text:
Kapu Yinsambanu
Kwidi Tunkwendanga bo Tufwidi?
KIBIBILA kitukamba ti ‘lufwa lwala sa bwe ba ko.’ (Nzaikusu 21:4) Mu kapu Yintanu, tumalonguka ti khudulu yilenda vanga befu tubaka luzingu lu mvu ka mvu. Vayi ti bubu batu bakhidi fwa. (Mpovi 9:5) Diawu tala kyuvu kinneni tuyikuvusanga: Kwidi tunkwendanga bo tufwidi?
1-3. Bo mutu kafwidi byuvu mbi batu bayikuvusanga, ayi mimvutu mbi binganga biwombo bamvananga?
2 Mvutu wu kyuvu akyokyo nkinza beni widi, bo ti tube fwilu mutu tunzolanga beni. Wulenda yindula: ‘Mambu mbi kammonokono? Wulembu tumona? Kalenda kutusadisa? Tulendi ko bwe kummona?’
3 Binganga biwombo bimvananga mimvutu mivyakana mu byuvu abyobyo. Binlonganga ti ngye kuba mavanga mamboti, bo fwidi ku diyilu wunkwenda. Vayi ti mavanga mambi widi, wala kwenda ku bulungi kavya mbazu. Binkaka bintubanga ti mutu bo kafwidi, wunkitukanga phevi ayi wubwe zinganga na batu boso ba dikanda dyandi ba twamina kufwa. Ayi babwe tubanga ti bo mutu kafwidi ba kumfundisanga, bosi wubwe butukanga mu dikanda dinkaka voti mu kibulu.
4. Diyindu mbi di dedakana binganga byoso badi mu matedi bafwa?
4 Binganga byoso bidi ndongusulu zivyakana. Vayi diyindu dimweka badi mu matedi bafwa. Bantubanga ti bo mutu kafwidi, vadi na kyuma mu nandi kibwe zinganga. Mawu makyedika?
KWIDI TUNKWENDANGA BO TUFWIDI?
5, 6. Kyedika mbi kitedi mu bafwa?
5 Yave zebi kyedika kitedi mu lufwa ayi wutukamba ti mutu bo kafwidi, luzingu lwandi lumeni. Lufwa kukhambu ku moyo. Vayi bo mutu kafwidi, mayindu ayi mabanza mandi moso mafwidi voti kalendi bwe zinga khonzo yinkaka ko. * Bo tufwidi tulendi bwe mona ko, tulendi bwe kuwa ko ayi tulendi bwe yindula dyambu dimvela ko.
6 Ntinu Salomo mvandi wusonika ti ‘bafwa balendi bwe zaba ko ni kyuma kimvela.’ Balendi bwe zola ko, balendi bwe ba kithatu mu mutu ko, balendi bwe ‘vanga ko bisalu ni kuyindula ayi kuzaba mamvyoka.’ (Mpovi 9:5, 6, 10.) Buku yi Minkunga 146:4 yi tukamba ti bo mutu kafwidi, ‘mayindu mandi’ moso mvandi mafwidi.
MBI YESU KATUBA MATEDI LUFWA
7 Bo nkundi’andi Lazalo kafwa, Yesu wukamba minlandikini myandi: ‘Lazalo nkund’itu belala.’ Vayi mambu Yesu katuba masa sundula ko ti Lazalo kuvunda kwandi kaba vunda. Yesu wuba sudikisa tsundu yi mambu beni bo kabakamba ti: ‘Lazalo fwidi.’ (Yoane 11:11-14) Tummona ti Yesu wufwanikisa lufwa banga tolo, voti kufwa banga mutu widi ku kilo kitolo. Nandi kasa tuba ko ti Lazalo ku diyilu kaba, voti wudengana na batu bafwa va dikanda dyandi. Ayi kasa tuba ko ti Lazalo kutovuka kaba tovuka ku bulungi bu mbazu voti wubwe butukila mu mutu wunkaka voti mu kibulu. Vayi Lazalo wuba banga mutu widi mu kilo kitolo kingolo. Vadi matangu mankaka mamfwanikisa lufwa banga tolo tungolo. Kibibila kintuba ti bo bavonda Stefano, ‘nandi wulala mu lufwa.’ (Mavanga 7:60) Mvwala Polo mvandi wusonika ti baklisto bankaka ‘balala mu lufwa.’
8. Bwidi tuzabidi ti Nzambi kasa vanga ko batu mwingi bafwanga?
8 Bukyedika ti Yave kavangila Adami ayi Eva, mwingi kuntwala biza fwa? Ndamba! Yave wubavanga mwingi bazingila mu buvinya thangu zyoso. Bo Yave kavanga batu, wutula mu bawu phwila yi kuzinga mvu ka mvu. (Mpovi 3:11) Dedi matata bakhambu tya bana bawu banuna ayi bafwa, Yave mvandi kazolanga ko tununa ayi tufwa. Bo ti nandi katuvangila mwingi tuzinga mvu ka mvu, mu kibila mbi tumfwilanga?
KIBILA MBI TUMFWILANGA?
9. Nsiku mbi wukhambu phasi Yave kavana Adami ayi Eva?
9 Ku lumbu lu Edeni, Yave wukamba Adami ayi Eva: ‘Makundi moso ma minti midi ku lumbu alulu mulendi kwinu kuma dya. Vayi nti wu nzayilu wu mambu mamboti ayi mambi, mubika dya makundi ma nti beni; kibila kilumbu mwala dya mawu bukyedika, mwala fwa.’ (Ngenesi 2:9, 16, 17) Nsiku awowo wisa ba ko phasi mu kuwutumamana. Kibila Yave nswa kaba mu kuzabikisa Adami ayi Eva mboti ayi mbi. Bo ti batumamana Yave, khanu bamonisa lukinzu mu lutumu lwandi ayi yibina ba mbonosono yi kuvutudila matondo mu byabyoso Nzambi kabavana.
10, 11. (a) Bwidi Satana kavukumunina Adami ayi Eva? (b) Kibila mbi ma Adami ayi Eva bavanga makhambulu nlemvu?
10 Kyadi beni kibila Adami ayi Eva, babayisa matuba Yave. Satana wukamba Eva: ‘Bukyedika ti Nzambi wuyimina kudya makundi ma minti myoso midi ku lumbu?’ Eva wuvutula: ‘Befu tulenda dya makundi ma minti myoso midi kulumbu. Vayi nti widi va khati lumbu Nzambi wutuba: ‘Mubika dya ayi mubika mvandi simba wawu, mwingi mubika fwa.’’
11 Satana wumvutudila: ‘Bukyedika mwisinkwiza fwa ko. Kibila Nzambi zebi ti beno kudya makundi manti beni, meso minu mala zibuka ayi mwala ba banga nandi, mwala zaba mboti ayi mbi.’ (Ngenesi 3:4-6) Satana kaba tomba Eva kayindula ti nandi kalenda baka makani mandi nafeka ayi kusola mboti ayi mbi. Nandi wuvuna Eva ma kala monikina na kulevula nsiku wu Yave. Satana wukamba Eva ti bukyedika wisinkwiza fwa ko, diawu Eva ka dila dikundi banyimina ayi wuvana mvandi nnuni’andi. Adami ayi Eva bazaba ma Yave katuba; mu bika dya makundi ma nti. Bo badya diawu, bawu balevula nsiku wukhambu phasi Nzambi kaba sudikila mboti. Mu kudya dikundi beni, bawu bamonisa ti basa ba ko lukinzu mu Tat’awu yi luzolo. Vasa ba ko nlemvu mu mambu bawu bavanga!
12. Kibila mbi mambu Adami ayi Eva bavanga malwekila ntima wu Yave?
12 Ntima kulwala kuzaba ti matata mitu matheti basa kinzika ko Mvangi’awu. Bwidi wulenda mwena mu ntim’aku ngye kuvanga mangolo moso, mu kukonzula mwana wu dibakala voti wunkyeto ayi kuntwala makwiza kubalukila mu kuvanga mamoso ma wunyimina kabika vanga? Mawu, masi kulweka ko ntima?
13 Mu kulevula matuba Yave, Adami ayi Eva bazimbisa lwaku lu kuzinga mvu ka mvu va ntoto. Yave wubakamba: ‘Mu ntoto mu vangulu ayi muawu mwala vutuka.’ (Tanga Ngenesi 3:19.) Mawu mansundula ti Adami wuvutuka mu mfundu mfundu yi ntoto banga kasa vangu mutu ko. (Ngenesi 2:7) Bo Adami kasumuka, nandi wufwa ayi wulalakana voti wuzimbala.
14. Kibila mbi tumfwilanga?
14 Boti Adami ayi Eva batumamana Nzambi, khanu bakhidi zinga ti bubu. Vayi bo basola kubayisa Nzambi, basumuka ayi bayiza fwa. Disumu didi banga kimbevo kingolo befu tutambakana kwidi matata mitu matheti. Befu kaboso tumbutukanga ayi disumu, kiawu kibila tumfwilanga. (Loma 5:12) Vayi bakana ko mawu makani Nzambi kaba bo kavanga batu. Nzambi katyanga ko batu bafwa ayi Kibibila kintedila lufwa “mbeni.”
KYEDIKA KI TUVUKISANGA
15. Bwidi kuzaba kyedika kitedi mu bafwa kilenda kutuvukisila?
15 Kuzaba kyedika kitedi mu lufwa, kituvukisanga mu malongi mawombo ma luvunu. Kibibila kitulonga ti bafwa batovukanga ko ayi basi ko kyunda. Tulendi ko kubwe koluka yawu ayi bawu mvawu balendi ko kukoluka yitu. Befu twisi ko bu kubasadisila ayi bafwa mvawu basi ko bu kutusadisila. Bawu basi ko bu kutuvangila mbi diawu, twisi ko kibila ki kubela boma mu bafwa. Vayi binganga biwombo bintubanga ti bafwa ba bwe zinganga. Mu mayindu mawu, tulenda kubasadisa mu kufuta zimbongo kwidi mpelo, zimfumu zinkaka zi binganga ayi bansadilanga binlongo. Vayi befu kuzaba kyedika kitedi mu bafwa, balendi ko kubwe tuvuna.
16. Luvunu mbi binganga biwombo banlonganga mu matedi bafwa?
16 Satana wunsadilanga binganga bi luvunu mwingi batuvuna ti bafwa ba bwe zinganga. Banga, binganga binkaka binlonganga ti bo tumfwanga, vadi na kyuma kinkaka ki bwe zinganga mu befu. Mawu ba kulonganga mu kinganga kyaku, voti kyedika ki Kibibila kitedi mu bafwa bakulonganga? Dedi bo kavunina Eva, Satana wukhidi sadila binganga bi luvunu mwingi kutatula batu kwidi Yave.
17. Kibila mbi diyindu di kuvika batu ku bulungi bu mbanzu didi banga kifingu kwidi Yave?
17 Binganga biwombo mambu banlonganga, kyadi beni. Mu matedi batu bamvanganga mambi, bawu banlonganga ti bankwa mambi ba kufwa, ku bulungi bu mbazu bantovukilanga thangu zyoso. Luvunu alolo lwidi banga kifingu kwidi Yave. Mu luzolo kadi mu batu, Yave kalendi bika ko mutu katovukanga thangu zyoso kumbazu. (Tanga 1 Yoane 4:8.) Bwidi wulenda yindudila mutu wunsemba mwan’andi, mu kuvika myoko myandi kumbazu? Ngye, wulenda kinzika ayi zola ntindu mutu awowo? Ngye wulenda tomba kunzaba? Buawu bobo Satana kantombila tumwenanga Yave, banga mutu wuntovulanga bana bandi!
18. Kibila mbi tufweti manga bela boma mu bafwa?
18 Binganga binkaka bantubanga ti mutu na kufwa, wunkitukanga phevi. Mu phila ayoyi, bawu banlonganga ti tufweti ba beni lukinzu ayi boma mu bafwa kibila balenda ba bakundi voti zimbeni zitu. Bawombo bankikininanga luvunu alolo. Bawu boma bammonanga bafwa diawu baba bwongiminanga kubika kwandi Yave. Tebuka moyo ti bafwa ba bwe zabanga dyambu dimvela ko. Diawu busa fwana ko kubanga boma mu bafwa. Vayi Yave nandi Mvang’itu. Nandi to Nzambi yikyedika tufweti bwongiminanga.
19. Bwidi kuzaba kyedika kitedi mu bafwa kilenda kutusadisila?
19 Befu kuzaba kyedika kitedi mu bafwa, tulenda vuka mu mambu mawombo ma luvunu binganga banlonganga. Kyedika beni kilenda kutusadisa kuvisa lukanu lu mayangi Yave katuvana, lutedi luzingu lwitu ayi bilumbu binkwiza kuntwala.
20. Mbi tunkwiza longuka mu kapu yinlandakana?
20 Mimvu miwombo mi mavyoka kumbusa, Yobi kisadi kimweka ki Nzambi wu yuvula: ‘Mutu wufwa, kalenda bwe zinga?’ (Yobi 14:14) Bukyedika kwandi ti malenda ba? Ma Yave katuba mu Kibibila, nyenzi beni madi. Mu kapu yinlandakana tunkwiza longuka mawu.
^ Lut. 5 Batu bankaka bankikininanga ti mutu bo kafwidi, mwela ayi phevi yi mutu beni yi bwe zinganga. Vayi bo ti wuntomba kuzaba kyedika kitedi mwela ayi phevi, muna tanga Tsudukusu yi bikuma 17 ayi 18 ku tsuka buku.


