text:
Stampa
Stampa, tecnica ch'a permette de riprodúe da una matrixe – segge questa fixica, comme inta stampa tipografica, ò elettronica, comme inta stampa digitâ – tante coppie pæge de testi, disegni ò imaggini. A stampa se pœu definî o primmo mezo de comunicaçion de massa e a l'ha contribuio in moddo determinante a-a diffuxon da conoscença e di fæti colturæ e a-a circolaçion de idee.
Indiçe
Cenni storichi[Càngia | modifica wikitesto]
O primmo scistema de stampa o fu quello in rilevo bazao in sce-o mettodo scilografico, conosciúo da-i Cineixi fin da-o 4° secolo. O testo o l'ea scrito in sce un fœuggio de papê e riportao a decarco in sce un cian de legno ch'o vegniva incizo a rilevo co-i caratteri a contraçê e inciostrao; s'ótegniva a riproduçion imprimendoghe adosso un fœuggio de papê. Tâ metodo o fu appricao into 14° sec. in Œüropa da-i fabbricanti de carte da zœugo; o processo o s'esteize dapœuscia a-a realizzaçion de d’immagine religioze e da pœu de vei e proppri libbri (i coscì díti libbri scilograffeghi).
Into 10° sec., sempre in Ciña, ebbe començo a stampa a caratteri mobili, primma in legno e da pœu in tæracœutta. In Œüropa se deve a-o tedesco Johann Gutenberg (1397-1468) l’ideaçion do procedimento de stampa tipografica a caratteri mobili, con fuxon di caratteri in liga e stampa in sce di torci a leva. Co-a nascita da tipografia feççan a so appaiçion e macchine da stampa ascì. A macchina de Gutenberg, amegioâ inti so particolæ e costruia intregamente in legno, a fu d'uzo constante fin a-o 1783, quand'a fu munia de un’incastellatua de færo e de un cian de rammo (F.-A. Didot e R. Brichet). Into 1807 fu construto in Inghiltæra da A. Stanhope a macchina da stampa completamente metallica, co-a quæ fu poscibile raddoggiâ a produçion giornalea. O tedesco A. Koenig o fissò i critei fondamentæ a-i quæ s'inspia a macchina ciano-cilindrica (1816); e ciu importante innovaçioin fun a stampa mediante cilindro de prescion e, poco doppo, l’introduçion di ròlli d’inciostraçion. O scistema tipografico o s'affermò rapidamente, favoiio ascì da l'invençion de macchine compoxitrixe: o primmo modello de linotype o fu realizzao da G. Merghenthaler into 1886; a macchina monotype a fu creâ da l'american T. Lanston int'o mæximo periodo, ma a commençò a êse praticamente dœuviâ soltanto a-o prinçippio do 20° secolo.
O scistema de stampa litografego o fu inventao verso o 1796 da-o tedesco L. Senefelder, ch'o l'aiva notao a particolâ proprietæ de prie carcaie de Solenhofen (Monego de Bavea) de refuâ l’inciostro grasso quand'en bagnæ e de riçevilo quande son sciute. O mettodo de stampa in offset o l'è l’esprescion moderna da litografia. O scistema de stampa carcografego o l'ha invece di origine ben antighe: za i fravveghi fiorentin do Medioevo, doppo avei impio e proprie incixoin in bassorilevo con un produto grasso e neigro aderente pe fuxon, tiavan e prœuve de controllo. A stampa rotocarco, realizzaçion moderna da carcografia, a l'è sciorta a-o començo do 20° sec. a prœuvo a l'ideaçion, da parte de G. Meisenbach, di scistemi de tramma a rætin (1882), a-a missa a punto, a œuvia do boemmo K. Klietsch do processo a gran de rexiña (1895) e a-o succescivo sviluppo, pe meito de E. Mertens (1897), da tecnica de preparaçion con fotocarcografia.
Tra i procesci de stampa minoî, s'aregorda o processo fototippico, conscistente into riprodue de immagine fotografiche in sce pria litografica coverta de gelatiña senscibilizzâ a-o bicromato, inventao into 1855 da L.A. Poitevin e perfeçionao da-o fotografo J. Albert; o processo de stampa a l'aniliña (ò flesciografia) che, nasciúo in Germania into 1890, o dœuvia l'inciostro a aniliña con un sciorvente alcollico; a serigrafia, saiv'a dî a stampa a traverso di tesciui de sæa, idiâ da-i Egiçien e grandemente sviluppâ da-i Giapponeixi, a fu riproposta con tecnica moderna da S. Simon a l'iniçio do 20° secolo.
I scistemi de stampa moderni[Càngia | modifica wikitesto]
A tecnologia da stampa a l'ha registrao da-a meitæ di anni 1970 un’evoluçion profonda. A-a compoxiçion tipografica in ciongio s'è sostituio e fotocompoxitrixe con generaçion do carattere, pe via de matrixe segge ottiche segge elettroniche. O carattere da matrixe o ven proiettao in sce-a peliccola, o pœu êse ingrandio, redúto, inclinao, e o tutto o vegne comandao da di appoxiti programmi che contegnan, otr'a-o testo da riprodue, tutti i coddexi pe una coretta compoxiçion. Inta fotoriproduçion, a-o procedimento con de macchine fotografiche e filtri pe separâ i 4 coî de stampa s'è sostituio i seleçionatoî elettroneghi (scanner), che lezan punto pe punto l’originâ a coî, ne corezan, con di opportun comandi, i difetti, ezegoiscian ingrandimenti, reduçioin e coreçioin ascì circoscrite a una sola tonalitæ de cô.
Da-a rente a-e tecniche de stampa tradiçionæ, definibile ascì a impatto, s'è sviluppao una tecnica de stampa a no impatto, a getto d’inciostro (ink-jet) e laser, e a matrixe digitâ ch'a sfrûta i prinçippi de l'elettrofotografia ò xerografia, za conosciui e applicæ inte tutte e appægiatue fotocopiatrixe. E macchine son vegnue via via ciu veloxe e grende.
Inta stampa digitâ no existe ciu a necescitæ de procede a-a realizzaçion de una forma da stampa fixica, ma se pœu zonze a un produto stampao direttamente da-i dæti digitæ (testo e imaggine) preventivamente codificæ a l'interno de un carcoâtô. L’impiego di carcolatoî o consente de fæto de unî l’elaboraçion di testi a quella de inlustraçioin, un tempo nettamente distinte tra lô, graççie a di scistemi informatteghi ciu ò meno complesci, collegæ fra de lô a segonda di exigençe da laoaçion. A livello industriâ di scistemi composti da ciu computer forman in ta re' de struttue do tipo client server, dove ogni server connesso a-a re' o l'è specializzao segge pe ezeguî de speciffiche fonçioin interne (prez., provei a l'archiviaçion e a-a gestion di dæti) segge pe-i collegamenti con l’esterno, prez., con di âtri scistemi editoriæ. Di âtri computer son da pœu collegæ a-a re' pe ezeguî varie laoaçioin quæ, prez., dizegno de paggine, inmiscion e elaboraçion di testi e immagine, veriffica do stæto de avançamento de pagine. E pagine do giornâ, preparæ in moddo completo, pœuan êse controllæ segge in sce-i terminæ mæximi do scistema, segge stampandole in sboççe in sce de stampante laser; quande a verifica a l'è urtimâ, e pagine son dœuviæ pe produe e forme de stampa necessaie pe o passaggio inte rotative.
O materiâ ciu comunemente dœuviao comme supporto de stampa o l'è o papê ò atro materiâ papiaio (cartonetto, carton), de adatte caratteristeghe, ma se pœu effettuâ a stampa ascì in sce di tesciui, metalli, çelluloide e mateie plasteghe, cœuio, veddro, legno ecc. L’elemento de contrasto o l'è l’inciostro.
Tipi de stampa[Càngia | modifica wikitesto]
Se pœu distingue quattro gren famigge de scistemi de stampa : stampa in rilevo, in ta quæ e parte che riçevan l’inciostro son tutte a-a mæxima âteçça in sce-o cian de stampa, mentre e parte da no stampâ son ciu basse e incavæ; se individdua doi procesci industriæ: a tipografia a stampa diretta e a stampa a l'aniliña; stampa in incavo (ò in bassorilevo), inta quæ e parte che riçevan l’inciostro son incavæ rispetto a-o cian de stampa: l’inciostro o s'arecœugge inti cavi e o se depoxita in sce-o supporto a spessô differente segondo a profonditæ de l'incixon; o processo clascico de questo scistema a l'è a carcografia, ancon dœuviao pe a stampa de francobolli, o processo industriâ a stampa rotocarco, dœuviâ pe e riviste illustræ; stampa in cian, in ta quæ e parte che riçevan l’inciostro e quelle che no o riçevan son in sce-o mæximo cian; un trattamento speciâ o rende e primme riçettive a l'inciostro; i procesci clascichi son a litografia e a fototipia; quello industriâ, derivao da-a litografia, o l'è o processo offset, a stampa indiretta, largamente impiegao pe a stampa de libbri e cotidien; stampa permeografega, inta quæ a forma da stampa a l'è costituia da di tesciui a magge fitte lasciæ permeabile a l'inciostro inte zone stampante e impermeabile inte zone no stampante; o processo industriâ o l'è a serigrafia, pe a stampa in sce veddri, tesciui, mateie plasteghe e metalli.
Macchine da stampa[Càngia | modifica wikitesto]
E prinçipæ fonçioin de macchine da stampa son: inciostraçion da forma a ogni impronta, alimentaçion do papê, comprescion do fœuggio in sce-a forma inciostrâ, recugeita di fœuggi stampæ. A segonda do moddo co-o quæ ven exerçitao a prescion e de caratteristeghe da forma, s'ha de macchine "cian contra cian" (ò platiñe), se un cian portante un fœuggio da stampâ o vegne premuo in sce una forma ciaña; macchine cian-cilindreghe, se a prescion a l'è generâ da-o contatto de un cilindro rolante in sce un cian ch'o porta a forma ciaña; macchine rotative, se a prescion a l'è generâ da-o contatto de 'n cilindro (cilindro de prescion) co-in âtro cilindro (cilindro porta-forma) portante a forma curva. A segonda do scistema co-o quæ a macchina a l'è alimentâ de papê s'ha: macchine da fœuggio, inte quæ o papê, perfettamente taggiao e squadrao segondo o formato e recugeito in pille, o vegne portao fœuggio pe fœuggio a-i organi de stampa; macchine da bobiña, inte quæ o papê o l'intra inta macchina sotta forma de una banda continnoa e o ven taggiao e cegao, doppo a stampa, da-a macchina mæxima.


c: text/html

text:
Pê I de Ruscia
Pê I o Grande (russo Pëtr Alekseevič Velikij) impiao de Ruscia (Mosca 1672 - Peoburgo 1725).
Figgio do zar Alescio Michajlovič e da so segonda moggê Natalia Kirillovna Naryškiña, o regnò da-o 1682 insemme a-o fræ Ivan, debole e mangragnao, sotto a rezença da zariña Sofia. Missa da parte quest'urtima (1689), pe âtri dex'anni o Peo o lasciò a direçion da politica moscovita a-i boiæ da famiggia Naryškin.
A so pascion pe i eserciççi militæ, e costruçioin navæ e a navegaçion, l'immensa sæ de imprende e a decisa volontæ de fâ progredî a Ruscia segondo o modello de l'Occidente, o sponcion a varcâ (1697), co-o nomme de Peo Michajlov, i confin da patria pe un longo viægio de studdio e de aggiornamento. Da-i cantê d'Olanda o passò in Inghiltæra, dove o seguì un corso de costruçion navâ; o se recò quindi in Pruscia, in Boemmia e a Vienna.
O l'ea a prœuvo a andâ a Veneçia quande una rivotta di strel′cy o reciammò precipitosamente a Mosca, dove de çentanæa d'apiccaxoin (sett.-ott. 1698) segnon o prinçippio do so duo regimme aotocratico.
O sforço espanscivo, in sce-o Baltico e in sce-o Mâ Neigro e verso i Balchen, e l'œuvia riformatrixe do Peo costituiscian i aspetti conzonti de un unico sforço, diretto a mette a Ruscia in condiçion de reze a un confronto armao co-e potençe de l'Occidente, quelle ciu progredie ascì. Piggiâ Azov (1696), o possesso da quæ o fu confermao co-a paxe de Costantinopoli (1700), Peo, seguindo quella politica "pendolâ" ch'a divegniâ una costante inta stoia russa, o se voze' a-o Baltico, e (1700-09) o l'ariescì a batte a Sveçia, occupando a Livonia, l'Estonia e quindi e prinçipæ çittæ da Carelia. Doppo o se giò contro a Turchia e, attuando pe a primma votta inta stoia russa un collegamento co-i crestien ortodosci di Balchen, o mostrò de voeighe contende l'ereditæ bizantiña. A guæra do Prut a finì inte un desastro e co-a paxe omonima (1711) o Peo o perse Azov e o s'impegnò a restituî l'indipendença a-i Cosacchi.
Alliao co-a Danimarca, a Polonia, a Sassonia, a Pruscia e l'Hannover, o continuò a guæra contro a Sveçia, cegandola (1721) a-a paxe de Nystad, e ótegnindo o riconoscimento di possesci balteghi za conquistæ. Contemporaniamente (1723), doppo una guæra contro a Perscia, o l'occupava e rive occidentæ do Mâ Caspio.
Questo complesso sforço, ch'o conduxeiva a Ruscia a arvíse ampiamente in sce-o Baltico, e in parte in sce-o Mâ Neigro, inandiando i collegamenti co-i Slavi e i ortodosci di Balchen, o rappresenta o prinçippio da succesciva tradiçionâ politica russa. Questo pœu êse consciderao, e tâ o l'ea in parte a-i œuggi de Peo, comme o primmo banco de prœuva de radicæ riforme co-e quæ l'imperatô o vosse dâ a-o paise un aspeto moderno, occidentâ, rompindo con de tradiçioin e di abitudine vege de secoli. E so primme cue fun pe l'esercito, che Peo o portò, con regolâ reclutamento, a 126 rezimenti de varie arme, creando da pœu una flotta ch'a-a so morte a contava, a parte i barchi minoî, 48 nave de linia.
Questo enorme sforço de organizzaçion militâ o fu acompagnao, pe de exigençe de finançiamento ascì, da una completa riforma amministrativa, centrâ e locâ, distribuindo i fonçionai (valutæ pe o so meito e no pe a so nobiltæ) insce 14 graddi.
Abolio o patriarcato (1721), o feççe dipende a Gexa da-o Santo Scinodo, emanaçion diretta do sovran.
O l'organizzò di offixiñe e fabbriche, specialmente de arme e tescile, e sorvetutto de scœue d'ogni genere, a-e quæ o ciammò i zoeni de tutti i ceti, inviæ a istruise a l'estero pe êse doppo assunti a serviçio do stæto; o l'inandiò a pubbricaçion da primma gazzetta russa, Vedomosti (Mosca, da pœu Peoburgo, 1703-27), da lê curâ personalmente.
Risurtao de questo spesso caotico susseguise de riforme, compie servindose de metodi aotocratichi e militareschi, a fu a formaçion de una classe intellettuâ e dirizente pe i bezœugni e i exigençe de un stato mercantilista.
Into complesso l'œuvia de Peo a l'è stæta pe a Ruscia un sforço gigantesco pe mettise a-o pâo de un Occidente consciderao, inta sostança, comme un nemigo da-o quæ difendise.
O Peo o moì sença avei indicao un successô; so figgio Alescio (avuo da-a primma moggê Eudocia Lopuchina) o l'ea morto into 1718, foscia pe e tortue subie durante un processo intentaoghe da-o poæ, ch'o l'aveiva costreito a renonçiâ a-i so diritti a-o trono: a caosa de l'educaçion riçevua e do so spiito tradiçionalista, Alescio o l'apparse a-o poæ (ch'o l'aveiva inutilmente tentao de trâlo da-a so parte) quæxi l'incarnaçion do vegio mondo russo da lê combattúo.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Parlo ciaeo 23 aprile 2017
Ancheu 23 de arvî l’è San Zòrzo, a giornâ internaçionâ di libbri
Andrea Acquarone
S an Zòrzo o no l’è mai stæto o santo patröno de Zena, ma co-a Liguria o l’à avuo unna relaçion ciù che streita, da-a bandea, che pe secoli a l’à rappresentou e nòstre gente in gio pe-o mondo, a-a Casa ò Banco de San Zòrzo, poæ di moderni banchi centrali. Ma a-i 23 d’arvî, giorno do santo, a cazze ascì a giornâ internaçionâ di libbri, instituia da l’Unesco do 1996 con inandiâ diverse manifestaçioin inte tutto o mondo. L’obiettivo da giornâ o l’è quello de “sponciâ à scrovî o valô da lettua e valorizzâ o contributo che i autoî dan a-o progresso sociale e colturale de l’umanitæ”.
Ma quante se leze in Italia? Segondo e statistiche, do 2015 o 58% da popolaçion de ciù de sei anni o no l’à lezzuo manco un libbro, se no pe raxoin de studdio ò de travaggio; tra quelli che lezan, squæxi a meitæ no an lezzuo ciù de trei libbri inte un anno, mentre solo o 13,7% o l’à lezzuo ciù ni meno un libbro a-o meise. Veu dî che solo un çittadin italian in sce vinti o mette in pratica, pe-o seu piaxei e a seu coioxitæ, a cösa a ciù importante che a scheua a ghe mostra: leze. A-o Sud se leze de meno che a-o Nòrde, e dònne lezan de ciù che i òmmi e i zoeni ciù che i vegi, ma o sugo o l’è quello. Se pensemmo che i dæti tutti i anni van un pittin pezo, gh’è pöco da stâ allegri.
Inte sto contesto poemmo fiña recillâse into vedde comme i libbri in zeneise e in sciô zeneise – inteiso in senso averto – aggian un mercou piccin ma ch’o cresce, “à mendamento de quelli chi no veuan che se pòsse inte sta nòstra lengua esprimme o sò intento”, comme o scriveiva do 1588 l’editô Zabata inta prefaçion de “Rimme diverse” do Foggetta.
Quello ch’o ne vëgne in cheu aloa o l’è che scicomme San Zòrzo o l’à un valô scimbolico primmäio pe-a tæra ligure, e stante che unna çittadinansa avviâ à leze a l’è o megio vaccin contra tutte e derive, se porrieiva piggiâ l’occaxon e fâ di 23 d’arvî unna giornâ dedicâ segge a-a nòstra coltua, segge a-a coltua in areo; coltua che, comme o mostrava o Umberto Eco, a no peu prescinde da-o scrito. Arregordandose delongo che o nòstro scrive o l’è zeneise ascì.
Lescico
Ascì: anche
Avviâ: abituata
Ben ben: molte
Cheu (vegnî in ): venire in mente
Delongo: sempre
Inandiâ: organizzare, dare avvio
Mendamento: correzione, smentita (ant.)
Mostra: insegna
Prommäio: fondamentale
Recillâse: rallegrarci
Scrovî: scoprire
Sponciâ: spingere
© Riproduzione riservata
Questo sito o gli strumenti terzi da questo utilizzati si avvalgono di cookie necessari al funzionamento ed utili alle finalità illustrate nella cookie policy. Se vuoi saperne di più o negare il consenso a tutti o ad alcuni cookie, consulta la cookie policy. Chiudendo questo banner, acconsenti all’uso dei cookie.


