text:
ກົດໝາຍ
ກົດຫມາຍ
ວ່າດ້ວຍ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ (ສະບັບປັບປຸງ)
ພາກທີ I
ບົດບັນຍັດທົ່ວໄປ
ມາດຕາ 1. ຈຸດປະສົງ
ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ກໍານົດ ຫລັກການ, ລະບຽບການ, ວິທີການ ແລະມາດຕະການ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານທາງແພ່ງ; ກຳນົດທີ່ຕັ້ງ, ພາລະບົດບາດ, ສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ ຂອງອົງການຄຸ້ມຄອງ ແລະ ອົງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແຕ່ສູນກາງລົງຮອດທ້ອງຖິ່ນ ລວມທັງສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ຂອງພະນັກງານ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແນໃສ່ເຮັດໃຫ້ຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໄດ້ຮັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຢ່າງເຂັ້ມງວດ, ຖືກຕ້ອງ, ວ່ອງໄວ ແລະ ເປັນເອກະພາບໃນທົ່ວປະເທດ; ເພີ່ມທະວີຄວາມສັກສິດ ຂອງອຳນາດລັດ ແລະ ຂອງກົດໝາຍ; ປົກປ້ອງສິດ, ຜົນປະໂຫຍດຂອງລັດ, ສິດຜົນປະໂຫຍດອັນຊອບທຳຂອງລວມໝູ່ ແລະ ຂອງພົນລະເມືອງ, ເຮັດໃຫ້ສັງຄົມມີຄວາມສະຫງົບ, ມີຄວາມເປັນລະບຽບຮຽບຮ້ອຍ ແລະ ມີຄວາມຍຸຕິທຳ.
ມາດຕາ 2. ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແມ່ນ ການນຳເອົາຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ, ຄຳຕັດສິນ ແລະ ຄຳພິພາກສາຂອງສານທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ ແລະນິຕິກຳອື່ນ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນມາດຕາ 5(ໃໝ່) ຂອງກົດໝາຍສະບັບນີ້ ມາຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໃຫ້ຖືກຕ້ອງ ແລະປາກົດຜົນເປັນຈິງ ເພື່ອຟື້ນຟູ ສິດ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດຂອງລັດ, ລວມໝູ່ ແລະພົນລະເມືອງ ທີ່ຖືກລະເມີດ ຫລື ສູນເສັຍໄປ.
ມາດຕາ 3(ໃໝ່). ການອະທິບາຍຄຳສັບ
ຄຳສັບຕ່າງໆທີ່ນຳໃຊ້ໃນກົດໝາຍສະບັບນີ້ ມີຄວາມໝາຍ ດັ່ງນີ້:
1. ຄຳສັ່ງ ໝາຍເຖິງ ນິຕິກຳທີ່ມີລັກສະນະບໍລິຫານຂອງສານ ເຊັ່ນ: ຄຳສັ່ງໃຫ້ປະຕິບັດ ບົດບັນທຶກການໄກ່ເກັ່ຍຂອງສານ, ຄຳສັ່ງອາຍັດຊັບ ຫລື ຍຶດຊັບ;
2. ຄຳຊີ້ຂາດ ໝາຍເຖິງ ນິຕິກຳຂອງສານປະຊາຊົນ ທ່ີມີລັກສະນະຕຸລາການ ຊຶ່ງຄະນະສານຕົກລົງ ກ່ອນການຕັດສິນໃນເນື້ອຄະດີ ເຊັ່ນ: ຄຳຊີ້ຂາດ ກ່ຽວກັບການຂໍຄ່າໃຊ້ຈ່າຍໃນການປິ່ນປົວ ກ່ອນການໃຊ້ແທນຄ່າເສັຍຫາຍ ໃນເນື້ອຄະດີ, ຄໍາຊີ້ຂາດ ໃຫ້ປະຕິບັດກ່ຽວກັບ ການຢັ້ງຢືນເອກະສານຂອງສຳນັກງານທະບຽນສານ;
3. ຄຳຕັດສິນ ໝາຍເຖິງ ຄຳຕົກລົງຂອງຄະນະສານ ຂອງສານປະຊາຊົນເມືອງ, ເທດສະບານ ແລະ ສານປະຊາຊົນແຂວງ, ນະຄອນ ເປັນຂັ້ນຕົ້ນ;
4. ຄຳພິພາກສາ ໝາຍເຖິງ ຄຳຕັດສິນຂອງສານປະຊາຊົນແຂວງ, ນະຄອນ ເປັນ ຂັ້ນອຸທອນ, ຂອງສານອຸທອນ ແລະຂອງສານປະຊາຊົນສູງສຸດ ເປັນຂັ້ນລົບລ້າງ;
5. ບົດບັນທຶກການໄກ່ເກ່ັຍຂອງສານ ໝາຍເຖິງ ເອກະສານຢັ້ງຢືນຜົນຂອງການໄກ່ເກັ່ຍຂອງສານ. ຄໍາຕົກລົງຂອງການໄກ່ເກັ່ຍນີ້ ແມ່ນມີຜົນບັງຄັບ ປະຕິບັດຄືກັບຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ;
6. ບົດບັນທຶກການໄກ່ເກັ່ຍຂອງຄະນະກຳມະການແກ້ໄຂຂໍ້ຂັດແຍ່ງທາງດ້ານເສດຖະກິດ ໝາຍເຖິງ ເອກະສານຢັ້ງຢືນຜົນຂອງການໄກ່ເກັ່ຍ ຂອງຄະນະກຳມະການແກ້ໄຂຂໍ້ຂັດແຍ່ງທາງດ້ານເສດຖະກິດ;
7. ຄຳຕັດສິນຂອງຄະນະກຳມະການແກ້ໄຂຂໍ້ຂັດແຍ່ງທາງດ້ານເສດຖະກິດ ໝາຍເຖິງ ຄໍາຕົກລົງຂອງຄະນະກຳມະການແກ້ໄຂຂໍ້ຂັດແຍ່ງທາງດ້ານເສດຖະກິດ;
8. ຄຳຂໍອຸທອນ ໝາຍເຖິງ ການຈອງຂໍອຸທອນຕາມກຳນົດເວລາ ຊາວ ວັນ ນັບແຕ່ ວັນ ສານລົງຄຳຕັດສິນຊ້ອງໜ້າ ຫລື ວັນຄູ່ຄວາມຮັບຊາບ ຄຳຕັດສິນ ເປັນຕົ້ນໄປ ໃນກໍລະນີທີ່ຄູ່ຄວາມບໍ່ໄດ້ມາຮ່ວມໃນວັນສານຕັດສິນຄະດີ;
9. ຄຳຮ້ອງຂໍອຸທອນ ໝາຍເຖິງ ຄຳຮ້ອງຂອງຄູ່ຄວາມ ຫລື ບຸກຄົນທີສາມ ທີ່ສະແດງ ເຫດຜົນໃນການຂໍອຸທອນ;
10. ຄຳຂໍລົບລ້າງ ໝາຍເຖິງ ການຈອງຂໍລົບລ້າງຕາມກຳນົດເວລາ ຫົກສິບ ວັນ ນັບແຕ່ ວັນສານລົງຄຳພິພາກສາຊ້ອງໜ້າ ຫລື ວັນຄູ່ຄວາມຮັບຊາບ ຄຳພິ ພາກສາເປັນຕົ້ນໄປໃນກໍລະນີຄູ່ຄວາມບໍ່ໄດ້ມາຮ່ວມໃນວັນສານພິພາກສາຄະດີ;
11. ຄຳຮ້ອງຂໍລົບລ້າງ ໝາຍເຖິງ ຄຳຮ້ອງຂອງຄູ່ຄວາມ ຫລື ບຸກຄົນທີສາມ ທີ່ສະແດງ ເຫດຜົນໃນການຂໍລົບລ້າງ;
12. ຄຳສະເໜີຄັດຄ້ານ ໝາຍເຖິງ ຄຳຂໍອຸທອນ ຫລື ຂໍລົບລ້າງ ຂອງໄອຍະການປະຊາຊົນ;
13. ຄູ່ຄວາມໃນຄະດີ ໝາຍເຖິງ ໂຈດ ແລະ ຈໍາເລີຍ;
- ໂຈດ ໝາຍເຖິງ ບຸກຄົນ, ອົງການຈັດຕັ້ງ ຫລື ວິສາຫະກິດ ທີ່ຍື່ນຄຳຮ້ອງຟ້ອງຕໍ່ສານ ວ່າສິດຂອງຕົນໄດ້ຖືກຜູ້ອື່ນ ລະເມີດ ຫລື ໂຕ້ແຍ່ງ;
- ຈໍາເລີຍ ໝາຍເຖິງ ບຸກຄົນ, ອົງການຈັດຕັ້ງ ຫລື ວິສາຫະກິດທີ່ຖືກຮ້ອງຟ້ອງວ່າ ໄດ້ລະເມີດ ຫລື ໂຕ້ແຍ່ງສິດຂອງຜູ້ອື່ນ.
14. ບຸກຄົນທີສາມ ໝາຍເຖິງ ຜູ່ທີ່ພົວພັນໃນຄະດີ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນໂຈດ ຫລື ຈຳເລີຍ ຊຶ່ງສານ ຮຽກເຂົ້າມາ ຫລື ຜູ່ກ່ຽວສະເໜີເຂົ້າມາຮ່ວມໃນການດຳເນີນຄະດີ ເພື່ອ ປົກປ້ອງສິດ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດຂອງຕົນ;
15. ການຍຶດຊັບ ໝາຍເຖິງ ການເອົາຊັບເຄື່ອນທ່ີຂອງຄູ່ຄວາມມາຮັກສາໄວ້ໃນການ ຄຸ້ມຄອງຂອງເຈົ້າໜ້າທີ່ ເພື່ອຮັບປະກັນໃນການດຳເນີນຄະດີ ແລະ ການໃຊ້ແທນ ຄ່າເສັຍຫາຍ;
16. ການອາຍັດຊັບ ໝາຍເຖິງ ການອອກຄຳສັ່ງຂອງໄອຍະການປະຊາຊົນ, ສານປະຊາຊົນ, ແລະ ອົງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ກ່ຽວກັບຊັບຄົງທີ່, ຊັບເຄື່ອນທີ່ ລວມທັງ ບັນຊີເງິນຝາກ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ມີການຊື້, ຂາຍ, ມອບ, ແລກປ່ຽນ, ຊວດຈຳ, ຄ້ຳປະກັນ, ຕໍ່ເຕີມ, ທຳລາຍ ຫລື ປ່ຽນແປງຊັບດັ່ງກ່າວ;
17. ການຮິບຊັບ ໝາຍເຖິງ ການເອົາຊັບທັງໝົດ ຫລື ສ່ວນໃດສ່ວນໜຶ່ງ ທີ່ເປັນກຳມະສິດຂອງຜູ້ກະທຳຜິດ ມາເປັນຂອງລັດ ຕາມຄໍາຕັດສິນຂອງສານ ໂດຍບໍ່ມີການໃຊ້ແທນ. ການຮິບຊັບ ມີຂໍ້ຫ້າມ ຕາມບັນຊີຊ້ອນທ້າຍຂອງກົດໝາຍອາຍາ;
18. ການຮິບວັດຖຸສິ່ງຂອງ ໝາຍເຖິງ ການເອົາຊັບ, ວັດຖຸສິ່ງຂອງທີ່ພົວພັນກັບການກະທຳຜິດ, ນຳໃຊ້ໃນການກະທຳຜິດ ຫລື ໄດ້ມາຈາກການກະທຳຜິດມາເປັນຂອງລັດ ຕາມຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
19. ການໂຈະ ໝາຍເຖິງ ການຢຸດການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານໄວ້ຊົ່ວຄາວ ເມື່ອໝົດສາເຫດຂອງການໂຈະແລ້ວ ກໍຕ້ອງສືບຕໍ່ຈັດຕັ້ງປະ ຕິບັດ;
20. ການປ່ຽນແປງ ໝາຍເຖິງ ການປ່ຽນແປງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານສ່ວນໃດສ່ວນໜຶ່ງ ຫລື ທັງໝົດ ຂອງພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ເຫັນວ່າບໍ່ຖືກຕ້ອງ, ບໍ່ສອດຄ່ອງ ກັບຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຫລື ລະບຽບກົດໝາຍ;
21. ການຍົກເລີກ ໝາຍເຖິງ ການຢຸດເຊົາ ໂດຍບໍ່ໃຫ້ສືບຕໍ່ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
22. ການລົບລ້າງ ໝາຍເຖິງ ການຍົກເລີກທັງໝົດການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານຜ່ານມາ ແຕ່ຕົ້ນຕະຫຼອດປາຍ;
23. ການຖອນຕົວ ໝາຍເຖິງ ການສະເໜີຂອງພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ເພື່ອບໍ່ເຂົ້າຮ່ວມໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄະດີໃດໜຶ່ງ ທີ່ເຫັນວ່າຕົນມີສ່ວນພົວພັນ;
24. ການຄ້ານຕົວ ໝາຍເຖິງ ການສະເໜີຂອງຄູ່ຄວາມ ຫລື ບຸກຄົນທີສາມ ກ່ຽວກັບ ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ມີສ່ວນພົວພັນ ກັບຄະດີ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ເຂົ້າຮ່ວມໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຄະດີດັ່ງກ່າວ;
25. ການປະຕິບັດພາງ ໝາຍເຖິງ ການປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານຂັ້ນຕົ້ນ ຫລື ຂັ້ນອຸທອນສ່ວນໃດສ່ວນໜຶ່ງ ທີ່ເຫັນວ່າມີຄວາມຈຳເປັນຮີບດ່ວນ ກ່ອນຄຳຕັດສິນ ຫລື ຄຳພິພາກສານັ້ນ ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ;
26. ການເລືອກຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ໝາຍເຖິງ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໂດຍ ເຫັນແກ່ໝູ່ຄູ່, ພັກພວກ, ຜົນປະໂຫຍດ ເພື່ອມາ ປະຕິບັດກ່ອນ ຫລື ໃຫ້ຜົນປະໂຫຍດແກ່ຄູ່ຄວາມຝ່າຍໃດຝ່າຍໜຶ່ງ ໂດຍບໍ່ຖືກຕ້ອງຕາມລະບຽບກົດໝາຍ;
27. ໝາຍພາຕົວ ໝາຍເຖິງ ຄຳສັ່ງຂອງອົງການສືບສວນ-ສອບສວນ, ອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນ, ສານປະຊາຊົນ ແລະ ອົງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ຄຳຕັດສິນຂອງສານ ເພື່ອໃຫ້ເຈົ້າໜ້າທີ່ຕຳຫລວດ ນຳເອົາຕົວບຸກຄົນໃດໜຶ່ງເຂົ້າມາຫາອົງການທີ່ອອກຄຳສັ່ງດັ່ງກ່າວ ຕາມລະບຽບກົດໝາຍ.
ມາດຕາ 4(ໃໝ່). ຄຳຕັດສິນຂອງສານທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ
ຄຳຕັດສິນຂອງສານທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ ແມ່ນ ຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຊຶ່ງຄູ່ຄວາມ, ບຸກຄົນທີສາມ ບໍ່ໄດ້ຂໍອຸທອນ, ບໍ່ໄດ້ຂໍລົບລ້າງ ຫລື ໄອຍະການປະຊາຊົນ ບໍ່ໄດ້ສະເໜີຄັດຄ້ານ ຫລື ຄໍາພິພາກສາຂອງສານປະຊາຊົນສູງສຸດ.
ຄຳຕັດສິນຂອງສານທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດແລ້ວນັ້ນ ມີຜົນບັງຄັບປະຕິບັດ.
ຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ, ຄຳຕັດສິນ ແລະ ຄຳພິພາກສາທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດຂອງສານ ແຕ່ລະຂັ້ນ ມີ ດັ່ງນີ້:
1. ຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ ແລະຄຳຕັດສິນຂັ້ນຕົ້ນ ຂອງສານປະຊາຊົນ ເມືອງ, ເທດສະບານ ຊຶ່ງຄູ່ຄວາມ, ບຸກຄົນທີສາມ ບໍ່ໄດ້ຂໍອຸທອນ ຫລື ໄອຍະການປະຊາຊົນ ບໍ່ໄດ້ສະເໜີ ຄັດຄ້ານ;
2. ຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ ແລະຄຳຕັດສິນຂັ້ນຕົ້ນ ຂອງສານປະຊາຊົນ ແຂວງ, ນະຄອນ ຊຶ່ງຄູ່ຄວາມ, ບຸກຄົນທີສາມ ບໍ່ໄດ້ຂໍອຸທອນ ຫລື ໄອຍະການປະຊາຊົນບໍ່ໄດ້ ສະເໜີຄັດຄ້ານ;
3. ຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ, ຄຳພິພາກສາຂັ້ນອຸທອນ ຂອງສານປະຊາຊົນ ແຂວງ, ນະຄອນ ແລະ ຄຳພິພາກສາຂອງສານອຸທອນ ຊຶ່ງຄູ່ຄວາມ, ບຸກຄົນທີສາມ ບໍ່ໄດ້ຂໍລົບລ້າງ ຫລື ໄອຍະການປະຊາຊົນ ບໍ່ໄດ້ສະເໜີຄັດຄ້ານ;
4. ຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ ແລະ ຄຳພິພາກສາ ຂອງສານ ປະຊາຊົນສູງສຸດ.
ມາດຕາ 5(ໃໝ່). ຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແລະນິຕິກໍາອື່ນ ທີ່ນຳມາຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ
ຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແລະນິຕິກໍາອື່ນ ທີ່ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ນຳມາຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ມີ ດັ່ງນີ້:
1. ຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ ແລະ ຄຳຕັດສິນຄະດີແພ່ງຂັ້ນຕົ້ນ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ ຂອງສານປະຊາຊົນເມືອງ, ເທດສະບານ, ສານປະຊາຊົນແຂວງ, ນະຄອນ;
2. ຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ ແລະຄຳຕັດສິນຄະດີອາຍາຂັ້ນຕົ້ນ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດຂອງສານປະຊາຊົນເມືອງ, ເທດສະບານ, ສານປະຊາຊົນແຂວງ, ນະຄອນ ກ່ຽວກັບການໃຊ້ແທນ ຄ່າເສັຍຫາຍທາງແພ່ງ, ໂທດປັບໃໝ, ໂທດຮິບຊັບ, ໂທດຮິບວັດຖຸສິ່ງຂອງ ແລະ ໂທດດັດສ້າງໂດຍບໍ່ຕັດອິດສະລະພາບ;
3. ຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ ແລະ ຄຳພິພາກສາຄະດີແພ່ງຂັ້ນອຸທອນ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດ ຂາດຂອງສານປະຊາຊົນ ແຂວງ, ນະຄອນ ແລະ ສານອຸທອນ;
4. ຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ ແລະ ຄຳພິພາກສາຄະດີອາຍາຂັ້ນອຸທອນ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດຂອງສານປະຊາຊົນແຂວງ, ນະຄອນ ແລະ ສານອຸທອນ ກ່ຽວກັບ ການໃຊ້ແທນຄ່າເສັຍຫາຍທາງແພ່ງ, ໂທດປັບໃໝ, ໂທດຮິບຊັບ, ໂທດຮິບວັດຖຸສິ່ງຂອງ ແລະ ໂທດດັດສ້າງ ໂດຍບໍ່ຕັດອິດສະລະພາບ;
5. ຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ ແລະຄຳພິພາກສາຄະດີແພ່ງ ຂອງສານປະຊາຊົນສູງສຸດ ທີ່ບໍ່ສົ່ງຄະດີ ໃຫ້ສານຂັ້ນລຸ່ມພິຈາລະນາຄືນໃໝ່;
6. ຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ ແລະ ຄຳພິພາກສາຄະດີອາຍາ ຂອງສານປະຊາຊົນສູງສຸດ ທີ່ບໍ່ສົ່ງຄະດີ ໃຫ້ສານຂັ້ນລຸ່ມພິຈາລະນາຄືນໃໝ່ ກ່ຽວກັບການໃຊ້ແທນຄ່າເສັຍຫາຍທາງແພ່ງ, ໂທດປັບໃໝ, ໂທດຮິບຊັບ, ໂທດຮິບວັດຖຸສິ່ງຂອງ ແລະ ໂທດດັດສ້າງໂດຍ ບໍ່ຕັດອິດສະລະພາບ;
7. ຄຳຕັດສິນ ຫລືຄຳພິພາກສາຂອງສານ ບອກວ່າໃຫ້ປະຕິບັດພາງ;
8. ຄຳສັ່ງໃຫ້ປະຕິບັດບົດບັນທຶກການໄກ່ເກັ່ຍຂອງສານ;
9. ຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ ແລະ ຄໍາຕັດສິນຂອງສານ ຕ່າງປະເທດ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ ຊຶ່ງສານປະຊາຊົນແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ຮັບຮູ້ ແລະ ໃຫ້ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ;
10. ບົດບັນທຶກການໄກ່ເກັ່ຍ ແລະ ຄຳຕັດສິນ ຂອງຄະນະກຳມະການ ແກ້ໄຂຂໍ້ຂັດແຍ່ງທາງດ້ານເສດຖະກິດ ພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ ຕາມສົນທິສັນຍາລະຫວ່າງປະເທດທີ່ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມເປັນພາຄີ ຊຶ່ງໄດ້ຮັບການຢັ້ງຢືນຈາກສານປະຊາຊົນ.
ມາດຕາ 6. ຜົນບັງຄັບປະຕິບັດຂອງຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແລະ ນິຕິກຳອື່ນ ທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນມາດຕາ 5(ໃໝ່) ຂອງກົດໝາຍສະບັບນີ້ ມີຜົນບັງຄັບຕໍ່ບຸກຄົນ ແລະ ອົງການຈັດຕັ້ງທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ຊຶ່ງຕ້ອງໄດ້ປະຕິບັດຢ່າງເຂັ້ມງວດ.
ທຸກອົງການຈັດຕັ້ງພັກ, ອົງການຈັດຕັ້ງລັດ, ແນວລາວສ້າງຊາດ, ອົງການຈັດຕັ້ງມະຫາຊົນ, ອົງການຈັດຕັ້ງສັງຄົມ, ວິສາຫະກິດ ແລະ ພົນລະເມືອງທຸກຄົນ ຕ້ອງເຄົາລົບ ພ້ອມກັນນັ້ນ ກໍມີພັນທະໃຫ້ການຮ່ວມມື, ຊ່ວຍເຫລືອອັນຈຳເປັນ ແກ່ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ.
ມາດຕາ 7(ໃໝ່). ຫລັກການໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ຫລັກການໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ມີ ດັ່ງນີ້:
1. ຖືກຕ້ອງຕາມຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
2. ສະເໝີພາບ;
3. ສຶກສາອົບຮົມ;
4. ເຂັ້ມງວດ, ວ່ອງໄວ ແລະຍຸຕິທຳ;
5. ປະສານສົມທົບ;
6. ໂປ່ງໄສ.
ມາດຕາ 8(ໃໝ່). ການຖອນຕົວ ແລະການຄ້ານຕົວ
ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ເປັນຍາດພີ່ນ້ອງ, ມີຜົນປະໂຫຍດ ຫລື ມີຂໍ້ຂັດແຍ່ງກັບຄູ່ຄວາມຝ່າຍໃດຝ່າຍໜຶ່ງ ຕ້ອງຂໍຖອນຕົວອອກ ຈາກການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນ ນັ້ນ; ຖ້າຜູ່ກ່ຽວຫາກບໍ່ຖອນຕົວອອກ ຄູ່ຄວາມຝ່າຍໃດຝ່າຍໜຶ່ງ ກໍມີສິດຄ້ານຕົວຜູ່ກ່ຽວ ຕໍ່ຫົວໜ້າພະແນກຍຸຕິທຳແຂວງ, ນະຄອນ ໃນກໍລະນີຫາກແມ່ນພະນັກງານ ຂອງຫ້ອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄໍາຕັດສິນຂອງສານ; ຕໍ່ຫົວໜ້າຫ້ອງການຍຸຕິທຳ ເມືອງ, ເທດສະບານ ໃນກໍລະນີຫາກ ແມ່ນພະນັກງານຂອງໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ເພື່ອໃຫ້ຜູ່ກ່ຽວ ຖອນຕົວອອກ ຈາກການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານນັ້ນ.
ພາກທີ II
ອົງການຄຸ້ມຄອງ ແລະອົງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ໝວດທີ 1
ອົງການຄຸ້ມຄອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ມາດຕາ 9. ລະບົບອົງການຄຸ້ມຄອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ລະບົບອົງການຄຸ້ມຄອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ປະກອບດ້ວຍ:
- ກະຊວງຍຸຕິທໍາ;
- ພະແນກຍຸຕິທຳແຂວງ, ນະຄອນ;
- ຫ້ອງການຍຸຕິທໍາເມືອງ, ເທດສະບານ.
ມາດຕາ 10(ໃໝ່). ສິດ ແລະໜ້າທີ່ຂອງກະຊວງຍຸຕິທຳ
ໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ກະຊວງຍຸຕິທຳ ໃນຖານະເປັນເສນາທິການໃຫ້ແກ່ລັດຖະບານມີ ສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ ດັ່ງນີ້:
1. ຄົ້ນຄວ້ານະໂຍບາຍ, ລະບຽບກົດໝາຍ ກ່ຽວກັບວຽການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແລ້ວສະເໜີຕໍ່ລັດຖະບານພິຈາລະນາຮັບຮອງເອົາ;
2. ໂຄສະນາເຜີຍແຜ່ ແລະ ສຶກສາອົບຮົມ ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແລະ ລະບຽບກົດໝາຍອື່ນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນ, ຊັ້ນ ຄົນຕ່າງໆ ເຂົ້າໃຈ ແລະ ຕື່ນຕົວປະຕິບັດ ທັງປະກອບຄຳເຫັນກ່ຽວກັບວຽກງານ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ດ້ວຍວິທີການຕ່າງໆ;
3. ຊີ້ນຳ, ຄຸ້ມຄອງ ແລະ ກວດກາດ້ານວິຊາການ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໃນຂອບເຂດທົ່ວປະເທດ;
4. ຄົ້ນຄວ້າວິໄຈສາເຫດຂອງຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ບໍ່ສາມາດຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໄດ້ ແລ້ວສະເໜີຕໍ່ພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ເພື່ອຄົ້ນຄວ້າຊອກຫາວິທີແກ້ໄຂ;
5. ປ່ຽນແປງ, ໂຈະ, ຍົກເລີກ ຫລື ລົບລ້າງຄຳສັ່ງ ຂອງຫ້ອງການ ແລະ ໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນ ຂອງສານທີ່ບໍ່ຖືກຕ້ອງຕາມກົດໝາຍ ຫລື ສະເໜີໃຫ້ຂະແໜງ ການອື່ນ ລົບລ້າງນິຕິກຳຂອງຕົນ ທີ່ບໍ່ສອດຄ່ອງກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຫລື ລະບຽບກົດໝາຍ, ພ້ອມກັນນັ້ນ ກໍໃຫ້ຄຳແນະນຳ ເພື່ອຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໃຫ້ຖືກຕ້ອງ;
6. ແຕ່ງຕັ້ງ, ຍົກຍ້າຍ ຫລື ປົດຕຳແໜ່ງຫົວໜ້າ, ຮອງຫົວໜ້າຫ້ອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕາມການສະເໜີຂອງພະແນກຍຸຕິທຳແຂວງ, ນະຄອນ ໂດຍ ປະສານສົມທົບກັບພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ;
7. ກໍ່ສ້າງ, ຍົກລະດັບ ບຸກຄະລາກອນ ທີ່ຮັບຜິດຊອບ ວຽກງານການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທາງດ້ານການເມືອງ-ແນວຄິດ, ຄຸນສົມບັດ, ຈັນຍາທຳ ແລະ ວິຊາສະເພາະ;
8. ປະສານສົມທົບກັບອົງການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນ ແລະ ພາກສ່ວນອື່ນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ໃນການຄຸ້ມຄອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
9. ພົວພັນຮ່ວມມືກັບຕ່າງປະເທດ ກ່ຽວກັບການຄຸ້ມຄອງ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
10. ລາຍງານສະພາບການ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໃນຂອບເຂດທົ່ວປະເທດ ໃຫ້ລັດຖະບານຊາບ ຢ່າງເປັນປົກກະຕິ;
11. ປະຕິບັດສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ອື່ນ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງ ປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍ.
ມາດຕາ 11(ໃໝ່). ສິດ ແລະໜ້າທີ່ຂອງພະແນກຍຸຕິທຳແຂວງ, ນະຄອນ
ໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ພະແນກຍຸຕິທຳແຂວງ, ນະຄອນ ມີສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ ດັ່ງນີ້:
1. ຊີ້ນຳການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດກົດໝາຍຢ່າງຖືກຕ້ອງ ແລະເປັນເອກະພາບ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນໃນທ້ອງຖິ່ນຂອງຕົນ;
2. ຄຸ້ມຄອງທາງດ້ານການຈັດຕັ້ງ, ງົບປະມານ ແລະ ກວດກາ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໜ້າທີ່ວຽກງານ ຂອງຫ້ອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
3. ສະເໜີຕໍ່ກະຊວງຍຸຕິທຳ ກ່ຽວກັບການສ້າງຕັ້ງ ແລະ ປັບປຸງຫ້ອງການ, ການ ແຕ່ງຕັ້ງ, ຍົກຍ້າຍ ຫລື ປົດຕຳແໜ່ງ ຫົວໜ້າ, ຮອງຫົວໜ້າ ຫ້ອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໂດຍໄດ້ຮັບການເຫັນດີຈາກ ອົງການປົກຄອງ ແຂວງ, ນະຄອນ;
4. ສະເໜີຕໍ່ເຈົ້າແຂວງ, ເຈົ້າຄອງນະຄອນ ກ່ຽວກັບ ການແຕ່ງຕັ້ງ, ຍົກຍ້າຍ ຫລື ປົດຕຳແໜ່ງ ຫົວໜ້າ, ຮອງຫົວໜ້າໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແລະ ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕາມການສະເໜີ ຂອງຫ້ອງການຍຸຕິທຳ ເມືອງ, ເທດສະບານ;
5. ໂຄສະນາເຜີຍແຜ່ ແລະ ສຶກສາອົບຮົມ ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແລະ ລະບຽບກົດໝາຍອື່ນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນ, ຊັ້ນຄົນຕ່າງໆ ເຂົ້າໃຈ ແລະ ຕື່ນຕົວປະຕິບັດທັງປະກອບຄຳເຫັນກ່ຽວກັບ ວຽກງານການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ດ້ວຍວິທີການຕ່າງໆ;
6. ປະສານສົມທົບກັບພາກສ່ວນອື່ນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ໃນການ ຄຸ້ມຄອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
7. ພົວພັນຮ່ວມມືກັບຕ່າງປະເທດ ກ່ຽວກັບການຄຸ້ມຄອງ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕາມການມອບໝາຍຂອງກະຊວງຍຸຕິທຳ;
8. ຄຸ້ມຄອງລາຍຮັບ-ລາຍຈ່າຍ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະ ຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
9. ລາຍງານກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນ ຂອງສານໃຫ້ກະຊວງຍຸຕິທຳ ແລະ ອົງການປົກຄອງແຂວງ, ນະຄອນ;
10. ປະຕິບັດສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ອື່ນ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງ ປະຕິບັດຄໍາຕັດສິນຂອງສານ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍ.
ມາດຕາ 12(ໃໝ່). ສິດ ແລະໜ້າທີ່ຂອງຫ້ອງການຍຸຕິທຳເມືອງ, ເທດສະບານ
ໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຫ້ອງການຍຸຕິທຳເມືອງ, ເທດສະບານ ມີສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ ດັ່ງນີ້:
1. ຄຸ້ມຄອງທາງດ້ານການຈັດຕັ້ງ, ງົບປະມານ ແລະ ກວດກາ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ໜ້າທີ່ວຽກງານຂອງໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
2. ສະເໜີຕໍ່ພະແນກຍຸຕິທຳແຂວງ, ນະຄອນ ເພື່ອໃຫ້ນຳສະເໜີຕໍ່ເຈົ້າແຂວງ, ເຈົ້າຄອງນະຄອນ ກ່ຽວກັບການສ້າງຕັ້ງ ແລະ ປັບປຸງໜ່ວຍງານ, ການແຕ່ງຕັ້ງ, ຍົກ ຍ້າຍ ຫລື ປົດຕຳແໜ່ງ ຫົວໜ້າ, ຮອງຫົວໜ້າໜ່ວຍງານ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແລະ ພະນັກງານຈັດຕັ້ງ ປະຕິບັດຄໍາຕັດສິນຂອງສານ ໂດຍໄດ້ຮັບການເຫັນດີຈາກອົງການປົກຄອງເມືອງ, ເທດສະບານ;
3. ໂຄສະນາເຜີຍແຜ່ ແລະ ສຶກສາອົບຮົມ ກົດໝາຍ ວ່າດ້ວຍ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແລະ ລະບຽບກົດໝາຍອື່ນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນ, ຊັ້ນຄົນຕ່າງໆ ເຂົ້າໃຈ ແລະ ຕື່ນຕົວປະຕິບັດ ທັງປະກອບຄຳເຫັນກ່ຽວກັບ ວຽກງານການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ດ້ວຍວິທີການຕ່າງໆ;
4. ຍົກລະດັບບຸກຄະລາກອນ ທີ່ຮັບຜິດຊອບວຽກງານ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທາງດ້ານການເມືອງ-ແນວຄິດ, ຄຸນສົມບັດ, ຈັນຍາທຳ, ຄວາມຮູ້ ແລະ ຄວາມສາມາດ;
5. ປະສານສົມທົບກັບພາກສ່ວນອື່ນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ໃນການຄຸ້ມຄອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
6. ຄຸ້ມຄອງລາຍຮັບ-ລາຍຈ່າຍ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງ ປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
7. ລາຍງານກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງ ສານໃຫ້ພະແນກຍຸຕິທຳ ແລະ ອົງການປົກຄອງ ເມືອງ, ເທດສະບານ;
8. ປະຕິບັດສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ອື່ນ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງ ປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍ.
ໝວດທີ 2
ອົງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ມາດຕາ 13. ລະບົບອົງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ລະບົບອົງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ປະກອບດ້ວຍ:
- ຫ້ອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
- ໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ.