c: text/html

text:
DILONGI YA 7
Kimfumu ya Nzambi Kele Nki?
1. Kimfumu ya Nzambi kele nki?
Kimfumu ya Nzambi kele luyalu ya zulu. Yo tayinga baluyalu yonso yankaka mpi Nzambi tasadila yo sambu na kulungisa lukanu na yandi na zulu mpi na ntoto. Yo kele nsangu ya mbote mutindu Nzambi tasadila Kimfumu na yandi na mutindu yai. Kubika fyoti, Kimfumu ya Nzambi talungisa mpusa yina bantu kevandaka ti yo ya luyalu mosi ya mbote. Yo tatula bumosi na kati ya bantu yonso yina tazinga na ntoto.
Kimfumu fwete vanda ti ntotila. Yehowa meponaka Mwana na yandi, Yezu Kristu, na kuvanda Ntotila ya Kimfumu na yandi.
2. Sambu na nki Yezu kele Ntotila yina mefwana?
Mwana ya Nzambi kele Ntotila ya mefwana sambu yandi kele muntu ya mbote mpi yandi kekangamaka na mambu ya mbote. (Yoane 1:14) Mpi yandi kele ti ngolo ya mingi ya kusadisa bantu sambu yandi tayala ntoto tuka na zulu. Na nima ya lufutumuku na yandi, yandi kwendaka na zulu mpi vandaka na diboko ya kitata ya Yehowa sambu na kuvingila. (Baebreo 10:12, 13) Nsukansuka, Nzambi pesaka yandi kiyeka ya kuyantika kuyala.
3. Banani tayala ti Yezu?
Kibuka mosi yina Biblia kebingaka basantu tayala ti Yezu na zulu. (Daniele 7:27) Basantu ya ntete yina kuponamaka kuvandaka bantumwa ya kwikama ya Yezu. Tii bubu yai, Yehowa kelanda na kupona babakala mpi bankento ya kwikama sambu na kuvanda basantu. Bonso Yezu, bo kefutumukaka ti nitu ya kimpeve.
Bantu ikwa takwenda na zulu? Yezu kubingaka bo “kibuka ya fioti.” (Luka 12:32) Na nsuka, bo yonso tavanda bantu 144 000. Bo tayala ntoto ti Yezu.
4. Inki kusalamaka ntangu Yezu yantikaka kuyala?
Kimfumu ya Nzambi yantikaka kuyala na mvu 1914. * Ntangu Yezu kumaka Ntotila, yandi losaka Satana mpi bampeve na yandi ya mbi na ntoto. Satana kuwaka makasi ya ngolo mpi yandi yantikaka kubasisa mavwanga na ntoto. (Kusonga 12:7-10, 12) Yantika ntangu yina, bampasi ya bantu mekumaka mingi mpenza. Bitumba, nzala, bamaladi, mpi kunikana ya ntoto kele na kati ya kidimbu yina kemonisa nde ntama mingi ve Kimfumu ya Nzambi tatwadisa mambu yonso ya nsi-ntoto.
5. Kimfumu ya Nzambi ke na kusala nki mambu?
Na nsadisa ya kisalu ya kusamuna yina kesalama na nsi-ntoto ya mvimba, Kimfumu ya Nzambi kele dezia na kuvukisa kibuka ya nene ya bantu yina mekatuka na makanda yonso. Bamilio ya bantu ya kudikulumusa kekuma bantu ya Kimfumu ya Nzambi yina Yezu kele Ntotila. Kimfumu ya Nzambi tatanina bo ntangu yo tafwa ngidika ya bima yai ya mbi ya nsi-ntoto. Yo yina, bantu yonso yina kezola kubaka balusakumunu ya Kimfumu ya Nzambi fwete longuka na kuvanda bantu yina kelemfukilaka Yezu.
Na nsungi ya bamvula 1 000, Kimfumu ya Nzambi talungisa lukanu yina Nzambi vandaka na yo na luyantiku sambu na bantu. Ntoto ya mvimba takuma paladisu. Na nsuka, Yezu tavutula Kimfumu na Tata na yandi. (1 Korinto 15:24-26) Keti nge mezaba muntu mosi yina nge tazola kuzabisa mambu ya metala Kimfumu ya Nzambi?
^ par. 6 Sambu na kuzaba mambu yina bambikudulu ya Biblia kutubilaka na yina metala mvu 1914, tala balutiti 215-218 ya mukanda Inki Biblia Kelongaka Mpenza?
Longuka Mambu Mingi
Inki Biblia Kelongaka Mpenza?
Keti Beto Kezinga na “Bilumbu ya Nsuka”?
BANANI KE SALA LUZOLO YA YEHOWA BUBU YAI?
Inki Mutindu Kisalu na Beto ya Kusamuna Ke Salamaka?
Beto ke landaka mbandu yina Yezu bikaka ntangu yandi vandaka na ntoto. Inki kele mwa bametode ya beto ke sadilaka sambu na kusamuna?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ELONGI DIA 12
Aweyi Olenda Finamena Nzambi?
1. Nga Nzambi owanga sambu yawonso?
Nzambi obokelanga wantu a zula yawonso bamfinama muna sambu. (Nkunga 65:2) Kansi, ke wanga yovo tonda sambu yawonso ko. Kasikil’owu, e sambu ya yakala obangikanga nkaz’andi ilenda kakilwa. (1 Petelo 3:7) Vana ntandu, vava Aneyisaele bakwamanana vanga oma mambi, Nzambi kazola wá sambu yau ko. Kieleka, o samba kwa Nzambi elau diampwena kikilu. Nzambi owanga e sambu kana nkutu yawana bevanganga masumu mampwena avo bavilukidi o ntima.—Tanga Yesaya 1:15; 55:7.
2. Aweyi tufwete sambila?
E sambu dimosi muna mambu melombwanga muna nsambil’eto. Muna kuma kiaki, tufwete sambanga kaka kwa Yave wa Mvangi eto. (Matai 4:10; 6:9) Yave ke zolanga ko vo twalombololanga e sambu yovo tanga yo muna nkanda. Ozolanga vo vava tusambanga twavovanga mana mena muna ntima mieto.—Tanga Matai 6:7; Filipi 4:6, 7.
O Mvangi eto olenda wá kana nkutu sambu ya nsi a ntima. (1 Samuele 1:12, 13) Okutuvovesanga vo twasambanga konso ntangwa, nze kuna lubantiku ye kuna mfoko a lumbu, muna ntangw’a dia ye vava tunwananga ye mambu mampasi.—Tanga Nkunga 55:22; Matai 15:36.
3. Ekuma Akristu bekutakenanga vamosi?
O kala ye ngwizani ambote yo Nzambi ke diambu diakete ko, kadi tuzinganga vamosi ye wantu ke bekwikilanga mu Nzambi ko yo veza nsilu andi wa twasa luvuvamu ova ntoto. (2 Timoteo 3:1, 4; 2 Petelo 3:3, 13) Muna kuma kiaki, lukasakeso lwa mpangi zeto tuvwidi o mfunu, oyau mpe lukasakeso lweto bavwidi o mfunu.—Tanga Ayibere 10:24, 25.
O kutakana vamosi y’awana bezolanga Nzambi dikutusadisanga mu finama Nzambi. Tukutakanu twa Mbangi za Yave tuvananga wantu elau dia kasakesa lukwikilu lwa muntu yo nkw’andi.—Tanga Roma 1:11, 12.
4. Aweyi olenda finamena Nzambi?
Olenda finama Yave muna badikanga mana tulongokanga muna Diambu diandi. Badika dina lenda longoka muna salu yandi, luludiku lwandi ye nsilu miandi. O badika yo samba dikutusadisanga mu wokesa luyangalalu lweto muna zola ye ngangu za Nzambi.—Tanga Yosua 1:8; Nkunga 1:1-3.
Olenda finama Nzambi kele vo umbundidi e vuvu yo kwikila muna yandi. Kansi, lukwikilu luna nze lekwa kiamoyo kivavanga dikilwa. Muna kuma kiaki, ofwete dikilanga lukwikilu lwaku muna badikanga e kuma kia mana okwikilanga.—Tanga Matai 4:4; Ayibere 11:1, 6.
5. O finama Nzambi nkia nluta dikutwasila?
Yave olunga-lunganga awana bekunzolanga. Olenda kubatanina muna mawonso malenda fwasa lukwikilu lwau ye vuvu kiau kia vwa moyo a mvu ya mvu. (Nkunga 91:1, 2, 7-10) Okutulukisanga twavenga e mpil’a zingu kilenda sia vimpi weto mu vonza yo kulula kiese kieto. Yave okutulonganga e mpil’a zingu kisundidi o wete.—Tanga Nkunga 73:27, 28; Yakobo 4:4, 8.
ZAYA DIAKA MAYINGI
LONGOKA NKAND’A NZAMBI
Ekuma Ofwete Longokela Bibila?
Bibila kisadisanga ulolo wa wantu mu nz’amvimba mu solola mvutu za yuvu yamfunu mu kuma kia zingu. Nga zolele kala mosi muna yau?
O Nkand’a Nzambi Adieyi Kieleka Kelonganga?
Finama Nzambi Muna Sambu
Nga Nzambi okuwanga vava osambanga? Muna zaya e mvutu za kiuvu kiaki, ofwete zaya dina Bibila kilonganga mu kuma kia sambu.


text:
Kunku kia 6: Tuka Luwutuku lwa Yesu Yakuna Lufwa Lwandi
Mbasi Ngambiele watumwa kwa ndumba amote wayikilwanga vo Maria. Umvovese vo mwana kewuta, ona oyala se ntinu akwele mvu. O Yesu mu mpak’a twelezi kawutukila, muna kakingulwilwa kwa avungudi. I bosi, ntetembwa mosi yafila wantu tuka kuna Este yakuna kwakal’o nsedia. Tusinga longoka kana nani wabasonga e ntetembwa yoyo ye nkia mpila Yesu kavulukila mu vonza kiokio.
I bosi, tumona Yesu omokenanga y’alongi muna tempelo vava kakala ye kimbuta kia mvu 1 Vioka diaka mvu 18, o Yesu wavubwa yo yantika e salu kina kafidilwa kwa Nzambi mu sala ova ntoto, kia samuna nsangu zambote za Kintinu yo longa. Yesu wasola wantu 12 muna kunsadisa mu salu kiaki, wabakitula se ntumwa zandi.
Yesu masivi mayingi mpe kavanga. Wadikila mazunda ma wantu ye mbizi a maza yakete ye mbolo. Wawuka mbevo yo fula nkutu mafwa. Kuna mfoko, tuzaya mayingi mabwila Yesu muna lumbu yansuka ya zingu kiandi ye mpila kavondelwa. Yesu wasamuna nsangu zambote tezo kia mvu ntatu ye ndambu. Ozevo, KUNKU kia 6, lusansu lwa tezo kia mvu 34 kiyikanga.


text:
ELONGI DIA 9
Aweyi esi nzo aku Balenda Kadila ye Kiese?
1. Ekuma o kazala kwinina o mfunu muna kala ye zingu kia nzo kiakiese?
E nsangu zambote kwa Yave wa Nzambi a kiese zitukanga, ona ozolele vo esi nzo bakala ye kiese. (1 Timoteo 1:11) Yave i tuku dia longo. O kazala mfunu kwina muna kala ye zingu kia nzo kiakiese kadi kusadisanga akazi bazinga vamosi yo sansa o wana mu mpila yambote.
O Nzambi aweyi kebadikilanga longo? Ozolanga vo yakala yo nkento basikila muna longo. Akristu bafwete landa e nsiku mia nsi au muna sonekesa longo lwau kwa luyalu. (Luka 2:1, 4, 5) Yave ozolanga vo akazi basonganga kwikizi kwa muntu yo nkw’andi. (Ayibere 13:4) Omenganga evangu dia vonda longo. (Malaki 2:16) Kansi otondanga vo Nkristu kavonda longo yo sompa diaka wakaka, avo nkaz’andi otele zumba.—Tanga Matai 19:3-6, 9.
2. Yakala yo nkento aweyi bafwete kadilanga muntu yo nkw’andi?
Yave wasema yakala yo nkento muna salaziana muna longo. (Etuku 2:18) Wau vo yakala i ntu, kafwete vitang’o ntu mu lungisa nsatu za nitu za esi nzo andi yo kubalonga oma ma Nzambi. Kafwete toma zolanga nkaz’andi. Yakala yo nkento bafwete zolananga yo zitisa muntu yo nkw’andi. Wau vo yakala yo nkento wantu alembi lunga, o zaya loloka i nsabi muna kala ye longo lwakiese.—Tanga Efeso 4:31, 32; 5:22-25, 33; 1 Petelo 3:7.
3. Nga ofwete vambana yo nkaz’aku avo kuna ye longo lwakiese ko?
Avo ntantani luna zau muna longo lweno, yeno awole nufwete sia e ngolo za vangila mawonso kuna zola. (1 Korinto 13:4, 5) Diambu dia Nzambi ke dilonganga ko vo vambana i nzil’a fokolwela e ntantani muna longo.—Tanga 1 Korinto 7:10-13.
4. Wana, adieyi Nzambi kevavanga kwa yeno?
Yave ozolele vo nwakala ye kiese. Okunuvananga malongi mambote kimana nwakala ye kiese muna kileke kieno. Ozolanga vo nwabak’e nluta muna ngangu ye mambu mayingi mana mase meno bazeye. (Kolosai 3:20) Yave ozolanga mpe vo nwamona e kiese kitukanga muna vanga mambu meyangidikanga Nsemi eno ye Mwan’andi.—Tanga Kimpovi 11:9–12:1; Matai 19:13-15; 21:15, 16.
5. Mase, aweyi wan’eno balenda kadila ye kiese?
Nufwete sia ngolo za vavila wan’eno madia, fulu kia leka ye mvwatu. (1 Timoteo 5:8) Kansi, o wan’eno muna kala ye kiese, nufwete mpe kubalonga bazola Nzambi yo longoka mambu mandi. (Efeso 6:4) E mbandu nusonganga ya zola Nzambi ilenda simba ntima mia wan’eno. Avo nusadidi Nkand’a Nzambi, malongi meno malenda soba e ngindu za wan’eno.—Tanga Nsiku 6:4-7; Ngana 22:6.
Wana beyangalalanga vava mase mau bekubakasakesanga yo kubasanisina. Elongi ye tumbu mpe bevwang’o mfunu. O vanga wo disadisa wana balembi landa nzila zikubatwasila mpasi muna zingu. (Ngana 22:15) Kansi, ke diambote ko mu kubabangika yovo kubafungisa makasi.—Tanga Kolosai 3:21.
Mbangi za Yave bevaikisanga nkanda mia mpila mu mpila mu sadisa mase yo wana. Malongi mena mu nkanda miami mu Nkand’a Nzambi metukanga.—Tanga Nkunga 19:7, 11.
ZAYA DIAKA MAYINGI
NULENDA KALA YE ZINGU KIA NZO KIAKIESE
Nuvava Luludiku lwa Nzambi mu Kala yo Longo Lwakiese
Osadila yuvu yole yaleboka ilenda tomesa longo lwaku.
NULENDA KALA YE ZINGU KIA NZO KIAKIESE
Aweyi Nulenda Singikila Ntantani
Osingika mambu mu mpila yambote, dilenda sadisa mu kala yo longo lwasikila ye lwa kiese.
O Nkand’a Nzambi Adieyi Kieleka Kelonganga?
Aweyi Olenda Kitulwila Zingu kia Nzo se Kiakiese?
O zola kwa Yesu i mbandu bafwete tanginina akala, akento, mase yo wana. Adieyi tulenda longoka muna mbandu andi?


text:
Keti Bambangi ya Yehowa Ke Sadisaka Bantu na Ntangu ya Bisumbula?
Ee. Mbala mingi Bambangi ya Yehowa ke sadisaka bantu kana kisumbula me salama. Beto ke sadisaka bantu na kinsuni, yo vanda bayina kele Bambangi to ve, na kuwakana ti mambu yai Biblia ke tuba na mukanda ya Bagalatia 6:10: “Beto sala mambu ya mbote na bantu yonso, kansi mingi-mingi na bantu yina kele bampangi na beto na lukwikilu.” Beto ke pesaka mpi bantu yina me bwila kisumbula lusadisu ya kimpeve mpi kikesa na ntangu yina ya mpasi.—2 Bakorinto 1:3, 4.
Kudibongisa
Kana kisumbula me salama, bankuluntu ya mabundu ya kele na kisika yina kisumbula me salama ke salaka bikesa sambu na kuzaba kana bampangi yonso ya mabundu yina kele mbote mpi ke sosaka kuzaba lusadisu yina bo kele na yo mfunu. Na nima, bankuluntu yina ke zabisaka biro ya filiale ya Bambangi ya Yehowa ya bwala na bo mambu ya bo me mona mpi lusadisu yina bo me pesa
Kana mabundu ya bwala yina kisumbula me salama ke kuka ve kupesa lusadisu yina bampangi kele na yo mfunu, Nto-Kimvuka ya Bambangi ya Yehowa ke bakaka bangidika sambu na kupesa lusadisu yina bampangi kele na yo mfunu. Kusala mutindu yina me fwanana ti mutindu Bakristu ya mvu-nkama ya ntete vandaka kusadisana na nsungi ya nzala. (1 Bakorinto 16:1-4) Biro ya filiale ya bwala yina kisumbula me salama ke lombaka Bakomite ya Ke Pesaka Lusadisu na Bantu Yina Me Bwila Mpasi na kubaka bangidika mpi kutwadisa kisalu yango. Bambangi ya Yehowa ya babwala ya nkaka ke sadilaka na luzolo yonso ntangu na bo mpi ke pesaka bima na bo sambu na kusadisa bampangi.—Bingana 17:17.
Mbongo
Bo ke sadilaka mbongo yina bo ke tindaka na babiro ya filiale ya Bambangi ya Yehowa sambu na kusadila mambu mingi mu mbandu, kusadisa bantu yina me bwila mpasi. (Bisalu 11:27-30; 2 Bakorinto 8:13-15) Bampangi ya luzolo ya mbote bantu ke salaka kisalu yina mpi bo ke futaka bo ve. Yo yina, bo ke sadilaka mbongo yina bampangi ke pesaka sambu na kusadisa bantu yina me bwila mpasi kansi ve sambu na mambu ya nkaka. Beto ke salaka yonso sambu beto sadila ve mbongo yina na mutindu ya mbi.—2 Bakorinto 8:20.


text:
NZOZULU YA NKENGI—NIMERO YA KULONGUKA Septembri 2017
Nzozulu ya Nkengi yai kele ti masolo ya kulonguka banda na Oktobri 23 tii na Novembri 26, 2017.
Yedisa Kikalulu ya Kudiyala
Inki mutindu bambandu ya Biblia lenda sadisa beto na kuyedisa kikalulu ya kudiyala mpi kumonisa yo? Sambu na nki beto fwete yedisa kikalulu ya kudiyala?
Landa Mbandu ya Mawa ya Yehowa
Kilumbu mosi, Yehowa songaka Moize zina mpi bikalulu na yandi. Kikalulu ya ntete yina Nzambi zabisaka Moize kele mawa. Mawa ke tendula nki, mpi sambu na nki nge fwete tudila yo dikebi?
DISOLO YA LUZINGU
Kusala ti Bantu ya Kimpeve Me Natilaka Mono Balusakumunu
David Sinclair ke tubila mambote yina yandi me bakaka na bamvula 61 yina yandi salaka ti bampangi ya kimpeve na Betele ya Brooklyn.
“Ndinga ya Nzambi na Beto Ke Zingaka Kimakulu”
Biblia kele mukanda ya ntete yina bantu ke sumbaka mingi na bamvula yonso ata bandinga ke yela, mambu ya politiki ke soba mutindu bantu ke tubaka mpi bantu ke zola ve nde bo balula Biblia.
“Ndinga ya Nzambi Kele . . . Ngolo”
Ndinga ya Nzambi me sadisaka bantu mingi na kusala bansoba ya nene na luzingu na bo. Inki beto fwete sala sambu Ndinga ya Nzambi kusoba mpi luzingu na beto?
“Vanda Kikesa . . . mpi Sala Kisalu”
Sambu na nki beto fwete vanda kikesa, nki lenda sadisa beto na kukuma kikesa?


text:
Inki Mambu Biblia Ke Tubaka?
Keti Biblia lenda sadisa nge na kunwana ti basusi?
Inki mvutu nge ta pesa?
Ee
Ve
Mbala ya nkaka
Mambu yina Biblia ke tubaka
‘Beno losa basusi na beno yonso na Nzambi sambu yandi ke kudibanzaka sambu na beno.’ (1 Piere 5:7) Biblia ke ndimisa beto nde Nzambi lenda sadisa nge na kununga basusi na nge.
Inki mambu ya nkaka beto lenda longuka na Biblia?
Na nzila ya kisambu, beto lenda baka “ngemba ya Nzambi” yina ke lembikaka basusi.—Bafilipi 4:6, 7.
Diaka, kutanga Ndinga ya Nzambi lenda sadisa nge na kunwana ti basusi.—Matayo 11:28-30.
Keti kilumbu kele basusi ta mana?
Bantu ya nkaka ke kwikilaka nde . . . basusi kele na kati ya mambu yina bantu fwete kutana ti yo, kansi bankaka ke kwikilaka nde basusi lenda mana kaka kana muntu me fwa. Inki kele dibanza na nge?
Mambu yina Biblia ke tubaka
Nzambi ta katula mambu yina ke nataka basusi. “Lufwa ta vandaka diaka ve; mawa, bidilu, mpi mpasi ta vandaka diaka ve.”—Kusonga 21:4.
Inki mambu ya nkaka beto lenda longuka na Biblia?
Na Kimfumu ya Nzambi, bantu ta zinga na ngemba mpi na lutaninu.—Yezaya 32:18.
Basusi ya ngolo ta vanda diaka ve.—Yezaya 65:17.