text:
ãÇÆæ ÏÑ ÈÇÑå Ôá åÇی æäÇæä ÈæÑßÑÇÓی ÓÎä ãی æیÏ
(12 ÝæÑیå 1970)
1 Ü ÂäåÇ ÔäÇÎÊ ÈÓیÇÑ ßãی äÓÈÊ Èå ãÓÇÆá
ÏÑ ÓØÍ ÚÇáی ÏÇÑäϺ ÂäåÇ ÚÞیÏå ÊæÏå åÇ ÑÇ äãی ÝåãäϺ ÂäåÇ
ãØÇáÚå æ ÊÍÞیÞ äãی ßääϺ ÂäåÇ ÓیÇÓÊ åÇی ãÔÎÕ ÑÇ ÏÑß äãی
ßääϺ ÂäåÇ ÝÚÇáیÊ ÇیÏÆæáæیß æ ÓیÇÓی ÑÇ ÑåÈÑی
äãی ßääϺ ÂäåÇ ÇÒ æÇÞÚیÊ ÌÏÇ åÓÊäϺ ÇÒ ÊæÏå åÇ ÌÏÇ åÓÊäϺ ÇÒ ÑåÈÑی
ÍÒÈ ÌÏÇ åÓÊäϺ ÂäåÇ åãæÇÑå ÏÓÊæÑ ÕÇÏÑ ãی ßääÏ æ ÏÓÊæÑÇÊÔÇä ÛÇáÈÇ ÇÔÊÈÇå
ÇÓʺ ÂäåÇ ÈÏæä Ôß ßÔæÑ æ ÎáÞ ÑÇ Èå ãÑÇåی ãی ßÔÇääϺ ÏÑ äåÇیÊ
ÂäåÇ ãÇäÚ یæÓÊی ÇÓÊæÇÑ Èå ÎØ æ ÓیÇÓÊåÇی ÍÒÈ ãی
ÔæäϺ ÂäåÇ ÊæÇä ãæÇÌåå ÈÇ ãÑÏã ÑÇ äÏÇÑäÏ.
2 Ü ÂäåÇ ãÛÑæÑ æ ÇÒ ÎæÏ ÑÇÖی åÓÊäÏ æ Èی åÏÝ Èå ÈÍË ÓیÇÓی
ãی ÑÏÇÒäϺ ÂäåÇ ßÇÑ ÎæÏ ÑÇ ÏÑß äãی ßääϺ ÂäåÇ Ðåäی ÑÇ æ یßÌÇäÈå
äÑ åÓÊäϺ ÂäåÇ Èی ÊæÌå¡ Èی ÝßÑ¡ æáäÇÑäϺ ÂäåÇ Èå ÍÑÝåÇی
ãÑÏã æÔ äãی ÏåäϺ ÂäåÇ ÎæÏÑÇی æ ãÓÊÈÏ åÓÊäϺ ÂäåÇ ÏÓÊæÑÇÊ ÑÇ ÊÍãیá
ãی ßääϺ ÂäåÇßÇÑی Èå ßÇÑ æÇÞÚیÊ äÏÇÑäϺ ÂäåÇ ßäÊÑá ßæÑ ÑÇ
ÇÚãÇá ãی ßääÏ. Çیä ÈæÑßÑÇÓی ÂãÑÇäå ÇÓÊ.
3 Ü ÂäåÇ ÇÒ ÕÈÍ ÊÇ ÔÈ ÓÑÔÇä Îیáی ÔáæÛ ÇÓʺ ÂäåÇ ÓÑÊÇÓÑ ÓÇá
ÑÇ ßÇÑ ãی ßääϺ ÂäåÇ ãÑÏã ÑÇ äãی ÂÒãÇیäÏ æ ÇãæÑ ÑÇ æÇÑÓی
äãی ßääϺ ÂäåÇ ÓیÇÓÊ åÇ ÑÇ ãØÇáÚå äãی ßääϺ ÂäåÇ Èå ÊæÏå åÇ
ÇÊßÇ äÏÇÑäϺ ÂäåÇ ÈÑÇی ÇÙåÇÑÇÊÔÇä ÊÏÇÑß äãی ÈیääϺ ÂäåÇ ÈÑÇی
ßÇÑ ÎæÏ äÞÔå Çی äÏÇÑäÏ. Çیä ÈæÑßÑÇÓی Èی ÝßÑ æ ãÑÇå ÇÓÊ
æ Èå ßáÇã ÏیÑ Çیä ÑæÊیäیÓã ÇÓÊ.
4 Ü ÑÝÊÇÑ ÈæÑßÑÇÊیß ÂäåÇ Èی ÇäÏÇÒå ÇÓʺ ÂäåÇ äãی
ÊæÇääÏ åی ÌåÊی ÇÊÎÇÐ ßääϺ ÂäåÇ ÎæÏ ÎæÇå åÓÊäϺ ÂäåÇ Èå ÎæÏ äãÇÆی
ãی ÑÏÇÒäÏ ÊÇ ÑÇå ÎæÏ ÑÇ åãæÇÑ ßääϺ ÂäåÇ ßÇÑی ãی ßääÏ ßå
ãÑÏã ÈÇ äÇå ßÑÏä Èå ÂäåÇ ãÑÚæÈ ÔæäϺ ÂäåÇ ãÏÇæãÇ åÑ æäå Êæåیäی Úáیå
ãÑÏã ÑæÇ ãی ÏÇÑäϺ ÓÈß ßÇÑ ÂäåÇ äÇåäÌÇÑ ÇÓʺ ÂäåÇ Èیä ãÑÏã ÊÈÚیÖ
ÞÇÆá ãی ÔæäÏ. Çیä ÈæÑßÑÇÓی ÂÞÇãäÔÇäå ÇÓÊ.
5 Ü ÂäåÇ äÇÏÇä åÓÊäϺ ÂäåÇ ÇÒ ÑÓیÏä åÑ یÒ ÎÌÇáÊ ãی
ßÔäϺ ÂäåÇ ÇÛÑÇÞ ãی ßääÏ æ ÏÑæÛ ãی æیäϺÂäåÇ Îیáی
ÊÞáÈی åÓÊäϺ ÂäåÇ ÎØÇåÇ ÑÇ Èå ãÑÏã äÓÈÊ ãی ÏåäϺ ÂäåÇ ÎæÏ ÑÇ áÇیÞ
ãی ÏÇääϺ ÂäåÇ ÍßæãÊ ãÑßÒی ÑÇ ÝÑیÈ ãی ÏåäϺ ÂäåÇ ÈÇáÇÊÑ
ÇÒ ÎæÏ ÑÇ ÝÑیÈ ãی ÏåäÏ æ ÇÆیäÊÑ ÇÒ ÎæÏ ÑÇ ÊÍãیÞ ãی
ßääϺ ÂäåÇ ÎØÇåÇ ÑÇ ãی æÔÇääÏ æ ÇÔÊÈÇåÇÊ ÑÇ ãÇÓÊãÇáی ãی
ßääÏ. Çیä ÈæÑßÑÇÓی äÇÕÇÏÞÇäå ÇÓÊ.
6 Ü ÂäåÇ ÓیÇÓÊ åÇ ÑÇ ÏÑß äãی ßääϺ ÂäåÇ ßÇÑ ÎæÏ ÑÇ ÇäÌÇã äãی
ÏåäϺ ÂäåÇ ÇãæÑ ÑÇ Èå ÏیÑÇä ãÍæá ãی ßääϺ ÂäåÇ Èå ãÓÆæáیÊåÇی
ÎæÏ ÇÓÎ äãی æیäϺ ÂäåÇ äÞ ãی ÒääÏ º ÂäåÇ ãÓÇÆá ÑÇ ÇÒ ÓÑ ÈÇÒ
ãی ßääϺ ÂäåÇ ÛیÑ ÍÓÇÓ åÓÊäϺ ÂäåÇ ÍÓ åÔیÇÑی ÎæÏ ÑÇ ÇÒ
ÏÓÊ ÏÇÏå ÇäÏ. Çیä ÈæÑßÑÇÓی ÛیÑ ãÓÆæáÇäå ÇÓÊ.
7 Ü ÂäåÇ äÓÈÊ Èå ãÓÇÆá Óåá ÇäÇÑäϺ ÂäåÇ Èå ÈåÊÑیä äÍæ ããßä ÒäÏی
ãی ßääϺ ÂäåÇ åی ßÇÑی Èå ßÇÑ ãÑÏã äÏÇÑäϺ ÂäåÇ åãیÔå
ãÑÊßÈ ÇÔÊÈÇå ãی ÔæäϺ ÂäåÇ ÎæÏ ÑÇ ÈÑÇی ÈÇáÇÊÑ ÇÒ ÎæÏ ãÍÊÑã Ìáæå ãی
ÏåäÏ æ Èå Ôã ÇÆیä ÊÑ ÇÒ ÎæÏ ÈیßÇÑå ãی ÂیäϺ ÂäåÇ åæÇی
ÇÍÊÑÇã ÐÇÑÏä åÇی ÎæÏ ÑÇ ÏÇÑäÏ(یÚäی ÍÓÇÈÑ åÓÊäÏ Ü ã)º ÂäåÇ
åÝÊ ÎØ æ ãÇÑÊæáå åÓÊäÏ. Çیä ÈæÑßÑÇÓی ßÓÇäی ÇÓÊ ßå ÌÒÁ ãÞÇãÇÊ
åÓÊäÏ æ ÒæÑßی ÏÓÊ æ ÏáÔÇä ÈßÇÑ ãی ÑæÏ.
8 Ü ÂäåÇ ÓیÇÓÊ ÑÇ ßÇãáÇ یÇÏ äãی یÑäϺ ÂäåÇ ÏÑ
ßÇÑ ÎæÏ یÔÑÝÊ äãی ßääϺ Ôیæå ÓÎäÑÇäی åÇی ÂäåÇ ÈیÑæÍ
ÇÓʺ ÂäåÇ åäÇã ÑåÈÑی ßÑÏä åی ÌåÊی äÏÇÑäϺ ÂäåÇ ÏÑ ÏÝÊÑ ßÇÑ
ÎæÏ ÏÑ ÇäÌÇã æÙÇیÝ ÇåãÇá ãی ßääÏ æáی ÍÞæÞÔÇä ÑÇ ãی یÑäϺ
ÂäåÇ ÈÇ åÏÝ ÎæÏ äãÇÆی Èå Ñä æ áÚÇÈ ÒÏä ÇãæÑ ãی ÑÏÇÒäÏ. ÇÑÈÇÈ
ãäÔÇäå åی ßÇÑی ÑÇ ÎæÏ ÂÛÇÒ äãی ßääÏ æ ÚãÏÊÇ ÈÑ ãÓäÏ ÈیßÇÑی
ÎæÏ áãیÏå ÇäϺ ÂäÇä ßå ÈÔÏÊ ßÇÑ ãی ßääÏ æ ÈÇ ÇÓÊÚÏÇÏäÏ æ ãÇääÏ
ãÞÇãÇÊ Úãá äãی ßääÏ ÇÒ Óæی ÇیäÇä ÈÏیÏå ÍÞÇÑÊ äÑیÓÊå
ãی ÔæäÏ. ÇیäÓÊ ÈæÑæßÑÇÓی ÏÛáßÇÑ Èی ÇÓÊÚÏÇÏ.
9 Ü ÂäåÇ ÇÍãÞ åÓÊäϺ ÂäåÇ یÌ ÓÑäϺ Ðåä ÂäåÇ ãÇá ÎæÏÔÇä äیÓʺ
ÂäåÇ ÎæÔÐÑÇä åÇیی ÏÑÈ æ ÏÇÛÇä åÓÊäϺ ÂäåÇ ÊãÇã ãÏÊ¡ ÎæÏ ÑÇ ÈÍÏÇßËÑ
ÈÇÏ ãی ßääϺ ÂäåÇ ÇÕáÇ ÔÊßÇÑ äÏÇÑäϺ ÂäåÇÏãÏãی ãÒÇÌ æ äÇÏÇääÏ. Çیä
ÈæÑßÑÇÓی ÇÍãÞÇäå æ Èی ãÕÑÝ ÇÓÊ.
10 Ü ÂäåÇ ÇÒ ÏیÑÇä ãی ÎæÇåäÏ ßå ãÏÇÑß ÑÇ ãØÇáÚå ßääϺ ÏیÑÇä
ãØÇáÚå ãی ßääÏ æ ÂäåÇ ãی ÎæÇÈäϺ ÂäåÇ ÈÏæä äÇå ßÑÏä Èå ÇãæÑ Èå
ÇäÊÞÇÏ ãی ÑÏÇÒäϺ ÂäåÇ ÇÒ ÎØÇåÇ ÇäÊÞÇÏ ãی ßääÏ æ ÇÒ ãÑÏã ÚیÈ
Ìæیی º æáی ÎæÏÔÇä åی äÞÔی ÏÑ åی ÎØÇیی
äÏÇÑäϺ ÂäåÇ ÏÑ ãæÑÏ ÇãæÑ ÈÍË äãی ßääϺ ÂäåÇ ãÓÇÆá ÑÇ Èå ßäÇÑی ãی
äåäÏ æ ÂäåÇ ÑÇ äÇÏیÏå ãی یÑäϺ ÂäåÇ ÏÑ ÈÑÎæÑÏ Èå ÈÇáÇÊÑ ÇÒ
ÎæÏ åãیÔå ÂÑی ãی æیäϺ ÂäåÇ æÇäãæÏ ãی ßääÏ ßå
ÈÇáÇÊÑ ÇÒ ÎæÏ ÑÇ ÏÑß ãی ßääÏ ÏÑ ÍÇáیßå ÏÑß äßÑÏå ÇäϺ ÂäåÇ ÈÇ ÇیãÇ
æÇÔÇÑå ÍÑÝ ãی ÒääϺ ÂäåÇ ÈÇ åã ÓØÍ ÎæÏ åãیÔå ÇÈÑÇÒ ÚÏã ÊæÇÝÞ ãی
ßääÏ. Çیä ÈæÑßÑÇÓی ÊäÈá ÇÓÊ.
11 Ü ÏÝÇÊÑ ÏæáÊی ÈÒÑÊÑ
ÈÒÑÊÑ ãی ÔæäϺ ÇãæÑ ãÛÔæÔ ÊÑ ãی ÑÏϺ ÊÚÏÇÏ ÇÝÑÇÏ ÈیÔÊÑ
ÇÒ ãیÒÇä ßÇÑåÇیی ÇÓÊ ßå ÈÇیÏ ÇäÌÇã ÔæϺ ÂäåÇ ÏÑ ãÍÇÝá
ÑÏ ãی ÂیäϺ Èå äÒÇÚ æ ÌÏá ÈیåæÏå ãی ÑÏÇÒäϺ ÂäåÇ ÊãÇیáی
Èå ÇäÌÇã ßÇÑ åÇی ÝæÞ ÈÑäÇãå äÏÇÑäϺ ÂäåÇ æÙÇیÝ ãÔÎÕ ÎæÏ ÑÇ ÈØæÑ
ßÇãá ÇäÌÇã äãی ÏåäÏ. Çیä ÈæÑßÑÇÓی ÏÑ ÏÝÇÊÑ ÏæáÊی ÇÓÊ.
12 Ü ãÏÇÑß ÈیÔãÇÑäϺ äæÇÑ ÓÑÎ æÌæÏ ÏÇÑÏ( یÚäی ãÑÊÈÇ
ÍÑÝåÇی ÓÑÎ ÒÏå ãی ÔæÏ Ü ã) º ÇãæÑ ÂãæÒÔی ÓÊÑÔ یÏÇ
ßÑÏå ÇÓʺ ÒÇÑÔåÇی ÎæÇäÏå äÔÏå ÈیÔãÇÑی æÌæÏ ÏÇÑÏ ßå ãæÑÏ ÈÑÑÓی
æ äÞÏ ÞÑÇÑ äÑÝÊå ÇäϺ ÈÓیÇÑی ÇÒ ÈÑäÇãå åÇ æ ØÑÍåÇ ÊÑÓیã ÔÏå
ÇäÏ æ ÈßÇÑ ÈÓÊå äÔÏå ÇäϺ ãÊیä åÇ ÈیÔãÇÑäÏ æ åی یÒ
ÇÒ ÂäåÇ ÏÑ äãی ÂیϺ ÇäÌãä åÇی ÏÑÈÓÊå ÈÓیÇÑی æÌæÏ
ÏÇÑÏ¡ ÇãÇ åی یÒ ÂãæÎÊå äãی ÔæÏ. Çیä ÈæÑßÑÇÓی
äæÇÑ ÓÑÎ æ ÝÑãÇáیÓã ÇÓÊ.
13 Ü ÂäåÇ ØÇáÈ ÎæÔی åÓÊäÏ æ ÇÒ ÓÎÊی åÇ åÑÇÓÇäº ÂäåÇ Èå
ãÚÇãáÇÊ ÔÊ ÑÏå ãÔÛæáäϺ یß äÝÑ Èå ãÞÇãی ÏÓÊ ãی یÇÈÏ æ
åãå ÎÇäæÇÏå ÇÔ ãäÊÝÚ ãی ÔæäϺ یß äÝÑ Èå ÎÏÇ ãÊÕá ãی ÔæÏ æ åãå
ÈÓÊÇä äÒÏیßÔ Èå ÈåÔÊ ãی ÑæäϺ ãیåãÇäی åÇ æ åÏÇیÇ
ÑæÇÌ ÏÇÑÏ ..... Çیä ÈæÑßÑÇÓی ÇÒ ãÇ ÈåÊÑÇä ÇÓÊ.
14 Ü åÑ å Èå ãÞÇã ÈÇáÇÊÑی ÏÓÊ یÏÇ ßäÏ ÎáÞ æ Îæی ÈÏÊÑی
ãی یÇÈϺ ãØÇáÈÇÊÔ ÈÑÇی ãäÇÝÚ ÎæیÔ ÈیÔÊÑ æ ÈیÔÊÑ
ãی ÔæϺ ÎÇäå æ ÇËÇËیå ÇÔ áæßÓ ÊÑ æ áæßÓ ÊÑ ãی ÔæϺ ÈیÔÊÑ
æ ÈیÔÊÑ Èå æÓÇیá ãÇÏی ÒäÏی ÏÓÊ یÏÇ ãی
ßäϺ ÞÔÑ ÝæÞÇäی Óåã ÈیÔÊÑی ÈÎæÏ ÇÎÊÕÇÕ ãی ÏåÏ ÏÑÍÇáیßå
ÞÔÑ ÊÍÊÇäی ÞیãÊ åÇی ÈÇáÇÊÑی äÕیÈÔ ãی ÔæϺ
ÇÓÑÇÝ æ ÑیÎÊ æÇÔ æÌæÏ ÏÇÑϺ æ ÑÇÓÊ æ ÈÇáÇ æÇÆیä åãå ÈÏäÈÇá
ÈÏÓÊ ÂæÑÏä یÒی åÓÊäÏ. Çیä ÇÓÊ ÈæÑßÑÇÓی ÝÖÇی ÇÏÇÑی.
15 Ü ÂäåÇ ÎæÏ ÎæÇåäϺ ÂäåÇ ÇåÏÇÝ ÔÎÕی ÎæÏ ÑÇ ÈÇ ÇÈÒÇÑ Úãæãی
ÊÇãیä ãی ßääϺ ÇÎÊáÇÓ æ ßáÇåÈÑÏÇÑی æÌæÏ ÏÇÑϺ åÑ å ÈیÔÊÑ
ÈÇáÇ ãی ßÔäÏ ÍÑیÕ ÊÑ ãی ÔæäϺ ÂäåÇ åÑÒ ßæÊÇå äãی ÂیäÏ
æ ÇÒ ÇیäßÇÑ ÏÓÊ äãی ßÔäÏ. Çیä ÇÓÊ ÈæÑßÑÇÓی ÎæÏÎæÇåÇäå.
16 Ü ÂäåÇ ÏÑ Èیä ÎæÏ ÈÑ ÓÑ æá æ ÞÏÑÊ ÏÚæÇ ÏÇÑäϺ ÂäåÇ ÏÑæä ÍÒÈ
ãæÞÚیÊ ÎæÏ ÑÇ ÓÊÑÔ ãی ÏåäϺ ÂäåÇ ÏÑ ی ÔåÑÊ æ ÇÞÈÇá åÓÊäϺ
ÂäåÇ ÈÏäÈÇá ãæÇÖÚ ãی ÑÏäÏ æ ÊÇ æÞÊی ßå Èå Âä ÏÓÊ äیÇÈäÏ ÑÇÖی
äیÓÊäϺ ÂäåÇ ÊÕãیã ÑÝÊå ÇäÏ ÇÞ æ Êä ÂÓÇ ÈÇÔäϺ ÂäåÇ ÊæÌå ÒیÇÏی
Èå ÏÓÊãÒÏ ãÚØæÝ ãی ÏÇÑäϺ ÂäåÇ ÈÏäÈÇá ÑÇÍÊی ÑÝÞÇی ÎæÏ åÓÊäÏ
ÇãÇ äÓÈÊ Èå ãæÞÚیÊ ÊæÏå åÇ Èی ÊæÌåäÏ. Çیä ÇÓÊ Âä ÈæÑßÑÇÓی
ßå ÈÑÇی æá æ ãÞÇã Ìä ãی ßäÏ.
17 Ü ÑåÈÑی ÌãÚی äãی ÊæÇäÏ ÈØæÑ åãæä ãÊÍÏ ÔæϺ ÂäåÇ åÑ
یß ÈÑÇåی ãی ÑæäϺ åÑÌ æãÑÌ ÈÑ ßÇÑåÇیÔÇä ÍßãÝÑãÇÓʺ ÂäåÇ
åÑیß ÊáÇÔ ãی ßääÏ ÏیÑی ÑÇ Èå ÈیÑæä åá ÏåäϺ ÈÇáÇ
ÇÒ ÇÆیä ÌÏÇÓÊ æ ÊãÑßÒ æÌæÏ äÏÇÑϺ åی äæÚ ÏãßÑÇÓی åã æÌæÏ
äÏÇÑÏ. Çیä ÇÓÊ ÈæÑßÑÇÓی äÇãÊÍÏ.
18 Ü ÓÇÒãÇäÏåی æÌæÏ äÏÇÑϺ ÏæÓÊÇä ÔÎÕی ÎæÏ ÑÇ ÇÓÊÎÏÇã ãی
ßääϺ ÏÑیÑ ÝÑÇßÓیæäیÓã åÓÊäϺ ÑæÇÈØ ÝÆæÏÇáی ÑÇ ÍÝÙ ãی
ßääϺ ÂäåÇ ÈÑÇی یÔÈÑÏ ãäÇÝÚ ÔÎÕی ÎæÏ ÊÔßیá ÈÇäÏ ãی
ÏåäϺ ÂäåÇ ÇÒ یßÏیÑ ÍãÇیÊ ãی ßääϺ ÇåÏÇÝ ÔÎÕی
ÈÇáÇی åãå یÒ ÞÑÇÑ ÏÇÑϺ Çیä ãÞÇãÇÊ ÍÞیÑ ÊæÏå åÇ ÑÇ
ÂÒÇÑ ãی ÏåäÏ. Çیä ÇÓÊ ÈæÑßÑÇÓی ÝÑÞå Çی.
19 Ü ÎæÇÓÊ ÇäÞáÇÈی ÏÑ ÂäÇä ÖÚیÝ ÇÓʺ ÓیÇÓÊ åÇیÔÇä
ãÓÎ ÔÏå æ ÊÛییÑ ÎÕáÊ ÏÇÏå ÇÓʺ ÂäåÇ ÇÏÇی ßÓÇäی ÑÇ ÏÑ ãی
ÂæÑäÏ ßå ÏÑ ÍÏ ÚÇáی ÊÚáیã یÇÝÊå ÇäϺ ÂäåÇ Ìæ ÂÞÇ ÈÇáÇÓÑ ÑÇ
ÏÇãä ãی ÒääϺ ÂäåÇ ãÛÒ æÏÓÊ ÎæÏ ÑÇ ÈßÇÑ äãی یÑäϺ ÂäåÇ ÊãÇã
ÑæÒ ÈÍÏ ßÇÝی ãی ÎæÑäϺ ÂäåÇ ÈÑÇÍÊی ÇÒ ßÇÑ åÇی ÏÔæÇÑ
ÇÌÊäÇÈ ãی ßääϺ ÂäåÇ æÞÊی ãÑیÖ äیÓÊäÏ ØáÈ ÏßÊÑ ãی
ßääϺ ÂäåÇ Èå ßæå æ ÏÑیÇ Èå ÊÝÑÌ ãی ÑæäϺ ÂäåÇ ßÇÑåÇ ÑÇ ÓÑÓÑی
ÇäÌÇã ãی ÏåäϺ ÂäåÇ äÑÇä ãäÇÝÚ ÔÎÕی ÎæÏ åÓÊäϺ ÇãÇ åی äÑÇäی
äÓÈÊ Èå ãäÇÝÚ Úãæãی äÏÇÑäÏ. Çیä ÇÓÊ ÈæÑßÑÇÓی ãÓÎ ÔÏå.
20 Ü ÂäåÇ ÑÇیÔÇÊ ÇäÍÑÇÝی
æ یß ÑæÍیå ÇÑÊÌÇÚی ÑÇ ÊÞæیÊ ãی ßääϺ ÂäåÇ Èå
ÇÝÑÇÏی ßå ãÑÊßÈ ßÇÑ åÇی ÈÏ ãی ÔæäÏ¡ ÈÑÎæÑÏ äãی ßääÏ
æÔÑÇیØ ÈÏ ÈÑÇیÔÇä ÞÇÈá ÊÍãá ÇÓʺ ÂäåÇ ÏÑیÑ ÇÚãÇá ÊÈåßÇÑÇäå æ
ÊÎáÝ ÇÒ ÞÇäæä åÓÊäϺ ÂäåÇ ãÔÛæá ßáÇåÈÑÏÇÑی ÇäϺ ÂäåÇ ÊåÏیÏی
äÓÈÊ Èå ÍÒÈ æ ÏæáÊ ÈÍÓÇÈ ãی ÂیäϺ ÂäåÇ ÏãßÑÇÓی ÑÇ ÓÑßæÈ ãی
ßääϺ ÂäåÇ ãی ÌääÏ æ ÇäÊÞÇã ÌæÆی ãی ßääϺ ÂäåÇ ÞæÇäیä
æãÞÑÑÇÊ ÑÇ ÒیÑ Ç ãی ÐÇÑäϺ ÂäåÇ ÇÒ ÇãæÑ ÈÏ ÍãÇیÊ ãی
ßääϺ ÂäåÇ ÝÑÞی ãیÇä ÏÔãä æ ÎæÏی ÞÇÆá äیÓÊäÏ. Çیä
ÇÓÊ ÈæÑßÑÇÓی ÑÇیÔÇÊ ÇäÍÑÇÝی æ ÇÑÊÌÇÚی.
[Çیä ÈÇÑÒÊÑیä ÌäÈå ÑãÇäÊیÓیÓã ãی ÈÇÔÏ¡ ßå
ÊÖÇÏ ãäÇÝÚ ÑÇ¡ (ßå ÏÑ äÙÇã ÇÞÊÕÇÏ ãáی ÑیÔå åÇی ÚãیÞ
ÏÇÑÏ) ¡ ÈãËÇÈå ÊÖÇÏ یÇ ÇÔÊÈÇå یß ÂãæÒå¡ یß ÓیÓÊã æ ÍÊی
ÈÑÎی ÇÞÏÇãÇÊ æ ÛیÑå ÊáÞی ßäÏ. ÏÑ ÇیäÌÇ ÏیÏÇå
ãÍÏæÏ ÎÑÏå ÈæÑæÇ¡ ßå ÎæÏ ÏÑ æÑÇÁ ÊÖÇÏåÇی ÊßÇãá یÇÝÊå ÞÑÇÑ ÏÇÔÊå æ
ãæÞÚی ãیÇäی æ ÐÑÇ Èیä Ïæ ÞØÈ ãÎÇáÝ ÇÔÛÇá ãی ßäÏ¡
ÈÇ äæÚی ÇیÏå ÂáیÓã ÓÇÏå áæÍÇäå¡ ãÇ ÍÊی ßã ãÇäÏå ÈæÆیã¡
ÈÇ یß äæÚ ÈæÑæßÑÇÊیÓã¡ ßå ãی ÎæÇåÏ äÙÇã ÇÌÊãÇÚی ÑÇ ÈÑ
ãÈäÇی äÙÑیå ÇäÓÇäåÇ (Èæیå ÞÏÑÊãäÏÇä) ÊæÖیÍ ÏåÏ æ äå
ÈÇáÚßÓ¡ ÌÝÊ ãی ÔæÏ.] (áäیä Ü ÏÑ ÎÕáÊ äãÇÆی ÑãÇäÊیÓیÓã
ÇÞÊÕÇÏی)
[ÈæÑßÑÇÊیÓã ÑÇ ãیÊæÇä ÏÑ ÒÈÇä ÑæÓی Èå (ÇäÊÕÇÈ ÇÔÎÇÕ Èå
ãÔÇÛá ÏæáÊی ÇÒ Ñæی ÔåÑÊ æ ãÚÑæÝیÊ ÎÇäæÇÏی æ ÏÑÌå ÇåãیÊ
ãÔÇÛáی ßå ÇÓáÇÝ ÈÏÇä ÇÔÊÛÇá ÏÇÔÊå ÇäÏ.) ÊÑÌãå ßÑÏ. ÈæÑßÑÇÊیÓã یÚäی
ÊÇÈÚ äãæÏä ãäÇÝÚ ßÇÑ ÈÑ ãäÇÝÚ ÌÇå¡ ÚØÝ ÊæÌå ÝæÞ ÇáÚÇÏå Èå ßÑÓی æ ãÓäÏ æ
äÇÏیÏå ÑÝÊä ßÇÑ¡ ßÆæÊÇÓیæä ÈÇÒی ÈÌÇی ãÈÇÑÒå ÏÑ ÑÇå ÇیÏå
åÇ. äیä ÈæÑßÑÇÊیÓãی¡ æÇÞÚÇ æ ÈÏæä Ôß ÈÑÇی ÍÒÈ äÇãØáæÈ
æ ÒیÇäÈÎÔ ÇÓÊ.] (áäیä Ü یß Çã Èå یÔ¡ Ïæ Çã Èå
Ó)


text:
Rio de Janeiro
Çittæ d'o Braxî e antiga capitâ, a g'ha 'na popolassiôn totâle de 6.498.837 abitanti (2016), insce 'na sûperfiçie de 1.197 km².
A s'affaccia inscia Bahia de Guanabara. A l'è stæta scôverta o giôrno du anno nêuvo de 1502, c'o l'ha dæto, primma a-o gôrfo e dappêu a-a çittæ, o nomme Rio de Janeiro, c'o vêu dî "Sciûmme de Zennâ".
Co-o tûrìximo môlto svilûppòu, a l'è famôsa pe-e spiage de Copacabana e Ipanema, pe-o mävegioso monumento d'o Cristo Redentô inciö mônte Corcovado, pe-o mônte cônôsciûo comme Pão de Açúcar (pan de sûccao), e pe-e çelebrassioîn d'o carlevâ.


