text:
ສະຫາຍເລຂາທິການໃຫຍ່ ຫງວຽນຝູຈ້ອງ ກ່າວຄຳປາໄສຕໍ່ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຄະນະຊາວໜຸ່ມທົ່ວປະເທດຄັ້ງທີ X - ຮູບຂອງ: tienphong.vn
ວ.ກ - ສະຫາຍ ຫງວຽນຝູຈ້ອງ, ເລຂາທິການໃຫຍ່ ຄະນະບໍລິຫານງານສູນກາງ ພັກກອມມູນິດຫວຽດນາມ ເຂົ້າຮ່ວມ ແລະ ປະກອບຄຳເຫັນ ຕໍ່ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຄັ້ງທີ X ຂອງຄະນະຊາວໜຸ່ມກອມມູນິດ ໂຮ່ຈີມິນ ສະໄໝ 2012 – 2017. ຂໍນຳສະເໜີບາງເນື້ອໃນ ບົດປາໄສຂອງເພິ່ນ ຕໍ່ເພື່ອນຜູ້ອ່ານທັງຫຼາຍ.
ໃນຕະຫຼອດໄລຍະຍາວປະຫວັດສາດຂອງຊາດ, ຈາກຮຸ້ນຄົນນີ້ໄປສູ່ຮຸ້ນຄົນອື່ນ, ຊາວໜຸ່ມຫວຽດນາມ ເວລາໃດກໍ່ຍົກສູງນ້ຳໃຈຮັກຊາດ, ບໍ່ຢ້ານກົວຕໍ່ຄວາມທຸກຍາກລຳບາກ, ການເສຍສະຫຼະ, ກຽມພ້ອມອຸທິດຕົນເພື່ອພາລະກິດສ້າງສາ ແລະ ປົກປັກຮັກສາປະເທດຊາດ. ຄະນະຊາວໜຸ່ມກອມມູນິດ ໂຮ່ຈີມິນ ໄດ້ຮັບການສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໂດຍພັກ ແລະ ລຸງໂຮ່, ໄດ້ນຳພາ ແລະ ຝຶກຝົນຫຼໍ່ຫຼອມ ໃນຕະຫຼອດ 80 ປີທີ່ຜ່ານມາ, ຄະນະຊາວໜຸ່ມ ໄດ້ເຕີບໃຫຍ່ຂະຫຍາຍຕົວ ຢ່າງບໍ່ຢຸດຢັ້ງ, ປະຕິບັດໜ້າທີ່ສາມັກຄີ, ເຕົ້າໂຮມ, ສຶກສາອົບຮົມ, ໂຄສະນາຂົນຂວາຍຊາວໜຸ່ມເຂົ້າຮ່ວມ ບັນດາຂະບວນການປະຕິວັດ ໄດ້ດີທີ່ສຸດ. ພາຍໃຕ້ຄັນທຸງສະຫງ່າລາສີຂອງພັກ, ຊາວໜຸ່ມຍຸກສະໄໝ ໂຮ່ຈີມິນ ໄດ້ສູ້ຊົນຢ່າງບໍ່ຢຸດຢັ້ງ, ຜ່ານຜ່າທຸກຄວາມຫຍຸ້ງຍາກ, ອຸປະສັກນາໆປະການ, ປະຕິບັດໜ້າທີ່ ທີ່ໄດ້ຮັບມອບໝາຍຢ່າງດີເລີດ, ປະກອບສ່ວນພ້ອມກັບທົ່ວພັກ, ທົ່ວປວງຊົນ ແລະ ທົ່ວກອງທັບ ຂຽນໜ້າປະຫວັດສາດໃໝ່ ທີ່ພິລະອາດຫານ, ປົດປ່ອຍຊາດ, ເຕົ້າໂຮມປະເທດຊາດເປັນເອກະພາບ, ຍູ້ແຮງພາລະກິດປ່ຽນແປງໃໝ່ ເພື່ອຈຸດໝາຍປະຊາຊົນຮັ່ງມີ, ປະເທດຊາດເຂັ້ມແຂງ, ປະຊາທິປະໄຕ, ຍຸດຕິທຳ, ສີວິໄລ.
ໃນຊຸມປີມໍ່ໆ ນີ້, ຈາກພຶດຕິກຳການເຄື່ອນໄຫວທີ່ຫຼາກຫຼາຍ ແລະ ຟົດຟື້ນຂອງໄວໜຸ່ມ, ທົ່ວທຸກຂົງເຂດ ໄດ້ປະກົດມີຊາວໜຸ່ມທີ່ກ້າວໜ້າ ຫຼາຍຄົນ, ມີການຈັດຕັ້ງຊາວໜຸ່ມດີເດັ່ນ ຫຼາຍບ່ອນ, ປະກອບສ່ວນເຕີມແຕ່ງ ມູນເຊື້ອອັນສະຫງ່າງາມ ຂອງຄະນະຊາວໜຸ່ມກອມມູນິດໂຮ່ຈີມິນ. ຫຼາຍການເຄື່ອນໄຫວທີ່ມີຄວາມໝາຍ ຂອງຄະນະຊາວໜຸ່ມ ໄດ້ສືບຕໍ່ເປີດກວ້າງ. ບັນດາຂະບວນການເຄື່ອນໄຫວ “ຕະລຸມບອນໃນການພັດທະນາ ເສດຖະກິດ, ສັງຄົມ ແລະ ປົກປັກຮັກສາປະເທດຊາດ”, “ຮ່ວມກັນສ້າງຕົນ, ສ້າງອາຊີບ”… ໄດ້ສ້າງບາດກ້າວໃໝ່ ໃນຊີວິດສັງຄົມ. ບັນດາການເຄື່ອນໄຫວດຳລົງຊີວິດ ທີ່ເປັນມູນເຊື້ອ, ການສຶກສາອົບຮົມ, ວິຖີດຳລົງຊີວິດ, ວັນທະນະທຳ, ສິລະປະ, ກິລາກາຍຍະກຳ, ຊ່ວຍເຫຼືອຜູ້ທຸກຍາກ, ເຂດທຸກຍາກ, ຕ້ານໄພທຳມະຊາດ, ໄພນ້ຳຖ້ວມ… ສາມາດດຶງດູດເອົາ ກຳລັງໄວໜຸ່ມເຂົ້າຮ່ວມ ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ, ທັງປະກອບສ່ວນ ປະຕິບັດໜ້າທີ່ລວມ ຂອງປະເທດຊາດ, ທັງຢັ້ງຢືນບົດບາດຕະລຸມບອນ ຂອງຄະນະຊາວໜຸ່ມ.
ເຖິງແນວໃດກໍ່ຕາມ, ກໍ່ຕ້ອງຍອມຮັບຢ່າງຕົງໄປຕົງມາວ່າ, ໃນວາລະສະໄໝທີ່ຜ່ານມາ, ການເຄື່ອນໄຫວ ຂອງຄະນະຊາວໜຸ່ມ ແລະ ຂະບວນການຊາວໜຸ່ມ ກໍ່ຍັງປະກົດມີຈຸດອ່ອນ, ຂໍ້ຄົງຄ້າງ ຫຼາຍຢ່າງ. ຄະນະຊາວໜຸ່ມ ຍັງບໍ່ທັນສ້າງໄດ້ການຂະຫຍາຍຕົວ ທີ່ສະໜ່ຳສະເໝີ ໃນແຕ່ລະຂັ້ນ, ຍັງບໍ່ທັນເສີມຂະຫຍາຍໄດ້ຢ່າງເຂັ້ມແຂງ ຄວາມສາມາດບົ່ມຊ້ອນ, ກຳລັງຄົ້ນຄິດປະດິດສ້າງ ຂອງຊາວໜຸ່ມ.
ຕໍ່ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ເທື່ອນີ້, ຂ້າພະເຈົ້າຂໍສະເໜີໃຫ້ບັນດາສະຫາຍ ສຸມສະຕິປັນຍາສົນທະນາ ເພື່ອຕີລາຄາຢ່າງຖືກຕ້ອງ ຕໍ່ສະພາບການ, ສະຫຼຸບສັງລວມຢ່າງເລິກເຊິ່ງ ຕໍ່ພຶດຕິກຳຄວາມເປັນຈິງ, ນຳສະເໜີທິດທາງ, ໜ້າທີ່, ວິທີແກ້ໄຂຕິດແທດຕົວຈິງ, ມີປະສິດທິຜົນສູງ ໃນສະໄໝແຕ່ 2012 – 2017. ຂ້າພະເຈົ້າພຽງແຕ່ເນັ້ນໜັກ ແລະ ຕັ້ງບັນຫາຈຳນວນໜຶ່ງ ເພື່ອໃຫ້ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ໄດ້ສົນທະນາ, ພິຈາລະນາ, ຕັດສິນ:
ໜຶ່ງແມ່ນ, ຕ້ອງຮັບຮູ້ໄດ້ຢ່າງຄົບຖ້ວນ ແລະ ເລິກເຊິ່ງຕື່ມອີກ ຕໍ່ບົດບາດ, ທີ່ຕັ້ງຂອງຊາວໜຸ່ມ ແລະ ຄະນະຊາວໜຸ່ມ ໃນຍຸກສະໄໝໃໝ່.
ພວກເຮົາລ້ວນແຕ່ຮູ້ວ່າ, ຊາວໜຸ່ມແມ່ນພາກສ່ວນໜຶ່ງທີ່ສຳຄັນສຸດຂອງສັງຄົມ, ເປັນຕົວແທນໃຫ້ກຳລັງແຮງຂອງຊາດ. ຊາວໜຸ່ມເຂັ້ມແຂງ ຊາດຈິ່ງເຂັ້ມແຂງ; ຢູ່ໃນກຳລັງແຮງຂອງຊາດ ກໍ່ຍັງມີ ກຳລັງແຮງຂອງຊາວໜຸ່ມ. ໃນປະຫວັດສາດຂອງຊາດເຮົາ ກໍ່ໄດ້ມີຜູ້ນຳຫຼາຍທ່ານທີ່ເກັ່ງກ້າ, ອາດຫານ, ຍາດໄດ້ຜົນງານ ໃນການສູ້ຮົບທີ່ດີເລີດ ໃນຄາວທີ່ຍັງເປັນໄວໜຸ່ມ.
ຮຸ້ນຊາວໜຸ່ມໃນປັດຈຸບັນນີ້ ໄດ້ສືບທອດມູນເຊື້ອອັນດີເລີດ ຂອງຊາດ ແລະ ບັນດາໝາກຜົນ ຂອງການປະຕິວັດ, ເປີດກວ້າງການຮ່ວມມືກັບສາກົນ; ພວກເຂົາມີດ້ານທີ່ເປັນທ່າແຮງພື້ນຖານ ນັ້ນແມ່ນລະດັບການສຶກສາ ທີ່ສູງກວ່າແຕ່ກ່ອນ, ມີສະຕິພິບໄຫວຕໍ່ສະພາບການ, ມີນ້ຳໃຈຮັກຊາດ, ມີຄວາມມຸ່ງມາດປາດຖະໜາ ພາປະເທດຊາດຫຼຸດພົ້ນຈາກຄວາມທຸກຍາກ, ລ້າຫຼັງ, ປະຕິບັດຈຸດໝາຍ ປະຊາຊົນຮັ່ງມີ, ປະເທດຊາດເຂັ້ມແຂງ, ປະຊາທິປະໄຕ, ຍຸດຕິທຳ, ສີວິໄລ. ຊາວໜຸ່ມ ແລະ ວຽກງານຊາວໜຸ່ມຍິ່ງມີບົດບາດ, ທີ່ຕັ້ງພິເສດສຳຄັນ ແລະ ຍິ່ງໃຫຍ່. ວຽກງານຊາວໜຸ່ມເປັນບັນຫາເປັນຕາຍຂອງຊາດ, ເປັນໜຶ່ງໃນບັນດາປັດໄຈຕັດສິນຊະນະ ຫຼື ການປະລາໄຊ ຂອງການປະຕິວັດ. ບັນຫາຊາວໜຸ່ມ ແລະ ວຽກງານຊາວໜຸ່ມ ເວລາໃດກໍ່ຖືກພັກ ແລະ ລັດຖືສຳຄັນ, ຝາກຄວາມເຊື່ອໝັ້ນເລິກເຊິ່ງ ຕໍ່ກຳລັງຊາວໜຸ່ມ ແລະ ອົງການຈັດຕັ້ງຊາວໜຸ່ມ. ແຕ່ກະໂຕຊາວໜຸ່ມ ແລະ ອົງການຈັດຕັ້ງຊາວໜຸ່ມເອງ ກໍ່ຕ້ອງຮັບຮູ້ໄດ້ຢ່າງເລິກເຊິ່ງຕື່ມອີກ ຕໍ່ທີ່ຕັ້ງ, ບົດບາດ ແລະ ພາລະກຳຂອງຕົນ, ຍົກສູງສະຕິຄວາມຮັບຜິດຊອບ, ອອກແຮງພະຍາຍາມຢ່າງບໍ່ຢຸດຢັ້ງ, ສູ້ຊົນສຶກສາຮ່ຳຮຽນ, ຝຶກຝົນຫຼໍ່ຫຼອມ, ຍົກລະດັບຄວາມຮູ້, ຄຸນສົມບັດປະຕິວັດ ເພື່ອປະຕິບັດສຳເລັດພາລະກຳປະຫວັດສາດ, ນຳໜ້າໃນການຕໍ່ສູ້ ເອົາຊະນະຄວາມທຸກຍາກລຳບາກ, ລ້າຫຼັງ, ຕອບສະໜອງຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການ ຂອງການປະຕິວັດໃນສະພາບໃໝ່, ປະກອບສ່ວນສ້າງ ແລະ ປົກປັກຮັກສາປະເທດຊາດ.
ສອງແມ່ນ, ຖືສຳຄັນ ແລະ ປະຕິບັດໃຫ້ດີກວ່າເກົ່າອີກ ຕໍ່ວຽກງານສຶກສາອົບຮົມການການເມືອງ - ແນວຄິດໃຫ້ແກ່ຊາວໜຸ່ມ.
ຍຸກສະໄໝປັດຈຸບັນ, ວິທະຍາສາດ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີ, ເສດຖະກິດພູມປັນຍາ ພວມຂະຫຍາຍຕົວຢ່າງໄວວາ; ເຕັກໂນໂລຊີດ້ານຂໍ້ມູນຂ່າວສານ ມີບາດກ້າວຂະຫຍາຍຕົວແບບກະໂດດຂັ້ນ ໃນສະພາບການເມືອງ, ເສດຖະກິດໂລກ ທີ່ມີຄວາມຜັນປ່ຽນຢ່າງສັບສົນ. ຊາວໜຸ່ມຈຳນວນໜຶ່ງ ມີທ່າອ່ຽງເບິ່ງເບົາ ຕໍ່ຄຸນຄ່າມະນຸດສະທຳ, ຂໍ້ກຳນົດກົດລະບຽບ, ຫຼັກສິນທຳ, ຕົກໃນໄພສັງຄົມ. ຊາວໜຸ່ມຈຳນວນບໍ່ໜ້ອຍ ມີຈິດຕະສາດຖ້າຮັບຜົນ, ເອື່ອຍອີງນຳການເກື້ອກູນ ຂອງຄອບຄົວ ແລະ ສັງຄົມ; ສັ່ນຄອນ, ຕົກທ່າຮັບ, ບໍ່ຍອມສຶກສາຮ່ຳຮຽນ, ຝຶກຝົນຫຼໍ່ຫຼອມ ຍົກສູງລະດັບຄວາມຮັບຮູ້ ທາງດ້ານການເມືອງ, ວິຊາສະເພາະ, ວິຊາອາຊີບ. ດ້ວຍເຫດນັ້ນ, ຄະນະຊາວໜຸ່ມຕ້ອງຖືສຳຄັນພິເສດ ແລະ ປະຕິບັດໃຫ້ດີຕື່ມອີກ ຕໍ່ວຽກງານສຶກສາອົບຮົມການເມືອງ - ແນວຄິດໃຫ້ສະມາຊິກ, ຊາວໜຸ່ມ. ອັນນີ້ ທັງເປັນຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການ, ໜ້າທີ່ຮີບດ່ວນ, ທັງມີລັກສະນະຍຸດທະສາດຍາວນານ ແລະ ເປັນໄມ້ຫຼາວັດແທກ ປະສິດທິຜົນການເຄື່ອນໄຫວ ຂອງຄະນະຊາວໜຸ່ມ ແລະ ຂະບວນການຊາວໜຸ່ມ. ຄະນະຊາວໜຸ່ມຕ້ອງຊ່ວຍພັກ ໃນການເຕົ້າໂຮມ, ສາມັກຄີ, ສຶກສາອົບຮົມ, ກໍ່ສ້າງຊາວໜຸ່ມ, ກໍ່ສ້າງຮຸ້ນຊາວໜຸ່ມ ທີ່ມີຄົບຄຸນທາດການເມືອງ, ລະດັບຄວາມຮູ້, ຫົວຄິດປະດິດສ້າງ ເພື່ອສືບຕໍ່ຢ່າງຈົ່ງຮັກພັກດີ ແລະ ດີເລີດ ຕໍ່ພາລະກິດປະຕິວັດທີ່ສະຫງ່າ ຂອງພັກ ແລະ ຊາດ.
ສາມແມ່ນ, ຍູ້ແຮງບັນດາຂະບວນການເຄື່ອນໄຫວປະຕິວັດ, ເສີມຂະຫຍາຍບົດບາດຕະລຸມບອນ, ປະດິດສ້າງຂອງໄວໜຸ່ມ.
ຄະນະຊາວໜຸ່ມຕ້ອງມີຫຼາຍຮູບການ ແລະ ມາດຕະການທີ່ເໝາະສົມ ເພື່ອເສີມຂະຫຍາຍບົດບາດຕະລຸມບອນ, ປະດິດສ້າງ, ນ້ຳໃຈຂານອາສາ, ປຸກຕື່ນຄວາມສາມາດບົ່ມຊ້ອນອັນໃຫຍ່ຫຼວງ ຂອງຊາວໜຸ່ມທຸກຊັ້ນຄົນ, ປຸກລະດົມຊາວໜຸ່ມນຳໜ້າ ໃນການປະຕິບັດພາລະກິດ ຫັນປະເທດເປັນອຸດສາຫະກຳ, ທັນສະໄໝ, ປະຕິດບັດສຳເລັດຢ່າງດີເລີດ ບັນດາໜ້າທີ່ການເມືອງ, ວິຊາສະເພາະ ຢູ່ໃນແຕ່ລະທ້ອງຖິ່ນ, ກົມກອງ. ບັນດາການເຄື່ອນໄຫວຂອງຄະນະຊາວໜຸ່ມ ຕ້ອງເລີ່ມຈາກບັນດາໜ້າທີ່ການເມືອງລວມ ຂອງປະເທດຊາດ, ໂດຍສະເພາະແມ່ນ ໃນການພັດທະນາເສດຖະກິດ - ສັງຄົມ, ຮັກສາສະຖຽນລະພາບທາງການເມືອງ, ກໍ່ສ້າງ ແລະ ປັບປຸງພັກ, ກໍ່ສ້າງລັດ, ປັບປຸງປ້ອງກັນຊາດ, ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ. ຄະນະຊາວໜຸ່ມມີຫຼາຍຮູບການເຄື່ອນໄຫວ ທີ່ອຸດົມສົມບູນ, ຫຼາຍຮູບຫຼາຍແບບ, ເໝາະສົມກັບໄວໜຸ່ມ, ດຶງດູດຊາວໜຸ່ມເຂົ້າຮ່ວມຢ່າງຕັ້ງໜ້າ ໃນຂະບວນການປະຕິ ວັດ, ໂດຍສະເພາະແມ່ນ ໃນບັນດາຂົງເຂດ, ທ້ອງຖິ່ນ ທີ່ມີຄວາມທຸກຍາກລຳບາກ, ສະແດງອອກຢ່າງຈະແຈ້ງ ບົດບາດຕະລຸມບອນ ຕາມຈິດໃຈ “ຢູ່ໃສຕ້ອງການ ຊາວໜຸ່ມຂານອາສາ, ວຽກຫຍັງຍາກ ຊາວໜຸ່ມບຸກ”. ພ້ອມກັນນັ້ນ, ໂດຍຜ່ານບັນດາຂະບວນການເຄື່ອນໄຫວປະຕິວັດ ຂອງຄະນະຊາວໜຸ່ມ, ສ້າງສະພາບແວດລ້ອມສົດໃສ ເພື່ອໃຫ້ຊາວໜຸ່ມ ຝຶກຝົນຫຼໍ່ຫຼອມ ແລະ ສ້າງວິຖີຊີວິດທີ່ດີງາມ ໃຫ້ແກ່ຕົນເອງ.
ສີ່ແມ່ນ, ເອົາໃຈໃສ່ປັບປຸງການຈັດຕັ້ງຄະນະຊາວໜຸ່ມໃຫ້ເຂັ້ມແຂງ, ມີກຳລັງພຽບພ້ອມ ເພື່ອຮອງຮັບຕໍ່ພາລະບົດບາດແກ່ນສານ ໃນຂະບວນການຊາວໜຸ່ມ ແລະ ບັນດາສະມາຄົມຊາວໜຸ່ມ, ນັກສຶກສາ; ພ້ອມກັນນັ້ນ ກໍ່ຕັ້ງໜ້າເຂົ້າຮ່ວມໃນການກໍ່ສ້າງພັກ.
ຄະນະຊາວໜຸ່ມແຕ່ລະຂັ້ນ ຕ້ອງຖືສຳຄັນໜ້າທີ່ເອົາໃຈໃສ່ໃນການກໍ່ສ້າງຄະນະຊາວໜຸ່ມກອມມູນິດ ໂຮ່ຈີມິນ ທີ່ເຂັ້ມແຂງທາງດ້ານການເມືອງ, ແນວຄິດ ແລະ ການຈັດຕັ້ງຢ່າງແທ້ຈິງ, ສົມກັບທີ່ເປັນເພື່ອນຮ່ວມທາງຂອງຊາວໜຸ່ມ ແລະ ກອງກຳລັງສຳຮອງທີ່ໜ້າເຊື່ອຖືຂອງພັກ. ເປີດກວ້າງແນວໂຮມສາມັກຄີ, ເຕົ້າໂຮມຊາວໜຸ່ມທັງໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ ດ້ວຍຫຼາຍຮູບແບບ, ອຸດົມສົມບູນ; ແກ້ໄຂຜ່ານຜ່າທຸກປະກົດການ ທີ່ເປັນຮູບການ ແບບແຜນການບໍລິຫານ ໃນວຽກງານຊາວໜຸ່ມ. ເອົາໃຈໃສ່ຍົກສູງຄຸນນະພາບສະມາຊິກຊາວໜຸ່ມ, ຄຸນນະພາບພະນັກງານຊາວໜຸ່ມ, ໂດຍສະເພາະແມ່ນຄຸນນະພາບດ້ານການເມືອງ, ແນວຄິດ ແລະ ລັກສະນະປະຈັນບານ, ຄວາມເປັນແບບຢ່າງ. ຍູ້ແຮງການປ່ຽນແປງໃໝ່ແບບວິທີການເຄື່ອນໄຫວ ຂອງຄະນະຊາວໜຸ່ມ, ໂດຍສະເພາະແມ່ນຢູ່ຮາກຖານ, ບັນດາເຂດຫ່າງໄກສອກຫຼີກ, ແນວຊາຍແດນ ແລະ ເກາະດອນ. ເອົາໃຈໃສ່ ແລະ ເປັນເຈົ້າການ ໃນການກຳນົດແຜນການ, ສຶກສາກໍ່ສ້າງ, ບຳລຸງ, ນຳໃຊ້ ແລະ ສັບຊ້ອນ ພະນັກງານຊາວໜຸ່ມ, ຝຶກຝົນຫຼໍ່ຫຼອມ ແລະ ເລືອກເຟັ້ນບັນດາພະນັກງານຊາວໜຸ່ມທີ່ດີເດັ່ນ, ມີຄົບຄຸນທາດການເມືອງ ແລະ ກຳລັງຄວາມສາມາດ ເພື່ອສະເໜີເປັນແຫຼ່ງພະນັກງານສືບທອດ ໃຫ້ພັກ, ລັດ ແລະ ບັນດາອົງການຈັດຕັ້ງສັງຄົມຕ່າງໆ.
ພັກເຮົາໄດ້ຢືນຢັນຫຼາຍຄັ້ງແລ້ວວ່າ: ຊາວໜຸ່ມເປັນພາກສ່ວນແກ່ນສານຂອງສັງຄົມ, ເປັນເສົາຄ້ຳຂອງຂາດ, ເປັນກຳລັງຕະລຸມບອນ ຂອງການປະຕິວັດ ແລະ ເປັນເຈົ້າຂອງອະນາຄົດ ຂອງປະເທດຊາດ; ຄະນະຊາວໜຸ່ມ ກອມມູນິດໂຮ່ຈີມິນ ເປັນກອງກຳລັງສຳຮອງທີ່ໜ້າເຊື່ອຖື ຂອງພັກ; ວຽກງານຊາວໜຸ່ມເປັນວຽກງານ ມີລັກສະນະຍຸດທະສາດ, ມີຄວາມໝາຍເປັນຕາຍຂອງຊາດ. ໃນໂອກາດນີ້, ຂ້າພະເຈົ້າຂໍສະເໜີໃຫ້ ຄະນະພັກແຕ່ລະຂັ້ນ, ອຳນາດການປົກຄອງ, ແຕ່ລະຂະແໜງການ ຕ້ອງເຊື່ອມຊຶມຢ່າງເລິກເຊິ່ງຕໍ່ທັດສະນະ, ແຜນນະໂຍບາຍ ຂອງພັກກ່ຽວກັບຊາວໜຸ່ມ ແລະ ວຽກງານຊາວໜຸ່ມ ໃນຍຸກສະໄໝໃໝ່; ເຊື່ອໝັ້ນ ແລະ ມອບໝາຍໜ້າທີ່ ໃຫ້ຊາວໜຸ່ມ; ເອົາໃຈໃສ່, ຊ່ວຍເຫຼືອປຸກລະດົມ ແລະ ສ້າງເງື່ອນໄຂ ເພື່ອໃຫ້ຊາວໜຸ່ມ ມີຄວາມໝັ້ນໃຈ ເຂົ້າຮ່ວມໃນບັນດາໜ້າທີ່ການເມືອງ, ເສດຖະກິດ, ວັດທະນະທຳ, ສັງຄົມ ຂອງປະເທດຊາດ, ຂອງບັນດາທ້ອງຖິ່ນ, ກົມກອງ. ເບິ່ງແຍງຕໍ່ສິດຜົນປະໂຫຍດອັນຊອບທຳ ຂອງຊາວໜຸ່ມ, ສ້າງເງື່ອນໄຂສະດວກ ເພື່ອໃຫ້ຊາວໜຸ່ມໄດ້ສຶກສາຮ່ຳຮຽນ, ຝຶກຝົນຫຼໍ່ຫຼອມ, ພັດທະນາຮອບດ້ານ. ກໍ່ສ້າງຊາວໜຸ່ມ ໃຫ້ກາຍເປັນບັນດາຜູ້ນຳ, ຜູ້ຄຸ້ມຄອງ, ນັກທຸລະກິດທີ່ເກັ່ງ; ບັນດາຊ່ຽວຊານທີ່ດີເລີດ ໃນທຸກຂົງເຂດສັງຄົມ; ບັນດາປັນຍາຊົນທີ່ເກັ່ງ ທາງດ້ານການຄົ້ນຄວ້າວິທະຍາສາດ; ບັນດານັກສິລະປະທີ່ເກັ່ງ; ບັນດາແຮງງານທີ່ມີສີມືດີ. ລະດົມຊາວໜຸ່ມເຂົ້າຮ່ວມໃນ ການກໍ່ສ້າງບັນດາໂຄງການ, ບັນດາຂົງເຂດ, ບັນດາເຂດເສດຖະກິດທີ່ສຳຄັນ, ຫຍຸ້ງຍາກ, ສ້າງຊົນນະບົດໃໝ່. ສ້າງເງື່ອນໄຂໃຫ້ຊາວໜຸ່ມກູ້ຢືມທຶນ ເພື່ອທຳການຜະລິດ, ທຸລະກິດ; ພ້ອມກັນນັ້ນ ກໍ່ເປີດກວ້າງເຄືອຂ່າຍສິດສອນ ວິຊາຊີບ ແລະ ແນະນຳວຽກເຮັດງານທຳ ໃຫ້ຊາວໜຸ່ມ…
ພັກ, ລັດ ແລະ ປະຊາຊົນຫວຽດນາມ ເວລາໃດກໍ່ເຊື່ອໝັ້ນ ໃນຄະນະຊາວໜຸ່ມກອມມູນິດ ໂຮ່ຈີມິນ ແລະ ຮຸ້ນຄົນໜຸ່ມຫວຽດນາມ. ພ້ອມກັນນັ້ນກໍ່ຮຽກຮ້ອງ, ມຸ່ງຫວັງວ່າຄະນະຊາວໜຸ່ມຕ້ອງປະຕິບັດໄດ້ດີຕື່ມອີກ ຕໍ່ພາລະບົດບາດ, ໜ້າທີ່ຂອງຕົນ, ປະກອບສ່ວນກໍ່ສ້າງຮຸ້ນຊາວໜຸ່ມ ໃຫ້ກາຍເປັນບັນດານັກຮົບປະຈັນບານ, ນຳເອົາຄັນທຸງຂອງພັກ ແລະ ລຸງໂຮ່ ໄປສູ່ໄຊຊະນະສຸດທ້າຍ./.


c: text/html

text:
ກອງປະຊຸມເວທີປຶກສາຫາລືການຮ່ວມມືລາວ-ຈີນໃນຂອບ" ໜຶ່ງແລວທາງໜຶ່ງເສັ້ນທາງ" ທີ່ຈັດຂຶ້ນຢູ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນແຫ່ງ ສປປ ລາວໄດ້ອັດລົງໃນວັນທີ 3 ກຸມພານີ້ໂດຍວິສາຫະກິດແລະອົງການຈັດຕັ້ງຂອງຈີນແລະລາວໄດ້ປຶກສາຫາລືຢ່າງມີປະສິດທິຜົນ ແລະບັນລຸຜົນສຳເລັດຫຼາຍຢ່າງ ເຊິ່ງໄດ້ຊຸກຍູ້ການແລກປ່ຽນແລະຮ່ວມມືຕົວຈິງລະຫວ່າງວິສາຫະກິດແລະນັກລົງທຶນຂອງສອງປະເທດ.
ກອງປະຊຸມໄດ້ປິ່ນອ້ອມການຜັນຂະຫຍາຍຍຸດທະສາດຫັນປະເທດທີ່ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລໃຫ້ກາຍເປັນປະເທດເຊື່ອມຈອດເຊື່ອມໂຍງກັບພາກພື້ນແລະສາກົນຂອງສປປລາວ ແລະ ຂໍ້ລິເລີ່ມ" ໜຶ່ງແລວທາງໜຶ່ງເສັ້ນທາງ"ຂອງ ສປຈີນ ໂດຍມີການສົນທະນາເປັນເວທີຍ່ອຍເຊັ່ນ "ລົງເລິກການຮ່ວມມືດ້ານການທະນາຄານ", ຮ່ວມສ້າງແລວທາງເສດຖະກິດຈີນ-ລາວ, "ຂໍ້ມູນຂ່າວສານວິທະຍາສາດເຕັກໂນໂລຊີທີ່ກ້າວໜ້າຂອງຈີນຮັບໃຊ້ການຮ່ວມມືຈີນ-ລາວພາຍໃຕ້ແນວຄວາມຄິດໜຶ່ງແລວທາງໜຶ່ງເສັ້ນທາງ". "ການຮ່ວມມືແລະພັດທະນາອຸດສາຫະກຳພະລັງງານຈີນ-ລາວ", "ການຮ່ວມມືແລະການພັດທະນາຂະແໜງການໂທລະຄົມແລະການສື່ສານ, ວັດທະນະທຳຈີນ-ລາວ", "ການຮ່ວມມືຈີນ-ລາວດ້ານກະສິກຳແລະແກ້ໄຂຄວາມທຸກຍາກ" ແລະອື່ນໆ. ວິສາຫະກິດແລະອົງການຈັດຕັ້ງຈີນ-ລາວທີ່ເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມໄດ້ເຊັນສັນຍາການຮ່ວມມືຫຼາຍສະບັບ.
ກອງປະຊຸມເວທີປຶກສາຫາລືຄັ້ງນີ້ໄດ້ດຳເນີນເປັນເວລາ 2 ວັນ ແລະມີຈຸດປະສົງເພື່ອຊຸກຍູ້ ແລະ ຜັນຂະຫຍາຍ ຜົນສຳເລັດຂອງການ ຢ້ຽມຢາມ ສປປ ລາວທາງລັດຖະກິດຂອງເລຂາທິການໃຫຍ່ສີຈິ້ນຜິງໃນທ້າຍປີ2017ຜ່ານມາແລະຄົ້ນຄວ້າການເຊື່ອມຈອດຍຸດທະສາດ ການພັດທະນາປະເທດຂອງສປປລາວ ແລະ ຂໍ້ລິເລີມ" ໜຶ່ງແລວທາງໜຶ່ງເສັ້ນທາງ"ຂອງ ສປຈີນ ກໍຄືຮ່ວມກັນປຶກສາຫາລືແຜນພັດທະນາການຮ່ວມມືຈີນ-ລາວ.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ງານຕະຫຼາດນັດການຄ້າ ຫວຽດນາມ-ລາວ 2017 ຫາກໍ່ປິດລົງຢູ່ສູນປະຊຸມ - ວາງສະແດງແຫ່ງຊາດ ລາວ-Itecc ຢູ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, ສປປ ລາວ.
ປິດງານຕະຫຼາດນັດການຄ້າ ຫວຽດນາມ-ລາວ 2017
(ພາບ: qdnd.vn)
ງານຕະຫຼາດນັດ ໄດ້ຈັດຂຶ້ນໂດຍ ກະຊວງປ້ອງກັນປະເທດ ຫວຽດນາມ ສົມທົບກັບກະຊວງອຸດສາຫະກຳ ແລະ ການຄ້າ ຫວຽດນາມ ແລະ ກະຊວງອຸດສາຫະກຳ ແລະ ການຄ້າ ລາວ, ກະຊວງປ້ອງກັນປະເທດ ລາວ ຈັດຕັ້ງຂຶ້ນເປັນເວລາ 5 ວັນ (29/06 – 03/07/2017) ໂດຍການເຂົ້າຮ່ວມ ກວ່າ 320 ຮ້ານຄ້າມາດຕະຖານ ຂອງບັນດາວິສາຫະກິດ ຫວຽດນາມ ແລະ ລາວ. ງານຕະຫຼາດນັດດຶງດູດແຂກເກືອບ 10.000 ເທື່ອຄົນ ມາຢ້ຽມຊົມ, ຕິດຕໍ່ພົວພັນຄ້າຂາຍ, ຊອກຫາກາລະໂອກາດຮ່ວມມື, ລົງທຶນ… ບັນດາວິສາຫະກິດໄດ້ນຳຜະລິດຕະພັນຫຼາຍຢ່າງມາຂາຍໃນງານຕະຫຼາດນັດ, ການບໍລິການມີຄຸນນະພາບສູງ, ສອດຄ່ອງກັບຄວາມຕ້ອງການຂອງສັງຄົມ ແລະ ຜູ້ບໍລິໂພກອຸປະໂພກ.
ສິ້ນສຸດງານຕະຫຼາດນັດ, ຄະນະຈັດຕັ້ງໄດ້ຕົກລົງມອບໃບຍ້ອງຍໍຂອງລັດຖະມົນຕີກະຊວງປ້ອງກັນປະເທດ ຫວຽດນາມ ໃຫ້ 30 ຫົວໜ່ວຍ, ວິສາຫະກິດທີ່ມີຜົນງານດີເດັ່ນໃນການຈັດຕັ້ງ ແລະ ເຂົ້າຮ່ວມງານຕະຫຼາດນັດ.
(ແຫຼ່ງຄັດຈາກ VOV)


text:
ອາເມຣິກາ ສືບຕໍ່ສົ່ງເສີມໂຄງການຄູສອນພາສາອັງກິດໃນສປປ ລາວ
ໃນວັນທີ 11 ມັງກອນ ຜ່ານມາ ທີ່ສໍານັກງານກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກິລາ, ໄດ້ມີພິທີເຊັນສັນຍາຮ່ວມມືໂຄງການຄູສອນ
ພາສາອັງກິດ, ໂດຍໃຫ້ກຽດລົງນາມຂອງ ທ່ານ ນາງ ແສງເດືອນ ຫຼ້າຈັນທະບູນ ລັດຖະມົນຕີກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກິລາແລະ
ທ່ານ ນາງ ຣີນາ ບິດເຕີ ເອກອັກຄະລັດຖະທູດສະຫະລັດອາເມຣິກາ ປະຈໍາ ສປປ ລາວ,ມີບັນດາຫົວໜ້າ-ຮອງຫົວໜ້າກົມຂະແໜງ
ການ ແລະ ຜູ້ຮັບຜິດຊອບວຽກງານກ່ຽວຂ້ອງເຂົ້າຮ່ວມເປັນສັກຂີພິຍານ.
ການລົງນາມໃນຄັ້ງນີ້, ແມ່ນເພື່ອເປັນການສົງເສີມຄວາມພະຍາຍາມຂອງລັດຖະບານສະຫະລັດອາເມຣິກາ ໃນການເສີມສ້າງການ
ຮຽນ-ການສອນພາສາອັງກິດ ແລະ ຄວາມເຂົ້າໃຈທາງດ້ານວັດທະນະທໍາໃຫ້ແກ່ນັກສຶກສາໃນ ສປປ ລາວ. ສະເພາະໃນປີ 2018,ສະ
ຖານທູດສະຫະລັດອາເມຣິກາ ໄດ້ມີແຜນສືບຕໍ່ສະໜັບສະໜູນມອບໝາຍໃຫ້ຜູ້ຊ່ວຍຄູສອນພາສາອັງກິດ (ETAs) ຈໍານວນ 10
ທ່ານ ແລະ ຜູ້ຊ່ຽວຊານທາງດ້ານພາສາອັງກິດ (ELFs) ຈໍານວນ 2 ທ່ານເພື່ອເຮັດວຽກຮ່ວມກັນກັບລັດຖະບານ ສປປ ລາວກໍ່ຄືກະ
ຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກິລາ, ວິທະຍາໄລຄູ, ມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດ, ມັດທະຍົມຕອນປາຍ ແລະ ສະຖາບັນການສຶກສາອື່ນໆ
ພາຍໃນປະເທດ. ຜູ້ຊ່ວຍຄູສອນພາສາອັງກິດຍັງໄດ້ຖືກມອບໝາຍໃຫ້ຮ່ວມສອນພາສາອັງກິດຢູ່ທີ່ສະຖາບັນການສຶກສາໃນສປປລາວ
ແລະ ສູນອາເມຣິກາທີ່ທາດດໍາ, ສ່ວນຜູ້ຊ່ຽວຊານທາງດ້ານພາສາອັງກິດ ແມ່ນຈະເຮັດວຽກຮ່ວມກັບ ກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກິ
ລາ ແລະ ຄູ່ຮ່ວມພັດທະນາອື່ນໆ ໃນສປປ ລາວ ໃນການທົບທວນດ້ານຫຼັກສູດການຮຽນ, ໃຫ້ຄໍາແນະນໍາ ແລະ ການພັດທະນາເພື່ອ
ເສີມສ້າງຄວາມສາມາດດ້ານການສິດສອນພາສາອັງກິດ ແລະ ສ້າງຄວາມເຂົ້າໃຈໃຫ້ແກ່ຄູສອນພາສາອັງກິດ ແລະ ນັກສຶກສາທີ່ເປັນຄູ
ສອນພາສາອັງກິດໃນອະນາຄົດ.
ໃນໄລຍະຜ່ານມາ ນັບແຕ່ປີ 2011, ລັດຖະບານອາເມຣິກາ ໄດ້ມອບໝາຍໃຫ້ຜູ້ຊ່ວຍຄູສອນພາສາອັງກິດ (ETAs) ຈໍານວນ
50 ກວ່າທ່ານ ເພື່ອຊ່ວຍໃນການສິດສອນພາສາອັງກິດ, ເຊິ່ງເລີ່ມຈາກມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດ ແລະ ຄ່ອຍໆຂະຫຍາຍໄປສະຖາ
ບັນການສຶກສາຫຼາຍແຫ່ງ ລວມທັງໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ແລະ ແຂວງອື່ນໆ, ເຊິ່ງຈໍານວນຂອງຜູ້ຊ່ຽວຊານທາງດ້ານພາສາອັງກິດ
(ELFs) ກໍ່ມີການຂະຫຍາຍ ແລະ ເຕີບໂຕຂຶ້ນເລື້ອຍໆ ເປັນຕົ້ນແມ່ນການໃຫ້ຄໍາແນະນໍາໃນການພັດທະນາຫຼັກສູດການຮຽນ-ການ
ສອນ, ການເຝິກອົບຮົມຄູ-ອາຈານໃຫ້ແກ່ກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກິລາ ແລະ ອົງການທີ່ກ່ຽວຂ້ອງໃນ ສປປ ລາວ.