text:
Nkenda ya 108: Na nzila ya Damas
KETI beno kezaba muntu yai ya mebwa mpi metula diboko na yandi na meso? Zina na yandi Saul, yina langidilaka bilele ya bantu yina kufwaka Etienne. Inki mambu mebwila yandi?
Na nima ya lufwa ya Etienne, Saul yantikaka na kunyokula balongoki ya Yezu na Yerusaleme. Yandi vandaka kukota na banzo ya bantu mpi kukanga balongoki ye kutula bau na boloko. Balongoki mingi tinaka mpi kwendaka na bambanza yankaka mpi samunaka “nsangu ya mbote” kuna. Kansi Saul kwendaka na bambanza yankaka sambu na kunyokula balongoki ya Yezu. Awa yandi kele na nzila ya kukwenda na Damas. Na ntangu yandi vandaka kukwenda, kima ya ngituka kusalamaka.
Na mbala mosi, nsemo mosi ya nene yina katukaka na zulu kumwanganaka na lweka ya Saul mpi yandi bwaka na ntoto. Mpi ndinga mosi tubaka nde: ‘Saul! Saul! Sambu na nki nge kenyokula mono?’ Banduku na yandi monaka nsemo mpi waka ndinga yina, kansi bau zabaka ve mambu yina tubaka ndinga yina.
Saul bokaka nde: ‘Nge kele nani?’
‘Mono kele Yezu, yina nge kenyokula.’ Na kusalaka mutindu yina, Yezu vandaka kusonga yandi nde na kunyokulaka balongoki na yandi, yau vandaka bonso nde Saul vandaka kunyokula yandi mosi Yezu.
Saul yufulaka nde: ‘Mono sala inki, Mfumu?’
Yezu tubilaka yandi nde: ‘Telama, kwenda na Damas mpi kuna bau tazabisa nge mambu yonso yina nge fwete sala.’ Ntangu Saul telamaka mpi kangulaka meso na yandi, yandi lungaka ve kumona ata kima mosi. Yandi kumaka meso ya kufwa! Banduku na yandi simbaka yandi na maboko mpi nataka yandi na Damas.
Na Damas, longoki ya Yezu, Ananias vandaka kuna. Yezu tubilaka yandi na ndosi nde: ‘Kwenda na balabala Kusungama mpi kuna, na nzo ya Judas, yula muntu mosi na zina ya Saul. Mono mesola yandi bonso nsadi na mono ya ngolo.’
Ntangu Ananias monaka Saul, yandi tulaka maboko na yandi na Saul, mpi tubaka nde: ‘Yezu metinda mono sambu nde nge kumona dyaka mpi nge fuluka na mpeve santu.’ Mpi na mbala mosi, kima mosi bonso mpusu ya ngolo katukaka na meso mpi bwaka, mpi yandi monaka dyaka mbote.
Yezu pesaka yandi ngolo na kusamuna na kikesa “nsangu ya mbote” na bantu ya makanda mingi. Saul kumaka ntumwa Paul. Beto tatubila yau dyaka na balutiti yina kelanda. Kansi beto tala ntete Nzambi tindaka Pierre na kusala inki.
Bisalu 8:1-4; 9:1-20; 22:6-16; 26:8-20.
Bangyufula
- Inki Saule kusalaka na nima ya lufwa ya Etiene?
- Ntangu Saule vandaka kukwenda na nzila ya Damasi, inki kima ya kuyituka kusalamaka?
- Yezu kusongaka Saule na kusala inki?
- Inki bantuma Yezu kupesaka Ananiasi, mpi nki mutindu Saule kumaka kumona dyaka mbote?
- Saule kuzabanaka na nima na nki zina, mpi nki mutindu Yezu kusadilaka yandi?
Bangyufula ya ngika
- Tanga Bisalu 8:1-4.
Inki mutindu minyoku ya ngolo yina kubwilaka dibundu ya Bukristu yina kusalamaka ntama mingi ve kusadisaka na kumwanga lukwikilu ya Bukristu, mpi nki dyambu ya mutindu mosi kusalamaka na ntangu na beto? (Bis. 8:4; Yez. 54:17)
- Tanga Bisalu 9:1-20.
Tubila mikumba tatu yina Yezu kumonisaka nde yandi tapesa na Saule. (Bis. 9:15; 13:5; 26:1; 27:24; Roma 11:13)
- Tanga Bisalu 22:6-16.
Inki mutindu beto lenda vanda bonso Ananiasi, mpi sambu na nki yo kele mfunu? (Bis. 22:12; 1 Tim. 3:7; 1 Pie. 1:14-16; 2:12)
- Tanga Bisalu 26:8-20.
Inki mutindu kubalula ntima ya Saule sambu na kukuma Mukristu kepesa kikesa na bantu yina kele ti bankwelani yina kele ve Bakristu? (Bis. 26:11; 1 Tim. 1:14-16; 2 Tim. 4:2; 1 Pie. 3:1-3)


text:
Bo me basisa Satana, na nima bo me fwa yandi (7-10)
Bo ke sambisa bafwa na ntwala ya kiti ya kimfumu ya mpembe (11-15)
20 Ebuna mono monaka wanzio ke katuka na zulu mpi ke kwisa kukulumuka, yandi vandaka ti nsapi ya dibulu ya nda+ mpi muniololo mosi ya nene na diboko na yandi.2 Yandi simbaka dragoni,+ nioka ya ntama,+ yina kele Diabulu+ mpi Satana,+ mpi yandi kangaka yandi bamvula 1 000.3 Ebuna yandi losaka yandi na dibulu ya nda,+ kangaka yo, mpi tulaka kidimbu na zulu na yo, sambu yandi kusa diaka ve makanda tii kuna bamvula 1 000 ta suka. Na nima, bo fwete basisa yandi sambu na ntangu fioti.+4 Mono monaka bakiti ya kimfumu, mpi bo pesaka kiyeka ya kusambisa na bantu yina vandaka na zulu na yo. Ee, mono monaka mioyo* ya bantu yina bo fwaka* sambu bo taka kimbangi sambu na Yezu mpi sambu bo tubaka mambu ya Nzambi, mpi bantu yina sambilaka ve mbisi ya mfinda to kifwani na yo, mpi bo bakaka ve kidimbu na mbunzu na bo mpi na diboko na bo.+ Bo vutukaka na luzingu mpi bo yalaka bonso bantotila ti Kristu+ bamvula 1 000.5 (Bafwa+ yina bikalaka vutukaka ve na luzingu tii kuna bamvula 1 000 sukaka.) Yai lufutumuku ya ntete.+6 Bantu yonso yina ke baka lufutumuku ya ntete kele na kiese mpi kele santu;+ lufwa ya zole+ kele ve ti kiyeka+ na zulu na bo, kansi bo ta vanda banganga-nzambi+ ya Nzambi mpi ya Kristu, mpi bo ta yala bonso bantotila ti yandi bamvula 1 000.+7 Ntangu bamvula 1 000 ta suka, bo ta basisa Satana na boloko na yandi,8 mpi yandi ta basika sambu na kukusa makanda yina kele na bandambu iya ya ntoto, Gogi ti Magogi, sambu na kuvukisa bo sambu na bitumba. Ntalu na bo kele bonso zelo ya nzadi-mungwa.9 Bo kwendaka na ntoto ya mvimba mpi bo ziungaka camp ya basantu mpi mbanza yina Nzambi ke zolaka mingi. Kansi, tiya katukaka na zulu mpi yo yokaka bo.+10 Mpi Diabulu yina vandaka kukusa bo, bo losaka yandi na dizanga ya tiya mpi ya sufre, kisika mbisi ya mfinda+ mpi mbikudi ya luvunu vandaka;+ bo ta monisaka bo mpasi* mpimpa ti mwini, mvula na mvula.11 Mpi mono monaka kiti ya nene ya kimfumu ya mpembe mpi Muntu yina me vanda na zulu na yo.+ Ntoto ti zulu tinaka na ntwala na yandi,+ mpi kisika vandaka diaka ve sambu na yo.12 Na nima, mono monaka bafwa, bantu ya mfunu mpi bantu ya kukonda mfunu, bo me telama na ntwala ya kiti ya kimfumu, mpi bo kangulaka barulo. Kansi bo kangulaka rulo ya nkaka; yo kele rulo ya luzingu.+ Bo sambisaka bafwa na kulanda mambu yina vandaka ya kusonika na barulo, na kutadila bisalu na bo.+13 Nzadi-mungwa vutulaka bafwa yina vandaka na kati na yo, mpi lufwa ti Maziamu* vutulaka bafwa yina vandaka na kati na yo, ebuna bo sambisaka bo, konso muntu na kutadila bisalu na yandi.+14 Mpi bo losaka lufwa ti Maziamu* na dizanga ya tiya.+ Dizanga yai ya tiya+ ke monisa lufwa ya zole.+15 Diaka, konso muntu yina bo sonikaka ve zina na yandi na mukanda ya luzingu,+ bo losaka yandi na dizanga ya tiya.+


text: Na ntwadisi. Ya bana ya Kora.+ Nkunga.49 Beno wa diambu yai, beno bantu yonso.Beno tula dikebi, beno yonso bantu ya nsi-ntoto,*2 Bantu ya kukonda mfunu mpi bantu ya mfunu,*Bamvwama mpi bansukami.3 Munoko na mono ta tuba mambu ya mayele,Mpi kuyindulula ya ntima na mono+ ta monisa mayele ya kubakisa mambu.4 Mono ta tula dikebi na kingana mosi;Mono ta tendula ngiufula na mono ya mpasi ti kidare.5 Sambu na nki mono fwete wa boma na bantangu ya mpasi,+Ntangu mambu ya mbi* ya bantu yina ke sosa kubwisa mono me ziunga mono?6 Bantu yina ke tulaka ntima na kimvwama na bo+Mpi yina ke kudikumisaka sambu na bimvwama na bo ya mingi,+7 Muntu mosi ve na kati na bo lenda sumba diaka mpangi na yandi ata fiotiTo kupesa Nzambi nkudulu sambu na yandi,+8 (Ntalu ya nkudulu* sambu na luzingu* na bo kele na mfunu kibeniYo yina bo ke kukaka ve ntangu yonso kufuta yo);9 Sambu yandi zinga kimakulu mpi yandi mona ve dibulu.*+10 Yandi ke mona nde ata bantu ya mayele ke fwa;Zoba mpi muntu ya kukonda mayele ke fwa kumosi,+Mpi bo fwete bikisila bantu ya nkaka bimvwama na bo.+11 Nzala na bo ya kati kele nde banzo na bo kubikala kimakulu,Batenta na bo tii na bandonga yonso ya bantu yina ta kwisa.Bo me pesa bazina na bo na bantoto na bo.12 Kansi muntu, ata yandi kele muntu ya lukumu, yandi ta bikala ve na luzingu;+Yandi me luta ve bambisi yina ke fwaka.+13 Yai nzila ya bazoba+Mpi ya bantu yina ke landaka bo, bayina ke waka kiese na bangogo na bo ya kukonda mfunu. (Sela)14 Bo ta fwa bo bonso mameme mpi bo ta kwenda na Maziamu.*Lufwa ta gungula bo;Bantu ya mbote ta yala bo+ na suka.Mambu na bo yonso ta vila;+Maziamu*+ ta vanda nzo na bo kansi nzo ya ntotila ve.+15 Ata mpidina, Nzambi ta sumba mono* diaka na ngolo* ya Maziamu,*+Sambu yandi ta simba mono. (Sela)16 Kuwa ve boma sambu muntu mosi me kuma mvwama,Sambu lukumu ya nzo na yandi me kuma mingi,17 Sambu ntangu yandi ta fwa yandi lenda nata ve ata kima mosi;+Lukumu na yandi ta kulumuka ve ti yandi.+18 Sambu na luzingu na yandi, yandi ke kudisikisa.*+(Bantu ke kumisa nge ntangu nge ke toma.)+19 Kansi nsuka-nsuka yandi ta vukana ti ba-nkaka na yandi.Bo ta mona diaka ve nsemo ata fioti.20 Muntu yina ke bakisa ve diambu yai, ata yandi kele muntu ya lukumu,+Yandi me luta ve bambisi yina ke fwaka.


