text:
ZINGA MUTINDU BAKRISTU FWETE ZINGA
Beto Sala na Bumosi Sambu na Kusamuna na Teritware Yina Bantu Ke Tubaka Bandinga Mingi
Mbala mingi bantu ke ndimaka nsangu ya Kimfumu na kiese yonso kana bo me wa yo na ndinga ya bwala na bo. Ziku yo kele kikuma yina Yehowa yidikaka mambu na Pantekoti ya mvu 33 ya ntangu na beto sambu “Bayuda ya masonga yina katukaka na makanda yonso ya nsi-ntoto” kuwa nsangu ya mbote na bandinga ya babwala na bo ata bo vandaka kutuba bandinga yina bantu mingi vandaka kutuba mu mbandu, Kiebreo to Kigreki. (Bis 2:5, 8) Bubu yai, na bisika yina bantu ke tubaka bandinga mingi, mabundu yina ke salaka balukutakanu na bandinga ya kuswaswana lenda vanda ti teritware mosi yina bo ke samunaka. Inki mutindu bansamuni ya mabundu yai lenda sala na bumosi sambu na kuta kimbangi na mutindu ya mbote sambu yo yangisa ve bawi na bo?
Kusolula (Bin 15:22): Bankengi ya kisalu ya kusamuna fwete solula sambu na kuzaba mutindu ya mbote yina lenda sadisa mabundu na kulonga nsangu ya mbote na teritware yina. Kana mabundu yina ke samunaka na bandinga ya nkaka kele ti teritware ya fioti, bo lenda lomba dibundu na beno na kukota ve na banzo yina kele na teritware ya ndinga na bo. Kansi, kana bo ke kukaka ve kumanisa kusamuna na teritware na bo ya mvimba sambu yo kele nene, bo lenda lomba beno na kuzabisa bo kana muntu mosi me monisa mpusa na teritware na bo. (od 93 § 37) To bo lenda lomba nde dibundu na beno kusadisa bo na kuzwa bantu yina ke tubaka ndinga ya dibundu na bo mpi yina ke zingaka na teritware na bo. (km 7/12 lupangu ya kele na lutiti 5) Beto vila ve nde na bisika ya nkaka, nzo mosi lenda vanda ti bantu yina ke tubaka bandinga mingi. Bangidika yina bankengi ya kisalu ke bakaka sambu na kusamuna na bateritware yina fwete wakana ti bansiku ya insi yina.
Kusala na Bumosi (Efe 4:16): Beno landa na dikebi yonso konso lutwadisu yina nkengi ya kisalu na beno ke pesa beno. Keti nge ke longukaka Biblia ti muntu yina ke tubaka ve ndinga ya dibundu na beno? Longoki lenda yela nswalu kana nge lomba mpangi mosi ya dibundu to ya kimvuku ya pene-pene yina ke tubaka ndinga na yandi na kulonguka Biblia ti yandi.
Kudibongisa (Bin 15:28; 16:1): Kana muntu mosi na teritware na beno ke tuba ndinga ya nkaka, sala ngolo sambu na kulonga yandi nsangu ya mbote. Nge lenda kudibongisa na ntwala sambu na kuzaba ndinga ya bantu ya teritware na beno sambu yo sadisa nge na kutula Babiblia mpi bavideo yina kele na ndinga na bo na telefone na nge. Nge lenda sadila mpi application JW Language sambu na kulonguka mutindu ya kupesa mbote na bandinga ya nkaka.


c: text/html

text: 49 Ebuna Yakobi bingaka bana na yandi mpi tubaka nde: “Beno vukana sambu mono songa beno mambu yina ta kumina beno na kitini ya nsuka ya bilumbu.2 Beno vukana mpi beno wa, beno bana ya Yakobi, ee, beno wa tata na beno Izraele.3 “Rubeni,+ nge kele mwana na mono ya ntete,+ ngolo na mono mpi luyantiku ya ngolo na mono ya kubuta, muntu yina me luta na nkembo mpi muntu yina me luta na ngolo.4 Ti kukonda kudiyala bonso masa yina ke nikana ngolo, nge ta luta ve bampangi na nge, sambu nge mataka na mbeto ya tata na nge.+ Na ntangu yina nge kumisaka mbeto na mono mvindu.* Yandi mataka kibeni na zulu na yo!5 “Simeoni ti Levi kele bampangi.+ Bisadilu ya mubulu kele binwaninu na bo ya kufwila bantu.+6 O moyo* na mono, kukota ve na kimvuka na bo. O lukumu* na mono, kuvukana ve na kimvuka na bo, sambu na makasi na bo bo fwaka bantu,+ mpi sambu na kiese bo zengaka misisa ya nima ya makulu ya bangombe.7 Bika bo singa makasi na bo, sambu yo kele nku, mpi nganzi na bo, sambu yo kele ngolo.+ Bika mono panza bo na Yakobi, mpi bika mono panza bo na Izraele.+8 “Kansi nge Yuda,+ bampangi na nge ta kumisa nge.+ Diboko na nge ta vanda na nkingu ya bambeni na nge.+ Bana ya tata na nge ta fukama na ntwala na nge.+9 Yuda kele mwana-ntambu.+ Mwana na mono, nge ta dia kibeni mbisi mpi nge ta telama. Yandi me kondama mpi me kuditandula bonso ntambu, mpi bonso ntambu, nani ke meka kutedimisa yandi?10 Muhangu ta katuka ve na Yuda,+ mpi nti ya kimfumu ta katuka ve na makulu na yandi, tii kuna Shilo* ta kwisa,+ mpi bantu ta lemfukila yandi.+11 Yandi me kanga mpunda na yandi na nti ya vinu mpi yandi me kanga mwana-mpunda na yandi ya bakala na nti ya vinu ya kuluta kitoko, yandi ta yobisa bilele na yandi na vinu mpi mvwela na yandi na menga ya bambuma ya vinu.12 Meso na yandi kele ndombe mpi mbwaki sambu na vinu, mpi meno na yandi kele mpembe sambu na miliki.*13 “Zebuloni+ ta zingaka na lweka ya nzadi-mungwa, na lweka ya masa kisika bo ke kangaka+ bamaswa, mpi ndilu na yandi ya kele ntama ta vanda na ndambu ya Sidoni.+14 “Isakare+ kele mpunda ya kele ti mikwa ya ngolo, yina me lala na kati-kati ya basaki zole ya bakiti ya mpunda.15 Yandi ta mona nde kisika na yandi ya kupema kele mbote mpi nde insi kele kitoko. Yandi ta kulumusa dipeka na yandi sambu na kunata kizitu mpi bo ta sadisa yandi kisalu ya ngolo.16 “Dani+ ta sambisa bantu na yandi, bonso dikanda mosi ya Izraele.+17 Bika Dani kuvanda nioka na lweka ya nzila, nioka ya bibongo na lweka ya nzila, yina ke tatika bisingini ya bampunda na mpila nde muntu yina ke tambusa yo kubwa kinima-nima.+18 Mono ta vingila luguluku na nge, O Yehowa.19 “Kansi Gadi,+ kimvuka ya miyibi ta nwanisa yandi, ata mpidina yandi ta nwanisa bo na bisingini na bo.+20 “Mampa* ya Asere+ ta vanda mingi,* mpi yandi ta pesa ntotila madia ya me fwana.+21 “Naftali+ kele mbambi ya nda. Yandi ke tuba bangogo ya kitoko.+22 “Yozefi+ kele lutangu ya nti ya ke butaka bambuma, nti ya ke butaka bambuma pene-pene ya nto ya masa, yina balutangu na yo ke lutaka na zulu ya kibaka.23 Kansi bantu ya ke sadilaka munduki ya tolo-tolo landaka kunwanisa yandi mpi kulosa yandi batolo-tolo mpi bo bumbilaka yandi kimbeni.+24 Ata mpidina, munduki na yandi ya tolo-tolo bikalaka na kisika na yo,+ mpi maboko na yandi vandaka kaka ngolo mpi yo vandaka kunikana kukonda mpasi.+ Yo katukaka na maboko ya muntu ya ngolo ya Yakobi, yo katukaka na ngungudi, ditadi ya Izraele.25 Yandi* me katuka na Nzambi ya tata na nge, yandi ta sadisa nge, mpi yandi kele ti Nkwa-Ngolo Yonso, mpi yandi ta sakumuna nge ti balusakumunu ya me katuka na zulu, ti balusakumunu ya masa ya kele na nsi,+ ti balusakumunu ya mabele mpi ya divumu.26 Balusakumunu ya tata na nge ta luta balusakumunu ya bangumba ya kukonda nsuka, yo ta luta bima ya kitoko ya bangumba ya fioti yina ke zingaka mingi.+ Yo ta landa kuvanda na ntu ya Yozefi, na mukwa ya ntu ya muntu yina bo kabisaka ti bampangi na yandi.+27 “Benyamini+ ta landa kupasula bonso kibulu.+ Na suka yandi ta dia mbisi, mpi na nkokila yandi ta kabisa bima ya yandi me botula.”+28 Bantu yai yonso kele makanda 12 ya Izraele, mpi yai mambu yina tata na bo tubilaka bo ntangu yandi vandaka kusakumuna bo. Yandi pesaka konso muntu lusakumunu ya me fwana na yandi.+29 Na nima, yandi pesaka bo bantuma yai: “Bo ke vukisa mono ti bantu na mono.*+ Beno zika mono ti batata na mono na dibulu yina kele na kilanga ya Efroni muntu ya Heti,+30 na dibulu yina kele na kilanga ya Makpela na ntwala ya Mamre na insi ya Kanana, kilanga yina Abrahami sumbaka na Efroni muntu ya Heti sambu yo vanda maziamu.31 Bo zikaka Abrahami ti nkento na yandi Sara+ kuna. Bo zikaka Izaki+ ti nkento na yandi Rebeka kuna, mpi mono zikaka Lea kuna.32 Kilanga mpi dibulu yina kele na kati na yo, bo sumbaka yo na bantu ya Heti.”+33 Mpidina Yakobi manisaka kupesa bana na yandi bantuma yina. Na nima yandi vutulaka makulu na yandi na mbeto mpi basisaka mpema na yandi ya nsuka, ebuna bo vukisaka yandi ti bantu na yandi.*+

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ZINGA MUTINDU BAKRISTU FWETE ZINGA
Beto Yedisa Mayele na Beto na Kisalu ya Kusamuna— Sadisa Balongoki ya Biblia na Kuyela na Kimpeve tii na Kudipesa mpi na Kubaka Mbotika
SAMBU NA NKI YO KELE MFUNU: Sambu Yehowa kundima balongoki ya Biblia, bo fwete pesa yandi luzingu na bo mpi kubaka mbotika. (1Pi 3:21) Bantu yina ke zingaka na kuwakana ti kudipesa na bo, Yehowa ke taninaka bo na kimpeve. (Nk 91:1, 2) Mukristu ke kudipesaka na Yehowa, kansi ve na muntu, na kisalu, to na kimvuka mosi buna. Yo yina, balongoki fwete yedisa zola mpi ntonda sambu na Nzambi.—Bar 14:7, 8.
MUTINDU YA KUSALA YO:
Na ntangu beno ke longuka, beno tubila mambu yina malongi ya beno ke longuka ke monisa sambu na Yehowa. Monisa mfunu ya kutanga Biblia konso kilumbu mpi ya kusamba Yehowa “ntangu yonso.”—1Te 5:17; Yak 4:8
Siamisa longoki na kubaka balukanu ya kimpeve ya kudipesa mpi ya kubaka mbotika. Diaka, sadisa yandi na kulungisa balukanu yina yandi lenda lungisa na ntangu fioti, mu mbandu, kupesa bakomantere na balukutakanu to kuta kimbangi na bantu ya ke zingaka pene-pene na yandi to na banduku ya kisalu. Yibuka nde Yehowa ke pusaka ve muntu na ngolo na kusadila yandi. Kudipesa kele lukanu ya muntu yandi mosi.—Kul 30:19, 20
Siamisa longoki na kusala bansoba ya me fwana sambu na kusepedisa Yehowa mpi kulungisa mambu ya bo ke lombaka sambu na kubaka mbotika. (Bin 27:11) Sambu bifu ya nkaka lenda vanda mpasi na kumana, yo lenda lomba nde nge sadisa longoki ntangu yonso na kukatula kimuntu ya ntama mpi kulwata kimuntu ya mpa. (Efe 4:22-24) Beno tadila masolo ya Nzozulu ya Nkengi yina ke vandaka na ntu-diambu “Biblia Ke Sobaka Luzingu ya Bantu”
Zabisa yandi kiese yina nge me bakaka sambu nge ke sadilaka Yehowa.—Yez 48:17, 18


text:
ZINGA MUTINDU BAKRISTU FWETE ZINGA
Beto Kele ti Dibaku ya Kutunga mpi Kuyidika Bisika ya Lusambu ya Kieleka
Kutunga tempelo ya Izraele lombaka kisalu ya ngolo mpi mbongo mingi. Ata mpidina, bantu ya Izraele salaka kisalu yango ti kikesa. (1Bs 29:2-9; 2Bs 6:7, 8) Ntangu tempelo manaka, bisalu ya kuyidika yina bantu ya Izraele vandaka kusala, vandaka kumonisa kana bo vandaka ti bangwisana ya mbote ti Nzambi to ve. (2Bn 22:3-6; 2Bs 28:24; 29:3) Bubu yai, Bakristu ke pesaka ntangu mpi ngolo na bo sambu na kutunga, kutula bunkete, mpi kutanina Banzo ya Kimfumu ti Banzo ya Balukutakanu ya Nene. Yo yina, kusala kumosi ti Yehowa mutindu yai kele dibaku mosi ya nene mpi yo kele na kati ya kisalu na beto ya santu.—Nk 127:1; Kus 7:15.
BETO LENDA VUKANA KANA BETO . . .
Ke tula bunkete na nima ya konso lukutakanu. Kana mpila kele, beto lenda lokuta mvindu yina kele na kisika ya beto me vanda.
Ke tula bunkete mpi ke tanina Nzo ya Kimfumu mbala na mbala. Kana bantu mingi ke pesa maboko na kisalu, yo ke pesaka kiese mpi ke kumisaka kisalu pete.—lv 92-93 § 18.
Ke pesa mbongo sambu kisalu kusalama. Ata makabu ya ‘mbongo zole ya bibende, ya ntalu fioti kibeni’ yina beto me pesa na ntima ya mvimba ke pesaka Yehowa kiese.—Mar 12:41-44.
Ke pesa maboko na luzolo yonso sambu na kutunga mpi kuyidika bisika ya beto ke salaka lusambu ya kieleka kana mpila kele. Yo ke lombaka ve nde beto zaba kutunga mbote sambu na kupesa maboko na bisalu yai.


text:
Yanuari 4-10
2 BANSANGU 29-32
Nkunga 114 mpi Kisambu
Bangogo ya Luyantiku (Min. 3 to na nsi)
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI
“Lusambu ya Kieleka Ke Lombaka Kisalu ya Ngolo”: (Min. 10)
2Bs 29:10-17—Ezekiasi me baka lukanu ya kuvutula lusambu ya kieleka
2Bs 30:5, 6, 10-12—Ezekiasi me lomba bantu yonso ya ntima ya mbote na kuvukana sambu na lusambu
2Bs 32:25, 26—Na kudikulumusa yonso, Ezekiasi me yambula lulendo (w05 11/1 16 § 20)
-
Sosa Bimvwama ya Kimpeve: (Min. 8)
2Bs 29:11—Inki mutindu Ezekiasi bikaka mbandu ya mbote na yina me tala mambu ya beto fwete tula na kisika ya ntete? (w13 11/15 17 § 6-7)
2Bs 32:7, 8—Inki diambu ya kuluta mfunu lenda sadisa beto na kuyilama sambu na bampasi yina ke kwisa? (w13 11/15 20 § 17)
Lutangu ya Biblia ya mposo yai ke longa mono nki sambu na Yehowa?
Inki bangindu ya mfunu ya lutangu ya Biblia ya mposo yai mono lenda sadila na kisalu ya kusamuna?
-
Lutangu ya Biblia: 2Bs 31:1-10 (Min. 4 to na nsi)
KUDIPESA NA KISALU YA BILANGA
Yidika Bangogo ya Kukotila na Masolo ya Ngonda Yai: (Min. 15)
Disolo ti Bawi. Songa video ya ke monisa mbandu ya ntete ya bangogo ya kukotila na masolo sambu na kukabula Nzozulu ya Nkengi; na nima, beno tubila bangindu ya mfunu. Monisa mutindu nsamuni lenda tula fondasio sambu na mvutukilu ya mpa. Sala mutindu mosi sambu na mbandu ya zole ya bangogo ya kukotila na masolo ya Nzozulu ya Nkengi mpi ya kamukanda Nsangu ya Mbote. Monisa “Mutindu ya Kulonguka Biblia ti Muntu na Nsadisa ya Kamukanda Nsangu ya Mbote.” Siamisa bansamuni na kuyidika bangogo na bo mosi ya kukotila na masolo.
ZINGA MUTINDU BAKRISTU FWETE ZINGA
“Beto Kele ti Dibaku ya Kutunga mpi Kuyidika Bisika ya Lusambu ya Kieleka”: (Min. 15) Disolo ti Bawi. Lomba bampangi yina me salaka dezia kisalu ya kutunga Nzo ya Kimfumu na kutubila kiese yina bo waka. Yula na bunkufi mpangi-bakala yina ke twadisaka kisalu ya kutula bunkete mpi kuyidika Nzo ya Kimfumu, na kutubila bangidika yina dibundu me bakaka.
Kulonguka ya Biblia ya Dibundu: ia kapu 6 § 1-14 (Min. 30)
Mvutukilu mpi Mambu ya Beto Ta Longuka na Mposo ya Ke Kwisa (Min. 3)
Nkunga 142 mpi Kisambu
Ngibusa: Beno widikila ntete miziki ya nkunga ya mpa mpi na nima dibundu kuyimba nkunga yango.


