC, nous avons voulu présenter aux mbokatiers les héros de l’Armée congolaise. Ces derniers font partie de ceux qui sont morts au front ou en mission commandée, et ceux qui s’étaient illustrés par leur bravoure durant leur carrière.
Nous commencerons par quatre officiers à savoir : Lt-Col Justin Kokolo, le col Joseph Damien Tshatshi « le terrible », le général Léonard Mulamba, et le Col Ikuku, lesquels avaient été brillamment présentés par notre frère Emmanuel Kondolo dans son article du 10 juin 2010. Comme son article était en lingala, nous avons pris soin de le traduire en français, pour une meilleure et large vulgarisation, tout en mettant l'accent sur la ressemblance de la situation actuelle avec celle de 1960 en RDC.
Lieutenant-colonel Justin Kokolo azalaki Adjudant mpe fantassin avant indépendance. Ye azali muyombe. Tango tozui lipanda, Président Kasa Vubu abengisi ye pene pene na ye mpe akomi Chef ya sécurité rapprochée na ye. Justin Kokolo azalaki na force physique ya kobotama, véritable engambe, soda ya mpiko mpe suka na niama na etumba. Sima ya mikolo mine ya lipanda, le 4 juillet 1960, mutinerie ya Force publique esalemi mpe gouvernement congolais e décider création ya armée nationale congolaise mpe na placement ya ba Congolais na commandement ya Armée Nationale Congolaise (A.N.C.). Suite na yango nde Adjudant Justin Kokolo ayaki kozua pete ya Lieutenant-colonel, le 8 juillet 1960. En principe, neti azalaki moko ya ba Congolaise oyo bazalaki ba Adjudants wuta kala mpe bazalaki kaka na Force publique, esengelaki nde bapesa ye ba fonctions ya Commandant en Chef ya A.N.C. ou ya Chef d’état-major ya A.N.C. Kasi Président Kasa Vubu awelaki kopesa ye ebonga ya Commandant ya camp Léopold II, kaka le, 8 juillet 1960 wana parce que yango ezalaki camp munene ya ba fantassins ya Congo mpe abandaki ko compter na nombre ya ba soda oyo bazalaki na commandement na ye. Erreur ! Esengelaki apesa ye fonctions oyo ezalaki likolo na commandement. Président Kasa Vubu amonaki ndenge wana nde esengelaki mpe atikeli grandement Premier Ministre Lumumba choix ya kopona Commandant en Chef na Chef d’état-major général ya A.N.C.
Colonel Kokolo atindamaki na juillet 1960 na Luluabourg (Kananga) mpe na Elisabethville (Lubumbashi) yambo sécession ebanda. Kutu, Tshombe ayebisaki ye que ayebisa bakonzi ba Léopoldville que soki bameki koya na Katanga, bakokangama. Azalaki mutu ya confiance ya Kasa Vubu ndenge Lumumba azalaki na mutu na ye Colonel Mobutu. Yango wana azuaki mission délicate ya kokende na intérieur mpo na komeka ko calmer ba soda oyo balingaki kobunda contre gouvernement central ya Léopoldville.
Le, 21 novembre 1960, Colonel Justin Kokolo azuaki mitindo na Chef d’Etat major, Colonel Joseph Mobutu, mpo atinda détachement ya ba soda na ambassade ya Ghana na Léopoldville mpo na ko expulser Nathaniel Welbeck, Chargés d'Affaires ad intérim ya Ghana, du fait que abandaki ko s’ingérer mingi na politique intérieure ya Congo, contrairement na respect ya ba usages na ba règles diplomatiques entre ba Etats, mpe azalaki pro-Lumumba (Akomaki na ye kaka « un politicien congolais de nationalité ghanéenne»). Rappelons que na kowela officialisation ya délégation congolaise oyo etindamaki na Nations Unies na New York, nde ezalaki mbotama ya mindondo. Délégation ya Président Kasa Vubu, conduite na Commissaire général aux Affaires étrangères, Justin-Marie Bomboko, mpe Délégation ya Premier Ministre Lumumba, conduite na Représentant ya Congo na Nations Unies, na New York, Thomas Kanza. Na kowela wana, gouvernement déchu ya Lumumba ebandaki ko utiliser ba services ya communication ya ambassade ya Ghana mpo e communiquer na O.N.U kuna na New York. Soutien ya Ghana na gouvernement Lumumba ezalaki sans faille mpe ba relations ya Lumumba na Président Nkrumah ezalaki makasi. D’ailleurs, tango Colonel Mobutu asalaki coup d’Etat na ye, akangaki Lumumba mpe atindi ye na cachot ya camp Léopold sous le commandement ya Colonel Kokolo. Kuna nde représentant ya O.N.U., Rajeshwar Dayal (Indien), ayaki kobimisa ye na escorte ya ba soda onusiens ghanéens mpe bango nde bakomaki ko assurer protection na ye. Président Kasa Vubu atomboka na likambo wana mpe apesa mitindo na Colonel Mobutu mpo abakisa ba soda ya A.N.C. na lopango ya Lumumba mpo ye abima te. Soki Lumumba azalaki na camp Léopold ezalaki par hasard te, Président Kasa Vubu ayebaki malamu que mutu na ye, Colonel Kokolo, nde asimbaki makambu. Yango wana, ye nde atindamaki lisusu mpo akende ko expulser Chargés d'Affaires a.i. ya Ghana.
Yambo Colonel Kokolo akende na ambassade ya Ghana, Commissaire général ya intérieur, José Nussbaumer, azuaki mokano mua ko mettre en exécution décision ya Président Kasa Vubu oyo e déclaraki Chargés d'Affaires a. i. ya Ghana, persona non grata. En réalité, esengelaki Commissaire ya Affaires étrangères, Justin-Marie Bomboko nde a exécuter décret oyo. Neti azalaki na New York, adjoint na ye, Ernest Kashemwa, akokaki ko mettre en application décret ya Président Kasa Vubu. Mais, elekaki bongo te mpo ezalaki Commissaire ya intérieur nde a exécutaki yango.
José Nussbaumer a se déplacer ye moko mpo na kosala ba menaces na Nathaniel Welbeck que soki alongue na Congo na 24 heures te, akomona nini ekoyela ye ! Ye mpe alingaki kaka kolongua Léopoldville te mpo Ghana ebandaki ko reconnaître gouvernement ya Collège des Commissaires généraux te parce que gouvernement Lumumba ezalaki gouvernement légal. Suite na ba menaces wana nde Nations Unies eyaki lisusu ko renforcer sécurité ya ambassade ya Ghana na kotinda ya ba troupes tunisiennes. En face ya lopangu ya ambassade ya Ghana, Police militaire congolaise, commandée na Henri Ngampo, mpe efandi kaka wana.
Tango Colonel Kokolo akomi na tongo ya 21 novembre 1960 na deux cent fantassins na ye, koya ayaki wana, azalaki na détermination ya kokanga Nathaniel Welbeck, mpe alingaki kaka akota na ambassade ya Ghana mpo akanga ye, kasi abosanaki que na relations internationales, lopangu ya ambassade ya Ghana ezali territoire ya Ghana mpe na tango wana ba troupes ya Nations Unies composées na ba Ghanéens na ba Tunisiens bakokaki kotika ye akota bongo te ! Na mobulu mobulu wana masasi ebetama, ezua ye na tolo mpe eboma ye sur place. A partir ya wana, batu baye ba attaqua mpe masasi ebetama durant toute la journée mpe gouvernement ghanéen eyaki kotinda Commandant en Chef ya Armée na yango, Général Henry Alexander, mpo abimisa Nathaniel Welbeck na situation difficile wana. Général Alexander ayebisaki volonté ya gouvernement na ye que elingi makila etanga te, mpe endimi kolongua Welbeck na Congo.
Liwa ya Colonel Kokolo e consternaki batu mingi na Léopoldville mpe e solidarisaki lisusu makasi A.N.C. contre Lumumba mpo tango wana Baluba, Bangala na Bakongo nde bazalaki majoritaire na armée mpe ba ennemis jurés ya Lumumba. Basalelaki ye ba honneurs militaires minene na camp Kokolo mpe Kasa Vubu azui mokano mua kopesa camp Léopold II kombo na ye.
Emmanuel Kandolo
1ère publication le 10 juin 2010
.
TRADUCTION
Le LIEUTENANT-COLONEL JUSTIN KOKOLO fut un Adjudant fantassin avant l’indépendance. De la tribu Yombe. Après l’indépendance de la RDC, le Président Kasa-Vubu le nomma comme de chef de sa sécurité rapprochée. Justin Kokolo fut doté d’une force physique impressionnante, et un vaillant soldat. Quatre jours seulement après la proclamation de l’indépendance, soit le 4 juillet 1960, survint une mutinerie au sein de la Force publique, ce qui amènera le jeune gouvernement congolais à créer l’Armée nationale Congolaise (ANC), sous le commandement des officiers congolais.
Suite à cette décision, l’Adjudant Justin Kokolo fut promu au grade de Lieutenant-Colonel le 8 juillet 1960. En principe, en tant qu’un des anciens Adjudants congolais de la Force publique, il aurait pu occuper les fonctions de commandant en chef ou chef d’état-major de l’ANC. Mais le Président Kasa-Vubu se contenta de nommer commandant du Camp Léopold II (actuel Cam Kokolo), le 8 juillet 1960, dans la mesure où ce fut le plus grand camp des fantassins au Congo à l’époque. Erreur !!! Il aurait fallu le placer directement dans le commandement de l’Armée. Le Président Kasa-Vubu jugea que sa position du commandant de camp suffisait et laissa la latitude au 1er Ministre Lumumba de nommer Lundula comme le commandant en chef, et Mobutu comme chef d’état-major général de l’ANC.
En juillet 1960, le Lt-Col Justin Kokolo fut dépêché en mission à Luluabourg (Kananga) et à Elisabethville (Lubumbashi) avant le début de la sécession. En guise de réaction, Moïse Tshomba lui demanda d’informer les autorités du gouvernement central de Léopoldville (Kinshasa) de ne point se rendre au Katanga, sous peine d’arrestation.
Le Lt-col Kokolo fut un officier très proche du Président Kasa-Vubu comme le fut le col Mobutu auprès du 1er Ministre Lumbumba. C’est ainsi qu’il (Kokolo) reçut la délicate mission de se rendre à l’intérieur du pays en vue de tenter de calmer les soldats hostiles au gouvernement central.
Le 21 Novembre 1960, le Lt-Col Kokolo reçut l’ordre du chef d’état-major, le col Joseph Mobutu, de dépêcher un détachement militaire à l’ambassade du Ghana à Léopoldville afin de procéder à l’expulsion de NATHANIEL WELBECK, le chargé d’Affaires ad intérim du Ghana, accusé d’ingérence dans les affaires intérieures du Congo, contrairement au respect des usages et règles diplomatiques entre les Etas, et pour avoir manifester sa tendance pro-Lumumba. En fait, le diplomate Ghanéen était devenu « un politicien congolais de nationalité Ghanéenne ».
Rappelons que c’est la dispute sur l’officialisation de la délégation congolaise envoyée à l’ONU qui fut à l’origine de ce conflit. La délégation du Président Kasa-Vubu fut conduite par le Commissaire général aux Affaires étrangères, Justin Marie Bomboko, tandis que la délégation du premier Ministre Lumumba fut conduite par Thomas Kanza.
Durant cette crise, le gouvernement déchu de Patrice Lumumba utilisait les réseaux de télécommunication de l’ambassade du Ghana pour communiquer avec le siège de l’ONU à New-York. Le soutien du Ghana au gouvernement Lumumba fut sans faille, conformément aux bonnes relations entre le Président Nkrumah et Patrice Lumumba. A cet égard, lorsque le colonel Mobutu fit son 1er coup d’état en 1960, il arrêta Lumumba et le mit au cachot du camp Léopold II, sous le commandement du lat-Col Kokolo. Le représentant de l’ONU, Rajeshwar Dayal (un indien), avec l’escorte des troupes Ghanéennes de l’ONU, vint libérer Lumumba et le place sous leur protection. Furieux, le Président Kasa-Vubu ordonnera le col Mobutu de joindre les soldats de l’ANC à protection de Lumumba dans sa résidence. Le Président Kasa-Vubu savait que la situation était sous le contrôle de son homme, le Lt-Col Kokolo. C’est pourquoi il l’enverra encore procéder à l’expulsion du chargé d’Affaires Ghanéen.
Avant que le Lt-Col Kokolo ne se rende à l’ambassade du Ghana, le commissaire général de l’intérieur, José Nussbaumer avait reçu l’ordre de mettre en exécution la décision du Président Kas-Vubu déclarant le chargé d’Affaires a.i Ghanéen persona non grata. En réalité, il revenait au commissaire des Affaires étrangères, Justin Marie Bomboko d’exécuter ce décret. Ce dernier étant en ce moment à New-York, il revenait à son Adjoint, Ernest Kashemwa de l’exécuter. Et non au commissaire de l’intérieur !
José Nussbaumer se rendit personnellement à l’ambassade du Ghana en menaçant Nathaniel Welbeck de quitter le Congo dans 24 heures. Ce dernier ne l’entendit pas cette oreille, étant donné que le Ghana ne reconnaissait pas le gouvernement des commissaires généraux en lieu et place du gouvernement légal de Patrice Lumumba. Suites à ces menaces, l’Onu renforça la sécurité de l’ambassade du Ghana avec les troupes Tunisiennes. En face de l’ambassade du Ghana campaient les éléments de la Police militaire congolaise, commandés par Henri Ngampo.
