c: text/html

text:
ZINGA MUTINDU BAKRISTU FWETE ZINGA
Beto Yedisa Mayele na Beto na Kisalu ya Kusamuna—Sadila Bavideo Sambu na Kulonga
SAMBU NA NKI YO KELE MFUNU:
Bavideo lenda simba ntima ya bantu na mutindu yo ke bendaka dikebi ya bantu na kutala mpi na kuwidikila. Yo ke bendaka dikebi mpi yo ke bikalaka na mabanza. Yehowa me pesaka mbandu ya kuluta mbote na yina me tala kusadila bima ya ke monikaka na meso sambu na kulonga.—Bis 10:9-16; Kus 1:1.
Bavideo Dieu a-t-il un nom ?, Qui est l’Auteur de la Bible ?, mpi Comment être sûrs que la Bible vient de Dieu ? ya ngika ya dilongi ya 2 mpi ya 3 ya kamukanda Nsangu ya Mbote. Bavideo Sambu na Nki Beto Fwete Longuka Biblia?, Inki Mutindu Kulonguka ya Biblia Ke Salamaka?, mpi Inki Ke Salamaka na Nzo ya Kimfumu? ke siamisa bantu na kulonguka Biblia ti beto to na kukwenda na balukutakanu ya Bukristu. Beto lenda sadila mpi bavideo na beto yina kele nda sambu na kulonga bantu ya beto ke longukaka ti bo Biblia.—km 5/13 3.
MUTINDU YA KUSALA YO:
Baka na ntwala video yina nge ke zola kusonga muwi mpi tula yo na telefone to na tablete na nge
Yidika ngiufula mosi to bangiufula zole yina bo ke pesa mvutu na video
Beno tala video ti muwi
Beno tubila bangindu ya mfunu
MEKA DIAMBU YAI:
Kwenda na lutiti ya nsuka ya trakiti mosi mpi benda dikebi na kidimbu ya kele na nsuka, yina ke nata na video Sambu na Nki Beto Fwete Longuka Biblia?
Songa video Comment être sûrs que la Bible vient de Dieu ? mpi pesa kamukanda Nsangu ya Mbote mpi tubila dilongi ya 3