text:
ໄຂກອງປະຊຸມລັດຖະມົນຕີ ກະຊວງວິທະຍາສາດ ແລະ ເຕັກໂນໂລຢີອາຊຽນ 16 (AMMST)
(ພາບປະກອບ)
ກອງປະຊຸມ AMMST 16ໄຂຂຶ້ນໃນຕອນເຊົ້າວັນທີ 6/11 ຢູ່ນະຄອນຫລວງ ວຽງຈັນ ປະເທດ ລາວ, ດ້ວຍການເຂົ້າຮ່ວມຂອງລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງວິທະຍາສາດ ແລະ ເຕັກໂນໂລຢີບັນດາປະເທດສະມາຊິກ ອາຊຽນ ພ້ອມກັບຄະນະເລຂາ ອາຊຽນ. ທ່ານ ຫງວຽນກວນ ລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງວິທະຍາສາດເຕັກໂນໂລຢີ ຫວຽດນາມ ນຳໜ້າຄະນະຜູ້ແທນ ຫວຽດນາມ ເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມ. ທີ່ກອງປະຊຸມຄັ້ງນີ້, ບັນດາລັດຖະມົນຕີ ແລະ ເຈົ້າໜ້າທີ່ຂັ້ນສູງຂອງຂະແໜງວິທະຍາສາດ - ເຕັກໂນໂລຢີ ອາຊຽນ ສຳຫລວດກວດຄືນໜຶ່ງປີແຫ່ງການປະຕິບັດບັນດາໂຄງການດຳເນີນງານ ແລະ ແຜນການຮ່ວມມືຂອງບັນດາປະເທດ ອາຊຽນ ກ່ຽວກັບວິທະຍາສາດ - ເຕັກໂນໂລຢີ, ເປັນເອກະພາບແຜນການດຳເນີນງານ ອາຊຽນ ກ່ຽວກັບວິທະຍາສາດ - ເຕັກໂນໂລຢີໃຫ້ຊຸມປີຕໍ່ໄປ.
ກ່າວຄຳເຫັນທີ່ກອງປະຊຸມ, ທ່ານ ຫງວຽນກວນ ຕີລາຄາສູງການສົມທົບກັນຢ່າງລຽນຕິດ ແລະ ການຮ່ວມມືຢ່າງມີປະສິດທິຜົນລະຫວ່າງບັນດາປະເທດສະມາຊິກ ອາຊຽນ ກັບບັນດາບັນຫາເລິກເຊິ່ງ ກ້ວາງຂວາງແຕກຕ່າງກັນ, ພ້ອມທັງ ສະແດງຄວາມເຊື່ອໝັ້ນວ່າ: ການເຂົ້າຮ່ວມຢ່າງລຽນຕິດ ແລະ ການຮ່ວມມືໜູນຊ່ວຍຂອງບັນດາປະເທດ ອາຊຽນ, ບັນດາໂຄງການຮ່ວມມືກ່ຽວກັບວິທະຍາສາດ - ເຕັກໂນໂລຢີ ຈະໄດ້ຮັບການເພີ່ມທະວີກ່ວາອີກ ແລະ ບັນລຸໄດ້ບັນດາຈຸດໝາຍທີ່ໄດ້ວາງອອກ, ເພື່ອຜົນປະໂຫຍດ ແລະ ຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງຂອງກຸ່ມ ອາຊຽນ.
(ແຫຼ່ງຄັດຈາກ VOV)


text:
ຂປລ. ເມື່ອບໍ່ດົນມານີ້, 2 ມະຫາວິທະຍາໄລລາວ ນຳໂດຍທ່ານ ລໍາໄມ ພິພັກຄະວົງ ພ້ອມດ້ວຍ ທ່ານ ເພັດສະໝອນ ຄຸນສະຫວັດ ທີ່ປຶກສາປະຈຳສຳນັກອະທິການບໍດີ ມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດ ແລະ ທ່ານ ພູທອນ ວັງກອນວິໄລ ວ່າການອະທິການບໍດີ ມະຫາວິທະຍາໄລວິທະຍາສາດສຸຂະພາບ ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມບັນດາອະທິການບໍດີ ຂອງມະຫາວິທະຍາໄລ ທີ່ເປັນສະມາຊິກຂອງອົງການ ມະຫາວິທະຍາໄລຟຣັ່ງໂກໂຟນີ (AUF) ໃນຂົງເຂດເອເຊຍ-ແປຊີຟິກ ຄັ້ງທີ 12 ທີ່ນະຄອນຫລວງບາງກອກ ປະເທດໄທ ພາຍໃຕ້ຫົວຂໍ້ “ມະຫາວິທະຍາໄລ ຂົງເຂດ ເອເຊຍ-ແປຊີຟິກ ໃນປັດຈຸບັນ ແລະ ອະນາຄົດ”, ໂດຍມີຕົວແທນຈາກສະຖາບັນການສຶກສາຊັ້ນສູງ ແລະ ສະຖາບັນຄົ້ນຄວ້າ ທີ່ມາຈາກ ປະເທດກໍາປູເຈຍ, ສ ເກົາຫລີ, ສປ ຈີນ, ຍີ່ປຸ່ນ, ສປປ ລາວ, ມົງໂກລີ, ນູແວນ-ກາເລໂດນີ, ໄທ, ວານູອາຕູ ແລະ ສສ ຫວຽດນາມ ເຂົ້າຮ່ວມ.
ກອງປະຊຸມຄັ້ງນີ້, ເປັນໂອກາດອັນດີ ໃຫ້ແກ່ບັນດາມະຫາວິທະຍາໄລຕ່າງໆ ໃນການພົບປະ ແລກ ປ່ຽນດ້ານນະໂຍບາຍ ດ້ານວິຊາການ ແລະ ວິທະຍາສາດ ກ່ຽວກັບບັນດາສິ່ງທ້າທາຍຕ່າງໆ ທີ່ຕ້ອງໄດ້ຜ່ານຜ່າ ເປັນຕົ້ນ ແມ່ນດ້ານຄຸນະພາບຂອງ ຫລັກສູດການຮຽນ-ການສອນ ແລະ ການຄົ້ນຄວ້າ, ດ້ານການ ສ້າງວຽກເຮັດງານທໍາ ເພື່ອຮອງຮັບນັກສຶກສາທີ່ຮຽນຈົບ ແລະ ດ້ານຄວາມຮັບຜິດຊອບຕໍ່ສັງຄົມ ຂອງ ບັນດາມະຫາວິທະຍາໄລ. ນອກຈາກນີ້, ຍັງໄດ້ຈັດກອງປະຊຸມໂຕະມົນຂຶ້ນ ເພື່ອປຶກສາຫາລືບັນດາຫົວຂໍ້ ທີ່ຍັງເປັນເລື່ອງທີ່ວິຕົກກັງວົນ ແລະ ເປັນບຸລິມະສິດພິເສດ ໃນວຽກງານ ປັດຈຸບັນ ຂອງຂະແໜງການສຶກສາຊັ້ນສູງ ແລະ ການຄົ້ນຄວ້າລະດັບພາກພື້ນ ທີ່ໄດ້ຖືກຍົກຂຶ້ນມາສະເໜີໃນທີ່ກອງປະຊຸມ ປະກອບມີ ການຝຶກອົບຮົມ, ການຄົ້ນຄວ້າ ແລະ ສິ່ງທ້າທາຍ ໃນການລິເລີ່ມໂຄງການສາທິດ ທີ່ສຸມໃສ່ດ້ານຄຸນະພາບ; ຄວາມຄິດສ້າງສັນ ໃນດ້ານນະວັດຕະກໍາ ແລະ ການກໍ່ຕັ້ງຫົວໜ່ວຍທຸລະກິດ ລະຫວ່າງຂົງເຂດ ວັດທະນະທໍາການປະຕິບັດຕົວຈິງ ແລະ ການເສີມຂະຫຍາຍ; ການສ້າງໃຫ້ມະຫາວິທະຍາໄລ ໃຫ້ເປັນຜູ້ນໍາພາ ທາງດ້ານພັດທະນາ ໃນລະດັບທ້ອງຖິ່ນ ແລະ ໃນລະດັບໂລກ ລວມ ທັງບັນດາຍຸດທະສາດ ຄູ່ຮ່ວມມືການບໍລິຫານ ໃນຂັ້ນມະຫາວິທະຍາໄລ ແລະ ແຜນຍຸດທະສາດການພັດທະນາ ໃນບັນດາສະພາບແວດລ້ອມ ທີ່ມີການປ່ຽນແປງ; ການສ້າງວຽກເຮັດງານທໍາ ແລະ ການກ້າວສູ່ໄວເຮັດວຽກ ຂອງບັນດານັກສຶກສາທີ່ຮຽນຈົບ, ເຊິ່ງເປັນການຕອບໂຈດສິ່ງທ້າທາຍດ້ານເສດຖະກິດສັງຄົມ. ນອກຈາກນີ້ ກອງປະຊຸມບັນດາ ອະທິການບໍດີມະຫາວິທະຍາໄລ ຍັງໃຊ້ເປັນເວທີປຶກສາຫາລື ລະຫວ່າງນັກວິຊາການ ມະຫາວິທະຍາໄລອີກດ້ວຍ.
ໂອກາດດັ່ງກ່າວ, ທ່ານ ເພັດສະໝອນ ຄຸນສະຫວັດ ກ່າວວ່າ: ກອງປະຊຸມຄັ້ງນີ້, ໄດ້ຕົກລົງຮັບຮອງເອົາຫລາຍໆ ບັນຫາ ແລະ ອົງການດັ່ງກ່າວນີ້, ຍັງໃຫ້ຄວາມສະດວກ ແລະ ໃຫ້ຄໍາແນະນໍາບັນດາສະມາຊິກ ໃນການປະຕິບັດວຽກງານຕ່າງໆ ຮ່ວມກັນ, ໄດ້ສ້າງຄວາມເຂັ້ມແຂງ ເພື່ອຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໃນຂົງ ເຂດວຽກງານຕ່າງໆ ທີ່ສະໜອງໃຫ້ແກ່ການສຶກສາຊັ້ນສູງ ແລະ ການຮຽນພາສາຝຣັ່ງ ຍ້ອນມີການຈັດສໍາມະນາເຫລົ່ານີ້ ຈຶ່ງຊ່ວຍໃຫ້ສາມາດ ສ້າງຄວາມເຂັ້ມແຂງໃຫ້ເຊິ່ງກັນ ແລະ ກັນເປັນສິ່ງທີ່ດີ ສໍາລັບຄົນລາວໂດຍສະເພາະຄູ-ອາຈານ ແລະ ນັກສຶກສາລາວ ໄດ້ມີໂອກາດໄປສຶກສາຮໍ່າຮຽນນໍາປະເທດເພື່ອນບ້ານ.
ຂ່າວ: ສົມຫວັງ
ເນື້ອໃນ: ຂປລ


text:
ຮູບພາບຫ້ອງປະຊຸມສຳມະນາ
ວ.ກ.ອອນໄລ - ຕອນແລງວັນທີ 23-11-2012, ຢູ່ທີ່ນະຄອນ ໂຮ່ຈີມິນ ສະພາທິດສະດີສູນກາງ ສົມທົບກັບຄະນະພັກ ກຳແພງນະຄອນໂຮ່ຈີມິນ ຈັດຕັ້ງກອງປະຊຸມສຳມະນາ ວິທະຍາສາດກ່ຽວກັບ “ເພີ່ມທະວີ ການນຳພາຂອງພັກ ຕໍ່ກັບວຽກງານຂົນຂວາຍມະຫາຊົນ ໃນສະພາບການໃໝ່”. ເຂົ້າຮ່ວມການສຳມະນາ ມີນັກວິທະຍາສາດ, ນັກຄຸ້ມຄອງຫວຽດນາມ 20 ກວ່າຄົນ ທີ່ມີຄວາມສົນໃຈຢ່າງຈົດຈໍ່ ຕໍ່ຫົວຂໍ້ນີ້.
ກ້າວເຂົ້າສູ່ພາລະກິດການປ່ຽນແປງໃໝ່, ພັກກອມມູນິດຫວຽດນາມໄດ້ເສີມຂະຫຍາຍບົດຮຽນປະສົບການ ທີ່ດີສຸດ ຂອງວຽກງານຂົນຂວາຍມະຫາຊົນໃນການຕໍ່ສູ້ຕ້ານລ່າເມືອງຂຶ້ນຝຣັ່ງ ແລະ ຈັກກະພັດອາເມລິກາກ່ອນໜ້ານີ້; ແກ້ໄຂ ຜ່ານຜ່າຢ່າງທັນການຄວາມຫຍໍ້ທໍ້ ຈຸດອ່ອນຕ່າງໆ ຂອງກົນໄກລວມສູນອາດຍາສິດ, ເກື້ອກຸນ; ສືບຕໍ່ຂຸດຄົ້ນ ເສີມຂະຫຍາຍ ບັນດາກຳລັງຄວາມສາມາດບົ່ມຊ້ອນ ແລະ ບັນລຸຜົນສຳເລັດອັນໃຫຍ່ຫຼວງໃນດ້ານ ຕ່າງໆເປັນແຕ່ລະກ້າວ, ນຳເອົາປະເທດກ້າວຂຶ້ນຢ່າງໜັກແໜ້ນ… ແຕ່ວ່າ, ຕໍ່ໜ້າສະພາບການໃໝ່, ສະພາບການໃນພາກພື້ນ ແລະ ໃນໂລກ ມີການຜັນປ່ຽນຢ່າງສັບສົນ, ກະຕວງໄດ້ຍາກ; ພະນັກງານ ສະມາຊິກພັກ ພາກສ່ວນໜຶ່ງຂາດການຝຶກຝົນ ຫຼໍ່ຫຼອມຄຸນສົມບັດ ສິນທຳ, ຝືນຕໍ່ຜົນປະໂຫຍດຂອງມະຫາຊົນ, ສະພາບການສໍ້ລາດບັງຫຼວງ, ຟຸ່ມເຟືອຍບໍ່ຖືກສະກັດກັ້ນ,… ເປັນຜົນສະທ້ອນກໍ່ຄວາມເສຍຫາຍໃຫ້ແກ່ອິດທິພົນຊື່ສຽງຂອງພັກ, ຫລຸດຜ່ອນຄວາມເຊື່ອຖື ທີ່ໄດ້ເພີ່ມພູນຄູນສ້າງຍາວນານ ຂອງມະຫາຊົນຕໍ່ກັບພັກ; ໃນເວລານັ້ນ ວຽກງານຂົນຂວາຍມະຫາຊົນ ຍັງເຜີຍໃຫ້ເຫັນ ຂໍ້ຈຳກັດ ຈຸດອ່ອນຫຼາຍຢ່າງ ທີ່ເປັນຜົນສະທ້ອນບໍ່ໜ້ອຍເຖິງການຂະຫຍາຍຕົວຂອງພັກ, ຂອງລະບອບສັງຄົມ, ຖ້າຫາກບໍ່ໄດ້ແກ້ໄຂ ຜ່ານຜ່າຢ່າງທັນການ.
ທີ່ກອງປະຊຸມສຳມະນາ, ບັນດາຜູ້ແທນໄດ້ສຸມໃສ່ 6 ບັນຫາພື້ນຖານຄື: ຕີລາຄາສະພາບການຕົວຈິງ ຂອງວຽກງານ ຂົນຂວາຍມະຫາຊົນ ນັບແຕ່ພາຍຫຼັງມະຕິກອງປະຊຸມສູນກາງພັກຄັ້ງທີ 8B ສະໄໝທີ VI; ບັນດາບົດຮຽນທີ່ຖອດຖອນ ມາໄດ້; ສະພາບການໃໝ່ - ຂໍ້ສະດວກ, ຄວາມຫຍຸ້ງຍາກ, ສິ່ງທ້າທາຍ ແລະ ບັນດາບັບຫາຮີບດ່ວນ ທີ່ວາງອອກມາ ຕໍ່ວຽກງານຂົນຂວາຍມະຫາຊົນ; ກ່ຽວກັບຊື່ເອີ້ນ ແລະ ຂອບເຂດຂອງມະຕິ; ກ່ຽວກັບໜ້າທີ່; ມາດຕະການເພີ່ມທະວີ ວຽກງານຂົນຂວາຍມະຫາຊົນຂອງພັກ ໃນສະພາບການໃໝ່; ຂອດບຸກທະລຸ.
ບັນດາບົດປະກອບຄວາມຄິດເຫັນ ແລະ ຄຳປາໄສໃນທີ່ກອງປະຊຸມສຳມະນາໄດ້ໄຈ້ແຍກ, ຕີລາຄາບັນດາໝາກຜົນ ທີ່ໄດ້ຮັບ, ຂໍ້ຈຳກັດ ສິ່ງຄົງຄ້າງຕ່າງໆ ໃນວຽກງານຂົນຂວາຍມະຫາຊົນ ຂອງພັກກອມມູນິດຫວຽດນາມ ໃນໄລຍະຜ່ານມາ. ບັນດາຜູ້ແທນໄດ້ໃຫ້ຄວາມເຫັນພິນິດໄສວ່າ: ບັນດາຂໍ້ຈຳກັດ ຈຸດອ່ອນໃນວຽກງານຄຸ້ມຄອງ, ປະຕິບັດໜ້າທີ່ ຂອງທ້ອງຖິ່ນຈຳນວນໜຶ່ງ ຕໍ່ຫຼາຍຂົງເຂດ, ໂດຍສະເພາະແມ່ນ ໃນຂົງເຂດທົດແທນຄ່າເສຍຫາຍຂອງເຈົ້າຂອງທີ່ດິນ, ການປົດປ່ອຍທີ່ດິນ ການກຳມະສິດທີ່ດິນ ຍັງບໍ່ທັນຮັບປະກັນຜົນປະໂຫຍດເໝາະສົມ ຂອງປະຊາຊົນ; ສະພາບການເສື່ອມໂຊມ ທາງດ້ານແນວຄິດການເມືອງ, ຄຸນສົມບັດ, ແບບແຜນກຳລົງຊີວິດ ໃນພະນັກງານ ສະມາຊິກພັກ; ໄພສໍ້ລາດບັງຫຼວງ, ຟຸ່ມເຟືອຍ; ສວຍໃຊ້ສິດອຳນາດ ເພື່ອຫາຜົນປະໂຫຍດສ່ວນຕົວ ແລະ ໃຫ້ຍາດຕິພີ່ນ້ອງ, ຕົກໃສ່ພະຍາດເອກະຊົນນິຍົມ,… ໄດ້ເຮັດໃຫ້ຄວາມເຊື່ອຖື ຂອງປະຊາຊົນຕໍ່ກັບການນຳພາຂອງພັກ ຖືກຫລຸດຜ່ອນລົງ, ເປັນການກີດຂວາງ ເຮັດໃຫ້ວຽກງານຂົນຂວາຍມະຫາຊົນ ປະສົບຄວາມຫຍຸ້ງຍາກ ຫຼາຍປະການ, ມີປະສິດທິຜົນໜ້ອຍ.
ເພື່ອຍົກສູງບົດບາດນຳພາຂອງພັກຕໍ່ວຽກງານຂົນຂວາຍມະຫາຊົນໃຫ້ມີປະສິດທິຜົນນັ້ນ ບັນດານັກວິທະຍາສາດ ໃຫ້ທັດສະນະວ່າ: ຕ້ອງສືບຕໍ່ຊາບຊຶມຢ່າງເລິກເຊິ່ງ ແລະ ປະຕິບັດຢ່າງສະເໝີຕົ້ນສະເໝີປາຍແນວຄິດຂອງປະທານ ໂຮ່ຈີມິນ, ແນວທາງ ທັດສະນະຂອງພັກ ກ່ຽວກັບການກໍ່ສ້າງກຸ່ມກ້ອນມະຫາສາມັກຄີປວງຊົນທັງຊາດ. ບັນດາການເຄື່ອນໄຫວຂອງພັກ ຍາມໃດກໍ່ຕິດພັນສະໜິດແໜ້ນກັບ ຜົນປະໂຫຍດອັນຊອບທຳຂອງປະຊາຊົນ; ເຊີດຊູ ແລະ ເສີມຂະຫຍາຍ ສິດເປັນເຈົ້າຂອງປະຊາຊົນ, ປະຕິບັດໃຫ້ດີທິດນຳ “ປະຊາຊົນຮູ້, ປະຊາຊົນປຶກສາຫາລື, ປະຊາຊົນຕັດສິນຕົກລົງ, ປະຊາຊົນເຮັດ, ປະຊາຊົນຕິດຕາມກວດກາ, ປະຊາຊົນຊົມໃຊ້”; ພ້ອມກັນນັ້ນ ກໍ່ຍົກສູງຊີວິດການເປັນຢູ່ດ້ານວັດຖູ ແລະ ຈິດໃຈຂອງປະຊາຊົນຂຶ້ນຢ່າງບໍ່ຢຸດຢັ້ງ, ຖືວ່າອັນນີ້ແມ່ນໜ້າທີ່ສຳຄັນອັນດັບໜຶ່ງ ຂອງວຽກງານມະຫາຊົນ. ບັນດາສະຫາຍຫົວໜ້າສຳນັກງານອົງການ, ກົມກອງ ຕ້ອງເປັນຜູ້ນຳໜ້າ ເປັນແບບຢ່າງ ໃນການເຄື່ອນໄຫວທຸກຢ່າງ. ກໍ່ສ້າງ, ປັບປຸງ, ຍົກສູງ ກຳລັງຄວາມສາມາດນຳພາ ແລະ ກຳລັງສູ້ຮົບ ຂອງພັກ; ກໍ່ສ້າງລະບົບການເມືອງສະອາດຜ່ອງໃສ, ເຂັ້ມແຂງ, ເຄື່ອນໄຫວມີປະສິດທະຜົນ, ມີຜົນສັກສິດ. ກໍ່ສ້າງແບບແຜນ ໃກ້ຊິດມະຫາຊົນ, ຍົກສູງຄຸນນະພາບເນື້ອໃນ, ນຳໃຊ້ຫຼາຍວິທີການ ຫຼາຍຮູບການສື່ຂ່າວ, ໂຄສະນາ ຂົນຂວາຍມະຫາຊົນ.
ຜົນສຳເລັດຕ່າງໆ ທີ່ເກັບກຳໄດ້ໃນກອງປະຊຸມສຳມະນານີ້ ຈະປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນການຮຽບຮຽງຂຽນບົດລາຍງານ ຮັບໃຊ້ໃຫ້ໂຄງການ ທີ່ຈະນຳສະເໜີຕໍ່ ກອງປະຊຸມຄະນະບໍລິຫານງານສູນກາງພັກຕັ້ງທີ 7 ສະໄໝທີ່ XI ທີ່ຈະຈັດຂຶ້ນໃນມໍ່ໆນີ້./.
ບົດ,ຮູບພາບໂດຍ ເລິມກວັນ


text:
ທ່ານນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຫງວຽນຊວນຟຸກ ໃຫ້ການຕ້ອນຮັບຄະນະຜູ້ແທນບັນດານັກລົງທຶນ ສິງກະໂປ
ຕອນບ່າຍວັນທີ 06 ເມສາ, ທີ່ສຳນັກງານລັດຖະບານ, ທ່ານນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຫວຽດນາມ ຫງວຽນຊວນຟຸກ ໄດ້ໃຫ້ການຕ້ອນຮັບຄະນະຜູ້ແທນບັນດານັກລົງທຶນຂອງ ສິງກະໂປ ໂດຍທ່ານ Douglas Foo, ປະທານສະຫະສະມາຄົມບັນດານັກຜະລິດ ສິງກະໂປ ນຳໜ້າ.
ທ່ານນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຫງວຽນຊວນຟຸກ ໃຫ້ການຕ້ອນຮັບຄະນະຜູ້ແທນບັນດານັກລົງທຶນ ສິງກະໂປ (ພາບ: TTXVN)
ທີ່ການຕ້ອນຮັບ, ທ່ານນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຫງວຽນຊວນຟຸກ ຢືນຢັນວ່າ ລັດຖະບານ ຫວຽດນາມ ສືບຕໍ່ສ້າງສະພາບແວດລ້ອມສະດວກໃຫ້ແກ່ບັນດານັກລົງທຶນ. ທ່ານນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຫງວຽນຊວນຟຸກ ປາດຖະໜາວ່າ ບັນດາການຄາດການລົງທຶນຂອງວິສາຫະກິດ ສິງກະໂປ ຈະປະກົດຜົນເປັນຈິງ, ປະກອບສ່ວນເພີ່ມທະວີການພົວພັນຄູ່ຮ່ວມມືຍຸດທະສາດ ຫວຽດນາມ - ສິງກະໂປ.
ສ່ວນທ່ານ Douglas Foo ແລະ ບັນດາສະມາຊິກໃນຄະນະລ້ວນແຕ່ສະແດງໃຫ້ເຫັນຄວາມຕັ້ງໃຈຈະມາລົງທຶນ, ດຳເນີນທຸລະກິດຢູ່ ຫວຽດນາມ, ເປັນຕົ້ນແມ່ນຢູ່ນະຄອນ ດ່າໜັງ, ທ່ານ Douglas Foo ຖືວ່າ: ທ່ານເຫັນໄດ້ໃນອະນາຄົດພັດທະນາຂອງ ດ່າໜັງ ຄ້າຍຄືກັບການພັດທະນາຂອງ ສິງກະໂປ. ຜູ້ຕາງໜ້າບາງນັກລົງທຶນ ສິງກະໂປ ຈຳນວນໜຶ່ງໄດ້ຕີລາຄາວ່າຂະແໜງຜະລິດເອເລັກໂຕນິກ, ເຄື່ອງອາໄຫຼ່ເອເລັກໂຕນິກຢູ່ ຫວຽດນາມ ມີຄວາມສາມາດບົ່ມຊ້ອນພັດທະນາ. ສິງກະໂປ ມີທ່າແຮງທີ່ສຸດໃນຂົງເຂດນີ້ ແລະ ພ້ອມແລ້ວທີ່ຈະຮ່ວມມືກັບ ຫວຽດນາມ.
(ແຫຼ່ງຄັດຈາກ VOV)