Lorsque le Lt-Col Kokolo se rendit le 21 novembe 1960 avec 200 fantassins à l’ambassade du Ghana, il fut déterminé d’arrêter Nathaniel Welbeck, et de pénétrer dans l’enceinte de l’ambassade. Mais il avait oublié que selon les normes diplomatiques, l’ambassade du Ghana était un territoire Ghanéen, et que les troupes Ghanéennes et Tunisiennes ne pouvaient pas lui permettre d’y pénétrer. Suite à cette confusion, il y eut échange de tirs et le Lt-Col Kokolo fut atteint à la poitrine et décéda sur le champ. En guise de riposte, les troupes congolaises répliquèrent, entraînant les coups de feu durant toute la journée. Le gouvernement Ghanéen envoya le commandant en chef de leur Armée, le général Henry Alexander afin d’exfiltrer Nathaniel Welbeck. Conformément à la volonté de son gouvernement qui ne voulait pas l’effusion du sang, Nathaniel Welbeck accepta enfin de quitter le Congo.
Le décès du Colonel Kokolo avait consterné beaucoup de congolais à Léopoldville (Kinshasa), et avait par conséquent attisée l’animosité des éléments de l’ANC à l’égard de Patrice Lumumba, dans la mesure où à cette époque, les Baluba, Bangala, et Bakongo étaient majoritaires dans l’Armée.
Le 28 novembre 1960, de grandioses funérailles présidées par le Président Joseph Kasa-Vubu eurent lieu au Camp Léopold, rebaptisé le jour même CAMP COLONEL KOKOLO.
Texte original (en lingala) de Emmanuel Kandolo.
Traduit par Messager
.


text:
Bokolendisama mpe naino bokofulama mpo na koyeba ndelo mpe monene ya makoki na bino mpo na kosalisa
Natondi na botondi mpo na kozala elongo na bino na mpokwa ya lelo. Basi ba Eklezia ya Yesu Klisto bazali se kokende mpo na kokoma lingomba ya bandeko basi oyo mama ya Profeta Joseph Smith, Lucy Mack Smith, alimbolaki na maloba maye: “Tosengeli kolingana moko mpe mosusu, kokengelana moko mpe mosusu, kolendisana mpoko mpe mosusu mpe kozwa malakisi, ete tokoka banso kovanda esika moko na lola.”1
Biteni ezali misato na ndimbola oyo ya monene kolimbolaka makoki ya kosangana na ezalela moko ya esengo elongo na Nzambe. Moko ezali ya kosalisaka to kobatelaka moko mpe mosusu. Mosusu ezali ya koteyana. Mpe ya misato ezali ya kovanda elongo na Nzambe.
Ntina na ngai na mpokwa oyo ezali mpo na kosalisa bino boyoka longonia mpe matondi ma Nzambe mpo oyo nyonso bosili kosala mpo na kosalisa moko mpe mosusu kokokisa moango moye wana ya lokumu. Mpe, ntina ya mibale, kolimbola ndambu ya oyo esengeli koya kasi eye naino ten a mosala na bino na bomoko.
Lokola bandeko basi ya eleko yak ala, bosili koya na mbela ya Nkolo mpo na kosunga basusu. Na mobu 1856 profeta Brigham Young atunaki basantu kokende kopesa lisalisi na bapionie na makalo ya maboko oyo bakangamaki na mabanga ya mbula ya pemba na bangomba. Na ntango wana ya bokeleli alobelaki bandimi na likita linene ete: “Bondimi, eyamba, mpe misala ya eyamba na bino, ekobikisa soki moke te moko na bino kati na bokonzi ya likolo ya Nzambe na biso, longola se soki botii na misala mibeko lolenge miye nazali koteya bino sikawa. Bokende mpe bomema awa bato oyo wana bazwami na ngomba mpe bosalisa bango mpenza na bamposa na bango oyo tobengi ya ntango, … soki te bondimi na bino ekozala ya mpamba.”2
Basin a Utah bandimaki kokende nkama na nkama. Nas bobola na bango batondisaki makalo na nyonso bakokaki kokabola mpe nyonso bakokaki kosangisa uta na basusu mpo na kolendisa baye bazalaki na likama. Moko ya bilombe bandeko basi oyo akomaki, “Naino nayoka bosepeli te, to nakoki koloba, elengi na mosala moko te oyo nasalaka na bomoi na ngai, mpamba te bomoko ya makanisi elekaki nyonso.”3
Ntango babikisaki banso mpe mabanga ya mbula ya pembe enyangwakaki, ndeko mwasi se moko wana akomaki motuna ya motema na ye ya botongono ete: “Eloko nini oyo elandi oyo baton a bolingi ya kosala bakoki kosala?”4
Na ntango na biso, mangomba ya bilombe bandeko basi bipai nyonso na mokili basili kobalusa bondimi na bango na misala na bisika nkama. Mpe bazali se kotuna motuna se moko wana mpo na eye etali mikolo mikoya nsima ya bomoi na bango ya mosala.
Moko na moko kati na bino azali se moko na esika se moko na mobembo na biso ya kozonga na bomoi ya seko. Boko bazali na mibu mingi ya mayele, mpe basusu bazali naino na ebandeli ya bomoi na bango ya kufa ya kozala bayekoli. Moko na moko azali se moko na lisolo ya bomoto na ye mpe ya mikakatano na ye. Kasi banso bozali bandeko basi mpe balingami bana ya basi ya Tata na biso na Lola, oyo ayebi mpe akengelaka moko moko na bino.
Oyo bosali malamu elongo na lolenge ya kokamwa ezali kolingana, komekengela, mpe kolendisa moko mpe mosusu. Nzalaki nzeneneke ya ekamwiseli wana ya biteni misato sanza moko kaka eleki ntango namonaki bino kosalisa ndeko moko ya mwasi. Lokola tata na ye, natondi bino mpe nalingi nazongisa matondi na ngai na Nzambe oyo akambaki motali mpe moteyi moko.
Mwana na biso ya mwasi Elizabeth, oyo afandaka na ekolo mosusu mpe azwami na ngonga ya ntango ekeseni mosika na biso, azalaki na ndako elongo na mwana na ye ya mwasi ya mibu misato. Mwana na ye mosusu azalaki na mposo na ye ya yambo na Gardienne. Elizabeth azalaki na zemi ya sanza motoba mpe kozelaka mbotama ya mwana na ye ya misato, oyo minganga balobaki akozala mwana mwasi mosusu. Mobali na ye, Joshua, azalaki mwa mosika na mosala na ye.
Emonaki ye ete makila ezalaki kobima ye mpe kobakisama mingi, ye abengaki mobali na ye na nzela ya singa. Ye mobali ayebisaki ye kobenga ambulance mpe ete akokuta na ye na lopitalo oyo ezwamaki na minute 20 uta ndako na ye. Liboso akoka kobenga ambulance, ayokaki moto kobeta na liboso ya ekuke.
Na ekuke asutukaki na komona moninga na ye mama motali mpe moteyi. Bazalaki na elaka te na ntongo wana. Moninga na ye ayaokaki kaka ete esengeli aya kotala Elizabeth.
Ye asalisakai Elizabeth kokota na motuka. Bango bakomaki na lopitalo mwa minuti liboso ete Joshua akoma uta na mosala na ye. Minuti 20 ekakaki te, dokotolo azwaki mokano ya kobimisa mwana na lipase mpo na kobikisa Elizabeth mpe mwana na ye. Boye mwana abotami sika ya moke mpenza ayaki na mokili kogangaka makasi, minuti 15 liboso ya ntango etangamaki. Kilo na ye bagrami 765. Kasi azalaki na bomoi, Elizabeth mpe lokola.
Maloba ya Lucy Mack Smith ekokisamaki ndambu mokola wana. Mondimi moko ya Lingomba ya Bamama Basungi, kotindama na Molimo Mosantu, akengelaki, alingaki, mpe alendisaki moninga na ye na bokonzi ya Nzambe. Ye mpe nkoto zomi ya bankoto ya basi mosusu oyo bapesa lisalisi efulami na molimo ya lolenge wana nkola na nkola azwaki bobele matondi ya baoyo balingaki te kasi mpe lisusu maye ya Nkolo.
Bomikundola maloba na Ye ya botondi epai na baoyo bazwaka botondi ya mabele se moke ya mawa na bango ya mokili ete: “Kasi Mokonzi akozongisela bango: Nalobi na bino ya solo, mbala nyonso bosalaki yango ata na moto moko na kati ya bandeko na ngai oyo ya mike, boyeba ete bosalaki yango na ngai.”5
Kasi likamwisi na ndeko ya mwasi moko ya Lingomba ya Bamama Basungi koyaka kosalisa na ngonga yango mpenza ebakisami na nzela ya nguya ya bomoko ya lingomba ya bandeko basi. Oyo ezali kaka ndambu ya etinda oyo episikopo ya Elizabeth atindelaki Elizabeth mpe Joshua na lopitalo mwa bangonga nsima mbotama ya mwana: “Mokambi ya Lingomba ya Bamama Basungi azali kokomba nyonso malamu. Tosili kosala moango ya mikolo ya nsima mpo na kosalisa bana na yo ya basi na ndako boye Elizabeth akoki kokendeka mpe kozonga lopitalo ntango mwana ayebani nkombo te wana ya bonzenga akotikala kuna. Tosalaka yango liboso, kala mingi, mpe bato [na biso] bazali se kozela libaku”
Episikopo akobaki koloba, kolobaka mpo na ye moko mpe mpo na palwasi ete: “Toyaka nkutu na lopitalo mpe tovandaki na bana mike na ndako ya kosakana ntango bana balingaki te kotika bango epai mosusu.”
Mpe nsima: “Tokokisa moango na biso te, solo mpenza, na kozangaka kosala elongo mpe bondimami na yo. Tolingaki kaka koyebisa yo ete komitungisa te mpo na ntina ya makambo tokoki [mpe tokokoa] kosala.”
Oyo basalaki mpo na mwana na ngai ya mwasi esalisaki ye kozwa ntango moko ya motuya na mwana na yeya mwasi ya moke ntango asimbaki ye mbala ya liboso.
Mpe boye episikopo asukisaki etinda na ye epai ya Joshua mpe Elizabeth na oyo bandeko basi bapanzaki nsango ya mokano na bango epai nyonso na mokili mpo na kosalisa basusu mpo na Moteyi: “Batela bondimi.”
Na bokeseni na bino nyonso na bisika bozwami mpe na makambo bokutanaka na yango, nakoki koyebisa bino eloko moko na oyo ezali kozela bino liboso. Wana ezali bino kobatela bondimi, bokomimona bobiangami mbala na mbala na Nkolo mpe lisusu kosalisaka moto mosusu na mposa ya lisungi ntango elongobani te. Ekoki komonana lokola mosala moko ya mpasi mpe oyo ekoki kosalema te. Ntango ekoya libiangi, ekoki te komonana ete bazali na mposa na yo te to ete moto mosusu apesa lisalisi na pete nyonso.
Bomikundola ete ntango Nkolo apesi biso nzela ya kokutana na moto oyo azali na mpasi, topeska lokumu na Mosamalia malamu mpo na oyo asalaki te kasi mingi mpe mpo na oyo asalaki. Ye alekaki te mpembeni atako moleki nzela oyo babetaki na balabala azalaki mopaya mpe mbele monguna. Asalaki nini akokaki kosala mpo na moto babetaki mpe nsima atiaki moango songolo mpo ete basusu basala mingi koleka. Ye asalaki eye wana mpo asosolaki ete kosalisa ekoki kosenga mingi koleka oyo moto moko akoki kosala.
Mateya kati na lisolo oyo ekoki kokamba bino na manso mazali kozela bino na mikolo ya nsima. Mateya oyo ezalaki pene ya kosalela na bomwana na bino moko mpe na maye bokutani na yango kala mingi te awa.
Ata mbala moko, mpe mbele mbala mingi, bosutukaki ntango bokutanaki na moto moko oyo azalaki na mposa ya lisalisi. Ekokaki kozala moboti, tata to mama nkoko, ndeko ya mwasi, to mwana moke oyo abetami na bokono to eleme. Mpo na bomoi oyo ezali na likama mayoki na bino ya mawa etangami koleka mposa na bino ya bomoto. Boye, bino bandaka kopesa lisalisi.
Lokola moleki nzela oyo na lisolo ya Mosamalia malamu kati na makomi, emonani lokola ete lisalisi asengelaki ebalukaki na lisalisi ya ntango molai oyo bokoki kopesa se moto moko te. Mosamalia asengelaki kotika moleki nzela wana na lisalisi ya mobateli ndako ya bapaya. Kosalisa basusu bato mingi ezali yoko eteni ya moango ya Nkolo.
Baepisikopo mpe bakambi ya Lingomba ya Bamama Basungi babenga ntango nyonso bato ya libota kosalisana ntango mposa ezali. Ezali na bantina mingi mpo ya kosalela libongisi. Ntina ya monene koleka nyonso ezali mpo na kopesa na bato mingi lipamboli eyikisami ya bolingo oyo eyaka uta na kosalisana.
Bosili komona mpe koyoka lipamboli yango. Ntango nyonso bosalisi moto ata mpo na mwa ntango moke bosilaki koyoka bolingo ya moto basalisaki. Lokola ntango ya kopesa lisalisi ekomaka molai, mayoki ya bolingo mpe ebakisamaki.
