text:
ສົມເດັດພຣະເຈົ້າກຸງທົນບຸຣີ
ສົມເດັດພຣະເຈົ້າກຸງທົນບຸຣີ ຫຼື ສົມເດັດພຣະເຈົ້າຕາກສິນມະຫາຣາດ ຫຼື ສົມເດັດພຣະບໍຣົມມະຣາຊາທີ່ 4 (ຄຳເຄົ້າ:ສົມເດັຈພຣະເຈົ້າກຣຸງທົນບຸຣີ)(ໄທ: สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช; ຈີນ: 鄭昭; ພິງອິງ: Zhèng Zhāo; ແຕ້ຈິ໋ວ: Dênchao(22 ມີນາ ຄ.ສ. 1734 - 6 ເມສາ ຄ.ສ. 1782). ແຕ່ບາງແຫ່ງກ່າວວ່າ 17 ເມສາ ຄ.ສ. 1734. ມີພຣະນາມເດີມວ່າ ສິນ. ພຣະຣາຊະບິດາເປັນຈີນແຕ້ຈິ໋ວ ໄດ້ສົມຣົດກັບຍິງສະຫຍາມຊື່ ນົກອ້ຽງ, ພາຍຫຼັງເປັນ ກົມພຣະເທພາມາດ. ຊົງເປັນພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດພຣະອົງດຽວຂອງອານາຈັກທົນບຸຣີ. ຊົງປາບດາພິເສກເປັນພຣະມະຫາກະສັດແຫ່ງກຸງສີອະຍຸດທະຍາ[໑] ເມື່ອມຶ້ທີ່ 28 ທັນວາ ຄ.ສ. 1767. ພຣະອົງສະຫວັນຄົດເມື່ອມື້ທີ່ 6 ເມສາ ຄ.ສ. 1782 ສິຣິພຣະຊົນມາຍຸໄດ້ 48 ພັນສາ. ຮວມສິຣິດຳຣົງຣາຊະສົມບັດ 15 ປິ. ພຣະຣາຊະໂອຣົດ-ພຣະຣາຊະທິດາ ຮວມທັງໝົດ 30 ພຣະອົງ
ພຣະຣາຊະກໍຣະນີຍະກິດທີ່ສຳຄັນໃນຣາຊະສະໄໝຂອງພຣະອົງ ຄື ການກອບກູ້ເອກະຣາດຈາກພະມ້າພາຍຫຼັງການເສຍກຸງສີອະຍຸດທະຍາຄັ້ງທີ່ສອງ ໂດຍຂັບໄລ່ທະຫານພະມ້າອອກຈາກຣາຊະອານາຈັກຈົນໝົດສິ້ນແລະຍັງຊົງເຮັດສົງຄາມຕະຫຼອດຣາຊະສະໄໝເພື່ອຮວບແຜ່ນດິນເຊິ່ງຢູ່ພາຍໃຕ້ການປົກຄອງຂອງຂຸນເສິກຝ່າຍຕ່າງໆ ໃຫ້ເປັນປຶກແຜ່ນເຊັ່ນດຽວກັບຂະຫຍາຍພຣະຣາຊະອານາເຂດອອກໄປຢ່າງກວ້າງຂວາງ ນອກຈາກນີ້ພຣະອົງຍັງຊົງມຸ່ງມັ່ນທີ່ຈະຟື້ນຟູປະເທດໃນດ້ານຕ່າງໆ ໃຫ້ກັບຄືນສູ່ສະພາວະປົກກະຕິຫຼັງສົງຄາມ ຊົງສົ່ງເສີມທາງດ້ານເສດຖະກິດ ສາດສະໜາ ສິນລະປະວັດທະນະທຳ ວັນນະກຳແລະການສຶກສາ ເນື່ອງຈາກພຣະມະຫາກະຣຸນາທິຄຸນທີ່ມີຕໍ່ແຜ່ນດິນໄທ ຣັດຖະບານຈຶ່ງໄດ້ປະກາດໃຫ້ວັນທີ່ 28 ທັນວາຂອງທຸກປີເປັນ "ວັນສົມເດັດພຣະເຈົ້າຕາກສິນ" ແລະຍັງຊົງໄດ້ຮັບສົມຍານາມມະຫາຣາດ
ເນື້ອໃນ
- ໑ ພຣະປໍຣະມາພິໄທ
- ໒ ພຣະຣາຊະປະຫວັດກ່ອນສະເດັດຂຶ້ນຄອງຣາດ
- ໓ ປາບດາພິເສກ
- ໔ ພະລາຊະສັນຕະຕິວົງ
- ໕ ພະລາຊະກໍລະນີຍະກິດ
- ໖ ສະເດັດສະຫວັນຄົດ
- ໗ ພະບໍຣົມລາຊານຸສອນ
- ໘ ຄວາມສັມພັນເຊື້ອສາຍຈີນ
- ໙ ອ້າງອິງ
ພຣະປໍຣະມາພິໄທ[ແກ້ໄຂ]
ສົມເດັດພຣະເຈົ້າກຸງທົນບຸຣີມີພຣະນາມຮຽກທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ດັງນີ້
- ເມື່ອພຣະອົງຊົງຂຶ້ນຄອງຣາດ ຊົງໃຊ້ພຣະນາມວ່າ
"ພຣະສີສັນເພັດ ສົມເດັດບໍຣົມທຳມິກະຣາຊາທິຣາດຣາມາທິບໍດີ ບໍຣົມຈັກກະພັດສອນບໍວອນຣາຊາທິບໍດິນ ຫຼິຫະລິນທາດາທິບໍດີ ສີສຸວິບູນ ຄຸນນະຣຸຈິດ ຣິດທິຣາເມສວນ ບໍຣົມທຳມິກະຣາດເດໂຊໄຊ ພົມເທພາດິເທບ ຕຣີພູວະນາທິເບດ ໂລກະເຊດວິສຸດ ມຸງກຸດປະເທດຄະຕາ ມະຫາພຸດທາງກູນ"
- ພຣະຣາຊະພົງວະດານ ກຸງສີສັດຕະນາຄະນະຫຸດ ຮຽກວ່າ ສົມເດັດພຣະເອກາທົດສະຣົດ
- ພຣະຣາຊະພົງສາວະດານ ສະບັບພັນຈັນທະນຸມາດ (ເຈີມ)
ຮຽກວ່າ ພຣະບໍຣົມໜໍ່ພຸດທາງກູນເຈົ້າ
- ຈົດໝາຍເຫດກຸງທົນບຸຣີໃນສະໝຸດໄທດຳ ຊື່ພຣະຣາຊະສານແລະສຸພັກສອນໂຕ້ຕອບກຸງທົນບຸຣີແລະກຸງສີສັດຕະນາຄະນະຫຸດຈຸນລະສັກກະຣາດ 1140 ໃຊ້
ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເອກາທົດສະຣົດອິສວນບໍຣົມມະນາດບໍຣົມບໍພິດ ແລະ ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເອກາທົດສະຣຸດອິສວນບໍຣົມມະນາດບໍຣົມບໍພິດ
- ຕອນປາຍຣາຊະການ ພຣະຣັດຕະນະມຸນີ ໄດ້ຖະຫວາຍພຣະນາມໃໝ່ວ່າ ສົມເດັດພຣະສະຫຍາມຍອດໂຍຄາວະຈອນ
- ພຣະຣາຊະພົງສາວະດານ ສະບັບຣາຊະຫັດຖະເລຂາ ຮຽກວ່າ ສົມເດັດພຣະບໍຣົມຣາຊາທີ່ 4
- ພຣະນາມທີ່ຮຽກກັນຕາມໜັງສືປະຫວັດສາດທົ່ວ
ໄປຮຽກວ່າ ສົມເດັດພຣະເຈົ້າກຸງທົນບຸຣີ
- ປະຊາຊົນທົ່ວໄປຂະໜານນາມ ສົມເດັດພຣະເຈົ້າຕາກສິນມະຫາຣາດ
ພຣະຣາຊະປະຫວັດກ່ອນສະເດັດຂຶ້ນຄອງຣາດ[ແກ້ໄຂ]
ພຣະຣາຊະສົມພົບແລະຂະນະຊົງພຣະເຍົາ[ແກ້ໄຂ]
ໃນຣາຊະສະໄໝຂອງສົມເດັດພຣະເຈົ້າຢູ່ຫົວບໍຣົມໂກດ ມີຊາວຈີນແຕ້ຈິ໋ວຄົນໜຶ່ງນາມວ່າ ຫຍົງ ແຊ່ແຕ້ (鄭鏞) (ນິທິ ອຽວສີວົງ ໄດ້ອະທິບາຍວ່າໄຫຮອງ ຫຼື ໄຮ້ຮົງ ຫຼື ໄຫ່ເຟີງ (海豐) ເປັນອຳເພີໜຶ່ງຂອງຈັງຫວັດແຕ້ຈິ໋ວ ບໍ່ແມ່ນຊື່ຂອງພຣະຣາຊະບິດາຂອງສົມເດັດພຣະເຈົ້າກຸງທົນບຸຣີ) ເປັນຜູ້ອົບພະຍົບມາຈາກເມືອງເສີງໄຫ່ ຊວາເຖົາ ຄັ້ນເມື່ອຮອດວັນທີ່ 22 ມີນາ ຄ.ສ. 1734 ໄດ້ມີບຸດຊາຍຄົນໜຶ່ງໄດ້ຊື່ວ່າ ສິນ (信) ເກີດແຕ່ນາງນົກອ້ຽງເຊິ່ງເປັນຊາວໄທສະຫຍາມ ເຊິ່ງຕໍ່ມາໄດ້ຮັບສະເຫຼີມພຣະນາມເປັນກົມພຣະເທພາມາດ ສຳຣັບຖິ່ນກຳເໜີດຂອງສົມເດັດພຣະເຈົ້າກຸງທົນບຸຣີນັ້ນໜ້າຈະເກີດໃນແຖບພາກກາງຫຼາຍກວ່າເມືອງຕາກ ເຊິ່ງມັກວ່າກັນວ່າຢູ່ໃນກຸງສີອະຍຸດທະຍາ
ຈາກຫຼັກຖານທີ່ອາລັກຂອງຈີນຈົດບັນທຶກໄວ້ໃນພຣະຣາຊະພົງສາວະດານວົງເຊັງ ແຜ່ນດິນຈັກກະພັດສຽນຫຼົງ ກ່າວເຖິງພຣະຣາຊະປະຫວັດຂອງພຣະອົງໄວ້ວ່າ "ບິດາເຈິ້ງເປັນຊາວມົນທົນກວາງຕຸ້ງ ໄປທຳມາຄ້າຂາຍຢູ່ທີ່ສຽມລໍ່ກົ໊ກ [暹羅國; ປະເທດໄທ] ແລະເກີດເຈິ້ງເຈົາ [鄭昭 ສົມເດັດພຣະເຈົ້າກຸງທົນບຸຣີ; ສຳນຽງປັກກິ່ງ] ທີ່ນັ່ນເມື່ອເຈິ້ງເຈົາເຕີບໃຫຍ່ເປັນຜູ້ມີຄວາມສາມາດໄດ້ເຂົ້າຮັບຣາຊະການຢູ່ໃນສຽມລໍ່ກົ໊ກ ເມື່ອເຈິ້ງເຈົາຮົບຊະນະພະມ້າແລ້ວ ຣາດສະດອນທົ່ວປະເທດຍົກຂຶ້ນເປັນເຈົ້າຄອງປະເທດ..."
ສຳຣັບການສຶກສາຂອງສົມເດັດພຣະເຈົ້າກຸງທົນບຸຣີບໍ່ແນ່ຊັດ ແຕ່ຄາດວ່າໜ້າຈະຊົງໄດ້ເຄີຍບວດຮຽນມາເປັນຣະຍະເວລາໜຶ່ງ ເຮັດໃຫ້ຊົງສາມາດແຕ່ງກອນບົດລະຄອນແລະອຸດໜຸນການເກັບຮວບຮວມຄຳພີໃນພຣະພຸດທະສາດສະໜາໃນພາສາໄທແລະພາສາບາລີຄັ້ນເມື່ອຂຶ້ນຄອງຣາດແລ້ວ ສ່ວນອະພິນິຫານບັນພະບຸຣຸດ ຣະບຸວ່າ ເດັກຊາຍສິນໄດ້ຮຽນໜັງສືໃນວັດໂກສາວາດ ສຳນັກຂອງພຣະອາຈານທອງດີ ອີກທັງຍັງໄດ້ອຸບປະສົມບົດແລະຍັງສຶກສາພາສາຕ່າງປະເທດເປັນຈຳນວນຫຼາຍໃນຣະຫວ່າງເປັນມະຫາດເລັກ ພຽງແຕ່ມີຫຼັກຖານທີ່ໜ້າເຊື່ອຖືວ່າພຣະອົງຊົງຕຣັສ(ເວົ້າ) ໄດ້ 4 ພາສາ ຄື ໄທ ຈີນ ຍວນ ແລະລາວ
ອາຊີບຄ້າຂາຍ[ແກ້ໄຂ]
ນິທິ ອຽວສີວົງ ໄດ້ອະທິບາຍວ່າ ພຣະຣາຊະບິດາຂອງສົມເດັດພຣະເຈົ້າກຸງທົນບຸຣີໜ້າຈະປະກອບອາຊີບຄ້າຂາຍເປັນຫຼັກ ບໍ່ແມ່ນນາຍອາກອນບ່ອນເບ້ຍເປັນຄຳອະທິບາຍວ່າເຫດໃດພຣະອົງຈຶ່ງບໍ່ຊົງປະມູນສືບຕໍ່ອາຊີບຈາກບິດາ ຈຶ່ງໜ້າຈະເປັນພໍ່ຄ້າກວຽນຫຼາຍກວ່າ ທັງນີ້ພຣະອົງແລະພັກພວກເປັນກຸ່ມພໍ່ຄ້າເຮ່ຮ່ອນໃນແຖບຫົວເມືອງເໜືອ ການເປັນພໍ່ຄ້າດັ່ງກ່າວເຮັດໃຫ້ພຣະອົງຊົງມີຊາວຈີນເຂົ້າມາສະໝັກເປັນພັກພວກ ແລະມີຄວາມຊ່ຽວຊານໃນພູມິອາກາດແລະພູມິປະເທດແຖບຫົວເມືອງເໜືອ ແລະເຮັດໃຫ້ຊົງມີຄວາມສາມາດດ້ານການຮົບອີກທາງໜຶ່ງ ການຄ້າຂາຍດັ່ງກ່າວຈຶ່ງເປັນໂອກາດໃຫ້ພຣະອົງສາມາດເປັນເຈົ້າເມືອງຕາກໄດ້ ເຊິ່ງກົງກັບຕາມປະສົງທີ່ຈະເປັນເຈົ້າເມືອງຂອງພຣະອົງດ້ວຍເຊັ່ນກັນ
ຮັບຣາຊະການໃນສະໄໝສົມເດັດພຣະເຈົ້າເອກະທັດ[ແກ້ໄຂ]
-
ເບິ່ງຕື່ມຢູ່ ການເສຍກຸງສີອະຍຸດທະຍາຄັ້ງທີ່ສອງ
ສຳຣັບການຮັບຣາຊະການເປັນເຈົ້າເມືອງຕາກນັ້ນ ພຣະຣາຊະພົງສາວະດານສະບັບໜຶ່ງໄດ້ກ່າວໄວ້ໃນທຳນອງວ່າ ສົມເດັດພຣະເຈົ້າກຸງທົນບຸຣີຊົງແລ່ນເຕັ້ນໃຫ້ໄດ້ຮັບຕຳແໜ່ງເຈົ້າເມືອງຕາກ ໂດຍຕິດຕໍ່ຜ່ານທາງມະຫາດເລັກເຖິງພຣະຍາຈັກກີ ສົມເດັດພຣະເຈົ້າເອກະທັດຊົງຊາບວ່າເຈົ້າເມືອງຕາກຜູ້ກ່ອນປ່ວຍຕາຍ ຈຶ່ງພຣະຍາຈັກກີຫາຜູ້ມີສະຕິປັນຍາພໍຈະຮັບຕຳແໜ່ງແທນ ສົມເດັດພຣະເຈົ້າກຸງທົນບຸຣີຈຶ່ງໄດ້ເປັນເຈົ້າເມືອງຕາກ ສ່ວນພຣະບາດສົມເດັດພຣະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ຊົງວິນິດໄສວ່າ ພຣະອົງຊົງເຄີຍເປັນຫຼວງຍົກກະບາດຫຼວງມາກ່ອນເມືອງຕາກກ່ອນທີ່ຈະຊົງໄດ້ຮັບການເລື່ອນຕຳແໜ່ງ
ຄັ້ນເມື່ອກອງທັບພະມ້າຍົກມາຮຸກຮານກຸງສີອະຍຸດທະຍາໄດ້ຍົກທັບຜ່ານເມືອງຕາກ ພຣະຍາຕາກເຫັນສູ້ບໍ່ໄຫວຈຶ່ງໄດ້ນຳກອງທັບລົງມາຊ່ອຍປ້ອງກັນກຸງສີອະຍຸດທະຍາ ທັງຍັງປະກົດໃນພົງສາວະດານວ່າພຣະຍາຕາກມີຄວາມຊອບໃນການນຳທະຫານ 500 ນາຍ ມາຊ່ວຍປ້ອງກັນພຣະນະຄອນ ຈຶ່ງໄດ້ຮັບພຣະຣາຊະທານຂອງບຳເນັດ ໃນຣະຫວ່າງການປິດລ້ອມນັ້ນກໍ່ໄດ້ປະກົດຝີມືເປັນນາຍທັບເຂັ້ມແຂງປະຕິບັດວຽກຕາມຄຳສັ່ງຂອງຣາຊະການ
ສ້າງກຸ່ມຊຸມນຸມແລະກອບກູ້ເອກະຣາດ[ແກ້ໄຂ]
-
ເບິ່ງຕື່ມຢູ່ ການກອບກູ້ເອກະຣາດຂອງເຈົ້າຕາກ
ກ່ອນທີ່ກຸງສີອະຍຸດທະຍາຈະເສຍແກ່ພະມ້ານັ້ນ ຫົວເມືອງຝ່າຍເໜືອ ຝ່າຍໃຕ້ ແລະຕາເວັນຕົກ ລ້ວນຖືກຄວບຄຸມຢ່າງເຂັ້ມງວດ ການທຳມາຫາກິນ ການເຮັດໄຮ່ນາ ຊັບສິນ ງົວຄວາຍ ຖືກຍຶດໄວ້ໝົດຈົນກະທັ່ງຣະຍະກາງເດິກຂອງຄືນວັນທີ່ 3 ມັງກອນ ຄ.ສ. 1766 (ກ່ອນກຸງແຕກປະມານ 3 ເດືອນ) ນັ້ນ ກອງທັບພະມ້າຍິງຖະຫຼົ່ມພຣະນະຄອນສີອະຍຸດທະຍາຢ່າງໜັກ ເກີດໄຟລຸກໄໝ້ທົ່ວພຣະນະຄອນ ບ້ານເຮືອ ວັດ ວັງ ໄດ້ຮັບຄວາມເສຍຫາຍ ສະເພາະບ້ານຣາດສະດອນເກີດໄຟໄໝ້ກວ່າ 10,000 ຫຼັງ ແຕ່ວ່າກາງເວັນຂອງວັນທີ່ 3 ມັງກອນນັ້ນກອງກຳລັງຂອງສົມເດັດພຣະເຈົ້າຕາກສິນເມື່ອຄັ້ງຍັງດຳຣົງຕຳແໜ່ງເປັນພຣະຍາຕາກ ໄດ້ຮວບຮວມກອງກຳລັງຈຳນວນ 1,000 ນາຍ ໜີອອກຈາກກຸງສີອະຍຸດທະຍາມາກ່ອນແລ້ວ ຈຶ່ງໄດ້ເຫັນແສງໄຟລຸກໄໝ້ໃນກຸງສີອະຍຸດທະຢາທີ່ບ້ານສຳບັນດິດໃນເວລາທ່ຽງຄືນຂອງວັນນັ້ນ ໂດຍມີນາຍທະຫານຄົນສຳຄັນໃນກອງທັບຄື ພຣະຍາຊຽງເງິນ ຫຼວງພົມເສນາ ຫຼວງພິໄຊອາສາ ຫຼວງຣາດສະເນຫາ ຂຸນອະໄພພັກດີ (ທັງ 5 ນາຍນີ້ມັກປະກົດຢູ່ໃນອະນຸສາວະຣີຫຼາຍແຫ່ງ) ພຣະອົງຕັ້ງຄ່າຍຢູ່ໃນວັດພິໄຊ ໄດ້ເຣີ່ມອອກເດີນທາງມາຮອດບ້ານຫານຕາເມື່ອເວລາຄ່ຳ ໂດຍມີກອງທັບພະມ້າໄລ່ຕິດຕາມມາ ແລ້ວຕໍ່ສູ້ກັນຈົນພະມ້າພ່າຍແພ້ກັບໄປ ກ່ອນຈະເດີນທາງມາຮອດບ້ານເຂົ້າເມົ່າ ບ້ານສຳບັນດິດ ຕອນເວລາທ່ຽງຄືນ
ເຊົ້າວັນທີ່ 4 ມັງກອນ ຄ.ສ. 1766 ກອງກຳລັງເດີນທາງມຸ່ງໜ້າໄປທາງບ້ານໂພສັງຫານ ພະມ້າສົ່ງກອງທັບໄລ່ຕິດຕາມມາອີກຈຶ່ງໄດ້ຮົບກັນຈົນພະມ້າແຕກພ່າຍກັບໄປ ມາຮອດບ້ານພານນົກເວລາຕອນແລງ ຄາວນີ້ພະມ້າສົ່ງກອງກຳລັງມາແກ້ມືເຖິງ 2,000 ນາຍ ຝ່າຍພຣະຍາຕາກຈຶ່ງຊົງມ້າກັບທະຫານອີກ 4 ມ້າອອກຮົບເສິກ ຈົນສາມາດຕີພະມ້າແຕກພ່າຍກັບອີກເທື່ອໜຶ່ງ ວັນນີ້ເຫຼົ່າທະຫານມ້າຈຶ່ງຖືເອົາເປັນ ວັນທະຫານມ້າ ຂອງໄທ
ວັນທີ່ 3 ຂອງເດີນທັບ ກອງກຳລັງພຣະຍາຕາກເດີນທັບມສຸດເຂດພຣະນະຄອນສີອະຍຸດທະຍາ ກ່ອນທີ່ຈະເຂົ້າມາເມືອງນະຄອນນາຍົກ ກໍ່ມີຂຸນຊຳນານໄພສົນກັບນາຍກອງຊ້າງ ມາຂໍສະຫວາມິພັກຕໍ່ພຣະອົງ ທັງຍັງຖະຫວາຍຊ້າງພາຍ 5 ຊ້າງ ຊ້າງພັງ 1 ຊ້າງ ແລ້ວອາສານຳທາງຕໍ່ໄປຍັງບ້ານກົງຫຼືບ້ານດົງ ເມືອງນະຄອນນາຍົກ ເມື່ອຮອດບ້ານກົງ ຂ້າຣາຊະການ ຂຸນໝື່ນພັນທະນາຍທ້ອງຖິ່ນ ບໍ່ສະຫວາມິພັກ (ຍອມຈຳນົນ) ແມ້ຈະໄດ້ເຈຣະຈາເກ້ຍກ່ອມ 3 ຄັ້ງ ແຕ່ບໍ່ສຳເຣັດ ຮຸ່ງຂຶ້ນກອງກຳລັງພຣະຍາຕາກຈຶ່ງຕ້ອງປະທະກອງກຳລັງຊາວບ້ານກົງ ເຊິ່ງມີກຳລັງຫຼາຍກວ່າ 1,000 ນາຍ ແຕ່ກໍ່ຖືກກອງກຳລັງພຣະຍາຕາກຕີພ່າຍໄປ ຍຶດຊ້າງໄດ້ຕື່ມອີກ 7 ຊ້າງ ເງິນທອງ ແລະເສຍອາຫານອີກຈຳນວນຫຼາຍ ວັນທີ່ 8 ມັງກອນ ຄ.ສ. 1766 ຫຼື 6 ວັນນັບຕັ້ງແຕ່ໜີອອກຈາກພຣະນະຄອນ ເດີນທັບມາຮອດຕຳບົນໜອງໄມ້ຊຸ່ມ ແລ້ວຢຸດພັກ ນະ ຈຸດນີ້ເປັນເວລາ 2 ວັນ ກ່ອນທີ່ຈະອອກເດີນທັບຕໍ່ມາຮອດບ້ານນາເລິ່ງ ແຂວງເມືອງນະຄອນນາຍົກແລ້ວຢຸດພັກອີກ 1 ຄືນ
ຕໍ່ມາພຣະຍາຕາກຈຶ່ງນຳກອງກຳລັງຂ້າມແມ່ນ້ຳທີ່ດ່ານກົບແຈະ ເມືອງປຣາຈີນບຸຣີ ແລ້ວຢຸດພັກກອງກຳລັງກ່ອນຈະເດີນທັບຕໍ່ໄປຍັງທຸ່ງສີມະຫາໂພ ແລະຕ້ອງຢຸດລໍນາຍທະຫານ 3 ນາຍ ຄື ພຣະຊຽງເງິນ ຂຸນພິພິດວາທີ ແລະສົມເດັດພຣະຣາມຣາຊາທີ່ຕາມກອງທັບມາບໍ່ທັນ ຣະຫວ່າງທີ່ຊົງລໍກຸ່ມພຣະຊຽງເງິນຢູ່ນັ້ນ ໄດ້ເກີດການປະທະກັບກອງທັບທັງທັບບົກທັບເຮືອຂອງພະມ້າເຊິ່ງຕັ້ງຢູ່ທີ່ປາກນ້ຳໂຈໂລ້ ເມືອງສະເຊິງເຊົາ ພະມ້າໄລ່ແທງຟັນຄົງເຊິ່ງເມື່ອຍຫຼ້າຢູ່ນັ້ນແລ່ນໜີມາຕາມທາງ ຄັ້ນໄດ້ທອດພຣະເນດເຫັນ ຈຶ່ງໃຫ້ນາຍບຸນມີຂຶ້ນມ້າໃຊ້ສວນທາງລົງໄປປະມານ 20 ເສ້ນພົບກອງທັບພະມ້າຍົກຂຶ້ນມາແຕ່ປາກນ້ຳໂຈໂລ້ທັງທັບບົກທັບເຮືອ ພຣະເຈົ້າຕາກຈຶ່ງມີຮັບສັ່ງໃຫ້ຕັ້ງແນວຮັບ ຂຸດຫຼຸມເພາະ ວາງປືນຕັບ ຮຽງໜ້າກະດານ ຈົນພະມ້າເຂົ້າມາໄກ້ຮາວ 240 ແມັດ ຈຶ່ງເຣີ່ມເປີດສາກຍິງຂຶ້ນ ແນວທຳອິດຂອງພະມ້າແຕກພ່າຍໄປ ແຕ່ຍັງມີກອງໜຸນເຂົ້າມາອີກ 3 ກອງເຊິ່ງຖືກຍິງແຕກພ່າຍໄປເຊັ່ນກັນ ຈຶ່ງຂັບພົນທະຫານໂຫ່ຮ້ອງຕີຄ້ອງສຳທັບໄລ່ຕິດຕາມຂ້າພະມ້າເສຍເປັນອັນຫຼາຍ ແລ້ວກໍ່ເດີນທັບມາທາງບ້ານຫົວທອງຫຼາງສະພານທອງ ຈາກແນວປະທະແລະການຕິດຕາມຂ້າພະມ້າມາທາງປາກນ້ຳໂຈໂລ້ນີ້ເອງເຮັດໃຫ້ປ່ຽນການເດີນທັບຕາມຊາຍປ່າດົງມາເປັນຊາຍທະເລເຂົ້າເຂດເມືອງຊົນບຸຣີ ຈຶ່ງໃຫ້ຍົກພົນນິກາຍມາປະທັບຕາມລຳດັບ ບ້ານທອງຫຼາງ, ຕະພານທອງ, ບາງປາສ້ອຍ ຮອດບ້ານນາເກືອ
ທີ່ບ້ານນາເກືອມີນາຍກົມຫຼືນາຍກ່ຳ ນາຍຊຸມນຸມທີ່ບ້ານນາເກືອໄດ້ຮວບຮວມກອງ ກຳລັງຄິດສະກັດຕໍ່ຮົບກັບກອງກຳລັງພະເຈົ້າຕາກ ແຕ່ພຽງພະເຈົ້າຕາກສະແດງແສນຍານຸພາບ “ສະເດັດຊົງຊ້າງພະທີ່ນັ່ງສູ້ດ້ວຍເຄື່ອງສັບພະວຸດຊົງພະແສງປືນຕົ້ນຮາງແດງກັບໝູ່ພົນໂຍທາຫານ“ ເທົ່ານັ້ນນາຍກົມກໍເຖິງກັບວາງອາວຸດ ຍອມອ່ອນນ້ອມແຕ່ໂດຍດີ ແລ້ວອາສານຳໄປ ພັດທະຢາ ນາຈອມທຽນ ທຸ່ງໄກ່ເຕ້ຍ ສັດຕະຫີບ ຊາຍທະເລ ບ້ານຫິນໂຂງ ແລະບ້ານນ້ຳເກົ່າແຂວງເມືອງຣະຍອງ ໂດຍພັກທັບຄືນລະແຫ່ງຕາມລຳດັບ ລະຫວ່າງເສ້ນທາງທີ່ຜ່ານໄປນັ້ນໄດ້ປະທະກັບກອງກຳລັງຂອງພະມ້າຫຼາຍຄັ້ງ ແຕ່ກໍສາມາດຕີຝ່າໄປໄດ້ທຸກຄັ້ງ ແລະສາມາດຮວບຮວມກອງກຳລັງຕະຫຼອດຈົນອາວຸດຍຸດໂທປະກອນໄດ້ຫຼາຍຂຶ້ນ
ຫຼັງຈາກພະອົງຍຶດເມືອງຣະຍອງໄດ້ ຊະນະພັກຢູ່ບໍລິເວນວັດລູ້ມມະຫາໄຊຊຸມພົນ ໄດ້ເກີດເຫດການອັດສະຈັນພາຍຸໝຸນຈົນບິດຕົ້ນຕານເປັນກຽວໂດຍບໍ່ຄາຍຕົວເຊິ່ງຊາວບ້ານທັງຫຼາຍຕ່າງກໍຮຽກວ່າ ຕານຂົດ ບັນດາທະຫານທັງຫຼາຍຕ່າງກໍຍົກພະຍາວະຊິຣະປາການເປັນເຈົ້າຕາກ ພາຍຫຼັງຈາກເດີນທັບອອກຈາກວັດພິໄຊ 23 ວັນ ພະອົງໄດ້ມີພະລາຊະປະນິທານວ່າ
ກຸງເທບມະຫານະຄອນຄົງຈະເສຍແກ່ພະມ້າເປັນແທ້ ຕົວເຮົາຄິດຈະຊ້ອງສຸມປະຊາລາດໃນແຂວງເມືອງຫົວຕະວັນອອກທັງປວງໃຫ້ໄດ້ມາກແລ້ວ ຈະຍົກກັບເຂົ້າໄປກູ້ກຸງໃຫ້ຄົງຄືນເປັນລາຊະທານີດັງເກົ່າ ແລ້ວຈັກທຳນຸບຳລຸງສະມະນະພາມນາປະຊາລາດເຊິ່ງອານາຖາກາທີ່ພຳນັກບໍ່ມິໄດ້ ໃຫ້ລົ່ມເຍັນເປັນສຸຂານຸສຸກ ແລະຈະຍໍຍົກພະບໍວອນພຸດທະສາດສະໜາໃຫ້ໂຊຈະນາການໄພບຸນຂຶ້ນເໝືອນຢ່າງແຕ່ກ່ອນ ເຮົາຈະຕັ້ງຕົວເປັນເຈົ້າຂຶ້ນໃຫ້ຄົນທັງຫຼາຍນັບຖືຍຳເກງຈົງມາກ ການເຊິ່ງຈະກອບກູ້ແຜ່ນດິນຈຶງຈະສຳເລັດໂດຍງ່າຍ
ການປະກາດຕັ້ງຕົວຂຶ້ນໃນຄັ້ງນີ້ມີສັກທຽບເທົ່າພະບໍຣົມວົງສານຸວົງ ຢ່າງໃດກໍຕາມ ກໍອາດພິຈາລະນາຈາກແນວຄິດທາງການເມືອງໄດ້ເຊັ່ນກັນວ່າ ພະຍາຕາກປະກາດຕົນເປັນພະເຈົ້າແຜ່ນດິນນັບຕັ້ງແຕ່ໜີອອກຈາກກຸງສີອະຍຸທະຢາແລ້ວ ເຈົ້າຕາກມຸ່ງຍຶດເມືອງເມືອງຈັນທະບູນ ເຊຶ່ງກ່ອນເຂົ້າຕີເມືອງໄດ້ມີຮິບສັ່ງໃຫ້ທະຫານທຸກຄົນທຳລາຍໝໍ້ເຂົ້າໃຫ້ໝົດ ໝາຍຈະໃຫ້ໄປກິນເຂົ້າທີ່ເມືອງຈັນທະບູນ ຈົນຕີໄດ້ເມືອງຈັນທະບູນເມື່ອວັນ ມິຖຸນາ ຄ.ສ. 1767 ຫຼັງຈາກນັ້ນກໍມີຜູ້ຄົນສະມັກໃຈເຂົ້າມາຮ່ວມດ້ວຍກັບພະອົງເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ເນື່ອງຈາກເມືອງຈັນທະບູນແລະເມືອງຕາດບໍ່ຖືກຍຶດຄອງໂດຍທະຫານພະມ້າ
ພະເຈົ້າຕາກຊົງຮວບຮວມກຳລັງພົນຈົນມີຈຳນວນ 5,000 ນາຍ ຈຶງໄດ້ຍົກກອງທັບເຮືອອອກຈາກຈັນທະບູນ ລ່ອງມາຕາມຝັ່ງທະເລອ່າວໄທ ຈົນຮອດປາກແມ່ນ້ຳເຈົ້າພະຍາ ຕໍ່ສູ້ຈົນຍຶດທົນບຸລີຄືນອອກຈາກພະມ້າໄດ້ ນາຍທອງອິນ ເຈົ້າເມືອງທົນບຸລີເຊິ່ງພະມ້າແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ນັ້ນຖືກປະຫານຊີວິດ ຕໍ່ຈາກນັ້ນໄດ້ຍົກກອງທັບເຮືອຕໍ່ໄປຮອດກຸງສີອະຍຸທະຢາ ເຂົ້າໂຈມຕີຄ່າຍໂພຣຶ໌ສາມຕົ້ນຈົນສາມາດຂັບໄລ່ທະຫານພະມ້າອອກຈາກອານາຈັກໄດ້ ແລະສາມາດກອບກູ້ກຸງສີອະຍຸທະຢາຈາກການຍຶດຄອງ ໃຊ້ເວລາພຽງເຈັດເດືອນຫຼັງເສຍກຸງ
ປາບດາພິເສກ[ແກ້ໄຂ]
ດ້ວຍເຫດຜົນທາງຍຸດທະສາດແລະການເມືອງເປັນສຳຄັນ ເຮັດໃຫ້ເຈົ້າຕາກມາຍັບຍັ້ງຢູ່ ນະ ເມືອງທົນບຸລີ ເຊິ່ງມີລັກສະນະເປັນລາຊະທານີບໍ່ຖາວອນ ກ່ອນໜ້ານັ້ນເມືອງຖືກທິ້ງຮ້າງ ມີຕົ້ນໄມ້ຂຶ້ນແລະຊາກສົບທິ້ງຢ່າງເກື່ອນກາດ ເຮັດໃຫ້ຕ້ອງມີການເກນແຮງງານຈັດການພື້ນທີ່ຂຶ້ນມາໃໝ່ ເຈົ້າຕາກຍັງມີຮັບສັ່ງໃຫ້ຄົນໄປອັນເຊີນພະບໍຣົມວົງສານຸວົງໃນສະໄໝຕອນປາຍອະຍຸທະຢາຈາກເມືອງລົບບຸລີ ແລະໄດ້ຖະຫວາຍພະເພີງພະບໍຣົມສົບສົມເດັດພະເຈົ້າເອກະທັດຕາມບູຮານລາຊະປະເພນີ
ຫຼັງຈາກທີ່ອົບພະຍົບຜູ້ຄົນແລະຊັບສິນລົງມາທາງໃຕ້ແລະຕັ້ງລາຊະທານີໃໝ່ຂຶ້ນທີ່ເມືອງທົນບຸລີ ຮຽກນາມວ່າ ກຸງທົນບຸລີສີມະຫາສະໝຸດ ແຕ່ເອກະສານທາງລາຊະການສະໄໝກຸງທົນບຸລີຍັງຄົງຮຽກນາມເມືອງຫຼວງຕາມເດີມວ່າ ກຸງພະມະຫານະຄອນສີອະຍຸທະຢາ ເຈົ້າຕາກຊົງປາບດາພິເສກເປັນພະມະຫາກະສັດຕາມແບບພະເຈົ້າແຜ່ນດິນຄັ້ງກຸງເກົ່າ ຈົດໝາຍເຫດໂຫນລະບຸວ່າເປັນວັງອັງຄານ ແຮມສີ່ຄ່ຳ ຈຸລະສັກກະຫຼາດ 1129 ສະເຫຼີມພະນາມວ່າ ສົມເດັດພະບໍຣົມລາຊາທີ່ 4 ໃນຂະນະທີ່ຍັງມີພະຊົນມາຍຸ 34 ພັນສາ ຄວາມສຳເລັດດັງກ່າວເຮັດໃຫ້ມີຜູ້ທີ່ມີແນວຄິດຕ້ອງການລື້ຟື້ນລາຊະອານາຈັກອະຍຸທະຢາຂຶ້ນມາໃໝ່ມາເຂົ້າມາຮ່ວມດ້ວຍກັບຊຸມນຸມຂອງພະອົງເປັນອັນຫຼາຍ ເຮັດໃຫ້ສະຖານະພະມະຫາກະສັດຂອງພະອົງເດັ່ນຊັດຍິ່ງຂຶ້ນ ອີກທັງພະອົງຍັງຊົງເລິ່ມປະກອບພະລາຊະກໍລະນີຍະກິດຕາມແບບຢ່າງພະມະຫາກະສັດແຫ່ງກຸງສີອະຍຸທະຢາເພື່ອສະແດງເຖິງສິດທິທຳ ການເລືອກຸງທົນບຸລີເປັນລາຊະທານີຍັງຖືໄດ້ວ່າເປັນກ້າວສຳຄັນໃນການຟື້ນຟູເສດຖະກິດທີ່ເສຍຫາຍຈາກສົງຄາມກັບພະມ້າດ້ວຍ
ຫຼັງຈາກຊົງສະຖາປະນາກຖງທົນບຸລີເປັນລາຊະທານີແລ້ວ ສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີຊົງພະກະລຸນາໂປດເກົ້າຯ ໃຫ້ສ້າງພະລາຊະວັງກຸງທົນບຸລີ ຫຼື ພະລາຊະວັງເດີມຂຶ້ນເມື່ອ ຄ.ສ. 1767 ເປັນພະລາຊະວັງຫຼວງເຊິ່ງໃຊ້ເປັນທີ່ປະທັບແລະວ່າລາຊະການ ພ້ອມກັບປັບປຸງປ້ອມວິໄຊເຍນແລະປ່ຽນຊື່ໃໝ່ເປັນ ປ້ອມວິໄຊປຣະສິດຕຳແໜ່ງຂອງພະລາຊະວັງນີ້ເປັນຈຸດສຳຄັນທາງຍຸດທະສາດ ສາມາດສັງເກດການໄດ້ໃນໄລຍະໄກ ອີກທັງຍັງໄກ້ກັບເສ້ນທາງຄະມະນາຄົມແລະເສ້ນທາງການເດີນທັບທີ່ສຳຄັນອີກດ້ວຍ ປັດຈຸບັນເປັນທີ່ຕັ້ງຂອງກອງທັບເຮືອ
ພະລາຊະສັນຕະຕິວົງ[ແກ້ໄຂ]
-
ເບິ່ງຕື່ມຢູ່ ພະລາຊະສັນຕະຕິວົງໃນສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີ
ພະລາຊະກໍລະນີຍະກິດ[ແກ້ໄຂ]
-
ເບິ່ງຕື່ມຢູ່ ການສົງຄາມສະໄໝສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີ
ການສົງຄາມສະໄໝສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີ ການທີ່ສົມເດັດພະເຈົ້າຕາກສິນຊົງກູ້ເອກະລາດກຖງສີອະຍຸທະຢາກັບຄືນຈາກພະມ້າໄດ້ນັ້ນເຮັດໃຫ້ກິດຕິສັບເລື່ອງລືໄປທົ່ວ ພະກຽດຕິຍົດຂອງພະອົງຈຶງແພ່ໄປວ່າເປັນຜູ້ສາມາດກູ້ແຜ່ນດິນໄທໃຫ້ພົ້ນຈາກອຳນາດພະມ້າຂ້າສຶກໄດ້ ເຮັດໃຫ້ໄພ່ບ້ານພົນລະເມືອງທີ່ຍັງຫຼົບລີ້ຢູ່ຕາມທີ່ຕ່າງໆ ພາກັນມາອ່ອນນ້ອມເຂົ້າຮ່ວມກັບສົມເດັດພະເຈົ້າຕາກສິນເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ເຊິ່ງຈະເປັນກຳລັງໃນການສຶກສົງຄາມແລະການບູລະນະບ້ານເມືອງຕໍ່ໄປ ພະລາຊະກໍລະນີຍະກິດທີ່ສຳຄັນ ດັງນີ້
ດ້ານການຮວມຊາດ[ແກ້ໄຂ]
-
ເບິ່ງຕື່ມຢູ່ ສະພາບຈະລາຈົນຫຼັງການເສຍກຸງສີອະຍຸທະຍາຄັ້ງທີ່ສອງ
ຈາກຜົນການເສຍກຸງສີອະຍຸທະຢາຄັ້ງທີ່ສອງເຮັດໃຫ້ອານາຈັກອະຍຸທະຢາບໍ່ອາດກັບມາຕັ້ງໃໝ່ເປັນອານາຈັກຂອງຄົນໄທສະຫຍາມໄດ້ອີກ ທັງຍັງເກີດປັນຫາດ້ານເສດຖະກິດແລະຄວາມປອດໄພໃນຊີວິດຕາມມາ ເຊິ່ງຕາມທັດສະນະຂອງນິທິ ອຽວສີວົງ ໄດ້ອະທິບາຍວ່າ ມີການຮວມກຸ່ມຂອງປະຊາຊົນຂຶ້ນດ້ວຍວັດຖຸປະສົງແຕກຕ່າງກັນ ແຕ່ສຳຄັນຄືເພື່ອເອົາຊີວິດຮອດ ນອກຈາກນີ້ກຸ່ມການເມືອງຫຼືຊຸມນຸມຂະໜາດໃຫຍ່ ໆ ນັ້ນຍັງແຕກອອກເປັນ 4-6 ຝ່າຍໃຫຍ່ ແຕ່ບໍ່ມີຝ່າຍໃດເລີຍທີ່ຄິດຈະກອບກູ້ເອກະລາດຫຼືຟື້ນຟູຊາດກັບຄືນມາດັງເດີມ
ຄັ້ນພະເຈົ້າມັງຣະຊາບຂ່າວວ່າມີຄົນໄທສະຫຍາມຕັ້ງຕົນເປັນໃຫຍ່ອີກຄັ້ງ ຈຶງມີພະລາຊະໂອງການໃຫ້ເຈົ້າເມືອງທະວາຍ ຍົກທັບມາປາບປາມ ກອງທັບພະມ້າຍົກມາຮອດອຳເພີບາງກຸ້ງ ເຊິ່ງຕັ້ງຢູ່ທາງທິດຕາເວັນຕົກຂອງກຸງທົນບຸລີ ມີກຳລັງຕາມພະລາຊະພົງສາວະດານ 2,000 ຄົນ ສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີສະເດັດນຳກອງທັບອອກຕີພະມ້າຈົນແຕກພ່າຍກິດຕິສັບທີ່ຊົງຮົບຊະນະເຮັດໃຫ້ພະລາຊະອຳນາດທາງການເມືອງໃນພາກກາງຍິ່ງເຂັ້ມແຂັງຍິ່ງຂຶ້ນ
ຮາວປີ ຄ.ສ. 1768 ສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີຊົງເລິ່ມຈາກຍົກທັບໄປຕີຊຸມນຸມພິດສະນຸໂລກເປັນບ່ອນທຳອິດແຕ່ກະສຸນປືນຕ້ອງຖືກພະອົງ ຈຶງຕ້ອງຍົກທັບກັບແລະຮັກສາພະອົງຍັງພະນະຄອນ ຊມນຸມພິດສະນຸໂລກພາຍຫຼັງອ່ອນແອຈົນກະທັ່ງຖືກຊຸມນຸມເຈົ້າພະຝາງຜະໜວກໄປ ຫຼັງຫາຍຈາກພະອາການປະຊວນແລ້ວ ສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີໄດ້ຊົງໃຊ້ເວລາໃນການປາບປາມຊຸມນຸມອື່ນ ໆ ເພື່ອຮວບຮວມແຜ່ນດິນໃຫ້ເປັນປຶກແຜ່ນຕໍ່ໄປ ໂດຍເລິ່ມຈາກຊຸມນຸຸມເຈົ້າພິມາຍ ກົມມະໝື່ນເທບພິພິດຊົງຖືກປາບປາມແລະຖືກສຳເລັດໂທດໃນປີ ຄ.ສ. 1770 ຕາມດ້ວຍຊຸມນຸມເຈົ້ານະຄອນສີທຳມະລາດ ເຊິ່ງພະປະຫຼັດຜູ້ລັ້ງເມືອງນະຄອນສີທຳມະລາດໄດ້ຕັ້ງຕົວເອງເປັນເຈົ້າ ເຈົ້ານະຄອນສີທຳມະລາດສູ້ບໍ່ໄດ້ໜີຕໍ່ລົງໄປຍັງຫົວເມືອງທາງໃຕ້ ພະຍາປັດຕານີຢ່ານກໍຈັບຕົວມາສົ່ງໃຫ້ສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີ ໃນປີ ຄ.ສ. 1790 ສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີຊົງຍົກທັບໄປຕີຊຸມນຸມເຈົ້າພະຝາງໃນຫົວເມືອງຝ່າຍເໜືອ ໂດຍຍຶດໄດ້ເມືອງພິດສະນຸໂລກແລະຝ່າຍເຈົ້າພະຝາງເມືອງສະວາງຄະບຸລີ ຮົບກັນໄດ້ພຽງ 3 ວັນ ເຈົ້າພະຝາງກໍແຕກໜີ ເມື່ອຊົງປາບປາມຊຸມນຸມຕ່າງ ໆ ລົງຢ່າງຣາບຄາບແລ້ວລັດຖະບານຈີນກໍເລິ່ມໃຫ້ການຮັບສະຖານະພະມະຫາກະສັດຂອງພະອົງຢ່າງເປັນທາງການ