text:
ພາບປະກອບ: ຮັບປະກັນສິດຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ ແລະ ຕໍ່ສູ້ຕ້ານການສວຍໃຊ້ບັນຫາຊົນເຜົ່າ ແມ່ນບັນຫາທີ່ມີຄວາມສຳຄັນພິເສດ ໃນພາລະກິດສ້າງສາ ແລະປົກປັກຮັກສາ ປະເທດຊາດ. (ແຫຼ່ງ: ວາລະສານທິດສະດິການເມືອງ)
ວກ.- ຮັບປະກັນສິດຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ ພ້ອມກັບການຕໍ່ສູ້ຕ້ານການສວຍໃຊ້ບັນຫາຊົນເຜົ່າ ຢູ່ປະເທດຫວຽດນາມໃນປະຈຸບັນ ແມ່ນບັນດາບັນຫາທິດສະດີ - ພຶດຕິກຳ ທີ່ທັງເປັນພື້ນຖານທັງຮີບດ່ວນ ຊຶ່ງຕ້ອງຮັບຮູ້ຢ່າງຮອບຄອບ ແລະ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຢ່າງຄົບຊຸດ ຮອບດ້ານ ໜຽວແໜ້ນ. ນີ້ແມ່ນພາກສ່ວນອີນຊີຂອງພາລະກິດການພັດທະນາຮອບດ້ານ ຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າ, ປົກປັກຮັກສາແລະພັດທະນາບັນດາສິດທິມະນຸດທີ່ແທ້ຈິງ, ປະກອບສ່ວນກໍ່ສ້າງທ່າສະໜາມປ້ອງກັນປະເທດທົ່ວປວງຊົນ ຕິດກັບການກໍ່ສ້າງທ່າສະໜາມປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບປະຊາຊົນ ຢູ່ເຂດຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ.
ການກະທົບຊຶ່ງກັນແລະກັນລະຫວ່າງ ການຮັບປະກັນສິດຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ ແລະ ການຕໍ່ສູ້ຕ້ານການສວຍໃຊ້ບັນຫາຊົນເຜົ່າ
ສິດຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍເບິ່ງລວມອາດຈະແບ່ງອອກເປັນສອງພາກສ່ວນ: ພາກສ່ວນບັນດາສິດທິສ່ວນຕົວທຳມະດາ ທີ່ນຳໃຊ້ຕໍ່ສະມາຊິກແຕ່ລະຄົນໃນຊົນເຜົ່າ ແລະ ພາກສ່ວນສິດທິລວມໝູ່ ທີ່ນຳໃຊ້ຕໍ່ປະຊາຄົມບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ. ຮັບປະກັນສິດທິມະນຸດຢູ່ເຂດຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍມີປະສິດທິຜົນ ແມ່ນຫຼັກຖານຕົວຈິງ-ກົດໝາຍທີ່ມີຊີວິດຊີວາ ເພື່ອປະຕິເສດທຸກຄຳກ່າວຫາ ໃສ່ຮ້າຍປ້າຍສີ ທຳລາຍຂອງບັນດາອິດທິກຳລັງສັດຕູ; ແມ່ນວິທີດີທີ່ສຸດເພື່ອປົກປັກຮັກສາສັດຈະທຳ, ຄວາມເປັນທຳຂອງພັກ, ລັດ ແລະປະຊາຊົນຫວຽດນາມເຮົາ ໃນພາລະກິດປົກປັກຮັກສາແລະເບິ່ງແຍງດູແລສິດທິມະນຸດທີ່ແທ້ຈິງ; ເປັນການປ້ອງກັນແລະຮັບມືຢ່າງຕັ້ງໜ້າ ຕໍ່ອັນຕະລາຍທຸກຢ່າງທີ່ເກີດຈາກບັນຫາຊົນເຜົ່າ, ບໍ່ໃຫ້ພວກສັດຕູສວຍໃຊ້ເພື່ອຕ້ານຢັນທຳລາຍ; ເປັນສະພາບແວດລ້ອມທີ່ຊ່ວຍໃຫ້ບັນດາຊົນເຜົ່າ (ສ່ວນຫຼາຍແລະສ່ວນນ້ອຍ) ຂະຫຍາຍຕົວຢ່າງສົດໃສ, ສ້າງສະຕິຊາດທີ່ແທ້ຈິງ, ສ້າງສາຍພົວພັນຊົນເຜົ່າທີ່ສາມັກຄີ ສະເໝີພາບ ນັບຖືຊຶ່ງກັນແລະກັນ, ແກ້ໄຂຢ່າງກົມກຽວສາຍພົວພັນລະຫວ່າງຊົນເຜົ່າ, ຊ່ວຍເຫຼືອກັນພ້ອມກັນພັດທະນາ; ເປັນຮູບແບບປ້ອງກັນຕົວຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ ຕໍ່ໜ້າທຸກຖ້ອຍທຳນອງຂອງບັນດາອິດທິກຳລັງສັດຕູທີ່ຫວັງໃສ່ຮ້າຍປ້າຍສີ, ບິດເບືອນທຳລາຍ, ແບ່ງແຍກກຸ່ມກ້ອນສາມັກຄີປະຊາຊົນບັນດາເຜົ່າ. ການຕໍ່ສູ້ຕ້ານບັນດາອິດທິກຳລັງສັດຕູທີ່ສວຍໃຊ້ບັນຫາຊົນເຜົ່າ ໄດ້ຮັບປະສິດທິຜົນ ຈະສ້າງສະພາບແວດລ້ອມທີ່ມີສະຖຽນລະພາບ ໃຫ້ບັນດາຊົນເຜົ່າກໍ່ສ້າງຄວາມສາມັກຄີ ສະເໝີພາບ ຊ່ວຍເຫຼືອຊຶ່ງກັນແລະກັນ ພ້ອມກັນພັດທະນາ. ການຕໍ່ສູ້ໃນຂົງເຂດແນວຄິດມີບົດບາດທັບມ້າງຮາກເຫງົ້າແນວຄິດ-ທິດສະດີ ຂອງລັດທິຊາດນິຍົມຈັດໂພດ, ລັດທິແຍກຕົວອອກເປັນຕ່າງຫາກ, ຊ່ວຍໃຫ້ບັນດາຊົນເຜົ່າສ້າງສະຕິຊາດທີ່ແທ້ຈິງ, ເປັນເອກະພາບລະຫວ່າງສິດທິມະນຸດແລະສິດທິພົນລະເມືອງ, ສິດທິແລະພັນທະ, ສິດທິສ່ວນບຸກຄົນຂອງສະມາຊິກຊົນເຜົ່າແລະສິດທິລວມໝູ່ຂອງຊົນເຜົ່າ, ລະຫວ່າງສິທິລວມໝູ່ຂອງຊົນເຜົ່າ ກັບສິດທິຂອງປະເທດ-ປະຊາຊາດ. ຕໍ່ສູ້ຢ່າງມີປະສິດທິຜົນຊ່ວຍໃຫ້ພັກ, ລັດຢືນຢັນລັກສະນະເປັນທຳ, ຖືກສິນທຳໃນບັນດາເວທີປາໄສສອງຝ່າຍແລະຫຼາຍຝ່າຍ, ປັບປຸງຖານະບົດບາດ ອິດທິພົນຂອງຕົນ, ອາໃສສິ່ງດັ່ງກ່າວຈຶ່ງຍາດແຍ່ງໄດ້ຄວາມເຫັນດີເຫັນພ້ອມແລະການຊ່ວຍເຫຼືອຂອງສາກົນ, ທັງເຕົ້າໂຮມຊັບພະຍາກອນໃນປະເທດເພື່ອລົງທຶນໃຫ້ແກ່ການພັດທະນາບັນດາຊົນເຜົ່າ. ສ່ວນການແບ່ງແຍກ, ປະທະກັນ ບໍ່ພຽງແຕ່ເຮັດໃຫ້ບັນດາຊົນເຜົ່າເສຍສະພາບແວດລ້ອມຄວາມສະຫງົບແລະບໍ່ສາມາເຕົ້າໂຮມຊັບພະຍາກອນເພື່ອລົງທຶນພັດທະນາເທົ່ານັ້ນ, ຫາກຍັງພາໄປເຖິງການບັ່ນທອນກຳລັງຄົນ ກຳລັງຊັບ, ກໍ່ຄວາມສັບສົນຄົນເລໃຫ້ແກ່ບັນດາແຜນກຳນົດ ແຜນການພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ, ປະລະໂອກາດການພັດທະນາ. ການຕໍ່ສູ້ຍັງກວມທັງຕໍ່ສູ້ພາຍໃນປະຊາຊົນ, ເປັນຕົ້ນແມ່ນ ຕໍ່ສູ້ກັບຄວາມຮັບຮູ້ທີ່ຍັງບໍ່ທັນຖືກຕ້ອງ, ກັບການປະພຶດທີ່ຜິດເຂວ, ຜິດພາດຂອງພະນັກງານແລະປະຊາຊົນພາກສ່ວນໜຶ່ງ ໃນການຮັບປະກັນສິດຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ. ຍ້ອນແນວນັ້ນຈຶ່ງຮັບປະກັນໃຫ້ການປະຕິບັດນະໂຍບາຍຊົນເຜົ່າ ໄດ້ຮັບການຜັນຂະຫຍາຍຢ່າງຄົບຊຸກ ຄົບຖ້ວນ ສະເໝີຕົ້ນສະເໝີປາຍ ດ້ວຍຈິດສຳນຶກແລະຄວາມຮັບຜິດຊອບຕື່ນຕົວສູງ ຂອງລະບົບການເມືອງທັງໝົດ, ຂອງປະຊາຊົນບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນຫຼາຍແລະສ່ວນນ້ອຍ, ຂອງວິສາຫະກິດສັງກັດທຸກພາກສ່ວນເສດຖະກິດ.
ການຮັບປະກັນສິດຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ ແລະ ການຕໍ່ສູ້ຕ້ານກົນອຸບາຍສວຍໃຊ້ບັນຫາຊົນເຜົ່າ ມີຄວາມເປັນເອກະພາບກັນກ່ຽວກັບເປົ້າໝາຍລວມ, ກ່ຽວກັບເຈົ້າພາບນຳພາ-ຄຸ້ມຄອງລວມ, ກ່ຽວກັບການຮັບໃຊ້ຜົນປະໂຫຍດຂອງປະເທດ-ປະຊາຊາດທີ່ເປັນເອກະພາບ, ກ່ຽວກັບການນຳໃຊ້ຫຼາຍກຳລັງລວມກັນ. ເປົ້າໝາຍລວມຂອງການຮັບປະກັນສິດຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ ແລະ ຕໍ່ສູ້ຕ້ານການສວຍໃຊ້ບັນຫາຊົນເຜົ່າ ລ້ວມແຕ່ແນໃສ່ກໍ່ສ້າງສັງຄົມໜຶ່ງທີ່ປະຊາຊົນຮັ່ງມີ, ປະເທດຊາດເຂັ້ມແຂງ ມີປະຊາທິປະໄຕ ຍຸຕິທຳ ສີວິໄລ; ປົກປັກຮັກສາເອກະລາດ ອະທິປະໄຕ ເອກະພາບ ແລະ ຜືນແຜ່ນດິນອັນຄົບຖ້ວນໄວ້ຢ່າງໝັ້ນຄົງ; ປົກປັກຮັກສາພັກ ລັດ ປະຊາຊົນ ແລະ ລະບອບສັງຄົມນິຍົມ; ປົກປັກຮັກສາກິດຈະການປ່ຽນແປງໃໝ່, ພາລະກິດຫັນເປັນອຸດສາຫະກຳ ທັນສະໄໝ, ປົກປັກຮັກສາຜົນປະໂຫຍດຂອງປະເທດ-ປະຊາຊາດ; ປົກປັກຮັກສາສະພາບແວດລ້ອມສັນຕິພາບ ແລະ ສະຖຽນລະພາບດ້ານການເມືອງ, ຄວາມໝັ້ນຄົງແຫ່ງຊາດ, ລະບຽບຄວາມສະຫງົບສັງຄົມ ໃຫ້ແກ່ການພັດທະນາຂອງປະເທດຊາດ; ປົກປັກຮັກສາເອກະລັກວັດທະນະທຳຂອງຊາດຫວຽດນາມ. ການຮັບປະກັນສິດຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ ແລະ ຕໍ່ສູ້ຕ້ານການສວຍໃຊ້ບັນຫາຊົນເຜົ່າຢູ່ຫວຽດນາມລ້ວນແຕ່ຢູ່ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງພັກ, ການຄຸ້ມຄອງບໍລິຫານຂອງລັດ, ພ້ອມດ້ວຍການເຂົ້າຮ່ວມຂອງທົ່ວທັງລະບົບການເມືອງ, ນັບແຕ່ການວາງແນວທາງ ຈົນເຖິງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ; ເປັນເອກະພາບໃນການຖືຜົນປະໂຫຍດຂອງປະເທດ-ປະຊາຊາດເປັນຜົນປະໂຫຍດສູງສຸດ, ຜົນປະໂຫຍດພາກສ່ວນບໍ່ອາດແຍກອອກຈາກຜົນປະໂຫຍດຂອງປະເທດ-ປະຊາຊາດ.
ແຕ່ວ່າ, ແຕ່ລະບັນຫາການຕໍ່ສູ້ແລະການຮັບປະກັນ ມີເນື້ອໃນສະເພາະຕ່າງຫາກ ຍ້ອມມັນມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນດ້ານວັດຖຸປະສົງອັນລະອຽດ, ເປົ້າໝາຍທີ່ຈະກະທົບ, ກຳລັງຮັບຜິດຊອບສະເພາະ ແລະ ວິທີດຳເນີນງານພິເສດສະພາະ. ກ່ຽວກັບວັດຖຸປະສົງອັນລະອຽດ, ຖ້າຫາກຈຸດໝາຍຂອງການຮັບປະກັນສິດຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າ ແມ່ນເຄົາລົບນັບຖືແລະປົກປັກຮັກສາສິດທິທີ່ແທ້ຈິງຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ, ສ່ວນການຕໍ່ສູ້ແມ່ນມີຈຸດໝາຍທັບມ້າງທຸກເລ່ລ່ຽມ ກົນອຸບາຍ ການເຄື່ອນໄຫວຂອງບັນດາອິດທິກຳລັງສັດຕູທີ່ສວຍໃຊ້ບັນຫາຊົນເຜົ່າ, ສາສະໜາ, ສິດທິມະນຸດ ເພື່ອທຳລາຍກຸ່ມກ້ອນສາມັກຄີຊົນຊາດ, ຍຸຍົງສົ່ງເສີມລັດທີຊາດນິຍົມຈັດໂພດ, ລັດທິແຍກຕົວອອກເປັນຕ່າງຫາກ, ເຮັດໃຫ້ພວມມັນຕ້ອງປະລາໄຊລົງຢ່າງສິ້ນເຊີງ. ກ່ຽວກັບເປົ້າໝາຍ, ຖ້າຫາກເປົ້າໝາຍຂອງການຮັບປະກັນສິດຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າ ແມ່ນປະຊາຊົນບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ, ກວມທັງກຸ່ມຊົນເຜົ່າ ແລະ ສະມາຊິກຂອງແຕ່ລະຊົນເຜົ່າ, ສ່ວນເປົ້າໝາຍຂອງການຕໍ່ສູ້ນັ້ນ ແມ່ນບັນດາອິດທິກຳລັງສັດຕູພາຍນອກທີ່ຫວັງສວຍໃຊ້ບັນຫາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ ເພື່ອທຳລາຍປະເທດເຮົາ, ແມ່ນບັນດາພາກສ່ວນປະຕິການໃນປະເທດທີ່ຄົບຄິດຮ່ວມມືກັບບັນດາອິດທິກຳລັງສັດຕູພາຍນອກ ປະຕິບັດການເຄື່ອນໄຫວທຳລາຍຜົນປະໂຫຍດຂອງຊາດ-ປະເທດ, ແບ່ງແຍກຄວາມສາມັກຄິແຫ່ງຊາດ. ກ່ຽວກັບກຳລັງຮັບຜິດຊອບສະເພາະ, ການຮັບປະກັນສິດຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ ໂດຍແມ່ນບັນດາອົງການແລະບຸກຄົນທີ່ມີໜ້າທີ່ຈັດຕັ້ງ ແລະ ປະຕິບັດບັນດານະໂຍບາຍພັດທະນາເສດຖະກິດ ວັດທະນະທຳ ສັງຄົມ, ປ້ອງກັນປະເທດ ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ, ນະໂຍບາຍການຕ່າງປະເທດ, ປົກປັກຮັກສາສະພາບແວດລ້ອມແລະລະບົບນິເວດ...; ແຕ່ລະກຳລັງເທິງນີ້ມີບົດບາດ, ທີ່ຕັ້ງສະພາະ ໃນເມື່ອປະຕິບັດບັນດານະໂຍບາຍຫຼາຍຂະແໜງ/ສະຫະຂະແໜງ, ໃນນັ້ນອົງການຮັບຜິດຊອບສະເພາະວຽກງານຊົນເຜົ່າ ມີບົດບາດສຳຄັນທີ່ສຸດ. ຕໍ່ສູ້ຕ້ານການສວຍໃຊ້ບັນຫາຊົນເຜົ່າກໍ່ຕ້ອງການກຳລັງຂອງຫຼາຍຂະແໜງການ/ສະຫະຂະແໜງການ ທີ່ໃຫຍ່ຫຼວງ, ແຕ່ກຳລັງຫຼັກແຫຼ່ງທີ່ຮັບຜິດຊອບສະເພາະແມ່ນຕຳຫຼວດປະຊາຊົນ, ກອງທັບປະຊາຊົນ, ບັນດານັກແນວຄິດທິດສະດີ, ນັກໜັງສືພິມທີ່ຕໍ່ສູ້ໃນຂົງເຂດແນວຄິດ-ທິດສະດີ. ກ່ຽວກັບວິທີດຳເນີນງານພິເສດສະພາະ, ຖ້າຫາກການຮັບປະກັນສິດຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍໄດ້ປະຕິບັດດ້ວຍບັນດາມາດຕະການເສດຖະກິດ, ການບໍລິຫານ, ການພົນລະເຮືອນ, ໂດຍຜ່ານບັນດານະໂຍບາຍ ແລະ ກົດໝາຍທີ່ນັບຖື, ປົກປັກຮັກສາ, ເບິ່ງແຍງດູແລສິດທິມະນຸດ, ຜ່ານບັນດາໂຄງການ, ແຜນງານການລົງທຶນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ, ປັບປຸງລະບົບການເມືອງ, ປົກປັກຮັກສາແລະເສີມຂະຫຍາຍເອກະລັກວັດທະນາທຳ, ປົກປັກຮັກສາສະພາບແວດລ້ອມລະບົບນິເວດ,... ສ່ວນການຕໍ່ສູ້ຕ້ານການສວຍໃຊ້ບັນຫາຊົນເຜົ່າແມ່ນຮຽກຮ້ອງໃຫ້ຕ້ອງສົມທົບລະຫວ່າງມາດຕະການໃຊ້ອາວຸດແລະບໍ່ໃຊ້ອາວຸດ, ນັບທັງໃຊ້ວິຊາສະເພາະພິເສດຂອງກຳລັງປະກອບອາວຸດ ເພື່ອທັບມ້າງບັນດາການເຄື່ອນໄຫວຕິດຕໍ່, ສ້າງຮາກຖານ, ເຕົ້າໂຮມກຳລັງ ທີ່ຫວັງແບ່ງແຍກຄວາມສາມັກຄີແຫ່ງຊາດ, ຍຸຍົງສົ່ງເສີມການຈະລາຈົນໂຄ່ມລົ້ມອຳນາດການປົກຄອງ, ປະຕິບັດລັດທິແຍກຕົວອອກເປັນຕ່າງຫາກ.
ຮັບປະກັນສິດຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ ແລະ ຕໍ່ສູ້ຕ້ານການສວຍໃຊ້ບັນຫາຊົນເຜົ່າ: ບັນຫາທີ່ມີຄວາມສຳຄັນພິເສດໃນພາລະກິດສ້າງສາແລະປົກປັກຮັກສາປະເທດຊາດ
ເພື່ອຍົກສູງປະສິດທິຜົນໃນການແກ້ໄຂບັນຫານີ້ ຕ້ອງເອົາໃຈໃສ່ບາງບັນຫາລຸ່ມນີ້:
ທີໜຶ່ງ, ຕ້ອງຮັບຮູ້ຢ່າງຄົບຖ້ວນກ່ຽວກັບບົດບາດ, ທີ່ຕັ້ງທີ່ສຳຄັນພິເສດ ຂອງການຮັບປະກັນສິດຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ ໃນການແກ້ໄຂບັນຫາຊົນເຜົ່າຢູ່ຫວຽດນາມ.
ຮັບປະກັນສິດຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍມີຄວາມສຳຄັນພິເສດຕໍ່ຄວາມໝັ້ນຄົງແລະການພັດທະນາຂອງປະເທດ. ມັນຖືກກຳນົດໂດຍເງື່ອນໄຂພູມິລັດຖະສາດ, ເສດຖະກິດ, ມະນຸດອະລິຍະທຳ, ສະພາບແວດລ້ອມຂອງເຂດຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ; ຍ້ອນຄວາມຫຍຸ້ງຍາກສັບສົນຂອງບັນຫາຊົນເຜົ່າທີ່ມີມາໃນປະຫວັດສາດ, ຄວາມຈຳກັດຂອງແຫຼ່ງເງິນລົງທຶນ, ອຸປະສັກຂອງຮີດຄອງປະເພນີ, ຄວາມຊີນເຄີຍແລະລະດັບການພັດທະນາ, ພິເສດແມ່ນການເຄື່ອນໄຫວມ້າງເພທຳລາຍຂອງບັນດາອິດທິກຳລັງສັດຕູ. ເພາະສະນັ້ນ, ການຮັບປະກັນສິດຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ ບໍ່ອາດຈະປະຕິບັດຢ່າງໄວວາດ້ວຍບາງໂຄງການ, ແຜນງານ ຫຼືດ້ວຍພຽງແຕ່ມາດຕະການເຄື່ອນໄຫວບໍລິຫານເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຕ້ອງຜ່ານວິທີແກ້ໄຂສັງລວມ, ປະຕິບັດຕາມຂັ້ນຕອນການພັດທະນາໄລຍະສັ້ນ, ໄລຍະກາງ ແລະ ໄລຍະຍາວ, ໄລຍະກ່ອນສ້າງປະຖົມປັດໄຈການພັດທະນາໃຫ້ແກ່ໄລຍະຫຼັງ. ນີ້ແມ່ນພາລະກິດທີ່ຍາວນານ, ຫຍຸ້ງຍາກລຳບາກ; ຕ້ອງການແຫຼ່ງພະລັງຫຼາຍເພື່ອລົງທຶນຂະໜາດໃຫຍ່, ກວມທັງກຳລັງຄົນ ແຫຼ່ງເງິນທຶນ ແລະ ແຫຼ່ງວັດຖຸອຸປະກອນ; ຕ້ອງມີການເຂົ້າຮ່ວມຂອງທົ່ວທັງລະບົບການເມືອງ, ຂອງບັນດາວິສາຫະກິດທີ່ຂຶ້ນກັບທຸກພາກສ່ວນເສດຖະກິດ; ຕ້ອງມີການສະໜັບສະໜູນ ຊ່ວຍເຫຼືອຊຶ່ງກັນແລະກັນ ພ້ອມກັນພັດທະນາລະຫວ່າງບັນດາຊົນເຜົ່າ; ສູງທີ່ສຸດແມ່ນປຸກຕື່ນສະຕິອີງໃສ່ຕົນເອງສ້າງຕົນໃຫ້ເຂັ້ມແຂງ ຂອງກະໂຕປະຊາຊົນບັນດາເຜົ່າ.
ທີສອງ, ຮັບປະກັນສິດຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າ ແມ່ນບັນຫາພະຫຸຂະແໜງ/ສະຫະຂະແໜງ, ນັບແຕ່ເສດຖະກິດ ການເມືອງ ວັດທະນະທຳ-ສັງຄົມ, ສະພາບແວດລ້ອມ -ລະບົບນິເວດ, ການພົວພັນສາກົນ, ການປ້ອງກັນຊາດ-ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ.
ສິດທິທາງເສດຖະກິດຕ້ອງໄດ້ຮັບການເອົາໃຈໃສ່ກ່ອນອື່ນໝົດ, ຍ້ອນມັນມີຄວາມພົວພັນເຖິງສິດທິສະວັດດີການ ແລະ ການພັດທະນາ, ສິດເຂົ້າເຖິງບັນດາແຫຼ່ງຊັບພະຍາກອນຢ່າງສະເໝີພາບ. ສິດທິທາງການເມືອງສະແດງອອກຢູ່ທີ່ສິດສະເໝີພາບຂອງພົນລະເມືອງໃນການເລືອກຕັ້ງ, ອອກສະໝັກຮັບເລືອກຕັ້ງ, ເຂົ້າຮ່ວມການຄຸ້ມຄອງບໍລິຫານລັດ, ເຂົ້າຮ່ວມຂະບວນວິວັດການຄົ້ນຄວ້າກຳນົດນະໂຍບາຍ, ຊຶ່ງໃນນັ້ນ ການສ້າງແຫຼ່ງບຸກຄະລາກອນ, ສຶກສາກໍ່ສ້າງ, ຝຶກອົບຮົມ, ສັບຊ້ອນ, ນຳໃຊ້ ແລະ ຈັດວາງເປັນຢ່າງດີພະນັກງານຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍຢູ່ໃນບັນດາອົງການຂອງລະບົບການເມືອງ ມີຄວາມສຳຄັນພິເສດ. ສິດທິທາງວັດທະນະທຳບໍ່ພຽງແຕ່ມີຄວາມໝາຍໃນການອະນຸຮັກ ແລະ ເສີມຂະຫຍາຍເອກະລັກວັດທະນະທຳຂອງຊາດ, ແຕ່ຍັງມີຄວາມພົວພັນເຖິງບັນຫາພື້ນຖານທີ່ສຸດຄື ການຮັກສາແລະພັດທະນາຊົນເຜົ່າໜຶ່ງ. ບັນດາບັນຫາສະພາບແວດລ້ອມ, ລະບົບນິເວດ ມີຄວາມພົວພັນແໜ້ນແຟ້ນທີ່ສຸດ ເຖິງສິດຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າໃນການປົກປັກຮັກສາເທສະແຫ່ງການດຳລົງຄົງຕົວແລະຂະຫຍາຍຕົວຂອງຊົນເຜົ່າ. ບັນຫາສິດຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍໃນໂລກປະຈຸບັນ ບໍ່ຖືກອັດແຈບຢູ່ພາຍໃນຊາຍແດນປະເທດໜຶ່ງ ແຕ່ມັນມີລັກສະນະຂ້າມຊາດ, ນັບທັງການກຳນົດໃນບັນດາເອກະສານການເມືອງ-ກົດໝາຍສາກົນອີກ. ຕົວຢ່າງຄື, ຖະແຫຼງການຂອງສະຫະປະຊາຊາດວ່າດ້ວຍສິດທິຂອງຜູ້ທີ່ຂຶ້ນກັບຊຸມຊົນສ່ວນນ້ອຍທາງດ້ານພາສາ, ສາສະໜາ, ເຊື້ອຊາດ (ປີ 1992)(1), ອະນຸສັນຍາຂອງຄະນະມົນຕີສະຫະພາບເອີຣົບກ່ຽວກັບການປົກປ້ອງຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ (ປີ 1995)(2), ກົດບັດກ່ຽວກັບພາສາເຂດຫຼືຊຸມຊົນສ່ວນນ້ອຍຂອງເອີຣົບ (ປີ 1994)(3), ຄຳສະເໜີແນະຂອງ ລຸນດ໌ ກ່ຽວກັບການເຂົ້າຮ່ວມຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍເຂົ້າໃນຊີວິດປະຊາຄົມຢ່າງມີປະສິດທິຜົນ (ປີ 1999)(4)... ອະນຸສັນຍາລະຫວ່າງປະເທດວ່າດ້ວຍບັນດາສິດທິພົນລະເມືອງ ແລະ ສິດທິທາງການເມືອງ (ປີ 1966) ໄດ້ລະບຸການປົກປັກຮັກສາສິດທິມະນຸດ ແລະ ສິດທິຂອງຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍໃນບັນດາມາດຕາ 2, 4, 27. ຢູ່ບັນດາປະເທດທີ່ມີຫຼາຍຊຸມຊົນສ່ວນນ້ອຍທາງຊົນເຜົ່າ, ສາສະໜາແລະພາສາ ຊຶ່ງບັນດາບຸກຄົນທີ່ຢູ່ໃນຊົນເຜົ່າ, ສາສະໜາ, ພາສາສ່ວນນ້ອຍນັ້ນ, ພ້ອມກັບບັນດາສະມາຊິກອື່ນໃນຊຸມຊົມຂອງຕົນ, ບໍ່ອາດຈະຖືກປົດສິດໃນການດຳເນີນຊີວິດວັດທະນະທຳສະເພາະ, ສິດໃນການນັບຖືແລະປະຕິບັດທຳຕາມສາສະໜາສະເພາະ, ຫຼືສິດໃນການນຳໃຊ້ພາສາສະເພາະຂອງຕົນ (ມາດຕາ 27)...
ການຮັບປະກັນສິດຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍຢູ່ຫວຽດນາມແມ່ນວຽກງານຂອງຫຼາຍເຈົ້າພາບ, ນັບແຕ່ພັກ ລັດ ແນວໂຮມປະເທດຊາດ, ບັນດາອົງການຈັດຕັ້ງການເມືອງ-ສັງຄົມ, ບັນດາອົງການຈັດຕັ້ງສັງຄົມ, ວິສາຫະກິດທີ່ຂຶ້ນກັບທຸກພາກສ່ວນເສດຖະກິດ ແລະ ທຸກຊຸມຊົນທົ່ວສັງຄົມ. ນັ້ນຍັງແມ່ນການແກ້ໄຂສາຍພົວພັນລະຫວ່າງ ການນັບຖືບັນດາຄຸນຄ່າແຜ່ຫຼາຍທົ່ວໄປທີ່ໄດ້ລະບຸໃນບັນດາອະນຸສັນຍາລະຫວ່າງປະເທດທີ່ຫວຽດນາມໄດ້ໃຫ້ຄຳໝັ້ນສັນຍາ ກັບການຄິດໄລ່ຢ່າງຮອບຄອບເຖິງບັນດາຈຸດພິເສດສະເພາະໃນການຮັບປະກັນສິດຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍຢູ່ຫວຽດນາມ. ອະນຸສັນຍາລະຫວ່າງປະເທດວ່າດ້ວຍບັນດາສິດທິພົນລະເມືອງ ແລະ ສິດທິທາງການເມືອງ (ປີ 1966) ໄດ້ຂຽນວ່າ: “ຢູ່ບັນດາປະເທດທີ່ມີຫຼາຍຊຸມຊົນສ່ວນນ້ອຍທາງຊົນເຜົ່າ, ສາສະໜາແລະພາສາ ທີ່ຢູ່ຮ່ວມກັນ, ຊຶ່ງບັນດາບຸກຄົນທີ່ຢູ່ໃນບັນດາຊົນເຜົ່າ, ສາສະໜາ, ພາສາ ແລະ ບັນດາຊຸມຊົນສ່ວນນ້ອຍນັ້ນ, ພ້ອມກັບບັນດາສະມາຊິກອື່ນໃນຊຸມຊົມຂອງຕົນ, ບໍ່ອາດຈະຖືກປົດສິດໃນການຊົມໃຊ້ພື້ນຖານວັດທະນະທຳສະເພາະ, ສິດໃນການສະແດງອອກແລະປະຕິບັດທຳຕາມສາສະໜາສະເພາະ ຫຼືສິດໃນການນຳໃຊ້ພາສາສະເພາະຂອງເຂົາ” (ມາດຕາ 3).
ໂດຍສອດຄ່ອງກັບບັນດາອະນຸສັນຍາສາກົນກ່ຽວກັບສິດທິມະນຸດ, ກົດໝາຍຂອງຫວຽດນາມໄດ້ຮັບຮູ້ແລະຮັບປະກັນຢ່າງຄົບຖ້ວນສິດທິຂອງຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ. ລັດຖະທຳມະນູນຫວຽດນາມປີ 2013 ໄດ້ລະບຸໄວ້ວ່າ: “ປະເທດສາທາລະນະລັດສັງຄົມນິຍົມຫວຽດນາມ ເປັນປະເທດເອກະພາບຂອງບັນດາເຜົ່າທີ່ດຳລົງຊີວິດຮ່ວມກັນໃນປະເທດຫວຽດນາມ. ບັນດາຊົນເຜົ່າສະເໝີພາບ, ສາມັກຄີ, ເຄົາລົບນັບຖື ແລະ ຊ່ວຍເຫຼືອກັນ ພ້ອມກັນພັດທະນາ; ຫ້າມທຸກການກະທຳຈຳແນກປະພຶດ, ແບ່ງແຍກຊົນເຜົ່າ. ພາສາປະຈຳຊາດແມ່ນພາສາຫວຽດ. ບັນດາຊົນເຜົ່າມີສິດໃຊ້ພາສາເວົ້າແລະຂຽນ, ຮັກສາເອກະລັກແຫ່ງຊົນເຜົ່, ເສີມຂະຫຍາຍຮີດຄອງປະເພນີ, ມູນເຊື້ອ ແລະ ວັດທະນະທຳທີ່ດີງາມຂອງຕົນ. ລັດປະຕິບັດນະໂຍບາຍພັດທະນາຢ່າງຮອບດ້ານ ແລະ ສ້າງເງື່ອນໄຂໃຫ້ບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍເສີມຂະຫຍາຍກຳລັງແຮງພາຍໃນ, ພ້ອມກັນພັດທະນາພ້ອມກັບປະເທດຊາດ” (ມາດຕາ 5); ບັນດາຂໍ້ກຳນົດກ່ຽວກັບສິດສະເໝີພາບລະຫວ່າງບັນດາຊົນເຜົ່າໃນລັດຖະທຳມະນູນນັ້ນ ໄດ້ຫັນເປັນນິຕິກຳໃນຂໍ້ກຳນົດກ່ຽວກັບສະພາຊົນເຜົ່າ (ມາດຕາ 75). ນອກຈາກນັ້ນ, ສິດສະເໝີພາບລະຫວ່າງບັນດາຊົນເຜົ່າ ຍັງໄດ້ລະບຸແລະຫັນເປັນລະອຽດໃນຫຼາຍເອກະສານກົດໝາຍອື່ນຂອງຫວຽດນາມ, ເຊັ່ນກົດໝາຍສັນຊາດ ປີ 2008 (ມາດຕາ 1) ຢືນຢັນຄວາມສະເໝີພາບກ່ຽວກັບສິດມີສັນຊາດຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ; ປະມວນກົດໝາຍວິທີພິຈາລະນາຄວາມອາຍາ ປີ 2015 (ມາດຕາ 29), ປະມວນກົດໝາຍວິທີພິຈາລະນາຄວາມແພ່ງ ປີ 2015 (ມາດຕາ 20), ກົດໝາຍວິທີພິຈາລະນາຄວາມບໍລິຫານ ປີ 2015 (ມາດຕາ 17, ມາດຕາ 21) ກຳນົດກ່ຽວກັບສິດສະເໝີພາບຂອງພົນລະເມືອງທຸກຄົນ ໃນຂະບວນວິວັດການດຳເນີນຄະດີ ແລະ ສິດໄດ້ນຳໃຊ້ພາສາເວົ້າແລະຂຽນຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າ ໃນຂະບວນວິວັດການດຳເນີນຄະດີ. ນີ້ແມ່ນບັນດາຂໍ້ກຳນົດກ່ຽວກັບການປົກປັກຮັກສາສິດທິຂອງຄົນຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ ໃນການຮັບປະກັນຄວາມສະເໝີພາບຂອງພົນລະເມືອງຕໍ່ໜ້າກົດໝາຍ ແລະ ສານ. ປະມວນກົດໝາຍອາຍາປີ 1999 (ມາດຕາ 1) ກຳນົດຫຼັກການໜຶ່ງໃນບັນດາຫຼັກການຂອງກົດໝາຍອາຍາແມ່ນ ຮັບປະກັນສິດສະເໝີພາບລະຫວ່າງປະຊາຊົນບັນດາຊົນເຜົ່າ. ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການເລືອກຕັ້ງສະພາແຫ່ງຊາດ ແລະ ສະພາປະຊາຊົນ ປີ 2015 (ມາດຕາ 8, ມາດຕາ 9) ກຳນົດກ່ຽວກັບການເຂົ້າຮ່ວມຢ່າງສະເໝີພາບຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ ໃນການເລືອກຕັ້ງ, ສະໝັກຮັບເງືອກຕັ້ງເປັນສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດ, ສະພາປະຊາຊົນ... ກ່ຽວກັບການຮັກສາເອກະລັກວັດທະນະທຳ, ລັດຖະທຳມະນູນປີ 2013 (ມາດຕາ 5) ລະບຸ: “ບັນດາຊົນເຜົ່າມີສິດໃຊ້ພາສາເວົ້າແລະຂຽນ, ຮັກສາເອກະລັກຂອງຊາດ, ເສີມຂະຫຍາຍຮີດຄອງປະເພນີ, ມູນເຊື້ອແລະວັດທະນະທຳທີ່ດີງາມຂອງຕົນ; ມາດຕາ 42 ກໍ່ລະບຸ: “ພົນລະເມືອງມີສິດກຳນົດເຊື້ອຊາດຂອງຕົນ, ໃຊ້ພາສາແມ່, ເລືອກໃຊ້ພາສາຕິດຕໍ່ສື່ສານ”. ໃນຫຼາຍເອກະສານກົດໝາຍອື່ນ, ໃນນັ້ນກວມທັງປະມວນກົດໝາຍແພ່ງປີ 2015 (ບັນດາມາດຕາ 5, 7, 26, 29) ກຳນົດກ່ຽວກັບນຳໃຊ້ປະເພນີ ນະໂຍບາຍ ກ່ຽວກັບການພົວພັນທາງແພ່ງ, ສິດທິມີຊື່ ນາມສະກູນ, ສິດທິໃນການກຳນົດເຊື້ອຊາດ, ກຳນົດເຊື້ອຊາດຄືນໃໝ່. ກົດໝາຍຫວຽດນາມກໍ່ຮັບຮູ້ສິດທິໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອຂອງລັດ ເພື່ອພັດທະນາຢ່າງຮອບດ້ານ. ລັດຖະທຳມະນູນປີ 2013 ກຳນົດ: “ລັດ, ສັງຄົມລົງທຶນພັດທະນາພາລະກິດປົກປັກຮັກສາ, ເບິ່ງແຍງດູແລສຸຂະພາບຂອງປະຊາຊົນ, ປະຕິບັດການປະກັນໄພສຸຂະພາບທົ່ວປວງຊົນ, ມີນະໂຍບາຍບຸລິມະສິດເບິ່ງແຍງດູແລສຸຂະພາບຂອງປະຊາຊົນຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ, ປະຊາຊົນຢູ່ເຂດພູຜາ, ເຂດເກາະທະເລ ແລະ ເຂດທີ່ມີເງື່ອນໄຂເສດຖະກິດ-ສັງຄົມຫຍຸ້ງຍາກເປັນພິເສດ” (ມາດຕາ 58); “ລັດໃຫ້ບຸລິມະສິດພັດທະນາການສຶກສາຢູ່ເຂດພູດອຍ, ເຂດເກາະທະເລ, ເຂດຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ ແລະ ເຂດທີ່ມີເງື່ອນໄຂເສດຖະກິດ-ສັງຄົມທີ່ຫຍຸ້ງຍາກເປັນພິເສດ...” (ມາດຕາ 61). ກົດໝາຍການສຶກສາປີ 2005 (ມາດຕາ 61, ມາດຕາ 82) ກຳນົດກ່ຽວກັບການທີ່ລັດສ້າງຕັ້ງບັນດາໂຮງຮຽນສາມັນກິນນອນຊົນເຜົ່າ, ໂຮງຮຽນຊົນເຜົ່າເຄິ່ງກິນນອນ, ກຽມມະຫາວິທະຍາໄລ ໃຫ້ລູກຫຼານຂອງຄົນຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ ແລະ ນະໂຍບາຍຜັດປ່ຽນພະນັກງານຄຸ້ມຄອງການສຶກສາທີ່ເຮັດວຽກຢູ່ບັນດາເຂດຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ ໄດ້ຮຽນພາສາຂອງຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ ເພື່ອຍົກສູງຄຸນນະພາບການສິດສອນແລະຮ່ຳຮຽນ; ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການກວດແລະປົວພະຍາດ ປີ 2009 (ມາດຕາ 4) ກຳນົດນະໂຍບາຍຂອງລັດກ່ຽວກັບການກວດແລະປົວພະຍາດໃຫ້ປະຊາຊົນຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ, ເຊິ່ງໄດ້ບຸລິມະສິດຈັດແບ່ງງົບປະມານຕອບສະໜອງຄວາມຕ້ອງການກວດແລະປົວພະຍາດພື້ນຖານຂອງປະຊາຊົນ... ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍສຳມະໂນຄົວປີ 2014 ກຳນົດກ່ຽວກັບສິດຂອບເຂດລົງທະບຽນການປ່ຽນແປງ, ແກ້ຂ່າວ, ເພີ່ມເຕີມສຳມະໂນຄົວ, ກຳນົດເຊື້ອຊາດຄືນໃໝ່; ຂັ້ນຕອນລົງທະບຽນການປ່ຽນແປງ, ແກ້ຂ່າວ, ເພີ່ມເຕີມສຳມະໂນຄົວ, ກຳນົດເຊື້ອຊາດຄືນໃໝ່ (ມາດຕາ 46, ມາດຕາ 47). ປະມວນກົດໝາຍແຮງງານປີ 2012 ຫ້າມການຈຳແນກການປະພຶດກ່ຽວກັບຊົນເຜົ່າ (ມາດຕາ 8)... ນັ້ນແມ່ນບັນດາຫຼັກຖານຕົວຈິງ-ກົດໝາຍທີ່ມີຊີວິດຊີວາ ທີ່ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າສິດທິຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍໄດ້ຮັບຄວາມເຄົາລົບນັບຖື, ຮັບຮູ້, ປະຕິບັດແລະປົກປັກຮັກສາ.
ທີສາມ, ສາຍພົວພັນລະຫວ່າງສິດທິຂອງສະມາຊິກແຕ່ລະຄົນໃນຊົນເຜົ່າ ແລະ ສິດທິລວມໝູ່ຂອງຊົນເຜົ່າ. ນີ້ແມ່ນສາຍພົວພັນທີ່ພື້ນຖານທີ່ສຸດໃນຂະບວນວິວັດການຮັບປະກັນສິດແຫ່ງຊາດ ແລະ ຕໍ່ສູ້ຕ້ານການສວຍໃຊ້ບັນຫາຊົນເຜົ່າຂອງບັນດາອິດທິກຳລັງສັດຕູ. ສິດສ່ວນບຸກຄົນມະນຸດໃນບັນດາຊົນເຜົ່າລ້ວນແຕ່ສະເໝີພາບຕໍ່ໜ້າກົດໝາຍ, ເປັນເອກະພາບລະຫວ່າງສິດສ່ວນບຸກຄົນແລະສິດລວມໝູ່ຂອງຊຸມຊົນຊົນເຜົ່າ ໄດ້ຕັ້ງຢູ່ໃນສິດຂອງປະເທດ-ປະຊາຊາດ. ຄວາມສະເໝີພາບທາງດ້ານສິດທິມະນຸດໄດ້ຮັບການຮັບຮອງຢ່າງຄົບຖ້ວນຈາກລັດຖະທຳມະນູນປີ 2013 ແລະ ບັນດາກົດໝາຍ. ແຕ່ວ່າ, ຍ້ອນຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຕ່ຳ, ເງື່ອນໄຂພູມິສາດຫ່າງໄກກັນ ແລະ ບັນດາອຸປະສັກທາງດ້ານພາສາ, ດັ່ງນັ້ນ ຄວາມສາມາດປະຕິບັດສິດທິຂອງປະຊາຊົນຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ ຈຶ່ງຖືກຈຳກັດ. ເພາະສະນັ້ນ, ການຮັບປະກັນສິດທິນີ້ຈຶ່ງຕ້ອງໄດ້ບຸລິມະສິດໃນບັນດານະໂຍບາຍການພັດທະນາ. ບັນດາສິດທິລ້ວນແຕ່ສາມາດປະຕິບັດໂດຍຜ່ານສອງຮູບການ: ໂດຍກົງແລະໂດຍທາງອ້ອມ, ນັບແຕ່ສິດທິທາງດ້ານການເມືອງ, ສິດທິວັດທະນະທຳ, ສິດທິເຂົ້າເຖິງບັນດາແຫຼ່ງຊັບພະຍາການການພັດທະນາ, ສິດທິໄດ້ຮັບຄວາມປອດໄພແລະການພັດທະນາ,... ສິດທິທາງດ້ານການເມືອງໄດ້ຮັບການປະຕິບັດດ້ວຍຮູບແບບປະຊາທິປະໄຕໂດຍກົງ ຫຼືຮູບແບບປະຊາທິປະໄຕຕົວແທນ. ໃນເງື່ອນໄຂຫຼາຍຊົນເຜົ່າທີ່ອາໄສຢູ່ກະແຈກກະຈ່າຍແລະສະຫຼັບກັນ, ບັນດາຊົນເຜົ່າມີລະດັບການພັດທະນາແລະຈຳນວນພົນລະເມືອງແຕກຕ່າງກັນ,... ດັ່ງນັ້ນ ປະຊາທິປະໄຕແບບຕົວແທນຈຶ່ງມີບົດບາດສຳຄັນທີ່ສຸດ ແນໃສ່ຮັບປະກັນສິດທິທາງດ້ານການເມືອງຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ, ໂດຍຜ່ານການຄັດເລືອກໂຄງປະກອບບັນດາຜູ້ທີ່ເປັນຕົວແທນຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າເຂົ້າໃນລະບົບການເມືອງຂັ້ນຕ່າງໆ. ຮູບແບບປະຊາທິປະໄຕຕົວແທນມີທ່າດີໃນການຄັດເລືອກບັນດາຜູ້ຕາງໜ້າທີ່ດີເດັ່ນໃຫ້ເຂົ້າຮ່ວມບັນດາໂຄງປະກອບການເມືອງ ເຊິ່ງຮູບແບບປະຊາທິປະໄຕໂດຍກົງບໍ່ສາມາດປ່ຽນແທນໄດ້ ແລະ ອາໄສສິ່ງດັ່ງກ່າວນັ້ນຈຶ່ງແກ້ໄຂຄວາມຈຳກັດທາງດ້ານລະດັບການພັດທະນາແລະຈຳນວນພົນລະເມືອງແຕກໂຕນກັນຫຼາຍລະຫວ່າງບັນດາຊົນເຜົ່າ, ນັບທັງບັນດາຊົນເຜົ່າທີ່ມີປະຊາກອນໜ້ອຍ, ບໍ່ເຖິງ 10.000 ຄົນ. ໂດຍຜ່ານການເສີມຂະຫຍາຍຮູບແບບປະຊາທິປະໄຕຕົວແທນນີ້ ບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ, ພິເສດແມ່ນບັນດາເຜົ່າທີ່ມີປະຊາກອນໜ້ອຍ, ໄດ້ປະຕິບັດສິດເຂົ້າຮ່ວມວຽກງານການເມືອງ, ຜ່ານການເຄື່ອນໄຫວນັ້ນເພື່ອສ່ອງແສງເຈດຈຳນົງຂອງປະຊາຊົນບັນດາເຜົ່າ, ນຳເອົາຜົນປະໂຫຍດ, ຄວາມປາຖະໜາຂອງພີ່ນ້ອງຊົນເຜົ່າເຂົ້າໃນວາລະການປະຊຸມ, ການເຄື່ອນໄຫວວາງນະໂຍບາຍ ກໍ່ຄືຈັດຕັ້ງປະຕິບັດນະໂຍບາຍຢ່າງມີປະສິດທິຜົນ.
ຜົນສຳເລັດຂອງການເລືອກຕັ້ງສະພາແຫ່ງຊາດ, ສະພາປະຊາຊົນທີ່ຜ່ານມາມໍ່ນີ້ໄດ້ໃຫ້ເຫັນເຖິງການຮັບປະກັນສິດທິໃນການເຂົ້າຮ່ວມວຽກງານການເມືອງຂອງຜູ້ຕາງໜ້າປະຊາຊົນບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ. ວັນທີ 9 ມິຖຸນາ 2016, ສະພາການເລືອກຕັ້ງແຫ່ງຊາດໄດ້ປະກາດມະຕິກ່ຽວກັບຜົນສຳເລັດຂອງການເລືອກຕັ້ງສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດຊຸດທີ XIV. ຕາມນັ້ນ, ໃນຈຳນວນສະມາຊິກທີ່ໄດ້ຮັບເລືອກຕັ້ງທັງໝົດ 496 ຄົນມີ 86 ຄົນເປັນຄົນຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ, ທຽບເທົ່າປະມານ 17,30% ຂອງຈຳນວນສະມາຊິກທັງໝົດ. ໃນສະພາແຫ່ງຊາດ 4 ຊຸດທີ່ຜ່ານມານັ້ນ, ອັດຕາສ່ວນ ສສ ທີ່ເປັນຄົນຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍກວມເອົາແຕ່ 15,6% ເຖິງ 17,27% (ທຽບກັບອັດຕາສ່ວນປະຊາກອນຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍກວມ 14,3% ຂອງປະຊາກອນທົ່ວປະເທດ). ໃນຈຳນວນສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດຊຸດທີ XIII 500 ຄົນນັ້ນ ມີ 78 ສສ ເປັນຄົນຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ ເຊິ່ງຂຶ້ນກັບ 29 ເຜົ່າຕ່າງກັນ, ຢູ່ 26 ແຂວງ-ກຳແພງນະຄອນ (ກວມອັດຕາສ່ວນ 15,6%). ຜູ້ແທນຄົນຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍທີ່ເຂົ້າຮ່ວມສະພາປະຊາຊົນຂັ້ນແຂວງສະໄໝ 2011 - 2016 ແມ່ນ 688 ຄົນ, ກວມເອົາ 18%; ຂັ້ນເມືອງແມ່ນ 4.237 ຄົນ, ກວມເອົາ 20,1%; ຂັ້ນຕາແສງແມ່ນ 62.383 ຄົນ, ກວມເອົາ 22,46%. ຈຳນວນສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດຊຸດທີ XII ທີ່ເປັນຄົນຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍແມ່ນ 87 ຄົນ, ກວມເອົາ 17,6%. ຈຳນວນສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດຊຸດທີ XI ທີ່ເປັນຄົນຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍແມ່ນ 86 ຄົນ, ກວມເອົາ 17,2%. ຄືແນວນັ້ນແມ່ນ, ສະມາຊິກທີ່ເປັນຄົນຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍຍາມໃດກໍ່ກວມອັດຕາສ່ວນຫຼາຍໃນຈຳນວນ ສສ ທັງໝົດເວົ້າລວມເມື່ອພິຈາລະນາຕາມຈຳນວນປະຊາກອນ. ຕາມການສຳຫຼວດປະຊາກອນແຫ່ງຊາດ ໃນວັນທີ 1 ເມສາ 2009, ປະຊາກອນຫວຽດນາມມີທັງໝົດ 85.846.997 ຄົນ, ໃນນັ້ນມີ 54 ຊົນເຜົ່າ ແລະ ຊາວຕ່າງປະເທດທີ່ຢູ່ດ້ວຍກັນ, ຊົນເຜົ່າ ກິງ ມີ 73.594.427 ຄົນ, ກວມເອົາ 85,7%, ບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍກວມເອົາ 14,3 % ຂອງຈຳນວນປະຊາກອນທັງໝົດ.
ທີສີ່, ກ່ຽວກັບການແກ້ໄຂສາຍພົວພັນລະຫວ່າງສິດທິມະນຸດ ແລະ ສິດທິພົນລະເມືອງ, ສິດທິກົດເຫຼົ່າ-ເຜົ່າຊົນ ແລະ ສິດທິຂອງປະເທດ-ປະຊາຊາດ ຂອງປະຊາຊົນບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ. ນີ້ແມ່ນສາຍພົວພັນພື້ນຖານ, ສຳຄັນທີ່ສຸດ ທີ່ຕ້ອງໄດ້ຮັບການຮັບຮູ້ຢ່າງເຖິງຖອງ ແລະ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຢ່າງເຂັ້ມງວດໃນຂະບວນວິວັດຮັບປະກັນສິດທິຂອງບັນດາເຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ ແລະ ຕໍ່ສູ້ຕ້ານການສວຍໃຊ້ບັນຫາຊົນເຜົ່າ. ປະຊາຊົນຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍຈຳນວນໜຶ່ງທີ່ບໍ່ໜ້ອຍ, ເປັນຕົ້ນແມ່ນກຸ່ມຄົນທີ່ເຄີຍອົບພະຍົບຂ້າມຊາຍແດນ, ພຽງຖືເປັນສຳຄັນຕໍ່ສະຕິກົກເຫຼົ່າ-ເຜົ່າຊົນ, ສິດທິກົກເຫຼົ່າ-ເຜົ່າຊົນ ແຕ່ເບິ່ງເບົາສະຕິພົນລະເມືອງ ແລະສິດທິຂອງປະເທດ-ປະຊາຊາດ. ເລື່ອງນີ້ເຄີຍຖືກບັນດາອິດທິກຳລັງສັດຕູສວຍໃຊ້, ເຊີດຊູສະຕິກົກເຫຼົ່າ-ເຜົ່າຊົນເກີນຄວນ, ເບິ່ງເບົາຫຼືປະຕິເສດສະຕິພົນລະເມືອງ, ຍຸຍົງປຸກກະຕູ້ນແນວຄິດຊາດນິຍົມຈັດໂພດ, ລັດທິແຍກຕົວອອກເປັນຕ່າງຫາກ. ໃນປະຫວັດສາດປະເທດຫວຽດນາມ, ໃນປະຊາຊົນບັນດາເຜົ່າລ້ວນແຕ່ມີການເປັນຮູບເປັນຮ່າງແລະການຂະຫຍາຍຕົວຂອງສະຕິປະເທດ-ປະຊາຊາດ, “ລ້ວນແຕ່ແມ່ນລູກຫຼານຫວຽດນາມ, ລ້ວນແຕ່ແມ່ນອ້າຍນ້ອງຄີງ”, ລ້ວນແຕ່ກຳນົດວ່າ “ປະເທດຫວຽດນາມແມ່ນປະເທດຮ່ວມກັນຂອງບັນດາເຜົ່າ”(5) ຄືດັ່ງທີ່ປະທານ ໂຮ່ຈີມິນ ໄດ້ຢືນຢັນໃນຈົດໝາຍຝາກເຖິງກອງປະຊຸມໃຫຍ່ບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍຢູ່ພາກໃຕ້ທີ່ເມືອງ ໄປຼກູ (ເດືອນເມສາ 1946). ນັ້ນແມ່ນຢາງກາວທີ່ຕິດແໜ້ນແລະສາມັກຄີບັນດາຊົນເຜົ່າໃນພາລະກິດສ້າງສາແລະປົກປັກຮັກສາປະເທດຊາດ, ຮ່ວມແຮງຮ່ວມໃຈກັນກໍ່ສ້າງປະເທດຫວຽດນາມໃຫ້ມີດິນແດນສັນຖານ ແລະ ໂຄງປະກອບຫຼາຍຊົນເຜົ່າຄືປະຈຸບັນນີ້. ເພາະສະນັ້ນ, ການອົບຮົມສຶກສາສະຕິພົນລະເມືອງ, ຈິດໃຈປະເທດ-ປະຊາຊາດ ໃຫ້ບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ ແມ່ນໜ້າທີ່ທີ່ສຳຄັນພິເສດໃນຂະບວນວິວັດການຮັບປະກັນສິດທິຂອງບັນດາເຜົ່າ. ຍ້ອນວ່າ, ໃນຍຸກສະໄໝປະຈຸບັນ ປະຊາຊົນໃນອົງປະກອບຂອງບໍ່ວ່າຊົນເຜົ່າໃດກໍ່ລ້ວນແຕ່ຕ້ອງຕັ້ງຖິ່ນຖານ, ດຳລົງຊີວິດ, ເຄື່ອນໄຫວເສດຖະກິດ ໃນດິນແດນຂອງປະເທດໜຶ່ງ, ປະຕິບັດສິດແລະພັນທະຕໍ່ລັດ-ປະຊາຊາດໜຶ່ງ. ໃນດິນແດນປະເທດ-ປະຊາຊາດ ແລະ ຢູ່ພາຍໃຕ້ການຄຸ້ມຄອງຂອງລັດແຫ່ງປະເທດ-ປະຊາຊາດນັ້ນ ສະມາຊິກຂອງຊົນເຜົ່າກາຍເປັນພົນລະເມືອງ, ມີເງື່ອນໄຂປະຕິບັດບັນດາສິດທິແລະພັນທະທີ່ຖືກຕ້ອງຂອງຕົນ. ດັ່ງນັ້ນ, ຄວາມເປັນເອກະພາບລະຫວ່າງສະຕິກົກເຫຼົ່າ-ເຜົ່າຊົນ ແລະ ສະຕິພົນລະເມືອງ, ລະຫວ່າງສິດທິມະນຸດ ແລະສິດທິພົນລະເມືອງ, ລະຫວ່າງສິດທິແລະພັນທະ ແມ່ນບັນດາບັນຫາພື້ນຖານທີ່ສຸດ ໃນຂະບວນວິວັດການຮັບປະກັນສິດຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ.
ທີຫ້າ, ກ່ຽວກັບສາຍພົວພັນລະຫວ່າງລັກສະນະແຜ່ຫຼາຍທົ່ວໄປ ແລະ ລັກສະນະພິເສດສະເພາະ ໃນການຮັບປະກັນສິດຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ ຢູ່ຫວຽດນາມ. ລັກສະນະແຜ່ຫຼາຍທົ່ວໄປເລີ່ມຈາກບັນດາຄຸນຄ່າແຜ່ຫຼາຍຂອງສິດທິມະນຸດ, ບໍ່ວ່າຈະເປັນປະຊາຊົນຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍຫຼືຊົນເຜົ່າສ່ວນຫຼາຍ, ເປັນຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍທີ່ມີປະຊາກອນຫຼາຍ ຫຼືຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍທີ່ມີປະຊາກອນໜ້ອຍ, ເປັນຕົ້ນແມ່ນບັນດາສິດທິໄດ້ຮັບສະວັດດີການແລະການພັດທະນາ. ລັກສະນະພິເສດສະເພາະເລີ່ມຈາກຈຸດພິເສດຂອງບັນຫາຊົນເຜົ່າ ແລະ ຄວາມພົວພັນກົກເຫຼົ່າ-ເຜົ່າຊົນ, ເລີ່ມຈາກລະດັບການພັດທະນາຂອງແຕ່ລະຊົນເຜົ່າ ແລະ ຂອງປະເທດ-ປະຊາຊາດ, ຈາກເອກະລັກວັດທະນະທຳຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍຢູ່ປະເທດເຮົາ. ລັກສະນະພິເສດສະເພາະອາດຈະໄດ້ພິຈາລະນາໃນລະດັບປະເທດ-ປະຊາຊາດ, ລະດັບພາກ ແລະ ລະດັບທ້ອງຖິ່ນ. ໃນລະດັບປະເທດ-ປະຊາຊາດ, ລັດໄດ້ຮັບຮອງຢ່າງເຕັມສ່ວນກ່ຽວກັບສິດທິຂອງຊົນເຜົ່າໃນລັດຖະທຳມະນູນ, ກົດໝາຍຂອງປະເທດຊາດບ້ານເມືອງ; ຈັດວາງໂຄງປະກອບທີ່ສົມເຫດສົມຜົນກ່ຽວກັບຜູ້ຕາງໜ້າບັນດາຊົນເຜົ່າໃນສະພາແຫ່ງຊາດ, ລັດຖະບານ, ບັນດາກະຊວງ/ຂະແໜງການ; ຮັບປະກັນສິດຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມໃນການວາງກຳນົດແລະປະຕິບັດນະໂຍບາຍ. ແຕ່, ຕ້ອງຢູ່ໃນລະດັບພາກແລະທ້ອງຖິ່ນ ຈຶ່ງມີເງື່ອນໄຂສະແດງອອກເຖິງລັກສະນະຫຼາຍຮູບຫຼາຍແບບຂອງກົກເຫຼົ່າ-ເຜົ່າຊົນ, ຂອງຊຸມຊົນທ້ອງຖິ່ນ ໃນຂະບວນວິວັດການຜັນຂະຫຍາຍປະຕິບັດບັນດານະໂຍບາຍຮັບປະກັນສິດຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ. ໃນເງື່ອນໄຂຮູບແບບຂອງລັດໜຶ່ງດຽວ, ຈຳເປັນຕ້ອງມີການແບ່ງຂັ້ນຢ່າງສົມເຫດສົມຜົນໃຫ້ບັນດາທ້ອງຖິ່ນໃນການວາງກຳນົດບັນດາແຜນນະໂຍບາຍທີ່ມີລັກສະນະທ້ອງຖິ່ນ, ເພື່ອສາມາດສະແດງອອກຢ່າງຄົບຖ້ວນເຖິງລັກສະນະທ້ອງຖິ່ນ ແລະ ລັກສະນະກົກເຫຼົ່າ-ເຜົ່າຊົນ ໃນແຕ່ລະນະໂຍບາຍການຄຸ້ມຄອງແລະພັດທະນາ, ໃນໂຄງປະກອບລະບົບການເມືອງທ້ອງຖິ່ນ, ເລິກເຊິ່ງແມ່ນຮັບປະກັນເປັນຢ່າງດີສິດທິຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ. ຢູ່ທ້ອງຖິ່ນ, ໂດຍແລ້ວແຕ່ຈຳນວນປະຊາກອນຊົນເຜົ່າ, ລະດັບສະຫຼັບສັບແຊກກັບລະຫວ່າງບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍແລະຊົນເຜົ່າສ່ວນຫຼາຍ, ລະຫວ່າງຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍທີ່ຢູ່ກັບບ່ອນ ແລະ ຊົນເຜົ່າທີ່ຫາກໍ່ຍົກຍ້າຍມາ, ລະຫວ່າງຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍທີ່ມີຄົນຫຼາຍ ແລະ ຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍທີ່ມີຄົນໜ້ອຍ... ເພື່ອຈະມີການຄັດເລືອກເອົາຮູບແບບການຄຸ້ມຄອງ ແລະ ພັດທະນາທີ່ສອດຄ່ອງເໝາະສົມ. ໃນປະຈຸບັນ, ຢູ່ທຸກຕາແສງແລະບ້ານຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ, ລະບຽບກົດໝາຍແຫ່ງລັດໄດ້ຮັບການສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນພ້ອມດ້ວຍກົງຈັດທີ່ສົມບູນແບບພໍຄວນ. ແຕ່ບໍ່ອາດຈະຍ້ອນແນວນັ້ນແລ້ວເບິ່ງເບົາບົດບາດຂອງຮີດຄອງ, ການຈັດຕັ້ງສັງຄົມມູນເຊື້ອ ໃນການຄຸ້ມຄອງສັງຄົມ, ໃນເອກະລັກວັດທະນະທຳທ້ອງຖິ່ນ. ບັນດາການຈັດຕັ້ງສັງຄົມມູນເຊື້ອຍາມໃດກໍ່ຄົງຕົວຢູ່ຄູ່ຄຽງກັນກັບສະຖາບັນຂອງລັດ, ຊ້ຳບໍ່ໜຳ ຢູ່ຫຼາຍແຫ່ງ ບັນດາການຈັດຕັ້ງສັງຄົມມູນເຊື້ອ ມີຜົນສະທ້ອນເລິກເຊິ່ງທີ່ສຸດໃນຊີວິດຂອງປະຊາຊົນບັນດາຊົນເຜົ່າ. ໃນກົງຈັກຄຸ້ມຄອງລັດປະຈຸບັນ ບ້ານຖືກຖືວ່າເປັນຫົວໜ່ວຍພົນລະເມືອງ, ຫົວໜ່ວຍສັງຄົມພື້ນຖານ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນຂັ້ນບໍລິຫານແຫ່ງລັດຂັ້ນໜຶ່ງ. ແຕ່ລະບ້ານມີຜູ້ນຳໜ້າບ້ານຄົນໜຶ່ງທີ່ມີຕຳແໜ່ງ “ນາຍບ້ານ”, ທັງປະຕິບັດຕາມກົດໝາຍຂອງລັດ ທັງປະຕິບັດຕາມຮີດຄອງໃນການຄຸ້ຄອງຫົວໜ່ວຍພົນລະເມືອງ, ຢູ່ບາງແຫ່ງ ປະຊາຊົນສະໝັກໃຈປະຕິບັດຮີດຄອງເຂັ້ມງວດກວ່າຂໍ້ກຳນົດຂອງກົດໝາຍ. ເພາະສະນັ້ນ, ເອົາໃຈໃສ່ຢ່າງເຖິງຖອງເຖິງລັກສະນະທ້ອງຖິ່ນ ແລະ ລັກສະນະກົກເຫຼົ່າໃນແຕ່ລະນະໂຍບາຍຄຸ້ມຄອງແລະພັດທະນາ ຄຽງຂ້າງກັບເພີ່ມທະວີລັກສະນະເປັນເອກະພາບໃນການຄຸ້ມຄອງຂອງອຳນາດການປົກຄອງສູນກາງ ແມ່ນບັນດາບັນຫາສຳຄັນທີ່ຕ້ອງເອົາໃຈໃສ່ໃນນະໂຍບາຍຊົນເຜົ່າ.
ຮັບປະກັນສິດຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ ແລະ ຕໍ່ສູ້ຕ້ານການສວຍໃຊ້ບັນຫາຊົນເຜົ່າ ແມ່ນບັນດາບັນຫາສຳຄັນ ທີ່ຕ້ອງໄດ້ຮັບຮູ້, ແກ້ໄຂຢ່າງຮອບຄອບ, ເຖິງຖອງໃນການປະຕິບັດນະໂຍບາຍຊົນເຜົ່າຢູ່ປະເທດເຮົາໃນປະຈຸບັນ./.
ຮສ. ປອ. ດວ່ານມິງຫວນ
ກຳມະການສຳຮອງສູນກາງພັກ,
ບັນນາທິການໃຫຍ່ວາລະສານກອມມູນິດ
-------------
ບົດນີ້ໄດ້ລົງພິມໃນວາລະສານກອມມູນິດ ສະບັບທີ 897 (ກໍບະກົດ 2017).
(1) UN Declaration on the Rights of Persons Belonging to National or Ethnic, Religious and Linguistic Minorities, 1992.
(2) The Council of Europe’s Framework Convention for the protection of national minorities, 1995.
(3) The European Charter for Regional or Minority Languages, 1992.
(4) The Lund Recommendations on the Effective Participation of National Minorities in Public Life, 1999.
(5) ໂຮ່ຈີມິນ: ນິພົນຄົບຊຸດ, ສພຈ. ການເມືອງແຫ່ງຊາດ - ຊື້ເທິດ, ຮ່າໂນ້ຍ, 2011, ເຫຼັ້ມທີ 4, ໜ້າ 249.