Lokola tozali bato ya kufa, kobakisama wana ya bolingo ekoki kosukisama na bosisoi mpe bolembi. Oyo ezali ntina mosusu Nkolo atikaki biso koyoka mposa ya lisalisi ya basusu na lisalisi na biso epai ya bato bazali na mposa. Yango wana Nkolo akelaki mangomba ma bapesi lisalisi.
Mwa bamposo eleki nazalaki wana ntango elenge mwasi moko atelemaki mpo ya kosungama na likita ya elambo lokola kolodinatele mosungi na mateya ya bamam batali mpe bateyi, mosala oyo nayebaki te ete ezalaka. Namitunaki soki ayebi nini ntako Nkolo afutaki ye. Mpo ete atungisamaka ntango nyonso na nwana, ye abimaki liboso ya nsuka ya likita na kozangaka kopesa ngai ntango ya koyebisa ye boniboni Nkolo akolinga mpe akotonda ye mpo na lisalisi na ye mpo na ntina ya kosangisaka makasi masalemi na bayekoli na Ye.
Kosalisa basusu oyo bazali na mposa esengaka bato mingi,lingomba ya bolingo mpe ya bomoko. Yango oyo Nkolo azali kotoinga o neti na bino. Alingi bino mpo na mosala nyonso bozali kosala.
Moko ya bilembo ya solo ya botondi na Ye ezali ete Nzambe akopesa bino nzela ya koyoka kobakisama ya bolingo mpo nab aye bozali kosalisa. Tala ntina nini bolelaka na liwa ya moto basalisaki mpo na ntango molai. Kobungisaka libaku ya kosalisa bango ekoki koyokama lokola kobungisa eloko moko ya monene koleka bokabwani ya mwa ntango moke. Nayokaki mwasi moko—oyo nayebaki kala—mwa mikolo sikasikawa, mposo oyo mobali na ye akufaki kopesa litatoli ya botondi ayokaki mpo na kosalisaka ye kino nsuka mpenza ya bomoi na ye. Mpinzoli ekokaki komonana te, kasi bipwepwe na ye ya esengo ezalaki komonana.
Atako kosalisa bato ntango molai mpe na bolingo ezali na lifuta monene, boisili koyekola ete ezali na bandelo ya nzoto, ya motema, mpe ya misolo na nyonso oyo tokoki kosala. Moto oyo azali kosalisa mpo na ntango molai akoki kokoma moto oyo azaloi na mposa ya lisalisi.
Nkolo oyo azali mopesi Molakisi mpe Mopesi ya banso oyo bazali bakeleli, apesaki toli efulama na bapesi lisalisi oyo basili kolemba na maloba maye malobamaki na Mokonzi Benyamina mpe makomama na Buku ya Mormon ete: “Mpo na ntina ya kokangaka bolimbisi bwa masumu ma bino ---Nalingi ete bokabaka ndambo ya biloko bya bino na babola, moto na moto engebene na oyo azali na yango, lokola koleisaka oyo azali na nzala, kolatisaka oyo azali bolumbu, kokendaka kotala bakoni mpe kokabolaka mpo na bobondisi bwa bango, ezala na molimo mpe na nzoto mpe lokola, engebene na bamposa ya bango.” 6
Kasi boye akobaki kokebisa baye kati na bino oyo bazangi kopesa koesa eyano na mbela elembo ya bosolo ete bozali kokoba kokende mosika mpe kowumela na lisalisi na binbo ya bolingo ete: “Mpe keba ete makambo maye manso masalema na bwania mpe na molongo; mpo esengeli te ete moto [to mopesi lisalisi] akima mbangu koleka makasi azali na yango. Mpe lisusu, elongobani ete azala na etingia, ete na yango akoka kolonga mbano; boye, makambo manso masengeli kosalema na molongo.”7
Toli wana ekoki kozala ya mpasi mpo na kosalela ntango ozali kotala malamu bokatikati ya mposa na yo ya kasala manso mpo na kosalisa basusu mpe bwania ya kozala ekenge mpo na kokokisa mposa na yo moko mpe kokanga nguya nay o ya kosalisa. Osili komona basusu kobundaka na boponi ya lolenge wana ya mpasi. Yoko ndakisa ezali boponi ya kosalisa moto moko oyo kani bomoi ebelemi na nsuka na ndako na bino moko to kotika ye na ndako ya lisalisi na yo ntango ekoki kozala ete osili kolemba mpenza.
Oyo boyebi na ntina ya moango mwa lobiko ekoki kozala eloko oyo ezali kokamba yo ntasngo ya boponi ya mpasi ya lolenge wana. Tala moko ya ntina nini Lucy Mack Smith alobaki na bwania nyonso ete bandeko basi basengeli “kozwa malakisi na boyekoli.”
Esalisaka mingi kozala na elikya ya solo mpo na ntina ya Nkolo mpo na mwana nyonso ya Nzambe oyo azali ntango ya mpasi ya bomoi oyo ya kufa. Ye ateyaki lolenge ya mozindo mpenza ya moango mwa lobiko epai ya Profeta Joseph na lolenge oyo ete abundaki kososola eye emonanaki lokola mikakatano mizanga nsuka ete: “Mpe soki otieli yango molende malamu, Nzambe na likolo akonetola yo.”8
Boponi na biso mpo ya kosalisa malamu moto moko oyo azali kosalisa mosusu o nzela ya mimekano makasi ekomi boye “Nini nzela nasengeli kolanda oyo ekosalisa na lolenge ya malamu koleka nyonso moto nazali kolinga mpo na ‘kotia molende malamu’?” Ntina na biso ya kopesa lisalisi ezali mpo na biso kosala ete ye asalela bondimi na Klisto, babatela elikya ya bongengi mpo na bomoi ya seko, mpe kosalela bolingani, bolingo ya peto ya Klisto, kino na nsuka ya bomoi na ye.
Nasili komona bandeko basi na bokonzi kotiamayele na bango nyonso na Mobikisi mpe na ntina na Ye. Kanisa ntango okotaki na ndako ya makita wapi nsima ya Lingomba ya Bamama Basungi to Bana ya Primaire to Bilenge basi basangani.
Elili ya Mobikisi to maloba na Ye ekoki kozala mpenza elembo ya bosolo te, kasi boyebi bato oyo basimbama na litatoli ya bosolo mpe motuya ya Bomikabi na ngonga wana lokola ezalaki na mpokwa ya lelo. Elili ya tempelo to maloba “Mabota Makoki Kozala Seko,” ekoki kozala te, kasi bokoki komona elikya na bipwepwa na bango.
Mpe bosili komona, lokola ngai, Mama motali mpe moteyi ya bwania kotonga bolikii na ndeko mwasi oyo azali kobunda ete lisalisi na ye na moto mosusu, kutu lokola azali kokweya, esengeli kaka mpe ezali motuya. Bakambi banene ya Lingomba ya Bamama Basungi bazwaka banzela ya kotika baoyo basengeli lisalisi na lisalisi ya baye bazali kosalisa basusu. Bazali kokela mabaku mpo bandeko basi bayika mpiko na mimekano na bango malamu lokola basalisanaka na bolingo ya peto ya Klisto. Tokoki kotanga awa kotinda na boboto mopesi lisalisi oyo alembi kopema mpe kondima lisalisi ya basusu.
Bandeko basi bakoki kosaka yango na kosambisaka baye bazali na mimekano na lombango te. Bato mingi oyo bazali na mikumba ya kilo babandaka na ntembe mpo na bango moko mpe mpo na motuya na bango moko. Tokolembisa mikumba yango soki tozali na bompikiliki na bolembu bango mpe tokumisi bolamu nyonso oyo tomonaka kati na bango. Yango nde Nkolo asalaka. Mpe tokoki kolanda ndakisa na Ye—Ye mopesi lisalisi monene koleka ya banso.
Na Eklezia ya Yesu Klisto tolobelaka mbala mingi bokasi ya lingomba ya bandeko basi. Tosengeli koyekola kondima ete Mobikisi azali ntango nyonso na lingomba yango ntango tobiangi Ye.
Mingimingi, tokomona bana basi ya Nzambe kobianga bandeko basin a lingomba elongo na bango. Wana ezali bandeko basi koya na likita mpe koluka kiti ya kofanda, bayokaka maloba ya boboto kobimaka, “Nasengi yaka kofanda awa elongo na ngai.”
Tokoyoka maloba maye na mikolo ya nsima oyo Lucy Mack Smith amonaki na mosika ntango bandeko basi “bakofanda na lola elongo.” Tolengelaka te mokolo wana na ntango moko te. Ekoya na mikolo mpe mibu na kosalisaka moko mpe mosusu mpe kotika maloba ma bomoi ya seko na mozindo kati na mitema na biso.
Losambo na ngai ezali ete mingi na biso tokozala elongo na mokolo ya nsima ya nkembo oyo ezali liboso na biso. Napesi bino litatoli na ngai ete elikya na bino mpo na mokolo yango ekolongisama. Nkolo Yesu Klisto asali ete ekoka kosalema mpo na bino na nzelka ya Bomikabi na Ye ezanga ndelo. Tata na Lola ayokaka mpe ayanolaka nsambo na bino ya bondimi mpo na kokamba mpe kosalisa bino kotia molende na mosala na bino mpo na Ye.
Molimo Mosantu atindami epai na bino mpe epai ya baoyo bosalisaka. Bokolendisama mpe bokofulama naino mpo na koyeba ndelo mpe molai ya makoki na bino mpo na kosalisa. Molimo akolendisa bino ntango bokoki komituna, “Esali ngai na ndenge ekoki?”
Natatoli ete Nkolo akozala elongo na bino mpe ete nzela na bino ekolengelama mpe ekotiama bilembo mpo na bino na Ye na ntango bozali kosalisa baoyo Ye alingaka na bamposa mpe mimekano na bango. Na nkombo ya bule ya Yesu Klisto, amene.
Lakisa Matangi
-
1 Lucy Mack Smith, naDaughters in My Kingdom: The History and Work of Relief Society (2011), 25.
-
2. Brigham Young, naDaughters in My Kingdom, 36.
-
3. Lucy Meserve Smith, naDaughters in My Kingdom, 37.
-
4. Lucy Meserve Smith, na Daughters in My Kingdom, 37.
-
5. Matai 25:40.
-
6. Moziya 4:26.
-
7. Mosiah 4:27.
-
8. Doctrine et Alliances 121:8.


text:
Even though I couldn't understand the lyrics, I loved the production and the emotion in the song. The worship team has done a great job on it. I loved the way that she sings the choruses and how the background vocals repeats it. I expected a few dominant harmonies during the choruses, but I couldn't find them. Even without them, the song sounds awesome.
Requested By Jonathan Ngwolo
Scale: E Major Time Signature: 4/4 Tempo: 55 [INTRO] C#m F#m Ab A [VERSE] Emaj7 C#m A E/Ab Nkombo na yo ekumisama, po y'ozali nzambe A F#m B Cdim C#m A B Bolingo na yo efanda na mitema, ozali nzambe pe nyoso efukamela yo, E Emaj7 C#m A E/Ab F#m B A E Po lokumu ezali ya yo, netolama, nkolo na nyoso, tongumbameli yo Yesu E A E/Ab A Yo molingami na nga, bomoi na ngai eza ya yo, na nse ya ngolu F#m B Cdim C#m A B Na yo namona nkembo, y'ozali nzambe, pe nyoso efukamela yo E Emaj7 C#m A E/Ab F#m B A Am E Po lokumu ezali ya yo, netolama, nkolo na nyoso, tongumbameli yo Yesu [CHORUS] E Ab A F#m B A E Nani abongi, na lokumu lokola masiya, oyo liloba na yo eza nguya E Ab A F#m Bipayi binso, bomoyi bojali y'ozali nkolo B A E Nyoso efukama na nkombo na yo E B Cdim C#m B A E/Ab Y'obongi na lokumu, y'ofandi na bisika ah, bileki na nkembo F#m B Nkolo na bolingo nyoso E B Cdim C#m B Yo nde nzambe na nguya, mokokisi na bilaka ah A E/Ab F#m B E Kembo eza ya yo zuwa lokumu nkolo E Emaj7 F#m C#m B Nazala lokola yo, sala ete bomoyi na nga na ya yo ezala moko, B Cdim C#m B A B E Na tatola pe na yemba ete y'obongi na lokumu E Emaj7 F#m C#m B A Nani aza lokola yo, otombolaka nkita pe lokumu na mboka A Cdim C#m B A B E Totatoli pe toyembi ete y'obongi na lokumu [INSTRUMENTAL] E B F#m B Cdim C#m B A E/Ab F#m B [VERSE] E B Cdim C#m B A E/Ab Y'obongi na lokumu ( uh uh), y'ofandi na bisika ah, bileki na nkembo, F#m B Nkolo na bolingo nyoso E B Cdim C#m B Yo nde nzambe na nguya, mokokisi na bilaka ah A E/Ab F#m B E Kembo eza ya yo zuwa lokumu nkolo [CHORUS] E Emaj7 F#m C#m B Nazala lokola yo, sala ete bomoyi na nga na ya yo ezala moko, B Cdim C#m B A B E Na tatola pe na yemba ete y'obongi na lokumu E Emaj7 F#m C#m B A Nani aza lokola yo, otombolaka nkita pe lokumu na mboka A Cdim C#m B A B E Totatoli pe toyembi ete y'obongi na lokumu B Cdim C#m B A B E Totatoli pe toyembi ete y'obongi na lokumu B Cdim C#m B A B E Totatoli pe toyembi ete y'obongi na lokumu B Cdim C#m B A B E Totatoli pe toyembi ete y'obongi na lokumuFound any corrections in the chords or lyrics? What do you think about this song? Please leave a comment below.