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
MWBR20 04 Bareferanse ya Mukanda ya Lukutakanu Luzingu mpi Kisalu
APRILI 13-19
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | KUYANTIKA 31
“Yakobi mpi Labani Me Sala Kuwakana ya Ngemba”
it-1-F 943 § 7
Galedi
Sambu na kumanisa mavwanga, Yakobi mpi Labani salaka kuwakana ya ngemba. Na kuwakana yango, Yakobi tedimisaka ditadi mosi bonso dikunzi mpi songaka “bampangi” na yandi na kusala kita ya matadi, ziku yo vandaka bonso mesa mpi bo diaka madia ya kuwakana na zulu na yo. Na nima ya kudia madia ya kuwakana, Labani pesaka kisika yina zina “Yegare-sahaduta,” na Kiarami (Syrian), kansi Yakobi bingaka yo “Galedi,” na Kiebreo. Labani tubaka nde: “Kita yai [na Kiebreo, gal] ya matadi kele mbangi [na Kiebreo, ʽedh] na kati na mono ti nge bubu yai.” (Kuy 31:44-48) Kita ya matadi (mpi dikunzi ya ditadi) vandaka kuta kimbangi na bantu yonso yina vandaka kuluta. Kaka mutindu verse 49 ke tuba, “Nzo-Zulu ya Nkengi [na Kiebreo, mits·pahʹ],” ke monisa nde Yakobi mpi Labani ndimaka na kutanina ngemba na kati na bo mpi ya mabuta na bo. (Kuy 31:49-53) Bantangu ya nkaka bo vandaka kusadila matadi sambu yo ta kimbangi.—Yoz 4:4-7; 24:25-27.
it-2-F 1089-1090
Nzo-Zulu ya Nkengi
Yakobi tedimisaka ditadi mosi bonso dikunzi mpi yandi bingaka yo “Galedi” (yina ke tendula “Kita ya Kimbangi”) mpi “Nzo-Zulu ya Nkengi.” Na nima, Labani tubaka nde: “Bika Yehowa kulanda kukengila na kati na nge ti mono ntangu beto ta monanaka ve.” (Kuy 31:45-49) Kita yai ya matadi monisaka nde Yehowa vandaka kutala kana Yakobi mpi Labani ke landa kutanina kuwakana ya ngemba yina bo salaka.
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve
it-2-F 1062
Terafimi
Bansosa yina bantu ya ke longukaka mambu ya ntama salaka na Mezopotamia mpi na bambanza ya pene-pene ke monisa nde, muntu yina vandaka ti biteki ya Terafimi vandaka ti nswa ya kubaka kimvwama ya dibuta. Ditadi mosi yina vandaka ya kusonika ya bo zwaka na Nouzi ke monisa nde, bantangu ya nkaka bo vandaka kutula biteki ya dibuta na zina ya bakala yina me kwela nkento na dibuta yina sambu kana bokilo na yandi ya bakala me fwa, na tribinale yandi ta vanda ti nswa ya kulomba bimvwama yina bokilo na yandi me bika. (Ancient Near Eastern Texts, ya J. Pritchard, 1974, lut. 219, 220, mpi noti na nsi ya lutiti 51) Mbala ya nkaka Rashele yindulaka nde yandi kele ti kikuma ya mbote ya kubaka terafimi ya tata na yandi sambu tata na yandi kusaka bakala na yandi Yakobi. (Fwanisa ti Kuy 31:14-16.) Sambu terafimi vandaka mfunu mingi mpi yo vandaka kupesa nswa ya kubaka kimvwama ya dibuta, Labani kudiyangisaka mingi sambu na kubaka yo, yo yina yandi bakaka bampangi na yandi ya babakala mpi bo salaka nzietelo bilumbu nsambwadi sambu na kulanda Yakobi. (Kuy 31:19-30) Ya kieleka, Yakobi zabaka ve ata fioti mambu yina Rashele salaka (Kuy 31:32), mpi Biblia ke monisa ve nde Yakobi sosaka kusadila terafimi ya Labani sambu na kubaka kimvwama ya bana ya Labani. Yakobi vandaka ve ti mfunu ya biteki yina. Yo ke monana nde Yakobi zikaka mpi terafimi ntangu yandi zikaka banzambi ya nzenza yina vandaka na nzo na yandi na nsi ya nti yina vandaka pene-pene ya Shekemi.—Kuy 35:1-4.
w13 15/3 21 § 8
Yehowa—Kisika na Beto ya Kuzingila
8 Ntangu Yakobi kumaka na Arani, ngwasi na yandi Labani yambaka yandi mbote mpi na nima pesaka yandi Lea mpi Rashele, sambu na kukuma bankento na yandi. Kansi na nima, Labani kumaka kusadila yandi mambu ya kukonda lunungu, na mutindu yandi sobaka lufutu na yandi mbala kumi! (Kuy. 31:41, 42) Ata mpidina, Yakobi kangaka ntima sambu na mambu yina ya kukonda lunungu, mpi tulaka ntima nde Yehowa ta landa kusadisa yandi; mpi Yehowa salaka yo! Nkutu, ntangu Nzambi zabisaka Yakobi na kuvutuka na Kanana, yandi vandaka ti ‘kibuka ya nene mpi bansadi ya babakala ti ya bankento mpi bashamo ti bampunda mingi.’ (Kuy. 30:43) Sambu na kumonisa ntonda ya mingi yina yandi vandaka ti yo, Yakobi sambaka nde: ‘Mono me fwana ve na kubaka zola yonso ya kwikama yina nge me monisila nsadi na nge, mono sabukaka nzadi ya Yordani; mono vandaka ata ti kima ve na maboko, kaka nti na mono ya kutambudila. Kansi bubu yai mono ke vutuka na ndonga zole ya bantu.’—Kuy. 32:11.
APRILI 20-26
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | KUYANTIKA 32-33
“Keti Nge Ke Nwanaka Sambu na Kubaka Lusakumunu?”
w03-F 15/8 25 § 3
Keti Nge Ke Sosaka Kibeni Yehowa?
Masonuku kele ti bambandu mingi ya bantu yina salaka bikesa ya me fwana sambu na kusosa Yehowa. Mosi na kati ya bantu yango kele Yakobi yina nwanaka tii na suka ti wanzio ya Nzambi yina lwataka nitu ya kimuntu. Yo yina, Nzambi pesaka Yakobi zina ya Izraele (Muntu yina nwanaka ti Nzambi) sambu yandi “nwanaka,” to “landaka kunwana” “sadilaka ngolo na [yandi mosi]” mpi “kwaminaka” na kunwana ti Nzambi. Wanzio sakumunaka Yakobi sambu Yakobi salaka bikesa ya me fwana.—Kuyantika 32:24-30, noti na nsi ya lutiti.
it-1-F 356
Dikulu-Kifu
Yakobi. Ntangu Yakobi vandaka ti bamvula kiteso ya 97, yandi nwanaka mpimpa ya mvimba ti wanzio ya Nzambi yina lwataka nitu ya kimuntu. Yandi yambulaka ve wanzio tii ntangu wanzio sakumunaka yandi. Ntangu bo vandaka kunwana, wanzio simbaka mukwa ya mbendi (na kisika yina yo me kangamaka ti mukwa ya luketu) ya Yakobi mpi yo katukaka na kisika na yo, yo yina Yakobi kumaka kutambula kifu. (Kuy 32:24-32; Oze 12:2-4) Na nima, Yakobi zabaka nde ata yandi ‘nwanaka ti Nzambi [wanzio ya Nzambi] mpi ti bantu yina yandi nungaka’ kaka mutindu wanzio tubaka, yo ke tendula ve kibeni nde Yakobi nungaka wanzio ya Nzambi. Nzambi muntu kanaka mpi pesaka nswa nde Yakobi kunwana ti wanzio, sambu yo vandaka kumonisa nde Yakobi vandaka kibeni na mpusa ya kubaka lusakumunu ya Nzambi.
it-1-F 1212
Izraele
1. Izraele kele zina yina Nzambi pesaka Yakobi ntangu yandi vandaka ti bamvula kiteso ya 97. Yo vandaka na mpimpa ntangu Yakobi vandaka kusabuka muwanda ya Yaboki sambu na kukutana ti mpangi na yandi Ezau, kaka na ntangu yina yandi yantikaka kunwana ti wanzio yina kitukaka muntu. Sambu Yakobi landaka kunwana ti wanzio, Nzambi pesaka yandi zina ya Izraele, muntu yina bakaka lusakumunu ya Nzambi. Sambu na kuyibuka mambu yina, Yakobi pesaka kisika yina zina ya Peniele to Penuele. (Kuy 32:22-31; tala YAKOBI No. 1.) Na nima, ntangu Yakobi kwendaka na Betele, Nzambi ndimisaka zina yina, banda na ntangu yina bo kumaka kubinga Yakobi Izraele tii ntangu yandi fwaka. (Kuy 35:10, 15; 50:2; 1Bs 1:34) Biblia ke sadilaka zina ya Izraele bambala kuluta 2500 sambu na kutubila bantekolo ya Yakobi yina kumaka dikanda.—Kub 5:1, 2.
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve
w10 1/6 22-23 § 10-11
Kutuba ya Mbote Ke sadisaka na Kuvanda ti Bangwisana ya Mbote
10 Kutuba mpi kusolula mbote ke sadisaka na kuvanda ti bangwisana ya ngemba mpi na kutanina yo. Ya kieleka, kusala yonso yina beto lenda sala sambu na kutomisa bangwisana na beto ti bankaka lenda sala nde beto solula mbote ti bo. Kubaka lukanu na masonga yonso ya kusala mambu ya mbote sambu na bankaka—kusosa mabaku ya kusadisa, kupesa dikabu mosi na masonga yonso, kuyamba bankaka—lenda sala nde beto solula mbote. Yo lenda vanda nkutu ‘kukutika makala ya tiya’ (NW) na zulu ya muntu mpi kubasisa bikalulu na yandi ya mbote, ebuna yo ta sala nde beto solula kukonda mpasi.—Roma 12:20, 21.
11 Yakobi kubakisaka diambu yai. Dipasa na yandi, Ezau, wilaka yandi makasi mpenza na mpila nde Yakobi tinaka sambu yandi vandaka kuwa boma nde Ezau ta fwa yandi. Na nima ya bamvula mingi, Yakobi vutukaka. Ezau basikaka ti bantu 400 sambu na kukutana ti yandi. Yakobi sambaka sambu na kulomba lusadisu ya Yehowa. Ebuna yandi tindilaka Ezau bitwisi mingi bonso dikabu. Dikabu yina lungisaka lukanu na yo. Ntangu bo kutanaka, nkadilu ya Ezau sobaka, mpi yandi bakaka ntinu mpi yambaka Yakobi.—Kuy. 27:41-44; 32:6, 11, 13-15; 33:4, 10.
it-1-F 641
Nzambi, Nzambi ya Izraele
Na nima ya kunwana ti wanzio ya Yehowa na Peniele, Yehowa pesaka Yakobi zina ya Izraele, mpi na nima ya kukutana ti mpangi na yandi Ezau sambu na kutula ngemba, Yakobi kumaka kuzinga na Sukoti mpi na nima yandi kwendaka na Shekemi. Kuna, yandi sumbaka kitini ya ntoto na bana ya Amore mpi yandi tungaka tenta na yandi na kati. (Kuy 32:24-30; 33:1-4, 17-19) Biblia ke tuba nde: “Yandi [Yakobi] tungaka mesa-kimenga kuna mpi pesaka yo zina Nzambi, Nzambi ya Izraele,” to ‘Nzambi kele Nzambi ya Izraele.’ (Kuy 33:20) Mutindu Yakobi wakanisaka zina na yandi ya mpa Izraele ti zina ya mesa-kimenga ke monisa nde Yakobi ndimaka mpi monisaka ntonda sambu na zina yina mpi na lutwadisu ya Nzambi yina taninaka yandi ntangu yandi vutukaka na Ntoto ya Lusilu. Bangogo “Nzambi, Nzambi ya Izraele” kele kaka mbala mosi na Biblia.
APRILI 27–MAYI 3
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | KUYANTIKA 34-35
“Kinduku ti Bantu ya Mbi Ke Nataka Bampasi”
w97-F 1/2 30 § 4
Shekemi—Mbanza Yina Vandaka na Kati ya Muwanda
Inki mutindu bana-babakala ya mbanza yai vandaka kutala toko yai ya mwense yina vandaka kukwenda na mbanza na bo mbala na mbala, ziku yandi mosi? Mwana ya mfumu ya mbanza yango “bakaka yandi mpi ladisaka yandi na kingolo-ngolo.” Sambu na nki Dina taka kinduku ti bana-bankento ya Kanana yina vandaka kusala mansoni? Keti yo vandaka sambu yandi vandaka ti mfunu ya banduku yina vandaka mvula mosi ti yandi? Keti yandi vandaka bonso bampangi na yandi ya nkaka yina vandaka ntu-ngolo mpi kusala mambu na mutindu na bo? Tanga disolo ya kele na Kuyantika mpi sosa kubakisa mpasi mpi nsoni yina Yakobi mpi Lea waka sambu na bampasi yina kuminaka mwana na bo ya nkento yina kwendaka na Shekemi.—Kuy 34:1-31; 49:5-7; tala mpi Nzozulu ya Nkengi, 15 Yuni, 1985 lutiti 31 na kifalansa.
“Beno Tina Pite!”
14 Shekemi salaka mambu yina yandi monaka nde yo vandaka mbote. Sambu yandi vandaka kusepela ti Dina, yandi “bakaka yandi mpi ladisaka yandi na kingolo-ngolo.” (Tanga Kuyantika 34:1-4.) Mambu yai natilaka Dina mpi dibuta na bo ya mvimba bampasi mingi.—Kuyantika 34:7, 25-31; Bagalatia 6:7, 8.
w09-F 1/9 21 § 1-2
Kana Bo Me Sadila Nge Diambu ya Mbi
Mbala mingi, muntu ke sosaka kuvutula mbi sambu na kulembika diambu ya mpasi yina muntu mosi me sadila yandi. Mu mbandu, Biblia ke monisa nde ntangu bana ya Yakobi yina vandaka Mu-Ebreo waka nde Shekemi muntu ya Kanana ladisaka mpangi na bo ya nkento Dina na kingolo-ngolo, “bo waka makasi mingi.” (Kuyantika 34:1-7) Sambu na kuvutula mbi yina bo salaka mpangi na bo ya nkento, bana ya Yakobi zole ya babakala bakaka lukanu ya kufwa Shekemi mpi bantu ya nzo na yandi. Simeoni mpi Levi bakaka mbele na bo ya bitumba, kwendaka na Kanana mpi fwaka Shekemi ti babakala yonso ya mbanza yina.—Kuyantika 34:13-27.
Keti kusala mutindu yina yidikaka mambu? Ntangu Yakobi waka mambu yina Simeoni mpi Levi salaka, yandi nganinaka bo mpi tubaka nde: “Beno me natila mono mpasi mingi na mutindu beno me kumisa mono kima ya nsudi ya mbi na bantu ya insi yai, . . . mpi ntembe kele ve nde bo ta vukana sambu na kunwanisa mono mpi bo ta manisa mono, mono ti nzo na mono.” (Kuyantika 34:30) Na kisika ya kuyidika mambu, mambu yina Simeoni mpi Levi salaka bebisaka diaka mambu kuluta sambu dibuta ya Yakobi kumaka kuzinga na boma ya bantu ya Kanana yina vandaka kibeni na makasi sambu na bo. Ntembe kele ve nde sambu bantu ya Kanana kusala bo ve mbi, Nzambi songaka Yakobi na kukwenda ti dibuta na yandi na Betele.—Kuyantika 35:1, 5.
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve
it-1-F 603 § 9
Debora
1. Debora vandaka muntu yina vandaka kusadisa Rebeka. Ntangu Rebeka katukaka na nzo ya tata na yandi Betuele mpi kwendaka na insi Palestine sambu na kukwelana ti Izaki, Debora kwendaka ti Rebeka. (Kuy 24:59) Na nima ya kusala bamvula mingi na nzo ya Izaki, Debora kumaka kusala na nzo ya Yakobi, ziku na nima ya lufwa ya Rebeka. Ntembe kele ve nde bamvula kiteso ya 125 na nima ya makwela ya Rebeka ti Izaki, Debora fwaka mpi bo zikaka yandi na nsi ya nti ya nene na Betele. Zina yina bo pesaka nti yina (Allon-bacuth, ya ke tendula “Nti ya Nene ya Bidilu”) ke monisa nde Yakobi mpi dibuta na yandi vandaka kuzola Debora mingi.—Kuy 35:8.
Bangiufula ya Batangi
Keti Mesia basikaka kaka na ndonga ya bana-ntete ya dikanda ya Izraele?
Mikanda na beto me tubilaka mambu yai. Beto yindulaka nde yo kele mpidina sambu na mambu yina kele na Baebreo 12:16. Verse yai ke tuba nde Ezau “zitisaka ve bima ya santu” mpi “tekaka banswa na yandi ya mwana-ntete [na Yakobi] sambu na madia.” Beto yindulaka nde Yakobi kumaka na ndonga ya bantu yina basisaka Mesia sambu yandi bakaka ‘banswa ya mwana-ntete.’—Mat. 1:2, 16; Luka 3:23, 34.
Kansi, bansosa ya mudindu ya disolo yai ke monisa nde yo lombaka ve kaka nde muntu kuvanda mwana-ntete sambu na kuvanda nkaka ya Mesia. Banzikisa yai ke ndimisa yo:
Rubeni vandaka mwana-ntete ya Yakobi (Izraele), mwana yina yandi butaka ti Lea. Na nima, Yakobi ti Rashele, nkento yina yandi vandaka kuzola mingi, butaka Yozefi, mwana na bo ya ntete. Ntangu Rubeni salaka kifu, banswa ya mwana-ntete kumaka na Yozefi. (Kuy. 29:31-35; 30:22-25; 35:22-26; 49:22-26; 1 Bans. 5:1, 2) Kansi na ndonga ya bantu ya Izraele yina basisaka Mesia, Rubeni mpi Yozefi kele ve na kati. Kansi Mesia basikaka na dikanda ya Yuda, mwana ya iya ya Yakobi ti Lea.—Kuy. 49:10.