text:
ຮ້ອຍເຣື່ອງເມືອງລາວ, ຣວມເຣື່ອງກ່ຽວກັບລາວ ແລະເຣື່ອງທີ່ໜ້າສົນໃຈອື່ນໆໄວ້ໃຫ້ເປັນຮ້ອຍເປັນພວງ.
28 May 2011
ລາວ ໃນລ້ານນາ
ປັດຈຸບັນນີ້ ຫາກກ່າວເຖິງລາວຫຼາຍຄົນມັກຈະກ່າວເຖິງລ້ານຊ້າງ, ຫຼືລາວ ສປປ.ລາວ ຫຼືພາກອີສານ ຂອງໄທຍ໌ເທົ່ານັ້ນ ຄວາມຈິງລາວນັ້ນຍັງໄດ້ກ່າວເຖິງໃນລ້ານນາດ້ວຍ ແລະເບິ່ງເໝືອນວ່າລາວໃນລ້ານນານັ້ນ ຮູ້ສຶກວ່າຕໍານານໄດ້ກ່າວເຖິງໄວ້ຈະແຈ້ງທີ່ສຸດ.
ລາວໄດ້ປະກົດໃນພົງສາວະດານ ຫຼືຕໍານານທ້ອງຖິ່ນ ຫຼືຕໍານານບູຮານຂອງປະເທດຕ່າງໆອ້ອມຂ້າງ ລາວຫຼາຍປະເທດບໍ່ວ່າຈະເປັນປະເທດຫວຽດນາມ, ຈີນ, ພະມ້າ, ຂະເໝນ ສ່ວນປະເທດໄທຍ໌ນັ້ນຄໍາວ່າລາວ ໄດ້ປະກົດຢູ່ໃນທຸກຂົງເຂດຂອງວຽກງານເສດຖະກິດ ສັງຄົມ ແລະວັດທະນະທັມ.
ໂດຍສະເພາະແລ້ວລ້ານນາ ເຄີຍເປັນອານາຈັກໜຶ່ງທີ່ມີເອກະລາດໃນອະດີດ ມີການພົວພັນທາງການ ເມືອງ, ເສດຖະກິດ, ສັງຄົມ, ວັດທະນະທັມ ແລະສາສນາກັບອານາຈັກລ້ານຊ້າງເລື້ອຍມາ ປັດຈຸບັນນີ້ ລ້ານນາ ໄດ້ລືບຊື່ອອກຈາກຈາກປະຫວັດສາດຂອງໂລກໄປແລ້ວ ຫົວເມືອງຕ່າງໆຂອງອານາຈັກລ້ານນາ ໄດ້ແບ່ງອອກ ເປັນແຂວງຕ່າງໆຂອງພາກເໜືອໄທຍ໌.
ຄໍາວ່າລາວ ໄດ້ປາກົດຢູ່ໃນຕໍານານບູຮານ ອັນເປັນສະເໝືອນປະຫວັດສາດໃນປັດຈຸບັນນີ້ຂອງດິນແດນ ລ້ານນາທັງໝົດ ນອກຈາກນັ້ນໄດ້ພົບໃນຕໍານານອື່ນໆທີ່ກ່ຽວຂ່້ອງກັບລ້ານນາ ບໍ່ວ່າທາງດ້ານເຊື້ອຊາດ, ຊົນ ເຜົ່າ, ວັດທະນະທັມ ແລະແດນດິນຂອງລ້ານນາ,
ລາວໄດ້ເປັນຊື່ນໍາໜ້າຂອງບຸກຄົນ ເພື້ອສະແດງວ່າບຸກຄົນນັ້ນມີຕຳແໜ່ງເປັນຫົວໜ້າຂອງຊຸມຊົນ ຫຼືເປັນຜູ້ນໍາ ຄໍາວ່າລາວໃນວັດທະນະທັມລ້ານນາທຽບໄດ້ກັບກະສັດຂອງຄົນກຸ່ມນັ້ນໆ ບຸກຄົນແຮກທີ່ໃຊ້ຄໍານໍາ ໜ້າວ່າລາວ ຄື “ລວຈັງກາຊ ຫຼືລາວຈັກກະຣາຊ” ເຊິ່ງໃນກໍາເນີດບຸກຄົນ ດັ່ງກ່າວນັ້ນໃນຕໍານານຊຽງໃໝ່ໄດ້ຮະບຸ ວ່າ “…ເທພບຸຕຣ໌ຕົນໜຶ່ງຊື່ ລວຈັງກຣເທພບຸຕຣ໌…” ເຊິ່ງພຣະອິນໄດ້ອາຣາທະນາວ່າ “…ທ່ານຈຸ່ງລົງໄປເກີດໃນ ມະນຸສສະໂລກເມືອງຄົນ ທີ່ເມືອງຊຽງລາວນັ້ນ ແລ້ວກະທໍາຣາຊະພາວະເປນທ້າວພຣະຍາມະຫາກະສັຕຣ໌ ເປນເຈົ້າ ເປັນໃຫຍ່ແກ່ທ້າວພຣະຍາທັງຫຼາຍໃນເມືອງລ້ານນາ ແລຮັກສາຍັງວໍຣະພຸທທະສາສນາເທີະ ວ່າສະ ນັ້ນ…”
ເທພະບຸດດັ່ງກ່າວ ຖືກໍາເນີດດ້ວຍໂອປະປາຕິກະປະຕິສົນທິ ຄືເກີດມາເປັນຄົນໄວໜຸ່ມທັນທີ ມີຊື່ວ່າ “ລວຈັງກຮະເອກະຣາຊະ” ໃນປີຈຸລະສັງກຣາຊ ທີ ໑ ຄື ພ.ສ ໑໑໘໑ ເມື່ອໄດ້ຮັບອະພິເສກເປັນກະສັດແລ້ວ ກໍໄດ້ ປົກຄອງບ້ານເມືອງມີລູກຫຼານປົກຄອງເມືອງສືບຕໍ່ມາ.
ໃນຕໍານານສະບັບດຽວກັນນັ້ນ ກໍໄດ້ກ່າວວ່າ “…ພຣະຍາລາວຈົງ ຄື ລວກັງກຣາຊະ” ເຊິ່ງສະແດງວ່າ ລວຈັງກຣາຊະ ຫຼືລວຈັງກະເອກະຣາຊະ ມີຊື່ອີກຢ່າງໜຶ່ງວ່າ “ລາວຈົງ ແລະລາວຈົກ” ເຊິ່ງເປັນປະຖົມມະກະ ສັດໃນຣາຊະວົງລາວ ໄດ້ຄອງເມືອງຊຽງລາວ ໃນ ພ.ສ ໑໑໘໑ ແລະໄດ້ສືບຕໍ່ຄອງເມືອງນັ້ນສືບມາ ໂດຍມີຄໍາວ່າ ລາວນໍາໜ້າ ສືບມາເລື້ອຍໆ ຄືລາວຈົງ(ລາວຈົກ) ລາວເລົ່າແກ້ວມາເມືອງ, ລາວເສົາ, ລາວຕັ້ງ, ລາວກົມ, ລາວ ເຫລວ, ລາວກັບ, ລາວກືນ, ລາວຄຽງ, ລາວກິນ ຫຼືລາວຄຣິວ, ລາວທຶງ, ລາວເທິງ: ລາວຄົນ, ລາວໂສມ, ລາວກວັກ, ລາວກວິນ, ລາວຈອມຜາເຮືອງ, ລາວເຈືອງ(ພຣະຍາເຈືອງ-ຂຸນເຈືອງ) ລາວເງິນເຣືອງ, ລາວຊື່ນ, ລາວມິ່ງ, ລາວເມັງ: ແລະລຳດັບທີ ໒໕ ຄືລາວມັງຮາຍ ແຕ່ວ່າລາວມັງລາວປາກົດວ່າບໍ່ໃຊ້ຄໍານໍາໜ້າພຣະນາມ ວ່າ “ລາວ” ແຕ່ໃຊ້ຄໍາວ່າ “ພຣະຍາ” ແທນ.
(ຍັງມີຕໍ່ໂຜດຕິດຕາມ)
ໃນອະດີດ ພາສາລາວມີອິດທິພົນຕໍ່ພາສາສຍາມຢ່າງໃດ ?
- ຕໍ່ບັນຫານີ້ ເຮົາມາສຶກສາຊອກຄົ້ນສາເຫດ ຄວາມເໝືອນກັນຂອງພາສາທັງສອງປະເທດ ວ່າພາສາລາວມີອິດທິພົນຕໍ່ຄົນໄທຍ໌ບໍ ? ຫຼືພາສາໄທຍ໌ມີອິດທິພົນຕໍ່ພາສາລາວ, ຫຼັກຖານນີ້ ຈະຮູ້ໄດ້ໂດຍແຈ່ມແຈ້ງ ກໍຕ້ອງໄດ້ສືບຄົ້ນໃນປະຫວັດສາດຄວາມເປັນມາ ແລະການຂະຫຍາຍຕົວ ຂອງສັງຄົມລາວ ກໍສັງຄົມບັນດາປະເທດໃນພູມີພາກອາຊີນີ້ ວ່າມີສ່ອງທາງໃດຈະເປີດປ່ອງ ໃຫ້ເຮົາເຫັນແຈ້ງແທງຕລອດໃນເລື່ອງດັ່ງກ່າວໄດ້ ເຮົາມາຊອກຫາເຫດຜົນ ແລະຄວາມເປັນມາພ້ອມໆກັນ.
- ເພື່ອໃຫ້ເກີດຄວາມກະຈ່າງແຈ້ງ ແລະຫ່ບົດສະຫຼູບທີ່ຖືກຕ້ອງ ແລະໃກ້ຄຽງທີ່ສຸດນັ້ນ ເຮົາຈະຫຼີກລຽງປະຫວັດສາດ ແລະຄວາມເປັນຂອງຊົນຊາດ ຊົນເຜົ່າໃນດິນແດນທີ່ເປັນປະເທດລາວ-ໄທຍ ໌ແລະປະເທດອາຊີຕາເວັນອອກນີ້ໄປບໍ່ໄດ້.
- ປະເທດລາວ ແລະປະເທດໄທຍ ເປັນປະເທດທີ່ລວມຢູ່ໃນພູມີພາກ ທີ່ຮຽກວ່າສຸວັນນະພູມ ຫຼືແຫຼມທອງຄໍາ ຫຼືເຮົາຮູ້ກັນໃໝ່ວ່າ ບັນດາປະເທດອິນດູ ຈີນ ຫຼືອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ ທັງປະເທດລາວ ແລະປະເທດໄທຍ໌ແມ່ນຢູ່ໃນແຜ່ນດີໃຫຍ່ຂອງພູມີພາກນີ້.
- ຂອບເຂດຂອງຊົນຊາດຊົນເຜົ່າໃນພູມີພາກນີ້ ທັງກ່ອນ ແລະຫຼັງປະຫວັດສາດນັ້ນ ນັກປະຫວັດສາດ ແລະຊາດພັນວິທິຍາຕ່າງໆ ມັກຈະຕັ້ງຂອບເຂດ ຫຼື Limit ໄວ້ວ້າ ເຄື່ອນຍ້າຍມາຈາກທີ່ອື່ນ the Moving of people ກ່ອນທີ່ຈະມາຕັ້ງຫຼັກແຫ່ຼ່ງຢ່າງໝັ້ນຄົນໃນຕອນຕົ້ນຂອງປະຫວັດສາດ ປະມານ ພ.ສ ໑໒໐໐-໑໙໐໐ ແມ່ນກະທັງໃນໄລຍະຫຼັງປະຫວັດສາດ ໂດຍນັບແຕ່ ພ.ສ ໑໙໐໐ ຮອດບັດນີ້ ການເຄື່ອນຍ້ານຂອງຄົນຍັງປະກົດ ຕົວຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ.
- ຂອບເຂດຖິ່ນທີ່ກໍາເນີດ ແລະອາໃສຂອງໄທລາວ
- ກ່ອນປະຫວັດສາດນັ້ນ ນັກມານຸດວິທະຍາຮັບຢ່າງເປັນເອກະສັນວ່າ ໄທລາວເປັນພວກດຽວກັນ ປະກົດຕົວຢູ່ໃນຫຼັກຖານວ່າ ອ້າຍລາວ, ຕັ້ງຕົນ ເປັນເຈົ້າກົກ ຫຼືສັງຄົມຊົນເຜົ່າ ໃນລັກສະນະນະຄອນຮັດຢ່າງເອກະຣາດໃນລ່ອງແມ່ນໍ້າຫວ່າງໂຫ ຊືວ່າເມືອງລຸງ ເມືອງປາກ່ອນຄິດຕະການ.
-
(ບົດຄວາມນີ້ ຍັງບໍ່ທັນຈົບ ຍັງຕ້ອງໄດ້ສຶກຫາຂໍ້ມູນຈົນເຣົາພົບຄໍາຕອບທີ່ຖືກຕ້ອງ ແລະໃກ້ຄຽງທີ່ສຸດ ເຊີນຕິດຕາມອ່ານຈົນສຸດໃນໂອກາດໜ້າ)
26 May 2011
ປາຍຝັນວັນຂອງເຮົາ
ນິດທະເນັ່ງນັ່ງເນີ້ງ ເນົາແນບຕັ່ງໄມ້ດູລາຍ
ໝອນໄມ້ໝູນງ່ອນພຽງ ຕ່າງຕຽງຫັຼບນິ້ງ
ນອນຢູ່ຕຶກເຈັດຊັ້ນ ເຮືອນໂຕເອງຫຼັງບັກໃຫຍ່
ຍອດຊໍ່ສູງສຽດຟ້າ ບໍ່ມີຮ້ອນເຮັ່ງໃຈ ທ່ານເອີຍ
ຄາວນັ້ນເນົາຢູ່ສ້າງ ເມືອງເອກນະຄອນຫຼວງ
ຈັນທະບູລີນະຄອນຄາມ ມິ່ງແມນວຽງຈັນກວ້າງ
ແສນສຸຂີເຫຼືອລົ້ນ ອະນັນຕັງເກີນຊິກ່າວ
ເມືອງລາວດິນລ້ານຊ້າງ ຄາວນີ້ຕ່າງຫັຼງ ແທ້ນາ
ສຸກຢູ່ໃນໂລກນີ້ ໃສຊິປຽບເມືອງລາວ ຮຽມນີ້
ແສນທີ່ພູມໃຈເຫຼືອ ຊາດລາວຈະເລີນລໍ້າ
ອັນວ່າແດນສຸຂະວະດີກ້ຳ ສະຫວັນຄຳທັງແທ່ງ
ມິອາດໄປ່ປຸນປຽບໄດ້ ຊີວິດຂ້ອຍຢູ່ກະເສີມ
ແນມເບິ່ງຂອງເຄື່ອງໃຊ້ ສັບພະສິ່ງມີໝົດ
ລົດລານພາຫານະ ຈອດເຕັມກາງບ້ານ
ໂຊເຟີຂັບມີພ້ອມ ສອງຄົນຄັນໜຶ່ງ
ຄົນຮັບໃຊ້ມີມາກລົ້ນ ຈຳໜ້າບໍ່ໄຫວ
ອັນວ່າຂອງເຄື່ອງໃຊ້ ເຈົ້າໜ້າທີ່ຈັດແຈງ
ຄົນເຮັດສວນທັງຄົວກິນ ແຕ່ງສັນປັນໄວ້
ຄົນທຳການງານສ້າງ ແລງງາຍລົງຕະຫຼາດ
ເຂົາກໍຈັດແຕ່ງຫ້າງ ບໍ່ມີເລື່ອງຍາກຊາ
ເວົ້າເລືື່ອງການຂາຍຄ້າ ວຽກງານໃຫຍ່ທຸລະກິດ
ພະນັກງານມີຄົບ ສັ່ງການບັນຊາໄດ້
ສ່ວນວ່າການງານນີ້ ເມັຍແພງຈັດທຸກຢ່າງ
ສ່ວນວ່າຕົວຜູ້ຂ້າ ເຮັດການສ້າງບ້ານເມືອງ
ທຸກມື້ຕື່ນແຕ່ເຊົ້າ ເຈັດໂມງເຄິ່ງຕາມກຳນົດ
ເລາະເດີ່ນເດີນຊົມສວນ ອອກກຳລັງກາຍເຂັ້ມ
ບາງວັນມີເວລາພ້ອມ ກໍໄປເດີນຢູ່ເດີ່ນໃຫຍ່
ຊົມອາກາດນອກບ້ານ ນຳເພື່ອນໝູ່ສະຫາຍ
ຄົນຂັບລົດສົ່ງໃຫ້ ໄປທີ່ສະໜາມຫຼວງ
ເຖິງເວລາຄວນກັບ ກໍຕ່າວຄືນມາບ້ານ
ອາບອົງສະສົງລ້າງ ກາຍາໃຫ້ຊ້ອຍຊື່ນ
ກິນອາຫານເຊົ້າແລ້ວ ກໍໄປວຽກຢູ່ກະຊວງ
ສ່ວນວ່າລູກມິ່ງເຄົ້າ ສຸດແສນຮັກມີສາມຄົນ ເທົ່ານັ້ນ
ຍິງໜຶ່ງຊາຍສອງຄົນ ເປັນຕາແພງທັງນັ້ນ
ເຂົາຫາກຮຽນຈົບຊັ້ນ ປະລິນຍາຕ່າງປະເທດ
ມາຊົດຊ່ວຍວຽກບ້ານ ທຳງານພ້ອມລັດຖະການ
ຊີວິດຜູ້ຂ້ານີ້ ຄວາມທຸກຍາກບໍ່ເຄີຍເຫັນ ທ່ານເອີຍ
ທັງກາງຄືນກາງເວັນ ທຸກບໍ່ມາວຽນໃກ້
ໃຜຊິທັນທຽມໄດ້ ປຸນປານຍາກຍິ່ງ
ສຸກຢູ່ໃຕ້ລຸ່ມຟ້າ ບໍ່ມີແລ້ວໂລກຄົນ
ທຸກສິ່ງລ້ວນ ມີມາກອຳນວຍໝົດ
ເງິນຄຳກອງ ໂກດກືໄຫຼທ້ອນ
ຍາມເມື່ອມີເວລາພ້ອມ ກໍເດີນຈອນທ່ອງທ່ຽວ
ດິນແດນໃຕ້ລຸ່ມຟ້າ ໄປມາແລ້ວທົ່ວທຸກຫົນ
ໃຜກໍໄຫຼຈົ້ນໆ ຢາກເປັນໝູ່ສະຫາຍເກີ
ທຸກແລງງາຍມີໝາຍນັດ ຕີກ໊ອຟບໍ່ວາຍເວັ້ນ
ຜູ້ສາວຮາມສາວນ້ອຍ ຢາກຮຽງສອງທຽມພ່າງ
ຊີວິດຜູ້ຂ້າເໝືອນດັ່ງໄດ້ຂຶ້ນຂີ່ຊ້າງ ເສດຕະສັດກັ້ງດັ່ງພະຍາ ທ່ານເອີຍ
ວັນໜຶ່ງ ຢູ່ທີ່ບ້ານຜູ້ຂ້າ ມີງານໃຫຍ່ສຳຄັນ
ສະຫຼອງງານເລື່ອນຍົດ ຕຳແໜ່ງສູງຜົນງານຊີ້
ໃຜກໍມາໂຮມເຕົ້າ ຍິນດີນຳຕຳແໜ່ງໃໝ່
ຍົກຈອກເຫຼົ້າ ໄຊໂຍຮ້ອງເປັ່ງສຽງ ມ່ວນເດ
ແມ້ງເມື່ອຄາວໜຶ່ງນັ້ນ ມັນຄັນຢູ່ຄາງກະໄຕ
ມືທາວຕົບຄວາມຄັນ ຕື່ນຕົວຕາຕຶ້ງ
ຫົວຕົກໝອນໝູນໄມ້ ຊູນຕຳກັບຂອບ ຕັ່ງນັ້ນ
ຫົວໂນນູນຈົນວ່າຊ້ຳ ຕື່ນຂຶ້ນພັດແມ່ນຝັນ ໜ່າຍເດ ເອະເອໆໆ
22 May 2011
ລາວມາເປັນເຈົ້າຂອງແຫຼມທອງ ຫຼືສຸວັນນະພູມເຫິງແລ້ວ
------------------
- ຈາກສະຕະວັດ ທີ 4-12- ຊົນຊາດອ້າຍລາວ ສາມາດລວມຕົວກັນເປັນອານາຈັກ ຮຽກວ່າອານາຈັກນ່ານເຈົ້າ ເຊິ່ງແປວ່າ “ເຈົ້າທິດໃຕ້” ເຊິ່ງກໍໄດ້ສູນສິ້ນຊື່ລົງເມືອ່ປີ ຄ.ສ 1253 ເພາະຈັກກະພັດຈີນອົງແຮກໃນຣາຊະວົງຫຍວນ ຄືພຣະເຈົາກຸບໄລ ຂ່ານ ຜູ້ນໍາຊາດມົງໂກລີໄດ້ຍົກທັບມາຕີນ່ານເຈົ້າແຕກໄປ ຊົນຊາດອ້າຍລາວ ໃນຂະນະນີ້ ຊົນຊາດອ້າຍລາວໄດ້ສ້າງອານາ ຈັກຂອງຕົນຂຶ້ນອີກ ຊື່ອານາຈັກໜອງແສ ຮຽນຕົນເອງວ່າ “ອ້າຍລາວ ແລະອີກພວກໜຶ່ງລົງມາທາງໃຕ້ຮຽກຕົນເອງ ວ່າງາຍລາວ ແຕ່ທັງສອງພວກກໍຮຽກຕົນເອງວ່າ “ໄທລາວ” ໄປຢູ່ທີ່ໃດ ກໍຮຽກຕົນເອງວ່າໄທນັ້ນໆ ແຕ່ຍັງຖືວ່າຕົນເປັນລາວ ຢູ່, ເມື່ອຖືກຈີນຮຸກຮານ ຈຶ່ງຕ້ອງອົບພະຍົບລົງມາໃນດິນແດນສຸວັນນະພູມ ເຊິ່ງຕໍ່ມາໄດ້ສ້າງຕັ້ງອານາຈັກລາວຈົກ (ລາວຈັກກະຣາດ) ມີເມືອງສຸວັນນະໂຄມຄຳເປັນສູນກາງ ແລະເປັນເມືອງ ສຳຄັນ, ໄທລາວທີ່ທີ່ຮຽກຕົນເອງວ່າ “ລາວຈັກກະຣາຊ”ນີ້, ລົງໃນແຖບແມ່ນຳ້ຂອງ ໄດ້ຕໍ່ສູ້ກັບຊົນຊາດເດີມຄື ຂອມດຳ ເຊິ່ງ ໄດ້ແຜ່ອິດທິພົນເໜືອຊົນຊາດ ລາວ້(ລາວະ)ກ່ອນໜ້ານີ້ ຈຶ່ງເອົາຊະນະເຈົ້າຂອງຖິ່ນເດີມ ຄືຂອມ ແລະລະວາ ແລ້ວຂະຫຍາຍ ອຳນາດຂອງຕົນ ກວ້າງຂວາງອອກໄປຮອດແມ່ນຳ້ປິງ-ຍົມນ່ານ ຊົນຊາດໄທລາວຈົກກໍຕັ້ງອານາຈັກຂອງຕົນທີ່ແຄວ້ນຫະ ຣິພຸນໄຊ ເຊິ່ງມີຂອມ ແລະລະວ້າເປັນເຈົ້າຂອງເດີມສຳເຣັດ ພາຍລຸນມາຈຶ່ງໄດ້ຕັ້ງອານາຈັກຊຽງແສນຢູ່ຝັ່ງກົງກັນຂ້າມ ກັບສຸວັນນະໂຄມຄໍາໃນໄລຍະຫຼັງ, ໄທລາວອີກພວກໜຶ່ງໄດ້ເຂົາຢຶດອໍານາດຂອງຂອມ ທີ່ແຄວ້ນສຸໂຂໄທ ສະຖາປານາຕົນເປັນ ຣັດໄທ(ບໍ່ແມ່ນໄທຍ໌)ຈະແຈ້ງ, ອານາຈັກສຸໂຂໄທໄດ້ຕົກຢູ່ໃນອຳ ນາດຂອງຂອມລົບບູຣີ ເຊິ່ງເຊື່ອວ່າເຈົ້າຂອງດິນແດນລົບ ບູຣີນັ້ນແມ່ນອານາຈັກຂອງອ້າຍລາວພວກໜຶ່ງ ທີ່ອົບພະຍົບລົງມາກ່ອນໄທລາວ ແຕ່ຢູ່ພາຍໃຕ້ອຳນາດຂອງຂອມທີ່ຂະ ຫຍາຍອິດທິພົນຂຶ້ນມາໃນສະໄໝໄຊຍະມັນທີ 2 ເມື່ອຂອມຄ່ອຍໆ ເຊື່ອອຳນາດລົງໄທລາວກໍລວມຕົວກັນມີພະລັງເຂັ້ມແຂງ ກໍປະກາດຕົວເປັນອິດສະຫຼະ ມີເມືອງສຸໂຂໄທເປັນຣາຊະທາ ນີ, ພວກໜຶ່ງກໍປະກາດຕົນເປັນອານາຈັກລາວຈັກຣາດທີ່ ຊຽງແສນ-ຫະຣິພຸນໄຊ ຂະຫຍາຍຕົວໄປຈົນຮອດຊຽງຕຸງ(ຊຽງທຸງ), ສ່ວນລາວອີກພວກໜຶ່ງໄດ້ຕັ້ງຫຼັກໝັ້ນຢູ່ຊຽງຮຸ່ງ ຮຽກຊືຕົນ ເອງວ່າໄຕລື້.
- ສ່ວນລາວອີກພວກໜຶ່ງອົບພະຍົບໄປທາງອ່າວຕົງແກງ ຊາຍຝັ່ງທະເລຕາເວັນອອກ ຂອງຫວຽດ ແລະຕາເວັນອອກ ສ່ຽງໃຕ້ຂອງຈີນຮຽກຕົນເອງວ່າຈ້ວງ ແລະອີກພວກໜຶ່ງໃນຫວຽດນາມຮຽກຕົນເອງວ່າໄທດໍາ-ໄທແດງ(ໄຕດຳ-ໄຕແດງ) ມີສູນກາງຢູ່ເມືອງແຖນ, ຫຼືທຽນ ຖືສາສນາແຖນ, ໄທ້(ກະໄທ້).
- ອ້າຍລາວພວກໜຶ່ງລົງມາທາງແມ່ນໍ້າລ້ານຊ້າງ ມາຕັ້ງສຸວັນນະໂຄມຄໍາກ່ອນ ຫຼັງຈາກສຸວັນນະໂຄມຄຳແຕກ ກໍໄປຕັ້ງ ຊຽງແສນໃນໄລຍະຫຼັງ, ອີກພວກໜຶ່ງໄປ ຕັ້ງເມືອງຊວາ ວ່າຊຽງດົງ-ຊຽງທອງ, ລາວພວກໜຶ່ງຕັ້ງ ອານາຈັກຂອງ ຕົນຢູ່ແຖວແມ່ນໍ້າປິງ ຍົມແລະນ່ານ ຕໍ່ມາຣວມຕົວເປັນຣາຊະທານີ ມີເມືອງນະຄອນພິງເປັນໃຫຍ່ເຊິ່ງມີລາວຈັກກະຣາດ (ເຜົ່າຍວນ)ກຳອຳນາດ ແລະມີໄຕລາວເຜົ່າອື່ນໆ ເປັນເມືອງບໍຣິວານ ສ່ວນເມືອງລົບບູຣີ ກໍກາຍເປັນເມືອງຮອງທີ່ໄຮ້ອຳນາດລົງ.
- ສ່ວນລາວອີກພວກໜຶ່ງໄດ້ລົງໄປຕາມແມ່ນ້ຳເຈົ້າພຣະຍາ ຕັ້ງບ້ານເຮືອນຂອງຕົນໃນດິນແດນຂອງສາມເທດ ຫຼືສຍາມ ເທດ ເຊິ່ງມີອຳນາດເຂັ້ມແຂງຢູ່ແຄວ້ນອາໂຍທະຍາ, ຊາວສຍາມນັ້ນສັນນິຖານວ່າ ເປັນຊົນເຜົ່າໜຶ່ງຂອງຂອມ ແຕ່ມີອຳ ນາດຕັ້ງຣັດຂອງຕົນໄດ້ ເມື່ອຄົນໄທລາວ ເຂົ້າໄປຕັ້ງບ້ານເຮືອນຢູ່ໃນອານາເຂດຂອງສຍາມ ເຣືອງເດດບັນເຂື່ອນຂິດ ໃຫ້ ທັດສະນະວ່າ “ໄທລາວໄດ້ອົບພະຍົບລົງມາຢູ່ໃນດິນແດນຂອມສຍາມ ກໍໄດ້ກືນຊາດສຍາມທາງວັດທະນະທຳ, ສາຍເລືອດ ແລະພາສາ…” ເຮັດໃຫ້ຊົນຊາດສຍາມໄດ້ຮັບວັດທະນະທັມໄທລາວຫຼາຍຂຶ້ນ ການທີ່ລາວສາມາດກືນຊາດສຍາມດ້ວຍວັດ ທະນະທຳ, ພາສາ ແລະສາຍເລືອດໄດ້ນັ້ນ ທາງໜຶ່ງສັນນິຖານວ່າ “ຄົນລາວມີຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍກວ່າສຍາມ ເຊິ່ງໃນຂະ ນະນັ້ນສຍາມເອງ ກໍທຳສົງຄາມ ແລະເປັນຄູ່ອາຣິກັບຂອມຢູ່, ສຍາມຕ້ອງການກຳລັງພົນທີ່ຈະຕໍ່ສູ້ກັບຂອມ ສຍາມຈຶ່ງ ທຳຕົວເປັນມິດກັບຄົນໄທລາວຄັນການເວລາລ່ວງໄປ ໄທລາວກໍໄດ້ເຂົ້າໄປມີບົດບາດໃນອຳນາດຣັດຂອງສຍາມ ແລ້ວກໍໄດ້ ແຕ່ງງານກັບຄົນສຍາມຫຼາຍຂຶ້ນ ແລ້ວກໍເຜີຍແຜ່ພາສາ ແລະວັດທະນະທຳຂອງຕົນເໜືອສຍາມ ເຮັດໃຫ້ສຍາມດຳຣົງ ວັດທະນະທຳຂອງໄທລາວຢ່າງແຍກບໍ່ອອກ. ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ສຍາມບໍ່ໄດ້ລັງກຽດພວກໄທລາວ ທີ່ອົບພະຍົບລົງໄປຢູ່ໃນດິນແດນ ຂອງຕົນ. ສ່ວນລາວອີກພວກໜຶ່ງລົງມາທາງນໍ້າຂອງຕອນກາງ ແລະຕອນໃຕ້ໄດ້ຕໍ່ສູ້ກັບຊົນຊາດ ຂອມເຜົ່າຊວາ ໄດ້ໄຊຊະ ນະແລ້ວກໍສ້າງຕັ້ງອານາຈັກຂອງຕົນທີ່ຊຽງດົງ ແລ້ວປ່ຽນຊື່ເມືອງຊຽງ ດົງເປັນຊຽງທອງ ຮຽກວ່າອານາຈັກລ້ານຊ້າງ, ສ່ວນອີກ ພກວໜຶ່ງລົງໄປຂັບໄລ່ຂອມອອກຈາກອານາຈັກຊາຍຟອງເຊິ່ງເປັນສູນກາງ ຂອງຂອມໃນລ້ອງແມ່ນຳ້ຂອງ ແລ້ວສ້າງອານາຈັກຂອງຕົນຂຶ້ນຊື່ວ່າ “ອານາຈັກຈັນທະບູຣີ” ແລ້ວໄທລາວຈຳ ນວນໜຶ່ງກໍລົງໄປທາງໃຕ້ ໂດຍຢູ່ຮ່ວມກັບ ຊົນຊາດຂອງພວກໜຶ່ງໃນອານາຈັກສີໂຄຕະປຸຣະ ຈົນໃນທີ່ສຸດຂອງໃນອານາຈັກສີໂຄຕະປຸຣະກໍເສື່ອມອຳນາດລົງ ໄທລາວຈຶ່ງເຂົ້າມີອຳນາດບົດ ບາດໃນເມືອງສີໂຄຕະປຸຣະ. George Caedes ຊາວຝຣັ່ງເສດ ໄດ້ສະໜັບສະໜູນທິດສະດີນີ້ ສະຫຼຸບວ່າ “ຊົນຊາດໄທ(ລາວ)ອົບພະຍົບລົງໃຕ້ ໂດຍອາໄສແມ່ນຳ້ເປັນຫຼັກ ເປັນການົບພະຍົບຢ່າງຄ່ອຍເປັນຄ່ອຍໄປ ເມື່ອອານາຈັກ ນ່ານເຈົ້າຖືກພວກມົງໂກລີຮຸກຮນານ ຄົນໄທ(ລາວ)ຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍອາໄສແມ່ນຳ້ສອງສາຍ ຄືລຳນໍ້າຂອງ ແລ້ວມາຕັ້ງຫຼັກແຫຼ່ງທີ່ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ(ຫຼວງພຣະບາງ ແລະວຽງຈັນ) ແລະລ້ານນາ(ຊຽງແສນ, ຊຽງໃໝ່) ແລະສຸໂຂໄທ ສ່ວນທີ່ອົບພະຍົບໄປຕາລຳນໍ້າສາຣະວິນນັ້ນ ໄດ້ຕັ້ງຫຼັກແຫຼງເຖິງແຄວ້ນອັດສັມຂອງອິນເດັຍ ແລະ ຣັດສານຂອງພະມ້າກໍມີ”
- ຫາກຖືເອົາຕາມຄວາມເປັນຈິງນີ້ກໍເຮັດໃຫ້ຫຼັກຖານທາງວັນນະຄະດີລາວປະເພດຕຳນານພົ້ນເດັ່ນຂຶ້ນ ໃນຖານະທາງປະ ວັດສາດປະເພດຕຳນານ 3 ເລື່ອງ ຄື ໜັງສືອຸຣັງຄະນິທານ, ໜັງສືຂຸນບູຣົມ ແລະທ້າວຮຸ່ງທ້າວເຈືອງ ແລະເຮັດໃຫ້ວັດ ທະນະທຳຂອງບັນດາຊົນຊາດ ທີ່ຖືແຖນ ແລະນາກຄືພວກດຽວກັນ ເຊັ່ນລາວລ້ານຊ້າງ ແລະລາວລ້ານນາ ອາດຣວມເຖິງ ສຸໂຂໄທດ້ວຍ ນັບຖືນາກ ແລະແຖນຄືຊົນຊາດດຽວກັນ.
- ການຕໍ່ມາ ເມື່ອຊົນຊາດໄທລາວກ້າວເຂົ້າຍຸກຂອງປະຫວັດສາດ ໃນປີ 1357 ພຣະເຈົ້າຟ້າງຸ່ມມະຫາຣາດ ໄດ້ໂຮມລາວ ໄດ້ສໍາເຣັດ ກໍຂະຫຍາຍອານາເຂດກວາມສອງ ຟາກຝັ່ງແມ່ນໍ້າຂອງໂດຍມີສູນກາງທາງການເມືອງສອງເມືອງຄື ເມືອງ ຊຽງທອງ(ຫຼວງພຣະບາງໃຈປັດຈຸບັນ) ແລະຈັນທະບູຣີ(ວຽງຈັນປັດຈຸບັນ) ທັງສອງເມືອງນີ້ມີເມືອງຂຶ້ນໂດຍ ກົງຈົນຮອດ ສາຍພູເພັດສຸບູນ, ດົງພຣະຍາໄຟ ແລະສາຍພູພະນົມດົງເລັກ ຕິດຕໍ່ກັບອານາຈັກຂະແມຣ໌ ທາງດ້ານຕາເວັນອອກຕິດເຂດ ແດນແກວ, ທາງເໜືອຮອດຊຽງຮຸ່ງ ແລະຊຽງຕຸງ ແລະຊຽງຮຸ່ງ ອານາເຂດຂອງລາວລ້ານຊ້າງກວາມເອົາຊຽງແສນ ແລະຊຽງຮາຍ.
- ສ່ວນໄທລາວອີກພວກໜຶ່ງ ຕັ້ງອານາຈັກຂອງຕົນມາເຫິງນານ ຕັ້ງແຕ່ຂຸນອິນທະຣາທິດ ແລະຣາມຄໍາແຫ່ງ ໂດຍປະກາດ ເອກະຣາດຈາກຂອມ ແຕ່ຕັ້ງອານາຈັກຂອງຕົນຂຶ້ນວ່າສຸໂຂທັຍ(ຮຸ່ງອະຣຸນແຫ່ງຄວາມສຸຂ) ພາຍລຸນມາສຍາມທາງສຸໂຂ ທັຍ ຖືກຍຶດເອົາເປັນຫົວເມືອງສ່ວຍແກ່ໄທສຍາມ ແຫ່ງອາຍຸທະຍາ, ໄທລາວພວກນີ້ ເປັນອີກພວກໜຶ່ງໄດ້ມີບົດບາດສໍາ ຄັນໃນການປ່ຽນອຳນາດທາງການເມືອງ ແລະວັດທະນະທຳໃນອາຍຸທະຍາໃນການຕໍ່ມາ.
- ສ່ວນໄທລາວໂຍນົກ ຫຼືລາວຍວນ ຫຼືລາວໂຍນ ໄດ້ລວມຕົວກັນຕັ້ງອານາຈັກຂອງຕົນ ຂຶ້ນທີ່ຊຽງໃໝ່ ແລ້ວຂະຫຍາຍຕົວ ກວາມຣວມເອົາອານາຈັກໄທລາວອານາຈັກນ້ອຍໆ ເປັນເມືອງຂຶ້ນຂອງຕົນໃນແຄມແມ່ນໍ້າປິງ, ຍົມນ່ານ ແລະອິຣະວະດີ ໄທໂຍນົກ ຫຼືລາວຈັກກະຣາດນີ້ ມີການພົວພັນສະໜິດແໜ້ນກັບໄທລາວລ້ານຊ້າງເປັນຢ່າງດີ ຕັ້ງແຕ່ເລີ່ມສ້າງອານາຈັກ.
- ໃນໄລຍະປະຫວັດສາດມາລ້ານຊ້າງໄດ້ຂະຫຍາຍຕົວອອກໄປ ອຳນາດທາງການເມືອງເຂັ້ມແຂງ ອານາຈັກລ້ານຊ້າງມີ ສາຍພົວພັນອັນດີກັບລ້ານນາ ກາຍເປັນເມືອງຄູ່ແຝດ ກັນກັບລ້ານຊ້າງ ແລະໄທລາວລ້ານຊ້າງໄດ້ຮັກສາຄວາມເຂັ້ມ ແຂງຂອງຕົນຈົນຮອດສະໄໝ ພຣະເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທິຣາດ ເຊິ່ງໄດ້ມາສະຖາປານາອານາອານາຈັກຈັນທະບູຣີ ໃຫ້ເປັນ ນະຄອນຈັນທະບູຣີສີສັດຕະນາຄະນາຫຸດ ແລ້ວຄຸມຫົວເມືອງທັງສອງຢາກຝັ່ງແມ່ນໍ້າຂອງ ຈົນຮອດໂຄຣາດ ແລະຈຳບາກນາຄະບູຣີສີ(ຈຳປາສັກ).
- ສໍາລັບເມືອງສຸໂຂໄທ ແລະເມືອງລົບບູຣີ ຖືວ່າເປັນເມືອງໄທລາວບູຮານມາແຕ່ກ່ອນ ໄດ້ຕົກຢູ່ພາຍໃຕ້ອຳນາດຂອງສຍາມ ຂຶ້ນກົງຕໍ່ສຍາມ ເມືອງທັງສອງເມືອງຈຶ່ງຂາດການພົວ ພັນໃກ້ຊິດກັບໄທລາວລ້ານຊ້າງ ແຕ່ກ່ອນເມືອງລົບບູຣີ ມີຊື່ວ່າ ລາວະຣັຖະ ແປວ່າຣັດລາວ(ຣັຖະແປວ່າປະເທດລາວກໍໄດ້) ພາຍລຸນມາຈຶ່ງປ່ຽນເປັນລົບບູຣີ, ສັນນິຖານວ່າລົບບູຣີເປັນ ເມືອງລາວເອກະຣາດພ້ອມໆກັບເມືອງຊຽງດົງ-ສຸວັນນະໂຄມຄໍາ ແລະຈັນທະບູຣີ(ວຽງຈັນເດີມ) ແຕ່ ຍ້ອນອຳນາດທາງ ການ ເມືອງຂອງສຍາມເໜືອກວ່າ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ເມືອງລົບບູຣີກາຍເປັນເມືອງພາຍໃຕ້ອານັດຂອງສຍາມ ແລະສືບທອດທາງ ປະຫວັດສາດເລື້ອຍມາຮອດຍຸກປັດຈຸບັນ.
- ສະຫຼຸບຄວາມແລ້ວ ໄທລາວ ຫຼືໄຕລາວ(ບໍ່ແມ່ນໄທຍ໌) ເປັນຊົນຊາດເກົ່າແກ່ ທີ່ປົກຄອງ ຫຼືເປັນເຈົ້າຂອງດິນແດນສຸວັນນະ ພູມນີ້ມາເຫິງນານ ກ່ອນປະຫວັດສາດໄທຍ໌-ລາວ ຈຶ່ງປ່ຽນແປງວັດທະນະທຳ ເຈົ້າຂອງຖິ່ນເດີມຄືຂອມ ຂະແມຣ໌ແລະມອນໄດ້.
- ມາໄລຍະຫຼັໆ ຄືນັບແຕ່ປີ 1779 ເປັນຕົ້ນມາ ໄທລາວ ຫຼືລາວ ໄດ້ຖືກອົບພະ ຍົບຈາກດິນແດນລ້ານຊ້າງ ແລະລ້ານນາຫຼັງ ລ້ານຊ້າງ ແລະລ້ານນາລົ້ມສະຫຼາຍ ຍິ່ງເຂົ້າໄປປ່ຽນແປງວັດທະນະທຳຂອງພວກສຍາມ ຈົນເຮັດໃຫ້ພວກສຍາມປົນ ໄທລາວເດີມກາຍເປັນໄທຍ໌ ປະເທດໄທຍ໌ ແລະຄົນໄທຍ໌ມາຮອດບັດນີ້, ໃນໄລຍະນີ້ສຍາມເອງນອກຈາກໄດ້ຮັບອິດທິພົນ ທາງພາສາ ວັດທະນະທຳຈາກໄທລາວແລ້ວ ຍັງໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກຈີນ ທີ່ເຂົ້າມາຫຼວງຫຼາຍ ເຮັດໃຫ້ວັດທະນະທຳສຍາມ ໄທລາວ ຈີນ ຜະສົມກັນໃນອານາຈັກໃໝ່ທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນສອງຝັ່ງແມ່ນໍ້າເຈົ້າພຣະຍາ ຄືທົນບູຣີ ແລະຣັດຕະນະໂກສິນໄລຍະນີ້ ໄທລາວຜະສົມພວກນີ້ຍັງຮຽກຕົນເອງວ່າສຍາມຢູ່, ສ່ວນໄທລາວເດີມ ກໍຍັງຮຽກຕົນວ່າໄທລາວ ໃນຄວາມຮຽກຂານກັນ ແຕ່ຕັ້ງຊື່ປະເທດຕົນວ່າປະເທດລາວ ໂດຍຕັດເອົາຄຳວ່າໄທນໍາໜ້ານັ້ນອອກໄປ.
- ສ່ວນສຍາມໄດ້ໂອກາດກໍເອົາຄໍາວ່າໄທມາເປັນຊື່ຊາດ ແຕ່ຕື່ມຕົວ “ຍ“ໍ” ເຂົ້າກາຍເປັນປະເທດໄທຍ, ຄົນໄທຍ ນັບຕັ້ງແຕ່ປີ ຄ.ສ 1839 ເປັນຕົ້ນມາ.
ໂດຍ. ພອຈ.ເນືອງພິລັກ ໂຊຕິທອນ
ລົບບູຣີ ເມື່ອເບິ່ງຕາມຮູບສັບແລ້ວ ແປວ່າ "ເມືອງລາວ"
ປະຫວັດຄວາມເປັນມາ ໂດຍຫຽໍ້ຂອງລົບບູຣີ (ລົພບຸຣີ):
ພອຄ.ເນືອງພິລັກ ໂຊຕິທອນ
- ລົບບຸຣີ ເປັນເມືອງສຳຄັນເກົ່າແກ່ເມືອງໜຶ່ງ ຕັ້ງແຕ່ສະຕະວັດທີ (ພຸດທະສະຕະວັດທີ ໑໑-໑໖) ເຄີຍຢູ່ໃຕ້ອຳນາດຂອງຂອມ ແລະມອນຈົນກະທັງເຖິງຕອນຕົ້ນພຸດທະສະຕະວັດທີ ໑໙ ຄົນໄທ-ລາວ ໄດ້ເຣີ່ມມີອຳນາດຂຶ້ນໃນບັນດາຫົວເມືອງຕ່າງໆບັນສອງຝາກຝັ່ງແມ່ນຳ້ຂອງ ຄື ອານາຈັກລ້ານຊ້າງເ, ລ້ານນາ, ສຸໂຂໄທ, ຊຽງແສນ ອະໂຍທະຍາໃນສະໄໝ ພຣະເຈົ້າອູ່ທອງ ອັນຮ່ວມສະໄໝກັບພຣະເຈົ້າຟ້າງູ່ມມະຫາຣາດ.
- ອານາຈັກທີ່ພົ້ນເດັ່ນ ແລະມີອຳນາດສູງສຸດ ທີ່ພົ້ນອອກຈາກຂອມໂດຍເດັດຂາດ ແລະມີອຳນາດສູງກວ່າຫົວເມືອງຕ່າງໃນສະໄໝນັ້ນ ຄື ໃນລ່ອງແມ່ນຳ້ຂອງສອງຝາກຝັ່ງ ແມ່ນອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ເຊິ່ງສະຖາປານຂຶ້ນໂດຍ ສົມເດັດພຣະເຈົ້າຟ້າມງູ່ມມະຫາຣາດ ມີອານາເຂດກວ້າງຈົນເຖິງທົ່ງຮາບໂຄຣາດ ສາຍພູເພັດຊະບູນ ສາຍພູແດນລາວທາງດ້ານຕາເວັນ ຕົກແມ່ນຳ້ຂອງ, ທາງໃຕ້ຮອດສາຍພຸດົງພຣະຝໍ່(ພໍ່ ຫຼືດົງພຣະຍາໄຟ) ຕໍ່ໃສ່ສາຍພູດົງເຣັກ ລຽບຕາມສາຍພູຫຼວງດ້ານຕາເວັນອອກ ຂຶ້ນໄປຮອດ ເຂດສິບສອງເຈົ້າໄທ (ນຳ້ມ້າສາມແຄວ).
- ສ່ວນອີກອານາຈັກໜຶ່ງ ທີ່ມີອຳນາດລົງໄປທາງໃຕ້ຮອດຝັ່ງທະເລຕາເວັນອອກຂອງອ່າວສຍາມ ໄດ້ແກ່ອານາຈັກອະໂຍທະຍາເຊິ່ງສະຖາປານາຂຶ້ນໂດຍພຣະເຈົ້າອູ່ທອງ (ຣາມາທິບໍດີທີ ໑)ໃນປິ ພ.ສ ໑໘໙໓, ໃນປະຫວັດສາດໄທຍ໌ ໄດ້ກ່າວເຖິງລົບບູຣີນັ້ນ ຄື "ພຣະເຈົ້າອູ່ທອງ ປະຖົມມະກະສັດອາຍຸທະຍາ ຍົກລົບບູຣີໃຫ້ມີຖານະເປັນເມືອງລູກ ຫຼວງ ຄື ພຣະເຈົ້າອູ່ທອງໄດ້ໂຜດໃຫ້ພຣະຣາມເມສວນ ຣາຊະໂອຣົດອົງກົກໄປຄອງລົບບູຣີໃນ ພ.ສ ໑໘໙໓ " ເມື່ອພຣະເຈົ້າອູ່ທອງສະວັນນະຄົດ ໃນ ພ.ສ ໑໙໑໒ ພຣະຣາມເມສວນ ໄດ້ຖວາຍຣາຊະບັນລັງໃຫ້ພຣະປິຕຸລາຂອງພຣະອົງ ໄດ້ຂຶ້ນຄອງຣາດນາມວ່າ ພຣະບໍຣົມມະຣາຊາທີ ໑ ພຣະຣາມເມສວນຄອງຣາດຢູ່ລົບບູຣີ ສືບຕໍ່ໄປ ຈົນເຖິງ ພ.ສ ໑໙໓໑ ສົມເດັດພຣະບໍຣົມມະຣາຊາທີ ໑ ສະຫວັນນະຄົດ ພຣະຣາມເມສວນຈຶ່ງຂຶ້ນຄອງຣາດ ທີ່ພຣະນະຄອນສີອາຍຸທະຍາ ຄັ້ງທີ ໒ ຫຼັງຈາກນັ້ນລົບບູຣີໄດ້ລົດຄວາມສຳຄັນລົງ ໄປຈົນເຖິງສະໄໝສົມເດັດພຣະນາຣາຍມະກາຣາດ (ພ.ສ ໒໑໙໙-໒໒໓໑) ລົບບູຣີຈຶ່ງໄດ້ຮັບການພັດທະນາຄັ້ງໃຫຍ່ ສືບເນື່ອງມາຈາກການຄຸກຄາມຂອງຊົນຊາດໂຮນລັງ ທີ່ຕິດຕໍ່ຄ້າ ຂາຍກັບສຍາມ ເຮັດໃຫ່້ສົມເດັດພຣະນາຣາຍ ນະຄອນອາຍຸທະຍານັ້ນບໍ່ສູ້ປອດໄຜຈາກການປິດລ້ອມຣະດົມຍິງຂອງຂ້າເສີກຫາເກີດສົງຄາມ ຈຶ່ງໄດ້ສ້າງເມືອງລົບບູຣີເປັນຣາຊະທານີທີ ໒ ສົມເດັດພຣະນາຣາຍໄດ້ສະເດັດປະທັບຢູ່ລົບບູຣີເປັນສ່ວນໃຫຍ່ ເມື່ອສິ້ນຣັດຊະໄໝຂອງພຣະອົງແລ້ວ ລົບບູຣິກໍລົດຄວາມສຳຄັນລົງ ສົມເດັດພຣະເພທະຣາຊາໄດ້ຊົງຍ້າຍພຣະຣາຊະ ອຳນາດທັງໝົດກັບໄປຍັງອາຍຸທະຍາ ຈາກສະໄໝນີ້ເປັນຕົ້ນໄປອາຍຸທະຍາ ແລະລົບບູຣີກໍຜັດປ່ຽນກັນມີອຳນາດ ພາຍໃຕ້ການຄວບຄຸມຂອງກະສັດເຊື້ອສາຍຈາກອາຍຸທະຍາ ລົບບູຣີ ສຶບຕໍ່ກັນຈົນຮອດສະໄໝ ພຣະນັ່ງເກົ້າ ຣ.໔ ແຫ່ງກຸງເທບ ໃນ ພ.ສ ໒໔໐໖ ເມືອງລົບບູຣີກໍໄດ້ຢູ່ພາຍໃຕ້ອານຈັກຣັດຕະນະໂກສິນ ແລະສືບທອດມາເປັນ ແຂວງໜຶ່ງຂອງໄທຍ ວ່າ "ຈັງຫວັດລົບບູຣີ"


