text:
ລັດຖະບານ
ລັດຖະບານ (ຄຳເຄົ້າ: ຣັຖບາລ[໑]) ແມ່ນ ອົງກອນບໍລິຫານ ຂອງປະເທດໃດໜຶ່ງ ທີ່ໂດຍ ທົ່ວໄປແລ້ວ ຈະມີ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີເປັນຫົວໜ້າອົງກອນ ແລະ ປະກອບດ້ວຍ ອົງກອນຫຼັກຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ບັນດາ ກະຊວງ, ທະບວງ,ກົມ.ມັນ ແມ່ນໜຶ່ງ ໃນອຳນາດລັດ ທີ່ ປະກອບດ້ວຍ
- ອຳນາດນິຕິບັນຍັດ (ສະພາ).
- ອຳນາດບໍລິຫານ (ລັດຖະບານ).
- ອຳນາດຕຸລາການ (ສານ).
ເນື້ອໃນ
ເບິ່ງເພີ່ມຕື່ມ[ດັດແກ້]
ລັດຖະບານ[ດັດແກ້]
ລັດຖະບານແມ່ນອົງການບໍລິຫານແຫ່ງລັດ. ລັດຖະບານຄູ້ມຄອງຢ່າງເປັນເອກກະພາບ ການປະຕິບັດໜ້າທີ່ຂອງລັດ ໃນທຸກດ້ານ: ການເມືອງ, ເສດຖະກິດ, ວັດທະນະທຳ-ສັງຄົມ, ປ້ອງກັນຊາດ - ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບແລະ ການຕ່າງປະເທດ.
ລັດຖະບານມີສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ດັ່ງນີ້: 1. ປະຕິບັດລັດຖະທຳມະນູນ, ກົດໝາຍ ແລະ ມະຕິຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ, ລັດຖະບັນຍັດ ແລະ ລັດຖະດຳລັດ ຂອງປະທານປະເທດ. 2. ສະເໜີຮ່າງກົດໝາຍ ແລະ ຮ່າງລັດຖະບັນຍັດຕໍ່ສະພາແຫ່ງຊາດ, ຮ່າງລັດຖະດຳລັດຕໍ່ປະທານປະເທດ. 3. ກຳນົດແຜນຍຸດທະສາດ, ແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ ແລະ ແຜນຫງົບປະມານແຫ່ງລັດປະຈຳປີ ແລ້ວ ນຳສະເໜີໃຫ້ສະພາແຫ່ງຊາດພິຈາລະນາ ແລະ ຣັບຮອງເອົາ. 4. ລາຍງານການເຄື່ອນໄຫວວຽກງານຂອງຕົນຕໍ່ສະພາແຫ່ງຊາດ, ຕໍ່ຄະນະປະຈຳສະພາແຫ່ງຊາດ(ໃນເວລາທີ່ ສະພາແຫ່ງຊາດບໍ່ໄດ້ເປີດກອງປະຊູມ) ແລະ ລາຍງານຕໍ່ປະທານປະເທດ. 5. ອອກດຳລັດ, ມະຕິຕົກລົງກ່ຽວກັບການຄູ້ມຄອງລັດ, ຄູ້ມຄອງເສດຖະກິດ - ສັງຄົມ, ວິທະຍາສາດ, ເຕັກນິກ, ເຕັກໂນໂລຢີ, ຊັບພະຍາກອນແຫ່ງຊາດ, ສີ່ງແວດລ້ວມ, ການປ້ອງກັນຊາດ-ປ້ອງກັນຄວາມສະຫົງບສຸກ ແລະ ການຕ່າງປະເທດ. 6. ຈັດຕັ້ງ, ຊີ້ນຳ ແລະ ກວດກາການເຄື່ອນໄຫວຂອງບັນດາຂະແໜງການ ແລະ ອົງການປົກຄອງທ້ອງຖີ່ນ. 7. ຈັດຕັ້ງ ແລະ ກວດກາການເຄື່ອນໄຫວກຳລັງປ້ອງກັນຊາດ-ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ. 8. ເຊັນສົນທິສັນຍາ, ສັນຍາກັບຕ່າງປະເທດ ແລະ ຊີ້ນຳການປະຕິບັດສົນທິສັນຍາ ແລະ ສັນຍາທີ່ໄດ້ເຊັນແລ້ວ. 9. ງົດການປະຕິບັດ, ລົບລ້າງ ຫລື ຍົກເລີກຂໍ້ຕົກລົງ, ຄຳສັ່ງຂອງກະຊວງ, ອົງການທຽບເທົ່າກະຊວງ, ອົງການ ທີ່ຂື້ນກັບລັດຖະບານ ແລະ ອົງການປົກຄອງທ້ອງຖີ່ນທີ່ຂັດກັບລະບຽບກົດໝາຍ. 10. ປະຕິບັດສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ອື່ນໆ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍ.
ລັດຖະບານປະກອບດ້ວຍນາຍົກລັດຖະມົນຕີ, ຮອງນາຍຍົກລັດຖະມົນຕີ, ລັດຖະມົນຕີ, ຫົວໜ້າອົງການທຽບເທົ່າກະ ຊວງ. ລັດຖະບານມີອາຍຸການເທົ່າກັບອາຍຸການຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ.
ນາຍຍົກລັດຖະມົນຕີແມ່ນປະທານປະເທດເປັນຜູ້ແຕ່ງຕັ້ງ ຫລື ປົດຕຳແໜ່ງພາຍຫລັງທີ່ສະພາແຫ່ງຊາດທີ່ໄດ້ຮັບ ຮອງເອົາແລ້ວ.
ນາຍົກລັດຖະມົນຕີເປັນຫົວໜ້າລັດຖະບານ ແລະ ຕາງໜ້າໃຫ້ລັດຖະບານຊີ້ນຳ ແລະ ອຳນວຍຄວບຄູມວຽກງານ ຂອງລັດຖະບານ, ຊີ້ນຳວຽກງານຂອງກະຊວງ, ອົງການທຽບເທົ່າກະຊວງ, ທະບວງ ແລະ ອົງການອື່ນໆທີ່ຂື້ນກັບ ລັດຖະບານ, ຊີ້ນຳວຽກງານຂອງແຂວງ ແລະ ນະຄອນ. ນາຍົກລັດຖະມົນຕີແຕ່ງຕັ້ງ, ຍົກຍ້າຍ ຫລື ປົດຕຳແໜ່ງ ລັດຖະມົນຕີຊ່ວຍວ່າການ, ຮອງຫົວໜ້າອົງການທຽບເທົ່າກະຊວງ, ຫົວໜ້າທະບວງ, ຮອງເຈົ້າແຂວງ, ຮອງເຈົ້າ ຄອງນະຄອນ, ເລື່ອນຊັ້ນ ຫລື ປົດຊັ້ນພັນເອກຂອງກຳລັງປ້ອງກັນຊາດ - ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ ແລະ ຕຳແໜ່ງ ອື່ນໆ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍ. ບັນດາຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ເປັນຜູ້ຊ່ວຍວຽກນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ແລະ ຮັບຜິດຊອບວຽກງານໃດໜື່ງຕາມການມອບໝາຍຂອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ. ເມື່ອນາຍົກລັດຖະມົນຕີຕິດຂັດ ແມ່ນຮອງ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບມອບໝາຍເປັນຜູ້ວ່າການແທນ.
ລັດຖະບານ ຫລື ສະມາຊິກລັດຖະບານທ່ານໃດທ່ານໜື່ງອາດຈະຖຶກສະພາແຫ່ງຊາດພິຈາລະນາ ແລະ ລົງມະຕິ ບໍ່ໄວ້ວາງໃຈຖ້າວ່າຄະນະປະຈຳສະພາແຫ່ງຊາດ ຫືລ ມີຢ່າງໜ້ອຍໜື່ງສາມສ່ວນສີ່ຂອງຈຳນວນສະມາຊິກສະພາ ແຫ່ງຊາດທັງໝົດຫາກສະເໜີບັນຫານີ້ຂື້ນ. ໃນໄລຍະເວລາຊາວສີ່ຊົ່ວໂມງ ພາຍຫັລງທີ່ສະພາແຫ່ງຊາດໄດ້ລົງມະ ຕິບໍ່ໄວ້ວາງໃຈແລ້ວ ປະທານປະເທດມີສິດສະເໜີໃຫ້ສະພາແຫ່ງຊາດພິຈາລະນາຄືນໃໝ່. ການພິຈາລະນາເທື່ອທີ່ ສອງຕ້ອງຫ່າງຈາກການພິຈາລະນາເທື່ອທີ່ໜື່ງສີ່ສິບແປດຊົ່ວໂມງ. ຖ້າວ່າການລົງມັດຕິເທື່ອໃໝ່ຫາກບໍ່ໄດ້ຮັບຄວາມ ໄວ້ວາງໃຈອີກແລ້ວລັດຖະບານ ຫລືືສະມາຊິກລັດຖະບານທ່ານນັ້ນຕ້ອງລາອອກ.
ໂຄງປະກອບການຈັດຕັ້ງ , ສິດ ແລະໜ້າທີ່ຂອງລັດຖະບານ[ດັດແກ້]
ໂຄງປະກອບກົງຈັກຂອງລັດຖະບານ[ດັດແກ້]
ກົງຈັກຂອງລັດຖະບານ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ ປະ ກອບດ້ວຍສຳນັກງານນາຍົກລັດ ຖະມົນຕີ , ກະຊວງແລະອົງ ການທຽບເທົ່າກະຊວງ ຊຶ່ງ ຖືກ ຮັບ ຮອງ ເອົາໂດຍສະພາແຫ່ງຊາດ ຕາມ ການ ສະເໜີ ຂອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ.
ການກຳນົດໂຄງປະກອບກົງຈັກຂອງລັດຖະບານ ແມ່ນອີງໃສ່ຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງ ການ ຕົວຈິງຂອງປະເທດ ໃນແຕ່ ລະໄລຍະ.
ໂຄງປະກອບຂອງລັດຖະບານ
ລັດຖະບານປະກອບດ້ວຍນາຍົກລັດຖະມົນຕີ,ຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ , ລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງ , ລັດຖະມົນຕີປະຈຳຫ້ອງວ່າການລັດຖະບານ ແລະ ຫົວໜ້າອົງການທຽບເທົ່າກະຊວງ.
EEE ປັດຈຸບັນຄະນະລັດຖະບານປະກອບມີຄື:EEE
1. ທ່ານ ທອງສິງ ທຳມະວົງ ເປັນນາຍົກລັດຖະມົນຕີ 2. ທ່ານ ອາຊາງ ລາວລີ ເປັນຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ 3. ທ່ານ ດຣ ທອງລຸນ ສີສຸລິດ ເປັນຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ, ລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງການຕ່າງປະເທດ 4. ທ່ານ ພົນໂທ ດວງໃຈ ພິຈິດ ເປັນຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ, ລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງປ້ອງກັນປະເທດ 5. ທ່ານ ສົມສະຫວາດ ເລັ່ງສະຫວັດ ເປັນຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ 6. ທ່ານ ນາງ ປານີ ຢາທໍຕູ້ ເປັນປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ 7. ທ່ານ ດຣ ບຸນທອງ ຈິດມະນີ ເປັນປະທານອົງການກວດກາລັດຖະບານ, ຫົວໜ້າອົງການຕ້ານການສໍ້ລາດບັງຫຼວງ 8. ທ່ານ ດຣ ພັນຄຳ ວິພາວັນ ເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກິລາ 9. ທ່ານ ດຣ ທອງບັນ ແສງອາພອນ ເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ 10. ທ່ານ ນາງ ອ່ອນຈັນ ທຳມະວົງ ເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງແຮງງານ ແລະ ສະຫວັດດີການສັງຄົມ 11.ທ່ານ ດຣ ຈະເລີນ ເຍຍປາວເຮີ ເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງຍຸຕິທຳ 12.ທ່ານ ສຸລິວົງ ດາລາວົງ ເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງພະລັງງານ ແລະ ບໍ່ແຮ່ 13.ທ່ານ ສຈ.ດຣ ເອກສະຫວ່າງ ວົງວິຈິດ ເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງສາທາລະນະສຸກ 14.ທ່ານ ວິໄລວັນ ພົມເຂ ເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້ 15.ທ່ານ ຄຳປານ ພິລາວົງ ເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງພາຍໃນ 16.ທ່ານ ດຣ ນາມ ວິລະເກດ ເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງອຸດສາຫະກຳ ແລະ ການຄ້າ 17.ທ່ານ ສົມມາດ ພົມເສນາ ເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງໂຍທາທິການແລະ ຂົນສົ່ງ 18.ທ່ານ ສົມດີ ດວງດີ ເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງແຜນການ ແລະ ການລົງທືນ 19.ທ່ານ ພູເພັດ ຄຳພູນວົງ ເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງການເງີນ 20.ທ່ານ ສຈ.ດຣ ບໍ່ແສງຄຳ ວົງດາລາ ເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງຖະແຫຼງຂ່າວ, ວັດທະນະທຳ ແລະ ການທ່ອງທ່ຽວ 21.ທ່ານ ສຈ.ດຣ ບໍ່ວຽງຄຳ ວົງດາລາ ເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງວິທະຍາສາດ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີ 22.ທ່ານ ໜູລິນ ສິນບັນດິດ ເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ 23.ທ່ານ ຫຽມ ພົມມະຈັນ ເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງໂທລະຄົມມະນາຄົມ ແລະ ການສື່ສານ 24.ທ່ານ ສຈ.ດຣ ບຸນຕຽມ ພິດສະໄໝ ເປັນລັດຖະມົນຕີປະຈຳຫ້ອງວ່າການລັດຖະບານ 25.ທ່ານ ດຣ ສິນລະວົງ ຄຸດໄພທູນ ເປັນລັດຖະມົນຕີປະຈຳຫ້ອງວ່າການລັດຖະບານ 26.ທ່ານ ນາງ ບຸນເພັງ ມູນໂພໄຊ ເປັນລັດຖະມົນຕີປະຈຳຫ້ອງວ່າການລັດຖະບານ 27.ທ່ານ ບຸນເຮືອງ ດວງພະຈັນ ເປັນລັດຖະມົນຕີປະຈຳຫ້ອງວ່າການລັດຖະບານ 28.ທ່ານ ດຣ ດວງສະຫວັດ ສຸພານຸວົງ ເປັນລັດຖະມົນຕີປະຈຳຫ້ອງວ່າການລັດຖະບານ 29.ທ່ານ ນາງ ເຂັມແພງ ພົນເສນາ ເປັນລັດຖະມົນຕີປະຈຳຫ້ອງວ່າການລັດຖະບານ 30.ທ່ານ ສົມພາວ ໄຟສິດ ເປັນຜູ້ວ່າການທະນາຄານແຫ່ງຊາດ ສ່ວນໃນໝວດອົງການບໍລິຫານ ແລະ ອຳນາດລັດອື່ນໆ ມີຄື: 31.ທ່ານ ຄຳພັນ ສິດທິດຳພາ ເປັນຫົວໜ້າອົງການສານປະຊາຊົນສູງສຸດ 32.ທ່ານ ຄຳສານ ສຸວົງ ເປັນຫົວໜ້າອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນສູງສຸດ
ສິດ ແລະໜ້າທີ່ຂອງລັດຖະບານ[ດັດແກ້]
ລັດຖະບານ ມີສິດ ແລະໜ້າທີ່ດັ່ງນີ້ :
1. ປະຕິບັດລັດຖະທຳມະນູນ , ກົດໝາຍ , ມະຕິຕົກລົງຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ , ລັດຖະ ບັນຍັດ ແລະ ລັດຖະດຳລັດຂອງປະທານປະເທດ, ຈັດຕັ້ງໂຄສະນາເຜີຍແຜ່ກົດ ໝາຍ, ສຶກສາອົບຮົມສະຕິເຄົາ ລບ ແລະປະຕິບັດລະບຽບກົດໝາຍ; ກຳນົດບັນດາມາດຕະການປົກປ້ອງສິດ ແລະຜົນປະໂຫຍດອັນຊອບທຳຂອງປະຊາຊົນ ;
2. ກຳນົດແຜນຍຸດທະສາດ , ແຜນພັດທະນາ ເສດ ຖະກິດ - ສັງຄົມ ແລະ ແຜນງົບ ປະມານແຫ່ງລັດປະຈຳປີແລ້ວ ນຳ ສະ ເໜີ ສະພາແຫ່ງຊາດພິຈາລະນາ ແລະ ຮັບຮອງເອົາ.
3. ຄຸ້ມຄອງຢ່າງເປັນເອກະພາບການກໍ່ສ້າງ , ການຂະຫຍາຍພື້ນຖານເສດຖະກິດ , ວັດທະນະທຳ -ສັງຄົມ, ວິທະຍາສາດ, ເຕັກນິກ, ການປະຕິບັດນະໂຍບາຍການ ເງິນ, ເງິນຕາ, ຮັບປະກັນການນຳໃຊ້ຊັບສົມບັດຂອງຊາດຢ່າງມີປະສິດທິພາບ, ປົກປ້ອງຊັບສົມບັດຂອງລັດ, ລວມໝູ່ ແລະບຸກຄົນບົນພື້ນຖານລັດຖະທຳມະນູນ ແລະກົດໝາຍ.
4. ລາຍງານ ການເຄື່ອນໄຫວວຽກງານຂອງຕົນຕໍ່ສະພາແຫ່ງ ຊາດ , ຕໍ່ຄະນະ ປະຈຳສະພາແຫ່ງຊາດໃນເວລາທີ່ ສະພາ ແຫ່ງ ຊາດ ບໍ່ ໄດ້ ເປີດ ກອງ ປະຊຸມ ແລະລາຍ ງານຕໍ່ປະທານປະເທດ.
5. ຄົ້ນຄວ້າ ແລະສະເໜີຮ່າງກົດໝາຍຕໍ່ສະພາແຫ່ງຊາດ ເພື່ອພິຈາລະນາຮັບ ຮອງ, ສະເໜີຮ່າງລັດຖະບັນຍັດຕໍ່ຄະນະປະຈຳສະພາແຫ່ງຊາດເພື່ອພິຈາລະນາ.
6. ຄົ້ນຄວ້າ ແລະສະເໜີຮ່າງລັດຖະດຳລັດຕໍ່ປະທານປະເທດເພື່ອພິຈາລະນາຕົກລົງ.
7. ອອກດຳລັດ, ມະຕິ ຕົກລົງ ກ່ຽວກັບການຄຸ້ມຄອງລັດ, ຄຸ້ມຄອງເສດຖະກິດ - ສັງ ຄົມ , ວິທະຍາສາດ , ເຕັກນິກ , ເຕັກໂນໂລຢີ , ການສ້າງ ແລະນຳໃຊ້ຊັບພະຍາກອນມະນຸດ , ການປົກປັກຮັກສາ ແລະນຳໃຊ້ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ , ສິ່ງ ແວດລ້ອມ ແລະຊັ ພະຍາກອນອື່ນໆ , ການປ້ອງກັນຊາດ O ປ້ອງກັນຄວາມ ສະຫງົບ ແລະການ ເຄື່ອນ ໄຫວ ວຽກ ງານການຕ່າງປະ ເທດ ;
8. ຈັດຕັ້ງ , ຊີ້ນຳ , ອຳນວຍຄວບຄຸມ ແລະກວດກາການເຄື່ອນໄຫວຂອງບັນດາຂະແໜງການ ແລະອົງການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນ ເພື່ອຮັບປະກັນໃຫ້ມີປະສິດທິ ພາບ ແລະຖືກ ຕ້ອງ ຕາມລະ ບຽບກົດໝາຍ ;
9. ຈັດຕັ້ງ , ຄຸ້ມຄອງພົນລະເມືອງຢ່າງເປັນເອກະພາບໃນຂອບເຂດທົ່ວປະເທດ ;
10. ເພີ່ມທະວີການປັບປຸງ ແລະກວດກາວຽກງານປ້ອງກັນຊາດ , ປ້ອງກັນຄວາມ ສະຫງົບທົ່ວປວງຊົນ ແລະ ຄວາມເປັນລະບຽບຮຽບຮ້ອຍຂອງສັງຄົມ , ກໍ່ສ້າງ ກຳລັງປະກອບອາວຸດປະຊາຊົນ , ປະຕິບັດຄຳສັ່ງ ລະດົມພົນ , ກຳນົດມາດຕະ ການຕ່າງໆທີ່ຈຳເປັນ ເພື່ອປົກປັກຮັກສາປະເທດຊາດ ;
11. ງົດການປະຕິບັດ , ລົບລ້າງ ຫລືຍົກເລີກຂໍ້ຕົກລົງ , ຄຳສັ່ງ , ຄຳ ແນະນຳ ແລະແຈ້ງການ ຂອງກະຊວງ , ອົງ ການ ທຽບ ເທົ່າ ກະຊວງ , ອົງ ການ ອື່ນໆ ທີ່ ຂຶ້ນ ກັບ ລັດຖະບານ ແລະອົງ ການ ປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນທີ່ຂັດກັບລະບຽບກົດ ໝາຍ ;
12. ຕົກລົງສ້າງຕັ້ງ , ຍຸບເລີກ ແລະກຳນົດເຂດແດນຂອງເມືອງ ແລະເທດສະບານຕາມການສະເໜີຂອງ ເຈົ້າແຂວງ ຫລືເຈົ້າຄອງນະຄອນ ;
13. ຈັດຕັ້ງດຳເນີນການກວດກາ , ກວດການຂອງລັດ , ຕ້ານການລະເມີດລະບຽບ ກົດໝາຍ , ການສໍ້ລາດບັງຫລວງ ແລະປະກົດການຫຍໍ້ທໍ້ອື່ນໆ ; ພິຈາລະນາ ແກ້ໄຂຄຳຮ້ອງທຸກ ຫລືຄຳ ສະ ເໜີຂອງປະຊາຊົນ ກ່ຽວ ກັບ ການ ກະທຳ ທີ່ ບໍ່ ຖືກຕ້ອງ ຂອງພະນັກງານ , ລັດຖະກອນ ແລະອົງການບໍລິຫານ ລັດ ຂັ້ນຕ່າງໆ ບົນ ພື້ນຖານລະບຽບກົດໝາຍ ;
15. ພົວພັນ , ຮ່ວມມື , ເຈລະຈາ , ເຊັນສົນທິສັນຍາ ແລະສັນຍາກັບຕ່າງປະເທດ , ຄຸ້ມຄອງ ແລະ ກວດ ກາການເຄື່ອນໄຫວວຽກງານການຕ່າງປະເທດ , ການປະຕິ ບັດສົນ ທິສັນຍາ ແລະສັນຍາທີ່ໄດ້ເຊັນກັນ ແລ້ວ ;
16. ປະຕິບັດສິດ ແລະໜ້າທີ່ອື່ນໆທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນລັດຖະທຳ ມະນູນ ແລະລະບຽບ ກົດໝາຍ.
ອ້າງອີງ[ດັດແກ້]
- ↑ ສົມຈິຕ ພັນລັກ. (2012) ພາສາລາວລ້ານຊ້າງ ກ່ອນປີ ພ.ສ 2478; ຄ.ສ 1935 ສະບັບຄົ້ນຄວ້າ. ສົມມະນາ ການພິມ ສປປ ລາວ.
່
ນັກຕົ້ມຕຸນ 2-3 ພັນລ້ານ ( ພາຍໃນ 1 ເດືອນ ) ນີ້ຄື: ນັກຕົ້ມຕຸນ ພະນັກງານ ແລະ ປະຊາຊົນໃນປະຈຸບັນ ນາງ ວິໄລພອນ ສະເໜ່ຫາ (ເດືອນ) ຫົວໜ້າ ສາທາ ເມືອງບໍລິຄັນ ທຸກຄົນຈົ່ງຝັງທາງນີ້ຖ້າເຫັນຜູ້ຍິງຄົນນີ້ຈົ່ງ…: ນີ້ຄືນັກຕົ້ມຕຸນຊາວເມືອງບໍລິຄັນທີ່ຕົ້ມປະຊາຊົນ ແລະ ພະນັກງານໄດ້ເງີນໄປເປັນຈຳນວນ 2-3 ພັນລ້ານ ກີບ ຕົກເປັນເງີນ ບາດ ປະມານ 12 ລ້ານ ບາດ ຕົກເປັນເງີນ USA ປະມານ 4 ແສນ USA ຫຼື 400.000$. ເປັນໜ້າແປກ ແລະ ໜ້າສົນໃຈຢູ່ບ່ອນວ່າ: ທາງເຈົ້າໜ້າທີ່, ທາງເມືອງກໍ່ຄືເຈົ້າເມືອງ-ເມືອງບໍລິຄັນ,ຍັງບໍ່ເຮັດຫຍັງທັງໆທີ່ປະຊາຊົນຮ້ອງຝ້ອງແລະປະນາມ, ຖ້າເປັນປະຊາຊົນຖືກຂ້າຕາຍແລ້ວ. ເພາະ ນາງ ວິໄລພອນ( ເດືອນ ) ເປັນຫົວໜ້າ ສາທາ ເມືອງບໍລິຄັນ ເວົ້າວ່າທ່ານເຈົ້າເມືອງເຮັດຫຍັງໃຫ້ຂ້ອຍບໍ່ໄດ້ດອກເພາະວ່າທ່ານໄດ້ກິນນຳຂ້ອຍນຳ. ຂໍສົງໃສ: 1. ເງີນທີ່ໄດ້ໄປ ຈະແບ່ງອອກເປັນ 3 ສ່ວນ 2. ເງີນທີ່ໄດ້ໄປ ຈະແບ່ງອອກເປັນ 2 ສ່ວນ 3. ເງີນທີ່ໄດ້ໄປນັ້ນຊື້ລົດວີໂກແຊມ, ສ້າງເຮືອນ ( ຖ້າເອົາສ້າງເຮືອນແລະຊື້ລົດກໍ່ບໍ່ໝົດ ) ຄຳເວົ້າທີ່ໃຊ້ຢືມກັບປະຊາຊົນແລະພະນັກງານ 1. ຢືມໄປໃຊ້ໜີ້ໃຫ້ ທ່ານ ຮອງ ເຈົ້າ ເມືອງ ເມືອງບໍລິຄັນ 2. ຢືມໄປອອກດອກເບ້ຍ ( ຂ້ອຍບໍ່ຕົວະດອກ ຂ້ອຍນີ້ເປັນ ຫົວໜ້າ ສາທາ ເມືອງບໍລິຄັນ ຂ້ອຍມີເງີນຄັງຫຼາຍ ສຳເອົາ 2-3 ຮ້ອຍລ້ານນີ້ບໍ່ເປັນຫຍັງ )


c: text/html

text:
ປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ
ຄຳວ່າ "ປະທານປະເທດ" ໃນພາສາລາວໝາຍເຖິງ ຕຳແໜ່ງປະທານາທິບໍດີ ເຊິ່ງໃຊ້ທົ່ວໄປ ປະທານປະເທດສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ເລີ່ມມີຜູ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງດັ່ງກ່າວ ແຕ່ ຄ.ສ 1975 ເປັນຕົ້ນມາ
ຕາມລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ໝວດ 6 ມາດຕາ 65 ບັນຍັດໄວ້ວ່າ "ປະທານປະເທດເປັນປະມຸກລັດແຫ່ງສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ເປັນຜູ້ຕາງໜ້າໃຫ້ ປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜົ່າທັງຢູ່ພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ"
ທີ່ມາ ແລະ ວາລະດຳລົງຕຳແໜ່ງ[ດັດແກ້]
ປະທານປະເທດສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ທີ່ມາຈາກການເລືອກຕັ້ງຂອງສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດ ໂດຍໄດ້ຮັບຄະແນນສຽງຫຼາຍກວ່າ 2 ໃນ 3 ຂອງຈຳນວນສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດທີ່ເຂົ້າຮ່ວມ ການປະຊຸມ ແລະ ມີວາລະການດຳລົງຕຳແໜ່ງເທົ່າກັບວາລະຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ (ສະພາແຫ່ງຊາດມີວາລະ 5 ປີ)
ສິດ ແລະ ໜ້າທີ່[ດັດແກ້]
ໜ້າທີ່ຂອງປະທານປະເທດສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ຕາມທີ່ກຳນົດໄວ້ໃນລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ມາດຕາ 67ມີດັ່ງນີ້:
- ປະກາດໃຊ້ລັດຖະທຳມະນູນ ແລະ ກົດໝາຍທີ່ສະພາແຫ່ງຊາດໄດ້ຮັບຮອງແລ້ວ
- ອອກລັດຖະດຳລັດ ແລະ ລັດຖະບັນຍັດຕາມຄຳສະເໜີຂອງຄະນະປະຈຳສະພາແຫ່ງຊາດ
- ແຕ່ງຕັ້ງ ຫຼື ປົດຕຳແໜ່ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ແລະ ສະມາຊິກລັດຖະບານ ແລ້ວສະເໜີຕໍ່ສະພາແຫ່ງຊາດພິຈາລະນາຮັບຮອງ
- ແຕ່ງຕັ້ງນາຍົກ ຫຼື ປົດຕຳແໜ່ງເຈົ້າແຂວງ, ເຈົ້າຄອງນະຄອນຫຼວງ ຕາມການສະເໜີຂອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ
- ຕົກລົງເລື່ອນຊັ້ນ ຫຼື ປົດຊັ້ນນາຍພົນຢູ່ໃນກຳລັງປ້ອງກັນຊາດ, ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ ຕາມການສະເໜີຂອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ
- ເປັນແມ່ທັບກຳລັງປະກອບອາວຸດປະຊາຊົນ
- ເປັນປະທານກອງປະຊຸມລັດຖະບານໃນເມື່ອເຫັນວ່າມີຄວາມຈຳເປັນ
- ຕົກລົງປະດັບຫຼຽນຄຳແຫ່ງຊາດ, ຫຼຽນກຽດຕິຄຸນ, ຫຼຽນໄຊ ແລະ ນາມມະຍົດສູງສູດແຫ່ງລັດ
- ຕົກລົງອະໄພຍະໂທດ
ຕຳແໜ່ງຮອງປະທານປະເທດ[ດັດແກ້]
ຮອງປະທານປະເທດລາວເປັນຜູ້ປະຕິບັດໜ້າທີ່ຕາມທີ່ໄດ້ຮັບມອບໝາຍຈາກປະທານປະເທດ ແລະ ປະຕິບັດໜ້າທີ່ແທນປະທານປະເທດໃນກໍລະນີປະທານປະເທດບໍ່ສາມາດເຮັດໜ້າທີ່ໄດ້ ທີ່ມີມາຈາກການເລືອກຕັ້ງຂອງ ສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດ ໂດຍໄດ້ຮັບຄະແນນສຽງ ຫຼາຍກວ່າເຄິ່ງໜຶ່ງຂອງຈຳນວນສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດທ່ີເຂົ້າຮ່ວມການປະຊຸມ.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ທະນາຄານກາງ
ທະນາຄານກາງ ແມ່ນ ອົງກອນຮັບຜິດຊອບ ນະໂຍບາຍເງິນຕາ ຂອງ ປະເທດ, ເຂດແຄວ້ນ ຫຼື ຂົງເຂດໃດໜຶ່ງ ເຊັ່ນ ທະນາຄານແຫ່ງ ເຊັ່ນ ທະນາຄານແຫ່ງ ສປປ ລາວ ແມ່ນ ຈະຮັດຜິດຊອບ ນະໂຍບາຍເງິນ ຂອງ ປະເທດລາວ ໃນ ຂະນະທີ່ ທະນາຄານກາງເອີຣົບ ຈະຮັບຜິດຊອບນະໂຍບາຍເງິນຕາ ຂອງ ບັນດາປະເທດ ທີ່ເປັນສະມາຊິກ ຂອງ ສະຫາພາບເອີຣົບ. ໜ້າທີ່ຫຼັກ ຂອງ ທະນາຄານກາງ ແມ່ນ ການຮັບປະກັນສະຖຽນລະພາບ ຂອງ ເງິນຕາແຫ່ງຊາດ ແລະ ປະລິມານເງິນ, ແຕ່ ໜ້າທີ່ວຽກງານອື່ນໆ ເຊັ່ນ ການຄວບຄຸມ ເງິນກູ້ຕາມນະໂຍບາຍ, ອັດຕາດອກເບ້ຍ ກໍ່ຮວມຢູ່ໃນພາລະບົດບາດ ຂອງ ທະນາຄານກາງເຊັ່ນດຽວກັນ. ໂດຍທົ່ວໄປ ທະນາຄານກາງ ຈະຖືກຖືວ່າ ເປັນອົງກອນເອກະລາດຈາກລັດຖະບານ ແລະ ການບໍ່ສາມາດຮັກສາຄວາມເປັນເອກະລາດນີ້ ກໍ່ມັກສົ່ງຜົນເຮັດໃຫ້ ຄວາມໜ້າເຊື່ອຖື ຂອງ ເງິນຕາຂອງປະເທດນັ້ນໆຫຼຸດນ້ອຍລົງ.