text:
Aprili 29–Mayi 5
2 BAKORINTO 1-3
Nkunga 44 mpi Kisambu
Bangogo ya Luyantiku (Min. 3 to na nsi)
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI
“Yehowa ‘Nzambi Yina Ke Lembikaka Bantu Yonso’”: (Min. 10)
[Songa video Bangogo ya Luyantiku ya 2 Bakorinto.]
2Bk 1:3—Yehowa kele “Tata ya mawa mingi” (w17.07 13 § 4)
2Bk 1:4—Kikesa yina Yehowa ke pesaka beto ke sadisaka beto na kulembika bantu ya nkaka (w17.07 15 § 14)
-
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve (Min. 8)
2Bk 1:22—Bangogo “kidimbu” mpi “kashe” yina Nzambi tulaka Bakristu yina bo me tulaka mafuta ke tendula nki? (w16-F.04 32)
2Bk 2:14-16—Inki Polo zolaka kutuba ntangu yandi tubilaka “ndonga ya bantu yina me nunga”? (w10-F 1/8 23)
Lutangu ya Biblia ya mposo yai me longa nge nki sambu na Yehowa?
Inki bimvwama ya nkaka ya kimpeve nge me zwa na lutangu ya Biblia ya mposo yai?
-
Lutangu ya Biblia: (Min. 4 to na nsi) 2Bk 3:1-18 (th dilongi 10)
KUDIPESA NA KISALU YA BILANGA
Video ya Mvutukilu ya Mpa ya Zole: (Min. 5) Songa video mpi tubila yo ti bawi.
Mvutukilu ya Mpa ya Zole: (Min. 3 to na nsi) Sadila mbandu ya disolo ti muntu. (th dilongi 6)
Kulonguka ya Biblia: (Min. 5 to na nsi) bhs 52-53 § 3-4 (th dilongi 8)
ZINGA MUTINDU BAKRISTU FWETE ZINGA
“Sosa Kubaka Malongi Yina Ke Katukaka na Yehowa”: (Min. 15) Disolo ti Bawi. Songa video Malongi ya Yehowa Me Kumisaka Bo Bamvwama na Kimpeve.
Kulonguka ya Biblia ya Dibundu: (Min. 30) jy Kapu 64
Mvutukilu mpi Mambu ya Beto Ta Longuka na Mposo Ke Kwisa (Min. 3)
Nkunga 130 mpi Kisambu