text:
ເພີ່ມທະວີການສົມທົບວຽກງານລະຫວ່າງປະທານປະເທດ ແລະ ແນວໂຮມປະເທດຊາດຫວຽດນາມ
ປະທານປະເທດ ເຈືອງເຕີນຊາງ. (ພາບ: Phuong Hoa/TTXVN)
ວັນທີ 5/3, ຢູ່ ຮ່າໂນ້ຍ ໄດ້ຈັດກອງປະຊຸມສະຫຼຸບ 10 ປີແຫ່ງການປະຕິບັດລະບຽບການສົມທົບວຽກງານລະຫວ່າງປະທານປະເທດ ແລະ ຄະນະປະທານຄະນະກຳມະການສູນກາງແນວໂຮມປະເທດຊາດ ຫວຽດນາມ. ໃຫ້ຂໍ້ສັງເກດກ່ຽວກັບວຽກງານສົມທົບໃນໄລຍະຜ່ານມາ, ທ່ານປະທານປະເທດ ເຈືອງເຕິ໋ນຊາງ ຖືວ່າ, ການສົມທົບກັນຢ່າງແໜ້ນແຟ້ນ ໄດ້ເພີ່ມກຳລັງແຮງໃຫ້ສອງອົງການຂຶ້ນຕື່ມ ປະກອບສ່ວນປະຕິບັດສຳເລັດໜ້າທີ່. ການສົມທົບກັນກໍ່ປະກອບສ່ວນເພີ່ມທະວີບົດບາດຕິດຕາມກວດກາຂອງແນວໂຮມປະເທດຊາດໃນຫຼາຍຂົງເຂດກວ່າອີກ; ປະກອບສ່ວນກໍ່ສ້າງລັດແຫ່ງອຳນາດນິຕິບັນຍັດສັງຄົມນິຍົມ; ການຕ່າງປະເທດນັບມື້ນັບໄດ້ຮັບການເປີດກວ້າງ, ປະກອບສ່ວນຢ່າງໃຫຍ່ຫຼວງໃນການສ້າງສາ ແລະ ປົກປັກຮັກສາປະເທດຊາດ. ໄລຍະຈະມາເຖິງ, ທ່ານປະທານປະເທດ ເຈືອງເຕິ໋ນຊາງ ແລະ ຄະນະປະທານຄະນະກຳມະການສູນກາງແນວໂຮມປະເທດຊາດ ຫວຽດນາມ ເຫັນດີເປັນເອກະພາບສົມທົບກັນຢ່າງແໜ້ນແຟ້ນໃນບັນດາຂົງເຂດວຽກງານ, ກໍ່ສ້າງ ແລະ ເສີມຂະຫຍາຍກຳລັງແຮງມະຫາສາມັກຄີທົ່ວປວງຊົນທັງຊາດ, ເພື່ອຈຸດໝາຍປະຊາຊົນຮັ່ງມີ, ປະເທດຊາດເຂັ້ມແຂງ, ປະຊາທິປະໄຕ, ຍຸຕິທຳ ຕິດພັນກັບການປະຕິບັດປະຊາທິປະໄຕ, ເພີ່ມທະວີຄວາມເຫັນດີເປັນເອກະພາບໃນສັງຄົມ, ເຂົ້າຮ່ວມການກໍ່ສ້າງແຜນນະໂຍບາຍ, ແນວທາງຂອງພັກ, ນະໂຍບາຍ, ກົດໝາຍຂອງລັດ.
(ແຫຼ່ງຄັດຈາກ VOV)