ສົງຄາມປ້ອງກັນປະເທດ[ແກ້ໄຂ]
ໃນປີ ຄ.ສ. 1769 ເຈົ້ານາຍຂະເໝົນໄດ້ເກີດວິວາດກັນ ຄື ນັກອົງຕົນໄປຂໍກອງທັບຍວນມາຕີຂະເໝນ ແລະນັກອົງນົນສູ້ບໍ່ໄດ້ກໍພາຄອບຄົວໜີມາພຶ່ງພະບໍຣົມໂພທິສົມພານ ນະ ກຸງທົນບຸລີ ຂິງຊົງພະກະລຸນາໂປດເກົ້າຯ ໃຫ້ພະຍາອະໄພຣົນນະລິດກັບພະຍາອະນຸຊິດລາຊາ (ຕອນນີ້ເປັນຕອນຕົ້ນລາຊະການ ສົມເດັດເຈົ້າພະຍາມະຫາກະສັດສຶກຍັງມີຍົດສັກເປັນພຽງພະຍາອະໄພຣົນນະລິດ) ຍົກທັບໄປຕີຂະເໝົນແລະເຮັດການໂຈມຕີໄດ້ເມືອງສຽມລາດແລ້ວພັກລໍລະດູຝົນຢູ່ ພໍດີໄດ້ຂ່າວວ່າສົມເດັດພະເຈົ້າຕາກສິນມະຫາລາດຍົກທັບໄປຕີເມືອງນະຄອນສີທຳມະລາດ ແລ້ວສິ້ນພະຊົນລົງ ການຕີຂະເໝົນຄັ້ງນັ້ນຈຶງຍັງບໍ່ເສັດ
ເມື່ອຊຸມນຸມເຈົ້າພະຝາງຖືກຕີແຕກ ອະໄພຄາມະນີ ໂປມະຍຸງ່ວນ ເຈົ້າເມືອງຊຽງໃໝ່ທີ່ພະມ້າຕັ້ງຂຶ້ນ ເຫັນເປັນໂອກາດຈະແຜ່ອານາເຂດລົງມາ ຈຶງຍົກທັບມາລ້ອມສະຫວັນຄະໂລກໄວ້ເມື່ອ ຄ.ສ. 1770 ແມ່ທັບທົນບຸລີຮັກສາເມືອງໄວ້ມັ່ນຄົງ ຄັ້ນກອງທັບທົນບຸລີທີ່ຍົກມາຊ່ອຍເຫຼືອ ພໍຮອດກໍເຂົ້າຕີກະໜາບພ່າຍກັບໄປ ຝ່າຍສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີເຫັນສົບໂອກາດ ກໍຍົກທັບໄປຕີເມືອງຊຽງໃໝ່ບ້າງ ແຕ່ລ້ອມໄດ້ພຽງເກົ້າວັນກໍຕ້ອງຍົກຖອຍທັບກັບລົງມາ
ລະຫວ່າງທີ່ສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີຍົກຂຶ້ນໄປຕີເມືອງຊຽງໃໝ່ນັ້ນ ຝ່າຍສົມເດັດພະນາລາຍລາຊາ ພະເຈົ້າກຖງກຳປູເຈຍ ໄດ້ສວຍໂອກາດຍົກທັບມາຕີເມືອງຕາດແລະຈັນທະບູນ ແຕ່ຖືກຕີແຕກກັບໄປ ພໍສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີຊົງຊາບກໍຂັດເຄືອງ ຫຼັງຈາກພັກລີ້ພົນພໍສົມຄວນແລ້ວກໍຊົງກຽມທັບຈະໄປຕີກຳປູເຈຍ ສາມາດເຂົ້າໄປຮອດເມືອງບັນທາຍເພັດ ລາຊະທານີກຸງກຳປູເຈຍ ສົມເດັດພະນາລາຍລາຊາເຫັນວ່າສູ້ບໍ່ໄດ້ກໍໜີໄປກໍໜີໄປພຶ່ງຍວນ ສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີຊົງຕັ້ງໃຫ້ພະຮາມລາຊາເປັນພະມະຫາກະສັດກຳປູເຈຍຕໍ່ໄປ ແລ້ວເລີກທັບກັບເມື່ອປີ ຄ.ສ. 1771 ແຕ່ຕໍ່ມາຍວນເກີດກະບົດໄຕເຊິນ ສົມເດັດພະນາລາຍລາຊາຂາດກຳລັງສະໜັບສະໜຸນ ກໍກັບມາສະຫວາມິພັກຕໍ່ສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີ ພະອົງກໍຊົງໃຫ້ເປັນມະຫາອຸປະໂຍລາດ ມີຖານະຮອງຈາກພະຮາມລາຊາ
ໃນປີ ຄ.ສ. 1771 ນັກອົງຕົນເຊິ່ງຄອງຂະເໝນຢູ່ໄດ້ຂ່າວພະມ້າຍົກມາຕີສະຫຍາມ ຈຶງຖືໂອກາດຍົກມາຕີເມືອງຈັນທະບຸລີແລະຕາດ ຈຶງຊົງພະກະລຸນາໂປດເກົ້າຯ ໃຫ້ເຈົ້າພະຍາຈັກກີຍົກທັບໄປຕີຂະເໝນ ທັບສະຫຍາມຕີໄດ້ເມືອງໂພທິສັດ ເມືອງພະຕະບອງ ເມືອງບໍລິບູນ ກຳປົງໂສມ ແລະເມືອງບັນທາຍມາດ ນັກອົງຕົນພ່າຍແພ້ໜີໄປຢູ່ກັບຍວນ ຈຶງຊົງພະກະລຸນາໂປດເກົ້າຯ ໃຫ້ນັກອົງນົນຄອງຂະເໝນສືບໄປ
ໃນປີດຽວກັນນີ້ ໄດ້ເກີດວິວາດກັນໃນໝູ່ເຈົ້າເມືອງແຄວ້ນກຸງສີສັດຕະນາຄະນະຫຸດ ຝ່າຍໜຶ່ງສູ້ບໍ່ໄດ້ກໍຂໍກຳລັງພະມ້າມາຊ່ອຍ ພໍປາບປາມສຳເລັດແລ້ວ ແມ່ທັບພະມ້າກໍຍົກທັບມາຕີຊຽງໃໝ່ ເມື່ອກອງທັບຍົກຜ່ານເມືອງນ່ານກໍແບ່ງກຳລັງໃຫ້ນາຍທັບໜ້າຕີເມືອງບາງສ່ວນຂອງທົນບຸລີ ລຶກເຂົ້າໄປຮອດພິໄຊ ປາຍປີ ຄ.ສ. 1772 ເຈົ້າເມືອງພິໄຊປ້ອງກັນເມືອງໄວ້ມັ່ນຄົງແລ້ວກໍຂໍກຳລັງພິດສະນຸໂລກໄປຊ່ອຍ ພໍມາຮອດກໍອອກຕີກະໜາບ ກອງທັບພະມ້າເປັນຝ່າຍແຕກກັບໄປ ໃນປີ ຄ.ສ. 1773 ໄດ້ເກີດເຫດການລັກສະນະຄ້າຍກັນ ແລະພະມ້າຍົກເຂົ້າມາຕີເມືອງພິໄຊອີກເທື່ອໜຶ່ງ ແມ່ທັບທົນບຸລີຕັ້ງຊຸ່ມສະກັດຂ້າສຶກກົງບໍລິເວນໄຊຍະພູມ ພໍມາຮອດກໍຕີທັບພະມ້າແຕກກັບໄປ ການຮົບຄັ້ງນີ້ເອງທີ່ເກີດວີລະກຳພະຍາພິໄຊດາບຫັກ
ພະມ້າກັບມອນເກີດຮົບກັນ ສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີໂປດໃຫ້ຍົກທັບໄປຕີຊຽງໃໝ່ອີກຄັ້ງ ໄດ້ພະຍາຈ່າບ້ານກັບພະຍາກາວິລະເຂົ້າມາສະຫວາມິພັກ ເມື່ອຍົກໄປຮອດຊຽງໃໝ່ແລ້ວກໍຕັ້ງຄ່າຍລ້ອມໄວ້ ເມື່ອທັບຫຼວງຂອງສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີເຊິ່ງເດີມຕັ້ງຄອຍຮັບຊາວມອນທີ່ເມືອງຕາກມາຮອດຊຽງໃໝ່ແລ້ວ ທັບທົນບຸລີກໍລະດົມຕີຄ່າຍພະມ້າ ຈົນໂປມະຍຸງ່ວນຕ້ອງທິ້ງເມືອງໜີ ເສັດສິ້ນໃນປີ ຄ.ສ. 1774 ຊຽງໃໝ່ ລຳພູນ ລຳປາງ ນ່ານແລະແພ່ກໍປອດຈາກພະມ້ານັບແຕ່ນັ້ນ
ໃນປີ ຄ.ສ. 1774 ຫຼັງຈາກທີ່ໄດ້ເຮັດສັນຢາສັນຕິພາບກັບຈີນ ພະເຈົ້າມັງຣະກໍຊົງສົ່ງທະຫານມາອີກ 5,000 ນາຍ ແຕ່ຖືກລ້ອມທີ່ບາງແກ້ວລາຊະບຸລີ ສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີດຳຣິໃຫ້ຕັ້ງລ້ອມໄວ້ຊື່ໆ ບໍ່ໃຫ້ເຂົ້າຕີ ແລະຈົນພະມ້າເປັນຝ່າຍອົດອາຫານຍອມຈຳນົນເອງ ຫຼັງຈາກລ້ອມຢູ່ນານ 47 ວັນ ພະມ້າກໍຍອມຈຳນົນ ໂດຍພະອົງຊົງຫວັງວ່າຈະເປັນການປຸກຂວັນຄົນໄທໃຫ້ຫາຍຢ່ານພະມ້າ
ອະແຊຫວຸ່ນກີ້ຕີຫົວເມືອງເໜືອ ຄ.ສ. 1775 ເປັນສົງຄາມທີ່ໃຫຍ່ຫຼາຍ ອະແຊຫວຸ່ນກີ້ເປັນຜູ້ນຳທີ່ຊຽວຊານສຶກ ມີອັດທະຢາໄສສຸພາບ ສ່ວນທາງຝ່າຍສະຫຍາມນັ້ນມີເຈົ້າພະຍາຈັກກີ (ທອງດ້ວງ)ແລະເຈົ້າພະຍາສຸຣະສີພິດສະນຸວາທິລາດ (ບຸນມາ) ໃນການຄັ້ງນີ້ພະມ້າຍົກພົນມາ 30,000 ຄົນເຂົ້າລ້ອມເມືອງພິດສະນຸໂລກອີກ 5,000 ຄົນລ້ອມເມືອງສຸໂຂໄທ ສ່ວນເມືອງພິດສະນຸໂລກມີພົນປະມານ 10,000 ຄົນເທົ່ານັ້ນ ສົມເດັດພະເຈົ້າຕາກສິນຊົງຍົກທັບໄປຊ່ອຍແລະໃນທີ່ສຸດອະແຊຫວຸ່ນກີ້ຕ້ອງຍົກທັບກັບເນື່ອງຈາກພະເຈົ້າມັງຣະສະຫວັນຄົດ ກອງທັບພະມ້າສ່ວນທີ່ຕາມໄປບໍ່ທັນຈຶງຖືກກອງທັບທະຫານຈັບ
ພະເຈົ້າຈິງກູຈາໂປດໃຫ້ເກນທັບພະມ້າມອນ 6,000 ຄົນຍົກມາຕີຊຽງໃໝ່ເມື່ອປີ ຄ.ສ. 1776 ພະຍາວິຊຽນປາການໄດ້ພິຈາລະນາແລະເຫັນວ່ານະຄອນຊຽງໃໝ່ບໍ່ມີພົນຫຼາຍຂະໜາດທີ່ຈະປ້ອງກັນເມືອງໄດ້ ຈຶງໃຫ້ປະຊາຊົນພົນລະເຮືອນອົບພະຍົບລົງມາຢູ່ທີ່ເມືອງສະຫວັນຄະໂລກ ສົມເດັດພະເຈົ້າຕາກສິນຈຶງໂປດເກົ້າຯ ໃຫ້ພະຍາສຸຣະສີຄຸມກອງທັບເມືອງເໜືອຂຶ້ນໄປຮວມກັບກອງກຳລັງພະຍາກາວິລະເຈົ້າເມືອງນະຄອນລຳປາງຍົກໄປຕີເມືອງຊຽງໃໝ່ຄືນສຳເລັດ ແລະຊົງໃຫ້ນະຄອນຊຽງໃໝ່ເປັນເມືອງຮ້າງເຖິງ 15 ປີ ຈົນຮອດສະໄໝກຸງລັດຕະນະໂກສິນຈຶງໄດ້ຟື້ນຟູຂຶ້ນມາໃໝ່
ຫຼັງຈາກທັບສະຫຍາມກັບຈາກຂະເໝນໃນປີ ຄ.ສ. 1780 ແລ້ວນັກອົງກໍຍົກທັບມາຕັ້ງມັ່ນຢູ່ເມືອງບັນທາຍມາດ ສ່ວນນັກອົງນົນຢ່ານຍວນຈຶງຄົງຕັ້ງມັ່ນຢູ່ທີ່ເມືອງກຳປອດ ຕໍ່ມາອັງໄກເຊນເປັນກະບົດຍຶດຍວນໄວ້ໄດ້ ນັກອົງຕົນສຶ້ນທີ່ພຶ່ງ ຈຶງຂໍປະນີປະນອມໃຫ້ນັກອົງນົນຄອງກຸງກຳປູເຈຍ ສົມເດັດພະເຈົ້າຕາກສິນມະຫາລາດຈຶງຊົງພະກະລຸນາໂປດເກົ້າຯ ໃຫ້ສົມເດັດພະຮາມລາຊາ ເປັນເຈົ້າກຸງກຳປູເຈຍ ພະນາລາຍລາຊາທິບໍດີ (ນັກອົງຕົນ) ເປັນມະຫາໂຍອຸປະຫຼາດ ແລະນັກອົງທຳເປັນມະຫາອຸປະຫຼາດ
ຕໍ່ມານັກອົງທຳຖືກລອບຂ້າຕາຍແລະນັກອົງຕົນກໍເປັນໂຮກຕາຍ ເປັນທີ່ສົງໄສວ່າຖືກວາງຍາພິດ ຟ້າທະລະຫະເຂົ້າໃຈວ່າພະຮາມລາຊາແກ້ງຂ້າຄົນທັງສອງຈຶງພ້ອມດ້ວຍຂ້າລາຊະການຮວມກັນຈັບພະຮາມລາຊາຖ່ວງນ້ຳເສຍ ແລ້ວຍົກນັກອົງເອງລາຊະບຸດເປັນເຈົ້າກຸງກຳປູເຈຍ ມີຟ້າທະລະຫະເປັນຜູ້ສຳເລັດລາຊະການ ຕໍ່ມາຟ້າທະລະຫະໄດ້ເອົາໃຈອອກຫ່າງຈາກສະຫຍາມໄປເຂົ້າກັບຍວນ ສົມເດັດພະເຈົ້າຕາກສິນມະຫາລາດຈຶງຊົງພະກະລຸນາໂປດເກົ້າຯ ໃຫ້ສົມເດັດເຈົ້າພະຍາມະຫາກະສັດສຶກ ເຈົ້າພະຍາສຸຣະສີ ກົມມະຂຸນອິນທອນພິທັກຍົກທັບໄປຕີຂະເໝນ ຕີໄດ້ຫຼາຍຫົວເມືອງແລ້ວ ພໍຈະຕີເຂົ້າເມືອງຫຼວງກໍພໍດີເກີດການຈະລາຈົນໃນກຸງທົນບຸລີຈຶງຕ້ອງຍົກທັບກັບ
ການຂະຫຍາຍພະລາຊະອານາເຂດ[ແກ້ໄຂ]
ນອກຈາກຂັບໄລ່ພະມ້າອານາຈັກໄດ້ແລ້ວ ສົມເດັດພະເຈົ້າຕາກສິນຍັງໄດ້ຂະຫຍາຍອຳນາດເຂົ້າໄປລາວ ໄດ້ຫົວເມືອງລາວເຂົ້າມາຢູ່ໃນອຳນາດອາດກ່າວໄດ້ວ່າ ສະໄໝສົມເດັດສົມເດັດພະເຈົ້າຕາກສິນເປັນສະໄໝແຫ່ງການກູ້ເອກະລາດຂອງຊາດ ຮວບຮວມປະເທດໃຫ້ເປັນປຶກແຜ່ນມັ່ນຄົງ ຂັບໄລ່ຂ້າສຶກອອກໄປຈາກອານາເຂດສະຫຍາມແລະຂະຫຍາຍອານາເຂດອອກໄປຢ່າງກວ້າງຂວາງໃນລາຊະສະໄໝຂອງພະອົງສະຫຍາມຈຶງຍິ່ງໃຫຍ່ເທົ່າທຽມເມື່ອຄັ້ງກຸງສີອະຍຸທະຍາມີຄວາມຣຸ່ງເຣືອງ
ຄ.ສ. 1776 ໃນຂະນະທີ່ສະຫຍາມຕິດສຶກພະມ້າທີ່ເມືອງພິດສະນຸໂລກນັ້ນ ມີເຫດເກີດຂຶ້ນທາງນະຄອນລາຊະສີມາຄື ເຈົ້າເມືອງນາງຮອງ (ປັດຈຸບັນເປັນອຳເພີໜຶ່ງໃນຈັງຫວັດບຸລີລຳ) ເຊິ່ງເປັນເມືອງຂຶ້ນຕໍ່ນະຄອນລາຊະສີມາ ທະເລາະກັບເຈົ້າພະຍານະຄອນລາຊະສີມາແລ້ວເອົາ ເມືອງໄປຂຶ້ນຕໍ່ເຈົ້າໂອ ເມືອງນະຄອນຈຳປາສັກເຊິ່ງຕັ້ງຕົ້ນເປັນອິສະຫຼຢູ່ ພະຍານະຄອນລາຊະສີມາມີໃບ້ບອກເຂົ້າມາຍັງກຸງທົນບຸລີ
ໃນເດືອນມີນາປີດຽວກັນ ສົມເດັດພະເຈົ້າຕາກສິນມະຫາລາດຊົງພະກະລຸນາໂປດເກົ້າຯ ໃຫ້ເຈົ້າພະຍາຈັກກີຍົກທັບໄປປາບ ເມື່ອປາບໄດ້ໃຫ້ປະຫານເຈົ້າເມືອງນາງຮອງເສຍ ເຈົ້າພະຍາຈັກກີປາບໄດ້ສຳເລັດປາບໄດ້ສຳເລັດ ພໍປາບເສັດສົມເດັດພະເຈົ້າຕາກສິນມະຫາລາດຊົງຊາບວ່າເຈົ້າກັບເຈົ້າອິນອຸປະຫຼາດ ເມືອງນະຄອນຈຳປາສັກກຽມພົນ 10,000 ນາຍຈະມາຕີນະຄອນລາຊະສີມາ ສົມເດັດພະເຈົ້າຕາກສິນຈຶງມີພະບໍຣົມລາຊະໂອງການໂປດເກົ້າຯ ໃຫ້ເຈົ້າພະຍາສຸຣະສີຄຸມທັບໄປຮວມອີກ 1 ທັບແລະໃຫ້ປາບຈຳປາສັກເສຍ ທັບສະຫຍາມຕີຈຳປາສັກແຕກແລະຈັບຕົວເຈົ້າໂອແລະເຈົ້າອິນໄດ້ທີ່ເມືອງສີທັນດອນ ແລະຍັງຕີໄດ້ເມືອງອັດຕະປືດ້ວຍພ້ອມກັນນັ້ນ ເຈົ້າພະຍາຈັກກີແລະເຈົ້າພະຍາສຸຣະສີອອກເກ້ຍກ່ອມເມືອງຂະເໝນປ່າດົງ ລະຫວ່າງຈຳປາສັກກັບນະຄອນລາຊະສີມາເປັນພວກໄດ້ອີກ 3 ເມືອງຄື ສຸລິນ ສັງຂະ ຂຸຂັນ ທັງ 3 ເມືອງຍອມເຂົ້າເປັນເຂດເມືອງໄທ ເສັດສຶກຄັ້ງນີ້ເຈົ້າພະຍາຈັກກີໄດ້ເລື່ອນເປັນ "ສົມເດັດເຈົ້າພະຍາມະຫາກະສັດສຶກ" ມີເຄື່ອງຍົດຢ່າງເຈົ້າຕ່າງກົມ
ຄ.ສ. 1778 ພະວໍເສນາບໍດີເມືອງວຽງຈັນເປັນກະບົດ ແຕ່ສູ້ເຈົ້າກຸງສີສັດຕະນະຄະຫຸດບໍ່ໄດ້ ກໍພາສະມັກພັກພວກໜີມາຢູ່ທີ່ຕຳບົນດອນມົດແດງ (ຈັງຫວັດອຸບົນລາຊະທານີໃນປັດຈຸບັນ) ແລະຂໍຂຶ້ນຕໍ່ສະຫຍາມ ຕໍ່ມາພະເຈົ້າກຸງສີສັດຕະນາຄະນະຫຸດໄດ້ຍົກທັບມາຕີຕຳບົນດອນມົດແດງ(ຈັງຫວັດອຸບົນລາຊະທານີໃນປັດຈຸບັນ)ແລະຈັບຂ້າພະວໍເສຍ ສົມເດັດພະເຈົ້າຕາກສິນມະຫາຊົງຂັດເຄືອງຫຼາຍ ຈຶງຊົງພະກະລຸນາໂປດເກົ້າຯ ໃຫ້ສົມເດັດເຈົ້າພະຍາມະຫາກະສັດສຶກເປັນແມ່ທັບ ພ້ອມດ້ວຍເຈົ້າພະຍາສຸຣະສີຍົກທັບໄປຕີວຽງຈັນກອງທັບສະຫຍາມໄດ້ສະແດງຄວາມສາມາດຕີເມືອງວຽງຈັນໄດ້ ແລະຫົວເມືອງທັງຫຼາຍໄດ້ພາກັນມາຂຶ້ນຕໍ່ສະຫຍາມ ແລະໃນຄັ້ງນີ້ສົມເດັດເຈົ້າພະຍາມະຫາກະສັດສຶກໄດ້ອັນເຊິນພະແກ້ວມໍລະກົດແລະພະບາງລົງມາຍັງກຸງທົນບຸລີດ້ວຍ
ການສຶກສົງຄາມດັງກ່າວນີ້ສົ່ງຜົນໃຫ້ພະລາຊະອານາຈັກສະຫຍາມເປັນເອກະລາດແລະຄວາມມັ່ນຄົງສືບຕໍ່ມາຈົນຮອດປັດຈຸບັນ ດັງນັ້ນ ອານາເຂດຂອງປະເທດໄທໃນສະໄໝກຸງທົນບຸລີ ມີດັງນີ້
- ທິດເໜືອ ຕະຫຼອດອານາຈັກລ້ານນາ
- ທິດໃຕ້ ໄດ້ດິນແດນກັນຕັນ ຕັງການູ ແລະໄຊບຸລີ
- ທິດຕາເວັນອອກ ໄດ້ດິນແດນລາວ ຂະເໝນແລະອານາເຂດຍວນ
- ທິດຕາເວັນຕົກ ໄດ້ດິນແດນເມາະຕະມະ ເມືອງທະວາຍ ມະຣິດ ຕະນາວສີ
ດ້ານການປົກຄອງ[ແກ້ໄຂ]
ຫຼັງຈາກທີ່ກຸງສີອະຍຸທະຍາແຕກ ກົດໝາຍບ້ານເມືອງກະຈັດກະຈາຍສູນຫາຍໄປຫຼາຍ ຈຶງຊົງພະກະລຸນາໂປດເກົ້າຯ ໃຫ້ເຮັດການສືບເສາະຊອກຫາມາຮວບຮວມໄວ້ໄດ້ປະມານ 1 ໃນ 10 ແລະໂປດຯ ໃຫ້ຊຳລະກົດໝາຍເຫຼົ່ານັ້ນ ສະບັບໃດຍັງເໝາະແກ່ກາລະສະໄໝກໍໂປດຯ ໃຫ້ຄົງໄວ້ ສະບັບໃດບໍ່ເໝາະກໍໂປດໃຫ້ແກ້ໄຂຕື່ມກໍມີ ຍົກເລີກໄປກໍມີ ກາຂຶ້ນໃໝ່ກໍມີ ແລະເປັນການແກ້ໄຂເພື່ອລາຊະດອນໄດ້ຮັບຜົນປະໂຍດຫຼາຍຂຶ້ນ ເຊັ່ນ ໂປດຯ ໃຫ້ແກ້ໄຂກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການພະນັນໃຫ້ອຳນາດການຕັດສິນລົງໂທດຂຶ້ນແກ່ສານແທນນາຍກາສິດຂາດ ແລະຍັງຫ້າມນາຍການາຍບ່ອນອອກເງິນທົດລອງໃຫ້ຜູ້ເລ່ນ ເກາະກຸມຜູກມັດຈຳລອງເຮ່ງຮັດຜູ້ເລ່ນ ກົດໝາຍພິກັດພາສີອາກອນກໍເກືອບບໍ່ມີ ເພາະຜົນປະໂຍດແຜ່ນດິນໄດ້ຈາກການຄ້າສຳເພົາຫຼາຍພໍແລ້ວ ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການຈຸກຊ່ອງລ້ອມວົງກໍຍັງບໍ່ກາຂຶ້ນ ເປີດໂອກາດໃຫ້ລາຊະດອນໄດ້ເຝົ້າຕາມຮາຍທາງ ໂດຍບໍ່ມີພະນັກງານຕຳລວດແມ່ນປືນຄອຍຍິງລາຊະດອນ ເຊິ່ງແມ້ແຕ່ຊາວຕ່າງປະເທດກໍຍັງຊື່ນຊົມໃນພະລາຊະອັດທະຍາໄສນີ້ ເຊັ່ນ ມອງເຊນເຍີຣ໌ ເລີບອງ ໄດ້ບັນຍາຍໄວ້ໃນຈົດໝາຍເຖິງຜູ້ອຳນວຍການຄະນະຕ່າງປະເທດວ່າ
ບັນດາຄົນທັງຫຼາຍຮຽກພະເຈົ້າຕາກວ່າພະເຈົ້າ ແຜ່ນດິນແຕ່ພະເຈົ້າຕາກເອງວ່າເປັນແຕ່ພຽງຜູ້ ຮັກສາກຸງເທົ່ານັ້ນພະເຈົ້າຕາກຫາໄດ້ຊົງປະພຶດ ເໝືອນຢ່າງພະເຈົ້າແຜ່ນດິນກ່ອນໆ ໄມ່ແລະໃນທຳນຽມຂອງພະເຈົ້າແຜ່ນດິນຝ່າຍທິດຕະວັນອອກທີ່ໄມ່ສະເດັດອອກໃຫ້ ລາສະດອນເຫັນພະອົງດ້ວຍກົວຈະເສື່ອມເສຍ ພະກຽດຕິຍົດນັ້ນພະເຈົ້າຕາກໄມ່ຊົງເຫັນຊອບດ້ວຍເລີຍພະເຈົ້າຕາກຊົງພະປີຊາສາມາດຍິ່ງ ກວ່າຄົນທຳມະດາເພາະສະນັ້ນຈຶງໄມ້ຊົງເກງວ່າ ຖ້າສະເດັດອອກໃຫ້ລາສະດອນພົນລະເມືອງ ເຫັນພະອົງແລະຖ້າຈະມີຮັບສັ່ງດ້ວຍແລ້ວຈະ ທຳໃຫ້ເສຍພະລາຊະອຳນາດລົງແຕ່ຢ່າງໃດ ເພາະພະອົງມີພະລາຊະປະສົງທອດພະເນດ ການທັງປວງດ້ວຍພະເນດຂອງພະອົງເອງ ແລະຈະຊົງຟັງການທັງຫຼາຍດ້ວຍພະກັນຂອງພະອົງເອງທັງສິ້ນ
ສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີຊົງປົກຄອງບ້ານເມືອງຄ້າຍກັນກັບພະລາໂຊບາຍຂອງພໍ່ຂຸນຮາມຄຳແຫງມະຫາລາດ ຄື ແບບພໍ່ປົກຄອງລູກເປັນພະມະຫາກະສັດໄທ ພະອົງດຽວທີ່ບໍ່ຖືພະອົງ ມັກປະກົດພະວໍລະກາຍໃຫ້ພະສົກນິກອນເຫັນແລະມັກຖາມສາລະທຸກສຸກດິບຂອງພະສົກນິກອນທົ່ວໄປ ຊົງຫາວິທີໃຫ້ໄພ່ບ້ານພົນລະເມືອງໄດ້ທຳມາຫາກິນໂດຍປົກກະຕິສຸກ ໄຜດີກໍຍົກຍ່ອງສັນເສີນ ໄຜເຮັດບໍ່ພໍພະໄທ ກໍດຸດ່າວ່າກ່າວດັງພໍ່ສອນລູກ ອາຈານສອນສິດ ເຊິ່ງສົມກັບໂຄງຍໍພະກຽດຂອງນາຍສວນມະຫາດເລັກທີ່ວ່າ
ພະດຽວບຸນ ປະຊາກອນ ລາບລ້ຽງ ເປັນບິຕຸມານດອນ ທົ່ວຫຼ້າ ເປັນເຈົ້າແລະຄູສອນ ສັ່ງໂລກ ເປັນສຸກທຸກຖ້ວນໜ້າ ນິກອນທັງຊາຍຍິງ
ເນື່ອງຕະຫຼອດລັດຊະສະໄໝຂອງພະອົງ ເປັນຊ່ວງເວລາທີ່ມີການເຮັດສຶກສົງຄາມເກືອບຕະຫຼອດເວລາ ຈຶງເຮັດໃຫ້ບໍ່ມີເວລາທີ່ຈະ ຊຳລະພະລາຊະກຳໜົດກົດໝາຍຕ່າງໆ ເຮັດໃຫ້ຕ້ອງໃຊ້ກົດໝາຍທີ່ມີມາຕັ້ງແຕ່ຄັ້ງກຸງສີອະຍຸທະຍາ ໂດຍໃຫ້ກົມວັງຫຼືກະຊວງວັງເປັນຜູ້ຮັບຜິດຊອບໃນການພິຈາລະນາຄະດີວ່າຄະດີໃດຄວນຂຶ້ນສານໃດ ແລ້ວສົ່ງຄະດີໄປຍັງສານກົມນັ້ນໆ ໂດຍໄດ້ແບ່ງງານສານອອກເປັນ 2 ສ່ວນໃຫຍ່ໆ ຄື
- ສານຮັບຟ້ອງ ມີໜ້າທີ່ໃນການຂຽນຄຳຟ້ອງແລະພິຈາລະນາຮູບຄະດີວ່າຄວນຈະຟ້ອງຫຼືບໍ່ ກ່ອນຈະສົ່ງຂຶ້ນສານເພື່ອພິຈາລະນາເລື່ອງປັບໄໝແລະລົງໂທດຜູ້ກະທຳຄວາມຜິດ
- ຝ່າຍກວດສຳນວນແລະພິພາກສາ
ຝ່າຍນີ້ເດີມເປັນໜ້າທີ່ຂອງພາມຜູ້ຊ່ຽວຊານກົດໝາຍຂະແໜງຕ່າງໆ ຈຳນວນ 12 ຄົນ ໂດຍຮຽກວ່າ "ລູກຂຸນ ນະ ສານຫຼວງ" ຕໍ່ມາມີຄົນໄທສະຫຍາມທີ່ຊ່ຽວຊານກົດໝາຍເຂົ້າມາເຮັດໜ້າທີ່ນີ້ດ້ວຍ ຄະນະລູກຂຸນ ນະ ສານຫຼວງນີ້ຈະບໍ່ມີອຳນາດໃນການປັບຫຼືລົງໂທດແຕ່ຢ່າງໃດ
ຢ່າງໃດກໍຕາມໃນລັດຊະການສົມເດັດພະເຈົ້າຕາກສິນພະອົງຈະຊົງໃຊ້ສານທະຫານເປັນສ່ວນໃຫຍ່ໃນການຕັດສິນຄະດີທຸກຄັ້ງ ແມ້ນພະອົງຈະຕັດສິນໃຫ້ລົງໂທດສູງສຸດແລ້ວ ແຕ່ກໍຈະມີຮັບສັ່ງໃຫ້ທະຍອຍການລົງໂທດຈາກຂັ້ນຕ່ຳສຸດກ່ອນ ເຊິ່ງຫຼາຍເທື່ອຈະປະກົດວ່າ ນັກໂທດທີ່ມີຄວາມຜິດຮ້າຍແຮງກໍມັກຈະໄດ້ຮັບການພະລາຊະທານອະໄພຍະໂທດໜັກ ໂດຍໃຫ້ໄປເຮັດເປັນການຢ່າງອື່ນເພື່ອເປັນໄຖ່ໂທດແທນ
- ການອອກພະລາຊະກຳໜົກສັກເລກ ຄ.ສ. 1773 ເພື່ອສະດວກໃນການຄວບຄຸມກຳລັງຄົນ ການຂະຫຍາຍອຳນາດເຂົ້າໄປໃນດິນແດນທີ່ເຄີຍເປັນປະເທດສະລາດຂອງສະຫຍາມໃນລາວແລະຂະເໝນເພື່ອເຮັດໃຫ້ປະເທດເຂັມແຂັງມັ່ນຄົງ ແລະການກຽມການໃຫ້ກົມມະຂຸນອິນທອນພິທັກໄປປົກຄອງຂະເໝນໃນຖານະເມືອງປະເທດສະລາດ ແຕ່ໄດ້ເກີດຈະລາຈົນໃນກຸງທົນບຸລີເສຍກ່ອນຈຶງບໍ່ສຳເລັດ ສ່ວນຫົວເມືອງໃຫຍ່ໆ ທີ່ເປັນທາງຜ່ານຂອງທັບພະມ້າກໍໂປດໃຫ້ແມ່ທັບນາຍກອງທີ່ມີຄວາມສາມາດໄປປົກຄອງ ເຊັ່ນ ເຈົ້າພະຍາສຸຣະສີໄປຄອງເມືອງພິດສະນຸໂລກ ເຈົ້າພະຍາພິໄຊລາຊາໄປຄອງເມືອງສະຫວັນໂລກ
ດ້ານເສດຖະກິດ[ແກ້ໄຂ]
ຜົນກະທົບໂດຍກົງຂອງສົງຄາມຄາວເສຍກຸງສີອະຍຸທະຍາຄັ້ງທີ່ສອງ ຄື ການເກີດທຸບພິກຂະໄພຄັ້ງຮ້າຍແຮງທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດໄທ ນອກຈາກນີ້ເສດຖະກິດຍັງເສຍຫາຍຢ່າງຮ້າຍແຮງອັນເນື່ອງມາຈາກການປຸ້ນສະດົມ ແລະເມືອງທ່າທີ່ສຳຄັນຕົກເປັນຂອງພະມ້າຢ່າງເດັດຂາດເຖິງສອງເມືອງ ໄດ້ແກ່ ມະຣິດແລະຕະນາວສີ ແລະຍັງເສຍປືນໃຫຍ່ແລະປືນຄາບສິລາຮວມຫຼາຍໝື່ນອີກດ້ວຍ
ເພື່ອທີ່ຈະຫາຊັບມາໃຊ້ຈ່າຍ ສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີຊົງຍົກເລີກປະເພນີງົດເກັບສ່ວຍອາກອນ 3 ປີເມື່ອມີພະມະຫາກະສັດພະອົງໃໝ່ສະເດັດຂຶ້ນຄອງລາດ ອັນເປັນປະເພນີເຊິ່ງມີມາຕັ້ງແຕ່ສະໄໝສົມເດັດພະນາລາຍມະຫາລາດຊົງແຈກຈ່າຍເຂົ້າຂອງເງິນທອງອັນໄດ້ມາສີ່ຄັ້ງໄດ້ແກ່ ເມື່ອຄັ້ງຕີຄ່າຍຊາວບ້ານກົງ ຄັ້ງຕີເມືອງຈັນທະບຸລີ ຄັ້ງປຸ້ນເຮືອສຳເພົາພໍ່ຄ້າຈີນທີ່ຕາດແລະຄັ້ງຕີເມືອງນະຄອນສີທຳມະລາດ ສາມາດຊ່ອຍລາສະດອນໄດ້ຫຼາຍໝື່ນຄົນ ບັນດາຂ້າລາຊະການພົນລະເຮືອນໄດ້ຮັບແຈກເຂົ້າສານໜຶ່ງຖັງກິນຊາວວັນ ແລະໂປດໃຫ້ຊື້ເຂົ້າສານບັນທຸກມາຂາຍຈາກພຸດໄທມາດ ຖັງລະ 3-5 ບາດ ເມື່ອລາສະດອນທັງຫຼາຍຊາບກໍໄດ້ອົບພະຍົບຕາມຫົວເມືອງຕ່າງໆ ມາຍັງກຸງທົນບຸລີເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ຕໍ່ມາຊົງໃຊ້ຂ້າລາຊະການທັງຫຼາຍເຮັດນາປັງທຸກແຫ່ງທຸກຕຳບົນ ລາຄາເຂົ້າເລີ່ມຖືກລົງໃນ ຄ.ສ. 1768 ກ່ອນຈະກັບມາມີລາຄາສູງຜິດປົກກະຕິອີກເມື່ອປາຍປີ ຄ.ສ. 1769 ເນື່ອງຈາກມີໜູລະບາດເມື່ອໜູຫາຍໄປແລ້ວ ລາຄາເຂົ້າກໍກັບລົດລົງອີກ
ພະອົງຊົງທຳນຸບຳລຸງການຄ້າຂາຍທາງເຮືອຢ່າງເຕັມທີ່ ຊົງແຕ່ງສຳເພົາຫຼວງອອກໄປຫຼາຍສາຍ ທາງຕາເວັນອອກຮອດຈີນ ທາງຕາເວັນຕົກຮອດອະນຸທະວີບອິນເດຍ ຜົນກຳໄລຈາກການຄ້າຊ່ອຍຟື້ນຟູເສດຖະກິດ ແລະມີລາຍໄດ້ຈາກພາສີເຂົ້າອອກຂອງເຮືອຕ່າງຊາດ ສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີຍັງຊົງສົ່ງເສີມການນຳສິນຄ້າພື້ນເມືອງໄປຂາຍເຮັດໃຫ້ລາສະດອນມີວຽກເຮັດ ມີລາຍໄດ້ ທັງມີພະລາຊະປະສົງທີ່ຈະຝຶກໃຫ້ຄົນໄທສະຫຍາມຊ່ຽວຊານການຄ້າຂາຍ ປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ການຄ້າຕົກຢູ່ໃນມືຊົນຕ່າງຊາດ ແລະຮັກສາປະໂຍດຂອງສິນຄ້າພື້ນເມືອງບໍ່ໃຫ້ຖືກທອດທິ້ງ ພະອົງຊົງພະຍາຍາມຜູກໄມຕີກັບຈີນເພື່ອປະໂຍດທັງໃນດ້ານຄວາມມັ່ນຄົງຂອງຊາດໃນດ້ານການຄ້າ
ດ້ວຍຄວາມສັມພັນອັນດີກັບຈີນ ສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີຊົງກະຕຸ້ນໃຫ້ຊາວຈີນເຂົ້າມາຕົກຮົກຮ້າງໃນທົນບຸລີ ໂດຍສະເພາະຢ່າງຍິ່ງຈາກເມືອງແຕ້ຈິ໋ວ ເຊິ່ງບາງສ່ວນມີຈຸດປະສົງເພື່ອຟື້ນຟູເສດຖະກິດທີ່ບໍ່ຄ່ອຍດີ
ດ້ານຄົມມະນາຄົມ[ແກ້ໄຂ]
ໃນຍຸກນີ້ສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີຊົງຍົກເລີກຄວາມແນວເກົ່າທີ່ວ່າຫາກຖະໜົນຫົນທາງ ທາງຄະມະນາຄົມດີຫຼາຍແລ້ວຈະເປັນການອຳນວຍປະໂຍດໃຫ້ຂ້າສຶກສັດຕູແລະພວກກໍ່ການຈະລາຈົນ ແຕ່ກັບຊົງເຫັນເປັນປະໂຍດໃນທາງຄ້າຂາຍຫຼາຍກວ່າ ດັງນັ້ນ ໃນລະດູໜາວຫາກວ່າງຈາກສຶກສົງຄາມ ຈຶງຊົງພະກະລຸນາໂປດເກົ້າຯ ໃຫ້ຕັດຖະໜົນແລະຂຸດຄອງຈະເຫັນໄດ້ຈາກແນວເກົ່າໆ ໃນເຂດທົນບຸລີເຊິ່ງມີຢູ່ຫຼາຍສາຍ ສ່ວນການຂຸດຊຳຣະຄອງມັກມີວັດຖຸປະສົງເບື້ອງຕົ້ນເພື່ອປະໂຍດທາງຍຸດທະສາດ ເຊັ່ນ ຄອງທ່າຂ້າມ ຈາກນະຄອນສີທຳມະລາດໄປອອກທະເລ ເປັນຕົ້ນ
ດ້ານການສຶກສາ[ແກ້ໄຂ]
ສະໄໝກຸງທົນບຸລີເປັນໄລຍະເວລາທີ່ບ້ານເມືອງຍັງບໍ່ສະຫງົບຮຽບຮ້ອຍ ການຟື້ນຟູການສຶກສາຈຶງເຮັດໄດ້ບໍ່ຫຼາຍນັກ ແຕ່ວັດກໍຍັງເປັນແຫ່ງທີ່ໃຫ້ການສຶກສາຢູ່ ໂດຍມີແຕ່ເດັກຜູ້ຊາຍເທົ່ານັ້ນທີ່ມີການໂອກາດສຶກສາເພາະຕ້ອງຢູ່ກັບພະທີ່ວັດຮຽນໜັງສືແລະໄດ້ຮັບການອົບຣົມຄວາມປະພຶດ ຮຽນພະທັມ ພາສາປາລີສັນສະກິດ ແລະສັບຂະເໝນ ເພື່ອປະໂຍດໃນການອ່ານຄຳພີພະພຸດທະສາສະໜາ ນອກຈາກນີ້ມີວິຊາເລກ ເນ້ນມາດຕາ ຊັ່ງ ຕວງ ວັດ ມາດຕາເງິນໄທ ແລະການຄິດໜ້າໄມ້ ເຊິ່ງຈະຕ້ອງນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ ມີວິຊາຊ່າງຝີມືສຳລັບເດັກໂຕ ສ່ວນໃຫຍ່ກ່ຽວກັບງານກໍ່ສ້າງ ເພື່ອປະໂຍດໃນການບູລະນະຊ່ອມແຊມເສນາສະນະ ແລະສິ່ງກໍ່ສ້າງພາຍໃນວັດ ສຳລັບການຮຽນວິຊາຊີບໂດຍກົງນັ້ນເປັນໜ້າທີ່ຂອງພໍ່ແມ່ ໄຜມີອາຊີບອີຫຍັງກໍຖ່າຍທອດວິຊານັ້ນໆ ໃຫ້ແກ່ລູກຫຼານຂອງຕົນຕາມສາຍຕະກູນ ເຊັ່ນ ເຮັດກັບເຂົ້າ ການຈັດບ້ານເຮືອນ ການຝຶກອົບຣົມມາລະຍາດຂອງກຸນລະສະຕີ ສັງຄົມສະໄໝນັ້ນບໍ່ນິຍົມໃຫ້ຜູ້ຍິງຮຽນໜັງສືຈຶງມີນ້ອຍຄົນທີ່ອ່ານອອກຂຽນໄດ້ ສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີ ຈຶງໂປດເກົ້າຯໃຫ້ບຳລຸງການສຶກສາຕາມວັດຕ່າງໆ ແລະຍັງໂປດເກົ້າຯໃຫ້ຕັ້ງຫໍໜັງສືຂຶ້ນເຊັ່ນດຽວກັບສະໄໝອະຍຸທະຍາເຊິ່ງຄົງທຽບໄດ້ກັບຫໍພະສະໝຸດໃນໄລຍະຫຼັງນອກຈາກນີ້ຍັງໂປດເກົ້າຯໃຫ້ສະແຫວງຫາແລະຮວບຮວມຕຳລາຕ່າງໆ ທີ່ກະຈັດກະຈາຍໄປເມື່ອຄາວກຸງແຕກໄວ້ທີ່ພະອາຮາມຫຼວງຫຼືຫາມາຈຳລອງໄວ້ເປັນສະບັບເພື່ອໃຊ້ສຶກສາເລົ່າຮຽນ
ດ້ານສາດສະໜາ[ແກ້ໄຂ]