text:
MWBR20 01 Bareferanse ya Mukanda ya Lukutakanu Luzingu mpi Kisalu
YANUARI 6-12
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | KUYANTIKA 1-2
“Yehowa Gangaka Luzingu na Ntoto”
it-1-F 563
Lugangu
Na Kilumbu ya Ntete, Nzambi tubaka nde: “Nsemo kuvanda,” nsemo kotaka na matuti mpi mwanganaka, kansi ba-nto ya nsemo yango kumaka ve tii na ntoto. Yo ke monana nde, yo vandaka kusalama malembe-malembe mutindu mbaludi mosi, J. W. Watts tubaka nde: “Malembe-malembe nsemo vandaka.” Nzambi kabisaka nsemo ti mudidi, yandi bingaka nsemo kilumbu mpi bingaka mudidi mpimpa. Yo ke monisa nde ntoto vandaka kubaluka na lweka na yo mosi mpi yo vandaka kubaluka na lweka ya ntangu na mpila nde balweka na yo ya Esti mpi ya Westi kuvanda ti bansungi ya nsemo mpi ya mpimpa.—Kuy 1:3, 4.
Na Kilumbu ya Zole, Nzambi salaka mpwasa ya nene mpi salaka nde “masa kukabwana ti masa.” Bamasa ya nkaka bikalaka na ntoto, kansi masa ya mingi bikalaka na zulu mpi mpwasa ya nene vandaka na kati ya bamasa yina zole. Nzambi bingaka mpwasa ya nene zulu, kansi yo vandaka kuwakana ti ntoto. Mutindu bamasa vandaka ya kulufuka na zulu ya mpwasa ya nene ke monisa ve nde yo fikaka bambwetete to bingangwa ya nkaka ya ke vandaka na zulu.—Kuy 1:6-8.
Na Kilumbu ya Tatu, Nzambi sadilaka ngolo na yandi ya kuyituka mpi vukisaka bamasa yina vandaka na ntoto mpi ntoto ya kuyuma basikaka ebuna Nzambi bingaka yo Ntoto. Yo ke monana nde na kilumbu yina ata kikangwa mosi ve vandaka na zulu ya ntoto kansi Nzambi salaka ba-atome, matiti mpi banti yina ke butaka mbuma. Konso nti na kati ya banti yai ya kuswaswana butaka mbuma na kutadila ‘mutindu’ na yo.—Kuy 1:9-13.
it-1-F 563-564 § 7-10
Lugangu
Yo kele mpi mfunu na kuzaba nde, bo sadilaka ve ngogo ya Kiebreo ba·raʼʹ yina ke tendula “kuganga” na Kuyantika 1:16. Kansi bo sadilaka ngogo ya Kiebreo ʽa·sahʹ, yina ke tendula “kusala.” Sambu ntangu, ngonda mpi bambwetete kele na kati ya “zulu” yina Kuyantika 1:1 ke tubila, yo ke monisa nde Nzambi gangaka yo na ntwala ya Kilumbu ya Iya. Na Kilumbu ya Iya, Nzambi landaka “kusala” bigangwa yai ya kele na zulu sambu yo vanda na kuwakana ti ntoto mpi ti mpwasa ya nene yina kele na zulu na yo. Biblia ke tuba nde, ‘Nzambi tulaka yo na mpwasa ya nene ya zulu sambu na kupesa nsemo na ntoto.’ Yo ke monisa nde yo ke pesaka nsemo na ntoto mutindu yo vandaka kupesa nsemo na mpwasa ya nene. Diaka, bima yina ke pesaka nsemo vandaka “bidimbu sambu na bansungi, bilumbu, mpi bamvula,” mpi yo ke sadisaka bantu na mitindu mingi.—Kuy 1:14.
Na Kilumbu ya Tanu ya lugangu, Nzambi gangaka mioyo ya bantu yina ke zingaka ve na ntoto. Nzambi gangaka kaka ve kigangwa mosi sambu yo kuma kigangwa ya nkaka, kansi yandi gangaka bimvuka ya mioyo yina ke zingaka na ngolo na yandi. Biblia ke tuba nde: “Nzambi gangaka bigangwa ya nene ya nzadi-mungwa mpi bigangwa yonso ya ke zingaka yina ke tambulaka mpi ke fulukaka na masa na kutadila mitindu na yo, mpi konso kigangwa ya ke pumbukaka yina kele ti mapapu na kutadila mutindu na yo.” Nzambi sepelaka na bima yina yandi salaka, yo yina yandi sakumunaka bo mpi tubaka nde, “beno kuma mingi.” Yo vandaka ve mpasi na bigangwa yai ya mitindu ya kuswaswana na kukuma mingi sambu Nzambi salaka yo ti makuki ya kubuta na ‘kutadila mitindu na yo.’—Kuy 1:20-23.
Na Kilumbu ya Sambanu, “Nzambi salaka bambisi ya mfinda yina kele na ntoto na kutadila mitindu na yo, bambisi ya bwala na kutadila mitindu na yo, mpi bambisi yonso ya ke tambulaka divumu na ntoto na kutadila mitindu na yo.” Kisalu yai vandaka mbote bonso bisalu yina Nzambi salaka na ntwala.—Kuy 1:24, 25.
Pene-pene ya nsuka ya kilumbu ya sambanu ya kisalu ya lugangu, Nzambi salaka kigangwa mosi ya mpa yina vandaka ti kiyeka na zulu ya bambisi kansi ve na zulu ya bawanzio. Kigangwa yango vandaka muntu, Nzambi gangaka yandi na kifwani na yandi mpi muntu yango vandaka bonso Nzambi. Kuyantika 1:27 ke tuba na bunkufi sambu na bantu nde, “yandi [Nzambi] gangaka bo bakala mpi nkento,” mambu yai ke wakana ti disolo yai ya kele na Kuyantika 2:7-9 ya ke monisa nde Yehowa Nzambi salaka muntu ti mfututu ya ntoto, yandi fulaka yandi mpema ya luzingu na mbombo mpi na nima muntu kumaka moyo yina ke zinga mpi Nzambi tulaka yandi na paladisu kisika yina madia vandaka. Yehowa sadilaka bima yina kele na ntoto sambu na kusala kisalu na yandi mpi na nima, yandi salaka muntu; yandi bakaka mpanzi ya Adami sambu na kuganga nkento. (Kuy 2:18-25) Kaka na nima ya kuganga nkento, lugangu ya bakala ti nkento manaka na kutadila ‘mutindu na bo.—Kuy 5:1, 2.
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve
Inki Mutindu Siansi Kele ti Bupusi na Luzingu na Nge?
Bamvula ya ntoto mpi luyalanganu
Bantu ya siansi ke monaka nde ntoto me salaka dezia bamvula kiteso ya bamiliare 4 mpi nde zulu me salaka bamvula kiteso ya bamiliare 13 to 14. Biblia ke tubilaka ve dati yina Nzambi gangaka luyalanganu. Diaka, yo ke tubaka ve ata kisika mosi nde ntoto me salaka kaka bamvula fioti mpamba. Verse ya ntete ya Biblia ke tuba nde: ‘Na luyantiku, Nzambi salaka zulu ti ntoto.’ (Kuyantika 1:1) Nsa yai ke sadisaka bantu ya siansi na kuyindula bamvula yina ntoto me salaka na kutadila minsiku na bo
it-2-F 17
Yezu Kristu
Yandi kele ve Ngangi. Mwana pesaka maboko ntangu Nzambi vandaka kuganga bima, kansi yo kumisaka yandi ve Ngangi bonso tata na yandi. Ngolo yina yandi sadilaka sambu na kuganga bima katukaka na Nzambi na nzila ya mpeve santu na yandi to ngolo yina Nzambi ke sadilaka kisalu. (Kuy 1:2; Nk 33:6) Yehowa muntu me pesaka bima yonso luzingu. Yo yina bima yonso ya ke tambulaka, yo vanda yina ke monanaka mpi yina ke monanaka ve ke zingaka sambu na yandi. (Nk 36:9) Mwana vandaka ve Ngangi bonso tata na yandi, kansi yandi vandaka kapita ya kisalu to muntu yina Yehowa Ngangi, sadilaka sambu na kuganga. Yezu yandi mosi tubaka nde Nzambi kele ngangi, mutindu Masonuku ke monisa yo.—Mat 19:4-6.
Lutangu ya Biblia
YANUARI 13-19
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | KUYANTIKA 3–5
“Bampasi Yina Luvunu ya Ntete Me Nataka’’
Lukanu ya Yehowa Ta Lungana!
Satana Diabulu sadilaka nioka sambu na kupusa Eva na kukolama na Yehowa, Tata na yandi. (Tanga Kuyantika 3:1-5; Kus 12:9) Satana monisaka nde bantu kele ti nswa ya kudia bambuma ya konso nti ya kilanga. Na bangogo ya nkaka, Satana sosaka kuyula Eva nde, ‘Keti nge ke zola kutuba nde nge kele ve ti nswa ya kusala konso kima yina nge me zola?’ Diaka, yandi songaka Eva nde: “Beno ta fwa ve ata fioti.” Yandi kusaka yandi. Na nima, yandi ndimisaka Eva nde yo kele mfunu ve nde yandi lemfukila Nzambi. Satana tubaka nde: “Nzambi me zaba nde kaka kilumbu yina beno ta dia yo meso na beno ta kanguka.” Satana tubaka nde Yehowa buyisaka bo mbuma ya nti yina sambu yandi zabaka nde yo ta kumisa bo mayele mingi. Nsuka-nsuka, yandi tubaka mambu yai ya luvunu: “Beno ta kuma bonso Nzambi, beno ta zaba mambu ya mbote ti ya mbi.”
w00-F 11/15 25-26
Dilongi Yina Beto Lenda Baka na Mbandu ya Bankwelani ya Ntete
Keti yo lombaka kaka nde Eva kusala disumu? Ve. Nge lenda kuditula na kisika na yandi. Nioka tubaka mambu yina swaswanaka kibeni ti yina Nzambi mpi Adami tubaka. Inki mutindu nge ta kudiwa kana muntu mosi ya nge me zaba ve ke tuba mambu ya luvunu sambu na muntu ya nge ke zolaka mpi ya ke tudilaka ntima? Eva zolaka kusala mambu mutindu ya nkaka sambu na kumonisa nde yandi ke menga mpi ke wa makasi sambu na mambu yina, nkutu yandi zolaka kubuya kuwidikila nioka. Yo vanda mpidina to ve, nioka yango vandaka ntete nani sambu na kutula ntembe na lunungu ya Nzambi mpi na mambu yina bakala na yandi tubaka? Sambu na kumonisa luzitu na kiyeka ya bakala na yandi, Eva zolaka ntete kulomba ndongisila na ntwala ya kubaka konso lukanu yina. Beto fwete sosa ntete ndongisila kana bo me zabisa beto mambu yina ke wakana ve ti bansiku ya Nzambi. Kansi, Eva ndimaka mambu yina nioka tubilaka yandi, yandi mosi monisaka nde yandi me fwana na kupona mambu ya mbote mpi ya mbi. Mutindu yandi bikisaka bangindu yina na mabanza na yandi, yandi kumaka kusepela ti yo. Na kisika ya kukatula mpusa yina ya mbi na mabanza na yandi to ya kusonga yo na muntu yina vandaka mfumu ya dibuta, Eva yedisaka mpusa yina ya mbi. Yandi salaka kibeni kifu!—1 Bakorinto 11:3; Yakobo 1:14, 15.
Adami Waka Ndinga ya Nkento na Yandi
Eva pusaka Adami na kusala disumu yina yandi salaka. Sambu na nki Adami bwaka na mpukumuna yina? (Kuyantika 3:6, 17) Adami kutanaka ti diambu yina mekaka kwikama na yandi. Keti yandi ta lemfukila Ngangi na yandi, yina pesaka yandi bima yonso, yo vanda Eva, nkento yina yandi vandaka kuzola mingi? Keti yandi ta sosa lutwadisu ya Nzambi na mambu yina yo lombaka nde yandi sala na dibaku yai? To kulanda nkento na yandi? Adami zabaka mbote nde mambote yina Eva yindulaka nde yandi ta baka kana yandi dia mbuma ya nti yina Nzambi buyisaka vandaka luvunu. Ntumwa Polo sonikaka na nzila ya mpeve santu nde: “Bo kusaka ve Adami, kansi bo kusaka kibeni nkento mpi yandi fwaka nsiku ya Nzambi.” (1 Timoteo 2:14) Adami buyaka kulemfukila Yehowa na luzolo yonso. Yandi waka boma ya ngolo ya kukabwana ti nkento. Boma yango vandaka kibeni ngolo kuluta lukwikilu na yandi na makuki yina Nzambi vandaka ti yo ya kumanisa diambu yango.
Keti Nzambi Ke kudibanzaka Mpenza Sambu na Bankento?
Keti Nzambi me singaka bankento?
Ve. Muntu ya Nzambi ‘me singaka’ kele ‘nioka ya ntama, yina bo ke bingaka” Diabulu. (Kusonga 12:9; Kuyantika 3:14) Ntangu Nzambi tubaka nde Adami “ta yalaka” nkento na yandi, yandi zolaka kutuba ve nde yo kele mbote nde bakala kuyala na ngolo nkento na yandi. (Kuyantika 3:16) Nzambi vandaka kumonisa kaka bampasi yina disumu zolaka kunatila bankwelani ya ntete.
Bangindu ya Mfunu ya Mukanda ya Kuyantika—I
3:17—Na nki mutindu ntoto kusingamaka, mpi sambu na ntangu ikwa? Bangogo ya kusinga yina Nzambi tubilaka ntoto tendulaka nde ntangu yai yo zolaka kukuma mpasi mingi na kusala bilanga. Bana ya Adami monaka mpenza mambu ya mbi yina kusinga yango nataka, ti bansende na yo, na mpila nde Lameki, tata ya Noa, kutubilaka ‘kisalu ya mpasi ya beto ke salaka awa na ntoto yai ya Mfumu Nzambi singaka.’ (Kuyantika 5:29) Na nima ya Mvula ya Ngolo, Yehowa sakumunaka Noa ti bana na yandi, mpi yandi songaka bo lukanu na Yandi nde bo fulusa ntoto. (Kuyantika 9:1) Yo fwete vanda nde Nzambi katulaka kusinga yina yandi singaka ntoto.—Kuyantika 13:10.
it-1-F 672
Bampasi ya Kubuta
Mpasi yina ke kwisaka na ntangu ya kubuta. Nzambi songaka Eva nkento ya ntete na nima ya kusala disumu nde yandi ta kutanaka ti bampasi na ntangu ya kubuta. Kana yandi landaka kulemfukila Nzambi, Nzambi zolaka kulanda kusakumuna yandi mpi yandi zolaka kubuta kukonda mpasi sambu “lusakumunu ya Yehowa ke kumisaka muntu mvwama, mpi yandi ke yikaka ve mpasi na zulu na yo.” (Bin 10:22) Mutindu Nzambi tubaka yo, nitu na beto ya kukonda kukuka ke natilaka beto bampasi. Yo yina, Nzambi ke tuba nde: (kaka mutindu bantu ke tubaka mbala mingi nde mambu yina Nzambi ke pesaka nzila nde yo salama, yandi muntu ke salaka yo): “Mono ta kumisa bampasi na nge mingi kibeni ntangu nge ta vanda ti divumu; nge ta butaka bana na mpasi.”—Kuy 3:16.
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve
it-2-F 105 § 8
Lameki
Poemi yina Lameki salaka sambu na bankento na yandi (Kuy 4:23, 24) Ke monisa kikalulu ya nku yina bantu vandaka ti yo na bilumbu yina. Lameki tubaka na poemi na yandi nde: “Beno wa ndinga na mono, beno bankento ya Lameki; beno widikila mambu yai ya mono ke tuba: Mono me fwa muntu sambu yandi lwadisaka mono, ee, leke mosi ya bakala sambu yandi bulaka mono. Kana bo vutudilaka Kaini mbi bambala nsambwadi, ebuna Lameki bambala makumi nsabwadi na nsambwadi.” Ntembe kele ve nde Lameki sosaka kudinungisa, na kutuba nde yandi fwaka ve muntu na luzolo yonso bonso Kaini. Lameki sosaka kudinungisa na kutuba nde yandi fwaka muntu yina lwadisaka mpi bulaka yandi. Yoyina, Lameki sonikaka poemi na yandi sambu na kuditanina na mpila nde bantu kusala yandi ve mbi mutindu yandi fwaka muntu yina nwanisaka yandi.
it-1-F 352 § 5
Kuvweza
Na bilumbu ya Enosi, na ntwala nde mvula ya ngolo kunoka, bantu vandaka ve “Kubinga zina ya Yehowa” na mutindu ya mbote mpi ya masonga, sambu ntembe kele ve nde banda ntama, Abele vandaka kubinga Nzambi na zina na yandi. (Kuy 4:26; Ebr 11:4) Bantu ya mayele ya nkaka vandaka kundima nde bantu vandaka kusadila zina yai na mutindu ya mbi mpi bo vandaka kupesa bantu mpi banzambi ya biteki zina ya Yehowa; yo monisaka nde bo vandaka kuvweza zina ya Nzambi.
Lutangu ya Biblia
YANUARI 20-26
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | KUYANTIKA 6–8
“Yandi Salaka Kaka Mutindu Yina”
Landa Mbandu ya Lukwikilu mpi Bulemfu ya Noa, ya Daniele, mpi ya Yobi
4 Inki bampasi Noa kutanaka ti yo? Na bilumbu ya Enoki, nkaka ya Noa, bantu vandaka dezia kusala mambu ya mbi. Bo vandaka kutuba mambu ya mbi yina vandaka “kuvweza” Yehowa. (Yude 14, 15) Bantu kumaka kusala mubulu mingi. Yo yina, na bilumbu ya Noa, “ntoto fulukaka ti mubulu.” Bawanzio yina kolamaka kwisaka na ntoto, bo lwataka nitu ya kimuntu mpi kwelaka bankento. Bo butaka bana ya nku mpi ya mubulu. (Kuy 6:2-4, 11, 12) Kansi Noa vandaka ve bonso bantu yai. Biblia ke tuba nde “Noa ndimamaka na meso ya Yehowa.” Yandi vandaka kusala mambu ya mbote. Biblia ke yika nde: “Noa tambulaka ti Nzambi ya kieleka.”—Kuy 6:8, 9.
Yandi “Tambulaka ti Nzambi ya Kieleka”
Kisalu yina bakaka bamvula mingi, ziku bamvula 40 to 50. Yo lombaka kuzenga banti, kudindumuna yo, kupasula mabaya, kuyidika yo, mpi kuvukisa yo. Yo lombaka nde maswa kuvanda ti banivo tatu, mwa basuku, mpi kielo na lueka na yo. Yo ke monana nde, yo vandaka ti banela na zulu na yo, mpi ti ludi yina mbala ya nkaka vandaka ti kisika ya kukulumuka sambu na kubasisa masa.—Kuyantika 6:14-16.
w11 1/9 21 § 13
Baka Ntinu ti Kukanga-Ntima
13 Inki sadisaka bansadi yai ya Yehowa na kukanga-ntima mpi kununga ntinu na bo? Beto tadila mambu yina Polo sonikaka sambu na Noa. (Tanga Baebreo 11:7.) ‘Mvula ya ngolo yina nokaka na nsi-ntoto ya zolaka kufwa bima yonso yina ke zingaka,’ kuvandaka diambu yina Noa ‘monaka ntete ve.’ (Kuy. 6:17) Yo vandaka diambu mosi yina mesalamaka ntete ve. Ata mpidina, Noa yindulaka ve nde yo zolaka kusalama ve ata fioti. Sambu na nki? Sambu yandi vandaka kukwikila nde Yehowa ke lungisaka mambu yonso yina yandi ke tubaka. Noa yindulaka ve nde, mambu yina Nzambi zabisaka yandi na kusala vandaka mpasi. Biblia ketuba nde: “[Yandi] salaka mambu yonso ya Nzambi songaka yandi.” (Kuy. 6:22) Noa vandaka ti mambu mingi ya kusala—kutunga maswa, kuvukisa bambisi, kubumba madia sambu na dibuta na yandi mpi sambu na bambisi, kukebisa bantu sambu na Mvula ya Ngolo, mpi kusadisa dibuta na yandi na kuvanda ti lukwikilu ya ngolo na Yehowa. Yo vandaka ve pete na kusala “mambu yonso ya Nzambi songaka yandi.” Ata mpidina, lukwikilu mpi kukanga-ntima na yandi pusaka Yehowa na kugulusa yandi mpi na kusakumunaka yandi ti dibuta na yandi.
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve
Bangindu ya Mfunu ya Mukanda ya Kuyantika—I
7:2—Inki kima vandaka kusadisa sambu na kuswaswanisa bambisi ya nsiku ti ya nsiku ve? Yo ke pwelele nde bo vandaka kuswaswanisa yo na kutadilaka kana bo lenda sadila bambisi yango sambu na kupesa bimenga to ve kansi yo vandaka kulanda ve kana bantu lenda dia to lenda dia yo ve. Bantu vandaka kudia ve mbisi na ntwala ya Mvula ya Ngolo. Bantu yantikaka kusadila bangogo “ya nsiku” mpi “ya nsiku ve” sambu na kutubila madia kaka na ntangu ya Nsiku ya Moize, mpi yo sukaka ntangu nsiku yango fwaka. (Bisalu 10:9-16; Efezo 2:15) Yo fwete vanda nde Noa zabaka kibeni nki kima fwanaka sambu na kupesa kimenga na lusambu ya Yehowa. Mwa ntangu fioti na nima ya kubasika na maswa, yandi “salaka mesa-kimenga sambu na Mfumu Nzambi. Na bambisi ti bandeke yina kele na nsiku ve, yandi bakaka mosi-mosi, yandi fwaka yo, ebuna yandi pesaka yo makabu ya kuyoka ya mvimba na zulu ya mesa-kimenga.”—Kuyantika 8:20.
Bangindu ya Mfunu ya Mukanda ya Kuyantika—I
7:11—Masa yina kunokaka na Mvula ya Ngolo katukaka wapi? Na nsungi to “kilumbu” ya zole ya lugangu, ntangu Nzambi salaka “mupepe” yina vandaka kutambula na zulu ya ntoto, masa vandaka kutambula “na nsi ya mupepe yango” mpi “na zulu ya mupepe yango.” (Kuy 1:6, 7, NW) Masa yina kuvandaka “na nsi” vandaka bamasa yina kuvandaka dezia na ntoto. Masa yina kuvandaka “na zulu” vandaka lubungi ya ngolo yina vandaka ntama na zulu ya ntoto, mpi yina kusalaka “masa mingi-mingi.” Bamasa yai kubwaka na ntoto na bilumbu ya Noa.
Lutangu ya Biblia
YANUARI 27–FEBRUARI 2
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | KUYANTIKA 9–11
“Ntoto ya Mvimba Vandaka Kutuba Kaka Ndinga Mosi”
it-1-F 255
Babilone ya Nene
Mutindu Babiblone ya Ntama Vandaka. Bantu yantikaka kutunga mbanza ya Babilone na muwanda ya Shinare kaka na ntangu bo sosaka kutunga Nzo-zulu ya Babele. (Kuy 11:2-9) Kikuma yina pusaka bantu na kutunga Nzo-zulu mpi mbanza yina vandaka ve sambu na kukumisa zina ya Nzambi, kansi sambu bantu yina vandaka kutunga yo ‘kusala zina ya lukumu’ sambu na bo mosi. Batempelo yina bo ke bingaka ziggourat vandaka kufika ve kaka mayumbu ya Babilone ya ntama kansi bisika ya nkaka na Mezopotamia yina vandaka kundima dibundu ya mbanza ya kisina ata mitindu na yo ya kusamba. Mutindu Yehowa bakaka lukanu ya kusukisa kisalu ya kutunga tempelo ke monisa pwelele nde yandi pesaka yo ndola sambu yo vandaka kisina ya dibundu ya luvunu. Zina ya Kiebreo ya mbanza ya Babele ke tendula “Kisaka-Saka,” zina Sumerian (Ka-dingir-ra) mpi Akkadian (Bab-ilu) ke tendula “Kielo ya Nzambi.” Kansi bantu yina bikalaka na mbanza katulaka zina na yo ya ntama sambu na kubuya ndola ya kisina, ata mpidina zina ya mpa ya bo pesaka yo vandaka kumonisa mbanza ti dibundu.
it-2-F 111 § 6
Ndinga
Disolo yina kele na mukanda ya Kuyantika ke monisa mutindu ndambu ya bantu na ntwala ya mvula ya ngolo vukanaka na kusala mambu yina vandaka kuwana ve ti luzolo ya Nzambi mutindu bo teleminaka Noa mpi bana na yandi. (Kuy 9:1) Na kisika ya kupanzana mpi ‘kufulusa ntoto,’ bo bakaka lukanu ya kuvukisa kimvuka ya bantu sambu na kuzinga na kisika yina bo ke bingaka muwanda ya Shinare na Mezopotamia. Ya kieleka, yo kumaka kisika ya lusambu mpi Nzo-zulu ya lusambu.—Kuy 11:2-4.
it-2-F 111 § 7
Ndinga
Nzambi Nkwa-ngolo yonso sukisaka lukanu na bo ya lulendo mutindu yandi panzaka bumosi yina bo vandaka ti yo na kusala kisalu mpi yandi kumisaka kisaka-saka ndinga yina bo vandaka kutuba. Yo kumaka mpasi na kutwadisa konso kisalu ya lukanu na bo mpi bo panzanaka na bandambu yonso ya ntoto. Mutindu bo vandaka diaka ve kutuba ndinga mosi salaka nde kisalu na bo kukwenda diaka ve na ntwala. Mutindu bo buyaka kulanda lutwadisu ya Nzambi salaka nde bo kuka ve kuvukisa mayele mpi ngolo na bo. Diaka, yo vandaka mpasi nde bantu ya bimvuka ya bandinga ya kuswaswana kuvukisa mayele na bo; mayele yina katukaka ve na Nzambi kansi yina katukaka na bantu. (Fwanisa ti Lon 7:29; Kul 32:5.) Ntangu bantu kabwanaka mpi vandaka ve kutuba ndinga mosi, yo salaka nde bantu kulungisa ve balukanu na bo ya kigonsa mpi ya mbi. (Kuy 11:5-9; fwanisa ti Yez 8:9, 10.) Bubu yai beto lenda mona na mabanza mambu yina zolaka kusalama kana bantu zolaka kulungisa lukanu na bo ya kutunga, mpidina beto lenda bakisa mutindu Yehowa monaka mambu na ntwala kana yandi pesaka nzila nde bantu kulungisa lukanu na bo ya kutunga Babele.
it-2-F 375
Makanda
Mutindu bandinga kumaka mingi, konso kimvuka ya bantu yina vandaka kutuba ndinga mosi kumaka ti mutindu na bo ya kuzinga, mayele na bo ya kusala bisalu, bansiku na bo, bikalulu na bo mpi dibundu na bo; konso kimvuka vandaka ti mitindu na yo ya kusala mambu. (Lev 18:3) Sambu bantu yai kabwanaka ti Nzambi, bantu mingi na kati na bo kumaka kusambila biteki.—Kul 12:30; 2Bn 17:29, 33.
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve
it-1-F 421 § 4
Kami
Yo ke monana nde Kanana salaka diambu mosi ya mbi mpi tata na yandi Kami kukaka ve kusungika yandi. Noa tubaka dezia na ntwala na nsadisa ya mpeve santu nde ziku bikalulu ya mbi ya Kami ta monana na mwana na yandi Kanana mpi yo lenda monana na bana ya Kanana. Mambu yina Noa tubaka lunganaka na mbala ya ntete ntangu bantu ya Izraele ya Semi nwanisaka bantu ya Kanana. Bantu yina fwaka ve (mu mbandu bantu ya Gibeoni [Yoz 9]) kumaka bampika na Izraele. Bamvula mingi na nima, mambu yina Noa tubaka lunganaka diaka ntangu bantekolo ya Kami, bana ya Kanana kumaka na nsi ya luyalu ya Yafeti, bangolo ya ntoto ya mvimba ya Medo-Persia, Grese mpi Roma.
it-2-F 403
Nimrodi
Luyantiku ya kimfumu ya Nimrodi vandaka bambanza ya Babele, Ereki, Akadi, mpi Kalne na insi ya Shinare. (Kuy 10:10) Ziku, bo yantikaka kutunga Babele mpi nzo-zulu na yo na lutwadisu na yandi. Mambu yai mpi vandaka kuwakana ti bansiku ya Bayuda. Josèphe tubaka nde: “Malembe-Malembe [Nimrodi] kumaka kusala mambu na nku yonso, yandi monaka nde sambu bantu kuwa diaka ve Nzambi boma, yandi mpamba fwete yala bo na ngolo na yandi mosi. Yandi monaka nde yandi ta konda lusadisu kana Nzambi kunokisa diaka mvula ya ngolo na ntoto, yo yina yandi bakaka lukanu ya kutunga nzo-zulu ya nda sambu masa kukuma ve kisika yina yandi ta vanda sambu yandi vutula mbi ya lufwa ya bankaka na bo. Bantu ndimaka ngindu ya [Nimrodi] mpi buyaka kulemfukila Nzambi, yo yina bo tungaka nzo-zulu . . . mpi bo tungaka yo nswalu kibeni.”
Lutangu ya Biblia


text:
Yuni 26–Yuli 2
EZEKIELE 6-10
Nkunga 141 mpi Kisambu
Bangogo ya Luyantiku (Min. 3 to na nsi)
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI
“Keti Nge Ta Baka Kidimbu Sambu na Kuguluka?”: (Min. 10)
Eze 9:1, 2—Mbona-meso ya Ezekiele ke pesa beto malongi ya mfunu (w16.06 31-32)
Eze 9:3, 4—Bantu yina me ndimaka nsangu ya mbote ta baka kidimbu sambu na kuguluka na mpasi ya nene
Eze 9:5-7—Yehowa ta fwa ve bantu ya lunungu ntangu yandi ta fwa bantu ya mbi
-
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve: (Min. 8)
Eze 7:19—Inki mutindu verse yai lenda sadisa beto na kudibongisa sambu na bilumbu ke kwisa? (w09 9/1 26 § 10)
Eze 8:12—Inki mutindu verse yai ke monisa nde kukonda lukwikilu lenda pusa muntu na kusala mambu ya mbi? (w11 4/1 30 § 14)
Lutangu ya Biblia ya mposo yai me longa nge nki sambu na Yehowa?
Inki bimvwama ya nkaka ya kimpeve nge me zwa na lutangu ya Biblia ya mposo yai?
-
Lutangu ya Biblia: (Min. 4 to na nsi) Eze 8:1-12
KUDIPESA NA KISALU YA BILANGA
Na Mbala ya Ntete ya Beno Me Kutana: (Min. 2 to na nsi) Kus 4:11—Longa Kieleka.
Mvutukilu ya Mpa: (Min. 4 to na nsi) Nk 11:5; 2Bk 7:1—Longa Kieleka.
Kulonguka ya Biblia: (Min. 6 to na nsi) bh 127 § 4-5—Monisa mutindu ya kusimba ntima ya muwi.
ZINGA MUTINDU BAKRISTU FWETE ZINGA
“Zitisa Minsiku ya Yehowa ya Bikalulu ya Mbote”: (Min. 15) Disolo ti Bawi. Songa video Kuma Nduku ya Yehowa—Bakala Mosi, Nkento Mosi.
Kulonguka ya Biblia ya Dibundu: (Min. 30) kr kapu 14 § 8-14, lupangu “‘Yandi Fwaka Sambu na Lukumu ya Nzambiʼ”
Mvutukilu mpi Mambu ya Beto Ta Longuka na Mposo Ke Kwisa (Min. 3)
Nkunga 33 mpi Kisambu