ມາດຕາ 14. ທີ່ຕັ້ງ ແລະພາລະບົດບາດຂອງຫ້ອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ຫ້ອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແມ່ນ ການຈັດຕັ້ງໜຶ່ງ ຂອງ ພະແນກຍຸຕິທຳ ແຂວງ, ນະຄອນ ມີພາລະບົດບາດຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແລະ ນິຕິກຳອື່ນ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດ ໄວ້ໃນມາດຕາ 5(ໃໝ່) ຂອງກົດໝາຍສະບັບນີ້ ທີ່ຢູ່ໃນຂອບເຂດຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງຕົນ.
ມາດຕາ 15(ໃໝ່). ໂຄງປະກອບບຸກຄະລາກອນ
ຫ້ອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ປະກອບດ້ວຍ:
- ຫົວໜ້າ;
- ຮອງຫົວໜ້າ;
- ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ, ວິຊາການ ແລະ ພະນັກງານ ບໍລິຫານຈຳນວນໜຶ່ງ.
ຫົວໜ້າຫ້ອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານແມ່ນ ຮອງຫົວໜ້າ ພະແນກຍຸຕິທຳ ແຂວງ, ນະຄອນ ໂດຍຕຳແໜ່ງ.
ມາດຕາ 16(ໃໝ່). ສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ຂອງຫ້ອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ຫ້ອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານມີ ສິດ ແລະໜ້າທີ່ ດັ່ງນີ້:
1. ຄົ້ນຄວ້າຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ ແລະນິຕິກຳອື່ນ ເພື່ອກະກຽມຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ; ທວງເອົາຂອງກາງຄະດີ ລວມທັງບົດບັນທຶກການຍຶດ, ການອາຍັດຂອງ ກາງຄະດີດັ່ງກ່າວທີ່ຄ້າງຄາຈາກພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງເພື່ອນຳ ມາຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ;
2. ສະເໜີ ໃຫ້ສານທີ່ໄດ້ລົງຄຳຕັດສິນທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ ນັ້ນ ອະທິບາຍຢ່າງເປັນລາຍລັກອັກສອນ ກ່ຽວກັບບັນຫາໃດບັນຫາໜຶ່ງ ທີ່ຍັງບໍ່ທັນຈະແຈ້ງ;
3. ສະເໜີຕໍ່ເຈົ້າໜ້າທີ່ຕຳຫລວດ ມີມາດຕະການຕໍ່ຜູ້ຖືກ ປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ມີເຈດຕະນາຫລົບຫລີກການປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໂດຍສະເພາະ ການອອກນອກປະເທດ;
4. ອອກໝາຍຮຽກຄູ່ຄວາມ ເພື່ອຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
5. ອອກຄຳສັ່ງອາຍັດ, ຄຳສັ່ງຍຶດຊັບ, ຄຳສັ່ງຍົກຍ້າຍ, ຄຳສັ່ງໃຫ້ພາຕົວ, ຄຳສັ່ງ ປັບໃໝ ແລະ ຄຳສັ່ງອື່ນ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
6. ປະສານສົມທົບກັບພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ເພື່ອຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
7. ສະເໜີຂໍຄຳເຫັນນຳຂັ້ນເທິງຂອງຕົນ ໃນການຈັດຕັ້ງປະ ຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ຫຍຸ້ງຍາກສັບສົນ;
8. ຊີ້ນຳທາງດ້ານວິຊາການ ແລະ ກວດກາ ການຈັດຕັ້ງ ປະຕິບັດວຽກງານຂອງໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ຢູ່ໃນຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງຕົນ;
9. ປ່ຽນແປງ, ໂຈະ, ຍົກເລີກ ຫລື ລົບລ້າງຄຳສັ່ງ ຂອງໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ບໍ່ຖືກຕ້ອງຕາມກົດໝາຍ ຫລື ສະເໜີໃຫ້ລົບລ້າງນິຕິກຳ ຂອງຂະແໜງການອື່ນ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ຂັດກັບຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຫລື ລະບຽບກົດ ໝາຍ, ພ້ອມກັນນັ້ນ ກໍຕ້ອງໃຫ້ຄຳແນະນຳເພື່ອຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານໃຫ້ຖືກຕ້ອງ;
10. ລາຍງານການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໃຫ້ໄອຍະການປະຊາຊົນຂັ້ນຂອງຕົນ ຢ່າງເປັນປົກກະຕິ ຫລື ຕາມການສະເໜີ;
11. ລາຍງານກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໜ້າທີ່ວຽກງານ ຂອງຕົນ ໃຫ້ພະແນກຍຸຕິທຳ ແຂວງ, ນະຄອນ ແລະກະຊວງຍຸຕິທຳ ຢ່າງເປັນປົກກະຕິ ;
12. ປະຕິບັດສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ອື່ນ ກ່ຽວກັບ ການຈັດຕັ້ງ ປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍ.
ມາດຕາ 17(ໃໝ່). ທີ່ຕັ້ງ ແລະພາລະບົດບາດຂອງໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຊຶ່ງສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນ ຢູ່ແຕ່ລະເມືອງ, ເທດສະບານ ແມ່ນການຈັດຕັ້ງໜຶ່ງຂອງຫ້ອງການຍຸຕິທຳເມືອງ, ເທດສະບານ ມີພາລະບົດບາດ ຈັດຕັ້ງ ປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແລະນິຕິກຳອື່ນ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນມາດຕາ 5(ໃໝ່) ຂອງກົດໝາຍສະບັບນີ້ ທີ່ຢູ່ໃນ ຂອບເຂດຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງຕົນ.
ມາດຕາ 18(ໃໝ່). ໂຄງປະກອບບຸກຄະລາກອນ
ໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ປະກອບດ້ວຍ:
- ຫົວໜ້າ
- ຮອງຫົວໜ້າ;
- ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ, ວິຊາການ ແລະ ພະນັກງານ ບໍລິຫານຈຳນວນໜຶ່ງ.
ຫົວໜ້າໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແມ່ນຮອງຫົວໜ້າ ຫ້ອງການຍຸຕິທຳ ເມືອງ, ເທດສະບານ ໂດຍຕຳແໜ່ງ.
ມາດຕາ 19(ໃໝ່). ສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ຂອງໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ມີສິດ ແລະໜ້າທີ່ ດັ່ງນີ້:
1. ຄົ້ນຄວ້າຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ ແລະ ນິຕິກຳອື່ນ ເພື່ອກະ ກຽມຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ; ທວງເອົາຂອງກາງທີ່ມີຢູ່ໃນຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ ໃນກໍລະນີທີ່ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ຮັບ;
2. ສະເໜີໃຫ້ສານທີ່ໄດ້ລົງຄຳຕັດສິນ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ ນັ້ນ ອະທິບາຍຢ່າງເປັນລາຍລັກອັກສອນ ກ່ຽວກັບບັນຫາໃດບັນຫາໜຶ່ງ ທີ່ຍັງບໍ່ທັນຈະແຈ້ງ;
3. ສະເໜີຕໍ່ເຈົ້າໜ້າທີ່ຕຳຫລວດ ມີມາດຕະການ ຕໍ່ຜູ້ຖືກປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງ ສານ ທີ່ມີເຈດຕະນາຫລົບຫລີກການປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໂດຍສະເພາະ ການອອກນອກປະເທດ;
4. ອອກໝາຍຮຽກຄູ່ຄວາມ ເພື່ອຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
5. ອອກຄຳສັ່ງອາຍັດ, ຄຳສັ່ງຍຶດຊັບ, ຄຳສັ່ງຍົກຍ້າຍ, ຄຳສັ່ງໃຫ້ພາຕົວ, ຄຳສັ່ງປັບ ໃໝ ແລະຄຳສັ່ງອື່ນ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
6. ປະສານສົມທົບກັບພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ເປັນຕົ້ນ ໜ່ວຍໄກ່ເກັ່ຍຂັ້ນບ້ານ ເພື່ອຊ່ວຍໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
7. ສະເໜີຂໍຄຳເຫັນນຳຂັ້ນເທິງຂອງຕົນ ໃນການຈັດຕັ້ງ ປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງ ສານທີ່ຫຍຸ້ງຍາກສັບສົນ;
8. ລາຍງານການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໃຫ້ໄອຍະການປະຊາຊົນຂັ້ນຂອງຕົນ ຢ່າງເປັນປົກກະຕິ ຫລື ຕາມການສະເໜີ;
9. ລາຍງານກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ໜ້າທີ່ວຽກງານ ຂອງຕົນ ໃຫ້ຫ້ອງການຍຸຕິທຳ ເມືອງ, ເທດສະບານ ແລະ ຫ້ອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄໍາຕັດສິນຂອງສານ ຢ່າງເປັນປົກກະຕິ;
10. ປະຕິບັດສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ອື່ນ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງ ປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍ.
ມາດຕາ 20. ສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ຂອງຫົວໜ້າ, ຮອງຫົວໜ້າ ຫ້ອງການ ແລະ ໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ຫົວໜ້າຫ້ອງການ ແລະ ຫົວໜ້າໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນ ຂອງສານ ມີສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ໃນການຊີ້ນຳ, ນຳພາ ແລະ ກວດກາການເຄື່ອນໄຫວວຽກງານຂອງຫ້ອງການ ຫລື ໜ່ວຍງານ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ. ພ້ອມກັນນັ້ນ ກໍມີໜ້າທີ່ຮັບຜິດຊອບຕໍ່ພະແນກ ຍຸຕິທຳ ແຂວງ, ນະຄອນ ຫລື ຫ້ອງການຍຸຕິທຳເມືອງ, ເທດສະບານ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນມາດຕາ 16(ໃໝ່) ແລະ ມາດຕາ 19(ໃໝ່) ຂອງ ກົດໝາຍສະບັບນີ້.
ຮອງຫົວໜ້າຫ້ອງການ ແລະ ຮອງຫົວໜ້າໜ່ວຍງານ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດ ສິນຂອງສານ ເປັນຜູ່ຊ່ວຍວຽກຫົວໜ້າ ແລະ ຮັບຜິດຊອບວຽກງານໃດໜຶ່ງ ຕາມການມອບໝາຍຂອງຫົວໜ້າ. ໃນກໍລະນີ ຫົວໜ້າຕິດຂັດ ຍ້ອນເຫດຜົນໃດໜຶ່ງ ຮອງຫົວໜ້າຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບມອບໝາຍນັ້ນ ເປັນຜູ້ວ່າການແທນ.
ມາດຕາ 21(ໃໝ່). ສິດ ແລະ ຫນ້າທີ່ຂອງພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ມີສິດ ແລະໜ້າທີ່ ດັ່ງນີ້:
1. ຄົ້ນຄວ້າຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ ແລະ ນິຕິກຳອື່ນ ເພື່ອກະກຽມຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ. ໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕ້ອງປະຕິບັດໃຫ້ຖືກຕ້ອງ ຕາມເນື້ອໃນ ຄຳຕັດສິນຂອງສານ, ຕາມລະບຽບການ ແລະ ຂັ້ນຕອນຂອງ ກົດໝາຍສະບັບນີ້;
2. ສະເໜີຫົວໜ້າຫ້ອງການ ຫລື ຫົວໜ້າໜ່ວຍງານ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ເພື່ອໃຫ້ສານທີ່ໄດ້ລົງຄຳຕັດສິນທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດນັ້ນ ອະທິບາຍ ຢ່າງເປັນລາຍລັກ ອັກສອນ ກ່ຽວກັບບັນຫາໃດບັນຫາໜຶ່ງທີ່ຍັງບໍ່ທັນຈະແຈ້ງ;
3. ອອກໝາຍຮຽກຄູ່ຄວາມ ເພື່ອແຈ້ງເນື້ອໃນຄຳຕັດສິນ ຂອງສານໃຫ້ຊາບພ້ອມທັງ ແນະນຳ, ສຶກສາອົບຮົມ ແລະ ຊຸກຍູ້ໃຫ້ປະຕິບັດ;
4. ເກັບກຳຂໍ້ມູນ ກ່ຽວກັບຊັບສິນ ແລະ ເງື່ອນໄຂຕ່າງໆ ຂອງຜູ້ຖືກປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ເພື່ອຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
5. ປະສານສົມທົບກັບພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ເພື່ອຈັດຕັ້ງ ປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
6. ສະເໜີໃຫ້ຫົວໜ້າຫ້ອງການ ຫລື ຫົວໜ້າໜ່ວຍງານ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ອອກຄຳສັ່ງອາຍັດ, ຄຳສັ່ງຍຶດຊັບ, ຄຳສັ່ງຍົກຍ້າຍ, ຄຳສັ່ງໃຫ້ພາຕົວ, ຄຳສັ່ງປັບໃໝ ຫລື ສະເໜີຕໍ່ເຈົ້າໜ້າທີ່ຕຳຫລວດ ມີມາດຕະການຕໍ່ຜູ້ຖືກ ປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ມີເຈດຕະນາຫລົບຫລີກ ການປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານນັ້ນ ບໍ່ໃຫ້ອອກນອກປະເທດ ແລະ ຄຳສັ່ງອື່ນ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນ ຂອງສານ;
7. ລາຍງານ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງ ສານ ທີ່ຕົນໄດ້ຮັບມອບໝາຍໃຫ້ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດນັ້ນ ຕໍ່ຫົວໜ້າຫ້ອງການ ຫລື ຫົວໜ້າໜ່ວຍງານ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດ ສິນຂອງສານ;
8. ປະຕິບັດສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ອື່ນ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງ ປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍ.
ມາດຕາ 22(ໃໝ່). ມາດຕະຖານ ແລະ ເງື່ອນໄຂຂອງພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕ້ອງມີມາດຕະຖານ ແລະ ເງື່ອນໄຂ ດັ່ງນີ້:
1. ເປັນພົນລະເມືອງລາວ ທີ່ມີອາຍຸແຕ່ 25 ປີ ຂຶ້ນໄປ;
2. ມີທັດສະນະຫລັກໝັ້ນຊົນຊັ້ນ ແລະມີຄວາມໜັກ ແໜ້ນທາງດ້ານການເມືອງ;
3. ມີຄຸນສົມບັດ ຈັນຍາບັນ, ມີຄວາມຮັບຜິດຊອບ ຕໍ່ໜ້າທີ່ວຽກງານ, ມີຄວາມສັດຊື່ບໍລິສຸດຕໍ່ປະເທດຊາດ, ຕໍ່ຜົນປະໂຫຍດຂອງລັດ, ລວມໝູ່ ແລະ ຂອງພົນລະເມືອງ, ມີມະນຸດສຳພັນດີ;
4. ມີຄວາມຮູ້, ມີນ້ຳໃຈກ້າຫານ, ອົດທົນ, ມີຄວາມສາ ມາດຊວນເຊື່ອ ໃຫ້ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
5. ຈົບການສຶກສາວິຊາກົດໝາຍຊັ້ນກາງຂຶ້ນໄປ ຫລື ໄດ້ຮັບການບຳລຸງວິຊາກົດໝາຍ ແລະ ໄດ້ຮັບການຝຶກອົບຮົມ ກ່ຽວກັບວຽກງານການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄໍາຕັດສິນຂອງສານ;
6. ມີປະສົບການ ກ່ຽວກັບວຽກງານການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຢ່າງໜ້ອຍ ສອງ ປີ;
7. ມີສຸຂະພາບສົມບູນດີ.
ສຳລັບພະນັກງານ ຜູ້ທີ່ຈະເປັນຫົວໜ້າຫ້ອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນ ຂອງສານ ນອກຈາກມີມາດຕະຖານ, ເງື່ອນໄຂດັ່ງທີ່ໄດ້ກ່າວມາຂ້າງເທິງນີ້ແລ້ວ ຍັງຕ້ອງເປັນຜູ້ທີ່ມີແບບ ແຜນວິທີ ເຮັດວຽກດີ, ມີປະສົບການ ກ່ຽວກັບວຽກງານການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຢ່າງໜ້ອຍ ຫ້າ ປີ ແລະ ມີລະດັບວິຊາສະເພາະກົດໝາຍຊັ້ນສູງຂຶ້ນໄປ; ສ່ວນຫົວໜ້າໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕ້ອງມີປະສົບ ການຢ່າງໜ້ອຍ ສາມປີ ແລະ ມີລະດັບວິຊາສະເພາະກົດໝາຍ ຊັ້ນກາງຂຶ້ນໄປ.
ພາກທີ III
ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ໝວດທີ 1
ຂັ້ນຕອນໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຄະດີແພ່ງ
ມາດຕາ 23(ໃໝ່). ການສົ່ງຄຳຕັດສິນໃຫ້ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ
ຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ, ຄຳຕັດສິນ ແລະ ຄຳພິພາກສາ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ ຕ້ອງສົ່ງໃຫ້ ພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ຢ່າງຊ້າບໍ່ໃຫ້ເກີນ ສາມສິບ ວັນ ນັບແຕ່ວັນຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ, ຄຳຕັດ ສິນ ແລະ ຄຳພິພາກສາ ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ ຫລື ວັນຄູ່ ຄວາມຮັບຊາບ ເປັນຕົ້ນໄປ.
ຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ, ຄຳຕັດສິນ ແລະຄຳພິພາກສາ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດນັ້ນ ຕ້ອງສົ່ງ ໃຫ້ໄອຍະການປະຊາຊົນ ເພື່ອຕິດຕາມການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໃຫ້ໄດ້ຮັບຜົນ.
ມາດຕາ 24(ໃໝ່). ບ່ອນຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ບ່ອນຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ມີ ດັ່ງນີ້:
-ຫ້ອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ສຳລັບ ຄຳຕັດສິນຂອງສານປະຊາຊົນ ແຂວງ, ນະຄອນ ທີ່ຕັດສິນເປັນຂັ້ນຕົ້ນ;
-ໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ສຳລັບ ຄຳຕັດສິນຂອງສານປະຊາຊົນ ເມືອງ, ເທດສະບານ ແລະຄຳພິພາກສາຂອງສານປະຊາຊົນ ແຂວງ, ນະຄອນ ເປັນຂັ້ນອຸທອນ.
ຫ້ອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ສາມາດ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານຂອງສານປະຊາຊົນ ເມືອງ, ເທດສະບານ ໃນກໍລະນີທີ່ບໍ່ມີໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດ ສິນຂອງສານ ຫລື ຕາມການສະເໜີ ຂອງໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ.
ມາດຕາ 25. ຂັ້ນຕອນໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ມີສີ່ຂັ້ນຕອນ ດັ່ງນີ້:
1. ຄົ້ນຄວ້າຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ ແລະ ນິຕິກຳອື່ນ ເພື່ອກະກຽມຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ;
2. ຮຽກຄູ່ຄວາມເຂົ້າມາ ເພື່ອແຈ້ງເນື້ອໃນຄຳຕັດສິນ ຂອງສານໃຫ້ຊາບ ພ້ອມທັງ ແນະນຳ ແລະ ປຸກລະດົມໃຫ້ປະຕິບັດ;
3. ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານຕົວຈິງ;
4. ສິ້ນສຸດການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ.
ມາດຕາ 26. ການຄົ້ນຄວ້າຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແລະນິຕິກຳອື່ນ
ພາຍຫລັງໄດ້ຮັບຄຳຕັດສິນຂອງສານທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ ແລະ ນິຕິກຳອື່ນແລ້ວ ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕ້ອງຄົ້ນຄວ້າຄຳຕັດສິນ ຫລື ນິຕິກຳນັ້ນໃຫ້ລະອຽດ, ເຂົ້າໃຈ ພ້ອມກັນນັ້ນ ກໍກະກຽມເງື່ອນໄຂຕ່າງໆ ເພື່ອຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ.
ມາດຕາ 27(ໃໝ່). ການຮຽກຄູ່ຄວາມ
ພາຍໃນກຳນົດ ສິບວັນ ນັບແຕ່ວັນໄດ້ຮັບຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງ ເດັດຂາດເປັນຕົ້ນໄປ ແລະໄດ້ກະກຽມເງື່ອນໄຂຕ່າງໆ ເພື່ອຈັດຕັ້ງປະຕິບັດແລ້ວ ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງ ສານ ຕ້ອງຮຽກເອົາຄູ່ຄວາມໃນຄະດີເຂົ້າມາຫ້ອງການ ຫລື ໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ເພື່ອແຈ້ງກ່ຽວກັບ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໃຫ້ຊາບ,ພ້ອມກັນນັ້ນ ກໍແນະນຳ,ຊຸກຍູ້ ໃຫ້ປະຕິບັດພາຍໃນກຳນົດເວລາຫົກສິບວັນ.
ໃນກຳນົດເວລາດັ່ງກ່າວ ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕ້ອງຕິດ ຕາມການປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຂອງຜູ້ຖືກປະຕິບັດ, ຖ້າຫາກເຫັນວ່າມີຄວາມຈຳເປັນ ເຊັ່ນ: ຜູ້ຖືກປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ມີເຈດຕະນາຫລົບຫລີກບໍ່ຢາກປະຕິບັດຄຳຕັດສິນນັ້ນ ກໍສາ ມາດຂຶ້ນບັນຊີຊັບສິນຂອງ ຜູ້ກ່ຽວ ທີ່ສານຍັງບໍ່ທັນໄດ້ອອກຄຳສັ່ງອາຍັດຊັບ ຫລື ຍຶດຊັບ ແລ້ວສະເໜີໃຫ້ຫົວໜ້າຫ້ອງການ ຫລື ຫົວໜ້າໜ່ວຍງານ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ອອກຄຳສັ່ງ ອາຍັດ ຫລື ຍຶດຊັບ ກໍໄດ້.
ມາດຕາ 28(ໃໝ່). ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຕົວຈິງ
ພາຍໃນ ຫົກສິບ ວັນ ຖ້າຜູ້ຖືກປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຫາກໄດ້ປະຕິ ບັດຕາມຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຢ່າງຄົບຖ້ວນແລ້ວ ກໍຖືວ່າການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານນັ້ນ ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ. ຖ້າວ່າ ພາຍໃນກຳນົດດັ່ງກ່າວ ຄຳຕັດສິນຂອງສານຫາກບໍ່ໄດ້ຮັບການປະຕິບັດ ຫລື ປະຕິບັດ ແຕ່ຫາກຍັງບໍ່ທັນໄດ້ຄົບຖ້ວນ ຫ້ອງການ ຫລື ໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕ້ອງກວດກາ, ຂຶ້ນບັນຊີຊັບສິນ, ອອກຄຳສັ່ງອາຍັດຊັບ ຫລື ຍຶດຊັບ ຖ້າວ່າມາດຕະການດັ່ງກ່າວ ຫາກຍັງບໍ່ທັນໄດ້ນຳໃຊ້ມາກ່ອນ. ພ້ອມກັນນັ້ນ ກໍອາດຈະອອກຄຳສັ່ງຍົກຍ້າຍ, ຄຳສັ່ງ ປັບໃໝຜູ້ຖືກປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານນັ້ນ ແລ້ວແຕ່ລະກໍລະນີ.
ໃນເວລາກວດກາຊັບ, ອາຍັດຊັບ ຫຼື ຍຶດຊັບ ແລະ ຍົກຍ້າຍ ຜູ້ຖືກປະຕິບັດ ຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕ້ອງປະສານສົມທົບກັບອົງການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນ ແລະ ພາກສ່ວນອື່ນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ. ສ່ວນການຍຶດຊັບ ນັ້ນ ຕ້ອງໃຫ້ຜູ່ຄຸ້ມຄອງຊັບໃນເວລາຍຶດ ເຂົ້າຮ່ວມນຳ, ໃນກໍລະນີທີ່ ຜູ່ຄຸ້ມຄອງຊັບ ຫາກບໍ່ແມ່ນເຈົ້າຂອງຊັບ ພາຍຫຼັງຍຶດ ແລ້ວ ຕ້ອງແຈ້ງໃຫ້ເຈົ້າຂອງຊັບຊາບໃນທັນໃດ. ຊັບທີ່ຍຶດ ຫລື ອາຍັດນັ້ນ ຕ້ອງຕີລາຄາ ແລະ ປະກາດຂາຍ ເພື່ອໃຊ້ແທນ ໜີ້ສິນ. ກ່ອນການປະກາດຂາຍ ຕ້ອງຈັດຕັ້ງຄະນະກຳມະການຕີລາຄາ ໂດຍແມ່ນ ເຈົ້າແຂວງ, ເຈົ້າຄອງນະຄອນ ຫລື ເຈົ້າເມືອງ, ຫົວໜ້າເທດສະບານ ເປັນຜູ້ແຕ່ງຕັ້ງໄວ້ ເພື່ອຕີລາຄາຊັບສິນທີ່ໄດ້ອາຍັດ ຫລື ຍຶດທີ່ມີມູນຄ່າສູງ ໃນຄະດີຕ່າງໆ ທີ່ເກີດຂຶ້ນ; ພາຍຫຼັງທີ່ໄດ້ຕີລາຄາແລ້ວ ຈຶ່ງປະກາດຂາຍຊັບສິນດັ່ງກ່າວ ໃຫ້ມວນຊົນຊາບຢ່າງກວ້າງຂວາງ ເພື່ອປະມູນຂາຍ ຕາມລະບຽບການ.
ໃນກໍລະນີທີ່ຜູ້ຖືກປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຫາກຍົກຍ້າຍໄປຢູ່ບ່ອນອື່ນ ກ່ອນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຫລື ການປະຕິບັດຍັງບໍ່ທັນສິ້ນສຸດນັ້ນ ຫ້ອງການ ຫລື ໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງ ປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ມີສິດໂອນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນດັ່ງກ່າວ ໄປໃຫ້ຫ້ອງການ ຫລື ໜ່ວຍງານ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ບ່ອນຜູ້ຖືກປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຍ້າຍໄປຢູ່ນັ້ນ ເປັນຜູ້ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດແທນ.
ຖ້າວ່າຜູ້ຖືກປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຫາກມີຊັບຢູ່ຫລາຍເມືອງ ຫລື ຢູ່ຫລາຍແຂວງ ຫ້ອງການ ຫລື ໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ຮັບຜິດຊອບຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນ ດັ່ງກ່າວ ຈະສະເໜີໃຫ້ຫ້ອງການ ຫລື ໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ບ່ອນມີຊັບຢູ່ນັ້ນ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ແທນຕົນກໍໄດ້ ຈົນກວ່າຈະຄົບຈໍານວນໜີ້ສິນ ຕາມຄຳຕັດສິນຂອງສານ.
ມາດຕາ 29(ໃໝ່). ການສິ້ນສຸດການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຈະສິ້ນສຸດລົງໃນກໍລະນີ ດັ່ງນີ້:
1. ຜູ້ຖືກປະຕິບັດໄດ້ປະຕິບັດຕາມຄຳຕັດສິນຂອງສານຢ່າງຄົບຖ້ວນແລ້ວ;
2. ເຈົ້າໜີ້ໄດ້ສະລະສິດ. ໃນກໍລະນີທີ່ເຈົ້າໜີ້ ໄດ້ຮັບ ໝາຍຮຽກສາມຄັ້ງແລ້ວ ແຕ່ບໍ່ເຂົ້າມາສະເໜີຕົວ ຕໍ່ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໂດຍບໍ່ມີເຫດຜົນພຽງພໍ ກໍໃຫ້ຖືວ່າເປັນການສະລະສິດເຊັ່ນດຽວກັນ;
3. ຜູ້ຖືກປະຕິບັດໄດ້ເສັຍຊີວິດ ໂດຍບໍ່ມີຊັບ, ບໍ່ມີສິດ ຫລືື ບໍ່ມີພັນທະໃຫ້ຜູ້ອື່ນສືບທອດ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍ;
4. ຄຳຕັດສິນ ຫລື ຄຳພິພາກສາຂອງສານໄດ້ຖືກ ປ່ຽນແປງ, ຍົກເລີກ ຫລື ລົບລ້າງ ໂດຍບໍ່ໃຫ້ຄູ່ຄວາມມີພັນທະປະຕິບັດ.
ເມື່ອການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານໄດ້ສິ້ນສຸດແລ້ວ ພະນັກງານ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕ້ອງສະເໜີໃຫ້ຫົວໜ້າຫ້ອງການ ຫລື ຫົວໜ້າໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນ ຂອງສານ ເພື່ອອອກຄຳສັ່ງປິດສຳນວນຄະດີ ແລະ ແຈ້ງໃຫ້ຄູ່ຄວາມ, ໄອຍະການປະຊາຊົນ, ຫ້ອງວ່າການຄະນະສະມາຊິກ ສະພາແຫ່ງຊາດປະຈຳເຂດເລືອກຕັ້ງ ແລະ ອົງການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນຊາບ.
ໝວດທີ 2
ມາດຕະການໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຄະດີແພ່ງ
ມາດຕາ 30. ການອອກຄຳສັ່ງຂອງອົງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ເພື່ອຮັບປະກັນໃຫ້ຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໄດ້ຮັບການປະຕິບັດຢ່າງສຳເລັດຜົນ ນັ້ນ ຫ້ອງການ ຫລື ໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຈະອອກຄຳສັ່ງໃຫ້ພາຕົວ, ຄຳສັ່ງຍຶດ ຫລື ອາຍັດຊັບ, ຍົກຍ້າຍ, ປັບໃໝ ແລະ ຄຳສັ່ງອື່ນ ທີ່ເຫັນວ່າຈຳເປັນ ແຕ່ບໍ່ໃຫ້ອອກຄຳສັ່ງກັກຕົວ ຫລື ກັກຂັງ ເພື່ອເລັ່ງໜີ້.
ໃນກໍລະນີ ຊັບສິ່ງຂອງທີ່ຖືກອາຍັດ ຫລື ຍຶດນັ້ນ ຫາກມີຄວາມຈຳເປັນ ຕ້ອງມີການຄຸ້ມຄອງ ຫລື ແກ້ໄຂຢ່າງຮີບດ່ວນ ເນື່ອງຈາກວ່າຊັບສິ່ງຂອງດັ່ງກ່າວຈະມີການປ່ຽນຮູບ ຫລື ເສັຍຄຸນນະພາບ, ຫ້ອງການ ຫລື ໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕ້ອງຄຸ້ມຄອງ, ປົກປັກຮັກສາ ຫລື ຂາຍເອົາເງິນມາໄວ້ ເພື່ອປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານໃນຂັ້ນຕໍ່ໄປ.
ໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານກ່ຽວກັບການມອບ ຫລື ການສົ່ງ ຊັບຄົງທີ່ຄືນນັ້ນ ຫ້ອງການ ຫລື ໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕ້ອງອອກຄຳສັ່ງໃຫ້ຜູ້ຄອບຄອງຊັບດັ່ງກ່າວ ຍົກຍ້າຍອອກຈາກສະຖານທີ່ ຫລື ທີ່ພັກອາໄສ ທີ່ຕ້ອງໄດ້ມອບ ຫລື ສົ່ງພາຍໃນກຳນົດເວລາບໍ່ໃຫ້ເກີນ ເກົ້າສິບ ວັນ ນັບແຕ່ ວັນໄດ້ຮັບຄຳສັ່ງເປັນຕົ້ນໄປ.
ມາດຕະການທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນວັກທີ 3 ຂອງມາດຕານີ້ ກໍສາມາດນຳໃຊ້ ຕໍ່ຫລັກຊັບຄ້ຳປະກັນຂອງຂໍ້ຜູກພັນໃນສັນຍາ ເຊັ່ນດຽວກັນ.
ມາດຕາ 31. ຜົນບັງຄັບປະຕິບັດຂອງຄຳສັ່ງຂອງອົງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ຄຳສັ່ງຂອງອົງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ອອກຢ່າງຖືກຕ້ອງ ໃນຂອບເຂດ ສິດ ແລະໜ້າທີ່ ຂອງຕົນ ເພື່ອຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແລະ ນິຕິກຳອື່ນ ທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນມາດຕາ 5(ໃໝ່) ຂອງກົດໝາຍສະບັບນີ້ ໃຫ້ຖືຄືກັນກັບຄຳສັ່ງຂອງສານ ແລະ ມີຜົນບັງຄັບປະຕິບັດ ສຳລັບບຸກຄົນ ແລະ ອົງການ ຈັດຕັ້ງ ດັ່ງທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນມາດຕາ 6 ຂອງກົດໝາຍສະບັບນີ້.