text:
Nganga-Nkísi
Nganga-Nkísi ezalí moto óyo akokí bobíkisa moto na nkísi ya bonkɔ́nkɔ (matíti mpé bilɔ́kɔ bisúsu bya *nature) tǒ mpé moto óyo azalí na makoki ma kokɔtɔ na *contact na bilíma mpɔ́ na kobóngola nzelá ya makambo. Nganga-nkísi ya loléngé la mibalé óyo akokí kosolola na bilíma, akokí kotiya bilakeli malámu (*good fortune) tô mabé (*bad fortune) na bomɔi bwa moto. Bilakeli mabé lokóla koboma, kobébisa mosálá, libóta mpé bôngó na bôngó, bilakela malámu lokóla bozwi, bolingo, lobíko na bokɔnɔ buye ekoki kobíkisama na mayɛ́lɛ ma minkandá (mónganga) tǒ ya banganga baye basálelaka matíti tɛ́ mpé bôngó na bôngó. Ɛngɛ́bɛ́nɛ na maloba ma bato, bangó bakokí bobíkisa bokɔnɔ buna, buye buzangi nkínsi ya mindɛ́lɛ́ tǒ ya bonkɔ́nkɔ (matíti mpé/tǒ *nature).
Bokɛsɛni Mónganga na Nganga[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Na Lingála mónganga azalí moto óyo abíkisaka bokɔnɔ na mayɛ́lɛ ma minkandá mpé azwi lipɔlɔ́mi liye lipɛsi yě eposá ya kosála misálá mîna. Nganga azalí moto óyo abíkisaka bokɔnɔ na mayɛ́lɛ ma bonkɔ́nkɔ eye azwi na kokitanaka ya bankɔ́nkɔ ba yě, mpé yě akosálela nkísi esálami na matíti tǒ na bilɔ́kɔ bisúsu bya *nature. Nganga ekɛsɛni na biténi bibalé, nganga óyo asálelaka matíti mpé bilɔ́kɔ bisúsu bya *nature mpó na kobíkisa mpé nganga mosúsu óyo asálelaka nguyá eye ebómbama mpé asololaka na bilíma mpó na kobíkisa bokɔnɔ tǒ mpé lisúsu mpó na kotiya bilakeli mabé tǒ malámu na bomɔi bwa bato.
Nkísi epái ya banganga-nkísi[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Nkísi ezalí elɔ́kɔ nyɔ́nsɔ epɛ́sɛmi na moluki lobíko mpó na komosunga, ekokí kozala nkísi eye esálemi na matíti, mafúta ma nzói, tǒ mpé lisúsu bilɔ́kɔ bisúsu bya mokili. Ekokí mpé kozala *fetiche, *talisman eye elátisami nguyá eúti na bilíma.


text:
Likitana
O mambí ma lokótá, likitana lizalí nkómbó eye ekitání esíká ya nkómbó. Ndakisa : ngáí, yɔ̌ ,yě, bangó, mosúsu, basúsu , -ye, -súsu , b.n.b.
Ndéngé :
- likitana-boméi : ngáí, yɔ̌, b.n.b.
- likitana-litálisi : -angó, óyo, -ye, b.n.b.
- likitana-likokí
- likitana-motúna : níni, náni, banáni
Likitana o ntéi ya likelelo[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Na makomi míngi ma Lingála likitana mpǒ na bato tǒ bilɔ́kɔ ekɔ́tisamaka na káti ya likelelo.
Likitana lya bato o ntéi ya likelelo[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Na Lingála makitana matali bato mazalí: ngáí, yɔ̌, yě, bísó, bínó, bangó.   Na nkomá ya Lingála kokɔ́tisa likitani na likelelo, ekolanda likitani liye lizali kokɔ́tɔ na likelelo na loléngé luye:
- Ngáí→m tŏ n
Ndakisa  Molakisi apɛsi ngáí mokandá →Molakisi ampɛsi mokandá   Molakisi atindeli ngáí mokandá →Molakisi antindeli mokandá
- Yɔ̌→ko
Ndakisa  Molakisi apɛsi yɔ̌ mokandá →Molakisi akopɛsi mokandá
- Yě→mo
Ndakisa  Molakisi apɛsi yě mokandá →Molakisi amopɛsi mokandá
- Bísó→lo
Ndakisa  Molakisi apɛsi bísó mokandá →Molakisi alopɛsi mokandá
- Bínó→bo
Ndakisa  Molakisi apɛsi bínó mokandá →Molakisi abopɛsi mokandá
- Bangó→bá
Ndakisa  Molakisi apɛsi bangó mokandá →Molakisi abápɛsi mokandá
Likitana lya bilɔ́kɔ o ntéi ya likelelo[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Na Lingála likitana litali bilɔ́kɔ lizali -angó. Mpǒ na kolikɔ́tisa o ntéi ya likelelo, lyangó likolanda kelási ya nkómbó ya elɔ́kɔ eye ekokɔtɔ na likelelo
Ndakisa  Molakisi apɛsi yɔ̌ mokandá. →Molakisi apɛsi yɔ̌ mwangó. → amupɛsi yɔ̌.  Mamá asómbi mbisi (yɔ̌kɔ́) o wɛnzɛ. →Mamá asómbi yangó o wɛnzɛ. → aesómbi o wɛnzɛ.  Mamá asómbi mbisi (íbalé) o wɛnzɛ. →Mamá asómbi yangó o wɛnzɛ. → aisómbi o wɛnzɛ .  Mamá asómbi lilala o wɛnzɛ. →Mamá asómbi lyangó o wɛnzɛ. → alisómbi o wɛnzɛ.  Mamá asómbi malala o wɛnzɛ. →Mamá asómbi mangó o wɛnzɛ. → amasómbi o wɛnzɛ.   Mamá asómbi ekɔlɔ́ o wɛnzɛ. →Mamá asómbi yangó o wɛnzɛ. → aesómbi o wɛnzɛ.  Mamá asómbi bikɔlɔ́ o wɛnzɛ. →Mamá asómbi byangó o wɛnzɛ. → abisómbi o wɛnzɛ.   Tatá asómbi bondóki o wɛnzɛ. →Tatá asómbi bwangó o wɛnzɛ. → abusómbi o wɛnzɛ.  Tatá asómbi mandóki o wɛnzɛ. →Tatá asómbi mangó o wɛnzɛ. → amasómbi o wɛnzɛ.


text:
Mbɛbú
Mbɛbú tǒ bibɛbú bizalí biténi bíbalé ya misuni libosó lya monɔkɔ, bizalí mbɛbú ya likoló mpé mbɛbú ya nsé. Bizalí pɛtɛ, na bolɛmbú, mpé na bitaú. Bisálemaka mpɔ̂ na kolíya, mpɔ̂ na koyóka na kosímba, mpé mpɔ̂ na kosála koloba.
Biténi[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Nzébi bakɛsɛnisaka ebɛbú ya nsé (Labium inferioris) na ebɛ́bú ya likoló (Labium superioris). Ebɛbú ya nsé elongobaní elekí ebɛbú ya likoló na bonɛ́nɛ. Lomposo la mbɛbú na lomposo losúsu, lomposo la mbɛbú lokɛ́, ntína lomposo la mbɛbú lozalí na bibaka 3 tǒ 5 nzókandé losúsu na bibaka 16. Ntína níni minsisá mibelé mya makilá mimɔ́nisamaka mpé mbɛbú izalí na langí motáné.
Lomposo la mbɛbú lozalí na nkunza tɛ́. na ebimisele ya botɔki tɛ́, mpé na ebimisele ya mafúta tɛ́. Ntína eye lozalí tɛ́ na bibáteli lomposo losúsu. Ndé lokaukaka míngi.


text:
Kosala noki noki mambi ma libota mpe mosala ya tempelo na mokolo na biso ezala na ntina mpo na lobiko mpe bonetolami ya mabota.
Bobele liboso ya liwa na ye uta na caner na 1981, mokomi moko ya boswani William Saroyan ayebisaki na bapanzi nsango, “Banso tosengeli kokufa, kasi nazalaki ntango nyonso kondima bolongoli ekoki kosalema na oyo etali ngai. Sikawa nini?”1
“Sikawa nini” yango na elongi ya liwa na bomoi oyo mpe “sikawa nini” na kotala na bomoi nsima ya liwa ezali na motema ya mituna ya molimo ete bozongisi ya nsango malamu ya Yesu Klisto eyanoli kitoko mpenza na libongisi ya Tata ya esengo.
Na bomoi oyo tozali koseka, kolela, kosala, kosakana, kovanda, mpe nsima kokufa. Yobo atunaki motuna ya kokesenisa, “Soki moto akufi, akoki kobika lisusu? ”2 Eyano ezali koyoka iyo na ntina ya libonza ya komikaba ya Mobikisi. Eteni moko ya maloba mingi ya ebandeli ya Yobo mpo na eyano ezali na ntina: “Moto oyo abotami na mwasi azali na mikolo moke. … Ayaki liboso lokola fololo, mpe akatami na nse…. Wana ezali elikia ya nzete, soki bakati yango na nse, ete ekoki kokola lisusu, mpe ete etumu ya bopete ekoki te kotika… mpe kopesa liboso bitape lokola nzete.”3
Mwango ya Tata na biso ezali na ntina ya mabota. Mingi ya makomi na biso eleki makasi esaleli liloba ya nzete na misisa na yango mpe bitape lokola lisese.
Na bokangi mokapo ya Boyokani ya Kala, Malaki, na kolimbolaka Boyei ya Mibale ya Mobikisi, asalelaki lisese oyo. Kolobaka na ntina ya lolendo mpe loma, akomaki ete bakozikisama lokola mputulu mpe “ete ekotika bango ata mosisa to etape.”4 Malaki asukisi mokapo oyo na elaka ya Nkolo:
“Tala, Nakotindela bino profeta Eliya liboso ya boyei ya mokolo monene mpe ya nsomo ya Nkolo:
“Mpe akobalusa mitema ya baboti epai ya bana, mpe mitema ya bana epai ya baboti na bango, na bobangi ete naya kobeta mokili na ekila.”5
Na ntongontongo ya Bozongisi, Moroni abetaki lisusu sete na etinda oyo na ebandeli ya liteya na ye epai ya elenge Joseph Smith na 1823.6
Baklisto mpe Bayuda na mokili mobimba bandimi lisolo ya Boyokani ya Kala ya Eliya.7 Azalaki profeta ya nsuka ya kozala na nguya ya kokanga ya bonganganzambe ya Melekisedeke liboso ya ntango ya Yesu Klisto.8
Eliya Azongisi Bafungola
Bozongi ya Eliya esalamaki na Tempelo ya Kirtland na sanza ya minei 3, 1836. Alobaki ete azali kokokisa elaka ya Malaki. Apesaki bafungola ya bonganganzambe mpo na kokanga mabota na eleko oyo.9Etinda ya Eliya ebongisamaki na wapi ezali ntango mosusu kobengama molimo ya Eliya, oyo, lokola Mpaka Russell M. Nelson ateyaki, ezali “ bolakisimi ya Molimo Mosantu kotatolaka na ntina ya ezalela ya bonzambe ya libota.”10
Mobikisi abetaki sete na ntina ya kozala ya libatisi. Ateyaki, “Longola se moto abotami na mayi mpe na Molimo, akoki te kokota na bokonzi ya Nzambe.”11 Mobikisi ye moko azwaki libatisi mpo na kopesa ndakisa. Nini mpo na bakufi oyo bazwaki libatisi te?
Malongi ya Tempelo mpe Mosala ya Mambi ma Libota
Na sanza ya zomi 11, 1840, na Nauvoo, Vilate Kimball akomelaki molongani na ye mokanda, Mpaka Heber C. Kimball, oyo eolngo na baninga mosusu ya Bazomi na Babale bazalaki kosala misio na Grande Bretagne. Likita Linene ya sanza ya zomi esengelaka kosalema mwa mikolo liboso.
Nalobi uta na biteni ya mokanda ya Vilate: “Tozalaki na likita monene mingi mpe ya bosepeli mingi oyo esalemi naino te banda Eklezia ebongisamaki…. Mokambi [Joseph] Smith afungolaki likambo ya sika mpe ya nkembo. … Ezali, kobatisamaka mpo na bakufi. Paulo alobaki mpo na yango, naBakolinti ya yambo mokapo ya 15 molongo ya 29. Joseph azwaki litondi mingi ya ndimbola na yango na bobimisi. Alobi ezali libaku ya [bandimi ya] Eklezia oyo kozwa libatsi mpo na bana banso ya bankoko na bango oyo bakufa liboso ya nsango malamu oyo eya na mokili . … Nakosalaka bongo, tokosala lokola basali mpo na bango, mpe tokopesa bango libaku ya koyaka na mokili na Lisekwa ya Yambo. Alobaki bakoteyama nsango malamu na boloko.”
Vilate abakisaki: “Nalingi kobatisama mpo na mama na ngai. … Ezali oyo malongi ya nkembo te?”12
Malongi ya ntina etali bosangisi mabota eyaki na mokili molongo na molongo mpe mosise na mosise. Makuli na nzela ya moto mosusu ezali na motema ya kokangisa lisanga mabota ya seko, kokangisa misisa na bitape.