text:
KAPU KIA 7
Vekala yo Lufuluku!
1-3. Mu nkia pelezo twina yeto awonso? Aweyi o Yave kekutuvevolwela?
YINDULA vo tumbu kia pelezo ozengelo mu kuma kia diambu kuvangidi ko. Kuna ye mpila olenda vevokela ko. E vuvu kiaku kidimbukidi. Ke vena ye diambu olenda vanga ko. Kansi ekolo e vuvu kiaku kidimbukanga, omwene nsadisi una yo nkuma wa kuvevola. Usidi o nsilu wa kusadisa. Aweyi omona?
2 Yeto awonso mu pelezo ya lufwa twina. Kana nkutu nkia diambu tuvanga, katulendi tina lufwa ko. Kansi o Yave una yo nkuma wa kutuvevola muna lufwa. Osianga o nsilu vo “O lufwa luna vo i mbeni a nsuka, lufukiswa e mvimba.”—1 Korinto 15:26.
3 Yindula luvevoko okala lwau vava kilwanga e ntangwa ina kumona diaka wonga ko mu kuma kia lufwa! Yave ke katula kaka lufwa ko. Kansi ofula mpe awana bafwa. Yindula nluta dikutwasila. Yave osianga nsilu vo amafwa bevutuka zinga diaka. (Yesaya 26:19) Nkand’a Nzambi uyikilanga dio vo lufuluku.
VAVA TUFWILWANGA MUNTU TUZOLANGA
4. (a) Nki kilenda kutufiaulwisa vava tufwilwanga yitu yovo nkundi? (b) Aki nani bakala akundi a Yesu?
4 Vava tufwilwanga yitu yovo nkundi, diampasi dikalanga mu zizidila e ntantu ye kinsona. Tumonanga vo ke tuna ye lusadisu ko. Ke vena diambu ko tulenda vanga mu kumvutulwisa o moyo. Kansi, Nkand’a Nzambi ukutufiaulwisanga. (Tanga 2 Korinto 1:3, 4.) Yambula twabadika nona kimosi kisonganga e tima dia Yave yo Yesu dia fula mafwa. Vava Yesu kakala ova ntoto nkumbu miayingi wakingulanga Lazaro ye mpangi zandi zamakento, Maria yo Mareta. Yau atatu akundi ambote a Yesu bakala. Nkand’a Nzambi uvovanga vo: “Yesu wazolanga Mareta, Maria yo Lazaro.” Kansi, lumbu kimosi Lazaro wafwa.—Yoane 11:3-5.
5, 6. (a) Yesu adieyi kavanga vava kamona yitu ya Lazaro ye akundi andi badilanga? (b) Ekuma dinina dialufiaulwisu mu zaya una Yesu kamona mu kuma kia lufwa?
5 Yesu wayenda fiaulwisa Mareta yo Maria. Vava Mareta kawa vo Yesu mu kwiza kena, wayenda kunkika kuna mbazi a mbanza. Wayangalala vava kamona Yesu, kansi wavova vo: “Kele vo wakala vava, o mpangi ame nga kafwidi ko.” Mareta wayindula vo Yesu ntangwa kaviokesa. I bosi, Yesu wamona Maria wa nsanga Mareta wadilanga. Vava kamona e ntantu zau, Yesu mpe wamona e mpasi mu ntima yo dila. (Yoane 11:21, 33, 35) Yesu wamona e mpasi ye ntantu zitwasanga lufwa.
6 O zaya vo Yesu wamona ntantu mu kuma kia lufwa dikutufiaulwisanga. Yesu una nze Se diandi. (Yoane 14:9) Yave una yo nkuma wa katula lufwa yakwele mvu, ke kolo ko i diau kevanga.
“E LAZARO, NZA VAIKA!”
7, 8. Ekuma Mareta kazolela ko vo e tadi diakatulwa vana ziami kia Lazaro? Yesu adieyi kavanga?
7 Vava Yesu kalwaka vana nduka wazikilwa Lazaro, tadi diampwena diakala vana mwelo. Yesu wavova vo: “Nukatul’etadi.” Kansi Mareta kazola ko. E nitu a Lazaro “lumbu yà” yakala muna ziami. (Yoane 11:39) Mareta kazaya ko dina Yesu kazola vanga mu sadisa mpangi andi.
8 Yesu wavovesa Lazaro vo: “Nza vaika!” Dina Mareta yo Maria bamona kuna kwalanda, diasivi kikilu. “O muntu ona wafwa ovaikidi, o malu yo moko mandi mazingwa nlele.” (Yoane 11:43, 44) Lazaro wavutuka diaka zinga kumosi ye yitu yandi ye akundi. Bambimbakana, kunsimba yo mokena yandi. Ekwe sivi diampwena! Yesu wafula Lazaro.
“E DUMBELELE, IVOVESE VO, ‘TELAMA!’”
9, 10. (a) Nani wavana nkuma kwa Yesu wa fula wantu? (b) Ekuma tusansu twa lufuluku twinina o mfunu kwa yeto?
9 Nga Yesu mu nkuma wa yandi kibeni kafudila mafwa? Ve. Vitila kafula Lazaro, Yesu wasamba kwa Yave, i bosi Yave wamvana nkuma mu fula Lazaro. (Tanga Yoane 11:41, 42.) Lazaro ke yandi kaka ko wafulwa. Nkand’a Nzambi uyikanga mpe dumbelele kia mvu 12 ona wakala wayela. Yairo wa se diandi wadimbula e vuvu, wadodokela Yesu kansasula. E dumbelele i mwana mosi kaka kakala yandi. Ekolo kamokenanga yo Yesu, valwaka wantu yo kumvovesa vo: “O mwan’aku ankento ofwidi! Ekuma otokanesenanga Nlongi?” Kansi Yesu wavovesa Yairo vo: “Kumoni wonga ko: kwikila kaka, ovuluka kwandi.” I bosi, Yesu wayenda kumosi yo Yairo kuna nzo andi. Vava balwaka, Yesu wamona yo wá wantu badilanga. Wabavovesa vo: “Nuyambula o dila, kadi kafwidi ko, leka kaka kalele.” Nanga o ngudi yo se bakiyuvula kana adieyi Yesu kazola vova. Yesu wavovesa wantu awonso bavaika, i bosi walomba kwa ngudi yo se bakota muna suku dialekeswa dumbelele. Yesu wasimba koko kwandi yo kumvovesa vo: “E dumbelele, ivovese vo, ‘telama!’” Yindula kiese bamona mase mandi vava mwana kasikama vana vau yo yantika diata! Yesu wafula o mwan’au. (Maku 5:22-24, 35-42; Luka 8:49-56) Tuka muna lumbu kiakina, vava bamonanga mwan’au, basungamenanga dina Yave kavanga mu kuma kiau muna Yesu. *
10 Awana kafula Yesu, kuna kwalanda bafwa diaka. Kansi mana tutanganga mu kuma kia wantu awaya, mfunu mena kadi mekutuvananga e vuvu. Yave ozolele fula awana bafwa ye ovanga wo kikilu.
ADIEYI TULONGOKELE MUNA TUSANSU TWA LUFULUKU?
11. E sono kia Kimpovi 9:5 adieyi kitulongele mu kuma kia Lazaro?
11 Nkand’a Nzambi utoma kiesesanga vo awana bafwa “ke bazeye diambu ko.” O lufuluku lwa Lazaro lusonganga e ziku kia diambu diadi. (Kimpovi 9:5) Nze una Yesu kavova, Lazaro wakala nze yandi waleka tulu. (Yoane 11:11) Ekolo kakala muna ziami, kazaya diaka “diambu ko.”
12. Aweyi tuzayidi wo vo Lazaro wafuluka kikilu?
12 Vava Yesu kafula Lazaro, wantu ayingi bamona e sivi diadi. Kana nkutu mbeni zandi bazaya wo vo Yesu wavanga kikilu e sivi diadi. Lazaro moyo kakala, ediadi diasonga e ziku vo lufuluku lwavangama kikilu. (Yoane 11:47) Wantu ayingi bayenda kingula Lazaro, kuna kwalanda bayantika kwikila vo Yesu Nzambi kikilu wantuma. Mbeni za Yesu ke bayangalela dio ko, muna kuma kiaki, bazola vonda Yesu yo Lazaro.—Yoane. 11:53; 12:9-11.
13. Ekuma tulenda kadila ye ziku vo Yave ofula awana bafwa?
13 Yesu wavova vo “awonso bena muna ziami” befuluka. (Yoane 5:28) Ediadi disongele vo awonso bena muna nyindu a Yave bevutuka zinga diaka. Kansi, o Yave muna fula o wantu, kafwete sungamena mawonso mu kuma kia muntu. Nga olenda wo vanga kikilu? Elo, kadi vena ye ulolo wa ntetembwa kuna zulu. Nkand’a Nzambi uvovanga vo Yave ozeye e nkumbu a konso ntetembwa. (Tanga Yesaya 40:26.) Avo osungamenanga e nkumbu a konso ntetembwa, tuna ye ziku vo osungamena mawonso mu kuma kia awana kefula. Edi disundidi o mfunu, Yave wasema lekwa yawonso, tuzeye wo vo ovuidi nkuma wa fula awana bafwa.
14, 15. E mvovo mia Yobi adieyi mikutulonganga mu kuma kia lufuluku?
14 Yobi wa nkwa kwikizi wakwikilanga muna lufuluku. Wayuvula vo: ‘O muntu ovo ofwidi, ng’ozinga diaka?’ I bosi wavova kwa Yave: ‘Obokela yatambulwila: Osi’etima muna salu kia moko maku.’ Elo, Yobi wazaya wo vo Yave ovingilanga ye tima diawonso e ntangwa kefula awana bafwa.—Yobi 14:13-15.
15 Aweyi omonanga mu kuma kia vuvu kia lufuluku? Nanga olenda kiyuvula, ‘Adieyi tuvova mu kuma kia yitu ye akundi ame ana bafwa, nga besinga fuluka mpe?’ Dialufiaulwisu mu zaya vo Yave ozolele fula mafwa. Yambula twazaya dina Nkand’a Nzambi uvovanga mu kuma kia fulu bezingila ye aki nani besinga fulwa.
“BEWA NDING’ANDI YO VAIKA”
16. Nkia mpila zingu bekala kiau awana befuluka yo zingila ova ntoto?
16 Awana bafulwa kuna nz’ankulu, bavutuka diaka zinga kumosi ye akundi ye yitu yau ova ntoto. Ediadi i diau mpe divangama kuna sentu, kansi lufuluku lwalu lusunda o wete. Ekuma? E kuma kadi, awana befuluka ova ntoto bekala ye lau dia zinga yakwele mvu ke besinga fwa diaka ko. Bezingila mu nza yaswaswana ye nza tuzingilanga o unu. Ke vekala diaka vita ko yovo umpumbulu ngatu mayela.
17. Aki nani besinga fulwa?
17 Aki nani besinga fulwa? Yesu wavova vo: “Awonso bena muna ziami bewa nding’andi yo vaika.” (Yoane 5:28, 29) Muna Lusengomono 20:13, tutanganga vo: “O kalunga ovaikisi mafwa mena mo, o lufwa ye Ziami yivaikisi mafwa mena mo.” Elo, ulolo wa wantu bevutuka zinga diaka. Paulu wa ntumwa mpe wavova vo “vekala yo lufuluku lwa ansongi ye awana balembi songa.” (Tanga Mavangu 24:15.) Ediadi aweyi disongele?
18. Aki nani i “asongi” ana befuluka?
18 Awana beyikilwanga vo “asongi” i selo yakwikizi ya Yave ana bazinga vitila Yesu keza ova nza. O wantu nze Noa, Abarayama, Sara, Mose, Rutu, Esete befuluka yo zingila ova ntoto. Olenda tanga tusansu mu kuma kia akala ye akento awaya muna kapu kia 11 kia nkanda Ayibere. Adieyi tuvova mu kuma kia selo ya kwikizi ya Yave befwanga mu lumbu yeto? Oyau mpe “asongi,” muna kuma kiaki befuluka.
19. Aki nani i awana “balembi songa”? Nkia lau kekubavana o Yave?
19 Awana “balembi songa” i ulolo wa wantu ana bafwa lembi zaya Yave. Kana una vo bafwa, Yave kabavilakana ko. Yave okubafula yo kubavana e lau dia longoka mu kuma kiandi yo kunsadila.
20. Aweyi tuzayidi wo vo ke wantu awonso ko befuluka?
20 Nga diadi disongele vo awonso bafwa besinga fuluka? Ve. Yesu wavova vo akaka ke befuluka ko. (Luka 12:5) Nani obaka nzengo za awana befuluka ye awana ke befuluka ko? Yave i mfundisi ansuka, kansi wavana mpe wisa kwa Yesu kia fundisa “awana ben’o moyo ye mafwa.” (Mavangu 10:42) Konso muntu una vo kimpumbulu olembi soba, ke fuluka ko.—Tala e Mvovo Misasilu 19.
LUFULUKU LWA AWANA BEKWENDA KUNA ZULU
21, 22. (a) O fuluka mu kwenda zingila kuna zulu aweyi disongele? (b) Nani i muntu antete wafuluka mu kwenda zingila kuna zulu?
21 Nkand’a Nzambi ukutuzayisanga vo akaka kuna zulu bezingila. Vava muntu kefulukanga mu kwenda zingila kuna zulu, ke fulukanga ye nitu a kinsuni ko, nitu a kimwanda kefulukanga yau.
22 Yesu i muntu antete wafulwa mu kwenda zingila kuna zulu. (Yoane 3:13) Vava vavioka lumbu tatu tuka Yesu kavondelwa, Yave wamfula. (Nkunga 16:10; Mavangu 13:34, 35) Yesu kafuluka ye nitu a kinsuni ko. Petelo wa ntumwa wasasila vo Yesu “wavondelwa muna nitu, kansi wavewa o moyo muna mwanda.” (1 Petelo 3:18) Yesu wavutuka diak’o zinga se muntu a kimwanda. (1 Korinto 15:3-6) Kansi Nkand’a Nzambi uvovanga vo ke yandi kaka ko ofulwa ye nitu a kimwanda.
23, 24. Aki nani Yesu kayikila vo “finkambi-kambi”? Wantu kwa bena?
23 Vitila lufwa lwandi, Yesu wavovesa alandi andi akwikizi vo: “Kwenda ikwenda yanukubikil’e fulu.” (Yoane 14:2) Ediadi disongele vo akaka muna alandi andi befulwa mu kwenda zinga yandi kuna zulu. Wantu kwa bena? Yesu wavova vo lutangu lwakete, i sia vo, “finkambi-kambi.” (Luka 12:32) Yoane wa ntumwa wayika lutangu lwasikididi vava kamona Yesu “otelamene [kuna zulu] vana mongo a Zione, ana bena yandi, 144.000.”—Lusengomono 14:1.
24 Nkia ntangwa 144.000 ma Akristu befulwa? Nkand’a Nzambi uvovanga vo ediadi divangama vava Kristu keyantika yala kuna zulu. (1 Korinto 15:23) Mu kolo kiaki tuzingilanga. Ndonga muna 144.000 befulwanga mu kwenda kuna zulu. Awana bakinu ova ntoto mu lumbu yeto, avo bafwidi, befulwanga vana vau mu kwenda zingila kuna zulu. Kansi, wantu ayingi, o lufuluku lwau kuna sentu lukala, mu zingila muna Paradiso ova ntoto.
25. Adieyi tulongoka muna kapu kilanda?
25 Fioti fisidi, Yave ovevola wantu awonso muna lufwa. O lufwa ke lukala diaka ko. (Tanga Yesaya 25:8.) Awana bekwenda kuna zulu, nkia salu bekwenda sala? Nkand’a Nzambi uvovanga vo beyala kumosi yo Yesu muna Kintinu. Tulongoka mayingi mu kuma kia Kintinu kiaki muna kapu kilanda.
^ tini. 9 Muna tusansu twakaka twa Nkand’a Nzambi, tutanganga mu kuma kia lufuluku lwa aleke ye ambuta, akala ye akento, Aneyisaele ye anzenza. Olenda tanga tusansu twatu muna 1 Ntinu 17:17-24; 2 Ntinu 4:32-37; 13:20, 21; Matai 28:5-7; Luka 7:11-17; 8:40-56; Mavangu 9:36-42; 20:7-12.
Yave wasola 144.000 ma wantu mu kwanda zingila kuna zulu.


text:
Ndambu ya 6: Yantika Lubutuku tii na Lufwa ya Yezu Kristu
Wanzyo Gabriel tindamaka na mwana-nkento mosi Maria. Yandi tubilaka Maria nde yandi tabuta mwana ya bakala yina takuma ntotila kimakulu. Mwana yina Yezu butukaka na nzo-bitwisi kisika bangungudi kwisaka kutala yandi. Na nima, bandwenga yina katukaka na Esti kwisaka mpi kutala yandi na kutwadisamaka na mbwetete. Beto tamona nani twadisaka bo na kumona mbwetete yina, mpi mpila ya Yezu gulukaka na lufwa.
Na nima, beto tamona Yezu na kati ya tempelo keyufula bangyufula na balongi. Yandi vandaka na bamvula 12. Na nima ya bamvula 18, Yezu bakaka mbotika mpi yantikaka kusamuna Kimfumu ya Nzambi. Yandi solaka babakala 12 mpi yandi kumisaka bau bankala na yandi.
Yezu salaka bidimbu ya nkumbwa mingi. Yandi disaka bantu mingi na mwa ndambu ya mampa mpi ya mbisi, yandi belulaka bambefo, yandi futumunaka bafwa. Na nsuka, beto tamona mambu yina bwilaka yandi na kilumbu ya nsuka ya luzingu na yandi mpi mpila bau fwaka yandi. Yezu samunaka nsangu bamvula tatu na ndambu. NDAMBU ya 6 ketubila mambu ya kulutaka na nsungi ya bamvula kiteso ya 34.


text:
Tuyimbidila Yave—Nkunga Miampa
E Kintinu Kiayadikwa—Yambula Kiza!
Nkunga wau wa Kintinu usanisinanga Yave wa Nzambi mu kuma kia Kintinu kiayadikwa muna Kristu Yesu.
Utuvana Unkabu
Utuyikama mu yimbila nkunga wau ulombanga kwa Yave katuvana unkabu twasamuna e nkumbu andi.
Yave i Nkumbu Aku
Sanisina nkembo a nkumbu a yo samuna kwa wantu awonso vo yandi i Mpungu-Ngolo.
Ubalonga Basikila ye Kwikizi
Sambu kwa Yave wa Nzambi katusadisa twazindalala ye kwikizi muna nzil’a moyo.
Zingu kia Mviti a Nzila
Songa zola kwaku kwakieleka muna Yave ye kiese kiaku muna salu osalanga ye zingu kina oyangalelanga.
Tuvava Akwa Luvuvamu
Nkunga wa kiese mu kuma kia zola kueto muna wantu ye ngolo tuvanganga muna vava mameme mantalu ma Nzambi.
Samuna Nsangu Zambote kwa Wantu a Mpila Zawonso
Tuyimbidila Yave mu kuma kia wete wandi ye salu kieto kia bokela wantu a mpila zawonso bakala se akundi a Nzambi.
Ntemo mu Nza ya Tombe
Tusamuna ludi, kiatemesa nza yayi.
Tuvuluza Mioyo mia Wantu
Tufwete samuna nsangu zambote za Nzambi, ekolo e ntangwa yakinu.
Kubama Muna Samuna Nsangu Zambote
Yadi zola vo yaleka kwame, kansi Yave okumpana e ngolo ngienda sila umbangi.
Kwa Mono Nwavanga Wo
Yesu ozeye o zola tusonganga kwa mpangi zandi muna kubayikama muna salu kiau ye obadikilanga dio nze kwa yandi tuvanganga wo.
Nkangu Akivuila wa Nzambi
Yave ozolanga akuswa, kadi bevanganga mana Yave kazolele.
Wavana Mwan’aku Mosi Kaka
Matondo kwa Yave muna lukau lwantalu katuvana. Luvananga e vuvu kwa wantu awonso.
Vutulanga Matondo mu Kuma kia Lukûlu
O lukûlu lwa Yesu i zola kwakieleka twasongwa—kukutuvananga e lau dia vutula matondo kwa Yave mvu ke mvu.
Tukivana Muna Salu kia Yave
Songa e tima diaku dia sadila Yave muna konso fulu kazolele vo wansadila.


text:
KITINI 3
Mutindu ya Kuyidika Makambu
“Beno zolana ngolo, sambu zola ke fikaka masumu mingi.”—1 Piere 4:8
Sambu nge ti nkwelani na nge ke yantika luzingu ya mpa, mambu mingi ta basika. Mambu yango lenda basika na mutindu konso muntu ke yindula, ke kudiwa mpi ke tadila luzingu. Mambu ya nkaka lenda katuka na nganda mpi na mambu ya kukonda kukana.
Nge lenda tula ntembe nde mambu yai ta salama ve, kansi Biblia ke longisila beto nde beto ta kutana ti bampasi. (Matayo 5:23, 24) Beno ta manisa mavwanga kana beno ke sadila minsiku ya Biblia.
1 BENO TADILA MAKAMBU
MAMBU YINA BIBLIA KE TUBAKA: “Kele ti . . . ntangu sambu na kutuba.” (Longi 3:1, 7, NW) Zikisa nde beno ke lutisa ntangu sambu na kutubila mambu ya beno ke kutana ti yo. Zabisa nkwelani na nge na masonga yonso mutindu nge ke kudiwa mpi mambu ya nge ke yindula na diambu yango. Konso ntangu ‘tuba kieleka’ na nkwelani na nge. (Baefezo 4:25) Ata nge me wa makasi nki mutindu, kunwanisa ve nkwelani na nge. Mvutu ya pima lenda sala nde mambu ya fioti kubasisa ve kunwana.—Bingana 15:4; 26:20.
Ata beno ke wakana ve, vanda mawete mpi kuvila ve na kumonisila nkwelani na nge zola mpi luzitu. (Bakolosai 4:6) Sala ngolo na kumanisa mavwanga kukonda kusukinina mpi beno yambula ve kusolula.—Baefezo 4:26.
MAMBU YA NGE LENDA SALA:
Pona ntangu ya mbote sambu na kutadila makambu
Kana yo me kuma ntangu na nge ya kuwidikila, kuzenga ve nkwelani na nge ndinga. Kinga mpi ntangu na nge sambu na kutuba
2 WIDIKILA MPI BAKISA MAMBU
MAMBU YINA BIBLIA KE TUBAKA: “Beno zolana ngolo. Na yina me tala kupesa bankaka lukumu, beno vanda bantu ya ntete.” (Baroma 12:10) Mutindu yina nge ke widikila nkwelani na nge kele mfunu mingi. Sala ngolo na kubakisa mabanza ya nkwelani na nge mpi “monisa kikalulu ya kuditula na kisika [na yandi] . . ., mpi kudikulumusa.” (1 Piere 3:8; Yakobo 1:19) Kusala ve bonso nde nge ke wa. Kana mpila kele, yambula kima yina nge ke sala mpi tudila nkwelani na nge dikebi ya mingi to lomba yandi kana beno lenda tadila diambu yango na nima. Kana nge ke baka nkwelani na nge bonso nduku kansi ve bonso mbeni, nge ta ‘wila yandi makasi nswalu-nswalu ve.’—Longi 7:9.
MAMBU YA NGE LENDA SALA:
Landa na kuwidikila ti mabanza ya mbote, ata mambu yina yandi ke tuba ke sepedisa nge ve
Bakisa nsangu yina me bumbana na bangogo na yandi. Tula dikebi na bidimbu ya nitu na yandi mpi ya mungungu ya ndinga na yandi
3 BENO LUNGISA MAMBU YINA BENO KE WAKANA
MAMBU YINA BIBLIA KE TUBAKA: “Lufutu ke vandaka na kisalu ya ngolo ya mitindu yonso, kansi kutuba ya mpamba ke nataka na kinsukami.” (Bingana 14:23, NW) Kuwakana mbote na diambu mosi me fwana ve. Kansi beno fwete lungisa mambu yina beno zole me wakana. Yo lenda lomba kusala bikesa ya mingi, kansi bikesa ya beno ta sala ta vanda mfunu. (Bingana 10:4) Kana beno ke sala mambu na kimvuka, beno ta baka “matabisi ya mbote” sambu na kisalu na beno ya ngolo.—Longi 4:9, NW.
MAMBU YA NGE LENDA SALA:
Beno wakana mambu yina konso muntu lenda sala sambu na kumanisa mavwanga
Beno zikisa mbala na mbala kana beno ke kwenda na ntwala