text:
ຄະນະເສດຖະສາດ ບໍລິຫານທຸລະກິດ
ເວບໄຊ ຄະນະເສດຖະສາດ ແລະ ບໍລິຫານທຸລະກິດ ຄະນະເສດຖະສາດ ແລະ ບໍລິຫານທຸລະກິດ (ຄສບ) ແມ່ນໜື່ງໃນ 9 ຄະນະທີ່ຖືກສ້າງຕັ້ງຂື້ນ, ປະຈຸບັນມະຫາວິທະຍາໄລ່ແຫງຊາດລາວ (ມຊ) ມີ 11 ຄະນະ, ໄດ້ຖຶກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນຕາມດຳລັດຂອງ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ເລກທີ 50/ນຍ/95 ໃນເດືອນມິຖຸນາ 1995. ເພື່ອເປັນຊ່ວຍເຫຼືອ ມຊ. ລັດຖະບານລາວໄດ້ເປັນຜູ່ຄ້ຳປະກັນ ໃນການ ກູ້ຢືມເງິນ ຈາກທະນະຄານພັດທະນາອາຊີ (ADB) ພາຍໃຕ້ໂຄງການພັດທະນາຄຸນນະພາບການສຶກສາ;ສົກຮຽນທຳອິດ ໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນຂຶ້ນໃນເດືອນ ຕຸລາ 1996. ໃນຂະນະທີຄະນະວິຊາອື່ນໆນັ້ນ ທີ່ສ້າງຂຶ້ນມາຊຶ່ງໄດ້ລວມເອົາສະຖາບັນຕ່າງໆທີ່ມີມາກ່ອນແລ້ວ. ສ່ວນ ຄສບ ແມ່ນຄະນະໃໝ່ ທີ່ໄດ້ຖຶກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນ. ພາຍໃຕ້ໂຄງການຂອງ ADB ຫຼັກສູກໃໝ່ແລະປື້ມແບບ ຮຽນ ໄດ້ຖຶກພັດທະນາຂຶ້ນ ໃນເດືອນ ກັນຍາ 1998. ມັນໜ້າຍີນດີ ທີ່ພວກເຮົາໄດ້ ຕ້ອນຮັບນັກສຶກ ສາຊຸດທຳອິດ ຊ່ຶງມີຈຳນວນພຽງແຕ່ 150 ຄົນເທົ່ານັ້ນ. ໃນປີ 2000 ລັດຖະບານຍີ່ປຸ່ນ ໄດ້ມອບການຊ່ວຍເຫຼືອ ເພື່ອກໍ່ສ້າງອາຄານ ຄສບ. ແລະ ສູນຮ່ວມ ມືລາວ-ຍີ່ປຸນຂຶ້ນ ທີ່ມະຫາວິທຍະໄລແຫ່ງຊາດ ວິທະຍາເຂດດົງໂດກ. ໃນໄລຍະເບື້ອງຕົ້ນຂອງການພັດທະນານັ້ນ, ຄສບ. ກໍໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອຈາກບັນອົງການຈັດຕັ້ງ ແລະມະຫາວິທະຍາໄລອື່ນໆຂອງສາກົນເໝືອນກັນ ເຊ່ນ:
- ມະຫາວິທະຍາໄລເສດຖະກິດແຫ່ງຊາດຂອງນະຄອນຮ່າໂນ່ຍ ແລະນະຄອນໂຮ່ຈີມິນ, ວຽດນາມ
- ອົງການ ເດ ອາ ອາ ເດ (DAAD) ຂອງເຍຍລະມັນ ເພື່ອສະໜອງທຶນການສຶກສາ ຮຽນຢູ່ມະຫາວິທະຍາໄລຂອນແກ່ນ ແລະມະຫາວິທະຍາໄລຊຽງໃໝ່ (ປະເທດໄທ). – ອົງການ SEAMEO-UNESCO ເພື່ອໃຫ້ການຝຶກອົບຮົມພະນັກງານ
- ອາຈານ ຢູ່ມະຫາວິທະຍາໄລທຳມະສາດ, ມະຫາວິທະຍາໄລຂອນແກ່ນ (ປະເທດໄທ), ມະຫາວິທະຍາໄລຢຸນນານ ແລະ ມະຫາວິທະຍາໄລຄຸນມິງ (ສ.ປ.ຈີນ)
- ສະພາມະຫາວິທະຍາໄລປະເທດທີ່ໃຊ້ພາສາຝຣັ່ງຂອງແບນຊິກ ເພື່ອການຄົ້ນຄວ້າ ແລະສຶກສາທີ່ປະເທດແບນຊິກ.
- ມະຫາວິທະຍາໄລໂກເບ (Kobe) ແລະ ເມຈິ (Meiji) ປະເທດຍີ່ປຸ່ນ; ມ. ຈຸລາລົງກອນ, ທຳມະສາດ ແລະ ມະຫາວິທະຍາໄລກະເສດສາດ ປະເທດໄທ; ມ. ເດີລາຊາລ໌ ປະເທດຟີລິບປິນ.
ຄວາມເປັນມາ
ສຳລັບປະຫວັດຄວາມເປັນມາຂອງການກຳເນີດມີຫ້ອງ DC4/1 ພາກເຊົ້ານີ້ແມ່ນບໍ່ມີປະຫວັດຍາວ ນານປານໃດ ເພາະພາກການຄ້າ (Department of Commerce) ເພິ່ງຫາກໍຖືກໄດ້ຮັບການຍອມ ຮັບໃນ ການແຍກອອກເປັນອີກສາຍໜຶ່ງໃນຫ້າສາຍທັງໝົດຂອງພາກເສດຖະສາດ.
ໂດຍອີງຕາມຄວາມຮຽກຮ້ອງຂອງສັງຄົມໃນຄວາມຕ້ອງການນັກສຶກສາທີ່ຈົບຈາກຄະນະເສດຖະສາດ ແລະ ບໍລິຫານທຸລະກິດ (Faculty of Economics and Business Management) ໃຫ້ມີ ຄວາມຫຼາກຫຼາຍໃນວິຊາຊີບສະເພາະໃນການອອກຮັບໃຊ້ສັງຄົມ ເປັນຕົ້ນ ແມ່ນພາກເສດຖະສາດ ທີ່ຖືວ່າມີບົດບາດສູງໃນສັງຄົມ ກໍຄືຄວາມຕ້ອງການໃນການວິເຄາະເສດຖະ ກິດ ຂອງປະເທດ ພວກເຮົາທີ່ກຳລັງຂຸ້ນຂ້ຽວຫາວິທີທາງໃນການສ້າງຄວາມໄດ້ປຽບໂດຍປຽບທຽບ ໃນການ ເຮັດ ການຄ້າກັບຕ່າງປະເທດ ທີ່ເຊິ່ງເມື່ອກ່ອນລາວເຮົາຖືວ່າມີຄວາມເສຍປຽບໃຫ້ກັບຕ່າງ ປະເທດ ຫຼາຍ ເນື່ອງຈາກຄວາມບໍ່ຊຳນິຊຳນານໃນການຕິດຕໍ່ພົວພັນການຄ້າກັບຕ່າງປະເທດ ລວມ ເຖິງການ ວິເຄາະ ບັນດາໂຄງການຕ່າງໆທີ່ຕ່າງປະເທດເຂົ້າມາສຳປະທານໃນໄລຍະເວລາໃດໜຶ່ງ. ດ້ວຍເຫດ ນັ້ນ, ທາງລັດຖະບານຈຶ່ງຮຽກຮ້ອງມາຍັງຄະນະເສດຖະສາດ ແລະ ບໍລິຫານທຸລະກິດ (FEBM) ເປັນຕົ້ນ ແມ່ນພາກເສດຖະສາດ ໂດຍລັດຖະບານມີຄວາມຕ້ອງການຢາກໄດ້ນັກສຶກສາ ທີ່ມີຄວາມ ຮູ້ຄວາມສາມາດສະເພາະດ້ານໃນການ ຄ້າກັບຕ່າງປະເທດ ຍິ່ງໃນປະຈຸບັນ ແລະ ອະນາ ຄົດທີ່ລາວ ເຮົາກຳລັງກຽມຕົວເຂົ້າເປັນສະມາຊິກຂອງອົງການການຄ້າໂລກ (World Trade Organisation) ລວມເຖິງການຮ່ວມກຸ່ມຂອງປະຊາຄົມອາຊຽນ (ASEAN Free Trade Agreement) ໃນປີ 2015 ນີ້.
ສະນັ້ນ, ມາຮອດທ້າຍເດືອນສິງຫາ ປີ 2011 ນີ້ ຫຼັງຈາກທີ່ພວກເຮົາໄດ້ເສັງຈົບເທີມພາກຮຽນໜຶ່ງ ຂອງປີທີ່ 3 ແລ້ວ ແລະ ໄດ້ສືບຕໍ່ຮຽນຫຼັກສູດພິເສດກໍຄືຮຽນການທະຫານ ທີ່ຜູ້ທີ່ເປັນນັກສຶກສາ ທຸກຄົນຕ້ອງໄດ້ຮຽນຫຼັກສູດນີ້ (ຍົກເວັ້ນຄູບາ) ໃນລະຫວ່າງເດືອນສິງຫານັ້ນ, ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອມາເຖິງ ມື້ສຸດທ້າຍຂອງການຮຽນຈົບຫຼັກສູດການທະຫານທາງອາຈານກໍໄດ້ມາປະກາດໃຫ້ນັກສຶກສາທຸກ ຄົນໄດ້ຮູ້ຈັກວ່າທາງຄະນະພວກເຮົາກໍຄືພາກເສດຖະສາດຈະໄດ້ສ້າງເພີ່ມສາຍວິຊາສະເພາະຂຶ້ນອີກ ສອງສາຍກໍຄື ສາຍພາກເສດຖະສາດການຄ້າ (DC) ແລະ ສາຍພາກເສດຖະສາດນຳໃຊ້ (Economics Applied) ເພື່ອໃຫ້ທຸກຄົນໄດ້ໝາຍ ແລະ ເລືອກເອົາສາຂາວິຊາທີ່ຕົວເອງມັກ ແລະ ຕ້ອງການຢາກສຶກສາເຈາະຈົງແທ້. ສະນັ້ນລວມແລ້ວທັງໝົດໃນປະຈຸບັນເປັນ 5 ສາຍຄື ສາຍພາກ ເສດຖະສາດທົ່ວໄປ, ເສດຖະສາດນຳໃຊ້, ເສດຖະສາດພາກລັດ, ເສດຖະສາດພັດທະນາ ແລະ ເສດຖະສາດການຄ້າ .


text:
ລາຍຊື່ປະເທດຮຽງຕາມຈຳນວນປະຊາກອນ
ປະຊາກອນ ໝາຍເຖິງ ກຸ່ມຄົນ ທີ່ອາໄສຢູ່ໃນພື້ນທີ່ດຽວກັນ ໃນໄລຍະເວລາດຽວກັນ. ວິຊາພູມສາດ ສຶກສາໂຄງສ້າງປະຊາກອນທັງໃນແງ່ຂອງຂະໜາດ, ອາຍຸ ແລະ ເພດ.ລວມເຖິງພາວະການຕາຍ ພຶດຕິກຳການສືບພັນ ແລະ ການເພີ່ມຂື້ນຂອງປະຊາກອນ. ປະຊາກອນຕ້ອງຖືສັນຊາດໃນລັດທີ່ຕົນຢູ່ ແຕກຕ່າງຈາກບຸກຄົນທີ່ຢູ່ພາຍໃຕ້ອຳນາດລັດ ເຊັ່ນ: ຄົນທີ່ມາທ່ອງທ່ຽວໃນປະເທດລາວ ແລະ ຕ້ອງມີສິດທິພິເສດກວ່າປະຊາກອນທີ່ມາຈາກລັດອື່ນ ຫາກຢູ່ໃນດິນແດນຂອງລັດນັ້ນ ຕາມສາຍເລືອດ ຫຼື ຕາມສິດທິຈະໄດ້ຮັບຕາມລັດຖະທຳມະນູນ. ຄວາມໜາແໜ້ນປະຊາກອນ ແມ່ນ ຈຳນວນຄົນ ຫຼື ສິ່ງທີ່ມີຊີວິດຕໍ່ໜ່ວຍພື້ນຖື ພື້ນທີ່ໃດມີຄວາມໜາແໜ້ນຕໍ່ປະຊາກອນສູງ ສະແດງວ່າມີຈຳນວນປະຊາກອນຫຼາຍ.


text:
ຄວາມຄືບໜ້າ ການກະກຽມ ງານມະຫາກຳ ກິລາແຫ່ງຊາດ ຄັ້ງທີ IX ທີ່ ແຂວງ ຫລວງພະບາງ
ການກະກຽມງານ ມະຫາກຳກິລາແຫ່ງຊາດ ຄັ້ງທີ IX ທີ່ແຂວງຫລວງພະບາງ ຈະເປັນເຈົ້າພາບ ໃນທ້າຍປີ2011ນີ້ ໄດ້ມີຄວາມຄືບໜ້າ ຫລາຍບັນຫາໂດຍພື້ນຖານແລ້ວ ຊຶ່ງລາຍລະອຽດ ໄດ້ມີການກຳນົດແລະລາຍງານ ຢູ່ໃນກອງ ປະຊຸມລະດັບຊາດ ຂອງຄະນະຮັບຜິດຊອບ ຈັດງານ ມະຫາກຳກິລາແຫ່ງຊາດຄັ້ງທີ IX, ຄັ້ງທີ່ 2 ຢູ່ທີ່ ຫໍປະຊຸມໃຫຍ່ ແຂວງ ຫລວງພະບາງ ໃນມື້ວັນທີ່ 3 ກຸມພາ 2011 ໂດຍການເປັນປະທານຂອງ ທ່ານ ດຣ ຄຳແພງ ໄຊສົມແພງ ເຈົ້າແຂວງໆ ຫລວງພະບາງ, ປະທານຈັດງານມະຫາກຳກິລາແຫ່ງຊາດຄັ້ງທີ IX, ເຂົ້າຮ່ວມມີທ່ານ ດຣ ພູທອງ ແສງອາຄົມ ລັດຖະມົນຕີ ປະຈຳສຳນັກງານນາຍົກລັດຖະມົນຕີ, ປະທານຄະນະກຳມະການກິລາ ກາຍຍະກຳແຫ່ງຊາດ, ຮອງປະທານຈັດງານມະຫາກຳກິລາແຫ່ງຊາດ ຄັ້ງທີ IX ນອກນັ້ນຍັງມີບັນດາລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງຕ່າງໆ ພ້ອມດ້ວຍການນຳກິລາ ແລະພາກສ່ວນ ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ຢ່າງພ້ອມພຽງ ຈຳນວນ 60 ກວ່າທ່ານ.
ພາຍຫລັງທ່ານ ເຈົ້າແຂວງ, ປະທານຈັດງານກິລາແຫ່ງຊາດຄັ້ງທີ IX ໄດ້ກ່າວເປີດ ກອງປະຊຸ ມຢ່າງເປັນທາງການແລ້ວ ທ່ານ ລັດຖະມົນຕີປະຈຳສຳນັກງານນາຍົກລັດຖະມົນຕີ, ປະທານ ຄະນະກຳມະການກິລາກາຍຍະກຳແຫ່ງຊາດ ໄດ້ມີຄຳເຫັນຊີ້ນຳ ຈາກນັ້ນຄະນະຮັບຜິດຊອບ ກໍ່ໄດ້ອ່ານຂໍ້ຕົກລົງວ່າດ້ວຍການອະນຸມັດຈັດງານກິລາແຫ່ງຄັ້ງນີ້ ພ້ອມມນັ້ນກໍ່ໄດ້ອ່ານ ຂໍ້ຕົກລົງວ່າດ້ວຍການແຕ່ງຕັ້ງ ຄະນະກຳມະການ ຈັດງານມະຫາກຳກິລາແຫ່ງຊາດ ຄັ້ງທີ IX ໂດຍລາຍຊື່ ພ້ອມດ້ວຍພາລະບົດບາດ ແລະ ໜ້າທີ່ຂອງຄະນະນຮັບຜິດຊອບຝ່າຍຕ່າງໆ, ພ້ອມລາຍງານ ຄວາມ ຄືບໜ້າ ຂອງບັນດາໜ້າວຽກຕ່າງໆ ເປັນຕົ້ນພື້ນຖານ ໂຄ່ງລ່າງ ດ້ານສະໜາມແຂ່ງຂັນ, ຖະໜົນຫົນທາງ ແລະ ສີ່ງອຳນວຍຄວາມສະດວກ ເພື່ອຮັບໃຊ້ງານ ກິລາແຫ່ງຊາດໃນຄັ້ງນີ້, ພ້ອມທັງກຳນົດຮອງຮັບເອົາມື້ ວັນທີ່ 13 ທັນວາ 2011 ເປັນມື້ເປີດງານ, ກຳນົດແບບໂລໂກ້ງານ, ແບບຫລຽນລາງວັນ, ສັດນຳໂຊກ, ເນື້ອໃນຄຳຂັວນ, ກຳນົດຈຳນວນ ປະເພດກິລາ, ຈຳນວນຫລຽນລາງວັນ ທີ່ຈະຊິງໄຊກັນ. ໄດ້ມີການກຳນົດ ເອົາຮູບໂຕໄກ່ຜູ້ໂອກ ເປັນສັດນຳໂຊກພ້ອມຄຳກອນ ທີ່ອອ່ນຊອນແລະກ່ຽວພັນກັບສັດນຳໂຊດຄື:
ນາມວ່າໄກ່ຜູ້ໂອກ ນຳໂຊກໃຫຍ່ມະຫາສານ
ປະຕິບານອານຫານ ຍາດຊິງໄຊກ້າ
ໄກ່ຜູ້ໂອກພືປີກອ້າ ທ້າສີ່ງອຸປະສັກ
ບໍ່ຫວັ່ນກົວລົມແດງ ດັ່ງສິນໄຊສະໄໝກ້າວ
ໄກ່ຜູ້ໂອກຫັນຫ້າວ ກິລາລາວກ້າວເດັ່ນ
ເສດຖະກິດພຸ່ງພົ້ນ ຫລວງພະບາງກ້າວໄປໜ້າບໍ່ຖອຍ ທ່ານເອີຍ!
ສ່ວນປະເພດກິລາທີ່ຈະເຂົ້າແຂງຂັນຄັ້ງນີ້ໄດ້ ມີການກຳນົດເອົາ 25 ປະເພດກິລາຄື: ແລ່ນ-ລານ, ລອຍນ້ຳ, ດອກປີກໄກ່, ມວຍສາກົນ, ມວຍລາວ, ມວຍປ້ຳ, ລົດຖີບ, ເຕະບານ, ກ໊ອຟ, ຢູໂດ, ເປຕັງ, ກະຕໍ້, ຍິງປືນ, ປິ່ງປ່ອງ, ເທຄວັນໂດ, ເທນນິສ, ບານສົ່ງ, ບານບ້ວງ, ເຮືອຊ່ວງປະເພນີ, ໝາກຂ່າງ, ໜ້າເກັກ, ຄາຣາເຕໂດ, ໂບລີ້ງ, ປັນຈັກສີລັດ, ວູຊູ. ຊຶ່ງຈະມີການຊິງໄຊຫລຽນລາງວັນກັນທັງໝົດ 2,451 ຫລຽນ.


text:
ຄະນະຜູ້ແທນຄະນະພົວພັນ ຕ່າງປະເທດສູນກາງພັກ ຢ້ຽມຢາມ ແລະເຮັດວຽກຢູ່ ສສ ຫວຽດນາມ ຢ່າງເປັນທາງການ
ໂດຍຕອບສະໜອງ ຕາມຄຳເຊີນຂອງທ່ານ ຮ່ວາງ ບິງ ກວັນ, ກຳມະການສູນກາງພັກ, ຫົວໜ້າຄະນະ ພົວພັນຕ່າງປະເທດ ສູນກາງພັກກອມມູນິດ ຫວຽດນາມ ແລະ ປະຕິບັດຕາມແຜນການຮ່ວມມື ລະຫວ່າງ ພັກປະຊາຊົນ ປະຕິວັດລາວ ແລະ ພັກກອມມູນິດຫວຽດນາມ ປະຈຳປີ 2015, ທ່ານ ທອງລຸນ ສີສຸລິດ, ກຳມະການກົມການເມືອງສູນກາງພັກ, ຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ, ຫົວໜ້າຄະນະພົວພັນຕ່າງປະເທດສູນກາງພັກ, ລັດຖະມົນຕີວ່າ ການກະຊວງການຕ່າງປະເທດ ພ້ອມດ້ວຍຄະນະ ໄດ້ຢ້ຽມຢາມ ແລະເຮັດວຽກຢ່າງເປັນທາງການ ທີ່ ສສ ຫວຽດ ນາມ ແຕ່ວັນທີ 4-6 ມີນາ 2015.


text:
ພິ່ນອິ່ນ
ພິ່ນອິ່ນ ແມ່ນ ລະບົບໃນການຖ່າຍຖອດສຽງພາສາຈີນກາງ ຫຼື ພາສາຈີນສຳນຽມນະຄອນຫຼວງປັກກິ່ງ ດ້ວຍຕົວອັກສອນໂຣມັນ.
ຍົກຕົວຢ່າງ 北京 ອອກສຽງເປັນ “ເປີຍຈິ່ງ”ເຊິ່ງໝາຍຄວາມວ່າປັກກິ່ງໃນພາສາລາວ. ສຳລັບຄຳນີ້, ພິ່ນອິ່ນກໍເປັນ Běi jīng. ສ່ວນເຄື່ອງໝາຍທີ່ໃນຫົວ“e" ແລະ "i"ນັ້ນ, ແມ່ນເຄື່ອງໝາຍວັນນະຍຸກຂອງພາສາຈີນ.
b ອອກສຽງວ່າ ໂປ ຄື ສຽງ ປ
p ອອກສຽງວ່າ ໂພ ຄື ສຽງ ພ
m ອອກສຽງວ່າ ໂມ ຄື ສຽງ ມ
f ອອກສຽງວ່າ ໂຟ ຄື ສຽງ ຟ
d ອອກສຽງວ່າ ເຕີ ຄື ສຽງ ຕ
t ອອກສຽງວ່າ ເທີ ຄື ສຽງ ທ
n ອອກສຽງວ່າ ເນີ ຄື ສຽງ ນ
l ອອກສຽງວ່າ ເລີ ຄື ສຽງ ລ
g ອອກສຽງວ່າ ເກີ ຄື ສຽງ ກ
k ອອກສຽງວ່າ ເຄີ ຄື ສຽງ ຄ
h ອອກສຽງວ່າ ເຮີ ຄື ສຽງ ຮ
j ອອກສຽງວ່າ ຈີ ຄື ສຽງ ຈ
q ອອກສຽງວ່າ ຊີ (ช ໃນໄທ) ຄື ຄ້າຍສຽງ ຊ
x ອອກສຽງວ່າ ຊີ ຄື ສຽງ ຊ
z ອອກສຽງວ່າ ຈື ຄ້າຍສຽງ ຈ
c ອອກສຽງວ່າ ຊື (ช ໃນໄທ) ຄ້າຍສຽງ ຊ
s ອອກສຽງວ່າ ຊື ຄ້າຍສຽງ ຊ
zh ອອກສຽງວ່າ ຈຼື ຄ້າຍສຽງ ຈ (ມ້ວນລິ້ນ)
ch ອອກສຽງວ່າ ຊຼື (ช ໃນໄທ) ຄ້າຍສຽງ ຊ (ມ້ວນລິ້ນ)
sh ອອກສຽງວ່າ ຊຼື ຄ້າຍສຽງ ຊ (ມ້ວນລິ້ນ)
r ອອກສຽງວ່າ ຣື ຄ້າຍສຽງ ຣ (ມ້ວນລິ້ນ)