Malongi ya libota na mambi ma libota mpe mosala ya tempelo ezali polele. Nkolo na mateya ya bobimisi ya ebandeli alobelaki “libatisi mpo na bakufi na bino.”13 Lotomo ya malongi na biso ezali epai ya bankoko na bisomei. Oyo ezali mpamba te mabongisi ya celesitiale ya lola evandisami likolo ya mabota.14 Bakambi ya Yambo batindaki bandimi, mingimingi bilenge, mpe bilenge bakoli minzemba, babeta nsete na mosala ya mabi ma libota mpe makuli ya mpo na nkombo ya mabota na bangomei to nkombo ya bankoko ya bandimi ya paloasi mpe ya likonzi na bango.15 Tosengeli kokangisama na misisa mpe bitape na biso. Likanisi ya kozala lisanga na bokonzi ya seko ezali solo ya nkembo.
Batempelo
Wilford Woodruff alakisaki ete Profeta Joseph Smith avandaki ntango molai ekoka mpo na kotia moboko ya mosala ya tempelo. Na nsuka ya ngonga ye, Joseph Smith, akutanaki na Lisanga Likoki ya Bazomi na Babale, apesaki bango dotasio na bango.16
Na nsima ya liwa ya martiro ya Profeta, Basantu basilisaki Tempelo ya Nauvoo, mpe nguya ya bokangisi esalemaki mpo na kopambola bamilio ya bandimi ya botongongo liboso ya bobimi mpo na kokende na Mountain West. Mibu ntuku misato nsima, na bosilisi ya Tempelo ya St. George, Mokambi Brigham Young amonaki ndimbola ya seko ya makuli ya lobiko na nsuka kozwamaka mpo na bamoi mpe bawa.17
Oyo ezali maloba ya pete ya Mokambi Wilford Woodruff: “Ezali na libongisi moko te Nkolo abimisi oyo nasepeli na yango mingi koleka na bosikoli ya bakufi na biso; eye tokozwa batata na biso, bamama na biso, basi na biso mpe bana na biso elongo na biso kati na lisanga ya libota, na ntongo ya lisekwa ya yambo mpe na Bokonzi ya Celesitiale. Wana ezali mabongisi minene. Esengi mpenza komibonza.”18
Ntango monene nini kozala na bomoi. Oyo ezali eleko ya nsuka, mpe tokoki koyoka botambwisi mbanngo ya mosala ya lobiko na bituka nyonso wapi liyokani ya lobiko ezali.19 Tozali sikawa na batempelo mingi na mikili mobimba mpo na kopesa makuli ya lobiko oyo. Kokende na tempelo mpo bozongisi sika ya molimo, kimia, bobangi te, mpe boyangeli na bomoi na biso ezali lisusu lipamboli monene.20
Ekokaki mobu moko te nsima Mokambi Thomas S. Monson abiangemaki lokola Apostolo, asalaki losambo ya kobonza Ndako ya Mikanda ya Bonkoko ya Tempelo ya Los Angeles. Alobaki na ntina ya bankoko bakufa “kozelaka [mpo na] mokolo ntango bino mpe ngai tokosala boluki oyo esengeli mpo na kokombola nzela, … [mpe] na yango kokende kati na ndako ya Nzambe mpe kosala mosala wana… oyo bango … bakoki kosala te.”21
Nsima ntango-Mpaka Monson apeasaki makebisi ya kobulisa wana na sanza ya motoba 20, 1964, ezalaki bobele batempelo efungwama 12. Na eleko Mokambi Monson asalaki na lisanga ya likolo ya Eklezia, 130 ya batempelo 142 na biso efungwama ezalaki na losambo na bango ya kobonza ya ebandeli. Ezali eloko moko te ezangi likamwisi komona botambwisi mbango mosala ya lobiko na mikolo na biso. Batempelo ntuku mibale na mwambe misusu epesameli nsango mpe ezali na biteni ekeseni na botongi. Ntuku mwambe na mitano likolo ya mokama ya bandimi ya Eklezia bavandi sikawa na ntaka ya 320 km na tempelo.
Lisolo ya Tekinolozi ya Libota
Lisolo ya Tekinolozi ya libota ezalaki lisusu kokoba na kokamwisa. Mokambi Howard W. Hunter alobaki na sanza ya zomi na moko 1994: “Tobandi kosalela informatiki mpo na kotambwisa mbangu mosala ya bule ya kopesaka makuli mpo na bakufi. Mosala ya tekinolozi… ememamaki mbangu na Nkolo yemei. … Nzokande, totelemi bobele na ekuke ya nini tokoki kosala na bisalelo oyo.”22
Na mibu 19 uta maloba ya lisakoli oyo, botamboli mbango ya tekinolozi ezali pene ya kokamwisa. Mama moko ya mibu 36 ya bana ya bilenge kala te agangaki epai na ngai, “Kaka kanisa— tolongwe uta na balecteur ya microfilm na bandako ya mambi ma libota ebulisama mpe tokomi kovandaka na mesa ya makusa na ordinatele kosalaka mambi ma libota soki bana na ngai na nsuka balali.” Bandeko ya basi mpe mibali, bandako ya mambi ma libota ezali sikawa na mabota na biso.
Tempelo mpe mambi ma libota ezali kaka mpo na biso te. Bokanisa mpo na baye ya ngambo mosusu ya elamba kozelaka mpo na kozwa makuli ya lobiko oyo ebimisa bango na boombo ya boloko ya molimo.Boloko elimbolami lokola “ezalela ya bovandi to bokangemi.”23 Baye na bokangemi bakoki kozala kotunaka motuna ya William Saroyan: “Sikawa nini?”
Ndeko mwasi moko ya bondimi akabolaki liyebi ya ndenge ya molimo na Tempelo ya Salt Lake. Ntango azalaki na lisuku ya nkotisa, nsima ya maloba ya bokuli nkotisa ya bozwili elobamamaki, ayokaki, “Mpe mokangami akokangolama!” Ayokaki liyoki monene ya likambo ya likama mpo na baye bazalaki kozela mosala ya libatisi mpe ya nkotisa na bango. Ntango azongaki ndako, alukaki makomi mpo na maloba ayokaka. Akutaki lisakola ya Joseph Smith naeteni ya 128 ya Doctrine & Alliances: “Tika mitema na bino esepela, mpe ezala na esengo koleka. Tika mokili ebima na koyembaka. Tika bakufi bayemba nzembo ya Nzambe ya masanzoli ya seko mpo na Mokonzi Emanuele, oyo akulisamaki, liboso mokili ezala, oyo akopesa biso makoki mpo na kosikola bango uta na boloko na bango; mpo na bakangami bakokangolama.”24
Motuna ezali, nini tosengeli kosala? Toli ya Profeta Joseph ezalaki kolakisa na tempelo “makundoli ya bakufi na biso, oyo bakolongobana mpo na bondimami nyonso.”25
Bakambi ya Eklezia babimisaki libiangi ya bosenga makasi na nkola ya kobuta koleka liboso na kosalela tekinolozi mpo na koyeba molimo ya Eliya, koluka bankoko na bango mpe kosala makuli ya tempelo mpo na bango.26 Mingi ya botomboli ya bozito na kotambwisa mbango mosala ya lobiko ya babomoi mpe bakufi lokola ekosalema na bino bilenge.27
Soki bilenge na palwasi moko na moko bakokende bobele na tempelo mpe kosala mabatisi mpo na bakufi na bango te kasi lisusu kosala elongo na mabota na bango mpe bandimi mosusu ya paloasi mpo na kopesa bankombo ya libota mpo na mosala ya likuli bakosala, bango mpe Eklezia bakopambolama mpenza. Komona mpamba te nguya ya bawa na kosungaka makasi mpe esengo na bino ya kokutanaka na nsuka na baye bozali kosalisa. Lipamboli ya ntina ya seko ya kosangisaka mabota na bisomei ezali pene koleka bososoli.28
Na mokili mobimba bandimi ya Eklezia, ntuku mitano na moko likolo ya mokama ya mikolo mingi bazali na baboti nyonso mibale te na eteni ya Nzete ya Libota ya site ya FamilySearch Interneti ya Eklezia. Ntuku motoba na mitano likolo ya mokama ya mikolo basali naino te motango ya bankoko nyonso minei.29 Mikundola, biso kozanga misisa mpe bitape na biso tokoki kobikisama te. Bandimi ya Eklezia basengeli kozwa mpe kokoma nsango oyo ya ntina.
Na nsuka tozali na malongi, batempelo, mpe tekinolozi mpo ete mabota esala mosala ya nkembo oyo ya lobiko. Napesi lolenge moko oyo ekoki kosalelama. Mabota ekoki kozala na “Nzete ya Kosangisa Libota.” Oyo esengeli kozala bokasi ya kozongela. Moko nyonso akomema mambi ma libota, masolo, mpe bafoto, elongo na biloko elingamaki ya bankoko mpe ya baboti oyo ezali. Bilenge na biso basepelaka koyekola na ntina ya bomoi ya baye libota—bawuta wapi mpe lolenge nini bavandaki. Mingi bazali na mitema ya kobaluka epai ya batata. Balingi masolo mpe bafoto, mpe bazali na boyebi ya tekinolozi mpo na koscaner mpe kotelecharger masolo oyo mpe bafoto na Nzete ya Libota mpe kosangisa mikanda esika nsango ewuti elongo na bankoko mpo na kobomba oyo mpo na ntango nyonso. Ya solo, ntina monene ezali mpo na kokana makuli nini esengeli naino kosalema mpe kopesa mikumba mpo na mosala ntina ya tempelo. Mwa bukuLibota na ngai ekoki kosalema mpo na kosalisa kokoma nsango ya libota, masolo, mpe bafoto oyo nsima ekoki kotiama na Nzete ya Libota na Interneti.
Komipesa ya libota mpe babozeli na yango esengeli kosala na likolo ya bapriorite na biso mpo na kobatela atandele na biso ya bonzambe. Mpo na baoyo bazali koluka bosaleli ya mokolo ya sabato ebotaka mbuma mingi mpo na libota lokola lisanga, botambwisi mbango ya mosala oyo ezali mabele ebongisami. Mama moko na bokumisi ayebisaki lolenge mwana na ye ya mobali ya mibu 17 ayekolaka ordinatele nsima ya eklezia na mokolo ya Eyenga mpo na kosala mosala ya mambi ma libota mpe mwana na ye ya mobali ya mibu 10 alingi koyoka masolo mpe kotala bafoto ya bankoko na ye. Oyo apambolaki libota na ye mobimba mpo na koyeba molimo ya Eliya. Misisa mpe bitape na biso ya ntalo esengeli koleisama.
Yesu Klisto apesaki bomoi na Ye lokola bomikabi ya bozwilii. Apesaki solo eyano na motuna motunamaki na Yobo. Alongaki liwa mpo na bato banso, oyo tokokaki te kosala bisomei. Tokoki nzokande, kosala mayokani ya bozwili mpe kokoma solo babikisi na Ngomba ya Siona30 mpo na mabota na biso moko na ntina ete biso, elongo na bango tokoka konetolama mpe kobikisama lokola.
Natatoli mpo na libonza ya bomikami ya Mobikisi mpe solo mpenza na mwango ya Tata mpo na biso mpe mabota na biso. Na nkombo ya Yesu Klisto, amene.
Lakisa Matangi
-
1. William Saroyan, in Henry Allen, “Raging against Aging,” Wall Street Journal, sanza ya zomi na mibale 31, 2011–sanza ya yambo 1, 2012, C9.
-
2. Yobo 14:14.
-
3. Yobo 14:1, 2, 7, 9.
-
4. Malaki 4:1. Kala te nkoma mingi elobi ete motango monene ya kobuta ya bato bazali kopona kobota ban ate mpo na kobongisa lolenge na bango ya kozala na bomoi (tala Abby Ellin, “The Childless Plan for Their Fading Days,” New York Times, Sanza ya Mibale. 15, 2014, B4). Bikolo mingi ezaali kokita na bato lokola mbano ya maponi ya bato oyo. Oyo ezali ntango mosusu kobengama lokola “bokiti ya motango ya boto” (tala The New Economic Reality: Demographic Winter [documentaire], byutv.org/shows).
-
5. Malaki 4:5–6.
-
6. Tala History of the Church, 1:12; Doctrine et Alliances 2.
-
7. Bayuda bazalaki kozela bozongi ya Eliya mibu 2.400. Na mokolo oyo, na lipati ya Pasika na bango ya mobu, to baelambo monene, babongisaka esika mpo na ye mpe bakendaka na ekuke kolikiaka ete ayei mpo na kosakola boyei ya Mesia.
-
8. Tala Bible Dictionary, “Elijah.”
-
9. Tala Doctrine et Alliances 110:14–16; tala lisusu Doctrine et Alliances 2.
-
10. Russell M. Nelson, “A New Harvest Time,” Ensign, sanza ya mitano 1998, 34.
-
11. Yoane 3:5.
-
12. Vilate M. Kimball na Heber C. Kimball, sanza ya zomi. 11, 1840, Vilate M. Mikanda ya Kimball, Church History Library; bokomi mpe bokomi letele enene ebongisami.