ການຫລີກລ້ຽງບໍ່ຍອມປະຕິບັດຄຳສັ່ງດັ່ງກ່າວ ໂດຍເຈດຕະນາ ຫລື ຂັດຂວາງ ການປະຕິບັດໜ້າທີ່ີ່ ຂອງພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຫລື ບຸກຄົນອື່ນ ທີ່ເຂົ້າຮ່ວມ ໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິ ບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ດ້ວຍການນາບຂູ່, ໃຊ້ຄວາມຮຸນແຮງ ຫລື ດ້ວຍຮູບການອື່ນ ຖືວ່າເປັນການກະທຳຜິດທາງອາຍາ ແລະ ຈະຖືກລົງໂທດຕາມມາດຕາ 158, 173 ແລະ ມາດຕາອື່ນ ຂອງກົດໝາຍ ອາຍາ.
ມາດຕາ 32. ຊັບທີ່ຫ້າມອາຍັດ ຫລື ຍຶດ
ຊັບສິ່ງຂອງທີ່ຈະບໍ່ຖືກອາຍັດ ຫລື ຍຶດມາໃຊ້ແທນໜີ້ສິນ ມີ ດັ່ງນີ້:
1. ສິ່ງສັກກາລະບູຊາຂອງລູກໜີ້;
2. ອາຫານສຳລັບກິນປະຈຳວັນ ແລະຢາປົວພະຍາດຂອງລູກໜີ້;
3. ວັດຖຸສິ່ງຂອງທີ່ໃຊ້ເປັນປະຈຳຂອງລູກໜີ້ ແລະ ຂອງບຸກຄົນ ຊຶ່ງຢູ່ພາຍໃຕ້ການດູແລລ້ຽງດູຂອງລູກໜີ້ ເຊັ່ນ: ເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມ, ເຄື່ອງນອນ, ເຄື່ອງຄົວກິນ ແລະ ເຄື່ອງຫລິ້ນເດັກນ້ອຍ;
4. ວັດຖຸສິ່ງຂອງທີ່ຈຳເປັນ ສຳລັບການປະກອບອາຊີບຂະໜາດນ້ອຍຂອງລູກໜີ້.
ມາດຕາ 33. ມາດຕະການຕໍ່ຜູ້ບໍ່ຍອມປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ພາຍຫລັງຫ້ອງການ ຫລື ໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໄດ້ອອກຄຳສັ່ງ ອາຍັດຊັບ, ຍຶດຊັບ ຫລື ອອກຄຳສັ່ງຍົກຍ້າຍແລ້ວ ແຕ່ລູກໜີ້ບໍ່ຍອມປະຕິບັດຕາມຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທັງໆທີ່ມີຄວາມສາມາດໃຊ້ແທນໄດ້ ແຕ່ມີເຈດຕະນາບໍ່ປະຕິບັດ ຊຶ່ງແກ່ຍາວກາຍກຳນົດ ຫົກສິບ ວັນ ນັ້ນ ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຈະປັບໃໝໜຶ່ງສ່ວນຮ້ອຍ (1%) ຂອງມູນຄ່າທີ່ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ໃຊ້ແທນ, ຖ້າຫາກກາຍກຳນົດເກົ້າສິບວັນ ຈະປັບໃໝສາມສ່ວນຮ້ອຍ (3%) ຂອງມູນຄ່າທີ່ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ໃຊ້ແທນ ນັບແຕ່ມື້ໄດ້ແຈ້ງໃຫ້ປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ເປັນຕົ້ນໄປ.
ໃນກໍລະນີທີ່ບໍ່ແມ່ນໜີ້ສິນ ສຳລັບຊັບສິ່ງຂອງທີ່ສາມາດຕີມູນຄ່າໄດ້ ເຊັ່ນ: ການທວງໃຫ້ ອອກຈາກທີ່ດິນ, ເຮືອນ, ການແບ່ງປັນມູນມໍລະດົກ, ສິນສົມສ້າງ, ຄ່າລ້ຽງດູ, ຖ້າວ່າຊັບສິ່ງຂອງ ນັ້ນ ຫາກມີມູນຄ່າຕ່ຳກວ່າ ຫ້າຮ້ອຍລ້ານກີບ ຈະປັບໃໝຄັ້ງທີໜຶ່ງ ຫ້າແສນກີບ, ຄັ້ງທີສອງ ສອງລ້ານກີບ; ສຳລັບຊັບສິ່ງຂອງ ທີ່ມີມູນຄ່າສູງກວ່າ ຫ້າຮ້ອຍລ້ານກີບຂຶ້ນໄປຈະປັບໃໝຄັ້ງທີໜຶ່ງ ສອງລ້ານກີບ, ຄັ້ງທີສອງ ຫ້າລ້ານກີບ.
ສຳລັບສິ່ງທີ່ບໍ່ສາມາດຕີເປັນມູນຄ່າໄດ້ ເຊັ່ນ: ການທວງເອົາເອກະສານ, ການທວງເອົາ ເດັກນ້ອຍ ຈະປັບໃໝຄັ້ງທີໜຶ່ງ ຫ້າແສນກີບ, ຄັ້ງທີສອງ ໜຶ່ງລ້ານກີບ.
ເງິນຄ່າປັບໃໝ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານທັງໝົດ ໃຫ້ມອບເຂົ້າ ເປັນລາຍໄດ້ຂອງລັດ.
ຖ້າວ່າການນຳໃຊ້ມາດຕະການຕ່າງໆ ທີ່ກ່າວມາຂ້າງເທິງນີ້ ຫາກຍັງບ່ໍໄດ້ຮັບ ຜົນ ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ກໍມີສິດສະເໜີໃຫ້ນຳໃຊ້ມາດຕາ 173 ຂອງກົດໝາຍອາຍາ, ແຕ່ຜູ້ຖືກ ປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຍັງຕ້ອງໄດ້ປະຕິບັດຕາມຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແລະ ມາດຕະການຕ່າງໆ ທີ່ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະ ຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໄດ້ວາງໃສ່.
ມາດຕາ 34. ການນຳໃຊ້ມາດຕະການຕໍ່ນິຕິບຸກຄົນ
ມາດຕະການຕ່າງໆທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນມາດຕາ 30, 31 ແລະ ມາດຕາ 33 ຂອງກົດໝາຍ ສະບັບນີ້ ສາມາດນຳໃຊ້ຕໍ່ນິຕິບຸກຄົນ ຫລື ບໍລິສັດທີ່ເປັນລູກໜີ້ ທີ່ພວມດຳເນີນກິດຈະການຢູ່ ຫລື ຖືກຍຸບເລີກ ຍົກເວັ້ນວັກສຸດທ້າຍຂອງມາດຕາ 33 ຂອງກົດໝາຍສະບັບນີ້. ສຳລັບບໍລິສັດທີ່ສານຕັດສິນໃຫ້ລົ້ມລະລາຍນັ້ນ ໃຫ້ປະຕິບັດຕາມກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການລົ້ມລະລາຍຂອງວິສາຫະກິດ.
ມາດຕາ 35(ໃໝ່). ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແມ່ນ ຄ່າສິ້ນເປືອງ ໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ເຊັ່ນ: ຄ່າຮື້ຖອນ, ຄ່າຂົນສົ່ງຊັບສິ່ງຂອງອອກຈາກສະຖານທີ່, ຄ່າປົກປັກຮັກສາ ຊັບ..., ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແມ່ນ ຕົກຢູ່ໃນຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງຜູ່ເສັຍຄະດີ ແລະ ໃຫ້ປະຕິບັດຕາມກົດໝາຍວ່າດ້ວຍ ຄ່າທຳນຽມສານ.
ໝວດທີ 3
ຂັ້ນຕອນ ແລະ ມາດຕະການ
ໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຄະດີອາຍາ ກ່ຽວກັບການໃຊ້ແທນຄ່າເສັຍຫາຍທາງແພ່ງ,
ໂທດປັບໃໝ, ໂທດຮິບຊັບ, ໂທດຮິບວັດຖຸສິ່ງຂອງ ແລະ ໂທດດັດສ້າງໂດຍບໍ່ຕັດອິດສະລະພາບ
ມາດຕາ 36. ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຄະດີອາຍາກ່ຽວກັບການໃຊ້ແທນຄ່າເສັຍຫາຍທາງແພ່ງ ແລະ ໂທດປັບໃໝ
ຂັ້ນຕອນ ແລະ ມາດຕະການໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຄະດີອາຍາ ກ່ຽວກັບການ ໃຊ້ແທນຄ່າເສັຍຫາຍທາງແພ່ງ ແລະ ໂທດປັບໃໝ ຕາມຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໃຫ້ປະຕິບັດຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ ໃນມາດຕາ 25 ຫາ ມາດຕາ 34 ຂອງກົດໝາຍສະບັບນີ້.
ສຳລັບຜູ້ທີ່ຍັງປະຕິບັດໂທດຢູ່, ຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບການອະໄພຍະໂທດ ຫລື ພົ້ນໂທດ ແລ້ວ ກໍຕ້ອງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ກ່ຽວກັບການໃຊ້ແທນຄ່າເສັຍຫາຍທາງແພ່ງ ແລະ ໂທດປັບໃໝ ເຊັ່ນດຽວກັນ.
ມາດຕາ 37. ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໂທດຮິບຊັບ ແລະຮິບວັດຖຸສິ່ງຂອງ
ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຄະດີອາຍາກ່ຽວກັບໂທດຮິບຊັບ ແລະ ຮິບວັດ ຖຸສິ່ງຂອງ ໃຫ້ດຳເນີນຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນຄຳຕັດສິນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງນັ້ນທຸກປະການ ເຖິງວ່າຜູ້ຖືກຕັດສິນຍັງປະ ຕິບັດໂທດຢູ່, ໄດ້ຮັບການອະໄພຍະໂທດ ຫລື ພົ້ນໂທດແລ້ວກໍຕາມ.
ມາດຕາ 38. ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໂທດດັດສ້າງໂດຍບໍ່ຕັດອິດສະລະພາບ
ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຄະດີອາຍາ ກ່ຽວກັບໂທດດັດສ້າງ ໂດຍບໍ່ຕັດ ອິດສະລະພາບໃຫ້ປະຕິບັດຕໍ່ ພະນັກງານ ຫລື ບຸກຄົນ ທີ່ມີລາຍໄດ້ ເທົ່ານັ້ນ.
ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕ້ອງແຈ້ງຄຳຕັດສິນຂອງສານ ດັ່ງກ່າວ ໄປຍັງ ອົງການປົກຄອງ ຫລື ບ່ອນທີ່ຜູ້ຖືກປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານພວມເຮັດວຽກຢູ່ ເພື່ອຫັກເອົາເງິນຄ່າ ແຮງງານ ແລ້ວມອບເຂົ້າເປັນລາຍໄດ້ຂອງລັດ, ນອກຈາກນີ້ ຜູ້ກ່ຽວຍັງຈະຕ້ອງໃຊ້ແທນຄ່າເສັຍຫາຍທາງແພ່ງ ຕາມຄຳຕັດ ສິນຂອງສານອີກ.
ມາດຕາ 39. ບຸລິມະສິດໃນການໃຊ້ແທນຄ່າເສັຍຫາຍທາງແພ່ງ, ໂທດປັບໃໝ, ໂທດຮິບຊັບ ຫລືຮິບວັດຖຸສິ່ງຂອງ
ໃນການປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຄະດີອາຍາ ກ່ຽວກັບການໃຊ້ແທນຄ່າເສັຍຫາຍ ທາງແພ່ງ, ໂທດປັບໃໝ, ໂທດຮິບຊັບ, ໂທດຮິບວັດຖຸສິ່ງຂອງນັ້ນ ຖ້າຜູ້ຖືກປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຫາກບໍ່ສາມາດ ໃຊ້ແທນຄ່າເສັຍຫາຍທາງແພ່ງ, ໂທດປັບໃໝ, ໂທດຮິບຊັບ ແລະ ໂທດຮິບວັດຖຸສິ່ງຂອງ ພ້ອມກັນໄດ້ນັ້ນ ແມ່ນ ໃຫ້ປະຕິ ບັດການໃຊ້ແທນຄ່າເສັຍຫາຍທາງແພ່ງກ່ອນ ແລ້ວຈຶ່ງປະຕິບັດໂທດປັບ ໃໝ, ໂທດຮິບຊັບ, ໂທດຮິບວັດຖຸສິ່ງຂອງ ຕາມຫລັງ.
ມາດຕາ 40. ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຄະດີອາຍາ ກ່ຽວກັບໂທດຕັດອິດສະລະພາບ
ຫລັກການ, ລະບຽບການ, ວິທີການ ແລະມາດຕະການ ໃນການຈັດຕັ້ງ ປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຄະດີອາຍາ ກ່ຽວກັບໂທດຕັດອິດສະລະພາບ ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍອື່ນຕ່າງຫາກ.
ໝວດທີ 4
ການໂຈະ, ການປ່ຽນແປງ, ການຍົກເລີກ ແລະການລົບລ້າງ
ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ມາດຕາ 41(ໃໝ່). ສາເຫດທີ່ພາໃຫ້ໂຈະການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ການດຳເນີນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໂດຍພະນັກງານ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຈະຖືກໂຈະໄວ້ຊົ່ວຄາວ ໃນກໍລະນີໃດໜຶ່ງ ດັ່ງນີ້:
1. ຜູ້ຖືກປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໄດ້ເປັນຄົນບ້າ ເສັຍຈິດ ຫລື ຕົກຢູ່ໃນສະພາບ ຈຳເປັນ ເຊັ່ນ: ເຈັບປ່ວຍໜັກ ໂດຍມີການຢັ້ງຢືນຈາກຄະນະແພດຂັ້ນເມືອງ ຂຶ້ນໄປ;
2. ມີການຮື້ຟື້ນຄະດີ ຕາມກຳນົດເວລາທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ ໃນກົດໝາຍ ໂດຍການສະເໜີໂຈະຂອງໄອຍະການປະຊາຊົນສູງສຸດ;
3. ຜູ້ຖືກປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານໄດ້ອອກຈາກທ້ອງຖິ່ນ ສະຖານທີ່ຢູ່ອາໄສໄປກ່ອນແລ້ວ ໂດຍບໍ່ຮູ້ບ່ອນຢູ່ທີ່ແນ່ນອນ ຊຶ່ງມີການຢັ້ງຢືນຢ່າງຖືກຕ້ອງ;
4. ຜູ້ຖືກປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໄດ້ເສັຍຊີວິດ ແຕ່ຜູ້ກ່ຽວຍັງມີຜູ້ສືບທອດຢູ່;
5. ມີການສະເໜີໃຫ້ໂຈະຂອງໄອຍະການປະຊາຊົນ ຕາມທີ່ ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນມາດຕາ 49 (ໃໝ່) ຂໍ້ 4 ຂອງກົດໝາຍສະບັບນີ້;
6. ຄຳຕັດສິນຂອງສານທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ ຊຶ່ງບໍ່ກົງກັບ ຕົວຈິງ ເຮັດໃຫ້ບໍ່ສາມາດຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໄດ້.
ເມື່ອສາເຫດທີ່ພາໃຫ້ໂຈະການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ກ່າວມາ ຂ້າງເທິງນີ້ ຫາກໝົດໄປແລ້ວ ແມ່ນໃຫ້ສືບຕໍ່ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ.
ມາດຕາ 42. ສາເຫດທີ່ພາໃຫ້ມີການປ່ຽນແປງ, ຍົກເລີກ ຫລື ລົບລ້າງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ສາເຫດທີ່ພາໃຫ້ມີການປ່ຽນແປງ, ຍົກເລີກ ຫລື ລົບລ້າງ ການຈັດຕັ້ງປະຕິ ບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ມີດັ່ງນີ້:
1. ປະຕິບັດບໍ່ຖືກຕ້ອງຕາມຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
2. ລະເມີດວິທີການ ຫລື ຂັ້ນຕອນ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍສະບັບນີ້ ຫລື ລະເມີດລະບຽບກົດໝາຍອື່ນ;
ໃນກໍລະນີທີ່ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຫາກຖືກປ່ຽນແປງ, ຍົກເລີກ ຫລື ລົບລ້າງແລ້ວ ສິ່ງທີ່ໄດ້ປະຕິບັດຕໍ່ກັນແລ້ວນັ້ນ ຕ້ອງໄດ້ສົ່ງຄືນ, ຟື້ນຟູ, ໃຊ້ແທນ ຫລື ແກ້ໄຂຄືນ ໃຫ້ຖືກ ຕ້ອງຕາມສະພາບຄວາມເປັນຈິງ ກ່ອນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ.
ມາດຕາ 43(ໃໝ່). ວິທີການໂຈະ, ການປ່ຽນແປງ, ການຍົກເລີກ ແລະການລົບລ້າງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ເມື່ອກະຊວງຍຸຕິທຳ ຫລື ຫ້ອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໄດ້ຮັບຄຳ ຮ້ອງກ່ຽວກັບການໂຈະ, ການປ່ຽນແປງ, ການຍົກເລີກ ຫລື ການລົບລ້າງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນ ຂອງສານແລ້ວຕ້ອງໄດ້ພິຈາລະນາ ແລະ ຄົ້ນຄວ້າ; ຖ້າເຫັນວ່າມີເຫດຜົນຕາມທີ່ໄດ້ ກຳນົດໄວ້ໃນ ມາດຕາ 41(ໃໝ່) ແລະ 42 ຂອງກົດໝາຍສະບັບນີ້ ກະຊວງຍຸຕິທຳ ຫລື ຫ້ອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ກໍຕ້ອງອອກຄຳສັ່ງໂຈະ, ປ່ຽນແປງ, ຍົກເລີກ ຫລື ລົບລ້າງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແລ້ວແຈ້ງໃຫ້ຂັ້ນລຸ່ມຂອງຕົນ, ໄອຍະການ ປະຊາຊົນ ແລະ ຄູ່ຄວາມຊາບ ພາຍໃນກຳນົດ ສາມສິບ ວັນ ນັບແຕ່ວັນໄດ້ຮັບຄຳຮ້ອງເປັນຕົ້ນໄປ.
ໃນກໍລະນີທີ່ເຫັນວ່າຄຳຮ້ອງນັ້ນ ບໍ່ມີເຫດຜົນຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນມາດຕາ 41(ໃໝ່) ແລະ 42 ຂອງກົດໝາຍສະບັບນີ້ແລ້ວ ກະຊວງຍຸຕິທຳ ຫລື ຫ້ອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕ້ອງແຈ້ງໃຫ້ຂັ້ນລຸ່ມຂອງຕົນ, ໄອຍະການປະຊາຊົນ ແລະ ຄູ່ຄວາມ ຊາບພາຍໃນກໍານົດ ສາມສິບ ວັນ ເຊັ່ນດຽວກັນ ແລະ ໃຫ້ສືບຕໍ່ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນດັ່ງກ່າວ.
ອົງການຈັດຕັ້ງຂອງພັກ, ຂອງລັດ, ແນວລາວສ້າງຊາດ, ອົງການຈັດຕັ້ງ ມະຫາຊົນ ຫລື ບຸກຄົນ ນັ້ນ ບໍ່ມີສິດສັ່ງໃຫ້ປ່ຽນແປງ, ໂຈະ, ຍົກເລີກ, ລົບລ້າງ ຫລື ຂັດຂວາງ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ຄຳຕັດສິນຂອງສານ.
ມາດຕາ 44. ການຮັກສາສຳນວນຄະດີ
ສຳນວນຄະດີ ທີ່ໄດ້ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານສິ້ນສຸດແລ້ວ ໃຫ້ຮັກສາໄວ້ ຊາວປີ ນັບແຕ່ວັນອອກຄຳສັ່ງປິດສຳນວນຄະດີເປັນຕົ້ນໄປ, ຫລັງຈາກນັ້ນຈຶ່ງທຳລາຍຖິ້ມ.
ພາກທີ IV
ການກວດກາການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ໝວດທີ 1
ອົງການກວດກາພາຍໃນ
ມາດຕາ 45(ໃໝ່). ອົງການກວດກາພາຍໃນ
ອົງການກວດກາພາຍໃນ ມີ ດັ່ງນີ້:
- ກະຊວງຍຸຕິທໍາ;
- ພະແນກຍຸຕິທໍາແຂວງ, ນະຄອນ;
- ຫ້ອງການຍຸຕິທໍາເມືອງ, ເທດສະບານ.
ມາດຕາ 46(ໃໝ່). ສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ຂອງອົງການກວດກາພາຍໃນ
ສິດ ແລະໜ້າທີ່ຕົ້ນຕໍ ຂອງອົງການກວດກາພາຍໃນ ມີດັ່ງນີ້:
1. ກວດກາການຈັດຕັ້ງ ແລະ ການເຄື່ອນໄຫວ ປະຕິບັດ ໜ້າທີ່ວຽກງານ ຂອງພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
2. ກວດກາຄວາມຮັບຜິດຊອບ, ການປະພຶດ ແລະ ແບບແຜນວິທີເຮັດວຽກ ຂອງພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
3. ກວດກາການຄຸ້ມຄອງ ແລະ ການນຳໃຊ້ ລາຍຮັບ-ລາຍຈ່າຍ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ.
ໝວດທີ 2
ອົງການກວດກາພາຍນອກ
ມາດຕາ 47(ໃໝ່). ອົງການກວດກາພາຍນອກ
ອົງການກວດກາພາຍນອກ ມີດັ່ງນີ້:
- ສະພາແຫ່ງຊາດ ດ້ວຍການເຂົ້າຮ່ວມຂອງປະຊາຊົນ;
- ອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນ.
ມາດຕາ 48(ໃໝ່). ສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ ໃນການກວດກາ
ສະພາແຫ່ງຊາດ ດຳເນີນການກວດກາການ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນ ຂອງສານ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍວ່າດ້ວຍ ການຕິດຕາມກວດກາຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ.
ມາດຕາ 49(ໃໝ່). ສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ຂອງອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນໃນການກວດກາ
ໃນການຕິດຕາມກວດກາ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນ ມີສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ຕົ້ນຕໍ ດັ່ງນີ້:
1. ສະເໜີໃຫ້້ອົງການ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຂັ້ນຂອງຕົນ ລາຍງານສະພາບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ;
2. ສະເໜີໃຫ້້ອົງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຂັ້ນຂອງຕົນ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ ຊຶ່ງແກ່ຍາວ ຫລື ຄ້າງຄາໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ເພື່ອໃຫ້ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ແລະ ປະສານສົມທົບ ກັນໃນການແກ້ໄຂ;
3. ກວດກາຄວາມຖືກຕ້ອງ ຂອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ຄຳຕັດສິນຂອງສານ ເປັນຕົ້ນ ການປະຕິບັດກົດໝາຍ, ການຊຳລະທາງແພ່ງ, ການເກັບ ແລະ ມອບຄ່າທຳນຽມສານ, ຄ່າອາກອນ ແລະ ຄ່າປັບໃໝ ເຂົ້າງົບປະມານ, ການຮິບຊັບເຂົ້າເປັນຂອງລັດ;
4. ສະເໜີໃຫ້ກະຊວງຍຸຕິທຳ ຫລື ຫ້ອງການ ຈັດຕັ້ງປະຕິ ບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໂຈະ, ປ່ຽນແປງ, ຍົກເລີກ ຫລື ລົບລ້າງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດ ໄວ້ໃນມາດຕາ 43(ໃໝ່) ຂອງກົດໝາຍສະບັບນີ້;
5. ສັ່ງຟ້ອງຜູ້ບໍ່ປະຕິບັດຕາມຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແລະ ຜູ້ລະເມີດກົດໝາຍອື່ນ ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄໍາຕັດສິນຂອງສານ ໃຫ້ສານປະຊາຊົນພິຈາລະນາຕັດສິນ ຕາມມາດຕາ 173 ແລະ ມາດຕາອື່ນຂອງກົດໝາຍອາຍາ ເມື່ອອົງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໄດ້ລາຍງານໃຫ້ອົງການໄອຍະ ການປະຊາຊົນແລ້ວ.
ພາກທີ V(ໃໝ່)
ຂໍ້ຫ້າມ
ມາດຕາ 50(ໃໝ່). ຂໍ້ຫ້າມສຳລັບພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ
ຫ້າມພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ກະທຳ ດັ່ງນີ້:
1. ກົດໜ່ວງຖ່ວງດຶງ, ເຂົ້າຂ້າງອອກຂາ, ເລືອກຈັດຕັ້ງ ປະຕິບັດຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ, ຄຳຕັດສິນ ແລະ ຄຳພິພາກສາຂອງສານ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ;
2. ເມີນເສີຍ, ລະເຫຼີງ ແລະ ຂາດຄວາມຮັບຜິດຊອບ ໃນການປະຕິບັດໜ້າທີ່ວຽກງານ;
3. ໃຊ້ທ່າທີບໍ່ເໝາະສົມ ໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໜ້າທີ່ ວຽກງານ;
4. ສວຍໃຊ້ອຳນາດ, ຕຳແໜ່ງ, ໜ້າທີ່ ເພື່ອຫາຜົນ ປະໂຫຍດສ່ວນຕົວ;
5. ຮັບສິນບົນ.
ມາດຕາ 51(ໃໝ່). ຂໍ້ຫ້າມສຳລັບຄູ່ຄວາມ
ຫ້າມຄູ່ຄວາມ ກະທຳ ດັ່ງນີ້:
1. ຫລົບຫລີກການປະຕິບັດຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ, ຄຳຕັດ ສິນ ແລະ ຄຳພິພາກສາ ຂອງສານ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ;
2. ຊຸກເຊື່ອງ, ມອບ-ໂອນ ຊັບສິນ ເພື່ອຫຼີກລ້ຽງ ການປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
3. ແອບອ້າງບຸກຄົນທີ່ມີສິດອຳນາດ ເພື່ອຂົ່ມຂູ່, ຖ່ວງດຶງ ແກ່ຍາວເວລາ ໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
4. ໃຫ້ສິນບົນ ແກ່ພະນັກງານ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນ ຂອງສານ;
5. ຂົ່ມຂູ່, ຂັດຂວາງ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນ ຂອງສານ;
6. ງັດແງະ, ມ້າງເພ ແລະທຳລາຍຊັບສິນທີ່ຖືກອາຍັດ ຫລື ຍຶດ;
7. ທຳຮ້າຍ, ໃສ່ຮ້າຍປ້າຍສີ ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ຄຳຕັດສິນຂອງສານ.
ມາດຕາ 52(ໃໝ່). ຂໍ້ຫ້າມສຳລັບບຸກຄົນ ແລະການຈັດຕັ້ງອື່ນ
ຫ້າມບຸກຄົນ ແລະ ການຈັດຕັ້ງອື່ນ ກະທຳ ດັ່ງນີ້:
1. ຍຸຍົງຄູ່ຄວາມ ບໍ່ໃຫ້ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ, ຄຳຕັດສິນ ແລະ ຄຳພິພາກສາຂອງສານ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ;
2. ຂັດຂວາງໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ, ຄຳຕັດສິນ ແລະ ຄຳພິພາກ ສາຂອງສານ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ;
3. ເປັນສື່ກາງໃນການໃຫ້ ແລະຮັບສິນບົນ ແກ່ພະນັກງານ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ;
4. ຮັບໂອນຊັບສິນທີ່ຕົນຮູ້ ຫລື ຄວນຮູ້ວ່າ ຊັບສິນດັ່ງກ່າວ ຈະນຳໃຊ້ເຂົ້າໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ.
ພາກທີ VI
ນະໂຍບາຍຕໍ່ຜູ້ມີຜົນງານ ແລະມາດຕະການຕໍ່ຜູ້ລະເມີດ
ມາດຕາ 53(ໃໝ່). ນະໂຍບາຍຕໍ່ຜູ້ມີຜົນງານ
ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ມີຜົນງານດີເດັ່ນ ໃນການ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດກົດໝາຍສະບັບນີ້ ລວມທັງ ບຸກຄົນ ແລະ ອົງການຈັດຕັ້ງອື່ນ ທີ່ໄດ້ໃຫ້ການຮ່ວມມື ແລະ ປະກອບສ່ວນ ເຂົ້າ ໃນວຽກງານການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຈະໄດ້ຮັບການຍ້ອງຍໍ ຫລື ນະໂຍບາຍອື່ນ ຕາມລະບຽບການ.
ມາດຕາ 54(ໃໝ່). ມາດຕະການຕໍ່ຜູ້ລະເມີດ
ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ, ຄູ່ຄວາມ, ບຸກຄົນ ຫລື ການຈັດຕັ້ງອື່ນ ທີ່ໄດ້ລະເມີດຂໍ້ຫ້າມ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນມາດຕາ 50(ໃໝ່), 51(ໃໝ່) ແລະ 52(ໃໝ່) ຂອງກົດ ໝາຍສະບັບນີ້ ຈະຖືກສຶກສາອົບຮົມ, ປະຕິບັດວິໄນ, ມາດຕະການທາງແພ່ງ ແລະ ມາດຕະການທາງອາຍາ ຕາມກໍລະນີ ເບົາ ຫລື ໜັກ.
ມາດຕາ 55(ໃໝ່). ມາດຕະການສຶກສາອົບຮົມ
ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ, ຄູ່ຄວາມ, ບຸກຄົນ ຫລື ການຈັດຕັ້ງອື່ນ ທີ່ລະເມີດກົດໝາຍວ່າດ້ວຍ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຊຶ່ງມີລັກສະນະເບົາ ຈະຖືກຕັກເຕືອນ ແລະ ສຶກສາອົບຮົມ.
ມາດຕາ 56(ໃໝ່). ມາດຕະການທາງວິໄນ
ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ລະເມີດກົດໝາຍວ່າດ້ວຍ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຊຶ່ງບໍ່ເປັນການກະທຳຜິດທາງອາຍາ ແລະ ກໍ່ຄວາມເສັຍຫາຍ ທີ່ມີມູນຄ່າຕ່ຳກວ່າ 500.000 ກີບ ແຕ່ບໍ່ມີຄວາມຈິງໃຈ, ຫລົບຫລີກຈາກຄວາມຜິດຂອງຕົນ ຈະຖືກປະຕິບັດວິໄນ ຕາມແຕ່ລະກໍລະນີ ດັ່ງນີ້:
1. ຕິຕຽນ, ກ່າວເຕືອນຄວາມຜິດ ໂດຍບັນທຶກໄວ້ໃນ ສຳນວນເອກະສານ, ຊີວະປະຫວັດ ຂອງຜູ້ກ່ຽວ;
2. ໂຈະການເລື່ອນຊັ້ນ, ຂັ້ນເງິນເດືອນ, ການຍ້ອງຍໍ;
3. ປົດຕຳແໜ່ງ ຫລື ຍົກຍ້າຍໄປຮັບໜ້າທີ່ອື່ນ ທີ່ມີຕຳແໜ່ງຕ່ຳກວ່າເກົ່າ;
4. ໃຫ້ອອກຈາກລັດຖະການໂດຍບໍ່ໄດ້ຮັບນະໂຍບາຍໃດໆ.
ຜູ່ຖືກປະຕິບັດວິໄນ ຕ້ອງສົ່ງຊັບສິນທີ່ຕົນໄດ້ມາໂດຍບໍ່ຖືກຕ້ອງນັ້ນ ຄືນຢ່າງຄົບຖ້ວນ.
ມາດຕາ 57(ໃໝ່). ມາດຕະການທາງແພ່ງ
ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ, ຄູ່ຄວາມ, ບຸກຄົນ ຫລື ການຈັດຕັ້ງອື່ນ ທີ່ລະເມີດກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຊຶ່ງກໍ່ຄວາມເສັຍຫາຍໃຫ້ແກ່ຜູ້ອື່ນ ເນື່ອງມາຈາກການກະທຳທີ່ບໍ່ຖືກຕ້ອງຂອງຕົນ ກ່ຽວກັບການການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ຈະຕ້ອງໃຊ້ແທນ ຄ່າເສັຍຫາຍຕາມທີ່ຕົນໄດ້ກໍ່ຂຶ້ນ.
ມາດຕາ 58(ໃໝ່). ມາດຕະການທາງອາຍາ
ພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ, ຄູ່ຄວາມ, ບຸກຄົນອື່ນ ທີ່ລະເມີດກົດໝາຍວ່າດ້ວຍ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ເປັນການກະທຳຜິດທາງອາຍາ ເປັນຕົ້ນ: ການສວຍ ໃຊ້ອຳນາດ, ການຮັບສິນບົນ ແລະ ການໃຫ້ສິນບົນ, ການຂັດຂວາງການປະຕິບັດວຽກງານຂອງເຈົ້າໜ້າທີ່ ແລະ ການບໍ່ ປະຕິບັດຄຳຕັດສິນ ຫລື ຄຳສັ່ງຂອງສານ ຈະຖືກລົງໂທດທາງອາຍາ ຕາມມາດຕາ 153, 157, 158, 173 ແລະມາດຕາ ອື່ນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ຂອງກົດໝາຍອາຍາ.
ພາກທີ VII
ງົບປະມານ, ເຄື່ອງແບບ, ເຄື່ອງໝາຍ ແລະຕາປະທັບ
ມາດຕາ 59(ໃໝ່). ງົບປະມານ
ອົງການຄຸ້ມຄອງ ແລະອົງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ແມ່ນ ນຳໃຊ້ງົບປະມານຂອງລັດ. ເພື່ອຮັບປະກັນໃຫ້ແກ່ການປະຕິບັດໜ້າທີ່ວຽກງານ ຂອງອົງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນ ຂອງສານ ລັດຕ້ອງສະໜອງງົບປະມານຢ່າງສົມເຫດສົມຜົນ.
ມາດຕາ 60(ໃໝ່). ການຄຸ້ມຄອງ ແລະນຳໃຊ້ງົບປະມານ
ງົບປະມານຂອງອົງການຄຸ້ມຄອງ ແລະ ອົງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນ ຂອງສານ ແມ່ນ ນຳໃຊ້ເຂົ້າໃນການເຄື່ອນໄຫວຊີ້ນຳ, ຊຸກຍູ້, ກວດກາ ແລະ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ.
ການຄຸ້ມຄອງ ແລະ ນຳໃຊ້ງົບປະມານ ຕ້ອງໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບລະບຽບ ກົດໝາຍ ກ່ຽວກັບງົບປະມານແຫ່ງລັດ.
ມາດຕາ 61. ເຄື່ື່ອງແບບ ແລະເຄື່ອງໝາຍ
ເຄື່ອງແບບ ແລະ ເຄື່ອງໝາຍ ຂອງພະນັກງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນ ຂອງສານ ແມ່ນ ລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງຍຸຕິທໍາ ເປັນຜູ້ສະເໜີຕໍ່ລັດຖະບານເພື່ອພິຈາລະນາຕົກລົງ.
ມາດຕາ 62. ຕາປະທັບ
ອົງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ມີຕາປະທັບ ເພື່ອນຳໃຊ້ໃນ ການເຄື່ອນໄຫວ ປະຕິບັດໜ້າທີ່ວຽກງານຂອງຕົນ.
ຕາປະທັບຂອງຫ້ອງການ ແລະ ໜ່ວຍງານຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ໄດ້ກຳ ນົດໄວ້ໃນລະບຽບການສະເພາະ.
ພາກທີ VIII
ບົດບັນຍັດສຸດທ້າຍ
ມາດຕາ 63. ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ
ລັດຖະບານ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ເປັນຜູ້ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດກົດໝາຍສະບັບນີ້.
ມາດຕາ 64 (ໃໝ່). ຜົນສັກສິດ
ກົດໝາຍສະບັບນີ້ ມີຜົນສັກສິດ ນັບແຕ່ວັນປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ອອກລັດຖະດຳລັດປະກາດໃຊ້ເປັນຕົ້ນໄປ.
ບັນດາມາດຕາທີ່ໄດ້ປັບປຸງໃນກົດໝາຍສະບັບນີ້ ມີຜົນສັກສິດ ພາຍຫລັງ ສາມສິບ ວັນ ນັບແຕ່ວັນປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ອອກລັດຖະດຳລັດ ປະກາດໃຊ້ເປັນຕົ້ນໄປ.
ຂໍ້ກຳນົດ, ບົດບັນຍັດໃດ ທີ່ຂັດກັບກົດໝາຍສະບັບນີ້ ລ້ວນແຕ່ຖືກຍົກເລີກ.
ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ


c: text/html

text:
ຄະນະເສດຖະສາດ ບໍລິຫານທຸລະກິດ
ເວບໄຊ ຄະນະເສດຖະສາດ ແລະ ບໍລິຫານທຸລະກິດ ຄະນະເສດຖະສາດ ແລະ ບໍລິຫານທຸລະກິດ (ຄສບ) ແມ່ນໜື່ງໃນ 9 ຄະນະທີ່ຖືກສ້າງຕັ້ງຂື້ນ, ປະຈຸບັນມະຫາວິທະຍາໄລ່ແຫງຊາດລາວ (ມຊ) ມີ 11 ຄະນະ, ໄດ້ຖຶກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນຕາມດຳລັດຂອງ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ເລກທີ 50/ນຍ/95 ໃນເດືອນມິຖຸນາ 1995. ເພື່ອເປັນຊ່ວຍເຫຼືອ ມຊ. ລັດຖະບານລາວໄດ້ເປັນຜູ່ຄ້ຳປະກັນ ໃນການ ກູ້ຢືມເງິນ ຈາກທະນະຄານພັດທະນາອາຊີ (ADB) ພາຍໃຕ້ໂຄງການພັດທະນາຄຸນນະພາບການສຶກສາ;ສົກຮຽນທຳອິດ ໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນຂຶ້ນໃນເດືອນ ຕຸລາ 1996. ໃນຂະນະທີຄະນະວິຊາອື່ນໆນັ້ນ ທີ່ສ້າງຂຶ້ນມາຊຶ່ງໄດ້ລວມເອົາສະຖາບັນຕ່າງໆທີ່ມີມາກ່ອນແລ້ວ. ສ່ວນ ຄສບ ແມ່ນຄະນະໃໝ່ ທີ່ໄດ້ຖຶກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນ. ພາຍໃຕ້ໂຄງການຂອງ ADB ຫຼັກສູກໃໝ່ແລະປື້ມແບບ ຮຽນ ໄດ້ຖຶກພັດທະນາຂຶ້ນ ໃນເດືອນ ກັນຍາ 1998. ມັນໜ້າຍີນດີ ທີ່ພວກເຮົາໄດ້ ຕ້ອນຮັບນັກສຶກ ສາຊຸດທຳອິດ ຊ່ຶງມີຈຳນວນພຽງແຕ່ 150 ຄົນເທົ່ານັ້ນ. ໃນປີ 2000 ລັດຖະບານຍີ່ປຸ່ນ ໄດ້ມອບການຊ່ວຍເຫຼືອ ເພື່ອກໍ່ສ້າງອາຄານ ຄສບ. ແລະ ສູນຮ່ວມ ມືລາວ-ຍີ່ປຸນຂຶ້ນ ທີ່ມະຫາວິທຍະໄລແຫ່ງຊາດ ວິທະຍາເຂດດົງໂດກ. ໃນໄລຍະເບື້ອງຕົ້ນຂອງການພັດທະນານັ້ນ, ຄສບ. ກໍໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອຈາກບັນອົງການຈັດຕັ້ງ ແລະມະຫາວິທະຍາໄລອື່ນໆຂອງສາກົນເໝືອນກັນ ເຊ່ນ:
- ມະຫາວິທະຍາໄລເສດຖະກິດແຫ່ງຊາດຂອງນະຄອນຮ່າໂນ່ຍ ແລະນະຄອນໂຮ່ຈີມິນ, ວຽດນາມ
- ອົງການ ເດ ອາ ອາ ເດ (DAAD) ຂອງເຍຍລະມັນ ເພື່ອສະໜອງທຶນການສຶກສາ ຮຽນຢູ່ມະຫາວິທະຍາໄລຂອນແກ່ນ ແລະມະຫາວິທະຍາໄລຊຽງໃໝ່ (ປະເທດໄທ). – ອົງການ SEAMEO-UNESCO ເພື່ອໃຫ້ການຝຶກອົບຮົມພະນັກງານ
- ອາຈານ ຢູ່ມະຫາວິທະຍາໄລທຳມະສາດ, ມະຫາວິທະຍາໄລຂອນແກ່ນ (ປະເທດໄທ), ມະຫາວິທະຍາໄລຢຸນນານ ແລະ ມະຫາວິທະຍາໄລຄຸນມິງ (ສ.ປ.ຈີນ)
- ສະພາມະຫາວິທະຍາໄລປະເທດທີ່ໃຊ້ພາສາຝຣັ່ງຂອງແບນຊິກ ເພື່ອການຄົ້ນຄວ້າ ແລະສຶກສາທີ່ປະເທດແບນຊິກ.
- ມະຫາວິທະຍາໄລໂກເບ (Kobe) ແລະ ເມຈິ (Meiji) ປະເທດຍີ່ປຸ່ນ; ມ. ຈຸລາລົງກອນ, ທຳມະສາດ ແລະ ມະຫາວິທະຍາໄລກະເສດສາດ ປະເທດໄທ; ມ. ເດີລາຊາລ໌ ປະເທດຟີລິບປິນ.
ຄວາມເປັນມາ
ສຳລັບປະຫວັດຄວາມເປັນມາຂອງການກຳເນີດມີຫ້ອງ DC4/1 ພາກເຊົ້ານີ້ແມ່ນບໍ່ມີປະຫວັດຍາວ ນານປານໃດ ເພາະພາກການຄ້າ (Department of Commerce) ເພິ່ງຫາກໍຖືກໄດ້ຮັບການຍອມ ຮັບໃນ ການແຍກອອກເປັນອີກສາຍໜຶ່ງໃນຫ້າສາຍທັງໝົດຂອງພາກເສດຖະສາດ.
ໂດຍອີງຕາມຄວາມຮຽກຮ້ອງຂອງສັງຄົມໃນຄວາມຕ້ອງການນັກສຶກສາທີ່ຈົບຈາກຄະນະເສດຖະສາດ ແລະ ບໍລິຫານທຸລະກິດ (Faculty of Economics and Business Management) ໃຫ້ມີ ຄວາມຫຼາກຫຼາຍໃນວິຊາຊີບສະເພາະໃນການອອກຮັບໃຊ້ສັງຄົມ ເປັນຕົ້ນ ແມ່ນພາກເສດຖະສາດ ທີ່ຖືວ່າມີບົດບາດສູງໃນສັງຄົມ ກໍຄືຄວາມຕ້ອງການໃນການວິເຄາະເສດຖະ ກິດ ຂອງປະເທດ ພວກເຮົາທີ່ກຳລັງຂຸ້ນຂ້ຽວຫາວິທີທາງໃນການສ້າງຄວາມໄດ້ປຽບໂດຍປຽບທຽບ ໃນການ ເຮັດ ການຄ້າກັບຕ່າງປະເທດ ທີ່ເຊິ່ງເມື່ອກ່ອນລາວເຮົາຖືວ່າມີຄວາມເສຍປຽບໃຫ້ກັບຕ່າງ ປະເທດ ຫຼາຍ ເນື່ອງຈາກຄວາມບໍ່ຊຳນິຊຳນານໃນການຕິດຕໍ່ພົວພັນການຄ້າກັບຕ່າງປະເທດ ລວມ ເຖິງການ ວິເຄາະ ບັນດາໂຄງການຕ່າງໆທີ່ຕ່າງປະເທດເຂົ້າມາສຳປະທານໃນໄລຍະເວລາໃດໜຶ່ງ. ດ້ວຍເຫດ ນັ້ນ, ທາງລັດຖະບານຈຶ່ງຮຽກຮ້ອງມາຍັງຄະນະເສດຖະສາດ ແລະ ບໍລິຫານທຸລະກິດ (FEBM) ເປັນຕົ້ນ ແມ່ນພາກເສດຖະສາດ ໂດຍລັດຖະບານມີຄວາມຕ້ອງການຢາກໄດ້ນັກສຶກສາ ທີ່ມີຄວາມ ຮູ້ຄວາມສາມາດສະເພາະດ້ານໃນການ ຄ້າກັບຕ່າງປະເທດ ຍິ່ງໃນປະຈຸບັນ ແລະ ອະນາ ຄົດທີ່ລາວ ເຮົາກຳລັງກຽມຕົວເຂົ້າເປັນສະມາຊິກຂອງອົງການການຄ້າໂລກ (World Trade Organisation) ລວມເຖິງການຮ່ວມກຸ່ມຂອງປະຊາຄົມອາຊຽນ (ASEAN Free Trade Agreement) ໃນປີ 2015 ນີ້.
ສະນັ້ນ, ມາຮອດທ້າຍເດືອນສິງຫາ ປີ 2011 ນີ້ ຫຼັງຈາກທີ່ພວກເຮົາໄດ້ເສັງຈົບເທີມພາກຮຽນໜຶ່ງ ຂອງປີທີ່ 3 ແລ້ວ ແລະ ໄດ້ສືບຕໍ່ຮຽນຫຼັກສູດພິເສດກໍຄືຮຽນການທະຫານ ທີ່ຜູ້ທີ່ເປັນນັກສຶກສາ ທຸກຄົນຕ້ອງໄດ້ຮຽນຫຼັກສູດນີ້ (ຍົກເວັ້ນຄູບາ) ໃນລະຫວ່າງເດືອນສິງຫານັ້ນ, ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອມາເຖິງ ມື້ສຸດທ້າຍຂອງການຮຽນຈົບຫຼັກສູດການທະຫານທາງອາຈານກໍໄດ້ມາປະກາດໃຫ້ນັກສຶກສາທຸກ ຄົນໄດ້ຮູ້ຈັກວ່າທາງຄະນະພວກເຮົາກໍຄືພາກເສດຖະສາດຈະໄດ້ສ້າງເພີ່ມສາຍວິຊາສະເພາະຂຶ້ນອີກ ສອງສາຍກໍຄື ສາຍພາກເສດຖະສາດການຄ້າ (DC) ແລະ ສາຍພາກເສດຖະສາດນຳໃຊ້ (Economics Applied) ເພື່ອໃຫ້ທຸກຄົນໄດ້ໝາຍ ແລະ ເລືອກເອົາສາຂາວິຊາທີ່ຕົວເອງມັກ ແລະ ຕ້ອງການຢາກສຶກສາເຈາະຈົງແທ້. ສະນັ້ນລວມແລ້ວທັງໝົດໃນປະຈຸບັນເປັນ 5 ສາຍຄື ສາຍພາກ ເສດຖະສາດທົ່ວໄປ, ເສດຖະສາດນຳໃຊ້, ເສດຖະສາດພາກລັດ, ເສດຖະສາດພັດທະນາ ແລະ ເສດຖະສາດການຄ້າ .

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ພະມະຫາກະສັດໄທ
ພະມະຫາກະສັດໄທ (ຄຳເຄົ້າ: ພຣະມຫາກສັຕຣິຍ໌ໄທຍ໌[໑]) ແມ່ນ ປະມຸກຂອງປະເທດໄທຕັ້ງແຕ່ອະດີດຈົນຮອດປັດຈຸບັນຕາມລະບອບລາຊາທິປະໄຕແລະລາຊາທິປະໄຕພາຍໃຕ້ລັດຖະທຳມະນູນ.
ເຖິງແມ້ນວ່າພະລາຊະອຳນາດຂອງພະມະຫາກະສັດຈະລຸດລົງຫຼັງຈາກການປະຕິວັດເມື່ອວັນທີ 24 ມິຖຸນາ 1932 ແລະຖືກຈຳກັດໂດຍລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງລາຊະອານາຈັກໄທ ແຕ່ສະຖາບັນພະມະຫາກະສັດກໍຍັງຄົງໄດ້ຮັບຄວາມເຄົາລົບນັບຖືຈາກປະຊາຊົນຊາວໄທສ່ວນໃຫຍ່. ລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງລາຊະອານາຈັກສະຫຍາມ ຄ.ສ. 1932 ກັບທັງລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງລາຊະອານາຈັກໄທທຸກສະບັບວ່າ ພະມະຫາກະສັດ "ຊົງດຳລົງຢູ່ໃນຖານະອັນເປັນທີ່ເຄົາລົບສັກກາລະ ຜູ້ໃດຈະລະເມີດບໍ່ໄດ້". ນອກຈາກນັ້ນ ພະມະຫາກະສັດຍັງຊົງໄດ້ຮັບຄວາມຄຸ້ມຄອງດ້ວຍກົດໝາຍອາຍາ ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ການວິພາກວິຈານພະອົງເປັນຄວາມຜິດຕໍ່ອົງພະມະຫາກະສັດ.
ຕາມລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງລາຊະອານາຈັກໄທ ຄ.ສ. 2007 ອັນເປັນສະບັບປັດຈຸບັນ ພະມະຫາກະສັດຊົງເປັນປະມຸກແຫ່ງລັດ ຊົງໃຊ້ອຳນາດອະທິປະໄຕຜ່ານຄະນະລັດຖະມົນຕີ ລັດຖະສະພາ ແລະສານ ຊົງເປັນຈອມທັບໄທ ພຸດທະມາມະກະ ແລະອັກຄະລະສາສະນູປະຖຳມະພົກ. ມີພະລາຊະອຳນາດສະຖາປະນາແລະພະລາຊະທານເຄື່ອງລາຊະອິສະລິຍາພອນກັບຖານັນດອນສັກ ພະລາຊະທານອະໄພຍະໂທດ ປະກາດສົງຄາມແລະສະຫງົບເສິກ ລວມຕະຫຼອດເຖິງພະລາຊະອຳນາດອື່ນໆ ອັນຈະຊົງໃຊ້ໄດ້ກໍແຕ່ໂດຍຫຼັກເກນ ວິທີການ ແລະເງື່ອນໄຂທີ່ກົດໝາຍກຳໜົດໄວ້ ຍົກເວ້ນພະລາຊະອຳນາດບາງປະການທີ່ຊົງໃຊ້ໄດ້ຕາມພະລາຊະອັດທະຍາໄສ ແມ່ນ ຕັ້ງແລະຖອດອົງຄະມົນຕີກັບບັນດາຂ້າລາຊະການໃນພະອົງ.
ພະມະຫາກະສັດໄທພະອົງປັດຈຸບັນແມ່ນພະບາດສົມເດັດພະເຈົ້າຢູ່ຫົວພູມິພົນອະດຸນຍະເດດ ເປັນພະມະຫາກະສັດລຳດັບທີ 9 ແຫ່ງລາຊະວົງຈັກກີ ແລະເປັນປະມຸກລາຊະວົງຈັກກີ. ມີບ່ອນປະທັບຢ່າງເປັນທາງການແມ່ນພະບໍລົມມະຫາລາຊະວັງບາງກອກ. ສະເຫວີຍລາດຕັ້ງແຕ່ວັນທີ 9 ມິຖຸນາ ຄ.ສ. 1946 ແລະເປັນພະມະຫາກະສັດທີ່ຄອງລາດໃນຖານະປະມຸກແຫ່ງລັດທີ່ດົນທີ່ສຸດໃນໂລກ.
ລັດຊະທາຍາດຂອງພະມະຫາກະສັດໄທມີຕຳແໜ່ງເອີ້ນວ່າສະຫຍາມມຸງກຸດລາຊະກຸມານ. ພະອົງປັດຈຸບັນແມ່ນສົມເດັດພະບໍລົມມະໂອສາທິລາດ ເຈົ້າຟ້າມະຫາວະຊິລາລົງກອນ. ການສືບມໍລະດົກຂອງພະມະຫາກະສັດເປັນໄປຕາມກົດມົນເທຍລະບານວ່າດ້ວຍການສືບລາຊະສັນຕິວົງ ຄ.ສ. 1924 ໂດຍມີລັກສະນະເປັນການໂອນຈາກບິດາສູ່ບຸດຕາມຫຼັກບຸດຄົນຫົວປີສະເພາະທີ່ເປັນຊາຍ ແຕ່ລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງລາຊະອານາຈັກສະບັບປັດຈຸບັນເປີດໃຫ້ສະເໜີພະນາມພະລາຊະທິດາຂຶ້ນສືບລາຊະບັນລັງກໍໄດ້ ໃນກໍລະນີທີ່ພະມະຫາກະສັດບໍ່ໄດ້ຊົງຕັ້ງລັດຊະທາຍາດໄວ້.
ອ້າງອີງ[ດັດແກ້]
- ↑ ສົມຈິຕ ພັນລັກ. (2012) ພາສາລາວລ້ານຊ້າງ ກ່ອນປີ ພ.ສ 2478; ຄ.ສ 1935 ສະບັບຄົ້ນຄວ້າ. ສົມມະນາ ການພິມ ສປປ ລາວ.


text:
ພາຍໃຕ້ໂຄງການຮ່ວມມືທາງດ້ານການຄ້າ ລະຫວ່າງ ກະຊວງອຸດສາຫະກຳ ແລະ ການຄ້າ ແລະ ກຸ່ມສະຫະປະຊາ ຊາດ ຫຼື MoIC UN Cluster (ໂຄງການສົ່ງເສີມການທ່ອງທ່ຽວແບບຍຶນຍົງ, ການຜະລິດສະອາດ ແລະ ຄວາມສາມາດ ໃນ ການສົ່ງອອກຂອງ ສປປ ລາວ) ພາຍໃຕ້ການສະໜັບສະໜູນຂອງໂຄງການ SECO ຈາກລັດຖະບານປະເທດສະວິດເຊີແລນ. ໃນວັນທີ 29 ເມສາ 2013 ທີ່ຜ່ານມານີ້ໄດ້ຈັດພິທີ ມອບ - ຮັບສາງເຢັນ ໃຫ້ແກ່ແຂວງຫຼວງພະບາງ, ພິທີດັ່ງກ່າວໄດ້ຈັດຂຶ້ນທີ່ ບ້ານນາຫຼວງ, ເມືອງຫຼວງພະບາງ, ແຂວງຫຼວງພະບາງ ໃຫ້ກຽດເປັນປະທານມອບໂດຍທ່ານ ນ. ເຂັມມະນີ ພົນເສນາ ລັດຖະມົນຕີຊ່ວຍວ່າການ ກະຊວງອຸດສາຫະກຳ ແລະ ການຄ້າ ແລະ ຮັບໂດຍ ທ່ານ ດຣ. ບົວຄົງ ນາມມະວົງ ຮອງເຈົ້າແຂວງໆ ຫຼວງພະບາງ ມີຜູ້ເຂົ້າຮ່ວມຈາກພາກລັດ, ເອກະຊົນ ແລະ ຊາວກະສິກອນ ຜູ້ປູກພືດປອດສານຜິດ ລວມທັງໝົດ 82 ທ່ານ ໄດ້ໃຫ້ກຽດເຂົ້າຮ່ວມເປັນສັກຂີພິຍານ.
ຈຸດປະສົງຂອງສາງເຢັນກໍ່ເພື່ອເປັນຈຸດໃຈກາງໃນການຮັບເອົາຜະລິດຕະພັນກະສິກຳທີ່ທາງໂຄງການ ໄດ້ລົງສົ່ງເສີມ ແລະ ກ້າວໄປເຖິງການຮັບຮອງຜະລິດຕະພັນຈາກຂົງເຂດອື່ນ ຕາມຄວາມສາມາດ ເພື່ອຈະໄດ້ມາຄັດຈ້ອນ, ເລືອກເຟັ້ນຫຸ້ມຫໍ່, ເກັບຮັກສາ ແລະ ຈຳໜ່າຍໃຫ້ແກ່ບັນດາໂຮງແຮມ, ຮ້ານອາຫານ ທີ່ມີຄວາມຕ້ອງການໃນປະລິມານທີ່ຫຼາຍ ແລະ ເປັນປະຈຳ. ອັນຈະເປັນການເພີ່ມມູນ ຄ່າໃຫ້ແກ່ຜະລິດຕະພັນກະສິກຳ ຫຼຸດການນຳເຂົ້າຈາກຕ່າງປະເທດ ສ້າງຄວາມອາດສາມາດ ໃຫ້ແກ່ ປະຊາຊົນທ້ອງຖິ່ນ ພ້ອມທັງການ ໃຫ້ມີສ່ວນຮ່ວມຂອງປະຊາຊົນ ຕໍ່ກັບວຽກງານການທ່ອງທ່ຽວ ແລະ ກ້າວໄປ ເຖິງການ ສ້າງວຽກເຮັດງານທຳ ແລະ ກະຈາຍລາຍໄດ້ສູ່ ເຂດຫ່າງໄກສອກຫຼີກ ເພື່ອສ້າງໃຫ້ກາຍເປັນຜະລິດຕະພັນກະສິກຳທີ່ມີຍີ່ຫໍ້, ມີຄຸນນະພາບ ແລະ ປະລິມານທີ່ແນ່ນອນພ້ອມທີ່ຈະສະ ໜອງອອກສູ່ສາກົນ. ສຳຫຼັບມູນຄ່າຂອງສາງເຢັນ ແລະ ອຸປະກອນຖ້ານວາງແມ່ນມີມູນຄ່າເກືອບ 80.000 ໂດລາສະຫະລັດ ຊຶ່ງໄດ້ທຶນ ຈາກໂຄງການກອງທຶນຊ່ວຍເຫຼືອລ້າຫຼາຍຝ່າຍ ເພື່ອພັດທະນາການຄ້າ ຫຼື TDF - Component C ສະໜັບສະໜູນໂດຍ European Commission ແລະ AUSAID ກ່າວໂດຍ ທ່ານ ສົມຫວັງ ນິນທະວົງ ຫົວໜ້າກົມສົ່ງເສີມ ແລະ ພັດທະນາສິນຄ້າ, ຫົວໜ້າໂຄງການຮ່ວມມືທາງ ດ້ານການຄ້າ ລະຫວ່າງ ກະຊວງອຸດສາຫະກຳ ແລະ ການຄ້າ ແລະ ກຸ່ມສະຫະປະຊາຊາດພ້ອມນີ້ກໍ່ຍັງເປັນ ຫົວໜ້າຄະນະວິຊາການທີ່ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ໂຄງການ TDF- Component C.
ນອກຈາກໂຄງການໄດ້ມອບສາງເຢັນແລ້ວ ຍັງໄດ້ຈັດເຝິກອົບຮົມໃຫ້ຄວາມຮູ້ກ່ຽວກັບການນໍາໃຊ້ສາງເຢັນ ແລະ ວິທີຄັດເລືອກ ຜັກເພື່ອເກັບມ້ຽນຮັກສາ, ນອກນັ້ນ ທາງອຳນາດການປົກຄອງແຂວງຫຼວງພະບາງໄດ້ມອບທີ່ດິນ ແລະ ເງິນທຶນສົມທົບຈຳນວນໜຶ່ງເພື່ອ ດຳເນີນງານ ພ້ອມກັນນີ້ກໍ່ໄດ້ສ້າງຕັ້ງ ບໍລິສັດລັດວິສາຫະກິດທັນຍາຫານຂອງແຂວງ ເຂົ້າມາໃຫ້ການບໍລິ ການໂດຍມີພະແນກອຸດສາຫະ ກຳ ແລະ ການຄ້າແຂວງ ເຂົ້າມາຄຸ້ມຄອງ.
ການບໍລິການສາງເຢັນແມ່ນໜຶ່ງໃນອົງປະກອບຂອງ ໂຄງການສົ່ງເສີມການທ່ອງທ່ຽວແບບຍຶນຍົງ, ການຜະລິດສະອາດ ແລະ ຄວາມສາມາດການສົ່ງອອກຂອງ ສປປ ລາວ ຊຶ່ງໄດ້ເລິ່ມຈັດຕັ້ງປະຕິບັດມາຕັ້ງແຕ່ ປີ 2011 ແລະ ຈະສຳເລັດໃນປີ 2014 ເຊິ່ງວ່າເປົ້າ ໝາຍຂອງໂຄງການ ແມ່ນເພື່ອພັດທະນາອຸດສາຫະກໍາ ການທ່ອງທ່ຽວແບບຍືນຍົງ ຄຽງຄູ່ກັບການ ເພີ່ມຜະລິດຕະພັນກະສິກໍາອິນຊີ ແລະ ຂະແໜງຫັດຖະກໍາ (ໂດຍສະເພາະແມ່ນຜ້າໄໝ) ຈົນກ້າວໄປເຖິງຄວາມສາມາດ ໃນການສົ່ງອອກສູ່ພາກພື້ນ, ໂຄງການດັ່ງກ່າວ ໄດ້ຄາດໝາຍຂອງຜົນສໍາເລັດໄວ້ 5 ຄາດໝາຍ ດັ່ງນີ້:
ຄາດໝາຍທີ 1: ມາດຕະຖານຄວາມປອດໄພດ້ານອາຫານ, ຄຸນນະພາບຂອງ ການບໍລິການ ແລະ ມາດຕະຖານດ້ານສິ່ງ ແວດລ້ອມ ໄດ້ຮັບການປັບປຸງພາຍໃນຂະແໜງທ່ອງທ່ຽວ ໂດຍຜ່ານການນໍາໃຊ້ເຄື່ອງໝາຍຢັ້ງ ຢືນຄຸນນະພາບແຫ່ງຊາດ (NQCM) ແບບສະໝັກໃຈ.
ຄາດໝາຍທີ 2: ວິທີການຄຸ້ມຄອງບໍລິຫານ, ການພົວພັນປະສານສົມທົບໃນ ສະຖານທີ່ເຮັດວຽກ, ພ້ອມທັງທັກສະ ແລະ ຜົນງານຂອງພະນັກງານ ທີ່ເຮັດວຽກໃນຂະແໜງການທ່ອງທ່ຽວໄດ້ຮັບການປັບປຸງ.
ຄາດໝາຍທີ 3: ເສີມສ້າງການເຊື່ອມໂຍງແບບຮອບດ້ານ ກັບຂະແໜງການທີ່ໄດ້ຖືກຄັດເລືອກ ໂດຍສະເພາະແມ່ນຜະລິດ ຕະພັນກະສິ ກໍາອິນຊີ ແລະ ຜ້າໄໝ ໃນອຸດສາຫະກໍາການທ່ອງທ່ຽວ.
ຄາດໝາຍທີ 4: ເສີມສ້າງຄວາມເຂັ້ມແຂງໃຫ້ແກ່ລັດຖະບານລາວ ໃນຂົງເຂດ ຂອງນະໂຍບາຍການຄ້າ ແລະ ມາດຕະການ ກ່ຽວກັບພາສີ (Non Tariff Measure), ລວມທັງການປັບປຸງໂອກາດໃນການສົ່ງອອກ ຂອງຜະລິດຕະພັນຜ້າໄໝ ທີ່ມີຄຸນນະພາບສູງ ແລະ ຜະລິດຕະພັນກະສິກໍາອິນຊີ.
ຄາດໝາຍທີ 5: ປະກອບສ່ວນໃນການປັບປຸງຜະລິດ ຕະພັນຂອງການທ່ອງທ່ຽວ, ຜ້າໄໝ ແລະ ກະສິກໍາອິນຊີ ໂດຍຜ່ານ ການຜະລິດ ແລະ ການສົ່ງເສີມກຸ່ມການຄ້າຂອງນັກທຸລະກິດ ແລະ ຄະນະປະຕິບັດງານສະເພາະກ່ຽວກັບການສົ່ງເສີມ ຄວາມສາມາດແຂ່ງຂັນ ການສົ່ງອອກຂອງໂຄງຮ່າງການຈັດຕັ້ງ ວ່າດ້ວຍການຄຸ້ມຄອງ ລະດັບຊາດຂອງວຽກການເຊື່ອມໂຍງ ເຂົ້າສາກົນດ້ານການຄ້າ ຜ່ານການຮ່ວມມືດ້ານເຕັກນິກຂອງກຸ່ມ ສປຊ. ມີຄູ່ຮ່ວມຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ໂດຍ ອົງການ UNCTAD, UNIDO, ITC ແລະ ILO ໂດຍມີ ກົມສົ່ງເສີມ ແລະ ພັດທະນາສິນຄ້າ ເປັນອຳນວຍການໂຄງການ. ມູນຄ່າຂອງໂຄງການ ແມ່ນ 4, 040,000 ໂດລາສະຫະລັດ ຊຶ່ງເປັນທຶນການຊ່ວຍເຫຼືອຈາກລັດຖະບານ ສະວິດສະແລນ ໂດຍຜ່ານ SECO.