text: 26 Ntangu yai nzala vandaka na insi yina, katula nzala ya ntete yina basikaka na bilumbu ya Abrahami,+ yo yina Izaki kwendaka na Abimeleki ntotila ya bantu ya Filistia, na Gerare.2 Ebuna Yehowa monanaka na yandi mpi tubaka nde: “Kukulumuka ve na Ezipte. Zinga na insi yina mono ta songa nge.3 Zinga bonso munzenza na insi yai,+ mpi mono ta landa kuvanda ti nge mpi kusakumuna nge sambu mono ta pesa nge ti bana* na nge bansi yai yonso,+ mpi mono ta lungisa ndefi yina mono diaka na ntwala ya Abrahami+ tata na nge:4 ‘Mono ta kumisa bana* na nge mingi bonso bambwetete ya zulu;+ mpi mono ta pesa bana* na nge bansi yai yonso;+ mpi na nzila ya bana* na nge makanda yonso ya ntoto ta kudibakila lusakumunu,’+5 sambu Abrahami waka ndinga na mono mpi landaka kuzitisa mambu ya mono ke lombaka, bantuma na mono, bansiku na mono ya kusonika, mpi bansiku na mono.”+6 Yo yina Izaki landaka kuzinga na Gerare.+7 Ntangu bantu ya kisika yina vandaka kuyula-yula yandi sambu na nkento na yandi, yandi vandaka kutuba nde: “Yandi kele mpangi na mono.”+ Yandi vandaka kuwa boma ya kutuba nde, “Yandi kele nkento na mono,” sambu yandi tubaka nde, “Bantu ya kisika yai lenda fwa mono sambu na Rebeka,” sambu yandi vandaka kitoko mingi.+8 Na nima ya mwa ntangu, Abimeleki ntotila ya bantu ya Filistia vandaka kutala na nela, mpi yandi monaka Izaki ke monisa zola* na Rebeka nkento na yandi.+9 Na mbala mosi Abimeleki bingaka Izaki mpi tubaka nde: “Yandi kele kibeni nkento na nge! Sambu na nki nge tubaka nde, ‘Yandi kele mpangi na mono’?” Ebuna Izaki tubilaka yandi nde: “Mono tubaka yo sambu mono waka boma nde bo ta fwa mono sambu na yandi.”+10 Kansi Abimeleki tubaka diaka nde: “Inki nge me sala beto?+ Muntu mosi na kati ya bantu lendaka kulala ti nkento na nge kukonda mpasi, mpi nge zolaka kunatila beto makambu!”+11 Ebuna Abimeleki songaka bantu yonso nde: “Konso muntu yina ta simba muntu yai ti nkento na yandi, bo ta fwa yandi kibeni!”12 Izaki yantikaka kukuna bankeni na insi yina, mpi na mvula yina yandi katulaka mbala 100 bima yina yandi kunaka, sambu Yehowa vandaka kusakumuna yandi.+13 Yandi kumaka mvwama, mpi yandi landaka kutoma tii kuna yandi kumaka mvwama ya nene.14 Yandi kumaka ti mameme mpi bangombe mingi mpi bansadi mingi,+ ebuna bantu ya Filistia yantikaka kuwila yandi kimpala.15 Na nima bantu ya Filistia bakaka ntoto mpi fikaka mabulu yonso ya masa yina bansadi ya tata na yandi timunaka na bilumbu ya Abrahami.+16 Na nima, Abimeleki tubilaka Izaki nde: “Katuka na ntoto na beto, sambu nge me kuma ngolo mingi kuluta beto.”17 Yo yina, Izaki katukaka kuna, salaka camp na yandi na muwanda ya Gerare,+ mpi yantikaka kuzinga kuna.18 Ebuna Izaki timunaka diaka mabulu ya masa yina bo timunaka na bilumbu ya Abrahami tata na yandi kansi yina bantu ya Filistia fikaka na nima ya lufwa ya Abrahami,+ mpi yandi bingaka yo na bazina yina tata na yandi pesaka yo.+19 Ntangu bansadi ya Izaki vandaka kutimuna na muwanda yina, bo monaka dibulu mosi ya masa ya kitoko.20 Ebuna bangungudi ya Gerare yantikaka kuswana ti bangungudi ya Izaki nde: “Masa yai kele ya beto!” Yo yina yandi pesaka dibulu yina zina Eseki,* sambu bo swanaka ti yandi.21 Bo yantikaka kutimuna dibulu ya nkaka, mpi bo yantikaka kuswana diaka sambu na yo. Yo yina yandi pesaka yo zina Sitna.*22 Na nima, yandi katukaka pana mpi timunaka dibulu ya nkaka ya masa, kansi bo swanaka ve sambu na yo. Yo yina yandi pesaka yo zina Rehoboti* mpi tubaka nde: “Yo kele sambu Yehowa me pesa beto kisika ya nene ntangu yai mpi yandi me sala nde beto buta mingi na insi yai.”+23 Na nima yandi katukaka pana mpi tombukaka na Bere-sheba.+24 Yehowa basikilaka yandi na mpimpa yina mpi tubaka nde: “Mono kele Nzambi ya tata na nge Abrahami.+ Kuwa boma ve,+ sambu mono kele ti nge, mpi mono ta sakumuna nge mpi ta kumisa bana* na nge mingi sambu na Abrahami nsadi na mono.”+25 Yo yina, yandi tungaka mesa-kimenga kuna mpi bingaka zina ya Yehowa.+ Ebuna Izaki tedimisaka tenta na yandi kuna,+ mpi bansadi na yandi timunaka dibulu ya masa na kisika yina.26 Na nima, Abimeleki katukaka na Gerare ti Ahuzati ndongisi na yandi mpi Pikole mfumu ya basoda na yandi,+ mpi bo kwisaka kisika Izaki vandaka.27 Izaki tubilaka bo nde: “Sambu na nki beno me kwisa awa na mono, sambu beno mengaka mono mpi beno kulaka mono na ntoto na beno?”28 Ebuna bo tubaka nde: “Beto me mona pwelele nde Yehowa kele ti nge.+ Yo yina beto tubaka nde, ‘Pardo, bika nde ndefi ya kuwakana kuvanda na kati na beto ti nge, mpi bika beto sala kuwakana ti nge+29 nde nge ta sala beto ve ata kima mosi ya mbi, kaka mutindu beto salaka nge mbi ve, sambu beto sadilaka nge kaka mambu ya mbote na mutindu beto pesaka nge nzila ya kukwenda na ngemba. Ntangu yai nge kele muntu yina Yehowa me sakumuna.’”30 Ebuna yandi sadilaka bo nkinsi, bo diaka mpi bo nwaka.31 Bo telamaka na suka-suka mpi bo zenganaka kieleka.+ Na nima Izaki pesaka bo nzila ya kukwenda, mpi bo katukaka na kisika na yandi na ngemba.32 Na kilumbu yina, bansadi ya Izaki kwisaka mpi zabisaka yandi diambu ya dibulu ya masa yina bo timunaka,+ bo tubilaka yandi nde: “Beto me mona masa!”33 Yandi pesaka yo zina Shiba. Yo yina zina ya mbanza yina kele Bere-sheba+ tii bubu yai.34 Ntangu Ezau vandaka ti bamvula 40, yandi kwelaka Yehuditi mwana ya Beeri muntu ya Heti, yandi kwelaka mpi Basemati mwana ya Eloni muntu ya Heti.+35 Bo pesaka Izaki ti Rebeka+ mpasi mingi.*


text:
Ngifulu
Yesu kele nani?
Ndendula
Nakutala ngwuvu sambu na kuzaba “kana Nzambi kele?” Bantu mingi ve kele yifulaka nde Yesu kele. Mingi mingi yawu zabana nde Yesu vandaka na nitu ya kimuntu mpi yandi tambulaka na luzingu ya bumuntu, mene luta bamvula 2000. Banding kele bendanaka mingi kana kuzabana ya Yesu mene kota na masolo. Mabundu nyonso ya bisambu kele longaka nde Yesu kele muntu Nzambi tindaka, yandi zabaka kulonga nsangu ya Tata Nzambi, ebuna yandi vandaka muntu ya ntima mbote.
C.S Lewis na buku yandi sonikaka zina na yawu Mere Christianity na kati kuna yandi tubaka mpidiyayi: “Mono kele meka kusonga muntu mosi kutuba ndinga bonso muntu ya kilawu ve, bantu mene konda mayele kele bituba, tuba sambu na [Yesu Christu]: ‘Mono mene kaungula ntima sambu na kundima Yesu bonso longi ya mayele ya kuvanda na kati ya bantu, mono kele buya kutuba nde yandi mosi kudibingaka Nzambi.’ Tala kima yina beto lenda kutuba ve. Muntu yina vandaka bonso beto nyonso, kansi yandi basisaka ndinga ya ngangi na nyonso, yandi kele longi ya mayele ya bumuntu ve. Kisongidila kana beto kele ne dikieyi yina nsusu mene vandila bilumbu mene lunga ve, ebuna kana nge kuwa ndinga ya tata yina, kimono kilawu na kati na yandi ve. Kisongidila ya mambu ya mpidiyina, kana Yesu vandaka mwana ya Mfumu Nzambi ve, yandi vandaka yandi mosi tata. Beno lenda binga yandi kilawu, beno losila yandi mate, nkutu kufwa yandi kufwanisa yandi na mwanzi ya yimbi, kana ve beto fukamina yandi mpi kubinga yandi Nzambi. Beno nata bangindu ya bumuntu ve na kubinga Yesu longi ya mbote.”
Ebuna, inki Yesu tubaka sambu na yina yandi kele? Bibiliya kele tuba inki sambu na yine Yesu kele? Luyantiku ya ndinga, beto tala yandi mosi tubaka inki Jean 10:30, “Mono na Tata beto kele luswaswanu.” Na kutanga kaka ndinga yina yawu kele kudimonisa ve. Ya mukiedika beto tala kifulu ndinga yina mene kota, bantu mene yamba yawu inki mutindu, ‘“Beto mene baka matadi na kuta nge, yawu kele sambu na ndinga ya masonga ve,’ yawu kele sambu ndinga na nge kele ya yimbi, sambu nge kele muntu bonso beto, nge kele kudikumisa Mfumu Nzambi”’ (Jean 10:33).
Bayuda kangukaka meso ya kudizaba, makutu na bawu kuwaka ndinga yina mbote-mbote, disongidulu na yawu kele “Yesu mene kudibinga Nzambi” na ntwala na bawu. Kana beta tala kisoni yina mpi bisoni kelanda, Yesu buyilaka bawu ndinga yina ve, yandi tubaka ve nde mono kele Mfumu Nzambi, kansi yandi tubaka: Masonga “Mono na Tata beto kele muntu mosi” (Jean 10:30). Jean 8:58 kele mbandu yankaka: ‘“Masonga na ntwala tata na ‘beno Abalayama kukwisa mono kele!’”
Na nima bata yina bakaka matadi sambu na kulosa yandi, yina nde vandaka mutindu ya kusadila na bawu (Jean 8:59). Yesu kele kuditendula bonso “Mono kele” ndinga yina kele na luwakanu ya ntama na mukanda ya (Exode 3:14). Sambu na inki bayuda bakaka matadi sambu na kulosila yandi, kana yandi tubaka ve nde yandi kele Nzambi? Kutuka sambu na bayuda, vanda kuditubila nde yandi kele Nzambi?
Yowani 1:1 kele tuba, “Ndinga kele Nzambi.” Yowani 1:14 kele tuba “Ndinga lwataka nitu.” Mambu yayi kele songisa na mpembe nyonso nde Yesu kele Nzambi. Mosi ya balongoki na zina ya Thomas feti baka ndinga yandi kutuba, “Mfumu mpi Nzambi na mono” (Jean 20:28). Yesu buyaka ndinga yina ve. Ntoma Polo kele binga yandi, “… Nkembo ya Yesu Christu, Nzambi na beto mpi ngulunsi na beto” (Tite 2:13).
Ntoma Petelo kele tuba mpila mosi, “… Mfumu Nzambi mpi ngulunsi na beto Yesu Christu” (2 Pierre 1:1). Nzambi Tata mpi muntu kele tubilaka bantu na “zina ya Yesu Christu, yandi kele lunda, ‘Kiti ya kimfumu na nge Nzambi kele ya mvu na mvu mpi kiyeka ya kimfumu kele ya nge.”’ Bantu Nzambi tindaka na luyalu ya kimfumu ya ntete kele songa beto nde Yesu kele Nzambi. Bawu tubaka mpidiyayi, “Mwana bakala mene butukila beto, mwana bakala mene pesamila beto, beto ta binga yandi mutubidi na beto, Nzambi ya ngolo, Tata ya kimakulu, Mfumu ngemba” (Esaïe 9:5).
Ebuna, bonso C.S Lewis kele lunda bangindu na kuzabisa beto nde, kuyamba Yesu bonso longi kaka mosi kele dibanza ve. Yesu kudisongisaka nde yandi kele Nzambi. Kana yandi kele Nzambi ve pana yandi kele muntu ya luvunu, kana beto tala yamasonga yandi kele profeti ve, longi ya mukiedika to muntu-Nzambi. Na kusosa kumonisa nde Yesu kudibingaka Nzambi ve, bantu ya “théologie” kele tuba nde bawu nde “kuzaba yina kele Yesu,” kansi bawu pesaka yandi kiyeka mingi na bibiliya ve. Beto kele banana ya kubuya yina ndinga ya Nzambi kele tuba sambu na Yesu? Inki mutindu longoki ya mayele ya mikanda Nzambi tubaka mambu yandi sonikaka yandi waka yawu na bantu yina zingaka na Yesu na nitu, yayi beto kele sonika yandi mosi Yesu tubaka (Jean 14:26)?
Sambu na inki kuzaba yina Yesu kele feti vanda na mfunu mingi na meso ya bantu nyonso? Inki ya mfunu mingi feti vanda ya kuzaba kana Yesu kele Nzambi? Kima ya mfunu ya kuzaba kana Yesu kele Nzambi to yandi kele Nzambi ve, lufwa na yandi zolaka vanda ngemba ya kimuntu ve (1 Jean 2:2). Sambu na inki Mfumu Nzambi futaka ntalu mene luta mfunu mpidiyina (Romains 5:8); 2 Corin 5:21) Kaka Mfumu Nzambi kuvandaka na kiyaka ya kufuta mfuka. Nzambi kumaka muntu sambu na kubaka kisisika na beto na kulunsi, lufwa na yandi menga kutshiamu na ntoto, yawu gulusa kimuntu nyonso. Kaka Yesu kele nzila ya kuguluka ya bantu nyonso kele na luzingu awa na ntoto. Na kisika ya kimfumu nde yandi bakaka ndinga ya kutuba, “Mono kele nzila, Mukiedika na luzingu, muntu mosi ta mona Tata Nzambi ve kana yandi kumona Yesu ve” (Jean 14:6).
English
Yesu kele nani?


text:
KIUVU KIA 10
Nkia Nsilu Mina Omu Bibila mu Kuma kia Lumbu Ikwiza?
“Ansongi bevua nza, bezingila vo yakwele mvu.”
“O ntoto ukwamanana yakwele mvu.”
“Oyandi ofokola lufwa yakwele mvu, o Mfumu Yave okunguna mansanga muna ndose zawonso.”
“Muna ntangwa yayina, o meso m’ampofo memona, o matu ma afwa matu mewá. Muna ntangwa yayina, o makoka metakuzioka nze mvanda, o lubini lwa mababa lukaza ye kiese. Kadi o maza mefwamfumuka muna makanga, e nkoko muna nzanza.”
“Okunguna mansanga mawonso muna meso mau, o lufwa ke lukala diaka ko, ngatu kala diaka dilu, yovo kazu ngatu mpasi. Mambu mantete maviokele.”
“Betunga nzo yo zingila mo, bekuna mpatu za vinyu yo dia e bundu yau. Ke betunga nzo ko, o muntu ankaka kazingila mo, ke bekuna mpatu ko, kimana akaka badia. Kadi e lumbu ya nkangu ame ikala nze lumbu ya nti, awana nsolele betoma yangalela e salu ya moko mau.”


text:
ZINGA MUTINDU BAKRISTU FWETE ZINGA
Beto Me Kuma Kibeni na Nsuka ya Ngidika yai ya Bima
Beno tala video Beto Me Kuma Kibeni na Nsuka ya Ngidika yai ya Bima, na nima beno pesa mvutu na bangiufula yai na kutadila Matayo 24:34.
“Mambu yai yonso” kele nki?
Inki mutindu Kubasika 1:6 ke sadisa beto na kubakisa ntendula ya ‘ndonga ya bantu’?
Yezu vandaka kutubila nki ndonga ya bantu?
Inki kele bibuka zole yina ke sala “ndonga yai ya bantu”?
Inki mutindu mambu yina Yezu tubaka ke monisa nde beto ke zinga na ntangu ya nsuka kibeni?