text:
by somchan
ໃນວັນທີ 9 ພະຈິກ 2017 ພັອ ປອ ເພັງສະຫວັນ ທິບພະວົງໄຊ ກະຊວງປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ ທັງເປັນຫົວໜ້າກອງເລຂາຄະນະກຳມະການຕ້ານ ການຄ້າມະນຸດລະດັບຊາດ ໄດ້ຕ້ອນຮັບ ທ່ານນາງ ມາດເດບົວ ບູກິກຽວ ຜູ້ລາຍງານພິເສດຮັບຜິດ ຊອບຕ້ານການຄ້າຂາຍເດັກ, ການຄ້າປະເວນີເດັກ ແລະ ສິ່ງລາມົກອານາຈານ ຂອງສະຫະປະຊາຊາດ. ໃນໂອກາດທີ່ທ່ານມາຢ້ຽມຢາມ ແລະ ເຮັດວຽກຢູ່ ສປປລາວ ໃນລະຫວ່າງວັນທີ 8-16 ພະຈິກ 2017 ນີ້. (more…)
by somchan
ກະຊວງປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ ຈັດກອງປະຊຸມເຜີຍແຜ່ວຽກງານສຳຄັນຕ່າງໆ ໃນວັນທີ 8 ພະຈິກນີ້ ໂດຍການເປັນປະທານຂອງ ພົຕ ສົມແກ້ວ ສີລາວົງ ເລຂາທິການສູນກາງພັກ ລັດຖະມົນຕີກະຊວງປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ ມີຮອງລັດຖະມົນຕີ, ຄະນະພັກ-ຄະນະບັນຊາ, ກົມໃຫ່ຍ, ກົມກອງອ້ອມຂ້າງກະຊວງ ປກສ ນະຄອນຫຼວງ ແລະ ປກສ ເມືອງ 9 ເມືອງເຂົ້າຮ່ວມ. (more…)
by somchan
ໃນວັນທີ 7 ພະຈິກ 2017 ນີ້ ພົນຕີ ສິນທະວົງ ໄຊຍະກອນ ຮອງລັດຖະມົນຕີກະຊວງ ປກສ ໄດ້ຕ້ອນຮັບທ່ານ ຮານດົງມານ ເອອັກຄະລັດຖະທູດ ຕ່າງປະເທດ ສ ເກົາຫຼີ ເນື່ອງໃນໂອກາດທີ່ ເດີນທາງມາຢ້ຽມຢາມ ແລະ ເຮັດວຽກຢູ່ ສປປ ລາວ. ໂອກາດນີ້ ທ່ານຮອງລັດຖະມົນຕີ ກະຊວງ ປກສ ໄດ້ສະແດງຄວາມຕ້ອນຮັບ ຢ່າງອົບອຸ່ນຕໍ່ການຢ້ຽມຢາມຂ່ຳນັບໃນຄັ້ງນີ້ ພ້ອມດຽວກັນນີ້ ທັງສອງຝ່າຍໄດ້ປຶກສາຫາລືກັນຫຼາຍບັນຫາ ເປັນຕົ້ນແມ່ນການຮ່ວມມືກັນດ້ານຕ່າງໆ
(more…)
by somchan
ໃນວັນທີ 7 ພະຈິກ ນີ້ ກະຊວງປ້ອງກັນ ຄວາມສະຫງົບ ໄດ້ຜ່ານແຜນປ້ອງກັນ ຄະນະຜູ້ແທນ ຂັ້ນສູງແຫ່ງ ສປ ຈີນ ທີ່ຈະເດີນທາງ ມາຢ້ຽມຢາມ ສປປ ລາວ ໂດຍການເປັນປະທານ ຂອງ ພົຕ ກົງທອງ ພົງວິຈິດ ຮອງລັດຖະມົນຕີ ກະຊວງປ້ອງກັນ ຄວາມສະຫງົບ ຄະນະບັນຊາ, ບັນດາອະນຸກຳມະການ ກົມກອງອ້ອມຂ້າງ ກະຊວງເຂົ້າຮ່ວມ.
ພັທ ສົມພົງ ຂຳວິລຸນ ຮອງກອງບັນຊາການ ປ້ອງກັນສູນກາງ ທັງເປັນຮອງກອງເສນາ ທິການຊ່ວຍວຽກ ໄດ້ຜ່ານແຜນການປ້ອງກັນ ຄະນະຜູ້ແທນຂັ້ນສູງ ແຫ່ງ ສປຈີນ ທີ່ຈະເດີນທາງ ມາຢ້ຽມຢາມ ທາງລັດຖະກິດ ຢ່າງເປັນທາງການ ຢູ່ ສປປ ລາວ ທັງນີ້ເພື່ອແນ່ໃສ່ ເປັນເຈົ້າການ ແລະ ສະກັດກັ້ນ ກຳແໜ້ນສະພາບການ, ຍົກສູງສະຕິລະວັງຕົວ ປະຕິບັດໜ້າທີ່ກຽມພ້ອມປະເຊີນໜ້າ ກັບທຸກກໍລະນີ, ແນ່ໃສ່ການຊຸກຍູ້ໃນການເຄື່ອນໄຫວ ວຽກງານປ້ອງກັນ ທ່ານຜູ້ນຳພັກ-ລັດ, ແຂກທີ່ມາຢ້ຽມຢາມ ສປປລາວ ໃຫ້ມີຄວາມສະຫງົບປອດໄພ ຮອບດ້ານ ໂດຍສະເພາະ ຄະນະຜູ້ແທນຂັ້ນສູງ ແຫ່ງ ສປຈີນ ທີ່ມາຢ້ຽມຢາມ ສປປລາວ ຄັ້ງນີ້ໃຫ້ມີຄວາມປອດໄພ 100% ເຊິ່ງໃນນີ້ ມີກຳລັງຈາກກົມກອງ ອ້ອມຂ້າງກະຊວງ, ກອງບັນຊາການ, ວິທະຍາຄານ, ປກສນະຄອນຫຼວງ ແລະ ກະຊວງປ້ອງກັນປະເທດ ລວມທັງໝົດ 1,000 ກວ່າຄົນ ເຊິ່ງບັນຈຸເຂົ້າແຕ່ລະຈຸດປ້ອງກັນ 11 ຈຸດ.
by somchan
ໃນວັນທີ 17 ຕຸລາ 2017 ນີ້ ພົຈວ ປອ ສົມຫວັງ ທຳມະສິດ ຮອງລັດຖະມົນຕີ ກະຊວງ ປກສ ໄດ້ຕ້ອນຮັບການເຂົ້າຢ້ຽມຂອງ ພົຕ ໂຮ່ ແທງດິ່ງ ຮອງຫົວໜ້າກົມໃຫ່ຍ ປະຕິບັດຄຳຕັດສິນຄະດີອາຍາ ແລະ ຊ່ວຍໜູນຍຸຕິທຳ ກະຊວງຕຳຫຼວດ ຫວຽດນາມ ພ້ອມດ້ວຍຄະນະ ໃນໂອກາດທີ່ເດີນທາງມາຢ້ຽມຢາມ ແລະ ເຮັດວຽກຮ່ວມກັບກົມຕຳຫຼວດຄູມຂັງ-ດັດສ້າງ ກະຊວງປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບໃນລະຫວ່າງວັນທີ 16 – 20 ຕຸລາ ພົຕ ໂຮ່ ແທງດິ່ງ ໄດ້ລາຍງານກ່ຽວກັບການພົວພັນຮ່ວມມືເຮັດວຽກງານວິຊາສະເພາະ ຕະຫຼອດໄລຍະທີ່ຜ່ານມາ ແລະ ການມາພົບປະແລກປ່ຽນບົດຮຽນຮ່ວມກັບກົມຕຳຫຼວດຄູມຂັງ-ດັດສ້າງ ກະຊວງ ປກສ ລາວ ໄດ້ມີການຄົ້ນຄ້ວາກຳນົດແຜນການຮ່ວມກັນໃນຕໍ່ໜ້າລະຫວ່າງສອງກົມ ເປັນຕົ້ນແມ່ນການແລກປ່ຽນຂໍ້ມູນກ່ຽວກັບນັດໂທດດັດສ້າງ, ວຽກງານສຶກສາອົບຮົມນັກໂທດ, ວຽກງານປ້ອງກັນຄ້າຍຄູມຂັງ ແລະ ວຽກງານສຳຄັນອື່ນໆອີກ.
ທ່ານຮອງລັດຖະມົນຕ ກະຊວງ ປກສ ຍັງໄດ້ຕີລາຄາສູງ ແລະ ຊົມເຊີຍບັນດາຜົນງານ ຜົນສຳເລັດຂອງການພົວພັນຮ່ວມມື ພ້ອມທັງຮຽກຮ້ອງໃຫ້ທັງສອງກົມ ສືບຕໍ່ເພີ່ມທະວີການພົວພັນຮ່ວມມືໃນຕໍ່ໜ້າໃຫ້ນັບມື້ແໜ້ນແຟ້ນ ແລະ ຮອບດ້ານຍິ່ງໆຂື້ນ.
by somchan
ໃນວັນທີ 12 ຕຸລາ 2017 ນີ້ ພົຕ ສົມແກ້ວ ສີລາວົງ ລັດຖະມົນຕີ ກະຊວງ ປກສ ຕ້ອນຮັບການເຂົ້າຢ້ຽມຢາມຂ່ຳນັບ ຂອງທ່ານ ລີໂອ ເຟເບີ ເອກອັກຄະລັດຖະທູດ ສະຫະພາບເອີຮົບ ປະຈຳ ສປປ ລາວ ພ້ອມດ້ວຍຄະນະ ເພື່ອປຶກສາຫາລືກ່ຽວກັບວຽກງານສະກັດກັ້ນ ແລະ ຕ້ານການຄ້າມະນຸດ.
ໂອກາດນີ້ ທ່ານເອກອັກຄະລັດຖະທູດ ສະຫະພາບເອີຮົບ ປະຈຳ ສປປ ລາວ ໄດ້ລາຍງານການເຄື່ອນໄຫວ ວຽກງານ ແລະ ການຮ່ວມມືໃນໄລຍະຜ່ານມາ ໃຫ້ ທ່ານລັດຖະມົນຕີ ກະຊວງ ປກສ ຮັບຊາບ ໂດຍສະເພາະແມ່ນວຽກງານສະກັດກັ້ນ ແລະ ຕ້ານການຄ້າມະນຸດ ຢູ່ ສປປ ລາວ.
ໂອກາດດຽວກັນນີ້ ພົຕ ສົມແກ້ວ ສີລາວົງ ລັດຖະມົນຕີ ກະຊວງ ປກສ ໄດ້ສະແດງຄວາມຕ້ອນຮັບຢ່າງອົບອຸ່ນ ແລະ ຕີລາຄາສູງຕໍ່ການເຂົ້າຢ້ຽມ ຂອງທ່ານ ເອກອັກຄະລັດຖະທູດ ສະຫະພາບເອີຮົບ ປະຈຳ ສປປ ລາວ ພ້ອມດ້ວຍຄະນະ ໃນຄັ້ງນີ້ເຊິ່ງເປັນການປະກອບສ່ວນອັນສຳຄັນເຂົ້າໃນການເພີ່ມທະວີສາຍພົວພັນມິດຕະພາບ ແລະ ການຮ່ວມມື ໃນການສະກັດກັ້ນ ແລະ ຕ້ານການຄ້າມະນຸດ, ເພື່ອພ້ອມກັນຫາທິດທາງການຮ່ວມມືໃນຕໍ່ໜ້າ ເປັນຕົ້ນແມ່ນການແລກປ່ຽນຄວາມຄິດເຫັນກ່ຽວກັບການສະກັດກັ້ນ ແລະ ຕ້ານການຄ້າມະນຸດ ຕະຫຼອດເຖິງການສ້າງຂິດຄວາມສາມາດໃຫ້ແກ່ເຈົ້າໜ້າທີ່ບັນດາປະເທດສະມາຊິກອາຊຽນ ໃນການແກ້ໄຂບັນຫາດັ່ງກ່າວໃຫ້ຫຼຸດໜ້ອຍຖອຍລົງເທື່ອລະກ້າວ.
by somchan
ຄະນະບັນນາທິການຂ່າວສານ ກົມໃຫຍ່ການເມືອງ ປກສ ສະເຫຼີມສະຫຼອງວັນສ້າງຕັ້ງໜັງສືພິມ ຄວາມສະຫງົບ ຄົບຮອບ 20 ປີ ໃນວັນທີ 12 ຕຸລາ 2017 ນີ້. ເປັນກຽດເຂົ້າຮ່ວມໂດຍ ພົຈວ ອາລູ ວາລີຊື ຄະນະພັກກະຊວງ ຫົວໜ້າກົມໃຫຍ່ ການເມືອງ ປກສ ມີຄະນະພັກກົມໃຫຍ່, ກົມກອງອ້ອມຂ້າງກົມໃຫຍ່ການເມືອງຕະຫຼອດຮອດ ແຂກຖືກເຊີນ,ຄະນະບັນນາທິການຂ່າວສານ ປກສ ພ້ອມດ້ວຍພະນັກງານ-ນັກຮົບພາຍໃນຄະນະບັນນາທິການຂ່າວສານ ປກສ ເຂົ້າຮ່ວມ.
ພັທ ພອນສະຫວັນ ອຸດົມເພັດ ຮອງຫົວໜ້າຄະນະບັນນາທິການຂ່າວສານ ປກສ ຜູ້ຊີ້ນຳໜັງສືພິມ ປກສ ໄດ້ຫວນຄືນກ່ຽວກັບມູນເຊື້ອ, ຜົນງານການເຄື່ອນໄຫວຂອງໜັງສືພິມຄວາມສະຫງົບ ໄລຍະ 20 ປີຜ່ານມາ ເຊິ່ງທ່ານໄດ້ກ່າວວ່າ: ໜັງສືພິມຄວາມສະຫງົບໄດ້ຮັບການສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນ ແລະ ພິມອອກສູ່ສາຍຕາມວນຊົນ ໃນວັນທີ 12 ຕຸລາ 1997 ເຊິ່ງມາຮອດປີນີ້ມີອາຍຸຄົບຮອບ 20 ປີພໍດີ, ການກຳເນີດໜັງສືພິມຄວາມສະຫງົບ ແມ່ນຄວາມຕັ້ງໃຈຂອງທ່ານລັດຖະມົນຕີ ແລະ ການນຳຂອງກະຊວງພາຍໃນເມື່ອກ່ອນ, ເພື່ອຕອບສະໜອງຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການຂອງໜ້າທີ່ການເມືອງຂອງພັກ ເປັນຕົ້ນແມ່ນໂຄສະນາແນວທາງນະໂຍບາຍຂອງພັກ ແລະ ແນວທາງປ້ອງກັນຊາດ-ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ ທັງເປັນການລິເລີ່ມເປັນຮູບປະທຳ ຂອງຂະແໜງສື່ມວນຊົນໃນກຳລັງປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ, ມັນແມ່ນປະກົດການໃຫມ່ ເຊິ່ງມີຄວາມໝາຍດ້ານປະຫວັດສາດ ໃນຊີວິດການເມືອງຂອງກຳລັງປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ, ໜັງສືພິມຄວາມຫງົບ ແມ່ນສື່ສິ່ງພິມຊະນິດໜຶ່ງ, ໃນພາຫະນະສື່ມ່ວນຊົນຂອງກຳລັງ ປກສເອີ່ນວ່າ: ກອງບັນນາທິການໜັງສືພິມປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ, ມີຖານະທຽມເທົ່າຂັ້ນພະແນກ. ເບື່ອງຕົ້ນໜັງສືພິມຄວາມສະຫງົບແມ່ນໄດ້ເລີ່ມຈາກລາຍເດືອນ, ມີຈຳນວນ 12 ໜ້າ, ຮອດວັນທີ 12 ຕຸລາ 2005 ໄດ້ປັບປຸງຈາກລາຍເດືອນມາເປັນລາຍປັກ 15 ວັນ ແລະ ເພີ່ມຈຳນວນເປັນ 16 ໜ້າ, ຮອດວັນທີ 1 ຕຸລາ 2007 ຫັນຈາກໜັງສືພິມລາຍປັກ 15 ວັນ ມາເປັນລາຍອາທິດ.
ເພື່ອຕອບສະໜອງກັບຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການຂອງໜ້າທີ່ການເມືອງຂອງພັກ, ກໍຄືວຽກງານຖະແຫຼ່ງຂ່າວໃນກຳລັງປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບໃຫ້ທັນສະໄໝເທື່ອລະກ້າວນັ້ນ, ໜັງສືພິມຄວາມສະຫງົບໄດ້ກະກຽມເງື່ອນໄຂ ເພື່ອພັດທະຕົນເອງໃຫ້ເຕີບໃຫຍ່ຂຶ້ນ ເພື່ອບືນຕົວກ້າວຂຶ້ນເປັນລາຍວັນ, ຮອດວັນທີ 8 ກໍລະກົດ 2013 ເປັນມື້ເປີດໂຕ ເປັນໜັງສືພິມຄວາມສະຫງົບຈາກລາຍອາທິດ ເປັນລາຍວັນ ອອກສູ່ສາຍຕາມວນຊົນຢ່າງເປັນທາງການ, ເພື່ອເປັນການຕໍ່ຍອດການພັດທະນາທີ່ບໍ່ຢຸດຢັ້ງຮອດວັນທີ 4 ເມສາ 2017 ໜັງສືພິມຄວາມສະຫງົບໄດ້ເພີ່ມຈາກ 12 ໜ້າ ເປັນ 16 ໜ້າ, ສອດສີຈາກ 2 ໜ້າ ເປັນ 4 ໜ້າ ແລະ ເພີ່ມການພິມ ຈາກ1.500 ສະບັບ ເປັນ 200 ສະບັບ. ນັບແຕ່ມື້ສ້າງຕັ້ງເປັນຕົ້ນມາ ໜັງສືພິມຄວາມສະຫງົບ ໄດ້ຮັບການປັບປຸງ ແລະ ພັດທະນາ ທາງດ້ານເນື້ອໃນ, ຮູບແບບ ແລະ ສີສັນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ. ໂອກາດດຽວກັນນີ້ ຍັງໄດ້ມອບໃບຍ້ອງຍໍຂອງລັດຖະມົນຕີກະຊວງ ປກສ ແລະ ໃບຍ້ອງຍໍຂັ້ຍຫົວໜ້າກົມໃຫຍ່ການເມືອງ ປກສ ໃຫ້ແກ່ພະນັກງານ-ນັກຮົບ ຜູ້ທີ່ໄດ້ປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນການເຄື່ອນໄຫວວຽກງານໜັງສືພິມຄວາມສະຫງົບໃນໄລຍະຜ່ານມາ.
by somchan
ໃນວັນທີ 10 ຕຸລາ ນີ້ ພົຕ ກົງທອງ ພົງວິຈິດ ຮອງລັດຖະມົນຕີ ກະຊວງ ປກສ ໄດ້ຕ້ອນຮັບ ທ່ານ ຈ໊ອດວິນລ່ຽມ ເອກອັກຄະລັດຖະທູດ ອົດສະຕາລີ ປະຈຳລາວ.
ໃນໂອກາດນີ້ ທ່ານ ອັກຄະລັດຖະທູດ ອົດສະຕາລີ ໄດ້ລາຍງານກ່ຽວກັບ ການກະກຽມຄວາມພ້ອມ ເປັນເຈົ້າພາບຈັດກອງປະຊຸມອາຊຽນ-ອົດສະຕາລີ ວ່າດ້ວຍການຮ່ວມມືຕ້ານການກໍ່ການຮ້າຍ ໂດຍແມ່ນປະທານອົດສະຕາລີ ຈະເປັນເຈົ້າພາບຈັດຂື້ນ ໃນປີ 2018 ພ້ອມກັນນີ້ ທ່ານເອກອັກຄະລັດຖະທູດ (more…)
by somchan
ກົມໃຫຍ່ສັນຕິບານກະຊວງ ປກສ ຮ່ວມກັບບໍລິສັດ ໂສມາພາ ອິນຟໍເມຊັ່ນ ເທັກໂນໂລຢີຈຳກັດ ແລະ ບໍລິສັດເອອີເຄ ຈຳກັດຜູ້ດຽວ ໄດ້ເຊັນສັນຍາ ວ່າດ້ວຍການສະໜອງລະບົບກວດກາຂໍ້ມູນ ຜູ້ໂດຍສານລ່ວງໜ້າ. ໃນວັນທີ 10 ຕຸລາ 2017ນີ້ ທີ່ໂຮງແຮມຄຣາວພລາຊ້າ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, ເປັນກຽດເຂົ້າຮ່ວມໂດຍ ພົຈວ ກົງທອງ ພົງວິຈິດ ຮອງລັດຖະມົນຕີກະຊວງ ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ, ຕ່າງໜ້າຈາກ ກົມໃຫຍ່ສັນຕິບານ, ກົມຕຳຫຼວດກວດ ຄົນເຂົ້າ-ອອກເມືອງ, ພາກສ່ວນກ່ຽວຂ້ອງ, (more…)
by somchan
ພົນຕີ ສົມແກ້ວ ສີລາວົງ ລັດຖະມົນຕີ ກະຊວງ ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບພ້ອມດ້ວຍຄະນະ ໄດ້ສຳເລັດການເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມຫົວໜ້າ ການປະຕິບັດການພິເສດ, ຫົວໜ້າອົງການ ຮັກສາຄວາມໝັ້ນຄົງ, ອົງການປະຕິບັດກົດໝາຍ ຄັ້ງທີ 16 ທີ່ປະເທດຣັດເຊຍ ໃນລະຫວ່າງວັນທີ 4-5 ຕຸລາ 2017 ນີ້. (more…)


text:
ວັນທີ 23 ມິຖຸນານີ້, ໃນເວລາໃຫ້ສຳພາດຕໍ່ນັກຂ່າວ ຮ່ວມກັບທ່ານເກບຣັນ ບາຊິວ ລັດຖະມົນຕີການຕ່າງປະເທດລີບັງ, ທ່ານວາງອີ້ ລັດຖະມົນຕີກະຊວງການຕ່າງປະເທດຈີນໄດ້ບັນລະຍາຍຫຼັກໝັ້ນຂອງຈີນກ່ຽວກັບບັນຫາຊາວອົບພະຍົບເຂດຕາເວັນອອກກາງ.
ທ່ານວາງອີ້ກ່າວວ່າ, ປັດຈຸບັນນີ້, ບັນຫາຊາວອົບພະຍົບຂອງເຂດຕາເວັນອອກກາງພົ້ນເດັ່ນຫຼາຍ, ປະເທດຕາເວັນອອກກາງຕ່າງໆ ເຊິ່ງລວມທັງ ລີບັງ ໄດ້ທຳຄວາມພະຍາຍາມຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ເພື່ອຮັບເອົາຊາວອົບພະຍົບຈາກຊີຣີແລະປະເທດອື່ນໆ. ຊາວອົບພະຍົບບໍ່ແມ່ນຊາວຍົກຍ້າຍ. ຊາວອົບພະຍົບທີ່ອອກຈາກບ້ານເກີດເມືອງນອນໄປອາໄສຢູ່ແຫ່ງຕ່າງໆໃນໂລກນັ້ນ ສຸດທ້າຍຍັງຕ້ອງກັບຄືນປະເທດຊາດຂອງຕົນ, ສ້າງບ້ານແປງເມືອງຄືນໃໝ່. ນີ້ແມ່ນຄວາມປາຖະໜາໃນໃຈຂອງຊາວອົບພະຍົບທຸກຄົນ, ແລະກໍ່ສອດຄ່ອງກັບທິດທາງແຫ່ງຄວາມພະຍາຍາມຂອງມະນຸດສະທຳສາກົນ, ພ້ອມກັນນັ້ນ, ກໍ່ແມ່ນສ່ວນປະກອບຂອງມະຕິກ່ຽວກັບການແກ້ໄຂບັນຫາຊີຣີດ້ວຍວິທີການເມືອງຂອງສະພາຄວາມໝັ້ນຄົງສະຫະປະຊາຊາດ.
ທ່ານວາງອີ້ກ່າວວ່າ, ການແກ້ໄຂບັນຫາຊາວອົບພະຍົບຂອງເຂດຕາເວັນອອກກາງ, ກ່ອນອື່ນໝົດ, ຕ້ອງເລັ່ງລັດຂະບວນການແກ້ໄຂບັນຫາຊີຣີດ້ວຍວິທີການເມືອງ, ເພື່ອສ້າງເງື່ອນໄຂອັນຈຳເປັນໃຫ້ຊາວອົບພະຍົບກັບຄືນປະເທດຕົນ. ຄວາມປັ່ນປ່ວນແລະຄວາມທຸກຍາກແມ່ນສາເຫດພື້ນຖານທີ່ພາໃຫ້ເກີດບັນຫາຊາວອົບພະຍົບ. ການແກ້ໄຂບັນຫາຊາວອົບພະຍົບຢ່າງເຖິງຖອງ, ຕ້ອງແກ້ໄຂຈາກຂັ້ນພື້ນຖານ, ປັບປຸງຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງປະຊາຊົນໃຫ້ດີຂຶ້ນດ້ວຍການພັດທະນາ, ສ້າງສະພາບແວດລ້ອມອັນຈຳເປັນເພື່ອໃຫ້ຊາວອົບພະຍົບຫຼຸດພົ້ນອອກຈາກຄວາມທຸກຍາກ.
ທ່ານວາງອີ້ກ່າວວ່າ, ໃນໄລຍະຍາວດົນນານມານີ້, ລັດຖະບານຈີນໄດ້ຍຶດໝັ້ນນ້ຳໃຈມະນຸດສະທຳມາໂດຍຕະຫຼອດ, ອຳນວຍຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອໃຫ້ແກ່ປະເທດທີ່ຮັບເອົາຊາວອົບພະຍົບຕາມຄວາມສາມາດຂອງຕົນ ພາຍໃຕ້ຂອບສະຫະປະຊາຊາດ. ຈີນຍິນດີຮ່ວມກັນກັບປະຊາຄົມໂລກ, ທຳຄວາມພະຍາຍາມສຸດຂີດເພື່ອ ຊຸກຍູ້ໃຫ້ບັນຫາຈຸດສຸມຜ່ອນຄາຍລົງ, ຊ່ວຍເຫຼືອປະເທດທີ່ຮັບເອົາຊາວອົບພະຍົບຍົກສູງຄວາມສາມາດໃນການຮັບມືກັບວິກິດການ, ແລະປະກອບສ່ວນຂອງຕົນເຂົ້າໃນການຊ່ວຍໃຫ້ຊາວອົບພະຍົບບັນລຸຄວາມປາຖະໜາ ທີ່ກັບຄືນບ້ານເກີດເມືອງນອນ.