text:
Bantu me nata makambu na mutindu bo ke fwa makwela kukonda bikuma ya mbote (10-17)
‘“Mono ke mengaka kufwa makwela” Yehowa muntu me tuba’ (16)
2 “Ntangu yai, O beno banganga-nzambi, nsiku yai kele sambu na beno.+2 Kana beno buya kuwa mpi beno buya kutula dikebi na kupesa zina na mono nkembo,” Yehowa ya makesa muntu me tuba, “mono ta singa beno,+ mpi mono ta kumisa balusakumunu na beno balusingu.+ Ee, mono me kumisa balusakumunu na beno balusingu, sambu beno ke tudila yo ve dikebi.”3 “Beno tala! Mono ta bebisa* bankeni yina beno me kuna sambu na beno,+ mpi mono ta panza tufi na baluse na beno, tufi ya bankinsi na beno; mpi bo ta nata beno kisika yo kele.*4 Ebuna beno ta zaba nde mono me pesa beno nsiku yai sambu kuwakana na mono ti Levi kuvanda kaka,”+ Yehowa ya makesa muntu me tuba.5 “Kuwakana na mono ti yandi vandaka kuwakana ya luzingu mpi ya ngemba, yina mono pesaka yandi, kumosi ti boma.* Yandi vandaka kuwa mono boma, ee, yandi vandaka na boma sambu na zina na mono.6 Nsiku* ya kieleka vandaka na munoko na yandi,+ mpi ata diambu mosi ve ya kukonda lunungu wakanaka na munoko na yandi. Yandi tambulaka ti mono na ngemba mpi na kusungama,+ mpi yandi sadisaka bantu mingi na kuyambula kifu.7 Sambu bikobo ya nganga-nzambi fwete tanina nzayilu, mpi bantu fwete sosa nsiku* na munoko na yandi, sambu yandi kele kinati-nsangu ya Yehowa ya makesa.8 “Kansi beno me yambulaka nzila. Beno me budisaka bantu mingi sakuba na yina me tala nsiku.*+ Beno me bebisaka kuwakana ya Levi,”+ Yehowa ya makesa muntu me tuba.9 “Yo yina mono ta sala nde bantu yonso kuvweza beno mpi kumona beno mpamba, sambu beno zitisaka ve banzila na mono kansi beno monisaka kikalulu ya kupona-pona na ntangu beno ke sadila nsiku.”+10 “Keti beto yonso kele ve na tata mosi?+ Keti Nzambi mosi ve muntu gangaka beto? Yo yina, sambu na nki beto ke sadilana mambu kukonda kwikama,+ ebuna beto ke vweza kuwakana ya ba-nkaka na beto?11 Yuda me sala mambu kukonda kwikama, mpi diambu ya nzanzi me salama na Izraele ti na Yeruzalemi; sambu Yuda me vweza busantu* ya Yehowa,+ yina yandi ke zolaka, mpi yandi me kwela mwana ya nzambi mosi ya nzenza.+12 Yehowa ta katula na batenta ya Yakobi konso muntu yina ke salaka diambu yai, ata yandi kele nani,* mpi ata yandi ke pesa Yehowa ya makesa dikabu.”+13 “Kele ti diambu ya nkaka* ya beno ke sala, yina ke sala nde beno fulusa mesa-kimenga ya Yehowa ti mansanga, ti kudila, mpi ti mabokuta, yo yina yandi ke tulaka diaka ve dikebi na dikabu na beno mpi ke ndimaka ve konso kima ya ke katuka na maboko na beno.+14 Mpi beno ke tuba nde, ‘Sambu na nki kikuma?’ Yo kele sambu Yehowa me sala bonso mbangi na kati na nge mpi nkento na nge ya kileke, yina nge me sadila mambu kukonda kwikama, ata yandi kele nduku na nge mpi nkento na nge na kutadila kuwakana.*+15 Kansi kele ti muntu mosi yina salaka yo ve, sambu yandi vandaka ti ndambu ya mpeve yina bikalaka. Muntu yina vandaka kusosa inki? Mwana* ya Nzambi. Yo yina beno keba sambu na mpeve na beno, mpi kusadila ve nkento na nge ya kileke mambu kukonda kwikama.16 Sambu mono* ke mengaka kufwa makwela,”+ Yehowa Nzambi ya Izraele muntu me tuba, “mpi muntu yina ke salaka mambu ya mubulu,”* Yehowa ya makesa muntu me tuba. “Mpi beno keba sambu na mpeve na beno, mpi kusadila ve nkento na nge ya kileke mambu kukonda kwikama.+17 “Beno me lembisa Yehowa ti bangogo na beno.+ Kansi beno ke tuba nde, ‘Inki mutindu beto me lembisa yandi?’ Ntangu beno ke tuba nde, ‘Konso muntu yina ke sala mambu ya mbi kele muntu ya mbote na meso ya Yehowa, mpi yandi ke waka kiese na muntu yina,’+ to ntangu beno ke tuba nde, ‘Nzambi ya lunungu kele na wapi?’”


text: 38 Ebuna Yehowa pesaka Yobi mvutu na kati ya mupepe ya ngolo+ nde:2 “Yai nani ke bebisa ndongisila na monoMpi ke tuba kukonda kuzaba?+3 Pardo, yilama bonso bakala;Mono ta yula nge bangiufula, ebuna nge ta zabisa mono.4 Nge vandaka na wapi ntangu mono salaka ntoto?+Songa mono, kana nge ke yindula nde nge ke bakisa.5 Nani tulaka bandilu na yo, kana nge zaba,To nani tandulaka nsinga ya kutesila na zulu na yo?6 Makunzi na yo me kotaka na nki,To nani tulaka ditadi na yo ya kinkonko,+7 Ntangu bambwetete ya suka+ tulaka milolo ya kiese kumosi,Mpi bana yonso ya Nzambi*+ yantikaka kutula milolo ya kiese?8 Nani kangaka nzadi-mungwa ti bakielo+Ntangu yo basikaka nswalu na divumu,9 Ntangu mono lwatisaka yo matutiMpi fikaka* yo mpimpa ya ngolo,10 Ntangu mono tudilaka yo ndilu na monoMpi tulaka banti na yo ya ke kangaka kielo mpi bakielo na yo na bisika na yo,+11 Mpi mono tubaka nde, ‘Nge lenda kwisa tii awa, kansi nge lenda luta kisika yai ve;Bitembo na nge ya lulendo ta suka awa’?+12 Keti nge me pesaka dezia* suka nsikuTo me salaka nde suka kuzaba kisika na yo,+13 Sambu na kusimba bansuka ya ntotoMpi sambu na kunikisa bantu ya mbi bo basika na yo?+14 Yo ke sobaka bonso ntoto ya tuma na nsi ya kashe,Mpi bitini na yo ke monikaka bonso bitini ya lele.15 Kansi bo me yimina bantu ya mbi nsemo,Mpi diboko na bo ya kunanguka me bukana.16 Keti nge me kulumukaka tii na banto ya nzadi-mungwaTo me kwendaka kutala bamasa ya mudindu?+17 Keti bo me monisaka nge bakielo ya lufwa,+To keti nge me monaka bakielo ya mpimpa ya ngolo?*+18 Keti nge me bakisaka bunene ya ntoto?+Songa mono kana nge me zaba mambu yai yonso.19 Na nki ndambu nsemo ke zingaka?+Mpi inki kisika mudidi ke vandaka,20 Sambu nge nata yo na teritware na yoMpi nge bakisa banzila yina ke nataka na nzo na yo?21 Keti nge me zaba mambu yai sambu nge vandaka me butuka deziaMpi sambu ntalu ya bamvula* na nge kele mingi?22 Keti nge me kotaka na banzo ya bo ke bumbaka mvula ya mpembe,*+To keti nge me monaka banzo ya bo ke bumbaka mvula ya matadi,+23 Yina mono me bumbaka sambu na ntangu ya mpasi,Sambu na kilumbu ya bitumba mpi ya mvita?+24 Nsemo* ke katukaka na nki ndambu sambu yo panzana,Mpi mupepe ya esti ke katukaka na wapi sambu na kubula na zulu ya ntoto?+25 Nani me salaka nzila sambu na mvula ya ngoloMpi me salaka nzila sambu na matuti ya mvula ya ngolo mpi ya banzasi,+26 Sambu na kusala nde mvula kunoka kisika yina ata muntu mosi ve ke zingaka,Na ntoto-makanga, kisika yina bantu ke vandaka ve,+27 Sambu na kufulusa bima na bisika yina kele mpamba mpi ya me bebakaMpi kusala nde matiti kumena?+28 Keti mvula ke vandaka ti tata?+Nani me butaka matonsi ya malulu?+29 Glase basikaka na divumu ya nani,Mpi nani butaka masa ya matadi ya zulu+30 Ntangu bamasa ke fikamaka kaka bonso nde ditadi me fika yo,Mpi zulu ya bamasa ya mudindu ke kangamaka bonso ditadi?+31 Keti nge lenda kanga bansinga ya kimvuka ya bambwetete ya Kima,*To kukangula bansinga ya kimvuka ya bambwetete ya Kesile?*+32 Keti nge lenda twadisa kimvuka ya bambwetete* na nsungi na yoTo kutwadisa kimvuka ya bambwetete ya Ashe* kumosi ti bana na yo?33 Keti nge me zaba bansiku ya ke yalaka zulu?+Keti nge lenda sadila kiyeka na yo* na ntoto?34 Keti nge lenda tombula ndinga na nge tii na matutiSambu na kusala nde masa ya mingi kufika nge?+35 Keti nge lenda tinda nsemo ya nzasi?Keti yo ta kwisa mpi ta tubila nge nde, ‘Beto bo yai!’36 Nani tulaka mayele na kati ya matuti*+To pesaka mayele ya kubakisa mambu na bima ya kuyituka yina kele na zulu?*+37 Nani kele mayele mingi sambu na kutanga matuti,To nani lenda balula mabungu ya masa ya zulu+38 Ntangu mfututu ke bwaka mingi,Mpi ntoto ke kangamaka kumosi?39 Keti nge lenda zomba mbisi sambu na ntambuTo kumanisa nzala ya bana-bantambu+40 Ntangu bo ke kondamaka na bisika ya bo ke lalakaTo ke bumbanaka na kati ya mabulu na bo sambu na kuzomba?41 Nani ke lambilaka kwanga-kwanga+ madiaNtangu mwana na yo ke didilaka Nzambi sambu na kulomba lusadisuMpi ke yungana-yunganaka sambu ata kima mosi ya kudia kele ve?


text:
ELONGI DIA 1
Azeyi i Nsangu Zambote?
1. Azeyi i nsangu zitukidi kwa Nzambi?
Nzambi ozolele vo twakala ye zingu kiakiese ova ntoto. Wasema o ntoto ye lekwa yawonso ina mo mu kuma kia zola kwandi muna wantu. Ke kolo ko, diambu kevanga mu twasa e zingu kiambote kwa wantu mu nza yawonso. Ovevola wantu muna mambu mawonso metwasanga e mpasi.—Tanga Yeremiya 29:11.
Ke vena luyalu ko lulenda fokola umpumbulu, yimbevo yovo lufwa. Kansi, vena ye nsangu zambote. Ke kolo ko, Nzambi ofwasa tuyalu twawonso twa wantu yo sikidisa luyalu lwandi. Awana beyalwa kwa luyalu lwalu bekala ye luvuvamu yo vimpi wambote.—Tanga Yesaya 25:8; 33:24; Daniele 2:44.
2. Ekuma nsangu zambote zifwete samunwinwa mu nzaki?
E mpasi zisinga fokoka kaka vava Nzambi kefwaswa wantu ambi ova ntoto. (Sefaniya 2:3) Nkia ntangwa divangama? Nkand’a Nzambi wayika mambu memwesanga wantu e mpasi o unu. Mambu mambi mevangamanga ova ntoto mesonganga vo e ntangwa ina Nzambi kefwasa wantu ambi se ifwana.—Tanga 2 Timoteo 3:1-5.
3. Adieyi tufwete vanga?
Tufwete longoka mu kuma kia Nzambi muna Nkand’a Nzambi una vo i Diambu diandi. Una nze nkanda watwika ese dianzodi kuna kwa wan’andi. Ukutuzayisanga una tulenda kadila ye zingu kiambote owau ye una tulenda vwila moyo a mvu ya mvu kuna sentu. Dialudi vo, akaka ke beyangalala ko vo wasadiswa mu bakula Nkand’a Nzambi. Kansi, kuyambula ko vo akaka bavukumuna walembi vwa e nzingu kiambote kuna sentu.—Tanga Ngana 29:25; Lusengomono 14:6, 7.
ZAYA DIAKA MAYINGI
LONGOKA NKAND’A NZAMBI
Ekuma Ofwete Longokela Bibila?
Bibila kisadisanga ulolo wa wantu mu nz’amvimba mu solola mvutu za yuvu yamfunu mu kuma kia zingu. Nga zolele kala mosi muna yau?


text:
Ngabu
Repubilika ya Ngabu kele leta na Afelika ya Kati. Bansi ya pembeni kele Repubilika ya Kongo, Kamerun mpe Ginea ya Ekwatelo. Libreville kele mbanza-kimfumu ya yinsi ya Ngabu.
Bantu[soba | edit source]
Bangabu yonso fyoti kele babantu. Bavili (muntu kele kanda mosi ya bakongo) ke vuanda na kizunga ya Nyanga, na sudi ya Ngabu.
Bizunga[soba | edit source]
- Estuaire (Libreville)
- Haut-Ogowe (Masuku)
- Moyen-Ogowe (Lambarene)
- Ngunye (Mwila)
- Nyanga (Tshibanga)
- Ogowe-Ivindo (Makoku)
- Ogowe-Lolo (Kulamutu)
- Ogowe ya Kalunga (Port-Gentil)
- Woleu-Ntem (Oyem)


text:
KUNKU 5
Kizalu Kiampwena—Nani Wawila Nzambi? Nani Kamwila Ko?
Muna lumbu ya Noa, wantu mambu mambi kaka bavanganga. Etuku 6:5
Adami yo Eva bawuta wana, wantu bawokela ova nza. I bosi, mbasi zakaka bayikama ukolami wa Satana.
Bakulumuka va ntoto yo vwata nitu za wantu basompa wan’akento.Akento ana basompa bawuta wana bakala se mabamba-ngolo ye akwa lulendo.
E nza yazala ye wantu bavanganga mambu mambi. Nkand’a Nzambi uvovanga vo: “O bi wa muntu se wingi ova nza, ye konso mona-mona kia ngindu za ntima kibi kaka, e lumbu yawonso.”
Noa wawila Nzambi yo tunga nzaza. Etuku 6:13, 14, 18, 19, 22
Noa muntu ambote kakala. Yave wavovesa Noa vo osinga fwasa wantu ambi mu kizalu kiampwena.
Nzambi wavovesa mpe Noa vo katunga kumbi diampwena dia maza diayikilwanga vo nzaza, muna kafwete kota y’esi nzo andi ye bulu ya mpila zawonso.
Noa walukisa wantu mu kuma kia Kizalu, kansi ke bamwila ko. Akaka baseva Noa; akaka bansia kitantu.
Vava nzaza yamanisa, Noa wakotesa mo bulu.
ZAYA DIAKA MAYINGI
NSANGU ZAMBOTE ZITUKIDI KWA NZAMBI!
Ekuma Nzambi Keyambulwilanga e mbi ye Mpasi?
E mbi aweyi yayantikila, ekuma Nzambi keyambulwilanga vo e mpasi zakwamanana? Nga e mpasi zisinga fokoka emvimba?


text:
Nga Mbangi za Yave Betondanga Lusadisu lwa Madotolo?
Ingeta, Mbangi za Yave betondanga nua nlongo ye lusadisu lwa madotolo. Ekolo tulunga-lunganga e nitu zeto yo tatidila vimpi wambote, ezak’e ntangwa ‘ngang’a mawuku’ tuvuanga o mfunu. (Luka 5:31) Nze Luka muna tandu kiantete, akaka muna Mbangi za Yave nganga za mawuku.—Kolosai 4:14.
Kansi ke tutondanga zo ko e mpila zankaka za mawuku ke zina ngwizani ko ye nkanikinu mia Nkand’a Nzambi. Muna bonga e nona, ke tutondanga siwa menga ko kadi Nkand’a Nzambi usimanga sadila menga muna wuka e nitu. (Mavangu 15:20) Diau adimosi mpe, Nkand’a Nzambi usimanga mpe mpila za mawuku zisadilanga e mpandu.—Ngalatia 5:19-21.
Dialudi, vena ye mpila zayingi za mawuku ke zitumbwanga ko muna nkanikinu mia Nkand’a Nzambi. Kansi, divavanga vo konso muntu kasola mpila mawuku ketonda. Valenda kala ye Mbangi mosi a Yave otonda e mpila mosi ya mawuku, kansi o Mbangi wankaka olenda yo tina.—Ngalatia 6:5.