text:
Mbandu ya Bangogo ya Kukotila na Masolo
RÉVEILLEZ-VOUS !
Tuba nde: Yai kele Réveillez-vous ! na nge ya mpa.
Ngiufula: Tadila ngiufula yai kele na lutiti 2. Keti mono lenda zaba dibanza na nge?
Verse: Luk 7:35
Disolo yai ke tubila mutindu munsiku yai ke tadila Biblia yo mosi.
RÉVEILLEZ-VOUS !
Ngiufula: Keti nge ke ndima nde bangogo yai kele mbote sambu na luzingu?
Verse: Mat 6:34
Tuba nde: [Kwenda na disolo “Dibanza ya Biblia—Basusi.”] Disolo yai ke monisa mutindu Biblia lenda sadisa beto na kununga basusi.
Biblia Kelongaka
Ngiufula: Bantu mingi yina ke kwikilaka na Nzambi ke sepelaka kuvanda pene-pene na yandi. Keti nge ke zaba nde Biblia ke siamisa beto na kukwenda pene-pene na Nzambi?
Verse: Yak 4:8a
Tuba nde: Bo salaka mukanda yai sambu na kusadisa beto na kulonguka mambu mingi ya me tala Nzambi na nsadisa ya Biblia. [Tubila kapu 1 ya mukanda Biblia Kelongaka.]
YIDIKA BANGOGO NA NGE MOSI YA KUKOTILA NA MASOLO
Sadila modele ya kele na bambandu ya kele na zulu sambu na kuyidika bangogo na nge mosi ya kukotila na masolo.


text:
Articles de la catégorie « Kikongo »
21/08/2022 - 17:16
1/KINSHASA : Kilandi a ministre mpe ministre ke tala mambu ke luta na kati ya insi me zabisa ba lukanu me baka sambu ma bumvuanzi ya kukondwa kuwizana kati ya ba mpangi ya makanda zole bayaka na b
19/08/2022 - 17:15
BUNIA: Bantu kumi na sambwadi kangamaka na maboko ya ba ndasuki ya ba ADF ba bikidilaka bau kilumbu ya iya na ngolo salaka makesa ya insi na beto;
18/08/2022 - 17:45
1/ KINSHASA : Kilumbu ya tanu yai bilumbu kumi na ivua nde ke yandika kubasika ba mvutu ya ba examens d'Etat , luzahisu me pesa na ministre ya EPST;
18/08/2022 - 17:14
1/ BENI : keti keti kele na mitima ya binati matomaba na nzila ya Kasindi beni sambu kuna lukengelo kele ve,
17/08/2022 - 17:47
1/ KINSHASA : Lukutakanu ya mbala makumi iya na zole salamaka mazono mpe yau ke landakana ba me pesa ntuadisilu ya kimvuka yai ya SADC na mbuta Felix Antoine Tshisekedi Tshilombo;
17/08/2022 - 16:46
KINSHASA: Luzibuku ya bisalu ya kimvuka SADC me vukisa ba mfumu ya ba insi mpe ba ntuadisi ya ba luyalu sambu na mbala makumi iya na mosi me salama na kishasa, ba me pesa kiyekwa na Felix antoine
16/08/2022 - 18:06
1/ KINSHASA: Kilumbu ya tatu yai insi na beto mpe mfumu ya insi ke yamba ba mfumu ya ba insi ya nzenza mpe baluyalu sambu na lukutakanu ya ba insi kele na kati ya kimvuka SADC,
16/08/2022 - 17:14
1/DOMA:Nord kivu ab nkindu me vutukila diaka kati ya makesa uya insi na ba dasuki ya insi ya Rwand a ba M23 na Jomba mpe na Bwenza;
15/08/2022 - 18:39
1/ BUTEMBO: Ntuadisi ya kizunga nord kivu leiutenhant general constant Ndima kumaka mazono na nima ya midi na mbanza Butembo sambu na kuzonza na ba ntuena na mutindu ti ndembama vutuka kuna;
15/08/2022 - 18:28
1/BUTEMBO : Ntuadisi ya kizunga Nord Kivu lieutenent general Constant Ndima me kuam na mbanza Butembo na nima ya midi kilumbu ya ntete , na nzietelo ya kisalu sambu na kuvutusa ndembama kuna;


text:
Mbandu ya Bangogo ya Kukotila na Masolo
RÉVEILLEZ-VOUS !
Tuba nde: Réveillez-vous ! yai ke tubila diambu mosi ya ke yitukisa. [Pesa muwi kopi mosi.]
Ngiufula: Keti nge ke zabaka nde Bambangi ya Yehowa ke balulaka mikanda na bandinga kuluta 750?
Verse: Kus 14:6
RÉVEILLEZ-VOUS !
Ngiufula: Keti nge ke yindula nde munsiku yai lenda sadisa bankwelani kana bo ke zola kutubila diambu mosi?
Verse: Yak 1:19
Tuba nde: [Songa disolo yina me yantika na lutiti 10.] Disolo yai ke tubila minsiku ya nkaka ya Biblia ya ke tadila diambu yina.
BATRAKITI
Ngiufula: Pardo tala ntete ngiufula yai. [Tanga ngiufula ya trakiti yina kele ti bamvutu mingi yina muntu lenda pona.] Nki kele dibanza na nge?
Verse: [Yina kele na lutiti ya 2 ya trakiti]
Tuba nde: Trakiti yai ke tubila mambu yina verse yai lenda tendula sambu na nge.
YIDIKA BANGOGO NA NGE MOSI YA KUKOTILA NA MASOLO
sadila modele ya kele na bambandu ya kele na zulu sambu na kuyidika bangogo na nge mosi ya kukotila na masolo


text:
Februari 8-14
NEHEMIA 5-8
Nkunga 123 mpi Kisambu
Bangogo ya Luyantiku (Min. 3 to na nsi)
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI
“Nehemia Vandaka Nkengi ya Mbote”: (Min. 10)
Neh 5:1-7—Nehemia wilaka bantu mawa mpi bakaka lukanu (w06 2/1 9 § 2)
Neh 5:14-19—Nehemia monisaka kikalulu ya kudikulumusa, ya kukonda bwimi mpi ya mayele (w06 2/1 10 § 4)
Neh 8:8-12—Nehemia pesaka maboko sambu na kulonga bantu mambu ya kimpeve (w06 2/1 11 § 4)
-
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve: (Min. 8)
Neh 6:5—Sambu na nki Sanbalati tindilaka Nehemia “mukanda ya kukanguka”? (w06 2/1 9 § 3)
Neh 6:10-13—Sambu na nki Nehemia ndimaka ve ndongisila ya Shemaya? (w07 7/1 30 § 15)
Lutangu ya Biblia ya mposo yai ke longa mono nki sambu na Yehowa?
Inki bangindu ya mfunu ya lutangu ya Biblia ya mposo yai mono lenda sadila na kisalu ya kusamuna?
-
Lutangu ya Biblia: Neh 6:14–7:7a (Min. 4 to na nsi)
KUDIPESA NA KISALU YA BILANGA
Na Mbala ya Ntete ya Beno Me Kutana: (Min. 2 to na nsi) Tendula disolo yina kele na lutiti ya zulu ya Réveillez-vous ! ya mpa sambu na kukabula zulunalu yai. Monisa mutindu ya kutula fondasio sambu na mvutukilu ya mpa.
Mvutukilu ya Mpa: (Min. 4 to na nsi) Sadisa nsonga mosi: nsamuni me vutukila muntu yina ndimaka Réveillez-vous ! ya mpa. Yandi me tula fondasio sambu na mvutukilu ya mpa.
Kulonguka ya Biblia: (Min. 6 to na nsi) Sadisa nsonga mosi: nsamuni ke longuka Biblia ti muntu. (bh 28-29 § 4-5)
ZINGA MUTINDU BAKRISTU FWETE ZINGA
Keti Nge “Ke Zola Kukuma”?: (Min. 15) Diskure yina nkuluntu mosi ta sala ya me katuka na Nzozulu ya Nkengi ya Septembri 15, 2014, balutiti 3-6. Songa video yina kele na JW Télédiffusion, na manaka ya Desembri 2015 ya kele ti ntu-diambu Bampangi-Babakala, Beno Sala Ngolo Sambu na Kuzola Kisalu ya Mbote! Tubila bikuma ya mbote yina mpangi-bakala fwete zola kisalu ya mbote mpi tendula mutindu ya kusala yo. Siamisa bampangi-babakala na mawete yonso na kulungisa malombo sambu na kukuma bansadi ya kisalu to bankuluntu.
Kulonguka ya Biblia ya Dibundu: ia kapu 8 § 17-27 mpi mvutukilu ya kapu (Min. 30)
Mvutukilu mpi Mambu ya Beto Ta Longuka na Mposo Ke Kwisa (Min. 3)
Nkunga 125 mpi Kisambu


text:
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | 1 BAKORINTO 4-6
“Ndambu ya Levire Ke Vimbisaka Pate Yonso ya Fufu”
Sambu na nki beto lenda tuba nde mpasi yina kubasisa muntu na dibundu ke nataka kele ngidika ya zola?
Kubasisa muntu na dibundu ke monisaka zola sambu . . .
Yehowa ke santisaka zina na yandi.—1Pi 1:15, 16
yo ke taninaka dibundu na bupusi ya mbi.—1Bk 5:6
yo ke sadisaka muntu yina me sala mbi na kuvutuka na Yehowa.—Ebr 12:11
Inki mutindu nge lenda sadisa bampangi ya dibuta ya muntu yina bo me basisa na dibundu?


text:
Septembri 16-22
BAEBREO 11
Nkunga 119 mpi Kisambu
Bangogo ya Luyantiku (Min. 3 to na nsi)
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI
“Lukwikilu Kele Mfunu Mingi”: (Min. 10)
Ebr 11:1—Ntendula ya lukwikilu (w16.10 27 § 6)
Ebr 11:6—Lukwikilu kele mfunu sambu na kusepedisa Nzambi (w13 11/1 11 § 2-5)
Ebr 11:33-38—Lukwikilu sadisaka bansadi ya Nzambi ya ntangu ya ntama na kukanga ntima na bampasi (w16.10 23 § 10-11)
-
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve: (Min. 8)
Ebr 11:4—Sambu na nki Abele vandaka ti lukwikilu ya ngolo? (it-1-F 907-908 § 7)
Ebr 11:5—Lukwikilu ya Enoki natilaka yandi nki mambote? (wp17.1 12-13)
Lutangu ya Biblia ya mposo yai me longa nge nki sambu na Yehowa?
Inki bimvwama ya nkaka ya kimpeve nge me zwa na lutangu ya Biblia ya mposo yai?
-
Lutangu ya Biblia: (Min. 4 to na nsi) Ebr 11:1-16 (th dilongi 10)
KUDIPESA NA KISALU YA BILANGA
Video ya Mvutukilu ya Mpa ya Ntete: (Min. 5) Songa video mpi tubila yo ti bawi.
Mvutukilu ya Mpa ya Ntete: (Min. 3 to na nsi) Sadila mbandu ya disolo ti muntu. (th dilongi 3)
Mvutukilu ya Mpa ya Ntete: (Min. 5 to na nsi) Yantika ti mbandu ya disolo ti muntu. Pesa muwi emvitasio ya balukutakanu mpi tubila video Inki Ke Salamaka na Nzo ya Kimfumu? kansi kusonga yo ve. (th dilongi 11)
ZINGA MUTINDU BAKRISTU FWETE ZINGA
“Inki Nge Ta Sala na Mvula Yina Nsungi ya Kuyuma Ta Vanda?”: (Min. 15) Disolo ti Bawi. Songa video.
Kulonguka ya Biblia ya Dibundu: (Min. 30) jy kapu 84
Mvutukilu mpi Mambu ya Beto Ta Longuka na Mposo Ke Kwisa (Min. 3)
Nkunga 54 mpi Kisambu