text:
Keti Nge Zabaka Yo?
Inki vandaka kisalu ya bakapita na ntangu ya ntama?
NA NTANGU ya ntama, kapita vandaka kusala na nzo to na lupangu ya muntu. Bantangu ya nkaka ngogo ya Kiebreo mpi ya Kigreki ya bo me balula na “kapita” ke tadilaka nkengi to muntu yina ke salaka na nzo mosi.
Ntangu Yozefi mwana ya Yakobi vandaka mpika na Ezipte, yandi kumaka kapita na nzo ya mfumu na yandi. Yo yina, Mfumu yango “bikaka bima na yandi yonso na maboko ya Yozefi.” (Kuy. 39:2-6) Na nima, ntangu Yozefi kumaka mpi mfumu ya nene na Ezipte, yandi tulaka mpi kapita sambu na kutala nzo na yandi.—Kuy. 44:4.
Na bilumbu ya Yezu, bantu yina vandaka ti baferme vandaka kuzinga na mbanza ntama ti baferme na bo. Yo yina, bo vandaka kutula bakapita sambu na kutala bisalu yina bantu ya kisalu vandaka kusala na ferme konso kilumbu.
Nani bo vandaka kupona sambu na kuvanda kapita? Columella, nsoniki mosi ya Roma ya mvu-nkama ya ntete tubaka nde mpika yina bo vandaka kutula nkengi to kapita vandaka “muntu yina me zaba kisalu mbote.” Yandi vandaka muntu yina “vandaka kulandila kisalu ya bansadi mbote mpi yandi vandaka ve nku.” Yandi ke tuba diaka nde: “Diambu ya kuluta mfunu sambu na kapita vandaka nde yandi fwete yindula ve nde yandi ke zaba mambu yonso mpi yandi vandaka kulonguka ntangu yonso mambu ya mpa.”
Ndinga ya Nzambi ke sadilaka mbandu ya kapita sambu na kutubila bisalu ya nkaka yina ke salamaka na dibundu ya Bukristu. Mu mbandu, ntumwa Piere siamisaka Bakristu na kusadila mayele yina Nzambi me pesaka bo “na kusadilana bonso bakapita ya mbote ya ntima ya mbote ya nene ya Nzambi.”—1 Pie. 4:10.
Yezu sadilaka mbandu ya kapita na kingana yina kele na Luka 16:1-8. Diaka, na mbikudulu ya me tala kidimbu ya kukwisa na yandi bonso Ntotila, Yezu songaka balongoki na yandi nde yandi ta tula “mpika ya kwikama mpi ya mayele” to “kapita ya kwikama.” Kisalu ya ntete ya kapita yai kele ya kupesa balongoki ya Kristu madia ya kimpeve na ntangu ya nsuka. (Mat. 24:45-47; Luka 12:42) Beto kele na ntonda ya mingi sambu beto ke bakaka mikanda ya ke kumisaka lukwikilu na beto ngolo yina kapita ya kwikama ke yidikaka mpi ke pesaka bampangi ya ntoto ya mvimba.