ເຖິງແມ້ນວ່າໃນລັດຊະສະໄໝຂອງພະອົງ ບ້ານເມືອງຈະຕົກຢູ່ໃນສະພາວະສົງຄາມເກືອບຕະຫຼອດເວລາ ແຕ່ພະອົງກັບຊົງບໍ່ໄດ້ລະເລີຍງານດ້ານສາສະນະຈັກ ໄດ້ຊົງມຸ່ງມັ່ນທຳນຸບຳລຸງສາດສະໜາພຸດໃຫ້ຈະເລີນຣຸ່ງເຣືອງເໝືອນເມື່ອຄັ້ງກຸງສີອະຍຸທະຍາ ພະລາຊະກໍລະນີຍະກິດດ້ານຟື້ນຟູພະພຸດທະສາດສະໜາມີດັງນີ້ ເຊັ່ນ ການບົດສວດມົນພຸດທະໄຊມົງຄົນຄາຖາແລະສ້າງພະຍອດທຸງມີບັນທຶກບູຮານບອກໄວ້ດັງນີ້ "ເມື່ອພະເຈົ້າຕາກສິນມະຫາລາດຕີເມືອງຈັນທະບຸລີໄດ້ແລ້ວກໍຊົງເລັງເຫັນວ່າ ສົງຄາມກູ້ຊາດຕໍ່ຈາກນີ້ໄປຈະຕ້ອງໜັກໜາແລະຍືດຍາວ ຈຶງໂປດເກົ້າໃຫ້ສ້າງຍອດທຸງແບບກຸງສີອະຍຸທະຍາຂຶ້ນແລ້ວນິມົນພະເຖລະທັງຫຼາຍມາສວດບົດພາຫຸງມະຫາກາບັນຈຸໄວ້ໃນອົງພຣະ ແລະພະອົງກໍຊົງຈະເລີນຮອຍຕາມພະບາດສົມເດັດພະນະເລສວນມະຫາລາດດ້ວຍການຈະເລີນພາຫຸງມະຫາກາຈຶງບັນດານໃຫ້ຊົງກູ້ຊາດສຳເລັດ"
ສົມເດັດພະເຈົ້າຕາກສິນຊົງພະກະລຸນາໂປດເກົ້າຯ ໃຫ້ຈັດລະບຽບສັງຄະມົນທົນທັນທີພາຍຫຼັງການສະຖາປະນາກຸງທົນບຸລີເປັນນະຄອນຫຼວງ ຄັ້ງທີ່ຍົກທັບໄປປາບຊຸມນຸມເຈົ້າພະຝາງເມື່ອຊົງເຫັນວ່າພະສົງທາງຝ່າຍຫົວເມືອງເໜືອມົວໝອງ ກໍໄດ້ໃຫ້ອາລາທະນາພະລາຊາຄະນະຈາກໃນກຸງໄປສັ່ງສອນ ເຮັດໃຫ້ພະສົງກັບບໍລິສຸດແລະເປັນປົກກະຕິສຸກຂຶ້ນ ນອກຈາກນີ້ພະອົງຍັງຊົງມຸ່ງມັ່ນໃນການຊອກຫາຕົ້ນສະບັບພະໄຕປິດົກພາສາປາລີທີ່ຍັງຫຼົງເຫຼືອຫຼັງຈາກເສຍກຸງ ເພື່ອນຳມາຄັດລອກຈຳລອງ ໄວ້ສຳລັບການສ້າງພະໄຕປິດົກສະບັບຫຼວງຕໍ່ໄປເຊິ່ງຈະເຫັນໄດ້ຈາກເມື່ອຄາວທີ່ສະເດັດໄປປາບຊຸມນຸມເຈົ້າເມືອງນະຄອນສີທຳມະລາດໃນປີ ຄ.ສ.1769 ໄດ້ມີຮັບສັ່ງໃຫ້ຂໍຍືມຄຳພີພະໄຕປິດົກຈາກນະຄອນສີທຳມະລາດບັນທຸກເຮືອເຂົ້າມາຄັດລອກໃນກຸງທົນບຸລີ ແລະໃນປີຕໍ່ມາໃນຄາວທີ່ສະເດັດ ໄປປາບຊຸມນຸມເຈົ້າພະຝາງທີ່ເມືອງອຸຕະລະດິດໄດ້ໂປດເກົ້າຯ ໃຫ້ນຳພະໄຕປິດົກລົງມາດ້ວຍ ຕົ້ນສະບັບທີ່ໄດ້ຈາກເມືອງນະຄອນສີທຳມະລາດເຊິ່ງນັບເປັນປະໂຫຍດຢ່າງຍິ່ງໃນການສັງຄາຍະນາພະໄຕປິດົກໃນສະໄໝຕໍ່ມາ
ສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີຊົງພະກະລຸນາໂປດເກົ້າຯ ໃຫ້ກາກົດໝາຍວ່າດ້ວຍວັດປະຕິບັດໃນທາງທັມວິໄນຂອງພະສົງເມື່ອປິ ຄ.ສ.1773 ໂດຍຖືເປັນຕົ້ນສະບັບທຳອິດຂອງໄທແລະຊົງນຳແນວຄິດທາງພະພຸດທະສາສະໜາ ມາໃຊ້ເປັນຫຼັກໃນການຈັດລະບຽບສັງຄົມໃນສະໄໝນັ້ນດ້ວຍ ແລະຫຼັງຈາກກອບກູ້ແຜ່ນດິນໄດ້ແລ້ວ ພະອົງໄດ້ຊົງອັນເຊີນພະບໍຣົມສົບສົມເດັດພະເຈົ້າເອກະທັດມາຈັດຖະຫວາຍພະເພີງຢ່າງສົມພະກຽດແລະຍັງຊົງຮັບອຸປະກາລະບັນດາພະບໍຣົມວົງສານຸວົງໃນພະມະຫາກະສັດກຸງສີອະຍຸທະຍາທຸກພະອົງດ້ວຍຄວາມກະຕັນຍູກະຕະເວທີ
ສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີຊົງສະຫຼະພະລາຊະຊັບສ່ວນພະອົງເພື່ອບູລະນະປະຕິສັງຂອນວັດວາອາລາມຕ່າງໆ ເປັນຈຳນວນຫຼາຍແລະຊົງພະກະລຸນາໂປດເກົ້າຯ ໃຫ້ຍົກຖານະຂຶ້ນເປັນພະອາລາມຫຼວງ ເຊັ່ນ ວັດອິນທາລາມວໍລະວິຫານ ວັດລະຄັງໂຄສິຕາລາມວໍລະມະຫາວິຫານ ວັດຫົງລັດຕະນາລາມລາຊະວໍລະວິຫານ ວັດອາລຸນລາຊະວະລາລາມລາຊະວໍລະມະຫາວິຫານ ວັດໂມລີໂລກຍາລາມລາຊະວໍລະວິຫານ ວັດລາຊະຄຶກວໍລະວິຫານ ແລະວັດເສົາທຸງຫິນ
ພາຍຫຼັງທີ່ຮົບຊະນະເມືອງວຽງຈັນ ສົມເດັດພະເຈົ້າຕາກສິນຊົງພະກະລຸນາໂປດເກົ້າຯ ໃຫ້ອັນເຊີນພະພຸດທະມະຫາມະນີລັດຕະນະປະຕິມາກອນແລະພະບາງກັບມາຍັງກຸງທົນບຸລີດ້ວຍ ໂດຍໃຫ້ຈັດເຮືອກະບວນພະຍຸຫະຍາຕາຊົນລະມາກເຖິງ 246 ລຳ ແລະສະເດັດພະລາຊະດຳເນິນຂຶ້ນໄປຮັບດ້ວຍພະອົງເອງແລ້ວອັນເຊີນພະແກ້ວມໍລະກົດໄປປະດິດສະຖານ ນະ ພະອຸໂບສົດ ວັດອາລຸນລາຊະວະລາລາມ ຕໍ່ມາລັດຊະການທີ່ 1 ໄດ້ອັນເຊີນພະແກ້ວມໍລະກົດໄປປະດິດສະຖານ ນະ ພະອຸໂບສົດ ວັດພະສີລັດຕະນະສາດສະດາລາມ ເຊິ່ງຢູ່ໃນເຂດພະບໍຣົມມະຫາລາຊະວັງ
ດ້ານສິລະປະກຳ[ແກ້ໄຂ]
- ນາດດຸລິຍາງ ພາຍຫຼັງຈາກທີ່ພະອົງສະເດັດພະລາຊະດຳເນິນໄປປາບຊຸມນຸມເຈົ້າເມືອງນະຄອນສີທຳມະລາດເມື່ອ ຄ.ສ. 1769 ໄດ້ຊົງນຳຕົວລະຄອນຜູ້ຍິງຂອງເຈົ້ານະຄອນສີທຳມະລາດເຂົ້າມາເປັນຄູຝຶກຫັດຮ່ວມກັບພວກລະຄອນທີ່ຊົງຮວບຮວມໄດ້ຈາກທີ່ອື່ນ ແລ້ວຈັດຕັ້ງເປັນລະຄອນຫຼວງຂອງກຸງທົນບຸລີ ໂດຍຍຶດແບບສະບັບການຝຶກລະຄອນຂອງກຸງສີອະຍຸທະຍາ ນອກຈາກນີ້ຍັງໄດ້ຊົງພະລາຊະນິພົນບົດລະຄອນເລື່ອງຮາມມະກຽນເພື່ອໃຫ້ຄະນະລະຄອນຫຼວງໄດ້ນຳໄປຝຶກຫັດອອກສະແດງດ້ວຍ ດັງນັ້ນ ຈຶງຊົງພະກະລຸນາໂປດເກົ້າຯ ໃຫ້ຟື້ນຟູຢ່າງເຕັມທີ່ເພື່ອສ້າງບັນຍາກາດໃຫ້ມ່ວນຊື່ນເໝືອນສະໄໝກຸງສີອະຍຸທະຍາ ໂປດຯ ໃຫ້ປະຊາຊົນທົ່ວໄປເປີດການຝຶກສອນແລະອອກໂຮງເລ່ນໄດ້ອິສະຫຼະ ເຄື່ອງແຕ່ງກາຍບໍ່ວ່າຈະເປັນ ເຄື່ອງຕົ້ນ ເຄື່ອງຊົງ ກໍແຕ່ງກັນໄດ້ຕາມລັກສະນະຂອງເລື່ອງ ສົ່ງຜົນໃຫ້ສິລະປະການລະຄອນຂອງໄທເຊິ່ງເຄີຍຈະເລີນຣຸ່ງເຣືອງຫຼາຍຕອນປາຍອະຍຸທະຍາກັບຟື້ນຕົວຂຶ້ນໃໝ່
- ສິລະປະການຊ່າງ ພາບຂຽນທີ່ງົດງາມປະນີດໃນສະໄໝກຸງທົນບຸລີທີ່ສຳຄັນຫຼາຍ ຄື "ສະໝຸດພາບໄຕພູມ" ແມ່ນພາບຂຽນທີ່ໂປດເກົ້າຯ ໃຫ້ສ້າງຂຶ້ນເມື່ອພຸດທະສັກກະຫຼາດ 2319 (ຄ.ສ.1776) ເຊິ່ງນັບໄດ້ວ່າເປັນສະໝຸດພາບໄຕພູມຂະໜາດໃຫຍ່ເລ່ມໜຶ່ງຂອງເມືອງໄທ ເມື່ອເປີດອອກຈະມີຄວາມຍາວເຖິງ 34.72 ແມັດ ຂຽນດ້ວຍສີລົງໃນສະໝຸດທັງ 2 ດ້ານ ໂດຍຝີມືຊ່າງຂຽນ 4 ຄົນປັດຈຸບັນໄດ້ເກັບຮັກສາໄວ້ ນະ ຫໍສະໝຸດແຫ່ງຊາດທ່າວາສຸກີ ບາງກອກ
- ງານຝີມືຊ່າງ ສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີຊົງເລັງເຫັນວ່າ ຊ່າງສະຫຍາມສະໄໝກຸງທົນບຸລີມີເຫຼືອຢູ່ໜ້ອຍຫຼາຍຈຶງໂປດເກົ້າຯ ໃຫ້ຮວບຮວມແລະຟື້ນຟູການຊ່າງສິບໝູ່ຂຶ້ນໃໝ່ ແຕ່ເນື່ອງມີເວລາຈຳກັດ ບ້ານເມືອງຢູ່ໃນລະຫວ່າງສົງຄາມສິ່ງຂອງທີ່ເປັນຝີມືຊ່າງຊັ້ນດີປະນີດງົດງາມໃນສະໄໝທົນບຸລີຈຶງຫາໄດ້ຍາກ ແຕ່ມີໃຫ້ເຫັນຢູ່ບ້າງໄດ້ແກ່
- ພະແທ່ນບັນທົມຂອງສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີປະດິດສະຖານຢູ່ທີ່ວັດອິນທາລາມວໍລະວິຫານ
- ພະແທ່ນສຳລັບຊົງຈະເລີນວິປັດສະນາກຳມະຖານປະດິດສະຖານຢູ່ພາຍໃນພະວິຫານເລັກໜ້າພະປາງວັດອາລຸນລາຊະວະລາລາມ
- ຕູ້ລາຍຮົດນ້ຳ ທີ່ມີສັກກະຫຼາດແຈ້ງຊັດວ່າສ້າງໃນສະໄໝກຸງທົນບຸລີ ຢູ່ໃນຫໍພະສະໝຸດວະຊິຣະຍານພາຍໃນຫໍສະໝຸດແຫ່ງຊາດ ທ່າວາສຸກີ ບາງກອກ ທ້ອງພະໂຮງພະລາຊະວັງເດີມເຊິ່ງເຄີຍເປັນທີ່ປະທັບແລະອອກວ່າລາຊະການ ປັດຈຸບັນຢູ່ໃນການດູແລຂອງທັບເຮືອ
ດ້ານອື່ນໆ[ແກ້ໄຂ]
- ໂປດເກົ້າຯ ໃຫ້ສ້າງພະລາຊະວັງເດີມ
- ພະລາຊະທານທີ່ດິນໃຫ້ສ້າງໂບດວັດຊາງຕາຄູ້ດ
- ຊົງພະກະລຸນາໂປດເກົ້າຯ
ໃຫ້ສ້າງພະເມລຸມາດທີ່ວັດອິນທາລາມວໍລະວິຫານເພື່ອຖະຫວາຍພະເພີງພະບໍຣົມສົບສົມເດັດພະບໍຣົມລາຊະຊົນນະນີ
ພະລາຊະນິພົນ[ແກ້ໄຂ]
ເລື່ອງທີ່ພະອົງໄດ້ພະລາຊະນິພົນໄວ້ນັ້ນກໍຄື ບົດລະຄອນເລື່ອງຮາມມະກຽນ ວັນຊົງພະລາຊະນິພົນຮາມມະກຽນສະບັບນີ້ຄື ວັນອາທິດ ເດືອນ 6 ຂຶ້ນ 1 ຄ່ຳ ປີສະຫຼູ ຈຸລະສັກກະຫຼາດ 1132 ກົງກັບປີ ຄ.ສ. 1770 ເປັນປີທີ່ 3 ແຫ່ງລັດຊະການຂອງພະອົງ ພະອົງຊົງພະລາຊະນິພົນໄວ້ 4 ເລ່ມສະໝຸດໄທ ຄື
- ເລ່ມ 1 ຕອນພະມຸງກຸດ
- ເລ່ມ 2 ຕອນຫະນຸມານກ້ຽວວາລິນຈົນທ້າວມາລີວະລາດມາ
- ເລ່ມ 3 ຕອນທ້າວມາລີວະລາດພິພາກສາ
- ເລ່ມ 4 ຕອນທົດສະກັນຕັ້ງພິທີຊາຍກົດ ພະລັກຕ້ອງຫອກກະບິນລະພັດ ຈົນຜູກຜົມທົດສະກັນກັບນາງມົນໂທ
ສະເດັດສະຫວັນຄົດ[ແກ້ໄຂ]
-
ເບິ່ງຕື່ມຢູ່ ການສະຫວັນຄົດຂອງສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີ
ຄັ້ນຮອດປີ ຄ.ສ.1782 ຂະນະນັ້ນກຸງທົນບຸລີມີອາຍຸ 15 ປີ ພະຍາສັນກັບພວກໄດ້ກໍ່ກະບົດ ສົມເດັດເຈົ້າພະຍາມະຫາກະສັດສຶກເຊິ່ງຂະນະນັ້ນໄປເຮັດສຶກກັບຂະເໝນກັບມາຍັງກຸງທົນບຸລີເຫັນວ່າຄວາມບໍ່ສະຫງົບຂອບບ້ານເມືອງເກີດຈາກສົມເດັດພະເຈົ້າຕາກສິນມະຫາລາດມີພະສະຕິວິປະຫຼາດ ຈຶງໃຫ້ນຳໄປສຳເລັດໂທດດ້ວຍການຕັດພະສຽນ (ຫົວ) ນະ ປ້ອມວິໄຊປະສິດ ແລ້ວຝັງພະບໍຣົມສົບທີ່ວັດບາງຍີ່ເຮືອໃຕ້ (ວັດອິນທາລາມວໍລະວິຫານ) ເມື່ອວັນທີ່ 6 ເມສາ ຄ.ສ.1782 ສະເດັດຂະນະມີພະຊົນມາຍຸໄດ້ 48 ພັນສາ ສິຣິຮວມຄອງລາດໄດ້ 15 ປີ ກຸງທົນບຸລີກໍສິ້ນສຸດລົງ ຈາກນັ້ນຈຶງໄດ້ສືບສວນຄວາມຜິດຂອງຜູ້ກໍ່ກະບົດ ແລ້ວຕັດສິນໃຫ້ນຳພະຍາສັນກັບພວກໄປປະຫານຊີວິດໃນເວລາຕໍ່ມາ
ຢ່າງໃດກໍຕາມ ນອກເໜືອຈາກແນວຄິດດັງກ່າວແລ້ວ ຍັງມີແນວຄິດອື່ນ ເຊັ່ນ ທີ່ສະເໜີວ່າສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີຊົງຖືກສົມເດັດເຈົ້າພະຍາມະຫາກະສັດສຶກ (ທອງດ້ວງ) ເຮັດລັດຖະປະຫານ ແລະແນວຄິດພະອົງຊົງສະຫຼະລາຊະບັນລັງແລະລາບວດໄປຍັງນະຄອນສີທຳມະລາດ ເປັນຕົ້ນ
ພະບໍຣົມລາຊານຸສອນ[ແກ້ໄຂ]
ລັດຖະບານໄດ້ປະກາດໃຫ້ວັນທີ່ 28 ທັນວາຂອງທຸກປີ ເຊິ່ງກົງກັບວັນທີ່ພະອົງຊົງປາບດາພິເສກເປັນພະມະຫາກະສັດ ເປັນ "ວັນສົມເດັດພະເຈົ້າຕາກສິນມະຫາລາດ" ນອກຈາກນັ້ນຄະນະລັດຖະມົນຕີຍັງມີມັດຕິໃຫ້ພະລາຊະສົມຍານາມວ່າ "ສົມເດັດພະເຈົ້າຕາກສິນມະຫາລາດ" ນິທິ ອຽວສີວົງ ໄດ້ບັນທຶກໄວ້ວ່າ ພະອົງຊົງເປັນວີລະກະສັດຂອງຊາດໄທທີ່ປະຊາຊົນຮູ້ຈັກດີທີ່ສຸດແລະມີສານເທພາຮັກແລະພະບໍຣົມລາຊານຸສາວະຣີຖະຫວາຍແດ່ພະອົງຫຼາຍທີ່ສຸດຍິ່ງກວ່າອະດີດພະມະຫາກະສັດໄທພະອົງໃດ
ລັດຖະບານຈອມພົນ ປ. ພິບູນສົງຄາມ ພ້ອມທັງເຫຼົ່າພະສົກນິກອນຊາວໄທໄດ້ພ້ອມໃຈກັນສ້າງພະລາຊະອະນຸສາຣີປະດິດສະຖານ ນະ ວົງວຽນໃຫຍ່ ຝັ່ງທົນບຸລີ ເຊິ່ງສາດສະດາຈານສິນ ພີຣະສີ ຄະນະບໍດີປະຕິມາກຳ ມະຫາວິທະຍາໄລສິລະປາກອນຂະນະນັ້ນເປັນຜູ້ອອກແບບ ທາງລາຊະການໄດ້ປະກອບພະລາຊະພິທີເປີດແລະຖະຫວາຍບັງຄົມພະບໍຣົມລາຊະນຸສາວະຣີຄັ້ງທຳອິດເມື່ອວັນທີ່ 17 ເມສາ ຄ.ສ. 1954 ແລະໃນວັນທີ່ 28 ທັນວາ ຄ.ສ.1954 ຈຶງມີລັດພິທີເປີດເປັນທາງການອີກເທື່ອໜຶ່ງ ໂດຍພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະມິນມະຫາພູມິພົນອະດຸນຍະເດດສະເດັດພະລາຊະດຳເນິນຊົງວາງພວງມາລາ ຖະຫວາຍລາຊະສັກກາລະ ຕໍ່ມາທາງລາຊະການກຳໜົດໃຫ້ວັນທີ່ 28 ທັນວາ ເປັນວັນຖະຫວາຍບັງຄົມສົມເດັດພະເຈົ້າຕາກສິນມະຫາລາດເຊັ່ນກັນ
ຄວາມສັມພັນເຊື້ອສາຍຈີນ[ແກ້ໄຂ]
ເນື່ອງຈາກສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີຊົງມີເຊື້ອສາຍຈີນແຕ້ຈິ໋ວຈຶງໄດ້ຮັບຄວາມເຄົາຮົບຢ່າງຍິ່ງ ໂດຍສະເພາະຈາກຄົນໄທເຊື້ອສາຍຈີນ ມີການຮຽກຕາມພາສາຈີນແຕ້ວ່າ ແຕ່ອ່ວງກົງ(鄭王公) ໝາຍເຖິງກະສັດຊາວແຕ້ຈິ໋ວທີ່ໄດ້ຮັບການເຄົາຮົບບູຊາ (ແຊ່ແຕ້ຂອງພະອົງພ້ອງກັບຄຳວ່າແຕ້ຈິ໋ວ 潮州)
ພະບາດສົມເດັດພະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວພະລາຊະທານຂໍ້ມູນແກ່ໝໍສະມິດ (ນາຍແພດ ມັນຄອມ ສະມິດ) ວ່າສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີມີຊື່ຮຽກຂານກັນໃນໝູ່ຊາວຈີນ "ເຕຍຊິນຕັດ"ຫຼື "ເຕຍຊິນຕາດ" (爹信達) ແປວ່າ ພໍ່ສິນເຈົ້າເມືອງຕາກ ແລະຍັງມີຊື່ທີ່ປາກົດ ເຈິ້ງກົ໋ວອິງ (鄭國英) ແປວ່າ ວີລະບຸລຸດຂອງປະເທດນາມເຈິ້ງ ຕາມຫຼັກຖານຈີນກ່ອນສະເດັດຮັບລາຊະການເຄີຍຊົງປະກອບອາຊີບຄ້າຂາຍຕໍ່ຈາກພະລາຊະບິດາ ແລະຍັງມີຫຼັກຖານທີ່ສໍ່ວ່າເຄີຍຊົງເປັນພໍ່ຄ້າກວຽນ ມີຮັບສັ່ງໄດ້ຄ່ອງແຄ່ວ ທັງຈີນແຕ້ຈິ໋ວ ທັງຈີນກວາງຕຸ້ງ ແລະຈີນຮົກກ້ຽນ
ຢ່າງໃດກໍຕາມ ຕ້ວນລີ່ເຊີງໄດ້ພົບສຸສານບັນຈຸສະຫຼອງພະອົງຂອງສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີທີ່ຕຳບົນຫົວຟູ່ ອຳເພີເສີງໃຫ່ ຈັງຫວັດແຕ້ຈິ໋ວ (ເສົາໂຈ) ຢູ່ໃນມົນທົນກວາງຕຸ້ງ ທາງຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ຂອງຈີນ ຮວມທັງສານປະຈຳຕະກູນເຊິ່ງສ້າງຂຶ້ນໃນ ຄ.ສ.1921 ຄົງເປັນຜູ້ສືບລາຊະກຸນສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີສົ່ງໄປຝັງແທນພະບໍຣົມສົບຕາມທຳນຽມຈີນສິ່ງນີ້ອາດເປັນຫຼັກຖານວ່າ ສາຍວົງພະລາຊະບິດາຢູ່ທີ່ຕຳບົນນັ້ນເຊິ່ງເປັນຖິ່ນທີ່ແຫ້ງແລ້ງ ເຮັດອົບພະຍົບມາຢູ່ໃນພະນະຄອນສີອະຍຸທະຍາ
ອ້າງອິງ[ແກ້ໄຂ]
ເຊິງອັດ[ແກ້ໄຂ]
1.จรรยา ประชิตโรมรัน. (2548). สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. หน้า 55
2.ศาสนสถานที่สำคัญในสมัยธนบุรี, มูลนิธิอนุรักษ์โบราณสถานในพระราชวังเดิม กองทัพเรือ
3.มูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา. นามานุกรมพระมหากษัตริย์ไทย. กรุงเทพฯ : มูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา, 2554. 264 หน้า. หน้า 183-186.
5.นิธิ เอียวศรีวงศ์. หน้า 61.
6.นิธิ เอียวศรีวงศ์. หน้า 61.
7.นิธิ เอียวศรีวงศ์. หน้า 63.
8.ธำรงศักดิ์ อายุวัฒนะ. ราชสกุลจักรีวงศ์ และราชสกุลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช (ใน Thai). Bangkok: สำนักพิมพ์บรรณกิจ.
9.p. 490. ISBN 974-222-648-2.
10.พิธีบำเพ็ญกุศลอุทิศถวายสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช เนื่องในวันคล้ายวันปราบดาภิเษก, 19 ธันวาคม 2549
11.Lintner, p. 112 David K. Wyatt. Thailand: A Short History. Yale University Press.
12. p. 140. ISBN 0300035829.
13.นิธิ เอียวศรีวงศ์. หน้า 77.
12.ประยุทธ์ สิทธิพันธ์, มหาราชและพระราชกรณียกิจสมเด็จพระภัทรมหาราช (กรุงเทพฯ : เทพพิทักษ์การพิมพ์, 2520) หน้า 223.
13.นิธิ เอียวศรีวงศ์. หน้า 81.
14.นิธิ เอียวศรีวงศ์. หน้า 80.
15.นิธิ เอียวศรีวงศ์. หน้า 82-83.
16.นิธิ เอียวศรีวงศ์. หน้า 87.
17.นิธิ เอียวศรีวงศ์. หน้า 84-86.
18.นิธิ เอียวศรีวงศ์. หน้า 87-88.
19.นิธิ เอียวศรีวงศ์. หน้า 88-89.
20.นิธิ เอียวศรีวงศ์. หน้า 89.
21.นิธิ เอียวศรีวงศ์. หน้า 98.
22.นิธิ เอียวศรีวงศ์. หน้า 98-99. มหาราชวงษ์พงศวดารพม่า, (กรุงเทพฯ : มติชน, 2545), หน้า 243.
23.พระราชพงศวดารฉบับพระราชหัตถเลขา, (กรุงเทพฯ : คลังวิทยา, 2516), หน้า 290.
24.จำนวนทหารที่หนีออกจากกรุงศรีอยุธยาพร้อมกับพระเจ้าตากนี้ เอกสารกล่าวไว้ไม่ตรงกัน พระราชพงศวดารฉบับพะราชหัตถเลขา, ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) และฉบับบริติชมิวเซียม กล่าวตรงกันว่า 1,000 นาย, จดหมายความทรงจำของกรมหลวงนรินทรเทวีว่ามี 500 นาย
25.นิธิ เอียวศรีวงศ์. หน้า 121. พงษ์ ณ พัฒน์, วันสำคัญไทยนอกปฏิทิน, (กรุงเทพฯ : แสงดาว, 2551), หน้า 12-13
26.ประชุมพงศาวดารภาคที่ 65, หน้า 28.
27.พระราชพงศวดารฉบับพระราชหัตถเลขา, หน้า 294.
28.John Bowman. Columbia Chronologies of Asian History and Culture. Columbia University Press. p. 514.
29.ISBN 0231110049.
30.วัดลุ่มมหาชัยชุมพล, เครื่อข่ายกาญจนาภิเษก
31.บัญชา แก้วเกตุทอง,พลตรี. หนังสือที่ระลึกในงานหล่อประทานพร สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี ณ วัดลุ่มมหาชัยชุมพล จังหวัดระยอง วันที่ ๖-๑๐ กุมภาพันธ์ ๒๕๒๑.
32.วัลลภา รุ่งศิริแสงรัตน์. (2546). บรรพบุรุษไทย: สมัยกรุงธนบุรีและรัตนโกสินทร์ตอนต้น. โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. หน้า 5
33.พระราชพงศวดารฉบับพระราชหัตถเลขา, น. 308. นิธิ เอียวศรีวงศ์. หน้า 126. (ปัจจุบันคือจังหวัดจันทบุรี) ภูมิศาสตร์ประเทศไทย 11 ชื่อเดิมของจังหวัดต่างๆและชื่อเดิมของเมืองในประวัติศาสตร์
34.ศรรวริศา เมฆไพบูลย์,ศิริโชค เลิศยะใส. NATIONAL GEOGRAPHIC ฉบับที่ 77 ธันวาคม 2550. กรุงเทพฯ : อมรินทร์ปริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน),หน้า 51.ISSN 1513-9840
35.สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ. p. 385
36.สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ. p. 401-402.
37.พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์, สามกรุง (พระนคร:คลังวิทยา ๒๕๑๑) หน้า ๙๘.
38.W.A.R. Wood (1924). A History of Siam. Chiang Mai. p. 253
39.นิธิ เอียวศรีวงศ์. หน้า 143.
40.นิธิ เอียวศรีวงศ์. หน้า 143-145.
41.นิธิ เอียวศรีวงศ์. หน้า 146.
42.พระราชพงศาวดารกรุงธนบุรี, หน้า 23
43.สุนทรภู่, นิราศสุนทรภู่ ตอนนิราศพระบาท (พระนคร:คุรุสภา 2519) หน้า 123-124.
44.นิธิ เอียวศรีวงศ์. หน้า 147.
45.ชัย เรืองศิลป์. หน้า 6. พระราชวังเดิม
46.ธีระชัย ธนาเศรษฐ. เปิดวังสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช. สำนักพิมพ์ ธีรกิจ (ประเทศไทย) จำกัด. หน้า 134.
47.นิธิ เอียวศรีวงศ์. หน้า 148.
48.Damrong Rajanubhab, pp. 418-419
49.W.A.R.Wood, p. 254
50.งานกู้ชาติในสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช. หอมรดกไทย. สืบต้น 15-5-2554.
51.นิธิ เอียวศรีวงษ์. หน้า 173. พระราชพงศาวดารกรุงธนบุรี, หน้า 128-146
52.พระราชพงศาวดารกรุงธนบุรี, หน้า 177
53.มูลนิธิกตเวทินในพระบรมราชูปถัมป์, ประวัติศาสตร์ชาติไทย, กรุงเทพฯ : อมรินทร์พริ้นติ้งแอนพับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน) , 2547 หน้า 79 - 93. ISBN 974-92746-2-8
54.KING TAKSIN DAY webhost.m-culture.go.th Retrieved 2007-12-28
55.กรมศิลปากร, ประชุมพงศวดาร ภาคที่ 39 หน้า 63-64.
56.Thomas J. Barnes. Tay Son: Rebellion in 18th Century Vietnam. Xlibris Corporation. p. 74. ISBN 0738818186.
57.ชัย เรืองศิลป์. หน้า 2.
58.ชัย เรืองศิลป์. หน้า 4.
59.ชัย เรืองศิลป์. หน้า 5.
60.ชัย เรืองศิลป์. หน้า 7.
61.Chris Baker (writer), Pasuk Phongpaichit. A History of Thailand. Cambridge University Press. p. 32. ISBN 0521816157.
62.Editors of Time Out. Time Out Bangkok: And Beach Escapes. Time Out. p. 84. ISBN 1846700213.
63.Paul M. Handley. The King Never Smiles. Yale University Press. p. 27. ISBN 0300106823. 64.Bertil Lintner. Blood Brothers: The Criminal Underworld of Asia. Macmillan Publishers. ISBN 1403961549., p. 234
65.Chris Baker, Pasuk Phongpaichit. A History of Thailand. Cambridge University Press. ISBN 0521816157., p. 32 53
66.พระมหากษัตริย์ไทย : ธ ครองใจไทยทั้งชาติ. กรุงเทพฯ : โอเดียนสโตร์, 2543. หน้า : 244-245
67.วีณา โรจนราธา. กรุงแตก พระเจ้าตากฯ และประวัติศาสตร์ไทย. กรุงเทพฯ : กรุงสยามพริ้นติ้ง กรุ๊พ, 2540 หน้า 99 ISBN 978-974-02-0003-1
68.การกู้พระศาสนาของพระเจ้าตากสินมหาราช : อาจารย์สมพร เทพสิทธา วนา. พระเจ้าตากสิน ใช้ศาสนา กำหนดจริยธรรมของคนไทย, prajan.com, 7 กุมภภาพันธ์ 2549
69.อาจาร์สมพร เทพสิทธาวนา: พระมหากษัตริย์ กับศาสนา, oknation.net, 12 เมษายน 2551
70.กรมศิลปากร, จดหมายเหตุฉบับพระยาประมูลธนรักษ์ (พิมพ์ในงานศพ นางช้อย ชูโต พ.ศ. 2464) หน้า 7.
71.พระราชพงศาวดารกรุงธนบุรี, หน้า 186-187
72.เปลื้อง ณ นคร. ประวัติวรรณคดีไทยสำหรับนักศึกษา. กรุงเทพฯ : ไทยวัฒนาพานิช, 2517. หน้า 216
73.สมุดภาพไตรภูมิฉบับกรุงศรีอยุธยา-ฉบับกรุงธนบุรีเลม 1-2
74.กรมช่างสิบหมู่ changsipmu.com
75.ชมโบสถ์ซางตาครู้ส ชิมขนมฝรั่งกุฎีจีน สมเด็จพระเจ้าตากสินพระราชทานเพลิงศพพระราชมารดา (นกเอี้ยง) ณ วัดบางยี่เรือใต้ (อินทาราม)
76.พระราชพงศาวดาร ฉบับพระราชหัตถเลขา, กรุงเทพฯ : สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, 2548, หน้า 230
77.สมชาย พุ่มสอาด, เบื้องหลังกบฏพระยาสรรค์, ศิลปวัฒนธรรม, ปีที่ 4 ฉบับที่ 6, เมษายน 2526 หน้า 8-15
78.ทศยศ กระหม่อมแก้ว. พระเจ้าตาก สิ้นพระชนม์ที่เมืองนคร. กรุงเทพฯ : กรีนปัญญาญาณ จำกัด, 2555. ISBN : 978-616-526-030-5
79.Donald K. Swearer (2004). Becoming the Buddha: The Ritual of Image. Princeton University Press. ISBN 0-691-11435-8. p. 235
80.นิธิ เอียวศรีวงศ์. หน้า 55.
81.สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช, พระราชประวัติสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช - 82.คลังปัญญาไทย ตามรอยสุสานพระเจ้าตาก sarakadee.com
83.Mulcolm Smith, Dr. A Physician at the Court of Siam. University of Michigan Library. p. 13.
84.พิมพ์ประไพ พิศาลบุตร. สำเภาสยาม ตำนานเจ๊กบางกอก . กรุงเทพฯ : นานมีบุ๊คส์, 2544. หน้า 93 ISBN 974-472-331-9
- ↑ จรรยา ประชิตโรมรัน. (2548). สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. หน้า 55