text:
ÈÑÑÝÊå ÇÒ ÍÞیÞÊ 36¡ ÂÈÇä 1386
Çíä ÈÇÑ ÌäÈÔ ßÇÑÑí ÇíÑÇä ÈÇ äÈÑÏ åÝÊ Êå ÏÑ ÈÑÇÈÑ ÝáÇßÊ æ
ÝÔÇÑ æ ÝÑíÈßÇÑí ÓÑãÇíå ÏÇÑí ÚÑÖ ÇäÏÇã ßÑÏ. ÈíÔ ÇÒ 1500 äÝÑ ßå ÏÑ æÇÞÚ ÒÈÇä ÍÇá
4000 ßÇÑÑ ßÔÊ æ ÕäÚÊ äíÔßÑ åÝÊ Êå ÈæÏäÏ¡ ãÈÇÑÒå Çí ãÓÊãÑ æ Èí ÊÒáÒá ÑÇ Èå ãÏÊ
10 ÑæÒ íÔ ÈÑÏäÏ. ÎæÇÓÊå åÇí Çíä ãÈÇÑÒå¡ Èí ÇÈåÇã æ ãÔÎÕ æ ÝæÑí ÈæÏ. ÇÚÊÕÇÈí ßå
ÚãÏÊÇ ÈÇ ãØÇáÈå ÑÏÇÎÊ ÝæÑí ÏÓÊãÒÏåÇí ãÚæÞå ÂÛÇÒ ÔÏå ÈæÏ Èå ÏÑÓÊí ÈÇ ÎæÇÓÊ
ÈÑßäÇÑí ãÏíÑíÊ ßÇÑÎÇäå ÏäÈÇá ÔÏ. æ ÓÑÇäÌÇã ÏÑ äÞØå ÇæÌ ÎæÏ¡ ÇäÍáÇáÔ ÔæÑÇí ÇÓáÇãí æ ÍÞ
ÇíÌÇÏ ÓäÏíßÇ Èå ÚäæÇä ÊÔßá ãÓÊÞá ßÇÑÑÇä ÑÇ íÔ ÐÇÔÊ. ÏÑ ãÞÇÈá¡ ßÇÑÝÑãÇíÇä
ÏæáÊí ÈÇÒí åãíÔí æÚÏå æ ÝÑíÈ ÇÒ íßÓæ æ ÊåÏíÏ æ ÝÔÇÑ ÇÒ Óæí ÏíÑ ÑÇ Èå ÑÇå
ÇäÏÇÎÊäÏ. æáí Çíä ÈÇÑ¡ åíßÓ ÝÑíÈ äÎæÑÏ. åíßÓ ÚÞÈ ääÔÓÊ. ÂÎÑ¡ Çíä ßå ÈÇÑ Çæá
äÈæÏ. æÔ ßÇÑÑÇä åÝÊ Êå ÏíÑ ÇÒ æÚÏå åÇ Ñ ÔÏå ÈæÏ. ÏÑ ÚÑÖ äÏíä ãÇå ÐÔÊå¡
ÂäÇä ÈÇÑåÇ æ Èå Ôßá åÇí ãÎÊáÝ ÏÓÊ Èå ÇÚÊÕÇÈ æ ÇÚÊÑÇÖ ÒÏå ÈæÏäÏ. ÇÑ åã äÑÇäí æ
ÊÑÓí ÇÒ ÓÑßæÈ æ ÒäÏÇä æ ÔßäÌå ÏÑ Ïá ßÇÑÑÇä æÌæÏ ÏÇÔÊ ÏÑ ÈÑÇÈÑ åíæáÇí ÑÓäí æ
ÝÞÑ¡ Ç Èå ÝÑÇÑ ÐÇÔÊ æ Ñä ÈÇÎÊ.
äÈÑÏ åÝÊ Êå¡ íß ãÈÇÑÒå ÇÞÊÕÇÏí ÈæÏ ßå Èå äÇÒíÑ ÈÇ ÓíÇÓÊ
Ñå ÎæÑÏ. Ïæ äíÑæ ÈÇÚË Çíä ÇãÑ ÔÏäÏ: Çæá¡ ÎæÏ ÍßæãÊ. Ïæã¡ ÎæÏ ßÇÑÑÇä. ÂäÌÇ ßå
ÞÏÑÊ ÓíÇÓí ÍÇßã¡ ßÇÑÝÑãÇ æ ÚÇãá ãÓÊÞíã ÇÓÊËãÇÑ æ ÝÔÇÑ ÇÞÊÕÇÏí ÈÇÔÏ¡ åÑ ãÈÇÑÒå
ÇÞÊÕÇÏí Ñä æ Èæí ÓíÇÓí Èå ÎæÏ ãí íÑÏ. ÂäÌÇ ßå äíÑæí ÇäÊÙÇãí æ æÇÍÏåÇí ÖÏ ÔæÑÔ
ÈÇÊæã åÇíÔÇä ÑÇ Èå ÏÓÊæÑ ÍßæãÊ ÈíÑæä ãí ßÔäÏ æ ÈÑ ÓÑ ßÇÑÑÇä ãí ßæÈäÏ¡ ÏÑ æÇÞÚ
äÞÔ ÊÚííä ßääÏå ÓíÇÓÊ æ ÞÇäæä ÍÇßã ÑÇ Èå ÂäÇä æÔÒÏ ãí ßääÏ. ÂäÌÇ ßå ßÇÑÑÇä
ÈÑÇí ÌáÈ äÙÑ æ ÍãÇíÊ ãÑÏã æ ãæËÑÊÑ ßÑÏä ãÈÇÑÒå ÇÞÊÕÇÏí ÎæÏ Ç ÑÇ ÇÒ ÕÍä ßÇÑÎÇäå
ÈíÑæä ãí ÐÇÑäÏ æ Èå ÎíÇÈÇä åÇí ÔåÑ ãí ÑæäÏ¡ ÈÇ ÓíÇÓÊ ØÑÝ ãí ÔæäÏ.
ÊÈÏíá äãÇíÔ Ñíã Èå äãÇíÔ ãÈÇÑÒÇÊí ÇÑÑÇä
ÇÚÊÕÇÈ
æ ÑÇåíãÇíí ßÇÑÑÇä äíÔßÑ åÝÊ Êå ÏÑ ÂÓÊÇäå "ÑæÒ ÞÏÓ" ÇäÌÇã ÑÝÊ.
ÈÑÒÇÑí ãÑÇÓã Çíä ÑæÒ åãíÔå ÇÒ äÙÑ ÓíÇÓí ÈÑÇí ÌãåæÑí ÇÓáÇãí ÇåãíÊ ÒíÇÏí ÏÇÔÊå
ÇÓÊ. ÊÈáíÛÇÊ Ñíã ÏÑ Çíä ÌåÊ ÇÓÊ ßå ßá ãáÊ íÇ ÇãÊ ÇÓáÇãí ÏÑ Çíä ÑæÒ ÒíÑ Ñã
ÍßæãÊ ãÊÍÏ ãí ÔæäÏ æ Èå ÎíÇÈÇä ãí ÂíäÏ. ÈäÇÈÑÇíä ßÇÑÑÇä åÝÊ Êå ÈÇ Çíä ÓæÇá
ÑæÈÑæ ÈæÏäÏ ßå ÏÑ Çíä ÔÑÇíØ ÓíÇÓí å ÈÇíÏ ÈßääÏ¿ ÂíÇ ÈÇíÏ ãÈÇÑÒå ÎæÏ ÑÇ Èå ãíÇä
ãÑÏã ÈÈÑäÏ¿ íÇ ÈÇíÏ ÏÑ ãÞÇÈá ÊÈáíÛÇÊ æ ÝÔÇÑ ÍßæãÊ ßæÊÇå ÈíÇíäÏ æ ãæÞÊÇ ÓßæÊ
ßääÏ ÊÇ ÓíÇÓÊÔ ÑÇ íÔ ÈÈÑÏ¿ ÂäÇä ãí ÏÇäÓÊäÏ ßå Ñíã ÏÑ Çíä ãäÇÓÈÊ¡ ÍÓÇÓíÊ
ÈíÔÊÑí ÇÒ ÎæÏ äÔÇä ãí ÏåÏ æ ÇÍÊãÇáÇ åÒíäå Óäíä ÊÑí ÑÇ Èå ßÇÑÑÇä ÇÚÊÕÇÈí ÊÍãíá
ãí ßäÏ. ßÇÑÑÇä åÝÊ Êå Èå ÏÑÓÊí ÊÕãíã ÑÝÊäÏ ãÈÇÑÒå ÎæÏ ÑÇ ÔÏÊ ÈÎÔäÏ æ ÎæÇÓÊå
åÇíÔÇä ÑÇ ÈÇ ÕÏÇíí ÈáäÏÊÑ æ ÏÑ ÝÖÇíí ÈÇÒÊÑ ÝÑíÇÏ ßääÏ. ÇÑ å ãÍÑß Çæáíå ÂäÇä¡
ÎæÇÓÊå åÇí ÇÓÇÓÇ ÇÞÊÕÇÏí ÈæÏ æ ãÈÇÑÒå ÂäÇä íß ãÈÇÑÒå ÎæÏÇäíÎÊå¡ ÇãÇ ÊÕãíã
Èå ßÔÇäÏä ãÈÇÑÒå Èå ãíÇä ãÑÏã ÚãáÇ Èå íß ÇÞÏÇã ÓíÇÓí ÏÑ ÈÑÇÈÑ ÓíÇÓÊ ÌãåæÑí
ÇÓáÇãí ÊÈÏíá ÔÏ.
ÎæÇÓÊåÇí
ÇÑÑÇä æ ÑæÔ åÇí ãÈÇÑÒÇÊí ÌÓæÑÇäå
ÈÏæä Ôß
åãå ÎæÇÓÊå åÇí ãÈÇÑÒå åÝÊ Êå ãÍÞÇäå æ Èå ÌÇí ÎæÏ ãåã ÈæÏäÏ¡ ÇãÇ ÏÑ Çíä ãíÇä Ïæ
ÎæÇÓÊå æÌæÏ ÏÇÑÏ ßå ÊÇËíÑ ãÇäÏÇÑÊÑí ÈÑ ÌÇí ÎæÇåÏ ÐÇÔÊ. Çíä ÊÇËíÑ ÑÇ äå ÝÞØ ÏÑ
ÍÑßÊ ãÈÇÑÒÇÊí ßÇÑÑÇä åÝÊ Êå Èáßå ÝÑÇÊÑ ÇÒ Âä¡ ÏÑ ÇÚÊÕÇÈÇÊ æ ãÈÇÑÒÇÊ ãåã ÏíÑí
ßå ÇÒ Çíä Ó ÏÑ ÔåÑåÇí ãÎÊáÝ ÇÊÝÇÞ ÈíÝÊÏ ÎæÇåíã ÏíÏ. ÇäÍáÇá ÔæÑÇí ÇÓáÇãí æ
ÍÞ ÊÔßá ßÇÑÑí ãÓÊÞá ÇÒ ÏæáÊ. äÝí ÊÔßá åÇí ÝÑãÇíÔí æ ÖÏ ßÇÑÑí íÇã ãåãí
ÈÑÇí ßÇÑÑÇä åãå æÇÍÏåÇí ÈÒÑ ÏÑ ÈÑ ÏÇÑÏ. ØÑÍ Çíä Ïæ ÎæÇÓÊå ÏÑ ßäÇÑ åã¡ ÊæÌå ßÇÑÑÇä ÑÇ Úáíå ÈÎÔí ÇÒ
ÇÈÒÇÑ ßäÊÑá æ ÓÑßæÈ ÏæáÊí ÏÑ ãÍíØ ßÇÑ ãÊãÑßÒ ãí ßäÏ æ Òãíäå ÓÇÒ ÇÊÍÇÏ æ ÊÔßá
ÈíÔÊÑ ßÇÑÑÇä ÏÑ ãÈÇÑÒÇÊ ÍÞ ØáÈÇäå ãí ÔæÏ. Èí ÊÑÏíÏ Ôßá åÇí ãÎÊáÝ ãÞÇæãÊ æ
ÇÚÊÑÇÖ ßÇÑÑÇä åÝÊ Êå ãÍÞÇäå æ ÔÇíÓÊå ÔÊíÈÇäí ÈæÏäÏ¡ ÇãÇ ÏÑ Çíä ãíÇä ÎÑæÌ
ÇÒ ãÍÏæÏå ßÇÑÎÇäå æ ßÔÇäÏä ãÈÇÑÒå Èå ÔåÑ ÇÒ ÇåãíÊ ÈíÔÊÑí ÈÑÎæÑÏÇÑ ÇÓÊ.
ÓÑÇÓíãی ÍßæãÊ ÏÑ ãÞÇÈá Çíä ÇÞÏÇã æ
ÊáÇÔåÇíí ßå ÈÑÇí ÌáæíÑí ÇÒ Âä ÇäÌÇã ÏÇÏ¡ æÇåí ÈÑ ÇåãíÊ æ ãæËÑ ÈæÏä Çíä ÑæÔ
ãÈÇÑÒÇÊí ÇÓÊ. ÈÇ Çíä ßÇÑ¡ ÔÚÇÑ "ßÇÑÑ åÝÊ Êå Çíã¡ ÑÓäå Çíã ÑÓäå
Çíã" ÑÇ äå ÝÞØ åãå ãÑÏã ÔäíÏäÏ Èáßå ÏÑ ÌÇäÔÇä äÔÓÊ. ßÇÑÑÇä Çíä ÔÚÇÑ ÑÇ Èå
ãíÇä åãÏÑÏÇä ÈÑÏäÏ. ÏÑ ãÍíØí ßå ÈÎÔ ÈÒÑí ÇÒ ãÑÏãÔ Èå æÇÞÚ ÑÝÊÇÑ ÝÞÑ æ ÑÓäí
ÇäÏ¡ ÌáÈ åãÏáí æ ÔÊíÈÇäí æ ÇÊÍÇÏ ÏÔæÇÑ äíÓÊ. ÍÑÝ Ïá ßÇÑÑÇä åÝÊ Êå ÑÇ åã ÏæÑå
ÑÏ ÔæÔ ãí ÝåãÏ¡ åã ÈíßÇÑ ÏÒÝæá¡ åã ÒÍãÊßÔ ÚÑÈ ÇåæÇÒ.
ííÑí
ÏÑ ãÈÇÑÒå æ ÚÞÈ äÔÇäÏä Ñöíã
ãÈÇÑÒå
åÝÊ Êå ÇÒ äÙÑ ãíÒÇä ÑÒãäÏí æ ÏÑÌå åæÔíÇÑí æ ííÑí ÔÑßÊ ßääÏÇäÔ¡ ÈÑÌÓÊå æ
ÔãíÑ ÈæÏ. Çíä ÇÓÇÓÇ íß ãÈÇÑÒå ÎæÏÇäíÎÊå ÊæÏå Çí ÈæÏ ÇãÇ ÏÑ ÈØä ÎæÏ¡ ÇÑÊÞÇ
ÂÇåí ÓäÏíßÇíí ÈÎÔí ÇÒ ØÈÞå ßÇÑÑ ÑÇ Èå äãÇíÔ ãí ÐÇÔÊ. ãÈÇÑÒÇÊ íÇí ÏÑ ßÔÊ æ
ÕäÚÊ åÝÊ Êå¡ ÂÇåí äÓÈÊ Èå äÊÇíÌ æ ÏÓÊÇæÑÏåÇí ÏíÑ ãÈÇÑÒÇÊ ßÇÑÑí ÏÑ äÞÇØ
ãÎÊáÝ ßÔæÑ¡ ÂÔäÇ ÈæÏä ÈÇ Ôíæå åÇí ÓÑßæÈ æ ÊÇßÊíß åÇí Ñíã æ ãÏíÑíÊ ßÇÑÎÇäå¡
ÌãÚíÊ ãÊãÑßÒ ßÇÑÑí æ åã Ôßá ÈæÏä ßÇÑ ßÇÑÑÇä¡ Èæãí ÈæÏä ÇßËÑíÊ ÂäÇä æ íæäÏ
äÒÏíßÔÇä ÈÇ ÔåÑåÇí ãÌÇæÑ¡ ÚæÇãáí ÈæÏäÏ ßå ÈÑ ííÑí æ ÊÇËíÑ ãÈÇÑÒå åÝÊ Êå
ÇÝÒæÏäÏ æ ÕÝæÝ ãÈÇÑÒÇä åÝÊ Êå ÑÇ ãÊÍÏÊÑ æ ÓÊÑÏå ÊÑ ßÑÏäÏ. ÂäÇä Èå ÊÌÑÈå ãí
ÏÇäÓÊäÏ ßå ãÒÏæÑÇä ãÏíÑíÊ æ ÍßæãÊ¡ ÏÑ ÏÑÌå Çæá ãí ßæÔäÏ ÝÚÇáÇä ÇÕáí æ ÑåÈÑÇä
Úãáí Çíä ãÈÇÑÒå ÑÇ ÔäÇÓÇíí ßääÏ ÊÇ ÏÑ ÝÑÕÊí ãäÇÓÈ¡ ÂäÇä ÑÇ ÈÇ ÊåÏíÏ æ ÓÑßæÈ æ
íÇ ÝÑíÈ æ ÊØãíÚ ÎäËí ßääÏ æ ÇÒ ÕÍäå ÈíÑæä ÈÑÇääÏ. ßÇÑÑÇä åÝÊ Êå ÈÇ åæÔíÇÑí Èå
ÎÈÑíäÇäí ßå Èå äÞÔ ÎÈÑäÇÑ Èå ãíÇä ÂäÇä ÂãÏå ÈæÏäÏ æ ÓÑÇÛ ßÓÇäí ÑÇ ãí ÑÝÊäÏ
ßå ÈÇ ÑÓÇäå åÇí ÛíÑ ÍßæãÊí ãÕÇÍÈå ßÑÏå ÇäÏ¡ ÌæÇÈ ÓÑ ÈÇáÇ ÏÇÏäÏ. ÂäÇä ÈÑ ÊÕãíã
íÑí ÌãÚí æ ÇÚáÇã ÎæÇÓÊå åÇ Èå Ôßá ÏÓÊÌãÚí Êßíå ßÑÏäÏ æ ßãÊÑ Èå Ñæ ßÑÏä æ
ÔäÇÓÇäÏä äãÇíäÏÇä æ ÑåÈÑÇä ÑÓãí ÑÏÇÎÊäÏ.
ÈÇ Çíä
ßíÝíÊ æ ÎÕæÕíÇÊ ÈæÏ ßå ãÈÇÑÒå åÝÊ Êå ãæÝÞ ÔÏ ÈÎÔí ÇÒ ÎæÇÓÊå åÇí ßÇÑÑÇä ÏÑ
Òãíäå ÑÏÇÎÊ ÏÓÊãÒÏåÇí ãÚæÞå æ ÊÛííÑÇÊ ÏÑ ãÏíÑíÊ ßÇÑÎÇäå ÑÇ Úãáí ßäÏ. ÇãÇ Çíä
Èå ãÚäí ÚÞÈ äÔíäí ÏÇÆãí æ íÇ ÊÓáíã ÍßæãÊ æ ßÇÑÝÑãÇíÇä ÏæáÊí ÏÑ ÈÑÇÈÑ ßÇÑÑÇä
åÝÊ Êå äíÓÊ. ÊÑÝäÏåÇ æ ÊæØÆå åÇ ÏÑ ÌÑíÇä ÇÓÊ. ÈÑäÇãå åÇí ÇÕá 44 æ ÎÕæÕí ßÑÏä
ßÇÑÎÇäå æ ÊÚÏíá äíÑæí ßÇÑ ÏÑ ßãíä ÇÓÊ. ãÞÇãÇÊ ÏæáÊ ÂÔßÇÑÇ ÇÚáÇã ßÑÏå ÇäÏ ßå Øí
Óå ÓÇá ÂíäÏå¡ ØÑÍ ßÇåÔ 2000 äÝÑ ÇÒ 4500 ßÇÑÑ Çíä æÇÍÏ ÊæáíÏí ÑÇ Úãáí ÎæÇåäÏ
ßÑÏ. ÈäÇÈÑÇíä ãÞÇæãÊ æ ãÈÇÑÒå Èå äÇÒíÑ ÏÑ åÝÊ Êå ÇÏÇãå ÎæÇåÏ íÇÝÊ. ÏÑÓ åÇ æ
ÏÓÊÇæÑÏåÇí ãÈÇÑÒå ãåÑ ãÇå 1386 ÈÏæä Ôß ÔÊæÇäå æ äÞØå ÔÑæÚí ÈÑÇí ãÈÇÑÒå ÂÊí
ÎæÇåÏ ÈæÏ.
ÖÑæÑÊ
íæäÏ ÌäÈÔ ÎæÏÇäíÎÊå ÇÑÑí ÈÇ ÈÑäÇãå ÇäÞáÇÈ
äÈÑÏ
åÝÊ Êå ÈÇÑ ÏíÑ Èå ßãæäíÓÊåÇ æ åãå ãÈÇÑÒÇä ÂÇå ãÏÇÝÚ ØÈÞå ßÇÑÑ¡ ÙÑÝíÊ åÇí
ÌäÈÔ ÎæÏ ÇäíÎÊå ßÇÑÑí¡ ÏÑÌÇÊ ÑÔÏ æ ÇÑÊÞÇ æÍÏÊ ÊæÏå ßÇÑÑÇä ÏÑ Çíä äæÚ
ãÈÇÑÒÇÊ¡ æ Ôßá ÑÝÊä æ Èå ãíÏÇä ÂãÏä ÔãÇÑ ÈíÔÊÑí ÇÒ ÑåÈÑÇä Úãáí æ ãÈÇÑÒÇä ÕÝ Çæá
ÑÇ äÔÇä ÏÇÏ. Çíä äÈÑÏ ÌÓæÑÇäå ÏÑ ãíÇä ØíÝ ÓÊÑÏå Çí ßå ÈÇ ÚäæÇä ãÔÎÕ ãí ÔæÏ¡
ÔæÑ æ åíÌÇä ÒíÇÏí ÇíÌÇÏ ßÑÏ. åãå ÇÒ ÖÑæÑÊ ÍãÇíÊ ÇÒ ßÇÑÑÇä åÝÊ Êå æ åãÑÇåí ÈÇ
Çíä ãÈÇÑÒå ÝÊäÏ. Âäå ßãÊÑ ÝÊå ÔÏ¡ íÇ ÇÕáÇ ÝÊå äÔÏ¡ ÎÕáÊ ßãÇßÇä ÎæÏÈÎæÏí Çíä
ãÈÇÑÒå¡ ßãÈæÏåÇ æ äÞÇØ ÖÚÝ Çíä äÈÑÏ ãÔÎÕ¡ æ ãÍÏæÏíÊ åÇí äÇÒíÑ åÑ ãÈÇÑÒå
ÎæÏÇäíÎÊå ßÇÑÑí ÇÓÊ. æ Çíä Èí ÊæÌåí¡ äå äÔÇäå ÖÚÝ æ íÇ "ÊÞÕíÑ"
ßÇÑÑÇä åÝÊ Êå ßå ÈÇÒÊÇÈ ÑÇíÔ åÇí äÇÏÑÓÊ ãæÌæÏ ÏÑ ãíÇä äíÑæåÇí ÂÇå ÇÓÊ.
Âäå ÇÒ
åÝÊ Êå ÈÇíÏ Èå æÔ ßãæäíÓÊåÇ æ åÇ ÈÑÓÏ¡ ÝÑíÇÏ äíÇÒ ÚÇÌá Èå ÏÑæäí ÇäÞáÇÈí
ÌÇãÚå ÇÓÊ. ÝÑíÇÏ ÎÊí ÇæÖÇÚ æ ÂãÇÏí Úíäí ÈÏäå ØÈÞå ßÇÑÑ (æ äå ÝÞØ ßÇÑÑÇä
íÔÑæ) ÈÑÇí ÞÈæá äÞÔå æ ÈÑäÇãå íß ÇäÞáÇÈ ÇÌÊãÇÚí æ ÊáÇÔ ÈÑÇí Èå ÇÌÑÇ ÐÇÔÊä Âä
ÇÓÊ. Âäå äÈÑÏ åÝÊ Êå æ åÝÊ Êå åÇí ÝÑÏÇ ØáÈ ãí ßäÏ¡ ÊÞÏíÓ äíÓÊ. ÂÑãÇä ÓÇÎÊä
ÇÒ Âäå ÏÑ åÝÊ Êå ÇäÌÇã ÔÏ¡ íÇ Âäå Èå Ôßá ãÈÇÑÒÇÊ ÎæÏÇäíÎÊå ÑÒãäÏå ÌÑíÇä ãí
íÇÈÏ äíÓÊ. Çíä ÑæÒåÇ ãí Èíäíã ßå åÝÊ Êå ÑÇ ÔÇåÏ ãí íÑäÏ ÊÇ íß ãÓíÑ
"ãÞÏÑ" æ ÇÒ íÔ ãÚíä ÔÏå ÑÇ ÈÑÇí ÌäÈÔ ßÇÑÑí ÊÑÓíã ßääÏ: ÇÒ ÎÇÊæä
ÂÈÇÏ Èå ÇÚÊÕÇÈ ÔÑßÊ æÇÍÏ. ÇÒ ÓäÏíßÇí ÔÑßÊ æÇÍÏ Èå ãÌãÚ Úãæãí åÝÊ Êå. æ áÇÈÏ ÇÒ
ÇíäÌÇ Èå ÓæÓíÇáíÓã!
ÝÚÇáíä ãæäíÓÊ ÈÇíÏ
ãÈÇÑÒÇä åÝÊ Êå æ ÝÚÇáÇä ÇÕáí Çíä ÇÚÊÕÇÈ ÑÇ Èå ÖÑæÑÊ ÇíÌÇÏ åÓÊå åÇí ãÎÝí ÑåÈÑí
ßääÏå ÝÑÇ ÈÎæÇääϺ ßÇÑÑÇä íÔÑæ ÑÇ Èå ÖÑæÑÊ ÂÔäÇíí æ ÝÑÇÑÝÊä Úáã ÑåÇíí ØÈÞå
ßÇÑÑ íÚäí ßãæäíÓã ÏÚæÊ ßääÏ æ ÖÑæÑÊ ÂÔäÇíí æ ãØÇáÚå ÂËÇÑ æ ÇÓäÇÏ äíÑæåÇí
ÇäÞáÇÈí æ ßãæäíÓÊ ãÎÊáÝ æ ÊáÇÔ ÈÑÇí Ýåã æ ÊÔÎíÕ ÑÇå åÇ æ ÈÑäÇãå åÇí æäÇæä
ØÈÞÇÊí¡ æ ÈÑÞÑÇÑí ÇÑÊÈÇØ ÈÇ äíÑæåÇí ãÊÔßáí ßå ÈÇ ÂäåÇ ÇÍÓÇÓ ãÔÇÑßÊ ÝßÑí æ ÓíÇÓí
ãí ßääÏ ÑÇ Èå ÂäÇä æÔÒÏ ßääϺ ÈÇ ÕÑÇÍÊ Èå ÇÑÑÇä ÈæíäÏ ßå ÈÑÇí ÍÝÙ
ÏÓÊÇæÑÏåÇí ãÈÇÑÒå¡ ÈÑÇí ÌáæíÑí ÇÒ ÏÓÊ ÇäÏÇÒíåÇí ãÌÏÏ ØÈÞå ÓÑãÇíå ÏÇÑ æ ÏæáÊ
ÓÑãÇíå ÏÇÑ Èå ãäÇÝÚ ØÈÞå ßÇÑÑ æ ÊæÏå åÇí ÓÊãÏíÏå¡ ÈÑÇí ÑåÇíí ÞØÚí ÇÒ Çíä ÔÑÇíØ
æ ãäÇÓÈÇÊ äßÈÊ ÈÇÑ æ ÇÓÊËãÇÑÑÇäå¡ ØÈÞå ÇÑÑ äíÇÒ Èå ÍÒÈ ÇäÞáÇÈí ÑåÈÑí ßääÏå
ÎæÏ¡ Èå ÇÑÊÔ ÇäÞáÇÈí ÎæÏ¡ Èå äÞÔå æ ÇÓÊÑÇÊí ÇäÞáÇÈí æ Ìäí ÎæÏ ÏÇÑÏ. æ ÇÑ
ÂÇåÇäå ÈÑÇí ÏÓÊíÇÈí Èå ÇíäåÇ ÊáÇÔ äßäíã¡ äÊíÌå ÝÏÇßÇÑíåÇ æ íÔÑæí åÇí äÈÑÏ åÝÊ
Êå æ åÒÇÑÇä äÈÑÏ ßÇÑÑí æ ÛíÑ ÇÑÑí ÏíÑ (ÒäÇä¡ ÏÇäÔÌæíÇä¡ ÏåÞÇäÇä æ ãáá ÊÍÊ
ÓÊã) Èå ÈÇÏ ÎæÇåÏ ÑÝÊ. ÈÚáÇæå¡ ÈØæÑ ÚÇÌá áÇÒã ÇÓÊ ÇÑÑÇä ÏÑíÑ ÏÑ ãÈÇÑÒÇÊ åÝÊ
Êå (æ æÇÍÏåÇí ÈÒÑ ÊæáíÏí) ØÑÍ í ÊÔßá ÑÒãäÏå æ ÏãßÑÇÊíß ÇÑÑí ÑÇ íÔ
ÈÐÇÑäϺ ÊÔáí å ÇÑÑÇä ÈÎÔ åÇí ãÎÊáÝ ÇÞÊÕÇÏí ÈÊæÇääÏ ÈÍæá Âä ÈÑÇí ÊÍÞÞ
ÎæÇÓÊå åÇí ÇÞÊÕÇÏí æ ÓíÇÓí ãÔÎÕ ãÊÍÏ ÔæäÏ æ Èå ÚäæÇä íß äíÑæí ãæËÑ ÇÌÊãÇÚí Èå
ãíÏÇä ÂíäÏ. ÏÑ Çíä ãíÇä Çáæí "ÓäÏíßÇí ßÇÑÑÇä Ñæå Çí ÂÈÇÏÇä" ÏÑ
ÓÇá 1358 ÑÇ ÈÇíÏ Èå ÇÑÑÇä íÔÑæ íÇÏÂæÑí ÑÏ ÒíÑÇ ÏÑÓ åÇí ãËÈÊ ÒíÇÏí ÈÑÇí
ãÈÇÑÒÇÊ ÇãÑæÒ¡ ãí ÊæÇä ÇÒ Âä ÂãæÎÊ.
ÇãÑæÒ
ÚÒã æ ÝÏÇßÇÑí ßÇÑÑÇä ÇÚÊÕÇÈí åÝÊ Êå æ åÝÊ Êå åÇí ÐÔÊå æ ÂíäÏå¡ ÑÓÇÊÑ ÇÒ åÑ
ÒãÇä Èå åãå äíÑæåÇ æ ÚäÇÕÑ ÂÇå ÇäÞáÇÈí äåíÈ ãí ÒäÏ ßå: æÞÊ Êä ÇÓʺ ÇäÞáÇÈ ÑÇ
ÏÑíÇÈíã!
www.sarbedaran.org