text:
ນິຕິກໍາ
ກົດຫມາຍ
ວ່າດ້ວຍ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ (ສະບັບປັບປຸງ)
ພາກທີ I
ບົດບັນຍັດທົ່ວໄປ
ມາດຕາ 1. ຈຸດປະສົງ
ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ກໍານົດ ຫລັກການ, ລະບຽບການ, ວິທີການ ແລະມາດຕະການ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານທາງແພ່ງ; ກຳນົດທີ່ຕັ້ງ, ພາລະບົດບາດ, ສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ ຂອງອົງການຄຸ້ມຄອງ ແລະ ອົງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແຕ່ສູນກາງລົງຮອດທ້ອງຖິ່ນ ລວມທັງສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ຂອງພະນັກງານ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແນໃສ່ເຮັດໃຫ້ຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໄດ້ຮັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຢ່າງເຂັ້ມງວດ, ຖືກຕ້ອງ, ວ່ອງໄວ ແລະ ເປັນເອກະພາບໃນທົ່ວປະເທດ; ເພີ່ມທະວີຄວາມສັກສິດ ຂອງອຳນາດລັດ ແລະ ຂອງກົດໝາຍ; ປົກປ້ອງສິດ, ຜົນປະໂຫຍດຂອງລັດ, ສິດຜົນປະໂຫຍດອັນຊອບທຳຂອງລວມໝູ່ ແລະ ຂອງພົນລະເມືອງ, ເຮັດໃຫ້ສັງຄົມມີຄວາມສະຫງົບ, ມີຄວາມເປັນລະບຽບຮຽບຮ້ອຍ ແລະ ມີຄວາມຍຸຕິທຳ.
ມາດຕາ 2. ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແມ່ນ ການນຳເອົາຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ, ຄຳຕັດສິນ ແລະ ຄຳພິພາກສາຂອງສານທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ ແລະນິຕິກຳອື່ນ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນມາດຕາ 5(ໃໝ່) ຂອງກົດໝາຍສະບັບນີ້ ມາຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໃຫ້ຖືກຕ້ອງ ແລະປາກົດຜົນເປັນຈິງ ເພື່ອຟື້ນຟູ ສິດ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດຂອງລັດ, ລວມໝູ່ ແລະພົນລະເມືອງ ທີ່ຖືກລະເມີດ ຫລື ສູນເສັຍໄປ.
ມາດຕາ 3(ໃໝ່). ການອະທິບາຍຄຳສັບ
ຄຳສັບຕ່າງໆທີ່ນຳໃຊ້ໃນກົດໝາຍສະບັບນີ້ ມີຄວາມໝາຍ ດັ່ງນີ້:
1. ຄຳສັ່ງ ໝາຍເຖິງ ນິຕິກຳທີ່ມີລັກສະນະບໍລິຫານຂອງສານ ເຊັ່ນ: ຄຳສັ່ງໃຫ້ປະຕິບັດ ບົດບັນທຶກການໄກ່ເກັ່ຍຂອງສານ, ຄຳສັ່ງອາຍັດຊັບ ຫລື ຍຶດຊັບ;
2. ຄຳຊີ້ຂາດ ໝາຍເຖິງ ນິຕິກຳຂອງສານປະຊາຊົນ ທ່ີມີລັກສະນະຕຸລາການ ຊຶ່ງຄະນະສານຕົກລົງ ກ່ອນການຕັດສິນໃນເນື້ອຄະດີ ເຊັ່ນ: ຄຳຊີ້ຂາດ ກ່ຽວກັບການຂໍຄ່າໃຊ້ຈ່າຍໃນການປິ່ນປົວ ກ່ອນການໃຊ້ແທນຄ່າເສັຍຫາຍ ໃນເນື້ອຄະດີ, ຄໍາຊີ້ຂາດ ໃຫ້ປະຕິບັດກ່ຽວກັບ ການຢັ້ງຢືນເອກະສານຂອງສຳນັກງານທະບຽນສານ;
3. ຄຳຕັດສິນ ໝາຍເຖິງ ຄຳຕົກລົງຂອງຄະນະສານ ຂອງສານປະຊາຊົນເມືອງ, ເທດສະບານ ແລະ ສານປະຊາຊົນແຂວງ, ນະຄອນ ເປັນຂັ້ນຕົ້ນ;
4. ຄຳພິພາກສາ ໝາຍເຖິງ ຄຳຕັດສິນຂອງສານປະຊາຊົນແຂວງ, ນະຄອນ ເປັນ ຂັ້ນອຸທອນ, ຂອງສານອຸທອນ ແລະຂອງສານປະຊາຊົນສູງສຸດ ເປັນຂັ້ນລົບລ້າງ;
5. ບົດບັນທຶກການໄກ່ເກ່ັຍຂອງສານ ໝາຍເຖິງ ເອກະສານຢັ້ງຢືນຜົນຂອງການໄກ່ເກັ່ຍຂອງສານ. ຄໍາຕົກລົງຂອງການໄກ່ເກັ່ຍນີ້ ແມ່ນມີຜົນບັງຄັບ ປະຕິບັດຄືກັບຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ;
6. ບົດບັນທຶກການໄກ່ເກັ່ຍຂອງຄະນະກຳມະການແກ້ໄຂຂໍ້ຂັດແຍ່ງທາງດ້ານເສດຖະກິດ ໝາຍເຖິງ ເອກະສານຢັ້ງຢືນຜົນຂອງການໄກ່ເກັ່ຍ ຂອງຄະນະກຳມະການແກ້ໄຂຂໍ້ຂັດແຍ່ງທາງດ້ານເສດຖະກິດ;
7. ຄຳຕັດສິນຂອງຄະນະກຳມະການແກ້ໄຂຂໍ້ຂັດແຍ່ງທາງດ້ານເສດຖະກິດ ໝາຍເຖິງ ຄໍາຕົກລົງຂອງຄະນະກຳມະການແກ້ໄຂຂໍ້ຂັດແຍ່ງທາງດ້ານເສດຖະກິດ;
8. ຄຳຂໍອຸທອນ ໝາຍເຖິງ ການຈອງຂໍອຸທອນຕາມກຳນົດເວລາ ຊາວ ວັນ ນັບແຕ່ ວັນ ສານລົງຄຳຕັດສິນຊ້ອງໜ້າ ຫລື ວັນຄູ່ຄວາມຮັບຊາບ ຄຳຕັດສິນ ເປັນຕົ້ນໄປ ໃນກໍລະນີທີ່ຄູ່ຄວາມບໍ່ໄດ້ມາຮ່ວມໃນວັນສານຕັດສິນຄະດີ;
9. ຄຳຮ້ອງຂໍອຸທອນ ໝາຍເຖິງ ຄຳຮ້ອງຂອງຄູ່ຄວາມ ຫລື ບຸກຄົນທີສາມ ທີ່ສະແດງ ເຫດຜົນໃນການຂໍອຸທອນ;
10. ຄຳຂໍລົບລ້າງ ໝາຍເຖິງ ການຈອງຂໍລົບລ້າງຕາມກຳນົດເວລາ ຫົກສິບ ວັນ ນັບແຕ່ ວັນສານລົງຄຳພິພາກສາຊ້ອງໜ້າ ຫລື ວັນຄູ່ຄວາມຮັບຊາບ ຄຳພິ ພາກສາເປັນຕົ້ນໄປໃນກໍລະນີຄູ່ຄວາມບໍ່ໄດ້ມາຮ່ວມໃນວັນສານພິພາກສາຄະດີ;
11. ຄຳຮ້ອງຂໍລົບລ້າງ ໝາຍເຖິງ ຄຳຮ້ອງຂອງຄູ່ຄວາມ ຫລື ບຸກຄົນທີສາມ ທີ່ສະແດງ ເຫດຜົນໃນການຂໍລົບລ້າງ;
12. ຄຳສະເໜີຄັດຄ້ານ ໝາຍເຖິງ ຄຳຂໍອຸທອນ ຫລື ຂໍລົບລ້າງ ຂອງໄອຍະການປະຊາຊົນ;
13. ຄູ່ຄວາມໃນຄະດີ ໝາຍເຖິງ ໂຈດ ແລະ ຈໍາເລີຍ;
- ໂຈດ ໝາຍເຖິງ ບຸກຄົນ, ອົງການຈັດຕັ້ງ ຫລື ວິສາຫະກິດ ທີ່ຍື່ນຄຳຮ້ອງຟ້ອງຕໍ່ສານ ວ່າສິດຂອງຕົນໄດ້ຖືກຜູ້ອື່ນ ລະເມີດ ຫລື ໂຕ້ແຍ່ງ;
- ຈໍາເລີຍ ໝາຍເຖິງ ບຸກຄົນ, ອົງການຈັດຕັ້ງ ຫລື ວິສາຫະກິດທີ່ຖືກຮ້ອງຟ້ອງວ່າ ໄດ້ລະເມີດ ຫລື ໂຕ້ແຍ່ງສິດຂອງຜູ້ອື່ນ.
14. ບຸກຄົນທີສາມ ໝາຍເຖິງ ຜູ່ທີ່ພົວພັນໃນຄະດີ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນໂຈດ ຫລື ຈຳເລີຍ ຊຶ່ງສານ ຮຽກເຂົ້າມາ ຫລື ຜູ່ກ່ຽວສະເໜີເຂົ້າມາຮ່ວມໃນການດຳເນີນຄະດີ ເພື່ອ ປົກປ້ອງສິດ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດຂອງຕົນ;
15. ການຍຶດຊັບ ໝາຍເຖິງ ການເອົາຊັບເຄື່ອນທ່ີຂອງຄູ່ຄວາມມາຮັກສາໄວ້ໃນການ ຄຸ້ມຄອງຂອງເຈົ້າໜ້າທີ່ ເພື່ອຮັບປະກັນໃນການດຳເນີນຄະດີ ແລະ ການໃຊ້ແທນ ຄ່າເສັຍຫາຍ;
16. ການອາຍັດຊັບ ໝາຍເຖິງ ການອອກຄຳສັ່ງຂອງໄອຍະການປະຊາຊົນ, ສານປະຊາຊົນ, ແລະ ອົງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ກ່ຽວກັບຊັບຄົງທີ່, ຊັບເຄື່ອນທີ່ ລວມທັງ ບັນຊີເງິນຝາກ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ມີການຊື້, ຂາຍ, ມອບ, ແລກປ່ຽນ, ຊວດຈຳ, ຄ້ຳປະກັນ, ຕໍ່ເຕີມ, ທຳລາຍ ຫລື ປ່ຽນແປງຊັບດັ່ງກ່າວ;
17. ການຮິບຊັບ ໝາຍເຖິງ ການເອົາຊັບທັງໝົດ ຫລື ສ່ວນໃດສ່ວນໜຶ່ງ ທີ່ເປັນກຳມະສິດຂອງຜູ້ກະທຳຜິດ ມາເປັນຂອງລັດ ຕາມຄໍາຕັດສິນຂອງສານ ໂດຍບໍ່ມີການໃຊ້ແທນ. ການຮິບຊັບ ມີຂໍ້ຫ້າມ ຕາມບັນຊີຊ້ອນທ້າຍຂອງກົດໝາຍອາຍາ;
18. ການຮິບວັດຖຸສິ່ງຂອງ ໝາຍເຖິງ ການເອົາຊັບ, ວັດຖຸສິ່ງຂອງທີ່ພົວພັນກັບການກະທຳຜິດ, ນຳໃຊ້ໃນການກະທຳຜິດ ຫລື ໄດ້ມາຈາກການກະທຳຜິດມາເປັນຂອງລັດ ຕາມຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
19. ການໂຈະ ໝາຍເຖິງ ການຢຸດການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານໄວ້ຊົ່ວຄາວ ເມື່ອໝົດສາເຫດຂອງການໂຈະແລ້ວ ກໍຕ້ອງສືບຕໍ່ຈັດຕັ້ງປະ ຕິບັດ;
20. ການປ່ຽນແປງ ໝາຍເຖິງ ການປ່ຽນແປງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານສ່ວນໃດສ່ວນໜຶ່ງ ຫລື ທັງໝົດ ຂອງພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ເຫັນວ່າບໍ່ຖືກຕ້ອງ, ບໍ່ສອດຄ່ອງ ກັບຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຫລື ລະບຽບກົດໝາຍ;
21. ການຍົກເລີກ ໝາຍເຖິງ ການຢຸດເຊົາ ໂດຍບໍ່ໃຫ້ສືບຕໍ່ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
22. ການລົບລ້າງ ໝາຍເຖິງ ການຍົກເລີກທັງໝົດການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານຜ່ານມາ ແຕ່ຕົ້ນຕະຫຼອດປາຍ;
23. ການຖອນຕົວ ໝາຍເຖິງ ການສະເໜີຂອງພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ເພື່ອບໍ່ເຂົ້າຮ່ວມໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄະດີໃດໜຶ່ງ ທີ່ເຫັນວ່າຕົນມີສ່ວນພົວພັນ;
24. ການຄ້ານຕົວ ໝາຍເຖິງ ການສະເໜີຂອງຄູ່ຄວາມ ຫລື ບຸກຄົນທີສາມ ກ່ຽວກັບ ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ມີສ່ວນພົວພັນ ກັບຄະດີ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ເຂົ້າຮ່ວມໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຄະດີດັ່ງກ່າວ;
25. ການປະຕິບັດພາງ ໝາຍເຖິງ ການປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານຂັ້ນຕົ້ນ ຫລື ຂັ້ນອຸທອນສ່ວນໃດສ່ວນໜຶ່ງ ທີ່ເຫັນວ່າມີຄວາມຈຳເປັນຮີບດ່ວນ ກ່ອນຄຳຕັດສິນ ຫລື ຄຳພິພາກສານັ້ນ ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ;
26. ການເລືອກຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ໝາຍເຖິງ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໂດຍ ເຫັນແກ່ໝູ່ຄູ່, ພັກພວກ, ຜົນປະໂຫຍດ ເພື່ອມາ ປະຕິບັດກ່ອນ ຫລື ໃຫ້ຜົນປະໂຫຍດແກ່ຄູ່ຄວາມຝ່າຍໃດຝ່າຍໜຶ່ງ ໂດຍບໍ່ຖືກຕ້ອງຕາມລະບຽບກົດໝາຍ;
27. ໝາຍພາຕົວ ໝາຍເຖິງ ຄຳສັ່ງຂອງອົງການສືບສວນ-ສອບສວນ, ອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນ, ສານປະຊາຊົນ ແລະ ອົງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ຄຳຕັດສິນຂອງສານ ເພື່ອໃຫ້ເຈົ້າໜ້າທີ່ຕຳຫລວດ ນຳເອົາຕົວບຸກຄົນໃດໜຶ່ງເຂົ້າມາຫາອົງການທີ່ອອກຄຳສັ່ງດັ່ງກ່າວ ຕາມລະບຽບກົດໝາຍ.
ມາດຕາ 4(ໃໝ່). ຄຳຕັດສິນຂອງສານທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ
ຄຳຕັດສິນຂອງສານທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ ແມ່ນ ຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຊຶ່ງຄູ່ຄວາມ, ບຸກຄົນທີສາມ ບໍ່ໄດ້ຂໍອຸທອນ, ບໍ່ໄດ້ຂໍລົບລ້າງ ຫລື ໄອຍະການປະຊາຊົນ ບໍ່ໄດ້ສະເໜີຄັດຄ້ານ ຫລື ຄໍາພິພາກສາຂອງສານປະຊາຊົນສູງສຸດ.
ຄຳຕັດສິນຂອງສານທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດແລ້ວນັ້ນ ມີຜົນບັງຄັບປະຕິບັດ.
ຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ, ຄຳຕັດສິນ ແລະ ຄຳພິພາກສາທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດຂອງສານ ແຕ່ລະຂັ້ນ ມີ ດັ່ງນີ້:
1. ຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ ແລະຄຳຕັດສິນຂັ້ນຕົ້ນ ຂອງສານປະຊາຊົນ ເມືອງ, ເທດສະບານ ຊຶ່ງຄູ່ຄວາມ, ບຸກຄົນທີສາມ ບໍ່ໄດ້ຂໍອຸທອນ ຫລື ໄອຍະການປະຊາຊົນ ບໍ່ໄດ້ສະເໜີ ຄັດຄ້ານ;
2. ຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ ແລະຄຳຕັດສິນຂັ້ນຕົ້ນ ຂອງສານປະຊາຊົນ ແຂວງ, ນະຄອນ ຊຶ່ງຄູ່ຄວາມ, ບຸກຄົນທີສາມ ບໍ່ໄດ້ຂໍອຸທອນ ຫລື ໄອຍະການປະຊາຊົນບໍ່ໄດ້ ສະເໜີຄັດຄ້ານ;
3. ຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ, ຄຳພິພາກສາຂັ້ນອຸທອນ ຂອງສານປະຊາຊົນ ແຂວງ, ນະຄອນ ແລະ ຄຳພິພາກສາຂອງສານອຸທອນ ຊຶ່ງຄູ່ຄວາມ, ບຸກຄົນທີສາມ ບໍ່ໄດ້ຂໍລົບລ້າງ ຫລື ໄອຍະການປະຊາຊົນ ບໍ່ໄດ້ສະເໜີຄັດຄ້ານ;
4. ຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ ແລະ ຄຳພິພາກສາ ຂອງສານ ປະຊາຊົນສູງສຸດ.
ມາດຕາ 5(ໃໝ່). ຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແລະນິຕິກໍາອື່ນ ທີ່ນຳມາຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ
ຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແລະນິຕິກໍາອື່ນ ທີ່ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ນຳມາຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ມີ ດັ່ງນີ້:
1. ຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ ແລະ ຄຳຕັດສິນຄະດີແພ່ງຂັ້ນຕົ້ນ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ ຂອງສານປະຊາຊົນເມືອງ, ເທດສະບານ, ສານປະຊາຊົນແຂວງ, ນະຄອນ;
2. ຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ ແລະຄຳຕັດສິນຄະດີອາຍາຂັ້ນຕົ້ນ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດຂອງສານປະຊາຊົນເມືອງ, ເທດສະບານ, ສານປະຊາຊົນແຂວງ, ນະຄອນ ກ່ຽວກັບການໃຊ້ແທນ ຄ່າເສັຍຫາຍທາງແພ່ງ, ໂທດປັບໃໝ, ໂທດຮິບຊັບ, ໂທດຮິບວັດຖຸສິ່ງຂອງ ແລະ ໂທດດັດສ້າງໂດຍບໍ່ຕັດອິດສະລະພາບ;
3. ຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ ແລະ ຄຳພິພາກສາຄະດີແພ່ງຂັ້ນອຸທອນ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດ ຂາດຂອງສານປະຊາຊົນ ແຂວງ, ນະຄອນ ແລະ ສານອຸທອນ;
4. ຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ ແລະ ຄຳພິພາກສາຄະດີອາຍາຂັ້ນອຸທອນ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດຂອງສານປະຊາຊົນແຂວງ, ນະຄອນ ແລະ ສານອຸທອນ ກ່ຽວກັບ ການໃຊ້ແທນຄ່າເສັຍຫາຍທາງແພ່ງ, ໂທດປັບໃໝ, ໂທດຮິບຊັບ, ໂທດຮິບວັດຖຸສິ່ງຂອງ ແລະ ໂທດດັດສ້າງ ໂດຍບໍ່ຕັດອິດສະລະພາບ;
5. ຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ ແລະຄຳພິພາກສາຄະດີແພ່ງ ຂອງສານປະຊາຊົນສູງສຸດ ທີ່ບໍ່ສົ່ງຄະດີ ໃຫ້ສານຂັ້ນລຸ່ມພິຈາລະນາຄືນໃໝ່;
6. ຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ ແລະ ຄຳພິພາກສາຄະດີອາຍາ ຂອງສານປະຊາຊົນສູງສຸດ ທີ່ບໍ່ສົ່ງຄະດີ ໃຫ້ສານຂັ້ນລຸ່ມພິຈາລະນາຄືນໃໝ່ ກ່ຽວກັບການໃຊ້ແທນຄ່າເສັຍຫາຍທາງແພ່ງ, ໂທດປັບໃໝ, ໂທດຮິບຊັບ, ໂທດຮິບວັດຖຸສິ່ງຂອງ ແລະ ໂທດດັດສ້າງໂດຍ ບໍ່ຕັດອິດສະລະພາບ;
7. ຄຳຕັດສິນ ຫລືຄຳພິພາກສາຂອງສານ ບອກວ່າໃຫ້ປະຕິບັດພາງ;
8. ຄຳສັ່ງໃຫ້ປະຕິບັດບົດບັນທຶກການໄກ່ເກັ່ຍຂອງສານ;
9. ຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ ແລະ ຄໍາຕັດສິນຂອງສານ ຕ່າງປະເທດ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ ຊຶ່ງສານປະຊາຊົນແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ຮັບຮູ້ ແລະ ໃຫ້ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ;
10. ບົດບັນທຶກການໄກ່ເກັ່ຍ ແລະ ຄຳຕັດສິນ ຂອງຄະນະກຳມະການ ແກ້ໄຂຂໍ້ຂັດແຍ່ງທາງດ້ານເສດຖະກິດ ພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ ຕາມສົນທິສັນຍາລະຫວ່າງປະເທດທີ່ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມເປັນພາຄີ ຊຶ່ງໄດ້ຮັບການຢັ້ງຢືນຈາກສານປະຊາຊົນ.
ມາດຕາ 6. ຜົນບັງຄັບປະຕິບັດຂອງຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແລະ ນິຕິກຳອື່ນ ທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນມາດຕາ 5(ໃໝ່) ຂອງກົດໝາຍສະບັບນີ້ ມີຜົນບັງຄັບຕໍ່ບຸກຄົນ ແລະ ອົງການຈັດຕັ້ງທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ຊຶ່ງຕ້ອງໄດ້ປະຕິບັດຢ່າງເຂັ້ມງວດ.
ທຸກອົງການຈັດຕັ້ງພັກ, ອົງການຈັດຕັ້ງລັດ, ແນວລາວສ້າງຊາດ, ອົງການຈັດຕັ້ງມະຫາຊົນ, ອົງການຈັດຕັ້ງສັງຄົມ, ວິສາຫະກິດ ແລະ ພົນລະເມືອງທຸກຄົນ ຕ້ອງເຄົາລົບ ພ້ອມກັນນັ້ນ ກໍມີພັນທະໃຫ້ການຮ່ວມມື, ຊ່ວຍເຫລືອອັນຈຳເປັນ ແກ່ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ.
ມາດຕາ 7(ໃໝ່). ຫລັກການໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ຫລັກການໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ມີ ດັ່ງນີ້:
1. ຖືກຕ້ອງຕາມຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
2. ສະເໝີພາບ;
3. ສຶກສາອົບຮົມ;
4. ເຂັ້ມງວດ, ວ່ອງໄວ ແລະຍຸຕິທຳ;
5. ປະສານສົມທົບ;
6. ໂປ່ງໄສ.
ມາດຕາ 8(ໃໝ່). ການຖອນຕົວ ແລະການຄ້ານຕົວ
ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ເປັນຍາດພີ່ນ້ອງ, ມີຜົນປະໂຫຍດ ຫລື ມີຂໍ້ຂັດແຍ່ງກັບຄູ່ຄວາມຝ່າຍໃດຝ່າຍໜຶ່ງ ຕ້ອງຂໍຖອນຕົວອອກ ຈາກການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນ ນັ້ນ; ຖ້າຜູ່ກ່ຽວຫາກບໍ່ຖອນຕົວອອກ ຄູ່ຄວາມຝ່າຍໃດຝ່າຍໜຶ່ງ ກໍມີສິດຄ້ານຕົວຜູ່ກ່ຽວ ຕໍ່ຫົວໜ້າພະແນກຍຸຕິທຳແຂວງ, ນະຄອນ ໃນກໍລະນີຫາກແມ່ນພະນັກງານ ຂອງຫ້ອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄໍາຕັດສິນຂອງສານ; ຕໍ່ຫົວໜ້າຫ້ອງການຍຸຕິທຳ ເມືອງ, ເທດສະບານ ໃນກໍລະນີຫາກ ແມ່ນພະນັກງານຂອງໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ເພື່ອໃຫ້ຜູ່ກ່ຽວ ຖອນຕົວອອກ ຈາກການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານນັ້ນ.
ພາກທີ II
ອົງການຄຸ້ມຄອງ ແລະອົງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ໝວດທີ 1
ອົງການຄຸ້ມຄອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ມາດຕາ 9. ລະບົບອົງການຄຸ້ມຄອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ລະບົບອົງການຄຸ້ມຄອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ປະກອບດ້ວຍ:
- ກະຊວງຍຸຕິທໍາ;
- ພະແນກຍຸຕິທຳແຂວງ, ນະຄອນ;
- ຫ້ອງການຍຸຕິທໍາເມືອງ, ເທດສະບານ.
ມາດຕາ 10(ໃໝ່). ສິດ ແລະໜ້າທີ່ຂອງກະຊວງຍຸຕິທຳ
ໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ກະຊວງຍຸຕິທຳ ໃນຖານະເປັນເສນາທິການໃຫ້ແກ່ລັດຖະບານມີ ສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ ດັ່ງນີ້:
1. ຄົ້ນຄວ້ານະໂຍບາຍ, ລະບຽບກົດໝາຍ ກ່ຽວກັບວຽການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແລ້ວສະເໜີຕໍ່ລັດຖະບານພິຈາລະນາຮັບຮອງເອົາ;
2. ໂຄສະນາເຜີຍແຜ່ ແລະ ສຶກສາອົບຮົມ ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແລະ ລະບຽບກົດໝາຍອື່ນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນ, ຊັ້ນ ຄົນຕ່າງໆ ເຂົ້າໃຈ ແລະ ຕື່ນຕົວປະຕິບັດ ທັງປະກອບຄຳເຫັນກ່ຽວກັບວຽກງານ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ດ້ວຍວິທີການຕ່າງໆ;
3. ຊີ້ນຳ, ຄຸ້ມຄອງ ແລະ ກວດກາດ້ານວິຊາການ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໃນຂອບເຂດທົ່ວປະເທດ;
4. ຄົ້ນຄວ້າວິໄຈສາເຫດຂອງຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ບໍ່ສາມາດຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໄດ້ ແລ້ວສະເໜີຕໍ່ພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ເພື່ອຄົ້ນຄວ້າຊອກຫາວິທີແກ້ໄຂ;
5. ປ່ຽນແປງ, ໂຈະ, ຍົກເລີກ ຫລື ລົບລ້າງຄຳສັ່ງ ຂອງຫ້ອງການ ແລະ ໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນ ຂອງສານທີ່ບໍ່ຖືກຕ້ອງຕາມກົດໝາຍ ຫລື ສະເໜີໃຫ້ຂະແໜງ ການອື່ນ ລົບລ້າງນິຕິກຳຂອງຕົນ ທີ່ບໍ່ສອດຄ່ອງກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຫລື ລະບຽບກົດໝາຍ, ພ້ອມກັນນັ້ນ ກໍໃຫ້ຄຳແນະນຳ ເພື່ອຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໃຫ້ຖືກຕ້ອງ;
6. ແຕ່ງຕັ້ງ, ຍົກຍ້າຍ ຫລື ປົດຕຳແໜ່ງຫົວໜ້າ, ຮອງຫົວໜ້າຫ້ອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕາມການສະເໜີຂອງພະແນກຍຸຕິທຳແຂວງ, ນະຄອນ ໂດຍ ປະສານສົມທົບກັບພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ;
7. ກໍ່ສ້າງ, ຍົກລະດັບ ບຸກຄະລາກອນ ທີ່ຮັບຜິດຊອບ ວຽກງານການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທາງດ້ານການເມືອງ-ແນວຄິດ, ຄຸນສົມບັດ, ຈັນຍາທຳ ແລະ ວິຊາສະເພາະ;
8. ປະສານສົມທົບກັບອົງການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນ ແລະ ພາກສ່ວນອື່ນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ໃນການຄຸ້ມຄອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
9. ພົວພັນຮ່ວມມືກັບຕ່າງປະເທດ ກ່ຽວກັບການຄຸ້ມຄອງ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
10. ລາຍງານສະພາບການ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໃນຂອບເຂດທົ່ວປະເທດ ໃຫ້ລັດຖະບານຊາບ ຢ່າງເປັນປົກກະຕິ;
11. ປະຕິບັດສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ອື່ນ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງ ປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍ.
ມາດຕາ 11(ໃໝ່). ສິດ ແລະໜ້າທີ່ຂອງພະແນກຍຸຕິທຳແຂວງ, ນະຄອນ
ໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ພະແນກຍຸຕິທຳແຂວງ, ນະຄອນ ມີສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ ດັ່ງນີ້:
1. ຊີ້ນຳການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດກົດໝາຍຢ່າງຖືກຕ້ອງ ແລະເປັນເອກະພາບ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນໃນທ້ອງຖິ່ນຂອງຕົນ;
2. ຄຸ້ມຄອງທາງດ້ານການຈັດຕັ້ງ, ງົບປະມານ ແລະ ກວດກາ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໜ້າທີ່ວຽກງານ ຂອງຫ້ອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
3. ສະເໜີຕໍ່ກະຊວງຍຸຕິທຳ ກ່ຽວກັບການສ້າງຕັ້ງ ແລະ ປັບປຸງຫ້ອງການ, ການ ແຕ່ງຕັ້ງ, ຍົກຍ້າຍ ຫລື ປົດຕຳແໜ່ງ ຫົວໜ້າ, ຮອງຫົວໜ້າ ຫ້ອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໂດຍໄດ້ຮັບການເຫັນດີຈາກ ອົງການປົກຄອງ ແຂວງ, ນະຄອນ;
4. ສະເໜີຕໍ່ເຈົ້າແຂວງ, ເຈົ້າຄອງນະຄອນ ກ່ຽວກັບ ການແຕ່ງຕັ້ງ, ຍົກຍ້າຍ ຫລື ປົດຕຳແໜ່ງ ຫົວໜ້າ, ຮອງຫົວໜ້າໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແລະ ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕາມການສະເໜີ ຂອງຫ້ອງການຍຸຕິທຳ ເມືອງ, ເທດສະບານ;
5. ໂຄສະນາເຜີຍແຜ່ ແລະ ສຶກສາອົບຮົມ ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແລະ ລະບຽບກົດໝາຍອື່ນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນ, ຊັ້ນຄົນຕ່າງໆ ເຂົ້າໃຈ ແລະ ຕື່ນຕົວປະຕິບັດທັງປະກອບຄຳເຫັນກ່ຽວກັບ ວຽກງານການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ດ້ວຍວິທີການຕ່າງໆ;
6. ປະສານສົມທົບກັບພາກສ່ວນອື່ນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ໃນການ ຄຸ້ມຄອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
7. ພົວພັນຮ່ວມມືກັບຕ່າງປະເທດ ກ່ຽວກັບການຄຸ້ມຄອງ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕາມການມອບໝາຍຂອງກະຊວງຍຸຕິທຳ;
8. ຄຸ້ມຄອງລາຍຮັບ-ລາຍຈ່າຍ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະ ຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
9. ລາຍງານກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນ ຂອງສານໃຫ້ກະຊວງຍຸຕິທຳ ແລະ ອົງການປົກຄອງແຂວງ, ນະຄອນ;
10. ປະຕິບັດສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ອື່ນ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງ ປະຕິບັດຄໍາຕັດສິນຂອງສານ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍ.
ມາດຕາ 12(ໃໝ່). ສິດ ແລະໜ້າທີ່ຂອງຫ້ອງການຍຸຕິທຳເມືອງ, ເທດສະບານ
ໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຫ້ອງການຍຸຕິທຳເມືອງ, ເທດສະບານ ມີສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ ດັ່ງນີ້:
1. ຄຸ້ມຄອງທາງດ້ານການຈັດຕັ້ງ, ງົບປະມານ ແລະ ກວດກາ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ໜ້າທີ່ວຽກງານຂອງໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
2. ສະເໜີຕໍ່ພະແນກຍຸຕິທຳແຂວງ, ນະຄອນ ເພື່ອໃຫ້ນຳສະເໜີຕໍ່ເຈົ້າແຂວງ, ເຈົ້າຄອງນະຄອນ ກ່ຽວກັບການສ້າງຕັ້ງ ແລະ ປັບປຸງໜ່ວຍງານ, ການແຕ່ງຕັ້ງ, ຍົກ ຍ້າຍ ຫລື ປົດຕຳແໜ່ງ ຫົວໜ້າ, ຮອງຫົວໜ້າໜ່ວຍງານ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແລະ ພະນັກງານຈັດຕັ້ງ ປະຕິບັດຄໍາຕັດສິນຂອງສານ ໂດຍໄດ້ຮັບການເຫັນດີຈາກອົງການປົກຄອງເມືອງ, ເທດສະບານ;
3. ໂຄສະນາເຜີຍແຜ່ ແລະ ສຶກສາອົບຮົມ ກົດໝາຍ ວ່າດ້ວຍ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແລະ ລະບຽບກົດໝາຍອື່ນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນ, ຊັ້ນຄົນຕ່າງໆ ເຂົ້າໃຈ ແລະ ຕື່ນຕົວປະຕິບັດ ທັງປະກອບຄຳເຫັນກ່ຽວກັບ ວຽກງານການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ດ້ວຍວິທີການຕ່າງໆ;
4. ຍົກລະດັບບຸກຄະລາກອນ ທີ່ຮັບຜິດຊອບວຽກງານ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທາງດ້ານການເມືອງ-ແນວຄິດ, ຄຸນສົມບັດ, ຈັນຍາທຳ, ຄວາມຮູ້ ແລະ ຄວາມສາມາດ;
5. ປະສານສົມທົບກັບພາກສ່ວນອື່ນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ໃນການຄຸ້ມຄອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
6. ຄຸ້ມຄອງລາຍຮັບ-ລາຍຈ່າຍ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງ ປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
7. ລາຍງານກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງ ສານໃຫ້ພະແນກຍຸຕິທຳ ແລະ ອົງການປົກຄອງ ເມືອງ, ເທດສະບານ;
8. ປະຕິບັດສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ອື່ນ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງ ປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍ.
ໝວດທີ 2
ອົງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ມາດຕາ 13. ລະບົບອົງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ລະບົບອົງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ປະກອບດ້ວຍ:
- ຫ້ອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
- ໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ.
ມາດຕາ 14. ທີ່ຕັ້ງ ແລະພາລະບົດບາດຂອງຫ້ອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ຫ້ອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແມ່ນ ການຈັດຕັ້ງໜຶ່ງ ຂອງ ພະແນກຍຸຕິທຳ ແຂວງ, ນະຄອນ ມີພາລະບົດບາດຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແລະ ນິຕິກຳອື່ນ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດ ໄວ້ໃນມາດຕາ 5(ໃໝ່) ຂອງກົດໝາຍສະບັບນີ້ ທີ່ຢູ່ໃນຂອບເຂດຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງຕົນ.
ມາດຕາ 15(ໃໝ່). ໂຄງປະກອບບຸກຄະລາກອນ
ຫ້ອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ປະກອບດ້ວຍ:
- ຫົວໜ້າ;
- ຮອງຫົວໜ້າ;
- ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ, ວິຊາການ ແລະ ພະນັກງານ ບໍລິຫານຈຳນວນໜຶ່ງ.
ຫົວໜ້າຫ້ອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານແມ່ນ ຮອງຫົວໜ້າ ພະແນກຍຸຕິທຳ ແຂວງ, ນະຄອນ ໂດຍຕຳແໜ່ງ.
ມາດຕາ 16(ໃໝ່). ສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ຂອງຫ້ອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ຫ້ອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານມີ ສິດ ແລະໜ້າທີ່ ດັ່ງນີ້:
1. ຄົ້ນຄວ້າຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ ແລະນິຕິກຳອື່ນ ເພື່ອກະກຽມຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ; ທວງເອົາຂອງກາງຄະດີ ລວມທັງບົດບັນທຶກການຍຶດ, ການອາຍັດຂອງ ກາງຄະດີດັ່ງກ່າວທີ່ຄ້າງຄາຈາກພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງເພື່ອນຳ ມາຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ;
2. ສະເໜີ ໃຫ້ສານທີ່ໄດ້ລົງຄຳຕັດສິນທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ ນັ້ນ ອະທິບາຍຢ່າງເປັນລາຍລັກອັກສອນ ກ່ຽວກັບບັນຫາໃດບັນຫາໜຶ່ງ ທີ່ຍັງບໍ່ທັນຈະແຈ້ງ;
3. ສະເໜີຕໍ່ເຈົ້າໜ້າທີ່ຕຳຫລວດ ມີມາດຕະການຕໍ່ຜູ້ຖືກ ປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ມີເຈດຕະນາຫລົບຫລີກການປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໂດຍສະເພາະ ການອອກນອກປະເທດ;
4. ອອກໝາຍຮຽກຄູ່ຄວາມ ເພື່ອຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
5. ອອກຄຳສັ່ງອາຍັດ, ຄຳສັ່ງຍຶດຊັບ, ຄຳສັ່ງຍົກຍ້າຍ, ຄຳສັ່ງໃຫ້ພາຕົວ, ຄຳສັ່ງ ປັບໃໝ ແລະ ຄຳສັ່ງອື່ນ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
6. ປະສານສົມທົບກັບພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ເພື່ອຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
7. ສະເໜີຂໍຄຳເຫັນນຳຂັ້ນເທິງຂອງຕົນ ໃນການຈັດຕັ້ງປະ ຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ຫຍຸ້ງຍາກສັບສົນ;
8. ຊີ້ນຳທາງດ້ານວິຊາການ ແລະ ກວດກາ ການຈັດຕັ້ງ ປະຕິບັດວຽກງານຂອງໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ຢູ່ໃນຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງຕົນ;
9. ປ່ຽນແປງ, ໂຈະ, ຍົກເລີກ ຫລື ລົບລ້າງຄຳສັ່ງ ຂອງໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ບໍ່ຖືກຕ້ອງຕາມກົດໝາຍ ຫລື ສະເໜີໃຫ້ລົບລ້າງນິຕິກຳ ຂອງຂະແໜງການອື່ນ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ຂັດກັບຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຫລື ລະບຽບກົດ ໝາຍ, ພ້ອມກັນນັ້ນ ກໍຕ້ອງໃຫ້ຄຳແນະນຳເພື່ອຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານໃຫ້ຖືກຕ້ອງ;
10. ລາຍງານການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໃຫ້ໄອຍະການປະຊາຊົນຂັ້ນຂອງຕົນ ຢ່າງເປັນປົກກະຕິ ຫລື ຕາມການສະເໜີ;
11. ລາຍງານກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໜ້າທີ່ວຽກງານ ຂອງຕົນ ໃຫ້ພະແນກຍຸຕິທຳ ແຂວງ, ນະຄອນ ແລະກະຊວງຍຸຕິທຳ ຢ່າງເປັນປົກກະຕິ ;
12. ປະຕິບັດສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ອື່ນ ກ່ຽວກັບ ການຈັດຕັ້ງ ປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍ.
ມາດຕາ 17(ໃໝ່). ທີ່ຕັ້ງ ແລະພາລະບົດບາດຂອງໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຊຶ່ງສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນ ຢູ່ແຕ່ລະເມືອງ, ເທດສະບານ ແມ່ນການຈັດຕັ້ງໜຶ່ງຂອງຫ້ອງການຍຸຕິທຳເມືອງ, ເທດສະບານ ມີພາລະບົດບາດ ຈັດຕັ້ງ ປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແລະນິຕິກຳອື່ນ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນມາດຕາ 5(ໃໝ່) ຂອງກົດໝາຍສະບັບນີ້ ທີ່ຢູ່ໃນ ຂອບເຂດຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງຕົນ.
ມາດຕາ 18(ໃໝ່). ໂຄງປະກອບບຸກຄະລາກອນ
ໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ປະກອບດ້ວຍ:
- ຫົວໜ້າ
- ຮອງຫົວໜ້າ;
- ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ, ວິຊາການ ແລະ ພະນັກງານ ບໍລິຫານຈຳນວນໜຶ່ງ.
ຫົວໜ້າໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແມ່ນຮອງຫົວໜ້າ ຫ້ອງການຍຸຕິທຳ ເມືອງ, ເທດສະບານ ໂດຍຕຳແໜ່ງ.
ມາດຕາ 19(ໃໝ່). ສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ຂອງໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ມີສິດ ແລະໜ້າທີ່ ດັ່ງນີ້:
1. ຄົ້ນຄວ້າຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ ແລະ ນິຕິກຳອື່ນ ເພື່ອກະ ກຽມຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ; ທວງເອົາຂອງກາງທີ່ມີຢູ່ໃນຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ ໃນກໍລະນີທີ່ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ຮັບ;
2. ສະເໜີໃຫ້ສານທີ່ໄດ້ລົງຄຳຕັດສິນ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ ນັ້ນ ອະທິບາຍຢ່າງເປັນລາຍລັກອັກສອນ ກ່ຽວກັບບັນຫາໃດບັນຫາໜຶ່ງ ທີ່ຍັງບໍ່ທັນຈະແຈ້ງ;
3. ສະເໜີຕໍ່ເຈົ້າໜ້າທີ່ຕຳຫລວດ ມີມາດຕະການ ຕໍ່ຜູ້ຖືກປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງ ສານ ທີ່ມີເຈດຕະນາຫລົບຫລີກການປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໂດຍສະເພາະ ການອອກນອກປະເທດ;
4. ອອກໝາຍຮຽກຄູ່ຄວາມ ເພື່ອຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
5. ອອກຄຳສັ່ງອາຍັດ, ຄຳສັ່ງຍຶດຊັບ, ຄຳສັ່ງຍົກຍ້າຍ, ຄຳສັ່ງໃຫ້ພາຕົວ, ຄຳສັ່ງປັບ ໃໝ ແລະຄຳສັ່ງອື່ນ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
6. ປະສານສົມທົບກັບພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ເປັນຕົ້ນ ໜ່ວຍໄກ່ເກັ່ຍຂັ້ນບ້ານ ເພື່ອຊ່ວຍໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
7. ສະເໜີຂໍຄຳເຫັນນຳຂັ້ນເທິງຂອງຕົນ ໃນການຈັດຕັ້ງ ປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງ ສານທີ່ຫຍຸ້ງຍາກສັບສົນ;
8. ລາຍງານການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໃຫ້ໄອຍະການປະຊາຊົນຂັ້ນຂອງຕົນ ຢ່າງເປັນປົກກະຕິ ຫລື ຕາມການສະເໜີ;
9. ລາຍງານກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ໜ້າທີ່ວຽກງານ ຂອງຕົນ ໃຫ້ຫ້ອງການຍຸຕິທຳ ເມືອງ, ເທດສະບານ ແລະ ຫ້ອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄໍາຕັດສິນຂອງສານ ຢ່າງເປັນປົກກະຕິ;
10. ປະຕິບັດສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ອື່ນ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງ ປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍ.
ມາດຕາ 20. ສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ຂອງຫົວໜ້າ, ຮອງຫົວໜ້າ ຫ້ອງການ ແລະ ໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ຫົວໜ້າຫ້ອງການ ແລະ ຫົວໜ້າໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນ ຂອງສານ ມີສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ໃນການຊີ້ນຳ, ນຳພາ ແລະ ກວດກາການເຄື່ອນໄຫວວຽກງານຂອງຫ້ອງການ ຫລື ໜ່ວຍງານ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ. ພ້ອມກັນນັ້ນ ກໍມີໜ້າທີ່ຮັບຜິດຊອບຕໍ່ພະແນກ ຍຸຕິທຳ ແຂວງ, ນະຄອນ ຫລື ຫ້ອງການຍຸຕິທຳເມືອງ, ເທດສະບານ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນມາດຕາ 16(ໃໝ່) ແລະ ມາດຕາ 19(ໃໝ່) ຂອງ ກົດໝາຍສະບັບນີ້.
ຮອງຫົວໜ້າຫ້ອງການ ແລະ ຮອງຫົວໜ້າໜ່ວຍງານ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດ ສິນຂອງສານ ເປັນຜູ່ຊ່ວຍວຽກຫົວໜ້າ ແລະ ຮັບຜິດຊອບວຽກງານໃດໜຶ່ງ ຕາມການມອບໝາຍຂອງຫົວໜ້າ. ໃນກໍລະນີ ຫົວໜ້າຕິດຂັດ ຍ້ອນເຫດຜົນໃດໜຶ່ງ ຮອງຫົວໜ້າຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບມອບໝາຍນັ້ນ ເປັນຜູ້ວ່າການແທນ.
ມາດຕາ 21(ໃໝ່). ສິດ ແລະ ຫນ້າທີ່ຂອງພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ມີສິດ ແລະໜ້າທີ່ ດັ່ງນີ້:
1. ຄົ້ນຄວ້າຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ ແລະ ນິຕິກຳອື່ນ ເພື່ອກະກຽມຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ. ໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕ້ອງປະຕິບັດໃຫ້ຖືກຕ້ອງ ຕາມເນື້ອໃນ ຄຳຕັດສິນຂອງສານ, ຕາມລະບຽບການ ແລະ ຂັ້ນຕອນຂອງ ກົດໝາຍສະບັບນີ້;
2. ສະເໜີຫົວໜ້າຫ້ອງການ ຫລື ຫົວໜ້າໜ່ວຍງານ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ເພື່ອໃຫ້ສານທີ່ໄດ້ລົງຄຳຕັດສິນທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດນັ້ນ ອະທິບາຍ ຢ່າງເປັນລາຍລັກ ອັກສອນ ກ່ຽວກັບບັນຫາໃດບັນຫາໜຶ່ງທີ່ຍັງບໍ່ທັນຈະແຈ້ງ;
3. ອອກໝາຍຮຽກຄູ່ຄວາມ ເພື່ອແຈ້ງເນື້ອໃນຄຳຕັດສິນ ຂອງສານໃຫ້ຊາບພ້ອມທັງ ແນະນຳ, ສຶກສາອົບຮົມ ແລະ ຊຸກຍູ້ໃຫ້ປະຕິບັດ;
4. ເກັບກຳຂໍ້ມູນ ກ່ຽວກັບຊັບສິນ ແລະ ເງື່ອນໄຂຕ່າງໆ ຂອງຜູ້ຖືກປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ເພື່ອຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
5. ປະສານສົມທົບກັບພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ເພື່ອຈັດຕັ້ງ ປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
6. ສະເໜີໃຫ້ຫົວໜ້າຫ້ອງການ ຫລື ຫົວໜ້າໜ່ວຍງານ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ອອກຄຳສັ່ງອາຍັດ, ຄຳສັ່ງຍຶດຊັບ, ຄຳສັ່ງຍົກຍ້າຍ, ຄຳສັ່ງໃຫ້ພາຕົວ, ຄຳສັ່ງປັບໃໝ ຫລື ສະເໜີຕໍ່ເຈົ້າໜ້າທີ່ຕຳຫລວດ ມີມາດຕະການຕໍ່ຜູ້ຖືກ ປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ມີເຈດຕະນາຫລົບຫລີກ ການປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານນັ້ນ ບໍ່ໃຫ້ອອກນອກປະເທດ ແລະ ຄຳສັ່ງອື່ນ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນ ຂອງສານ;
7. ລາຍງານ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງ ສານ ທີ່ຕົນໄດ້ຮັບມອບໝາຍໃຫ້ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດນັ້ນ ຕໍ່ຫົວໜ້າຫ້ອງການ ຫລື ຫົວໜ້າໜ່ວຍງານ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດ ສິນຂອງສານ;
8. ປະຕິບັດສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ອື່ນ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງ ປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍ.
ມາດຕາ 22(ໃໝ່). ມາດຕະຖານ ແລະ ເງື່ອນໄຂຂອງພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕ້ອງມີມາດຕະຖານ ແລະ ເງື່ອນໄຂ ດັ່ງນີ້:
1. ເປັນພົນລະເມືອງລາວ ທີ່ມີອາຍຸແຕ່ 25 ປີ ຂຶ້ນໄປ;
2. ມີທັດສະນະຫລັກໝັ້ນຊົນຊັ້ນ ແລະມີຄວາມໜັກ ແໜ້ນທາງດ້ານການເມືອງ;
3. ມີຄຸນສົມບັດ ຈັນຍາບັນ, ມີຄວາມຮັບຜິດຊອບ ຕໍ່ໜ້າທີ່ວຽກງານ, ມີຄວາມສັດຊື່ບໍລິສຸດຕໍ່ປະເທດຊາດ, ຕໍ່ຜົນປະໂຫຍດຂອງລັດ, ລວມໝູ່ ແລະ ຂອງພົນລະເມືອງ, ມີມະນຸດສຳພັນດີ;
4. ມີຄວາມຮູ້, ມີນ້ຳໃຈກ້າຫານ, ອົດທົນ, ມີຄວາມສາ ມາດຊວນເຊື່ອ ໃຫ້ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
5. ຈົບການສຶກສາວິຊາກົດໝາຍຊັ້ນກາງຂຶ້ນໄປ ຫລື ໄດ້ຮັບການບຳລຸງວິຊາກົດໝາຍ ແລະ ໄດ້ຮັບການຝຶກອົບຮົມ ກ່ຽວກັບວຽກງານການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄໍາຕັດສິນຂອງສານ;
6. ມີປະສົບການ ກ່ຽວກັບວຽກງານການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຢ່າງໜ້ອຍ ສອງ ປີ;
7. ມີສຸຂະພາບສົມບູນດີ.
ສຳລັບພະນັກງານ ຜູ້ທີ່ຈະເປັນຫົວໜ້າຫ້ອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນ ຂອງສານ ນອກຈາກມີມາດຕະຖານ, ເງື່ອນໄຂດັ່ງທີ່ໄດ້ກ່າວມາຂ້າງເທິງນີ້ແລ້ວ ຍັງຕ້ອງເປັນຜູ້ທີ່ມີແບບ ແຜນວິທີ ເຮັດວຽກດີ, ມີປະສົບການ ກ່ຽວກັບວຽກງານການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຢ່າງໜ້ອຍ ຫ້າ ປີ ແລະ ມີລະດັບວິຊາສະເພາະກົດໝາຍຊັ້ນສູງຂຶ້ນໄປ; ສ່ວນຫົວໜ້າໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕ້ອງມີປະສົບ ການຢ່າງໜ້ອຍ ສາມປີ ແລະ ມີລະດັບວິຊາສະເພາະກົດໝາຍ ຊັ້ນກາງຂຶ້ນໄປ.
ພາກທີ III
ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ໝວດທີ 1
ຂັ້ນຕອນໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຄະດີແພ່ງ
ມາດຕາ 23(ໃໝ່). ການສົ່ງຄຳຕັດສິນໃຫ້ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ
ຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ, ຄຳຕັດສິນ ແລະ ຄຳພິພາກສາ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ ຕ້ອງສົ່ງໃຫ້ ພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ຢ່າງຊ້າບໍ່ໃຫ້ເກີນ ສາມສິບ ວັນ ນັບແຕ່ວັນຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ, ຄຳຕັດ ສິນ ແລະ ຄຳພິພາກສາ ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ ຫລື ວັນຄູ່ ຄວາມຮັບຊາບ ເປັນຕົ້ນໄປ.
ຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ, ຄຳຕັດສິນ ແລະຄຳພິພາກສາ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດນັ້ນ ຕ້ອງສົ່ງ ໃຫ້ໄອຍະການປະຊາຊົນ ເພື່ອຕິດຕາມການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໃຫ້ໄດ້ຮັບຜົນ.
ມາດຕາ 24(ໃໝ່). ບ່ອນຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ບ່ອນຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ມີ ດັ່ງນີ້:
-ຫ້ອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ສຳລັບ ຄຳຕັດສິນຂອງສານປະຊາຊົນ ແຂວງ, ນະຄອນ ທີ່ຕັດສິນເປັນຂັ້ນຕົ້ນ;
-ໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ສຳລັບ ຄຳຕັດສິນຂອງສານປະຊາຊົນ ເມືອງ, ເທດສະບານ ແລະຄຳພິພາກສາຂອງສານປະຊາຊົນ ແຂວງ, ນະຄອນ ເປັນຂັ້ນອຸທອນ.
ຫ້ອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ສາມາດ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານຂອງສານປະຊາຊົນ ເມືອງ, ເທດສະບານ ໃນກໍລະນີທີ່ບໍ່ມີໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດ ສິນຂອງສານ ຫລື ຕາມການສະເໜີ ຂອງໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ.
ມາດຕາ 25. ຂັ້ນຕອນໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ມີສີ່ຂັ້ນຕອນ ດັ່ງນີ້:
1. ຄົ້ນຄວ້າຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ ແລະ ນິຕິກຳອື່ນ ເພື່ອກະກຽມຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ;
2. ຮຽກຄູ່ຄວາມເຂົ້າມາ ເພື່ອແຈ້ງເນື້ອໃນຄຳຕັດສິນ ຂອງສານໃຫ້ຊາບ ພ້ອມທັງ ແນະນຳ ແລະ ປຸກລະດົມໃຫ້ປະຕິບັດ;
3. ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານຕົວຈິງ;
4. ສິ້ນສຸດການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ.
ມາດຕາ 26. ການຄົ້ນຄວ້າຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແລະນິຕິກຳອື່ນ
ພາຍຫລັງໄດ້ຮັບຄຳຕັດສິນຂອງສານທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ ແລະ ນິຕິກຳອື່ນແລ້ວ ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕ້ອງຄົ້ນຄວ້າຄຳຕັດສິນ ຫລື ນິຕິກຳນັ້ນໃຫ້ລະອຽດ, ເຂົ້າໃຈ ພ້ອມກັນນັ້ນ ກໍກະກຽມເງື່ອນໄຂຕ່າງໆ ເພື່ອຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ.
ມາດຕາ 27(ໃໝ່). ການຮຽກຄູ່ຄວາມ
ພາຍໃນກຳນົດ ສິບວັນ ນັບແຕ່ວັນໄດ້ຮັບຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງ ເດັດຂາດເປັນຕົ້ນໄປ ແລະໄດ້ກະກຽມເງື່ອນໄຂຕ່າງໆ ເພື່ອຈັດຕັ້ງປະຕິບັດແລ້ວ ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງ ສານ ຕ້ອງຮຽກເອົາຄູ່ຄວາມໃນຄະດີເຂົ້າມາຫ້ອງການ ຫລື ໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ເພື່ອແຈ້ງກ່ຽວກັບ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໃຫ້ຊາບ,ພ້ອມກັນນັ້ນ ກໍແນະນຳ,ຊຸກຍູ້ ໃຫ້ປະຕິບັດພາຍໃນກຳນົດເວລາຫົກສິບວັນ.
ໃນກຳນົດເວລາດັ່ງກ່າວ ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕ້ອງຕິດ ຕາມການປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຂອງຜູ້ຖືກປະຕິບັດ, ຖ້າຫາກເຫັນວ່າມີຄວາມຈຳເປັນ ເຊັ່ນ: ຜູ້ຖືກປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ມີເຈດຕະນາຫລົບຫລີກບໍ່ຢາກປະຕິບັດຄຳຕັດສິນນັ້ນ ກໍສາ ມາດຂຶ້ນບັນຊີຊັບສິນຂອງ ຜູ້ກ່ຽວ ທີ່ສານຍັງບໍ່ທັນໄດ້ອອກຄຳສັ່ງອາຍັດຊັບ ຫລື ຍຶດຊັບ ແລ້ວສະເໜີໃຫ້ຫົວໜ້າຫ້ອງການ ຫລື ຫົວໜ້າໜ່ວຍງານ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ອອກຄຳສັ່ງ ອາຍັດ ຫລື ຍຶດຊັບ ກໍໄດ້.
ມາດຕາ 28(ໃໝ່). ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຕົວຈິງ
ພາຍໃນ ຫົກສິບ ວັນ ຖ້າຜູ້ຖືກປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຫາກໄດ້ປະຕິ ບັດຕາມຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຢ່າງຄົບຖ້ວນແລ້ວ ກໍຖືວ່າການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານນັ້ນ ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ. ຖ້າວ່າ ພາຍໃນກຳນົດດັ່ງກ່າວ ຄຳຕັດສິນຂອງສານຫາກບໍ່ໄດ້ຮັບການປະຕິບັດ ຫລື ປະຕິບັດ ແຕ່ຫາກຍັງບໍ່ທັນໄດ້ຄົບຖ້ວນ ຫ້ອງການ ຫລື ໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕ້ອງກວດກາ, ຂຶ້ນບັນຊີຊັບສິນ, ອອກຄຳສັ່ງອາຍັດຊັບ ຫລື ຍຶດຊັບ ຖ້າວ່າມາດຕະການດັ່ງກ່າວ ຫາກຍັງບໍ່ທັນໄດ້ນຳໃຊ້ມາກ່ອນ. ພ້ອມກັນນັ້ນ ກໍອາດຈະອອກຄຳສັ່ງຍົກຍ້າຍ, ຄຳສັ່ງ ປັບໃໝຜູ້ຖືກປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານນັ້ນ ແລ້ວແຕ່ລະກໍລະນີ.
ໃນເວລາກວດກາຊັບ, ອາຍັດຊັບ ຫຼື ຍຶດຊັບ ແລະ ຍົກຍ້າຍ ຜູ້ຖືກປະຕິບັດ ຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕ້ອງປະສານສົມທົບກັບອົງການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນ ແລະ ພາກສ່ວນອື່ນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ. ສ່ວນການຍຶດຊັບ ນັ້ນ ຕ້ອງໃຫ້ຜູ່ຄຸ້ມຄອງຊັບໃນເວລາຍຶດ ເຂົ້າຮ່ວມນຳ, ໃນກໍລະນີທີ່ ຜູ່ຄຸ້ມຄອງຊັບ ຫາກບໍ່ແມ່ນເຈົ້າຂອງຊັບ ພາຍຫຼັງຍຶດ ແລ້ວ ຕ້ອງແຈ້ງໃຫ້ເຈົ້າຂອງຊັບຊາບໃນທັນໃດ. ຊັບທີ່ຍຶດ ຫລື ອາຍັດນັ້ນ ຕ້ອງຕີລາຄາ ແລະ ປະກາດຂາຍ ເພື່ອໃຊ້ແທນ ໜີ້ສິນ. ກ່ອນການປະກາດຂາຍ ຕ້ອງຈັດຕັ້ງຄະນະກຳມະການຕີລາຄາ ໂດຍແມ່ນ ເຈົ້າແຂວງ, ເຈົ້າຄອງນະຄອນ ຫລື ເຈົ້າເມືອງ, ຫົວໜ້າເທດສະບານ ເປັນຜູ້ແຕ່ງຕັ້ງໄວ້ ເພື່ອຕີລາຄາຊັບສິນທີ່ໄດ້ອາຍັດ ຫລື ຍຶດທີ່ມີມູນຄ່າສູງ ໃນຄະດີຕ່າງໆ ທີ່ເກີດຂຶ້ນ; ພາຍຫຼັງທີ່ໄດ້ຕີລາຄາແລ້ວ ຈຶ່ງປະກາດຂາຍຊັບສິນດັ່ງກ່າວ ໃຫ້ມວນຊົນຊາບຢ່າງກວ້າງຂວາງ ເພື່ອປະມູນຂາຍ ຕາມລະບຽບການ.
ໃນກໍລະນີທີ່ຜູ້ຖືກປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຫາກຍົກຍ້າຍໄປຢູ່ບ່ອນອື່ນ ກ່ອນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຫລື ການປະຕິບັດຍັງບໍ່ທັນສິ້ນສຸດນັ້ນ ຫ້ອງການ ຫລື ໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງ ປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ມີສິດໂອນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນດັ່ງກ່າວ ໄປໃຫ້ຫ້ອງການ ຫລື ໜ່ວຍງານ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ບ່ອນຜູ້ຖືກປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຍ້າຍໄປຢູ່ນັ້ນ ເປັນຜູ້ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດແທນ.
ຖ້າວ່າຜູ້ຖືກປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຫາກມີຊັບຢູ່ຫລາຍເມືອງ ຫລື ຢູ່ຫລາຍແຂວງ ຫ້ອງການ ຫລື ໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ຮັບຜິດຊອບຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນ ດັ່ງກ່າວ ຈະສະເໜີໃຫ້ຫ້ອງການ ຫລື ໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ບ່ອນມີຊັບຢູ່ນັ້ນ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ແທນຕົນກໍໄດ້ ຈົນກວ່າຈະຄົບຈໍານວນໜີ້ສິນ ຕາມຄຳຕັດສິນຂອງສານ.
ມາດຕາ 29(ໃໝ່). ການສິ້ນສຸດການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຈະສິ້ນສຸດລົງໃນກໍລະນີ ດັ່ງນີ້:
1. ຜູ້ຖືກປະຕິບັດໄດ້ປະຕິບັດຕາມຄຳຕັດສິນຂອງສານຢ່າງຄົບຖ້ວນແລ້ວ;
2. ເຈົ້າໜີ້ໄດ້ສະລະສິດ. ໃນກໍລະນີທີ່ເຈົ້າໜີ້ ໄດ້ຮັບ ໝາຍຮຽກສາມຄັ້ງແລ້ວ ແຕ່ບໍ່ເຂົ້າມາສະເໜີຕົວ ຕໍ່ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໂດຍບໍ່ມີເຫດຜົນພຽງພໍ ກໍໃຫ້ຖືວ່າເປັນການສະລະສິດເຊັ່ນດຽວກັນ;
3. ຜູ້ຖືກປະຕິບັດໄດ້ເສັຍຊີວິດ ໂດຍບໍ່ມີຊັບ, ບໍ່ມີສິດ ຫລືື ບໍ່ມີພັນທະໃຫ້ຜູ້ອື່ນສືບທອດ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍ;
4. ຄຳຕັດສິນ ຫລື ຄຳພິພາກສາຂອງສານໄດ້ຖືກ ປ່ຽນແປງ, ຍົກເລີກ ຫລື ລົບລ້າງ ໂດຍບໍ່ໃຫ້ຄູ່ຄວາມມີພັນທະປະຕິບັດ.
ເມື່ອການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານໄດ້ສິ້ນສຸດແລ້ວ ພະນັກງານ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕ້ອງສະເໜີໃຫ້ຫົວໜ້າຫ້ອງການ ຫລື ຫົວໜ້າໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນ ຂອງສານ ເພື່ອອອກຄຳສັ່ງປິດສຳນວນຄະດີ ແລະ ແຈ້ງໃຫ້ຄູ່ຄວາມ, ໄອຍະການປະຊາຊົນ, ຫ້ອງວ່າການຄະນະສະມາຊິກ ສະພາແຫ່ງຊາດປະຈຳເຂດເລືອກຕັ້ງ ແລະ ອົງການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນຊາບ.
ໝວດທີ 2
ມາດຕະການໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຄະດີແພ່ງ
ມາດຕາ 30. ການອອກຄຳສັ່ງຂອງອົງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ເພື່ອຮັບປະກັນໃຫ້ຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໄດ້ຮັບການປະຕິບັດຢ່າງສຳເລັດຜົນ ນັ້ນ ຫ້ອງການ ຫລື ໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຈະອອກຄຳສັ່ງໃຫ້ພາຕົວ, ຄຳສັ່ງຍຶດ ຫລື ອາຍັດຊັບ, ຍົກຍ້າຍ, ປັບໃໝ ແລະ ຄຳສັ່ງອື່ນ ທີ່ເຫັນວ່າຈຳເປັນ ແຕ່ບໍ່ໃຫ້ອອກຄຳສັ່ງກັກຕົວ ຫລື ກັກຂັງ ເພື່ອເລັ່ງໜີ້.
ໃນກໍລະນີ ຊັບສິ່ງຂອງທີ່ຖືກອາຍັດ ຫລື ຍຶດນັ້ນ ຫາກມີຄວາມຈຳເປັນ ຕ້ອງມີການຄຸ້ມຄອງ ຫລື ແກ້ໄຂຢ່າງຮີບດ່ວນ ເນື່ອງຈາກວ່າຊັບສິ່ງຂອງດັ່ງກ່າວຈະມີການປ່ຽນຮູບ ຫລື ເສັຍຄຸນນະພາບ, ຫ້ອງການ ຫລື ໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕ້ອງຄຸ້ມຄອງ, ປົກປັກຮັກສາ ຫລື ຂາຍເອົາເງິນມາໄວ້ ເພື່ອປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານໃນຂັ້ນຕໍ່ໄປ.
ໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານກ່ຽວກັບການມອບ ຫລື ການສົ່ງ ຊັບຄົງທີ່ຄືນນັ້ນ ຫ້ອງການ ຫລື ໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕ້ອງອອກຄຳສັ່ງໃຫ້ຜູ້ຄອບຄອງຊັບດັ່ງກ່າວ ຍົກຍ້າຍອອກຈາກສະຖານທີ່ ຫລື ທີ່ພັກອາໄສ ທີ່ຕ້ອງໄດ້ມອບ ຫລື ສົ່ງພາຍໃນກຳນົດເວລາບໍ່ໃຫ້ເກີນ ເກົ້າສິບ ວັນ ນັບແຕ່ ວັນໄດ້ຮັບຄຳສັ່ງເປັນຕົ້ນໄປ.
ມາດຕະການທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນວັກທີ 3 ຂອງມາດຕານີ້ ກໍສາມາດນຳໃຊ້ ຕໍ່ຫລັກຊັບຄ້ຳປະກັນຂອງຂໍ້ຜູກພັນໃນສັນຍາ ເຊັ່ນດຽວກັນ.
ມາດຕາ 31. ຜົນບັງຄັບປະຕິບັດຂອງຄຳສັ່ງຂອງອົງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ຄຳສັ່ງຂອງອົງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ອອກຢ່າງຖືກຕ້ອງ ໃນຂອບເຂດ ສິດ ແລະໜ້າທີ່ ຂອງຕົນ ເພື່ອຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແລະ ນິຕິກຳອື່ນ ທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນມາດຕາ 5(ໃໝ່) ຂອງກົດໝາຍສະບັບນີ້ ໃຫ້ຖືຄືກັນກັບຄຳສັ່ງຂອງສານ ແລະ ມີຜົນບັງຄັບປະຕິບັດ ສຳລັບບຸກຄົນ ແລະ ອົງການ ຈັດຕັ້ງ ດັ່ງທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນມາດຕາ 6 ຂອງກົດໝາຍສະບັບນີ້.
ການຫລີກລ້ຽງບໍ່ຍອມປະຕິບັດຄຳສັ່ງດັ່ງກ່າວ ໂດຍເຈດຕະນາ ຫລື ຂັດຂວາງ ການປະຕິບັດໜ້າທີ່ີ່ ຂອງພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຫລື ບຸກຄົນອື່ນ ທີ່ເຂົ້າຮ່ວມ ໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິ ບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ດ້ວຍການນາບຂູ່, ໃຊ້ຄວາມຮຸນແຮງ ຫລື ດ້ວຍຮູບການອື່ນ ຖືວ່າເປັນການກະທຳຜິດທາງອາຍາ ແລະ ຈະຖືກລົງໂທດຕາມມາດຕາ 158, 173 ແລະ ມາດຕາອື່ນ ຂອງກົດໝາຍ ອາຍາ.
ມາດຕາ 32. ຊັບທີ່ຫ້າມອາຍັດ ຫລື ຍຶດ
ຊັບສິ່ງຂອງທີ່ຈະບໍ່ຖືກອາຍັດ ຫລື ຍຶດມາໃຊ້ແທນໜີ້ສິນ ມີ ດັ່ງນີ້:
1. ສິ່ງສັກກາລະບູຊາຂອງລູກໜີ້;
2. ອາຫານສຳລັບກິນປະຈຳວັນ ແລະຢາປົວພະຍາດຂອງລູກໜີ້;
3. ວັດຖຸສິ່ງຂອງທີ່ໃຊ້ເປັນປະຈຳຂອງລູກໜີ້ ແລະ ຂອງບຸກຄົນ ຊຶ່ງຢູ່ພາຍໃຕ້ການດູແລລ້ຽງດູຂອງລູກໜີ້ ເຊັ່ນ: ເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມ, ເຄື່ອງນອນ, ເຄື່ອງຄົວກິນ ແລະ ເຄື່ອງຫລິ້ນເດັກນ້ອຍ;
4. ວັດຖຸສິ່ງຂອງທີ່ຈຳເປັນ ສຳລັບການປະກອບອາຊີບຂະໜາດນ້ອຍຂອງລູກໜີ້.
ມາດຕາ 33. ມາດຕະການຕໍ່ຜູ້ບໍ່ຍອມປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ພາຍຫລັງຫ້ອງການ ຫລື ໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໄດ້ອອກຄຳສັ່ງ ອາຍັດຊັບ, ຍຶດຊັບ ຫລື ອອກຄຳສັ່ງຍົກຍ້າຍແລ້ວ ແຕ່ລູກໜີ້ບໍ່ຍອມປະຕິບັດຕາມຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທັງໆທີ່ມີຄວາມສາມາດໃຊ້ແທນໄດ້ ແຕ່ມີເຈດຕະນາບໍ່ປະຕິບັດ ຊຶ່ງແກ່ຍາວກາຍກຳນົດ ຫົກສິບ ວັນ ນັ້ນ ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຈະປັບໃໝໜຶ່ງສ່ວນຮ້ອຍ (1%) ຂອງມູນຄ່າທີ່ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ໃຊ້ແທນ, ຖ້າຫາກກາຍກຳນົດເກົ້າສິບວັນ ຈະປັບໃໝສາມສ່ວນຮ້ອຍ (3%) ຂອງມູນຄ່າທີ່ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ໃຊ້ແທນ ນັບແຕ່ມື້ໄດ້ແຈ້ງໃຫ້ປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ເປັນຕົ້ນໄປ.
ໃນກໍລະນີທີ່ບໍ່ແມ່ນໜີ້ສິນ ສຳລັບຊັບສິ່ງຂອງທີ່ສາມາດຕີມູນຄ່າໄດ້ ເຊັ່ນ: ການທວງໃຫ້ ອອກຈາກທີ່ດິນ, ເຮືອນ, ການແບ່ງປັນມູນມໍລະດົກ, ສິນສົມສ້າງ, ຄ່າລ້ຽງດູ, ຖ້າວ່າຊັບສິ່ງຂອງ ນັ້ນ ຫາກມີມູນຄ່າຕ່ຳກວ່າ ຫ້າຮ້ອຍລ້ານກີບ ຈະປັບໃໝຄັ້ງທີໜຶ່ງ ຫ້າແສນກີບ, ຄັ້ງທີສອງ ສອງລ້ານກີບ; ສຳລັບຊັບສິ່ງຂອງ ທີ່ມີມູນຄ່າສູງກວ່າ ຫ້າຮ້ອຍລ້ານກີບຂຶ້ນໄປຈະປັບໃໝຄັ້ງທີໜຶ່ງ ສອງລ້ານກີບ, ຄັ້ງທີສອງ ຫ້າລ້ານກີບ.
ສຳລັບສິ່ງທີ່ບໍ່ສາມາດຕີເປັນມູນຄ່າໄດ້ ເຊັ່ນ: ການທວງເອົາເອກະສານ, ການທວງເອົາ ເດັກນ້ອຍ ຈະປັບໃໝຄັ້ງທີໜຶ່ງ ຫ້າແສນກີບ, ຄັ້ງທີສອງ ໜຶ່ງລ້ານກີບ.
ເງິນຄ່າປັບໃໝ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານທັງໝົດ ໃຫ້ມອບເຂົ້າ ເປັນລາຍໄດ້ຂອງລັດ.
ຖ້າວ່າການນຳໃຊ້ມາດຕະການຕ່າງໆ ທີ່ກ່າວມາຂ້າງເທິງນີ້ ຫາກຍັງບ່ໍໄດ້ຮັບ ຜົນ ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ກໍມີສິດສະເໜີໃຫ້ນຳໃຊ້ມາດຕາ 173 ຂອງກົດໝາຍອາຍາ, ແຕ່ຜູ້ຖືກ ປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຍັງຕ້ອງໄດ້ປະຕິບັດຕາມຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແລະ ມາດຕະການຕ່າງໆ ທີ່ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະ ຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໄດ້ວາງໃສ່.
ມາດຕາ 34. ການນຳໃຊ້ມາດຕະການຕໍ່ນິຕິບຸກຄົນ
ມາດຕະການຕ່າງໆທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນມາດຕາ 30, 31 ແລະ ມາດຕາ 33 ຂອງກົດໝາຍ ສະບັບນີ້ ສາມາດນຳໃຊ້ຕໍ່ນິຕິບຸກຄົນ ຫລື ບໍລິສັດທີ່ເປັນລູກໜີ້ ທີ່ພວມດຳເນີນກິດຈະການຢູ່ ຫລື ຖືກຍຸບເລີກ ຍົກເວັ້ນວັກສຸດທ້າຍຂອງມາດຕາ 33 ຂອງກົດໝາຍສະບັບນີ້. ສຳລັບບໍລິສັດທີ່ສານຕັດສິນໃຫ້ລົ້ມລະລາຍນັ້ນ ໃຫ້ປະຕິບັດຕາມກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການລົ້ມລະລາຍຂອງວິສາຫະກິດ.
ມາດຕາ 35(ໃໝ່). ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແມ່ນ ຄ່າສິ້ນເປືອງ ໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ເຊັ່ນ: ຄ່າຮື້ຖອນ, ຄ່າຂົນສົ່ງຊັບສິ່ງຂອງອອກຈາກສະຖານທີ່, ຄ່າປົກປັກຮັກສາ ຊັບ..., ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແມ່ນ ຕົກຢູ່ໃນຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງຜູ່ເສັຍຄະດີ ແລະ ໃຫ້ປະຕິບັດຕາມກົດໝາຍວ່າດ້ວຍ ຄ່າທຳນຽມສານ.
ໝວດທີ 3
ຂັ້ນຕອນ ແລະ ມາດຕະການ
ໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຄະດີອາຍາ ກ່ຽວກັບການໃຊ້ແທນຄ່າເສັຍຫາຍທາງແພ່ງ,
ໂທດປັບໃໝ, ໂທດຮິບຊັບ, ໂທດຮິບວັດຖຸສິ່ງຂອງ ແລະ ໂທດດັດສ້າງໂດຍບໍ່ຕັດອິດສະລະພາບ
ມາດຕາ 36. ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຄະດີອາຍາກ່ຽວກັບການໃຊ້ແທນຄ່າເສັຍຫາຍທາງແພ່ງ ແລະ ໂທດປັບໃໝ
ຂັ້ນຕອນ ແລະ ມາດຕະການໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຄະດີອາຍາ ກ່ຽວກັບການ ໃຊ້ແທນຄ່າເສັຍຫາຍທາງແພ່ງ ແລະ ໂທດປັບໃໝ ຕາມຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໃຫ້ປະຕິບັດຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ ໃນມາດຕາ 25 ຫາ ມາດຕາ 34 ຂອງກົດໝາຍສະບັບນີ້.
ສຳລັບຜູ້ທີ່ຍັງປະຕິບັດໂທດຢູ່, ຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບການອະໄພຍະໂທດ ຫລື ພົ້ນໂທດ ແລ້ວ ກໍຕ້ອງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ກ່ຽວກັບການໃຊ້ແທນຄ່າເສັຍຫາຍທາງແພ່ງ ແລະ ໂທດປັບໃໝ ເຊັ່ນດຽວກັນ.
ມາດຕາ 37. ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໂທດຮິບຊັບ ແລະຮິບວັດຖຸສິ່ງຂອງ
ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຄະດີອາຍາກ່ຽວກັບໂທດຮິບຊັບ ແລະ ຮິບວັດ ຖຸສິ່ງຂອງ ໃຫ້ດຳເນີນຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນຄຳຕັດສິນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງນັ້ນທຸກປະການ ເຖິງວ່າຜູ້ຖືກຕັດສິນຍັງປະ ຕິບັດໂທດຢູ່, ໄດ້ຮັບການອະໄພຍະໂທດ ຫລື ພົ້ນໂທດແລ້ວກໍຕາມ.
ມາດຕາ 38. ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໂທດດັດສ້າງໂດຍບໍ່ຕັດອິດສະລະພາບ
ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຄະດີອາຍາ ກ່ຽວກັບໂທດດັດສ້າງ ໂດຍບໍ່ຕັດ ອິດສະລະພາບໃຫ້ປະຕິບັດຕໍ່ ພະນັກງານ ຫລື ບຸກຄົນ ທີ່ມີລາຍໄດ້ ເທົ່ານັ້ນ.
ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕ້ອງແຈ້ງຄຳຕັດສິນຂອງສານ ດັ່ງກ່າວ ໄປຍັງ ອົງການປົກຄອງ ຫລື ບ່ອນທີ່ຜູ້ຖືກປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານພວມເຮັດວຽກຢູ່ ເພື່ອຫັກເອົາເງິນຄ່າ ແຮງງານ ແລ້ວມອບເຂົ້າເປັນລາຍໄດ້ຂອງລັດ, ນອກຈາກນີ້ ຜູ້ກ່ຽວຍັງຈະຕ້ອງໃຊ້ແທນຄ່າເສັຍຫາຍທາງແພ່ງ ຕາມຄຳຕັດ ສິນຂອງສານອີກ.
ມາດຕາ 39. ບຸລິມະສິດໃນການໃຊ້ແທນຄ່າເສັຍຫາຍທາງແພ່ງ, ໂທດປັບໃໝ, ໂທດຮິບຊັບ ຫລືຮິບວັດຖຸສິ່ງຂອງ
ໃນການປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຄະດີອາຍາ ກ່ຽວກັບການໃຊ້ແທນຄ່າເສັຍຫາຍ ທາງແພ່ງ, ໂທດປັບໃໝ, ໂທດຮິບຊັບ, ໂທດຮິບວັດຖຸສິ່ງຂອງນັ້ນ ຖ້າຜູ້ຖືກປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຫາກບໍ່ສາມາດ ໃຊ້ແທນຄ່າເສັຍຫາຍທາງແພ່ງ, ໂທດປັບໃໝ, ໂທດຮິບຊັບ ແລະ ໂທດຮິບວັດຖຸສິ່ງຂອງ ພ້ອມກັນໄດ້ນັ້ນ ແມ່ນ ໃຫ້ປະຕິ ບັດການໃຊ້ແທນຄ່າເສັຍຫາຍທາງແພ່ງກ່ອນ ແລ້ວຈຶ່ງປະຕິບັດໂທດປັບ ໃໝ, ໂທດຮິບຊັບ, ໂທດຮິບວັດຖຸສິ່ງຂອງ ຕາມຫລັງ.
ມາດຕາ 40. ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຄະດີອາຍາ ກ່ຽວກັບໂທດຕັດອິດສະລະພາບ
ຫລັກການ, ລະບຽບການ, ວິທີການ ແລະມາດຕະການ ໃນການຈັດຕັ້ງ ປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຄະດີອາຍາ ກ່ຽວກັບໂທດຕັດອິດສະລະພາບ ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍອື່ນຕ່າງຫາກ.
ໝວດທີ 4
ການໂຈະ, ການປ່ຽນແປງ, ການຍົກເລີກ ແລະການລົບລ້າງ
ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ມາດຕາ 41(ໃໝ່). ສາເຫດທີ່ພາໃຫ້ໂຈະການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ການດຳເນີນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໂດຍພະນັກງານ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຈະຖືກໂຈະໄວ້ຊົ່ວຄາວ ໃນກໍລະນີໃດໜຶ່ງ ດັ່ງນີ້:
1. ຜູ້ຖືກປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໄດ້ເປັນຄົນບ້າ ເສັຍຈິດ ຫລື ຕົກຢູ່ໃນສະພາບ ຈຳເປັນ ເຊັ່ນ: ເຈັບປ່ວຍໜັກ ໂດຍມີການຢັ້ງຢືນຈາກຄະນະແພດຂັ້ນເມືອງ ຂຶ້ນໄປ;
2. ມີການຮື້ຟື້ນຄະດີ ຕາມກຳນົດເວລາທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ ໃນກົດໝາຍ ໂດຍການສະເໜີໂຈະຂອງໄອຍະການປະຊາຊົນສູງສຸດ;
3. ຜູ້ຖືກປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານໄດ້ອອກຈາກທ້ອງຖິ່ນ ສະຖານທີ່ຢູ່ອາໄສໄປກ່ອນແລ້ວ ໂດຍບໍ່ຮູ້ບ່ອນຢູ່ທີ່ແນ່ນອນ ຊຶ່ງມີການຢັ້ງຢືນຢ່າງຖືກຕ້ອງ;
4. ຜູ້ຖືກປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໄດ້ເສັຍຊີວິດ ແຕ່ຜູ້ກ່ຽວຍັງມີຜູ້ສືບທອດຢູ່;
5. ມີການສະເໜີໃຫ້ໂຈະຂອງໄອຍະການປະຊາຊົນ ຕາມທີ່ ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນມາດຕາ 49 (ໃໝ່) ຂໍ້ 4 ຂອງກົດໝາຍສະບັບນີ້;
6. ຄຳຕັດສິນຂອງສານທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ ຊຶ່ງບໍ່ກົງກັບ ຕົວຈິງ ເຮັດໃຫ້ບໍ່ສາມາດຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໄດ້.
ເມື່ອສາເຫດທີ່ພາໃຫ້ໂຈະການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ກ່າວມາ ຂ້າງເທິງນີ້ ຫາກໝົດໄປແລ້ວ ແມ່ນໃຫ້ສືບຕໍ່ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ.
ມາດຕາ 42. ສາເຫດທີ່ພາໃຫ້ມີການປ່ຽນແປງ, ຍົກເລີກ ຫລື ລົບລ້າງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ສາເຫດທີ່ພາໃຫ້ມີການປ່ຽນແປງ, ຍົກເລີກ ຫລື ລົບລ້າງ ການຈັດຕັ້ງປະຕິ ບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ມີດັ່ງນີ້:
1. ປະຕິບັດບໍ່ຖືກຕ້ອງຕາມຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
2. ລະເມີດວິທີການ ຫລື ຂັ້ນຕອນ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍສະບັບນີ້ ຫລື ລະເມີດລະບຽບກົດໝາຍອື່ນ;
ໃນກໍລະນີທີ່ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຫາກຖືກປ່ຽນແປງ, ຍົກເລີກ ຫລື ລົບລ້າງແລ້ວ ສິ່ງທີ່ໄດ້ປະຕິບັດຕໍ່ກັນແລ້ວນັ້ນ ຕ້ອງໄດ້ສົ່ງຄືນ, ຟື້ນຟູ, ໃຊ້ແທນ ຫລື ແກ້ໄຂຄືນ ໃຫ້ຖືກ ຕ້ອງຕາມສະພາບຄວາມເປັນຈິງ ກ່ອນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ.
ມາດຕາ 43(ໃໝ່). ວິທີການໂຈະ, ການປ່ຽນແປງ, ການຍົກເລີກ ແລະການລົບລ້າງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ເມື່ອກະຊວງຍຸຕິທຳ ຫລື ຫ້ອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໄດ້ຮັບຄຳ ຮ້ອງກ່ຽວກັບການໂຈະ, ການປ່ຽນແປງ, ການຍົກເລີກ ຫລື ການລົບລ້າງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນ ຂອງສານແລ້ວຕ້ອງໄດ້ພິຈາລະນາ ແລະ ຄົ້ນຄວ້າ; ຖ້າເຫັນວ່າມີເຫດຜົນຕາມທີ່ໄດ້ ກຳນົດໄວ້ໃນ ມາດຕາ 41(ໃໝ່) ແລະ 42 ຂອງກົດໝາຍສະບັບນີ້ ກະຊວງຍຸຕິທຳ ຫລື ຫ້ອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ກໍຕ້ອງອອກຄຳສັ່ງໂຈະ, ປ່ຽນແປງ, ຍົກເລີກ ຫລື ລົບລ້າງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແລ້ວແຈ້ງໃຫ້ຂັ້ນລຸ່ມຂອງຕົນ, ໄອຍະການ ປະຊາຊົນ ແລະ ຄູ່ຄວາມຊາບ ພາຍໃນກຳນົດ ສາມສິບ ວັນ ນັບແຕ່ວັນໄດ້ຮັບຄຳຮ້ອງເປັນຕົ້ນໄປ.
ໃນກໍລະນີທີ່ເຫັນວ່າຄຳຮ້ອງນັ້ນ ບໍ່ມີເຫດຜົນຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນມາດຕາ 41(ໃໝ່) ແລະ 42 ຂອງກົດໝາຍສະບັບນີ້ແລ້ວ ກະຊວງຍຸຕິທຳ ຫລື ຫ້ອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕ້ອງແຈ້ງໃຫ້ຂັ້ນລຸ່ມຂອງຕົນ, ໄອຍະການປະຊາຊົນ ແລະ ຄູ່ຄວາມ ຊາບພາຍໃນກໍານົດ ສາມສິບ ວັນ ເຊັ່ນດຽວກັນ ແລະ ໃຫ້ສືບຕໍ່ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນດັ່ງກ່າວ.
ອົງການຈັດຕັ້ງຂອງພັກ, ຂອງລັດ, ແນວລາວສ້າງຊາດ, ອົງການຈັດຕັ້ງ ມະຫາຊົນ ຫລື ບຸກຄົນ ນັ້ນ ບໍ່ມີສິດສັ່ງໃຫ້ປ່ຽນແປງ, ໂຈະ, ຍົກເລີກ, ລົບລ້າງ ຫລື ຂັດຂວາງ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ຄຳຕັດສິນຂອງສານ.
ມາດຕາ 44. ການຮັກສາສຳນວນຄະດີ
ສຳນວນຄະດີ ທີ່ໄດ້ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານສິ້ນສຸດແລ້ວ ໃຫ້ຮັກສາໄວ້ ຊາວປີ ນັບແຕ່ວັນອອກຄຳສັ່ງປິດສຳນວນຄະດີເປັນຕົ້ນໄປ, ຫລັງຈາກນັ້ນຈຶ່ງທຳລາຍຖິ້ມ.
ພາກທີ IV
ການກວດກາການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ໝວດທີ 1
ອົງການກວດກາພາຍໃນ
ມາດຕາ 45(ໃໝ່). ອົງການກວດກາພາຍໃນ
ອົງການກວດກາພາຍໃນ ມີ ດັ່ງນີ້:
- ກະຊວງຍຸຕິທໍາ;
- ພະແນກຍຸຕິທໍາແຂວງ, ນະຄອນ;
- ຫ້ອງການຍຸຕິທໍາເມືອງ, ເທດສະບານ.
ມາດຕາ 46(ໃໝ່). ສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ຂອງອົງການກວດກາພາຍໃນ
ສິດ ແລະໜ້າທີ່ຕົ້ນຕໍ ຂອງອົງການກວດກາພາຍໃນ ມີດັ່ງນີ້:
1. ກວດກາການຈັດຕັ້ງ ແລະ ການເຄື່ອນໄຫວ ປະຕິບັດ ໜ້າທີ່ວຽກງານ ຂອງພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
2. ກວດກາຄວາມຮັບຜິດຊອບ, ການປະພຶດ ແລະ ແບບແຜນວິທີເຮັດວຽກ ຂອງພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
3. ກວດກາການຄຸ້ມຄອງ ແລະ ການນຳໃຊ້ ລາຍຮັບ-ລາຍຈ່າຍ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ.
ໝວດທີ 2
ອົງການກວດກາພາຍນອກ
ມາດຕາ 47(ໃໝ່). ອົງການກວດກາພາຍນອກ
ອົງການກວດກາພາຍນອກ ມີດັ່ງນີ້:
- ສະພາແຫ່ງຊາດ ດ້ວຍການເຂົ້າຮ່ວມຂອງປະຊາຊົນ;
- ອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນ.
ມາດຕາ 48(ໃໝ່). ສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ ໃນການກວດກາ
ສະພາແຫ່ງຊາດ ດຳເນີນການກວດກາການ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນ ຂອງສານ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍວ່າດ້ວຍ ການຕິດຕາມກວດກາຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ.
ມາດຕາ 49(ໃໝ່). ສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ຂອງອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນໃນການກວດກາ
ໃນການຕິດຕາມກວດກາ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນ ມີສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ຕົ້ນຕໍ ດັ່ງນີ້:
1. ສະເໜີໃຫ້້ອົງການ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຂັ້ນຂອງຕົນ ລາຍງານສະພາບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ;
2. ສະເໜີໃຫ້້ອົງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຂັ້ນຂອງຕົນ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ ຊຶ່ງແກ່ຍາວ ຫລື ຄ້າງຄາໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ເພື່ອໃຫ້ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ແລະ ປະສານສົມທົບ ກັນໃນການແກ້ໄຂ;
3. ກວດກາຄວາມຖືກຕ້ອງ ຂອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ຄຳຕັດສິນຂອງສານ ເປັນຕົ້ນ ການປະຕິບັດກົດໝາຍ, ການຊຳລະທາງແພ່ງ, ການເກັບ ແລະ ມອບຄ່າທຳນຽມສານ, ຄ່າອາກອນ ແລະ ຄ່າປັບໃໝ ເຂົ້າງົບປະມານ, ການຮິບຊັບເຂົ້າເປັນຂອງລັດ;
4. ສະເໜີໃຫ້ກະຊວງຍຸຕິທຳ ຫລື ຫ້ອງການ ຈັດຕັ້ງປະຕິ ບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໂຈະ, ປ່ຽນແປງ, ຍົກເລີກ ຫລື ລົບລ້າງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດ ໄວ້ໃນມາດຕາ 43(ໃໝ່) ຂອງກົດໝາຍສະບັບນີ້;
5. ສັ່ງຟ້ອງຜູ້ບໍ່ປະຕິບັດຕາມຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແລະ ຜູ້ລະເມີດກົດໝາຍອື່ນ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄໍາຕັດສິນຂອງສານ ໃຫ້ສານປະຊາຊົນພິຈາລະນາຕັດສິນ ຕາມມາດຕາ 173 ແລະ ມາດຕາອື່ນຂອງກົດໝາຍອາຍາ ເມື່ອອົງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໄດ້ລາຍງານໃຫ້ອົງການໄອຍະ ການປະຊາຊົນແລ້ວ.
ພາກທີ V(ໃໝ່)
ຂໍ້ຫ້າມ
ມາດຕາ 50(ໃໝ່). ຂໍ້ຫ້າມສຳລັບພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ຫ້າມພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ກະທຳ ດັ່ງນີ້:
1. ກົດໜ່ວງຖ່ວງດຶງ, ເຂົ້າຂ້າງອອກຂາ, ເລືອກຈັດຕັ້ງ ປະຕິບັດຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ, ຄຳຕັດສິນ ແລະ ຄຳພິພາກສາຂອງສານ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ;
2. ເມີນເສີຍ, ລະເຫຼີງ ແລະ ຂາດຄວາມຮັບຜິດຊອບ ໃນການປະຕິບັດໜ້າທີ່ວຽກງານ;
3. ໃຊ້ທ່າທີບໍ່ເໝາະສົມ ໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໜ້າທີ່ ວຽກງານ;
4. ສວຍໃຊ້ອຳນາດ, ຕຳແໜ່ງ, ໜ້າທີ່ ເພື່ອຫາຜົນ ປະໂຫຍດສ່ວນຕົວ;
5. ຮັບສິນບົນ.
ມາດຕາ 51(ໃໝ່). ຂໍ້ຫ້າມສຳລັບຄູ່ຄວາມ
ຫ້າມຄູ່ຄວາມ ກະທຳ ດັ່ງນີ້:
1. ຫລົບຫລີກການປະຕິບັດຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ, ຄຳຕັດ ສິນ ແລະ ຄຳພິພາກສາ ຂອງສານ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ;
2. ຊຸກເຊື່ອງ, ມອບ-ໂອນ ຊັບສິນ ເພື່ອຫຼີກລ້ຽງ ການປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
3. ແອບອ້າງບຸກຄົນທີ່ມີສິດອຳນາດ ເພື່ອຂົ່ມຂູ່, ຖ່ວງດຶງ ແກ່ຍາວເວລາ ໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
4. ໃຫ້ສິນບົນ ແກ່ພະນັກງານ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນ ຂອງສານ;
5. ຂົ່ມຂູ່, ຂັດຂວາງ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນ ຂອງສານ;
6. ງັດແງະ, ມ້າງເພ ແລະທຳລາຍຊັບສິນທີ່ຖືກອາຍັດ ຫລື ຍຶດ;
7. ທຳຮ້າຍ, ໃສ່ຮ້າຍປ້າຍສີ ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ຄຳຕັດສິນຂອງສານ.
ມາດຕາ 52(ໃໝ່). ຂໍ້ຫ້າມສຳລັບບຸກຄົນ ແລະການຈັດຕັ້ງອື່ນ
ຫ້າມບຸກຄົນ ແລະ ການຈັດຕັ້ງອື່ນ ກະທຳ ດັ່ງນີ້:
1. ຍຸຍົງຄູ່ຄວາມ ບໍ່ໃຫ້ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ, ຄຳຕັດສິນ ແລະ ຄຳພິພາກສາຂອງສານ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ;
2. ຂັດຂວາງໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ, ຄຳຕັດສິນ ແລະ ຄຳພິພາກ ສາຂອງສານ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ;
3. ເປັນສື່ກາງໃນການໃຫ້ ແລະຮັບສິນບົນ ແກ່ພະນັກງານ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
4. ຮັບໂອນຊັບສິນທີ່ຕົນຮູ້ ຫລື ຄວນຮູ້ວ່າ ຊັບສິນດັ່ງກ່າວ ຈະນຳໃຊ້ເຂົ້າໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ.
ພາກທີ VI
ນະໂຍບາຍຕໍ່ຜູ້ມີຜົນງານ ແລະມາດຕະການຕໍ່ຜູ້ລະເມີດ
ມາດຕາ 53(ໃໝ່). ນະໂຍບາຍຕໍ່ຜູ້ມີຜົນງານ
ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ມີຜົນງານດີເດັ່ນ ໃນການ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດກົດໝາຍສະບັບນີ້ ລວມທັງ ບຸກຄົນ ແລະ ອົງການຈັດຕັ້ງອື່ນ ທີ່ໄດ້ໃຫ້ການຮ່ວມມື ແລະ ປະກອບສ່ວນ ເຂົ້າ ໃນວຽກງານການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຈະໄດ້ຮັບການຍ້ອງຍໍ ຫລື ນະໂຍບາຍອື່ນ ຕາມລະບຽບການ.
ມາດຕາ 54(ໃໝ່). ມາດຕະການຕໍ່ຜູ້ລະເມີດ
ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ, ຄູ່ຄວາມ, ບຸກຄົນ ຫລື ການຈັດຕັ້ງອື່ນ ທີ່ໄດ້ລະເມີດຂໍ້ຫ້າມ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນມາດຕາ 50(ໃໝ່), 51(ໃໝ່) ແລະ 52(ໃໝ່) ຂອງກົດ ໝາຍສະບັບນີ້ ຈະຖືກສຶກສາອົບຮົມ, ປະຕິບັດວິໄນ, ມາດຕະການທາງແພ່ງ ແລະ ມາດຕະການທາງອາຍາ ຕາມກໍລະນີ ເບົາ ຫລື ໜັກ.
ມາດຕາ 55(ໃໝ່). ມາດຕະການສຶກສາອົບຮົມ
ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ, ຄູ່ຄວາມ, ບຸກຄົນ ຫລື ການຈັດຕັ້ງອື່ນ ທີ່ລະເມີດກົດໝາຍວ່າດ້ວຍ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຊຶ່ງມີລັກສະນະເບົາ ຈະຖືກຕັກເຕືອນ ແລະ ສຶກສາອົບຮົມ.
ມາດຕາ 56(ໃໝ່). ມາດຕະການທາງວິໄນ
ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ລະເມີດກົດໝາຍວ່າດ້ວຍ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຊຶ່ງບໍ່ເປັນການກະທຳຜິດທາງອາຍາ ແລະ ກໍ່ຄວາມເສັຍຫາຍ ທີ່ມີມູນຄ່າຕ່ຳກວ່າ 500.000 ກີບ ແຕ່ບໍ່ມີຄວາມຈິງໃຈ, ຫລົບຫລີກຈາກຄວາມຜິດຂອງຕົນ ຈະຖືກປະຕິບັດວິໄນ ຕາມແຕ່ລະກໍລະນີ ດັ່ງນີ້:
1. ຕິຕຽນ, ກ່າວເຕືອນຄວາມຜິດ ໂດຍບັນທຶກໄວ້ໃນ ສຳນວນເອກະສານ, ຊີວະປະຫວັດ ຂອງຜູ້ກ່ຽວ;
2. ໂຈະການເລື່ອນຊັ້ນ, ຂັ້ນເງິນເດືອນ, ການຍ້ອງຍໍ;
3. ປົດຕຳແໜ່ງ ຫລື ຍົກຍ້າຍໄປຮັບໜ້າທີ່ອື່ນ ທີ່ມີຕຳແໜ່ງຕ່ຳກວ່າເກົ່າ;
4. ໃຫ້ອອກຈາກລັດຖະການໂດຍບໍ່ໄດ້ຮັບນະໂຍບາຍໃດໆ.
ຜູ່ຖືກປະຕິບັດວິໄນ ຕ້ອງສົ່ງຊັບສິນທີ່ຕົນໄດ້ມາໂດຍບໍ່ຖືກຕ້ອງນັ້ນ ຄືນຢ່າງຄົບຖ້ວນ.
ມາດຕາ 57(ໃໝ່). ມາດຕະການທາງແພ່ງ
ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ, ຄູ່ຄວາມ, ບຸກຄົນ ຫລື ການຈັດຕັ້ງອື່ນ ທີ່ລະເມີດກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຊຶ່ງກໍ່ຄວາມເສັຍຫາຍໃຫ້ແກ່ຜູ້ອື່ນ ເນື່ອງມາຈາກການກະທຳທີ່ບໍ່ຖືກຕ້ອງຂອງຕົນ ກ່ຽວກັບການການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຈະຕ້ອງໃຊ້ແທນ ຄ່າເສັຍຫາຍຕາມທີ່ຕົນໄດ້ກໍ່ຂຶ້ນ.
ມາດຕາ 58(ໃໝ່). ມາດຕະການທາງອາຍາ
ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ, ຄູ່ຄວາມ, ບຸກຄົນອື່ນ ທີ່ລະເມີດກົດໝາຍວ່າດ້ວຍ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ເປັນການກະທຳຜິດທາງອາຍາ ເປັນຕົ້ນ: ການສວຍ ໃຊ້ອຳນາດ, ການຮັບສິນບົນ ແລະ ການໃຫ້ສິນບົນ, ການຂັດຂວາງການປະຕິບັດວຽກງານຂອງເຈົ້າໜ້າທີ່ ແລະ ການບໍ່ ປະຕິບັດຄຳຕັດສິນ ຫລື ຄຳສັ່ງຂອງສານ ຈະຖືກລົງໂທດທາງອາຍາ ຕາມມາດຕາ 153, 157, 158, 173 ແລະມາດຕາ ອື່ນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ຂອງກົດໝາຍອາຍາ.
ພາກທີ VII
ງົບປະມານ, ເຄື່ອງແບບ, ເຄື່ອງໝາຍ ແລະຕາປະທັບ
ມາດຕາ 59(ໃໝ່). ງົບປະມານ
ອົງການຄຸ້ມຄອງ ແລະອົງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແມ່ນ ນຳໃຊ້ງົບປະມານຂອງລັດ. ເພື່ອຮັບປະກັນໃຫ້ແກ່ການປະຕິບັດໜ້າທີ່ວຽກງານ ຂອງອົງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນ ຂອງສານ ລັດຕ້ອງສະໜອງງົບປະມານຢ່າງສົມເຫດສົມຜົນ.
ມາດຕາ 60(ໃໝ່). ການຄຸ້ມຄອງ ແລະນຳໃຊ້ງົບປະມານ
ງົບປະມານຂອງອົງການຄຸ້ມຄອງ ແລະ ອົງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນ ຂອງສານ ແມ່ນ ນຳໃຊ້ເຂົ້າໃນການເຄື່ອນໄຫວຊີ້ນຳ, ຊຸກຍູ້, ກວດກາ ແລະ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ.
ການຄຸ້ມຄອງ ແລະ ນຳໃຊ້ງົບປະມານ ຕ້ອງໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບລະບຽບ ກົດໝາຍ ກ່ຽວກັບງົບປະມານແຫ່ງລັດ.
ມາດຕາ 61. ເຄື່ື່ອງແບບ ແລະເຄື່ອງໝາຍ
ເຄື່ອງແບບ ແລະ ເຄື່ອງໝາຍ ຂອງພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນ ຂອງສານ ແມ່ນ ລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງຍຸຕິທໍາ ເປັນຜູ້ສະເໜີຕໍ່ລັດຖະບານເພື່ອພິຈາລະນາຕົກລົງ.
ມາດຕາ 62. ຕາປະທັບ
ອົງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ມີຕາປະທັບ ເພື່ອນຳໃຊ້ໃນ ການເຄື່ອນໄຫວ ປະຕິບັດໜ້າທີ່ວຽກງານຂອງຕົນ.
ຕາປະທັບຂອງຫ້ອງການ ແລະ ໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໄດ້ກຳ ນົດໄວ້ໃນລະບຽບການສະເພາະ.
ພາກທີ VIII
ບົດບັນຍັດສຸດທ້າຍ
ມາດຕາ 63. ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ
ລັດຖະບານ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ເປັນຜູ້ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດກົດໝາຍສະບັບນີ້.
ມາດຕາ 64 (ໃໝ່). ຜົນສັກສິດ
ກົດໝາຍສະບັບນີ້ ມີຜົນສັກສິດ ນັບແຕ່ວັນປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ອອກລັດຖະດຳລັດປະກາດໃຊ້ເປັນຕົ້ນໄປ.
ບັນດາມາດຕາທີ່ໄດ້ປັບປຸງໃນກົດໝາຍສະບັບນີ້ ມີຜົນສັກສິດ ພາຍຫລັງ ສາມສິບ ວັນ ນັບແຕ່ວັນປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ອອກລັດຖະດຳລັດ ປະກາດໃຊ້ເປັນຕົ້ນໄປ.
ຂໍ້ກຳນົດ, ບົດບັນຍັດໃດ ທີ່ຂັດກັບກົດໝາຍສະບັບນີ້ ລ້ວນແຕ່ຖືກຍົກເລີກ.
ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ


text:
ມື້ທີສອງຂອງການດຳເນີນກອງປະຊຸມຄັ້ງປະຖົມມະລືກຂອງສະພາແຫ່ງຊາດຊຸດທີ VII, ວັນທີ 16 ມິຖຸນາ 2011 ພາຍໃຕ້ການເປັນປະທານຂອງ ທ່ານ ດຣ. ໄຊສົມພອນ ພົມວິຫານ, ຮອງປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ ບັນດາກຳມາ ທິການ ຕາງໜ້າຄະນະປະຈຳສະພາແຫ່ງຊາດ ລວມມີ ປະທານກຳມາທິການ ເສດຖະກິດ-ແຜນການ ແລະ ການເງິນ, ປະທານກຳມາທິການວັດທະນະທຳ-ສັງຄົມ,
ໄດ້ພ້ອມກັນປະກອບຄຳຄິດເຫັນ ໃສ່ບົດລາຍງານ ກ່ຽວກັບ ການຈັດຕັ້ງ ປະຕິບັດ ແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ 5 ປີຄັ້ງທີ VI (2006- 2010), ແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ ແລະ ແຜນງົບປະມານແຫ່ງລັດ ສົກປີ 2010-2011 ແລະ ທິດທາງ ແຜນການໃນຕໍ່ໜ້າ .
ໃນການປະກອບຄຳເຫັນ ທ່ານນາງ ດຣ. ສຸວັນເພັງ ບຸບຜານຸວົງ, ຄະນະປະຈຳສະພາແຫ່ງຊາດ, ປະທານກຳມາທິການເສດຖະກິດ-ແຜນການ ແລະ ການເງິນ ໄດ້ຍົກໃຫ້ເຫັນບົດບາດຂອງສະພາແຫ່ງຊາດໃນການຕິດຕາມ, ກວດກາການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ 5 ປີຄັ້ງທີ VI ຂອງລັດຖະບານ ໃນໄລຍະຜ່ານມາ ຊຶ່ງສັງເກດເຫັນວ່າ ເສກຖະກິດສືບຕໍ່ຂະຫຍາຍຕົວໃນລະດັບສູງ, ສາມາດຄຸ້ມຄອງການດຸ່ນ ດ່ຽງດ້ານເສດຖະກິດມະຫາພາກ ແລະ ມີຜົນສຳ ເລັດຫລາຍປະການ ໃນການພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມຂອງຊາດ, ບັນດາໂຄງການພັດທະນາທີ່ສຳຄັນຫລາຍໂຄງການໄດ້ສຳເລັດ ແລະ ນຳໃຊ້ຢ່າງມີປະສິດ ທິຜົນ, ພື້ນຖານໂຄງລ່າງໄດ້ຮັບການພັດທະນາ, ປະຊາຊົນມີຊີວິດການເປັນຢູ່ທີ່ມີຄຸນນະພາບສູງຂຶ້ນ. ແຕ່ໄປພ້ອມກັບຜົນສຳເລັດດັ່ງກ່າວ ເຫັນວ່າມີບັນຫາຈຳ ນວນໜຶ່ງ ທີ່ລັດຖະບານຄວນສືບຕໍ່ເອົາໃຈໃສ່ວິເຄາະ, ວິໄຈ ແລະ ຖອດຖອນບົດຮຽນ ເພື່ອເປັນພື້ນຖານໃຫ້ແກ່ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ 5 ປີຄັ້ງ VII ເປັນຕົ້ນ: ການຈັດຕ້ັງປະຕິບັດວຽກງານພັດທະນາຊົນນະບົດ ແລະ ແກ້ໄຂຄວາມທຸກຍາກ ຂອງປະຊາຊົນຍັງຊັກຊ້າ, ໂຄງການຈຳນວນ ໜຶ່ງໃນຂົງເຂດນີ້ ຍັງບໍ່ທັນມີທຶນຮອນຕອບສະໜອງ; ນະໂຍບາຍສົ່ງເສີມ-ຄຸຸ້ມຄອງທຸລະກິດ ແລະ ກົນໄກການປະສານງານ ລະຫວ່າງ ຂະແໜງການ ແລະ ທ້ອງ ຖິ່ນ ຍັງຂາດຄວາມເປັນເອກະພາບໃນຫລາຍບັນຫາ ໂດຍສະເພາະແມ່ນ ການປະສານງານການຄຸ້ມຄອງການລົງທຶນພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ, ການບໍລິ ການລົງທຶນຜ່ານປະຕູດຽວ, ການຄຸ້ມຄອງ ແລະ ການນຳໃຊ້ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ, ການປົກປ້ອງຜົນກະທົບດ້ານສະພາບແວດລ້ອມ ແລະ ໂຄງການປະ ຕິບັດການລົງທຶນຕ່າງໆ. ນອກຈາກນີ້ການປະຕິບັດລະບຽບການເງິນ, ງົບປະມານຍັງບໍ່ທັນໄດ້ດີເທົ່າທີ່ຄວນ, ໜີ້ສິນຂອງລັດຍັງຢູ່ໃນລະດັບສູງ. ສຳລັບ ແຜນພັດ ທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ 5 ປີ ຄັ້ງທີ VII ກຳມາທິການເສດຖະກິດ-ແຜນການ ແລະ ການເງິນ ເຫັນວ່າ ມີເນື້ອໃນກວມເອົາທັດສະນະພື້ນຖານແນວທາງ ນະໂຍບາຍຂອງພັກ ໂດຍສະເພາະແມ່ນເນື້ອໃນຈິດໃຈ 4 ບຸກທະລຸ ໃນມະຕິກອງປະຊຸມໃຫຍ່ ຄັ້ງທີ IX ຂອງພັກ, ການວາງຄາດໝາຍບຸກທະລຸ ມີຄວາມເປັນ ເອກະພາບສູງ, ມີການກຳນົດຄາດໝາຍສູ້ຊົນ ໃຫ້ແຕ່ລະຂະແໜງການ ແລະ ທ້ອງຖິ່ນຢ່າງຈະແຈ້ງ ແລະ ຈະກາຍເປັນພື້ນຖານອັນໜັກແໜ້ນ ໃຫ້ແກ່ການ ນໍາເອົາປະເທດຊາດ ຫລຸດພົ້ນອອກຈາກຄວາມດ້ອຍພັດທະນາ ໃນປີ 2020.
ສ່ວນການປະກອບຄຳເຫັນ ຂອງກຳມາທິການວັດທະນະທຳ-ສັງຄົມ, ທ່ານ ດຣ. ພອນເທບ ພົນເສນາ ປະທານກຳມາທິການດັ່ງກ່າວ ໄດ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມ ເອົາໃຈໃສ່ ຂອງລັດຖະບານໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດມະຕິ VIII ຂອງພັກ, ລະບຽບກົດໝາຍຂອງລັດ, ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດເປົ້າໝາຍສະຫະສະວັດ ດ້ານການພັດ ທະນາ, ສ້າງຄວາມກົມກຽວ ລະຫວ່າງ ການພັດທະນາດ້ານເສດຖະກິດ ໄປຄຽງຄູ່ກັບການພັດທະນາໃນຂົງເຂດວັດທະນະທຳ-ສັງຄົມ, ໄດ້ເຮັດໃຫ້ຊີວິດການ ເປັນຢູ່ຂອງປະຊາຊົນ ໄດ້ຮັບການປັບປຸງດີຂຶ້ນເປັນລຳດັບ, ການລົງທຶນຂອງລັດໃນຂົງເຂດວັດທະນະທຳ-ສັງຄົມ ໄດ້ເພີ່ມຂຶ້ນໃນແຕ່ລະປີ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ວຽກງານ ໃນຂະແໜງນີ້ບັນລຸຜົນສຳເລັດຫລາຍດ້ານ. ເພື່ອບັນລຸເປົ້າໝາຍ ຂອງແຜນພັດທະນາເສກຖະກິດ-ສັງຄົມ 5 ປີຄັ້ງທີ VII ກຳມາທິການວັດທະນະທຳ-ສັງຄົມ ໄດ້ສະເໜີໃຫ້ລັດຖະບານແກ້ໄຂບາງບັນຫາ ເປັນຕົ້ນ: ຕ້ອງເອົາໃຈໃສ່ພັດທະນາວຽກງານການສຶກສາ, ຊັບພະຍາກອນມະນຸດ ແລະ ຄວາມສະເໝີພາບລະຫວ່າງ ຍິງຊາຍ, ພັດທະນາດ້ານສາທາລະນະສຸກ, ດ້ານແຮງງານ ແລະ ສະຫວັດດີການ-ສັງຄົມ ໄປພ້ອມກັບການແກ້ໄຂປະກົດການຫຍໍ້ທໍ້ໃນສັງຄົມ ແລະ ອື່ນໆ . ພາຍ ຫລັງທີ່ ທ່ານປະທານກອງປະຊຸມໄດ້ມີຄຳເຫັນເຈາະຈີ້ມ ແລະ ໃຫ້ທິດຊີ້ນຳແລ້ວ ບັນດາສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດ ໄດ້ພ້ອມກັນໃຊ້ສິດການເປັນ ຕົວແທນ ຂອງ ປະຊາຊົນບັນດາເຜົ່າ ປະກອບຄຳເຫັນ ໃສ່ບັນ ຫາດັ່ງກ່າວ ດ້ວຍຄວາມຮັບຜິດຊອບສູງ, ກົງໄປກົງມາ ແລະ ມີລັກສະນະສ້າງສັນ ທຸກບັນຫາ ທີ່ບັນດາກຳມາ ທິການຕ່າງໆ ແລະ ສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດປະກອບຄຳເຫັນໃສ່ນັ້ນ ເພື່ອແນໃສ່ໃຫ້ລັດຖະບານ ນຳໄປຄ້ົນຄວ້າ, ວິເຄາະ, ວິໄຈ ແລະ ແກ້ໄຂຢ່າງຈິງຈັງ ເພື່ອ ເປັນບົດຮຽນພື້ນຖານ ໃຫ້ແກ່ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ແຜນພັດ ທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ 5 ປີຄັ້ງທີ VII ໃຫ້ປະກົດຜົນສຳເລັດຕາມລະ ດັບຄາດໝາຍທີ່ວາງໄວ ເພື່ອປະກອບ ສ່ວນໃນການພັດທະນາປະເທດຊາດ ໃຫ້ກ້າວໄປສູ່ຄວາມມັ້ງຄັ້ງເຂັ້ມແຂງ, ປະຊາຊົນມີຄວາມສົມບູນພູນສຸກ, ສັງຄົມມີຄວາມສີວິໄລ ແລະ ຍຸຕິທຳ. /.