-
13. Doctrine et Alliances 127:5; nsete ebakisami .
-
14. Tala Ensignement des Présidents de l’Eglise: Joseph Fielding Smith (2013), 68.
-
15. Tala Mokanda ya Bokambi ya Yambo, sanza ya zomi. 8, 2012.
-
16. Tala The Discourses of Wilford Woodruff, sel. G. Homer Durham (1946), 147.
-
17. Brigham Young asakolaki ete, “Nyonso oyo nalingi ezali komona na bato oyo kopesa bozwi mpe bosepeli na bango na botongi bonze ya Nzambe, kotelemisaka batempelo, mpe kosalaka kati na yango mpo na bato ya bomoi mpe bakufi … ete bakoka bana mibali mpe bana basi balatisama montole ya Nzambe ya Nguya Yonso” (Deseret News,sanza ya Nsambo. 6, 1876, 498). Libatisi mpo na bakufi ebandaki na sanza ya yambo 9, 1877, mpe dotasio mpo na bakufi esalemaki mikolo mibale nsima. Esengo na yango elobelamaki na Lucy B. Young, oyo alobaki ete “motema na ye etondisamaki na boluki ya koyambamaka na [bandeko na ye bakufa] na maboko ya kofungwama, lokola banso bakozala na baoyo bakoka te kosala mosala na bangomei” (na Richard E. Bennett, “‘Which Is the Wisest Course?’ The Transformation in Mormon Temple Consciousness, 1870–1898,” BYU Studies Quarterly, vol. 52, no. 2 [2013], 22).
-
18. Teachings of Presidents of the Church: Wilford Woodruff (2004), 192–93.
-
19. President Wilford Woodruff (Oyo ayebani kozala moko ya bamisionele monene ya ntango nyonso epai ya bato ya bomoiwho is known to be one of the greatest missionaries of all time to the living), kolobelaka mosala ya bakufi, alobaki ete: “Natalaka eteni oyo ya mosala na biso lokola etinda moko ya ntina mingi lokola kosakolaka na bato ya bomoi; bakufi bakoyoka mongongo ya basali ya Nzambe na mokoli ya milimo, mpe bakoki kobima ten a ntongo ya bosekwi [ya yambo], longola soki makuli moko boye esalemi, mpo na [bango].” Alobaki lisusu ete, “Esengeli kobikisa moto akufa ndenge moko … lokola moto ya bomoi” (Teachings of Presidents of the Church: Wilford Woodruff, 188).
-
20. Mokambi Howard W. Hunter asengaki bandimi ya Eklezia bakende na tempelo mbala mingi “mpo na lipamboli ya moto se moko ya bongumbameli na tempelo, mpo na bosantu mpe kimia epesami na kati ya baefelo wana esantu mpe ebulisama. … Ezali esantu ne Nkolo. Esengeli kozala esantu na biso” (“The Great Symbol of Our Membership,”Ensign, sanza ya zomi. 1994, 5;Tambuli, sanza ya zomi na moko. 1994, 6).
-
21. “Messages of Inspiration from President Thomas S. Monson,” Church News, sanza ya zomi na mibale. 29, 2013, 2.
-
22. Howard W. Hunter, “We Have a Work to Do,” Ensign, sanza ya misato. 1995, 65.
-
23. Merriam-Webster’s Collegiate Dictionary, 11th ed. (2003), “prison.”
-
24. Doctrine et Alliances 128:22; tala lisusu Doctrine et Alliances 138:42. “Liboso mokili [yango] ezala, Nkolo akulisaki baoyo bakobesa likoki na milimo oyo ezali na [boloko] esikolama” (bobakisi na triptique, “Boloko”).
-
25. Doctrine et Alliances 128:24.
-
26. Tala Mokanda ya Bokambi ya Yambo, sanza ya zomi. 8, 2012; tala lisusu David A. Bednar, “The Hearts of the Children Shall Turn,”Ensign toLiahona, sanza ya zomi na moko. 2011, 24–27; R. Scott Lloyd, “‘Find Our Cousins’: Apostle [Neil L. Andersen] Counsels LDS Youth at RootsTech Conference,” Church News, sanza ya mibale. 16, 2014, 8–9.
-
27. Boyekoli moko ya kala te elakisaki ete bobeti nsete makasi mpo na nkola oyo ezali na bomoi ya ntina wapi bazali “kopesa basusu, mpe bazali komimema epai ya bantina minene koleka” (Emily Esfahani Smith and Jennifer L. Aaker, “Millennial Searchers,” New York Times Sunday Review, sanza ya zomi na mibale. 1, 2013, 6).
-
28. See Howard W. Hunter, “A Temple-Motivated People,”Ensign, sanza ya mibale. 1995, 2–5;Liahona, sanza ya mitano 1995, 2–7.
-
29. Mitango epesami na Family History Department.
-
30. Tala Obadia 1:21.


text:
Play ch@mpi_EuX_Il_PaRlEnT_EuX_TrEmBlEnT mix de mopao sarkozi
Return to the blog of GervaisKatende
Visitor, Posted on Wednesday, 20 November 2013 at 2:38 PM
Celeo conseil na kopesa yo eza que kaka yo moko olobi lobi mingi ya bien na kombo ya Maison Mpova lelo ekomi lisolo....lobi pe olobaki mingi na kombo ya Kiki Toure.........petit nanga tika ezaleli ya boye po eza maladie oyo ememaka na isolement....c est tres imbecile na ba propos na yo.Mutu abikisaki yo na voyage ya Poto eza Mpova ...obosani.Humilite precede la gloire.....soki oconzinuer boye yeba que musique na yo esili.Mangani
kunzilele, Posted on Saturday, 16 November 2013 at 11:49 AM
CELEO B AFFAIRE ETAMBOLA TSE MAIS AO PASOLA KIEKIEKIEEEEE YOKAKA NDE BA CONSEIL TIKA ORGUEIL MOTO


text:
Eyenga ya Mbótama
Eyenga ya Mbótama tǒ Nɔ́ɛlɛ tǒ Nɔ́ɛli ezalí fɛ́ti ya mbótama ya Yézu Krísto.
Lisapo[kokoma | kobɔngisa mosólo]
O ntangu en mokonji wa Roma akonjaki lokola nyele ya Bayúda. Tibere, ye oyo mokonji atondi na lolendo, alingi kuyeba na solo akonjaki batu boni o nyele yayeye.
Atindi monkanda bipai binso, asengi boyo: «Batu banso bakende kupesa nkombo ya bango o mboka ya bateta ba bango.»
O mboka Nazarete Yozefu elongo na molongani wa yeye Maria babikaki. Batosaki sesepi monoko mwa mokonji. Batamboli.
Yakomaka bango o mboka Bɛtɛlɛmɛ baluki esika ya kulala, kasi bajwi te. Bakei kukumba bango o sopo ya ndako ya nyama.
Katikati ya butu Santa Maria aboti kuna mwǎná Yézu, Nzambé mpenza, Mokosolo wa batu.
Sasa anjelu asangeli nsango ese o bakengeli ba bakandoro bajalaki penepene kukengele mpata yabongo. Na nsima banjelu na kutanga te bayembi nzembo be, bango te: «Nkembo na Nzámbe o lora mpé o nse boboto na batu balámu.» Bakengeli bakamwi. Bakei noki kukembisa mwǎná Yézu.
Bakristu bakokundola o motema eyenga ena mokolo mwa 25 dɛsɛ́mbɛ.
Tálá mpé[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Búku[kokoma | kobɔngisa mosólo]
- Frères de Saint-Gabriel: Tokoyekola Lingala... Bondo, 1937.


text:
Kлип Fally Ipupa - Orgasy
Kлип Fally Ipupa - Orgasy
Fally Ipupa Orgasy
Fally Ipupa Orgasy
Fally Ipupa Orgasy
TekcT ПecHи Fally Ipupa - Orgasy
Fally Ipupa - Orgasy loketo na yo souplesse volant, prise de finition,loketo na yo flexible Edo Mopatass air a ponton night club eputsha firmere, hein Toutou Roma,Ize bola,ya Ge Ge Fula mambo, Mondongo botecole, president Gabere Nkembo,Zacharie Bababaswe: mbanga ya dange kota na kati na ngai bongo yo tela miso kota na kati na ngai bongo yo tela miso po o comprendre besoin o ngai nazo yoka eh apres okobima na yo Didi Kelokelo bolingo ya Edo e deodore motema na ngai nakomi na ngai na kwiti ya bolingo na yo na pesi permisiom po ooooohh na pesi permision (na lingi) na ko koka ko kanga motema te Edo (papa aaa) na boyi ko kanga puissance ya sentiment na yo, noki te na beba eee eee mopakasii eeh eh hein Boubou linyombela linkozi protege mongongo na ngai eyokani ti na libanda eee (libanda alain nzambe) soki ba ko yoka baa yoka na bango est-ce-que vie na ngai pe eza na maboko na bango te eh bango bato bako sala ngai nini po ngai moweyi ya bolingo oyo nazalaka na probleme na ba vivant te non non non non non non non non rassurer ngai avant hein WW Bob mac fally: na aa kokoka ko kanga motema te Edo na boyi ko kanga puissance ya sentiment na yo, noki te na bela eh eh eh mongongo na ngai eyokani ti na libanda eh soki ba ko yoka ba yoka na bango est-ce-que vie na ngai pe eza na maboko na bango te eh bango bato bako sala ngai nini iiii Jipika kintengui resto saint-benoit hum po ngai na za po ngai moweyi ya bolingo na yo na zalaka na probleme na ba vivant te non non non non non non non non rassurer ngai avantAlbert Kandolo,papa mapasssa shenguen presse guinm's moussa l'international, hein son excellence Ahmed Bakayoko Orgasy eh eh ah Orgasy eh Edo mopatass prise de finition yo nde version specialiste na ordre ya ideologie lekisa ngai au dessus de la troisieme corde Orgasy eh eh eh prise de finition o elengise ngai laurent tendance nicole mbangu ah o electrocute ngaiGaeton kodia o assassine ngai ah ah ah ah ah ah matanga epayi na bino ooo ooo oooo hi le big boss vincent gomez: rrrrrrreeeeeessssssppppppppeeeeeccccttttttt!!! nazo yoka bien nazo yoka motema eh eh eh eh eh yo oza koma bien cheriiiii bandela lecon ooo memoire eh fungwuama ngai po ezo sala ngai elengi nazo yoka bien nazo yoka lolemu eh eh o elinguise ngai Simplice ebata,Michael ebina na brazza o elenguise ngai, yo boma na yo ngai,o electrocute ngai Mariam Isa mamao assassine ngai aaaaa mantanga epayi na bino ooo ooo Tibo makaya,audrey kimani pardon cheriii bandela lisusu je t'aime encore, encore un peu eee balola ngai ii biloko ya kati ya libumu uuu tango yango yo oyebisaki ngai ke olingaka ngai aaa mosapi na yo na matoyi na ngai caresse papa maboko na yo na loketu na ngai eh motive ngai ee yoka mongongo ya mwana nani ya mokie ya mokie azo lela tonga ya vaccin na yee yoka mongongo ya mwana ya nani ya bebe ya bebe eh azo lela ntonga ya vaccin na ye ee ee azui na loketu oo azui na loketu azui na loketo na yeee eee Yassama ley Azui na loketo ya mama aaa azui na loketu na ye azui na loketo ya mama azui na loketu na ye ebongo mwana ya batu soki a leli iii e mama a kanisaka se libele tango mosusu ngungi molunge pe elelisaka bebe bebe azanga interprete yako loba ba pense na ye mpo ya moIse likukuma interprete ahron ooo lelo motema eboyi ko pesa monoko maloba ya loba je deviens bebe ko lela na ngai mama aaa boule ezala zala pe nzoka satapwa na motema ya mwana ya moto hiiin hiin hinn mama fungola couche otala ngai eloko eza tsee mama ounde oua zala zalamiguel du nord,oue fouete,maitre jean pierre na londres na kangi miso 2minutes na moni cherii na ngai aboti mapapu a bogwami angelu kasi angelu kumba nga na lola na kabuana na nboka oyo ya souci hiinn hiin hinalain Mafuma bebe a senga ka te kasi mama a salelaka ye l'essentiel oyo ya ngai bolingo na sengi e komi devoir a domicile na baloli chemise lelo po moyi esolola na monkongo epesa motema compte rendu ya bolingo ya Edo soki ba lingi yo te ata oleli oko lela yo na nani eh? kilo ya bolingo eleki kilo ya ba betons ooo eleki kilo ya ba beton ooo David monsoh et son diamant noir Didi kinoini kunzi le bijoutier,Bethoven Yombo Pela,Jean jacques Bayonne,Elysee Mboma,Bijou Mboma,Fideline Moussadji eleki kilo ya ba beton ooooh Washington mpunti chocolat,Odette Kama,Patrick Kama,Nanati Bokole,Eli Baguiata,Mimosa,Magazou Zoulemay,Bobo Kakesse na Tiba Tibatsu eh,Jolie Ely na Patrick Muyi... Fally Ipupa - Orgasy
2016-11-01
2016-10-19
2016-10-19
Original Fally Ipupa
Nourrisson Fally Ipupa
Mungala Fally Ipupa
Mioleseke Fally Ipupa
Liputa Fally Ipupa
Droit Chemin Fally Ipupa
Kidiamfuka Fally Ipupa
Bakandja Fally Ipupa
Associe Fally Ipupa ft. Benji (Neg'Marrons)
Sopeka Fally Ipupa
Attente Fally Ipupa
Mabele Fally Ipupa
Naufra Ketch Fally Ipupa
100% Love Fally Ipupa
Orgasy Fally Ipupa
Prince de Southfork Fally Ipupa
Arsenal de Belles Melodies Fally Ipupa
Lourdes Fally Ipupa
French Kiss Fally Ipupa
Une Minute Fally Ipupa ft. J. Martins
Jupka Fally Ipupa
Mon Amour Fally Ipupa
Deliberation Fally Ipupa
La Jungle Fally Ipupa
Nyokalesse Fally Ipupa
Orphelin Amoureux Fally Ipupa
5e Race Fally Ipupa
Catafalque Fally Ipupa ft. Krys
Sexy Dance Fally Ipupa
Faites Passer le Message Fally Ipupa
Emeraude Fally Ipupa
Kosa Leka Fally Ipupa
Mikitisa Fally Ipupa
Anissa Fally Ipupa
Double Clic Fally Ipupa
Terminator Fally Ipupa
Cri d'Alarme Fally Ipupa
Service Fally Ipupa
Power 001 Fally Ipupa
Bruce Fally Ipupa
Toi et Moi Fally Ipupa
Hustler is Back Fally Ipupa
Ndoki Fally Ipupa
Travelling Love Fally Ipupa
Tsho Fally Ipupa
Cadenas Fally Ipupa ft. Olivia
Chaise Electrique
These Four Walls (live) Kylie Minogue
Into The Blue Enrique Iglesias
Wish I Was Your Lover Miley Cyrus
Pumpin' Up The Party Kylie Minogue
Love At First Sight Christina Aguilera
Infatuation Christina Aguilera
You Lost Me Christina Aguilera
Beautiful Christina Aguilera
Express Enrique Iglesias
The Rhythm Divine Beyonce
Pretty Hurts Black Eyed Peas
Pump It


text:
Société Santu-Vincent-wa-Paul
Société Santu-Vincent-wa-Paul ebandisamaki na Frédéric Ozanam. Conférence ya yambo ebotamaki o mwa 23 aprili 1833.