text:
ລັດຖະບານ
ລັດຖະບານ (ຄຳເຄົ້າ: ຣັຖບາລ[໑]) ແມ່ນ ອົງກອນບໍລິຫານ ຂອງປະເທດໃດໜຶ່ງ ທີ່ໂດຍ ທົ່ວໄປແລ້ວ ຈະມີ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີເປັນຫົວໜ້າອົງກອນ ແລະ ປະກອບດ້ວຍ ອົງກອນຫຼັກຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ບັນດາ ກະຊວງ, ທະບວງ,ກົມ.ມັນ ແມ່ນໜຶ່ງ ໃນອຳນາດລັດ ທີ່ ປະກອບດ້ວຍ
- ອຳນາດນິຕິບັນຍັດ (ສະພາ).
- ອຳນາດບໍລິຫານ (ລັດຖະບານ).
- ອຳນາດຕຸລາການ (ສານ).
ເນື້ອໃນ
ເບິ່ງເພີ່ມຕື່ມ[ດັດແກ້]
ລັດຖະບານ[ດັດແກ້]
ລັດຖະບານແມ່ນອົງການບໍລິຫານແຫ່ງລັດ. ລັດຖະບານຄູ້ມຄອງຢ່າງເປັນເອກກະພາບ ການປະຕິບັດໜ້າທີ່ຂອງລັດ ໃນທຸກດ້ານ: ການເມືອງ, ເສດຖະກິດ, ວັດທະນະທຳ-ສັງຄົມ, ປ້ອງກັນຊາດ - ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບແລະ ການຕ່າງປະເທດ.
ລັດຖະບານມີສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ດັ່ງນີ້: 1. ປະຕິບັດລັດຖະທຳມະນູນ, ກົດໝາຍ ແລະ ມະຕິຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ, ລັດຖະບັນຍັດ ແລະ ລັດຖະດຳລັດ ຂອງປະທານປະເທດ. 2. ສະເໜີຮ່າງກົດໝາຍ ແລະ ຮ່າງລັດຖະບັນຍັດຕໍ່ສະພາແຫ່ງຊາດ, ຮ່າງລັດຖະດຳລັດຕໍ່ປະທານປະເທດ. 3. ກຳນົດແຜນຍຸດທະສາດ, ແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ ແລະ ແຜນຫງົບປະມານແຫ່ງລັດປະຈຳປີ ແລ້ວ ນຳສະເໜີໃຫ້ສະພາແຫ່ງຊາດພິຈາລະນາ ແລະ ຣັບຮອງເອົາ. 4. ລາຍງານການເຄື່ອນໄຫວວຽກງານຂອງຕົນຕໍ່ສະພາແຫ່ງຊາດ, ຕໍ່ຄະນະປະຈຳສະພາແຫ່ງຊາດ(ໃນເວລາທີ່ ສະພາແຫ່ງຊາດບໍ່ໄດ້ເປີດກອງປະຊູມ) ແລະ ລາຍງານຕໍ່ປະທານປະເທດ. 5. ອອກດຳລັດ, ມະຕິຕົກລົງກ່ຽວກັບການຄູ້ມຄອງລັດ, ຄູ້ມຄອງເສດຖະກິດ - ສັງຄົມ, ວິທະຍາສາດ, ເຕັກນິກ, ເຕັກໂນໂລຢີ, ຊັບພະຍາກອນແຫ່ງຊາດ, ສີ່ງແວດລ້ວມ, ການປ້ອງກັນຊາດ-ປ້ອງກັນຄວາມສະຫົງບສຸກ ແລະ ການຕ່າງປະເທດ. 6. ຈັດຕັ້ງ, ຊີ້ນຳ ແລະ ກວດກາການເຄື່ອນໄຫວຂອງບັນດາຂະແໜງການ ແລະ ອົງການປົກຄອງທ້ອງຖີ່ນ. 7. ຈັດຕັ້ງ ແລະ ກວດກາການເຄື່ອນໄຫວກຳລັງປ້ອງກັນຊາດ-ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ. 8. ເຊັນສົນທິສັນຍາ, ສັນຍາກັບຕ່າງປະເທດ ແລະ ຊີ້ນຳການປະຕິບັດສົນທິສັນຍາ ແລະ ສັນຍາທີ່ໄດ້ເຊັນແລ້ວ. 9. ງົດການປະຕິບັດ, ລົບລ້າງ ຫລື ຍົກເລີກຂໍ້ຕົກລົງ, ຄຳສັ່ງຂອງກະຊວງ, ອົງການທຽບເທົ່າກະຊວງ, ອົງການ ທີ່ຂື້ນກັບລັດຖະບານ ແລະ ອົງການປົກຄອງທ້ອງຖີ່ນທີ່ຂັດກັບລະບຽບກົດໝາຍ. 10. ປະຕິບັດສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ອື່ນໆ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍ.
ລັດຖະບານປະກອບດ້ວຍນາຍົກລັດຖະມົນຕີ, ຮອງນາຍຍົກລັດຖະມົນຕີ, ລັດຖະມົນຕີ, ຫົວໜ້າອົງການທຽບເທົ່າກະ ຊວງ. ລັດຖະບານມີອາຍຸການເທົ່າກັບອາຍຸການຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ.
ນາຍຍົກລັດຖະມົນຕີແມ່ນປະທານປະເທດເປັນຜູ້ແຕ່ງຕັ້ງ ຫລື ປົດຕຳແໜ່ງພາຍຫລັງທີ່ສະພາແຫ່ງຊາດທີ່ໄດ້ຮັບ ຮອງເອົາແລ້ວ.
ນາຍົກລັດຖະມົນຕີເປັນຫົວໜ້າລັດຖະບານ ແລະ ຕາງໜ້າໃຫ້ລັດຖະບານຊີ້ນຳ ແລະ ອຳນວຍຄວບຄູມວຽກງານ ຂອງລັດຖະບານ, ຊີ້ນຳວຽກງານຂອງກະຊວງ, ອົງການທຽບເທົ່າກະຊວງ, ທະບວງ ແລະ ອົງການອື່ນໆທີ່ຂື້ນກັບ ລັດຖະບານ, ຊີ້ນຳວຽກງານຂອງແຂວງ ແລະ ນະຄອນ. ນາຍົກລັດຖະມົນຕີແຕ່ງຕັ້ງ, ຍົກຍ້າຍ ຫລື ປົດຕຳແໜ່ງ ລັດຖະມົນຕີຊ່ວຍວ່າການ, ຮອງຫົວໜ້າອົງການທຽບເທົ່າກະຊວງ, ຫົວໜ້າທະບວງ, ຮອງເຈົ້າແຂວງ, ຮອງເຈົ້າ ຄອງນະຄອນ, ເລື່ອນຊັ້ນ ຫລື ປົດຊັ້ນພັນເອກຂອງກຳລັງປ້ອງກັນຊາດ - ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ ແລະ ຕຳແໜ່ງ ອື່ນໆ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍ. ບັນດາຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ເປັນຜູ້ຊ່ວຍວຽກນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ແລະ ຮັບຜິດຊອບວຽກງານໃດໜື່ງຕາມການມອບໝາຍຂອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ. ເມື່ອນາຍົກລັດຖະມົນຕີຕິດຂັດ ແມ່ນຮອງ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບມອບໝາຍເປັນຜູ້ວ່າການແທນ.
ລັດຖະບານ ຫລື ສະມາຊິກລັດຖະບານທ່ານໃດທ່ານໜື່ງອາດຈະຖຶກສະພາແຫ່ງຊາດພິຈາລະນາ ແລະ ລົງມະຕິ ບໍ່ໄວ້ວາງໃຈຖ້າວ່າຄະນະປະຈຳສະພາແຫ່ງຊາດ ຫືລ ມີຢ່າງໜ້ອຍໜື່ງສາມສ່ວນສີ່ຂອງຈຳນວນສະມາຊິກສະພາ ແຫ່ງຊາດທັງໝົດຫາກສະເໜີບັນຫານີ້ຂື້ນ. ໃນໄລຍະເວລາຊາວສີ່ຊົ່ວໂມງ ພາຍຫັລງທີ່ສະພາແຫ່ງຊາດໄດ້ລົງມະ ຕິບໍ່ໄວ້ວາງໃຈແລ້ວ ປະທານປະເທດມີສິດສະເໜີໃຫ້ສະພາແຫ່ງຊາດພິຈາລະນາຄືນໃໝ່. ການພິຈາລະນາເທື່ອທີ່ ສອງຕ້ອງຫ່າງຈາກການພິຈາລະນາເທື່ອທີ່ໜື່ງສີ່ສິບແປດຊົ່ວໂມງ. ຖ້າວ່າການລົງມັດຕິເທື່ອໃໝ່ຫາກບໍ່ໄດ້ຮັບຄວາມ ໄວ້ວາງໃຈອີກແລ້ວລັດຖະບານ ຫລືືສະມາຊິກລັດຖະບານທ່ານນັ້ນຕ້ອງລາອອກ.
ໂຄງປະກອບການຈັດຕັ້ງ , ສິດ ແລະໜ້າທີ່ຂອງລັດຖະບານ[ດັດແກ້]
ໂຄງປະກອບກົງຈັກຂອງລັດຖະບານ[ດັດແກ້]
ກົງຈັກຂອງລັດຖະບານ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ ປະ ກອບດ້ວຍສຳນັກງານນາຍົກລັດ ຖະມົນຕີ , ກະຊວງແລະອົງ ການທຽບເທົ່າກະຊວງ ຊຶ່ງ ຖືກ ຮັບ ຮອງ ເອົາໂດຍສະພາແຫ່ງຊາດ ຕາມ ການ ສະເໜີ ຂອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ.
ການກຳນົດໂຄງປະກອບກົງຈັກຂອງລັດຖະບານ ແມ່ນອີງໃສ່ຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງ ການ ຕົວຈິງຂອງປະເທດ ໃນແຕ່ ລະໄລຍະ.
ໂຄງປະກອບຂອງລັດຖະບານ
ລັດຖະບານປະກອບດ້ວຍນາຍົກລັດຖະມົນຕີ,ຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ , ລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງ , ລັດຖະມົນຕີປະຈຳຫ້ອງວ່າການລັດຖະບານ ແລະ ຫົວໜ້າອົງການທຽບເທົ່າກະຊວງ.
EEE ປັດຈຸບັນຄະນະລັດຖະບານປະກອບມີຄື:EEE
1. ທ່ານ ທອງສິງ ທຳມະວົງ ເປັນນາຍົກລັດຖະມົນຕີ 2. ທ່ານ ອາຊາງ ລາວລີ ເປັນຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ 3. ທ່ານ ດຣ ທອງລຸນ ສີສຸລິດ ເປັນຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ, ລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງການຕ່າງປະເທດ 4. ທ່ານ ພົນໂທ ດວງໃຈ ພິຈິດ ເປັນຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ, ລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງປ້ອງກັນປະເທດ 5. ທ່ານ ສົມສະຫວາດ ເລັ່ງສະຫວັດ ເປັນຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ 6. ທ່ານ ນາງ ປານີ ຢາທໍຕູ້ ເປັນປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ 7. ທ່ານ ດຣ ບຸນທອງ ຈິດມະນີ ເປັນປະທານອົງການກວດກາລັດຖະບານ, ຫົວໜ້າອົງການຕ້ານການສໍ້ລາດບັງຫຼວງ 8. ທ່ານ ດຣ ພັນຄຳ ວິພາວັນ ເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກິລາ 9. ທ່ານ ດຣ ທອງບັນ ແສງອາພອນ ເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ 10. ທ່ານ ນາງ ອ່ອນຈັນ ທຳມະວົງ ເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງແຮງງານ ແລະ ສະຫວັດດີການສັງຄົມ 11.ທ່ານ ດຣ ຈະເລີນ ເຍຍປາວເຮີ ເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງຍຸຕິທຳ 12.ທ່ານ ສຸລິວົງ ດາລາວົງ ເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງພະລັງງານ ແລະ ບໍ່ແຮ່ 13.ທ່ານ ສຈ.ດຣ ເອກສະຫວ່າງ ວົງວິຈິດ ເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງສາທາລະນະສຸກ 14.ທ່ານ ວິໄລວັນ ພົມເຂ ເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້ 15.ທ່ານ ຄຳປານ ພິລາວົງ ເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງພາຍໃນ 16.ທ່ານ ດຣ ນາມ ວິລະເກດ ເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງອຸດສາຫະກຳ ແລະ ການຄ້າ 17.ທ່ານ ສົມມາດ ພົມເສນາ ເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງໂຍທາທິການແລະ ຂົນສົ່ງ 18.ທ່ານ ສົມດີ ດວງດີ ເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງແຜນການ ແລະ ການລົງທືນ 19.ທ່ານ ພູເພັດ ຄຳພູນວົງ ເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງການເງີນ 20.ທ່ານ ສຈ.ດຣ ບໍ່ແສງຄຳ ວົງດາລາ ເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງຖະແຫຼງຂ່າວ, ວັດທະນະທຳ ແລະ ການທ່ອງທ່ຽວ 21.ທ່ານ ສຈ.ດຣ ບໍ່ວຽງຄຳ ວົງດາລາ ເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງວິທະຍາສາດ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີ 22.ທ່ານ ໜູລິນ ສິນບັນດິດ ເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ 23.ທ່ານ ຫຽມ ພົມມະຈັນ ເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງໂທລະຄົມມະນາຄົມ ແລະ ການສື່ສານ 24.ທ່ານ ສຈ.ດຣ ບຸນຕຽມ ພິດສະໄໝ ເປັນລັດຖະມົນຕີປະຈຳຫ້ອງວ່າການລັດຖະບານ 25.ທ່ານ ດຣ ສິນລະວົງ ຄຸດໄພທູນ ເປັນລັດຖະມົນຕີປະຈຳຫ້ອງວ່າການລັດຖະບານ 26.ທ່ານ ນາງ ບຸນເພັງ ມູນໂພໄຊ ເປັນລັດຖະມົນຕີປະຈຳຫ້ອງວ່າການລັດຖະບານ 27.ທ່ານ ບຸນເຮືອງ ດວງພະຈັນ ເປັນລັດຖະມົນຕີປະຈຳຫ້ອງວ່າການລັດຖະບານ 28.ທ່ານ ດຣ ດວງສະຫວັດ ສຸພານຸວົງ ເປັນລັດຖະມົນຕີປະຈຳຫ້ອງວ່າການລັດຖະບານ 29.ທ່ານ ນາງ ເຂັມແພງ ພົນເສນາ ເປັນລັດຖະມົນຕີປະຈຳຫ້ອງວ່າການລັດຖະບານ 30.ທ່ານ ສົມພາວ ໄຟສິດ ເປັນຜູ້ວ່າການທະນາຄານແຫ່ງຊາດ ສ່ວນໃນໝວດອົງການບໍລິຫານ ແລະ ອຳນາດລັດອື່ນໆ ມີຄື: 31.ທ່ານ ຄຳພັນ ສິດທິດຳພາ ເປັນຫົວໜ້າອົງການສານປະຊາຊົນສູງສຸດ 32.ທ່ານ ຄຳສານ ສຸວົງ ເປັນຫົວໜ້າອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນສູງສຸດ
ສິດ ແລະໜ້າທີ່ຂອງລັດຖະບານ[ດັດແກ້]
ລັດຖະບານ ມີສິດ ແລະໜ້າທີ່ດັ່ງນີ້ :
1. ປະຕິບັດລັດຖະທຳມະນູນ , ກົດໝາຍ , ມະຕິຕົກລົງຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ , ລັດຖະ ບັນຍັດ ແລະ ລັດຖະດຳລັດຂອງປະທານປະເທດ, ຈັດຕັ້ງໂຄສະນາເຜີຍແຜ່ກົດ ໝາຍ, ສຶກສາອົບຮົມສະຕິເຄົາ ລບ ແລະປະຕິບັດລະບຽບກົດໝາຍ; ກຳນົດບັນດາມາດຕະການປົກປ້ອງສິດ ແລະຜົນປະໂຫຍດອັນຊອບທຳຂອງປະຊາຊົນ ;
2. ກຳນົດແຜນຍຸດທະສາດ , ແຜນພັດທະນາ ເສດ ຖະກິດ - ສັງຄົມ ແລະ ແຜນງົບ ປະມານແຫ່ງລັດປະຈຳປີແລ້ວ ນຳ ສະ ເໜີ ສະພາແຫ່ງຊາດພິຈາລະນາ ແລະ ຮັບຮອງເອົາ.
3. ຄຸ້ມຄອງຢ່າງເປັນເອກະພາບການກໍ່ສ້າງ , ການຂະຫຍາຍພື້ນຖານເສດຖະກິດ , ວັດທະນະທຳ -ສັງຄົມ, ວິທະຍາສາດ, ເຕັກນິກ, ການປະຕິບັດນະໂຍບາຍການ ເງິນ, ເງິນຕາ, ຮັບປະກັນການນຳໃຊ້ຊັບສົມບັດຂອງຊາດຢ່າງມີປະສິດທິພາບ, ປົກປ້ອງຊັບສົມບັດຂອງລັດ, ລວມໝູ່ ແລະບຸກຄົນບົນພື້ນຖານລັດຖະທຳມະນູນ ແລະກົດໝາຍ.
4. ລາຍງານ ການເຄື່ອນໄຫວວຽກງານຂອງຕົນຕໍ່ສະພາແຫ່ງ ຊາດ , ຕໍ່ຄະນະ ປະຈຳສະພາແຫ່ງຊາດໃນເວລາທີ່ ສະພາ ແຫ່ງ ຊາດ ບໍ່ ໄດ້ ເປີດ ກອງ ປະຊຸມ ແລະລາຍ ງານຕໍ່ປະທານປະເທດ.
5. ຄົ້ນຄວ້າ ແລະສະເໜີຮ່າງກົດໝາຍຕໍ່ສະພາແຫ່ງຊາດ ເພື່ອພິຈາລະນາຮັບ ຮອງ, ສະເໜີຮ່າງລັດຖະບັນຍັດຕໍ່ຄະນະປະຈຳສະພາແຫ່ງຊາດເພື່ອພິຈາລະນາ.
6. ຄົ້ນຄວ້າ ແລະສະເໜີຮ່າງລັດຖະດຳລັດຕໍ່ປະທານປະເທດເພື່ອພິຈາລະນາຕົກລົງ.
7. ອອກດຳລັດ, ມະຕິ ຕົກລົງ ກ່ຽວກັບການຄຸ້ມຄອງລັດ, ຄຸ້ມຄອງເສດຖະກິດ - ສັງ ຄົມ , ວິທະຍາສາດ , ເຕັກນິກ , ເຕັກໂນໂລຢີ , ການສ້າງ ແລະນຳໃຊ້ຊັບພະຍາກອນມະນຸດ , ການປົກປັກຮັກສາ ແລະນຳໃຊ້ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ , ສິ່ງ ແວດລ້ອມ ແລະຊັ ພະຍາກອນອື່ນໆ , ການປ້ອງກັນຊາດ O ປ້ອງກັນຄວາມ ສະຫງົບ ແລະການ ເຄື່ອນ ໄຫວ ວຽກ ງານການຕ່າງປະ ເທດ ;
8. ຈັດຕັ້ງ , ຊີ້ນຳ , ອຳນວຍຄວບຄຸມ ແລະກວດກາການເຄື່ອນໄຫວຂອງບັນດາຂະແໜງການ ແລະອົງການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນ ເພື່ອຮັບປະກັນໃຫ້ມີປະສິດທິ ພາບ ແລະຖືກ ຕ້ອງ ຕາມລະ ບຽບກົດໝາຍ ;
9. ຈັດຕັ້ງ , ຄຸ້ມຄອງພົນລະເມືອງຢ່າງເປັນເອກະພາບໃນຂອບເຂດທົ່ວປະເທດ ;
10. ເພີ່ມທະວີການປັບປຸງ ແລະກວດກາວຽກງານປ້ອງກັນຊາດ , ປ້ອງກັນຄວາມ ສະຫງົບທົ່ວປວງຊົນ ແລະ ຄວາມເປັນລະບຽບຮຽບຮ້ອຍຂອງສັງຄົມ , ກໍ່ສ້າງ ກຳລັງປະກອບອາວຸດປະຊາຊົນ , ປະຕິບັດຄຳສັ່ງ ລະດົມພົນ , ກຳນົດມາດຕະ ການຕ່າງໆທີ່ຈຳເປັນ ເພື່ອປົກປັກຮັກສາປະເທດຊາດ ;
11. ງົດການປະຕິບັດ , ລົບລ້າງ ຫລືຍົກເລີກຂໍ້ຕົກລົງ , ຄຳສັ່ງ , ຄຳ ແນະນຳ ແລະແຈ້ງການ ຂອງກະຊວງ , ອົງ ການ ທຽບ ເທົ່າ ກະຊວງ , ອົງ ການ ອື່ນໆ ທີ່ ຂຶ້ນ ກັບ ລັດຖະບານ ແລະອົງ ການ ປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນທີ່ຂັດກັບລະບຽບກົດ ໝາຍ ;
12. ຕົກລົງສ້າງຕັ້ງ , ຍຸບເລີກ ແລະກຳນົດເຂດແດນຂອງເມືອງ ແລະເທດສະບານຕາມການສະເໜີຂອງ ເຈົ້າແຂວງ ຫລືເຈົ້າຄອງນະຄອນ ;
13. ຈັດຕັ້ງດຳເນີນການກວດກາ , ກວດການຂອງລັດ , ຕ້ານການລະເມີດລະບຽບ ກົດໝາຍ , ການສໍ້ລາດບັງຫລວງ ແລະປະກົດການຫຍໍ້ທໍ້ອື່ນໆ ; ພິຈາລະນາ ແກ້ໄຂຄຳຮ້ອງທຸກ ຫລືຄຳ ສະ ເໜີຂອງປະຊາຊົນ ກ່ຽວ ກັບ ການ ກະທຳ ທີ່ ບໍ່ ຖືກຕ້ອງ ຂອງພະນັກງານ , ລັດຖະກອນ ແລະອົງການບໍລິຫານ ລັດ ຂັ້ນຕ່າງໆ ບົນ ພື້ນຖານລະບຽບກົດໝາຍ ;
15. ພົວພັນ , ຮ່ວມມື , ເຈລະຈາ , ເຊັນສົນທິສັນຍາ ແລະສັນຍາກັບຕ່າງປະເທດ , ຄຸ້ມຄອງ ແລະ ກວດ ກາການເຄື່ອນໄຫວວຽກງານການຕ່າງປະເທດ , ການປະຕິ ບັດສົນ ທິສັນຍາ ແລະສັນຍາທີ່ໄດ້ເຊັນກັນ ແລ້ວ ;
16. ປະຕິບັດສິດ ແລະໜ້າທີ່ອື່ນໆທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນລັດຖະທຳ ມະນູນ ແລະລະບຽບ ກົດໝາຍ.
ອ້າງອີງ[ດັດແກ້]
- ↑ ສົມຈິຕ ພັນລັກ. (2012) ພາສາລາວລ້ານຊ້າງ ກ່ອນປີ ພ.ສ 2478; ຄ.ສ 1935 ສະບັບຄົ້ນຄວ້າ. ສົມມະນາ ການພິມ ສປປ ລາວ.
່
ນັກຕົ້ມຕຸນ 2-3 ພັນລ້ານ ( ພາຍໃນ 1 ເດືອນ ) ນີ້ຄື: ນັກຕົ້ມຕຸນ ພະນັກງານ ແລະ ປະຊາຊົນໃນປະຈຸບັນ ນາງ ວິໄລພອນ ສະເໜ່ຫາ (ເດືອນ) ຫົວໜ້າ ສາທາ ເມືອງບໍລິຄັນ ທຸກຄົນຈົ່ງຝັງທາງນີ້ຖ້າເຫັນຜູ້ຍິງຄົນນີ້ຈົ່ງ…: ນີ້ຄືນັກຕົ້ມຕຸນຊາວເມືອງບໍລິຄັນທີ່ຕົ້ມປະຊາຊົນ ແລະ ພະນັກງານໄດ້ເງີນໄປເປັນຈຳນວນ 2-3 ພັນລ້ານ ກີບ ຕົກເປັນເງີນ ບາດ ປະມານ 12 ລ້ານ ບາດ ຕົກເປັນເງີນ USA ປະມານ 4 ແສນ USA ຫຼື 400.000$. ເປັນໜ້າແປກ ແລະ ໜ້າສົນໃຈຢູ່ບ່ອນວ່າ: ທາງເຈົ້າໜ້າທີ່, ທາງເມືອງກໍ່ຄືເຈົ້າເມືອງ-ເມືອງບໍລິຄັນ,ຍັງບໍ່ເຮັດຫຍັງທັງໆທີ່ປະຊາຊົນຮ້ອງຝ້ອງແລະປະນາມ, ຖ້າເປັນປະຊາຊົນຖືກຂ້າຕາຍແລ້ວ. ເພາະ ນາງ ວິໄລພອນ( ເດືອນ ) ເປັນຫົວໜ້າ ສາທາ ເມືອງບໍລິຄັນ ເວົ້າວ່າທ່ານເຈົ້າເມືອງເຮັດຫຍັງໃຫ້ຂ້ອຍບໍ່ໄດ້ດອກເພາະວ່າທ່ານໄດ້ກິນນຳຂ້ອຍນຳ. ຂໍສົງໃສ: 1. ເງີນທີ່ໄດ້ໄປ ຈະແບ່ງອອກເປັນ 3 ສ່ວນ 2. ເງີນທີ່ໄດ້ໄປ ຈະແບ່ງອອກເປັນ 2 ສ່ວນ 3. ເງີນທີ່ໄດ້ໄປນັ້ນຊື້ລົດວີໂກແຊມ, ສ້າງເຮືອນ ( ຖ້າເອົາສ້າງເຮືອນແລະຊື້ລົດກໍ່ບໍ່ໝົດ ) ຄຳເວົ້າທີ່ໃຊ້ຢືມກັບປະຊາຊົນແລະພະນັກງານ 1. ຢືມໄປໃຊ້ໜີ້ໃຫ້ ທ່ານ ຮອງ ເຈົ້າ ເມືອງ ເມືອງບໍລິຄັນ 2. ຢືມໄປອອກດອກເບ້ຍ ( ຂ້ອຍບໍ່ຕົວະດອກ ຂ້ອຍນີ້ເປັນ ຫົວໜ້າ ສາທາ ເມືອງບໍລິຄັນ ຂ້ອຍມີເງີນຄັງຫຼາຍ ສຳເອົາ 2-3 ຮ້ອຍລ້ານນີ້ບໍ່ເປັນຫຍັງ )


text:
ຮ້ອຍເຣື່ອງເມືອງລາວ, ຣວມເຣື່ອງກ່ຽວກັບລາວ ແລະເຣື່ອງທີ່ໜ້າສົນໃຈອື່ນໆໄວ້ໃຫ້ເປັນຮ້ອຍເປັນພວງ.
04 June 2008
ສຸດຍອດສະຖາປັດລາວຊາວພຸດ
ພຣະທາດຫຼວງ ເປັນມິ່ງຂວັນຂອງປວງຊົນຊາວລາວ, ສ້າງຂຶ້ນໃນປີ.......? ໃນສະໄໝພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າໄຊຍະເສດຖາ ເພື່ອກໍ່ກວາມເອົາ ພຣະທາດເກຫົ່າ ທີ່ບັນຈຸພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດຂອງອົງສົມເດັດພຣະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າ ຊື່ວ່າຊິນະຄຸຍຫັດສະທາດ, ແລະພຣະທາດສີທັມມະຫາຍໂສກ(ພຣະທາດສີທັມມະຫາຍໂສກນັ້ນ ສ້າງສຳເຣັດແຕ່ປີ ພ.ສ ໒໓໖).
- ພຣະທາດຫຼວງນັ້ນສ້າງເປັນ ໒ ວາຣະ ຄື:
໑. ວາຣະທີ່ໜຶ່ງສ້າງໃນສະໄໝພຣະຍາຈັນທະບູຣີປາສິດທີສັກ ມີນາມວ່າພຣທາດຊີນະຄຸຍຫະຊາດ ຫຼືພຣະທາດທີ່ລັບຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າ ຊື່ນີ້ຖືກຮຽກໂດຍປະຊາຊົນມາຈົນຮອດ ສະໄໝພຣະເຈົ້າໄຊຍະເສດຖາທິຣາດ.(ອິງຕາມສີລາຈາຣືກ ພຣະທາດຫຼວງ ທີ່ກົມມະລຽນພຣະທາດຫຼວງ, ແລະຫໍພຣະແກ້ວ ແລະສີລາຈາຣືກສີມວັດໜອງບອນ.
໒. ວາຣະທີສອງ ສ້າງໃນສະໄໝພຣະເຈົ້າໄຊຍະເສດຖາທິຣາດ ຫຼັາງພຣະອົງສະຖາປານາເມືອງຈັນທະປູຣີ ໃຫ້ເປັນຣາຊະທານີ ນາມວ່າ ອານາຈັກຈັນທະບູຣີສີສັດຕະນາດຄະນາຫຸດອຸຕຕະມະຣາຊະທານີ ສະເຣັດ ແລະຂະໜານນາມວ່າ "ພຣະທາດໂລກະຈຸລາມະນີ"
- ຊົນຊາວລາວຮຽກວ່າ "ພຣະທາດຫຼວງ" ເພາະເປັນພຣະທາດໃຫຍ່ ຫຼືພຣະທາດທີ່ເປັນທີ່ຂາບໄຫວ້ຂອງຫຼວງ.
ພຣະທາດຫຼວງນັບວ່າເປັນສຸດຍອດແປ່ງສະຖາປັດຕະຍະກັມລ້ານຊ້່າງຍຖກກາງ ແລະເປັນສຸດຍອດສະຖາປັດຕະຍະກັມພຸດທະສາສະໜາ ເພາະບັນຈຸ ທິດສະດີຄຳສອນທາງພຣະພຸດທະສາສະໜາລົງໄວ້ໃນພຣະທາດນັ້ນໝົດ.
- ສິ່ງທີ່ປະຈັກແກ່ສາຍຕາພະຫູຊົນທັງໝົດ ກໍຄືເຖິງແມ່ນວ່າ ທ່ານຈະຖ່າຍເປັນຮູບຂາວດຳ ຫຼືເປັນສີ ກໍງາມສະງ່າຢູ່ຢ່າງນັ້ນ ຫຼືຈະຖ່າຍຢູ່ມຸມໃດຂອງອົງພຣະທາດຫຼວງ ທ່ານກໍຈະເຫັນພຣະທາດຫຼວງງາມຢ່າງນັ້ນ ແລະເໝືອນກັນຢ່າງນັ້ນ.


text:
ກະຊວງແຜນການ ແລະ ການລົງທຶນ ກຽມລົງທົດລອງວຽກງານ 3 ສ້າງໄລຍະ II
Posted on | janvier 21, 2013 | No Comments
(ຂປລ): ພະແນກແຜນການ ແລະ ການລົງທຶນ, ກະຊວງແຜນການ-ການລົງທຶນ ໄດ້ປຶກສາຫາລືກະກຽມ ກ່ຽວກັບການທົດລອງວຽກງານ 3 ສ້າງ ໄລຍະ II ສຳລັບຂັ້ນເມືອງ ສົກປີ 2013-2014 ໂດຍຈະໄດ້ສຸມໃສ່ 5 ວຽກໃຫຍ່ດັ່ງນີ້: ວຽກງານແຜນການ ແລະ ການຄຸ້ມຄອງການລົງທຶນຂອງລັດ; ວຽກງານຄຸ້ມຄອງ ແລະ ຕິດຕາມໂຄງການຂອງເອກະຊົນ; ວຽກງານຄຸ້ມຄອງ ແລະ ຕິດຕາມໂຄງການຊ່ວຍເຫລືອ-ກູ້ຢືມທາງການ ແລະ ການເກັບກຳຂໍ້ມູນສະຖິຕິ ແລະ ວຽກງານການຈັດຕັ້ງພະນັກງານ, ໃນວັນທີ 21 ມັງກອນ 2013 ທີ່ ກະຊວງດັ່ງກ່າວ ໂດຍການເຂົ້າຮ່ວມມີ ທ່ານ ສົມດີ ດວງດີ ລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງແຜນການ ແລະ ການລົງທຶນ, ມີຄະນະຊີ້ນຳວຽກງານ 3 ສ້າງ, ຫົວໜ້າຫ້ອງການ, ຫົວ ໜ້າກົມແຜນການ ແລະ ການລົງທຶນ ພ້ອມດ້ວຍພາກສ່ວນກ່ຽວຂ້ອງເຂົ້າຮ່ວມ.
ທ່ານ ດຣ. ກິແກ້ວ ຈັນທະບູລີ, ຫົວໜ້າຫ້ອງການ, ຫົວໜ້າກອງເລຂາ 3 ສ້າງແຜນການ-ການລົງ ທຶນ ໃຫ້ຮູ້ວ່າ: ການເຮັດທົດລອງໃນຄັ້ງນີ້ ຂະແໜງແຜນການ-ການລົງທຶນ ໄດ້ ສຸມໃສ່ປະຕິບັດວຽກແຜນການ ແລະ ການຄຸ້ມຄອງການລົງທຶນຂອງລັດ ໂດຍອີງໃສ່ແຜນຍຸດທະສາດ ແລະ ແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ, ຄວາມບົ່ມຊ້ອນ ແລະ ທ່າແຮງ ຂອງຕົນ ເພື່ອຄົ້ນຄວ້າສ້າງແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມຂອງເມືອງ, ການສ້າງແຜນຂັ້ນເມືອງຕ້ອງໄດ້ກຳນົດຈຸດປະສົງ ແລະ ເປົ້າໝາຍຢ່າງລະອຽດຈະແຈ້ງ ແລະ ຮອບດ້ານ ເປັນແຜນທີ່ສາມາດຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໄດ້ຢ່າງແທ້ຈິງ ໂດຍເລັ່ງໃສ່ຂະແໜງການສຶກສາ, ສາທາ, ໂຍທາທິການ ແລະ ກະສິກຳ-ປ່າໄມ້; ສຳລັບການສ້າງ ແລະ ຄຸ້ມຄອງໂຄງການ ລົງທຶນຂອງລັດ ແມ່ນເມືອງເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງ ແລະ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໂຄງການລົງທຶນຂອງລັດປະເພດ 3 ໃນມູນຄ່າໂຄງການລົງທຶນແຕ່ 5 ຕື້ກີບລົງມາ ໃນຂອບເຂດການຄຸ້ມຄອງ ເລີ່ມແຕ່ຂັ້ນຕອນການກຳນົດໂຄງການ, ຄັດເລືອກໂຄງການຈົນເຖິງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ, ຕິດຕາມປະເມີນຜົນໂຄງການ ແລະ ການຊຳລະສະສາງ ຊຶ່ງແຕ່ລະຂັ້ນຕອນຕ້ອງແມ່ນ ປະຕິບັດຕາມກົດໝາຍການລົງທຶນຂອງລັດຢ່າງເຂັ້ມງວດ; ເປັນເຈົ້າການໃນການກຳນົດ, ອອກແບບ ແລະ ສ້າງເປັນແຜນງານ/ໂຄງການບົນ ພື້ນຖານຍຸດທະສາດການພັດທະນາ ຂອງແຂວງ ໂດຍສອດຄ່ອງກັບແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມຂອງເມືອງ ໂດຍປະສານສົມທົບກັບບັນດາຫ້ອງການຂັ້ນເມືອງ; ສູນສະຖິຕິປະຈຳເມືອງຜັນຂະຫຍາຍ ແລະ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດແຜນການເຄື່ອນໄຫວວຽກງານສະຖິຕິປະຈຳປີໃນທ້ອງຖິ່ນຂອງຕົນ ແລະ ວຽກງານການຈັດຕັ້ງ-ພະນັກງານ ແມ່ນສົມທົບກັບອຳນາດການປົກຄອງເມືອງ ທົບທວນ ຄືນກົງຈັກ ແລະ ບຸກຄະລາກອນໃນໂຄງປະກອບ ການຈັດຕັ້ງຂອງຕົນ ບົນພື້ນຖານມາດຕະຖານຕຳແໜ່ງງານທີ່ກະຊວງກຳນົດໄວ້.