text:
Budego
O Budego (nomme scientifigo Lophius piscatorius) o l'è un pescio da famiggia di Lophiidae.
Distribuçion geografica.[Càngia | modifica wikitesto]
Mâ Mediterraneo, Mâ Neigro, Mâ do Nord e Oçeano Atlantico fin a e coste africann-e.
Dimensciuin[Càngia | modifica wikitesto]
O pö arrivä fin a duxento citti de lunghessa e çinquanta chili.
Aspetto[Càngia | modifica wikitesto]
O budego o l'è de cô maron-negro, o gh'ha unna testa molto grossa, con unna prominensa usâ comme canna da pesca per attirâ i atri pesci.
Abitüdini[Càngia | modifica wikitesto]
O budego o l'è un pescio solitaio, ch'o vive in scio fondo do mâ.
Gastronomia[Càngia | modifica wikitesto]
Ben conosciüo pe a bontæ de sö carni magre e savoïe, o se cuxinn-a co-e tomate in ta poela o in to forno.
Curiositæ[Càngia | modifica wikitesto]
A poula budego o budega a l'è de longo usâ pe dï unna personn-a grassa.


text:
Atene
Atene,(in grego moderno Aθήva, Athína, in grego antigo Ἀθῆvaι, Athēnai)) a l'è a capitâ e çittæ ciû importante d'a Greçia.
Dati generâli[Càngia | modifica wikitesto]
'Sta cèlebbre çittæ a l'è l'origgine de ûnn-a de primme democraçie formali e a g'ha nûmeroxi scïti archeologici de straordinaia importansa, tra lô o Partenon inscie l'Acropoli.
A g'ha 'na popolassion de 5.005.514 abitanti (2006).
In Atene son stæti organissæ in 1896 i primmi Zêughi Olimpici d'Estæ e i Zêughi Olimpici do 2004.
Scïti storici, tûriximo e archeologia[Càngia | modifica wikitesto]
- L'Acropoli, co-o Partenon, l'Erechteion, i Propilei, o tempio d'Atena Nikè e museo.
- Agora antiga.
- Agora romann-a.
- Ærco d'Adrian.
- Monumento de Filopappos.
- Monumento de Lisìcrate.
- Ciassa Monastiraki.
- Tempio de Zeus Olimpico.
- Pnyx, 'na collinn-a vexin a l'Acropoli
- L'Areòpago
- Stàddio Panathinaiko, constrûto pe-i primmi Zêughi Olimpici d'a modernitæ in 1895, into mæximo scito dove gh'ëa o stàddio de l'Atene antiga.
- Accademia de Platon.
- Monestê de Kesariani
- Monestê de Dafni, deciaròu patrimonnio de l'ûmanitæ.
- Mûseo Archeològgico Naçionâ.
- Quartê de Plaka
- Anafiòtika
- Ciassa Sìntagma, chêu de l'Atene moderna, dove gh'è o Parlamento.
- Porto d'o Pireo.
- A "triloggia neoclàscica": trei ediffiçi d'o sèccolo XIX: l'Accademia, a Bibblioteca e l'Ûniverscitæ, inscia çentrâ via d'Eleftherios Venizelos, ciammä ascì Panepistimiou (=ûniverscitæ).
- Monte Licabètto.
Veddi ascì[Càngia | modifica wikitesto]
Pe ciû dettaggi insci scïti tûristeghi e-i edifiçi stòrichi d'a Greçia:
- Panoramma aèreo de l'àrea metropolitann-a d'Aten, da Google Maps
- Ministëo grego de Côltûa con dæti archeològgici de tûtta a Greçia (in ingléize).
- Scïto ofiçiâ d'a çittæ (greco e ingléize)
- Aten e Sparta: comparasiôn de l'organizassiôn de dôe çittæ ciû importanti d'a Greçia Antiga.
- Percorso stòrico pe l'archittettûa e l'ûrbanìximo d'Atën da 1880 a 2001 (ingléize, françéize e grego)
- Fotografîe d'Aten


text:
Argentinn-a
Nomme ofiçiâ: República Argentina, o l'è 'n pàize de l'America do Sud. A sêu capitâle a l'è Buenos Aires.
Indiçe
Dati geogràffici e polittici[Càngia | modifica wikitesto]
A gh'à 'n teritöjo continentâ de 2.780.403 km², ch'o confinn-a con Bolivia e Paraguay a nòrd, Uruguay e l'Oçeano Atlantico a est, Cile a òvest e sud, e o Braxî a nòrd-est. A gh'à ascì 965.597 km² de tære inte l'Antartide e a reclamma e ìzoe Falkland (Islas Malvinas), parte do teritöjo argentin, amministræ da l'Inghiltæra.
Pe-a sêu estenscion a l'è o segondo stato de l'America do Sud e l'ottavo do mondo.
O stato o l'è ordenòu comme repùbbrica federâle prescidensiâle, indipendente da a Spagna da o 9 Lûggio 1816. O comprende 23 provinse e 'na çittæ outònoma oppûre Capolêugo Federâle, ch'a l'è a çittæ de Buenos Aires. Âtre çittæ d'importansa son Córdoba, Rosaio, Santa Fe, Mendoza, La Plata, San Miguel de Tucumán e Mar del Plata.
A l'è membro do Mercosur, OAS, ONU, OEA, G15 e WTO.
Popolassion[Càngia | modifica wikitesto]
Se stimma ch'a sêu popolassiôn a l'è de 37.355.000 abitanti (2004), con unna denscitæ de 13 ab/km².
O 90% o l'è de rassa gianca, con un 85% de discendenti d'ouropei. A popolassion indigena pûa a l'è solo do 0,5% do totâle.
L'urbanissasion a riva a-o 89,3% da popolassion totâle e Buenos Aires a conçentra ûn terso di abitanti da naçion.
Léngoa[Càngia | modifica wikitesto]
A léngoa ofiçiâ a l'è o spagnòllo, con predominnio da varietæ rioplatense, parlâ da-a maggioransa da popolassion.
Son parlæ ascì diverse léngoe minoritâje indigene comme o guaranì (co-ofiçiâ inta provinsa de Corrientes), o quechua e âtre.
Tra çerti grùppi se pârla molte léngoe di foestê immigræ da-o 1860 scinn-a çirca 1960, comme o zeneize, o veneto, o siçilian, l'italian (e tante parlæ locâli), o franséize, o tedesco, o rûsso, l'yiddish, ebraico, galissian e catalan, o polacco, l'ingleise, ecc.
Religion[Càngia | modifica wikitesto]
Gh'è unn'ampia libertæ de cûlto scibben o stato o sostegne a religion cattòlica, professâ da-a maggioransa di argentìn. Ghe son ascì comunitæ d'ebrei e d'islamici.
Bandêa[Càngia | modifica wikitesto]
A bandêa argentinn-a a l'è stæta creâ da Manuel Belgrano into 1812, un intelettuâle argentin de famiggia ligure (da Ineja), o quæ o l'à dizegnòu co-i coî da coccarda (escarapela) naçionâle, çeleste e gianca, mentre o stâva inscie rive do sciumme Paraná.
A l'è stæta isâ pe a primma vòtta o 27 frevâ 1812 inta çittæ de Rosaio. Into çentro a gh'à l'emblema do sô (dîto Sol de Mayo, o Sô de Mazzo, meize da revolusion do Primmo Governo Patriòtico).
Stöja[Càngia | modifica wikitesto]
Primma da conquista spagnòlla o teritöjo argentin o l'êa popolòu da diverse tribù indigene e occupòu into nòrd da l'Impeo Inca.
Zà sotta a coronn-a spagnòlla, l'attuâle Argentinn-a a fâva in prinçìpio parte do Virreynato del Perú, amministròu da-a çittæ de Limma, ma into 1776 o l'è stæto fondòu o Virreynato del Río de la Plata, con capitâle Buenos Aires.
Çerte parte de l'attuâle teritöjo, comme o sud dîto Patagonia, no sajeivan stæte occupæ e dominæ completamente scin a çirca o 1880.
L'origgine do nomme "Argentina" a gh'à relassion co-a lezzenda da Sierra del Plata (di monti pìn d'argento), comùn tra i primmi conquistatoî do Sudamerica, portogheixi e spagnòlli, i quæ, rivando a-o Río de la Plata, o ciù lârgo do mondo, scoverto into 1516, l'aivan ciammòu in quello mòddo.
Into 1810, o popolo de Buenos Aires o l'à comensòu a Revolución de Mayo, faxendo sciortî da-a çittæ o virrey (o viçerè, delegòu da coronn-a), formando un nêuvo grùppo de governo integròu da nativi criollos e dando iniçio a-a Guæra d'Indipendensa d'e Provinse Unîe do Río de la Plata (Provincias Unidas del Río de la Plata) contro a Spagna coloniâle (1810-1824).
O 9 Lûggio 1816, inta çittæ de San Miguel de Tucumán, un congresso de deputæ d'e provinse do nòrd-òvest e çentro-òvest do pàize, insemme a di deputæ in exilio da l'attuâle Bolivia, àn deciaròu l'indipendensa d'e "Provincias Unidas en Sud América".
Dòpo o periodo coloniâle n'è comensòu ûn de lotta interna pe l'amministrassion do teritöjo e scin a-o 1861 no gh'è stæta 'na naçion unîa.
Inta segonda meitæ de l'Euttoçento s'iniçia un periodo de prosperitæ ch'o finià çent'anni ciù târdi, caratterizzòu da-i fòrti investimenti in educassion e into svilùppo de l'agricoltûa e da produssion de carne e gran pe o mercòu ouropeo, un fattô ch'o l'attivià l'immigrassion ouropea, prinçipalmente italiann-a e spagnòlla, oumentandoghe a popolassion de vari milioìn. L'Argentinn-a a l'êa conosciûa in quelli tempi comme "el granero del mundo" (o granâ do mondo).
Quella prosperitæ a l'à condûto a vàrie reforme inta politica, inta soçietæ e anche inte l'universcitæ, comme l'institussion da lezze de voto e o svilùppo da classe mezan-a.
O governo d'Hipólito Yrigoyen o l'à incorporòu a-a naçion i figgi di immigræ; Juan Domingo Perón (prescidente da-o 1946 a-o 1955, e ciù târdi da-o 1973 a-a sêu morte l'anno succescivo), insemme a sêu moggê Eva Duarte (dîta Evita), o l'à travaggiòu pe a giustìçia soçiâle e institûio o voto da dònna.
In mêzo a 'na scituassion de violensa politica e de lotte interne lasciæ da-o peronismo, àn piggiòu o poei i militâri inte l'anno 1976. 'Sto periodo de convolscion o l'à lasciòu 30.000 personn-e sparîe (nùmmero molto questionòu scinn-a anchêu) ma o l'è finîo into 1983, un anno dòppo a guæra de Malvinas contro l'Inghiltæra, ch'a l'à sconfito l'Argentinn-a recuperando o contròllo de ìsoe Falkland.
Zà in democraçia, into 1991 o prescidente Carlos Menem o l'à taggiòu l'instabilitæ econommica co-a lezze de convertibilitæ, ch'a fâva ûn peso pâ a ûn dòllaro, deuviâ scinn-a fin de l'anno 2001, dòppo o scciuppâ da crîxi econommica do governo do prescidente De La Rúa.
Turiximo[Càngia | modifica wikitesto]
L'Argentinn-a, pe l'estension do sêu teritöjo, a gh'à 'na vasta diverscitæ d'ambienti, con gran richessa naturâle e importante reserve ìddriche, ch'a fan diventâ 'n pòsto molto attivo pe o turiximo, sviluppòu ciù fortemente inti ûrtimi anni.
I turisti rivan soviatûtto da-i Stati Unîi, da l'Ouròpa e da-o resto do Sudamerica, e çérnan l'Argentinn-a comme pàize sensa conflitti de terorìximo, sensa emergense sanitâje, con 'na mävegiosa gastronomìa, di belliscimi paizaggi e ascì òttimi prêxi.
E destìnassioin preferîe son: Buenos Aires coi sêu monumenti, a sêu richessa colturâle, e sêu sejann-e attive e a mûxica do tango; l'Iguazú co-e cascæ e a selva; o giassâ Perito Moreno e o Lago Argentin inte l'estremo sud de Ande da Patagonia; l'avvistamento de balenn-e a Puerto Madryn; o lago Nahuel Huapi e a neive de Bariloche; i vin de Mendoza; e âtre çittæ comme Salta, Jujuy (vexin a-a dîta Quebrada de Humahuaca) e Córdoba.
Argentinn-a e a Liguria[Càngia | modifica wikitesto]
In Argentinn-a gh'è a ciù grande comunitæ d'emigræ lìguri e ciù de tùtto zenéixi. Testimoniansa de questo a s'attrêuva anche inte cöse piccinn-e, comme a magetta da squaddra de ballón do Boca Juniors co-o sêu scrîo Xeneizes.
Di cognommi lìguri ghe n'è tantìscimi in Argentinn-a, soviatùtto inta çittæ de Buenos Aires e dintorni.
O quartê de "La Boca", inscio porto de Buenos Aires, o l'è o pòsto prinçipâle d'influensa ligure.
- Scîto ofiçiâ do Stato Argentin
- Prescidensa da Naçion
- Scîto da Segreterîa de Turìximo argentinn-a
- Parchi naçionâli de l'Argentinn-a
- O scîto de l'ICAL (Istitûto Colturâle Argentin-Ligure)


text:
Belinoggrafu
U belinografu, da-u numme du so inventû Édouard Belin, u l'è un appægiu pe transmette de futugrafie cu-in culegamentu telefonicu o raddiu. U pö ese cunscideròu u süccessû du panteleggrafu e u predecessû du fax.
St'invensiun, a fü presentâ intu 1908 da Édouard Belin inta saa du tiatru Fémina. A fü prefeçiunâ intu 1920 pe permette a trasmisciun cu-u culegamentu raddiu.
U prinçippiu di primmi belinoggrafi u se basava insce 'na pruprietæ mecannica da gelatin-a bicrumaa döviâ in futugrafia, za sfrütâ po-u mæximu scopu da l'american Amstutz a partî do-u 1895: questa, se esposta a-a lüxe a ven düa e insulübile cuscì da puei trasfurmâ ünna futugrafia inte 'na reprudüssiun a relevu; quindi a se fissa a ün cilindru gieive e ün sensû u-a scandisce linnia pe linnia, u cunverte a differensa de spessû inte 'n segnâ elettricu grassie a ün reostatu e infin u-u trasmette. Inta riçessiun u belinografu u dövia stu segnâ pe mudülâ cu-in zögu de filtri unna lüxe ch'u pruietta insce 'n papê futugrafficu fissòu insce 'n cilindru ch'u gie ezattamente a-a mæxima veluçitæ de l'apægiu emittente.
U 12 de mazzu 1914 Le Journal u pübbrica u primmu belinugramma.
Ün servissiu de belinugrafia u culega Pariggi, Liun, Strasbürgu, Nissa, Marseggia e Burdò intu 1924.
Intu 1933 u Belin u prudüsse a "valixe belinoggrafa", ün appægiu purtattile de 17kg. in graddu de trasmette attacanduse a-a preisa du teleffunu. Sta macchina, cumünemente ciamaa "la Belinò" a fü döviâ nurmalmente da-i reporter scin a-i anni '70. Quande pübricavan e fotu cuscì ôtegnüe, pe giustificâne a cativa qualitæ, suventi ghe scriveivan sutta: "belinu-trasmisse".
Ün esemplare u l'è cunservòu o-u müseu mainâ Tumaxin Andreatta de Ciavai.[1]


text:
Agiûtto:Comme registräse
Pe registrase se deve cliccâ insce o link d'ato a-a drita da pagina(entra/registrate), dopodechè scellie crea noeuvo account e dapoeu seguî a sempliçe procedua indicaa chì approeuvo:
- Nomme utente : O proppio nomme ch'o saiâ visualizzao dai atri utenti
- Password : a proppia password
- Ripeti a password : a proppia password ripetua
- Indrisso e-mail: o proppio indrizzo e-mail *
¹E-mail (opzionale): a permette a-i atri utenti de contattate attraverso a to pagina utente o discuscion, sensa besoeugno de rivelâ a to identitæ.
Aregorda a password insce questo computer


text:
Polena
Una polena a l'è una decoraziôn de legnô dô Barco a veia, spessô a fôrma de figüa femminile o de animale, che a se trövava in sce a prua de navi da ô XVI secôlô a ô XIX secôlô. A pratica a l'è stæta intrôdotta inisialmente in ti galeôin, ma anche navi ciü antighe aveivan de spessô de decoraçiôin in ta prua.
Cômme tante atre decoraçiôin dô tempô a polena a l'aveiva ô scopo de indicä ô nômme da nave che a a portava a persônne che no saveivan lezze (anche se, a vottte, in te una mainea contorta), pe de ciü a l'aveiva ô fin de môsträ a ricchessa e a forsa dell'armatô. In tô periodô Barocco çerte navi vantaven polene gigantesche, pesanti diversci tônnei; a votte ne portaven finna due, una pe ogni latô dell'erbô de bômpressô. E grosse polene, essendô scôlpie in tô legnô massicciô e essendô pôsiçiônê in sce a punta dô scaffo, aveivan un effettô negativô in sce e capaçitæ de navigaçiôn de navi. Questô, e i côsti erti de realizzaziôn, portian in to XVIII secolo a fä de polene môltô ciü piccinne e adreitüa a eliminale in tô secôlô seguente.
Doppô e guere napoleoniche s'è ricominçoô a mette in sce i scaffi qualche polena, ma raffiguraven sôlô di mezzibüsti piccin e no e grosse figüe dövie pe ô passoô. I clipper di anni '50 e di anni '60 dell'Ottôçentô ean in genere dotæ de polene a figüa intrega, ma relativamente piccinne e leggere.
A polena vera e propria a l'è sparia con a fin de a navigaçiôn a veia in larga scala. I primmi piroscafi aveivan de struttüee che ricordaven e polene in sce a prua. Questa pratica a l'è düâ finna â primma guæra mondiâ.


text:
Musculu (mullüscu)
Mùsculu, mullüscu mæn bivalve da famiggia de mytilidae. Ottimu da mangiâ, ma ütiliscimu ascì perchè u nettezza l'ægua sturbia e u l'inrichisce l'ecuscistema.
U pö apartegnî a-a specce Mytilus edulis (originaia de l'Atlantegu), Mytilus galloprovincialis (originaia du Mediteranniu) o Mytilus trossulus (originaia du Paçifficu). Queste specce pöan incruxase l'ün l'atra e, dætu ch'a l'è 'na specce invaxiva, nu gh'han ciü ün arrea de difüxun esclüxiva.
U pö arivâ a 14çm. de lunghessa. U cû u pö ese blö scüu o muelu o marun. A cunchillia, de carbunatu de casu, a l'è de furma triangulâ cu-i bordi smussæ, liscia cu-e linnie de crescita cuncentriche.
U vive attaccòu a-i scöggi tra e linnie de ata e bassa marea. Atenti a nu tagiâve i pê se ghe caminæ adossu descaçi. U s'attacca grassie a di filamenti de bissu ch'u seçerne da 'na giàndua ch'u l'ha intu pê.
I sessi en separæ, mascciu e femmina: pe accubbiâse i musculi lascian anâ inte l'ægua de culonne de sperma o di öve che mesccianduse a fan nasce e larve. Queste crescian e intu giu de 72 ue van a attaccase da quarche parte, puscibilmente amügiæ insemme.
U musculu u se çibba filtrandu l'ægua; se l'ægua a l'è brütta e sustanse inquinante s'amüggian cian cianin inta carne e inta güscia. Se capisce che quelli che crescian vexin a-u scarregu da chintan-a l'è megiu nu mangiâli, menu che menu crüi, pe nu anâ a réizegu de pigiâse u tifu, u collera o l'epatite virale.
Dætu ch'u l'é mai tantu bun da mangiâ, gh'è asci di alevamenti de musculi, specce a-a Spezza. A "mitilicurtüa" a pö ese fæta cun de corde, di pasciuin o de toe sutt'ægua.