text:
MWBR20 03 Bareferanse ya Mukanda ya Lukutakanu Luzingu mpi Kisalu
MARSI 2-8
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | KUYANTIKA 22-23
“Nzambi Mekaka Abrahami”
Sambu na nki Nzambi lombaka Abrahami na kutambika mwana na yandi?
Beto tadila bangogo yina Yehowa sadilaka sambu na kusolula ti Abrahami: “Pardo baka mwana na nge, mwana na nge mosi kaka yina nge ke zolaka mingi, Izaki, . . . mpi pesa yandi kuna bonso dikabu ya kuyoka.” (Kuyantika 22:2) Yehowa tubaka nde Izaki kele mwana “yina nge [Abrahami] ke zolaka mingi.” Yehowa zabaka nde Izaki vandaka mfunu mingi na meso ya Abrahami. Yandi zabaka mpi mutindu yandi mosi kudiwaka sambu na mwana na yandi Yezu. Yehowa vandaka kuzola Yezu mingi kibeni, yo yina yandi tubilaka yandi mbala zole katuka na zulu nde “mwana na mono, ya mono ke zolaka mingi.”—Marko 1:11; 9:7.
Kuvila ve nde Yehowa sadilaka ngogo “pardo” ntangu yandi lombaka Abrahami na kutambika mwana na yandi Izaki. Muntu mosi ya mayele ke tuba nde mutindu Nzambi sadilaka ngogo pardo ke monisa nde, “MFUMU vandaka kusepela ti dikabu ya mbalu yina yandi vandaka kulomba.” Kana beto yindula mpasi yina Abrahami waka ntangu Nzambi lombaka yandi na kutambika Izaki, beto lenda bakisa mpi mpasi yina Yehowa waka ntangu yandi monaka mutindu mwana na yandi niokwamaka mpi fwaka. Ntembe kele ve nde yo vandaka mpasi ya nene yina Yehowa me waka ntete ve mpi yandi ta waka yo diaka ve ata fioti.
Diaka, bantangu ya nkaka beto lenda mona mbi mutindu Yehowa lombaka Abrahami na kutambika mwana na yandi kansi beto fwete vila ve nde Yehowa pesaka ve nzila nde nsadi na yandi ya kwikama Abrahami kutambika Izaki. Yehowa salaka nde Abrahami kuwa ve mpasi ya ngolo yina kibuti ke waka kana yandi me fwisa mwana, yo yina yandi gulusaka Izaki na lufwa. Yehowa taninaka ve ‘mwana na yandi na bampasi kansi yandi bikaka nde yandi fwa sambu na beto yonso.’ (Baroma 8:32) Sambu na nki Yehowa ndimaka nde diambu yai ya mpasi kusalama? Yandi salaka yo sambu “beto baka luzingu.” (1 Yoane 4:9) Diambu yai ke monisa kibeni zola yina Nzambi monisilaka beto! Keti beto mpi fwete monisila yandi ve zola?
w12 1/10 24 § 6
Lemfukila Nzambi mpi Baka Mambote ya Balusilu Yina Yandi Pesaka
6 Sambu na mambote ya bantu ya kukonda kukuka, Yehowa Nzambi diaka mpi ndefi ntangu yandi sadilaka bangogo bonso: “Mfumu Nzambi ke tuba nde: ‘Ya kieleka, mutindu mono kele Nzambi ya moyo.’” (Ezek. 17:16) Biblia ke tubilaka bambala kuluta 40 yina Yehowa Nzambi diaka ndefi. Ziku, mosi ya dibaku yina beto me zaba mbote-mbote kele na bangwisana na yandi ti Abrahami. Na nsungi ya bamvula mingi, Yehowa pesaka Abrahami balusilu mingi ya vandaka kutadila kuwakana yina yandi salaka ti Abrahami. Na nzila ya balusilu mpi bangwakana yina, Abrahami bakisaka nde Nkuna ya lusilu ta basika na dikanda na yandi, na nzila ya mwana na yandi Izaki. (Kuy. 12:1-3, 7; 13:14-17; 15:5, 18; 21:12) Na nima, Yehowa tulaka Abrahami na kumekama mosi ya ngolo, na mutindu yandi zabisaka yandi na kutambika mwana na yandi ya zola bonso kimenga. Kukonda kusukinina, Abrahami lemfukaka mpi vandaka ya kuyilama na kupesa Izaki kimenga ntangu wanzio ya Nzambi buyisaka yandi na kusala yo. Na nima diaka, Nzambi diaka ndefi nde: “‘Mono ke zenga na zina na mono mosi nde mono ta sakumuna nge sambu nge me buya ve na kupesa mono mwana na nge mosi kaka yina nge ke na yandi. Mono ta pesa nge mpi dikanda ya bantu mingi. Bana na nge ta vanda mingi-mingi bonso bambwetete na zulu to bonso bambuma ya zelo na lweka ya masa. Nkuna na nge ta bedisaka bambeni na bo. Na nzila ya nkuna na nge, bantu ya makanda yonso ya ntoto ta baka lusakumunu, sambu nge lemfukilaka mono.’”—Kuy. 22:1-3, 9-12, 15-18.
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve
Yehowa Bingaka Yandi “Nduku na Mono”
13 Na ntwala ya kukwenda na ngumba, Abrahami zabisaka bansadi na yandi nde: “Beno bikala awa ti mpunda, kansi mono ti mwana, beto ta kwenda kuna mpi ta sambila, na nima beto ta kwisa kuvutuka na beno.” (Kuyantika 22:5) Inki Abrahami zolaka kutuba? Mutindu Abrahami zabaka nde yandi ke kwenda kutambika Izaki, keti yandi kusaka ntangu yandi tubaka nde yandi ta vutuka ti Izaki? Ve. Biblia ke tuba nde Abrahami zabaka nde ata Izaki kufwa, Yehowa ta futumuna yandi. (Tanga Baebreo 11:19.) Abrahami zabaka nde Yehowa pesaka yandi mwana ata yandi ti Sara lutisaka bamvula ya kubuta. (Baebreo 11:11, 12, 18) Yo yina yandi bakisaka nde Yehowa kele ti ngolo ya kusala mambu yonso. Abrahami zabaka ve mambu yina zolaka kusalama kilumbu yango. Kansi yandi vandaka ti lukwikilu nde Yehowa lenda futumuna Izaki sambu na kulungisa balusilu na yandi yonso. Yo yina, Biblia ke bingaka Abrahami “tata ya bantu yonso yina kele ti lukwikilu.”
Bangiufula ya Batangi
Ya iya, Yehowa ke sosaka ve kuzaba na ntwala konso mambu yina ta kumina beto. Yo kele kieleka nde Yehowa ke zabaka na ntwala mambu yina me salama ntete ve. (Yezaya 46:10) Kansi mutindu Biblia ke monisa yo, Nzambi ke sosaka ve konso ntangu kuzaba na ntwala mambu yonso yina ta salama. (Kuyantika 18:20, 21; 22:12) Yehowa kele Nzambi ya zola mpi ya lunungu, yandi ke kangaka beto ve nzila ya kusadila kimpwanza na beto mpi na kubaka balukanu.—Kulonga 32:4; 2 Bakorinto 3:17.
Lutangu ya Biblia
MARSI 9-15
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | KUYANTIKA 24
“Nkento Sambu na Izaki”
“Mono Me Zola Kukwenda”
Abrahami lombaka Eliezere na kudia ndefi nde yandi ta bakila ve Izaki nkento na kati ya bankento ya Kanana. Sambu na nki? Sambu bantu ya Kanana vandaka ve kusambila Yehowa Nzambi mpi bo vandaka kuzitisa yandi ve. Abrahami zabaka nde na ntangu ya me fwana, Yehowa ta pesa bantu yina ndola sambu na mambu na bo ya mbi. Abrahami zolaka ve nde Izaki, mwana yina yandi vandaka kuzola mingi, kukangama ti bantu yina mpi kusala ti bo mambu ya nsoni yina bo vandaka kusala. Yandi zabaka mpi nde mwana na yandi fwete lungisa mukumba mosi ya mfunu sambu balusilu ya Nzambi kulungana.—Kuyantika 15:16; 17:19; 24:2-4.
“Mono Me Zola Kukwenda”
Eliezere zabisaka mpi Betuele ti bantu ya dibuta na yandi nde ntangu yandi kumaka na dibulu ya masa pene-pene ya Arani, yandi sambaka Yehowa Nzambi. Ya kieleka, yandi lombaka Yehowa na kupona mwana-nkento yina Izaki ta kwela. Inki mutindu? Eliezere sambaka Nzambi na kusala na mpila nde mwana-nkento yina yandi ke zola nde Izaki kukwela kukwisa na dibulu ya masa. Mpi mwana-nkento yina yandi ta lomba masa fwete ndima na kupesa Eliezere mpi bashamo na yandi masa na luzolo yonso. (Kuyantika 24:12-14) Ebuna, nani kwisaka mpi salaka mambu kaka mutindu yina? Yo vandaka Rebeka. Yindula mutindu Rebeka kudiwaka ntangu yandi waka Eliezere ke tela bantu ya dibuta na yandi disolo yina!
wp16.3 14 § 6-7
“Mono Me Zola Kukwenda”
Mwa bamposo na ntwala, Eliezere tubilaka diambu yai ya mfunu ti Abrahami mpi yulaka yandi nde: “Ebuna kana nkento yina kuzola ve kukwisa ti mono?” Abrahami vutulaka nde: “Yo ta katula nge na ndefi na nge.” (Kuyantika 24:39, 41) Na nzo ya Betuele, mambu yina Rebeka vandaka kuzola vandaka mpi mfunu. Eliezere sepelaka ngolo mutindu mambu na yandi nungaka. Yo yina, kilumbu yina landaka, yandi lombaka kana yandi lenda kwenda mbala mosi ti Rebeka na Kanana. Kansi dibuta ya Rebeka zolaka nde yandi bikala diaka ti bo kiteso ya bilumbu kumi. Sambu na kuzenga dikambu yina, bo tubaka nde: “Bika beto binga leke ya nkento mpi beto yula yandi.”—Kuyantika 24:57.
Yo vandaka diambu mosi ya nene na luzingu ya Rebeka. Inki yandi zolaka kutuba? Keti yandi zolaka kusadila ntima ya mbote ya bibuti na yandi mpi kubondila bo sambu bo pesa yandi ve nzila ya kukwenda kisika yina yandi me zaba ve? To keti yandi zolaka kumona nde yo kele dibaku ya mbote ya kupesa maboko na mambu yina vandaka kumonana pwelele nde Yehowa muntu vandaka kutwadisa yo? Ntangu Rebeka pesaka mvutu, yandi monisaka mutindu yandi waka sambu na nsoba yina ya kintulumukina mpi ziku ya boma, yina zolaka kusalama na luzingu na yandi. Yandi tubaka kaka nde: “Mono me zola kukwenda.”—Kuyantika 24:58.
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve
“Mono Me Zola Kukwenda”
Kilumbu mosi na nkokila, ntangu yandi fulusaka masa na dibungu na yandi, mbuta-muntu mosi kwisaka ntinu sambu na kukutana ti yandi. Yandi tubilaka Rebeka nde: “Pardo, pesa mono ndambu ya masa ya dibungu na nge.” Yandi lombaka yandi yo na kudikulumusa yonso mpi na luzitu. Rebeka monaka nde mbuta-muntu yai me katuka ntama kibeni. Yo yina, yandi tululaka dibungu yina vandaka na dipeka na yandi mpi pesaka bakala yango masa ya kunwa. Yandi pesaka ve mbuta-muntu yina masa ndambu, kansi yandi pesaka yandi masa ya mingi, ya mbote mpi ya madidi. Rebeka monaka nde mbuta-muntu yango vandaka ti bashamo kumi mpi dibulu yina bo vandaka kunwisa bitwisi masa vandaka ve na masa. Rebeka monaka nde mbuta-muntu yango vandaka kutala yandi na dikebi yonso, mpi yandi zolaka kumonisa nde yandi ke kabaka kibeni. Rebeka tubaka nde: “Mono ta bakila mpi bashamo na nge masa tii kuna bo ta manisa kunwa.”—Kuyantika 24:17-19.
Rebeka ndimaka kaka ve na kupesa bashamo yina kumi masa ya kunwa, kansi yandi ndimaka mpi na kupesa bo masa tii kuna bo ta fuluka. Kana shamo mosi ke wa kibeni nzala ya masa, yandi lenda nwa balitre ya masa kuluta 95. Kana bashamo yonso kumi vandaka na nzala ya ngolo ya masa, yo ke monana nde Rebeka salaka kisalu ya ngolo mpi yo bakaka yandi ntangu mingi. Mutindu mambu salamaka, yo monanaka pwelele nde bashamo vandaka kibeni na nzala ya masa. Keti Rebeka zabaka nde yandi ta sala kisalu yina ya ngolo? Ve. Yandi vandaka ti luzolo mpi mpusa ya kusala kisalu yina ya ngolo sambu na kumonisila mbuta-muntu yina kikalulu ya kuyamba bantu. Mbuta-muntu yina ndimaka lusadisu na yandi. Yo yina, mbuta-muntu yina vandaka kutala yandi na dikebi yonso ntangu yandi vandaka kukwenda mpi kuvutuka sambu na kubaka masa na dibungu na yandi mpi kufulusa dibulu yina bo vandaka kutudila bitwisi masa ya kunwa.—Kuyantika 24:20, 21.
“Mono Me Zola Kukwenda”
Nkokila vandaka me bwa dezia. Na disolo yai, ata kima mosi ve ke monisa nde Rebeka lutisaka ntangu mingi na dibulu ya masa. Yo ke monisa ve nde ntangu Rebeka katukaka na masa, yandi kutaka bantu ya dibuta na yandi me lala to nde muntu mosi kwendaka kutala sambu na nki yandi vandaka kusukinina na masa.
“Mono Me Zola Kukwenda”
Nsuka-nsuka, kilumbu yina beto tubilaka na luyantiku ya disolo yai lungaka. Ntangu bo vandaka kusabuka nseke ya Negebi, nkokila yantikaka kubwa ebuna Rebeka monaka bakala mosi ke tambula na nseke. Bakala yango vandaka kuyindula ngolo. Biblia ke tuba nde: ‘Rebeka tulukaka nswalu na shamo.’ Ziku yandi vingilaka nkutu ve nde shamo kufukama. Yo yina yandi yulaka Eliezere nde: “Nani yina ke tambula na kilanga sambu na kukwisa kukutana ti beto?” Ntangu bo zabisaka yandi nde yo kele Izaki, yandi fikaka kitambala na ntu na yandi. (Kuyantika 24:62-65) Sambu na nki? Yo fwete vanda kidimbu yina vandaka kumonisa nde yandi ke zitisa muntu yina ta kuma bakala na yandi. Bubu yai, bantu ya nkaka lenda mona nde bulemfu ya mutindu yina me manaka ngala. Kansi, babakala mpi bankento lenda baka dilongi na mbandu ya kudikulumusa ya Rebeka. Nani na kati na beto kele ve na mfunu ya kikalulu yai ya mbote?
Lutangu ya Biblia
MARSI 16-22
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | KUYANTIKA 25-26
“Ezau Me Teka Nswa na Yandi ya Mwana ya Ntete”
it-1-F 1224
Yakobi
Na kuswaswana ti Ezau mwana yina tata na yandi vandaka kuzola mingi, yina vandaka muntu ya mfinda, muntu yina vandaka kaka kuyindula mutindu ya kuzomba bambisi, Yakobi vandaka ‘muntu ya kukonda kifu, [Heb., tam] yina vandaka kuzinga na batenta,’ yandi vandaka ti bikalulu ya mbote, vandaka kudipesa na bisalu ya bwala mpi mama na yandi vandaka kuzola yandi mingi. (Kuy 25:27, 28) Bo ke sadilaka ngogo yai ya Kiebreo tam na bisika ya nkaka sambu na kutubila bantu yina Nzambi ke ndimaka. Mu mbandu, “bantu yina ke zolaka kutiamuna menga ke mengaka muntu ya kukonda kifu,” kansi Yehowa ke tuba nde: “Makwisa ya [muntu ya kukonda kifu] ta vanda ya ngemba.” (Bin 29:10; Nk 37:37) Yobi muntu ya kwikama ‘vandaka muntu ya kukonda kifu [Heb., tam] mpi ya mbote.’—Yob 1:1, 8; 2:3.
Sambu na Nki Kumonisa Ntonda?
11 Diambu ya mawa kele nde bantu ya nkaka yina Biblia ke tubila monisaka ve ntonda. Mu mbandu, Ezau yelaka na dibuta yina vandaka kuzola mpi kuwa Yehowa boma kansi yandi monisaka ve ntonda sambu na bima ya santu. (Tanga Baebreo 12:16.) Inki mutindu yandi monisaka ve ntonda? Ezau tekaka nswa na yandi ya mwana-ntete na leke na yandi Yakobi sambu na supu ya madesu. (Kuy. 25:30-34) Na nima, yandi waka mawa mingi na diambu yina yandi salaka. Yandi bakaka ve na mbalu kimvwama na yandi, yo yina yandi vandaka ve ti kikuma ya kubokuta ntangu yandi vidisaka nswa ya mwana ya ntete.
it-2-F 637
Mwana ya Ntete
Na ntangu ya ntama, mwana ya ntete ya bakala vandaka ti kiyeka na dibuta mpi yandi vandaka kilandi ya mfumu ya dibuta. Yandi vandaka kubaka makabu zole na bima yina tata na yandi vandaka ti yo. (Kul 21:17) Yozefi pesaka Rubeni madia na kutadila nswa na yandi ya mwana ya ntete. (Kuy 43:33) Kansi Biblia ke pesaka ve ntangu yonso lukumu na mwana ya ntete na kutadila mutindu yandi butukaka. Mbala mingi bo ke pesaka kisika ya ntete na mwana ya mbote to mwana yina ke lemfukaka na bibuti kansi ve na mwana ya ntete.—Kuy 6:10; 1Bs 1:28; fwanisa ti Kuy 11:26, 32; 12:4.
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve
Bangiufula ya Batangi
Beto vutukila ntangu yai Baebreo 12:16, ya ke tuba nde: “Beno keba sambu na kati na beno yo vanda ve ata ti muntu ya ke salaka pite to konso muntu yina ke zitisaka ve bima ya santu, bonso Ezau, yina tekaka banswa na yandi ya mwana-ntete sambu na madia.” Verse yai ke zola mpenza kutuba nki?
Ntumwa Polo vandaka ve kutubila ndonga ya ba-nkaka ya Mesia. Yandi vandaka kulomba Bakristu na “kusungika banzila ya makulu na [bo].” Sambu pite lenda kanga muntu nzila ya “kubaka ntima ya mbote ya nene ya Nzambi.” (Baeb. 12:12-16) Kana yandi sala mutindu yina, yandi ta vanda bonso Ezau, yina “zitisaka ve bima ya santu” mpi kudipesaka kibeni na mambu ya kinsuni.
Ezau zingaka na bilumbu yina bantu vandaka kupesa bimenga, ziku yandi mpi vandaka ti dibaku ya kupesa kimenga. (Kuy. 8:20, 21; 12:7, 8; Yobi 1:4, 5) Kansi sambu bangindu ya Ezau vandaka na mambu ya kinsuni, yandi tekaka banswa na yandi ya mbote ya kimpeve sambu na madia. Mbala ya nkaka yandi sosaka kuditanina na bampasi yina Biblia tubaka na ntwala nde yo ta kumina bana ya Abrahami. (Kuy. 15:13) Ezau monisaka nde bangindu na yandi kele na mambu ya kinsuni ntangu yandi kwelaka bankento zole yina vandaka ve bansadi ya Yehowa, yo pesaka bibuti na yandi mpasi mpi yo monisaka nde yandi ke baka ve na mbalu mambu ya kimpeve. (Kuy. 26:34, 35) Yakobi vandaka ve bonso Ezau, yandi salaka bikesa sambu na kukwela nkento yina kele nsadi ya Yehowa.—Kuy. 28:6, 7; 29:10-12, 18.
it-2-F 255 § 6
Luvunu
Biblia ke mengaka kibeni luvunu kansi yo ke tendula ve nde muntu kele kaka ti nswa ya kutuba mambu ya kieleka na muntu yina kele ve ti nswa ya kuzaba yo. Yezu Kristu tubaka nde: “Beno pesa ve kima yina kele ya santu na bambwa, beno losa mpi ve mayaka na beno na ntwala ya bangulu sambu yo niata yo ve ata fioti na nsi ya makulu na yo na nima yo balukila beno mpi yo lwadisa beno ngolo.” (Mat 7:6) Yo yina, bantangu ya nkaka Yezu vandaka ve kutuba mambu yonso to kupesa bamvutu ya kieleka na bangiufula ya nkaka yina bo vandaka kuyula yandi kana yandi me zaba nde kusala mutindu yina lenda nata mavwanga. (Mat 15:1-6; 21:23-27; Yoa 7:3-10) Ntembe kele ve nde Abrahami, Izaki, Rahabi mpi Elisha kusaka to songaka ve bansangu yonso ya kieleka na bantu yina vandaka ve kusambila Yehowa.—Kuy 12:10-19; kapu 20; 26:1-10; Yoz 2:1-6; Yak 2:25; 2Bn 6:11-23.
Lutangu ya Biblia
MARSI 23-29
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | KUYANTIKA 27-28
“Yakobi Me Baka Lusakumunu”
w04-F 15/4 11 § 4-5
Rebeka—Nkento ya Mbote Yina Salaka Mambu Nswalu
Biblia ke monisa ve nde Izaki zabaka nde Ezau fwete sadila Yakobi. Kansi, kaka Rebeka ti Yakobi bantu zabaka nde Yakobi muntu ta baka lusakumunu. Rebeka salaka mambu na nswalu yonso ntangu yandi waka Izaki ke zabisa Ezau na kulambila yandi madia sambu na kusakumuna Ezau. Lukwikilu mpi kikesa na yandi sadisaka yandi na kusala yonso yina yandi lendaka kusala sambu na kulungisa lukanu na yandi. Rebeka ‘songaka’ Yakobi na kunatila yandi bana-bankombo zole sambu yandi lambila bakala na yandi Izaki. Na nima, yo lombaka nde Yakobi kulwata bonso Ezau sambu na kubaka lusakumunu. Ntete Yakobi buyaka. Yakobi zabaka nde kana papa na yandi me zaba diambu yai, yandi ta singa yandi. Rebeka songaka yandi diaka nde: “Mwana na mono, bika nde kusinga yina kuvanda na zulu na mono.” Ntangu Rebeka manisaka kulamba, yandi lwatisaka Yakobi bonso Ezau mpi tindaka yandi na kukwenda kupesa Izaki madia.—Kuyantika 27:1-17.
Biblia ke tubilaka ve kikuma yina Rebeka salaka mambu na mutindu yai. Bantu mingi ke monaka mbi mutindu Rebeka salaka mambu yina, kansi Biblia ke monaka yo ve mbi, nkutu yo ke monisaka ve nde Izaki waka mpasi na nima ya kuzaba nde yandi sakumunaka Yakobi kansi ve Ezau. Izaki kumisaka nene lusakumunu yina yandi pesaka Yakobi. (Kuyantika 27:29; 28:3, 4) Rebeka zabaka mambu yina Yehowa tubaka na ntwala sambu na bana na yandi. Yo yina yandi yidikaka mambu na mpila nde Yakobi kubaka balusakumunu yina vandaka kuvingila yandi. Mambu yina Rebeka salaka wakanaka kibeni ti luzolo ya Yehowa.—Baroma 9:6-13.
w07-F 1/10 31 § 2-3
Bangiufula ya Batangi
Biblia ke tubilaka ve na siki-siki mambu yina pusaka Rebeka ti Yakobi na kusala mutindu yina, kansi yo ke monisaka nde diambu yango salamaka na nswalu yonso. Beto fwete vila ve nde Biblia ke pesaka ve bikuma to ke monaka ve mbi mambu yina Yakobi ti Rebeka salaka, yo ke monisaka ve nde bo kusaka to bo salaka Ezau mbi. Kansi yo ke pesaka banzikisa ya nkaka na diambu yai.
Disolo yai ke monisa pwelele nde Yakobi vandaka ti nswa ya kubaka balusakumunu ya tata na yandi kansi ve Ezau. Ezau monisaka ve ntonda na nswa na yandi ya mwana ya ntete yo yina yandi tekilaka yo mpangi na yandi Yakobi sambu na nzala ya madia. Ezau “vwezaka nswa ya mwana-ntete.” (Kuyantika 25:29-34) Yo yina, ntangu Yakobi vandaka kukwenda pene-pene ya tata na yandi, yandi kwendaka kusosa lusakumunu yina yo lombaka nde yandi baka.
it-1-F 295 § 6
Lusakumunu
Na ntangu ya ntama, mbala mingi tata vandaka kusakumuna bana na yandi na ntwala nde yandi fwa. Lusakumunu yango vandaka mfunu mpi bo vandaka kubaka yo na mbalu. Ya kieleka, ntangu Izaki vandaka kusakumuna Yakobi, yandi yindulaka nde yandi vandaka kusakumuna Ezau mwana ya ntete. Izaki sakumunaka Yakobi na meso ya mpangi na yandi Ezau. Ntembe kele ve nde Izaki vandaka kifwa-meso mpi mununu ntangu yandi lombaka Yehowa na kusakumuna Yakobi. (Kuy 27:1-4, 23-29; 28:1, 6; Ebr 11:20; 12:16, 17) Na nima, Izaki tubaka mambu mingi ya nkaka sambu na lusakumunu yina yandi pesaka Yakobi. (Kuy 28:1-4) Na ntwala nde Yakobi kufwa, yandi sakumunaka ntete bana zole ya Yozefi mpi na nima yandi sakumunaka bana na yandi mosi. (Kuy 48:9, 20; 49:1-28; Ebr 11:21) Mutindu mosi, na ntwala nde Moize kufwa, yandi sakumunaka dikanda ya mvimba ya Izraele. (Kul 33:1) Mambu yina bantu yai vandaka kutuba vandaka kulungana na nima. Bantangu ya nkaka, muntu yina vandaka kusakumuna muntu ya nkaka vandaka kutula muntu yango diboko na ntu sambu na kusakumuna yandi.—Kuy 48:13, 14.
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve
w06 1/5 6 § 3-4
Mambu Yina ta sadisa Nge na Kusolula ti Nkwelani na Nge
Keti Izaki ti Rebeka kuyedisaka bikalulu ya kusolula mbote? Ntangu mwana na bo ya bakala, Ezau, kukwelaka bana-bankento zole ya dikanda ya Heti, diambu mosi ya mpasi kubasikaka na dibuta. Rebeka “tubilaka Izaki nde: ‘Mambu ya bankento ya Ezau yo me lembisa mono ngolo. Kana Yakobi [mwana na bo ya leke] mpi kukwela nkento na dikanda yai ya Heti, mono mfunu ya kuzinga kele ve.’” (Kuyantika 26:34; 27:46) Ya kieleka, Rebeka kumonisaka susi na yandi pwelele mpi na siki-siki yonso.
Izaki songaka Yakobi, dipasa ya Ezau, nde yandi fwete kwela ve nkento ya nsi ya Kanana. (Kuyantika 28:1, 2) Rebeka kumonisaka ngindu na yandi. Bankwelani yai kusolulaka mbote sambu na diambu mosi ya mpasi mpenza yina dibuta na bo kukutanaka ti yo, mpi bo me bikilaka beto mbandu mosi ya mbote bubu yai. Kansi, inki beto lenda tuba kana bankwelani ke wakana ve na diambu mosi? Inki bo lenda sala?
w04 1/2 16 § 5
Bangindu ya Mfunu ya Mukanda ya Kuyantika—II
28:12, 13—Ndosi yina Yakobi kulalaka ya ke tubila “kimatinu” ke tendula inki? Ziku “Kimatinu” yai ya vandaka kumonana bonso kimatinu ya matadi, vandaka kumonisa nde ntoto ti zulu vandaka kusolula. Kumata mpi kukulumuka yina bawanzio ya Nzambi vandaka kusala na zulu ya kimatinu yango ke monisa nde bawanzio ke salaka kisalu mosi ya mfunu na kati ya Nzambi ti bantu yina yandi ke ndimaka.—Yoane 1:51.
Lutangu ya Biblia
MARSI 30–APRILI 5
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | KUYANTIKA 29-30
“Yakobi Me Kwela”
w03-F 15/10 29 § 6
Yakobi Vandaka Kumonisa Ntonda na Mambu ya Kimpeve
Na ntangu ya ntama, kana bakala ke zola kukwela, yandi fwete futa ntalu ya mbongo yina dibuta ya nkento me lomba yandi. Nsiku ya Moize vandaka kulomba bakala yina me vukisa nitu na kingolo-ngolo ti nkento yina kele mwense bashekele 50 ya arza. Muntu mosi ya mayele Gordon Wenham ke tuba nde: Yo vandaka “makwela mosi ya ntalu mingi” kansi makwela ya nkaka vandaka ve “ntalu mingi.” (Kulonga 22:28, 29) Yakobi vandaka ve ti ntalu ya mbongo yina bo vandaka kulomba yo yina, yandi sadilaka Labani kisalu bamvula nsambwadi sambu Labani kupesa yandi mwana na yandi ya nkento. Wenham ke tuba diaka nde: Na ntangu ya ntama, sambu bo vandaka kufuta bantu ya Babilone yina vandaka kusala kisalu ndambu ya shekele mosi mpi shekele mosi na nsuka ya konso ngonda (bashekele 42 to 84 na bamvula nsambwadi ya mvimba) yo yina, “Yakobi sadilaka Labani kisalu ya ngolo bamvula nsambwadi kaka sambu na kukwela Rashele.” Labani ndimaka na kupesa Yakobi Rashele.—Kuyantika 29:19.
w07-F 1/10 8-9
Bana-bankento Zole Yina Kudiyangisaka Sambu na Kutunga Nzo ya Izraele
Keti Lea kanaka na kukusa Yakobi? To yo lombaka kaka nde yandi lemfukila tata na yandi? Ebuna Rashele vandaka na wapi? Keti yandi zabaka mambu yina vandaka kusalama? Kana mpidina, yandi kudiwaka nki mutindu? Keti yandi ta buya kusala luzolo ya tata na yandi? Biblia ke pesa ve bamvutu na bangiufula yai. Yakobi wilaka ve Lea ti Rashele makasi na mambu yina bo salaka kansi yandi wilaka Labani makasi, yo yina yandi songaka Labani nde: “Keti mono sadilaka nge ve sambu na Rashele? Sambu na nki nge me kusa mono?” Labani tubaka nde: “Yo kele ve kikalulu na beto na kupesa leke na ntwala ya mwana ya ntete. Lutisa mposo ya mvimba ti nkento yai. Na nima mono ta pesa nge mpi nkento yai ya nkaka na nima ya kusadila mono diaka bamvula nsambwadi.” (Kuyantika 29:25-27) Mambu yina Labani salaka pusaka Yakobi na kukwela bankento zole; bankento yina kumaka ti kimbeni ya ngolo kibeni.
it-2-F 222 § 5
Makwela
Nkinsi. Ata bantu ya Izraele vandaka ve ti mambu ya nkaka yina bo vandaka kusala kaka na nkinsi ya makwela, kilumbu ya nkinsi ya makwela vandaka kibeni kilumbu ya kiese. Mbala mingi na kilumbu ya makwela, nkento yina ke zola kukwela vandaka kuyilama mbote-mbote na nzo na bo mosi. Ntete, nkento yango vandaka kuyobila masa mpi kupakula mafuta ya nsudi ya kitoko. (Fwanisa ti Rut 3:3; Eze 23:40) Bantangu ya nkaka, bansadi ya bankento vandaka kukeba nkento yango mpi nkento yango vandaka kupakula bima yina ke kumisaka nitu kitoko mpi kulwata robe ya mpembe yina bo me tunga mbote na kutadila makuki na yandi. (Yer 2:32; Kus 19:7, 8; Nk 45:13, 14)
Yandi vandaka kulwata bima yina ke kumisaka nitu kitoko mpi mayaka ya ntalu kana yandi me kuka kulwata yo yandi mosi (Yez 49:18; 61:10; Kus 21:2), na nima yandi vandaka kulwata kitambala to lele ya nda sambu na kufika nitu na yandi ya mvimba. (Yez 3:19, 23) Mambu yai ke monisa nde Labani kusaka Yakobi sambu Yakobi vandaka ve kuzaba nde Labani ta pesa yandi Lea na kisika ya kupesa yandi Rashele. (Kuy 29:23, 25) Rebeka fikaka ntu na yandi ntangu yandi kwendaka pene-pene ya Izaki. (Kuy 24:65) Kusala mutindu yai vandaka kumonisa luzitu yina nkento ya ke zola kukwela vandaka ti yo sambu na bakala na yandi.—1Bk 11:5, 10.
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve
it-1-F 49 § 2
Kundima Kusansa Mwana Yina Nge Mosi Ve Muntu Me Buta
Rashele ti Lea vandaka kutadila bana yina Yakobo butaka ti bansadi na bo bonso bana na bo mosi disongidila ‘bana yina bo mosi butaka.’ (Kuy 30:3-8, 12, 13, 24) Bana yina mpi bakaka ndambu na bima ya Yakobi kumosi ti bana yina Yakobi butaka ti bankento yina yandi kwelaka. Bana yina vandaka bana ya Yakobi mpi sambu bansadi ya bankento vandaka dikabu ya bankento, Rashele ti Lea vandaka mpi ti dikabu ya kubaka na bana yina.
w04 1/2 16 § 6
Bangindu ya Mfunu ya Mukanda ya Kuyantika—II
30:14, 15—Sambu na nki Rashele buyaka kulala ti bakala na yandi sambu na kuzwa mwa bambuma ya mandragore? Na ntangu ya ntama, bo vandaka kusadila bambuma ya mandragore bonso nkisi ya mpongi mpi sambu na kusadisa muntu na kukonda kubaka maladi ya misisa mpi ya mabanza. Bantu vandaka kundima mpi nde mbuma yango ke pesaka bantu nzala ya kuvukisa nitu mpi yo ke sadisaka bantu na kubuta to yo ke sadisaka bankento na kubaka divumu. (Nkunga ya Salomo 7:13) Ata Biblia ke tuba ve sambu na nki Rashele buyaka kulala ti bakala na yandi sambu na bambuma ya mandragore, yo lenda vanda nde yandi vandaka kuyindula nde bambuma yango zolaka kusadisa yandi na kubaka divumu mpi kukatula yandi nsoni ya kimukobo. Kansi, na nima ya mwa bamvula, Yehowa “pesaka yandi nzila ya kubuta bana.”—Kuyantika 30:22-24.
Lutangu ya Biblia