c: text/html

text:
ອອນໄລນ໌ Asterix ແລະ Obelix
[0] ໄລຍະການຄຸນນະສົມບັດກ່ຽວກັບເຫດການຂອງ Gauls brave ເອົາຊະນະ humor sparkling, ຕົ້ນກໍາເນີດແລະ storyline ຜິດປົກກະຕິ. ໃນປັດຈຸບັນ gamers ສາມາດຫຼິ້ນກັບເຂົາເຈົ້າສໍາລັບເກມອອນໄລນ໌ຟຣີ Asterix ແລະ Obelix ການຮຽນຮູ້ກ່ຽວກັບເຫດການໃຫມ່ແລະຕໍ່ສູ້ກັບການ Romans ກຽດຊັງ. ກໍາລັງແຮງຂອງລັກສະນະການແມ່ນຍັງບໍ່ທັນພຽງພໍສໍາລັບການຫນຶ່ງການສູ້ຮົບຢູ່ໃນປະເພດຂອງພວກເຮົາເຫດການທີ່ຕື່ນເຕັ້ນດີທີ່ຕ້ອງການການມີສ່ວນຮ່ວມຂອງທ່ານ. ໄປໂອລິມປິກເກມແລະການຊ່ວຍເຫຼືອຂອງ potion magic ໃນການຟື້ນຟູພະລັງງານທີ່ຈະທໍາລາຍການບັນທຶກການ, ໄປໂດຍຜ່ານ quests, ພັບຮູບພາບປິດແລະສີ. [1]
ທີ່ດີທີ່ສຸດ ອອນໄລນ໌ Asterix ແລະ Obelix