text:
Emilio Azaretti
Emiliu Azaretti (3 d’avrì 1902 - 28 de frevà 1991)
Biugrafia[Càngia | modifica wikitesto]
U l’è nasciüu a Ventemiglia u 3 d’avrì d’u 1902, da Angelu e Emilia Rondelli. Purtai â fin i stüdi, intu 1925 u pigliava a leurea in chimica e farmaçia a l’Üniversità de Zena e u praticava a prufesciun de spassià, eredità dau paire, in via Cavour, insciu cantun de via d’a Stassiun. Inti primi ani d’u XX Seculu, a a çità de Ventemiglia a vantava a presensa d’in ritrövu cultürale püblicu, u Cafè Ligüre, in viale Principe Amedeu, ancöi cursu d’a Repüblica, duve "u sciù Emiliu" u parteçipava cun custansa ai debà cürai da l’emeritu prufesù Vieri Bongi. Apasciunau de dialetu e tradissiui d’u postu, intu 1927, u l’è staitu ün d’i fundatui d’a "Cumpagnia d’i Ventemigliusi", üna d’ê prime "famiglie" ligüri, cun "A Campanassa" de Savuna e "A Compagna" de Zena. ‘St’assuciassiun a s’è pruposta a difesa d’u patrimoniu d’a lenga, d’a störia, d’i munümenti e d’u fulclure de Ventemiglia e d’a Zona Intemelia e elu u n’è staitu u Consule Rapresentante, cume di’ u presidente, fina au 1945. Intu 1928, inseme a Filipu Giliu Rostan, u fundava a "Cumpagnia d’u Teatru Ventemigliusu", fiřudramatica dialetaře che tanta impurtansa a l’avereva avüu inte l’opera de recüperu e sarvagardia d’u patrimoniu lucale. Candu u regime, u s’è messu a amaregnà düramente e tradissiui, elu u s’è intestau de mantegne a sou indipendensa de pensceiru e a cuntügnà l’opera incumensà. Au cuménsu d’i Ani Trenta, cu’ in abundante grüpu de amighi, apasciunai cume elu d’i dialeti intemelî, u l’à caciau e base pe’ a fundassiun de l’ "Academia Ventemigliusa" ch’a l’à daitu vita au muvimentu d’ "A Barma Grande", ina mira ch’a l’à avüu u sou puntu de forsa inta pübřicassiun d’ina revista - sutatituřà "Antulugia Intemelia" – duv’i gh’àn culaburau scritui inti dialeti d’a zona cumpresa intra a Valata de l’Argentina e u Prinçipatu de Munegu, aiscì se ‘stu teritoriu u l’éira staitu devisu dau cunfin puliticu italu-françese. Infra u 1932 e u 1939, de ‘st’antulugia i sun staiti pübřicai séte vulümi, ch’i cuntegne ina vasta prudüssiun dialetale: puesie, prose, testi teatrali, mise a lögu de riçerche lenghistighe e etnugrafiche. In fegunda culaburassiun cun Filipu Giliu Rostan, sute u pseudonimu de - Yvan Dakhordiu - i fan paresce nümeruse pièçes dialetaři, in testi uriginali o redüti, duve gh’è da remarcà: L’AMÙ U L’È CIÜ FORTE CHE U BRUSSU, "U dottor PEPIN SCURLUSSURA, PAULIN U S’INCALA, A VERITA’ A L’UFENDE, A ÇENA D’A LEVA (trasmessa d’â RAI inti Ani Setanta). Ancu’: A SCÖRA D’I MARÎ, U SE CREDEVA D’ESSIRU, U RÜVEGU DE BON CÖ, FRANÇE’ MERA, U SPIRITU DE CUNTRADIÇIUN, BERNA’ U BÜLU U SE MARIA. Intu 1946, in Svissera, u se mariava cun Matilde Pfister, ch’a gh’à daitu due figlie: Emilia e Gisella. Da paire cusciensiusu, candu l’è staitu u mumentu de destetà ‘ste due garsune, u l’à dedicau ben ciü tempu â famiglia, metendu in po’ da parte i tantiscimi interessi cultürali. Però, intu 1961, sprunau da Rostan, u reciamava a ina ciü atenta atività u sciàiru grüpu d’i Soci d’a Cumpagnia, invitanduři a arrepiglià e tradissiui, trasmetendu l’interessu ae generassiui giuvanili. Intantu u sbrilunava i autui dialetali de tüta a Zona Intemelia a repiglià l’atività, fandu pübřicà da Ninu Lamboglia, l’ötavu nümeru d’A Barma Grande. Da chel’anu, fina au 1974, suta a sou ghida, i l’éira stampai autri sei vulümi d’a revista, ch’i cuntegne a prudüssiun dialetaře d’au dopugherra e i sun servii da sprùn pe’ l’arrepiglià d’a literatüra dialetaře, che da chelu mumentu a l’à atrövau nümerusu seghitu. Aiscì dopu a scumparsa de Rostan u cuntügnava a pratica d’autù de testi teatrali, uriginali o redüti, ch’i nu’ mancava de esse rapresentai d’â "Cumpagnia d’u Teatru Ventemigliusu" direta da Pierin Sismondini.
‘Sti chi i tituři: CHI U L’È U MARIU DE CESIRA, INA PIGA DERRE’ A L’AUREGLIA, U GRUNGU, I DUI CUSTANTIN, A PIGNATA, A RIVINCITA DE PASCÀ, PESCAVUI DE CANA, U CUTELU DE PE’ U MANEGU, CHELE NÖTE DE SETEMBRE.
Intu 1977, pe’ a celebrassiun d’u çencantenariu de fondassiun d’â "Cumpagnia d’i Ventemigliusi", intu mezu ae autre mire, u creava i "Centri di Cultura Dialettale" ch’i l’àn u scopu de tramandà ai figliöi d’ê scöre u patrimoniu cultürale d’u dialetu. Diresüi da Rensu Villa, inta Scöra elementare e dau prof. Massimo Cavalli inte Medie, i Centri i l’àn derulàu in’intensa atività surva tütu intu campu d’a cansun e d’a reçita dialetaře, utegnendu faitüranti afermassiui, aumancu fina a tüti i Ani Ötanta, aiscì suta a diressiun d’a duturessa Rita Zanolla. L’è staitu ancu’ Azaretti a preparà i testi dialetaři pe’ st’atività, adatandu pe’ e scene, antighe e çelebri foure, cume: A FOURA D’U RATU E D’U GALETU, GIANCANEVE, ÇENERUSELA, MARMELIN, U GATU INGIARMAU. De ciü, pe’ i figliöi, u l’à messu inseme ina gramaticheta ilüstrà IMPARAMU U VENTEMIGLIUSU, nasciüa d’â culaburassiun cun Villa, e cumpendià da ina serie de audiucascete, lezüe in dialetu da amighi d’a Cumpagnia.
Fin dai Ani Trenta u l’è staitu autù de pareglie cansun in dialetu, caicüna cumposta inte ocaixun d’ê edissiui d’a "Bataglia d’ê Sciure", müxicae e cögliüe intu cadernetu "CANSUN VENTEMIGLIUSE" püblicau d’â Cumpagnia intu 1970, primu d’ina serie de edissiui, aiscì prestigiuse. Â fin d’i Ani Setanta, i l’à cumesau a paresce i früti d’i longhi ani de stüdi e de riçerche, purtae avanti intu campu d’u dialetu e, d’urdinariu, presentae ai "Colloques des langues dialectales" urganisai a Munegu. Inte ‘ste püblicassiui: NOMENCLATURA DELLA FAUNA MARINA IN DIALETTO VENTIMIGLIESE, paresciüa insciu Bollettino dell’Atlante Linguistico Mediterraneo e a culaburasciun au vulüme I DIALETTI LIGURI ch’u tegne i ati d’u Cunvegnu de Zena, faitu intu 1973. U nu’ fava mancà a sou culaburassiun â "Rivista Ingauna e Intemelia" de l’Istituto Internazionale di Studi Liguri, d’u cale u l’eira staitu Sociu fundatù e, fina au 1977, Presidente d’a Seziun Intemelia. Ma l’opera ch’a duveva daghe fama naziunale e internaziunale a l’è staita de següru L’EVOLUZIONE DEI DIALETTI LIGURI ESAMINATA ATTRAVERSO LA GRAMMATICA STORICA DEL VENTIMIGLIESE, paresciüa in due edissiui, üna derré l’autra, intu 1977 e intu 1982. Intu meiximu anu, dopu ina longa opera de preparassiun, furnia dai za’ nuinai Colloques, intu Prinçipatu de Munegu, paresceva l’ "Académie des langues dialectales" d’a cale u l’eira staitu patruçinatù, membru fundatù e vicepresidente. Intu 1989 vieva a lüixe l’ürtima deficurtùsa fatiga: STUDI LINGUISTICI SULL’ANFIZONA LIGURIA-PROVENZA, preparà in culaburassiun cu’a prof. Giulia Petracco Sicardi, e cuntegnente in aprufundiu e magistrale sagiu insciu dialetu de l’Auriveta (Olivetta San Michele).
Dutau de sciamante spiritu puliticu, intu 1945, â fin d’a desastrusa gherra ch’a l’àva redütu Ventemiglia a in bigu de macerie, u lançava l’idea d’â "Zona franca intemelia" ch’a l’averva dovüu recustrüì, aumancu dau puntu de vista ecunomicu-duganale, l’entità de l’antiga Cuntea. Pe’ arrivà a ‘stu scopu u l’à fundau "L’Unione Democratica Federalista della Liguria Intemelia" assuciassiun ch’a l’aveva u sou organu de infurmassiun intu giurnale lucale "LA VOCE INTEMELIA", ch’u n’è staitu u fundatù e diretù fina â morte. U prugetu d’a Zona Franca u nu’ l’à avüu incumensu, ma u giurnale u l’à purtau avani e püblicassiun cume mensile d’infurmassiun e difesa d’i interessi lucali suta l’egida de l’ "Unione Intemelia". Fundatù, intu 1948, d’a "Commissione italo-francese per lo studio dei problemi di frontiera e del bacino del Roia", u l’è staitu aiscì fundatù e presidente d’u "Comitato per l’ammodernamento della S.S. 20 di Val Roia", cume aiscì d’ê assuciassiui "Difesa della spiaggia" e "Pescatori Marini". Ispeitù unurariu d’a Suprintendensa ai Munümenti fina au 1971, u l’è staitu aiscì, d’â fundassiun, membru d’a "Commissione di arte sacra della diocesi di Ventimiglia". Inti Ani Sciüscianta, elezüu cume indipendente, u l’à faitu parte de trei aministrassiui, üna derré l’autra: Cunseglié cumünale e Assesù ae Finanse e au Patrimoniu, ucüpanduse, tra l’autru, pe’ l’istitüssione in Ventemiglia d’i Licei Classicu e Scientifigu e de l’Istitutu Tecnicu Cumerciale.
Aiscì sou a pratica de prugetassiun e finansiamentu d’i travagli, pöi ciantai lì, d’u portu de Ventemiglia. U l’à travagliau cun custansa fina a candu e condissiui de salüte i ghe l’àn permessu, sareva a di’ fina a pocu tempu avanti de möire, che l’è stau u 26 de frevà d’u 1991, inta sou ca’ d’a Marina San Giüsepe, lasciandu a mezu caiche interessante travagliu de cultüra d’u postu, cume u breviau d’a messa pe’ u giurnu de San Segundu, messa zü in ventemigliusu; travagliu ch’u l’è staitu publicau postümu d’â scignura Matilde.
Puesie intu parlà intemeliu[Càngia | modifica wikitesto]
1 - SONETTI GIOVANILI
DEXIDERIU ventemigliusu
APARISSIUN ventemigliusu
2 - STAVA A MAIRE Stabat Mater ventemigliusu
3 - VIVA U SCÖGLIU ventemigliusu
4 - CUME L’E’ BELU TANGHEZA’ ventemigliusu
5 - CIANCEGURA BARLEGURA ventemigliusu
6 - VIVA CARLEVA’ ventemigliusu
7 - ADIU CAVU ventemigliusu
8 - PIGLIARU, PIGLIARU U RATU INTU TOURU ventemigliusu
9 - FATENE CARA’ PAULIN ventemigliusu
10 - L’E’ A TÜ CHE VÖGLIU BEN ventemigliusu
11 - L’E’ MEGLIU CIÜGA’ IN ÖGLIU ventemigliusu
12 - U CAN E A SOU SCIUMBRIA ventemigliusu
13 - U TRAN-LÜMASSA ventemigliusu
14 - A BEGARIÇIA ventemigliusu
15 - SCIURE E GARSUNE ventemigliusu
16 - MA GHE N’AVE’ TESTA ventemigliusu
17 - A CANSUN D’A ZONA FRANCA ventemigliusu
18 - A L’EIRA A REGINETA D’E VALAE ventemigliusu
19 - CANDU L’ARRIVA U MAZU ventemigliusu
20 - A SCAŘA ventemigliusu
Rime pupulari arrecampae
ANA SÜSANA ventemigliusu
GIAN BRAGHETA ventemigliusu
SABU SANTU ventemigliusu
SÜCA PERA’ ventemigliusu
PASCA PIFANIA ventemigliusu
STROFETTA di canto popolare disperso ventemigliusu
IN SCIU’ VALUN DE PIGNA ventemigliusu
Cumedie[Càngia | modifica wikitesto]
L’AMU’ U L’E’ CIÜ FORTE CHE U BRUSSU - con Rostan : Ivan Dakordiu
U "DOTTOR" PEPIN SCURLUSSURA - con Rostan : Ivan Dakordiu
PAULIN U S’INCALA - con Rostan : Ivan Dakordiu
U MEIGU PE’ FORZA - con Rostan : Ivan Dakordiu
A SCÖRA D’I MARÎ - con Rostan : Ivan Dakordiu
U RÜVEGU DE BON CÖ - con Rostan : Ivan Dakordiu
A VERITÀ A L’UFENDE - con Rostan : Ivan Dakordiu
A ÇENA D’A LEVA - con Rostan : Ivan Dakordiu
BERNÀ U BÜLU U SE MARIA
I DUI CUSTANTIN
A PIGNATA
A RIVINCITA DE PASCÀ
PESCAVUI DE CANA
U CUTELU DE PE’ U MANEGU
CHELE NÖTE DE SETEMBRE ...
TÜTU PE’ INA CAMIXÖRA GRIXIA
U SE CREDEVA D’ESSIRU
FRANÇE’ MERA
U SPIRITU DE CUNTRADIÇIUN
DUI MARÎ IN GALERA
INA PIGA DARRÈ A L’AUREGLIA
CHI U L’È U MARIU DE CESIRA
Teatru pe’ i figliöi
A FOURA D’U RATU E D’U GALETU
GIANCANEVE E I SÉTE NANI
ÇENERUSELA
A BELA CH’A DORME INTU BOSCU
MARMELIN
U GATU INGIARMAU
E BUXIE
STÖRIE DE PESCAVUI
I OSPITI D’UNÙ
Editoriali[Càngia | modifica wikitesto]
A BARMA GRANDE -Antulugia intemelia - C.d.V. - I.I.S.L.
IMPARAMU U VENTEMIGLIUSU con Renzo Villa - C.d.V.
I DIALETTI LIGURI negli atti del Convegno di Genova del 1973
NOMENCLATURA DELLA FAUNA MARINA IN DIALETTO VENTIMIGLIESE
Bollettino dell’Atlante Linguistico Mediterraneo.
ETIMOLOGIA DEI DIALETTI LIGURI attraverso l’evoluzione storica del ventimigliese -
Casabianca . Sanremo 1982.
STUDI LINGUISTICI SULL’ANFIZONA LIGURIA-PROVENZA - con Giulia Petracco Sicardi
Olivetta San Michele.
LA FAUNA MARINA NEL DIALETTO VENTIMIGLIESE
LA VOCE INTEMELIA Organo d’informazione locale - Fondatore e direttore fino al 1991.


text:
Sinque Tere
E sinque tére, Çinque Tære in zeneise, l'en 5 paisi 'nsa costa ligure de levante: Rimasuu, Manaéa, Curniggia, Vernassa, Muntarussu.
E sinque tére l'en divise 'nte 3 cümun-i ch'i fan parte d'en parcu nasiunale. U territoriu dee 5 tére i parta da'r Munte Negru (surve a Rimasuu) e i riva â Pünta Mescu (surve Muntarussu). I cian l'en a particularitá dee 5 tére. Chi a ghe gressa l'üa gianca (ma se treva fina 'n po de üa negra) ca serva pee fa 'r vin Doc e u schiacchetrá, en vin duse daa sona. Portovenere, e Sinque Tére, Palmaria, Tino e Tinetto sun patrimonniu de l'umanitá (UNESCO).
Muntarussu[Càngia | modifica wikitesto]
Muntarussu l'é 'r paise ciü versu ovest dee 5 Tere e l'é l'ünicu paise 'n cián e cun na spiaggia grande e attressá. I l'é divisu 'n te 2 parti: Fegina e ´r paise vecciu.
Vernassa[Càngia | modifica wikitesto]
Vernassa l'é u segundu paise vegnindu da Zena. Chi, a gh'é 'r cümun, 2 giese e na ciassa centráa. En sima a u paise se treva 'n casté cüstrüi dai Zenezi.
Curniggia[Càngia | modifica wikitesto]
Curniggia l'é 'r ciü picenin dii paesi dee 5 terre e se treva 'n s'en munte a 90 metri d'autëssa e a l´é parte d'er cümun de Vernassa. Pe rivâ a curniggia dâ stasiún a gh'é na scainá de 377 scainni.
Manaéa[Càngia | modifica wikitesto]
Manaéa l'é 'r segundu paise ciü picenin dee 5 Tere. Da chi, a parta a famusa Via dell'amuu c'a te porta a Rimasuu. 'N tu mese de dezëmbre aa Manaea se pé miâ 'r presepe ciü grande der mundu, fattu cun ciü de 300 statue illüminá.
Rimasuu[Càngia | modifica wikitesto]
Rimasuu l'é 'r paise ciü visin aa Speza. Er paise l'é sta funda 'n tu XIII seculu e i se treva enturnu a 'r Canâ Rimasuu, che 'n latinnu se ciamava Rivus Major. Int er paise a gh'é 'n castellu e 4 giese. Rimasuu l'é r paise ciü grossu dopo Muntarussu.


text:
Organizzaçion d'e Naçioin Unïe
E Naçioin Unïe, nommi offiçiæ: United Nations in ingleise, Nations Unies in françèise, Naciones Unidas in spagnollo, الأمم المتحدة in àrabo, 联合国 cineise e OpraHизaция OбъeдиHëHHыx Haций in russo son unna organizzaçion internaçionâ a cui raxon a l'è l'agiutto da cooperaçion internaçionâ in te ramme da lezze internaçionâ, a seguesa internaçionâ, o sviluppo economico e l'ugualiansa soçiâ.
L'Organizzaçion de Naçioin Unïe a l'è stæta fondâ in to 1945 da çinquanta naçioin doppo a Segonda Guæra Mondiâ e a l'ha sostituio a Liga de Naçioin fondâ in to 1919 appreuvo a-a Primma Guæra Mondiâ.
Ancheu e Naçioin Unïe g'han 192 membri, praticamente tutte e naçioin indipendenti reconosciùe internaçionalmente.
E Naçioin Unïe, ONU, son governæ da un conseggio de seguressa dovve i çinque stati vinçitoî da segonda guæra mondiâ g'han o drïto de veto in scie resoluçioin de l'ONU; i çinque membri permanenti do conseggio de seguressa son:


text: 民間傳奇 ?-- 楊千嬅 ----------------------- A E A E A E A 告別皇后 背叛皇上 公主也要懂插秧 A E A E A E A 放下權仗 放下形象 三擰a兩手供養 A E A E 貧賤但卻苦中作樂 清心再旁 A E A E 小玉繼續愛十郎 A E A E A E A 披風破浪 穿街過巷 不須要婢僕在旁 A E A E A E A 告別童話 再做神話 陰溝裏種出國花 A E A E A E A 你住樓上 我住樓下 燈火似故宮幽雅 A E A E 來吧伴我朝七晚十 朝花晚拾 A E A E 三更半夜百萬行 A E A E A E A 只想有日 親身證實 空手會創造異能 A E D A 這件布衣如何刻板 心頭仍燦爛 D A D E 吃苦如何悽慘 誰怕吃冷飯 A E D A 骨氣煉成花瓣 比霓虹燦爛 D A D E 縱使貴族 跌落民間 也甘心去埋名換姓 A E A E A E A E 朝七晚十 朝花晚拾 三更半夜百萬行 A E A E A E A E 吹走泡沫 瀟灑快活 不需要皇上去慰問 A E A E A E A E 朝七晚十 朝花晚拾 荒天赤地百萬行 A E A E A E A 煙花放盡 千金散盡 不減這故事動人


text:
Wikipedia a l'è 'n'ençiclopedia lìbera online e 'n'organisassion non-profit.
Fondaa da Jimbo Wales, co-a collaborassion de Larry Sanger, o progetto o l'è comensòu o 15 zennâ 2001, comme complemento de l'ençicopedia scrita da asperti Nupedia. Òua a dipende da a Wikimedia Foundation.
'St'ençiclopedia a l'è fæta con l'agiùtto de tùtti i membri, che pêuan creâ, modificâ e scassâ e voxe, e caregâghe de imàggini e di archivi.
Gh'è de verscioìn in ciù de 250 lengoe.
Wikipedia a gh'aiva in totâle into meise d'arvî 2008 ciù de 10 milioìn d'articoli, e in frevâ 2006 a l'à acciappòu a çiffra de 1.000.000 d'utenti registræ.
Inta Wikipedia de
E Wikipedie ciù grendi:
Va a vedde a lista de tùtte e Wikipedie: inta Meta-Wiki


text:
[QUOTE=walt46;1231019]Allua cau Matte 1966 (annu du Diau cumme u me )cose l č che nu ti capisci turna, allua te scrivu in zeneixe ...a questiun .......a l č che se vuessan fa spara au luviu poi ne u mettan in tu cü da natra parte,in particulare cu a migratoia tantu caa in ta Ciaņa e a Zena (e in tütta Italia ) oppüre che se e nostre associassuin van d accordiu pe falu voe dise che ne han venduü turna e cu jambun in sci öggi partieivan tutti cumme pegue all ammassu ???U particulare di interesci voe dise che ai cinghialisti e ai ammassa crave ghe gia u belin perche u frezzer u l arestia mezu voeu.......atru che musse. Poi ghe u restu....nu veddu perche imboscandu miliuni de palache cun stu anghesu de luviu han faetu sciuppa in QUOTE]
Aų ghe semmu!
Molto meglio, ora č chiaro!
La pensiamo uguale e l'ho giā detto: guai a lasciar intendere che ai cacciatori interessi il lupo come specie cacciabile! Han fatto il casino? Che se lo risolvano. Quando vedranno che non ci riescono, verranno a cercarci e noi glielo faremo pure pesare. Esattamente come successo in Francia
Ciao
matteo
P.S. in ta Ciana d'Arbenga u se parla meiu che a Zena


text:
ÏÑæÏ ÈÑ ãÈÇÑÒå äÝÊÑÇä
íßÔäÈå 28 Èåãä ãÇå¡ äÏ åÒÇÑ äÝÑ ÇÒ ßÇÑÑÇä æ
ßÇÑßäÇä ÇáÇíÔÇå ÊåÑÇä ßå ÇÒ ÝÞÑ ÝÒÇíäÏå æ Èی ÍÞæÞی Èå ÌÇä ÂãÏå
ÇäÏ¡ ÏÑ ãÞÇÈá ÓÇÎÊãÇä ãÑßÒی æÒÇÑÊ äÝÊ ÇÌÊãÇÚ ßÑÏäÏ. ÂäåÇ ÏÑ ÇÚÊÑÇÖ Èå
ÝÔÇÑ ßãÑÔßä ÇÞÊÕÇÏی æ ÓíÇÓÊåÇی ÖÏßÇÑÑی ÍßæãÊ Èå ÔÚÇÑ ÏÇÏä
ÑÏÇÎÊå æ ÍÞ ÎæÏ ÑÇ ÎæÇÓÊäÏ. ãÒÏæÑÇä ãÓáÍ ÌãåæÑی ÇÓáÇãی ÓÑÇÓíãå Èå
ãÍá ÔÊÇÝÊäÏ æ Èå ÖÑÈ æ ÔÊã æ ÓÑßæÈ ÊÙÇåÑßääÏÇä ÑÏÇÎÊäÏ. ÕÏåÇ äÝÑ ÏÑ ÌÑíÇä Çíä
ÊÙÇåÑÇÊ ÏÓÊíÑ ÔÏå ÇäÏ. ÌÇä ÝÚÇáíä æ ÓÇÒãÇäÏåÇä Çíä ãÈÇÑÒÇÊ ÈÇ ÎØÑ ÌÏی
ÑæÈÑæÓÊ. ÈÇíÏ ÇÒ ÏÓÊíÑÔÏÇä ÞÇØÚÇäå ÍãÇíÊ ßäíã. ÈÇíÏ ãÇäÚ ÇÒ ÇÌÑÇی ØÑÍåÇی
ÌäÇíÊßÇÑÇäå ÏÔãä Úáíå ÌäÈÔåÇی ÍÞ ØáÈÇäå ßÇÑÑی æ ÊæÏå Çی
Ôæíã.
Çíä ÊÙÇåÑÇÊ¡ ÏäÈÇáå ãÈÇÑÒÇÊی ÇÓÊ ßå ÇÒ äÏ ãÇå íÔ ÈÕæÑÊ ßÔãßÔ
ãíÇä ßÇÑÑÇä æ ãÞÇãÇÊ æÒÇÑÊ äÝÊ ÂÛÇÒ ÔÏ æ ÈÇ ÇÚÊÕÇÈ Ïæ ÑæÒå ÇáÇíÔÇå åÇی
ÊåÑÇä æ ÇÕÝåÇä æ ÊÈÑíÒ æ ÔíÑÇÒ ÇÏÇãå íÇÝÊ. ßÇÑÑÇä ãÈÇÑÒ äÝÊ ÊÕãíã ÑÝÊå ÇäÏ
ãÊÔßá æ ãÊÍÏ Úãá ßääÏ¡ ÈÑÇی ÓÇÒãÇäÏåی ãÞÇæãÊ ÓÑÇÓÑی ÊáÇÔ
äãÇíäÏ æ ÏÑ ÈÑÇÈÑ ÎæÏÓÑíåÇ æ ÇÌÍÇÝÇÊ ÍßæãÊíÇä ÈÇíÓÊäÏ. ÈÇáÇ ÈÑÏä ÏÓÊãÒÏåÇ¡
ÎæÇÓÊ ÝæÑی äÝÊÑÇä ÇÓÊ. Çíä ÎæÇÓÊå æ ÍÑßÊ ãÍÞÇäå ÈÇíÏ ãæÑÏ ÍãÇíÊ æ
ÔÊíÈÇäی åãå ãÑÏã ÞÑÇÑ íÑÏ.
ÓÑßæÈ ÌäÈÔåÇی ÍÞ ØáÈÇäå¡ ÔÑØ ÖÑæÑی æ ãßãá ÇÌÑÇی ÓíÇÓÊ
ÑíÇÖÊ ßÔی æ ÓÝÊ ÊÑ ßÑÏä ßãÑÈäÏåÇÓÊ. æ ÓÑÇä ÌãåæÑی ÇÓáÇãí¡ ÓÇä ÏÓÊ
ÂãæÒ ÍÞíÑی åÓÊäÏ ßå æÙíÝå ÇÌÑÇی Çíä ÓíÇÓÊ ÖÏãÑÏãی ÑÇ ÈÚåÏå
ÏÇÑäÏ. ÓíÇÓÊی ßå ÏæáÊåÇی ÇãÑíÇáíÓÊی Èå ßÔæÑåÇی ÊÍÊ
ÓáØå ÏíßÊå ßÑÏå ÇäÏ. ÏÑ ãÞÇÈá¡ ßÇÑÑÇä æ ÒÍãÊßÔÇä ÓÇßÊ ääÔÓÊå æ ÏÑ ÈÑÇÈÑ ÊÔÏíÏ
ÇÓÊËãÇÑ æ ÓÑßæÈ Èå ãÈÇÑÒå ÈÑÎÇÓÊå ÇäÏ.
ÚßÓ ÇáÚãá æÍÔíÇäå ÌãåæÑی ÇÓáÇãی äÓÈÊ Èå åÑ Ôßá ÇÒ ãÞÇæãÊ æ ÇÚÊÑÇÖ
ãÑÏã Ü ÍÊی ãÓÇáãÊ ÂãíÒÊÑíä ÂäåÇ Ü äÔÇä ãíÏåÏ ßå Ñíã ÊÇ å ÇäÏÇÒå ÒÈæä æ
ÏÑãÇäÏå æ ãäÝÑÏ ÇÓÊ. äÔÇä ãíÏåÏ ßå ÍÑÈå åÇی ÚæÇãÝÑíÈÇäå ÇÑÊÌÇÚ ÊÇ å
ÇäÏÇÒå ßÇÑÂíی ÎæÏ ÑÇ ÇÒ ÏÓÊ ÏÇÏå ÇÓÊ. ÊÙÇåÑÇÊ íßÔäÈå¡ ÇÓÎ ÑæÔä ÌäÈÔ
ßÇÑÑی Èå ÏÑæÛåÇی æÞíÍÇäå äÏ ÑæÒ íÔ ÌáÇÏÇäی äÙíÑ ÑÝÓäÌÇäی
æ ÎÇãäå Çی ÏÑ ãæÑÏ "ÎæÈ ÈæÏä ÇæÖÇÚ ÇÞÊÕÇÏí" æ "ÑÇÖی
æ ÔßÑÒÇÑ ÈæÏä ãÑÏã" ÇÓÊ. ÊÌãÚ æ ÊÙÇåÑÇÊ ÏÑ ãÑßÒ ÔåÑ ÊåÑÇä¡ Âäåã ÈÚÏ ÇÒ
ãÇäæÑåÇی ی ÏÑ ی äíÑæåÇی ÇäÊÙÇãی æ íßÇä æíå ÖÏ
ÔæÑÔ¡ äÔÇä ÇÒ æÑÔßÓÊی ÓíÇÓÊ ÇÑÚÇÈ Ñíã ÏÇÑÏ æ ÑæÍíå ãÈÇÑÒå ÌæíÇäå ãÑÏã
ÑÇ ÈäãÇíÔ ãíÐÇÑÏ.
ãÈÇÑÒÇÊ ÌÇÑی ßÇÑÑÇä æ ßÇÑßäÇä ÕäÚÊ äÝÊ¡ ÍáÞå Çی ÇÒ ÒäÌíÑå
ãÞÇæãÊ æ ãÈÇÑÒå ÇÞÔÇÑ æ ØÈÞÇÊ ãÍÑæã Úáíå ÊÔÏíÏ ÇÓÊËãÇÑ æ ÓÊã ÇÓÊ. Çíä ãÈÇÑÒÇÊ
ÈíÇäÑ ÊÔÏíÏ ÊÖÇÏ ÊæÏå åÇی ÎáÞ ÈÇ åíÆÊ ÍÇßãå ßãÑÇÏæÑ Ü ÝÆæÏÇáی
ÈæÏå æ äÔÇäå Çی ÇÒ äíÇÒ Úíäی æ ÚÇÌá ÌÇãÚå Èå íß ÏÑæäی ÑíÔå
Çی ÇÓÊ. ßÇÑÑÇä æ ÒÍãÊßÔÇä ÏÑ Çíä "ãÏÑÓå åÇی Ìä" ÊÑÈíÊ
ãíÔæäÏ. ÍÓ åãÈÓÊی æ ÇäÖÈÇØ æ ÊÔßá ÐíÑí¡ æ ÑæÍíå äåÑÇÓíÏä ÇÒ ãÑ æ ÊÍÞíÑ
ÏÔãä ÏÑ ÂäåÇ ÊÞæíÊ ãíÔæÏ. ÂäåÇ ÈÑÇی ÈÏÓÊ ÑÝÊä ÓÑäæÔÊ ÎæíÔ æ ÔÑßÊ ÏÑ
äÈÑÏåÇی ÓÊÑ ÝÑÏÇ ßå ÑåÇÆی ÇÒ äÇá Çíä äÙÇã Ìåäãی æ ÍÇÝÙÇäÔ
ÑÇ Èå ÇÑãÛÇä ÎæÇåÏ ÂæÑÏ¡ ÂãÇÏå ÊÑ ãíÔæäÏ.
ÇÒ ãÞÇæãÊ æ ãÈÇÑÒå ÍÞ ØáÈÇäå äÝÊÑÇä ÏÝÇÚ ßäíÏ.
ÏÓÊ ÎæäÈÇÑ ÌáÇÏÇä ÍÇßã ÇÒ ÌÇä ãÈÇÑÒÇä ÇÓíÑ ßæÊÇå ÈÇÏ. ÈÑÇی ÂÒÇÏی
ÝæÑی ÏÓÊíÑÔÏÇä ãÈÇÑÒÇÊ ÌÇÑی äÈÑÏ ßäíÏ.
ÏÑæÏ ÈÑ ØÈÞå ßÇÑÑ ÞåÑãÇä.
ãÑ ÈÑ Ñíã ÇÑÊÌÇÚی ÌãåæÑی ÇÓáÇãی æ ÇÑÈÇÈÇä ÇãÑíÇáíÓÊÔ.
ÏÑ ÇåÊÒÇÒ ÈÇÏ Ñã ÙÝÑäãæä Ìä ÎáÞ.
ÇÊÍÇÏíå ßãæäíÓÊåÇی ÇíÑÇä (ÓÑÈÏÇÑÇä) Ü 28 Èåãä 1375