text:
Mbandu ya Disolo ti Muntu
●○○ NA MBALA YA NTETE YA NGE ME KUTANA TI MUNTU
Ngiufula: Inki ke kuminaka beto kana beto me fwa?
Verse: Lon 9:5a
Ngiufula ya kutadila na mbala ya nima: Keti lufwa kele nsuka ya mambu yonso?
○●○ MVUTUKILU YA MPA YA NTETE
Ngiufula: Keti lufwa kele nsuka ya mambu yonso?
Verse: Yob 14:14, 15
Ngiufula ya kutadila na mbala ya nima: Luzingu ta vanda nki mutindu ntangu Nzambi ta futumuna bantu ya beto ke zolaka yina me fwaka?
○○● MVUTUKILU YA MPA YA ZOLE
Ngiufula: Luzingu ta vanda nki mutindu ntangu Nzambi ta futumuna bantu ya beto ke zolaka yina me fwaka?
Verse: Yez 32:18
Ngiufula ya kutadila na mbala ya nima: Inki mutindu Nzambi ta tula ngemba na ntoto?


text:
Nga Olenda Bunda e Vuvu Muna Dibundu mu Diambu Ditadidi Nzimbu?
Estelle * nkumbu miayingi kayendanga ku nzo a nzambi yo wan’andi. Wavovesa mfidi andi a dibundu vo: “Nzolele longoka oma ma Nkand’a Nzambi. Kansi, kazola kundonga Nkand’a Nzambi ko.” I bosi, wayambula kwenda ku nzo a nzambi. Wavova vo: “Mfumu za dibundu bansonekena nkanda muna kunzayisa vo avo kilenda diaka kwenda ku nzo a nzambi ko, yatwikanga e nzimbu. Yabakula vo ke mono ko batokanenanga kansi nzimbu zame kaka bazolanga.”
Angelina, nkento mosi wankwikizi wavova vo: “Muna dibundu diame e longa dia nkayilu nkumbu tatu diaviokeswanga, yeto awonso twakomekenwanga vo twakobola nzimbu muna longa nkumbu tatu. Ntangwa zawonso balombanga nzimbu. Yabakula vo, ‘wantu awaya ke bena yo mwand’a Nzambi ko.’”
Muna zunga kiaku, nga mabundu ndekwa besadilanga muna komekena wantu kimana bavananga nzimbu? Nga diadi ngwizani dina yo Nkand’a Nzambi?
ADIEYI NKAND’A NZAMBI ULONGANGA?
Yesu ona wasikidisa nkubika Kikristu wavova vo: “Ngovo nutambwidi, nuvan’e ngovo.” (Matai 10:8) E nsangu za Nkand’a Nzambi ke zifwete tekwa ko, awonso bena yo luzolo balenda zo wá.
Akristu a tandu kiantete akweyi babakilanga e nzimbu zasadilwanga muna lungisa e nsatu za nkutakani?
Konso muntu wakubanga nzimbu nze “una kakanini muna ntim’andi, ke ku ntantu ko, ngatu ku nkomena: Kadi Nzambi ozolele mvani amvevo.” (2 Korinto 9:7) Paulu wa ntumwa wavova vo: “Fuku yo mwini twasadidinge, ke twafinangesa muntu vovo nwina, i nteleka twatelek’e nsangu zambote.” (1 Tesalonika 2:9) Paulu, wasalanga salu kia tunga saba muna kuyidikila.—Mavangu 18:2, 3.
ADIEYI MBANGI ZA YAVE BEVANGANGA?
Mbangi za Yave bekutakananga mu nzo betunganga ezi ziyikilwanga vo Maseka ma Kintinu. E nzimbu akweyi zitukanga? Mbangi za Yave ke besadilanga longa dia nkayilu ko ngatu mvolopi muna lomba nzimbu. Kansi, konso ndiona oyangalelanga oma melongwanga, olenda kobola nzimbu muna nkela ya tukau ina mun’Eseka dia Kintinu.
Akweyi kutukanga e nzimbu zisadilwanga muna dibundu?
Dialudi vo nzimbu divavanga muna nieteka yo twika Eyingidilu diadi. Kansi, e finkanda fiafi ke fitekwanga ko. Fisadilwanga muna mwanganesa eludi kia Nkand’a Nzambi.
Adieyi obenze: Nga nkubika yayi, ngwizani ina ye mvovo mia Yesu ye mbandu y’Akristu a tandu kiantete?
^ tini. 2 Nkumbu zakaka muna malongi mama zasobwa.