text:
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | KUYANTIKA 20-21
Ntangu Yonso Yehowa Ke Lungisaka Balusilu na Yandi
Yehowa sakumunaka Abrahami mpi Sara sambu na lukwikilu na bo mutindu yandi pesaka bo mwana ya bakala. Mutindu Abrahami mpi Sara lemfukaka na ntangu ya mpasi ke monisa nde bo vandaka kukwikila na balusilu ya Yehowa sambu na bilumbu ke kwisa.
Keti bulemfu na mono na ntangu ya mpasi ke monisaka nde mono ke tulaka ntima na balusilu ya Yehowa sambu na bilumbu ke kwisa? Inki mutindu mono lenda kumisa lukwikilu na mono ngolo?


text:
Matadi
Matadi kele mbânza-kimfumu ya kizûnga Kôngo ya Kati na Repubilika ya Kôngo ya Dimokalasi.
BântuEdit
Matadi kele na bântu mîngi. 92% ya bankwa Matadi kele bêsi ya Kôngo-Kinsasa. 8% kele bêsi ya bayinsi ya nkaka.
Bamboma kele bântu ya kisina ya Matadi. Makânda ya nkaka ya Matadi kele bayombe, manianga, bandibu, bantandu na bankaka. Bântu nyonso ke tubaka Kikôngo, ndînga ya yinsi yina butamaka na Matadi.
BandâmbuEdit
KinkitaEdit
Matadi kele na dibûngu na simu ya nzâdi Kôngo mpe nzila ya lukalu tî Kinsasa.


text:
Marsi 5-11
MATAYO 20-21
Nkunga 76 mpi Kisambu
Bangogo ya Luyantiku (Min. 3 to na nsi)
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI
“Konso Muntu Yina Ke Zola Kukuma Muntu ya Nene na Kati na Beno Fwete Vanda Nsadi na Beno”: (Min. 10)
Mat 20:3—Balongi ya nsiku mpi Bafarize vandaka kuzola nde bantu kumona bo mpi kupesa bo mbote “na zandu” (“Zandu” mambu ya nkaka ya Mat 20:3, nwtsty-E)
Mat 20:20, 21—Bantumwa zole lombaka kiyeka mpi lukumu (“mama ya bana ya Zebedeo,” “mosi na diboko na nge ya kitata mpi ya nkaka na diboko na nge ya kimama” banoti ya kulongukila ya Mat 20:20, 21, nwtsty-E)
Mat 20:25-28—Yezu tubaka nde balongoki na yandi fwete vanda bansadi ya kudikulumusa (“nsadi,” noti ya kulongukila ya ya Mat 20:26, 28, nwtsty-E)
-
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve: (Min. 8)
Mat 21:9—Ntangu bimvuka ya bantu vandaka kutuba na ndinga ya ngolo nde: “Nzambi, beto ke bondila nge, gulusa Mwana ya Davidi!” inki bo zolaka kutuba? (“beto ke bondila nge, gulusa,” “Mwana ya Davidi” banoti ya kulongukila ya Mat 21:9, nwtsty-E)
Mat 21:18, 19—Sambu na nki Yezu yumisaka nti mosi ya bafige? (jy 244 § 4-6)
Lutangu ya Biblia ya mposo yai me longa nge nki sambu na Yehowa?
Inki bimvwama ya nkaka ya kimpeve nge me zwa na lutangu ya Biblia ya mposo yai?
-
Lutangu ya Biblia: (Min. 4 to na nsi) Mat 20:1-19
KUDIPESA NA KISALU YA BILANGA
Video ya Disolo na Mbala ya Ntete ya Nge Me Kutana ti Muntu: (Min. 4) Songa video mpi tubila yo.
Mvutukilu ya Mpa ya Ntete: (Min. 3 to na nsi) Sadila mbandu ya disolo ti muntu.
Kulonguka ya Biblia: (Min. 6 to na nsi) lv 36-37 § 3-4
ZINGA MUTINDU BAKRISTU FWETE ZINGA
Bampusa ya dibundu: (Min. 5)
Mambu Yina Organizasio Ke Sala: (Min. 10) Songa video Mambu Yina Organizasio Ke Sala ya ngonda ya Marsi.
Kulonguka ya Biblia ya Dibundu: (Min. 30) jy kapu 11
Mvutukilu mpi Mambu ya Beto Ta Longuka na Mposo Ke Kwisa (Min. 3)
Nkunga 53 mpi Kisambu