text:
f aHaT.
xpящ
f
xpящ (cartilago)
- cartilagine alare maggiore- cartilagine alare minore- cartilagine aritenoide- cartilagine articolare- cartilagine auricolare- cartilagine di coniugazione- cartilagine corniculata- cartilagine costale- cartilagine cricoide- cartilagine cuneiforme- cartilagine cuneiforme di Wrisberg- cartilagine diartrodiale- cartilagine elastica- cartilagine ensiforme- cartilagine epifisaria- cartilagine dell'epiglottide- cartilagine fluttuante- cartilagine ialina- cartilagine di Jacobson- cartilagine laterale del naso- cartilagine del meato acustico- cartilagine dell'orecchio- cartilagine di Santorini- cartilagine del setto nasale- cartilagine temporanea- cartilagine tiroidea- cartilagine tracheale- cartilagine triticea- cartilagine della tuba uditiva- cartilagine vomeronasale- cartilagine di Wrisberg
бoлbшoй xpящ kpылa (cartilago alaris major)
Maлый xpящ kpылa (cartilago alaris minor)
чepпaлoBидHый xpящ (cartilago arytenoidea)
cycTaBHoй xpящ (cartilago articularis)
xpящ yшHoй pakoBиHы (cartilago auriculae)
poжkoBидHый xpящ (cartilago corniculata), caHTopиHиeB xpящ (cartilago corniculata)
pëбepHый xpящ (cartilago costalis)
пepcTHeBидHый xpящ (cartilago cricoidea), koлbцeBидHый xpящ (cartilago cricoidea)
= cartilagine cuneiforme di Wrisberg kлиHoBидHый xpящ (cartilago cuneiformis), BpиcбeproB xpящ (cartilago cuneiformis)
agg aHaT.; = cartilaginoso
xpящeBaTый, xpящeBoй


text:
Spagna
Ofiçialménte Reino de España (Regno de Spagna), o l'é 'n pàize d'Eoröpa oçidentâ, ménbro da Comunitæ Europea, ordenòu cómme monarchîa parlamentâ, con un rè e un prescidénte do conséggio. A seu capitâ a l'é Madrid, into çéntro da naçión.
Dæto ch'a l'é o quàrto pàize ciù grànde d'Eoröpa, a gh'à 'na superfîce de 504.645 km2, 7.921 km de còste e 'na popolaçión de 45.116.894 abitànti (2007).
A forma parte da Penîsöa Iberica, e a lë appartegnan e Isoe Baleari, e Isoe Canaïe, e çittæ autònome de Ceuta e Melilla, e âtre dependençe minôri .
A so léngoa ofiçiâ a l'é o castigiàn dïto spagnòllo, reconosciûo comme léngoa naçionâ, ma gh'è di âtre léngoe locâli segondo a comûnitæ autònoma, molte d'e quæ vegnan ascì deuviæ comme ofiçiæ regionalmente.
O l'è o segondo pàise ciù turistego do móndo, dòppo i Stati Unïi.


text:
Læte
Læte - Produto de secreçion de glandole mammaie; o se presenta comme un liquido gianco opaco, de compoxiçion chimica complessa; o l'è destinao a alimentâ a prole di mammifei, pe a quæ o rappresenta un alimento completo e indispensabile do primmo periodo da vitta.
Oltre a-o læte materno into periodo de l’aleitamento, l’ommo o doeuvia comme alimento de gran valsûa, into resto da vitta ascì, o læte di animæ, ch'o l'è anche oggetto de una grande industria. A norma de lezze, pe læte alimentare s'ha da intende (art. 15 r.d. 994/9 mazzo 1929) «o produto ottegnuo da l'aleitoeuia regolare, ininterrotta e completa do tettin di animæ in bon stæto de salute e de nutriçion». Co-o termine læte s'intende quello produto da-a vacca (læte vaccin), mentre quello provegninte da di atri animæ o porta a denominaçion da-a specce animâ ch'a-o produxe.


text:
Isaac Newton
Sir Isaac Newton, (4 zennâ 1643 NS – 31 mârso 1727 NS) o l'è stæto 'n fixico, filòsofo, alchimista e matemàtego ingleize, outôre di Philosophiae naturalis principia mathematica, conosciûi comme i Principia, donde o descrive a lezze de gravitaçion universâle e o stabilisce e bâxi da meccanica clascica attraverzo e lezzi che pòrtan o nomme sêu.
Newton o l'è stæto o primmo a demostrâ che e lezzi neturâli che governan o movimento da Tæra e quelle che governan o movimento di còrpi çelesti son e mæxime.
Tra e sêu âtre scoverte scientìfeghe ghe son e êuvie inscia lûxe e l'òttica e o svilùppo do càlcolo matemàtego.
O l'è stæto prescidente da Royal Society.
Lê o l'è de sovente calificòu comme o scientìfego ciù grande de tùtti i tempi, e o sêu travaggio comme a culminaçion da Revoluxon Scientìfega.


text:
Pane casereccio morbido e compatto
strutto o òjo stravèrgine q.b....
òva (abbastanza pe' bagnacce tutt'er pane)
Ar pane, co pochi buchi e fresco de giornata, va levata la crosta poi se taja a fette de 'n centimetro, poi se ritajenno tanti pezzetti de 3 o 4 cm. Possibbirménte tutt'uguali. Se pijeno sti pezzi de pane e se metteno 'nde 'na catinella buttannoce súbbito sopra acqua bollente e súbbito appresso se pijeno e se sverzano in antra catinella piena d'acqua fredda, pe fà sentì ar pane er callo e er freddo. Mó se pija 'n pezzo a la vòrta e se preme ma senza sfasciallo e poi se fa 'sciugà su 'na sarviétta, tratanto avrete sbattuto l'òva e ce passate li pezzetti de pane ner modo che possan'assorbìssele mèjo (pe' questo se prepareno 'n po' prima de cocele); quann'ariva er momento che se dev'annà a tavola se mette na padella su la fiara e ce se sciòje parecchio strutto (oppuraménte òjo stravèrgine); appena stiepidito mettetece li pezzetti de pane facennoli 'ndorà pe 'na diecina de minuti co la fiara bassa pe dà er tempo ar calore de penetra drento er pane. Quanno saranno pronti dovranno assomijà a li migné ciovè voti drento. Se fann'asciugà 'n attimo su 'n po' de carta 'ssorbente e se magneno ancora calli.


text:
Democrito
Demòcrito (gr. Anuόkpιtoς, lat. Democrĭtus) de Abdea. - Filosofo grego (Abdea, Traxa, n. tra o 470 e o 457 a. C. - m. foscia tra o 360 e o 350 a. C.). Discepolo de Leüçippo, o l'ha elaborao una conceçion materialistega da realtæ, a quæ a l'è vista comme mateia in movimento (permisso da-o vœuo).
Vitta[Càngia | modifica wikitesto]
Di dæti meno inçerti da tradiçion ch'a-o risguarda vœuan ch'o viagesse soventi in Egitto e pe tutto o mondo mediterranio. Tornao a Abdea (o ghe saiæ morto a 109 anni), o se dedicò a l'attivitæ de meistro e de studioso. Di numeroxi scriti, de etica, matematica, lettiatua e muxica, n'è pervegnuo solo che circa trexento frammenti.
Pensceo[Càngia | modifica wikitesto]
O l'ha sviluppao rigorosamente a conceçion atomistega de Leüçippo, abbandonando però o grossolan empirismo fixico do meistro e asmiando a una spiegaçion metafixica da realtæ. Coscì o momento "eleatico" o riappâ inta so gnoseologia rinsadao pe a distinçion rigorosa fra conoscença senscibile e conoscença intellettuâ, e solo a quest'urtima l'è riconosciúo o carattere de çerteçça: e qualitæ senscibile son convençionæ (vόuῳ), a conoscença de veitæ attraverso o travaggio scientifico da raxon a se poñe invece comme a ciu âta exigença do Bίoς ϑewpntιkός, co-o quæ una savia e equilibrâ morâ a doviæ fâ coincidde ascì a vitta pratica. Amiâ sotta questo profî, a conceçion atomistega de Democrito a no pœu êse consciderâ soltanto una meccanica conciliaçion do monismo eleatico co-o pluralismo, ma a va vista comme un superamento da metafixica parmenidea in força de una nœuva metafixica ch'a fa do no-êse o tesciúo de l'êse. L'è diffiçile dî, sorvetutto pe a scarscitæ de documenti, se l'atomismo de Democrito o foise deterministego ò caxualistego: a propenscion di studioxi a l'è verso quest'urtima interpretaçion. Da-o punto de vista fixico a l'è particolarmente interessante a conceçion atomistega, saiv'a dî discontinua, da mateia; l'atomo de Democrio o l'è consciderao comme l'unitæ elementâ de l'êse, fixicamente indivixibile, oltre che immutabile e eterno: a formaçion di corpi, e in primmo lœugo quella di coscì díti elementi (fœugo, aia, ægoa, tæra), a vegne spiegâ da Democrito in senso reddenamente meccaneghistego comme una conseguença de l'incessante e eterno movimento vorticoso di atomi ch'o determina, pe de qualitæ geometriche, o raggruppamento di elementi scimili.
In contrasto co-a filosofia dominante into Medioevo, e dotriñe democritee e epicuree commençon a tornâ in ónô a-o prinçippio de l'etæ moderna, e, pe œuvia specce de Bacon e de Galileo, contribuin a-o sviluppo da nœuva filosofia naturâ.