text:
ພຣະໄຕປິດົກ
ໄຕຣປິດົກ (ພາສາສັນສະກຣິດ; ພາສາບາລີ: ຕຣິປິຕະກະ; ພາສາຈີນ: 三藏 (Traditional Chinese), Sānzàng (Pinyin); ພາສາຍີ່ປຸ່ນ:Sanzo; ພາສາຂະເມຣ:ໄຕຣເປເຕັກ; ພາສາເກົາຫຼີ:삼장 (Samjang); ພາສາໄທ:ไตรปิฎก; ພາສາຫວຽດນາມ:Tam tạng) ເປັນຄຳສັບທາງການທີ່ໃຊ້ຮຽກຄຳພີທາງພຣະພຸດທະສາດສະໜາ; ຄວາມໝາຍໂດຍຕົງ ແປວ່າ ກະຕ່າສາມໜ່ວຍ ໃຊ້ບັນຈຸຄຳສອນທາງພຣະພຸດທະສາດສະໜາ. ຄຳພີພຣະໄຕຣປິດົກໄດ້ຖືກແປເປັນຫຼາຍພາສາ ໃນໂລກຂອງພຣະພຸດທະສາດສະໜາ ເຊິ່ງລວມມີຫຼາຍສະບັບຢ່າງກວ້າງຂວາງ. ພຣະໄຕຣປິດົກທີ່ໄດ້ຮັບການແຜ່ຫຼາຍກວ່າໝູ່ແມ່ນສະບັບທີ່ເປັນຂອງ ນິກາຍເຖຣະວາດ.
ການບັນທຶກພຣະໄຕຣປິດົກ ເຊິ່ງທຳອິດແມ່ນຈາກການທ່ອງຈຳປາກເປົ່າຈາກພຣະສາວົກ ລວມລົງເປັນສາມໝວດໃຫຍ່ໆ (ທຳອິດແມ່ນຖືກຈາລຶກລົງໃນໜັງສືໃບລານ) ເນື່ອງຈາກວ່າສະຫຼຸບລວມລົງເປັນສາມໝວດໃຫຍ່ໆ ຈິ່ງເອີ້ນວ່າ ຕຣິປິຕະກະ ຫຼື ໄຕຣປິດົກ.
ໝວດທຳອິດເອີ້ນວ່າ: ພຣະວິນັຍປິດົກເຊິ່ງເປັນຈະຣິຍະວັດ ຄືຂໍ້ວັດປະຕິບັດທີ່ຖືປະຕິບັດມາໂດຍໝູ່ພຣະສົງຄັ້ງປະຖົມໂພທິການ ອັນມີ ພິກສຸແລະພິກສຸນີເປັນຕົ້ນ. ຂໍ້ວັດປະຕິບັດບາງອັນໄດ້ຖືກບັນຍັດຂື້ນໂດຍພຣະພຸດທະເຈົ້າ ເພື່ອຈຳເປັນແລະເປັນພື້ນຖານໃນການປະຕິບັດຕາມທັມອັນເລິກເຊິ່ງຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າ. ຕໍ່ມາຈິ່ງໄດ້ບັນຍັດຂື້ນເລື້ອຍໆ ໂດຍອາສັຍມູນເຫດທີ່ເກີດຂື້ນແຕ່ລະວັນ ທີ່ພຣະພຸດທະອົງໄດ້ເຫັນການກະທຳ ບັນຫາແລະພຶດຕິກັມຂອງພຣະສົງ ແລ້ວບັນຍັດຕາມນັ້ນ.