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ປະຫວັດຄວາມເປັນມາຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ
ຕັ້ງແຕ່ສະຕະວັດທີສິບແປດເປັນຕົ້ນມາທີ່ປະຊາຊົນລາວໄດ້ຕໍ່ສູ່ເພື່ອຄວາມເປັນເອກະລາດ. ພາຍໃຕ້ການນໍາພາຂອງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວໄດ້ນໍາພາໄປເຖິງການປົດປ່ອຍປະເທດຊາດຢ່າງສົມບູນ. ໄປພ້ອມໆກັບການສະຖາປະນາສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວສະພາປະຊາຊົນສູງສຸດທີ I ກໍໄດ້ຮັບການສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໂດຍກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຜູ້ແທນປະຊາຊົນທົ່ວປະເທດໃນວັນທີ 2 ທັນວາ 1975.
ສະພາປະຊາຊົນສູງສຸດ ຊຸດທີ I ປະກອບດ້ວຍສະມາຊິກທັງໝົດ 45 ທ່ານ, ເຊິ່ງໃນນັ້ນມີເພດຍິງ 4 ທ່ານ. ທ່ານ ສຸພານຸວົງ ຖືກເລືອກຕັ້ງເປັນປະທານສະພາ, ພ້ອມດຽວກັບທ່ານ ສີສົມພອນ ລໍວັນໄຊ, ທ່ານ ສີທົນ ກົມມະດໍາ, ທ່ານ ໄຟດ່າງ ລໍເບຼຍຢາວ ກໍຖືກເລືອກຕັ້ງເປັນຮອງປະທານ ແລະທ່ານ ຄໍາສຸກ ແກ້ວລາ ເປັນຮອງປະທານ ທັງເປັນເລຂາທິການໃຫຍ່. ສະພາປະຊາຊົນສູງສຸດຊຸດທີ I ປະກອບມີຄະນະປະຈໍາ ແລະ 3 ກໍາມາທິການຄື: ກໍາມາທິການຮ່າງລັດຖະທໍາມະນູນ, ກໍາມາທິການລັດຖະບັນຍັດ ແລະກົດໝາຍເລືອກຕັ້ງ ແລະກໍາມາທິການແຜນການ ແລະການເງິນ.ສະພາປະຊາຊົນສູງສຸດ ຊຸດທີ I ມີບົດບາດໜ້າທີ່ເຕົ້າໂຮມຄວາມສາມັກຄີບັນດາຊັ້ນຄົນ ແລະຊົນເຜົ່າໃນທົ່ວປະເທດ ເພື່ອປະຕິບັດ 2 ໜ້າທີ່ຍຸດທະສາດຄື: ປົກປັກຮັກສາ ແລະກໍ່ສ້າງປະເທດຊາດ. ສະພາປະຊາຊົນສູງສຸດ ຊຸດທີ I ໄດ້ເຮັດຫຼ້ອນພາລະບົດບາດ ແລະໜ້າທີ່ການເມືອງຂອງຕົນໃນການປຸກລະດົມ, ເຕົ້າໂຮມຄວາມສາມັກຄີປວງຊົນທັງຊາດ, ປົກປັກຮັກສາໝາກຜົນຂອງການປະຕິວັດກໍຄືຄວາມເປັນເອກະລາດແຫ່ງຊາດໄວ້ໄດ້ຢ່າງໝັ້ນຄົງ, ພ້ອມນີ້ກໍຍັງໄດ້ຟື້ນຟູເສດຖະກິດ, ວັດທະນະທໍາສັງຄົມ, ຮໍາບາດແຜສົງຄາມ ແລະປົວແປງຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງປວງຊົນລາວບັນດາເຜົ່າໃຫ້ນັບມື້ດີຂຶ້ນ.
ນອກນີ້ສະພາປະຊາຊົນສູງສຸດ ຊຸດທີ I ຍັງໄດ້ເຮັດໜ້າທີ່ຄົ້ນຄວ້າພິຈາລະນາ ແລະຕົກລົງຮັບຮອງເອົາແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມແຫ່ງຊາດ 5 ປີເທື່ອທີ 1 (1980-1985);
ພິຈາລະນາຮັບຮອງເອົາກົດໝາຍໃໝ່ຈໍານວນໜຶ່ງເຊັ່ນ: ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍສະພາລັດຖະມົນ ຕີ ແລະຄະນະກໍາມະການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນ, ກົດໝາຍລົງທຶນຕ່າງປະເທດ ແລະໄດ້ພິຈາລະນາຕົກລົງບັນດາບັນຫາສໍາຄັນອື່ນໆຂອງປະເທດຊາດອີກດ້ວຍ.
ມາໃນວັນທີ 26 ມີນາ 1989 ສະພາປະຊາຊົນສູງສຸດ ຊຸດທີ II ກໍໄດ້ຮັບການເລືອກຕັ້ງ ໂດຍຜ່ານການເລືອກຕັ້ງທົ່ວປະເທດ. ສະພາຊຸດນີ້ປະກອບດ້ວຍສະມາຊິກ 79 ທ່ານ, ໃນນັ້ນມີເພດຍິງ 5 ທ່ານ. ທ່ານ ໜູຮັກ ພູມສະຫວັນ ຖືກຄັດເລືອກໃຫ້ເປັນປະທານ ແລະປະກອບມີຄະນະປະຈໍາ 5 ທ່ານ ແລະກໍາມາທິການຈໍານວນໜຶ່ງເຊັ່ນ: ກໍາມາທິການກົດໝາຍ, ກໍາມາທິການເລຂານຸການ, ກໍາມາທິການວັດທະນະທໍາ-ສັງຄົມ, ກໍາມາທິການພົວພັນຕ່າງປະເທດ ແລະຫ້ອງວ່າການສະພາແຫ່ງຊາດ; ສໍາລັບຢູ່ທ້ອງຖິ່ນແມ່ນປະກອບດ້ວຍສະພາປະຊາຊົນແຂວງ ແລະສະພາປະຊາຊົນເມືອງ.
ສະພາປະຊາຊົນສູງສຸດ ຊຸດທີ II ໄດ້ມີຜົນງານອັນໃຫຍ່ຫຼວງໃນການເຮັດຫຼ້ອນພາລະບົດບາດ ແລະໜ້າທີ່ການເມືອງຂອງຕົນຄື: ໄດ້ເຮັດສໍາເລັດການຮ່າງລັດຖະທໍາມະນູນແຫ່ງຊາດ ສະບັບທໍາອິດຂອງ ສປປລາວ ເຊິ່ງໄດ້ຖືກຮັບຮອງເອົາຢູ່ໃນກອງປະຊຸມ ເທື່ອທີ 6 ສະໄໝສາມັນຂອງສະພາປະຊາຊົນສູງສຸດ ຊຸດທີ II ໃນວັນທີ 14 ສິງຫາ 1991, ສະພາປະຊາຊົນ ຊຸດທີ II ຍັງໄດ້ພິຈາລະນາຮັບຮອງເອົາກົດໝາຍໃໝ່ຈໍານວນ 22 ສະບັບ. ນອກນີ້ກໍຍັງໄດ້ຕັ້ງໜ້າເຄື່ອນໄຫວວຽກງານການຕ່າງປະເທດ, ແນໃສ່ເພີ່ມທະວີການພົວພັນຮ່ວມມືກັບອົງການລັດຖະສະພາສາກົນ, ພາກພື້ນ ແລະລັດຖະສະພາປະເທດເພື່ອນມິດອີກ. ດ້ວຍເຫດນີ້ ສປປລາວ ຈຶ່ງໄດ້ເປັນທີ່ຮັບຮູ້ອັນກວ້າງຂວາງຈາກປະຊາຄົມໂລກ.
ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຄັ້ງທີ 83 ຂອງສະຫະພັນລັດຖະສະພາສາກົນທີ່ປະເທດໄຊປລັດຊ໌ໄດ້ຕົກລົງຮັບເອົາ ສປປລາວເຂົ້າເປັນສະມາຊິກສົມບູນຂອງອົງການດັ່ງກ່າວ. ສປປລາວ ຍັງເປັນຜູ້ສັງເກດການຂອງລັດຖະສະພາອາຊຽນ ແລະໄດ້ສ້າງຕັ້ງສະມາຄົມມິດຕະພາບລັດຖະສະພາລາວ-ຍີ່ປຸ່ນ.
ໃນວັນທີ 20 ທັນວາ 1992 ສະພາແຫ່ງຊາດ ຊຸດ ທີ III ກໍໄດ້ຮັບການສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນ ແລະໄດ້ປ່ຽນຊື່ຈາກສະພາປະຊາຊົນສູງສຸດ ມາເປັນສະພາແຫ່ງຊາດ ເພື່ອເຄື່ອນໄຫວປະຕິບັດພາລະບົດບາດແລະໜ້າທີ່ໃນຖານະອົງການນິຕິບັນຍັດຕາມທີ່ໄດ້ກໍານົດໄວ້ໃນລັດຖະທໍາມະນູນໃນພາກກ່ຽວກັບກົດໝາຍວ່າດ້ວຍສະພາແຫ່ງຊາດ. ສະພາແຫ່ງຊາດ ຊຸດທີ III ເປັນສະພາຊັ້ນດຽວ ບໍ່ມີສະພາທ້ອງຖິ່ນ.
ສະພາແຫ່ງຊາດ ຊຸດທີ III ປະກອບມີສະມາຊິກທັງໝົດ 85 ທ່ານ, ໃນນັ້ນມີເພດຍິງ 8 ທ່ານ, ທ່ານສະໝານ ວິຍະເກດ ຖືກເລືອກເປັນປະທານ ແລະມີຮອງປະທານ 2 ທ່ານ, ຄະນະ 07 ທ່ານ ແລະມີ 6 ກໍາມາທິການຄື: ກໍາມາທິການເລຂານຸການ, ກໍາມາທິການກົດໝາຍ, ກໍາມາທິການເສດຖະກິດແຜນການ ແລະການເງິນ, ກໍາມາທິການວັດທະນະທໍາ-ສັງຄົມ, ກໍາມາທິການບັນດາເຜົ່າແລະກໍາມາທິການການຕ່າງປະເທດພ້ອມນີ້ກໍມີຫ້ອງວ່າການສະພາແຫ່ງຊາດ ເປັນກົງຈັກຊ່ວຍວຽກ.
ນັບແຕ່ມື້ເລືອກຕັ້ງເປັນຕົ້ນມາ, ສະພາແຫ່ງຊາດ ຊຸດທີ III ໄດ້ປະຕິບັດພາລະບົດບາດ ແລະໜ້າທີ່ຂອງຕົນເປັນຢ່າງດີຄືໄດ້ດໍາເນີນກອງປະຊຸມສະໄໝສາມັນ ແລະວິສາມັນຂອງຕົນ 9 ເທື່ອ.ບັນຫາທີ່ພົ້ນເດັ່ນໃນກອງປະຊຸມດັ່ງກ່າວແມ່ນໄດ້ຕົກລົງບັນຫາສໍາຄັນຂອງປະເທດຊາດເຊັ່ນ: ສ້າງຕັ້ງແລະປັບປຸງກົງຈັກໃນລະບົບອໍານາດແຫ່ງລັດຂ˜ນສູນກາງ; ຕົກລົງຮັບຮອງເອົາແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມແລະງົບປະມານປະຈໍາປີ; ພິຈາລະນາຮັບຮອງເອົາກົດໝາຍໃໝ່ໄດ້ຫຼາຍສະບັບແລະດັດແກ້ກົດໝາຍເກົ່າໄດ້ 3 ສະບັບ, ໄດ້ຈັດຕັ້ງໜ່ວຍສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດ ແລະຫ້ອງການສະພາແຫ່ງຊາດຢູ່ແຕ່ລະເຂດເລືອກຕັ້ງ; ສືບຕໍ່ເຄື່ອນໄຫວວຽກງານການຕ່າງປະເທດໃຫ້ນັບມື້ກວ້າງຂວາງ.
ໃນຕະຫຼອດໄລຍະ 20 ກວ່າປີແຫ່ງການສ້າງຕັ້ງ, ປັບປຸງ ແລະເຕີບໃຫຍ່ຂະຫຍາຍຕົວຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ ແຫ່ງ ສປປລາວ ທັງ 3 ຊຸດລ້ວນແຕ່ໄດ້ເຮັດຫຼ້ອນພາລະບົດບາດ ແລະໜ້າທີ່ຂອງຕົນເປັນຢ່າງດີ; ຜົນສໍາເລັດຂອງສະພາແຕ່ລະຊຸດໄດ້ກາຍເປັນປັດໃຈທີ່ສໍາຄັນໃນຂະບວນວິວັດແຫ່ງການຂະຫຍາຍຕົວໃນແຕ່ລະໄລຍະ ໂດຍສະເພາະແມ່ນໄລຍະແຫ່ງການປະຕິບັດແນວທາງປ່ຽນແປງໃໝ່ຂອງພັກ ປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ, ປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນການກໍ່ສ້າງ, ປັບປຸງ ແລະບູລະນະລະບອບປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນ ໃຫ້ນັບມື້ນັບໜັກແໜ້ນ ແລະໝັ້ນຄົງ.
ສະພາແຫ່ງຊາດ ຊຸດທີ IV ຊຶ່ງໄດ້ຮັບການເລືອກຕັ້ງໃນວັນທີ 21 ທັນວາ 1997, ໄດ້ກາຍເປັນເຫດການປະຫວັດສາດ ທີ່ສໍາຄັນ ເຊິ່ງເປັນຂີດໝາຍແຫ່ງການເຕີບໃຫຍ່ຂະຫຍາຍຕົວ ຂອງລະບອບປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນທີ່ເປັນໜ້າຈົດຈໍາໄວ້ໃນປະຫວັດສາດຂອງປະເທດເຮົາ.
ສະພາແຫ່ງຊາດ ຊຸດທີ IV ປະກອບດ້ວຍສະມາຊິກທັງໝົດ 99 ທ່ານ, ໃນນັ້ນມີເພດຍິງ 21 ທ່ານ. ທ່ານ ສະໝານ ວິຍະເກດຖືກເລືອກເປັນປະທານ ແລະມີຮອງປະທານ 3 ທ່ານ, ໃນນັ້ນເພດຍິງ 1 ທ່ານ. ສະພາຊຸດນີ້ມີຄະນະປະຈໍາ ຈໍານວນ 7 ທ່ານ ແລະມີ 6 ກໍາມາທິການຄື: ກໍາມາທິການກົດໝາຍ, ກໍາມາທິການເສດຖະກິດ-ການເງິນ, ກໍາມາທິການວັດທະນະທໍາ-ສັງຄົມ, ກໍາມາທິການບັນດາເຜົ່າ, ກໍາມາທິການປ້ອງກັນຊາດ-ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບແລະກໍາມາທິການພົວພັນຕ່າງປະເທດ, ພ້ອມນີ້ກໍມີຫ້ອງວ່າການສະພາແຫ່ງຊາດ ເປັນກົງຈັກຊ່ວຍວຽກ.
ເປັນທີ່ສັງເກດເຫັນວ່າ ນັບແຕ່ສະພາຊຸດທີ I ຈົນເຖິງຊຸດທີ IV , ສະພາແຫ່ງຊາດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ ໄດ້ມີການຂະຫຍາຍຕົວບໍ່ຢຸດຢັ້ງ. ໃນແຕ່ລະຊຸດການເລືອກຕັ້ງຈໍານວນສະມາຊິກສະພາໄດ້ເພີ້ມຂື້ນທັງເພດຊາຍ ແລະເພດຍິງ. ຕົວຢ່າງ: ໃນສະພາຊຸດທີ I ປະກອບມີສະມາຊິກ ຈໍານວນ 45 ທ່ານ, ໃນນັ້ນມີເພດຍິງ 4 ທ່ານ. ແຕ່ມາຮອດສະພາຊຸດທີ 4 ມີເພດຍິງ 21 ທ່ານໃນຈໍານວນສະມາຊິກທັງໝົດ 99 ທ່ານ. ສະພາແຫ່ງຊາດຄັ້ງນີ້ບໍ່ພຽງແຕ່ມີການປ່ຽນແປງດ້ານປະລິມານ, ແຕ່ຄຸນນະພາບຂອງວຽກງານກໍໄດ້ຮັບການປັບປຸງ ນັບມື້ນັບດິຂຶ້ນອີກດ້ວຍ.
ຜົນສໍາເລັດແຫ່ງການຈັດຕັ້ງ ແລະເຄື່ອນໄຫວຂອງສະພາແຫ່ງຊາດໃນໄລຍະຜ່ານມາ ໄດ້ກາຍເປັນບົດຮຽນອັນລໍ້າຄ່າໃຫ້ແກ່ການກ້າວເຂົ້າສູ່ໄລຍະໃໝ່ຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ ຊຸດທີ IV ກໍຄືຊຸດຕໍ່ໆໄປ. ການທີ່ສະພາແຫ່ງຊາດແຕ່ລະຊຸດໄດ້ກໍ່ສ້າງ ແລະຮັບຮອງເອົາກົດໝາຍຢ່າງເປັນລະບົບໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບສະພາບການຂະຫຍາຍຕົວ ຂອງລະບອບປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນນັ້ນໄດ້ເຮັດໃຫ້ພະນັກງານ ແລະປະຊາຊົນທຸກຊັ້ນຄົນໃນປະເທດມີຄວາມເບີກບານມ່ວນຊື່ນ ແລະເຊື່ອໝັ້ນຕໍ່ພັກ-ລັດທີ່ໄດ້ເລີ່ມກ້າວເຂົ້າສູ່ ການຄຸ້ມຄອງສັງຄົມດ້ວຍກົດໝາຍເພື່ອຮັບປະກັນສິດ ແລະພັນທະຂອງຕົນ.
ສະພາແຫ່ງຊາດ ຊຸດທີ V ໄດ້ຮັບການເລືອກຕັ້ງໃນວັນທີ 24 ກຸມພາ 2002 ເຊິ່ງປະກອບດ້ວຍສະ ມາຊິກທັງໝົດ 109 ທ່ານ ໃນນີ້ເພດຍິງມີ 25 ທ່ານ, ທ່ານ ສະໝານ ວິຍະເກດ ຖືກເລືອກຕັ້ງເປັນປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ ແລະ ທ່ານ ນາງ ປານີ ຢາທໍ່ຕູ້ຖືກເລືອກຕັ້ງເປັນຮອງປະ ທານສະພາແຫ່ງຊາດ. ສະພາແຫ່ງຊາດ ຊຸດນີ້ມີຄະນະປະຈໍາ ຈໍານວນ 7 ທ່ານ ແລະ 6 ກໍາມາທິການຄື: ກໍາມາທິການກົດໝາຍ, ກໍາມາທິການເສດຖະກິດ-ການເງິນ, ກໍາມາທິການວັດທະນະທໍາ-ສັງຄົມ, ກໍາມາທິການບັນດາເຜົ່າ, ກໍາມາທິການປ້ອງກັນຊາດ-ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ ແລະກໍາມາທິການພົວພັນຕ່າງປະເທດ, ພ້ອມນີ້ກໍມີຫ້ອງວ່າການສະພາແຫ່ງຊາດ ເປັນກົງຈັກຊ່ວຍວຽກ.
ໃນຕະຫລອດອາການຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ ຊຸດທີ V, ເຊິ່ງເປັນຊ່ວງໄລຍະເວລາທີ່ສະພາບແວດລ້ອມຂອງໂລກ ແລະພາກພື້ນມີທັງຂໍ້ສະດວກ ແລະມີສິ່ງທ້າທາຍທົດສອບຫລາຍປະການ, ແຕ່ ພາຍໃຕ້ການນໍາພາຂອງພັກ, ຄະນະປະຈໍາສະພາແຫ່ງຊາດ ກໍໄດ້ຕັ້ງໜ້າຫັນເອົາເນື້ອໃຈຈິດໃຈມະຕິ ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຄັ້ງທີ VII ຂອງພັກ ເພື່ອເປັນທິດນໍາໃຫ້ແກ່ການຈັດຕັ້ງຜັນຂະຫຍາຍແຜນເຄື່ອນໄຫວວຽກງານຂອງຕົນຕະຫລອດອາຍຸການຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ ຊຸດທີ V ໃຫ້ກ້າວສູ່ຄຸນນະ ພາບໃໝ່. ຜົນສໍາເລັດອັນພົ້ນເດັ່ນຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ ຊຸດນີ້ ແມ່ນການໄດ້ຮັບກຽດເປັນເຈົ້າ ພາບຈັດກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຄັ້ງທີ 26 ຂອງອົງການລັດຖະສະພາລະຫວ່າງຊາດອາຊຽນ (ໄອໂປ) ໂດຍໄດ້ຮັບຜົນສໍາເລັດເປັນຢ່າງດີ ເຊິ່ງເປັນການສ້າງສືສຽງໃຫ້ແກ່ຊາດລາວ ເວົ້າລວມ, ເວົ້າສະເພາະແມ່ນ ສະພາແຫ່ງຊາດລາວ ຖືວ່າເປັນຄັ້ງທໍາອິດທີ່ໄດ້ຮັບກຽດເປັນເຈົ້າພາບຈັດກອງປະຊຸມໄອໂປ ນັບຕັ້ງແຕ່ສະພາແຫ່ງຊາດລາວເຂົ້າເປັນສະມາຊິກອົງການດັ່ງກ່າວໃນ 1 ¡ñ¨¾ 1997 ໄປພ້ອມກັບຜົນສໍາເລັດ ດັ່ງກ່າວສະພາແຫ່ງຊາດ ຊຸດນີ້ຍັງໄດ້ປະຕິບັດພາລະບົດບາດສິດ ແລະໜ້າທີ່ຂອງຕົນດ້ວຍຄວາມຮັບຜິດຊອບສູງຕໍ່ການພິຈາລະນາ ແລະຮັບຮອງເອົາບັນດາໂຄງການສໍາຄັນຕ່າງຂອງຊາດ ເປັນຕົ້ນໂຄງການສ້າງເຂື່ອນໄຟຟ້ານໍ້າເທີນສອງ ມູນຄ່າການລົງທຶນ 1.580 ລ້ານໂດລາ; ໄດ້ພິຈາ ລະນາ ແລະຕົກລົງຮັບຮອງເອົາກົດໝາຍໃໝ່ 15 ສະບັບ ແລະປັບປຸງກົດໝາຍເກົ່າ 17 ສະບັບ.


text: ຄວາມຕ້ອງການອາເມລິກາຈະຜູ້ຊາຍ supernatural ບາງຄັ້ງຮອດຄວາມເລິກເຊັ່ນວ່າ authors ຫຼາຍ comics ແລະຮູບເງົາທີ່ມີການຖອນແລະສີເລື່ອງ parody ສຸດກະທູ້ນີ້. ໃນຕົວຈິງແລ້ວ, ຄັ້ງທໍາອິດ reinterpretation humorous ບາງແຮ່ທາດ heroic ໃນສະຫະລັດສາມາດພິຈາລະນາເປັນເຕົ່າ Ninja. ແຕ່ neither ໂລກຫຼືອາເມລິກາທີ່ບໍ່ເຫມາະສົມໃນການປະເມີນ irony ແມ່ນ, ທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງກິນຢູ່ມູນຄ່າໃບຫນ້າ. ການສົນທະນາໃນທົ່ວໂລກ, ຫ່າງຈາກການເຂົ້າໃຈລັກສະນະຂອງ comics ໄດ້, ຊຸດສັດໄດ້ນີ້ເປັນວິໄສທັດອາເມລິກາຂອງປະເພດສ່ຽງໄຟ, ແລະພົນລະເມືອງສະຫະລັດໄດ້ສະນັ້ນໃນຮັກທີ່ມີ superhero ຂອງເຂົາເຈົ້າວ່າແມ່ນເຕົ່າເປັນຮອບໃຫມ່ຂອງອຸດສາຫະກໍາການ book comic. ໃນອະນາຄົດ, attempts ກັບ rethink ກະທູ້ຍັງຮັບຮູ້ເຂົ້າໃຈແລະສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນບໍ່ເປັນມັນສະຫນອງ viewers ໄດ້. ຜະລິດຕະພັນ Hollywood ມາ - keepers - impressed ພວກເຂົາຮູບເງົາ heroic ມີຄວາມຫຍຸ້ງຍາກ, ບໍ່ແມ່ນຄວາມພະຍາຍາມເພື່ອເຂົ້າໃຈໂດຍເນື້ອແທ້ແລ້ວຂອງ comics ໄດ້. ຫຼາຍ confuse ມັນຜະລິດຕະພັນທີ່ຫນ້າສົນໃຈກໍ່ມີ overtones philosophical ແລະຫຼັງຈາກນັ້ນ gaining noir ຄວາມເຂັ້ມແຂງ. ຫຼັງຈາກ keepers ທັງຫມົດ - ມັນບໍ່ເປັນຊ້ໍາປະເພດ gloomy, ມັນເປັນພຽງແຕ່ເປັນທັດທີ່ຮຸນແຮງ, ຕີຄວາມຫມາຍສໍາຄັນຂອງຄວາມສາມາດ Super heroes, ຕົວອັກສອນທີ່ບໍ່ມີໃນຄວາມເປັນຈິງແລ້ວ, ແຕ່ຢູ່ໃນໃຈຂອງລ້ານ. misperception ແມ່ນຍ້ອນຄວາມຈິງທີ່ວ່າເດແມ່ນອັນເຕັມທີ່ຂອງ pathos ປະກົດຂຶ້ນໃນຮູບເງົາກ່ຽວກັບ superheroes heroic ໄດ້. ວິທີອື່ນຂອງຄິດກ່ຽວກັບຮູບພາບຕ່າງໆເຫຼົ່ານີ້ - comedy ໄດ້. ທັດຫຼາຍພວກເຮົາມີຄວາມ heroes ໃນ ridiculous, mocking ພຽງແຕ່ວ່າການເບິ່ງບັນເທດທີ່ saturated ເກືອບທຸກຮູບເງົາແລະ comics superhero. ຫນຶ່ງໃນເດເຫຼົ່ານີ້ສາມາດໄດ້ຢ່າງປອດໄພສົມມຸດ Incredibles. ແຕ່ນອກເຫນືອໄປຈາກອົງປະກອບຂອງ comic, ທີ່ນີ້ມີວິທີການອື່ນ. ຄວາມຈິງທີ່ວ່າ, ໃນຄວາມຮູ້ສຶກປົກກະຕິຂອງ superhero ແມ່ນຢູ່ໄກຫ່າງຈາກຄົນທົ່ວໄປໄດ້. ເຖິງແມ່ນວ່າຕົນເປັນມະນຸດຕ່າງດາວທີ່, ແລະໂລກສາມາດໃຫ້ແນ່ໃຈວ່າ - ເປັນຜູ້ຊາຍທີ່ຮັ່ງມີຜູ້ທີ່ມີໂອກາດທີ່ຈະເຮັດຫຼາຍໄດ້. Incredibles ແລະແລະອື່ນໆທີ່ດຶງດູດໃຫ້ປະຊາຊົນມີອໍານາດ Super ໄວ້ໃນໂລກລຶ້ງເຄີຍຂອງບ້ານ. Heroes ເປັນຄອບຄົວທັງຫມົດຂອງ superheroes, ສະນັ້ນກາຕູນທີ່ຖືກອອກແບບສໍາລັບການສົນທະນາ widest ເປັນໄປໄດ້. ແລະ, ແນ່ນອນ, ມັນ upheld ຄຸນຄ່າຂອງໂລກເຂົ້າໃຈ - ບ້ານແລະຄອບຄົວ. ໄດ້ຮັບຮູ້ລັກສະນະດັ່ງກ່າວຢ່າງໃກ້ຊິດຫຼາຍ, ທ່ານສາມາດມີສິດໃນປັດຈຸບັນ. ຈິງ, ໃນຫນ້ານີ້ແມ່ນສາມາດຫຼິ້ນເກມອອນໄລນ໌ Incredibles ໄດ້, ຊຶ່ງບອກພວກເຮົາກ່ຽວກັບເຫດການຂອງລັກສະນະຜິດປົກກະຕິຫຼາຍໄດ້. ເຂົາເຈົ້າສາມາດບໍ່ພຽງແຕ່ຫລິ້ນ, ແຕ່ຍັງ, ເພື່ອດາວໂຫລດໄຟລແຍກຕ່າງຫາກ.


text:
ພາລະບົດບາດ ຂອງຂະແໜງ ບໍລິຫານ
ຂະແໜງບໍລິຫານມີພາລະບົດບາດຄົ້ນຄວ້າ,ສັງລວມວຽກທັງໝົດຂອງສູນ ແລະ ຄຸ້ມຄອງວຽກງານບໍລິຫານສັງລວມ, ບໍລິຫານຄຸ້ມຄອງ
ຄຸ້ມຄອງບຸກຄະລາກອນ, ບໍລິຫານຄຸ້ມຄອງວຽກງານແຜນການ ແລະ ການເງິນ, ບໍລິຫານຄຸ້ມຄອງວຽກງານເຄຫະ ແລະ ບໍລິການ, ບໍລິຫານຄຸ້ມ
ຄອງວຽກງານການບໍລິການວິຊາການໃຫ້ແກ່ສັງຄົມ, ບໍລິຫານຄຸ້ມຄອງວຽກງານປ້ອງກັນຊາດ-ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ ແລະ ກິດຈະກຳການ
ເຄື່ອນໄຫວຕ່າງໆ, ແລະ ບໍລິຫານຄຸ້ມຄອງວຽກງານສະຫວັດດີການ ແລະ ສັງຄົມ.
ໜ້າທີ່ລວມຂອງຂະແຫນງບໍລິຫານ
1. ຄົ້ນຄວ້າ, ສັງລວມວຽກທັງໝົດຂອງສູນ ແລະ ສະເໜີແນວທາງເພື່ອເປັນບ່ອນອີງໃຫ້ແກ່ການຕັດສິນໃຈ ແລະ ການແກ້ໄຂຂອງຄະນະນຳສູນ;
2. ບໍລິຫານຄຸ້ມຄອງວຽກງານຂາເຂົ້າ-ຂາອອກ, ເລຂານຸການ ແລະ ພິທີການ;
3. ບໍລິຫານຄຸ້ມຄອງວຽກງານຈັດຕັ້ງ ແລະ ພະນັກງານ, ເງິນເດືອນ ແລະ ເງິນສະໜັບສະໜູນຕ່າງໆ,ວຽກງານສະຫວັດດີການ ແລະ ສັງຄົມ ເຊິ່ງລວມທັງການວາງແຜນການພັດທະນາພະນັກງານທີ່ຢູ່ໃນການຄຸ້ມຄອງຂອງຂະແໜງ;
4. ຄົ້ນຄວ້າສັງລວມ, ບໍລິຫານຄຸ້ມຄອງແຜນການ, ໂຄງການ, ການຮ່ວມມື, ການບໍລິການວິຊາການໃຫ້ແກ່ສັງຄົມ ແລະ ການປະສານງານກັບ
ອົງການຈັດຕັ້ງຕ່າງໆທັງພາກລັດ ແລະ ເອກະຊົນ;
6. ບໍລິຫານຄຸ້ມຄອງວຽກງານການເງິນ ເຊິ່ງປະກອບດ້ວຍ ວຽກງານງົບປະມານ, ວຽກງານຄັງເງິນ ສົດ, ວຽກງານບັນຊີ, ວຽກງານຈັດຊື້ ແລະ ສະໜອງວັດຖຸ ແລະ ວຽກງານກວດກາ;
7. ບໍລິຫານຄຸ້ມຄອງເຄຫະ ແລະ ບໍລິການເຊິ່ງປະກອບດ້ວຍ ວຽກງານຄຸ້ມຄອງຊັບສິນຂອງລັດ, ວຽກງານສາງ, ວຽກງານບໍລິການ, ວຽກງານ
ກໍ່ສ້າງ, ບຳລຸງຮັກສາ ແລະ ສ້ອມແປງປ່ຽນຖ່າຍ;
8. ບໍລິຫານຄຸ້ມຄອງວຽກງານສະຖິຕິ, ຂໍ້ມູນ, ຂ່າວສານ ແລະ ການປະດັບປະດາ;
9. ບໍລິຫານຄຸ້ມຄອງວຽກງານປ້ອງກັນຊາດ-ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ ແລະ ກິດຈະກຳການເຄື່ອນໄຫວຕ່າງໆ, ແລະ ບໍລິຫານຄຸ້ມຄອງວຽກ
ງານສະຫວັດດີການ ແລະ ສັງຄົມ;
10. ກວດກາ ຕິດຕາມ ປະເມີນຜົນ ແລະ ສະຫຼຸບ ລາຍງານ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດບັນດາກິດຈະກຳຕ່າງໆຂອງຂະແໜງໃຫ້ຄະນະນຳຂອງສູນ;
11. ປະຕິບັດໜ້າທີ່ຕາມການມອບໝາຍຂອງຜູ້ອຳນວຍການສູນ;