text:
Öãیãå ÞØÚäÇãå ÓیÇÓی
ãÎÊÕÇÊ æ ãæÞÚیÊ ÌäÈÔ åÇی ÊæÏå Çی æ æÙÇیÝ ÍÒÈ ÏÑ
ÞÈÇá ÂäåÇ
ÇÒ ÍÞیÞÊ¡ ÇÑÇä ÍÒÈ ßãæäیÓÊ ÇیÑÇä (ã á
ã)¡ ÔãÇÑå 1¡ ÎÑÏÇÏ 1380
ÎیÒÔåÇی
یÇی ÊæÏå Çی æ ÌäÈÔ åÇی ÇیÏÇÑ ÊÑ ØÈÞÇÊ æ ÞÔÑåÇی
ãÎÊáÝ¡ ÊæÏå åÇ ÏÑ ÑÇ ÏÑ ÇÈÚÇÏ æÓیÚی Èå ÚÑÕå ÓیÇÓÊ ãی ßÔÇäÏ.
ãæÖæÚ æ ÏÇãäå ãÈÇÑÒÇÊ ãÊÝÇæÊ ÇÓÊ æ äیÑæåÇی æäÇæäی ÑÇ ÏÑ ÈÑ
ãی یÑÏ. ÎÕáÊ ÔÚÇÑåÇ æ Ôßá æ ÑÇå æ ÑæÔ یÔÈÑÏ ÂäåÇ یßÓÇä
äیÓÊ æ ÇÒ ÇäÞáÇÈی ÊÇ ÇÕáÇÍ ØáÈÇäå¡ ÇÒ ÞåÑ ÂãیÒ ÊÇ ãÓÇáãÊ ÂãیÒ¡
ÇÒ ÛیÑ ÞÇäæäی ÊÇ ÞÇäæäی ÑÇ ÏÑ ÈÑ ãی یÑÏ. ÈÑÎی
äÙیÑ ÌäÈÔ ÒäÇä¡ Èå ÊÖÇÏåÇ æ ãæÖæÚÇÊی ãÑÈæØäÏ ßå äÞÇØ ÖÚÝ ÇÓÇÓی
ÏÔãä ÑÇ åÏÝ ãی یÑäϺ ÇÒ ÊÇäÓیá ÈیÔÊÑی ÈÑÇی
ÊÏÇæã æ ÊÚãیÞ æ ÖÑÈå ÒÏä Èå ÏæáÊ ÇÑÊÌÇÚی ÈÑÎæÑÏÇÑäÏ. ÈÑÎی äÙیÑ
ÎیÒÔåÇی ÍÇÔیå äÔäیÇä ÔåÑی æ ÌäÈÔåÇی ßÇÑÑی
æ ÏåÞÇäی¡ ÊæÏå åÇی ÊÍÊÇäی ÑÇ ÏÑ ÈÑ ãی یÑäÏ ßå
ÈÇÑ ÚãÏå یÔÈÑÏ ÇÓÊÑÇÊی Ìä ÎáÞ ÈÑ ÏæÔ ÂäåÇÓÊ. ÈÑÎی äÙیÑ
ÌäÈÔ ÏÇäÔÌæÆی ÈáÇæÇÓØå ÓیÇÓی ÇäÏ¡ ÇÒ ÊÇäÓیá ÊÇËیÑ
ÐÇÑی ÓÑیÚ ÈÑ ÝÖÇی ÓیÇÓی ÌÇãÚå æ ÓÑÇÓÑی ÔÏä
ÈåÑå ãäÏäÏ. ÑÔÏ Çیä ÌäÈÔåÇ Òãیäå ãäÇÓÈی ÈÑÇی ÓÊÑÔ äÝæÐ
ÍÒÈ ßãæäیÓÊ ÇیÑÇä (ã Ü á Ü ã) ÏÑ ãیÇä ÊæÏå åÇ ÝÑÇåã ÂæÑÏå
ÇÓÊ. ÍÒÈ ÇÒØÑیÞ ÇÑÇÆå ÓیÇÓÊåÇی ÇäÞáÇÈی Èå Çیä
ÌäÈÔåÇ ãی ÊæÇäÏ Èå ÊÞæیÊ ÞæÇی ßãی æ ßیÝی ÎæیÔ
ÈÑÏÇÒÏ. یÔÑæÇä ÒیÇÏی ÇÒÏá Çیä ÌäÈÔåÇی ÊæÏå Çی
ÈیÑæä ÂãÏå æ ãی ÂیäÏ ßå ãÓÇÚÏ ÌÐÈ ÎØ ÍÒÈ åÓÊäÏ. ÏÑ äیä
ÔÑÇیØی ÍÒÈ ÈÇیÏ ÈØæÑ ÝÚÇáی ÏÑیÑ ãÈÇÑÒÇÊ ÊæÏå Çی
ÌÇÑی ÔæÏ. ÍÒÈ ÈÇیÏ Çیä ÝÚÇáیÊ ÑÇ Èæäå Çی Èå یÔ
ÈÑÏ ßå Èå ÊÏÇÑß æÙÇیÝ ÂÛÇÒ Ìä æ ÑåÈÑی ãÈÇÑÒå ãÓáÍÇäå ÈÑÇی
ßÓÈ ÞÏÑÊ ÓیÇÓی ÎÏãÊ ßäÏ.
ãÈÇÑÒÇÊ ÊæÏå Çی ÚÑÕå ãåãی ÈÑÇی ÇäÈÇÔÊ ÞæÇی Çæáیå
ÈÑÇی ÂÛÇÒ Ìä ÎáÞ åÓÊäÏ. Çیä ÝÚÇáیÊ ÈÇیÏ Èæäå Çی
Èå یÔ ÑæÏ ßå Èå یß ãÑÍáå ÏÑ ÎæÏ æ ÈÑÇی ÎæÏ ÈÏá äÔæÏ. ÑÇ ßå
Ìä ÎáÞ ÈØæÑ ÎæÏÈÎæÏی ÇÒ ÏÑæä Çیä æäå ãÈÇÑÒÇÊ ÈیÑæä äãی
ÂیÏ. åãÇäØæÑ ßå Ìä ÎáÞ ÇÒ ÏÑæä ÌäÈÔ åÇی ÊæÏå Çی ÑÝÑãیÓÊی
ÒÇÏå äÎæÇåÏ ÔÏ ÇÒ ÏÑæä ãÈÇÑÒÇÊ ÓیÇÓی ÇäÞáÇÈی äیÒ ÈÎæÏی
ÎæÏ ÒÇÏå äÎæÇåÏ ÔÏ. ÇÑ å یÔÈÑÏ ÝÚÇáیÊåÇی æäÇæä ÏÑ ãیÇä
ÊæÏå åÇ ÏÑ ãÞØÚ ßäæäی ÇãÑی ÖÑæÑیÓÊ ÇãÇ ÂÛÇÒ Ìä ÎáÞ ÊÏÇæã
ãÈÇÑÒÇÊ ÌÇÑی ÊæÏå Çی äیÓÊ æ äیÇÒãäÏ ÊÏÇÑß ÝÚÇá æ ãÔÎÕ
ÈÑÇی ÇäÌÇã ÚÇáیÊÑیä Ôßá ãÈÇÑÒå یÚäی ãÈÇÑÒå
ãÓáÍÇäå ÇÓÊ.
åãÇäØæÑ ßå ãÇÆæ ÝÊ "ÞÈá ÇÒ ÂÛÇÒ Ìä ÎáÞ åãå یÒ ÈÇیÏ
Èå ÂÛÇÒ Âä ÎÏãÊ ßäÏ" Çیä ÇãÑ
ÑÇ ÈÇیÏ ÏÑ ÇÑÊÈÇØ äÒÏیß æ ÝÚÇá ÏÑ ãÈÇÑÒå ØÈÞÇÊی æ ÑÇÊیß
ÇäÞáÇÈی ÇäÌÇã ÏÇÏ. ÍÒÈ ÈÇیÏ Èå ãÓÇÆá ÓیÇÓی æ ãÈÇÑÒÇÊ ÓیÇÓی
ãåãی ßå Èå ãÔÛáå ÊæÏå åÇ ÊÈÏیá ÔÏå ÈÑÏÇÒÏ æ ÂäåÇ ÑÇ ÊÍáیá
ßÑÏå æ ÏÑ ãæÑÏ ÂäåÇ ãæÖÚیÑی äãÇیÏ. ÍÒÈ ÈÇیÏ ÏÑ ÍÏÇßËÑ
ÊæÇä ÎæÏ åã ÏÑ ÍÑÝ æ åã ÏÑ Úãá ÇیäßÇÑ ÑÇ ÇäÌÇã ÏåÏ.
ÎیÒÔ åÇی ÊæÏå Çی
ÎیÒÔåÇی ÑÒãäÏå æ ÎæÏÈÎæÏی ÊæÏå Çی ÚãÏÊÇ ÏÑ ãÍáÇÊ
ßÇÑÑی æ ÒÍãÊßÔی ÔåÑåÇی ÈÒÑ æ ßæß Íæá ãÓÇÆá ãÚیÔÊی
æ Úáیå ÓÊãßÇÑی ÏÓÊÇå ÏæáÊی ÈÑ Ç ÔÏå¡ ÏÑ ãæÇÑÏی Èå
ÓÑÚÊ Èå ãÍáÇÊ ÏیÑ ÓÊÑÔ یÇÝÊå æ ÞÔÑåÇی æäÇæä ÑÇ ÏÑیÑ
ßÑÏå ÇÓÊ. äیÑæی ÔÑßÊ ßääÏå ÏÑ Çیä ÎیÒÔåÇ¡ ÚãÏÊÇ ÌæÇäÇä
æ ÒäÇäی åÓÊäÏ ßå ÇÒ äÙÑ ØÈÞÇÊی¡ ÌÒÆی ÇÒ یßÑå ØÈÞå
ßÇÑÑ ãÍÓæÈ ãی ÔæäÏ. ãÍáÇÊی ßå ÕÍäå Çیä ÎیÒÔåÇ ÇÓÊ
ÚãæãÇ ßÇÑÑÇä æ ÒÍãÊßÔÇä ãåÇÌÑ ÇÒ ãáیÊ åÇی ÓÊãÏیÏå æÔå æ
ßäÇÑ ÇیÑÇä æ ÓÊãÏیÏÇä ÇÝÛÇäÓÊÇäی ÑÇ ÏÑ ÎæÏ ÌÇی ÏÇÏå
ÇÓÊ. Çیä ÎیÒÔåÇ ÊÇËیÑÇÊ ãÓÊÞیã æ ãÇäÏÇÑی ÈÑÇی
ßÇÑÑÇä æ ÒÍãÊßÔÇä ÓÇßä ÏÑ Çیä ãÍáÇÊ ÈÑ ÌÇی ãی ÐÇÑÏ æ Èå åãیä
ÊÑÊیÈ ãÓÊÞیãÇ ÏÑ ÇیÌÇÏ ÝÖÇی ÓیÇÓی æ ÑÒãäÏå
ÖÏ Ñیãی ÏÑ ãÍیØ åÇی ßÇÑ æ ÌäÈÔ ßÇÑÑی äÞÔ ÈÇÒی
ãی ßäÏ.
ÇÒ äÙÑ ÇیÏÆæáæیß¡ Âäå ÚáیÑÛã äÝÑÊ Úãæãی ÇÒ Ñیã
ÇÓáÇãی ÏÑ Èیä Çیä ÊæÏå ÒÍãÊßÔ ÑæÇÌ ÏÇÑÏ¡ ÈÇæÑåÇی ãÐåÈی
æ ÎÑÇÝی ÇÓÊ. ÏیÏÇå åÇی ÊÞÏیÑ ÑÇیÇäå¡ ßãÇßÇä
ãÇäÚ ãåãی ÏÑ ÑÇå ÂÒÇÏ ÔÏä äیÑæ æ ÇäÑی ãÈÇÑÒÇÊی ãÑÏã
ÇÓÊ. ÇÑÊÌÇÚ ÍÇßã ÈÇ ÇÔÇÚå ÇÝیæä Ïیä ÇÒ یß ØÑÝ¡ æ ÊæÒیÚ
æÓیÚ ãæÇÏ ãÎÏÑ ÇÒ ØÑÝ ÏیÑ¡ ãی ßæÔÏ ÑæÍیå ÔæÑÔÑÇäå ÑÇ
Èå æیå ÏÑ äÓá ÌæÇä äÇÈæÏ ßäÏ æ Ðåä æ ÌÓã ÂäÇä ÑÇ Èå ÑÎæÊ æ ÇäÝÚÇá ÈßÔÏ.
ÈÚáÇæå¡ ÇیÏÆæáæی æ ÝÑåä ÇÓáÇãی ãÓáØ ÈÑ ÌÇãÚå¡ äÑÔ æ ÚãáßÑÏ
ÓÊãÑÇäå ãÑÏÓÇáÇÑ æ Òä ÓÊیÒ ÑÇ ÏÑ ÌÇãÚå ÏÇãä ãی ÒäÏ ßå Çیä
ÎæÏ¡ یß ÚÇãá ãåã ÊÝÑÞå ÏÑ ÕÝæÝ ãÑÏã ãÍÓæÈ ãی ÔæÏ. ÈÑÊÑی ÌæÆی
ãáی (ßå ÒÔÊ ÊÑیä Ôßá Âä Úáیå ÊæÏå åÇی ÇÝÛÇäÓÊÇäی
ÇÚãÇá ãی ÔæÏ) æ ÊÈÚیÖ ãÐåÈی (ÔیÚå Úáیå Óäی¡
æ ÇÓáÇã Úáیå ÓÇیÑ ÇÏیÇä)¡ Ïæ ÚÇãá ÏیÑ ÊÝÑÞå ÇÓÊ ßå Ñیã
ÂÇåÇäå Âä ÑÇ ÈßÇÑ ãی یÑÏ.ÍÒÈ ÈÑÇی äÝæÐ æ ÊÇËیÑÐÇÑی
ÇäÞáÇÈی ÈÑ ãÈÇÑÒÇÊ ÊæÏå åÇی ÒÍãÊßÔ ÈÇیÏ Èå ÊÈáیÛ æ ÊÑæیÌ
ÇÊÍÇÏ æ åãÈÓÊی ÇäÊÑäÇÓیæäÇáیÓÊی ÓÊãÏیÏÇä åãå ãáیÊ
åÇ¡ æ ÊÔæیÞ æ ÍãÇیÊ ÇÒ ÔÑßÊ ÒäÇä ÏÑ ãÈÇÑÒÇÊ ÌÇÑی ÈÑÏÇÒϺ æ
ÊÈÚیÖ æ ÊÍÞیÑ ãáی æ ÌäÓیÊی ÑÇ ÈیÑÍãÇäå Èå
äÞÏ ÈßÔÏ. ÍÒÈ ÈÇیÏ äå ÝÞØ ÇãیÏ æ ÎæÔÈیäی¡ ßå ÏیÏ
ÑæÔä ÇÒ ÇãßÇä ÏÑæäی æ ÑÇå ÑåÇÆی æÇÞÚی ÑÇ Èå ãیÇä ÊæÏå
åÇی ÊÍÊÇäی ÈÈÑÏ¡ æ ÖÑæÑÊ ÇÊÍÇÏ ÇäÞáÇÈی ÏÑ ÕÝæÝ ÂäÇä æ ÈÇ ÏیÑ
ÈÎÔ åÇی ÎáÞ ÑÇ ÊÈáیÛ ßäÏ.
ãÈÇÑÒÇÊ ßÇÑÑی
ÌäÈÔ ßÇÑÑی (ÏÑ Ôßá ÇÚÊÕÇÈ æ ÊÍÕä æ ÊÌãÚÇÊ ÇÚÊÑÇÖی ÏÑ ÏÇÎá æ
ÈیÑæä ãÍیØ ßÇÑ Íæá ÏÓÊیÇÈی Èå ÏÓÊãÒÏåÇی Èå ÊÚæیÞ
ÇÝÊÇÏå æ ãÍÑæãیÊ ÇÒ ÇãßÇäÇÊ Çæáیå ÑÝÇåی æ ÏÑãÇäی¡ Úáیå
ÈیßÇÑ ÓÇÒی ÓÊÑÏå¡ æ ÇÎÑÇÌ æ ÏÓÊیÑی ÝÚÇáیä ÌäÈÔ
ßÇÑÑی) Èی æÞÝå ÌÑیÇä ÏÇÑÏ. ÏÑ ÓÇáåÇی ÇÎیÑ Çیä
ÌäÈÔ ÇÔßÇá ÑÒãäÏå ÊÑی ÈÎæÏ ÑÝÊå¡ ÔÇåÏ ÇÔÛÇá ßÇÑÎÇäå¡ ÑæÇä ÑÝÊä ãÓÆæáیä
æ ÇیÌÇÏ ÑÇå ÈäÏÇä æ ÈÓÊä ÌÇÏå åÇی ÇØÑÇÝ ßÇÑÎÇäå¡ æ ÏÑیÑی
ÈÇ ÞæÇی ÓÑßæÈÑ åÓÊیã. ÌäÈÔ ßÇÑÑی ÚáیÑÛã Çیäßå
ÎæÏ ÈÎæÏی æ ÛیÑ ãÊÔßá ÇÓÊ¡ ÕÍäå ÝÚÇáیÊ äیÑæåÇی ÓیÇÓی
ãÚیäی ÇÓÊ ßå ÏÑ ÓãÊ Ïåی æ ÊÚییä ÍÏæÏ æ ËÛæÑ Âä
äÞÔ ÈÇÒی ãی ßääÏ. åیÆÊ ÍÇßãå åã ÇÒ ØÑیÞ "ÎÇäå
ßÇÑÑ" æ "ÔæÑÇåÇی ÇÓáÇãی" ãی ßæÔÏ ÌäÈÔ ßÇÑÑی
ÑÇ ÈÇ ÇÔÇÚå ÓیÇÓÊ "ÞäÇÚÊ ÑÇیی" æ "ÕäÝی
Ñی" ãåÇÑ ßäÏ æ ÈÇ ÊÈáیÛ ÓیÇÓÊåÇی Ïæã ÎÑÏÇÏی¡
ßÇÑÑÇä ÑÇ Èå ÓیÇåی áÔßÑ یß ÌäÇÍ ÇÒ ÇÑÊÌÇÚ ÍÇßã ÊÈÏیá
ßäÏ. Çیä ÌÑیÇä ÈÑÇی Çیå ÑÝÊä Èå ÍãÇیÊ ÇÒ ÈÑÎی
ãØÇáÈÇÊ ÇÞÊÕÇÏی Ü ÑÝÇåی ßÇÑÑÇä æ ÇäÊÞÇÏ ÇÒ ÝÔÇÑåÇ æ ÇÌÍÇÝÇÊ ÚÑیÇä
ÓÑãÇیå ÏÇÑÇä ãی ÑÏÇÒÏ¡ æ åãÒãÇä ßÇÑÑÇä ãÚÊÑÖ ÑÇ Èå ÍÝÙ ÂÑÇãÔ æ
ãÓÇáãÊ æ ÇãیÏ ÈÓÊä Èå Ôیæå åÇی ÞÇäæäی æ ÇÓÊãÏÇÏ ÇÒ ÏæáÊ
ÏÚæÊ ãی ßäÏ. ÏÑ Òãیäå ÇیÏÆæáæیß¡ Çیä ÌÑیÇä
Èå ÊÈáیÛ ÔÚÇÆÑ ÇÓáÇãی æ ÓÇÒãÇäÏåی ãÑÇÓã æ ÂÆیä åÇی
ÇÑÊÌÇÚی ãÐåÈی ÏÑ Èیä ßÇÑÑÇä ãی ÑÏÇÒÏ æ ÏÑ Òãیäå
ÓیÇÓی¡ ÎØ "ÇÕáÇÍÇÊ Ïæã ÎÑÏÇÏی" ÑÇ Ìáæ ãی
ÐÇÑÏ. ÈÑÒÇÑی "Çæá ãÇå ãå" ßäÊÑá ÔÏå æ Èی ÎØÑ æ ÈÇ
ÈÑÏÇÔÊä ÚßÓåÇی ÑåÈÑÇä ÌãåæÑی ÇÓáÇãی یßی ÇÒ
ÊÑÝäÏåÇی Çیä ÌÑیÇä ÇÓÊ.
یß ÚÑÕå ÏÎÇáÊÑی æ ÊÇËیÑ ÐÇÑی ÍÒÈ ÈÑ ÌäÈÔ ßÇÑÑی¡
ÇÒ ØÑیÞ ÇÝÔÇÁ æ ØÑÏ ÎØ ÇیÏÆæáæیß Ü ÓیÇÓی Çی
ßå "ÎÇäå ßÇÑÑ" æ "ÔæÑÇåÇی ÇÓáÇãی" ÏÑ Èیä
ßÇÑÑÇä ÇÔÇÚå ãی ÏåäÏ æ ÈÑãáÇ ßÑÏä ãÇåیÊ ÖÏ ßÇÑÑی ÇیäÇä
Èå یÔ ãی ÑæÏ. ÈÇیÏ Çیä äåÇÏåÇ æ ÝÚÇáیÊی ßå
ÏÑ ãÍیØ åÇی ßÇÑÑی ÓÇÒãÇä ãی ÏåäÏ ãäÌãáå ãÑÇÓã Èی
ÎØÑ æ ßäÊÑá ÔÏå "Çæá ãÇå ãå" ÊÍÊ ÔÚÇÑåÇی ÍßæãÊی ÑÇ ÝÚÇáÇäå
ÊÍÑیã ßÑÏ æ Èå ÔßÓÊ ßÔÇäÏ¡ æ ÏÑ ãÞÇÈá¡ ÇÔßÇá ãÎÊáÝ ÝÚÇáیÊ åÇی
ãÈÇÑÒÇÊی ãÓÊÞá ßÇÑÑی ÑÇ ÊÔæیÞ ßÑÏ.
یß ÑÇیÔ äÓÈÊÇ ÞÏیãی ÏÑ ÌäÈÔ ßÇÑÑی¡ ÓäÏیßÇáیÓã
ãÓÊÞá æ ÇßæäæãیÓã ÇÓÊ. Çیä ÌÑیÇä Èå ÕæÑÊ ãÍÇÝá ÑÇßäÏå ßå ÈÑÎی
ÇÚÖÇیÔ ÓÇÈÞå ÇÑÊÈÇØ ÈÇ Ñæå åÇی ÏÑ ÏæÑÇä ÇäÞáÇÈ 75 ÑÇ ÏÇÑäÏ¡
ãæÌæÏ ÇÓÊ. ÇÒ äÙÑ ÇیÏÆæáæیß¡ æÌå ãÔÊÑß ÈÎÔی ÇÒ Çیä
ãÍÇÝá ÖÏیÊ ÈÇ ÍÒÈیÊ ÇäÞáÇÈی æ ÖÑæÑÊ یæäÏ یÔÑæÇä
ÌäÈÔ ßÇÑÑی æ Èå ØæÑ ßáی ØÈÞå ßÇÑÑ ÈÇ ÇیÏÆæáæی ãÇÑßÓیÓã
Ü áäیäیÓã Ü ãÇÆæÆیÓã ÇÓÊ ßå ÏÑ æÔÔ ÖÏیÊ ÈÇ ÑæÔäÝßÑÇä
ßãæäیÓÊ æ ÊÌÇÑÈ ÐÔÊå ÌäÈÔ ÇÑÇÆå ãی ÔæÏ. ÇÒ äÙÑ ÓیÇÓی¡
Çیä ãÍÇÝá یßÏÓÊ äیÓÊäÏ æ ÇÒ ÇäÝÚÇá ÌÇäÈÏÇÑÇäå æ ÇÔÇÚå Êæåã
äÓÈÊ Èå "Ïæã ÎÑÏÇÏ" ÊÇ ãÎÇáÝÊ ÈÇ ßáیÊ Ñیã ÑÇ ÏÑ ÈÑ
ÏÇÑäÏ. ÊÇËیÑ ÓیÇÓی Çیä ÑÇیÔ ÈÑ ÊæÏå åÇی
ßÇÑÑ¡ ÏæÑ ßÑÏä ÂäÇä ÇÒ ãÈÇÑÒå ÇäÞáÇÈی ÖÏÑیãی æ ãÍÏæÏ ßÑÏä
ÇÝÞ ãÈÇÑÒå æ ÊÔßá ÂäÇä Èå ÍیØå åÇی ÇÞÊÕÇÏی æ ÑÝÇåی ÇÓÊ.
ÈÇ Çیä ßÇÑ äå ÝÞØ ÇÒ ÊÇËیÑÐÇÑی æ ÇیÝÇی äÞÔ
ßÇÑÑÇä ÏÑ ÌäÈÔ Úãæãی ãÑÏã ãی ßÇåÏ¡ Èáßå ÈÇ ãÍÏæÏ ßÑÏä ÊæÇä ÌäÈÔ
ßÇÑÑی ÍÊی ÇãßÇä ÚÞÈ äÔÇäÏä ÏÔãä æ ÊÍãیá ÎæÇÓÊå åÇی
ÌäÈÔ ßÇÑÑی ÑÇ åã ÇÒ Âä ãی یÑÏ.
ÈÇیÏ ÈÇ Çیä ÎØ ÇßæäæãیÓÊی Ü ÑÝÑãیÓÊی
ãÈÇÑÒå ßÑÏ. یß æÌå ãåã ÇÒ Çیä ãÈÇÑÒå¡ ÊÈáیÛ ÖÑæÑÊ یæäÏ
ÌäÈÔ ßÇÑÑی ÈÇ ÌäÈÔ åÇی ÖÏ Ñیãی ÓÇیÑ ÞÔÑåÇ æ
ØÈÞÇÊ ÎáÞ¡ æ ÇÈÑÇÒ ÍãÇیÊ ÇÒ ÂäåÇ ÏÑ ÈÑÇÈÑ Ñیã æ ÊáÇÔ ÈÑÇی
ÌáÈ ÍãÇیÊ ÂäåÇ ÇÒ ÇãÑ ØÈÞå ßÇÑÑ ÇÓÊ. یß ÌäÈå ãåã ÏیÑ ÇÒ
ÏÎÇáÊÑی æ ÊÇËیÑÐÇÑی ÈÑ ÌäÈÔ ßÇÑÑی Ü åã ÇÒ äÙÑ ÇیÏÆæáæیß
æ åã ÓیÇÓی Ü ãÈÇÑÒå Úáیå ÏیÏÇå åÇ æ ÚãáßÑÏ ÇÑÊÌÇÚی
ãÑÏÓÇáÇÑÇäå Çی ÇÓÊ ßå äÇÝی äÞÔ æ åæیÊ ãÓÊÞá ÒäÇä ßÇÑÑ ÏÑ ãÍیØ
åÇی ßÇÑ æ ÒäÏی ÇÓÊ. Çیä ÏیÏÇå åÇ æ ÚãáßÑÏåÇ äå ÝÞØ ÇÒ
ÌÇäÈ ÚæÇãá æ äåÇÏåÇی Ñیã ÏÑ ÌäÈÔ ßÇÑÑی Èáßå ÇÒ Óæی
ãÍÇÝá ÇßæäæãیÓÊ ßå ÇÓÇÓÇ "ãÑÏÇäå" åÓÊäÏ äیÒ ÊÈáیÛ æ
ÊÔæیÞ ãی ÔæÏ.
ÇãÇ ãåãÊÑیä ÇÔßÇá ÎØ ÇßæäæãیÓÊی æ ÓäÏیßÇáیÓÊی
ÇیäÓÊ ßå ÑÓÇáÊ ØÈÞå ßÇÑÑ¡ یÚäی ÑåÈÑی ÇäÞáÇÈ ãÓáÍÇäå ÈÇ
åÏÝ ÓÑäæäی äÙÇã ÓÊã æ ÇÓÊËãÇÑ æ ÏÓÊیÇÈی Èå ÓæÓیÇáیÓã
æ ÌåÇä ßãæäیÓÊی ÑÇ äÇÏیÏå ãی یÑÏ. Çیä ÎØ¡
ßÇÑÑÇä ÑÇ ÕÑÝÇ Èå ãÈÇÑÒå ÈÑÇی ÊÍÞÞ ãØÇáÈÇÊ ÕäÝی ÎæÏ ÏÚæÊ ãی
ßäÏ æ ãåãÊÑیä ÇÈÒÇÑ ØÈÞå ÑÇ ÊÔßá ÕäÝی Çæ æ ãåãÊÑیä Ôیæå
ãÈÇÑÒå ÇÔ ÑÇ ÇÚÊÕÇÈ ÞáãÏÇÏ ãی ßäÏ. ÈäÇÈÑÇیä یÔÇåä ßãæäیÓÊ
ãÈÇÑÒå ÈÇ Çیä ÎØ ÑÇ ÈÇیÏ
ÇÓÇÓÇ Íæá ÇåÏÇÝ ÇÓÇÓی æ ÊÔßیáÇÊ ÚãÏå ØÈÞå ßÇÑÑ æ ÇÓÊÑÇÊی
ØÈÞå ÈÑÇی ßÓÈ ÞÏÑÊ ÓیÇÓی Èå یÔ ÈÑÏ.
ãÈÇÑÒÇÊ ÏåÞÇäی
Øی äÏ ÓÇáå ÐÔÊå¡ ãÈÇÑÒÇÊ ÏåÞÇäی Íæá ãÓÇÆá æäÇæä æ ÇÒ Óæی
ÞÔÑåÇی ãÎÊáÝ ÏåÞÇäÇä ÈÑ Ç ÔÏå ÇÓʺ åÑ äÏ ßå Çیä ãÈÇÑÒÇÊ Èå ÚáÊ
ÑÇßäÏی æ ãÍÏæÏیÊ¡ æ äÇäÇیÒ ÈæÏä ÊÇËیÑÇÊ ÓیÇÓی
Âä ÏÑ ãÞÇیÓå ÈÇ ÌäÈÔåÇی ÔåÑی¡ ãÚãæáÇ äÇÏیÏå ÑÝÊå ÔÏå یÇ
Èå ÝÑÇãæÔی ÓÑÏå ãی ÔæÏ. ãÈÇÑÒå Úáیå ÈÇÒÔÊ ãÇáßÇä ÈÒÑ Èå
ÑæÓÊÇ æ ÇÓÊÑÏÇÏ ÇÑÇÖی ÈæÓیáå ÏæáÊ Èå ÂäÇä¡ ãÈÇÑÒå Úáیå äÍæå
ÊÚییä ÞیãÊ ÎÑیÏ ÊæáیÏÇÊ ßÔÇæÑÒی ÏåÞÇäÇä æ ÞیãÊ
ÝÑæÔ äåÇÏå åÇ ÇÒ ÞÈیá ßæÏ æ ÈÐÑ ÊæÓØ ÏæáÊ¡ ãÈÇÑÒå ÈÑ ÓÑ ÎæÇÓÊå åÇی
ÑÝÇåی äÙیÑ ÈåÈæÏ ÇãßÇäÇÊ ÊÍÕیáی æ ÏÑãÇäی ÏÑ ãäÇØÞ
ÑæÓÊÇÆی¡ ÇÒ Ìãáå ãæÖæÚÇÊ ãÈÇÑÒå ÏåÞÇäÇä ÈæÏå ÇÓÊ. Çیä ãÈÇÑÒÇÊ
ãÚãæáÇ Èå Ôßá ÊÌãÚ æ ÊÍÕä ÇÚÊÑÇÖی ÏÑ ÈÑÇÈÑ ÇÏÇÑÇÊ ÏæáÊی¡ Íãáå Èå
ãÇáßÇä ÇÑÖی ßå ÈÑÇی ÈÇÒ Ó ÑÝÊä ÒãیäåÇ ÂãÏäÏ¡ ÇیÌÇÏ
ÑÇå ÈäÏÇä æ ÏÑیÑی ÈÇ ÞæÇی ÇäÊÙÇãی ÈÑæÒ ßÑÏå ÇÓÊ. ÏÑ
ÈÑÎی ãäÇØÞ äÙیÑ ßÑÏÓÊÇä ßå ÓÊã ãáی ÏÑ ÂãیÒÔ ÈÇ ÓÇیÑ
ÓÊã åÇی ØÈÞÇÊی æ ÇÌÊãÇÚی ÈÑ ÇåÇáی ÇÚãÇá ãی ÔæÏ¡
ãÈÇÑÒÇÊ ÏåÞÇäی ÒیÑ ÊÑ ÌäÈÔ ãáی Èå یÔ ÑÝÊå ÇÓÊ. äیÑæåÇی