text:
ສະມາຊິກຂອງ ສຄອ ປະກອບມີ:
ສະມາຊິກສາມັນ
ສະມາຊິກສົມທົບ
ກະລຸນາເບິ່ງ “ໂຄງຮ່າງສະມາຊິກ ສຄອ” ຂ້າງລຸ່ມ
ສະມາຊິກສາມັນ
ບຸກຄົນທີ່ເປັນນັກທຸລະກິດ ແລະ ຕົວແທນຂອງນິຕິບຸກຄົນທີ່ໄດ້ຂື້ນທະບຽນ ທຸລະກິດ ຖືກຕ້ອງ ຕາມກົດຫມາຍວ່າດ້ວຍວິສາຫະກິດ ນັບແຕ່ທຶນຈົດທະບຽນ 50,000,000 ກີບ (ຫ້າສິບລ້ານ ກີບ) ຂື້ນໄປ ແລະ ເປັນຜູ້ທີ່ມີສິດເລືອກຕັ້ງ ຫລື ຮັບສະຫມັກເລືອກຕັ້ງ ເຂົ້າເປັນຄະນະບໍລິ ຫານງານ, ຄະນະປະຈຳ, ມີສິດລົງຄະແນນສຽງຕົກລົງບັນ ຫາສຳຄັນ ຂອງ ສຄອໃນກອງປະ ຊຸມແຕ່ລະຄັ້ງ.
ຄ່າລົງທະບຽນສະມາຊິກສາມັນ ສຳລັບສະຫມັກຄັ້ງທຳອິດແມ່ນມີດັ່ງລຸ່ມນີ້:
ຄ່າບຳລຸງສະມາຊິກຕໍ່ປີ:
ສະມາຊິກສາມັນ ມີສິດ ແລະ ພັນທະດັ່ງນີ້:
- ມີສິດສະເຫນີຄວາມເຫັນຕໍ່ຄະນະບໍລິຫານງານ ແລະ ຄະນະປະຈຳ ກ່ຽວກັບບັນຫາ ຕ່າງໆ ທີ່ພົວພັນກັບ ສຄອ; ມີສິດຮ້ອງຕໍ່ຄະນະເພື່ອກວດກາເອກະສານ ແລະ ບັນຊີ ຊັບສິນຂອງ ສຄອ ໃນແຕ່ລະໄລຍະ;
- ມີສິດເຂົ້າຮ່ວມໃນກອງປະຊຸມໃຫຍ່, ມີສິດເລືອກຕັ້ງ ຫລື ສະຫມັກຮັບເລືອກຕັ້ງ ເຂົ້າ ເປັນຄະນະບໍລິຫານງານ, ຄະນະປະຈຳ, ມີສິດລົງຄະແນນສຽງຕົກລົງບັນຫາສຳຄັນ ຂອງ ສຄອໃນແຕ່ລະຄັ້ງ
- ມີສິດໃນການນຳໃຊ້ສະຖານທີ່ຂອງ ສຄອ, ໄດ້ຮັບສະຫວັດດີການ, ການບໍລິການ ໃນ ດ້ານຕ່າງໆ, ໄດ້ຮັບຂໍ້ມູນຂ່າວສານກ່ຽວກັບ ທຸລະກິດ, ໄດ້ຮັບຄຳປຶກສາ ແລະ ການ ໄກ່ເກ່ຍຂໍ້ຂັດແຍ່ງທາງດ້ານທຸລະກິດ, ແຮງງານ ແລະ ໄດ້ຮັບການປົກປ້ອງ ສິດຜົນ ປະໂຫຍດອັນຊອບທຳຈາກ ສຄອ
- ເຂົ້າຮ່ວມກິດຈະກຳຕ່າງໆ ທີ່ ສຄອ ຈັດຂື້ນເຊັ່ນ: ງານວາງສະແດງສິນຄ້າ, ຕະ ຫລາດນັດ, ງານພົບປະນັກທຸລະກິດ ທີ່ຈັດຂື້ນພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ
ສະມາຊິກສົມທົບ
- ສະມາຊິກສົມທົບ ແມ່ນພົນລະເມືອງລາວ ທີ່ເປັນຕົວແທນຕາງຫນ້າ ໃຫ້ແກ່ຫົວ ຫນ່ວຍທຸລະກິດ, ສະມາຄົມ ຫລື ກຸ່ມທຸລະກິດທີ່ໄດ້ຖືກສ້າງຕັ້ງຂື້ນຢ່າງຖືກຕ້ອງ ຕາມກົດຫມາຍ
- ສິດ ແລະ ພັນທະຂອງສະມາຊິກສົມທົບ ແມ່ນຄືກັນກັບສິດ ແລະ ພັນທະຂອງສະ ມາຊິກ ສາມັນ ຍົກເວັ້ນສິດເລືອກຕັ້ງ ຫລື ສະຫມັກ ຮັບເລືອກຕັ້ງເຂົ້າ ເປັນຄະນະ ບໍລິຫານງານ, ຄະນະປະຈຳ, ຄະນະກວດກາ, ເລຂາທິການ ແລະ ສິດລົງຄະແນນ ສຽງ ຕົກລົງບັນຫາສຳຄັນ ຂອງ ສຄອ
ລາຍຊື່ສະມາຄົມທຸລະກິດ:
ລາຍຊື່ກຸ່ມທຸລະກິດ:


text:
ກະຊວງວິທະຍາສາດ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີ ຈັດຕັ້ງຂະບວນການ ຮັບຕ້ອນວັນສ້າງຕັ້ງກະຊວງ ຄົບຮອບ 1 ປີ
ເພື່ອຮັບປະກັນ ເຮັດໃຫ້ເນື້ອໃນຈິດໃຈ ມະຕິກອງປະ ຊຸມໃຫຍ່ ຄັ້ງທີ IX ຂອງພັກ, ແຜນພັດທະນາເສດຖະ ກິດ-ສັງ
ຄົມ ແຫ່ງລັດ 5 ປີ ຄັ້ງທີ VII ໄດ້ຮັບການຈັດຕັ້ງຜັນຂະຫຍາຍເຂົ້າສູ່ຂົງເຂດວຽກງານຕ່າງໆ ແລະ ປະກົດໝາກຜົນ ຕົວຈິງ, ພັກ ແລະລັດຖະບານ ຈຶ່ງໄດ້ມີການຄົ້ນຄວປັບປຸງບູລະນະກົງຈັກການຈັດຕັ້ງຂອງອົງການບໍລິຫານລັດເພື່ອ ເຮັດ ໃຫ້ການເຄື່ອນໄຫວໜ້າທີ່ການເມືອງຂອງລັດຖະບາ ນມີລະບົບການຈັດຕັ້ງທີ່ເຂັ້ມແຂງ ແລະ ສອດຄ່ອງກັບເງື່ອນໄຂ ຄວາມສາມາດບົ່ມຊ້ອນ ຂອງ ການພັດທະນາປະເທດຊາດ ແລະ ການພັດທະນາຂອງ ຍຸກສະໄໝປະຈຸບັນ ທັງໃນ ພາກພື້ນ ແລະ ໃນໂລກ. ບົນຈິດໃຈດັ່ງກ່າວ, ກະຊວງ ວິທະຍາສາດ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີ ແມ່ນໜຶ່ງໃນຈຳນວນ 4 ກະ ຊວງ ທີ່ໄດ້ຮັບການສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໃໝ່ ຕາມການຕົກລົງ ຂອງກອງປະຊຸມຄັ້ງປະຖົມມະລຶກ ສະພາແຫ່ງຊາດ ຊຸດທີ VII ແລະ ໄດ້ຮັບການຕົກລົງ ຢ່າງເປັນທາງການຕາມດຳລັດ ຂອງ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີສະບັບ ເລກທີ 309/ນຍ, ລົງວັນທີ 28 ກັນຍາ 2011 ວ່າດ້ວຍການຈັດຕັ້ງ ແລະ ການເຄື່ອນໄຫວ ຂອງ ກະຊວງ ວິທະຍາ ສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີ.
ມາເຖິງປະຈຸບັນນັບເປັນເວລາ 1 ປີເຕັມ ທີ່ ກະຊວງວິທະຍາສາດ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີ ໄດ້ປະ ຕິບັດໜ້າທີ່ການເມືອງຂອງຕົນ ຢ່າງເຂັ່ງຮ້ອນ ບໍ່ວ່າຈະເປັນທາງ ດ້ານການປັບປຸງ ກົງຈັກການຈັດຕັ້ງ ທີ່ຂຶ້ນກັບກະຊວງ, ການຄົ້ນຄວ້າແຕ່ງຕັ້ງ ແລະ ຊັບຊ້ອນ ບັນດາຕຳ ແໜ່ງງານຕ່າງໆ ທັງຢູ່ສູນກາງ ແລະ ທ້ອງຖິ່ນ ລວມໄປເຖິງການ ປະຕິບັດໜ້າທີ່ວິຊາສະເພາະ ຕາມພາລະບົດບາດໜ້າທີ່ຂອງຕົນ.
ໂດຍພາຍໃຕ້ບັນຍາກາດແຫ່ງຜົນສຳເລັດ ຈາກຄວາມບາກບັ່ນພະຍາຍາມ ໃນຕະຫລອດໄລຍະ 1 ປີ ຜ່ານມາ, ສະນັ້ນເພື່ອເປັນການຄຳນັບຮັບຕ້ອນ ແລະ ສະ ເຫລີມສະຫລອງ ເຮັດໃຫ້ວັນຄົບຮອບ ດັ່ງກ່າວມີບັນຍາກາດຟົດຟື້ນ ແລະ ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມໝາຍເລິກເຊິ່ງ ທາງກະຊວງ ວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີ ຈຶ່ງໄດ້ຈັດຕັ້ງຂະບວນການ ຮັບຕ້ອນວັນສ້າງຕັ້ງ ຄົບຮອບ 1 ປີ ກະຊວງຂອງຕົນຂຶ້ນຄື: ຕອນເຊົ້າວັນທີ 27 ກັນຍາ 2012 ແມ່ນໄດ້ຈັດຂະບວນການອອກແຮງງານເຮັດ ອານາໄມ; ຕອນບ່າຍແມ່ນໄດ້ຈັດການແຂ່ງຂັນກິລາບານເຕະ ລະຫວ່າງ ພະນັກງານການນຳ ແລະ ພະນັກງານພາຍໃນກະຊວງ. ໃນຕອນບ່າຍຂອງວັນທີ 28 ກັນຍາ ແມ່ນໄດ້ຈັດພິທີໂຮມຊຸມນຸມທີ່ຫ້ອງປະຊຸມໃຫຍ່ຂອງກະຊວງ ໂດຍມີຄະນະພັກ, ຄະນະນຳ, ພະນັກງານອະວຸໂສ, ພະນັກງານບຳນານ ແລະ ພະນັກງານ ຂອງກະຊວງ ດັ່ງກ່າວເຂົ້າຮ່ວມ.
ທ່ານ ຫຸມພັນ ອິນທະຣາດ, ລັດຖະມົນຕີຊ່ວຍວ່າການ ກະຊວງວິທະຍາສາດ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີ ໄດ້ສະຫຼຸບຜົນງານໜຶ່ງປີຜ່ານມາ ແລະ ສະເໜີທິດທາງແຜນ ການໃນຕໍ່ໜ້າວ່າ ໂດຍອີງຕາມດຳລັດນາຍົກ ລັດຖະມົນຕີວ່າດ້ວຍການຈັດຕັ້ງ ແລະການເຄື່ອນໄຫວຂອງກະຊວງ ວິທະຍາສາດ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີ ສະບັບເລກທີ 309/ ນຍ, ລົງວັນທີ 28/9/ 2011 ຊຶ່ງຖືເປັນມື້ດີ ແລະ ຄົບຮອບ 1 ປີ ຂອງກະຊວງ.
ໃນບົດສະຫລຸບການເຄື່ອນໄຫວວຽກງານ 1 ປີ ຂອງກະຊວງ, ທ່ານ ໄດ້ຍົກໃຫ້ຜົນສຳເລັດ ຫລາຍດ້ານ, ແຕ່ກໍປະຕິເສດບໍ່ໄດ້ກ່ຽວກັບວຽກງານທີ່ເປັນຂໍ້່ບົກ ຜ່ອງ ແລະ ຂໍ້ຄົງຄ້າງຊຶ່ງທ່ານ ກ່າວວ່າພວກເຮົາ ຕ້ອງຮ່ວມກັນແກ້ໄຂ.
ທ່ານກ່າວເຖິງວຽກງານຈຸດສຸມທີ່ຈະຕ້ອງເຮັດໃນຕໍ່້ໜ້າວ່າ 1/ ພວກເຮົາ ຈະຕ້ອງເອົາໃສ່ການຝຶຶກອົບຮົມວຽກງານແນວຄິດໃຫ້ ພະນັກງານ-ລັດຖະກອນ ພາຍ ໃນກະຊວງຢ່າງທົ່ວເຖິງ ແລະ ຕໍ່ເນື່ອງດ້ວຍຫລາຍຮູບແບບ, ເຜີຍແຜ່ມະຕິຄຳສັ່ງ ແລະ ເອກະສານທີ່ສຳຄັນຂອງພັກ-ລັດ, ມູນເຊືື້ອການຕໍ່ສູ້ປະຕິວັດ, ຄຸນສົມບັດສິນທຳ ປະຕິວັດຂອງຜູ້ນຳຢ່າງເປັນປະຈຳ; 2/ ເອົາໃຈໃສ່ສືບຕໍ່ປັບປຸງວຽກນິຕິກຳ ເຊັ່ນ: ກົດ ໝາຍໃໝ່, ກົດໝາຍສະບັບປັບປຸງ ໃຫ້ເປັນລະບົບແລະ ຄົບຖ້ວນ ເພື່ອເປັນບ່ອນ ອີງສຳຄັນໃນການປະຕິ ບັດໜ້າທີ່ວຽກງານວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີ ຕາມທິດລັດແຫ່ງກົດໝາຍເທື່ອລະກ້າວ; 3/ ສືບຕໍ່ ປັບປຸງລະບຽບການ, ກົນໄກ, ວິທີການ ຄຸ້ມຄອງບໍລິຫານຂອງກະວງ ວິທະຍາສາດ ແລະ ໃຫ້ສຳເລັດເພື່ອເປັນບ່ອນອີງໃນການເຄື່ອນໄຫວວຽກງານພາຍໃນຂອງກະຊວງ; 4/ ເປັນເຈົ້າການໃນການກວດກາຄືນ ບັນດາວຽກທີ່ຢູ່ໃນຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງແຕ່ລະຂະແໜງການ ໂດຍມີການແບ່ງງານ, ແບ່ງຄວາມຮັບຜິດຊອບໃຫ້ແກ່ບຸກຄົນຄັກແນ່ ເພື່ອຮັບປະກັນເຮັດໃຫ້ວຽກງານທີ່ ໄດ້ຮັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດເປັນຮູບປະທຳ; 5/ ສືບຕໍ່ປັບປຸງ ແລະ ຈັດສັນສະຖານທີ່ເຮັດວຽກ ໃຫ້ເປັນລະບົບລະບຽບ, ອຳນວຍ ຄວາມ ສະດວກທາງດ້ານວັດຖຸ, ອຸປະ ກອນ ແລະ ພາຫະນາຮັບໃຊ້ຢ່າງເໝາະສົມເພື່ອໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບຄວາມຮຽກ ຮ້ອງຕ້ອງການ ແລະ ຄວາມເປັນຈິງ; 6/ ເອົາໃຈໃສ່ ປັບປຸງດ້ານນະໂຍບາຍເງິນເດືອນ, ສົ່ງ ເສີມມານບໍລິຫານ ພື່ອຮັບໃຊ້ວຽກງານຂອງກະຊວງປະຈຳສົກປີ ໃຫ້ສອດຄ່ອງຕາມຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການ ແລະ ຄວາມຈຳເປັນຂອງວຽກງານ, 8/ ຕັ້ງໜ້າສຸມໃສ່ປັບ ປຸງ ພາລະບົດບາດ ແລະ ວຽກງານຂອງແຕ່ລະຂະແໜງການດ້ວຍການເປັນເຈົ້າການໃນການເສີມຂະຫຍາຍ, ຕິດຕໍ່ຮ່ວມມືການຄົ້ນຄວ້າທາງດ້ານວິທະຍາສາດກັບບັນດາ ປະເທດເພື່ອນມິດຍຸດທະສາດ, ບັນດາປະເທດໃນພາກພື້ນ ແລະ ອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນຢ່າງຕັ້ງໜ້າ, ເລິກເຊິ່ງ ແລະມີປະສິດທິຜົນ; 9/ ເອົາໃຈໃສ່ສ້າງຂະບວນການອອກ ແຮງງານລວມຢ່າງເປັນປົກກະຕິ, ສົ່ງເສີມການແຂ່ງຂັນກິລາຕ່າງໆ ຢູ່ພາຍໃນ ແລະ ພາຍນອກເນື່ອງໃນໂອກາດວັນສະເຫລີມສະຫລອງວັນສຳຄັນໆຂອງຊາດ, ແນໃສ່ຮັດ ແໜ້ນຄວາມ ສາມັກຄີພາຍໃນ ແລະພາຍນອກ, ປູກຈິດສຳນຶກໃຫ້ຮັກສາສຸຂະພາບ, ຮັກສາຄວາມສະອາດ ແລະ ຮັກສາລະບຽບວິໄນ ແລະ 10/ ເປັນເຈົ້າການກະກຽມ ວຽກງານຕ່າງໆ ຮັບໃຊ້ແກ່ກອງປະຊຸມ ອາເຊັບ ແລະ ກອງປະຊຸມ ອາເຊັມທີ່ ສປປລາວ ຮັບກຽດເປັນເຈົ້າພາບໃນທ້າຍປີນີ້.
ທ່ານ ສາຄອນ ຈະເລີນວົງ, ລັດຖະມົນຕີຊ່ວຍວ່າການ ກະຊວງ ວິທະຍາສາດ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີ ສະເໜີວຽກງານສາມສ້າງ ຊຶ່ງທ່ານກ່າວວ່າ ວຽກງານສາມ ສ້າງຊຶ່ງປະກອບດ້ວຍ ສ້າງແຂວງ ປັນຫົວໜ່ວຍຍຸດທະສາດ, ສ້າງເມືອງເປັນຫົວໜ່ວຍເຂັ້ມແຂງຮອບດ້ານ, ສ້າງບ້ານ ເປັນຫົວໜ້າພັດທະນາ. ບັນຫາດັ່່ງກ່າວນີ້ເປັນບັນ ຫາສຳຄັນ, ເປັນບັນຫາໃຈກາງ ແລະ ເປັນໜ້າທີ່ການເມືອງຂອງພັກ, ເປັນໜ້າທີ່ອັນຮີບດ່ວນທີ່ສຸດ, ໂດຍສະເພາະພວກເຮົາຈະໄດ້ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ, ຄົ້ນຄວ້າ, ຮໍ່າຮຽນ, ເຊື່ອມຊືມມະຕິ 03 ຂອງກົມການເມືອງກ່ຽວກັບວຽກງານ 3 ສ້າງ.
ຕໍ່ໜ້າວຽກງານດັ່ງກ່າວ, ກະຊວງ ວິທະຍາສາດ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີ ແມ່ນ 1 ໃນ 15 ກະຊວງທີ່ເຂົ້າຮ່ວມການທົດລອງ 3 ສ້າງ ແລະ ມີຄວາມສຳຄັນທີ່ຈະເອົາ ວຽກງານວິທະຍສາດ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີລົງ ສູ່ຮາກຖານ, ຮ່ວມກັບການແກ້ໄຂຄວາມທຸກຍາກຂອງປະຊາຊົນ. ຍ້ອນເຫັນຄວາມສຳຄັນຄືດັ່ງກ່າວ, ຄະນະພັກ, ຄະນະ ນຳຂອງກະຊວງ ວິທະຍາສາດ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີ ຖືເປັນບັນຫາສຳຄັນທີ່ສຸດຕໍ່ວຽກງານສາມສ້າງ. ຄະນະພັກ, ຄະນະນຳກະຊວງ ຈຶ່ງໄດ້ຕົກລົງແຕ່ງຕັ້ງ ຄະນະຮັບຜິດ ຊອບສາມສ້າງຂັ້ນກະຊວງ. ຫລັງຈາກນັ້ນ ຈຶ່ງໄດ້ແຕ່ງຕັ້ງຄະນະອະນຸກຳມະການ, ກອງເລຂາເພື່ອຮັບຜິດຊອບວຽກງານດັ່ງກ່າວ. ວຽກງານ 3 ສ້າງ ໄດ້ເຄື່ອນໄຫວວຽກ ງານມາເປັນປົກກະຕິ.
ມາຮອດມື້ນີ້ ວັນທີ 28 ກັນຍາ, 2012 ຊຶ່ງພໍດີກັບວັນສ້າງຕັ້ງ ກະຊວງ ວິທະຍາສາດ ແລະ ເຕັກ ໂນໂລຊີ ຄົບຮອບ 1 ປີພໍດີ ຈຶ່ງຖືໂອກາດນີ້ ເປີດວຽກງານ 3 ສ້າງຢ່າງເປັນທາງການ.
ນອກຈາກນີ້, ທ່ານ ສາຄອນຈະເລີນວົງ ໄດ້ທົບທວນກ່ຽວກັບວຽກງານແຂ່ງຂັນຮັກຊາດ ພັດທະນາທີ່ບັນດາກົມ ສະຖາບັນຂຶ້ນຈັບມື້ແຂ່ງຂັນກັນເມື່ອຕົ້ນ ປີທີ່ຜ່ານມາ.
ສຈ.ດຣ ບໍ່ວຽງຄຳວົງດາຣາ, ລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງ ວີິທະຍາສາດ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີກ່າວໃຫ້ໂອວາດຕໍ່ພະນັກງານນຳ ແລະ ພະນັກງານວິຊາການ ທີ່ເຂົ້າຮ່ວມຊຸມນຸມຄັ້ງນີ້ມີໃຈຄວາມວ່າ ຂ້າພະເຈົ້າ ຮູ້ສຶກເປັນກຽດ ແລະ ພາກພຸມໃຈທີ່ສຸດທີ່ພ້ອມກັບບັນດາສະຫາຍຈັດຕັ້ງພິທີສະຫລຸບຜົນງານ ເພື່ອສະເຫລີມສະ ຫລອງວັນສ້າງຕັ້ງ ກະຊວງ ວິທະຍາສາດ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີ ຄົບຮອບ 1 ປີພໍດີ ແລະ ເປີດຂະບວນການສາມສ້າງຂອງ ກະຊວງ ວິທະຍາສາດ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີ ເພື່ອ ຫັນລົງສູ່ທ້ອງຖິ່ນ. ນີ້ ເປັນ ເຫດການປະຫວັດສາດອັນໜຶ່ງ, ເຖິງແມ່ນວ່ານິ້ ແມ່ນເຫດການອັນນ້ອຍໆ, ແຕ່ມັນກໍມີຄວາມໝາຍສໍຳ ຄັນທີ່ສຸດຂອງກະຊວງ ວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີ ເພາະວ່າ ພາຍຫລັງການເຄື່ອນໄຫວວຽກງານ ຕະຫລອດໄລຍະເວລາ 1 ປີພໍດີຊຶ່ງກໍເປັນຂີດໝາຍອັນໜຶ່ຶງ ເພື່ອໃຫ້ພວກເຮົາ ໄດ້ຢຸດ ແລະ ຫລຽວຫລັງ ຄືນເບິ່ງວ່າ 1 ປີທີ່ພວກເຮົາ ໄດ້ກຳເນີດເກີດຂຶ້ນນີ້ ພວກເຮົາ ເຮັດຫຍັງໄດ້ແດ່.
ພວກເຮົາມີຄວາມພໍໃຈຕໍ່ຜົນງານ 1 ປີທີ່ພວກເຮົາທຸກຄົນສ້າງມາໄດ້. ພວກເຮົາ ໄດ້ຕີລາຄາຜົນງານຢ່າງພາວະວິໄສ. ແຕ່ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມ, ພວກເຮົາ ກໍຍັງມີ ບາງອັນທີ່ຍັງຄົງຄ້າງ ແລະ ເຮັດບໍ່ໄດ້ຊຶ່ງ ເປັນເລື່ອງທຳມະດາ ແລະ ບໍ່ແມ່ນເລື່ອງທີ່ພວກເຮົາ ຕ້ອງເສຍກຳລັງໃຈ; ບໍ່ໃຫ້ຄິດວ່າເຮັດວຽກມາໝົດປີກໍຍັງເຫັນຈຸດອ່ອນ. ບຸກ ຄົນໃດທີ່ບໍ່ເຮັດວຽກ, ກໍບໍ່ມີຈຸດອ່ອນ, ຖ້າເຮັດວຽກ ຕ້ອງມີຈຸດອ່ອນ. ແຕ່ຖ້າບໍ່ເຮັດຫຍັງ ກໍຈະເປັນຈຸດອ່ອນເພາະກົດຂີ່ຂູດຮີດຄົນອື່ນ. ເມື່ອບຸກຄົນໜຶ່ງທີ່ເຮັດວຽກກໍ ຕ້ອງ ມີຈຸດອ່ອນ ແລະອັນຄ້າງຄາຊຶ່ງເປັນພຽງບົດຮຽນເພື່ອໃຫ້ເຮົາຖອດຖອນ.
ໃນຕອນຄໍ່າຂອງວັນດຽວກັນກໍໄດ້ຈັດພາເຂົ້າສາມັກຄີຂຶ້ນ ທີ່ພັດທະຄານດາວຄຳ ເພື່ອສ້າງສັນຄວາມຮັກແພງສາມັກຄີ ແລະ ສະຫລອງຜົນສຳເລັດວຽກງານ ໃນໜຶ່ງປີຜ່ານມາ ຢ່າງເບີກບານມ່ວນຊື່ນ


text:
ພຶດຊະຄະນິດ
ພຶດຊະຄະນິດ (ພາສາອັງກິດ: Algebra)ແມ່ນ ສາຂາໜຶ່ງ ຂອງ ຄະນິດສາດ ທີ່ ສຶກສາ ກ່ຽວກັບ ໂຄງສ້າງ, ຄວາມສຳພັນ ແລະ ປະລິມານ. ຄຳວ່າ ພຶດຊະຄະນິດ ໃນ ພາສາອັງກິດ ມີເຄົ້າມາຈາກ ບົດນິພົນກ່ຽວກັບ ການຊອກຫາ ຄຳຕອບ ຂອງ ສົມຜົນເສັ້ນຊື່ແລະ ສົມຜົນຂັ້ນສອງໂດຍ ນັກຄະນິດສາດຄົນເປີເຊຍ ຊື່ວ່າ ມຸຮະມັດ ອິບຸນ ມູຊາ ອາລກາຣິສມີ.
ພຶດຊະຄະນິດ ແມ່ນ ໜຶ່ງໃນສາຂາຫຼັກ ຂອງ ຄະນິດສາດ ເຊັ່ນດຽວກັນ ກັບ ເລຂາຄະນິດ, ວິເຄາະຄະນິດ, ທິດສະດີຈຳນວນ ແລະອື່ນໆ. ໂດຍທົ່ວໄປ ພຶດຊະຄະນິດພື້ນຖານ ຈະຖືກສອນ ເປັນຫຼັກສູດ ໃນ ລະດັບອຸດົມສຶກສາ. ແຕ່ ພຶດຊະຄະນິດ ທີ່ແທ້ຈິງ ແມ່ນມີ ຂອບເຂດກ້ວາງຂວາງ ກ່ວາ ພຶດຊະຄະນິດພື້ນຖານ ນີ້ຫຼາຍ.
ຫົວຂໍ້ສຳຄັນ ໃນ ພຶດຊະຄະນິດ


text:
ວັດທະນະທຳ
ວັດທະນະທຳ (ປາລີ: ວທນທມມ໌)ໂດຍທົ່ວໄປໝາຍເຖິງ ຮູບແບບຂອງກິດຈະກຳແລະໂຄງສ້າງແນວສັນຍະລັກທີ່ເຮັດໃຫ້ກິດຈະກຳນັ້ນເດັ່ນແລະມີຄວາມສຳຄັນ. ວິຖີການດຳເນີນຊີວິດ ເຊິ່ງເປັນພຶດຕິກຳແລະສິ່ງທີ່ຄົນໃນໝູ່ຜະລິດສ້າງຂຶ້ນ ດ້ວຍການຮຽນຮູ້ແຕ່ກັນແລະກັນ ແລະຮ່ວມໃຊ້ຢູ່ໃນໝູ່ພວກຂອງຕົນ. ວັດທະນະທຳສ່ວນໜຶ່ງສາມາດສະແດງອອກຜ່ານ ດົນຕີ ວັນນະກຳ ຈິຕະກຳ ປະຕິມາກຳ ການລະຄອນແລະຮູບເງົາ.
ແມ່ນບາງເທື່ອອາດມີຜູ້ກ່າວວ່າວັດທະນະທຳແມ່ນເລື່ອງທີ່ວ່າດ້ວຍການບໍລິໂພກແລະສິນຄ້າບໍລິໂພກ ຄື ວັດທະນະທຳລະດັບສູງ ວັດທະນະທຳລະດັບຕ່ຳ ວັດທະນະທຳພື້ນບ້ານ ເປັນຕົ້ນ ແຕ່ນັກມານຸດສາດໂດຍທົ່ວໄປພັດມັກກ່າວເຖິງວັດທະນະທຳວ່າ ແມ່ນບໍ່ໄດ້ເປັນພຽງສິນຄ້າບໍລິໂພກ ແຕ່ແມ່ນກະບວນການໃນການຜະລິດສິນຄ້າແລະການໃຫ້ຄວາມໝາຍແກ່ສິນຄ້ານັ້ນໆ ນຳ.
ທັງຍັງຮວມໄປເຖິງຄວາມສັມພັນທາງສັງຄົມແລະແນວການປະຕິບັດທີ່ເຮັດໃຫ້ວັຖຸແລະກະບວນການໃນຜະລິດຫຼອມຮວມຢູ່ນຳກັນ. ໃນສາຍຕາຂອງນັກມານຸດສະຍະວິທະຍາແມ່ນຮວມໄປເຖິງເທກໂນໂລຢີ ສິລະປະ ວິທະຍາສາດຮວມທັງລະບົບສີລະທຳ ວັດທະນະທຳໃນພູມພາກຕ່າງໆ. ອາດໄດ້ຮັບອິດທິພົນແຕ່ການຕິດຕໍ່ນຳພູມພາກອື່ນ ຄື ການເປັນອານານິຄົມ ການຄ້າຂາຍ ການຍ້າຍຖິ່ນຖານ ການສື່ສານມວນຊົນແລະສາສະໜາ. ຕື່ມທັງລະບົບຄວາມເຊື່ອ ບໍ່ວ່າຈະເປັນເລື່ອງສາສະໜາມີບົດບາດໃນວັດທະນະທຳໃນປະຫວັດສາດຂອງມະນຸດຊາດມາໂດຍຕະຫຼອດ