text:
ປະກາດຮັບຮອງເອົາຄະນະບໍລິຫານງານຊາວໜຸ່ມ ກວຕ ຊຸດທີ VII ວັນທີ 28 ກຸມພາ 2012
ຕອນເຊົ້າຂອງວັນທີ 28 ກຸມພາ 2012, ກະຊວງວິ ທະຍາສາດ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີ (ກວຕ) ໄດ້ຈັດກອງ ປະຊຸມປະ
ກາດຮັບຮອງເອົາຄະນະບໍລິຫານງານຊາວໜຸ່ມ ຂອງກະຊວງ ກວຕ, ໂດຍເປັນກຽດເຂົ້າຮ່ວມຂອງ ທ່ານ ສາຄອນ ຈະ ເລີນວົງ ຮອງເລຂາຄະນະພັກ, ລັດຖະມົນຕີຊ່ວຍວ່າການ ກະຊວງ ວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີ.
ທ່ານ ດຣ. ສອນທະນູ ທຳມະວົງ ຮອງເລຂາຄະນະບໍລິຫານງານຊາວໜຸ່ມປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ, ມີບັນ ດາ ທ່ານເລຂາໜວ່ຍພັກ, ຫົວໜ້າຫ້ອງການ, ກົມ, ສະຖາບັນ, ປະທານກຳມະບານ, ສະຫະພັນແມ່ຍິງ ແລະ ມີສະ ມາຊິກຊາວໜຸ່ມພາຍໃນກະຊວງ ວິທະຍາສາດ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີ ເຂົ້າຮ່ວມເປັນສັກຄີພິໃນຄັ້ງນີ້ອີກດ້ວຍ.
ຈຸດປະສົງຂອງກອງປະຊຸມໃນຄັ້ງນີ້ແມ່ນເພຶ່ອປະກາດຮັບຮອງເອົາຄະນະບໍລິຫານງານຊາວໜຸ່ມກະຊວງ ວິທະຍາສາດ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີ ຊຸດທີ VII ຊຶງເຫັນດີຮັບຮອງເອົາສະຫາຍ ນາງ ສີດາຢູຕຼີຈັນທະຈັກ ເປັນເລຂາ, ສະ ຫາຍ ແກ້ວອຸທອນ ລຸນແສງຈັນ ເປັນຮອງເລຂາ, ສະຫາຍ ທັນວາສີສຸລາດ ເປັນຄະນະຮັບຜິດຊອບວຽກງານກວດກາ, ສະຫາຍ ວິລະສັກ ອິນທະປະຖາ ເປັນຄະນະ, ສະຫາຍພຸດທະສັກ ວິຈິດຕຣາ ເປັນຄະນະ ພ້ອມດຽວກັນນັ້ນ ທາມກາງບັນຍາກາດທີ່ທົ່ວພັກ, ທົ່ວປວງຊົນທັງຊາດເວົ້າ ລວມ, ເວົ້າສະເພາະພະນັກງານສະມາຊິກຊາວໜຸ່ມກຳລັງແຂງຂັນສ້າງຜົນງານຕ້ອນຮັບ ວັນສຳຄັນຂອງຊາດ ແລະຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ເຊື່ອມຊຶມມະຕິກອງປະຊຸມໃຫ່ຍຄັ້ງທີ IX ຂອງພັກ ແລະມະຕິກອງປະຊຸມໃຫ່ຍຄັ້ງທີ IV ຂອງຄະນະບໍລິຫານງານສູນການຊາວໜຸ່ມປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ ເພຶ່ອໃຫ້ຊາວໜຸ່ມເຂົ້າໃຈ ແລະ ນຳໄປຈັດຕັ້ງປະຕິ ບັດໃຫ້ໄດ້ຮັບໝາກຜົນ.


text:
ລັດຖະທຳມະນູນ
ລັດຖະທຳມະນູນ (ຄຳເຄົ້າ: ຣັຖທັມນູນ[໑]) ແມ່ນກົດຫມາຍພື້ນຖານຂອງລັດ, ເຊິ່ງສະແດງເຖິງເຈດຈຳນົງຂອງຊົນຊັ້ນປົກຄອງ, ກຳນົດລະບອບການເມືອງ, ລະບອບເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ, ສິດ ແລະ ພັນທະພື້ນຖານຂອງພົນລະເມືອງ, ຫຼັກການ ຫຼື ລະບົບສາຍໄຍການຈັດຕັ້ງຕ່າງໆ ແລະ ຫຼັກການເຄື່ອນໄຫວຂອງກົງຈັກລັດ. ລັດຖະທຳມະນູນຈະມີລັກສະນະເປັນກົດຫມາຍພື້ນຖານຂອງລັດ, ໂດຍມີການກຳນົດລະບົບຄວາມສຳພັນພາຍໃນສັງຄົມຢ່າງກວມລວມທີ່ສຸດ, ກົດຫມາຍຕ່າງໆທີ່ລັດຈະຮອງຮັບເອົາ ຫຼື ປະກາດໃຊ້ ແມ່ນຈະຕ້ອງມີຄວາມຖືກຕ້ອງສອດຄ່ອງຕາມລັດຖະທຳມະນູນ ເຊິ່ງຈະບໍ່ສາມາດຂັດຕໍ່ລັດຖະທຳມະນູນເປັນອັນຂາດ.
ອ້າງອີງ[ດັດແກ້]
- ↑ ສົມຈິຕ ພັນລັກ. (2012) ພາສາລາວລ້ານຊ້າງ ກ່ອນປີ ພ.ສ 2478; ຄ.ສ 1935 ສະບັບຄົ້ນຄວ້າ. ສົມມະນາ ການພິມ ສປປ ລາວ.


text:
ຊື່ຫຼັກສູດ
ພາສາລາວ: ຫຼັກສູດປະລິນຍາຕີເສດຖະສາດສາຂາເສດຖະສາດພາກລັດ
ພາສາອັງກິດ: Bachelor of Economics Program in Public Economics
ຊື່ປະກາສະນີຍະບັດກາດ
ພາສາລາວ: ປະລິນຍາຕີເສດຖະສາດ ສາຂາເສດຖະສາດພາກລັດ
ພາສາອັງກິດ: Bachelor of Art in Public Economics (B.A in Public Economics)
ໜ່ວຍງານຮັບຜິດຊອບ
ພາກວິຊາເສດຖະສາດ, ຄະນະເສດຖະສາດ ແລະ ບໍລິຫານທຸລະກິດ, ມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດ.
ປັດຊະຍາ ແລະ ຈຸດປະສົງຂອງຫຼັກສູດ
ປັດຊະຍາຫຼັກສູດ
ນັບແຕ່ປີ 1986 ເປັນຕົ້ນມາປະເທດເຮົາສືບຕໍ່ເປີດກວ້າງການເຊື່ອມໂຍງເຂົ້າສູ່ສາກົນຢ່າງເປັນລະບົບໜັກແໜ້ນ ແລະ ຮອບດ້ານ, ເຮັດໃຫ້ເສດຖະກິດຂອງປະເທດເຮົາ ມີການພົວພັນພາຍນອກນັບມື້ນັບຫຼາຍຂຶ້ນ ເປັນຕົ້ນແມ່ນການເຄື່ອນໄຫວໃນຂອບເຂດຂອງກຸ່ມອະນຸພາກລຸ່ມແມ່ນໍ້າຂອງ, ກຸ່ມເສດຖະກິດອາຊຽນ. ນອກນັ້ນປະເທດຂອງພວກເຮົາກຳລັງກະກຽມເຂົ້າເປັນສາມະຊິກຂອງອົງການການຄ້າໂລກໃນມໍ່ໆນີ້ ບົນພື້ນຖານການພົວພັນເສດຖະກິດສັງຄົມທີ່ຂະຫຍາຍຕົວນີ້ ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ພວກເຮົາຕ້ອງໄດ້ປັບປຸງຫຼັກສູດໃໝ່ດ້ານການຄຸ້ມຄອງລັດ ຕາມຕາມແນວທາງການປ່ຽນແປງໃໝ່ຢ່າງຮອບດ້ານ. ໃນສະພາບການດັ່ງກ່າວນີ້, ປະເທດຂອງພວກເຮົາມີຄວາມຕ້ອງການນັກວິຊາການ ທີ່ມີຄວາມສາມາດດ້ານການຄຸ້ມຄອງເສດຖະ ກິດ-ການເງິນ, ຕະຫຼາດການເງິນ ແລະ ສະຖາບັນການເງິນ ເພື່ອໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບຈັງຫວະການຂະຫຍາຍຕົວທາງດ້ານເສດຖະກິດສັງຄົມ ໂດຍສະເພາະການວາງແຜນຄຸ້ມຄອງວຽກງານການເງິນພາກລັດ. ດ້ວຍເຫດຜົນດັ່ງກ່າວນັ້ນ ພາກວິຊາເສດຖະສາດຂອງຄະນະເສດຖະສາດ ແລະ ບໍລິຫານທຸລະກິດຈິ່ງໄດ້ສ້າງຫຼັກສູດເສດຖະສາດພາກລັດນີ້ຂຶ້ນ ເຊິ່ງໄດ້ແນໃສ່ສ້າງບຸກຄະລະກອນທີ່ສາມາດປະຕິບັດໜ້າທີ່ຍຸດທະສາດທີ່ກ່າວມາຂ້າງເທິງນັ້ນ.
ຈຸດປະສົງຂອງຫຼັກສູດ
ດ້ານຄວາມຮູ້ຄວາມສາມາດ
- ມີຄວາມຮູ້ຄວາມສາມາດທີ່ໜັກແໜ້ນໃນຫຼັກການຄຸ້ມຄອງເສດຖະກິດ-ການເງິນ, ຕະຫຼາດການເງິນ ແລະ ສະຖາບັນການເງິນ.
- ມີຄວາມຮູ້ຄວາມສາມາດໃນການຄຸ້ມຄອງຂອງຂະແໜງເສດຖະກິດທີ່ພົ້ນເດັ່ນໃນປະເທດເຮົາ ໂດຍສະເພາະແມ່ນຂະແໜງການຄຸ້ມຄອງເສດຖະກິດ-ການເງິນ, ຕະຫຼາດການເງິນ ແລະ ສະຖາບັນການເງິນ.
- ສາມາດນຳໃຊ້ທິດສະດີ, ຫຼັກການ ແລະ ເຄື່ອງມືທີ່ໄດ້ຮຽນມາເຂົ້າໃນການວິເຄາະ, ສັງເຄາະ ແລະ ນຳສະເໜີແກ້ໄຂບັນຫາຕົວຈິງໃຫ້ມີປະສິດທິຜົນ ໂດຍສະເພາະຂະແໜງຄຸ້ມຄອງເສດຖະກິດ-ການເງິນ, ຕະຫຼາດການເງິນ ແລະ ສະຖາບັນການເງິນ.
- ມີຄວາມຮູ້ພື້ນຖານກ່ຽວກັບວິຊາສະເພາະທີ່ໜັກແໜ້ນ, ຮູ້ພາສາແມ່ເປັນຢ່າງດີ ແລະ ຮູ້ພາສາຕ່າງປະເທດໃນລະດັບທີ່ສາມາດເຮັດວຽກກັບຄົນຕ່າງປະເທດໄດ້ຢ່າງຄ່ອງແຄ້ວ, ຮູ້ນຳໃຊ້ເທັກໂນໂລຢີຂ່າວສານທີ່ທັນສະໄໝ ແລະ ມີການກຽມຕົວເພື່ອຮັບເອົາສິ່ງໃໝ່ໆ.
ດ້ານແນວຄິດ, ຄຸນສົມບັດ
- ມີຄວາມຈົ່ງຮັກພັກດີຕໍ່ປະເທດຊາດ, ມີຈິດໃຈຮັກຊາດ ຕິດພັນກັບການຮັກສາລະບອບປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນ ຍຶດໝັ້ນໃນຈຸດໝາຍສົງຄົມນິຍົມ.
- ມີສິນທຳ, ຈາລິຍະທຳປະຈຳໃຈ, ມີຄວາມສຳນຶກອັນຖືກຕ້ອງ ແລະ ເລິກເຊິ່ງຕໍ່ບັນຫາການປົກປັກຮັກສາ ແລະ ສົ່ງເສີມວັດທະນະທຳອັນດີງາມຂອງຊາດ ແລະ ການຄຸ້ມຄອງຈັດສັນສິ່ງແວດລ້ອມທຳມະຊາດຂອງຊາດຢ່າງມີປະສິດທິຜົນ.
- ເປັນພົນລະເມືອງດີນັບຖືລະບຽບກົດໝາຍບ້ານເມືອງ.
- ມີຄວາມສາມັກຄີນຳເພື່ອນຮ່ວມງານພາຍໃນອົງການຈັດຕັ້ງທີ່ຕົນສັງກັດ ແລະ ພາຍນອກ.
- ມີຄວາມເປັນເຈົ້າການ ແລະ ຮັບຜິດຊອບຕໍ່ໜ້າທີ່ການງານ ແລະ ບຸກບືນພັດທະນາຕົນເອງໃຫ້ກ້າວໜ້າຂຶ້ນເລື້ອຍໆ.
ດ້ານການພັດທະນາ
- ສ້າງທັກສະໃນການສື່ສານດ້ວຍພາສາແມ່, ດ້ວຍພາສາຕ່າງປະເທດ ແລະ ດ້ວຍການນຳໃຊ້ເທັກໂນໂລຍີຂ່າວສານທີ່ທັນສະໄໝ.
- ເປັນຫຼັກສູດທີ່ໄດ້ມາດຕະຖານຫຼັກສູດແຫ່ງຊາດສະບັບລົງວັນ 17/7/2001 ທີ່ລັດຖະມົນຕີກະຊວງສຶກສາວາງອອກ.
- ຕອບສະໜອງໄດ້ຕາມຄວາມຕ້ອງການຂອງພາລະກິດຍຸດທະສາດຄື: ປົກປັກຮັກສາ ແລະ ພັດທະນາປະເທດຊາດໃຫ້ຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງ.
-
ໄດ້ມາດຕະຖານສາກົນ ເຊິ່ງໝາຍຄວາມວ່າ:
- ຜູ້ທີ່ຮຽນຈົບສາມາດໄປຍົກລະດັບຢູ່ສະຖາບັນຕ່າງປະເທດໃດກໍ່ໄດ້ ຖ້າມີຄວາມຕ້ອງການ.
- ຜູ້ທີ່ຮຽນຈົບສາມາດຮ່ວມມື ແລະ ຮ່ວມງານກັບອົງການ ຫຼື ສະຖາບັນສາກົນໄດ້ຢ່າງມີປະສິດທິຜົນ.
- ຫຼັກສູດເສດຖະສາດພາກລັດສາມາດດຳເນີນການຮ່ວມມື ແລະ ແລກປ່ຽນບົດຮຽນກັບບັນດາສະຖາບັນການສຶກສາ ແລະ ຄົ້ນຄວ້າກັບຕ່າງປະເທດໄດ້.
- ມີຄຸນນະພາບ ແລະ ມີຄວາມເໝາະສົມກັບສະພາບການຕົວຈິງຂອງປະເທດ ທັງຍັງຮັບປະກັນຫຼັກສູດວິຊາຄູ.
- ກໍ່ສ້າງນັກວິຊາການທີ່ມີຄວາມຮູ້ສະເພາະດ້ານ ໝາຍຄວາມວ່າ ນອກຈາກປູພື້ນຖານຄວາມຮູ້ທົ່ວໄປ ແລະ ວິທະຍາສາດພື້ນຖານຢ່າງແໜ້ນໜາແລ້ວ ຍັງເນັ້ນສະໜອງຄວາມຮູ້ຫຼັກຂອງວິຊາເສດຖະສາດເງິນຕາ-ການທະນາຄານ ແລະ ການເງິນພາກລັດ ແນໃສ່ໃຫ້ຜູ້ຮຽນຈົບມີຄວາມຮູ້ຄວາມສາມາດພຽງພໍ ເພື່ອປັບຕົວເຂົ້າກັບຫຼາຍສະພາວະການຕົວຈິງຂອງວິຊາຊີບໄດ້. ພ້ອມນັ້ນ, ກໍຍັງມີຄວາມສາມາດລົງເລິກໃນຂະແໜງຄຸ້ມຄອງເສດຖະກິດ-ການເງິນ, ຕະຫຼາດການເງິນ-ສະຖາບັນການເງິນ ແລະ ທຸລະກິດການເງິນທີ່ກຳລັງພົ້ນເດັ່ນຢູ່ປະເທດເຮົາ.
- ຫຼັກສູດເສດຖະສາດພາກລັດ ຍັງສາມາດປ່ຽນແປງໄປຕາມນະໂຍບາຍການປະຕິຮູບລະບົບການສຶກສາຂອງກະຊວງສຶກສາວາງອອກໃນແຕ່ລະໄລຍະ.
ເງື່ອນໄຂຂອງຜູ້ເຂົ້າສຶກສາ
ຜູ້ທີ່ຈະເຂົ້າສຶກສາໃນຫຼັກສູດເສດຖະສາດພາກລັດ ຕ້ອງແມ່ນຜູ້ສຳເລັດການສຶກສາໃນລະ ດັບມັດທະຍົມຕອນປາຍ ຫຼື ທຽບເທົ່າ, ຜູ້ສຳເລັດການສຶກສາຊັ້ນກາງ ຫຼື ທຽບເທົ່າ ແລະ ຕາມຂໍ້ກຳນົດຂອງມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດວາງອອກ ວ່າດ້ວຍການຮຽນ ແລະ ການປະເມີນຜົນສຳ ລັບຫຼັກສູດປະລິນຍາຕີ.
ວິທີການຄັດເລືອກຜູ້ເຂົ້າສຶກສາ
ການຄັດເລືອກນັກສຶກສາແມ່ນຜ່ານການສອບເສັງ ແລະ ຮັບຕາມແຜນນະໂຍບາຍ ອິງຕາມຂໍ້ກຳນົດຂອງມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດວາງອອກ ວ່າດ້ວຍວ່າດ້ວຍການຮຽນ ແລະ ການປະເມີນຜົນສຳລັບຫຼັກສູດປະລິນຍາຕີ.
ການຈັດຕັ້ງການຮຽນການສອນ
- ຫຼັກສູດປະລິນຍາຕີເສດຖະສາດສາຂາເສດຖະສາດພາກລັດ ແມ່ນຫຼັກສູດທີ່ມີການຈັດຕັ້ງການຮຽນການສອນເຕັມເວລາ ດັ່ງລາຍລະອຽດລຸ່ມນີ້
- ໜຶ່ງສົກຮຽນແບ່ງອອກເປັນສອງພາກຮຽນ (ມີພັກແລ້ງເຊິ່ງກຳນົດໄວ້ໃນທ້າຍພາກຮຽນສອງຂອງສົກຮຽນ)
- ໜຶ່ງພາກຮຽນມີ 20 ອາທິດ: ຮຽນຕົວຈິງ 16 ອາທິດ, ທວນຄືນ ແລະ ສອບເສັງພາກຮຽນ 2 ອາທິດ, ແຮວັນພັກຕ່າງໆ 1 ອາທິດ ແລະ ພັກພາກຮຽນ 1 ອາທິດ.
- ໜຶ່ງອາທິດຮຽນ 5 ວັນ (ຈັນ - ສຸກ) ຫຼື ຕ່ຳສຸດ 25 ຊົ່ວໂມງ ສູງສຸດ 35 ຊົ່ວໂມງ.
- ໜຶ່ງວັນຮຽນຕ່ຳສຸດ 5 ຊົ່ວໂມງ ສູງສຸດ 7 ຊົ່ວໂມງ
- ໜຶ່ງຊົ່ວໂມງຮຽນ 45 ນາທີ.
ໄລຍະເວລາຮຽນ
ການສຶກສາລະດັບປະລິນຍາຕີເສດຖະສາດ ສາຂາເສດຖະສາດພາກລັດ ເປັນຫຼັກສູດໃຊ້ເວລາຮຽນລະບົບ 4 ປີ ຫຼື 8 ພາກຮຽນປົກກະຕິ ແຕ່ສູງສຸດບໍ່ເກີນ 5 ປີ ຫຼື 10 ພາກຮຽນ. ເຊິ່ງຮຽນຢູ່ຄະນະເສດຖະສາດ ແລະ ບໍລິຫານທຸລະກິດ ຂອງມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດ.
ເນື້ອໃນໂຄງສ້າງຂອງຫຼັກສູດ


text:
ລາຊາທິປະໄຕ
ລາຊາທິປະໄຕ (ອັງກິດ: monarchy, ຝະລັ່ງ: monarchie) ແມ່ນຮູບແບບການປົກຄອງບ່ອນຕຳແໜ່ງປະມຸກແຫ່ງລັດ ໂດຍປົກກະຕິແມ່ນຖືຢູ່ຈົນຮອດສິ້ນພະຊົນຫຼືສະຫຼະລາຊະສົມບັດ. ສ່ວນຫຼາຍມັກໄດ້ອຳນາດມາໂດຍການສືບລາຊະສົມບັດ ແລະໂດຍປົກກະຕິມັກໃຫ້ແກ່ພະບໍລົມມະວົງສານຸວົງແຫ່ງລາຊະວົງ ເຊິ່ງປົກຄອງຢູ່ກ່ອນຢ່າງເປັນທາງການ.
ພະມະຫາກະສັດມັກມີຖານັນດະລະສັກເປັນພະລາຊາຫຼືພະລາຊິນີ ຢ່າງໃດກໍດີ ຈັກກະພັດ/ຈັກກະພັດດິນີ, ກະລັງດຸກ/ກະລັງດຸຍເຊ, ເຈົ້າຊາຍ/ເຈົ້າຍິງ ແລະຄຳອື່ນ ຖືກໃຊ້ເພື່ອລະບຸຕຳແໜ່ງພະມະຫາກະສັດນຳ ແມ່ນຄຳວ່າ "monarch" ມາຈາກຄຳວ່າ "ຜູ້ປົກຄອງຜູ້ດຽວ" ແຕ່ໂດຍປະເພນີ ປະມຸກແຫ່ງລັດເຊິ່ງມີຕຳແໜ່ງປະທານປະເທດຫຼືຜູ້ນຳ (premier) ບໍ່ຖືກພິຈາລະນາວ່າເປັນພະມະຫາກະສັດຢ່າງເປັນທາງການ.


text:
ຈັງຫວັດຂອນແກ່ນ
ຈັງຫວັດຂອນແກ່ນ ແມ່ນຈັງຫວັດໜຶ່ງໃນພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຂອງປະເທດໄທ ອັນມີຂະໜາດໃຫຍ່ຮອງຈາກຈັງຫວັດນະຄອນລາຊະສີມາແລະຈັງຫວັດອຸບົນລາຊະທານີຕາມລຳດັບ, ມີຂະໜາດເສດຖະກິດໃຫຍ່ເປັນສູນກາງຂອງພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອ ຕັ້ງຢູ່ໃນຈຸດທີ່ຖະໜົນມິຕະພາບ (ທາງຫຼວງແຜ່ນດິນໝາຍເລກ 2) ແລະທາງຫຼວງແຜ່ນດິນໝາຍເລກ 12 (ຖະໜົນສາຍເສດຖະກິດຕາເວັນອອກ-ຕາເວັນຕົກ) ຕັດຜ່ານ ອັນເປັນເສັ້ນທາງສຳຄັນໃນການເດີນທາງຈາກພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຕອນເທິງເຂົ້າໄປສູ່ພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຕອນກາງ ຈາກພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຕອນເທິງໄປເຂົ້າພາກເໜືອທີ່ອຳເພີຫຼົ່ມສັກ ຈັງຫວັດເພັດຊະບູນ ແລະເດີນທາງເຂົ້າສູ່ປະເທດລາວທັງທາງດ້ານທິດໃຕ້ແລະທິດຕາເວັນຕົກຂອງລາວ. ອານາເຂດທາງທິດເໜືອຕິດກັບຈັງຫວັດເລີຍ ຈັງຫວັດໜອງບົວລຳພູ ແລະຈັງຫວັດອຸດອນທານີ ທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບຈັງຫວັດມະຫາສາລະຄາມແລະຈັງຫວັດກາລະສິນ ທິດໃຕ້ຕິດກັບຈັງຫວັດບຸລີລຳແລະຈັງຫວັດນະຄອນລາຊະສີມາ ທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບຈັງຫວັດໄຊຍະພູມແລະຈັງຫວັດເພັດຊະບູນ. ໃນສະໄໝກຸງລັດຕະນະໂກສິນ ຂອນແກ່ນຢູ່ພາຍໃຕ້ການປົກຄອງຂອງມົນທົນອຸດອນທານີຫຼືຈັງຫວັດອຸດອນທານີໃນປັດຈຸບັນ ເຊິ່ງເມືອງທັງສອງນີ້ແມ່ນເມືອງທີ່ຖືກກໍ່ຕັ້ງໂດຍກົມຫຼວງປະຈັກສິລະປາຄົມ. ດັ່ງນັ້ນເມືອງທັງສອງນີ້ຖືໄດ້ວ່າເປັນເມືອງອ້າຍນ້ອງກັນ.