text:
ເມື່ອຫວນຄືນເຖິງສາຍພົວພັນມິດ ຕະພາບ ແລະ ການຮ່ວມມືຊ່ວຍເຫຼືອເຊິ່ງ ກັນ ແລະ ກັນ ຂອງ 2 ອົງການ ຈັດຕັ້ງສະຫະພັນແມ່ຍິງ (ສຍ) ແຂວງ ອັດຕະປື, ສປປ ລາວ ແລະ ສຍ ແຂວງ ກອນຕູມ, ສສ ຫວຽດນາມ ໃນໄລຍະ ຊຸມປີຜ່ານມາໄດ້ມີ ການພົວພັນ ຮ່ວມມືກັນ ແລະ ຜູກຮັດຄວາມ ສາມັກຄີຢ່າງສະໜິດແໜ້ນ ດັ່ງບາງຕອນ ຂອງບົດເພງ ວ່າ: ອັດຕະປືຢາຣາຍກອນຕູມບ້ານສ່ຽວເຈື່ອງຍ໊ຽວເຍົາຮັກກັນບໍ່ໝັ້ນ ໝາຍ ໄປຟາກພຸ້ນກິນປາ ມາຟາກນີ້້ກິນ ເຂົ້າ ລາວສຽງແຄນ ຫວຽດນ໊ານເບົ໊າ ເຊິ່ງສະແດງໃຫ້ເຫັນຄຸນລັກສະນະທີ່ເປັນມູນ ເຊື້ອວັດທະນະທໍາ ແລະ ຮີດຄອງປະເພ ນີອັນດີງາມຂອງ 2 ແຂວງແຮກສ່ຽວ.
ທ່ານນາງ ບັນທະໄລ ແກ້ວມະນີ ວົງ ປະທານ ສຍ ແຂວງ ອັດຕະປື ໃຫ້ຮູ້ ວ່າ: ສຍ ແຂວງ ອັດຕະປື ໄດ້ມີການພົວພັນ ຮ່ວມມືກັບ ສຍ ຫຼາຍແຂວງຂອງ ສສ ຫວຽດນາມ ເປັນຕົ້ນ: ສຍ ແຂວງ ດັກລັກ, ສຍ ແຂວງ ບິງດິງ, ພິເສດແມ່ນໄດ້ແຮກ ສ່ຽວກັບ ສຍ ແຂວງ ກອນຕູມ ພາຍໃຕ້ຫົວ ຂໍ້: ເພື່ອສັນຕິພາບ ແລະ ການພັດທະນາ. ຜ່ານການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໄລຍະຜ່ານ ມາ ມີຫຼາຍດ້ານທີ່ພົ້ນເດັ່ນ ສະແດງອອກດັ່ງນີ້:
- ດ້ານການໂຄສະນາສຶກສາອົບ ຮົມ ໄດ້ເອົາໃຈໃສ່ສຶກສາອົບກ່ຽວກັບການເພີ່ມທະວີຄວາມສາມັກຄີແບບພິເສດຂອງ ສອງຊາດລາວ-ຫວຽດນາມ ແລະ ການປົກປັກຮັກສາຊາຍແດນໃຫ້ມີຄວາມສະ ຫງົບ, ເປີດຂະບວນການ ແລະ ກິດຈະກຳ ເພື່ອໃຫ້ຄວາມຮູ້ດ້ານກົດໝາຍ ແລະ ວິຊາ ຊີບຕ່າງໆແກ່ແມ່ຍິງບັນດາເຜົ່າທີ່ຢູ່ລຽບຕາມ ຊາຍແດນລາວ-ຫວຽດນາມ. ຜ່ານການ ເຄື່ອນ ໄຫວເຫັນວ່າ: ແມ່ຍິງບັນດາເຜົ່າທີ່ຢູ່ລຽບຕາມຊາຍແດນມີຄວາມຮູ້ດ້ານກົດໝາຍ ຫຼາຍຂຶ້ນ, ມີອາຊີບ, ມີລາຍຮັບ ກາຍເປັນຄອບຄົວມີຢູ່ມີກິນເພີ່ມຂຶ້ນ, ຂອບເຂດຊາຍ ແດນມີຄວາມສະຫງົບ ປາສະຈາກການຄ້າ ມະນຸດຂ້າມຊາຍແດນ.
- ດ້ານການພົວພັນຮ່ວມມື: ໄດ້ ປະສານສົມທົບ ແລະ ແລກປ່ຽນເຊິ່ງກັນ ແລະ ກັນ ທາງດ້ານຂໍ້ມູນຂ່າວສານ, ບົດ ຮຽນ, ປະສົບການ, ການປະຕິບັດວຽກງານ ຕົວຈິງ, ການສ້າງຄວາມເຂັ້ມແຂງໃຫ້ອົງການຈັດຕັ້ງ ສຍ, ການສົ່ງເສີມຄວາມສະ ເໝີພາບຍິງ-ຊາຍ, ແລກປ່ຽນວັດທະນະທຳ, ຮີດຄອງປະເພນີ, ສິລະປະ-ວັນນະຄະດີ ສະແດງອອກ ສຍ 2 ແຂວງໄດ້ຜັດປ່ຽນ ກັນ ເປັນເຈົ້າພາບຈັດກອງປະຊຸມແລກປ່ຽນບົດຮຽນ ເຊິ່ງກັນ ແລະ ກັນທຸກໆ 2 ປີ.
- ດ້ານການຊ່ວຍເຫຼືອ: ສຍ ແຂວງ ກອນຕູມ ໄດ້ໃຫ້ການຊ່ວຍເຫຼືອທາງດ້ານຂໍ້ມູນຂ່າວສານ, ບົດຮຽນປະສົບການ, ການປະຕິບັດວຽກງານຕົວຈິງ, ໂດຍສະເພາະການຊ່ວຍເຫຼືອແມ່ຍິງໃນການລຶບລ້າງຄວາມທຸກຍາກ, ສ້າງແມ່ຍິງໃຫ້ກາຍເປັນຕົວ ແບບທີ່ມີຄວາມເຂັ້ມແຂງທາງດ້ານເສດຖະກິດ ພ້ອມທັງບິແບ່ງທຶນຮອນຈັດຊື້ອຸປະກອນ ໃຫ້ ສຍ ແຂວງ ອັດຕະປື ມີ: ຄອມ ພິວເຕີຕັ້ງ ໂຕະ 6 ຊຸດ, ຈັກຫຍິບ 3 ເຄື່ອງ.
ທ່ານປະທານ ສຍ ແຂວງ ອັດ ຕະປື ກ່າວຕື່ມວ່າ: ໃນໂອກາດສະເຫຼີມ ສະຫຼອງ 2 ວັນປະຫວັດສາດລາວ-ຫວຽດ ນາມ ປີ 2017 ນີ້, ສຍ ແຂວງໄດ້ປຸກລະດົມ ສະມາຊິກ ສຍ ແລະ ເອື້ອຍນ້ອງແມ່ຍິງ ພາຍໃນແຂວງ ສ້າງຂະບວນການອະນາ ໄມຕົວເມືອງ, ເຂົ້າຮ່ວມການຈັດການວາງ ສະແດງສິນຄ້າ, ຈັດກິດຈະກຳປະກວດການຂຽນບົດຄວາມສັ້ນໃນຫົວຂໍ້: ສາຍໃຈ ລາວ- ຫວຽດນາມ ໃຫ້ເປັນຂະບວນການຟົດຟື້ນ ແລະ ກວ້າງຂວາງ. ໃນນາມຕາງໜ້າຄະ ນະພັກ-ອົງການປົກຄອງແຂວງ, ສຍ ແຂວງ ກໍຄືເອື້ອຍນ້ອງແມ່ຍິງບັນດາເຜົ່າຊາວແຂວງ ອັດຕະປື ຂໍອວຍພອນແດ່ສາຍພົວພັນ ທີ່ເປັນມູນເຊື້ອອັນດີງາມ ແລະ ມິດຕະພາບທີ່ພິເສດຂອງສອງພັກ ສອງລັດ ປະຊາຊົນ ສອງຊາດເວົ້າລວມ, ເວົ້າສະເພາະ ສຍ ແຂວງ ອັດຕະປື-ກອນຕູມ ຈົ່ງ ຈະເລີນ ງອກງາມ ແລະ ໝັ້ນຄົງທະນົງແກ່ນຕະຫຼອດກາລະນານ.
ໂດຍ: ບົວສອນ ສຸວັນນະເມທີ


text:
ສະຫາຍຮ່າທີ້ຂຽດ, ເລຂາທິການສູນກາງພັກ, ຫົວໜ້າຄະນະຂົນຂວາຍມະຫາຊົນສູນກາງ
ວ.ກ.ອອນໄລ - ເພີ່ມທະວີການນຳພາຂອງພັກ ຕໍ່ກັບວຽກງານຂົນຂວາຍມະຫາຊົນ ໃນການປະຕິບັດໜ້າທີ່ວຽກງານ ຂອງອຳນາດການປົກຄອງ, ໃນການຍູ້ແຮງຂະບວນການແຂ່ງຂັນຮັກຊາດ ຂອງປະຊາຊົນຊັ້ນວັນນະຕ່າງໆ ເພື່ອພັດທະນາເສດຖະກິດ - ສັງຄົມ, ຮັບປະກັນການປ້ອງກັນປະເທດ, ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ.
ຕໍ່ໜ້າຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການພຶດຕິກຳຂອງການປ່ຽນແປງໃໝ່, ວຽກງານຂົນຂວາຍມະຫາຊົນຂອງພັກ ໄດ້ມີການປ່ຽນແປງໃໝ່ໂດຍພື້ນຖານ ຮອບດ້ານ, ນັບທັງດ້ານຄວາມຮັບຮູ້ ກໍ່ຄືແບບວິທີການດຳເນີນ, ຕອບສະໜອງຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການຂອງສະພາບການໃໝ່.
ວັນທີ 20 ມີນາ 1990, ກອງປະຊຸມຄະນະບໍລິຫານງານສູນກາງພັກ ຄັ້ງທີ 8 ສະໃໝທີ VI ໄດ້ອອກມະຕິກ່ຽວກັບ “ປ່ຽນແປງໃໝ່ວຽກງານມະຫາຊົນຂອງພັກ, ເພີ່ມທະວີສາຍພົວພັນລະຫວ່າງພັກ ກັບປະຊາຊົນ” (ເອີ້ນໂດຍຫຍໍ້ວ່າ ມະຕິສູນກາງ 8(B)). ການປະກາດໃຊ້ມະຕິສູນກາງ 8(B) ໄດ້ຕອບສະໜອງຖືກຕ້ອງຕາມ ບັນດາບັນຫາຮີບດ່ວນກ່ຽວກັບການຂົນຂວາຍມະຫາຊົນ ໃນສະພາບການພາຍໃນປະເທດ ແລະ ໃນໂລກພວມມີການຜັນປ່ຽນຢ່າງສັບສົນຫຼາຍຢ່າງ; ມັນມີຄວາມໝາຍເລິກເຊິ່ງ ຕໍ່ກັບວຽກງານຂົນຂວາຍມະຫາຊົນຂອງພັກ ໃນສະໃໝແຫ່ງການປ່ຽນແປງໃໝ່.
ພ້ອມໆກັນກັບການຜັນຂະຫຍາຍປະຕິບັດມະຕິສູນກາງ 8(B), ບັນດາມະຕິໝາຍເລກ 23, 24, 25 ຂອງກອງປະຊຸມສູນກາງຄັ້ງທີ 7 ສະໃໝທີ IX “ກ່ຽວກັບການເສີມຂະຫຍາຍກຳລັງແຮງຂອງຄວາມມະຫາສາມັກຄີປວງຊົນທັງຊາດ ເພື່ອໃຫ້ປະຊາຊົນຮັ່ງມີ ປະເທດຊາດເຂັ້ມແຂງ ສັງຄົມຍຸຕິທຳ ປະຊາທິປະໄຕ ສີວິໄລ”, “ກ່ຽວກັບວຽກງານຊົນຊາດ”, “ກ່ຽວກັບວຽກງານສາສະໜາ”; ບັນດາມະຕິກອງປະຊຸມສູນກາງຄັ້ງທີ 6 ແລະ ກອງປະຊຸມສູນກາງຄັ້ງທີ 7 ສະໃໝທີ X ກ່ຽວກັບການສືບຕໍ່ກໍ່ສ້າງຊົນຊັ້ນກຳມະກອນຫວຽດນາມ, ກ່ຽວກັບວຽກງານຊາວໜຸ່ມ, ກ່ຽວກັບຖັນແຖວປັນຍາຊົນ ແລະກ່ຽວກັບການກະສິກຳ ຊາວນາ ຊົນນະບົດ; ຂໍ້ຕົກລົງໝາຍເລກ 290-QĐ/TW, ລົງວັນທີ 25 ກຸມພາ 2010, ຂອງກົມການເມືອງສູນກາງພັກກ່ຽວກັບການປະກາດໃຊ້ ກົດລະບຽບປະຕິບັດວຽກງານຂົນຂວາຍປະຊາຊົນ ຂອງລະບົບການເມືອງ, ໃນນັ້ນໄດ້ກຳນົດຢ່າງຈະແຈ້ງ ໜ້າທີ່ຮັບຜິດຊອບ ເນື້ອໃນ ແບບວິທີການດຳເນີນວຽກງານຂົນຂວາຍມະຫາຊົນ ຂອງລະບົບການເມືອງທັງໝົດ, ເຊິ່ງໄດ້ຍົກສູງສະຕິຮູ້ສຶກ ຂອງບັນດາຄະນະພັກ, ອຳນາດການປົກຄອງ, ແນວໂຮມແຫ່ງຊາດ, ອົງຄະນະມະຫາຊົນ, ຂອງພະນັກງານ ສະມາຊິກພັກ ປະຊາຊົນ ກ່ຽວກັບການປະຕິບັດ ແລະ ເສີມຂະຫຍາຍສິດເປັນເຈົ້າຂອງປະຊາຊົນຢູ່ຮາກຖານ, ເຮັດໃຫ້ມີການຜັນປ່ຽນ ໃນແບບວິທີການນຳພາຂອງບັນດາຄະນະພັກ, ແບບວິທີການບໍລິຫານ ແລະ ແບບແຜນເຮັດວຽກຂອງອຳນາດການປົກຄອງຂັ້ນຕ່າງໆ, ເປັນຕົ້ນແມ່ນຢູ່ຮາກຖານ, ໄດ້ກະທົບຢ່າງຕັ້ງໜ້າເຖິງການກໍ່ສ້າງພັກ ອຳນາດການປົກຄອງ ແນວໂຮມແຫ່ງຊາດ ບັນດາອົງການຈັດຕັ້ງປະຊາຊົນ ຢູ່ບັນດາຂະແໜງການ ແລະ ຂັ້ນຕ່າງໆ.
ວຽກງານຂົນຂວາຍມະຫາຊົນຂອງບັນດາອົງການລັດມີການຜັນປ່ຽນຕັ້ງໜ້າຫຼາຍຢ່າງ, ນັບແຕ່ສະພາແຫ່ງຊາດ, ລັດຖະບານ, ຈົນເຖິງບັນດາຂະແໜງການ, ບັນດາອົງການ ຫົວໜ່ວຍກົມກອງ ແລະ ອຳນາດການປົກຄອງຂັ້ນຕ່າງໆ. ການຫັນນະໂຍບາຍ ກົດໝາຍເປັນນິຕິກຳ ລະອຽດ ຕາມທິດນັບມື້ນັບເປີດເຜີຍ ປະຊາທິປະໄຕກວ່າແຕ່ກ່ອນ; ທັງເອົາໃຈໃສ່ກໍ່ສ້າງອົງການ ຫົວໜ່ວຍກົມກອງໃຫ້ໝັ້ນຄົງເຂັ້ມແຂງ, ທັງເພີ່ມທະວີການໂຄສະນາອົບຮົມສຶກສາ ເຜີຍແຜ່ແຜນນະໂຍບາຍ ນະໂຍບາຍ ກົດໝາຍໃຫ້ປະຊາຊົນ, ເອົາໃຈໃສ່ເບິ່ງແຍງດູແລຊີວິດການເປັນຢູ່ທຸກດ້ານ ຂອງປະຊາຊົນ. ພາຍຫຼັງທີ່ກົມການເມືອງສູນກາງພັກອອກຄຳສັ່ງໝາຍເລກ 30-CT/TW “ກ່ຽວກັບການກໍ່ສ້າງ ແລະ ປະຕິບັດກົດລະບຽບປະຊາທິປະໄຕຢູ່ຮາກຖານ”, ສະພາແຫ່ງຊາດ ລັດຖະບານ ກໍ່ໄດ້ຫັນເປັນນິຕິກຳເປັນກົດໝາຍ ແລະ ນຳເອົາກົດລະບຽບປະຊາທິປະໄຕນັ້ນ ເຂົ້າປະຕິບັດຢູ່ໃນບັນດາປະເພດຮູບແບບຮາກຖານ; ການປະຕິຮູບລະບຽບການບໍລິຫານ ນັບມື້ນັບໄດ້ຍູ້ແຮງ, ບັນດາບັນຫາເຄັ່ງຮ້ອນຮີບດ່ວນໃນປະຊາຊົນ ໄດ້ຮັບຄວາມເອົາໃຈໃສ່ແກ້ໄຂ. ບັນດາຂະບວນການແຂ່ງຂັນຮັກຊາດ, ບັນດາບັ້ນຂົນຂວາຍໄດ້ຮັບການຊຸກຍູ້ຢ່າງແຂງແຮງ…
ແນວໂຮມແຫ່ງຊາດ, ບັນດາອົງການຈັດຕັ້ງປະຊາຊົນ ມີຫຼາຍຂະບວນການ ແລະ ການເຄື່ອນໄຫວຫຼາຍຮູບຫຼາຍແບບເພື່ອຂົນຂວາຍ ເຕົ້າໂຮມ ສາມັກຄີປະຊາຊົນຊັ້ນວັນນະຕ່າງໆ; ຄຸນນະພາບ ປະສິດທິຜົນການເຄື່ອນໄຫວໄດ້ຮັບການຍົກສູງ, ຫັນສູ່ຮາກຖານຢ່າງແຂງແຮງກວ່າ; ໄດ້ເອົາໃຈໃສ່ ເບິ່ງແຍງດູແລຫຼາຍກວ່າ ຕໍ່ຄວາມຕ້ອງການ ຜົນປະໂຫຍດອັນຊອບທຳຂອງສະມາຊິກ ຂອງຜູ້ເຂົ້າຮ່ວມສະມາຄົມ ແລະ ມະຫາຊົນ; ເຂົ້າຮ່ວມຢ່າງຕັ້ງໜ້າໃນການກໍ່ສ້າງພັກ ກໍ່ສ້າງອຳນາດການປົກຄອງໃຫ້ໃສສະອາດ ເຂັ້ມແຂງ. ມີຫຼາຍບັ້ນຂົນຂວາຍ ຫຼາຍໂຄງການການກະທຳ ຂະບວນການແຂ່ງຂັນ ໂດຍແມ່ນແນວໂຮມແຫ່ງຊາດຫວຽດນາມ ແລະ ບັນດາອົງການຈັດຕັ້ງປະຊາຊົນເປັນຜູ້ປຸກລະດົມ ໄດ້ຮັບຄວາມເຫັນດີສະໜັບສະໜູນຈາກປະຊາຊົນ, ຜ່ານສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນ ໄດ້ກໍ່ສ້າງແບບຢ່າງ “ຂົນຂວາຍປະຊາຊົນຄ່ອງແຄ້ວ” ຫຼາຍໆແບບຢ່າງໃນຂົງເຂດຕ່າງໆ, ປະກອບສ່ວນປະຕິບັດຢ່າງສຳເລັດມີໄຊ ໜ້າທີ່ການເມືອງຂອງແຕ່ລະທ້ອງຖິ່ນ ຫົວໜ່ວຍກົມກອງ. ວຽກງານຊົນຊາດ ສາສະໜາ ວຽກງານຂົນຂວາຍຊາວຫວຽດນາມຢູ່ຕ່າງປະເທດ... ນັບມື້ນັບມີປະສິດທິຜົນຕົວຈິງ, ປະກອບສ່ວນປັບປຸງ ແລະ ເສີມຂະຫຍາຍກຳລັງແຮງຂອງກຸ່ມກ້ອນມະຫາສາມັກຄີແຫ່ງຊາດ ໃນພາລະກິດສ້າງສາພັດທະນາປະເທດ ຫັນເປັນອຸດສາຫະກຳທັນສະໄໝ.
ແຕ່ວ່າ, ວຽກງານຂົນຂວາຍມະຫາຊົນຂອງພັກໃນຊຸມປີທີ່ຜ່ານມາກໍ່ຍັງເຜີຍໃຫ້ເຫັນຂໍ້ຈຳກັດ ຈຸດອ່ອນຈຳນວນໜຶ່ງເຊັ່ນ: ສາຍພົວພັນລະຫວ່າງພັກກັບປະຊາຊົນຖືກຫລຸດຜ່ອນອ່ອນເພຍລົງ, ບາງທີ່ ບາງບ່ອນກໍ່ເຄັ່ງຮ້ອນໜັກໜ່ວງ. ພະນັກງານ ສະມາຊິກພັກພາກສ່ວນໜຶ່ງທີ່ບໍ່ໜ້ອຍ, ນັບທັງພະນັກງານຊັ້ນສູງຈຳນວນໜຶ່ງ ຖືກເຊື່ອມໂຊມທາງດ້ານແນວຄິດການເມືອງ ຄຸນສົມບັດສິນທຳ ແບບແຜນດຳລົງຊີວິດ, ຕິດພະຍາດອາດຍາສິດ ຫ່າງເຫີນມະຫາຊົນ ສວມອຳນາດຊີ້ຂາດ ຂົ່ມເຫັງປະຊາຊົນ ສໍ້ລາດບັງຫຼວງ ກິນສິນບົນ ຫຼິ້ນກິນຢ່າງເສລີຟຸມເຟືອຍ. ການຫັນແຜນນະໂຍບາຍຂອງພັກເປັນນິຕິກຳຍັງຊ້າ, ຫຼາຍກົນໄກ ນະໂຍບາຍກ່ຽວກັບເສດຖະກິດ ສັງຄົມຍັງບໍ່ທັນສອດຄ່ອງເໝາະສົມ. ບັນດາອົງຄະນະມະຫາຊົນຢູ່ຫຼາຍບ່ອນຍັງຖືກຫັນເປັນແບບບໍລິຫານ, ເນື້ອໃນ ຮູບການ ແລະ ແບບວິທີເຕົ້າໂຮມມະຫາຊົນໄດ້ປ່ຽນແປງໃໝ່ຢ່າງຊັກຊ້າ; ອົງການຈັດຕັ້ງຮາກຖານຈຳນວນບໍ່ໜ້ອຍເຄື່ອນໄຫວບໍ່ເປັນປົກກະຕິ ເຄື່ອນໄຫວແບບຮູບການ, ສະມາຊິກ ຜູ້ຮ່ວມສະມາຄົມຫຼາຍຄົນ ບໍ່ມີຄວາມຫ່ວງໄຍຜູກພັນສະໜິດແໜ້ນກັບ ອົງການຈັດຕັ້ງມະຫາຊົນຂອງຕົນ...
ໃນຊຸມປີສະເພາະໜ້າ, ປະເທດຫວຽດນາມພວກເຮົາຢືນຢູ່ຕໍ່ໜ້າເງື່ອນໄຂໂອກາດດີຫຼາຍຢ່າງ ແຕ່ກໍ່ມີຄວາມຫຍຸ້ງຍາກ ສິ່ງທ້າທາຍບໍ່ໜ້ອຍ. ເພື່ອສວຍໃຊ້ເງື່ອນໄຂໂອກາດ, ເສີມຂະຫຍາຍທຸກໆແຫຼ່ງພະລັງສັງຄົມ ແລະ ຄວາມສາມາດບົ່ມຊ້ອນອັນໃຫຍ່ຫຼວງໃນປະຊາຊົນ ປະຕິບັດຈຸດໝາຍ “ປະຊາຊົນຮັ່ງມີ ປະເທດຊາດເຂັ້ມແຂງ ປະຊາທິປະໄຕ ຍຸດຕິທຳ ສີວິໄລ” ໃຫ້ໄດ້ຢ່າງສຳເລັດມີໄຊນັ້ນ ແມ່ນພັກຕ້ອງປ່ຽນແປງໃໝ່ ເພີ່ມທະວີການນຳພາຕໍ່ວຽກງານຂົນຂວາຍມະຫາຊົນ, ນັ້ນຄື:
1. ສືບຕໍ່ເຊື່ອມຊືມ, ເຮັດໃຫ້ຄວາມຮັບຮູ້ຂອງພະນັກງານ ສະມາຊິກພັກ ແລະ ປະຊາຊົນກ່ຽວກັບບົດບາດ ທີ່ຕັ້ງຂອງວຽກງານຂົນຂວາຍມະຫາຊົນ ມີການຜັນປ່ຽນຢ່າງຕັ້ງໜ້າ
ຈັດຕັ້ງໃຫ້ດີຢ່າງເປັນປະຈຳການຮ່ຳຮຽນ ຊາບຊືມແຜນນະໂຍບາຍ ວິທີການແກ້ໄຂກ່ຽວກັບວຽກງານຂົນຂວາຍມະຫາຊົນຂອງພັກ. ຍົກສູງຄຸນນະພາບການໂຄສະນາອົບຮົມ ສຶກສາລັດທິມາກ - ເລນິນ, ແນວຄິດໂຮ່ຈີມິນ, ທັດສະນະ, ແນວທາງຂອງພັກ ໃຫ້ພະນັກງານ ສະມາຊິກພັກ ແລະ ປະຊາຊົນ, ເປັນຕົ້າແມ່ນໃຫ້ຮຸ້ນຄົນໜຸ່ມນ້ອຍ; ເຮັດໃຫ້ທົ່ວພັກ ທົ່ວປວງຊົນກຳແໜ້ນ ເປັນເອກະພາບກັບຈຸດໝາຍ ທັດສະນະ ໜ້າທີ່ວຽກງານຂົນຂວາຍມະຫາຊົນຂອງພັກ ໃນພາລະກິດການປ່ຽນແປງໃໝ່, ສ້າງສາ ແລະ ປົກປັກຮັກສາປະເທດຊາດ… ປ່ຽນແປງໃໝ່ວຽກງານອົບຮົມສຶກສາທິດສະດີ, ວຽກງານໂຄສະນາອົບຮົມ, ວຽກງານຄົ້ນຄວ້າທິດສະດີ ສະຫລຸບສັງລວມພຶດຕິກຳ. ຕໍ່ສູ້ບອກປັດບັນດາຖ້ອຍທຳນອງເສກສັນປັ້ນແຕ່ງ ຄັດຄ້ານຕ້ານຢັນ ຈອບອອຍແກ່ດຶງ ປຸກກະທົບກະເທືອນມະຫາຊົນຂອງບັນດາອິດທິກຳລັງສັດຕູຕາມບັນດາພາຫະນະສື່ມວນຊົນ.
2. ເພີ່ມທະວີການນຳພາຂອງພັກ ຕໍ່ກັບວຽກງານຂົນຂວາຍມະຫາຊົນຂອງອຳນາດການປົກຄອງ
ຈັດຕັ້ງການບຳລຸງຄວາມຮູ້ກ່ຽວກັບວຽກງານຂົນຂວາຍມະຫາຊົນ ໃຫ້ພະນັກງານອຳນາດການປົກຄອງຂັ້ນຕ່າງໆ ຢ່າງເປັນປະຈຳ. ລັດສືບຕໍ່ກໍ່ສ້າງ ແລະ ປັບປຸງບູລະນະລະບົບກົດໝາຍ ລະບອບນະໂຍບາຍກ່ຽວກັບບັນດາສິດ ແລະ ພັນທະຂອງພົນລະເມືອງ, ເປັນຕົ້ນແມ່ນບັນດາບັນຫາກ່ຽວກັບທີ່ດິນ, ໃຊ້ແທນຄ່າທີ່ດິນ, ປົດປ່ອຍພື້ນທີ່ດິນກໍ່ສ້າງ. ອຳນາດການປົກຄອງ ແລະ ອົງຄະນະມະຫາຊົນຂັ້ນຕ່າງໆ ສືບຕໍ່ແນະນຳໃຫ້ຮາກຖານຂົນຂວາຍປະຊາຊົນກໍ່ສ້າງ ແລະ ປະຕິບັດບັນດາຂໍ້ກຳນົດ ກົດລະບຽບ ຂໍ້ສັນຍາອັນລະອຽດ ກ່ຽວກັບບັນດາບັນຫາທີ່ກ່ຽວພັນເຖິງພັນທະ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດຂອງປະຊາຊົນ, ປະຕິບັດກົດລະບຽບປະຊາທິປະໄຕຢູ່ຮາກຖານໃຫ້ໄດ້ດີ. ບັນດາອົງການລັດ, ພິເສດແມ່ນບັນດາຂະແໜງການ ບັນດາຫົວໜ່ວຍກົມກອງທີ່ມີການພົວພັນໂດຍກົງກັບປະຊາຊົນ, ຕ້ອງປະຕິບັດເປັນຢ່າງດີການເປີດເຜີຍບັນດາຂໍ້ກຳນົດ, ບັນດາມາດຕະຖານອັນລະອຽດ ກ່ຽວກັບໜ້າທີ່ຮັບຜິດຊອບ ແລະ ທ່າທີ່ຮັບໃຊ້ປະຊາຊົນຂອງພະນັກງານ ລັດຖະກອນອຳນາດການປົກຄອງ, ປະກາດເປັນທາງການໃຫ້ປະຊົນຮູ້ ແລະ ກວດກາການປະຕິບັດ. ຈັດຕັ້ງເປັນຢ່າງດີການຕ້ອນຮັບປະຊາຊົນ ແລະ ແກ້ໄຂຢ່າງທັນການ ໃບສະເໜີ ໃບຮ້ອງຟ້ອງຂອງປະຊາຊົນ; ພະນັກງານ ສະມາຊິກພັກຢູ່ອົງການອຳນາດການປົກຄອງຂັ້ນຕ່າງໆ, ເປັນຕົ້ນແມ່ນຫົວໜ້າ ຕ້ອງປະຕິບັດການສົນທະນາກັບປະຊາຊົນ, ງ່ຽງຫູຟັງແນວຄິດຈິດໃຈ ຄວາມມຸ່ງມາດປາຖະໜາອັນຊອບທຳຂອງປະຊາຊົນ.
ບັນດາຜູ້ແທນສະພາແຫ່ງຊາດ ສະພາປະຊາຊົນຕ້ອງປະຕິບັດເປັນຢ່າງດີໜ້າທີ່ຮັບຜິດຊອບຕໍ່ຜູ້ເລືອກຕັ້ງ; ເພີ່ມທະວີການພົບປະກັບຜູ້ເລືອກຕັ້ງ, ງ່ຽງຫູຟັງຄວາມຄິດຄວາມເຫັນຂອງຜູ້ເລືອກຕັ້ງ ເພື່ອສ່ອງແສງໃຫ້ບັນດາອົງການລັດ, ປະກອບສ່ວນກໍ່ສ້າງກົດໝາຍ ນະໂຍບາຍຂອງລັດ; ປະຕິບັດຢ່າງເຂັ້ມງວດການເອົາຄະແນນສຽງໄວ້ວາງໃຈ ແລະ ລົງຄະແນນສຽງໄວ້ວາງໃຈ ຕໍ່ກັບຜູ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງ ໂດຍແມ່ນສະພາແຫ່ງຊາດ ສະພາປະຊາຊົນເລືອກຕັ້ງ ຫຼືໃຫ້ສັດຕະຍາບັນ. ສືບຕໍ່ເສີມຂະຫຍາຍ ແລະ ປະຕິບັດເປັນຢ່າງດີ ຂໍ້ກຳນົດກ່ຽວກັບການສົມທົບລະຫວ່າງອຳນາດການປົກຄອງ ກັບແນວໂຮມແຫ່ງຊາດ ແລະ ອົງຄະນະມະຫາຊົນຂັ້ນຕ່າງໆ. ເພີ່ມທະວີການນຳພາ ກວດກາ ຊຸກຍູ້ ສະຫລຸບເບື້ອງຕົ້ນ ດັດແກ້ຢ່າງທັນການຕໍ່ການປະຕິບັດບັນດາແຜນນະໂຍບາຍ ມະຕິຂອງພັກກ່ຽວກັບວຽກງານປະຕິຮູບການບໍລິຫານ.
3. ຍູ້ແຮງຂະບວນການແຂ່ງຂັນຮັກຊາດ ຂອງປະຊາຊົນຊັ້ນວັນນະຕ່າງໆ ໃນການປະຕິບັດໜ້າທີພັດທະນາເສດຖະກິດ - ສັງຄົນ ປ້ອງກັບປະເທດ ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ
ສືບຕໍ່ຍູ້ແຮງຂະບວນການແຂ່ງຂັນຮັກຊາດໃນປະຊາຊົນ, ຂຸດຄົ້ນຄວາມສາມາດບົ່ມຊ້ອນທຸກຢ່າງເພື່ອຍູ້ແຮງການຜະລິດ ພັດທະນາການບໍລິການ. ລັດເພີ່ມເຕີມ ປັບປຸງບູລະນະບັນດານະໂຍບາຍສົ່ງເສີມພັດທະນະເສດຖະກິດຕະຫຼາດຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມ; ຮັກສາເສດຖະກິດມະຫາພາບໃຫ້ສະຖຽນໝັ້ນ, ຈຳກັດໄພເງິນເຟີ້, ຈັດວາງໂຄງປະກອບເສດຖະກິດຄືນໃໝ່, ເຮັດໃຫ້ສະພາບການເສດຖະກິດຜັນປ່ຽນນັບມື້ນັບດີກວ່າເກົ່າ, ຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງປະຊາຊົນ ແລະ ສະພາບການສັງຄົມນັບມື້ນັບສະຖຽນໝັ້ນ…
ເສີມຂະຫຍາຍບົດບາດຂອງບັນດາອົງຄະນະມະຫາຊົນ ແລະ ຂອງປະຊາຊົນ ໃນການຕໍ່ສູ້ຕ້ານຄວາມຫຍໍ້ທໍ້, ເປັນຕົ້ນແມ່ນຕໍ່ສູ້ຕ້ານການສໍ້ລາດບັງຫຼວງ. ຕິດແໜ້ນລະຫວ່າງການຕໍ່ສູ້ຕ້ານຄວາມຫຍໍ້ທໍ້ພາຍໃນພັກ ໃນກົງຈັກຂອງລັດ ແລະ ບັນດາອົງຄະນະມະຫາຊົນ ກັບການຕໍ່ສູ້ຕ້ານຄວາມຫຍໍ້ທໍ້ໃນສັງຄົມ, ຕ້ານອາດຊະຍາກຳ, ຮັກສາລະບຽບຄວາມສະຫງົບ ຄວາມປອດໄພສັງຄົມ.
ຍູ້ແຮງການປະຕິບັດກົດລະບຽບປະຊາທິປະໄຕຢູ່ຮາກຖານ; ກໍ່ສ້າງແລະປະຕິບັດຂໍ້ກຳນົດການຕິດຕາມກວດກາ ແລະ ການຕິຊົມສັງຄົມຂອງແນວໂຮມແຫ່ງຊາດຫວຽດນາມ ແລະ ຂອງບັນດາອົງຄະນະການເມືອງ - ສັງຄົມ; ປະຕິບັດຂໍ້ກຳນົດກ່ຽວກັບການທີ່ແນວໂຮມແຫ່ງຊາດຫວຽດນາມ ບັນດາອົງຄະນະການເມືອງ - ສັງຄົມ ແລະ ປະຊາຊົນເຂົ້າຮ່ວມໃນການປະກອບຄວາມຄິດຄວາມເຫັນກໍ່ສ້າງພັກ ກໍ່ສ້າງອຳນາດການປົກຄອງ…
ເພີ່ມທະວີການນຳພາວຽກງານສື່ຂ່າວ ໜັງມືພິມ ການພິມຈຳໜ່າຍ. ໜັງສືພິມວາລະສານ, ດ້ານໜຶ່ງ, ຍ້ອງຍໍສັນລະເສີນຢ່າງທັນການຕໍ່ກັບບັນດາປັດໃຈໃໝ່ ບັນດາບົດຮຽນປະສົບການດີ ບັນດາແບບຢ່າງທີ່ດີເດັ່ນ; ດ້ານອື່ນ, ສືບຕໍ່ຍູ້ແຮງການຕໍ່ສູ້ຕ້ານຄວາມຫຍໍ້ທໍ້, ຕຳນິວິພາກ ຕໍ່ສູ້ຢ່າງເດັດດ່ຽວກັບບັນດາທັດສະນະທີ່ຜິດພາດ ບັນດາຖ້ອຍທຳນອງເສກສັນປັ້ນແຕ່ງ ປະຕິການຂອງບັນດາອິດທິກຳລັງສັດຕູ.
ສືບຕໍ່ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຢ່າງກວ້າງຂວາງທົ່ວເຖິງ ມີລວງເລິກ ແທດເໝາະ ແລະ ມີປະສິດທິຜົນ ການຮ່ຳຮຽນ ແລະ ເຮັດຕາມແວ່ນແຍງຄຸນສົມບັດສິນທຳ ໂຮ່ຈີມິນ ໂດຍຕິດແໜ້ນກັບໜ້າທີ່ກໍ່ສ້າງ ປັບປຸງດັດແກ້ພັກ ແລະ ຕໍ່ສູ້ປ້ອງກັນ ຕ້ານການສໍ້ລາດບັງຫຼວງ ຟຸມເຟືອຍ, ຕ້ານການເຊື່ອມໂຊມທາງດ້ານແນວຄິດການເມືອງ, ຄຸນສົມບັດສິນທຳ ແບບແຜນກຳລົງຊີວິດຂອງພະນັກງານ ສະມາຊິກພັກ…
4. ເພີ່ມທະວີການນຳພາຂອງພັກຕໍ່ກັບແນວໂຮມແຫ່ງຊາດຫວຽດນາມ, ບັນດາອົງການຈັດຕັ້ງປະຊາຊົນ
ຍົກສູງຢ່າງເປັນປະຈຳຄວາມຮັບຮູ້ກ່ຽວກັບບົດບາດ ໜ້າທີ່ຮັບຜິດຊອບຂອງພັກ ອຳນາດການປົກຄອງ ຕໍ່ກັບແນວໂຮມແຫ່ງຊາດຫວຽດນາມ ແລະ ບັນດາອົງການຈັດຕັ້ງປະຊາຊົນ. ກຳນົດຈະແຈ້ງກວ່າອີກ ພາລະບົດບາດ ໜ້າທີ່, ແກ້ໄຂຢ່າງຖືກຕ້ອງສາຍພົວພັນລະຫວ່າງພັກນຳພາ ລັດຄຸ້ມຄອງ ແລະ ບົດບາດເປັນເຈົ້າຂອງປະຊາຊົນ ໂດຍຜ່ານແນວໂຮມແຫ່ງຊາດ ແລະ ບັນດາອົງຄະນະການເມືອງ - ສັງຄົມ, ສະມາຄົນມະຫາຊົນ… ເສີມຂະຫຍາຍສິດເປັນເຈົ້າການຂອງແນວໂຮມແຫ່ງຊາດ ຂອງບັນດາອົງການຈັດຕັ້ງ ໃນການຂົນຂວາຍປະຊາຊົນ; ບັນດາຮູບການເຕົ້າໂຮມປະຊາຊົນຕ້ອງຫຼາຍຮູບຫຼາຍແບບ, ຫັນການເຄື່ອນໄຫວຕ່າງໆລົງສູ່ຮາກຖານ… ປັບປຸງກົງຈັກການຈັດຕັ້ງໃຫ້ສົມບູນແບບ, ປ່ຽນແປງໃໝ່ນະໂຍບາຍ ລະບອບ ຕໍ່ກັບແນວໂຮມແຫ່ງຊາດຫວຽດນາມ ແລະ ບັນດາການຈັດຕັ້ງປະຊາຊົນ, ຕອບສະໜອງຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການປ່ຽນແປງໃໝ່ເນື້ອໃນ ແບບວິທີການເຄື່ອນໄຫວໃນໄລຍະໃໝ່.
5. ປ່ຽນແປງໃໝ່ແບບວິທີການນຳພາຂອງພັກຕໍ່ກັບວຽກງານຂົນຂວາຍມະຫາຊົນ ກໍ່ສ້າງພັກໃຫ້ປອດໃສ ເຂັ້ມແຂງ
ບັນດາການຈັດຕັ້ງພັກແຕ່ສູນກາງລົງຮອດຮາກຖານລ້ວນແຕ່ຕ້ອງເອົາວຽກງານຂົນຂວາຍມະຫາຊົນ ແລະ ເບິ່ງແຍງດູແລຜົນປະໂຫຍດຂອງມະຫາຊົນ ເປັນເນື້ອໃນຕົ້ນຕໍໜຶ່ງໃນການເຄື່ອນໄຫວຂອງຕົນ... ປະຕິບັດຢ່າງເຂັ້ມງວດ ເປັນປະຈຳ ມະຕິກອງປະຊຸມສູນກາງພັກຄັ້ງທີ່ 4 ສະໄໝທີ XI “ບັນຫາຮີບດ່ວນຈຳນວນໜຶ່ງກ່ຽວກັບການກໍ່ສ້າງພັກໃນປັດຈຸບັນ”. ແບ່ງງານໃຫ້ສະຫາຍພະນັກງານຫຼັກແຫຼ່ງໃນຄະນະພັກ ໃຫ້ຮັບຜິດຊອບສະເພາະວຽກງານມະຫາຊົນ. ສະມາຊິກພັກແຕ່ລະຄົນລ້ວນແຕ່ເຮັດວຽກງານຂົນຂວາຍມະຫາຊົນ, ເປັນແບບຢ່າງປະຕິບັດໜ້າທີ່ຮັບຜິດຊອບໃນສຳນັກງານກົມກອງ ແລະ ພັນທະພົນລະເມືອງຢູ່ບ່ອນອາໄສ, ເຄື່ອນໄຫວຢ່າງຕັ້ງໜ້າໃນອົງການຈັດຕັ້ງທີ່ຕົນເຂົ້າຮ່ວມ …
6. ຖືເປັນສຳຄັນການນຳພາກໍ່ສ້າງ, ປັບປຸງການຈັດຕັ້ງ ກົງຈັກຖັນແຖວພະນັກງານເປັນເສນາທິການ ແລະ ເຮັດວຽກງານຂົນຂວາຍມະຫາຊົນໂດຍກົງ
ມີນະໂຍບາຍບຳລຸງກໍ່ສ້າງພະນັກງານ, ວາງແຜນກຳນົດພະນັກງານ ດຶງດູດພະນັກງານເຮັດວຽກງານຂົນຂວາຍມະຫາຊົນ. ປັບປຸງບູລະນະຄະນະຂົນຂວາຍມະຫາຊົນຂັ້ນຕ່າງໆ ໃຫ້ພໍພຽງທາງດ້ານປະລິມານ ໂຄງປະກອບ ຮັບປະກັນທາງດ້ານຄຸນນະພາບ; ຄັດເລືອກ ຈັດວາງພະນັກງານທີ່ມີຄົບກຳລັງຄວາມສາມາດ ຄຸນສົມບັດສິນທຳ ແບບແຜນປະຕິບັດງານ, ມີກຳລັງພຽງພໍເພື່ອເປັນເສນາທິການໃຫ້ແກ່ຄະນະພັກ ກ່ຽວກັບວຽກງານຂົນຂວາຍມະຫາຊົນ. ປະຕິບັດການວຽນຜຽນພະນັກງານຂົນຂວາຍມະຫາຊົນ. ຊີ້ນຳບັນດາໂຮງຮຽນກໍ່ສ້າງພະນັກງານຂອງພັກ ບັນດາສູນບຳລຸງການເມືອງ ໃນການຮຽບຮຽງກໍ່ສ້າງ ບູລະນະເອກະສານສິດສອນຮ່ຳຮຽນ ວິຊາສະເພາະການຂົນຂວາຍມະຫາຊົນ; ຍົກລະດັບການກໍ່ສ້າງຂຶ້ນເປັນມະຫາວິທະຍາໄລ ແລະ ເໜືອມະຫາວິທະຍາໄລ ກ່ຽວກັບຂະແໜງສະເພາະຂົນຂວາຍມະຫາຊົນ./.
ຮ່າທີ້ຂຽດ
ເລຂາທິການສູນກາງພັກ, ຫົວໜ້າຄະນະຂົນຂວາຍມະຫາຊົນສູນກາງ