text:
23 October 2014
ຫາລືການຮັບປະກັນຄວາມຖືກຕ້ອງທາງກົດໝາຍຂອງໄມ້ໃນອາຊຽນ
ກອງເລຂາອາຊຽນ (ASEAN Secretariat), ລັດຖະບານລາວ ແລະ ແຜນງານການ ບັງຄັບໃຊ້ກົດໝາຍປ່າໄມ້, ການ ຄຸ້ມຄອງ ແລະ ການຄ້າໄມ້ສະຫະ ພາບເອີຣົບ (EU FLEGT Facility) ໄດ້ຮ່ວມກັນຈັດກອງປະຊຸມເຝິກ ອົບຮົມ ກ່ຽວກັບ ການຮັບປະກັນຄວາມຖືກຕ້ອງທາງກົດໝາຍຂອງໄມ້ (TLAS) ເຊິ່ງ ໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜູນໂດຍ ສະຖາບັນປ່າໄມ້ເອີຣົບ (European Forest Institute) ເຊິ່ງມີຄະນະຜູ້ແທນຂັ້ນສູງຈາກບັນດາປະເທດອາຊຽນ, ສະຫະພາບເອີ ຣົບ (EU) ແລະ ອິນເດຍ ເຂົ້າຮ່ວມ. ເປົ້າໝາຍຂອງກອງປະຊຸມເພື່ອສ້າງຄວາມອາດສາມາດ, ແລກປ່ຽນປະສົບການ ແລະ ເສີມຂະຫຍາຍການ ພົວພັນຮ່ວມມືລະຫວ່າງອົງການ ແລະ ກຸ່ມຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບຜົນປະໂຫຍດໃນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ທີ່ປະ ຕິບັດງານຮ່ວມກັນກ່ຽວ ກັບຄວາມຖືກຕ້ອງທາງກົດໝາຍຂອງໄມ້.
ໂຮງໝໍມະໂຫສົດເລີ່ມໃຫ້ບໍລິ ການຢາຄຸມກຳເນີດແບບໃໝ່
ໃນວັນທີ 22 ຕຸລານີ້, ໂຮງໝໍມະໂຫສົດ, ໄດ້ເລີ່ມໃຫ້ບໍລິການຢາຄຸມກຳເນີດແບບໃໝ່ (ຊະນິດ ຝັງ) ແລະ ມີການແນະນຳ ແລະ ໃຫ້ຄຳປຶກສາແກ່ແມ່ຍິງທີ່ຕ້ອງ ການໃຊ້ຢາຝັງຄຸມກຳເນີດດັ່ງ ກ່າວ.
ທ່ານນາງ ພິມມະສອນ ສິລິມະໂນທຳ ຮອງຫົວໜ້າພະແນກ ອອກລູກ ແມ່ ແລະ ເດັກ ໂຮງໝໍມະໂຫສົດ ໃຫ້ຮູ້ວ່າ:ຢາຝັງຄຸມກຳເນີດຈະມີຄວາມແຕກຕ່າງຈາກວິທີການຄຸມກຳເນີດທົ່ວໄປ ເນື່ອງຈາກມີຄວາມສະດວກ, ມີປະສິດທິຜົນສູງ ແລະ ສາມາດໃຊ້ໄດ້ດົນເຖິງ 3 ປີ, ບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງທຽວໄປຫາແພດໝໍຫລາຍເທື່ອ, ສາມາດມີລູກໄດ້ທັນທີເມື່ອເອົາຢາຄຸມກຳເນີດອອກ ແລະ ສາ ມາດເຮັດວຽກໜັກໄດ້ເປັນປົກກະຕິ, ເປັນວິທີທີ່ເໝາະສົມສຳລັບແມ່ຍິງທີ່ຍັງບໍ່ພ້ອມມີລູກ ແລະ ຕ້ອງການຢາກມີລູກຫ່າງ, ສາ ມາດປ້ອງກັນການຖືພາຢ່າງມີປະສິດທິຜົນ 99% ແຕ່ບໍ່ສາມາດປ້ອງກັນພະຍາດຕິດຕໍ່ທາງເພດສຳພັນ
ບໍລິສັດບໍ່ທອງ-ຄຳເຊໂປນ ມອບເງິນປັນຜົນໃຫ້ລັດຖະບານລາວ 5 ລ້ານໂດລາສະຫະລັດ
ໃນວັນທີ 21 ຕຸລານີ້, ທີ່ກະຊວງການເງິນ, ທ່ານ ຣິກ ວັດສ໌ ຝອດ ຜູ້ຈັດການ ໃຫຍ່ບໍລິສັດບໍ່ ທອງ-ຄຳເຊໂປນ (MMG LXML Sepon) ໄດ້ມອບເຊັກເງິນ ປັນຜົນ 5 ລ້ານໂດລາສະຫະລັດ ໃຫ້ແກ່ທ່ານນາງ ຄຳຜາຍ ວິທະໄຊ ຫົວໜ້າກົມຄຸ້ມ ຄອງການເງິນລັດວິສາຫະກິດ ຂອງກະຊວງ ການເງິນ ສຳລັບເງິນປັນຜົນ ເບື້ອງຕົ້ນ ປະຈຳປີ 2014 ທີ່ໄດ້ມາຈາກການຂຸດຄົ້ນ ແລະ ຜະລິດແຮ່ ທາດທີ່ບໍ່ຄຳ-ທອງເຊໂປນ.
ລັດຖະບານລາວຖືຮຸ້ນ 10% ຂອງບໍລິສັດ LXML ແລະ ໄດ້ຮັບ ລາຍຮັບໂດຍກົງ 1,3 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ ອັນລວມມີອາ ກອນ, ພາສີຊັບພະຍາກອນແຮ່ທາດ ແລະ ເງິນປັນຜົນຈາກບໍ່ຄຳ-ທອງເຊໂປນ ນັບແຕ່ໄດ້ເລີ່ມຂຸດຄົ້ນ ແລະ ຜະລິດແຮ່ທາດ ໃນປີ 2003 ເປັນ ຕົ້ນມາ.
ກອງປະຊຸມຄະນະກຳມາທິການຮ່ວມຄັ້ງທີ 7 ລະຫວ່າງສະຫະພາບເອີຣົບ ແລະ ສປປ ລາວ ອັດລົງດ້ວຍຜົນສຳເລັດຈົບງາມ
ກອງປະຊຸມຄະນະກຳມາທິການຮ່ວມຄັ້ງທີ 7 ລະຫວ່າງ ສະຫະພາບເອີຣົບ ແລະ ສປປ ລາວ, ໄດ້ຈັດຂຶ້ນໃນວັນທີ 20 ຕຸ ລາ 2014, ຢູ່ນະຄອນຫລວງ ບຣຸກ ແຊນ ປະເທດແບນຊິກ, ພາຍໃຕ້ການເປັນປະທານ ຮ່ວມ ຂອງທ່ານ ຂວັນຕາ ຜາລີວົງ ຫົວໜ້າກົມເອີຮົບ ແລະ ອາເມລິກາ ກະຊວງການຕ່າງປະເທດຂອງ ລາວ ແລະ ທ່ານ ອຸຍໂກ ອັສຕຸຍ ໂຕຜູ້ອຳນວຍການຮັບຜິດ ຊອບຂອບເຂດອາຊີໃຕ້ ແລະ ອາຊີ ຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ຂອງສຳນັກງານການຕ່າງປະເທດສະຫະພາບເອີຮົບ ໂດຍມີຄະນະຜູ້ ແທນລະດັບສູງຂອງທັງສອງຝ່າຍເຂົ້າຮ່ວມ.
ການປຶກສາຫາລືທີ່ມີລັກສະ ນະເປີດກວ້າງ ແລະ ກວມເອົາຫລາຍບັນຫາໃນການພັດທະນາດ້ານການເມືອງ ແລະ ເສດ ຖະກິດໃນ ສປປ ລາວ ແລະ ອີຢູ. ຝ່າຍອີຢູໄດ້ເນັ້ນເຖິງຄວາມສຳຄັນຕໍ່ກັບຄວາມມຸ່ງໝັ້ນອັນເຂັ້ມແຂງຂອງ ສປປ ລາວ ໃນ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດກົນໄກທົບທວນຄືນປະຈຳໄລຍະ (UPR) ຂອງສະຫະປະຊາຊາດກ່ຽວກັບວຽກງານສິດທິມະນຸດ. ນອກ
ອຸດົມໄຊຂຸ້ນຂ້ຽວສ້ອມແປງເສັ້ນທາງຫລາຍສາຍໃນເທດສະບານໃຫ້ສຳເລັດທັນງານກິລາແຫ່ງຊາດຄັ້ງທີ X
ທ່ານ ສີນວນ ຄຳດີ ຜູ້ຮັກ ສາການຫົວໜ້າພະແນກໂຍທາທິການ ແລະ ຂົນສົ່ງ (ຍທຂ) ແຂວງອຸດົມໄຊໃຫ້ສຳພາດຕໍ່ສື່ ເມື່ອວັນທີ 21 ຕຸລານີ້, ກ່ຽວກັບ ການກຽມ ຄວາມພ້ອມໃຫ້ແກ່ ງານມະຫະກຳກິລາແຫ່ງຊາດ ຄັ້ງທີ X ເຊິ່ງແຂວງອຸດົມໄຊໄດ້ ຮັບກຽດເປັນເຈົ້າພາບຈັດແຕ່ວັນທີ 13-21 ທັນວາ 2014 ວ່າ: ການພັດທະນາພື້ນ ຖານໂຄງລ່າງແມ່ນຄວາມຮັບຜິດຊອບ ຮ່ວມກັນລະຫວ່າງກະຊວງ ແລະ ແຂວງ ໂດຍສະເພາະໂຄງການກໍ່ສ້າງສ້ອມແປງເສັ້ນທາງ ແລະ ໂຄງການກໍ່ສ້າງນ້ຳປະປາ ແຫ່ງໃໝ່, ໃນນັ້ນມີການກໍ່ສ້າງສ້ອມແປງເສັ້ນທາງເລກ 13 ເໜືອແຕ່ເມືອງໄຊ ແຂວງອຸດົມໄຊ ຫາປາກມອງເມືອງນ້ຳບາກ ແຂວງຫຼວງພະບາງ ແມ່ນໃຊ້ທຶນກູ້ຢືມຈາກ ສປ ຈີນ ເຊິ່ງການກໍ່ສ້າງແມ່ນ ເນັ້ນໃສ່ເສັ້ນທາງໃນຕົວເມືອງ (ເທສະບານແຂວງ) ມີລວງຍາວ 5 ກິໂລແມັດ, ປັດຈຸບັນແມ່ນໄດ້ ລົງຊັ້ນພື້ນທາງ ແລະ ຕິດຕັ້ງເສົາ ໄຟເຍືອງທາງຮອດບ້ານຫ້ວຍ ຂຸມ. ສ່ວນ
ການນຳໃຊ້ພະລັງງານຢ່າງປະຢັດເປັນສິ່ງສຳຄັນຕໍ່ການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ
ທ່ານ ສຸລິວົງ ດາລາວົງ ລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງພະລັງງານ ແລະ ບໍ່ແຮ່ ໄດ້ມີຄຳເຫັນໃນໂອກາດສະເຫລີມສະຫລອງ ມື້ພະລັງງານໂລກວັນທີ 22 ຕຸລາ 2014, ໂດຍທ່ານ ໄດ້ເນັ້ນໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມສຳຄັນ ແລະ ສິ່ງທ້າທາຍຕໍ່ການນຳໃຊ້ ພະລັງງານຢູ່ ສປປ ລາວ ໃນຍຸກພັດທະນາເສດຖະກິດໄລຍະໃໝ່ໂດຍໃຫ້ທຸກຄົນ ຢູ່ໃນສັງຄົມຕ້ອງໄດ້ພະ ຍາຍາມໃນການນຳໃຊ້ພະລັງງານຢ່າງປະຢັດ, ມີຄວາມ ປອດໄພ, ມີປະສິດທິພາບ ແລະ ປະສິດທິຜົນສູງ.
ທ່ານກ່າວວ່າ: ມື້ພະລັງງານໂລກໄດ້ມີການສະເຫລີມສະຫລອງໃນແຕ່ລະປີດ້ວຍຫລາຍກິດຈະກຳເພື່ອສ້າງຈິດສຳນຶກ ເຖິງຄວາມສຳຄັນຂອງການປະຢັດພະລັງງານ ແລະ ການນຳໃຊ້ພະລັງງານຢ່າງມີເຫດຜົນ, ພ້ອມ ດຽວກັນກໍເປັນການສະໜັບ ສະໜູນເປົ້າໝາຍຫັນໄປສູ່ການພັດທະນາພະລັງງານແບບຍືນຍົງ. ໃນນີ້ ສຳລັບຢູ່ ສປປ ລາວ ພັກ ແລະ ລັດຖະບານໄດ້ຖືເອົາ ການສະໜອງພະລັງງານທີ່ທັນສະໄໝເປັນຕົ້ນພະລັງງານໄຟຟ້າ, ນ້ຳມັນເຊື້ອໄຟໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນໃນທົ່ວປະເທດເປັນບູລິມະ
ກຳມະບານລາວຍັງຕ້ອງເຮັດໜ້າທີ່ໜັກໜ່ວງໃນການແກ້ຂໍ້ຂັດແຍ່ງຊາວຜູ້ອອກແຮງງານ
ໃນອາທິດຜ່ານມາ, ສະຫະພັນກຳມະບານລາວໄດ້ຈັດກອງປະຊຸມຄົບຄະນະບໍລິຫານງານ ຄັ້ງທີ 5 ສະໄໝທີ VI ຂອງ ຕົນ, ຂຶ້ນຢູ່ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນເພື່ອປຶກສາຫາລືຫລາຍບັນຫາສຳຄັນໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດວຽກງານຂອງສະຫະພັນ ກຳມະບານ ລາວໃນໄລຍະຜ່ານມາກໍຄືການຄົ້ນຄວ້າຜ່ານແຜນການໃນສົກປີຕໍ່ໜ້າ, ຊຶ່ງໃນນີ້ວຽກງານ ປົກປ້ອງແຮງງານຂອງກຳ ມະກອນ ແລະ ຊາວຜູ້ອອກແຮງງານລາວນັບວ່າຍັງເປັນສິ່ງທ້າທາຍ ແລະ ຈະຕ້ອງເອົາໃຈໃສ່ແກ້ໄຂໃຫ້ກາຍເປັນຮູບ ປະທຳຫລາຍຂຶ້ນ.
ຢູ່ໃນບົດລາຍງານທີ່ຄະນະປະທານໄດ້ສະເໜີຜ່ານກອງປະຊຸມ, ອົງການສະຫະພັນກຳມະບານລາວໄດ້ເຄື່ອນໄຫວເຮັດ ວຽກງານຕາມພາລະບົດບາດຂອງຕົນສຳເລັດໃນຫລາຍດ້ານ ແລະ ໜຶ່ງໃນບັນດາຜົນສຳເລັດ ດັ່ງກ່າວຄືວຽກງານການປົກ ປ້ອງແຮງງານທາງອົງການກໍໄດ້ເປັນເຈົ້າການເຄື່ອນໄຫວປະຕິບັດໄດ້ດີສົມຄວນເປັນຕົ້ນໄດ້ເປັນເຈົ້າການສ້າງສັນຍາແຮງງານ ລວມໝູ່ຢູ່ຕາມບັນດາຫົວໜ່ວຍທຸລະກິດ, ໂຮງຈັກ, ໂຮງງານ, ເປັນເຈົ້າການພິຈາລະນາແກ້ໄຂຮັບຄຳຮ້ອງທຸກຂອງກຳມະ ກອນ ຊາວຜູ້ອອກແຮງງານ, ຕິດຕາມ ແກ້ໄຂຂໍ້ຂັດແຍ່ງ ແລະ ໃຫ້ຄຳ ປຶກສາທາງດ້ານກົດໝາຍໃຫ້ກັບສຳນັກງານ, ອົງການ,
ອຸຕຸນິຍົມແຈ້ງໄລຍະນີ້ສະພາບອາກາດໜາວຂຶ້ນຕື່ມອີກ
ກົມອຸຕຸນິຍົມ ແລະ ອຸທົກກະສາດ ໃຫ້ຮູ້ວ່າ: ສະພາບອາກາດແຕ່ວັນທີ 22-24 ຕຸລານີ້, ບໍລິເວນຄວາມກົດດັນອາກາດ ສູງເຮັດໃຫ້ອາກາດເຢັນຈະມີກຳລັງອ່ອນປານກາງປົກຄຸມຢູ່ທົ່ວທຸກພາກຂອງລາວ, ສົມທົບກັບລົມຕາເວັນອອກພັດປົກຄຸມ ເປັນສ່ວນໃຫຍ່, ຊຶ່ງລັກສະນະເຊັ່ນນີ້ ຈະເຮັດໃຫ້ອຸນຫະພູມອາກາດສືບຕໍ່ເຢັນຫາໜາວເຢັນຂຶ້ນຕື່ມອີກ, ໂດຍສະເພາະແຂວງ ພາກເໜືອດ້ານຕາເວັນອອກເຂດພູດອຍ, ແຂວງໄຊສົມບູນ, ຫລັກ 20, ພູພຽງບໍລະເວນປາກຊ່ອງ ແລະ ເຂດເມືອງດາກຈືງ, ທ່າ ແຕງ ພ້ອມມີໝອກໜາປົກຫຸ້ມໃນຕອນເຊົ້າ. ຈາກນັ້ນວັນທີ 25-28 ຕຸລານີ້, ບໍລິເວນຄວາມກົດດັນອາກາດສູງມີທ່າອ່ຽງ ເພີ່ມກຳລັງແຮງຂຶ້ນຕື່ມແຜ່ລົງມາປົກຄຸມຢູ່ທົ່ວທຸກພາກຂອງ ລາວ, ເຊິ່ງຈະເຮັດໃຫ້ອຸນຫະພູມອາກາດເຢັນລົງຕື່ມອີກໃນແຕ່ ລະພາກ,ພ້ອມມີຝົນຕົກກະຈາຍໃນລະດັບຄ່ອຍ ແລະ ຕົກປານກາງ ເປັນບາງໂອກາດຢູ່ບາງທ້ອງຖິ່ນໃນແຕ່ລະພາກ, ນັບທັງ ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ.
22 October 2014
ເປີດໃຫ້ບໍລິການນຳໃຊ້ຢາຄຸມກຳເນີດແບບໃໝ່ຢູ່ລາວ
ວັນທີ 21 ຕຸລານີ້, ຢູ່ຫ້ອງວ່າການປົກຄອງນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ, ກົມອະນາ ໄມ ແລະ ສົ່ງ ເສີມສຸຂະພາບກະຊວງສາທາລະນະສຸກຮ່ວມກັບອົງການສະຫະ ປະຊາຊາດເພື່ອການພັດທະນາ (ສປຊ) ປະຈຳລາວ, ໄດ້ຈັດກອງປະຊຸມເປີດນຳ ໃຊ້ຢາຝັງ ຄຸມກຳເນີດໃນ ສປປ ລາວ, ເຊິ່ງເປັນ ວິທີຄຸມກຳເນີດແບບໃໝ່, ໂດຍໃຊ້ສອດເຂົ້າໃນກ້ອງຜີວໜັງດ້ານໃນກົກແຂນຂອງແມ່ ຍິງ, ເຊິ່ງຢາປະເພດນີ້ນິ ຍົມນຳໃຊ້ຫລາຍໃນບັນດາປະເທດອາຊີ ແລະ ທົ່ວໂລກ. ມີຄວາມປອດໄພສະດວກສະບາຍມີປະສິດ ທິຜົນສູງ, ໃຊ້ຄັ້ງດຽວກຸ້ມໄດ້ເຖິງ 3 ປີ, ໂດຍບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງໄດ້ຮັບການເບິ່ງແຍງ ເປັນປະຈຳຈາກແພດໝໍ.
ທ່ານນາງ ອິນລາວັນ ແກ້ວບຸນພັນ ລັດຖະມົນຕີຊ່ວຍວ່າການກະຊວງສາທາລະນະສຸກກ່າວວ່າ: ຢາຝັງຄຸມກຳເນີດ ເປັນວິ ທີເໝາະສົມສຳລັບແມ່ຍິງທີ່ຍັງບໍ່ພ້ອມຈະມີລູກ ແລະ ຕ້ອງການຢາກມີລູກຫ່າງ ແລະ ແມ່ ຍິງທີ່ເກີດລູກໄດ້ 6 ອາທິດແລ້ວ,
ບໍລິສັດປີໂຕຼເທຣດດິງມະຫາຊົນ ສະເໜີຈຳໜ່າຍຮຸ້ນ ແລະ ເຂົ້າຈົດທະບຽນໃນຕະຫລາດຫລັກຊັບລາວ 60 ລ້ານຮຸ້ນ
ໃນຕອນຄ່ຳວັນທີ 21 ຕຸລານີ້, ຢູ່ໂຮງແຮມລາວພລາຊາ ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ ໄດ້ມີພິທີຖະແຫລງກ່ຽວກັບບໍລິສັດ ປີໂຕຼ ລຽມ ເທຼດດິງລາວ ມະຫາຊົນ (Petro Trede) ຍື່ນຄຳຂໍອອກຈຳໜ່າຍຮຸ້ນສາມັນເພີ່ມທຶນແກ່ມວນ ຊົນຄັ້ງທຳອິດ (IPO) ແລະ ຂໍອະນຸມັດນຳຮຸ້ນສາມັນເຂົ້າຈົດທະບຽນໃນຕະຫລາດຫລັກຊັບລາວຈຳນວນ 60 ລ້ານຮຸ້ນ ຕໍ່ຄະນະກຳມະການຄຸ້ມຄອງຫລັກຊັບ (ສຄຄຊ) ເພື່ອລະດົມທຶນຈາກມວນຊົນເຂົ້າໃນການຂະຫຍາຍທຸລະກິດ ແລະ ການບໍລິການນ້ຳ ມັນຢູ່ ສປປ ລາວ, ທັງເປັນການຮອງຮັບການເຕີບໃຫຍ່ຂອງຂະແໜງອຸດສະຫະກຳ ແລະ ການເປີດປະຊາຄົມເສດຖະກິດອາຊຽນໃນທ້າຍປີ 2015. ໂດຍການຖະແຫລງຂອງທ່ານ ຈັນທອນ ສິດທິໄຊ ຮອງປະທານສະພາບໍລິຫານຜູ້ອຳນວຍການບໍລິສັດ ປີໂຕຼລຽມ ເທຼດດິງ ມະຫາຊົນ, ທ່ານ ສົມພົບ ສັກພັນພະນົມ ອຳນວຍການບໍລິສັດ ຫລັກຊັບເອພີເອັມລາວ (APM LAO) ແລະ ສຸລິໄຊ ທິບວົງໄຊ ຮອງອຳນວຍການບໍລິສັດ ຫລັກຊັບລ້ານຊ້າງມະຫາຊົນ.
ໂພນສະຫວ່າງ ບ້ານພັດທະນາ
ບ້ານໂພນສະຫວ່າງ ໜຶ່ງໃນ ຈຳນວນ 30 ບ້ານພັດທະນາຂອງ ເມືອງຈັນ ທະບູລີທີ່ໄດ້ຖືກຮັບຮອງຈາກນະຄອນຫລວງ, ມາຮອດປັດຈຸບັນທາງອຳນາດ ການປົກຄອງກໍຄືພໍ່ແມ່ປະຊາຊົນອ້ອມຂ້າງໄດ້ເສີມຂະຫຍາຍຄວາມສາມັກ ຄີຮັກແພງຊ່ວຍເຫລືອເຊິ່ງ ກັນ ແລະ ກັນ ໃນການພັດທະນາ ບ້ານຂອງຕົນ ໃຫ້ມີໃບໜ້າໃໝ່ ສາມາດກາຍເປັນບ້ານຕົວແບບທາງດ້ານຕ່າງໆ ເປັນຕົ້ນ ບ້ານສາທາລະນະສຸກ, ບ້ານວັດທະນະທຳ, ບ້ານປອດຢາເສບຕິດ, ບ້ານປອດຄະດີ ແລະ ອື່ນໆ, ຊຶ່ງແຕ່ລະຂະແໜງລ້ວນ ແຕ່ ມີການເຄື່ອນໄຫວຢ່າງຕັ້ງໜ້າສາມາດຮັກສາຄວາມເປັນແບບຢ່າງຂອງຕົນເປັນ ຢ່າງດີ.
ຕໍ່ບັນຫາທີ່ກ່າວມາຂ້າງເທິງນັ້ນທາງບ້ານສາມາດສ້າງໄດ້ຂະບວນການທີ່ພົ້ນເດັ່ນ ໂດຍສະເພາະໃນລະຫວ່າງຕົ້ນເດືອນ ຕຸລານີ້, ພາຍຫລັງລະດູຝົນຜ່ານພົ້ນໄປກ້າວເຂົ້າສູ່ລະດູແລ້ງທາງອຳນາດການປົກຄອງໄດ້ຖືສຳຄັນການສ້ອມແປງເສັ້ນທາງຢູ່ ໃນເຂດບ້ານຂອງຕົນໂດຍການປຸກລະດົມທຸກຄອບຄົວເຂົ້າມີສ່ວນຮ່ວມໃນການອອກແຮງງານພັດທະນາໂຄງລ່າງເສັ້ນ
ກຽມຈັດງານເທດສະການເຕັ້ນຟັງແມ່ຂອງຄັ້ງທີ 5, ປະຈຳປີ 2014
ໃນວັນທີ 21 ຕຸລານີ້ກຸ່ມ ບໍລິສັດເຕັ້ນຄຳ (ປະເທດຝຣັ່ງ) ຮ່ວມກັບບໍລິສັດເຕັ້ນ ຟັງລາວໄດ້ຈັດຖະແຫລງຂ່າວກ່ຽວກັບການ ຈັດງານເທດສະການເຕັ້ນຟັງ ແມ່ ຂອງ ຄັ້ງທີ 5 ປະຈຳປີ 2014, ຂຶ້ນຢູ່ສະມາຄົມນັກຂ່າວແຫ່ງປະເທດລາວ, ໂດຍ ການເຂົ້າ ຮ່ວມຂອງຫົວໜ້າບໍລິສັດດັ່ງກ່າວ, ພ້ອມຄະນະຈັດຕັ້ງງານ ແລະ ສື່ມວນຊົນເຂົ້າ ຮ່ວມ. ຫົວ ໜ້າບໍລິສັດເຕັ້ນຟັງລາວ, ນາງ ນຸດນະພາ ສ້ອຍ ສຸວັນຖະແຫຼ່ງວ່າ: ເທດສະການເຕັ້ນຄັ້ງນີ້ຈະຈັດຂຶ້ນໃນລະຫວ່າງວັນທີ 25 - 26 ຕຸລານີ້, ຢູ່ສະຖາບັນຝຣັ່ງ, ນະຄອນ ຫຼວງວຽງຈັນ ແລະ ຈະມີຫລາຍກິດຈະກຳເຊັ່ນ: ການປະກວດເຕັ້ນ, ການສະແດງເຕັ້ນ ຈາກ 5 ປະເທດຄື ສິງກະໂປ, ໄທ, ຫວຽດນາມ, ຝຣັ່ງ ແລະ ລາວ, ພ້ອມດ້ວຍການສະແດງອື່ນໆອີກຫລາກຫລາຍ, ພິເສດປີນີ້ພວກເຮາຈະມີການສະແດງເຕັ້ນ ແບບລະຄອນນຳ ອີກ.
ທ່ານນາງ ອິນຕາ ໄຂຄຳພິທູນ ຜູ້ປະສານງານທີ່ເຂັ້ມແຂງ ແລະ ຫ້າວຫັນໃນການປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນວຽກງານຫລຸດຜ່ອນຄວາມທຸກຍາກ
ໂດຍ : ສິນນະຄອນ ອິນທິລາດ
ນາງ ອິນຕາ ໄຂຄຳພິທູນ ແມ່ນຜູ້ປະສານງານກຸ່ມບ້ານມັນຈີ (ກຸ່ມທີ 4) ເມືອງ ເຊໂປນ ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ, ເພິ່ນ ແມ່ນຜູ້ປະສານງານໃນຈຳນວນ 3 ຄົນ ທີ່ເຮັດວຽກປະສານງານ ວຽກງານຫລຸດຜ່ອນຄວາມທຸກ ຍາກ (ທລຍ) ເຊິ່ງປະຕິບັດ ວຽກງານຄຽງບ່າຄຽງໄຫລ່ກັບຜູ້ປະສານງານຜູ້ຊາຍຄົນອື່ນໆໄດ້ ຢ່າງເຂັ້ມແຂງຫ້າວ ຫັນ ແລະ ສາມາດເຮັດວຽກຮ່ວມກັນ ເປັນທີມໄດ້ຢ່າງມີປະສິດທິພາບ.
ທ່ານນາງ ອິນຕາ ຮັບຜິດຊອບເປັນຜູ້ປະສານງານກຸ່ມບ້ານ ເລີ່ມແຕ່ປີ 2003 ເຊິ່ງເປັນປີ ທຳອິດທີ່ ທລຍ ເຂົ້າມາສະໜັບ ສະໜູນກິດຈະກຳດ້ານພື້ນຖານໂຄງລ່າງ ເຊິ່ງສ້າງເງື່ອນໄຂໃນການຫລຸດຜ່ອນຄວາມທຸກຍາກຂອງປະຊາຊົນບັນດາເຜົ່າໃນຊຸມ ຊົນ. ປັດຈຸບັນ ເພິ່ນເອງອາຍຸໄດ້ 45 ປີແລ້ວ ແຕ່ກໍຍັງມີຄວາມຫ້າວຫັນໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດວຽກງານຮ່ວມກັບ ທລຍ. ສະ ນັ້ນ ໃນການເລືອກຕັ້ງຜູ້ປະສານງານ ກຸ່ມໃນແຕ່ລະປີ ຢູ່ກອງປະຊຸມທົບທວນ ແລະ ວາງແຜນພັດທະນາກຸ່ມບ້ານ, ລາວຈຶ່ງໄດ້ ຮັບການເລືອກຕັ້ງເຂົ້າມາເປັນຜູ້ປະ ສານງານກຸ່ມບ້ານໃນທຸກໆປີ ແລະ ປັດຈຸບັນ ກໍແມ່ນຮອບວຽນ ທີ 12 (2014-2015 ແລ້ວ ໝາຍ ຄວາມວ່າ: ຕະຫລອດ
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
5 March 2013
ສະແດງສິລະປະດົນຕີຄາສິກ ມົນວຽງຈັນ ມິດຕະພາບລາວ-ໄທ
ໃນຄ່ຳຂອງວັນທີ 2 ມີນາ 2013 ນີ້ ຢູ່ຫໍວັດທະນະທຳແຫ່ງຊາດ ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ ໄດ້ຈັດການສະແດງສິລະປະດົນ ຕີຄາສິກ“ມົນວຽງຈັນ” ໂດຍຄະນະວິທະ ຍາໄລດຸລິຍາງຄະສິນ ມະຫາວິທະຍາໄລມະຫິດົນ ແຫ່ງ ຣາຊະອານາຈັກໄທ ຮ່ວມກັບນັກຮ້ອງປະສານ ຈາກ ສປປ ລາວ ໂດຍມີທ່ານ ບົວເງິນ ຊາພູວົງ ລັດຖະມົນຕີຊ່ວຍວ່າການກະຊວງຖະແຫລງຂ່າວ, ວັດ ທະນະທຳ ແລະ ທ່ອງທ່ຽວ, ທັງເປັນສິລະປິນແຫ່ງຊາດ, ມີບັນດາແຂກທີ່ຖືກເຊີນ ພ້ອມດ້ວຍມວນຊົນຊາວນະຄອນ ຫລວງວຽງຈັນ ເຂົ້າຮ່ວມຢ່າງຄັບຄາໜາແໜ້ນ.
ການສະແດງໃນຄັ້ງນີ້ ເພື່ອເປັນການຮັດແໜ້ນຄວາມສາມັກ ຄີ, ມິດຕະພາບ ປະເທດບ້ານໃກ້ເຮືອນຄຽງ ລະຫວ່າງ ສປປ ລາວ ແລະ ຣາຊະອານາຈັກໄທ. ສິລະປະດົນຕີ “ຄາສິກ” ທີ່ນຳມາສະແດງ ໂດຍວົງດຸລິຍາງຟິລຮາໂມນິກ ແຫ່ງ ປະເທດໄທ ປະສານສຽງກັບນັກຮ້ອງຂອງລາວ ບັນເລງເພງຊາດລາວ, ເພງຊາດໄທ, ເພງລາວດວງເດືອນ;ເປັນເພງໜຶ່ງທີ່ມີເນື້ອຮ້ອງທຳນອງທີ່ນີ້ມ ນວນອ່ອນຫວານ,ຟັງແລ້ວເຮັດໃຫ້ມີຄວາມອອນ, ເຮັດໃຫ້ຄົນກັບຄົນມີຄວາມຮັກໄຄ່ໄມຕຼີທີ່ດີງາມຕໍ່ກັນ, ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ເພງດັ່ງກ່າວ ກາຍເປັນເພງອຳມະຕະ ແລະ ແນບນິ້ງໃນຫົວໃຈຂອງຄົນທັງສອງປະເທດ ລາວ - ໄທ ຕະຫລອດມາຢ່າງບໍ່ມີວັນຈືດຈາງ. ນອກຈາກນັ້ນແລ້ວ ກໍຍັງໄດ້ບັນເລງເພງປະເທດລາວສວຍງາມ,ປະພັນໂດຍສິລະປິນແຫ່ງຊາດ ທ່ານ ສຸບັນ ສຸວັນນະວົງ, ດົນຕີບັນເລງບັນຍາຍເຖິງຄວາມສວຍສົດງົດງາມ ຂອງພູມີປະເທດ ແລະສິລະປະວັດທະນະທຳອັນສູງດ້ວຍຄຸນຄ່າ; ເພງແດນແຫ່ງອິດສະລະ, ປະພັນໂດຍສິລະປິນແຫ່ງຊາດ ທ່ານ ສີຊະນະ ສີສານ, ດົນຕີບັນເລງບັນຍາຍເຖິງວິຖີຊີວິດຂອງຊາວລາວ ທີ່ມີເອກະລັກ ແລະ ສະເໜ່ໃຫ້ຊວນຫລົງໄຫລ; ເພງວຽງຈັນຂວັນໃຈ, ປະ ພັນໂດຍທ່ານ ສົມເພັດ ເພັດວິນຍານ, ດົນຕີບັນເລງເປັນທຳນອງຊວນຟັງບັນໃດສຽງໄມເນີ ເພື່ອ ສະແດງຄວາມຮູ້ສຶກຄິດເຖິງ ແລະ ອາລົມ ເມື່ອຕ້ອງຈາກເມືອງວຽງຈັນອັນສວຍງາມ ແລະ ອົບອຸ່ນ; ເພງຮັກເມືອງລາວ,ປະພັນໂດຍ ສິລະປິນແຫ່ງຊາດທ່ານ ສີຊະນະ ສີສານ,ດົນຕີບັນເລງ, ທຳນອງແບບສະໜຸກສະໜານຄຶກຄັກ ຂອງປະຊາຊົນລາວ; ເພງສຽງແຄນລາວ, ປະພັນໂດຍສິລະປິນດີເດັ່ນ ທ່ານ ສຸຕັນ ພົນສົງຄາມ, ເປັນຈັງຫວະແບບສະໜຸກສະໜານ ຕາມແບບພື້ນເມືອງຍອດນິຍົມຂອງລາວ; ເພງກຸຫລາບປາກເຊ, ປະພັນໂດຍສິລະປິນແຫ່ງຊາດ ທ່ານ ບຸນທະມາລີ ບຸນຊ່ວຍ, ບັນ ເລງໃນຈັງຫວະລຸມບ້າ ຊຶ່ງເປັນ ຈັງຫວະຍອດນິຍົມ; ເພງຈົດຈຳບຸນຄຸນຂອງພັກ, ປະພັນໂດຍສິລະປິນແຫ່ງຊາດ ທ່ານ ບົວເງິນ ຊາພູວົງ, ດົນຕີບັນເລງເປັນທ່ວງທຳ ນອງເພງຊ້າ ທີ່ລະນຶກເຖິງບຸນຄຸນອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງພັກ; ເພງງາມສາວໄຕດຳຕ່ຳແຜ່ນ, ປະພັນໂດຍ ທ່ານ ພົມມີ ພົມມາ ດົນຕີບັນເລງເປັນຈັງຫວະອອນບິດໃນທຳນອງ ທີ່ສະໜຸກ ແລະ ບັນຍາ ກາດໃຫ້ຊວນຍິ້ມ; ເພງສະບາຍດີຫລວງ ພະບາງ, ປະພັນໂດຍສິລະປິນແຫ່ງຊາດ ທ່ານ ອຸ່ນຄຳ ບັນດາ ສັກ, ດົນ ຕີບັນເລງສະໜຸກສະໜານ ໃນຈັງຫວະ 3 ຊາ ເພື່ອເຊີນ ຊວນໃຫ້ເຕັ້ນລຳໃນແບບສິລະປະວັດທະນະທຳລາວ; ເພງຈຳ ປາເມືອງລາວປະສານຮ້ອງ: ເນື້ອ ຮ້ອງປະພັນໂດຍ ສິລະປິນດີເດັ່ນ ທ່ານ ມະຫາພູມີ ຈິດຕະພົງ, ທຳນ ອງເພງປະພັນໂດຍ ສິລະປິນແຫ່ງຊາດ ອຸຕະມະ ຈຸລາມະນີ, ອະດີດ ລັດຖະມົນຕີກະຊວງສຶກສາທິ ການ ເປັນຜູ້ປະພັນຂຶ້ນ ໂດຍໃຊ້ ດອກຈຳປາທີ່ຊາວລາວນິຍົມປູກແຕ່ອະດີດ ເປັນສື່ບອກຄວາມຮັກໃນແຜ່ນດິນເກີດ ແລະສ້າງຄວາມຮັກຄວາມສາມັກຄີ ເປັນນ້ຳໜຶ່ງໃຈດຽວກັນ ຕໍ່ມາບົດເພງ ແລະ ດອກຈຳປາ ໄດ້ກາຍເປັນສັນຍາລັກປະຈຳຊາດລາວ, ນຳສະແດງໂດຍ ນັກຮ້ອງຂອງລາວ ຈຳນວນ 50 ຄົນ. ເພງວຽງຈັນເມືອງງາມ ປະສານຮ້ອງ, ເນື້ອຮ້ອງປະພັນໂດຍ ທ່ານ ສະໜອງ ລັດຕະນະພັນ, ທຳນອງເພງປະພັນໂດຍ ທ່ານ ປໍຕຣີຈັນ, ນຳສະແດງໂດຍ ນັກຮ້ອງຈາກລາວ ຈຳນວນ 50 ຄົນ ແລະ ບັນເລງເພງອື່ນໆອີກ.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
ຈະລິຍະທຳ
ຈະລິຍະທຳ ຫຼື ຈະລິຍະສາດ (ອັງກິດ: ethics, ຝະລັ່ງ: éthique) ແມ່ນນຶ່ງໃນວິຊາຫຼັກຂອງ ວິຊາປັດຊະຍາ ເຊິ່ງສຶກສາກ່ຽວກັບຄວາມດີງາມທາງສັງຄົມມະນຸດ ຈຳແໜກແຍກແຍະວ່າສິ່ງໃດຖືກແລະສິ່ງໃດຜິດ ຄັນຈະອະທິບາຍຢ່າງງ່າຍ ໆ ແມ່ນ ຈະລິຍະທຳ ໝາຍເຖິງ ການແຍກສິ່ງຖືກຈາກຜິດ ດີຈາກຊົ່ວ. ມາຈາກຄຳ 2 ຄຳແມ່ນ ຈະຣິຍ ກັບ ທັມ ເຊິ່ງແປຕາມສັບ ແມ່ນ ຈະຣິຍະ ແປວ່າ ຄວາມປະພຶດ ກິລິຍາທີ່ຄວນປະພຶດ ຄຳວ່າ ທັມ ແປວ່າ ຄຸນຄວາມດີ. ຄຳສັ່ງສອນໃນສາສະໜາ ຫຼັກປະຕິບັດໃນທາງສາສະໜາ ຄວາມຈິງ ຄວາມຍຸຕິທຳ ຄວາມຖືກຕ້ອງ ກົດເກນ ເມື່ອເອົາຄຳ ຈະຣິຍະ ມາຕໍ່ກັບຄຳວ່າ ທັມ ເປັນຈະລິຍະທຳ ແປເອົາຄວາມໝາຍວ່າ ກົດເກນແຫ່ງຄວາມປະພຶດ ຫຼືຫຼັກຄວາມຈິງທີ່ແມ່ນແນວທາງແຫ່ງຄວາມປະພຶດປະຕິບັດ.