text:
Mvingu Ya Bantu: Dyambu Ya Ntete
Mvingu Ya Bantu: Dyambu Ya Ntete
Mvingu ya bantu kele nzila kepesa muswa na bantu na kunwana samuna mbote ya bawu, kimpwanza mpe ludedomo kondwa kusa-dila bungolo. Bantu ke kundima mvingu ke sadilaka ba nzila mingi mutindu kumanga kisalu, kumanga kusumba, kumanga kukwenda na ba nsinsani, kubasika samuna kutambula na ba nzila samu na kuzwa ba nsobolo na mambu ya makanda, ya politiki mpe ya kim-vwama. Kana mvingu ya bantu kele na ba nkumbu ya mutindu na mutindu nsasa kele kaka mosi.
Bimvuka ya mvingu ya bantu kekuzwa ngolo na kukota kintwadi ya bantu mingi. Na ntangu yina bantu kevanda kintwadi samuna kumanga mikwamusu ya bantu ya politiki mpe bake bwisa kimfumu ya bawu.Kana lutangu ya bantu kele na kukuma mingi ya ke vanda mpasi na kudiatisa kimfumu.Kana bantu mingi mekuzwa mukanu ya kumanga kuwa mfumu, kimfumu ke vanda na mpasi na kuzingila ya fwana kusoba to kubwa. Ata ba mfumu yina kele na binwanunu ya ngolo mpe mbongo mingi, kubwa samu na bantu mingi manga na kusadila bawu, bantu yango sadilaka ba nzila nyoso yina ya muvusu ya kutadia mpasi ve mpe kukanila kimfumu.
Translation: ICNC, July 2012


text:
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | KUYANTIKA 42-43
Yozefi Me Monisa Kudiyala ya Mingi
Keti nge lenda yindula mutindu Yozefi kudiwaka ntangu yandi kutanaka na kintulumukina ti bampangi na yandi? Yandi lendaka kusonga bo mbala mosi zina na yandi mpi kuyamba bo to kuvutudila bo mbi na mbi. Kansi yandi salaka ve mambu kukonda kuyindula. Inki nge ta sala kana bantu ya dibuta na beno to bantu ya nkaka kusadila nge mambu ya kukonda lunungu? Mbandu ya Yozefi ke monisa mfunu ya kudiyala mpi ya kubikala pima na kisika ya kulanda ntima na beto ya luvunu mpi kusala mambu kukonda kuyindula.
Inki mutindu nge lenda landa mbandu ya Yozefi na mambu yina nge ke kutanaka ti yo?


text: 31 Na nima yandi waka mambu yina bana ya Labani vandaka kutuba: “Yakobi me baka bima yonso ya tata na beto, mpi kimvwama yai yonso ya yandi me baka me katuka na bima ya tata na beto.”+2 Ntangu Yakobi vandaka kutala luse ya Labani, yandi monaka nde nkadilu ya Labani na ntwala na yandi vandaka diaka ve mutindu yo vandaka ntete.+3 Nsuka-nsuka, Yehowa tubilaka Yakobi nde: “Vutuka na insi ya batata na nge mpi na bampangi na nge,+ mpi mono ta landa kuvanda ti nge.”4 Ebuna Yakobi tindilaka Rashele ti Lea ndinga sambu bo kwisa na nseke, kisika bitwisi na yandi vandaka,5 mpi yandi tubilaka bo nde:“Mono me mona nde nkadilu ya tata na beno na ntwala na mono me soba,+ kansi Nzambi ya tata na mono kele ti mono.+6 Beno me zaba kibeni nde mono sadilaka tata na beno ti ngolo na mono yonso.+7 Tata na beno mekaka kukusa mono mpi sobaka lufutu na mono mbala kumi; kansi Nzambi pesaka yandi ve nzila ya kusala mono mbi.8 Kana yandi tuba nde, ‘Bambisi yonso ya matono-matono ta vanda lufutu na nge,’ ebuna bitwisi yonso vandaka kubuta bambisi ya matono-matono; kansi kana yandi tuba nde, ‘Bambisi ya nzila-nzila ta vanda lufutu na nge,’ ebuna bitwisi yonso vandaka kubuta bambisi ya nzila-nzila.+9 Nzambi vandaka kukatula bitwisi ya tata na beno na maboko na yandi mpi vandaka kupesa mono yo.10 Ntangu bambisi ya babakala vandaka kukuma na ntangu ya kumatila bambisi ya bankento, mono talaka mpi mono monaka na ndosi nde bankombo ya babakala yina vandaka kumatila bambisi ya bankento ya kimvuka vandaka ya nzila-nzila, ya matono-matono, mpi ya batashe-batashe.+11 Ebuna wanzio ya Nzambi ya kieleka tubilaka mono na ndosi nde, ‘Yakobi!’ mpi mono tubaka nde, ‘Mono yandi yai.’12 Yandi tubaka diaka nde, ‘Pardo, tala mpi mona nde bankombo yonso ya babakala yina ke matila bambisi ya bankento ya kibuka kele ya nzila-nzila, ya matono-matono, mpi ya batashe-batashe, sambu mono me mona mambu yonso yina Labani ke sala nge.+13 Mono kele Nzambi ya kieleka ya Betele,+ kisika nge tulaka dikunzi mafuta mpi kisika nge salaka lusilu na ntwala na mono.+ Ntangu yai, telama, basika na insi yai, mpi vutuka na insi yina nge butukaka.’”+14 Ebuna Rashele ti Lea vutudilaka yandi nde: “Keti kele diaka ti kima ya me bikala yina beto lenda baka bonso dikabu na nzo ya tata na beto?15 Keti yandi ke baka beto ve bonso banzenza, tuka yandi me tekaka beto mpi ke sadilaka mbongo yina bo pesaka sambu na beto?+16 Bimvwama yonso yina Nzambi me katula na tata na beto kele ya beto mpi ya bana na beto.+ Yo yina, sala mambu yonso yina Nzambi me songa nge na kusala.”+17 Ebuna Yakobi telamaka mpi matisaka bana na yandi ti bankento na yandi na zulu ya bashamo,+18 mpi yandi yantikaka kunata bitwisi na yandi yonso mpi bima yonso yina yandi bakaka,+ bitwisi ya yandi vandaka na yo yina yandi bakaka na Padani-arami, sambu na kukwenda na tata na yandi Izaki na insi ya Kanana.+19 Labani kwendaka kuzenga mameme na yandi mika, ebuna Rashele yibaka biteki ya terafimi*+ ya tata na yandi.+20 Diaka, Yakobi kusaka Labani muntu ya Arami, sambu yandi zabisaka yandi ve nde yandi ke tina.21 Yandi tinaka mpi sabukaka Nzadi,*+ yandi mpi yonso yina yandi vandaka ti yo. Na nima, yandi kwendaka na ndambu ya ntoto ya bangumba ya Gileadi.+22 Na kilumbu ya tatu, bo zabisaka Labani nde Yakobi me tina.23 Yo yina Labani bakaka bampangi na yandi mpi landaka Yakobi na kitamina ya bilumbu nsambwadi ya nzietelo mpi kutaka yandi na ntoto ya bangumba ya Gileadi.24 Ebuna Nzambi basikilaka Labani muntu ya Arami+ na ndosi na mpimpa+ mpi tubilaka yandi nde: “Keba na mambu ya nge ke tuba na Yakobi, yo vanda ya mbote to ya mbi.”*+25 Yo yina Labani pusanaka pene-pene ya Yakobi, ntangu Yakobi tedimisaka tenta na yandi na ngumba mpi Labani salaka camp ti bampangi na yandi na ntoto ya bangumba ya Gileadi.26 Ebuna Labani tubilaka Yakobi nde: “Inki nge me sala? Sambu na nki nge me sakana ti mabanza na mono mpi nge me nata bana na mono ya bankento bonso bampika yina bo me kanga na bitumba?27 Sambu na nki nge me tina na kinsweki, nge me sakana ti mabanza na mono, mpi nge me zabisa mono ve? Kana nge zabisaka mono, mono zolaka kuyambula nge, nge kwenda na kiese mpi ti bankunga, ti bangoma ya fioti mpi ti kidare.28 Kansi nge pesaka mono ve dibaku ya kupesa bantekolo* na mono mpi bana na mono ya bankento beze. Nge me sala mambu na buzoba.29 Mono kele na kiyeka ya kusala beno mbi, kansi Nzambi ya tata na beno tubilaka mono mazono na mpimpa nde, ‘Keba na mambu ya nge ke tuba na Yakobi, yo vanda ya mbote to ya mbi.’+30 Ntangu yai nge me kwenda sambu nge vandaka ti nzala ya ngolo ya kuvutuka na nzo ya tata na nge, kansi sambu na nki nge me yiba banzambi na mono?”+31 Yakobi vutudilaka Labani nde: “Yo kele sambu mono waka boma, sambu mono kuditubilaka nde, ‘Nge lenda botula mono bana na nge ya bankento na ngolo.’32 Muntu yina nge ta mona banzambi na nge na yandi, ta zinga ve. Na ntwala ya bampangi na beto, tala bima yina mono kele na yo, mpi baka bima na nge.” Kansi Yakobi zabaka ve nde Rashele yibaka yo.33 Yo yina, Labani kotaka na tenta ya Yakobi, na tenta ya Lea, mpi na tenta ya bampika zole ya bankento,+ kansi yandi monaka yo ve. Ebuna yandi basikaka na tenta ya Lea mpi kotaka na tenta ya Rashele.34 Na ntangu yina, Rashele bakaka biteki ya terafimi mpi tulaka yo na kitunga yina nkento ke vandilaka na zulu ya shamo, mpi yandi vandaka na zulu na yo. Yo yina Labani sosaka na tenta ya mvimba kansi yandi monaka yo ve.35 Ebuna yandi tubilaka tata na yandi nde: “Mfumu na mono, kuwa ve makasi, sambu mono lenda telama ve na ntwala na nge, sambu mono kele ti kima yina bankento ke vandaka na yo.”+ Yo yina yandi sosaka mbote-mbote, kansi yandi monaka ve biteki ya terafimi.+36 Ebuna Yakobi waka makasi mpi yantikaka kunganina Labani. Na nima Yakobi tubilaka Labani nde: “Inki mbi mono me sala, mpi sambu na nki disumu nge ke landa mono ti makasi?37 Ntangu yai ya nge me sosa na bima na mono yonso, inki kima ya nzo na nge, nge me mona? Tula yo awa na ntwala ya bampangi na mono mpi ya bampangi na nge, mpi bika bo zenga na kati na beto zole.38 Na bamvula 20 yai ya mono vandaka ti nge, mameme na nge mpi bankombo na nge basikaka ve mavumu ata mbala mosi,+ mpi mono diaka ve ata mbala mosi mameme na nge ya babakala.39 Mono natilaka nge ve ata mbisi mosi yina bambisi ya mfinda+ zengaka bitini-bitini. Mono vandaka kuyingisa yo mono mosi. Ntangu bo vandaka kuyiba mbisi mosi na mwini to na mpimpa, nge vandaka kulomba nde mono futa yo.40 Na kilumbu mwini vandaka kuniokula mono, mpi na mpimpa madidi vandaka kuniokula mono, mpi mpongi vandaka kutina mono na meso.+41 Mono me sala bamvula 20 na nzo na nge. Mono me sadila nge bamvula 14 sambu na bana na nge zole ya bankento, mpi bamvula 6 sambu na bitwisi na nge, mpi nge landaka kusoba lufutu na mono mbala kumi.+42 Kana Nzambi ya tata na mono,+ Nzambi ya Abrahami mpi Muntu yina Izaki ke waka boma,*+ vandaka ve na lweka na mono, ntangu yai nge zolaka kuvutula mono maboko-mpamba. Nzambi me mona mpasi na mono mpi kisalu ya ngolo ya maboko na mono, yo yina yandi nganinaka nge mazono na mpimpa.”+43 Ebuna Labani vutudilaka Yakobi nde: “Bana-bankento kele bana na mono, bana kele bana na mono, mpi bitwisi kele ya mono, mpi konso kima yina nge ke mona kele ya mono mpi ya bana na mono ya bankento. Bubu yai, inki diambu ya mbi mono lenda sala bo to bana yina bo me buta?44 Ntangu yai kwisa, beto sala kuwakana, nge ti mono, mpi yo ta vanda mbangi na kati na beto.”45 Yo yina Yakobi bakaka ditadi mosi mpi tedimisaka yo bonso dikunzi.+46 Ebuna Yakobi tubilaka bampangi na yandi nde: “Beno lokuta matadi!” Bo lokutaka matadi mpi bo salaka kita. Na nima bo diaka pana na zulu ya kita yina ya matadi.47 Labani yantikaka kubinga yo Yegare-sahaduta,* kansi Yakobi bingaka yo Galedi.*48 Ebuna Labani tubaka nde: “Kita yai ya matadi kele mbangi na kati na mono ti nge bubu yai.” Yo yina yandi pesaka yo zina Galedi,+49 mpi Nzo-Zulu ya Nkengi, sambu yandi tubaka nde: “Bika Yehowa kulanda kukengila na kati na nge ti mono ntangu beto ta monanaka ve.50 Kana nge niokula bana na mono ya bankento mpi kana nge yantika kubaka bankento ya nkaka katula bana na mono, ata kana muntu kele ve ti beto, yibuka nde Nzambi ta vanda mbangi na kati na nge ti mono.”51 Labani tubilaka diaka Yakobi nde: “Tala kita ya matadi yai, mpi tala dikunzi yai ya mono me tedimisa na kati na nge mpi mono.52 Kita ya matadi yai kele mbangi, mpi dikunzi yai kele kima yina ke ta kimbangi,+ nde mono ta luta ve kita ya matadi yai sambu na kusala nge mbi mpi nde nge ta luta ve kita ya matadi yai mpi dikunzi yai sambu na kusala mono mbi.53 Bika Nzambi ya Abrahami+ mpi Nzambi ya Nahore, Nzambi ya tata na bo, kusambisa beto.” Ebuna Yakobi zengaka kieleka na zina ya Muntu yina tata na yandi Izaki ke waka boma.*+54 Na nima, Yakobi pesaka kimenga na zulu ya ngumba mpi bingaka bampangi na yandi na kudia mampa. Yo yina bo diaka mpi lalaka na ngumba yina.55 Kansi, Labani telamaka na suka-suka mpi pesaka bantekolo*+ na yandi ti bana na yandi ya bankento beze mpi sakumunaka bo.+ Na nima Labani kwendaka mpi vutukaka na kisika na yandi.+


text:
KIUVU KIA 2
Aweyi Olenda Zayila Nzambi?
“O nkanda wau wa Nsiku ke ufwete vavuka mu nu’aku ko, tanganga wo muna nding’a kuluka fuku yo mwini, kimana watoma lunda mawonso masonama mo; kadi i nsingika osingika nzila zaku yo vanga owu wa ngangu.”
“Bakwamanana tanga nkand’a Nsiku a Nzambi aludi muna nding’angolo, yatoma kiá yo sasila wo; i mpila yayi basadisila nkangu mu toma bakula mana matangwanga.”
“Nkwa kiese o muntu ke kangalelanga muna malongi ma yimpumbulu ko . . . , kansi o luyangalalu lwandi luna muna nsiku a Yave, otanganga nsiku Andi muna ndinga yakuluka fuku yo mwini. . . . Mawonso kevanga mesikila.”
“Filipo wele ntinu, ofinamene vana ndambu, unwidi ekolo ketanganga mu nding’angolo nkand’a Yesaya wa ngunza, unyuvuidi vo: “Nga obakwidi mana otanganga?” Ovutwidi vo: “Aweyi ndenda mo bakulwila, avo ke vena muntu ko olenda mo kunsasila?””
“E fu yandi ilembi monekanga itomene moneka tuka kiasemenua e nza, kadi imonekanga muna lekwa kavanga, musungula nkum’andi a mvu ya mvu yo Unzambi wandi, ke bena nkutu ye mpila bakatikisila yo ko.”
“Toma yindula mambu mama; ukivana mo emvimba, kimana lunungunuku lwaku lwamoneka kwa wantu awonso.”
“Yambula twayinduziananga kimana twasikamesa o zola ye mavangu mambote kwa muntu yo nkwandi, ke tuyambula kutakana ko.”
“Avo mosi muna yeno okondelo ngangu, yambula kakwamanana lomba kwa Nzambi, ona ovaninanga kuna mvevo kw’awonso yo lembi semba, zivewa kwa yandi.”


text:
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | MATAYO 4-5
Malongi ya Beto Ke Baka na Disolo ya Yezu na Zulu ya Ngumba
Keti nge ke bakisaka mbote nde nge kele ti nzala ya mambu ya kimpeve?
Na kisina, bangogo yai “bantu yina ke bakisaka mbote nde bo kele ti nzala ya mambu ya kimpeve” ke tendula “bantu yina ke lombaka mpeve.” (Mat 5:3; noti na nsi ya lutiti) Beto ta monisa nde beto ke sosa lusadisu ya Nzambi na mambu ya kimpeve kana . . .
beto ke tanga Biblia konso kilumbu
beto ke kwenda na balukutakanu mpi ke yidika yo mbote-mbote
beto ke tanga mikanda na beto mpi mambu yina kele na site Internet na beto
beto ke tala manaka ya JW Télédiffusion ya konso ngonda
Inki mutindu mono lenda tomisa kikalulu na mono ya kudia mbote na kimpeve?