text:
ກະຊວງ
ກະຊວງປະຕິບັດໜ້າທີ່ການເມືອງພາຍໄຕ້ມະຕິຕົກລົງຂອງ ລັດຖະສະພາ ແລະບັນດາກົດຫມາຍຕ່າງໆ, ຜູ້ມີອຳນາດສູງສຸດໃນກະຊວງແມ່ນ ລັດຖະມົນຕີ ຊຶ່ງຖືກແຕ່ງຕັ້ງຈາກຫົວຫນ້າລັດຖະບານ ອາດຈະແມ່ນ ປະທານປະເທດ ຫຼື ນາຍົກ ຂຶ້ນກັບລະບົບການປົກຄອງ ເຊັ່ນ: ຢູ່ ສະຫະລັດອາເມລິກາ ຫົວຫນ້າລັດຖະບານແມ່ນ ປະທານາທິບໍດີ ສ່ວນຢູ່ຫຼາຍປະເທດ ແມ່ນນາຍົກ ເປັນຕົ້ນແມ່ນປະເທດ ສະວີເດັນ, ອັງກິດ ແລະອື່ນໆ.
ການກຳນົດຈຳນວນກະຊວງ ແມ່ນຂຶ້ນກັບຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການໃນຕົວຈິງ. ກະຊວງທີ່ອາດຈະຖືໄດ້ວ່າສຳຄັນກ່ອນຫມູ່ແມ່ນ ກະຊວງການຕ່າງປະເທດ ແລະ ກະຊວງປ້ອງກັນປະເທດ ເພາະວຽກງານການຕ່າງປະເທດ ແລະການປ້ອງກັນປະເທດ ແມ່ນເປັນວຽກງານການເມືອງທີ່ຈຳເປັນຂອງທຸ່ກໆປະເທດ, ບາງປະເທດລັດຖະມົນຕີກະຊວງການຕ່າງປະເທດ ແລະລັດຖະມົນຕີກະຊວງປ້ອງກັນປະເທດ ມີບົດບາດສູງກ່ອນຮອງປະທານປະເທດ ເຊັ່ນອາເມລິກາ .
ຫຼາຍປະເທດເພຶ່ອຫຼີກເວັ້ນການໃຊ້ອຳນາດອາດຍາສິດ ສພາຈຶ່ງບໍ່ອະນຸຍາດໃຫ້ລັດຖະມົນຕີ ເປັນຜູ້ມີສິດ ຊີ້ຂາດຕັດສີນບັນຫາໃຫຍ່ ດ້ວຍຕົນເອງ ແຕ່ຕ້ອງໄດ້ຕັດສີນກັນເປັນຫມູ່ຄະນະ ໂດຍຜ່ານ ຄະນະນຳກະຊວງ "ສະພາບໍລິຫານກະຊວງ" ຫຼືຖ້າຫາກປັນຫາໃຫຍ່ລະດັບຊາດ ຊຶ່ງອາດສົ່ງຜົນກະທົບເຖິງຄວາມຫມັ້ນຄົງຂອງປະເທດຊາດ ຕ້ອງແມ່ນລັດຖະສະພາເອງເປັນຜູ້ຕັດສິນ.
ສ່ວນກະຊວງທີ່ໄດ້ຮັບສິດພິເສດຫຼາຍກ່ອນຫມູ່ ແມ່ນກະຊວງປ້ອງກັນປະເທດ ຊຶ່ງເປັນອົງການຈັດຕັ້ງ ທີ່ຮັບຜິດຊອບ ຄວາມຫມັ້ນຄົງຂອງປະເທດໂດຍກົງ ສະນັ້ນບາງປັນຫາຈຶ່ງບໍ່ຈຳເປັນໄດ້ໄປຜ່ານສະພາ.
== ຕາມລະບົບຂອງ ສປປລາວ ==
ກະຊວງ ແລະອົງການທຽບເທົ່າກະຊວງ
ມາດຕາ 23(ໃໝ່ ). ທີ່ຕັ້ງ ແລະພາລະບົດບາດຂອງກະຊວງ ແລະອົງການທຽບເທົ່າກະຊວງ
ກະຊວງ ແລະອົງການທຽບເທົ່າກະຊວງແມ່ນກົງຈັກຂອງລັດຖະບານ ມີພາລະບົດບາດເປັນເສນາ ທິການໃຫ້ແກ່ລັດຖະບານ ແລະຄຸ້ມຄອງມະຫາພາກກ່ຽວກັບຂະແໜງການ ຂອງຕົນໃນຂອບ ເຂດທົ່ວປະ ເທດ.
ມາດຕາ 24 ( ໃໝ່ ). ໂຄງປະກອບກົງຈັກຂອງກະຊວງ ແລະອົງການທຽບເທົ່າກະຊວງ
ກະຊວງ ແລະອົງການທຽບເທົ່າກະຊວງປະກອບດ້ວຍຫ້ອງການກະຊວງ, ຫ້ອງ ການອົງການທຽບ ເທົ່າກະຊວງ, ກົມ, ພະແນກ, ສະຖາບັນ ແລະຫົວໜ່ວຍວິຊາການຕ່າງໆ ຊຶ່ງກຳນົດໂດຍດຳລັດຂອງນາ ຍົກລັດຖະມົນຕີ.
ມາດຕາ 25 ( ໃໝ່ ). ໂຄງປະກອບບຸກຄະລາກອນຂອງກະຊວງ ແລະອົງການທຽບເທົ່າກະຊວງ
ກະຊວງ ແລະອົງການທຽບເທົ່າກະຊວງ ປະກອບມີລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງ, ຫົວໜ້າອົງການ ທຽບເທົ່າກະຊວງ, ລັດຖະມົນຕີຊ່ວຍວ່າການກະຊວງ, ຮອງຫົວໜ້າອົງການ ທຽບເທົ່າກະຊວງ; ຫົວໜ້າ, ຮອງຫົວໜ້າຫ້ອງການ; ຫົວໜ້າ, ຮອງຫົວໜ້າກົມ; ຫົວໜ້າ, ຮອງຫົວໜ້າພະແນກ; ຫົວໜ້າ, ຮອງຫົວ ໜ້າສະຖາບັນ; ຫົວໜ້າ ແລະຮອງຫົວໜ້າຂອງຫົວ ໜ່ວຍວິຊາການ -.ແລະພະນັກງານວິຊາການ.
ມາດຕາ 26 ( ໃໝ່ ). ສິດ ແລະໜ້າທີ່ຂອງກະຊວງ ແລະ ອົງການທຽບເທົ່າກະຊວງ
ກະຊວງ ແລະອົງການທຽບເທົ່າກະຊວງມີສິດ ແລະໜ້າທີ່ດັ່ງນີ້ :
1. ຄົ້ນຄວ້າຮ່າງນະໂຍບາຍ ແລະແຜນຍຸດທະສາດຂອງຂະແໜງການຕົນ ເພື່ອສະເໜີຕໍ່ລັດຖະ ບານ;
2. ຄົ້ນຄ້ວາຫັນເອົານະໂຍບາຍ, ແຜນການ, ມະຕິຕົກລົງຂອງລັດຖະບານມາເປັນ ແຜນການ, ແຜນງານ ແລະໂຄງການລະອຽດຂອງຂະແໜງການຕົນ ພ້ອມທັງ ຮັບຜິດຊອບໃນການ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ;
3. ສະເໜີປັບປຸງ ຫລືສ້າງຮ່າງກົດໝາຍ, ຮ່າງລັດຖະບັນຍັດ, ຮ່າງລັດຖະດຳລັດ, ຮ່າງດຳ ລັດຕໍ່ລັດຖະບານ; ອອກຂໍ້ຕົກລົງ, ຄຳສັ່ງ, ຄຳແນະນຳ ແລະແຈ້ງການ ເພື່ອຄຸ້ມຄອງມະຫາ ພາກໃນຂະແໜງການຂອງຕົນ;
4. ຊີ້ນຳ ແລະຄຸ້ມຄອງຕາມສາຍຕັ້ງໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດວຽກງານ ແລະບຸກ ຄະລາກອນ ຂອງຂະແໜງການຕົນ ໂດຍປະສານສົມທົບກັບອົງການປົກຄອງ ທ້ອງຖິ່ນ;
5. ສ້າງບຸກຄະລາກອນໃນຂະແໜງການຂອງຕົນ;
6. ພົວພັນວຽກງານກັບຕ່າງປະເທດ ຕາມການມອບໝາຍຂອງລັດຖະບານ;
7. ກວດກາ ແລະສະຫລຸບສັງລວມສະພາບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດວຽກງານຂະແໜງ ການຂອງ ຕົນ ແລ້ວລາຍງານຕໍ່ລັດຖະບານ ແລະນາຍົກລັດຖະມົນຕີ;
8. ປະຕິບັດສິດ ແລະໜ້າທີ່ອື່ນໆ ທີ່ລັດຖະບານມອບໝາຍໃຫ້ສະເພາະ ແລະ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳ ນົດໄວ້ໃນລັດຖະທຳມະນູນ ແລະລະບຽບກົດໝາຍ.
ມາດຕາ 27 ( ໃໝ່ ). ພາລະບົດບາດຂອງລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງ ແລະຫົວໜ້າອົງການ ທຽບເທົ່າກະຊວງ
ລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງ, ຫົວໜ້າອົງການທຽບເທົ່າກະຊວງ ແມ່ນສະມາຊິກ ລັດຖະບານ, ເປັນຫົວໜ້າຂະແໜງການ, ເປັນເສນາທິການໃຫ້ແກ່ລັດຖະບານ ໃນການຄຸ້ມຄອງມະຫາພາກໃນຂະແໜງ ການຂອງຕົນ.
ມາດຕາ 28 ( ໃໝ່ ). ສິດ ແລະໜ້າທີ່ຂອງລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງ ແລະຫົວ ໜ້າອົງການທຽບເທົ່າກະຊວງ
ລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງ ແລະຫົວໜ້າອົງການທຽບເທົ່າກະຊວງມີສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ດັ່ງນີ້:
1. ນຳເອົາມະຕິຂອງກອງປະຊຸມລັດຖະບານໄປຜັນຂະຫຍາຍ ແລະຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໃນຂະແໜງການ ຂອງຕົນ;
2. ຊີ້ນຳ, ຄຸ້ມຄອງ ແລະກວດກາການປະຕິບັດວຽກງານຂອງຂະແໜງການຕົນ;
3. ອອກຂໍ້ຕົກລົງ, ຄຳສັ່ງ, ຄຳແນະນຳ ແລະແຈ້ງການແນໃສ່ເພີ່ມທະວີປະສິດທິພາບ ໃນການຈັດ ຕັ້ງ, ການເຄື່ອນໄຫວຂອງການຄຸ້ມຄອງຕາມຂະແໜງການ;
4. ງົດການປະຕິບັດ, ລົບລ້າງ ຫລືຍົກເລີກຂໍ້ຕົກລົງ, ຄຳສັ່ງ, ຄຳແນະນຳ ແລະແຈ້ງການຂອງອົງ ການຈັດຕັ້ງຂັ້ນລຸ່ມທີ່ຂຶ້ນກັບຂະແໜງການຂອງຕົນ ແລະມີສິດສະເໜີ ດັດແປງ, ງົດການປະຕິບັດ, ລົບລ້າງ ຫລືຍົກເລີກນິຕິກຳຂອງຂະແໜງການ ອື່ນ ຫລືຂອງອົງການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນ ທີ່ຂັດກັບ ລະບຽບຫລັກການຂອງຂະແໜງການ ຕົນ ຫລືຂັດກັບລະບຽບກົດໝາຍ;
5. ວາງມາດຕະການອັນຈຳເປັນ ເພື່ອປະຕິບັດແຜນການປະຈຳປີ;
6. ສະເໜີປັບປຸງ ຫລືສ້າງຮ່າງກົດໝາຍ, ຮ່າງລັດຖະບັນຍັດ, ຮ່າງລັດຖະດຳລັດ ແລະ ຮ່າງດຳ ລັດ ກ່ຽວກັບຂະແໜງການຂອງຕົນຕໍ່ລັດຖະບານ;
7. ແຕ່ງຕັ້ງ, ຍົກຍ້າຍ ຫລືປົດຕຳແໜ່ງຮອງຫົວຫ້ອງການ, ຮອງຫົວໜ້າກົມ; ຫົວໜ້າ ພະແນກ ແລະຮອງຫົວໜ້າພະແນກ, ຫົວໜ້າ ແລະຮອງຫົວໜ້າຫົວໜ່ວຍວິຊາການ.
ແຕ່ງຕັ້ງ, ຍົກຍ້າຍ ຫລືປົດຕຳແໜ່ງຫົວໜ້າ ແລະຮອງຫົວໜ້າພະແນກຂັ້ນແຂວງ, ຫົວໜ້າຫ້ອງການຂັ້ນເມືອງຂອງຂະແໜງການຕົນ ໂດຍມີການສົມທົບກັບອົງການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນ;
8. ມອບວຽກງານໃດໜຶ່ງໃຫ້ລັດຖະມົນຕີຊ່ວຍວ່າການກະຊວງ, ຮອງຫົວໜ້າອົງການທຽບເທົ່າກະຊວງ ຮັບຜິດຊອບ; ມອບໃຫ້ລັດຖະມົນຕີຊ່ວຍວ່າການກະຊວງ, ຮອງ ຫົວໜ້າອົງການ ທຽບເທົ່າກະ ຊວງທ່ານໃດທ່ານໜຶ່ງວ່າການແທນ ໃນເວລາຕິດຂັດ;
9. ພົວພັນຮ່ວມມື, ເຊັນສັນຍາ ແລະອະນຸສັນຍາກັບຕ່າງປະເທດ ຕາມການມອບ ໝາຍຂອງ ລັດຖະບານ;
10. ລາອອກຈາກຕຳແໜ່ງ ເມື່ອເຫັນວ່າຕົນບໍ່ສາມາດປະຕິບັດໜ້າທີ່ໄດ້ ຍ້ອນເຫດຜົນທາງດ້ານສຸຂະ ພາບ ຫລືດ້ວຍເຫດຜົນອື່ນໆ;
11. ປະຕິບັດສິດ ແລະໜ້າທີ່ອື່ນໆຕາມການມອບໝາຍຂອງລັດຖະບານ ຫລືຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນ ລັດຖະທຳມະນູນ ແລະລະບຽບກົດໝາຍ.
ມາດຕາ 29 ( ໃໝ່ ). ພາລະບົດບາດຂອງລັດຖະມົນຕີຊ່ວຍວ່າການກະຊວງ ແລະຮອງຫົວໜ້າອົງການທຽບເທົ່າກະຊວງ
ລັດຖະມົນຕີຊ່ວຍວ່າການກະຊວງ ແລະຮອງຫົວໜ້າອົງການທຽບເທົ່າກະຊວງມີພາລະບົດບາດ ເປັນຜູ້ຊ່ວຍວຽກລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງ, ຫົວໜ້າອົງການທຽບເທົ່າກະ ຊວງໃນການນຳພາ, ອຳນວຍ ຄວບຄຸມວຽກງານລວມຂອງກະຊວງ, ອົງການທຽບເທົ່າກະຊວງ; ຮັບຜິດຊອບວຽກງານໃດໜຶ່ງ ຕາມການ ມອບໝາຍຂອງລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງ, ຫົວ ໜ້າ ອົງການທຽບເທົ່າກະຊວງ.
ອາຍຸການຂອງລັດຖະມົນຕີຊ່ວຍວ່າການກະຊວງ ແລະຮອງຫົວໜ້າອົງການທຽບເທົ່າກະຊວງ ເທົ່າກັບອາຍຸການຂອງລັດຖະບານ.
ລັດຖະມົນຕີຊ່ວຍວ່າການກະຊວງ ແລະຮອງຫົວໜ້າອົງການທຽບເທົ່າກະຊວງ ມີ ສິດລາອອກຈາກຕຳແໜ່ງເມື່ອເຫັນ ວ່າຕົນບໍ່ສາມາດປະຕິບັດໜ້າທີ່ໄດ້ຍ້ອນເຫດຜົນທາງ ດ້ານສຸຂະພາບ ຫລື ດ້ວຍເຫດຜົນອື່ນໆ.
ບັນດາກະຊວງ ໃນລາວ 1. ກະຊວງການຕ່າງປະເທດ 2. ກະຊວງປ້ອງກັນປະເທດ 3. ກະຊວງປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ 4. ກະຊວງພາຍໃນ 5. ກະຊວງການເງິນ 6. ກະຊວງແຜນການ ແລະ ການລົງທຶນ 7. ກະຊວງອຸດສາຫະກໍາ ແລະ ການຄ້າ 8. ກະຊວງພະລັງງານ ແລະ ບໍ່ແຮ່ 9. ກະຊວງກະສິກໍາ ແລະ ປ່າໄມ້ 10. ກະຊວງຊັບພະຍາກອນ 11. ກະຊວງໂຍທາ ແລະ 12. ກະຊວງສື່ສານ 13. ກະຊວງຍຸຕິທໍາ 14. ກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກິລາ 15. ກະຊວງວິທະຍາສາດ 16. ກະຊວງສາທາລະນະສຸກ 17. ກະຊວງແຮງງານ ແລະ ສະຫວັດດີການສັງຄົມ 18. ກະຊວງຖະແຫຼງຂ່າວ, ວັດທະນະທໍາ ແລະ ທ່ອງທ່ຽວ 19. ທະນາຄານແຫ່ງສປປລາວ 20. ອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນສູງສຸດ 21. ສານປະຊາຊົນສູງສຸດ


text:
ສະພາ
ສະພາ ແມ່ນ ອົງກອນນິຕິບັນຍັດ ຫຼື ຜູ້ ອົງກອນ ທີ່ພິຈາລະນາ ຜ່ານ ບັນດາ ຮ່າງກົດໝາຍ ເພື່ອ ປະກາດໃຊ້ ເປັນກົດໝາຍ ໃນປະເທດໃດໜຶ່ງ. ບາງປະເທດ ກໍ່ ໃຊ້ ລະບົບສະພາດຽວ ເຊັ່ນ ສະພາແຫ່ງຊາດ ຂອງ ລາວ ແລະ ບາງ ປະເທດກໍ່ໃຊ້ ລະບົບ 2 ສະພາ ເຊັ່ນ ສະພາຕໍ່າ ແລະ ສະພາສູງຢູ່ ສະຫະລັດອາເມລິກາ. ມັນ ແມ່ນ ໜຶ່ງ ໃນ 3 ອຳນາດລັດຄື
ສະພາແຫ່ງຊາດ ແຫ່ງສປປລ[ດັດແກ້]
ສະພາແຫ່ງຊາດແມ່ນອົງການຕົວແທນແຫ່ງສິດອຳນາດ ແລະ ຜົນປະຊາຊົນບັນດາເຜົ່າ, ເປັນອົງການອຳນາດແຫ່ງ ລັດ ແລະ ທັງເປັນອົງການນິຕິບັນຍັດ ທີ່ມີສິດຕົກລົງບັນຫາພື້ນຖານຂອງປະເທດຊາດ, ຕິດຕາມກວດກາການເຄືອນ ໄຫວຂອງອົງການອົງການບໍລິຫານ, ສານປະຊາຊົນ ແລະ ອົງການໄອຍາການປະຊາຊົນ.
ສະພາແຫ່ງຊາດມີສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ດັ່ງນີ້: 1. ສ້າງ, ຮັບຮອງເອົາ ຫລື ປ່ຽນແປງລັດຖະທຳມະນູນ.
2. ພິຈາລະນາ, ຮັບຮອງເອົາ, ປ່ຽນແປງ ຫລື ລົບລ້າງກົດໝາຍ.
3. ພິຈາລະນາເອົາການກຳນົດ, ການປ່ຽນແປງ ຫລື ລົບລ້າງພາສີ ແລະ ສ່ວຍສາອາກອນ.
4. ພິຈາລະນາ, ຮັບຮອງເອົາແຜນຍຸດຖະສາດແຫ່ງການພັດທະນາເສດຸະກິດ-ສັງຄົມ ແລະ ແຜນງົບປະມານແຫ່ງ ລັດ.
5. ເລືອກຕັ້ງ ຫລື ປົດຕຳແນ່ງປະທານ, ຣອງປະທານ ແລະ ກຳມະການປະຈຳສະພາແຫ່ງຊາດ.
6. ເລືອກຕັ້ງ ຫລື ປົດຕຳແໜ່ງປະທານປະເທດ ແລະ ຮອງປະທານປະເທດ ຕາມການສະເໜີຂອງສະພາແຫ່ງ ຊາດ.
7. ພິຈາລະນາ, ຮັບຮອງເອົາການສະເໜີແຕ່ງຕັ້ງ ຫລື ປົດຕຳແໜ່ງນາຍຍົກລັດຖະມົນຕີ ຕາມການສະເໜີຂອງປະ ທານປະເທດ, ພິຈາລະນາ, ຮັບຮອງເອົາໂຄງປະກອບກົງຈັກຂອງລັດຖະບານ, ການແຕ່ງຕັ້ງ, ການຍົກຍ້າຍ ຫລື ການປົດຕຳແໜ່ງສະມາຊິກລັດຖະບານຕາມການສະເໜີຂອງນາຍຍົກລັດຖະມົນຕີ.
8. ເລືອກຕັ້ງ ຫລື ປົດຕຳແໜ່ງປະທານສານປະຊາຊົນສູງສຸດ ແລະ ໄອຍະການປະຊາຊົນສູງສຸດ ຕາມການສະ ເໜີຂອງປະທານປະເທດ.
9. ຕົກລົງສ້າງຕັ້ງ ຫລື ຍູບກະຊວງ, ອົງການທຽບເທົ່າກະຊວງ, ແຂວງ ແລະ ນະຄອນ, ຕົກລົງເຂດແດນຂອງ ແຂວງ ແລະ ນະຄອນຕາມການສະເໜີຂອງນາຍຍົກລັດຖະມົນຕີ.
10. ຕົກລົງໃຫ້ນິລະໂທດກຳ.
11. ຕົກລົງໃຫ້ສັດຕະຍາບັນ ຫລື ລົບລ້າງສົນທິສັນຍາ, ສັນຍາທີ່ໄດ້ເຊັນກັບຕ່າງປະເທດຕາມກົດໝາຍ.
12. ຕົກລົງບັນຫາສົງຄາມ ຫລື ສັນຕິພາບ.
13. ຕິດຕາມກວດກາການເຄົາລົບ ແລະ ປະຕິບັດລັດຖະທຳມະນູນ ແລະ ກົດໝາຍ.
14. ປະຕິບັດສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ອື່ນໆ ຕາມທີ່ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍ.
ສະພາແຫ່ງຊາດແຕ່ລະຊຸດ ມີອາຍຸການຫ້າປີ. ສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດແມ່ນຜົນລະເມືອງລາວເປັນຜູ້ເລືອດຕັ້ງ ຕາມລະບຽບການທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍ. ການເລືອກຕັ້ງສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດຊຸດໃໝ່ຕ້ອງໃຫ້ແລ້ວຢ່າງ ຊ້າ 60 ວັນ ກ່ອນສະພາແຫ່ງຊາດຊຸດເກົ່າຈະໝົດອາຍຸການ. ໃນກໍລະນີທີ່ເກີດສົງຄາມ ຫລື ດ້ວຍສາເຫດອື່ນ ຊື່ງ ກໍ່ຄວາມຍຸ້ງຍາກໃຫ້ແກ່ການເລືອກຕັ້ງນັ້ນ ສະພາແຫ່ງຊາດອາດຈະຕໍ່ອາຍຸການຂອງຕົນກໍ່ໄດ້ ແຕ່ຕ້ອງດຳເນີນການ ເລືອກຕັ້ງສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດຊຸດໃໝ່ ຢ່າງຊ້າບໍ່ໃຫ້ເກີນ 6 ເດືອນ ພາຍຫລັງສະພາບການໄດ້ກັບຄືນສູ່ປົກກະ ຕິ. ໃນກໍລະນີທີ່ມີຄວາມຈຳເປັນ ສະພາແຫ່ງຊາດຈະດຳເນີນການເລືອກຕັ້ງສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດ ກ່ອນການ ໝົດອາຍຸການຂອງຕົນກໍ່ໄດ້ ແຕ່ຕ້ອງໄດ້ຮັບຄວາມເຫັນດີຢ່າງໜ້ອຍສອງສ່ວນສາມຂອງຈຳນວນສະມາຊິກສະພາ ແຫ່ງຊາດທີ່ເຂົ້າຣ່ວມກອງປະຊູມ.
ສະພາແຫ່ງຊາດເລືອກຕັ້ງຄະນະປະຈຳຂອງຕົນ ຊຶ່ງປະກອບດ້ວຍ ປະທານ, ຮອງປະທານ ແລະ ກຳມະການຈຳນວນ ໜື່ງ. ປະທານ ແລະ ຮອງປະທານສະພາແຫ່ງຊາດເປັນທັງປະທານ ແລະ ຮອງປະທານຄະນະປະຈຳສະພາແຫ່ງ ຊາດ.
ຄະນະປະຈຳສະພາແຫ່ງຊາດ ແມ່ນອົງການປະຈຳການສະພາແຫ່ງຊາດ, ປະຕິບັດໜ້າທີ່ແທນສະພາແຫ່ງຊາດໃນ ເວລາທີ່ສະພາແຫ່ງຊາດບໍ່ໄດ້ເປີດກອງປະຊູມ. ຄະນະປະຈຳສະພາແຫ່ງຊາດມີສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ດັ່ງນີ້:
1. ກະກຽມກອງປະຊູມສະພາແຫ່ງຊາດ ແລະ ຮັບປະກັນໃຫ້ສະພາແຫ່ງຊາດປະຕບັດແຜນການທີ່ກຳນົດໄວ້.
2. ຕີຄວາມໝາຍ ແລະ ອະທິບາຍລັດຖະທຳມະນູນ ແລະ ກົດໝາຍຕ່າງໆ.
3. ຕິດຕາມກວດກາການເຄື່ອນໄຫວຂອງອົງການບໍລິຫານ, ສານປະຊາຊົນ ແລະ ອົງການໄອຍາການປະຊາຊົນໃນ ເວລາທີ່ສະພາແຫ່ງຊາດບໍ່ໄດ້ເປີດກອງປະຊູມ
4. ແຕ່ງຕັ້ງຍົກຍ້າຍ ຫລື ປົດຕຳແນ່ງຜູ້ພິພາກສາຂອງສານປະຊາຊົນທຸກຂັ້ນ ແລະ ຜູ້ພິພາກສາຂອງສານທະຫານ.
5. ຮຽກໂຮມກອງປະຊູມສະພາແຫ່ງຊາດ. ປະຕິບັດສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ອື່ນໆຕາມທີ່ໄດກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍ.
ສະພາແຫ່ງຊາດເປີດກອງປະຊູມສະໄໝສາມັນປີລະສອງເທື່ອ ໂດຍແມ່ນຄະນະປະຈຳສະພາແຫ່ງຊາດເປັນຜູ້ເຕົ້າ ໂຮມ. ຄະນະປະຈຳສະພາແຫ່ງຊາດອາດຈະຮຽກໂຣມກອງປະຊູມສໄໝວິສາມັນກໍ່ໄດ້ ຖ້າຫາກເຫັນວ່າມີຄວາມ ຈຳເປັນ.
ກອງປະຊູມສະພາແຫ່ງຊາດຈະດຳເນີນໄດ້ກໍ່ຕໍ່ເມື່ອຫາກມີສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດເຂົ້າຮ່ວມຫລາຍກ່ວາເຄີ່ງໜື່ງຂອງ ຈຳນວນສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດທັງໝົດ. ມະຕິກອງປະຊູມສະພາແຫ່ງຊາດຈະມີຄຸນຄ່າໄດ້ກໍ່ຕໍ່ເມື່ອໄດ້ຮັບຄະແນນ ສຽງຫລາຍກ່ວາເຄີ່ງໜື່ງຂອງຈຳນວນສະມາຊິກທີ່ເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊູມ ເວັ້ນເສຍແຕ່ ກໍລະນີທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນມາດ ຕາ 54,66 ແລະ ມາດຕາ 97 ຂອງລັດຖະທຳມະນູນ.
ອົງການຈັດ ແລະ ບຸກຄົນທີ່ມີສິດສະເໜີສ້າງຮ່າງກົດໝາຍມີດັ່ງນີ້:
1. ປະທານປະເທດ.
3. ລັດຖະບານ.
4. ສານປະຊາຊົນສູງສຸດ.
5. ອົງການໄອຍາການປະຊາຊົນສູງສຸດ. ແນວລາວສ້າງຊາດແລະ ອົງການຈັດຕັ້ງມະຫາຊົນຂັ້ນສູນກາງ.
ກົດໝາຍທີ່ສະພາແຫ່ງຊາດໄດ້ຮັບຮອງເອົາແລ້ວນັ້ນຕ້ອງໄດ້ປະກາດໃຊ້ໂດຍປະທານປະເທດຢ່າງຊ້າບໍ່ໃຫ້ເກີນສາມ ສິບວັນນັບແຕ່ວັນໄດ້ຮັບຮອງເປັນຕົ້ນໄປ. ໃນໄລຍະເວລາດັ່ງກ່າວນັ້ນປະທານປະເທດມີສິດສະເນີໃຫ້ສະພາແຫ່ງຊາດ ພິຈາລະນາຄືນໃໝ່ນັ້ນຖ້າວ່າສະພາແຫ່ງຊາດຫາກຕົກລົງເອົາຢືນຢັນເອົາຕາມເດີມແລ້ວປະທານ ປະເທດກໍ່ຕ້ອງກຳ ນົດໃຊ້ພາຍໃນຫ້າສິບວັນ.
ບັນຫາທີ່ກ່ຽວພັນເຖີງຊາຕາກຳຂອງປະເທດຊາດ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດອັນໃຫ່ຍຫລວງຂອງປະຊາຊົນຕ້ອງຜ່ານສະພາ ແຫ່ງຊາດບໍ່ໄດ້ເປີດກອງປະຊູມ.
ສະພາແຫ່ງຊາດສ້າງຕັ້ງບັນດາກຳມາທິການຂອງຕົນຊື່ງມີໜ້າທີ່ພິຈາລະນາຮ່າງກົດໝາຍ ແລະ ຮ່າງລັດຖະບັນຢັດ ແລ້ວນຳສະເໜີຕໍ່ຄະນະປະຈຳສະພາແຫ່ງຊາດ ແລະ ປະທານປະເທດ ພ້ອມທັງຊ່ວຍສະພາແຫ່ງຊາດ ແລະ ຄະນະ ປະຈຳສະພາແຫ່ງຊາດປະຕິບັດສິດກວດກາເຄື່ອນໄຫວຂອງອົງການບໍລິຫານ, ສານປະຊາຊົນ ແລະ ອົງການໄອຍາ ການປະຊາຊົນ.
ສະມາຊິກສາພາແຫ່ງຊາດມີສິດຊັກຖາມນາຍຍົກລັດຖະມົນຕີ ຫລືສະມາຊິກລັດຖະບານ, ປະທານປະຊາຊົນສູງສຸດ. ບຸກຄົນທີ່ຖືກຊັກຖາມນັ້ນຕ້ອງຊີ້ແຈງຕໍ່ກອງປະຊູມສະພາແຫ່ງຊາດດ້ວຍວາຈາ ຫລື ເປັນລາຍລັກອັກສອນ.
ສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດຈະບໍຖືກດຳເນີນຄະດີ ຫລື ກັກຂັງຖ້າບໍ່ໄດ້ຮັບຄວາມເຫັນດີຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ ຫລື ຂອງຄະນະປະຈຳສະພາແຫ່ງຊາດບໍ່ໄດ້ເປີດກອງປະຊູມ. ໃນກໍລະນີທີ່ມີການກະທຳພິດເຊິ່ງໜ້າ ຫລື ຮິບດ່ວນນັ້ນອົງ ການທີ່ກັກຂັງສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດຕ້ອງລາຍງານທັນທີ່ໃຫ້ສະພາແຫ່ງຊາດ ຫລື ຄະນະປະຈຳສະພາແຫ່ງຊາດ ໃນເວລາທີ່ສະພາແຫ່ງຊາດບໍ່ໄດ້ເປີດກອງປະຊູມເພື່ອພິຈາລະນາຕົກລົງ. ການສຶບສວນ - ສອບສວນບໍ່ເປັນສາຍ ເຫດພາໃຫ້ສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດທີ່ຖືກດຳເນີນຄະດີນັ້ນຂາດປະຊູມສະພາແຫ່ງຊາດ.