text: 22 Ebuna yandi songaka mono nzadi ya masa ya luzingu,+ yo vandaka kusema bonso kristale; yo vandaka kubasika na kiti ya kimfumu ya Nzambi mpi ya Mwana-Dimeme,+2 mpi yo vandaka kukulumuka na kati-kati ya bala-bala na yo ya nene. Banti ya luzingu yina vandaka kubuta bambuma mbala 12 konso mvula mpi kupesa bambuma na yo konso ngonda vandaka na bandambu yonso zole ya nzadi yina. Matiti ya banti yina vandaka sambu na kubelula makanda.+3 Kusinga ta vanda diaka ve. Kansi, kiti ya kimfumu ya Nzambi mpi ya Mwana-Dimeme+ ta vanda na mbanza yina, mpi bampika na yandi ta sadila yandi kisalu ya santu;4 bo ta mona luse na yandi,+ mpi zina na yandi ta vanda na bambunzu na bo.+5 Diaka, mpimpa ta vanda diaka ve,+ mpi bo ta vanda ve na mfunu ya nsemo ya mwinda to ya nsemo ya ntangu, sambu Yehowa* Nzambi ta pesa bo nsemo,+ mpi bo ta yala bonso bantotila mvula na mvula.+6 Yandi tubilaka mono nde: “Mambu yai kele ya kwikama* mpi ya kieleka;+ ee, Yehowa,* Nzambi yina pesaka bambikudi mpeve+ tindaka wanzio na yandi sambu na kusonga bampika na yandi mambu yina fwete salama ntama mingi ve.7 Wa! Mono ke kwisa nswalu.+ Kiese na muntu yina ke zitisaka mambu ya mbikudulu ya rulo yai.”+8 Ya kieleka, mono Yoane, mono muntu waka mpi monaka mambu yai. Ntangu mono waka mpi monaka yo, mono bwaka na makulu ya wanzio yina vandaka kusonga mono mambu yai sambu na kusambila yandi.9 Kansi yandi tubilaka mono nde: “Keba! Kusala yo ve! Mono kele kaka mpika bonso nge mpi bonso bampangi na nge yina kele bambikudi mpi bonso bantu yina ke zitisaka mambu ya rulo yai. Sambila Nzambi.”+10 Yandi tubilaka mono diaka nde: “Kubumba ve mambu ya mbikudulu ya rulo yai, sambu ntangu ya bo me tulaka me finama.11 Muntu yina kele ya kukonda lunungu, yandi landa kusala mambu ya kukonda lunungu; mpi muntu ya mvindu, yandi landa kuvanda muntu ya mvindu; kansi muntu ya lunungu, yandi landa kusala mambu ya lunungu, mpi santu, yandi landa kuvanda santu.12 “‘Tala! Mono ke kwisa nswalu, mpi mono kele ti matabisi yina mono ke pesa, sambu na kufuta konso muntu na kutadila kisalu na yandi.+13 Mono kele Alfa mpi Omega,*+ muntu ya ntete mpi ya nsuka, luyantiku mpi nsuka.14 Kiese na bantu yina ke yobisa bamvwela na bo,+ sambu bo vanda ti nswa ya kukwenda na banti ya luzingu+ mpi sambu bo kota na mbanza na bakielo na yo.+15 Bambwa,* bantu yina ke salaka bisalu ya bampeve ya mbi, bantu yina ke salaka pite,* bantu yina ke fwaka bantu, mpi bantu yonso yina ke zolaka luvunu mpi ke vandaka ti kikalulu ya kuta luvunu kele na nganda.’+16 “‘Mono, Yezu, mono tindaka wanzio na mono sambu na kutela beno kimbangi ya mambu yai sambu na mabundu. Mono kele musisa mpi mwana ya Davidi+ mpi mbwetete ya suka yina ke sema.’”+17 Mpeve mpi nkento yina ke kwela+ ke landa kutuba nde: “Kwisa!” mpi konso muntu yina ke wa, yandi tuba nde: “Kwisa!” mpi konso muntu yina kele na nzala ya masa, yandi kwisa;+ konso muntu yina ke zola, yandi baka masa ya luzingu ya ofele.+18 “Mono ke ta kimbangi na konso muntu yina ke wa mambu ya mbikudulu ya rulo yai nde: Kana muntu kuyika diambu ya nkaka na mambu yai,+ Nzambi ta yikila yandi bampasi ya bo me sonika na rulo yai;+19 mpi kana muntu kukatula diambu na mambu ya rulo ya mbikudulu yai, Nzambi ta katula dikabu na yandi na mambu yina bo me sonika na rulo yai, yandi ta pesa yandi ve nzila ya kudia bambuma ya banti ya luzingu+ mpi ya kukota na mbanza ya santu.+20 “Muntu yina ke ta kimbangi ya mambu yai ke tuba nde, ‘Ee, mono ke kwisa nswalu.’”+“Amen! Mfumu Yezu, Kwisa.”21 Ntima ya mbote ya nene ya Mfumu Yezu Kristu kuvanda ti basantu.


text:
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | EZEKIELE 28-31
Yehowa Futaka Dikanda Mosi ya Mimpani
Kana Yehowa futaka dikanda mosi ya mimpani sambu na kisalu yina yo sadilaka yandi, yandi ta monisa ntonda ya mingi kibeni sambu na kisalu yina bansadi na yandi ya kwikama ke sadilaka yandi.
MAMBU YINA BABILONE SALAKA
Bo ziungaka Tire
MAMBU YA MONO KE SALAKA
Inki bitumba ya kimpeve mono ke nwanaka?
BIBANSA YINA BABILONE SALAKA
Sambu na kufwa Tire, bo ziungaka yo bamvula 13
Basoda ya Babilone monaka mpasi
Bantu ya Babilone bakaka ve lufutu
BIBANSA YA MONO KE SALAKA
Inki bibansa mono me salaka na kisalu ya Yehowa?
MUTINDU YEHOWA FUTAKA BABILONE
Yehowa pesaka Ezipte na maboko na bo
MAMBU YINA YEHOWA KE FUTAKA MONO
Inki mutindu Yehowa ke futaka mono?


text:
Mayi 25-31
KUYANTIKA 42-43
Nkunga 120 mpi Kisambu
Bangogo ya Luyantiku (Mun. 1)
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI
“Yozefi Me Monisa Kudiyala ya Mingi”: (Min. 10)
Kuy 42:5-7—Yozefi vandaka pima ntangu yandi monaka bampangi na yandi (w15 1/5 13 § 5; w15 1/5 14 §1)
Kuy 42:14-17—Yozefi mekaka bampangi na yandi (w15 1/5 14 § 2)
Kuy 42:21, 22—Bampangi ya Yozefi monisaka nde bo balulaka ntima (it-2-F 50 § 4)
-
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve: (Min. 10)
Kuy 42:22, 37—Inki bikalulu ya mbote Rubeni monisaka? (it-2-F 835)
Kuy 43:32—Sambu na nki kudia kisika mosi ti Bayuda vandaka mbi sambu na bantu ya Ezipte? (w04 1/2 17 § 1)
Inki bimvwama ya kimpeve ya lutangu ya Biblia ya mposo yai nge ta sepela kutubila na yina me tala Yehowa Nzambi, kisalu ya kusamuna to mambu ya nkaka?
-
Lutangu ya Biblia: (Min. 4 to na nsi) Kuy 42:1-20 (th dilongi 2)
KUDIPESA NA KISALU YA BILANGA
Video ya Mvutukilu ya Mpa ya Zole: (Min. 5) Disolo ti Bawi. Songa video, mpi na nima yula bawi bangiufula yai: Inki mutindu mpangi-bakala yai sadilaka verse na mutindu ya mbote? Sambu na nki mpi nki mutindu mpangi-bakala yai pesaka muwi na yandi mukanda Biblia Ke Longa?
Mvutukilu ya Mpa ya Zole: (Min. 3 to na nsi) Sadila mbandu ya disolo ti muntu. (th dilongi 15)
Kulonguka ya Biblia: (Min. 5 to na nsi) lvs 38-39 § 18 (th dilongi 8)
ZINGA MUTINDU BAKRISTU FWETE ZINGA
“Sosa Kubakisa Mambu Yonso”: (Min. 15) Disolo ti Bawi. Songa video Tomisa Lutangu na Nge ya Biblia—Kitini na yo. Siamisa bawi na kutala video ya mvimba.
Kulonguka ya Biblia ya Dibundu: (Min. 30) jy kapu 116
Bangogo ya Nsuka (Min. 3 to na nsi)
Nkunga 79 mpi Kisambu