text:
Ngogo Mosi Ya Mbote Kibeni!
“NKENTO.” Bantangu ya nkaka, Yezu vandaka kubinga bankento mutindu yai. Mu mbandu, ntangu yandi belulaka nkento mosi yina vandaka mukongo ya kufumbama bamvula 18, yandi tubaka nde: “Nkento, nge me beluka na maladi na nge.” (Luka 13:10-13) Na ntangu yina yo vandaka kumonisa luzitu. Nkutu Yezu bingaka mpi mama na yandi mutindu yina. (Yoa. 19:26; 20:13) Kansi, bo vandaka kusadila mpi ngogo ya nkaka yina vandaka kumonisa luzitu mpi mambu ya nkaka.
Biblia ke sadilaka ngogo mosi ya mawete mpi ya zola ntangu yo ke tubilaka bankento ya nkaka. Yezu sadilaka ngogo yango ntangu yandi vandaka kusolula ti nkento mosi yina vandaka kubasika menga bamvula 12. Sambu nkento yai kwendaka kusimba Yezu, yandi zitisaka ve nsiku yina Nzambi pesaka sambu na bantu yina vandaka ve bunkete. Bantu lendaka kutuba nde, nkento yina vandaka ve ti nswa ya kukwenda kisika bantu vandaka sambu na maladi na yandi. (Levi 15:19-27) Kansi yandi vandaka na mpasi ya ngolo. Ya kieleka “yandi monaka mpasi mingi na maboko ya minganga mingi mpi yandi manisaka bima na yandi yonso, mpi yandi bakaka ve mambote, kansi mpasi na yandi kumaka mingi.”—Mar. 5:25, 26.
Nkento yina kotaka malembe na kati ya bantu, pusanaka na nima ya Yezu mpi simbaka lele na yandi ya zulu. Na mbala mosi, menga yina vandaka kubasika diaka ve! Yandi yindulaka nde mambu yina ta zabana ve, kansi Yezu yulaka nde: “Nani me simba mono?” (Luka 8:45-47) Ntangu nkento yina waka ngiufula yai, yandi waka boma mpi yantikaka kutekita; yandi fukamaka na ntwala ya Yezu mpi “songaka yandi kieleka yonso.”—Mar. 5:33.
Sambu na kulembika yandi, Yezu songaka yandi na mawete yonso nde: “Mwana na mono [ya nkento], vanda kikesa!” (Mat. 9:22) Bantu ya mayele yina ke longukaka Biblia ke tuba nde bo ke sadilaka mpi ngogo ya Kiebreo mpi ya Kigreki yina bo ke balulaka nde “mwana ya nkento” sambu na kumonisa “mawete mpi zola.” Yezu pesaka yandi diaka kikesa mingi ntangu yandi tubaka nde: “Lukwikilu na nge me belula nge. Kwenda na ngemba, mpi beluka na maladi na nge ya mpasi.”—Mar. 5:34.
Bozi, mvwama mosi ya Izraele, bingaka Ruti ya bwala Moabi mutindu yina. Ruti mpi vandaka kudiyangisa sambu yandi zabaka ve munkwa ya bilanga yina yandi vandaka kulokuta bima. Bozi songaka yandi nde: “Wa, mwana na mono [ya nkento].” Na nima yandi zabisaka Ruti na kulanda kulokuta bima na bilanga na yandi. Ruti fukamaka na ntwala ya Bozi mpi tulaka luse na ntoto; yandi yulaka Bozi nde, “sambu na nki nge me tudila mono dikebi, ata mono kele munzenza?” Mvutu ya Bozi pesaka yandi kikesa: “Bo me zabisa mono mambu yonso ya nge me sala sambu na bokilo na nge ya nkento [Naomi] . . . Bika Yehowa kufuta nge sambu na mambu yina nge me sala.”—Ruti 2:8-12.
Yezu ti Bozi me bikilaka bankuluntu mbandu ya mbote mpenza! Bantangu ya nkaka, bankuluntu zole lenda solula ti mpangi-nkento mosi yina me lemba mpi kele na mfunu ya kikesa. Kana bankuluntu me samba sambu na kulomba mpeve santu ya Yehowa mpi me widikila mpangi-nkento na dikebi yonso, bo ta bakisa baverse yina bo lenda sadila sambu na kusadisa yandi mpi kupesa yandi kikesa.—Bar. 15:4.


text:
Inki Mutindu Mambu Ke Salamaka na Mabundu ya Bambangi ya Yehowa?
Kimvuka ya bankuluntu ke twadisaka konso dibundu. Mabundu kiteso ya 20 ke salaka nziunga mosi mpi banziunga kiteso ya 10 ke salaka distrike mosi. Bankengi-ntambudi yina beto ke bingaka bankengi ya nziunga mpi ya distrike ke kwendaka kutala mabundu mbala na mbala.
Nto-Kimvuka yina me salama na Bambangi ya me salaka bamvula mingi ke pesaka lutwadisu mpi bantuma ya me katuka na Biblia. Nto-Kimvuka yango ke salaka kisalu na babiro ya nene ya Bambangi ya Yehowa na Brooklyn, na New York.—Bisalu 15:23-29; 1 Timoteo 3:1-7.
Longuka Mambu Mingi
BANANI KE SALA LUZOLO YA YEHOWA BUBU YAI?
Inki Nge Ta Mona na Balukutakanu ya Bambangi ya Yehowa?
Beto ke kutanaka sambu na kulonguka Biblia mpi kupesana kikesa. Bo ta yamba nge na kiese yonso!
BANGIUFULA YINA BANTU KE YULAKA MINGI
Keti Bambangi ya Yehowa Ke Vandaka ti Bamfumu Yina Bo Ke Futaka Mbongo?
Keti luswaswanu yina ke vandaka na kati ya bamfumu ya mabundu ti bantu ya mabundu na bo ke vandaka na kati na beto? Banani kele bansadi?
BALUKUTAKANU
Inki Mambu Ke Salamaka na Nzo ya Kimfumu?
Kota na kati mpi tala nge mosi mutindu yo kele.


text:
Ndambu ya 4: Yantika Ntotila ya Ntete ya Israele tii Ntangu Bau Kwendaka Kimpika na Babilone
Saül vandaka ntotila ya ntete ya Israele. Kansi Jéhovah katulaka yandi mpi solaka David bonso ntotila na kuyinga yandi. Beto kelonguka mambu mingi ya metala David. Ata yandi vandaka toko, yandi fwaka Goliat. Na nima yandi tinaka sambu na kimpala ya Ntotila Saül. Kilumbu mosi, Abigail, nkento ya kitoko, kubuyisaka yandi na kusala mambu ya buzoba.
Na nima, beto talonguka mambu mingi ya metala mwana na yandi Salomon, yina yingaka yandi na kimfumu ya Israele. Bantotila yonso tatu ya ntete ya Israele yalaka konso muntu bamvula 40. Na nima ya lufwa ya ntotila Salomon, kimfumu ya Israele kabwanaka na bandambu zole: kintinu ya nordi mpi kintinu ya sudi.
Na nima ya kuzinga bamvula 257, kintinu ya nordi yina kuvandaka na makanda 10, kubwaka na maboko ya bantu ya Assyri. Bamvula 133 kulutaka dyaka na ntwala nde kintinu ya sudi, yina vandaka na makanda zole, kubwa dyaka. Yau yina, bana ya Israele kwendaka kimpika na Babilone. Ndambu yai ya iya ketubila mambu ya nene yina kubwaka na nsungi ya bamvula 510.


text: 25 O Yehowa, nge kele Nzambi na mono.Mono ke pesa nge nkembo, mono ke kumisa zina na nge,Sambu nge me sala mambu ya kuyituka,+Mambu yina nge kanaka* katuka bantangu ya ntama,+Na kwikama,+ na mutindu ya me fwana na kutula ntima.2 Sambu nge me kumisa mbanza kita ya matadi,Mpi nge me kumisa bwala ya kele ti bibaka ya ngolo mayumbu.Nzo-zulu ya munzenza kele diaka ve mbanza;Bo ta tungaka yo diaka ve.3 Yo yina bantu ya ngolo ta pesa nge nkembo;Mbanza ya makanda ya nku ta wa nge boma.+4 Sambu nge me kuma kisika ya ngolo ya lutaninu sambu na muntu ya kukonda mfunu,Kisika ya ngolo ya lutaninu sambu na nsukami na ntangu na yandi ya mpasi,+Kisika ya kutina mvula ya mupepe ya ngolo,Mpi madidi sambu na mwini.+Ntangu mupepe ya bamfumu ya nku ke vandaka bonso mvula ya mupepe ya ngolo ya ke bula na kibaka,5 Bonso mwini na ntoto ya kuyuma,Nge ke lembikaka mavwanga ya banzenza.Mutindu kivudi ya dituti ke lembikaka mwini,Mutindu mosi mpi, bo me sukisa nkunga ya bamfumu ya nku.6 Na ngumba+ yai, Yehowa ya makesa ta sadila bantu yonsoNkinsi mosi ya madia ya mbote,+Nkinsi mosi ya vinu ya mbote,*Ya madia ya mbote ya kufuluka ti nluka,Ya vinu ya mbote, ya bo me yungula.7 Na ngumba yai, yandi ta katula* lele ya bo ke fikaka bamvumbi yina ke fika bantu yonsoMpi lele ya kufika yina bo me tunga na zulu ya makanda yonso.8 Yandi ta mina* lufwa kimakulu,+Mpi Yehowa Mfumu ya Kuluta Nene ta kusula mansanga na baluse yonso.+Yandi ta katula nsoni ya bantu na yandi na ntoto ya mvimba,Sambu Yehowa yandi mosi muntu me tuba yo.9 Na kilumbu yina, bo ta tuba nde:“Tala! Yai kele Nzambi na beto!+Beto me tula kivuvu na yandi,+Ebuna yandi ta gulusa beto.+Yai kele Yehowa!Beto me tula kivuvu na yandi.Bika beto vanda na kiese mpi beto yangalala na luguluku yina ke katuka na yandi.”+10 Sambu diboko ya Yehowa ta bikala na zulu ya ngumba yai,+Mpi bo ta niata Moabi na kisika na yo+Bonso matiti ya kuyuma ya bo ke niata na kita mosi ya nsasa.11 Yandi ta tandula maboko na yandi sambu na kubula yoMutindu muntu yina ke kasa ke tandulaka maboko na yandi sambu na kukasa,Mpi yandi ta kulumusa lulendo+ na yoNa mutindu yandi ke bula maboko na yandi mbote.12 Mbanza ya ngolo, ti bibaka na nge ya nda ya lutaninu,Yandi ta bwisa yo;Yandi ta bwisa yo na ntoto, na mfututu kibeni.


text:
JW LIBRARY
Bandula yo Toma Kubika e Nkanda—Android
Vena ye nkanda miayingi, yinkanda-nkanda, tratado ye video olenda tanga yo tala muna JW Library kondwa kwa Internet.
Sadila mambu malende muna bandula yo toma kubika e nkanda:
Bandula e Nkanda
Olenda bandula nkanda miayingi ozolele tanga yo longoka vava kukala ye Internet ko.
Niema vana fulu kiasonama Publicações mu mona nkanda miayingi.
Niema vana sinsu kia ndinga mu tala e ndinga zawonso zina ye nkanda. Sola e ndinga ozolele. E ndinga otoma sadila imoneka vana ntandu. Olenda vava mpe ndinga yankaka muna soneka e nkumbu a ndinga yoyo.
Vena ye mpila zaswaswana muna solola e nkand’a muna JW Library.
Vava oniama vana fulu kiasonama Por Categoria omona e nkanda miakubikwa mu buka nze Nkanda, tratados ye video. Muna niema buka kimosi olenda solola Mayingidilu makubikwa muna buka kia mvu yovo olenda solola buka ya video. Niema vana Todas categorias mu vutuka kuna lubantiku.
E fulu kia sonama Novidade kisonganga e nkanda miampa mivaikisu mu ndinga yoyo.
Niema vana nkanda mu kulumuna wo. E nkanda mina kwakulumuni ko mimoneka ye sinsu kia tuti. Niema vana nkanda muna kulumuna wo. Konso nkanda okulumuna e sinsu kia tuti kivila. Niema diaka nkanda muna wo tanga.
E fulu kiasonama Baixados kisonganga e nkand’a miawonso okulumuna muna ndinga zawonso. Olenda singika muna sadila e lista Mais usados, Menos usados ye Maior arquivo.
Katula Nkanda
Olenda katula e nkanda miankaka avo kuvuidi mio diaka mfunu ko yovo fulu kiayingi ozolele sisa muna aparelho aku.
Niema vana Publicações i bosi sola o mpila nkanda ozolele ziula kimana wamona e nkanda miawonso. Niema vana fulu kiasonama Selecionar i bosi, niema konso nkanda ozolele katula. Olenda simba yovo niema o nkanda muna wo katula. Niema vana Excluir, i bosi vava zaya kana vo ozolele kikilu katula o nkanda.
Avo fulu kiayingi ozolele sisa muna aparelho aku olenda katula nkanda kutoma sadilanga ko yovo nkanda midianga fulu kiayingi. Ziula e fulu kiasonama Baixados, i bosi bosa vana vena e nzila nzila zitatu, sola Menos usado yovo Maior arquivo.
Kulumina Nsobani Zivangamene Muna Nkanda
Konso ntangwa valenda singikwa mambu muna nkanda wabandula kala.
E nkanda misingikilu mambu mimoneka ye sinsu. Vava oniema o nkanda vevaika luzayisu lwa atualização ivangilu. Niema vana Baixar agora muna vanga actualização yovo Baixar depois muna kwamanana tanga nkanda wateka bandula.
Muna zaya kana vo o nkanda wabandula kala mina ye actulaizações ziula vana fula kia ntu mia mambu, bosa o nkanda ozolele vava zaya. Avo vena ye actualizações, e fulu Atualizações Pendentes kimoneka. Bosa vana fulu kiaki kimana wamona e nkanda miawonso mina ye atulizações. Bosa o nkanda muna vanga actulização yovo Atualizar Tudo, muna vanga atulizações zawonso.
E nsobani zazi mu ngonde a Fevelelo a mvu wa 2015 zavangilu muna JW Library 1.4 eyi ilenda sadilwa mpe muna Android 2.3 yovo versão zankaka. Avo kumwene nsobani zazi ko, dodokolo landa luludiku luna muna longi “Yantika Sadila JW Library—Android,” vana yanda a ntu a diambu, Ziula Mambu Mampa.


text:
DILONGI YA 13
Inki Kele Nsangu ya Mbote na Yina Metala Mabundu?
1. Keti mabundu yonso kele ya mbote?
Bantu ya ntima-masonga kele na mabundu yonso. Yo kele nsangu ya mbote na kuzaba nde Nzambi kemonaka bantu yina mpi nde yandi kekudibanza-banzaka sambu na bo. Yo kele mpasi na kumona nde, bantu mesadilaka mabundu sambu na balukanu ya mbi. (2 Bakorinto 4:3, 4; 11:13-15) Bansangu yina baradio, batelevizio, mpi bazulunalu kepesa kemonisa nde mabundu yankaka mekotaka nkutu na mambu ya terorizme, kufwa na nku bantu mingi na mbala mosi, bitumba, mpi kuladisa bana ya fyoti na kingolongolo. Dyambu yai kepesaka mpenza mpasi na bantu yina kekwikilaka na Nzambi na masonga yonso!
Dibundu ya kyeleka kekumisaka Nzambi, kansi ya luvunu kevwezaka yandi. Bo kelongaka bangindu yina kele ve na Biblia, bo keyikaka malongi ya luvunu na yina metala Nzambi mpi bafwa. Kansi Yehowa kezolaka nde bantu kuzaba kyeleka na yina metala yandi.
2. Inki kele nsangu ya mbote na yina metala mabundu?
Yo kele kyese na kuzaba nde, mabundu yina ketubaka kaka na munoko nde bo kezolaka Nzambi kansi na kutuba ya masonga bo kezolaka nsi-ntoto ya Satana, takusa Nzambi ve. (Yakobo 4:4) Ndinga ya Nzambi kebingaka mabundu yina yonso ya luvunu, “Babilone ya Nene.” Babilone vandaka mbanza ya ntama kisika lusambu ya luvunu kuyantikaka na nima ya Mvula ya Ngolo ya bilumbu Noa. Ntama mingi ve, Nzambi tafwa na kintulumukina mabundu yina kekusaka mpi kenyokulaka bantu.
Bansangu ya mbote kele mingi. Yehowa mevilaka ve bantu ya ntima-masonga yina kele na kati ya mabundu ya luvunu na nsi-ntoto ya mvimba. Nzambi kevukisaka bantu ya mutindu yina na kulongaka bo kyeleka.
3. Bantu ya ntima-masonga fwete sala nki?
Yehowa kekudibanza-banzaka sambu na bantu yina kezolaka mambu ya kyeleka mpi ya mbote. Yandi kesyamisa bo na kubasika na mabundu ya luvunu. Bantu yina kezolaka Nzambi kesalaka bansoba na luzolo yonso sambu na kusepedisa yandi.
Na mvu-nkama ya ntete, ntangu bantu ya ntima ya masonga waka nsangu ya mbote yina bantumwa vandaka kulonga, bo ndimaka yo na kyese. Yehowa zabisaka bo mutindu ya mpa ya kuzinga, mutindu ya kuzinga na kyese, ya kele ti lukanu mpi kivuvu. Bo kele bambandu ya mbote sambu na beto bubu yai na mpila bo ndimaka nsangu ya mbote na kutulaka Yehowa na kisika ya ntete na luzingu na bo.
Yehowa kendimaka na dibuta na yandi ya bansambidi bantu yina kebasikaka na mabundu ya luvunu. Kana nge ndima emvitasio ya Yehowa, nge takuma nduku na yandi, nge takota na dibuta mosi ya mpa mpi ya zola ya bansambidi ya Yehowa, mpi nge tabaka luzingu ya mvula na mvula.
4. Inki mutindu Nzambi takotisa kyese na bansi yonso?
Lusambisu ya mabundu ya luvunu yina kekwisa kele nsangu ya mbote. Yo takatula bantu ya nsi-ntoto ya mvimba na mpasi. Mabundu ya luvunu takusa dyaka bantu ve mpi takabula bo dyaka ve. Bantu yonso tasamba na bumosi Nzambi mosi kaka ya kyeleka.
Longuka Mambu Mingi
Inki Biblia Kelongaka Mpenza?
Lusambu Yina Nzambi Kendimaka
Inki Biblia Kelongaka Mpenza?