text:
ກອງປະຊຸມສຳມະນາຫົວຂໍ້ວິທະຍາສາດຊາວໜຸ່ມລາວ - ຈີນ
(GMT+08:00) 2011-11-20 16:02:34 cri
ຕາມຂ່າວ CRI: ໃນວັນທີ 20 ພະຈິກນີ້ ທີ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, ຄະນະຊາວໜຸ່ມລາວ-ຈີນໄດ້ຈັດຕັ້ງສຳມະນາ 2 ຫົວຂໍ້ວິທະຍາສາດຄື: ການຕິດຕໍ່ພົວພັນທີ່ດີກວ່າ, ກໍຈະເຮັດໃຫ້ມີການຮ່ວມມືທີ່ດີກວ່າ ແລະ ການພັດທະນາເສດຖະກິດແບບຍືນຍົງ. ໃນກອງ ປະຊຸມໄດ້ຮັບກຽດເປັນປະທານຮ່ວມຈາກສອງຝ່າຍ ຊຶ່ງຝ່າຍລາວນຳໂດຍ ສະຫາຍ ອາລຸນໄຊ ສູນນະລາດ, ເລຂາທິການສູນກາງຊາວໜຸ່ມປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ ແລະຝ່າຍຈີນ ນໍາໂດຍ ສະຫາຍ ລູ້ ຜິງ ຫົວໜ້າຄະນະຜູ້ແທນຝ່າຍຈີນ ທັງເປັນຮອງເລຂາຄະນະຊາວໜຸ່ມກອມມູນິດຈີນ ແຂວງຢຸນນານຂອງຈີນ, ມີບັນດາຄະນະບໍລິຫານງານສູນກາງຈາກກະຊວງແລະອົງການອ້ອມຂ້າງສູນກາງ ພ້ອມທັງຜູ້ແທນຊາວໜຸ່ມລາວ - ຈີນທັງໝົດ 100 ກວ່າສະຫາຍເຂົ້າຮ່ວມ.
ໃນກອງປະຊຸມໄດ້ມີການຄົ້ນຄວ້າ, ນຳສະເໜີແລະແລກປ່ຽນຄວາມຄິດເຫັນຂອງຊາວໜຸ່ມລາວ-ຈີນໃນຫົວຂໍ້ດັ່ງກ່າວໂດຍລົງເລິກຄວາມໝາຍ, ຄວາມສຳຄັນ, ສະພາບລວມແລະບັນຫາການປະຕິບັດວຽກງານທີ່ຜ່ານມາ, ນະໂຍບາຍ ມາດຕະຖານບົດຮຽນ ຂອງແຕ່ລະຝ່າຍແລະຂໍ້ສະເໜີໃນການຮ່ວມມືນຳກັນຂອງຊາວໜຸ່ມສອງຊາດລາວ-ຈີນ, ໃນການກ່າວເປີດພິທີຂອງທ່ານ ອາລຸນໄຊ ສູນນະລາດ, ທ່ານກ່າວວ່າ: ຫົວຂໍ້ວິທະ ຍາສາດທີ່ຊາວໜຸ່ມສອງຊາດລາວຈີນກຳນົດໃຫ້ມີການສຳມະນາໃນຄັ້ງນີ້ເຫັນວ່າເປັນຫົວຂໍ້ແຫ່ງຍຸກສະໄໝ. ພ້ອມດຽວກັນຜູ້ແທນຊາວໜຸ່ມທັງສອງຝ່າຍໄດ້ພ້ອມກັນຄົ້ນ ຄວ້າຢ່າງກະຕືລືລົ້ນແລະຕັ້ງໜ້າປະກອບຄຳຄິດຄຳເຫັນຢ່າງກວ້າງຂວາງແລະເລິກເຊິ່ງ.
ຕໍ່ການຈັດງານພົບປະມິດຕະພາບຊາວໜຸ່ມລາວ-ຈີນ ໃນປີນີ້ແມ່ນໄດ້ຮັບໝາກ ຜົນສຳເລັດຕາມລະດັບຂີດໝາຍ ຊຶ່ງເປັນການປະກອບສ່ວນອັນໃຫ່ຍຫຼວງໃນຂະບວນການສະເຫຼີມສະຫຼອງວັນສ້າງຕັ້ງສາຍພົວພັນການທູດລາວ-ຈີນ ຄົບຮອບ 50 ປີ ທັງເປັນການປະກອບສ່ວນຢ່າງຕັ້ງໜ້າໃນການເສີມຂະຫຍາຍມິດຕະພາບແລະສາຍພົວພັນຮ່ວມມືຕາມຄູ່ຮ່ວມມືຍຸດທະສາດຮອບດ້ານຍາວນານ.
ພາຍຫຼັງສຳເລັດກອງປະຊຸມສຳມະນາແລະການຢ້ຽມຢາມລາວຂອງຄະນະຜູ້ແທນຊາວໜຸ່ມຈີນແລ້ວ ໃນວັນທີ 24 ພະຈິກ ຄະນະຝ່າຍລາວຈະໄດ້ຈັດພິທີສົ່ງຄະນະຜູ້ແທນຊາວໜຸ່ມຈີນຜ່ານດ່ານບໍ່ເຕັນ-ບໍ່ຫານຊາຍແດນລາວ-ຈີນດ້ວຍຄວາມສະຫວັດດີພາບແລະເຕັມໄປດ້ວຍມິດຕະພາບ.


text:
ຄະລາວາດນິຍົມ
ຄະລາວາດນິຍົມ (ອັງກິດ: secularism, ຝະລັ່ງ: laïcité) ແມ່ນ ແນວປັດຊະຍາອັນວ່າສະຖາບັນການປົກຄອງຫຼືສະຖາບັນການເມືອງ ຫຼື ສະຖາບັນໃນຮູບອື່ນຄວນຈະດຳເນີນການປົກຄອງເຊິ່ງເປັນອິສະລະຈາກການອຳນາດການຄວບຄຸມຂອງສະຖາບັນສາສະໜາ ແລະຫຼືຄວາມເຊື່ອທາງສາສະໜາ.
ໃນມູມນຶ່ງສະຖາບັນທີ່ດຳເນີນນະໂຍບາຍ “ຄະລາວາດນິຍົມ” ກໍຈະເປັນສະຖາບັນເຊິ່ງຖືນະໂຍບາຍຂອງຄວາມເປັນກາງໃນທາງດ້ານຄວາມເຊື່ອທາງສາສະໜາຂອງປະຊາຊົນແລະ/ຫຼືຜູ້ຢູ່ໃນການປົກຄອງ ຜູ້ຈະດຳເນີນການປົກຄອງອັນເປັນອິສະລະຈາກກົດແລະຄຳສອນ ຫຼື ຄວາມເຊື່ອທາງສາສະໜາ, ເຊິ່ງຈະບໍ່ໃຊ້ອຳນາດຕາມຫຼັກຄວາມເຊື່ອທາງສາສະໜາໃນການບັງຄັບປະຊາຊົນ ແລະ ເຊິ່ງບໍ່ມີການມອບອະພິສິດພິເສດຫຼືໃຫ້ການຊ່ອຍເຫຼືອແກ່ສະຖາບັນສາສະໜາ ຫຼືໃນອີກມູມນຶ່ງ “ຄະລາວາດນິຍົມ” ໝາຍເຖິງມູມມອງເຊິ່ງກ່ຽວກັບກິຈະກຳແລະການຕັດສິນໃຈຂອງມະນຸດ ໂດຍສະເພາະແມ່ນກິຈະກຳແລະການຕັດສິນໃຈທາງການເມືອງ ວ່າຄວນຕັ້ງຢູ່ເທິງພື້ນຖານຂອງຂໍເທັດຈິງໂດຍປາສະຈາກອະຄະຕິຈາກອິດທິພົນທາງສາສະໜາ.


text:
ສະໄໝກາງ
ຍຸກກາງ (ຄຳເຄົ້າ: ຍຸຄກລາງ[໑], ອັງກິດ: Medieval Age) ຫຼື ສະໄໝກາງ (ຄຳເຄົ້າ: ສມັຍກລາງ[໒], ອັງກິດ: Middle Ages) ແມ່ນຊ່ວງເວລາໃນປະວັດສາດເອີລົບຕັ້ງແຕ່ຄິດສະຕະວັດທີ 5 ຫາຄິດສະຕະວັດທີ 15 ໂດຍປົກກະຕິແລ້ວແມ່ນເລີ່ມນັບຕັ້ງແຕ່ການຫຼົ້ມສະຫຼາຍລົງຂອງຈັກກະວັດໂລມັນຕາເວັນຕົກ (ການສິ້ນສຸດຂອງສະໄໝຄາດສິກ) ຈົນເຖິງຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງສະໄໝຟື້ນຟູສິລະປະວິທະຍາແລະຍຸກແຫ່ງການສຳລວດ ເຊິ່ງແມ່ນຍຸກທີ່ນຳໄປສູ່ຍຸກສະໄໝໃໝ່ໃນເວລາຕໍ່ມາ. ສະໄໝກາງແມ່ນຊ່ວງເວລາກົງກາງຂອງກະບວນການປ່ຽນຜ່ານໃນປະວັດສາດຕາເວັນຕົກແມ່ນ ສະໄໝຄາດສິກ, ສະໄໝກາງ ແລະສະໄໝໃໝ່. ນອກຈາກນີ້ສະໄໝກາງຍັງຖືກແບ່ງອອກເປັນສາມຊ່ວງເວລາແມ່ນ ຍຸກກາງຕອນຕົ້ນ (Early Middle Ages), ຍຸກກາງຕອນກາງ (High Middle Ages) ແລະຍຸກກາງຕອນປາຍ (Late Middle Ages).
ໃນຍຸກກາງຕອນຕົ້ນ ການລຸດລົງຂອງປະຊາກອນ, ການຫົດໂຕຂອງເມືອງ ແລະການຮຸກຮານຈາກອະນາລະຍະຊົນ ເລີ່ມຕົ້ນຂຶ້ນໃນຍຸກບຸຮານຕອນປາຍແລະດຳເນີນໄປຢ່າງໄວວາເຫຼົ່າອະນາລະຍະຊົນຜູ້ບຸກລຸກເຂົ້າຕັ້ງອານາຈັກຂອງຕົນໃນສ່ວນທີ່ເຫຼືອຢູ່ຂອງຈັກກະວັດໂລມັນຕາເວັນຕົກ. ໃນຄິດສະຕະວັດທີ 7 ອາຟລິກກາເໜືອແລະຕາເວັນອອກກາງ ເຊິ່ງເຄີຍເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງຈັກກະວັດໂລມັນຕາເວັນອອກ ໄດ້ກາຍໄປເປັນຈັກກະວັດອິສະລາມຫຼັງຈາກຖືກຍຶດຄອງໂດຍຜູ້ສືບທອດຂອງນະບີມຸຮຳມັດ ແມ້ນວ່າຈະມີການປ່ຽນແປງທາງສັງຄົມແລະໂຄງສ້າງທາງການເມືອງຫຼາຍຫຼວງ ແຕ່ກໍບໍ່ໄດ້ປ່ຽນໄປຈາກຍຸກບຸຮານຄາດສິກຢ່າງສິ້ນເຊີງ. ຈັກກະວັດໂລມັນຕາເວັນອອກຫຼືຈັກກະວັດບິເຊນທີນຍັງຄົງຢູ່ລອດແລະຮັກສາອຳນາດຂອງຕົນເອົາໄວ້ໄດ້. ນອກຈາກນີ້ແລ້ວອານາຈັກເກີດໃໝ່ສ່ວນໃຫຍ່ຍັງຄົງກ່ຽວພັນຢູ່ກັບສະຖາບັນທີ່ຫຼົງເຫຼືອຢູ່ຂອງຊາວໂລມັນ ໃນຂະນະທີ່ວັດວາອາຮາມຂອງຄິດສາສະໜາໄດ້ແຜ່ຂະຫຍາຍໄປທົ່ວເອີລົບຕາເວັນຕົກ. ໃນຄິດສະຕະວັດທີ 7 ແລະ 8 ຊາວແຟງພາຍໃຕ້ການປົກຄອງຂອງລາຊະວົງຄາໂລແລັງຊຽງໄດ້ສະຖາປະນາຈັກກະວັດຂຶ້ນເຊິ່ງຄອບຄຸມພື້ນທີ່ສ່ວນໃຫຍ່ຂອງເອີລົບຕາເວັນຕົກມີນາມວ່າ ຈັກກະວັດຄາໂລແລັງຊຽງ ເຊິ່ງຍືນຍົງໄປຈົນຮອດຄິດສະຕະວັດທີ 9. ເມື່ອຈັກກະວັດຫຼົ້ມສະຫຼາຍລົງຈາກແຮງກົດດັນຂອງການຮຸກຮານຈາກພາຍນອກ ເຊັ່ນ ຊາວໄວກິງຈາກທາງເໜືອ, ຊາວມາດຢາຈາກທາງຕາເວັນອອກ ແລະຊາວຊາລາເຊນຈາກທາງໃຕ້.
ຊ່ວງຍຸກກາງຕອນກາງເຊິ່ງເລີ່ມຂຶ້ນຫຼັງຄິດສະຕະວັດທີ 10 ປະຊາກອນຂອງເອີລົບຂະຫຍາຍໂຕຢ່າງຫຼາຍຈາກການທີ່ນະວັດຕະກຳທາງເຕັກໂນໂລຊີແລະທາງການກະເສດເຮັດໃຫ້ການຄ້າຂາຍຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງແລະການເຮັດສວນໄຮ່ນາຂະຫຍາຍໂຕ ລະບົບມາເນີ້ - ອົງກອນຂອງຊາວນາຕາມໝູ່ບ້ານທີ່ຕິດຄ້າງຄ່າເຊົ່າທີ່ດິນແລະໜ້າທີ່ດ້ານແຮງງານແກ່ຂຸນນາງ ແລະລະບົບຟິວດັນ - ໂຄງສ້າງທາງການເມືອງທີ່ເຊິ່ງອັດສະວິນແລະຂຸນນາງສັກຕ່ຳກວ່າຕິດຄ້າງໜ້າທີ່ດ້ານການທະຫານແກ່ເຈົ້ານາຍຜູ້ມີສັກສູງກວ່າຂອງພວກເຂົາແລກກັບສິດໃນການເກັບຄ່າເຊົ່າທີ່ດິນແລະຊາວນາໃຕ້ປົກຄອງ. ສອງລະບົບນີ້ແມ່ນລະບຽບຂອງສັງຄົມທີ່ໃຊ້ກັນໃນຍຸກກາງຕອນກາງ. ຕໍ່ມາອານາຈັກເລີ່ມລວມສູນອຳນາດຫຼາຍຂຶ້ນພາຍຫຼັງການຫຼົ້ມສະຫຼາຍລົງຂອງຈັກກະວັດຄາໂລແລັງຊຽງ ສົງຄາມຄູເສດເຊິ່ງເລີ່ມຂຶ້ນເທື່ອທຳອິດໃນປີ ຄ.ສ. 1095 ແມ່ນຜະລິດຜົນຈາກຄວາມພະຍາຍາມທາງການທະຫານຂອງເຫຼົ່າຊາວຄິດໃນເອີລົບຕາເວັນຕົກທີ່ຕ້ອງການຈະທວງຄືນດິນແດນສັກສິດໃນຕາເວັນອອກກາງຄືນຈາກຊາວມຸສະລິມແລະມີອຳນາດເໜືອດິນແດນດັງກ່າວດົນນານພໍທີ່ຈະສະຖາປະນາລັດຄິດໃນຕາເວັນອອກໃກ້ ກຸ່ມປັນຍາຊົນເກີດຂຶ້ນຈາກລັດທິອັດສະມາຈານນິຍົມແລະການກໍ່ຕັ້ງມະຫາວິທະຍາໄລທົ່ວເອີລົບ ລວມໄປເຖິງການກໍ່ສ້າງໂບດວິຫານແບບກໍທິກ ເປັນໜຶ່ງໃນໂຕຢ່າງຄວາມສຳເລັດທາງດ້ານສິລະປະອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຈາກຍຸກກາງຕອນກາງ.
ຍຸກກາງຕອນປາຍຕ້ອງຜະເຊີນກັບຄວາມຫຍຸ້ງຍາກແລະຫາຍະນະຫຼາຍຫຼວງ ເຊັ່ນ ຄວາມອົດຢາກ, ໂລກລະບາດ ແລະສົງຄາມ ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ຈຳນວນປະຊາກອນໃນເອີລົບຕາເວັນຕົກລຸດລົງເປັນຢ່າງຫຼາຍ. ໃນຊ່ວງເວລາສີ່ປີຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 1347 ຫາ ຄ.ສ. 1350 ກາລະໂລກລະບາດໃນເອີລົບເອົາຊີວິດຊາວເອີລົບໄປສາມໃນສີ່ໂດຍປະມານ. ຄວາມກັງຂາ, ຄວາມນອກຮີດ ແລະຄວາມແຕກແຍກພາຍໃນຄິດຕະຈັກດຳເນີນຄວບຄູ່ໄປກັບສົງຄາມລະຫວ່າງລັດ, ສົງຄາມກາງເມືອງ ແລະການລຸກຮື້ຂອງຊາວນາພາຍໃນອານາຈັກຕ່າງໆ. ພັດທະນາການທາງດ້ານວັດທະນະທຳແລະເຕັກໂນໂລຊີໄດ້ປ່ຽນແປງສັງຄົມຂອງເອີລົບອັນເປັນຈຸດຈົບຂອງຍຸກກາງແລະຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງສະໄໝໃໝ່ຕອນຕົ້ນ.


text:
ສາຍການບິນ
ສາຍການບິນ (ຝະລັ່ງ: compagnie aérienne, ອັງກິດ: airline) ແມ່ນບ່ອນໃຫ້ບໍລິການຂົນສົ່ງທາງອາກາດສຳລັບຜູ້ໂດຍສານຜູ້ເດີນທາງແລະການຂົນສົ່ງສິນຄ້າ ສາຍການບິນເຊົ່າຫຼືເຈົ້າຂອງຍົນຂອງເຂົາເຈົ້າດ້ວຍເຊິ່ງໃນການຈັດຫາບໍລິການເຫຼົ່ານີ້ແລະອາດເປັນຫຸ້ນສ່ວນຫຼືເປັນພັນທະມິດກັບສາຍການບິນອື່ນເພື່ອປະໂຫຍດຮ່ວມກັນ. ໂດຍທົ່ວໄປ ບໍລິສັດສາຍການບິນໄດ້ຮັບການຍອມຮັບທີ່ມີໃບຮັບຮອງການດຳເນີນການອາກາດ ຫຼືໃບອະນຸຍາດເຊິ່ງອອກໂດຍຮ່າງກາຍການບິນຂອງລັດ. ສາຍການບິນທີ່ແຕກຕ່າງຈາກຜູ້ທີ່ມີຈົດໝາຍດຽວແບກອາກາດຍານຫຼືເຮືອບັນທຸກສິນຄ້າກາຍທາງຫຼາຍຮ້ອຍປະຕິບັດການບໍລິການເຕັມຮູບແບບລະຫວ່າງປະເທດສາຍການບິນຂອງຍົນ. ບໍລິການສາຍການບິນສາມາດແບ່ງເປັນທະວີບພາຍໃນທະວີບປະເທດພູມິພາກຫຼືຕ່າງປະເທດແລະອາດຈະມີການດຳເນີນການໃຫ້ບໍລິການທີ່ກຳໜົດຫຼືການເຊົ່າເໝົາລຳ.
ສາຍການບິນມີຄວາມຫຼາກຫຼາຍ ຕັ້ງແຕ່ເປັນຍົນດ່ຽວເຊິ່ງຂົນສົ່ງຈົດໝາຍຫຼືສິນຄ້າ ຈົນຮອດການບໍລິການເຕັມຮູບແບບໃນລະດັບນານາຊາດ ເຊິ່ງມີຍົນນັບຮ້ອຍ. ການບໍລິການຂອງສາຍການບິນອາດບິນລະຫວ່າງທະວີບ ພາຍໃນທະວີບ ຫຼືພາຍໃນປະເທດ ເຊິ່ງປະເພດຂອງສາຍການບິນໃຫຍ່ ໆ ມີ 2 ປະເພດ ແມ່ນ ສານການບິນໂດຍສານ (Passenger Airlines) ແລະ ສາຍການບິນຂົນສົ່ງສິນຄ້າ (Cargo Airlines).


text:
ເຈດຈຳນົງເສລີ
ເຈດຈຳນົງເສລີ (ອັງກິດ: free will, ຝະລັ່ງ: libre arbitre) ແມ່ນຄວາມສາມາດຂອງໂຕເຮັດທີ່ຈະເລືອກໂດຍບໍ່ຖືກຈຳກັດຈາກປັດໄຈບາງຢ່າງ. ປັດໄຈທີ່ກ່ຽວຂ້ອງເດີມມີຂໍ້ຈຳກັດທາງອະພິປັດຊະຍາ (ໂຕຢ່າງເຊັ່ນ ນິຍັດນິຍົມທາງຕັນກະ ຈິດວິທະຍາເຊີງເຫດຜົນ ຫຼື ເທວະວິທະຍາ). ຂໍ້ຈຳກັດທາງກາຍະພາບ (ໂຕຢ່າງເຊັ່ນ ໂສ້ກວນຫຼືການຈອງຈຳ) ຂໍ້ຈຳກັດທາງສັງຄົມ (ໂຕຢ່າງເຊັ່ນ ການຂົ່ມຂູ່ລົງໂທດຫຼືການຕຳໜິໂທດ ຫຼືຂໍ້ຈຳກັດເຊີງໂຄງສ້າງ) ແລະຂໍ້ຈຳກັດທາງຈິດ (ໂຕຢ່າງເຊັ່ນ ການບັງຄັບຫຼືໂລກຢ້ານກົວ ຄວາມຜິດປົກກະຕິທາງປະສາດວິທະຍາສາດ ຫຼືຄວາມໂນ້ມອຽງຮັບໂລກທາງພັນທຸກຳ).
ຫຼັກເຈດຈຳນົງເສລີມີການສໍ່ຄວາມທາງສາສະໜາ ກົດໝາຍ ຈະລິຍະສາດແລະວິທະຍາສາດ ໂຕຢ່າງເຊັ່ນ ໃນຂອບເຂດສາສະໜາ ເຈດຈຳນົງເສລີສໍ່ຄວາມວ່າ ເຈດຈຳນົງແລະທາງເລືອກນຶ່ງ ໆ ສາມາດມີພ້ອມກັບພະເຈ້າທີ່ມີອຳນາດໄຮ້ຂອບເຂດໄດ້. ໃນທາງກົດໝາຍ ເຈດຈຳນົງເສລີມີຜົນຕໍ່ການພິຈາລະນາການລົງໂທດແລະການຟື້ນຟູສະພາບ. ໃນທາງຈະລິຍະສາດ ເຈດຈຳນົງເສລີອາດສໍ່ຄວາມວ່າ ປັດເຈກບຸກຄົນສາມາດຮັບຜິດຊອບທາງສີລະທຳຕໍ່ການເຮັດຂອງຕົນຫຼືບໍ່. ໃນທາງວິທະຍາສາດ ການຄົ້ນພົບທາງປະສາດວິທະຍາສາດກ່ຽວກັບເຈດຈຳນົງເສລີອາດສະເໜີວິທີຕ່າງ ໆ ທີ່ການທຳນາຍພຶຕິກຳຂອງມະນຸດ.


text:
ຕາມຂ່າວ CRI: ຕອນເຊົ້າວັນທີ 2 ມີນານີ້, ທີ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນໄດ້ມີກອງປະຊຸມພົບປະຂອງຄະນະຜູ້ແທນຊາວໜຸ່ມຂັ້ນສູງລະຫວ່າງສູນກາງຊາວໜຸ່ມປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວກັບສູນກາງຊາວໜຸ່ມກອມມູນິດຈີນ, ຝ່າຍລາວນຳໂດຍທ່ານ ດຣ ຄຳຜາ ພີມິມະສອນ ຮອງເລຂາຄະນະບໍລິຫານງານ, ປະທານກວດກາສູນກາງຊາວໜຸ່ມປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ, ຝ່າຍຈີນນຳໂດຍທ່ານນາງ ຫຼົວ ເມ ຮອງເລຂາທິການສູນກາງຊາວໜຸ່ມກອມມູນິດຈີນ, ພ້ອມດ້ວຍຄະນະຜູ້ແທນທັງສອງຝ່າຍ.
ໃນກອງປະຊຸມຄັ້ງນີ້, ສອງຝ່າຍເຫັນດີເປັນເອກະສັນກັນຈະເພີ່ມທະວີການພົວພັນຮ່ວມມືກັນຕື່ມອີກ, ແລະຈະປະກອບສ່ວນຢ່າງເປັນເຈົ້າການໃນການຜັນຂະຫຍາຍຄູ່ຮ່ວມມືຍຸດທະສາດຮອບດ້ານຍາວນານລະຫວ່າງຈີນ-ລາວ-ຈີນ. ຊຶ່ງຜ່ານການປຶກສາຫາລືຢ່າງພາວະວິໄສ, ທັງສອງຝ່າຍເປັນເອກະພາບໃນດ້ານຫຼັກການຂອງການພົວພັນຮ່ວມມືທັງສອງຝ່າຍ ໂດຍການເຊັນບົດບັນທຶກການພົບປະເຮັດວຽກລະຫວ່າງຄະນະຜູ້ແທນຂັ້ນສູງຂອງສອງປະເທດ, ສອງຝ່າຍເຫັນດີເອກະພາບໃນການສືບຕໍ່ສຶກສາອົບຮົມຊາວໜຸ່ມ-ເຍົາວະຊົນສອງຊາດລາວ-ຈີນ ໄດ້ຮັບຮູ້, ເຂົ້າໃຈຢ່າງຖືກຕ້ອງກ່ຽວກັບມິດຕະພາບແລະການຮ່ວມມືລາວ-ຈີນໂດຍສະເພາະທິດຄູ່ຮ່ວມມືຍຸທະສາດຮອບດ້ານ, ເຫັນດີໃຫ້ມີການເພີ່ມທະວີແລກປ່ຽນຂໍ້ມູນຂ່າວສານຊຶ່ງກັນແລະກັນ, ເພື່ອສົງເສີມການພົວພັນຂອງອົງການຊາວໜຸ່ມທັງສອງປະເທດ, ເຫັນດີໃຫ້ມີການແລກປ່ຽນທາງດ້ານວິທະຍາສາດແລະວັດທະນາທຳອັນດີງາມຂອງສອງປະເທດລວມທັງການສົ່ງເສີມການຮ່ວມມືກັນລະຫວ່າງນັກທຸລະກິດໜຸ່ມ, ເຫັນດີສືບຕໍ່ຊຸກຍູ້ການສ້າງສູນມິດຕະພາບຊາວໜຸ່ມລາວ-ຈີນຢູ່ລາວ, ຝ່າຍຈີນມີຄວາມຍິນດີເຊື້ອເຊີນເລຂາຄະນະບໍລິຫານງານສູນກາງຊາວໜຸ່ມປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວພ້ອມດ້ວຍຄະນະໄປຢ້ຽມຢາມຢ່າງເປັນທາງການໃນປີນີ້ ເພື່ອລົງນາມບົດບັນທຶກຊ່ວຍຈຳລະຫວ່າງອົງການຊາວໜຸ່ມຂອງທັງສອງປະເທດສົກປີ 2012-2014, ພ້ອມນີ້ຝ່າຍຈີນຍິນດີໃຫ້ການສືບຕໍ່ຊຸກຍູ້ອາສາສະໝັກຊາວໜຸ່ມນະຄອນຊຽງໄຮ້, ແຂວງຍຸນນານແລະແຂວງອື່ນໆເພື່ອມາປະຕິບັດໜ້າທີ່ຢູ່ລາວ, ພ້ອມທັງຍິນດີຄົ້ນຄວ້າຄວາມເປັນໄປໄດ້ໃນການຊ່ວຍເຫຼືອລ້າຕໍ່ອົງການຊາວໜຸ່ມລາວແລະຊຸກຍູ້ພາກສ່ວນຕ່າງໆຂອງຕົນເພື່ອໃຫ້ການຊ່ວຍເຫຼືອຊາວໜຸ່ມລາວ ບົນພື້ນຖານທີ່ໄດ້ໃຫ້ທຶນໄປຝຶກອົບຮົມທິດສະດີຊາວໜຸ່ມ-ເຍົາວະຊົນຢູ່ຈີນແລະໃຫ້ທຶນໄປທັດສະນະສຶກສາຢູ່ຈີນຕາມຄວາມເໝົາສົມ, ນອກນີ້ຝ່າຍຈີນຍັງໃຫ້ການຊ່ວຍເຫຼືອພາຫະນະຕ່າງໆແລະເຄື່ອງດົນຕີຈຳນວນໜຶ່ງໃຫ້ສູນກາງຊາວໜຸ່ມປະຊາຊົນປະຕິວັດລາມຕື່ມອີກ.


text:
ອານາຈັກລ້ານນາ
ອານາຈັກລ້ານນາ ແມ່ນ ອານາຈັກໃນອະດີດອັນຕັ້ງຢູ່ບໍລິເວນພາກເໜືອຕອນເທິງຂອງປະເທດໄທ, ສິບສອງພັນນາເຊ່ນເມືອງຊຽງຮຸ່ງ (ຈິ່ງຫົງ), ມົນທົນຢູນນານ ພາກຕະເວັນອອກຂອງພະມ້າ ຝັ່ງຕະເວັນອອກຂອງແມ່ນ້ຳສາລະວິນ ອັນມີເມືອງຊຽງຕຸງເປັນເມືອງເອກ. ຝັ່ງຕະເວັນຕົກແມ່ນ້ຳສາລະວິນ ມີເມືອງນາຍເປັນເມືອງເອກ ແລະ 8 ແຂວງ (ຈັງຫວັດ) ໄດ້ແກ່ ຈັງຫວັດຊຽງໃໝ່ ລຳພູນ ລຳປາງ ຊຽງຮາຍ ພະເຍົາ ແພ່ ນ່ານ ແລະແມ່ຮ່ອງສອນ ໂດຍມີເມືອງຊຽງໃໝ່ ເປັນລາດຊະທານີ. ມີພາສາ ຕົວໜັງສື ວັດທະນະທຳ ແລະຮີດຄອງປະເພນີເປັນຂອງຕົນເອງ. ຕໍ່ມາຖືກປົກຄອງໃນຖານະລັດຖະບັນນາການຂອງອານາຈັກຕອງອູ ອານາຈັກອະຍຸດທະຍາ ແລະອານາຈັກອັງວະ ຈົນສິ້ນຖານະອານາຈັກ ກາຍເປັນເມືອງສ່ວນໜຶ່ງຂອງອານາຈັກອັງວະໃນລາດຊະວົງນຍອງຍານໄປໃນທີ່ສຸດ.


text:
ມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກ
ຮຽນ: -ສະຫາຍ ຫງວຽນ ເຕ່ີນ ຢຸງ, ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ສັງຄົມນິຍົມ ຫວຽດນາມ ທີ່ ນັບຖືຢ່າງສູງ; -ສະຫາຍ ຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ, ລັດຖະມົນຕີວ່າການ ແລະຊ່ວຍວ່າການຫວຽດນາມ ແລະ ລາວ ທີ່ນັບຖື;
- ແຂກຜູ້ມີກຽດ ທ່ານຍິງ ແລະ ທ່ານຊາຍ ທັງຝ່າຍ ຫວຽດນາມ ແລະ ລາວ ທີ່ຮັກແພງ; ໃນພິທີອັນສະຫງ່າລາສີ ແລະ ມີຄວາມໝາຍສຳຄັນທາງປະຫວັດສາດການພົວພັນ ລະຫວ່າງ ສອງປະເທດຂອງພວກເຮົາ, ໃນນາມພັກ, ລັດຖະບານ ແລະ ປະຊາຊົນລາວ ກໍຄືໃນນາມສ່ວນຕົວ ຂ້າພະເຈົ້າ ຂໍຖືເປັນກຽດຢ່າງສູງ ແລະ ປິຕິຍິນດີເປັນຢ່າງຍິ່ງທີ່ໄດ້ນຳພາຄະນະ ຊຶ່ງປະກອບດ້ວຍທຸກພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ພ້ອມທັງພີ່ນ້ອງປະຊາຊົນແຂວງບໍລິຄຳໄຊມາ ເຂົ້າຮ່ວມພິທີສະເຫລີມສະຫລອງຜົນສຳເລັດວຽກງານປັກຫລັກໝາຍຖີ່ ແລະ ບູລະ ນະລະບົບຫລັກໝາຍຊາຍແດນປະເທດ ສປປ ລາວ-ສສ ຫວຽດນາມ ຢູ່ພູມີປະເທດຕົວຈິງໃນມື້ນີ້.


text:
ລາວ ມິວສິກ ອາວອດ
ປະກາດກຽດຕິຍົດໃຫ້ແກ່ບັນດານັກປະພັນເພງ, ນັກສິລະປິນ ທີ່ໄດ້ສ້າງຜົນງານອອກສູ່ສັງຄົມ ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ສ້າງສັນຜົນງານເພງ, ນັກສິລະປິນ ໄດ້ມີໂອກາດສະເໜີຜົນງານ ທີ່ມີຄຸນນະພາບອອກສູ່ສາຍຕາມະຫາຊົນ ທັງພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ, ທັງເປັນເວທີການສະແດງ ທາງດ້ານສິລະປະ ວັນນະຄະດີ ທີ່ເປັນເອກະລັກຂອງຊາດລາວ ແລະ ດົນຕີລາວ,ສາກົນ ທັງເປັນການສົ່ງເສີມສິລະປະ ວັດທະນະທຳລາວ ອີກດ້ວຍ. ສຳລັບລາງວັນ ລາວມິວສິກອະວອດ 2008 ນີ້ ປະກອບມີ 14 ລາງ ວັນຄື: ອາລະບ້ຳຜົນງານເພງດີເດັ່ນແຫ່ງປີ, ເພງຍອດນິຍົມແຫ່ງປີ, ສິ ລະປິນຍອດນິຍົມແຫ່ງປີ, ສິລະປິນ ຊາຍດ່ຽວດີເດັ່ນ, ສິລະປິນຍິງດ່ຽວ ດີເດັ່ນ, ສິລະປິນຄູ່ ຫລື ກຸ່ມດີເດັ່ນ, ສິລະປິນໜ້າໃໝ່ດີເດັ່ນ, ນັກຮ້ອງເພງລູກທົ່ງບ້ານນາ, ນັກຮ້ອງຂັບລຳດີເດັ່ນ, ນັກຮ້ອງເພງ ປ໊ອບ (POP) ດີເດັ່ນ, ນັກຮ້ອງເພງ ຣ໋ອກ (Rock) ດີເດັ່ນ, ຮິບຮອບ (HIP-HOP) ດີເດັ່ນ, ນັກຜະລິດ ເພງ ແລະ ນັກປະພັນເພງດີເດັ່ນ ໂດຍຈະໃຫ້ລາງວັນ ຕາມຈາກການໃຫ້ຄະແນນ ຂອງຜູ້ຊົງຄຸນວຸດທິທາງຕົນຕີ ໂດຍມີ ບໍລິສັດ KPMG ຈຳກັດ ເປັນຄົນກາງຮວບຮວມຄະແນນທັງໝົດ, ການໂຫວດຈາກປະຊາຊົນໃນທົ່ວປະເທດ, ການສົ່ງສະຫລາກຜະລິດຕະພັນ ຂອງຜູ້ສະໜັບສະໜູນ ແລະ ການໂຫວດຜ່ານໂທລະສັບມືຖື ຊຶ່ງຈະ ເລີ່ມຮັບໃບສະໝັກຈາກບັນດາຄ້າຍເພງ, ນັກຜະລິດ ແລະ ນັກປະພັນເພງ