O mobu 1933, ntango lisanga likokisaki mibu 100, lizalaki na ba conférence 12.000, mpe motango mwa bato mozalaki 200.000. Na 1983, tango likokisi mibu 150, motango mwa bato mokomaki 750. 000, mpe ba conférence ezalaki 35. 500 ekabwani na bikolo 107.
O mobu 1995, motango mwa bato mokomaki 875.000, bakabwanaki na ba équipe 46.000 ipalangani o bikolo 130. Eteni (groupe) yoko yoko ekosangisa basi na babali, bilenge basi na bilenge mibali; bazali kosala mosala o kati ya ba paroisse ya bingumba to ya mboka ike, ya ba quartier, ya biteyelo mpe o bisika bya misala ndenge na ndenge.
O mwa 22 août 1998, Pápa wa Roma alubolaki Frédéric Ozanam mo-esengo na Notre-Dame de Pari.
Misala[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Société Santu-Vincent-wa-Paul ekosala misala mya bosalisani mpe mwa boluki bolamu bwa batu o mokili mobimba. Ezali koluka kotiya bondeko kati ya batu mpe kokotisa bosembo o mikili minso, na ntina ya kozongisa bonsomi bwa babola, kopesa bango elikya mpe esengo ya kobika o mokili.


text:
Nalingi kokabola elongo na bino bosolo oyo ezali motuya mingi koyeba.
Ntango ya bitumba to ya mobulu ezali na lolenge ya kobongisela bokebi na biso na makambo oyo ezali ntina mingi.
Bitumba ya Mokili ya Mbala II ezalaki ntango moko ya mobulu makasi ya molimo mpo na ngai. Natikaki libota na ngai na Brigham City, Utah, na mwa ndambo ya litatoli, mpe nayokaki mposa ya eloko moko ya motuya. Na polele kelasi na biso mobimba ya bakolo na kaka baposo ezalaki na nzela ya kokende na bisika ya bitumba. Ntango totelemaki na esanga ya Ie Shima, na nordi ya Okinawa, Japon, namitungisamaki na ntembe mpe bozangi kondima. Nazalaki na mposa ya litatoli ya moto se moko ya nsango mlamu. Nalingakikoyeba!
Na ntago ya bozangi makoki ya mpongi na butu moko, natikaki hema na ngai mpe nakotaki na ndako moko ya nse ya mabele oyo etongamaki na 190 litre ya mazuti etonda na zelo mpe batiaki moko likolo ya mosusu mpo na kosala efelo, ezalaki na manzanza ya likolo te, nangulumaki nakati, natalaki likolo na lola etonda na minzoto, mpe nafukamaki mpo na kosambela.
Na katikati ya losambo na ngai eloko moko esalemaki. Nakokaki te kolimbolela bino oyo esalemaki soki nazalaki na mokano ya kolimbola. Ezali likolo ya nguya na ngai ya maloba, kasi ezali lokola polele lelo lokola ezalaki na butu wana koleka sima ya mibu 65 mileki. Nayebaki yango kozala likambo ya nse ya motema, likambo ya moto se ye moko mpenza. Na suka nayebaki ngaimei. Ngai nayebaki solo, mpo na yango epesamelaki ngai. Na nsima ya ntago moke, nangulumaki uta na ndako wana ya nse ya mabele mpe natambolaki to natepaki kozongaka na mbeto na ngai. Nalekisa ntango ya butu etikalaki nakoyokaka esengo mpe bosepeli makasi.
Mosika na kokanisaka ete nazalaki moto ya kafukafu, nakanisaki ete soki likambo ya boye ekomelaki ngai ekokaki kokomela moto nionso. Natikalaki na makanisi wana. Na mibu miye milekaki, nayaki kososola ete likambo lokola wana ezali yambo mwinda ya kolanda mpe mokumba ya komema.
Nalingi kokabola elongo na bino bosolo oyo ezali motuya mingi koyeba, makambo oyo nayekoli mpe na moni penepene ya mibu 90 ya bomoi mpe likolo ya mibu 50 lokola Mokambi Monene. Ebele ya maye naye koyeba ekoti kati ya makambo oyo ekoki kotangisama te kasi ekoki koyekolama.
Lokola makambo mingi ya motuya mingi, boyebi, oyo ezali ya ntina eyaka bobele na nzela ya losambo ya moto yemei mpe komanionola. Oyo, kosangisa bokili bilei mpe boyekoli makomi, ekobengisa mayoki mpe mabimisi mpe banungunungu ya Molimo Mosantu. Oyo ezali kopesa biso lilako ya kowuta na Lola wana ezali biso koyekola mosise likolo ya mosise.
Mabimisi elaki ete “mibeko ya mayele tozali kozwa kati ya bomoi oyo, ekotombwama elongo na biso na bosekwa” mpe ete “boyebi mpe mayele [ezwami] na nzela ya … etingia mpe botosi” (D&A 130:18–19).
Bosolo moko ya seko oyo nayaki koyeba ezali ete Nzambe azali na bomoi. Azali Tata na biso. Tozali bana na Ye. “Tondimi Nzambe, Tata wa Seko, mpe Mwana na Ye, Yesu Klisto, mpe Molimo Mosantu” (Biteni ya Bondimi 1:1).
Na ntina ya bankombo nyonso oyo Ye akokaki kosalela, Aponaki kobengama “Tata.” Mobikisi apesaki motindo ete, “Nsima ya lolenge oyo, yango wana, bosambela: Tata na biso oyo azali na lola” (3 Nefi 13: 9; tala lisusu Matai 6:9). Ebengeli na Ye ya nkombo “Tata” ezali liteya mpo na bato nyonso lokola tosili kososola nini ezali na ntina koleka na bomoi oyo.
Botata ezali litomba ya bule, mpe eyekami na botongono, ekoki kozala lipamboli ya seko. Nsuka ya milulu nionso ya Eklezia ezali ete mobali mpe mwasi na ye mpe bana na bango bakoki kozala na esengo na libota.
Baoyo babali te to baoyo bakoki kobota bana te balongolami uta na mapamboli ya seko bazali koluka kasi oyo, mpo na sikoyo, etikali mosika na bango. Toyebaka te mbala mingi boniboni to ntango nini mapamboli ekomilakisa, kasi elaka ya kobakisa ya seko ekopimelama te na moto nyonso ya botongono oyo azali kosala mpe kobatela mayokani ya bule.
Mposa na yo ya sekele mpe ya mabondeli ya mpinzoli ekosimba mitema na bango mibale Tata mpe Mwana. Okopesama bondimi ya yomei uta na Bango ete bomoi na yo ekotondisama mpe ete lipamboli moko te oyo ezali ntina ekobungama mpo na yo.
Lokola mowumbu ya Nkolo, kosalaka na mosala epai wapi nakulisami, napesi baye na makambo ya boye elaka ete kuna ekozala na eloko moko te ya ntina mpo na lobiko na yo mpe bonetoli oyo ekopesamela yo na ntango esengelami te. Maboko oyo ezali mpamba sikoyo ekotondisama, mpe mitema oyo etukama sikoyo uta na ndoto ebukana mpe mposa ekobikisama.
Bosolo mosusu nasili koyeba ezali ete Molimo Mosantu ezali solo. Azali moto ya misato na Bonzambe. Misio na Ye ezali ya kotatola bosolo mpe bolamu. Ye Amilakisaka na ndenge ebele, ndakisa na mayoki ya kimia mpe na lilendisi. Akoki lisusu komema lilendisi, toli, mpe malamu ntango esengelami. Bozalani ya Molimo Mosantu ezali enganzami na nzela ya bomoi na biso na kozalaka na bomoi malamu.
Likabo ya Molimo Mosantu ekulisami na nzela ya bokuli moko ya nsango malamu. Moto oyo azali na likoki akotiya maboko na ye na moto ya mondimi ya sika ya Eklezia mpe alobi maloba lokola oyo: “Zwa Molimo Mosantu.”
Bokuli oyo yangomei ekobongola biso te na lolenge ya polele, kasi soki toyoki mpe tolandi babotindiki, tokozwa lipamboli ya Molimo Mosantu. Mawana mobali to mwana mwasi moko na moko ya Tata na biso ya Lola akoki koyeba bosolo ya elaka ya Moroni: “Na nzela ya nguya ya Molimo Mosantu bokoki koyeba bosolo ya makambo nionso” (Moroni 10:5; sete ebetami).
Bosolo ya bonzambe oyo nazwaki na bomoi na ngai ezali litatoli na ngai ya Nkolo Yesu.
Ya monene mingi mpe ya kosunga nionso oyo tosalaka, efandisami na nzela ya mabimisi, ezali nkombo ya Nkolo, oyo ezali likoki na nzela na yango tozali kosala na Eklezia. Losambo nionso oyo epesami, ata kutu na bana mike, esukaka na nkombo ya Yesu Klistu. Libamboli nionso, likuli nionso, mosala nionso eyebani esalami na nkombo ya Yesu Klisto. Ezali Eklezia na Ye, mpe ebengami mpo na Ye—Eklezia ya Yesu Klisto ya Basantu ba Mikolo mya Nsuka (tala D&A115:4).
Ezali na likama monene wana kati na Buku ya Mormon wapi Banefite “bazalaki kosambela Tata na nkombo ya Nkolo.” Nkolo abimaki mpe atunaki ete:
“Nionso bokosenga nakopesa bino?
“Mpe balobaki na ye ete: Nkolo, tokosenge ete oyebisa biso nkombo nini tokobenga eklezia oyo; mpo ete boswani ezali kati ya bandimi na ntina na yango.
“Mpe Nkolo alobaki na bango: Ya solo, ya solo, nayebisi bino, mpo na nini bato basengeli koyimayima mpe koswana na ntina ya eloko eye?
“Batangaki makomi te, maye malobi bosengeli kozwa likolo na bino nkombo ya Klisto, eye ezali nkombo na ngai? Na ntina ya nkombo oyo bokobengama na mokolo ya nsuka;
“Mpe ye oyo akozwa likolo na ye nkombo na ngai, mpe akobi tii na nsuka, ye nde akobikisama. …
“Na yango, oyo nionso bino bokosala, bokosala yango na nkombo na ngai; na yango bokobenga eklezia na nkombo na ngai; mpe bokobenga likolo ya nkombo ya Tata na nkombo na ngai mpe akopambola eklezia mpo na litomba na ngai.” (3 Nefi 27:2–7).
Ezali nkombo na Ye, Yesu Klisto, “mpo ete nkombo mosusu te esili kopesama awa na nse kati na bato ete tokoka kobika mpo na yango ” ( (Misala 4:12().
Na kati ya Eklezia toyebi oyo Ye azali: Yesu Klisto Mwana ya Nzambe. Azali Mwana se Moko ya Tata. Azali Moko oyo akufaki mpe Ye oyo aazali lisusu na bomoi. Azali molobeli na biso epai ya Tata. “Tomikundola ete ezali likolo ya libanga ya Mosikoli na biso, oyo azali Klisto, Mwana ya Nzambe, nde [to]sengeli kotonga moboko na [biso]” (Helaman 5:12). Azali longo oyo esimbi biso mpe ebateli biso mpe mabota na biso na nzela ya mimekano ya bomoi.
Eyenga moko na moko na mokili mobimba wapi esika masanga esangisami ya ekolo to lokota kani, elambo epambolami na maloba moko. Tozwaka likolo na bisomei nkombo ya Klisto mpe ntango nionso tomikundolaka Ye. Wana ekomami likolo na biso.
Profeta Nefi alobaki ete, “Tolobaka na ntina ya Klisto, tosepelaka na Klisto, toteyaka Klisto, tosakolaka na ntina ya Klisto, mpe tokomaka engebene na masakoli na biso, mpo ete bana na biso bakoka koyeba na liziba nini bakokeli koluka bolimbisi ya masumu na bango” (2 Nefi 25:26).
Moko na moko na biso tosengeli kozwa litatoli ya moto se moko ya bisomei ya Nkolo Yesu Klisto. Nde tokaboli litatoli wana na libota na biso mpe basusu.