text:
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | BANKUNGA 52-59
“Losila Yehowa Kizitu na Nge”
Davidi kutanaka ti mambu mingi ya mpasi na luzingu na yandi. Ntangu yandi sonikaka Nkunga 55, yandi kutanaka ti mambu yai ya mpasi . . .
Bo Fingaka Yandi
Bo Niokulaka Yandi
Yandi Kumaka ti Mawi ya Muntu ya Me Nata Makambu
Mavwanga Basikaka na Dibuta na Yandi
Yandi Belaka
Bo Yekulaka Yandi
Ata ntangu yandi vandaka kumona bonso nde yandi ta kuka ve kunata kizitu na yandi, Davidi monaka mutindu ya kununga yo. Yandi pesaka ndongisila yai ya kupemama na konso muntu yina lenda kudiwa bonso yandi: “Losila Yehowa kizitu na nge.”
Bubu yai, nki mutindu beto lenda sadila verse yai?
Samba Yehowa na masonga yonso mpi zabisa yandi konso diambu ya mpasi yina ke yangisa nge
Sosa lutwadisu mpi lusadisu na Ndinga ya Yehowa mpi na organizasio na yandi
Sala yonso yina nge lenda sala na kuwakana ti minsiku ya Biblia sambu na kulembika diambu yina


text:
ZINGA MUTINDU BAKRISTU FWETE ZINGA
Beto Yedisa Mayele na Beto na Kisalu ya Kusamuna—Beto Longa Balongoki na Beto Mutindu ya Kudibongisa
MFUNU NA YO: Kana balongoki ya Biblia ke kudibongisa, bo ta bakisa kukonda mpasi mpi bo ta vila ve mambu yina beto ke longa bo. Kana bo ke bakisa mpi ke yibuka mambu yina beto ke longa bo, bo ta yela nswalu kibeni. Ata na nima ya mbotika, bo ta yidikaka balukutakanu mpi kisalu ya kusamuna sambu na ‘kulanda kukengila.’ (Mat 25:13) Yo yina, kana bo ke zaba mutindu ya kulonguka mpi kele ti kikalulu ya mbote ya kulonguka, yo ta natila bo mambote na luzingu na bo ya mvimba. Beto fwete sadisa balongoki na beto na kuyedisa kikalulu ya kuyidika kulonguka ya Biblia banda na luyantiku.
MUTINDU YA KUSALA YO:
Pesa mbandu ya mbote. (Bar 2:21) Yidika mambu yina nge ta longuka ti longoki na kutadila bampusa na yandi. (km 11/15 3) Songa yandi mutindu nge me tenda mukanda na nge
Siamisa yandi na kudibongisa. Kana beno me kuma kulonguka mbote, songa yandi nde kudibongisa kele na kati ya manaka ya kulonguka ya Biblia na yandi mosi mpi monisa yandi mambote yina yandi ta baka. Pesa yandi bandongisila ya mbote na mutindu ya kuzwa ntangu sambu na kudibongisa. Balongi ya nkaka ke pesaka balongoki na bo mukanda yina bo me tenda sambu na kulonguka kitini mosi ya dilongi yina bo ke longuka sambu na kusadisa longoki na kumona mambote ya kudibongisa. Sikisa longoki kana yandi me kudibongisa
Songa yandi mutindu ya kudibongisa. Na luyantiku, balongi ya nkaka ke longukaka dilongi ya mvimba ti longoki sambu na kumonisa yandi mutindu ya kudibongisa


text:
BIMVWAMA YA ME KATUKA NA NDINGA YA NZAMBI | ESDRASI 6-10
Yehowa Ke Zolaka Bantu Yina Ke Sadilaka Yandi na Luzolo Yonso
Esdrasi yilamaka na kuvutuka na Yeruzalemi
Ntotila Artazeresesi me pesa Esdrasi nswa ya kuvutuka na Yeruzalemi sambu na kunata lusambu ya Yehowa na ntwala
Ntotila me pesa Esdrasi “konso kima yina yandi lombaka” sambu na nzo ya Yehowa: wolo, arza, ble, vinu, mafuta, mpi mungwa; ntalu ya bima yina yonso vandaka badolare kuluta 100 000 000 na mbongo ya bubu yai
Esdrasi tulaka ntima nde Yehowa ta tanina bansadi na yandi
Kuvutuka na Yeruzalemi vandaka mpasi mingi
Yo lombaka nde bo sala nzietelo ya bakilometre kiteso ya 1600 na nzila mosi ya bigonsa
Nzietelo yango lombaka bangonda kiteso ya 4
Bantu yina vutukaka na Yeruzalemi vandaka na mfunu ya lukwikilu ya ngolo mpi kikesa mingi sambu na lusambu ya kieleka
ESDRASI SALAKA NZIETELO TI . . .
Kilo na yo vandaka bonso kilo ya banzoko tatu ya nene ya ba bakala ya Afrika!
BAMPASI YINA BANTU YA VUTUKAKA KUTANAKA TI YO . .
Bimvuka ya miyibi, ntoto ya zelo na zelo mpi bambisi ya makasi.


text:
Mbandu ya Disolo ti Muntu
●○○ NA MBALA YA NTETE YA NGE ME KUTANA TI MUNTU
Kampanye ya Kukabula Baemvitasio ya Lusungiminu (Marsi 3-31): Beto ke zola kubingisa nge na lukutakanu mosi ya mfunu. Yai emvitasio na nge. Na Marsi 31, bantu mingi na ntoto ya mvimba ta vukana sambu na kusungimina lufwa ya Yezu Kristu. Ntangu mpi kisika yina lukutakanu yango ta salama na teritware na beto kele na emvitasio yai. Beto ke bingisa nge mpi na diskure yina ta salama mposo mosi na ntwala ya Lusungiminu; diskure yango kele ti ntu-diambu “Yezu Kristu Kele Kibeni Nani?”
Ngiufula ya Kutadila na Mbala ya Nima Kana Muntu Me Monisa Mpusa: Sambu na nki Yezu fwaka?
○●○ MVUTUKILU YA MPA YA NTETE
Ngiufula: Sambu na nki Yezu fwaka?
Verse: Mat 20:28
Ngiufula ya Kutadila na Mbala ya Nima: Inki kele lukanu ya nkudulu?
○○● MVUTUKILU YA MPA YA ZOLE
Ngiufula: Inki kele lukanu ya nkudulu?
Verse: Bar 6:23
Ngiufula ya Kutadila na Mbala ya Nima: Inki mutindu beto lenda monisa ntonda sambu na nkudulu?