äÇÓیæäÇáیÓÊ ÑåÈÑی ßääÏå Çیä ÌäÈÔ åÇ یÇ ÈÇ ãäÇÓÈÇÊ
ÚÞÈ ãÇäÏå یæäÏåÇی ÚãیÞی ÏÇÑäÏ¡ æ یÇ ÏÇÑ ÔåÑ Ü
ãÑßÒÈیäی åÓÊäÏ æ ÇÆÊáÇÝ ÈÇ ÞÔÑåÇی ÈæÑæÇی ÔåÑی ÑÇ
Èå ÇÊÍÇÏ ÈÇ ÏåÞÇäÇä ÊåیÏÓÊ ÊÑÌیÍ ãی ÏåäÏ¡ äÞÔ ãåãی ÏÑ
ÚÏã ØÑÍ ãÓÇÆá ÏåÞÇäی æ ÏÑ ãÑßÒ Âä ãÓÆáå ÇÑÖی ÏÑ Çیä ãäÇØÞ ÈÇÒی
ßÑÏå ÇäÏ.
ãäÇØÞ ÑæÓÊÇÆی æ ÞÔÑåÇی ÏåÞÇäی ßãÇßÇä Óäیä ÊÑیä
ÞیæÏ ãäÇÓÈÇÊ äیãå ÝÆæÏÇáی æ ÓäÊ æ ÎÑÇÝå ãÐåÈی ÑÇ ÈÑ ÏÓÊ
æ Ç ÏÇÑäÏ. ÊÝßÑÇÊ ÏÑÓÇáÇÑÇäå æ ãÑÏÓÇáÇÑÇäå ãÐåÈی ÏÑ ÑæÓÊÇ ÑیÔå åÇی
ÚãیÞÊÑی ÏÇÑÏ. Çیä ãæÞÚیÊ¡ ÖÑæÑÊ ÇÔÇÚå ÇیÏÆæáæی
ÇäÞáÇÈی¡ æ ãÈÇÑÒå ÈÇ ÌæÇäÈ æäÇæä ÇیÏÆæáæی æ Óää ÇÑÊÌÇÚی
ÑÇ ÈÑÇی ÂÒÇÏ ßÑÏä äیÑæی ÊæÏå ÑæÓÊÇÆی æ Èå ÕÍäå ÂæÑÏä
ÒäÇä æ ãÑÏÇä یÔÑæ ÏÑ ÏÓÊæÑ ßÇÑ ÞÑÇÑ ãی ÏåÏ.
ÍÒÈ ÈÑÇی Çیäßå ÈÊæÇäÏ ÇÓÊÑÇÊی Ìä ÎáÞ ßå ÊæÏå ÏåÞÇäÇä
ÝÞیÑ äیÑæی ÚãÏå æ ãäÇØÞ ÑæÓÊÇÆی¡ ÑÒãÇå ÇÕáی Âä
ÇÓÊ ÑÇ Èå ÇÌÑÇÁ ÐÇÑÏ¡ ÈÇیÏ äیÑæی äåÝÊå ÇäÞáÇÈی ÏÑ
ÑæÓÊÇ ÑÇ ÑåÇ ÓÇÒÏ. ÏÑ Çیä ãیÇä¡ ÌæÇäÇä ÑæÓÊÇÆی Èå ÚáÊ ãÍÑæãیÊ
ÔÏیÏ ÇÒ ÇãßÇäÇÊ ßÇÑ æ ÊÝÑیÍ¡ æ äیÒ ÑÝÊ æ ÂãÏ ÒیÇÏ Èå
ÔåÑåÇ ÏÑ ÌÓÊÌæی ßÇÑ یÇ ÇÏÇãå ÊÍÕیá¡ ÈÇ ãÓÇÆá ÓیÇÓی
ÈیÔÊÑ ÏÑیÑ ÔÏå¡ ÇÒ ÊÇäÓیá ÒیÇÏی ÈÑÇی ÌÐÈ
ÂÇåی ÇäÞáÇÈی æ یæÓÊä Èå ÊÔßáÇÊ æ ãÈÇÑÒÇÊ ÖÏÑیãی
ÈÑÎæÑÏÇÑäÏ. ÏÑ Çیä ÑÇÓÊÇ¡ ÍãÇیÊ ÇÒ ÌäÈÔ åÇی ÏåÞÇäی æ
ÈÑÏä ÔÚÇÑåÇ æ ÎæÇÓÊå åÇی ÂäÇä ÏÑ ÓÇیÑ ÌäÈÔ åÇ æ ãÈÇÑÒÇÊ ÊæÏå Çی
ÇåãیÊ ÈÓیÇÑ ÏÇÑÏ. åã ÇãÑæÒ ÏÑ ÔåÑåÇی ßæß¡ ÍãÇیÊ ÌæÇäÇä
ãÈÇÑÒ ÇÒ ãÈÇÑÒÇÊ ÏåÞÇäÇä æ ÍÊی یæÓÊä æ یÇÑی ÑÓÇäÏä Èå
Âä ÑÇ ÔÇåÏیã. Çیä ÍãÇیÊ ÏÑ ÔåÑåÇی ÈÒÑ æ ãÈÇÑÒÇÊ ÓÑÇÓÑی
äیÒ ÈÇیÏ ÏäÈÇá ÔæÏ. ÈÑÇäیÎÊä ÑæÔäÝßÑÇä ãÊÑÞی æ ÏÇäÔÌæیÇä
ãÈÇÑÒ Èå ÔÊیÈÇäی ÇÒ ÇÚÊÑÇÖÇÊ ÏåÞÇäی æ ãÍßæã ßÑÏä ÇÞÏÇãÇÊ
ÓÑßæÈÑÇäå Ñیã Úáیå ÂäÇä¡ ÈÏæä Ôß Òãیäå ÇÑÊÈÇØ äÒÏیß
ÈÇ ÞÔÑåÇی ÑæÓÊÇÆی æ ÇÔÇÚå ÂÇåی ÇäÞáÇÈی ÏÑ ÑæÓÊÇ ÑÇ ãåیÇÊÑ
ÎæÇåÏ ßÑÏ.
ÌäÈÔ ÒäÇä
ÇãÑæÒ ÌäÈÔ ÒäÇä ÚãÏÊÇ ÈیÇä ÎæÏ ÑÇ ÏÑ ÍÑßÊ ÇÚÊÑÇÖی ÒäÇä
ÑæÔäÝßÑ (ÏÇäÔÌæیÇä¡ åäÑãäÏÇä¡ æßáÇ¡ ÇÏیÈÇä æ ÑæÒäÇãå äÇÑÇä ãÓÊÞá
ÖÏ Ñیãی) ãی یÇÈÏ. ÏÑ Úیä ÍÇá¡ ÍÖæÑ ÔãیÑ
ÒäÇä ÒÍãÊßÔ ÏÑ ÎیÒÔåÇی ãÍáÇÊ æ ÔæÑÔåÇی ÓیÇÓی
ÔåÑåÇی ßæß æ ÈÒÑ¡ æ äیÒ ãÞÇæãÊ Èی æÞÝå ÏÎÊÑÇä ÌæÇä ÏÑ ÈÑÇÈÑ
ÝÔÇÑåÇ æ ÞáÏÑی åÇی ãÒÏæÑÇä ÍßæãÊی ÏÑ ÎیÇÈÇäåÇ¡ æ Úáیå
Ûá æ ÒäÌیÑåÇی ÓäÊی ÎÇäæÇÏå æ ãÑÏÇä ÎÇäæÇÏå¡ ÑÇ ÈÇیÏ ÌÒÆی
ÇÒ ÌäÈÔ Úãæãی ÒäÇä ÇÒ ÞÔÑåÇ æ ØÈÞÇÊ ãÎÊáÝ Èå ÍÓÇÈ ÂæÑÏ.
åیÆÊ ÍÇßãå ßæÔیÏ ÏÑ ÇÑæÈ ÓیÇÓÊåÇی "Ïæã
ÎÑÏÇÏی"¡ Çیä äیÑæ ÑÇ ÈÇ ÇÓÊÝÇÏå ÇÒ Çیå åÇی
ÑæÔäÝßÑی ÎæÏ ÏÑ Èیä ÒäÇä¡ ÌÐÈ æ ãåÇÑ ßäÏ. ÏیÏå ÊÞáÈی
"ÝãیäیÓã ÇÓáÇãی" ÈÇ åãیä åÏÝ Èå ÑÇå ÇÝÊÇÏ ÊÇ
ÎæÇÓÊå åÇی ÒäÇä ÑÇ ãÓÎ ßÑÏå¡ ÂäÇä ÑÇ Èå ÇÊÍÇÏ ÈÇ ÒäÇä ãÑÊÌÚی ßå
ÎÇÏã æ ãÈáÛ Ñیã ãÑÏÓÇáÇÑ ÇÓáÇãی åÓÊäÏ¡ æ ÏÑ æÇÞÚ Èå ÏäÈÇáå Ñæی
ÇÒ åیÆÊ ÍÇßãå ÇÑÊÌÇÚی æ ÇÑÒÔ åÇ æ ÞæÇäیä Òä ÓÊیÒÇäå ÇÔ¡
ÈßÔÇäÏ. ÇãÇ åÑÇÓ ÇÒ ÑåÇ ÔÏä äیÑæی ÇäÝÌÇÑی ÒäÇä¡ Ñیã ÑÇ
ÇÒ "ÒیÇÏå Ñæی" ÏÑ Çیä ãæÑÏ ÈÇÒ ÏÇÔÊå ÇÓÊ. Ïæã ÎÑÏÇÏی
åÇ ãی ßæÔäÏ ÑÏÇÎÊä Èå ãÓÆáå Òä ÑÇ Èå ãËÇÈå یß "ãæÖæÚ ÏÑÌå
Ïæã" ÇÒ ÏÓÊæÑ ÑæÒ ÎÇÑÌ ßääÏ. ÈÚáÇæå¡ Ñیã ÇÒ ãÏÊåÇ ÞÈá ÈÑÇی
ßäÊÑá ÊæÏå åÇی Òä ßå ÇßËÑیÊ ÂäåÇ ÒäÇä ÒÍãÊßÔ æ ÑæÓÊÇÆی åÓÊäÏ¡
Èå یÑæی ÇÒ ÇáæåÇی ÇãÑیÇáیÓÊی ÏÑ ÈÑÎی
ßÔæÑåÇی Óå ÞÇÑå¡ Èå ÝßÑ ÓÇÒãÇäÏåی "ÓÇÒãÇä åÇی ÛیÑ
ÍßæãÊی æیå ÇãæÑ ÑÝÇåی ÒäÇä" ÇÝÊÇÏå ÊÇ ÈÇ æÚÏå æ æÚیÏ¡
ÎØÑ ßÔیÏå ÔÏä ÊæÏå ÒäÇä ÓÊãÏیÏå Èå ÌäÈÔåÇی ÓیÇÓی
æ ÇÌÊãÇÚی ÑÇ ßÇåÔ ÏåÏ.
ÍÒÈ ßãæäیÓÊ ãی ÊæÇäÏ æ ÈÇیÏ ÇÒ ÕÝæÝ ÊæÏå ÒäÇä ÓÊãÏیÏå
æ ÒÍãÊßÔ æ یÔÑæÇä ÇäÞáÇÈی ÌäÈÔ ÑåÇÆی Òä¡ äیÑæåÇی
ÊÇÒå äÝÓ æ ËÇÈÊ ÞÏã æ ÑÇÏیßÇáی ÑÇ ÈÑÇی یÔÈÑÏ ÇäÞáÇÈ
ÑæáÊÑی¡ æ ÊÇãیä æ ÑæÑÔ ÑåÈÑÇä æ ÑÒãäÏÇä ÍÒÈ æ Ìä ÎáÞ ÈÓیÌ
ßäÏ. ÈÑÇی Çیä ßÇÑ ÈÇیÏ ÒäÇä ÑÇ Èå ÔßÓÊä ÒäÌیÑåÇی
ÓäÊ ßå ÇÒ Óæی ÎÇäæÇÏå æ ÌÇãÚå ÈÑ ÂäÇä ÊÍãیá ãی ÔæÏ ÊÔæیÞ
ßäÏ. ÈÇیÏ ÊÑÝäÏåÇی ÇÑÊÌÇÚی ÌãåæÑی ÇÓáÇãی ÏÑ ãæÑÏ
ÒäÇä ãäÌãáå ãÇåیÊ "ÝãیäیÓã ÇÓáÇãی" ÑÇ ÇÝÔÇÁ
ßäÏ.
ÈÚáÇæå¡ ÍÒÈ ÈÇیÏ ÈÇ ÓیÇÓÊ åÇی ÑæیÒیæäیÓÊی
æ ÊÞáیá ÑÇیÇäå ßå ÊÍÊ áæÇی "ãÈÇÑÒå ØÈÞÇÊی"¡
ãÈÇÑÒå Úáیå ÓÊã ÈÑ ÒäÇä ßå یßی ÇÒ ÌÈåå åÇی ÍیÇÊی
ãÈÇÑÒå Úáیå äÙã ÇÑÊÌÇÚی ãæÌæÏÓÊ ÑÇ äÇÏیÏå ãی یÑäÏ¡
ãÈÇÑÒå ßäÏ æ äیÒ ÏÑßåÇ æ ÓیÇÓÊåÇی ÑÝÑãیÓÊی ÏÑæä
ÌäÈÔ ÒäÇä ßå ãÓÆáå ÑåÇÆی Òä æ äÇÈæÏی ÓÊã ÌäÓیÊی ÑÇ ÇÒ
ãÓÆáå ÔÑßÊ ÂÇåÇäå ÒäÇä ÏÑ ãÈÇÑÒÇÊ ØÈÞÇÊی æ ÏÑ ÑÇÓ Âä ãÈÇÑÒå ÇäÞáÇÈی
ÈÑÇی ßÓÈ ÞÏÑÊ ÓیÇÓی ÌÏÇ ãی ßääÏ¡ Èå äÞÏ ßÔÏ.
äÍæå ÈÑÎæÑÏ Èå ãÓÆáå ÒäÇä æ ÓÊã ÌäÓیÊی¡ æäی ãÈÇÑÒå
ÈÇ ÚÞÇیÏ æÓیÏå ãÑÏÓÇáÇÑÇäå æ ÏÑÓÇáÇÑÇäå ÏÑ ãیÇä ÞÔÑåÇ æ
ØÈÞÇÊ ãÎÊáÝ¡ æ ãÍÊæÇی ÓیÇÓÊی ßå یß äیÑæی
ßãæäیÓÊی ÏÑ ÞÈÇá ÌäÈÔ ÑåÇÆی ÒäÇä æ ÈÑÇäیÎÊä æ ÈÓیÌ
ÊæÏå åÇی Òä Ìáæ ãی ÐÇÑÏ¡ ÔÇÎÕ æ ãÚیÇÑ ÊÚییä
ßääÏå Çی ÏÑ ÇÑÒیÇÈی ÇÒ ãÇåیÊ æ ÇåÏÇÝ æÇÞÚی Âä äیÑæ
ÇÓÊ. ØÑÍ ãÓÆáå Òä ÇÒ یß ÏیÏÇå ÇäÞáÇÈی æ ÊÇßیÏ æ ÈÑÎæÑÏ
ÑیÔå Çی Èå Âä¡ Òãیäå ãÓÇÚÏی ÈÑÇی ÇÝÔÇی ÈیÔÊÑ
æ åãå ÌÇäÈå ÊÑ ÑÇیÔÇÊ ÇÑÊÌÇÚی æ ÇäÍÑÇÝی ÝÑÇåã ãی ßäÏ:
ÑÇیÔ ãÐåÈی ßå ÝÑæÏÓÊی æ äÞÔ ÏÑÌå Ïæã Òä ÑÇ ÊÍÊ ÚäæÇä Íßã Çáåی¡
ÊæÌیå æ ÊÞÏیÓ ãی ßäϺ ÑÇیÔ ÝÆæÏÇáی ßå ÎÇäæÇÏå æ
ãÑÏ ÎÇäæÇÏå ÑÇ ÈÑ ÓÑäæÔÊ Òä ÍÇßã ãی ßäÏ¡ ÑÇیÔ äÇÓیæäÇáیÓÊی
ßå ÇÒ ÒäÇä ãی ÎæÇåÏ ÈÑÇی ÍÝÙ æÍÏÊ æ ãäÇÝÚ ãáÊ¡ ÇÒ ÔæÑÔ Úáیå
ÓÊã æ ÓáØå ãÑÏÇä ÈÑåیÒäϺ æ ÑÇیÔÇÊ ÑæیÒیæäیÓÊی
æ ÇßæäæãیÓÊی ßå ÌäÈÔ ÑåÇÆی ÒäÇä ÑÇ ãÒÇÍã ÌäÈÔ ØÈÞÇÊی æ
ßÇÑÑی Ìáæå ãی ÏåäÏ æ ÑÏÇÎÊä Èå ãÓÆáå Òä ÑÇ Èå ÈÚÏ ÇÒ ÇäÞáÇÈ ßÇÑÑی
ÍæÇáå ãی ÏåäÏ.
ÌäÈÔ ÌæÇäÇä
ÌäÈÔ ÌæÇäÇä ÚãÏÊÇ ÎæÏ ÑÇ ÏÑ Ïæ ÌäÈÔ¡ یÚäی ÎیÒÔåÇی
ãÍáÇÊ æ ÌäÈÔ ÏÇäÔÌæÆی ÈÇÒÊÇÈ ãی ÏåÏ. ÌäÈÔ ÏÇäÔÌæÆی¡ ÛÇáÈÇ
ÌæÇäÇä ÞÔÑåÇی ãیÇäی æ ÑæÔäÝßÑ ÑÇ ÏÑ ÈÑãی یÑÏ. ÎیÒÔåÇی
ãÍáÇÊ æ ãÈÇÑÒÇÊ ßÇÑÑی äیÒ ÏÑ ÈÑیÑäÏå ÌæÇäÇä ÑæáÊÑ æ ÒÍãÊßÔ
ÇÓÊ ßå ÊÚÏÇÏ ÞÇÈá ÊæÌåی ÇÒ ÂäÇä ÈÇ ÓæÇÏäÏ. Èå ãæÇÒÇÊ Çیä ÌäÈÔåÇ¡
ÊæÏå ÌæÇäÇä ÔåÑی ÏÑیÑ äæÚ ÎÇÕی ÇÒ ãÞÇæãÊ ÏÑ ãÞÇÈá ÝÔÇÑåÇ æ
ÓÑßæÈåÇی ÇÌÊãÇÚی æ ÝÑåäی Ñیã ÇÓáÇãی äیÒ
åÓÊ. Çیä ãÞÇæãÊ Øی ÓÇáåÇی ÇÎیÑ ÍÇÏÊÑ ÔÏå æ ÊÇ ÍÏ äÞÔå ÑیÒی
ÌæÇäÇä ÏÑ ãÍáÇÊ ÈÑÇی ßÊß ÒÏä æ ÍÊی ßÔÊä ãÒÏæÑÇä ÈÓیÌی
ÇÑÊÞÇÁ یÇÝÊå ÇÓÊ. ãÞÇãÇÊ ÌãåæÑی ÇÓáÇãی ÏÑ åÑÇÓ ÇÒ ÇÏÇãå æ
ÓÊÑÔ ãÈÇÑÒÇÊ ÞåÑÂãیÒ¡ Èå ÏÓÊیÑی æ ÇÚÏÇã Çیä ÌæÇäÇä
ãÈÇÑÒ Ñæی ÂæÑÏå ÇÓÊ.
ÊæÏå ÌæÇä æ ÑÇÏیßÇá¡ Èå ÎæÈی ÊÇäÓیá Çیä ÑÇ ÏÇÑÏ
ßå ÊÍÊ ÑåÈÑی ÑæáÊÇÑیÇ ÈÓیÌ æ ãÊÔßá ÔæÏ. äÝÑÊ ÝÒÇیäÏå
ÌæÇäÇä ÇÒ ÞیæÏ ãÐåÈی æ Óää ßåäå¡ یß äیÑæی ãÍÑßå
Þæی æ Òãیäå ãÓÇÚÏی ÈÑÇی ÌÐÈ ÇäÏیÔå åÇی äæ æ
یÔÑæ ÑæáÊÑی ÇÒ Óæی ÌæÇäÇä ÇÓÊ. ÈÑÇی ÇÓÊÝÇÏå ÇÒ Çیä
Òãیäå ãÓÇÚÏ¡ ÍÒÈ ßãæäیÓÊ ÈÇیÏ ÈÇ ÈÇæÑåÇی æ ÚÇÏÇÊ æ
ÑÝÊÇÑ ÎÑÇÝی æ ãÐåÈی æ ÓäÊ ÑÇیÇäå¡ æ ÇÑÒÔåÇ æ ÚÞÇیÏ
ãÑÏÓÇáÇÑÇäå æ ÔææیäیÓÊی ãáی ßå ÏÑ ãیÇä ÌæÇäÇä äیÒ
ÑÇیÌ ÇÓÊ ÈÇ ÞÇØÚیÊ ãÈÇÑÒå ßäÏ. ÇäÊÞÇá ÊÌÇÑÈ ÓیÇÓی æ Ñ
ßÑÏä ÔßÇÝی ßå Ñیã ÇÓáÇãی ÈÇ ÓÑßæÈåÇی ÎæäیäÔ Èیä
äÓá ÇäÞáÇÈی ÐÔÊå æ äÓá ãÈÇÑÒ ÇãÑæÒ ÈæÌæÏ ÂæÑÏå¡ یß ÌÒÁ ÖÑæÑی
æ äÇÒیÑ ÏÑ ÈÓیÌ æ ÑæÑÔ ÌæÇäÇä ãÍÓæÈ ãی ÔæÏ.
ÌäÈÔ ßÜÑÏÓÜÜÊÜÇä
Çیä ÌäÈÔ¡ å ÇÒ ÒÇæیå ÈÑÎی ÇåÏÇÝ ÇäÞáÇÈ ÑæáÊÑی
(Íá ãÓÆáå ÇÑÖی æ ãÓÆáå ãáی)¡ å ÇÒ äÞØå äÙÑ ÇÓÊÑÇÊی Ìä ÎáÞ
æ ÈÑÞÑÇÑی ãäÇØÞ ÇیÇåی¡ ÍÇÆÒ ÇåãیÊ ÇÓÊÑÇÊیß
ÇÓÊ. äÞÔی ßå ÌäÈÔ ßÑÏÓÊÇä ÏÑ ÌÑیÇä ÇäÞáÇÈ 75 æ ÓÇáåÇی Ó ÇÒ
Âä ÈÇÒی ßÑÏ ÑÇ ÈØæÑ ãÓÊÞیã æ ÇÒ äÒÏیß ÊÌÑÈå ßÑÏå Çیã. ÌäÈÔ
ßÑÏÓÊÇä¡ ÙÑÝیÊ ÇäÞáÇÈی ÎæÏ ÑÇ ÍÊی ÈÚÏ ÇÒ ÓÑßæÈåÇی Îæäیä¡
ÚÞÈ äÔیäی æ ÚÞÈÑÏ äیÑæåÇی ÓیÇÓی Ü äÙÇãی
Çیä ÎØå¡ æ Êæåã ÑÇßäی åÇی "Ïæã ÎÑÏÇÏی" ÈäãÇیÔ
ãی ÐÇÑÏ. Øی Óå ÓÇáå ÇÎیÑ¡ äÏ ÎیÒÔ ÊæÏå Çی ßå
ÚãÏÊÇ ÈÇ ÍÖæÑ ÏÎÊÑÇä æ ÓÑÇä ÌæÇä ÇäÌÇã ÑÝÊå (ÏÑ ÇÚÊÑÇÖ Èå ÑÈæÏä ÇæÌÇáÇä¡
ÇÚÊÑÇÖ Èå ÝÑیÈßÇÑی ÇäÊÎÇÈÇÊی¡ ÇیÓÊÇÏی ÏÑ ÈÑÇÈÑ
ãÙÇáã ãÒÏæÑÇä ÇÔÛÇáÑ) ÑÇ ÔÇåÏ ÈæÏå Çیã.
ÏÑ ãÞØÚ ßäæäی¡ ÑÇیÔ äÇÓیæäÇáیÓÊی ÏÑ ÌäÈÔ
ßÑÏÓÊÇä Ñ ÑäÊÑ Èå Ôã ãی ÎæÑÏ. åãÒãÇä¡ Èä ÈÓÊ Úãáی äیÑæåÇی
Çیä ÌäÈÔ ÏÑ یÔÈÑÏ ãÈÇÑÒå ãÓáÍÇäå Èå ßãÑä ßÑÏä یÇ ÍÊی
äÝی ãÈÇÑÒå ãÓáÍÇäå ÏÑ ÍیØå äÙÑی ÇäÌÇãیÏå ÇÓÊ. ÏÑ Çیä
ÇæÖÇÚ¡ ãÍÇÝá ÌÏیÏی ãÓÊÞá ÇÒ ÇÍÒÇÈ ÓäÊی Çیä ÎØå ÓÑ ÈáäÏ
ßÑÏå ÇäÏ. ÈÎÔی ÇÒ ÇیäåÇ ÇÒ ÓیÇÓÊåÇی ÂÔßÇÑÇ ÑÝÑãیÓÊی
یÑæی ãی ßääÏ æ ãی ßæÔäÏ Èå یß ÇæÒیÓیæä
ÞÇäæäی æ ÞÇÈá ÊÍãá ÏÑ ÇÑæÈ Ñæå "Ïæã ÎÑÏÇÏ" ÊÈÏیá
ÔæäÏ. ÈÎÔ ÏیÑ¡ Ôßá äÇÓیæäÇáیÓÊی ÑÇÏیßÇá ÊÑی
äÙیÑ "ÍÒÈ ßÇÑÑÇä ßÑÏ ÜÜ .ßÇ.ßÇ" Èå ÎæÏ ÑÝÊå ÇÓÊ. ãÌãæÚå Çیä
ÑÇیÔÇÊ¡ ÊÇËیÑÇÊ ãåãی ßå ÌäÈÔ ßÑÏÓÊÇä ãی ÊæÇäÏ ÏÑ ÑæäÏ
ÓÑäæäی Ñیã ÏÇÔÊå ÈÇÔÏ¡ æ äÞÔ یÔÑæÆی ßå ãی ÈÇیÏ
ÏÑ ÕÝ ãÞÏã یß ÌäÈÔ ÇäÞáÇÈی ÓÑÇÓÑی ÇیÝÇÁ ßäÏ ÑÇ ãÍÏæÏ ãی
ßäÏ.
ÏÑ ÈÑÎæÑÏ Èå ãÓÆáå ßÑÏÓÊÇä¡ ÞÏÑÊåÇی ÇãÑیÇáیÓÊی
ÈÇ یÔ ÐÇÔÊä ØÑÍ åÇی ÂÔÊی ØáÈÇäå ãی ßæÔäÏ Èå ÇÕØáÇÍ
"ÒåÑ Çیä ÌäÈÔ ÑÇ ÈیÑäÏ" æ ÑÇåی ÈÑÇی ÝÑæ
äÔÇäÏä æ Èå ÓÇÒÔ æÇÏÇÔÊä Âä ÈÇ ÏæáÊ ãÑßÒی ÈیÇÈäÏ. ÌãåæÑی
ÇÓáÇãی äیÒ ÈÇ ÏÇÏä ÎÑÏå ÇãÊیÇÒÇÊ ÝÑåäی æ ãÇäæÑåÇی
ÓیÇÓی (ÈÇÒ ßÑÏä ÈÇÈ ãÐÇßÑå ÛیÑ ãÓÊÞیã ÈÇ äیÑæåÇی
ÇæÒیÓیæä ÏÑ ÇÑæÈ Ñæå ÎÇÊãی) ÊáÇÔ ÏÇÑÏ ÇÒ ÎØÑÇÊ ÈÇáÝÚá æ
ÈÇáÞæå Çی ßå ÌäÈÔ ßÑÏÓÊÇä ãی ÊæÇäÏ ÏÑ ÇæÖÇÚ ÈÍÑÇäی ßäæäی
ÈÑÇیÔ ÇیÌÇÏ ßäÏ¡ ÈßÇåÏ.
ÇÍÊãÇá ÑÎÔ ÏÑ ÇæÖÇÚ æ æÞæÚ ÊÛییÑÇÊ ßáی ÏÑ Çیä ÕÍäå
æÌæÏ ÏÇÑÏ. Çیä ÊÍæáÇÊ ãی ÊæÇäÏ Èå Ôßá Ôá ÔÏä یÇ ÍÊی ÈÑیÏå
ÔÏä ÞÏÑÊ ÍßæãÊ ãÑßÒی ÏÑ Çیä ãäØÞå¡ æ Ôßá یÑی ÞÏÑÊ ãÍáی
ÇÍÒÇÈ ßÑÏی ÈÑæÒ ßäÏ. ãی ÊæÇäÏ ÏæÑ ÌÏیÏی ÇÒ ãÈÇÑÒå
ãÓáÍÇäå æ ÏÑیÑی åÇی äÙÇãی ÏÑ ãäØÞå ÂÛÇÒ ÔæÏ æ ÝÑÕÊ åÇی
ãÓÇÚÏی ÈÑÇی ÓÊÑÔ äÝæÐ ÍÒÈ ÝÑÇåã ÂیÏ. ÈÑÇی Çیäßå
ÍÒÈ ÏÑ ãæÞÚیÊی ÈÇÔÏ ßå ÈÊæÇäÏ ÈÑ ÑæäÏ ÇæÖÇÚ ÊÇËیÑ ÈÐÇÑÏ¡ ÇÒ
åã ÇãÑæÒ ÈÇیÏ Èå ãÓÇÆá ßáیÏی Çیä ÌäÈÔ ÈÑÏÇÒÏ¡ ÖÑæÑÊ æ
ÇãßÇä ÑÔÏ æ ÓÊÑÔ ãÈÇÑÒå ãÓáÍÇäå ÏÑ ßÑÏÓÊÇä ÑÇ ÊÈáیÛ ßäÏ æ Èå ÇÝÔÇی
ÊÑÝäÏåÇ æ ãÇäæÑåÇی Ñیã æ ÇãÑیÇáیÓÊåÇ ÏÑ ãæÑÏ ßÑÏÓÊÇä¡
یÇ ãÈÇÑÒå ÈÇ ÑÇیÔÇÊ ãäÝی ÑÝÑãیÓÊی æ ÑÇå Íá åÇی
äÇÞÕ äÇÓیæäÇáیÓÊی ÏÑ ÞÈÇá ãÓÇÆá ØÈÞÇÊی æ ãáی
ÈÑÏÇÒÏ.


text:
Cosa ghe possu ghe possu fâ
se nu gh’ò ë brasse pe fâ u mainä
se infundo a e brasse nu gh’ò ë män du massacán
e mi gh’ò ’n pûgnu dûu ch’u pâ ’n niu
gh’ò ’na cascetta larga ’n diu
giûstu pe ascúndime c’u vestiu deré a ’n fiu
e vaddu in giù a çerca i dinë
a chi se i tegne e ghe l’àn prestë
e ghe i dumandu timidamente ma in mezu ä gente
e a chi nu veu däse raxún
che pâ de stránûä cuntru u trun
ghe mandu a dî che vive l’è cäu ma a bu-n mercöu
mi sun ’na pittima rispettä
e nu anâ ’ngíu a cuntâ
che quandu a vittima l’è ’n strassé ghe dö du mæ