text:
ຊາວລາວ ໃນ ນະຄອນ ຊິດນີ ຣັຖ New South Wales ປະເທດ Australia, ໄດ້ພາກັນ ຍື່ນໜັງສື ຮຽກຮ້ອງ ໃຫ້ ຣັຖມົນຕຣີ ກະຊວງການ ຕ່າງປະເທດ Australia ທວງຖາມ ຣັຖບານ ສປປລາວ ກ່ຽວກັບ ການຫາຍໄປ ຂອງ ທ່ານ ສົມບັດ ສົມພອນ.
ໃນການ ພົບພໍ້ກັບ ທ່ານ Robert Carr ຣັຖມົນຕຣີ ກະຊວງ ການຕ່າງປະເທດ Australia ເມື່ອຄືນ ວັນທີ 8 ກຸມພາ 2013 ຊາວລາວ ໃນນະຄອນ ຊິດນີ ໂດຍການນໍາພາ ຂອງ ຂະບວນການ ເພື່ອ ສິດທິມະນຸສ ແລະ ປະຊາທິປະໄຕ ໃນ Australia ໄດ້ຍື່ນໜັງສື ຮ້ອງຂໍໃຫ້ ທ່ານ Carr ທວງຖາມ ກ່ຽວກັບ ການຫາຍໄປ ຂອງທ່ານ ສົມບັດ ສົມພອນ.
ການຫາຍໄປ ຂອງທ່ານ ສົມບັດ ສົມພອນ ໄດ້ສ້າງຄວາມ ວິຕົກກັງວົນ ໃຫ້ຊຸມຊົນ ນາໆຊາດ ຢ່າງກວ້າງຂວາງ ຊຶ່ງຮວມທັງ ປະເທດ ໃນກຸ່ມອາຊຽນ, ສະພາ ສະຫະພາບຢູໂຣບ, ອົງການ ສິດທິມະນຸສ ສະຫະປະຊາຊາດ ແລະ ກະຊວງ ການຕ່າງປະເທດ ສະຫະຣັຖ ອະເມຣິກາ, ບໍ່ນັບຄົນລາວ ທີ່ອາສັຍ ຢູ່ຕ່າງປະເທດ ທົ່ວໄປ ທົ່ວໂລກ.
ຄົນ Australian ຜູ່ນຶ່ງ ທີ່ໄດ້ຕິດຕາມ ການຫາຍໄປ ຂອງ ທ່ານ ສົມບັດ ສົມພອນ ມີຄວາມ ວິຕົກກັງວົນ ແລະ ໄດ້ຕິດຕໍ່ ທວງຖາມ ທ່ານ Robert Carr ຜ່ານທາງ Email ວ່າ:
“ເມື່ອທ່ານ Carr ໄດ້ໄປ ຢ້ຽມຢາມ ສປປລາວ ລະຫວ່າງວັນທີ 17 ຫາ 20 ກຸມພາ 2013 ໄດ້ມີໂອກາດ ຍົກບັນຫາ ຂໍ້ຂ້ອງໃຈ ຂອງຊາວໂລກ ກ່ຽວກັບ ການຫາຍໄປ ຂອງ ທ່ານ ສົມບັດ ຕໍ່ທາງການ ລາວ ບໍ່?”
ຊຶ່ງ ທ່ານ Carr ກໍໄດ້ຕອບ ຜ່ານທາງ Email ວ່າ:
“ທ່ານໄດ້ຍົກ ກໍຣະນີ ການຫາຍໄປ ຂອງ ທ່ານ ສົມບັດ ຂຶ້ນມາສອບຖາມ ເມື່ອໄດ້ ພົບພໍ້ກັບ ນາຍົກ ຣັຖມົນຕຣີ ສປປລາວ ທ່ານ ທອງສິງ ທັມມະວົງ ແລະ ຣັຖມົນຕຣີ ກະຊວງ ການຕ່າງປະເທດ ສປປລາວ ທ່ານ ທອງລຸນ ສີສຸລິດ".
ໃນເວລາ ດຽວກັນ ນັ້ນ ທ່ານ Robert Carr ຍັງໄດ້ ຖ່າຍທອດ ຄວາມວິຕົກ ກັງວົນ ຂອງຊາວ Australian ກ່ຽວກັບ ເຫດການ ດັ່ງກ່າວ ອີກດ້ວຍ. ທ່ານ Robert Carr ຍັງໄດ້ກ່າວວ່າ ໄດ້ຮັບຄໍາຢືນຢັນ ຈາກ ນາຍົກ ຣັຖມົນຕຣີ ສປປລາວ ທ່ານ ທອງສິງ ທັມມະວົງ ວ່າຈະສືບຕໍ່ ກົດດັນ ເຈົ້າໜ້າທີ່ ພາກຣັຖ ໃຫ້ຊອກຄົ້ນຫາ ທ່ານສົມບັດ.


text:
ລະບອບປະຊາທິປະໄຕ
ປະຊາທິປະໄຕ (ອັງກິດ: democracy, ຝະລັ່ງ: démocratie) ແມ່ນແນວຄິດທີ່ເຊື່ອວ່າປະຊາຊົນມີສິດທີ່ຈະປົກຄອງຕົນເອງ ເຊິ່ງແຕກຕ່າງຈາກແນວຄິດກ່ອນໜ້າ ທີ່ເຊື່ອວ່າປະຊາຊົນມີຊີວິດເພື່ອການຮັບໃຊ້ພະມະຫາກະສັດ ຫຼື ມີຊິວິດຕາມຄວາມຕ້ອງການຂອງພະເຈົ້າ ການປ່ຽນກະບວນທັດນີ້ ແມ່ນຜົນຈາກຍຸກແສງສະຫວ່າງ.
ປະຊາທິປະໄຕນັ້ນ ກ່າວໄດ້ວ່າ ມີຄວາມໝາຍທັງໃນແງ່ອຸດົມການຫຼືລັດທິຄວາມຄິດທາງການເມືອງ ແລະ ຄວາມໝາຍໃນເຊິງລະບອບການປົກຄອງ ໂດຍແມ່ນທີ່ປະຈັກກັນທົ່ວໄປວ່າ ລະບອບການປົກຄອງທີ່ສາມາດຕອບສະໜອງຄວາມຕ້ອງການຂອງປະຊາຊົນໄດ້ຢ່າງມີປະສິດພາບແລະປະສິດຜົນ ໂດຍມີກົນໄກ ເງື່ອນໄຂຮອງຮັບສັກສີ ສິດທິເສລີພາບ ແລະ ຄວາມເທົ່າທຽມກັນຂອງບຸຄຄົນ ໃນສັງຄົມ ແມ່ນການປົກຄອງໃນລະບອບປະຊາທິປະໄຕ ເຊິ່ງເປັນລະບອບການປົກຄອງທີ່ຖືວ່າປະຊາຊົນແມ່ນອຳນາດອະທິປະໄຕ ແລະທຶກຄົນບໍ່ເວັ້ນພະມະຫາກະສັດຈະຕ້ອງຢູ່ພາຍໃຕ້ລັດຖະທຳມະນູນ.
ຄຳວ່າ ປະຊາທິປະໄຕ ມາຈາກພາສາເກຣັກບູຮານວ່າ “Democratia” ແມ່ນຄຳຜະສົມລະຫວ່າງຄຳວ່າ “Demo” ໝາຍເຖິງປະຊາຊົນຫຼືສາທາລະນະຊົນທົ່ວໄປ ແລະຄຳວ່າ cratia ເຊິ່ງໝາຍເຖິງລະບອບການປົກຄອງ.


text:
ອານາຈັກທີ່ເຂັມແຂງຂອງຄົນລາວ ຕັ້ງແຕ່ພຸດທະສະວັດທີ ໘-໑໒ ນັ້ນ, ມີອານາຈັກແຖນ, ອາ ນາຈັກຫິຣັນຍະເງິນຍາງຊຽງແສນ ແລະອານາຈັກນ້ອຍອີກຫຼາຍອານາຈັກ, ສ່ວນອານາອີກອານາ ຈັກ ໜຶ່ງທີ່ຕັ້ງຢູ່ທາງຕອນໃຕ້ຂອງອານາຈັກຫິຣັນຍະເງິນຢາງຊຽງແສນແມ່ນ ອານາຈັກຊວາ ຫຼືຮຽກວ່າ ເມືອງຊວາ, ນັກປະຫວັດຍັງບໍ່ທັນໄດ້ລົງຄວາມເຫັນຄັກແນ່ວ່າ ເປັນຂອງຊົນຊາດລາວ ຫຼືຊົນຊາດໃດກັນ ແທ້ ຕັ້ງແຕ່ພຸດທະສະຕະວັດທີ ໑໒ ກັບໄປ, ບາງທ່ານວ່າເປັນເມືອງເຊົ່າ ແລະບາງທ່ານວ່າເປັນເມືອງ ຂອງຊົນຊາດຊວາ ຄືຊົນຊາດຂອງຂອມກຸ່ມໜຶ່ງ.
ການສະຖາປານາອານາຈັກແຮກຂອງຊົນຊາດລາວ ຊາວລ້ານຊ້າງນີ້ນັບເປັນເລື່ອງທີ່ສຳຄັນ ທີ່ຈະຕ້ອງໄດ້ສຶກສາຄົ້ນຄວ້າກັນຢ່າງຄັກແນ່ ເພື່ອໃຫ້ເຫັນຄວາມຈະແຈ້ງແຫ່ງປະຫວັດສາດຂອງຊາດ ລາວ.
ນັກປະຫວັດສາດລາວ ແລະຕ່າງປະເທດເຊື່ອວ່າ ຊາວລາວເປັນຊາດເກົ່າແກ່ກຳເນີດຊາດ ເຜົ່າ ພັນ ແລະວັດທະນະທັມຂອງຕົນມາແລ້ວບໍ່ຕ່ຳກວ່າ ໕໐໐໐ ປີ, ດັ້ງເດີມຕັ້ງຖິ່ນຖານຢູ່ລະຫວ່າງແມ່ນຳ້ ຫວງໂຫ ກັບແມ່ນ້ຳແຢງຊີກຽງ ແຖບມົນທົນເສສວນ ໃນປະເທດຈີນປັດຈຸບັນ, ຕໍ່ມາໄດ້ຖືກຈິນຮຸກຮານ ຈຶ່ງໄດ້ອົບພະຍົບຂະຫຍາຍຕົວລົງມາທາງຕອນໃຕ້ ນັກປະຫວັດສາດບາງທ່ານວ່າຖືກຮຸກຮານ ນັກປະ ຫວັດສາດບາງທ່ານວ່າຍ້ອນການຂະຫຍາຍຕົວຂອງຊົນຊາດ ໄດ້ເພີ່ມຂຶ້ນຈຶ່ງໄດ້ແຍກຍ້າຍຫົວເມືອງ ຂອງຕົນອອກ ຈົນມາເຖິງແຖວມົນທົນເສສວນໃນປະເທດຈີນ, ເຊິ່ງຮຽກວ່າ ອານາຈັກໜອງແສ ຫຼືອາ ນາຈັກນ່ານເຈົາ ໂດຍໄດ້ມີຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງ ແລະໄດ້ດຳຣົງຄວາມເປັນເອກະຣາດໃນທີ່ນີ້ຫຼາຍ ຮ້ອຍປີ ບາງທ່ານວ່າອານາຈັກນ່ານເຈົ້າແມ່ນສູນກາງຂອງອານາຈັກແຖນ ແຕ່ນັກປະຫວັດສາດບາງ ທ່ານສະເໜີວ່າ ມີເມືອງແຖນອີກເມືອງໜຶ່ງຂອງຄົນລາວ ຢູ່ລ່ອງແມ່ນນ້ຳແດງ ແມ່ນ້ຳດຳ ຊື່ວ່າເມືອງ ແຖນ ເຊິ່ງຫວຽດນາມຮຽກຊື່ໃໝ່ວ່າ “ດຽນບຽນຟູ” ເຊິ່ງຄຳວ່າ “ດຽນ” ແປອາດມີຄວາມໝາຍວ່າ “ຖຽນ, ທຽນ ຫຼືແຖນກໍໄດ້” ຄຳວ່າ “ບຽນ” ອາດໝາຍເຖິງ “ສູງ” ຄຳວ່າ “ຟູ” ອາດແຝງມາຈາກຄຳວ່າ “ພູ” ໃນພາສາຫວຽດນາມ.
ອານາຈັກນ່ານເຈົ້ານັ້ນ ມີຊື່ໜຶ່ງວ່າ “ຕາລີຟູ” ຄຳວ່າ “ຟູ” ໃນພາສາຈີນ ອາດມີສ່ວນກ່ຽວພັນກັບ “ຟູ” ໃນພາສາຫວຽດນາມກໍໄດ້, ຢ່າງໃດກໍຕາມ ມີຄຳສັນນິຖານໃໝ່ວ່າ “ອານາຈັກນ່ານເຈົາວ່າ ເປັນ ເມືອງຫຼວງຂອງຊົນຊາດຕລີຟູ” ມີຄຳປະຕິເສດວ່າບໍ່ແມ່ນຂອງຊົນຊາດໄຕ-ລາວ, ຈົນເຖິງສະໄໝຂອງ ຂຸນບູຣົມຣາຊາທິຣາດ ຄອວອານາຈັກນ່ານເຈົ້າ, ບາງກະແສວ່າ ຄອງເມືອງແຖນ ເມືອງແຖນທີ່ແທ້ນັ້ນ ຢູ່ເມືອງນ່ານເຈົ້າ ຫຼືເມືອງແຖນ ນານ້ອຍອ້ອຍໝູກັນແທ້ (ຄວນແກ່ການສຶກສາໃຫ້ຈະແຈ້ງ) ພຣະອົງ ຈຶ່ງໄດ້ສະຖາປານາເມືອງນານ້ອຍອ້ອຍໝູ ຫຼືເມືອງກາຫຼົງ (ມະຫາສີລາ ວິຣະວົງສ໌ ເຊື່ອວ່າເມືອງນາ ນ້ອຍອ້ອຍໝູ ຫຼືເມືອງກາຫົຼງນີ້ ຢູ່ທີ່ເມືອງແຖນ ດຽນບຽນຟູ ໃນດິນແດນສິບສອງຈຸໄທ ໃນປະເທດ ຫວຽດນາມປັດຈຸບັນ ບໍ່ແມ່ນດິນແດນ ເມືອງຕາລີ ຫຼືເມືອງໜອງແສ ດັ່ງນັກປະຫວັດບາງທ່ານກ່າວ ເຖິງ)
ໃນພົງສາວະດານ ລ້ານຊ້າງກ່າວວ່າ ຂຸນບູຣົມຣາຊາທິຣາດ ແຜ່ຂະຫຍາຍອານາຈັກອອກໄປ ໂດຍສ່ົງໂຣຣົດ ໗ ພຣະອົງ(ອັນນີ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ລາວໃນສະໄໝຂອງຂຸນບູຣົມນີ້ມີຄວາມເຂັ້ມແຂງ ທີ່ສຸດ ສາມາດຂະຫຍາຍອານາຈັກໄດ້) ໂດຍໃຫ້ໂອຣົດໄປປົກຄອງປະເທດຕ່າງໆ ເມືອງຕ່າງໆ ທີ່ປາ ກົດໃນພົງສາວະດານລ້ານຊ້າງ ແລະພົງສາວະດານຊົນຊາດລາວ-ໄຕ, ຕ່າງນັ້ນຢູ່ໃນເຂດພູມີພາກ ອິນດູຈີນຕອນເໜືອ ໃນລ່ອງແມ່ນ້ຳຂອງ ແລະສາຂາຂອງມັນ ໃຕ້ສູດຢູ່ທີ່ຊຽງຂວາງ ຫຼວງພຣະບາງ ດ່ັງນີ້:
໑. ຂຸນລໍ ເປັນໂອຣົດອົງແຮກ ປົກຄອງເມືອງຊວາ ເມືອງຊວາໄດ້ພັດທະນາການຊື່ເມືອງມາ ຈາກຊຽງດົງ, ຊຽງດົງຊຽງທອງ ແລະຫຼວງພຣະບາງໃນທີ່ສຸດ.
໒. ຂຸນຜາລ້ານ ປົກຄອງເມືອງຫໍແຕ (ຕາຫໍ ຫຼືສິບສອງພັນນາ ບາງຄັ້ງກໍປາກົດເຫັນຄຳວ່າ ລ້ານຊ້າງປັນນາ).
໓. ຂຸນຈຸສົງ ປົກຄອງເມືອງໂກດແທ້ແຜນໂປມ (ເມືອງຫວຽດນາມປັດຈຸບັນ)
໔. ຂຸນຄຳຜົງ ປົກຄອງເມືອງລ້ານນາ (ອາດແມ່ນຊຽງແສນ).
໕. ຂຸນອິນ(ງົວອິນ) ປົກຄອງລ້ານເພັຍສີອາຍຸທະຍາ(ລະໂວ້).
໖. ຂຸນກົມ ປົກຄອງເມືອງມອນ(ອິນທະປັດ, ຫົງສາວະດີ).
໗. ຂຸນເຈືອງ ປົກຄອງເມືອງພວນ (ຊຽງຂວາງ-ມີການເຊື່ອກັນວ່າ ຂຸນເຈືອງ ປາກົດໃນວັນນະ ກັມ “ທ້າວຮຸ່ງ-ທ້າວເຈືອງ”.
ເປັນທີ່ໜ້າສັງເກເວ່າ ໂອຣົດທັງໝົດຂອງຂຸນບູຣົມຣາຊາທິຣາດນັ້ນ ໄປປົກຄອງເມືອງຕ່າງໆ ຈະໃຊ້ຄຳວ່າປົກຄອງ ນັ້ນໝາຍເຖິງອຳນາດອະທິປະໄຕຂອງອານາຈັກແຖນນັ້ນ ມີຄວາມເຂັ້ມແຂງ ແລະສິ່ງໜຶ່ງທີ່ບໍ່ໄດ້ກ່າວເຖິງ ຄືບໍ່ມີໂອຣົດອົງໃດຂອງຂຸນບູຣົມຣາຊາທິຣາດ ປົກຄອງເມືອງແຖນເລີຍ ນັ້ນສະແດງວ່າ ການຂະຫຍາຍອານາເຂດຂອງຂຸນບູຣົມນັ້ນ ເປັນໄປດ້ວນສັນຕິທັມ ຂຸນບູຣົມນັ້ນນັບວ່າ ເປັນຕົນຕະກູນສຳຄັນພຣະອົງໜຶ່ງຂອງລາວ ແລະໄລຍະຕໍ່ມາຂຸນບູລໍ ໄດ້ເປັນໃຫຍ່ໃນອານາຈັກລ້ານ ຊ້າງ ເຊື່ອກັນວ່າຂຸນລໍເປັນຜູ້ສະຖາປານາອານາຈັກລ້ານຊ້າງຄັງແຮກ ແລະໃນສະໄໝດຽວກັນນັ້ນ ນັກປະຫວັດສາດໄດ້ລົງຄວາມເຫັນວ່າ ຂຸນລໍໄດ້ພຣະຣາຊະທານນາມພຣະຣາຊະທານີວ່າ “ຊຽງທອງ” ແລະສະຖານປານາອານາຈັກຊວາ ມາເປັນອານາຈັກລ້ານຊ້າງໃນປີ ພ.ສ ໑໓໐໐, ເມື່ອຊົນຊາດລາວ ໄດ້ລົງມາສະຖາປານາອານາຈັກລ້ານຊ້າງແລ້ວ ກໍມີພົນລະເມືອງຫຼາຍຂຶ້ນ ໄດ້ປະສົບເຜົ່າພັນກັບຊົນ ຊາດຊວາ (ຂອມບູຮານ) ບາງພວກກໍໝົດອຳນາດ ຢູ່ຕາມພູເຂົາ, ບາງພວກອົບພະຍົບລົງໃຕ້ໄປຢູ່ໃນ ດິນແດນສຍາມ, ຂອມ, ມອນແລະລົງທະເລໄປໃນດອນຊວາ.
ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ໄດ້ດຳຣົງຄົງຄວາມເປັນເອກະຣາດມາຈົນເຖິງສະໄໝພຣະເຈົ້າສຸວັນນະຄຳ ຜົງໃນ ພ.ສ ໑໘໘໐ ປາຍ ຈຶ່ງເຖິງສະໄໝພຣະເຈົ້າຟ້າງຸ່ມມະຫາຣາດມາສະຖານປານາຈັກລ້ານຊ້າງ ໃນປີ ພ.ສ ໑໙໐໒.


text:
ທະນາຄານແຫ່ງ ສປປ. ລາວ ຮ່ວມກັບ ກະຊວງການເງິນ ເຜີຍແຜ່ກົດໝາຍການບັນຊີ ສະບັບປັບປຸງ
ຂປລ. ທະນາຄານແຫ່ງ ສປປ. ລາວ ຮ່ວມກັບ ກະຊວງການເງິນ ຈັດສຳມະນາເຜີຍແຜ່ກົດໝາຍວ່າ ດ້ວຍການບັນຊີ (ສະບັບປັບປຸງ) ໃນຕອນເຊົ້າວັນທີ 8 ພຶດສະພາ 2013 ທີ່ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ ເພື່ອເຮັດ ໃຫ້ພະນັກງານທະນາຄານທຸລະກິດ ແລະ ສະຖາບັນການເງິນຕ່າງໆ ກໍຄືພະນັກງານຂອງກົມບັນຊີ-ການເງິນ ທະນາຄານແຫ່ງ ສປປ. ລາວ ແລະ ຄະນະຮັບຜິດຊອບຄົ້ນຄວ້າປັບປຸງດຳລັດວ່າດ້ວຍບັນຊີທະນາຄານ ແລະ ສະຖາບັນການເງິນ ໄດ້ເຊື່ອມຊຶມ ແລະ ເຂົ້າໃຈເລິກເຊິ່ງກວ່າເກົ່າ ກ່ຽວກັບເນື້ອໃນຂອງກົດໝາຍ ດັ່ງກ່າວ ແລະ ສາມາດນຳເອົາບົດຮຽນທີ່ໄດ້ໄປປັບປຸງ, ພັດທະນາລະບຽບການຕ່າງໆ ແລະ ໜູນໃຊ້ເຂົ້າໃນວຽກງານຕົວຈິງ ໃຫ້ປະສົບຜົນສຳເລັດແຕ່ລະບາດກ້າວ.
ທ່ານ ສອນໄຊ ສິດພະໄຊ ຮອງຜູ້ວ່າການທະນາຄານແຫ່ງ ສປປ.ລາວ ໄດ້ກ່າວໃນໂອກາດເປີດພິທີ ໃນຄັ້ງນີ້ວ່າ: ວຽກງານບັນຊີ ເປັນວຽກໜຶ່ງທີ່ມີບົດບາດ ແລະ ຄວາມສຳຄັນ ທີ່ສຸດຕໍ່ທຸກຂະແໜງການ ໂດຍສະເພາະວຽກງານໃນຂົງເຂດທະນາຄານ. ໃນນັ້ນການສ້າງ ແລະ ພັດທະນາລະບົບບັນຊີທະນາຄານ ແລະ ສະຖາບັນການເງິນໃຫ້ມີຄວາມເຂັ້ມ ແຂງ, ທັນສະໄໝ ແລະ ສອດຄ່ອງກັບມາດຕະຖານສາກົນ ກໍເປັນສິ່ງທີ່ຈຳເປັນ ແລະ ເພື່ອຮັບໃຊ້ໃນການຄຸ້ມຄອງລະບົບທະນາຄານ, ສະຖາບັນການເງິນໃຫ້ມີຄວາມໝັ້ນຄົງ ແລະ ໂປ່ງໃສ. ການສຳມະນາ ນອກຈາກເຜີຍແຜ່ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການບັນຊີ ສະບັບປັບປຸງແລ້ວ ບັນດາຜູ້ເຂົ້າຮ່ວມ ໄດ້ຮັບຟັງການລາຍງານສະພາບລວມ ໃນການຈັດຕັ້ງຜັນ ຂະຫຍາຍລະບຽບການບັນຊີ ຢູ່ຂະແໜງທະນາຄານ ແລະ ສະເໜີຮ່າງດຳລັດວ່າດ້ວຍການບັນຊີທະນາຄານ ແລະ ສະຖາບັນການເງິນ ເພື່ອປຶກສາຫາລື ແລະ ປະກອບຄຳຄິດຄຳ ເຫັນຮ່ວມກັນ.
ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການບັນຊີສະບັບປັບປຸງ ປະກອບມີ 8 ພາກ 89 ມາດຕາ ຊຶ່ງໃນກົດໝາຍສະບັບດັ່ງກ່າວ ໄດ້ກຳນົດຫລັກການ, ລະບຽບການ ແລະ ມາດຕະການກ່ຽວກັບ ການຖືບັນຊີຂອງຫົວໜ່ວຍງົບປະມານ, ອົງການບໍລິຫານວິຊາການ, ກອງທຶນຂອງລັດ, ຫົວໜ່ວຍທຸລະກິດ ແລະ ຫົວໜ່ວຍທີ່ບໍ່ສະແຫວງຫາຜົນກຳໄລ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ວຽກງານ ການບັນຊີ ມີຄວາມເຂັ້ມແຂງ ແລະ ເຕີບໃຫຍ່ຂະຫຍາຍຕົວ, ເປັນເຄື່ອງມືຮັບໃຊ້ ການຄຸ້ມຄອງການເງິນ ແລະ ການກວດສອບບັນຊີ ພ້ອມທັງເປັນພື້ນຖານໃນການເກັບກຳພັນ ທະເຂົ້າງົບປະມານແຫ່ງລັດ, ສົ່ງເສີມການຜະລິດທຸລະກິດ, ການລົງທຶນພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ ປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນ ການສ້າງສາພັດທະນາປະເທດຊາດ./.
ກັບສາລະບານ