text: ຄະນະບໍລິຫານງານສູນກາງພັກປະຊາຊົນ ປະຕິວັດລາວ ໄດ້ສົ່ງສານອວຍພອນ ເຖິງຄະນະບໍລິຫານງານສູນກາງພັກ ກອມມູນິດຫວຽດນາມ ຊຶ່ງມີເນື້ອໃນດັ່ງນີ້: ເນື່ອງໃນໂອກາດ ຄົບຮອບ 88 ປີ ແຫ່ງວັນສ້າງຕັ້ງພັກກອມມູນິດ ຫວຽດນາມ (ວັນທີ 3/2/1930-3/2/2018), ໃນນາມຄະນະບໍລິຫານງານ ສູນກາງພັກປະຊາຊົນ ປະຕິວັດລາວ ແລະ ປະຊາຊົນລາວ ບັນດາເຜົ່າໃນທົ່ວປະເທດ, ພວກຂ້າພະເຈົ້າຂໍສົ່ງພອນໄຊອັນ ປະເສີດ ແລະ ໄມຕີຈິດມິດຕະພາບອັນສະໜິດສະໜົມ ຖານ ສະຫາຍອ້າຍນ້ອງ ມາຍັງຄະນະບໍລິຫານງານສູນກາງພັກກອມ ມູນິດຫວຽດນາມ ແລະ ປະຊາຊົນ ຫວຽດນາມ ອ້າຍນ້ອງທຸກ ຖ້ວນໜ້າ. ການກຳເນີດເກີດຂຶ້ນ ຂອງພັກກອມມູນິດຫວຽດນາມ ໂດຍປະທານ ໂຮ່ຈິມິນ ຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ເປັນຜູ້ສ້າງຕັ້ງ ແລະ ເຝິກຝົນ ຫຼໍ່ຫຼອມນັ້ນ ແມ່ນບາດລ້ຽວປະຫວັດສາດ ທີ່ສຳຄັນຍິ່ງຂອງ ການປະຕິວັດຫວຽດນາມ. ນັບແຕ່ມື້ສ້າງຕັ້ງເປັນຕົ້ນມາ, ພັກ ກອມມູນິດຫວຽດນາມ ເປັນຜູ້ຈັດຕັ້ງ ແລະ ນຳພາທຸກໄຊຊະ ນະ ຂອງການປະຕິວັດຫວຽດນາມ, ນຳພາພາລະກິດຕໍ່ສູ້ກູ້ຊາດ ໄດ້ຮັບໄຊຊະນະສົມບູນ, ທ້ອນໂຮມປະເທດຊາດ ຫວຽດນາມ ສຳລັບໃນປີ 1975 ແລະ ສືບຕໍ່ດຳເນີນພາລະກິດປົກປັກຮັກສາ ແລະ ສ້າງສາພັດທະນາປະເທດຊາດຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມ ດ້ວຍຜົນສຳເລັດອັນສະຫງ່າງາມ, ໂດຍສະເພາະແມ່ນຜົນສຳເລັດຕະຫຼອດໄລຍະ 30 ກວ່າປີ ແຫ່ງການປະຕິບັດແນວທາງການປ່ຽນແປງໃໝ່ ອັນໄດ້ເຮັດໃຫ້ ປະເທດຊາດ ຫວຽດນາມ ມີສະຖຽນລະພາບໜັກແໜ້ນທາງ ດ້ານການເມືອງ, ສັງຄົມ ມີຄວາມເປັນລະບຽບຮຽບຮ້ອຍ, ເສດ ຖະກິດມີການພັດທະນາດ້ວຍຈັງຫວະໄວ, ໝັ້ນທ່ຽງ ແລະ ຕໍ່ ເນື່ອງ, ຊີວິດການເປັນຢູ່ທາງດ້ານວັດຖຸ ແລະ ຈິດໃຈ ຂອງປະ ຊາຊົນ ໄດ້ຮັບການຍົກສູງຂຶ້ນຢ່າງເດັ່ນຊັດ, ການປ້ອງກັນຊາດ, ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບມີຄວາມໜັກແໜ້ນເຂັ້ມແຂງ, ການພົວ ພັນ ຕ່າງປະເທດໄດ້ຮັບການເປີດກວ້າງ ເຮັດໃຫ້ບົດບາດ ແລະ ອິດທິພົນຂອງ ສາທາລະນະລັດ ສັງຄົມນິຍົມ ຫວຽດນາມ ນັບມື້ ພົ້ນເດັ່ນໃນເວທີພາກພື້ນ ແລະ ສາກົນ. ພັກປະຊາຊົນ ປະຕິວັດລາວ ແລະ ປະຊາຊົນລາວບັນດາ ເຜົ່າ ຂໍສະແດງຄວາມຊົມເຊີຍຢ່າງສຸດອົກສຸດໃຈ ຕໍ່ຜົນສຳເລັດ ແລະ ໄຊຊະນະອັນໃຫຍ່ຫຼວງທີ່ ພັກກອມມູນິດຫວຽດນາມ ແລະ ປະຊາຊົນຫວຽດນາມ ອ້າຍນ້ອງຍາດມາໄດ້ຕະຫຼອດໄລຍະ 88 ປີທີ່ຜ່ານມາ ແລະ ຖືບັນດາໄຊຊະນະດັ່ງກ່າວ ເໝືອນ ດັ່ງຂອງຕົນເອງ ແລະ ທັງເປັນກຳລັງໃຈອັນແຮງກ້າໃຫ້ແກ່ ພວກຂ້າພະເຈົ້າ ໃນພາລະກິດປົກປັກຮັກສາ ແລະ ພັດທະນາ ປະເທດຊາດຂອງຕົນ. ພວກຂ້າພະເຈົ້າ ເຊື່ອໝັ້ນຢ່າງໜັກ ແໜ້ນວ່າ: ພາຍໃຕ້ການນຳພາອັນສະຫຼາດສ່ອງໃສ ຂອງພັກ ກອມມູນິດຫວຽດນາມ ອັນມີສະຫາຍ ເລຂາທິການໃຫຍ່ ຫງວຽນ ຟູຈ້ອງ ເປັນຜູ້ນຳໜ້ານັ້ນ, ປະຊາຊົນຫວຽດນາມ ອ້າຍນ້ອງ ຈະ ສືບຕໍ່ຍາດໄດ້ຜົນສຳເລັດໃໝ່ໃຫຍ່ຫຼວງກວ່າເກົ່າ ໃນການສ້າງ ສາພັດທະນາປະເທດຊາດ ຕາມແນວທາງປ່ຽນແປງໃໝ່, ຈັດ ຕັ້ງຜັນຂະຫຍາຍມະຕິກອງປະຊຸມໃຫຍ່ ຄັ້ງທີ XII ຂອງພັກ ກອມມູນິດຫວຽດນາມ ວາງອອກຢ່າງມີໄຊ, ສືບຕໍ່ຫັນ ສສ ຫວຽດ ນາມ ເປັນປະເທດອຸດສາຫະກຳຕາມທິດທັນສະໄໝ ແລະ ບັນລຸ ເປົ້າໝາຍເຮັດໃຫ້ປະຊາຊົນຮັ່ງມີຜາສຸກ, ປະເທດຊາດ ມັ່ງຄັ່ງເຂັ້ມແຂງ, ປະຊາທິປະໄຕ, ຍຸຕິທຳ ແລະ ສີວິໄລ. ພວກຂ້າພະເຈົ້າ ມີຄວາມເອກອ້າງທະນົງໃຈ ເປັນຢ່າງຍິ່ງ ທີ່ເຫັນວ່າຕະຫຼອດໄລຍະຜ່ານມາ, ສາຍພົວພັນມິດຕະພາບ ຍິ່ງໃຫຍ່, ຄວາມສາມັກຄີພິເສດ ແລະ ການຮ່ວມມືຮອບດ້ານ ລະຫວ່າງສອງພັກ, ສອງລັດ ແລະ ປະຊາຊົນສອງຊາດລາວ- ຫວຽດນາມ ນັບມື້ນັບໄດ້ຮັບການເພີ່ມພູນຄູນສ້າງ ແລະ ເພີ່ມ ທະວີທັງທາງກວ້າງ ແລະ ທາງເລິກໃນທຸກຂົງເຂດຢ່າງບໍ່ຢຸດ ຢັ້ງ, ນຳເອົາຜົນປະໂຫຍດຢ່າງແທ້ຈິງ ມາໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນ ສອງຊາດພວກເຮົາ, ພິເສດ ໃນປີ 2017 ຜ່ານມາ, ສອງປະເທດ ພວກເຮົາໄດ້ຈັດຕັ້ງປີສາມັກຄີມິດຕະພາບຢ່າງມີຜົນສຳເລັດ, ພັກ, ລັດ ແລະ ປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜົ່າ ຈະເຮັດສຸດຄວາມ ສາມາດຂອງຕົນ ຮ່ວມກັບບັນດາສະຫາຍ ເພື່ອປົກປັກຮັກສາ ແລະ ເສີມຂະຫຍາຍສາຍພົວພັນດັ່ງກ່າວ ໃຫ້ຍືນຍົງຄົງຕົວ ຕະຫຼອດໄປໃຫ້ແກ່ຮຸ່ນລູກຫຼານຕໍ່ໄປ ເພື່ອຜົນປະໂຫຍດຂອງ ສອງປະເທດ ກໍຄືຜົນປະໂຫຍດ ແຫ່ງ ສັນຕິພາບ, ມິດຕະພາບ ແລະ ການຮ່ວມມືໃນພາກພື້ນ ແລະ ໃນໂລກ. ເນື່ອງໃນໂອກາດອັນສະຫງ່າລາສີນີ້, ພວກຂ້າພະເຈົ້າ ຂໍສະແດງຄວາມຮູ້ບຸນຄຸນຢ່າງເລິກເຊິ່ງ ແລະ ຄວາມຂອບອົກ ຂອບໃຈຢ່າງຈິງໃຈມາຍັງພັກ, ລັດ ແລະ ປະຊາຊົນຫວຽດນາມ ອ້າຍນ້ອງທີ່ໄດ້ໃຫ້ການຊ່ວຍເຫຼືອອັນໃຫຍ່ຫຼວງລ້ຳຄ່າ ແລະ ມີ ປະສິດທິຜົນບົນຈິດໃຈ ສະຫາຍອ້າຍນ້ອງ ທີ່ບໍລິສຸດຜຸດຜ່ອງ ແກ່ພາລະກິດການປະຕິວັດລາວຕະຫຼອດມາ. ຂໍອວຍພອນໃຫ້ສາຍພົວພັນມິດຕະພາບອັນຍິ່ງໃຫຍ່, ຄວາມສາມັກຄີພິເສດ ແລະ ການຮ່ວມມືຮອບດ້ານລະຫວ່າງ ສອງພັກ, ສອງລັດ ແລະ ປະຊາຊົນສອງຊາດ ລາວ-ຫວຽດນາມ ຈົ່ງໝັ້ນຄົງຂະນົງແກ່ນ ແລະ ສວຍສົດງົດງາມຕະຫຼອດໄປ.


text: ສູນກາງສະຫະພັນແມ່ຍິງລາວ ໄດ້ຈັດພິທີສະເຫຼີມສະຫຼອງວັນແມ່ຍິງສາກົນ ທີ 8 ມີນາ ຄົບ ຮອບ 108 ປີຂຶ້ນໃນວັນທີ 7 ມີນານີ້ ທີ່ສູນອົບຮົມແມ່ຍິງລາວ ໂດຍເປັນກຽດເຂົ້າຮ່ວມຂອງທ່ານ ນາງ ອິນລາວັນ ແກ້ວບຸນພັນ ກຳມະການສູນກາງພັກ ປະທານຄະນະບໍລິຫານງານສູນກາງສະຫະ ພັນແມ່ຍິງລາວ ພ້ອມດ້ວຍ ຜູ້ຕາງໜ້າອົງການຈັດຕັ້ງມະ ຫາຊົນ, ພະນັກງານອະວຸໂສບຳ ນານ, ຄອບຄົວການນຳ ແລະ ຄະນະນຳສະຫະພັນແມ່ຍິງບັນ ດາກະຊວງ, ອົງການທຽບເທົ່າ ແລະ ແຂກຖືກເຊີນເຂົ້າຮ່ວມ. ໃນພິທີ, ທ່ານ ນາງ ບັນ ດິດ ປະທຸມວັນ ຮອງປະທານ ສູນກາງສະຫະພັນແມ່ຍິງລາວ ໄດ້ກ່າວສະຫຼຸບລາຍງານການ ເຄື່ອນໄຫວ ໂດຍໄດ້ຍົກໃຫ້ ເຫັນເຖິງປະຫວັດຄວາມເປັນ ມາຂອງວັນທີ 8 ມີນາ ຊຶ່ງແມ່ນ ເຫດການ ການເມືອງທີ່ສຳຄັນ ເປັນຂີດໝາຍແຫ່ງໄຊຊະນະ ອັນພື້ນຖານຂອງຂະບວນການ ແມ່ຍິງສາກົນ ໂດຍສະເພາະ ລັດຖະບານແຫ່ງ ສປປ ລາວ ໄດ້ມີແນວທາງນະໂຍບາຍຕໍ່ ການພັດທະນາ, ການປົກປ້ອງ ສິດຜົນປະໂຫຍດຂອງແມ່ຍິງ ແລະ ການສົ່ງເສີມຄວາມສະ ເໝີພາບລະຫວ່າງຍິງ-ຊາຍ ຊຶ່ງໄດ້ກຳນົດແຈ້ງຢູ່ໃນລັດຖະ ທຳມະນູນ ແລະ ກົດໝາຍ ຕ່າງໆ ພ້ອມນັ້ນລັດຖະບານ ສປປ ລາວ ຫຍັງໄດ້ເປັນລັດ ພາຄີຂອງສົນທິສັນຍາສາກົນ ກ່ຽວກັບການປົກປ້ອງສິດທິ ຂອງແມ່ຍິງໃນດ້ານຕ່າງໆ. ໃນ ການສະເຫຼີມສະຫຼອງວັນທີ 8 ມີນາ 2018 ນີ້ ມີຄຳຂວັນວ່າ: "ເຖິງເວລາແລ້ວ ທີ່ທຸກຄົນຮ່ວມ ມືກັນປັບປຸງຊີວິດການເປັນຢູ່ ຂອງແມ່ຍິງໃນຕົວເມືອງ ແລະ ຊົນນະບົດໃຫ້ດີຂຶ້ນ". ພ້ອມນີ້, ທ່ານຍັງໄດ້ຍົກ ໃຫ້ເຫັນຜົນງານໃນໄລຍະ 1 ປີ ຂອງສູນກາງສະຫະພັນແມ່ຍິງ ລາວ ທີ່ໄດ້ສຸມໃສ່ການຈັດຕັ້ງ ປະຕິບັດສົນທິສັນຍາຕ່າງໆ ທີ່ພົວພັນເຖິງການພັດທະນາ ແລະ ປົກປ້ອງສິດຜົນປະໂຫຍດ ອັນຊອບທຳຂອງແມ່ຍິງ ໂດຍ ການຮ່ວມມືກັບແມ່ຍິງປະເທດ ເພື່ອນມິດຍຸດທະສາດ, ເພື່ອນ ມິດອົງການແມ່ຍິງລະດັບພາກ ພື້ນ, ແມ່ຍິງອາຊຽນ ຊຶ່ງມີຜົນ ສຳເລັດຫຼາຍດ້ານ ເພື່ອສືບຕໍ່ ປະຕິບັດຕາມແຜນພັດທະນາ ເສດຖະກິດ-ສັງຄົມແຫ່ງຊາດ ແຜນພັດທະນາແມ່ຍິງລາວມີ 19 ແຜນງານ 159 ໂຄງການ ໃຫ້ມີຜົນສຳເລັດດີກວ່າເກົ່າ. ພ້ອມນັ້ນ ທ່ານຍັງຮຽກຮ້ອງມາ ຍັງຄະນະນຳສະຫະພັນແມ່ຍິງ ແຕ່ລະຂັ້ນ ເອົາໃຈໃສ່ປະສານ ສົມທົບກັບຂະແໜງການທີ່ ກ່ຽວຂ້ອງຂຶ້ນແຜນກຳນົດສ້າງ ແລະ ຈັດຕັ້ງວາງພະນັກງານ ນຳພາແຕ່ລະຂັ້ນທັງສາຍພັກ- ສາຍລັດ ແລະ ເພດຍິງຊົນ ເຜົ່າໃຫ້ມີຈຳນວນເພີ່ມຂຶ້ນ ພ້ອມທັງສ້າງເງື່ອນໄຂໃຫ້ສະ ມາຊິກສະຫະພັນແມ່ຍິງຂັ້ນ ຕ່າງໆ ໄດ້ຮັບການຍົກລະດັບ ໃນທຸກດ້ານ ເພື່ອກະກຽມກອງ ປະຊຸມໃຫຍ່ອົງຄະນະພັກ 3 ຂັ້ນ. ໃນໂອກາດນີ້ ພາຍໃນ ງານຍັງໄດ້ມີກິດຈະກຳຕ່າງໆ ເປັນຕົ້ນການເຕັ້ນລີລາລີລາດ, ຊົມການສາຍວີດີໂອ, ການສະ ແດງສິລະປະ, ແຂ່ງຂັນກິລາ, ການກວດສຸຂະພາບ, ວາງສະ ແດງສິນຄ້າຂາຍຜະລິດຕະພັນ ຕ່າງໆຂອງແມ່ຍິງ.


text:
ກະຊວງ ປກສ ຈັດຕັ້ງເຊື່ອມຊືມເອກະສານສຳຄັນ
ກະຊວງປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ ໄດ້ຈັດຕັ້ງເຊື່ອມຊືມ ເອກະສານສຳຄັນຕ່າງໆ ໃຫ້ພະນັກງານຫຼັກແຫຼ່ງ ກົມກອງອ້ອມຂ້າງກະຊວງປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ ເພື່ອກະກຽມໃຫ້ແກ່ການເລືອກຕັ້ງສະມາຊິກ ສະພາແຫ່ງຊາດຊຸດທີ VIII ແລະ ສະພາປະຊາຊົນ ຂັ້ນແຂວງ, ນະຄອນຫຼວງ ໃນຕອນບ່າຍຂອງວັນທີ 18 ກຸມພາ 2016ນີ້ ໂດຍການເປັນປະທານ ແລະ ເຜີຍແຜ່ເອກະສານຂອງ ພົນຕີ ໄຊຍະວົງ ໄຊຍະກອນ ກຳມະການສູນກາງພັກ ລັດຖະມົນຕີຊ່ວຍວ່າການກະຊວງປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ, ມີຄະນະພັກກະຊວງ, ຄະນະພັກກົມໃຫຍ່ ກົມກອງອ້ອມຂ້າງກະຊວງເຂົ້າຮ່ວມ. ເອກະສານທີ່ນຳມາເຊື່ອມຊືມຄັ້ງນີ້ ມີມະຕິຕົກລົງຂອງກົມການເມືອງສູນກາງພັກ ວ່າດ້ວຍການເພີ່ມທະວີການຊີ້ນຳຂອງພັກ ຕໍ່ການເລືອກຕັ້ງສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດຊຸດທີ VIII ແລະ ສະມາຊິກສະພາປະຊາຊົນ ແຂວງ, ນະຄອນຫຼວງ ໄລຍະປີ 2016-2020, ເອກະສານ 40ປີ ແຫ່ງການປົກປັກຮັກສາ ແລະ ສ້າງສາພັດທະນາປະເທດຊາດ ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ, ເອກະສານເສີມຂະຫຍາຍສິດເປັນເຈົ້າຂອງປະເທດຊາດ ໃນການເລືອກຕັ້ງສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດຊຸດທີ VIII ແລະ ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍສະພາແຫ່ງຊາດ, ກົດໝາຍວ່າສະພາປະຊາຊົນຂັ້ນແຂວງ ທັງນີ້ເພື່ອຮັບປະກັນເຮັດໃຫ້ການເລືອກຕັ້ງສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດຊຸດທີ 8 ແລະ ສະມາຊິກສະພາປະຊາຊົນຂັ້ນແຂວງ ບັນລຸຜົນສຳເລັດຕາມຄາດໝາຍ ແລະ ດຳເນີນໄປຢ່າງມີປະຊາທິປະໄຕ, ສະເໝີພາບ, ຍຸດຕິທຳສອດຄ່ອງກັບກົດໝາຍ, ຮັບປະກັນຄວາມເປັນລະບຽບຮຽບຮ້ອຍທາງສັງຄົມ ຮັບປະກັນຄວາມສະຫງົບປອດໄພ, ຕັ້ງໜ້າປຸກລະດົມ ຈັດຕັ້ງນຳພາຜູ້ມີສິດເລືອກຕັ້ງໄປໃຊ້ສິດຂອງຕົນໃຫ້ໄດ້ຢ່າງຄົບຖ້ວນ ຮັບປະກັນລົງຄະແນມສຽງ ຖືກຕ້ອງຕາມລະບຽບກົດໝາຍ, ເພື່ອແນໃສ່ຍົກລະດັບຄວາມສາມາດໃນການເຄື່ອນໄຫວວຽກງານຂອງສະພາແຫ່ງຊາດຊຸດທີ 8 ແລະ ສະພາທ້ອງຖິ່ນໃຫ້ມີປະສິດທິຜົນ, ປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນການປັບປຸງລະບົບອຳນາດລັດ ທີ່ເປັນລົດຂອງປະຊາຊົນໂດຍປະຊາຊົນ ແລະ ເພື່ອປະຊາຊົນ ໃຫ້ມີຄວາມເຂັ້ມແຂງແລະ ມີປະສິດທິຜົນໃນການຄຸ້ມຄອງລັດ , ຄຸ້ມຄອງເສດຖະກິດ-ສັງຄົມຂອງປະເທດ.


text:
-
ວກ. ອອນໄລ - ປີ 2016 ໄດ້ອັດລົງດ້ວຍບັນດາການຜັນປ່ຽນຢ່າງສັບສົນ ແລະ ຄາດເດົາຍາກ ຂອງສະພາບການຢູ່ພາກພື້ນ ແລະ ສາກົນ. ເສດຖະກິດໂລກບໍ່ມີຄວາມໝັ້ນຄົງ, ຄວາມເຕີບໂຕໄດ້ຫລຸດລົງເຖິງລະດັບຕ່ຳສຸດໃນຫຼາຍປີທີ່ຜ່ານມາ. ບັນດາຂະບວນການ ປະຊາລາດນິຍົມ, ລັດທິຊາດນິຍົມ ໄດ້ເພີ່ມຂຶ້ນ. ເຫດການສະເໜີການອອກຈາກສະຫະພາບເອຣົບຂອງສະຫະລາຊະອານາຈັກ ຫຼື ເບຣ໊ກຊິດ (Brexit) ແລະ ບັນດາການປ່ຽນແປງທາງດ້ານການເມືອງ ຢູ່ໃນຫຼາຍປະເທດ ໄດ້ເກີດຂຶ້ນຢ່າງກະທັນຫັນ. ຂະບວນວິວັດໂລກາພິວັດ, ການເຊື່ອມໂຍງສາກົນ ກຳລັງຢືນຕໍ່ໜ້າສິ່ງທ້າທາຍຫຼາຍຢ່າງ. ການແຂ່ງຂັນດ້ານຍຸດທະສາດ ແລະ ການໂຮມກຳລັງລະຫວ່າງບັນດາປະເທດໃຫຍ່ ກໍ່ຜັນແປຢ່າງສັບສົນ ຊຶ່ງໄດ້ສົ່ງຜົນກະທົບແຕ່ຫຼາຍທິດ ເຖິງບັນດາປະເທດຂະໜາດກາງແລະນ້ອຍ. “ຈຸດຮ້ອນ” ຕ່າງໆຢູ່ຕາເວັນອອກກາງ, ອາຊີຕາເວັນອອກ, ອາຊີໃຕ້ ສືບຕໍ່ປຶກຕັນ ບໍ່ມີທາງອອກ, ບາງເວລາອາດຈະເກີດເປັນໄພສົງຄາມລະເບີດຂຶ້ນ. ການພິພາດຊ່ວງຊິງກັນດ້ານອະທິປະໄຕ, ເຂດແດນ, ເຂດທະເລ, ໝູ່ເກາະທະເລ, ຊັບພະຍາກອນ ຍັງສະແດງອອກຢ່າງດຸເດືອດ ເຊິ່ງໃນຂະນະນັ້ນ ບັນດາສິ່ງທ້າທາຍຕໍ່ຄວາມສະຫງົບທີ່ບໍ່ເປັນແບບດັ້ງເດີມຄື ການປ່ຽນແປງດິນຟ້າອາກາດ, ຄວາມປອດໄພດ້ານແຫຼ່ງນ້ຳ, ຄວາມສະຫງົບປອດໄພດ້ານເຄືອຂ່າຍ ອິນເຕີເນັດ, ການອົບພະຍົບ, ການກໍ່ການຮ້າຍ... ໄດ້ເກີດຂຶ້ນຢ່າງເຄັ່ງຮ້ອນ ເຊິ່ງໄດ້ນາບຂູ່ຄວາມສະຫງົບປອດໄພ ແລະ ສະຖຽມລະພາບຂອງຫຼາຍປະເທດ, ໃນນັ້ນມີປະເທດຫວຽດນາມ.
-
ວກ. - ຮັບປະກັນເອກະລາດ, ເປັນເຈົ້າຕົນເອງ ແມ່ນຫຼັກການສະໝີຕົ້ນສະເໝີປາບໃນລະບົບທັດສະນະກ່ຽວກັບການເຊື່ອມໂຍງສາກົນ ຂອງພັກກອມມູນິດຫວຽດນາມ ແລະ ເປັນແນວທາງທີ່ສອດຮ້ອຍຕະຫຼອດຂະບວນວິວັດການກໍ່ສ້າງສັງຄົມນິຍົມ ຢູ່ຫວຽດນາມ ນັບແຕ່ເມື່ອດຳເນີນການປ່ຽນແປງໃໝ່ເປັນຕົ້ນມາ. ການປ່ຽນແປງໃໝ່ຈິນຕະນາການກ່ຽວກັບ ສາຍພົວພັນລະຫວ່າງ ເອກະລາດ, ເປັນເຈົ້າຕົນເອງ ແລະ ການເຊື່ອມໂຍງສາກົນ ປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນການປ່ຽນແປງໃໝ່ຈິນຕະນາການ ໃນກາກໍ່ສ້າງ ແລະ ປະຕິບັດບັນດາແຜນຍຸດທະສາດການພັດທະນາເສດຖະກິດ - ສັງຄົມ, ບັນດາແຜນຍຸດທະສາດພັດທະນາຂະແໜງການ, ຂົງເຂດໃນປະຈຸບັນ ຕໍ່ໜ້າການປ່ຽນແປງຢ່າງໄວວາ ຂອງສະພາບການພາຍນອກ ແລະ ຂະບວນການເຊື່ອມໂຍງສາກົນ ຢ່າງກວ້າງຂວາງເລິກເຊິ່ງຂອງຫວຽດນາມ.
-
ວກ.ອອນໄລ - ແຕ່ວັນທີ 17 ຫາ 21 ມັງກອນ 2017, ທ່ານນາຍົກລັດຖະມົນຕີຫວຽດນາມ ຫງວຽນຊວນຝຸກ ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມປະຈຳປີຄັ້ງທີ 47 ເວທີປາໄສໂລກ (WEF) ຢູ່ທີ່ເມືອງ ດາວອສ ປະເທດສະວິດເຊີແລນ ຕາມຄຳເຊີນຂອງທ່ານ ເກຼົາ ສະວາບ ປະທານ WEF.
-
ວກ.ອອນໄລ - ແຕ່ວັນທີ 26 ຫາ 27 ພະຈິກ 2016, ກອງປະຊຸມສຸດຍອດບັນດາປະເທດໃຊ້ພາສາຝະລັ່ງ ຄັ້ງທີ 16 ໄດ້ຈັດຂຶ້ນທີ່ຫໍປະຊຸມສູນກາງ ຢູ່ນະຄອນຫຼວງ ອານຕາຕາຣີໂວ ປະເທດ ມາດາກາສະກາ. ເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມມີ ປະທານາທິບໍດີ, ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ 30 ທ່ານ ແລະ ບັນດາຜູ້ນຳຂັ້ນສູງຂອງ 80 ປະເທດສະມາຊິກຂອງ ອົງການພາສາຝະລັ່ງສາກົນ ພ້ອມດ້ວຍຜູ້ແທນຂອງຫຼາຍອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນ ແລະ ພາກພື້ນ. ທ່ານປະທານ ເຈິ່ນດ້າຍກວາງ ນຳໜ້າຄະນະຜູ້ແທນຫວຽດນາມ ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມ.
-
ວກ.ອອນໄລ - ກົງກັບ 11 ໂມງ 30 ນາທີ ວັນທີ 23 ພະຈິກ 2016, ຕາມເວລາຫວຽດນາມ, ທ່ານນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຫງວຽນຊວນຟຸກ ແລະ ຄະນະຜູ້ແທນແຫ່ງ ສສ ຫວຽດນາມ ໄດ້ມາຮອດເດີນບິນສາກົນ ສຽມຣຽບ ແຫ່ງ ລາຊະອານາຈັກ ກຳປູເຈຍ ເພື່ອເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມຂັ້ນສູງ ເຂດສາມລ່ຽມພັດທະນາ ກຳປູເຈຍ - ລາວ - ຫວຽດນາມ ຄັ້ງທີ 9, ຕາມຄຳເຊີນຂອງ ສົມເດັດ ອັກຄະມະຫາເສນາບໍດີ ເດໂຊ ຮຸນເຊັນ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີແຫ່ງ ລາຊະອານາຈັກ ກຳປູເຈຍ.
-
ວກ.ອອນໄລ - ວັນທີ 12 ກໍລະກົດ 2016, ສານອະນຸຕາໂຕຕຸລາການ ທີ່ໄດ້ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນຕາມຂໍ້ກຳນົດ ໃນພາກຜະໜວກທີ VII ຂອງອະນຸສັນຍາສະຫະປະຊາຊາດ ວ່າດ້ວຍກົດໝາຍທາງທະເລ ປີ 1982 ໄດ້ອອກຄຳຕັດສິນສຸດທ້າຍ, ສຳເລັດສິ້ນສຸດ ວິວັດການພິພາກສາ ເກືອບສາມປີ ຊຶ່ງຟີລິບປິນຍື່ນຄຳຮ້ອງຕໍ່ສານ ກ່ຽວກັບການທີ່ຈີນ ໄດ້ລະເມີດບາງແງ່ມູມ ຂອງຂໍ້ພິພາດໃນທະເລຕາເວັນອອກ. ຄຳຕັດສິນຂອງສານອະນຸຍາໂຕຕຸລາການ ບໍ່ພຽງແຕ່ໄດ້ນຳເອົາໄຊຊະນະທາງດ້ານກົດໝາຍ ອັນໃຫຍ່ຫຼວງ ມາໃຫ້ຟີລິບປິນເທົ່ານັ້ນ ຫາກຍັງມີຄວາມໝາຍປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນ ວິວັດການແກ້ໄຂຂໍ້ພິພາດ ຢູ່ທະເລຕາເວັນອອກ ແລະ ການພັດທະນາ ຂອງກົດໝາຍສາກົນເວົ້າລວມ
-
ວກ.ອອນໄລ - ທ່ານຟ້າມບິ່ງມິງ ຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ລັດຖະມັນຕີກະຊວງການຕ່າງປະເທດ ນຳໜ້າຄະນະຜູ້ແທນຂັ້ນສູງຫວຽດນາມ ເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມສຸດຍອດ ຄັ້ງທີ 17 ຂອງຂະບວນການບໍ່ເຂົ້າຮ່ວມກຸ່ມ ຢູ່ທີ່ເກາະ ມາກາຣິດຕາ ປະເທດເວເນຊູເອລາ ແຕ່ວັນທີ 17 ຫາ 18 ກັນຍາ 2016.
-
ວ.ກ. ອອນໄລ - ຕອນແລງວັນທີ 8 ສິງຫາ 2016, ທ່ານນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຫງວຽນຊວນຝຸກ ໄດ້ອອກຈາກນະຄອນວຽງຈັນ ເດີນທາງເມືອເຖິງນະຄອນຮ່າໂນ້ຍ, ສຳເລັດສິ້ນສຸດຢ່າງຈົບງາມ ການເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມສຸດຍອດອາຊຽນ ຄັ້ງທີ 28-29 ແລະ ບັນດາກອງປະຊຸມສຸດຍອດທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ຕາມຄຳເຊີນຂອງທ່ານ ທອງລຸນ ສີສຸລິດ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີແຫ່ງ ສປປ ລາວ.
-
ວກ.ອອນໄລ - ວັນທີ 30 ສິງຫາ 2016, ທ່ານປະທານປະເທດ ເຈິ່ນດ້າຍກວາງ ໄດ້ມີບົດປາໄສກ່ຽວກັບຫົວຂໍ້: "ສາມັກຄີ, ຮ່ວມແຮງຮ່ວມໃຈກັນ ພ້ອມກັນພັດທະນາຢ່າງຍືນຍົງ" ຢູ່ທີເວທີປາໄສສິງກະໂປ (Singapore Lecture) ຄັ້ງທີ 38 ຈັດຂຶ້ນໄດຍສະຖາບັນ ຢູຊົບ ອີສັກ - ຄົ້ນຄວ້າກ່ຽວກັບອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ (ISEAS)
-
ຕະຫຼອດໄລຍະ 40 ປີ (1975-2015) ແຫ່ງການພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ ຂອງປະເທດເຮົາ ສາມາດແບ່ງອອກເປັນ 2 ໄລຍະຄື: ໄລຍະການຄຸ້ມຄອງເສດຖະກິດ ຕາມກົນໄກແຜນການ ແບບລວມສູນ (1975-1985) ແລະ ໄລຍະການຄຸ້ມຄອງ ຕາມກົນໄກເສດຖະກິດຕະຫຼາດ ທີ່ມີການນຳພາຂອງພັກ ແລະ ການຄຸ້ມຄອງຂອງລັດ (1986-2015).