Na oyo nionso, tika tomikundola ete ezali na monguna moko oyo alukaka na yemei kobebisa mosala ya Nkolo. Tosengeli kopona nani kolanda. Bobateli na biso ezali lokola pete lokola kokanaka na moto na moto kolanda Mobikisi, kondimaka ete tokotikala na botongono na ngambo na Ye.
Kati na Boyokani ya Sika, Yoane akomi ete ezalaki basusu oyo bazalaki na makoki te ya komipesa na Mobikisi mpe mateya na Ye, mpe “uta na ntango wana ebele ya bayekoli na ye bazongaki, mpe batambolaki lisusu elongo na ye te.
“Nsima Yesu aloki na bazomi na babale, Ekokende bino lisusu mosika?
“Nsima Simona Petelo ayanolaki ye, Nkolo, epai ya nani tokokende? Ozali na maloba ya bomoi ya seko.
“Mpe tondimeli mpe tososoli ete ozali Klisto, Mwana ya Nzambe ya bomoi” (Yoane 6:66–69).
Petelo azwaki maye oyo ekoki koyekolama na molandi moko na moko ya Mobikisi. Komipesa na botongono na Yesu Klisto, tondimeli Ye lokola Mosikoli na biso mpe tosali nyonso na nguya na biso mpo na kosalela na mateya na Ye.
Nsima ya mibu nyonso oyo nazali na bomoi mpe nateyi mpe nasali, nsima ya bamilio ya bakilometele natamboli na mokili mobimba, na nionso oyo namoni, ezali na bosolo moko monene oyo nakolinga kokabola. Wana ezali litatoli na ngai ya Mobikisi Yesu Klisto.
Joseph Smith mpe Sidney Rigdon bakomaki oyo elandi nsima ya likambo moko ya bule:
“Mpe sika awa, nsima ya matatoli ebele oyo epesamaka na ye, oyo ezali litatoli, nsuka ya nyonso, oyo topesi mpo na ye: Ete azali na bomoi!
“Mpo tomonaki ye” (D&A 76:22–23).
Maloba na bango ezali maloba na ngai.
Ngainandimeli mpe ngai nazali na kondima ete Yesu azali Klisto, Mwana ya Nzambe mpe ete Azali na bomoi. Azali Mwana se Moko ya Tata, mpe “na ye, mpe na nzela na ye, mpe mpo na ye, mikili ezali mpe ekelamaki, mpe bato na yango bazali bana mibali mpe bana basi ya Nzambe” (D&A 76:24).
Napesi litatoli na ngai ete Mobikisi azali na bomoi ngai nayebi Nkolo. Nazali nzeneneke na Ye. Nayebi na ntina ya likabo monene mpe bolingo na Ye ya seko mpo na bana nioso ya Tata na Lola. Napesi litatoli na ngai ya kafukafu na bomikitisi nionso kasi na bondimi mobimba, na nkombo ya Yesu Klisto, amene.


text:
Stress
Makambo míngi makoki kokomela moto o bomɔi, makambo mánâ makoki kosala éte molimo mwa moto motungisama mpé esɛngɔ ya yě na bomɔi esila. Mbógwana ya loléngé la bomɔi bwa moto ya mikɔlɔ na mikɔlɔ ekoki komɛmɛ mbógwana na bokɔ́lɔ́ngɔ́nú bwa nzóto ya yě. Ndakisa, sɔ́kí mói ezalí makasi nzóto ya moto ekotónda na motoki, lokóla mpé sɔ́kí moto azalí kobánga tǒ mpé moto mosúsu abangisi yě okoyoka motéma mwa yě mokobɛtɛ makasi.
Makambo ma mabé maye malekelá moto o bomɔi bwa yě mpé soki loléngé la bomɔi luye azalí na yangó luzali kosepelisa yě tɛ́, bokɔ́lɔ́ngɔ́nú bwa nzóto bwa yě mpé ntángo esúsu kimia ya makanisi mpé ya molimo mwa yě mokoki kobébisama . Sɔ́kí moto azali ntángo inso kokanisa manso ma mabé malekela yě mpé azalí kosepela sɔ́kó mokɛ́ tɛ́ na bomɔi bwa yě, wana ekoki kolakisa éte moto oyo azalí kolakisa bilembo bya stress (souhaiterais que le mot approprie en lingala soit utilise) (lifalansé: pression, tension nerveuse; lat.: stringere: atteler).
Etápe
Nini ekoki kopɛsɛ stress?[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Ntángo inso izali malamu na bomɔi bwa moto, azala na esɛngɔ mpé kímiá, kasi sɔ́kí makambo mazali koleka ndénge ozali kolinga tɛ́ tɔ̌ mpé sɔ́kí ozali komitungisa na likambo mɔ̌kɔ́ , okomɔ́nɔ éte okokóma koyoka nzɔ́to ya yɔ̂ malamu lisúsu tɛ́.
Manso maye makoki kozala likoló lya bilɔ́kɔ biye:
Libúngisi
- Bobúngisi ndáko tǒ bilɔ́kɔ bya yɔ̂ zambi bolongwisaki mbóka na makasi.
- Bokabwani na babóti mpé baníngá.
- Bobúngisi bandeko tɔ̌ mpé baníngá na nzéla ya liwa tɔ̌ mpé bokangami na bangó na basɔdá.
Violence
- Sɔ́kí ozaláki kobangisama na moto tɔ̌ mpé basilíká kokonyɔ́kɔlɔ na nzéla ya nzóto.
- Sɔ́kí yɔ̂ ndeko mwâsí tɔ̌ mpé mobali baláláki tǒ mpé balingáki kolála yɔ̂ na makasi.
- Sɔ́kí omonáki ndénge bazaláki konyɔ́kɔlɔ bandeko tǒ mpé baníngá ba yɔ̂ na nzéla ya nzóto.
- Sɔ́kí omonáki ndénge bazaláki koboma ndeko tɔ̌ mpé moníngá na yɔ̂.
Bozangi kímiá
- Sɔ́kí otambolaki mpó na kokɛndɛ ó mbóka-mopaya tǒ mbóka esúsu na mikákatáno makasi.
- Sɔ́kí ozali komitungisa míngi na likambo lya ngúnda ya yɔ̂.
- Sɔ́kí ozali komitungisa míngi makambo matali maye makoyâa lobi.
''Bozangi nguyá
- Bovándi na ndáko eye ezali ya yɔ̂ tɛ́.
- Bozangi makoki ma kobóngola loléngé la bomɔi bwa yɔ̂.
- Kosála elɔ́kɔ olingi na yɔ̂ kosála tɛ́ na makasi.
Ndénge níni stress ekoki komilakisa kati na moto?[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Bandeko baye bazalaka na stress bayokaka ntángo esúsu boye:
Elakisameli ya stress na moral na moto:
- Mawa, kolela, bozangi elikia
- Nsɔ́ni
- Komitungisa
- Kosilika mpámba mpámba
- Kozala na tension makasi
- Mikákatáno kotiya makanisi esíká mɔ̌kɔ́ mpó na kosála likambo.
- mpósá ya kozala na bomɔi ekosila
- Kolekisa ntángo míngi kokanisaka makambo masi mayelá yɔ̂.
- Bobangi elɔ́kɔ eye esilá koyela yɔ̂ eyela yɔ̂ lisúsu.
Bilembo bya stress kati o nzóto:
- Kozanga mpóngi, ndɔ́tɔ mabé
- bolɛmbú bwa nzóto, mpási na nzóto mobimba
- bobendani ya minsisá
- motéma kobɛtɛ makási
- mpósá ya koliya ekosila mpé mpósá ya kosánza
- mpási na libumu, pulúpulú
- péma mokúsé, kizúnguzúngu, nzóto kolɛ́ngɛ
- mpósá ya kosangisa nzóto na molóngani wa yɔ̂ ekosila (kolala na mwasi tɔ̌ mpé mobali ekosila)
Elakisamelo ya stress na bizaleli na yo:
- mpósá ya kosála mosálá ekosila, mpóngi mpámba mpámba
- Kosilika mpámba mpámba
- Okoki mpé kosála misálá míngi atâ kopéma tɛ́ káka mpó na kobosana
- Milangwa mpé komɛlɛ diamba míngi
- Kokima baníngá mpé mpósá káka ya kozala yɔ̂ mɔ̌kɔ́
.
Stress na bizaleli bya yɔ̂ na baníngá:
- mpósá ya baníngá ekosila yɔ̂
- Kosuana mpé bitúmba kati na libála.
Sɔ́kí ozali kati na stress okoyoka biloko bisúsu biye towuti kolobela. Yangó ekangani míngi na makambo maye ozalí komɔ́nɔ na bomɔi bwa yɔ̂. Okoki komɔ́nɔ éte bizaleli mpé bokɔ́lɔ́ngɔ́nú bwa nzóto ya yɔ̂ ebóngwani káka na ngóngá wana ya makambo. Kasi, ezalí tɛ́ moto yonso ndé ayokaka bilɔ́kɔ biye tolobi mpámba 'te moto na moto azalí na loléngé la yě ya kolákisa mpé komɔ́nisa stress.
Elɔ́kɔ okoki kosála sɔ́kí ozalí komɔ́nɔ mpási na ntína na stress[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Sɔ́kí ozali koyoka mɔ̌kɔ́ na makambo maye totangi likoló káti na lokásá luye:
- ekoki kozala consequence ya mpási tǒ minyɔ́kɔ omɔ́nɔ tǒ mpé ozali komɔ́nɔ sikáwá.
- elɔ́kɔ eye ozali koyoka ezalí normal na cas na yo mpe na ba cas míngi ekitaka na yangó, elingi koloba tɛ́ éte okomi libómá.
- Okomɔ́nɔ éte ntángo ozali na misálá mingi ya kosála, effets ya stress ekotungisa yɔ̂ míngi tɛ́. Nzéla ya malamu mpó na yɔ̂ ezali kosálaka mwa mosála mokɛ́ na esíká ya kalálaka ba mpóngi tǒ mpé komitungisa.
- Sála yonso oyeba service iye ikoki kosalisa yɔ̂ na makambo tǒ mikákatáno mya yɔ̂. Communauté na bino eyebi mwa míngi esíká service wana izali mpé ekoki kosúnga yɔ̂
- Lisúsu communauté na bino ezali ntángo esúsu mpé kosalisa milúlú tǒ mpé ekoki kopɛsɛ yɔ̂ tolí na makambo matáli kelási tǒ mpé mosálá mwa bayékoli tɔ̌ mpé lisúsu ekoki kopɛsɛ yɔ̂ tolí na makambo ma yɔ̂.
- Sɔ́kí omɔ́ni bilembo ya stress ezali makasi tɔ̌ mpé ewumeli mwa sánzá mpé okanisi éte osengeli na lisungi, okoki koyâa na service na biso. Adresse na biso epɛsɛmi na nsé ya lokásá luye.
- Sɔ́kí oyebi moto mɔ̌kɔ́ óyo azali komitungisa na makambo matáli stress yɔ̂ mpé okoki kolimbolela yě yangó na ndénge otangi na lokásá luye.
- Okoki mpé kosunga baninga baye bazali na stress na kopɛsɛkɛ bangó makanisi ma malamu maye ozali na yangó mpó na kobundisa makanisi ma mabé maye mazali kopɛsɛ bangó stress.
Sɔ́kí olingi lisungi ya míngi mpó na makambo matáli stress, túna mónganga na nzínganzínga ya yɔ̂.
Tála mpé[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Wikipedia[kokoma | kobɔngisa mosólo]
Búku[kokoma | kobɔngisa mosólo]
- (en) Selye, Hans: The Physiology and Pathology of Exposure to Stress. ACTA Medical Publishers, 1950. (Lingɛlɛ́sa)
- (de) Rensing, Ludger; Koch, Michael; Rippe, Bernhard; Rippe, Volkhard: Mensch im Stress - Psyche, Körper, Moleküle. Spektrum Akademischer Verlag, 2005. ISBN 3-8274-1556-X (Lialémani)
Nkásá o libándá[kokoma | kobɔngisa mosólo]
- (de) Manfred Spitzer: Stress. RealVideo (Lialémani; ca. 15 min)


text:
Ngɛmbo
Ngɛmbo (na boyike nyama ngɛmbo, moto bangɛmbo)
- Ezali nyama ya mikúwa mpé ya mabɛ́lɛ. Nzóto ya yangó ezalí lokóla mpóko kasi ezalí na mapapú mpé epumbwaka lokóla ndɛkɛ. Ebimaka o mokili sɔ́kí bútu eyingeli, mpé elálaka o mói mpé ezókanga o esíká ya yangó ya kofánda sɔ́kí ntɔ́ngɔ́ elíngi kotána. Efándaka o ntéi ya mabúlú masálámá o ngómbá tǒ o likoló lya ndáko.
- Moto óyo alandadaka tǒ akúmisaka lingómbá lya miziki tǒ mangómbá ndéngé na ndéngé mpé akendɛkɛ kolitála ntángo lizali kobɔngisa mayangani ma yangó tǒ kobima ya lyangó o mǐso mya bato, tǒ mpé lisúsu moto óyo ayeí o limpáti tǒ o esíká bato bazalí koyangana kasi akɔ́ti na kati tɛ́ mpé azalí kolanda manso sé o libándá mpó yě azalí na masengeli tǒ makoki ya kokota tɛ́ (Masengeli makoki kozala mbɔ́ngɔ tǒ elɔ́kɔ esúsu).