text:
KAPU KIA 5
O Lukûlu i Lukau Lusundidi lwa Nzambi
1, 2. (a) Kuna kwa ngeye, nki kikitulanga lukau se lwamfunu? (b) Ekuma tulenda vovela vo lukûlu i lukau lusundidi lwa Nzambi?
NKIA lukau lwamfunu watambula kala? O mfunu a lukau ke utezelwanga mu ntalu lufwidi ko. O lukau avo lutwasidi e kiese yovo lungisa nsatu zaku, lwamfunu kikilu kwa ngeye.
2 Muna tukau twawonso kekutuvananga o Nzambi, vena yo lukau tutoma vuanga o mfunu. O lukau lwalu i lukau lusundidi o Nzambi kavana kwa wantu. Mu kapu kiaki tulongoka vo Yave wafila Mwan’andi Yesu Kristu kimana twazinga yakwele mvu. (Tanga Matai 20:28.) Yave wasonga vo zola kikilu kekutuzolanga muna fila Yesu ova ntoto kavana o moyo andi se lukûlu.
NKI I LUKÛLU?
3. Ekuma wantu befwilanga?
3 O lukûlu i nzila kaziula Yave mu vuluza wantu muna sumu yo lufwa. (Efeso 1:7) Muna bakula ekuma lukûlu lwakadila o mfunu, tufwete zaya dina diabwa muna mpatu a Edene se vioka mafunda ma mvu. Mase meto mantete, Adami yo Eva basumuka. Ekiaki i kuma bafwila. Oyeto mpe tufwanga kadi twasambukila e sumu dia Adami yo Eva.—Tala e Mvovo Misasilu 9.
4. Nani i Adami ye nkia lekwa kiamfunu kavewa?
4 Vava Yave kavanga Adami wa muntu antete, wamvana lekwa kisundidi o mfunu, i sia vo, moyo alunga. Adami wakala ye ngindu ye nitu alunga. Kadi yela ko ngatu nuna yovo fwa. Wau vo Yave wamvanga, Adami wakala se mwana kuna kwa Nzambi. (Luka 3:38) Yave wamokenanga yo Adami. Watoma kunsasila dina kavavanga kwa yandi yo kumvana salu kiakiese.—Etuku 1:28-30; 2:16, 17.
5. Vava Nkand’a Nzambi uvovanga vo Adami mu ‘fwaniswa kia Nzambi’ kavangilwa, adieyi usonganga?
5 Adami mu ‘fwaniswa kia Nzambi’ kavangilwa. (Etuku 1:27) Yave wamvana e fu nze ya Yandi kibeni kumosi yo zola, ngangu, unsongi yo nkuma. Wamvana mpe o nswa wa kuyisolela. Adami kakala masini ko yovo robó. Nzambi wamvanga yo nswa wa sola yandi kibeni edi diambote ye edi diambi. Kele vo Adami kalemvokela Nzambi, wadi zinga yakwele mvu muna Paradiso ova ntoto.
6. Vava Adami kakolamena Nzambi, nki kavidisa? Ediadi nkia mfwilu diatutwasila?
6 Vava Adami kakolamena Nzambi yo vewa e tumbu kia lufwa, mfwilu anene kabaka. Wafwasa e ngwizani andi ambote yo Yave, moyo alunga ye fulu kiandi kiambote muna Paradiso. (Etuku 3:17-19) Adami yo Eva bakolamena Nzambi, muna kuma kiaki, ke bakala diaka ye vuvu ko. Muna kuma kia dina Adami kavanga, ‘e sumu i diakotela ova nza muna muntu mosi, o lufwa mpe muna sumu, i nsayana lwasayana o lufwa kwa wantu awonso, e kuma kadi awonso basumuka.’ (Roma 5:12) Vava Adami kasumuka, ‘wayiteka’ kumosi yo yeto tuna vo tu mbongo andi muna ubundu w’esumu yo lufwa. (Roma 7:14) Nga vena ye vuvu mu kuma kieto? Elo.
7, 8. Nki i lukûlu?
7 Nki i lukûlu? O lukûlu nsasa zole lwina. Yantete, lukûlu i ntalu ifutwanga mu kûla muntu yovo lekwa. Yazole, lukûlu i ntalu ifutwanga mu fukila mfwilu yovo sumba lekwa kiangani kifwasilu.
8 Ke vena muntu ko wafwana futa ngatu katula mfwilu miawonso, kumosi yo lufwa katutwasila Adami vava kasumuka. Kansi, Yave wakubika e nzila mu kutukûla muna sumu yo lufwa. Yambula twabadika una lukûlu lwavaninwa ye una tulenda vuila e nluta mia lukûlu.
YAVE AWEYI KAKUBIKILA LUKÛLU?
9. Nki kiavavuanga muna futa lukûlu?
9 Ke vena mosi ko mu yeto olenda vana lukûlu mu kuma kia moyo alunga una Adami kavidisa. Ekuma? Kadi yeto awonso tu wantu alembi lunga. (Nkunga 49:7, 8) Moyo a muntu alunga wavavuanga muna futa lukûlu. Ekiaki i kuma luyikilwanga vo “lukûlu lwafwana.” (1 Timoteo 2:6) O moyo a lunga wa Yesu betela wakala yo moyo una Adami kavidisa.
10. Yave aweyi kakubikila lukûlu?
10 Yave aweyi kakubikila lukûlu? Yave watuma Mwan’andi ova ntoto ona kasunda zola. Mwana ndioyo i Yesu, yandi i vangwa kiandi kiantete. (1 Yoane 4:9, 10) Kuna mvevo wawonso Yesu wasisa Se diandi ye fulu kiandi kuna zulu. (Filipi 2:7) Yave wafila Yesu ova ntoto yo wutuka se muntu alunga, i sia vo, wakondwa e sumu.—Luka 1:35.
11. Aweyi muntu mosi kafwana kûdila wantu awonso?
11 Vava Adami wa muntu antete kakolamena Yave, wavidisa moyo alunga wa wantu awonso. Nga vakala yo muntu wafwana katula lufwa muna wana awonso a Adami? Elo. (Tanga Roma 5:19.) Yesu, ona wakondw’esumu wavana moyo andi alunga se lukûlu. (1 Korinto 15:45) O moyo andi alunga wafwana sadilwa mu katula lufwa muna wana awonso a Adami.—1 Korinto 15:21, 22.
12. Ekuma Yesu kamwena e mpasi zayingi?
12 Nkand’a Nzambi uyikanga e mpasi kazizidila Yesu vitila lufwa lwandi. Wawandwa mu mpila yansoki yo komwa vana nti yo zizidila lufwa lwampasi. (Yoane 19:1, 16-18, 30) Ekuma o Yesu kamwena e mpasi zayingi? Kadi Satana wavova vo ke vena muntu ko olenda sikila ye kwikizi muna Nzambi avo obwidilu e ntonta zayingi. Yesu wasonga vo muntu alunga olenda songa kwikizi muna Nzambi kana nkutu obwidilu ntonta zayingi. Yindula e kiese kamona o Yave mu kuma kia Yesu!—Ngana 27:11; tala e Mvovo Misasilu 15.
13. Aweyi lukûlu lwafutilwa?
13 Aweyi lukûlu lwafutilwa? Yesu wasunzula kwa Se diandi e ntalu a moyo andi. Kina kia 14 kia ngonde a Nisani ya mvu wa 33 mun’owu wa manaka ma Ayuda, Yave wayambula vo Yesu kavondwa kwa mbeni zandi. (Ayibere 10:10) Muna lumbu kiatatu, Yave wafula Yesu se vangwa kia mwanda. I bosi, vava Yesu kavutuka kuna zulu kwa Se diandi, wasunzula ntalu a moyo andi alunga kwa Yave se lukûlu. (Ayibere 9:24) Wau vo lukûlu lwafutwa, twavevolwa muna sumu yo lufwa.—Tanga Roma 3:23, 24.
AWEYI OLENDA VUILA E NLUTA MIA LUKÛLU?
14, 15. Adieyi tufwete vanga mu lolokwa masumu meto?
14 O unu tuvuanga e nluta mia lukau lusundidi lwa Nzambi. Yambula twabadika una tuvuilanga e nluta o unu ye una tuvuila e nluta kuna sentu.
15 Luloloko lwa masumu meto. Diampasi dikalanga mu vanga edi diambote ntangwa zawonso. Yeto awonso tuvanganga mpilakanu, ezak’e ntangwa tuvovanga yo vanga mambu malembi songa. (Kolosai 1:13, 14) Adieyi tufwete vanga muna lolokwa? Tufwete viluka kikilu o ntima muna vilwa weto yo lomba ndoloki kwa Yave kuna lulembamu lwawonso. Avo tuvangidi wo, tulenda kala ye ziku vo masumu meto melolokwa.—1 Yoane 1:8, 9.
16. Adieyi tufwete vanga mu kala ye ntona zavelela?
16 Tulenda kala ye ntona zavelela. E ntona zeto avo zituzayisi vo dina tuvangidi diambi, tulenda kuyitumba yo dimbul’e vuvu yo kuyibadikila vo ke tuna mfunu ko. Kansi ke tufwete dimbula vuvu ko. Avo tulombele ndoloki kwa Yave, okutuwa yo kutuloloka. (Ayibere 9:13, 14) Yave ozolele vo twanzayisanga konso diambu dikututokanesanga ye lutovoko lweto. (Ayibere 4:14-16) Ediadi dikutusadisa mu kala mu luvuvamu yo Nzambi.
17. O lufwa lwa Yesu nkia nsambu lukututwasilanga?
17 Tuvuidi vuvu kia zinga yakwele mvu. “O mfutu a sumu i lufwa, kansi o lukau lwa Nzambi i moyo a mvu ya mvu muna Kristu Yesu wa Mfumu eto.” (Roma 6:23) Wau vo Yesu wafwa mu kuma kieto, tulenda zinga yakwele mvu yo kala yo vimpi walunga. (Lusengomono 21:3, 4) Kansi, adieyi tufwete vanga mu tambula e nsambu zazi?
NGA OSONGA LUYANGALALU MUNA LUKÛLU?
18. Aweyi tuzayidi wo vo Yave yo Yesu zola kikilu bekutuzolanga?
18 Yindula una omonanga vava muntu kekuvananga lukau. Lukûlu i lukau lusundidi ye tufwete vutulanga matondo kwa Yave muna lukau lwalu. Muna Yoane 3:16, tutanganga vo: “Kadi muna nzola katoma zola e nza o Nzambi i kavanin’o Mwan’andi amosi.” Elo, Yave otoma kutuzolanga i diau katuvanina Yesu wa Mwan’andi anzolwa. Tuzeye wo mpe vo Yesu otoma kutuzolanga, kadi kuna mvevo wawonso watambulwila fwa mu kuma kieto. (Yoane 15:13) O lukau lwa lukûlu, i ziku kisonganga vo Yave yo Yesu zola kikilu bekuzolanga.—Ngalatia 2:20.
19, 20. (a) Aweyi olenda kitukila nkundi a Yave? (b) Aweyi tulenda songela vo tukwikilanga muna kimenga kia lukûlu kia Yesu?
19 Wau vo olongokele mu kuma kia zola kwampwena kwa Nzambi, aweyi olenda kitukila nkundi andi? Diampasi mu zola muntu ona kuzeye ko. E sono kia Yoane 17:3 kivovanga vo tulenda zaya Yave. Avo ovangidi wo, o zola kwaku muna yandi kuwokela, okala ye tima dia kunyangidika yo kituka nkundi andi. Muna kuma kiaki, kwamanana zaya Yave muna longokanga Nkand’a Nzambi.—1 Yoane 5:3.
20 Songanga lukwikilu muna kimenga kia lukûlu kia Yesu. Nkand’a Nzambi uvovanga vo “ndiona okwikila muna Mwana, una yo moyo a mvu ya mvu.” (Yoane 3:36) Aweyi tulenda songela lukwikilu? Tufwete sadila mana Yesu kekutulonganga. (Yoane 13:15) Ke tulendi vova kaka ko vo tukwikilanga muna Yesu. Muna kwikila muna lukûlu, tufwete vanga diambu mu kuma kia lukwikilu lweto. Muna Yakobo 2: 26, tutanganga vo: “O lukwikilu luakondwa mavangu, luafwa.”
21, 22. (a) Ekuma tufwete kadilanga muna Luyindulu lwa lufwa lwa Kristu konso mvu? (b) Adieyi tulongoka muna Kapu kia 6 ye 7?
21 Kalanga muna Luyindulu lwa lufwa lwa Kristu. Muna fuku wavitila lufwa lwandi, Yesu watuvovesa vo twayindulanga lufwa lwandi. Muna kuma kiaki, tuvanganga wo konso mvu. Elambu diadi diyikilwanga vo Luyindulu yovo “Nlekelo a Mfumu.” (1 Korinto 11:20; Matai 26:26-28) Yesu ozolele twasungamenanga vo wavana moyo andi alunga se lukûlu mu kuma kieto. Wavova vo: “I wau wuwu nuvanganga muna luyindulu lwame.” (Tanga Luka 22:19.) Vava okalanga muna Luyindulu, osonganga vo osungamenanga lukûlu ye nzol’ampwena bekutuzolanga Yave yo Yesu.—Tala e Mvovo Misasilu 16.
22 O lukûlu i lukau lusundidi o mfunu twatambula. (2 Korinto 9:14, 15) O lukau lwalu lwa ntalu, lutwasa nluta kana nkutu kwa ulolo wa wantu ana befwanga owau. Muna Kapu kia 6 ye 7 tulongoka una divangamena ediadi.


text:
Nga Mbangi za Yave Vaudi kia Dibundu?
Ve, Mbangi za Yave ke vaudi kia dibundu ko. Tu Akristu ana besianga ngolo za landa mbandu a Yesu Kristu yo sadila mana tulonganga.
Nki i vaudi kia dibundu?
E mvovo “vaudi” usongele vo vauka yovo vambuka. Tala ngindu zole zitomene zayakana mu kuma kia vaudi kia dibundu ye kuma ke zinina betela ko ye nkubik’eto.
Akaka beyindulanga vo e vaudi kia dibundu i dibundu diampa. Mbangi za Yave ke basoka dibundu diampa ko. Vana fulu kia soka dibundu diampa, mbandu ya Akristu a tundu kiantete tulandanga muna nsimbil’eto. E mbandu ye malongi mau tulandanga masonama mu Nkand’a Nzambi. (2 Timoteo 3:16, 17)Tukwikilanga vo e wisa kia malongi ma Nkand’a Nzambi kisundidi malongi ma nsambila za nsoka ko.
Akaka beyindulanga vo e vaudi kia dibundu i buka kia vonza kina ye muntu ona belandanga se mfumu au. Yeto Mbangi za Yave ke tuna ye muntu ko ona tulenda yikila vo mfumu eto. Tutoma landanga mbandu ina kasisila alongoki andi Yesu vava kavova vo: “Mosi kaka i Mfumu eno, Kristu.”—Matai 23:10.
Vana fulu kia kala se vaudi kia dibundu dia vonza, nsambila ya Mbangi za Yave nluta miayingi itwasanga kwa asambidi andi ye kw’akaka muna mavata mawonso. Muna bong’e nona, e salu kieto kia samuna nsangu zambote wantu ayingi kisadisanga mu yambula fu yambi ikubabundunanga, nze bundu wa nua malavu ye ndua zankaka za nkolwa. Vana ntandu, ndonga tulonganga o soneka yo tanga omu nza yawonso. Tusadisanga mpe wantu bebwilwanga e sumbula. Ngolo zayingi mpe tuvanganga mu songa fu yambote ilenda twasa nluta kw’akaka nze una Yesu kakanikina alandi andi.—Matai 5:13-16.