text:
(vovworld) - ອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງເໜືອ, ເຊິ່ງແມ່ນພາກພື້ນມີບົດບາດເປັນກຳລັງໜູນໃນການເຕີບໂຕເສດຖະກິດທົ່ວໂລກ ແຕ່ກໍ່ເປັນພາກພື້ນເຕັ້ມໄປດ້ວຍຄວາມຂາດສະຖຽນລະພາບ. ເມື່ອຫວນຄືນປີ 2016, ສະພາບການຢູ່ພາກພື້ນອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງເໜືອ ເຄີຍເກີດຫຼາຍບັນຫາທີ່ສັບສົນ. ສັນຕິພາບ, ສະຖຽນລະພາບ, ການປະເຊີນໜ້າ, ການປະທະກັນແມ່ນບັນດາບັນຫາພົ້ນເດັ່ນຢູ່ພາກພື້ນ ອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງເໜືອໃນປີ 2016.
ສປປ. ເກົາຫຼີ ທົດລອງນິວເຄຼຍ, ອາເມລິກາ ແລະ ສ. ເກົາຫຼີ ມີແຜນການຜັນຂະຫຍາຍລະບົບປ້ອງກັນລູກສອນໄຟລະດັບສູງໄລຍະທ້າຍ (THAAD), ສະພາບການເມືອງ ສ. ເກົາຫຼີ ຂາດສະຖຽນລະພາບ, ຍີ່ປຸ່ນ ດຳເນີນການປັບປຸງສຳລັບກອງທັບຢ່າງແຮງ. ບັນດາການຜັນແປທັງໝົດເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ຍູ້ໃຫ້ພາກພື້ນ ອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງເໜືອ ຕົກເຂົ້າສູ່ສະພາບຄວາມເຄັ່ງຕຶງໃນປີ 2016 ຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ.
ແຫຼມ ເກົາຫຼີ ໄດ້ຮັບຖືວ່າເປັນຖັງດິນລະເບີດ
ຈຸດຮ້ອນເຮັ່ງຢູ່ພາກພື້ນທີ່ໄດ້ຮັບການເຕື້ອງເຖິງຫຼາຍທີ່ສຸດໃນປີຜ່ານມາແມ່ນຢູ່ແຫຼມເກົາຫຼີ. ເປັນຄັ້ງທຳອິດໃນຮອບເວລາພຽງໜຶ່ງປີ, ສປປ ເກົາຫຼີ ໄດ້ດຳເນີນການທົດລອງ ນິວເຄຼຍເປັນ 2 ຄັ້ງ, ທົດລອງລູກສອນໄຟ 10 ຄັ້ງ ດ້ວຍລະເບີດ 24 ໜ່ວຍ, ຈາກໄລຍະສັ້ນຕະຫຼອດຮອດໄລຍກາງ ແລະ ທົດລອງລູກສອນໄຟຈາກກ່ຳປັ່ນດຳນ້ຳ. ສິ່ງ ເປັນໜ້າວິຕົກວັງວົນນັ້ນແມ່ນບັນດາເຫດທົດລອງນິວເຄຼຍນີ້ໄດ້ຮັບຖືວ່າແມ່ນບາດກ້າວດີພໍສົມຄວນກ່ຽວກັບດ້ານເຕັກໂນໂລຢີ. ປະຊາຄົມສາກົນມີບັນດາປະຕິກິລິຍາຢ່າງແຮງຕໍ່ບັນດາເຫດທົດລອງຂອງ ສປປ ເກົາຫຼີ. ວັນທີ 30/11/2016, ສະພາຄວາມໝັ້ນຄົງ ສະຫະປະຊາຊາດ ໄດ້ເຫັນດີເປັນເອກະສັນຮັບຮອງເອົາມະຕິດຳເນີນບັນດາມາດຕະການລົງໂທດຮອບດ້ານໃໝ່ສຳລັບ ສປປ ເກົາຫຼີ. ມະຕິລົງໂທດນີ້ໄດ້ເລັ່ງໃສ່ຂົງເຂດເສດຖະກິດ, ສຸມໃສ່ເຂົ້າຂົງເຂດສົ່ງອອກຖ່ານຫີນ, ເຊິ່ງແມ່ນໜຶ່ງໃນບັນດາແຫຼ່ງລາຍຮັບເງິນຕາຕ່າງປະເທດໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງພຽງຢາງ, ດ້ວຍຈຸດປະສົງຈະຫລຸດປະລິມານຖ່ານຫີນສົ່ງອອກໃນແຕ່ລະປີຂອງປະເທດນີ້ລົງກ່ວາ 60%. ມະຕິກໍ່ໄດ້ຈັດຊັບພະຍາກອນໂລຫະບາງປະເພດເຂົ້າບັນຊີລາຍຊື່ສິນຄ້າຫ້າມສົ່ງອອກຈາກຝ່າຍ ສປປ ເກົາຫຼີ, ຮັດແໜ້ນຂົງເຂດການເດີນທະເລ ແລະ ການເງິນຂອງປະເທດນີ້. ຄາດວ່າ, ບັນດາມາດຕະການລົງໂທດໃຫມ່ຈະເຮັດໃຫ້ແຫຼ່ງລາຍຮັບເງິນຕາຈາກຕ່າງປະເທດຂອງ ສປປ ເກົາຫຼີ ຮົ່ວໄຫລປະມານ 800 ລ້ານ USD ໃນແຕ່ລະປີ.
ຕໍ່ໜ້າບັນດາການກະທຳຂອງ ສປປ ເກົາຫຼີ, ບັນດາປະເທດ ຄື: ສ. ເກົາຫຼີ, ອາເມລິກາ ແລະ ຍີ່ປຸ່ນ ໄດ້ເພີ່ມທະວີການຜັນຂະຫຍາຍ, ການມີໜ້າດ້ານການທະຫານ, ເປີດກ້ວາງຂອບຂະໜາດການຊ້ອມຮົບຢ່າງບໍ່ຢຸດຢັ້ງ. ດັ່ງນັ້ນ, ສະພາບການຢູ່ແຫຼມ ເກົາຫຼີ ເກືອບຄືວ່າຖືກຕົກເຂົ້າສູ່ສະພາບການຊົ່ວຮ້າຍລົງ. ເປັນຄັ້ງທຳອິດ, ພາຍໃຕ້ການຊຸກຍູ້ຂອງ ອາເມລິກາ, ອຳນາດການປົກຄອງຂອງທ່ານນາງປະທານາທິບໍດີ ສ. ເກົາຫຼີ Park Geun – hye ໄດ້ຕົກລົງຜັນຂະຫຍາຍລະບົບປ້ອງກັນລູກສອນໄຟລະດັບສູງໄລຍະສຸດທ້າຍ (THAAD). ບັນດານັກຊ່ຽວຊານໄດ້ໃຫ້ຂໍ້ສັງເກດວ່າ ລະບົບ THAAD ມີຜົນສະທ້ອນໂດຍກົງເຖິງສະພາບຄວາມສະຫງົບປອດໄພຂອງພາກພື້ນ.
ຈາກນັ້ນ, ບັນດາເຫດທົດລອງນິວເຄຼຍຂອງ ພຽງຢາງ ກໍ່ຊຸກຍູ້ໃຫ້ ສ. ເກົາຫຼີ ແລະ ຍີ່ປຸ່ນ ຮ່ວມມືດ້ານສືບລາຊະການລັບ. ວັນທີ 23/11/2016, ເປັນຄັ້ງທຳອິດຜູ້ຕາງໜ້າຂອງລັດຖະບານ ສ. ເກົາຫຼີ ແລະ ຍີ່ປຸ່ນ ໄດ້ເຊັນສັນຍາແບ່ງປັນຂໍ້ມູນຂ່າວສືບລາຊະການລັບການທະຫານໂດຍພາຍໃຕ້ການເປັນຄົນກາງໄກ່ເກຍຂອງ ອາເມລິກາ. ພາຍຫຼັງເຊັນສັນຍາດັ່ງກ່າວແລ້ວ, ສ. ເກົາຫຼີ ແລະ ຍີ່ປຸ່ນ ບໍ່ຕ້ອງຜ່ານ ອາເມລິກາ ກໍ່ສາມາດແບ່ງປັນຂໍ້ມູນຂ່າວສືບລາຊະການລັບການທະຫານທີ່ມີຄວາມສະດຸງໄວໄດ້. ການເຊັນສັນຍານີ້ແມ່ນບາດກ້າວໃຫຍ່ບົນເສັ້ນທາງຊຸກຍູ້ການກໍ່ສ້າງ “ສຳພັນທະມິດການທະຫານພາກພື້ນອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງເໜືອ”, ຈະມີການກະທົບຢ່າງເລິກເຊິ່ງເຖິງສະພາບການຢູ່ພາກພື້ນ, ມັນໄດ້ປະກອບສ່ວນເຮັດໃຫ້ສະພາບພູມສາດ - ການເມືອງຂອງພາກພື້ນອາຊີ - ປາຊີຟິກ ມີການປ່ຽນແປງໃນອະນາຄົດ.
ການຂັດແຍ້ງອະທິປະໄຕທະເລເກາະ, ຄວາມຂາດສະຖຽນລະພາບຢູ່ ສເກົາຫຼີ
ປີ 2016 ໄດ້ເກີດຄວາມເຄັ່ງຕຶງລະຫວ່າງ ຍີ່ປຸ່ນ ແລະ ຈີນ ໃນການຂັດແຍ້ງອະທິປະໄຕຢູ່ເຂດໝູ່ເກາະ Senkaku ເຊິ່ງ ປັກກິງເອີ້ນວ່າ ຕຽວອີ ໃນທະເລ ຮວາຕຸງ. ກຳລັງປ້ອງກັນທະເລ ຍີ່ປຸ່ນ ໄດ້ກ່າວເຕືອນກຳ່ປັ່ນ ຈີນ ເດີນເຂົ້າເຂດທະເລ ເຊິ່ງໂຕກຽວ ຖະແຫຼງມີອະທິປະໄຕແລ້ວ. ເພື່ອປັບປຸງກຳລັງແຮງຢູ່ເຂດໝູ່ເກາະທີ່ມີຄວາມຍາວເຖິງ 1.400 km ນີ້, ຍີ່ປຸ່ນ ໄດ້ຍູ້ໄວການປັບປຸງດ້ານການທະຫານ, ເພີ່ມງົບປະມານປ້ອງກັນຊາດ. ຍີ່ປຸ່ນ ໄດ້ຮັບຮອງເອົາງົບປະມານປ້ອງກັນຊາດໃນປີ 2017 ດ້ວຍຍອດມູນຄ່າ 5.170 ຕື້ເຢັນ, ອັນໄດ້ເຮັດໃຫ້ງົບປະມານປ້ອງກັນຊາດປີ 2017 ເພີ່ມຂຶ້ນໃນ 5 ປີ ຢ່າງລຽນຕິດ. ພ້ອມກັນນັ້ນ, ຍີ່ປຸ່ນ ກໍ່ໄດ້ປະຕິບັດກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບໃໝ່ຢ່າງເປັນທາງການ. ເນື້ອແທ້ຂອງກົດໝາຍນີ້ແມ່ນຍົກເລີກຄຳສັ່ງຫ້າມສິດປ້ອງກັນຕົວລວມໝູ່, ສ້າງເງື່ອນໄຂໃຫ້ກຳລັງປ້ອງກັນຜັນຂະຫຍາຍບັນດາການກະທຳດ້ານການທະຫານຢູ່ຕ່າງປະເທດ.
ໃນຂະນະນັ້ນ, ເຫດ “ເພື່ອນຜູ້ສະໜິດສະໜົມແຊກແຊງດ້ານການເມືອງ“ ຂອງປະທານາທິບໍດີ ສເກົາຫຼີ Park Geun-hye, ໄດ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດ ສະພາບ “ແຜ່ນດິນໄຫວ“ ດ້ານການເມືອງ ສເກົາຫຼີ ແລະ ສົ່ງຜົນສະທ້ອນເຖິງການພົວພັນດ້ານການເມືອງ, ການທູດໃນເຂດ ອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງເໜືອ. ບັນດາພັກຝ່າຍຕ່າງໆຢູ່ ສເກົາຫຼີ ພວມກະກຽມໃຫ້ແກ່ການເລືອກຕັ້ງປະທານາທິບໍດີກ່ອນກຳນົດເວລາ. ຄາດວ່າ, ສະພາບຂາດສະຖຽນລະພາບດ້ານການເມືອງຢູ່ ສເກົາຫຼີ ອາດຈະສົ່ງຜົນສະທ້ອນໃຫ້ທັງປີ 2017. ຢູ່ຍີ່ປຸ່ນ, ຖ້າຫາກທ່ານ Shinzo Abe ໄດ້ຮັບການເລືອກຕັ້ງຄືນໃໝ່ເປັນປະທານພັກໃນປີ 2018 ແລະ ພັກເສລີປະຊາທິປະໄຕ (LDP) ສືບຕໍ່ຮັກສາທີ່ຕັ້ງກຳອຳນາດແລ້ວ, ຕຳແໜ່ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີຂອງທ່ານ Shinzo Abe ຈະຖືກແກ່ຍາວເຖິງປີ 2021. ໝາຍຄວາມວ່າມັນມີຄວາມໝາຍດຽວກັບບັນດາມາດຕະການປະຕິຮູບກ່ຽວກັບລັດຖະທຳມະນູນ, ກ່ຽວກັບນະໂຍບາຍປ້ອງກັນຊາດ, ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ, ການຕ່າງປເທດ…
ປີ 2017, ສະພາບອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງເໜືອຍັງຄົງມີການຜັນແປຢ່າງແນ່ນອນ. ຍາກທີ່ຈະກຳນົດໄດ້ວ່າບັນດາມາດຕະການລົງໂທດຢ່າງເຂັ້ມງວດຂອງສະພາຄວາມໝັ້ນຄົງສະຫະປະຊາຊາດສາມາດສະກັດກັ້ນ ສປປ ເກົາຫຼີ ສືບຕໍ່ພັດທະນານິວຄະເລຍ ແລະ ລູກສອນໄຟໄດ້ຫຼືບໍ ? ທິດທາງຂອງສະພາບການເມືອງ ສເກົາຫຼີ ແລະ ແງ່ຫວັງເລືອກຕັ້ງປະທານາທິບໍດີຢູ່ ສເກົາຫຼີ ແມ່ນຄືແນວໃດ? ຍີ່ປຸ່ນດຳເນີນການປັບປຸງກອງທັບເຖິງລະດັບໃດ ? ສະພາບການເມືອງ, ຄວາມໝັ້ນຄົງ ແລະ ການພົວພັນຢູ່ ອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງເໜືອ ຈະມີຫຼາຍບັນຫາຕ້ອງໄດ້ຮັບການປຶກສາໃນໄລຍະຈະມາເຖິງ.


text:
ຮອງປະທານາທິບໍດີ ສະຫະລັດ ທ່ານ Joe Biden ກຳລັງພົບປະ ກັບອົງມົງກຸດແຫ່ງປະເທດ ຊາອູດີອາເຣເບຍ ໃນວັນຈັນມື້ນີ້ໃນ ການເດີນທາງຂາທຳອິດທີ່ຈະລວມມີການຢ້ຽມຢາມປະເທດ ອິສ ຣາແອລ ແລະ ຈໍແດັນ.
ທຳນຽບຂາວກ່າວວ່າ ນອກນີ້ ທ່ານ Biden ພ້ອມພັນລະຍາ ທ່ານ ນາງ Jill ຍັງຈະພົບປະກັບກອງກຳລັງທະຫານ ສະຫະລັດ ທີ່ປະຈຳ
ການຢູ່ໃນປະເທດ ສະຫະລັດ ອາຣັບ ເອມີເຣັດສ໌. ທ່ານນາງ Jill ຍັງຈະເຂົ້າຮ່ວມໃນງານກ່ຽວກັບ ຄວາມພະຍາຍາມຂອງ ສະຫະລັດ ອາຣັບ ເອມີເຣັດສ໌ ເພື່ອສົ່ງເສີມຄວາມເທົ່າທຽມຂອງແມ່ຍິງ.
ໃນວັນອັງຄານມື້ອື່ນ, ພວກເພິ່ນຈະເດີນທາງໄປນະຄອນຫຼວງ ດູໄບ ກ່ອນຈະເດີນທາງຕໍ່ ໄປຍັງ ປະເທດ ອິສຣາແອລ.
ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ອິສຣາແອລ ທ່ານ Benjamin Netanyahu ຈະຈັດການເຈລະຈາກັບທ່ານ Biden ໃນວັນພຸດນີ້. ກ່ອນການປະ ຊຸມ, ທ່ານ Netanyahu ໄດ້ກ່າວວ່າ ການຢ້ຽມຢາມນີ້ ແມ່ນຫຼັກ ຖານຂອງສາຍພົວພັນທີ່ເຂັ້ມແຂງລະຫວ່າງ ອິສຣາແອລ ກັບ ສະ ຫະລັດ ແລະ ວ່າພວກຜູ້ທີ່ໄດ້ຄາດເດົາເຖິງການລົ້ມລະລາຍຂອງ ສາຍພົວພັນ ຂອງພວກເຂົາເຈົ້ານັ້ນ ໄດ້ຖືກພິສູດເຫັນວ່າຜິດພາດ.
ທ່ານ Biden ຍັງຈະໄດ້ພົບປະກັບປະທານາທິບໍດີ ປາເລສໄຕນ ທ່ານ Mahmoud Abbas ໃນວັນພຸດ, ແລະ ໃນວັນພະຫັດຈະພົບປະກັບເຈົ້າຊີວິດແຫ່ງປະເທດ ຈໍແດັນ ກະສັດ Abdullah ທີ 2.


text:
ພາກໃຫມ່ຂອງເກມສະຫຍອງຂວັນ ທີ່ອາດຈະບໍ່ສະຫຍອງຂວັນອີກຕໍ່ໄປ ເມື່ອ Konami ຈະສ້າງ Silent Hill ລົງເຄື່ອງເກມ Arcade ຫລືທີ່ບ້ານເຮົາເອີ້ນກັນວ່າ “ເກມຕູ້” ໂດຍຈາກພາບ ຈະເຫັນວ່າ ຕົວເກມຈະປ່ຽນຮູບແບບຈາກແນວ Adventure ມາເປັນ Shooting ເຂົ້າໃຈວ່າ ອາດຈະຄ້າຍໆກັບ Gun Survival ຫລື the House of the Dead ປະມານນັ້ນ
ສຳຫລັບລາຍລະອຽດຂອງພາກໃຫມ່ ຍັງບໍ່ທັນຖືກເປີດເຜີຍແຕ່ຢ່າງໃດ ຄິດວ່າ ອີກຈັກຫນ່ອຍ ຄົງຈະມີຂໍ້ມູນທະຍອຍອອກມາ
Silent Hill ເປັນເກມແນວ Adventure ທີ່ມີຈຸດເດັ່ນ ທີ່ເນື້ອຫາຂ້ອນຂ້າງຊັບຊ້ອນ (ແລະຊັບສົນ) ຂອງຕົວເກມ ໂດຍເກມນີ້ມີອອກມາ ຄັ້ງທຳອິດສຳຫລັບ Sony’s PlayStation ແລະ ພາກສອງ ພາກສາມ ພາກສີ່ ສຳຫລັບ PlayStation 2 ກັບ ພາກ Original ລົງໃຫ້ເຄື່ອງ PSP ແລະນອກຈາກນັ້ນ ຍັງເຄີຍຖືກສ້າງເປັນຫນັງອີກ
ທີ່ມາ – 1Up


text: ລັກສະນະ ປົກກະຕິ , ເຄື່ອນຍ້າຍ ຈາກ seamlessly ກັບ comics ກາຕູນ , ໃນ ຮູບເງົາ, ແລະຕໍ່ມາ ໃນ ເກມ - ການຫັນປ່ຽນ . ທ່ານຈະສາ ສົງຄາມ ລະຫວ່າງ Autobots ແລະ Decepticons , ເຊິ່ງ ໃຊ້ເວລາ ສະຖານທີ່ ສຸດ ໃນໂລກ ແລະ ດາວ ເຫນືອ ເປັນ . Autobots - ຂອງ ພົນລະເຮືອນ kibertronskoy ບັນພະບຸລຸດ . ຜູ້ຕາງຫນ້າ ຂອງເຂົາເຈົ້າ - ນາຍົກລັດຖະ Optimus , Fighter ການ , ນາຍົກລັດຖະ Rodaymes , ultra Magnus , Fortress Maximus ແລະ ຄົນອື່ນ ສາມາດຫັນປ່ຽນ ໄປສູ່ ທຸກ ຂອງ ເຄື່ອງໃຊ້ ແລະ ລົດ . Decepticons - ກຸ່ມ militants ນໍາພາ ໂດຍ huge ຫຸ່ນຍົນ ຫັນປ່ຽນ Megatron . ທັງຫມົດ fuss ຂອງ broke ອອກ ເນື່ອງຈາກວ່າມີ spark ມີອໍານາດ ທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ ປອມ . ປອມ ນີ້ ແມ່ນ ສາມາດ wreak havoc ທົ່ວ galaxy ໄດ້ . Autobots ເຊື່ອງ ພຣະອົງ ຈາກ ອັນຕະລາຍ ທີ່ສຸດໃນໂລກ , ແລະ Decepticons proznali ກ່ຽວກັບ ມັນ ແລະ ພະຍາຍາມ ທີ່ຈະ ຄອບຄອງ ຂອງ ເຂົາເຈົ້າ. ການຫັນເປັນ ເກມ ອອນໄລນ໌ ບໍ່ໄດ້ ມາ ຈາກ ເລື່ອງ ຕົ້ນສະບັບ , ທ່ານ ຈະສາມາດ ມີສ່ວນຮ່ວມ ໂດຍກົງ ໃນການ ສູ້ຮົບ ສໍາລັບ ປອມ ໄດ້ , ການຄວບຄຸມການ ລັກສະນະ ທີ່ແຕກຕ່າງກັນ . ບໍ່ ພຽງແຕ່ເທົ່ານັ້ນ , ເກມຈໍານວນຫຼາຍ ແມ່ນ ພຽງແຕ່ repeating ເລື່ອງ ຂອງ ບຸກຄົນທີ່ ກ່ຽວກັບການ ຫັນປ່ຽນ . ສໍາລັບ ຕົວຢ່າງ , ການຫັນ 2 ເກມ ສະເຫນີ ເພື່ອ ປ້ອງກັນ ຖານ ຂອງທ່ານ ຈາກ ການໂຈມຕີ ຂອງ Decepticons ໄດ້ , Autobots ໄດ້ ທີ່ຢາຍ ໃນ ຖານະທີ່ ເປັນຍຸດທະສາດ ສິດ . ການ ຫັນເປັນ ເກມ 3 ຈະນໍາທ່ານ ໄປ ທາງຂ້າງ ຂອງ ວົງເດືອນ , ບ່ອນທີ່ Bumblebee ແລະ ນາຍົກລັດຖະ Optimus ກັບການຊ່ວຍເຫຼືອ ຂອງທ່ານ ເຮັດໃຫ້ ວຽກງານ ສັ້ນ ກັບ hate Decepticons , ການເຄື່ອນຍ້າຍ ຈາກ ລະດັບ ໃນລະດັບ ໃນ ເກມ ເປັນ ເວທີທີ່ ເຄື່ອນໄຫວ . ສ່ວນ ທີສອງ ຂອງ ການຫັນເປັນ ແມ່ນ embodied ໃນ ເກມ ເພື່ອ ຄົ້ນຫາ ສໍາລັບລາຍການ ແລະ ປິດ . ເດັກຊາຍ ມັກ ທີ່ຈະຫລິ້ນ ໃນ ການຫັນເປັນ , ຫຼັງຈາກນັ້ນ , ວ່າ ເກມ ເຫຼົ່ານີ້ຈະ ເຮັດໃຫ້ ການດູແລ ສູງສຸດ ອອກກໍາລັງກາຍ ແລະ ອັດຕາການຕອບ ຂໍ້ສັງເກດ . ຫຸ່ນຍົນ ວິລະຊົນ ແມ່ນ ຍຸດທະສາດ ອັນຍິ່ງໃຫຍ່ , ພວກເຂົາ masterfully ຄຸ້ນເຄີຍກັບ ທຸກປະເພດ ຂອງ ອາວຸດ , ແລ່ນ ໄວ , ຖ້າຫາກ ມີຄວາມຈໍາເປັນ , ສາມາດ ບິນ , ແລະ ຄວາມສາມາດ ຂອງເຂົາເຈົ້າ ທີ່ຈະ ຫັນປ່ຽນ ຈະ confuse ໃຜ. gamer ອ່ອນ ຈະສາມາດ ມີຄວາມສຸກ ກັບ ຮູບພາບ ທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ . ເຄື່ອງ ສະລັບສັບຊ້ອນ Incredibly ທີ່ສາມາດ ມີການປ່ຽນແປງ ຕາ, ກັນ ລະມັດລະວັງ , ແລະ ການຄຸ້ມຄອງ ຈະ ມີຄວາມສຸກ ທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ . ຫຼິ້ນ ເກມ ອອນໄລນ໌ ຫັນ 2 , 3, ແລະ ພຽງແຕ່ ການຫັນເປັນ , ເລືອກ ສໍາລັບ ຕົວທ່ານເອງ ໃນສິ່ງທີ່ທ່ານ ຮັກ : ສູ້ກັນ , ຍິງ simulators , ເກມ , ເກມ ໄຟອັນຕລາຍ , ເວທີ ປິດ , coloring ແລະບໍ່ມັກຫຼີ້ນ ຕາມເຫດຜົນ . Save ໂລກ ຈາກ minions ຂອງ Megatron ແລະ ນາຍົກລັດຖະ Optimus ເພື່ອຊ່ວຍໃຫ້ ທີມງານ . ສໍາລັບ sake ຂອງ ຄວາມສຸກ Optimus ຂອງທ່ານ ຈະ ມີການ ຂັບເຄື່ອນ ລົດຖີບ ເປັນ , ໄປ haywire ລະບົບ ໃນເວລາທີ່ ຫັນເປັນ ລາວ . ທ່ານຈະຕ້ອງ ເລືອກທີ່ຈະ Autobots ເພື່ອ ຊ່ວຍກອບກູ້ ດາວ ຈາກ Devasteytora treacherous ແລະ ຄວາມຮູ້ສຶກ ຂອງ revenge Megatron ໄດ້ .


text: [0] ທ່ານສາມາດບິນຢູ່ໃນຄວາມຝັນ, ແລະທ່ານສາມາດເປີດໄດ້ເກມອອນໄລນ໌ Fly ແລະຫຼິ້ນໃຫ້ເຂົາເຈົ້າສໍາລັບການຟຣີຈາກຂະຫນາດແລະຄວາມຫຼາກຫຼາຍ. ທ່ານໄດ້ຢ່າງງ່າຍດາຍສາມາດກາຍເປັນນົກຊະນິດຫນຶ່ງ, ແລະປີກເອກະຊົນຈະຈັບປັດຈຸບັນພະລັງງານລົມ. ຫຼືມີປະສົບການ delight ຂອງການບິນສຸດປີກຂອງ glider ໄດ້. ເປີດເປັນ kite ຫຼືຮູບແບບການເຮືອບິນ. ພວກເຮົາມີກິລາແລະເຮືອບິນສູ້ຮົບ, ເຊັ່ນດຽວກັນກັບລູກຊ່ອງແລະວິທີການ fabulous ຂອງການບິນ. ການເລັ່ງສາມາດໄດ້ຮັບການສ້າງຕັ້ງ catapult ຫຼືເຕັ້ນໄປຫາສຸດ trampoline ໄດ້. ໄປຫາມີ parachute ແລະພະຍາຍາມໃນການວາງແຜນໃນຮູບວົງມົນໃນພື້ນທີ່ແລະການ ndash ໄດ້; ນີ້ແມ່ນເປົ້າຫມາຍຂອງທ່ານ. ແລະການສ້າງສີດ helicopter ກັບ extinguish ໄຟໄດ້. [1]


text:
ພະສັນຕະປາປາ Francis ໄດ້ຊົງປະພາດ ນະຄອນຫລວງ
ຮາວານາ ແລ້ວ ຊຶ່ງເປັນການເລີ້ມຕົ້ນຂອງການເດີນທາງໄລຍະ
10 ມື້ ທີ່ເປັນປະຫວັດສາດ ໄປຍັງປະເທດຄິວບາ ແລະມາຍັງ
ສະຫະລັດ ທີ່ໄດ້ຖືກ ສັນລະເສີນວ່າ ເປັນການຜ່ອນຄາຍ
ຄວາມເຄັ່ງຕຶງ ລະຫວ່າງ ສອງປະເທດເພື່ອນບ້ານ ທີ່ເປັນຄູ່
ປໍລະປັກກັນນັ້ນ ໃຫ້ກາຍເປັນ “ແບບຢ່າງຂອງການຄືນດີ
ກັນ ສຳຫລັບໂລກທັງມວນ ທີ່ຈະເຮັດໃຫ້ພວກເຮົາມີ
ຄວາມຫວັງ.”
ພະສັນຕະປາປາ Francis ໄດ້ຊົງເອີ້ນວ່າເປັນສາຍພົວພັນ
ທີ່ຜ່ອນຄາຍ ຄວາມເຄັ່ງຕຶງລົງລະຫວ່າງສອງປະເທດ ທີ່
Vatican ໄດ້ມີບົດບາດອັນສຳຄັນ “ອັນເປັນສັນຍານແຫ່ງ ໄຊຊະນະດ້ານວັດທະນະທຳ ໃນການເຈລະຈາແລະປຶກສາຫາລືກັນ.”
ພະສັນຕະປາປາ ຈະຊົງທຳພິທີສວດມົນພາວະນາ ຢູ່ໃນເຂດຈັດຕຸລັດປະຕິວັດ ທີ່ຍາວຢຽດຂອງນະຄອນ ຮາວານາໃນວັນອາທິດມື້ນີ້ ກ່ອນໜ້າ ທີ່ຈະພົບປະກັບປະທານປະເທດ ຄິວບາ ທ່ານ Raul Castro ເປັນສ່ວນຕົວ. ພະອົງ ຍັງຄົງຈະປະພາດ ເມືອງ Hoguin ແລະ Satiago ໃນລະຫວ່າງ ການຢ້ຽມຢາມຄິວບາ ໄລຍະ 3 ມື້ ພ້ອມດ້ວຍ ແຜນການທີ່ຈະຈັດພິທີສວດມົນພາວະນາ ແລະ ພົບປະກັບ ຄຸນພໍ່ແຄໂທລິກ ຂອງທັງສອງເມືອງດັ່ງກ່າວນັ້ນ ກ່ອນທີ່ຈະຊົງມາປະພາດນະຄອນຫລວງວໍຊິງຕັນຕໍ່ໄປ.
ພະ ສັນຕະປາປາ ໄດ້ຮັບການຕ້ອນຮັບ ຢູ່ທີ່ສະໜາມບິນ ໂດຍປະທານປະເທດຄິວບາ ຜູ້ທີ່ໄດ້ກ່າວໃນຖະແຫລງການຍິນດີຕ້ອນຮັບ ທີ່ໃຫ້ການຮັບປະກັນຕໍ່ ພະສັນຕະປາປາ ວ່າ ສິດເສລີໃນການນັບຖືສາສະໜາ ແມ່ນ “ໄດ້ຖືກເຮັດໃຫ້ເປັນທີ່ສັກສິດ ໃນລັດຖະທຳມະນູນຂອງຄິວບາ.”
ໃນການກ່າວປາໄສຍາວ 15 ນາທີ ທີ່ກາຍໄປເປັນເລື້ອງການເມືອງຢ່າງວ່ອງໄວ ທ່ານ Castro ໄດ້ຮຽກຮ້ອງອີກ ໃຫ້ສະຫະລັດ ຍຸດຕິການຫ້າມສົ່ງສິນຄ້າຂອງຕົນ ຕໍ່ປະເທດເກາະນັ້ນ ຊຶ່ງທ່ານໄດ້ເອີ້ນມັນວ່າ “ໂຫດຮ້າຍ ຂາດສິນທຳ ແລະ ຜິດກົດໝາຍ” ແລະ ໃຫ້ສົ່ງຄືນຖານທັບກອງທັບເຮືອ Guantanamo.
ເອກອັກຄະລັດຖະທູດ ສະຫະລັດ ປະຈຳອົງການສະຫະປະຊາຊາດ ໄດ້ຕອບໂຕ້ຄືນຜ່ານທາງ tweeter ທີ່ຕຳນິຕິຕຽນ ບັນດາເຈົ້າໜ້າທີ່ຄິວບາ ກ່ຽວກັບເລື້ອງການລາຍງານ ຂອງການຈັບກຸມຄຸມຂັງຕ່າງໆ ກ່ອນໜ້າການເດີນທາງໄປຢ້ຽມຢາມຂອງພະສັນຕະປາປາ Francis ນັ້ນ.
ເອກ ອັກຄະລັດຖະທູດ Samantha Power ໄດ້ຂຽນຂໍ້ຄວາມຜ່ານທາງທະວີດເຕີ້ ວ່າ
ບັນດານັກເຄື່ອນໄຫວ ເພື່ອສິດທິມະນຸດ “ແລະ ແມ່ນກະທັງພວກອະນາຖາ ໄດ້ມີລາຍງານວ່າ ໄດ້ຖືກຄຸມຂັງ. ກ່ອນໜ້າ ການຢ້ຽມຢາມໝາຍເນັ້ນໃສ່ຄື @Pontifex visit ຊຶ່ງເຮັດໃຫ້ທຸລະກິດຊຸດໂຊມຕາມເຄີຍ ສຳຫລັບ ຫົວຂໍ້ ຫຼື #Cuba Government.”
ກຸ່ມຝ່າຍຄ້ານຕ່າງໆ ໄດ້ລາຍງານວ່າ ມີການຈັບກຸມຄຸມຂັງ ພວກທີ່ບໍ່ເຫັນດີເຫັນພ້ອມກັບລັດຖະບານ ເພີ້ມຂຶ້ນ. ລັດຖະບານຂອງ ຄິວບາ ບໍ່ໄດ້ໃຫ້ຄຳເຫັນຕໍ່ຂໍ້ກ່າວອ້າງນັ້ນ.
ພະສັນຕະປາປາ Francis ຊົງຈະໄດ້ຮັບການຕ້ອນຮັບ ແບບເປັນຄືກັບວິລະບູລຸດຕໍ່ຊາວຄິວບາ ຜູ້ທີ່ພວກເຂົາເຊື່ອຖືວ່າ ໄດ້ຊ່ວຍເຮັດໃຫ້ມີການຟື້ນຟູສາຍສຳພັນທາງການທູດຄືນ ລະຫວ່າງ ສະຫະລັດ ແລະ ຄິວບາ. ພະອົງ ແລະ ບັນດາເຈົ້າໜ້າທີ່ Vatican ໄດ້ອຳນວຍຄວາມສະດວກເປັນເວລາຫຼາຍເດືອນ ສຳຫລັບການເຈລະຈາແບບປິດລັບ ລະຫວ່າງຮາວານາ ແລະ ວໍຊິງຕັນ ໃນປີ 2014 ທີ່ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງດ້ວຍ ການປະກາດ ທີ່ເປັນປະຫວັດສາດ ໂດຍທ່ານ Castro ແລະ ປະທານາທິບໍດີສະຫະລັດ ທ່ານ ບາຣັກ ໂອບາມາ ທີ່ທັງສອງປະເທດ ໄດ້ຕັດສິນໃຈ ຈະຟື້ນຟູສາຍສຳພັນທາງດ້ານການທູດຄືນ ເມື່ອເດືອນທັນວາປີກາຍນີ້.


text:
ປະທານປະເທດເຈີ່ນດ້າຍກວາງຕ້ອນຮັບບັນດາເອກອັກຄະລັດຖະທູດເຂົ້າຍືນສານຕາຕັ້ງ
11 ມັງກອນ 2017 - 17:56:26
(vovworld) - ຕອນເຊົ້າວັນທີ 11/1, ທີ່ສຳນັກງານປະທານປະເທດ, ບັນດາເອກອັກຄະລັດຖະທູດເຂົ້າຍືນສານຕາຕັ້ງຕໍ່ທ່ານປະທານປະເທດ ເຈີ່ນດ້າຍກວາງ ເນື່ອງໃນໂອກາດໄດ້ຮັບການແຕ່ງຕັ້ງເປັນເອກອັກຄະລັດຖະທູດປະຈຳ ຫວຽດນາມ. ເມື່ອຕ້ອນຮັບທ່ານເອກອັກຄະລັດຖະທູດນີວຢີແລນນ Wendy Matthews, ທ່ານປະທານປະເທດເຈີ່ນດ້າຍກວາງ ສະເໜີວ່າ ນິວຢີແລນ ສະເໜີຮ່ວມມື, ໜູນຊ່ວຍ ຫວຽດນາມ ໃນການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ, ຕ້ານການປ່ຽນແປງຂອງດິນຟ້າອາກາດ, ຄຸ້ມຄອງຄວາມສ່ຽງຈາກໄພພິບັດທຳມະຊາດ ແລະ ຍົກສູງກຳລັງຄວາມສາມາດປະຕິບັດກົດໝາຍບົນທະເລ.
ເມື່ອຕ້ອນຮັບທ່ານເອກອັກຄະລັດຖະທູດ Timor – Leste Pascoela Barreto dos Santos, ທ່ານປະທານປະເທດ ເຈີ່ນດ້າຍກວາງ ຢັ້ງຢືນນະໂຍບາຍຂອງ ຫວຽດນາມ ແມ່ນຍາມໃດກໍ່ຖືເປັນສຳຄັນ ແລະ ປາດຖະໜາຢາກເພີ່ມທະວີການພົວພັນກັບ Timor – Leste ໃນຂອບເຂດການຮ່ວມມື 2 ຝ່າຍກໍ່ຄືຫຼາຍຝ່າຍ.
ທີ່ການຕ້ອນຮັບເອກອັກຄະລັດຖະທູດ ກົດດີວົວ Dosso Adama, ທ່ານປະທານປະເທດ ເຈີ່ນດ້າຍກວາງ ເນັ້ນໜັກເຖິງ ບົດບາດສຳຄັນຂອງ ກົດດີວົວ, ທ່ານປະທານປະເທດ ປາດຖະໜາຢາກໃຫ້ 2 ຝ່າຍສືບຕໍ່ຍົກສູງວົງເງິນສົ່ງອອກເຂົ້າສານຂອງ ຫວຽດນາມ ເຖິງ ກົດດີວົວ ແລະ ສະເໜີໃຫ້ລັດຖະບານປະເທດນີ້ສ້າງເງື່ອນໄຂສະດວກເພື່ອໃຫ້ເຂົ້າສານ ຫວຽດນາມ ໄດ້ສົ່ງອອກໂດຍກົງເຖິງ ກົດດີວົວ.
ໃນການຕ້ອນຮັບທ່ານເອກອັກຄະລັດຖະທູດ ຣາວັນດາ Charles Kayonga, ທ່ານປະທານປະເທດ ຢັ້ງຢືນວ່າ ຫວຽດນາມ ຖືການພົວພັນທີ່ເປັນມູນເຊື້ອອັນດີງາມກັບບັນດາປະເທດເພື່ອນມິດ ອາບຟຣີກາ ເປັນສຳຄັນ, ໃນນັ້ນມີ ຣາວັນດາ.
ທີ່ການຕ້ອນຮັບທ່ານເອກອັກຄະລັດຖະທູດ ສະໂລວາກີ Janes Premoze, ປະທານປະເທດ ເຈີ່ນດ້າຍກວາງ ຫວັງວ່າ 2 ຝ່າຍຈະປະຕິບັດການເຈລະຈາສຳເລັດໂດຍໄວ, ເຊັນສັນຍາຫຼີກລ້ຽງການເກັບພາສີຊ້ອນ, ສັນຍາຮັບຮູ້ໃບປະກາດ, ສະນິຍາບັດໃບຢັ້ງຢືນ ສ້າງກອບກົດໝາຍໃນການຮ່ວມມື 2 ຝ່າຍໃນຫຼາຍຂົງເຂດ.


text:
- Error
ກອງປະຊຸມອາຊີວະສຶກສາ ຂອງປະເທດພາກພື້ນ ຄັ້ງທີ 3 ປະຈຳປີ 2015
ກອງປະຊຸມດັ່ງກ່າວ, ໄດ້ຈັດຂື້ນໃນວັນທີ 14 ທັນວາ ຜ່ານມາ ທີ່ໂຮງແຮມດອນຈັນພາເລດ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, ໂດຍການຮ່ວມມືລະຫວ່າງ ກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກິລາ ສ ປ ປ ລາວ ແລະ ກະຊວງຮ່ວມມືເສດຖະກິດ ແລະ ການພັດທະນາ ເຢຍລະມັນ ໂດຍໃຫ້ກຽດເຂົ້າຮ່ວມຂອງທ່ານ ພັນຄຳ ວິພາວັນ ຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ, ລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກິລາ ແລະ ທ່ານ ໂທມັດຊີນ ເບີຮອນ ເລຂາປະຈຳສະພາ ແລະ ລັດຖະມົນຕີຊ່ວຍວ່າການ ກະຊວງຮ່ວມມືເສດຖະກິດ ແລະ ການພັດທະນາ ເຢຍລະມັນ.
ກອງປະຊຸມໃນຄັ້ງນີ້ ແມ່ນອົງປະກອບໜຶ່ງທີ່ສຳຄັນ ຂອງການສຶກສາ, ເຊິ່ງຈະນຳໄປສູ່ການ ປະກອບອາຊີບ ໃນອານາຄົດ ແລະ ຮູບແບບອາຊີວະສຶກສາ ຂອງເຢຍລະມັນ ແບບຄວບຄູ່ ໄດ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງປະສົບການຢ່າງໃຫຍ່ຫຼວງ, ພ້ອມທັງເປັນການວັດເຖິງ ປະສິດທິພາບ ໃນຂະແໜງອາຊີວະສຶກສາ, ປະເທດເຢຍລະມັນໄດ້ ໃຫ້ປະສົບການຈາກບັນດາປະເທດ ໃນເອເຊຍ ກ່ຽວກັບວຽກງານ ອາຊີວະສຶກສາ ແບບຄວບຄູ່, ໃນນັ້ນລວມທັງ ສ ປ ປ ລາວ ໃນການຮ່ວມມືລະຫວ່າງ ສ ປ ປ ລາວ ແລະ ເຢຍລະມັນ ແນ່ໃສ່ເພື່ອປັບປຸງ ລະບົບອາຊີວະສຶກສາ, ເຊິ່ງກວມເອົາກຸມຄົນທີ່ດ້ອຍໂອກາດ ໃຫ້ຫຼາຍຂື້ນເລື້ອຍໆ ໂດຍສະເພາະຄວາມຕ້ອງການ ຂອງ ຕະຫຼາດແຮງງານລາວ ໃຫ້ຫຼາຍຂື້ນ. ນອກຈາກນັ້ນກອງປະຊຸມຄັ້ງນີ້ ໄດ້ເນັ້ນໃສ່ 4 ຫົວຂໍ້ໃຫຍ່ ທີ່ສຳຄັນສຳລັບ ການພັນທະນາວຽກງານອາຊີວະສຶກສາ ໃນອາຊີ ຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ ຫຼື ອາຊຽນຄື: ການບໍລິຫານວຽກງານອາຊີວະສຶກສາ, ການຈັດການຮຽນ-ການສອນໃຫ້ແກ່ຜູ້ດ້ອຍໂອກາດ, ການ ຮ່ວມມື ພາກລັດ-ເອກະຊົນ ແລະ ການພັດທະນາບຸກຄະລາກອນ.
ສຳລັບກອງປະຊຸມດັ່ງກ່າວ, ແມ່ນໄດ້ດຳເນີນໄປເປັນເວລາ 2 ວັນ (ວັນທີ່ 14-15 ທັນວາ 2015) ພາຍໃຕ້ຫົວຂໍ້: ‘ການສະໜັບສະໜູນ ການເຊື່ອມໂຍງ ປະຊາຄົມເສດຖະກິດອາຊຽນ ໂດຍເລັ່ງໃສ່ການຮຽນຮ່ວມ ແລະ ຕະຫຼາດແຮງງານ’ ແນໃສ່ແລກປ່ຽນຍຸດທະສາດ ແລະ ນະໂຍບາຍລະດັບຊາດ ແລະ ລະດັບພາກພື້ນ ກ່ຽວກັບວຽກງານອາຊີວະສຶກສາ ຜູ້ມີສ່ວນຮ່ວມ ຈາກຫຼາຍພາກສ່ວນຄື: ຜູ້ວາງນະໂຍບາຍ ແລະ ຕັດສິນບັນຫາລະດັບສູງ, ຜູ້ໃຫ້ທືນທັງສອງຝ່າຍ ແລະ ຫຼາຍຝາຍ ລວມເຖິງຕົວແທນອົງການຕ່າງໆ ຈາກພາກເອກະຊົນ, ອົງກາຈັດຕັ້ງ ທີ່ບໍ່ສັງກັດລັດຖະບານ ແລະ ອົງການຈັດຕັ້ງສັງຄົມ, ເຊິ່ງມີການແລກປ່ຽນ, ຮຽນຮູ້ຈາກການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ແລະ ການມີສ່ວນຮ່ວມ ຂອງບັນດາຜູ້ຊ່ຽວຊານ ດ້ານວຽກງານອາຊີວະສຶກສາ ທີ່ມາຈາກປະເທດອາຊຽນ.
(ຄັດຈາກໜັງສືພິມສຶກສາ-ກິລາ)


text:
ສັມມະນາກອນ ຫຼື ນັກໂທດ 1139 ມື້ ເປັນເຣື້ອງ ຊີວິດຈິງ ຂອງຍິງລາວ ຜູ້ນຶ່ງ ທີ ຖືກຈັບ ແລະ ກາຍເປັນນັກໂທດ ສັມມະນາກອນ ພາຍຫລັງ ປ່ຽນ ຣະບອບ ການປົກຄອງ ໃນລາວ.
ສະພາບການ ດ້ານ ສິດທິມະນຸດ ແລະ ປະຊາທິປະຕັຍ ຫລຸດລົງ ໃນຂົງເຂດ ເອເຊັຽ ໃນປີ 2016 ໃນນັ້ນ ຮ່ວມດ້ວຍ ສປປລາວ.
ລາວ-ກຳພູຊາ ເປີດດ່ານ ສາກົນ ໜອງນົກຂຽນ ຝັ່ງລາວ - ຕຣາປຽງກຣຽນ ຝັ່ງ ກໍາພູຊາ ຣະຫວ່າງ ແຂວງ ຈຳປາສັກ ແລະ ແຂວງຊຽງແຕງ
ນາຍົກ ສັ່ງໃຫ້ ເບີກເງິນເດືອນ ພະນັກງານ ຂອງຣັຖ ໃຫ້ທັນເວລາ, ຈັດສັນ ການໃຊ້ຣົດ ຂອງ ຂັ້ນຜູ້ນໍາ ແບບປະຢັດ, ຈົນໄດ້ຮັບ ການສນັບສນູນ ຈາກຊາວລາວ ໂດຍທົ່ວໄປ.
ທາງການລາວ ກຳລັງ ຈັດຕັ້ງ ກັມມະການ ເພື່ອ ປະມູນຂາຍ ຣົດ ຣາຄາແພງ ປະຈຳ ຕຳແຫນ່ງ ຂອງ ຄນະ ຣັຖມົນຕຣີ.


text:
ເມື່ອບໍ່ດົນມານີ້, ລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງການເງິນສະຫະພາບເອີຣົບໄດ້ຮັບຮອງຍັດຕິກົນໄກດຽວເພື່ອຕິດຕາມກວດກາຂະແໜງການທະນາຄານ ໂດຍໄດ້ຢືນຢັນໃຫ້ທະນາຄານກາງເອີຣົບແລະອົງການຕິດຕາມກວດກາຂອງປະເທດສະມາຊິກຮ່ວມກັນປະກອບເປັນອົງປະກອບຕິດຕາມກວດກາຕົ້ນຕໍຂອງກົນໄກດັ່ງກ່າວ. ວັນທີ 23 ຕຸລານີ້, ທະນາຄານກາງເອີຣົບປະກາດຢ່າງເປັນທາງການວ່າ ເລີ່ມປະຕິບັດແຜນກວດກາຂະແໜງການທະນາຄານຢູ່ເຂດໃຊ້ເງິນເອີໂຣຢ່າງຮອບດ້ານ ເພື່ອປະຕິບັດໜ້າທີ່ຕິດຕາມກວດກາຢ່າງເປັນທາງການພາຍຫລັງສໍາເລັດການກວດກາແລ້ວ. ທ່ານມາລີໂອ ດະລາກີ, ຜູ້ວ່າການທະນາຄານກາງເອີຣົບກ່າວວ່າ, ແຜນການກວດການີ້ເປັນ"ບາດກ້າວທີ່ສໍາຄັນຕໍ່ອະນາຄົດຂອງເສດຖະກິດເອີຣົບແລະເຂດໃຊ້ເງິນເອີໂຣ, ຫວັງວ່າການກວດກາຂະແໜງການທະນາຄານຈະສາມາດເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໝັ້ນຂອງພາກສ່ວນເອກະຊົນຕໍ່ຄວາມໝັ້ນທ່ຽງແລະສະພາບການຕິດໜີ້ຂອງທະນາຄານຢູ່ເຂດທີ່ໃຊ້ເງິນເອີໂຣ".
ທະນາຄານກາງເອີຣົບໄດ້ອອກຖະແຫລງການໃນມື້ດຽວກັນວ່າ, ແຜນການກວດກາຂະແໜງການທະນາຄານຮອບດ້ານຢູ່ເຂດທີ່ໃຊ້ເງິນເອີໂຣຈະລວມມີສາມດ້ານ ຄື ການກວດກາຄວາມສ່ຽງໄພດ້ານການຕິດຕາມກວດກາ, ການກວດກາຄຸນນະພາບຊັບສິນ ແລະການທົດສອບຄວາມກົດດັນ. ວຽກງານກວດກາດັ່ງກ່າວຈະນໍາໂດຍທະນາຄານກາງເອີຣົບ ແລະມີ ອົງການຕິດຕາມກວດກາຂອງປະເທດສະມາຊິກເຂົ້າຮ່ວມ, ພ້ອມນັ້ນຈະໄດ້ຮັບການສະສະໜັບສະໜູນຈາກອົງການຝ່າຍທີສາມທີ່ບໍ່ຂຶ້ນກັບຝ່າຍໃດ. ຜົນການກວດກາຈະເປີດເຜີຍກ່ອນທະນາຄານກາງເອີຣົບຈະປະຕິບັດໜ້າທີ່ຕິດຕາມກວດກາໃນເດືອນພະຈິກ ປີ 2014 ໜ້ານີ້.


text:
AMD ໜຶ່ງບໍລິສັດຜະລິດ CPU ລາຍໃຫຍ່ຂອງໂລກໄດ້ປະກາດເປີດຕົວ quad-core ຕົວທຳອິດຂອງບໍລິສັດສຳຫລັບຄອມພິວເຕີຕັ້ງໂຕະ ເຊິ່ງຈະມີປະສິດທິພາບທຽບໄດ້ກັບ chip ຂອງ Intel ໂດຍທາງ AMD ໄດ້ຕັ້ງຊື່ໃຫ້ວ່າ “Phenom” ແລະຈະມີສາຍການຜະລິດທັງແບບ quad-core ດ່ຽວ ແລະ quad-core ຄູ່ (ລວມເປັນ 8 cores) ສຳຫລັບເຄື່ອງຄອມພິວເຕີທີ່ຕ້ອງການ performance ສູງ
ທາງ AMD ອ້າງວ່າ “Phenom” ຈະໃຊ້ພະລັງງານໄດ້ຢ່າງຄຸ້ມຄ່າ ແລະກິນໄຟໜ້ອຍລົງ ນອກຈາກນັ້ນຍັງມີເທັກໂນໂລຢີອື່ນ ໆ ທີ່ຖືກເພີ່ມເຂົ້າມານຳເຊັ່ນ Integrated DDR2 memory controller, HyperTransport(tm) technology links, ແລະ 128-bit Floating Point Units


text:
ກອງປະຊຸມວິສາມັນ ຜູ້ຖືຮຸ້ນ ຄັ້ງທີ 1 ປະຈຳປີ 2016
ບໍລິສັດ ຜະລິດ-ໄຟຟ້າລາວ ມະຫາຊົນ (ຜ-ຟຟລ) ໄດ້ຈັດກອງປະຊຸມວິສາມັນຜູ້ຖືຮຸ້ນ ຄັ້ງທີ 1 ປະຈຳປີ 2016 ຂຶ້ນໃນວັນທີ 12 ສິງຫາ 2016 ທີ່ ຫ້ອງປະຊຸມໃຫຍ່ຊັ້ນ 01, ສຳນັກງານໃຫຍ່ ລັດວິສາຫະກິດ ໄຟຟ້າລາວ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ໂດຍການເປັນປະທານຂອງ ທ່ານ ບຸນອູ້ມ ສີວັນເພັງ, ຜູ້ອຳນວຍການ ຜ-ຟຟລ / ຜູ້ອຳນວຍການໃຫຍ່ລັດວິສາຫະກິດໄຟຟ້າລາວ. ເຂົ້າຮ່ວມໃນກອງປະຊຸມດັ່ງກ່າວມີ ທ່ານ ນາງ ລັດຕະນາ ປະທຸມວັນ, ວ່າການຜູ້ອຳນວຍການໃຫຍ່ ຜ-ຟຟລ, ພ້ອມດ້ວຍ ຄະນະສະພາບໍລິຫານຂອງ ຜ-ຟຟລ, ບັນດາຜູ້ຖືຮຸ້ນ ແລະ ແຂກທີ່ຖືກເຊີນ.ຈຸດປະສົງສຳຄັນຕົ້ນຕໍໃນກອງປະຊຸມຄັ້ງນີ້ ແມ່ນມີວາລະຄື: ວາລະທີ 01: ເພື່ອຮັບຮອງບົດບັນທຶກກອງປະຊຸມສາມັນຜູ້ຖືຮຸ້ນປະຈຳປີ 2015, ວາລະທີ 02: ພິຈາລະນາ ແລະ ອະນຸມັດການແຕ່ງຕັ້ງຜູ້ອຳນວຍການໃຫຍ່ຄົນໃໝ່ ເນື່ອງຈາກການປ່ຽນແປງຜູ້ອຳນວຍການໃຫຍ່ທີ່ໄປຮັບໜ້າທີ່ໃໝ່, ການແຕ່ງຕັ້ງຮອງປະທານສະພາຜູ້ໃໝ່, ການຫລຸດຈຳນວນຜູ້ອຳນວຍການ ແລະ ການກຳນົດອຳນາດຂອງຜູ້ອຳນວຍການໃນສະພາບໍລິຫານ ທີ່ມີອຳນາດລົງລາຍເຊັນຜູກພັນບໍລິສັດ, ວາລະທີ 03: ພິຈາລະນາ ແລະ ອະນຸມັດການແຕ່ງຕັ້ງຮອງຜູ້ອຳນວຍການໃຫຍ່ເພີ່ມອີກສອງທ່ານ, ວາລະທີ 04: ອະນຸມັດການດັດແກ້ກົດລະບຽບຂອງບໍລິສັດ ມາດຕາ 9 ວ່າດ້ວຍຜູ້ອຳນວຍການ ແລະ ມາດຕາ 12 ວ່າດ້ວຍສະພາບໍລິຫານ ແລະ ວາລະທີ 05: ພິຈາລະນາ & ອະນຸມັດການອອກ ແລະ ສະເໜີຂາຍຮຸ້ນກູ້ຂອງບໍລິສັດເປັນສະກຸນເງິນໂດລາສະຫະລັດ.


text:
ຄະນະ ກຳມະການ ການ ທະຫານ ສູນ ກາງ ພັກ ກອມ ມູນິດ ຈີນ ແມ່ນ ອົງການ ນຳພາ ການທະຫານ ສູນ ສຸດ ເຊິ່ງນຳ ໂດຍ ພັກ ກອມມູນິດ ຈີນ, ມີ ຊື່ຫຍໍ້ ວ່າ ຄະນະກຳມະການ ກາ ນທະຫານ ສູນກາງ, ປະກອບ ດ້ວຍ ປະທານ, ຮອງ ປະທານ ແລະ ກຳມະການ. ຄະນະ ກຳມະການການ ທະຫານ ສູນ ກາງ ແມ່ນ ຕົກລົງ ໂດຍ ຄະນະ ບໍລິຫານ ງານສູນ ກາງ ພັກ ກອມ ມູນິດ ຈີນ, ປະຕິບັດ ລະບອບ ປະທານ ຮັບຜິດຊອບ. ພາລະ ບົດ ບາດຕົ້ນຕໍ ແມ່ນ: ນຳພາ ກຳລັງ ປະກອບ ອາວຸດ ທົ່ວ ປະ ເທດ ໂດຍ ກົງ.
ຄະນະ ກຳມະການ ການ ທະຫານ ສູນ ກາງແຫ່ງ ສາທາລະນະ ລັດ ປະຊາຊົນ ຈີນ ແມ່ນ ອົງການ ນຳພາ ທາງ ການ ທະຫານ ຂອງລັດ, ຮັບຜິດຊອບ ນຳພາ ກຳລັງ ປະກອບອາວຸດ ທົ່ວ ປະ ເທດ. ຄະນະ ກຳມະການ ການ ທະຫານ ສູນ ກາງ ປະກອບ ດ້ວຍ ປະທານ, ຮອບ ປະທານຫຼາຍຄົນ ແລະ ກຳມະການຫຼາຍ ຄົນ. ຄະນະ ກຳມະການ ການ ທະ ຫານ ສູ ນກາງ ປະຕິບັດ ລະບອບ ປະທານ ຮັບຜິດຊອບ. ປະທານ ແມ່ນ ກຳເນີດ ຈາກ ການເລືອກ ຕັ້ງ ຂອງ ສະພາ ປະຊາຊົນແຫ່ງ ຊາດ ຈີນ, ຮັບຜິດຊອບ ຕໍ່ສະພາ ປະຊາຊົນ ແຫ່ງ ຊາດຈີນ ແລະ ຄະນະ ປະຈຳ ສະພາ ປະຊາຊົນ ແຫ່ງ ຊາດ ຈີນ. ຄະນະ ກຳມະການ ການທະຫານ ສູ ນກາງ ແຕ່ລະຊຸດ ມີອາຍຸ ຕຳແໜ່ ງ5ປີ, ແຕ່ບໍ່ໄດ້ຈຳກັດຈຳນວນຊຸດ.
ກຳລັງປະກອບອາວຸດຂອງຈີນປະກອບດ້ວຍກອງທັບປົດປ່ອຍປະຊາຊົນຈີນ, ກອງຕຳຫຼວດປະກອບອາວຸດປະຊາຊົນຈີນແລະກອງທະຫານ ລາດ. ກອງທັບ ປົດ ປ່ອຍປະ ຊາ ຊົນ ຈີນ ແມ່ນ ກອງທະຫານ ປະຈຳການ ຂອງລັດ; ກອງ ຕຳຫຼວດ ປະກອບ ອາວຸດ ຫາບ ແບກ ໜ້າ ທີ່ປ້ອງ ກັນຄວາມ ປອດໄພທີ່ ປະເທດມອບ ໝາຍໃຫ້, ຮັກສາ ລະບຽບ ສັງຄົມ; ກອງ ທະຫານ ລາດແມ່ນ ກອງ ປະ ກອບອາວຸດ ມວນຊົນ ທີ່ດຳ ເນີນການຜະລິດ ໄປພ້ອມ ກັນ.
ປະທານ ຄະນະ ກຳມະການ ການ ທະຫານ ສູນ ກາງ ພັກ ກອມ ມູນິດ ຈີນ ຊຸດ ປະຈຸບັນ ແມ່ນ ທ່ານສີຈິ້ນຜິງ.


text: [0] ໃນປັດຈຸບັນພວກເຮົາຈະໄປກັບທ່ານເຖິງສະຖານທີ່ fantastic ທີ່ສຸດຂອງລັກສະນະ, ບໍ່ຈະ spy ກ່ຽວກັບຊີວິດຂອງ fairies ແລະກາຍເປັນສ່ວນຫນຶ່ງຂອງຄອບຄົວຂອງເຂົາເຈົ້າແລະການຫລິ້ນການບັນເທີງ favorite ຂອງເຂົາເຈົ້າສໍາລັບການຟຣີ. ເກມທັງຫມົດທີ່ອອນໄລນ໌ Fairies Dinh Dinh ເຕັມໄປດ້ວຍ tales ຂອງສີ magic. ມັນແມ່ນຢູ່ໃນໂລກນີ້ດໍາລົງຊີວິດ cheerful ແລະທີ່ດີ creatures ພຽງເລັກນ້ອຍມີປີກ, fluttering ໃນທະເລຂອງດອກແລະມີຄວາມສຸກເກສອນຫວານຂອງເຂົາເຈົ້າ, ການດື່ມນ້ໍາຫວານຫຼືຕອນເຊົ້າ້ໍາຕົກຂອງຕົນ. Fascinating Dress ມີ outfits ສົດໃສແລະອຸປະກອນເສີມເປັນ fairies ແມ່ນມີພຽງແຕ່ປະຫມາດໃນ costumes ດັ່ງກ່າວ splendid ຂອງສີທີ່ທັງຫມົດ. ປີກຂອງເຂົາເຈົ້າແມ່ນສ່ອງແສງຢູ່ໃນແສງຕາເວັນສ່ອງແສງ, ແລະ sparkling. [1]


text:
ມາດຕາ 65 (ປັບປຸງ)
ປະທານປະເທດ ເປັນປະມຸກລັດ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິໄຕ ປະຊາຊົນລາວ, ເປັນຜູ້ຕາງໜ້າປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜົ່າ ທັງຢູ່ພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ, ເປັນປະທານ ສະພາປ້ອງກັນຊາດ-ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບແຫ່ງຊາດ, ເປັນແມ່ທັບກຳລັງປະກອບອາວຸດປະຊາຊົນ ເພື່ອຮັບປະກັນ ຄວາມເປັນເອກະລາດ, ອຳນາດອະທິປະໄຕ, ຜືນແຜ່ນດິນອັນຄົບຖ້ວນ, ສະຖຽນລະພາບ ແລະ ຄວາມໝັ້ນຄົງ ຂອງປະເທດຊາດ.
ມາດຕາ 66 (ປັບປຸງ)
ປະທານປະເທດ ໄດ້ຮັບການເລືອກຕັ້ງຈາກສະພາແຫ່ງຊາດ ດ້ວຍຄະແນນສຽງຫຼາຍກວ່າ ສອງສ່ວນສາມ ຂອງຈຳນວນສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດ ທີ່ເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມ.
ປະທານປະເທດ ມີອາຍຸການເທົ່າກັບອາຍຸການຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ.
ປະທານປະເທດ ດຳລົງຕຳແໜ່ງບໍ່ເກີນສອງສະໄໝຕິດຕໍ່ກັນ.
ປະທານປະເທດ ມີຫ້ອງວ່າການປະທານປະເທດ.
ມາດຕາ 67 (ປັບປຸງ)
ປະທານປະເທດ ມີ ສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ ດັ່ງນີ້:
1. ປະກາດໃຊ້ລັດຖະທຳມະນູນ ແລະ ກົດໝາຍ;
2. ອອກລັດຖະບັນຍັດ ແລະ ລັດຖະດຳລັດ;
3. ຮຽກໂຮມ ແລະ ເປັນປະທານ ກອງປະຊຸມພິເສດຂອງລັດຖະບານ, ເຂົ້າຮ່ວມ ກອງປະຊຸມຄະນະປະຈຳສະພາແຫ່ງຊາດ ໃນກໍລະນີຈຳເປັນ;
4. ແຕ່ງຕັ້ງ, ຍົກຍ້າຍ ຫຼື ປົດຕຳແໜ່ງ ຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ແລະ ສະມາຊິກລັດຖະບານ ພາຍຫຼັງສະພາແຫ່ງຊາດໄດ້ຮັບຮອງເອົາ;
5. ແຕ່ງຕັ້ງ, ຍົກຍ້າຍ ຫຼື ປົດຕຳແໜ່ງ ຮອງປະທານສານປະຊາຊົນສູງສຸດ, ຮອງຫົວໜ້າ ອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນສູງສຸດ, ຮອງປະທານອົງການກວດສອບແຫ່ງລັດ ຕາມການສະເໜີຂອງ ປະທານ ຫຼື ຫົວໜ້າ ອົງການດັ່ງກ່າວ;
6. ຕົກລົງເລື່ອນຊັ້ນ ຫຼື ປົດຊັ້ນນາຍພົນ ຢູ່ໃນກຳລັງປ້ອງກັນຊາດ-ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ ຕາມການສະເໜີຂອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ;
7. ແຕ່ງຕັ້ງ, ຍົກຍ້າຍ ຫຼື ປົດຕຳແໜ່ງ ຫົວໜ້າຫ້ອງວ່າການປະທານປະເທດ ຊຶ່ງມີ ຖານະທຽບເທົ່າລັດຖະມົນຕີ;
8. ແຕ່ງຕັ້ງເອກອັກຄະລັດຖະທູດ ແລະ ຜູ້ຕາງໜ້າທີ່ມີອຳນາດເຕັມ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ໄປປະຈຳຢູ່ຕ່າງປະເທດ ຫຼື ຮຽກກັບຄືນປະເທດ ຕາມການສະເໜີຂອງ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ; ຮັບຮອງເອົາ ຜູ້ຕາງໜ້າທີ່ມີອຳນາດເຕັມຂອງຕ່າງປະເທດ ທີ່ມາປະຈຳຢູ່ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ;
9. ປະກາດການແຕ່ງຕັ້ງ ຄະນະກຳມະການເລືອກຕັ້ງລະດັບຊາດ, ວັນເລືອກຕັ້ງ, ຈຳນວນ ຜູ້ສະໝັກຮັບເລືອກຕັ້ງ, ຈຳນວນ ສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດ ແລະ ສະມາຊິກສະພາປະຊາຊົນຂັ້ນແຂວງ ໃນແຕ່ລະເຂດເລືອກຕັ້ງ ຕາມການສະເໜີ ຂອງຄະນະປະຈຳສະພາແຫ່ງຊາດ;
10. ປະກາດ ສົງຄາມ ຫຼື ສັນຕິພາບ ຕາມການຕົກລົງຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ ,ຕົກລົງ ລະດົມພົນທົ່ວໄປ ຫຼື ເປັນພາກສ່ວນ, ຕົກລົງພາວະສຸກເສີນໃນທົ່ວປະເທດ ຫຼື ໃນບາງທ້ອງຖິ່ນ;
11. ຕົກລົງມອບ ຫຼື ປະດັບຫຼຽນຄຳແຫ່ງຊາດ, ຫຼຽນກຽດຕິຄຸນ, ຫຼຽນໄຊ, ນາມມະຍົດສູງສຸດແຫ່ງລັດ ແລະ ຕົກລົງໃຫ້ການຍ້ອງຍໍດ້ວຍຮູບການອື່ນ ຕາມການສະເໜີຂອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ;
12. ຕົກລົງໃຫ້ອະໄພຍະໂທດຕາມການສະເໜີຂອງລັດຖະບານ ; ປະກາດໃຫ້ນິລະໂທດກຳ ພາຍຫຼັງການຮັບຮອງຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ;
13. ຕົກລົງໃຫ້ລີ້ໄພການເມືອງແກ່ຄົນຕ່າງປະເທດ;
14. ຕົກລົງໃຫ້ເຈລະຈາ ຫຼື ລົງນາມສົນທິສັນຍາ, ສັນຍາສາກົນໃນນາມລັດ; ປະກາດ ການໃຫ້ສັດຕະຍາບັນ, ການເຂົ້າເປັນພາຄີ ຫຼື ການລົບລ້າງ ສັນຍາ ແລະ ສົນທິສັນຍາສາກົນ ທີ່ໄດ້ເຊັນກັບຕ່າງປະເທດ.
ມາດຕາ 68 (ປັບປຸງ)
ປະທານປະເທດ ມີຮອງປະທານປະເທດ ຊຶ່ງສະພາແຫ່ງຊາດເປັນຜູ້ເລືອກຕັ້ງ ໂດຍໄດ້ຮັບ ຄະແນນສຽງຫຼາຍ ກວ່າສອງສ່ວນສາມ ຂອງຈຳນວນສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດ ທີ່ເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມ.ຮອງປະທານປະເທດ ປະຕິບັດໜ້າທີ່ ຕາມການມອບໝາຍຂອງປະທານປະເທດ ແລະ ຕາງໜ້າໃຫ້ປະທານປະເທດ ໃນເວລາປະທານປະເທດຕິດຂັດ.ໃນກໍລະນີປະທານປະເທດ ບໍ່ສາມາດປະຕິບັດໜ້າທີ່ໄດ້, ຮອງປະທານປະເທດ ເປັນ ຜູ້ຮັກສາການແທນ ຈົນກວ່າສະພາແຫ່ງຊາດ ຈະເລືອກຕັ້ງປະທານປະເທດຜູ້ໃໝ່.