text:
LIFE AND MINISTRY MEETING WORKBOOK Agosto de 2017
Bu kukabudila Bilongulu
Bu kukabudila Bilongulu yi Despertai! Ayi bu kulongila kyedika kitedi kibila Nzambi kavangila batu. Sadila mayindu maku mwingi wukubama mu phil’aku.
KYUKA KIDI MU DYAMBU DI NZAMBI
Yave wala futa dikabu di bapakanu
Yave wufuta basi Babiloni bo ba mana kuzungidila divula Tilo mu 13 di mvu. Bwidi bawu bamonisina mangolo ayi lukwikumunu mu kisalu kiawu?
ZINGILA MU BUKLISTO
Kuna Zikhadulu zi Nzambi—Kukikulula
Kibila mbi kukikula kwididi nkinza? Bwidi kumonisina khadulu beni? Bwidi nsambu wu Yesu wulenda kutu sadisila ku kuna khadulu yitedi ku kikulula?
KYUKA KIDI MU DYAMBU DI NZAMBI
Nkengididi Kiyeku Kinneni Kadi
Nkengididi kyeku kinneni kaba va divula um matedi kulubula batu mambu mambi kabe mona. Mbi Yave kaba tomba kusudikisa bo katuma Yehezekeli mwingi kaba Nkengididi ku divula di Isaeli?
ZINGILA MU BUKLISTO
Kuna Zikhadulu zi Nzambi—Ba Kibakala
Kibila mbi tufweni manisina boma bu mutu? Bwidi kuyindula bu kuzingila mambu tuntanga mu Kibibila, kusambila ayi kuba lufyatu mu Yave kulenda ku tusadisila kuba kibakala?
KYUKA KIDI MU DYAMBU DI NZAMBI
Thangu Yilwelu Yisyedi Ngongi yi Mangongi Yala Tulukwa
Kibibila kintubila mambu mala monika ava lutululu lu Ngongi yi Mangongi ayi bo lutululu lwala vyoka.
ZINGILA MU BUKLISTO
Kuna Zikhadulu zi Nzambi—Kiminu
Buka Abalami tufweni monisa kiminu mu Yave, kheti mu thangu ziphasi. Vayi bwidi tulenda kindisila kiminu kitu ayi lukwikumu?
KYUKA KIDI MU DYAMBU DI NZAMBI
Kimona Meso ki Yehezekeli Kitedi Tempelo ayi Nsundu Yidi Kwidi Ngyewu
Kimona meso ki tempelo yi Yehezekeli, ki tutebula moyo ti Yave nandi to widi zithumu zilutidi zitedi mbwongimini yi kyedika. Bwidi kimona meso beni kilenda ku tusadisila?
ZINGILA MU BUKLISTO
Bwidi wulenda sadila buka Nsadisi wu mintwami Ntwala?
Phila yi lutidi tulenda kukivanina mu kisalu ki Nzambi mu kusala buka nsadisi wu mitwami ntwala. Ngyewu wulenda kukivana mu kisalu beni?


text:
KUNKU 10
Nkia Nsambu Zivingilanga Awana Bewila Nzambi?
Wantu ayingi bafwa besinga fulwa ova ntoto. Mavangu 24:15
Yindula nsambu lenda vwa kuna sentu avo wididi Yave! Okala ye mavimpi malunga; wantu ke beyela diaka ko. Wau vo va nza ke vekala diaka wantu ambi ko, lenda bunda vuvu kwa wantu awonso.
Mpasi ke zikala diaka ko, ngatu nkenda yovo kazu. Wantu ke benuna diaka ko yovo fwa.
Osinga zinga ntwadi ye akundi y’esi nzo. Muna paradiso e zingu kikala kiakiese.
Ke tumona diaka wonga ko. Wantu bekala ye kiese kiakieleka.
Kintinu kia Nzambi kisukisa mpasi zawonso. Lusengomono 21:3, 4
ZAYA DIAKA MAYINGI
NSANGU ZAMBOTE ZITUKIDI KWA NZAMBI!
Adieyi i Kani dia Nzambi mu Kuma kia Ntoto?
Nkand’a Nzambi uyikanga ekuma Nzambi kasemena o ntoto, nkia ntangwa e mpasi zifokoka ye una ukala e zingu ova ntoto.
LONGOKA NKAND’A NZAMBI
Ekuma Ofwete Longokela Bibila?
Bibila kisadisanga ulolo wa wantu mu nz’amvimba mu solola mvutu za yuvu yamfunu mu kuma kia zingu. Nga zolele kala mosi muna yau?


text:
MALONGI 11
Bawu Basonika Matedi Yesu
Ngye widi mu kumona bantu badi va mfikula ayiyi?—Mazina mawu: Matai, Luka, Malako, Yoane, Petelo, Yakobi, Yuda ayi Polo. Ba kaboso bazinga mu bilumbu bi Yesu ayi basonika matedi mu nandi. Bika tubwela zaba matedi mu miǹsoniki beni.
Mbi wuzebi mu bantu abobo?
Baba tatu balonga na Yesu, baba tanguninanga bapostolo. Zebi mazina mawu?—Matai, Yoane ayi Petelo. Bapostolo Matai ayi Yoane bazaba mboti Yesu ayi basonika zibuku zidi mu Kibibila ziǹtubila luzingu lwandi. Yoane mvandi wusonika buku baǹtanguninanga Nzayikusu ove Nsongolo ayi miǹkanda mitatu, baǹtedilanga 1 Yoane, 2 Yoane, ayi 3 Yoane. Petelo wusonika ǹkanda wu nteti ayi wumwadi wu Petelo. Mu ǹkand’andi wumwadi, Petelo wusonika matuba Yave ku diyilu matedi mu mwan’andi: ‘Awuwu nandi mwan’ami. Minu yikunzolanga beni ayi nyenzi yidi mu nandi.
Babakala baǹkaka badi va mfikula, mvawu basonika zibuku zitulongisa matedi Yesu. Wumweka mu bawu dizina dyandi Malako. Mu kutala mu kumona, nandi mvandi wuba bo bakanga Yesu. Diawu kamwena mamoso mamonika. Wuǹkaka dizina dyandi Luka, nandi wuba ḿbuki. Ḿba kumbusa lufwa lu Yesu kayiza bela wumweka mu baklisto ove ǹlandikini wu Yesu.
Miǹsoniki myodi midi va mfikula, baba zinkomba zi Yesu. Ngyewu, zebi banani?— Mazina mawu, Yakobi ayi Yuda. Va ntonono, bawu basa zolanga ko kulandakana Yesu. Nkumbu ziǹkaka baba kummwenanga banga muntu wulauka. Angi kuǹtwala batela mana mu Yesu ayi bayiza ba baklisto.
Ǹsoniki widi va nsuka mu mfikula, dizina dyandi Polo. Angi ava kaba nlandikini wu Yesu, dizina dyandi diba, Saulu. Nandi kabasa zolanga ko baklisto, ayi kimbeni kiwombo kaba mu bawu. Ngyewu, zebi bivanga nandi kubalula mayindu ayi kuba wumweka mu baklisto?— Kilumbu kiǹkaka bo kaba dyata mu nzila, nandi wuyuwa mbembo yi Yesu yibasikila ku diyilu ayi yi yuvula Polo: ‘Kibila mbi wididi kinkesi mu minlandikini myami?’ Mu bilumbu bilandasana, Polo wubalula mayindu ayi wuyiza ba nlandikini wu Yesu. Nandi wusonika 14 di zibuku zi Kibibila, kutona buku yi Loma ti Ebeleo.
Befu tuǹtanganga Kibibila kadika kilumbu, buawu vo bwisi ko buawu?— Bo tuǹtanganga Kibibila, tunlongukanga beni matedi Yesu. Ngyewu tidi kubwe zaba matedi Yesu?—
TANGA MU KIBIBILA KYAKU
2 Petelo 1:16-18
Malako 3:21; 14:51
Yuda 1
Mavanga 9:1-18


text:
DILONGI YA 25
Sambu na Nki mpi Nki Mutindu Bo Ke Tungaka Banzo ya Kimfumu?
Mutindu zina yina ke monisa, Banzo ya Kimfumu kele bisika yina bo ke longaka malongi ya Biblia yina ke tubilaka mingi Kimfumu ya Nzambi—ntu-diambu ya kisalu ya Yezu.—Luka 8:1.
Yo kele bisika ya nene ya lusambu ya kieleka. Bo ke yidikaka kisalu ya kusamuna nsangu ya mbote na konso bwala katuka na Banzo ya Kimfumu. (Matayo 24:14) Banzo ya Kimfumu me swaswana na nene mpi na mutindu bo ke tungaka yo; kansi yonso ke vandaka ya kukonda mindondo, mpi mbala mingi mabundu mingi ke sadilaka Nzo ya Kimfumu mosi. Na bamvula ya me luta, sambu ntalu ya mabundu ke landa kukuma mingi, beto me tunga Banzo ya Kimfumu kuluta 10 000 (disongidila, kiteso ya tanu konso kilumbu). Beto ke zwaka mbongo wapi?—Matayo 19:26.
Bo ke tungaka yo na nsadisa ya makabu yina beto ke tulaka kisika mosi. Bo ke tindaka makabu yai na biro ya filiale sambu mabundu yina kele ti mfunu ya kutunga to kuyidika Banzo ya Kimfumu kusadila yo.
Bo ke tungaka yo na bampangi ya luzolo ya mbote ya me katuka na bisika yonso. Na bansi mingi, bo me salaka Bimvuka ya Kutunga Banzo ya Kimfumu. Bimvuka ya bansadi ya kisalu ya kutunga mpi bampangi ya nkaka ya luzolo ya mbote ke kwendaka na mabundu ya insi mosi, ata na bisika ya ntama, sambu na kusadisa mabundu na kutunga Banzo ya Kimfumu na bo. Na bansi ya nkaka, bo me ponaka Bambangi ya kufwana sambu na kutwadisa kisalu ya kutunga mpi ya kuyidika Banzo ya Kimfumu. Ata bampangi mingi ya luzolo ya mbote yina me zaba kisalu ya kutunga ke kudipesaka na konso kisika yina bo ke salaka kisalu ya kutunga, bampangi ya mabundu ya bisika yina bantu ke salaka kisalu ya mingi. Mpeve ya Yehowa mpi bikesa yina bansadi na yandi ke salaka na ntima ya mvimba ke sadisaka sambu bisalu yai yonso kusalama.—Nkunga 127:1; Bakolosai 3:23.
Sambu na nki beto ke bingaka bisika na beto ya lusambu Banzo ya Kimfumu?
Inki mutindu beto ke tungaka Banzo ya Kimfumu na nsi-ntoto ya mvimba?
Longuka Mambu Mingi
BALUKUTAKANU
Inki Mambu Ke Salamaka na Nzo ya Kimfumu?
Kota na kati mpi tala nge mosi mutindu yo kele.
BANANI KE SALA LUZOLO YA YEHOWA BUBU YAI?
Inki Mutindu Balukutakanu ya Bambangi ya Yehowa Ke Salamaka?
Keti nge me kudiyulaka nki mambu ke salamaka na balukutakanu na beto? Ntembe kele ve nde nge ta yituka malongi ya mbote ya me simbama na Biblia yina nge ta baka kuna.


text:
NKUDIKA
Nkumbu a Nzambi
—Nsadilw’andi ye Nsas’andi
MUNA Bibila kiaku, Nkunga 83:18 aweyi uvovanga? Muna Nkand’a Nzambi e tini kiaki kivovanga vo: “Bazaya wo vo nge kaka wina nkumbu a YAVE, u Mpungu omu nza yawonso.” Nsekola zayingi za Nkand’a Nzambi zivovanga mpe diau adimosi. Kansi, muna nsekola zakaka e nkumbu yayi Yave, yakatulwa, yo vingisa vana fulu kiandi mazina nze “Mfumu” yovo “Wakwele mvu.” Nkia mvovo ufwete sadilwa muna tini kiaki? Mfumu ovo Yave?
Etini kiaki nkumbu a Nzambi kisonganga. Muna ndinga ya Kiyibere yasonekenwa Nkand’a Nzambi, nkumbu a yandi kibeni Nzambi mwasonama. E nkumbu yayi mu sono eyi יהוה (YHWH) yasonamenanga. Muna Kikongo e nkumbu yayi yisekolwanga vo “Yave.” Nga sono kimosi kaka kia Nkand’a Nzambi kiyikanga e nkumbu yayi? Ve. Muna sono ya Kiyibere e nkumbu yayi mu tezo 7.000 ma fulu yakala!
E nkumbu a Nzambi nkia mfunu ina? Tala sambu kalonga Yesu ki’eS’eto. Kiyantikilanga mu mvovo emi: “E S’eto koko’zulu, yambula nkumbu aku yazitiswa.” (Matai 6:9) O Yesu wasamba mpe kwa Nzambi vo: “E Tata, kembes’aka nkumbu aku.” E ndinga a Nzambi yatuka kun’ezulu oku vo: ‘Nkembese yo kala, kembesa nkembesa yo diaka.’ (Yoane 12:28) Dialudi, e nkumbu a Nzambi yisundidi kikilu o mfunu. Kansi, ekuma asekodi akaka bakatulwila yo muna nsekola zau za Nkand’a Nzambi yo vingisa mazina makaka vana fulu kiandi?
Kuma yole beyikanga. Kiantete, ayingi bevovanga vo e nkumbu yayi o unu ke yizayakene ko una yavovelwanga kuna nz’ankulu, ikuma vo ke ifwete sadilwa ko. E ndinga Kiyibere ke yasonekwanga ye sono nze yayi ko: a, e, i, o, u, ina vo ikutusadisanga mu tanga konso ndinga. Muna kuma kiaki, o unu ke vena muntu ko olenda zaya mpila yavovelwanga e nkumbu yayi YHWH kuna nz’ankulu. Nga diadi difwete kutusima mu sadila nkumbu a Nzambi? O unu ka vena muntu ko ozeye mpila yavovelwanga nkumbu a Yesu, nanga Yeshua yovo Yehoshua yavovelwanga. O unu e nkumbu a Yesu mu mpila zaswaswana yivovelwanga muna ndinga zawonso za nza. Kana una vo ke yizayakene ko e mpila yavovelwanga muna tandu kiantete, ke vena muntu ko okatikisanga mu sadila yo. Muna bong’e nona, kele vo wele ku nsi ya kinzenza, omona vo e nkumbu aku mpila yakaka yivovelwanga muna ndinga zakaka. Muna kuma kiaki, olembi zaya mpila e nkumbu a Nzambi yavovelwanga kuna nz’ankulu ke difwete kutusima ko mu sadila yo.
Lusansu lwa Ayuda i kuma kiezole bakatulwila e nkumbu a Nzambi muna nsekola za Nkand’a Nzambi. Ndonga bekwikilanga vo nkumbu a Nzambi ke ifwete yikwanga ko. Bekwikilanga diambu diadi mu kuma kia mpila yambi besasilanga nsiku a Nzambi uvovanga vo: “Kuyiki nkumbu a Yave wa Nzambi aku e mpavala ko; kadi o Yave ke kumvana mpemba ko ndion’oyika nkumbu Andi e mpavala.”—Luvaiku 20:7.
E nsiku wau, yika nkumbu a Nzambi mu mpavala utumbanga. Nga ka utumbanga sadila nkumbu a Nzambi mu luzitu ko? Ve kikilu. Awana basoneka Nkand’a Nzambi muna ndinga ya Kiyibere (“Luwawanu lwa Nkulu”) akwikidi bakala ye bazitisanga Nsiku kavana o Nzambi kwa Aneyisaele. Basadila nkumbu a Nzambi nkumbu miayingi. Bavovelanga yo muna nkunga, bayimbilanga muna nsambila. Yave wa Nzambi wakanikina asambidi andi bavovelelanga nkumbu andi, ye akwikidi balemvokelanga nkanikinu wau. (Yoele 2:32; Mavangu 2:21) Muna kuma kiaki, Akristu o unu ke bekatikisanga ko mu sadila nkumbu a Nzambi muna zitu wawonso nze una kavanga Yesu.—Yoane 17:26.
Asekodi a Nkand’a Nzambi, sumu diampwena bavanga muna vingisa mazina makaka vana fulu kia nkumbu a Nzambi. Befilanga wantu mu badikila Nzambi nze ke muntu ko. Kansi Nkand’a Nzambi ukasakesanga wantu bakala se ‘akundi a Yave.’ (Nkunga 25:14) Yindula ngwizani una yau ye akundi aku. Nga olenda kala ye ngwizani ambote ye akundi aku kele vo kuzeye nkumbu zau ko? Diau adimosi mpe, wau vo wantu bevezanga nkumbu a Nzambi, Yave, aweyi balenda kadila yandi kikundi? Vana ntandu, vava wantu beyambulanga sadila nkumbu a Nzambi, disonganga vo ke bazeye nsas’andi ko. Nkumbu a Nzambi adieyi isongele?
O Nzambi yandi kibeni wasonga e nsasa nkumbu andi kwa Mose wa selo kiandi kia kwikizi. Vava Mose kayuvula mu kuma kia nkumbu a Nzambi, o Yave wamvutula vo: ‘O Mono Ikala Konso Una Nzolele Kala.’ (Luvaiku 3:14) E nsekola ya Joseph B. Rotherham itoma sekolanga e tini kiaki vo: “Nkituka owu una luzolo lwame.” Ikuma vo, Yave olenda kituka konso una kazolele muna lungisa makani mandi. Yave olenda vanga konso dina kazolele mu kuma kia nsem’andi ye ndungana e kani diandi.
Yindula vo una ye wisa kia vanga konso dina ozolele. Adieyi olenda vanga mu kuma kia akundi aku? Kele vo mosi muna akundi aku oyelele kimbevo kia mpasi, olenda kituka dotolo mu kunwuka. Avo wakaka nsukami, okituka se mvwama muna fokola mpasi zandi. Kieleka, o ngeye ovwidi tezo mu mana olenda vanga. Yeto awonso mpe tuvwidi tezo. Ekolo olongokanga Nkand’a Nzambi, osivika kikilu mu zaya una Yave kekitukilanga owu una luzolo lwandi muna lungisa nsilu miandi. O Yave oyangalelanga sadila nkum’andi muna wete dia awana bekunzolanga. (2 Tusansu 16:9) E fu kiaki kia Yave ke kizayakene ko kw’awana bevezanga e nkumbu andi.
Ozevo, nkumbu a Yave ifwete sadilwa muna Nkand’a Nzambi. Ozaya nsas’andi yo sadilanga yo muna nsambil’eto i lusadisu lwampwena muna finama Yave. *
^ tini. 3 Muna zaya mambu makaka mu kuma kia nkumbu a Nzambi, nsas’andi ye kuma ifwete sadilwanga muna nsambila, tala o nkanda O Nome Divino que Durará Para Sempre, wavaikiswa kwa Mbangi za Yave. Tala mpe Tradução do Novo Mundo, edição 2013, Apêndice A4.