text:
ຜາສາດຫີນວັດພູ
ວັດພູ (ພາສາອັງກິດ: Vat Phou; ພາສາໄທ: ปราสาทหินวัดพู) ບູຮານສະຖານວັດຖຸ ຕັ້ງຢູ່ພາກໃຕ້ຂອງລາວ ທີ່ແຂວງຈຳປາສັກ ຊຶ່ງເປັນແຂວງທີ່ມີຊາຍແດນຕິດກັບ ປະເທດກຳປູເຈຍ ຫ່າງ ຈາກອັງກໍວັດປະມານ 200 ກິໂລແມັດ ແລະ ປະມານ 1 ຊົ່ວໂມງ ໄປທາງລົດຈາກປາກເຊ. ວັດພູຈຳປາສັກ ໄດ້ຖຶກຮັບຮອງ ໃຫ້ເປັນມໍລະດົກໂລກ ຈາກອົງການ ຢູເນສໂກ (UNESCO). ເປັນສະຖາປັດຕະຍະກຳພິເສດແຫ່ງໜື່ງ ທີ່ມີສິດເກົ່າແກ່ ຊຶ່ງເປັນ ອາຄານກົກເຄົ້າ ສ້າງຂື້ນໃນ ສັດຕະວັດທີ 6, ຈາກນັ້ນກໍ່ມີການຕໍ່ເຕີມຕາມຍຸກສະໄໝຕໍ່ມາ ຈົນມາເຖິງສັດຕະວັດທີ 15. ວັດພູ ເປັນບູຮານສະຖານທີ່ໄດ້ອິດທິພົນ ທາງດ້ານວັດທະນະທຳ ມາຈາກຫຼາຍແຫ່ງ ຊຶ່ງລວມມີສິລະປະຂອມ, ອິນດູ ແລະ ພຸດ ຕາມຮ່ອງຮອຍຫຼັກຖານທີ່ສະແດງໃຫ້ເຫັນ ໃນລວດລາຍສິລະປະຕາມສະຖານທີ່ຕ່າງໆ ໃນຂົງເຂດວັດແຫ່ງນີ້ ບໍ່ວ່າຈະເປັນຮິດ ຄອງ ຫຼື ການເຊື່ອຖື. ສິ່ງທີ່ຍັງຄົງໄວ້ໃຫ້ເຫັນມາຮອດ ປະຈຸບັນ ຂອງວັດພູ ທີ່ເລີ່ມສ້າງມາແຕ່ ຈ.ສ 1000 ກໍ່ຄື: ສິລະປະຂອງຮິນດູ,ໂດຍມີການເຊື່ອ ຖືເທບພະເຈົ້າຂອງສາສະໜາອິນດູ ຈາກປະກົດການທຳມະຊາດພູເກົ້າ ຊຶ່ງເປັນຈຸດປະກາຍຫຼັກ ໃນການມາສ້າງວັດພູ. ສ່ວນປະ ກອບຂອງວັດມີຮູບຊົງໄຕຣມູມ, ເປັນລຳດັບ ຄືມີການຄິດໄລ່ທີ່ຊັດແຈ້ງເຊັ່ນ: ຮ່ອງນໍ້າ ທີ່ສົ່ງນໍ້າສັກສິດ ຍາວຢຽດອອກໄປເຖິງ 10 ກິໂລແມັດ ທີ່ສ້າງດ້ວຍຜູ້ຄົນ ໄດ້ອ້າງໃຫ້ຮູ້ເຖິງການອອກແບບຄັ້ງທຳອິດ ຂອງສັງຄົມຢູ່ໃນປະຫວັດສາດນຳອີກດ້ວ.ປັດໃຈ ອື່ນກ່ຽວກັບການມີອຳນາດແຊກແຊງ ລັດຖິອິນດູ ແລະ ການເລືອກສະຖານທີ່ສ້າງວັດພູ ແມ່ນເລືອກເອົາເສັ້ນຂະໜານທິດຕາ ເວັນອອກ-ຕາເວັນຕົກ ເປັນຫຼັກ,ເຊັ່ນດຽວກັນກັບຈອມພູເກົ້າ ຊຶ່ງປະກອບກັບປະກົດການທາງທຳມະຊາດ ຮ່ວມກັບແນວຄິດຂອງ ພຣະສີວະ ສາສະໜາອິນດູ. ການຖືຕາເວັນຂື້ນ ກໍ່ມີຄວາມກ່ຽວພັນກັບພຣະສີວະ, ດັ່ງນັ້ນມັນຈື່ງໄດ້ເກີດມີການເລືອກທິດທາງ ໃຫ້ມັນໄປລວງດຽວກັບທິດຕາເວັນອອກ-ຕາເວັນຕົກ. ຫຼັງຈາກຫຼາຍສັດຕະວັດ ຂອງການລີ້ຊ້ອນຢູ່ໃນຄວາມຊຸດໂຊມ, ຖືກປົກປິດໄວ້ຢູ່ໃນປ່າ,ນັກສຳຫຼວດທາງຊາວຝຣັ່ງ, ທ່ານ ອອງ ຣີ ປາກມອງຈີເອ, ຈຶ່ງໄດ້ຄົ້ນພົບ ວັດພູຄືນອີກໃນປີ 1914. ຫຼັງຈາກໄດ້ຖ່າຍຮູບເອົາສະຖານທີ່ນີ້ ແລ້ວ,ອີກຄັ້ງໜື່ງ ແລະ ກໍ່ມິດ ງຽບຫາຍໄປ ໂດຍຄວາມບໍ່ໄດ້ເອົາໃຈໃສ່ໃຫ້ຄວາມສຳຄັນ. ຄວາມສົນໃຈໄດ້ກັບຄືນມາອີກເທື່ອໃໝ່ ໃນກາງປີ 1980 ເວລາທີ່ອົງ ການ ຢູ ເນັດສ ໂກ(UNESCO) ໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນລົງໄປສຳຫຼວດ ດ້ານບູຮານສະຖານ ຂອງສະຖານທີ່ແຫ່ງນີ້.ການລົງສຳຫຼວດໃນ ເທື່ອນີ້ ໄດ້ນຳໄປສູ່ການຈົດບັນທຶກເຂົ້າ ເປັນມໍລະດົກພາຍໃຕ້ການຄຸ້ມຄອງຂອງ ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍ ມໍລະດົກທີ່ໄດ້ສ້າງຂື້ນ, ຊຶ່ງມີ ເນື້ອໃນວ່າດ້ວຍການປົກປັກຮັກສາບູລະນະ ອະນຸຮັກສະຖານທີ່ນີ້ໄວ້ ໃນປີ 2001.
ຜາສາດຫິນວັດພູ ແບ່ງອອກເປັນ 3 ສ່ວນຄື:
ປາສາດຊັ້ນລຸ່ມ
ຊາກຂອງບາລາຍສ່ວນໜ້າແຄມບໍ່ນ້ຳ ສ້າງຂຶ້ນມາໃໝ່ສະໄໝເຈົ້າບຸນອຸ້ມ ໃນປີ ຄ.ສ1960 ໃຊ້ສະເດັດໃນພິທີສົງນ້ຳ ແລະ ຊົມປະເພນີແຂ່ງເຮືອ ເຊື່ອມຕໍ່ທາງເດີນຂະໜາບດ້ວຍເສົານາງລຽງ ລານດ້ານໜ້າຈະມີພໍ່ຄ້າແມ່ຄ້າ ນຳເອົາດອກໄມ້ທູບທຽນມາຈຳໜ່າຍ ສ່ວນໂຄປຸລະຊັ້ນນອກ ມີບາລາຍຕັ້ງຢູ່ຄຽງຂ້າງກັນ ເປັນມຸມມະຫາຊົນ ສຳລັບຖ່າຍຮູບຂອງນັກທ່ອງທ່ຽວ ແລະ ເປັນພາບປະຊາສຳພັນຂອງປາສາດຫິນວັດພູແຫ່ງນີ້ ປະຈຸບັນຢູ່ລະຫວ່າງການບູລະນະ ຊາວບ້ານຈະຮຽກບາລາຍ 2 ຫລັງນີ້ວ່າ “ໂຮງທ້າວ” ແລະ “ໂຮງນາງ” ເປັນເໝືອນກັບຜາສາດໃນເມືອງພະນະຄອນທຸກແຫ່ງ ໃຊ້ສຳລັບເຮັດຄວາມສະອາດຊຳລະລ້າງຮ່າງກາຍກ່ອນຂຶ້ນໄປບູຊາເທວະສະຖານ
ຜາສາດຊັ້ນກາງ
ດ້ານໜ້າຂອງໂຄປຸລະຊັ້ນກາງ ມີຮູບແກະສະຫລັກເທວະຮູບຖືກະບອງ ຊາວບ້ານນ້ຳຜ້າເຫລືອງມາຫົ່ມ ແລະ ກາງສັດ ສະທ້ອນຄວາມເຊື່ອທາງຮິນດູ ເບິ່ງທີ່ມີອິດທິພົນຕໍ່ພຸດທະສາດສະຫນາ ຂອງລາວ ຍ່າງຂຶ້ນຂັ້ນໄດສູງຊັນແຄບໆ ຕ້ອງໃຊ້ມື ແລະ ຕີນປີນ ຕາມຄວາມເຊື່ອຂອງຂອມ ທີ່ຕ້ອງການສະແດງໃຫ້ຜູ້ໄປນະມັດການສະແດງຄວາມເຄົາລົບ ໂດຍການໝອບຄານຂຶ້ນໄປ ສັກກາລະສິ່ງສັກສິດ ສອງຂ້າງທາງເຕັມໄປດ້ວຍຕົ້ນຈຳປາ ຊຶ່ງເປັນດອກໄມ້ປະຈຳຊາດລາວ
ປາສາດຊັ້ນເທິງ
ເມື່ອຜ່ານທະວານບານເຖິງໂຄປຸລະຊັ້ນໃນ ທາງຂຶ້ນມີເທວະຮູບຕັ້ງຢູ່ ຍ່າງຂຶ້ນຖານຫີນຄ້າຍກຳແພງ 7 ຊັ້ນ ທີ່ມີຄວາມຫມາຍເຖິງສະຫວັນທັງ 7 ຈົນເຖິງປາສາດປະທານສ່ວນເທິງສຸດ ລັກສະນະພາຍນອກຂອງປາສາດເກົ່າແກ່ ສ່ວນໜ້າ ແລະ ສ່ວນຍອດພັງທະລາຍລົງມາ ມີຫລັງຄາສັງກະສີມຸງແທນ ສ່ວນທີ່ຍັງມີຄວາມສົມບູນຄື ທັບຫລັງ ແກະສະຫລັກເປັນຮູບພະອິນ ຊົງຊ້າງເອລາວັນ 3 ສຽນ ດ້ານຂ້າງເປັນຮູບກິນນະລີ ແລະພະວິລຸນປະທັບພະຍາຄຸດ ວິຈິດສວຍງາມ ຕາມເສົາປະດັບກອບປະຕູທັງ 2 ຂ້າງມີຮູບແກະສະຫລັກຂອງທ້າວົດຕຸໂລກບານ ເຫມືອນດັ່ງຍືນພິທັກປິ່ນປົວປາສາດ ແລະ ຮູບແກະສະຫລັກນາງອັບສາ ທີ່ກອບທາງດ້ານຕະເວັນອອກ ບໍລິເວນປ່ອງຢ້ຽມແກະສະຫລັກເປັນລູກໝາກວົດ ດ້ານໃນຂອງຜາສາດປະດິດສະຖານພະພຸດທະຮູບສຳລິດຂະໜາດໃຫຍ່ ມີໂຕະໝູ່ບູຊາແບບຊາວພຸດ ຕັ້ງຢູ່ດ້ານໜ້າ ສ່ວນດ້ານນອກມີກຸ່ມເຈດີນ້ອຍໆ ສະຫລັກເປັນຮູບເເຂ້ ແລະ ຊ້າງຕາມຕຳນານມູຣະຕິ.


text:
by somchan
ໃນວັນທີ່ 19 ມັງກອນ 2017 ນີ້ ພົຕ ກົງທອງ ພົງວິຈິດ ຮອງລັດຖະມົນຕີກະຊວງ ປກສ ພ້ອມຄະນະໄດ້ເຂົ້າອວຍພອນ ພົຕ ວິໄລ ຫຼ້າຄຳຟອງ ເລຂາທິການສູນກາງພັກ ຮອງລັດຖະມົນຕີກະຊວງ ປ້ອງກັນປະເທດຫົວໜ້າກົມໃຫ່ຍການເມືອງກອງທັບເນື່ອງໃນໂອກາດວັນສ້າງຕັ້ງກອງທັບປະຊາຊົນລາວທີ່20ມັງກອນຄົບຮອບ68ປີ. (more…)
by somchan
ກອງເລຂາຄະນະກຳມະການຊີ້ນຳລະດັບຊາດຕ້ານການຄ້າມະນຸດ ສປປ ລາວ ແລະ ສປປ ຈີນໄດ້ຮ່ວມກັນປືກສາຫາລືກ່ຽວກັບການວາງແຜນບູລິມະສິດໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດສັນຍາສອງຝ່າຍວ່າດ້ວຍການສະກັດກັ້ນແລະຕ້ານການຄ້າມະນຸດໄລຍະປີ2017-2020ຄັ້ງທີ່ໜືງ.ໃນລະຫວ່າງວັນທີ່ 17-18 ມັງກອນ 2017 ນີ້ຢູ່ທີ່ໂຮງແຮມສັນຕິແຂວງຫຼວງພະບາງໂດຍການເປັນປະທານຂອງທ່ານ ພັອ ເພັງສະຫສັນທິບພະວົງໄຊ ຮອງຫົວໜ້າກົມໃຫ່ຍຕຳຫຼວດກະຊວງ ປກສ ທັງເປັນຫົວໜ້າກອງ ເລຂາຄະນະກຳມະ ການຊີ້ນຳລະດັບຊາດ ຕ້ານການຄ້າມະນຸດ ແລະ ທ່ານເຊິນຊີຈູ່ ຮອງຫົວໜ້າກົມຕຳຫຼວດສຶບສວນ-ສອບສວນກະຊວງສັນຕິບານຈີນພ້ອມທັງຄະນະຜູ້ແທນທັງສອງຝ່າຍເຂົ້າຮ່ວມ. (more…)
by somchan
ກະຊວງປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບຈັດຕັ້ງປາຖະກະຖາມູນເຊື້ອການກຳເນີດເຕີບໃຫ່ຍຂອງກອງທັບປະຊາຊົນລາວ ແລະ ອົງການຈັດຕັ້ງກຳມະບານລາວໃນວັນທີ່ 17 ມັງກອນ 2017 ນີ້ໂດຍໃຫ້ກຽດປາຖະກາຖາໂດຍ ພົຕ ສີນທະວົງໄຊຍະກອນກຳມະການສູນກາງພັກ ຮອງລັດຖະມົນຕີກະຊວງ ປກສ ມີຄະນະພັກ-ຄະນະບັນຊາ,ກົມກອງ,ວິທະຍາຄານ ແລະ ບໍລິສັດອ້ອມຂ້າງກະຊວງ ປກສ ເຂົ້າຮ່ວມຮັບຟັງ. (more…)
by somchan
ພົຕ ສົມແກ້ວສີລາວົງ ເລຂາທິການສູນກາງພັກ ລັດຖະມົນຕີກະຊວງ ປກສ ພ້ອມດ້ວຍຄະນະ ໄດ້ເຄື່ອນໄຫວຊີ້ນຳການກະກຽມວາງແຜນປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ ໃຫ້ແກ່ງານມະຫາກຳກິລາແຫ່ງຊາດ ຄັ້ງທີ 11 ຢູ່ແຂວງຊຽງຂວາງ ໃນວັນທີ່ 9 ມັງກອນ 2017 ນີ້.
ພັອ ບຸນລົດ ຄຳແພງພັນ ຫົວໜ້າກອງບັນຊາການ ປກສ ແຂວງຊຽງຂວາງ ໄດ້ລາຍງານສະພາບ ຄວາມສະ ຫງົບຄວາມ ເປັນລະບຽບ ຮຽບຮ້ອຍ ເປ້ນຕົ້ນ ແມ່ນການເຄື່ອນໄຫວຂອງສັດຕູ, ພວກຄົນບໍ່ດີທີ່ກໍ່ກວນ ສ້າງປະກົດການຫຍໍ້ທໍ້ຕ່າງໆ ທົ່ວແຂວງຊຽງຂວາງ ໃນໄລຍະຜ່ານມາ ພ້ອມທັງໄດ້ລາຍງານການຄົ້ນຄວ້າວາງແຜນ ການປ້ອງກັນເພື່ອຮັບປະກັນຄວາມສະຫງົບ,ປອດໄພ ແລະ ຄວາມເປັນລະບຽບຮຽບຮ້ອຍ ໃຫ້ແກ່ງານມະຫາກຳກິລາແຫ່ງຊາດຄັ້ງທີ 11 ທີແຂວງຊຽງຂວາງ ຈະເປັນເຈົ້າພາບຈັດຂື້ນໃນທ້າຍປີ 2017 ນີ້.
ພົຕ ສົມແກ້ວສີລາວົງ ເລຂາທິການສູນກາງພັກ ລັດຖະມົນຕີກະຊວງ ປກສ ໄດ້ເນັ້ນໜັກໃຫ້ຄະນະພັກ-ຄະນະກອງບັນຊາການ ປກສ ແຂວງ ຊຽງ ຂວາງ ,ເອົາໃຈໃສນຳພາ ແລະ ປະສານສົມທົບກັບບັນດາຫ້ອງ, ປກສ ເມືອງ ແລະ ປກສ ບໍລິການປະຊາຊົນ ໃນການເກັບກຳຕີລາຄາສະພາບ ເພື່ອຄົ້ນຄ້ວາ ວາງແຜນການ ປ້ອງກັນໃຫ້ແກ່ງານມະຫາກຳກິລາແຫ່ງຊາດຄັ້ງທີ່ 11 ເພືອຮັບປະກ້ນ ໃຫ້ງານດັງກ່າວ ມີຄວາມສະ ຫງົບຮຽບຮ້ອຍ ໂດຍພື້ນຖານ, ສຳລັບ ວຽກງານຕ້ານສະກັດກັ້ນ ແລະ ແກ້ໄຂປະກົດການຫຍໍ້ທໍ້ໃນສັງຄົມ ແມ່ນໃຫ້ສຸມໃສ່ປະຕິບັດເປ້ນປົກກະຕິ ແລະ ມີຄວາມເຂັ້ມງວດ ເປັນຕົ້ນແມ່ນບັນ ຫາຢາເສບຕິດ, ການລັບລອບຕັດໄມ້, ລັກຂຸດຄົ້ນແຮ່, ບັນຫາຂີລັກງັດແງະ, ກຸ່ມແກ້ງກວນເມືອງ ແລະ ອື່ນໆ. ພ້ອມນັນ ຄະນພັກ-ຄະນະບັນຊາ ທຸກຂັ້ນ ຕ້ອງ ໄດ້ເອົາໃຈໃສ່ເຮັດວຽກງານສືກສາອົບຮົມ ການເມືອງນຳເອົາແນວຄິດ ໃນຖັນແຖວສະມາຊິດພັກ, ພະນັກງານນ້ກຮົບ ໃຫ້ມີຄວາມໜັກແໜ້ນ ທາງດ້ານການເມືອງແນວຄິດ, ມີຄວາມອຸນອ່ຽນທຸ່ນທຽ່ງ, ມີຄວາມອົດທົນ, ພ້ອມທັງນຳພາເຝີກແອບ, ສືກສາຄົ້ນຄ້ວາ ຮ່ຳຮຽນ ເພື່ອຍົກລະດັບ, ຄວາມສຳນິ ສຳນານ ທາງດ້ານຄວາມຮູ້ ຄວາມສາມາດ ວິຊາສະເພາ ະ ແລະ ການໝູນໃ ຊ້ອຸປະກອນ ເຕ້ກນິກ ທັນສະໄໝ ເຂົ້າ ໃນການປະຕິບັດໜ້າທີ່. ນອກນີ້ກໍ່ຕ້ອງ ໄດ້ ປະສານສົມທົບ ກັບອຳນາດການປົກຄອງບ້ານ ເພື່ອປຸກລະດົມ ຂົ້ນຂວາຍປະຊາຊົນ ໃຫ້ມີຄວາມຕືນຕົວ ໃຫ້ການຮ່ວມມື ແລະ ເຂົ້າຮ່ວມ ການປ້ອງກັນ ແນໃສ່ຮັບປະກັນ ເຮັດໃຫ້ການເປັນເຈົ້າພາບ ຈັດງານມະຫາກຳກິລາແຫ່ງຊາດ ຄັ້ງທີ 1 1 ຂອງແຂວງຊຽງຂວາງ ໃນທ້າຍປີ 2017 ນີ້ ມີຄວາມສະຫງົບ, ປອດໄພ 100%
by somchan
ກະຊວງປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ ໄດ້ຈັດຕັ້ງລະລືກ ແລະ ສະເຫຼີມສະຫຼອງ ວັນສ້າງຕັ້ງກອງບັນຊາການປ້ອງກັນທີ່ຕັ້ງ ແລະ ກຳລັງກວດກາກວດການປ້ອງກັນ ຄວາມສະຫງົບ ວັນທີ 10 ມັງກອນຄົບຮອບ 23 ປີ ໃນວັນທີ 10 ມັງ ກອນ 2017 ນີ້ ເພຶ່ອລະນືກຫວນຄືນມູນເຊື້ອ, ຜົນງານປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນພາລະກິດ ປົກປັກຮັກສາ ແລະ ສ້າງສາພັດຖະນາປະເທດຊາດ (more…)
by somchan
ພົຕ ກົງທອງ ພົງວິຈິດ ຮອງລັດຖະມົນຕີ ກະຊວງປ້ອງກ້ນຄວາມສະຫງົບ ພ້ອມດ້ວຍຄະນະ ໄດ້ສຳເລັດ ການເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມ ສະຫຼູບວຽກງານ ປກຊ-ປກສ 6 ແຂວງພາກເໜຶອ ຈັດຂື້ນຢູ່ແຂວງໄຊຍະບູລີ ໃນວັນທີ່ 5ມັງກອນ 2017 ນີ້ ໂດຍການເປັນປະທານຂອງ ພົທ ຈັນສະໝອນ ຈັນຍາລາດ ກຳມະການກົມການເມືອງ ສູນກາງພັກ ລັດຖະມົນຕີ ກະຊວງປ້ອງກ້ນປະເທດ ພ້ອມດ້ວຍປະທານ ປກສ – ປກສ 6 ແຂວງພາກເໜຶອ ເຂົ້າຮ່ວມ. (more…)
by somchan
ພັອ ສະແຫວງ ພົມມະລີ ຫົວໜ້າ ສູນຄວບຄຸມລະບົບວົງຈອນປິດ ໄດ້ສະຫຼຸບລາຍງານຜົນສຳເລັດການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ແຜນການຈັດຊຸດຝຶກອົບຮົມວຽກງານ ຄວບຄຸມລະບົບວົງຈອນປິດ ໃຫ້ກຳລັງປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ ທີ່ຮັບຜິດຊອບປະຕິບັດໜ້າທີ່ປະຈຳ ຢູ່ສູນຄວບຄຸມລະບົບວົງຈອນປິດ ຈຳນວນ 41 ຄົນ. ໂດຍໄດ້ຮັບການປະສານສົມທົບຮ່ວມມື ຈາກບໍລິສັດຫົວເວີຍປະຈຳລາວ. (more…)
by somchan
ກອງປະຊຸມເຈົ້າໜ້າທີ່ອາວຸດໂສຂອງ 6 ປະເທດລຸ່ມແມ່ນ້ຳຂອງ ກ່ຽວກັບວຽກງານຕ້ານການຄ້າມະນຸດ ຫຼື ຂະບວນການຄອມມິດ ຄັ້ງທີ 11 ໄດ້ໄຂຂຶ້ນຢ່າງເປັນທາງການ ໃນວັນທີ 24 ພະຈິກ 2016 ນີ້ ທີ່ໂຮງແຮມລາວພຣາຊາ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ພາຍໃຕ້ຄຳຂວັນ “ເສີມຂະຫຍາຍເປັນອັນໜຶ່ງອັນດຽວ” ເພື່ອປັບປຸງວິທີການສະກັດກັ້ນ ແລະຕ້າການຄ້າມະນຸດ ໂດຍຖືເອົາຜູ້ຖືກເຄາະຮ້າເປັນໃຈກາງ (more…)
by somchan
ວັນທີ 23 ພະຈິກ 2016 ນີ້, ກະຊວງປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ ໄດ້ຈັດຕັ້ງການມອບ-ຮັບໜ້າທີ່ ລະຫວ່າງ ພົຈວ ບຸນທ່ຽງ ຈັນທະມຸງຄຸນ ຫົວໜ້າຫ້ອງວ່າການ ກະຊວງປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ ຄົນເກົ່າ ແລະ ພົຈວ ສີສະຫວາດ ແກ້ວມາລາວົງ ຫົວໜ້າຫ້ອງວ່າການກະຊວງ ປກສ ຄົນໃຫມ່. (more…)
by somchan
ກອງເຂລາຄະນະຊີ້ນຳລະດັບຊາດ ຕ້ານການຄ້າມະນຸດ ໄດ້ຈັດກອງປະຊຸມປຶກສາຫາລື ກ່ຽວກັບການກະກຽມເປັນເຈົ້າພາບ ຈັດກອງປະຊຸມເຈົ້າໜ້າທີ່ອາວຸໂສ ຂອງຂະບວນການຄອມມິດ ຄັ້ງທີ 11. ໃນວັນທີ 29 ກັນຍານີ້, ໂດຍການເປັນກຽດເຂົ້າຮ່ວມ ຂອງ ພົນຕີ ສົມແກ້ວ ສີລາວົງ ເລຂາທິການສູນກາງພັກ ລັດຖະມົນຕີກະຊວງປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ, (more…)


text:
ລັດຖະມົນຕີກະຊວງ ປກສ ຊີ້ນຳການກະກຽມແຜນການ ປ້ອງກັນງານມະຫາກຳກິລາ ແຫ່ງຊາດຄັ້ງທີ່ 11 ທີແຂວງຊຽງຂວາງ
ພົຕ ສົມແກ້ວສີລາວົງ ເລຂາທິການສູນກາງພັກ ລັດຖະມົນຕີກະຊວງ ປກສ ພ້ອມດ້ວຍຄະນະ ໄດ້ເຄື່ອນໄຫວຊີ້ນຳການກະກຽມວາງແຜນປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ ໃຫ້ແກ່ງານມະຫາກຳກິລາແຫ່ງຊາດ ຄັ້ງທີ 11 ຢູ່ແຂວງຊຽງຂວາງ ໃນວັນທີ່ 9 ມັງກອນ 2017 ນີ້.
ພັອ ບຸນລົດ ຄຳແພງພັນ ຫົວໜ້າກອງບັນຊາການ ປກສ ແຂວງຊຽງຂວາງ ໄດ້ລາຍງານສະພາບ ຄວາມສະ ຫງົບຄວາມ ເປັນລະບຽບ ຮຽບຮ້ອຍ ເປ້ນຕົ້ນ ແມ່ນການເຄື່ອນໄຫວຂອງສັດຕູ, ພວກຄົນບໍ່ດີທີ່ກໍ່ກວນ ສ້າງປະກົດການຫຍໍ້ທໍ້ຕ່າງໆ ທົ່ວແຂວງຊຽງຂວາງ ໃນໄລຍະຜ່ານມາ ພ້ອມທັງໄດ້ລາຍງານການຄົ້ນຄວ້າວາງແຜນ ການປ້ອງກັນເພື່ອຮັບປະກັນຄວາມສະຫງົບ,ປອດໄພ ແລະ ຄວາມເປັນລະບຽບຮຽບຮ້ອຍ ໃຫ້ແກ່ງານມະຫາກຳກິລາແຫ່ງຊາດຄັ້ງທີ 11 ທີແຂວງຊຽງຂວາງ ຈະເປັນເຈົ້າພາບຈັດຂື້ນໃນທ້າຍປີ 2017 ນີ້.
ພົຕ ສົມແກ້ວສີລາວົງ ເລຂາທິການສູນກາງພັກ ລັດຖະມົນຕີກະຊວງ ປກສ ໄດ້ເນັ້ນໜັກໃຫ້ຄະນະພັກ-ຄະນະກອງບັນຊາການ ປກສ ແຂວງ ຊຽງ ຂວາງ ,ເອົາໃຈໃສນຳພາ ແລະ ປະສານສົມທົບກັບບັນດາຫ້ອງ, ປກສ ເມືອງ ແລະ ປກສ ບໍລິການປະຊາຊົນ ໃນການເກັບກຳຕີລາຄາສະພາບ ເພື່ອຄົ້ນຄ້ວາ ວາງແຜນການ ປ້ອງກັນໃຫ້ແກ່ງານມະຫາກຳກິລາແຫ່ງຊາດຄັ້ງທີ່ 11 ເພືອຮັບປະກ້ນ ໃຫ້ງານດັງກ່າວ ມີຄວາມສະ ຫງົບຮຽບຮ້ອຍ ໂດຍພື້ນຖານ, ສຳລັບ ວຽກງານຕ້ານສະກັດກັ້ນ ແລະ ແກ້ໄຂປະກົດການຫຍໍ້ທໍ້ໃນສັງຄົມ ແມ່ນໃຫ້ສຸມໃສ່ປະຕິບັດເປ້ນປົກກະຕິ ແລະ ມີຄວາມເຂັ້ມງວດ ເປັນຕົ້ນແມ່ນບັນ ຫາຢາເສບຕິດ, ການລັບລອບຕັດໄມ້, ລັກຂຸດຄົ້ນແຮ່, ບັນຫາຂີລັກງັດແງະ, ກຸ່ມແກ້ງກວນເມືອງ ແລະ ອື່ນໆ. ພ້ອມນັນ ຄະນພັກ-ຄະນະບັນຊາ ທຸກຂັ້ນ ຕ້ອງ ໄດ້ເອົາໃຈໃສ່ເຮັດວຽກງານສືກສາອົບຮົມ ການເມືອງນຳເອົາແນວຄິດ ໃນຖັນແຖວສະມາຊິດພັກ, ພະນັກງານນ້ກຮົບ ໃຫ້ມີຄວາມໜັກແໜ້ນ ທາງດ້ານການເມືອງແນວຄິດ, ມີຄວາມອຸນອ່ຽນທຸ່ນທຽ່ງ, ມີຄວາມອົດທົນ, ພ້ອມທັງນຳພາເຝີກແອບ, ສືກສາຄົ້ນຄ້ວາ ຮ່ຳຮຽນ ເພື່ອຍົກລະດັບ, ຄວາມສຳນິ ສຳນານ ທາງດ້ານຄວາມຮູ້ ຄວາມສາມາດ ວິຊາສະເພາ ະ ແລະ ການໝູນໃ ຊ້ອຸປະກອນ ເຕ້ກນິກ ທັນສະໄໝ ເຂົ້າ ໃນການປະຕິບັດໜ້າທີ່. ນອກນີ້ກໍ່ຕ້ອງ ໄດ້ ປະສານສົມທົບ ກັບອຳນາດການປົກຄອງບ້ານ ເພື່ອປຸກລະດົມ ຂົ້ນຂວາຍປະຊາຊົນ ໃຫ້ມີຄວາມຕືນຕົວ ໃຫ້ການຮ່ວມມື ແລະ ເຂົ້າຮ່ວມ ການປ້ອງກັນ ແນໃສ່ຮັບປະກັນ ເຮັດໃຫ້ການເປັນເຈົ້າພາບ ຈັດງານມະຫາກຳກິລາແຫ່ງຊາດ ຄັ້ງທີ 1 1 ຂອງແຂວງຊຽງຂວາງ ໃນທ້າຍປີ 2017 ນີ້ ມີຄວາມສະຫງົບ, ປອດໄພ 100%