text:
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | SEFANIA 1–AGAI 2
Sosa Yehowa na Ntwala nde Kilumbu ya Makasi na Yandi Kulunga
Sambu Yehowa kubumba beto na kilumbu ya makasi na yandi, beto fwete sala mambu mingi katula kudipesa ya mvimba na yandi. Beto fwete lemfuka na ndongisila yina Sefania pesaka bantu ya Izraele.
Beno sosa Yehowa: Landa kuvanda ti bangwisana ya mbote ti Yehowa mpi ti organizasio na yandi
Beno sosa lunungu: Landa kuzitisa minsiku ya lunungu ya Yehowa
Beno sosa kudikulumusa: Na kudikulumusa yonso, ndima malongi na yandi mpi sala luzolo na yandi
Inki mutindu mono lenda sosa Yehowa, lunungu mpi kudikulumusa na kiteso ya kuluta nene?


text:
NDUIZI : Célébration du Dimanche des rameaux par l'Administrateur Apostolique
- Par diocesedematadi
- Le 28/03/2021
- Dans Nouvelles du Diocèse
- 0 commentaire
Ce matin, l'administrateur apodtolique de Matadi, Mgr André-Giraud PINDI a présidé personnellement la solennité du dimanche des rameaux à la sous-paroisse de Nduizi. "Que ce rameau que vous tenez à la main soit le signe du Christ qui entre dans vos coeurs et dans vos maisons pour vous purifier. Aussi, a-t-il exhorté l'assistance à remettre entre les mains de Jésus ses peines, ses souffrances et ses épreuves".
Homélie
Messe des Rameaux
Pro-paroisse de Nduizi
28 mars 2021.
Bampangi zame za nzolua
Yenge
Zola
Wunu kiaki ngiena ye kiese mu sambila ye beno kintuadi, beno bakristo ba diocèse dyeto luena kuaku ku Pro-paroisse dya Nduizi. Mbote zeno zi tukidi kua Ngang’eto a Mbuta Daniel Nlandu, yandi walombele kua Santu Papa François, ka vunda fioti mu salu kya yala diocèse dyeto dya Matadi. Kansi wena kaka Ngang’a Mbuta.
Lumbu kyaki kya mandalala, i lumbu kya nsuasuani beni mu luzingu lua ki mukristo kyeto. Kadi kyena lumbu kya kyese ye mpe lumbu kya kyadi. Kyaki lumbu kaka kiakimosi ki tulanga vamosi kyese ye kyadi.
Kyese kya nkotolo a Mfumu eto Yezo Kristu ku Yeruzalemi. N’kembo kua n’kangu wa yamba Yezo mu mbanz’awu. Kyese kiokio kiena bonso sinsu kya kyese kifwete kala ye mukristu vo Yezo Kristu kotele mu luzingu luame. Kadi nkota ya Yezo mu luzingu luame yena bonso ngyantikulu ya uveledi lua zingu kyame.
Bu ka finama ku mbanza Yeruzalemi Yezo wadila. Yandi vo : « E ngwe kyadi, kala vo mu lumbu kyaki, ngeye mpe bakisi lutumu lwame lwa ngemba ! Kansi nkatu kuandi… Se tadi, bilumbu bya kyadi bina kwiza mu ngeye, ye mbeni zaku si bakuzyunga mu kunwanisa… ka bena sisa tadi va ntandu a tadi ko, kadi natngu yizi kubumina Nzambi, kwa zolele yo zaya ko » (Lc 19, 42-44). Idina tu fwete zaya vo nkota ya Mfumu eto Yezo Kristo ka yena bonso nzietolo ya mpamba ko. Kansi bonso ntele, i sinsu kya velelesa mbanza yoyo.
I dina mpe, bu ka kota wele muna Tempelo, kudidi nin’kiti. Yandi vo : « Nzo ame i nzo ya sambu, kansi beno lukitudi yo swamunu kya mivi » (Lc 19, 46). Ye tu zeyo bonso kazayisa Santu Polo : « Ka luzeye dyo ko vo : nitu eno, i Tempelo dya Mwand’a Velela, una mu beno, u lwatambudi kwa Nzambi… I kuma, bika, lwakembelanga Nzambi mu nitu zeno » (1 Co 6, 19).
Mu diambu dina mvovele vo : nkota yoyo tueti kembela ya Yezo Kristo ku Yeruzalemi yena kyeleka mu diambu beto ntambudilu ya Yezo Kristo mu luzingu lueto mpasi vo luzingu lolo lua soba, tua soba nkadilu, tua soba mavangu mu kala bakristo ba kyeleka.
Lumingu lualu lua mandalala, i lumbu mpe tusungamenanga mpasi za Mfumu eto Yezo Kristo. Kadi Yeruzalemi i mbanza ya mpasi. I sinsu vo salu kya sadila Nzambi salu kya mpasi, salu kya longa malongi ma Nzambi salu kya mpasi, salu kya kala m’pelo salu kya mpasi. Yezo wa vova wo : « Yeruzalem, Yeruzalem, ngeye uvondanga bangunza, ye utubanga matadikwa ntumya zame, nkumbu za yingi yazola kutakesa bana baku, bonso nsusu ya n’kento ikutakesanga bana bandi ku nsi a mave mandi ! Kansi ngeye Yeruzalem kuzolanga bo ko ! Ka dyambu kwandi ko ! » (Mt 23, 37-38).
Buka kotele ku mbanza yoyo, Yezo zeye vo mu kuenda kena ku mpasi ye lufwa. Kansi lufwa luandi watambula lo mu kutuvuluza, mu ndoloka ya masumu meto.
Beto bakristo mpe tu monanga mpasi za mpila mu mpila mu luzingu lueto : mpasi za nitu, mpasi za kondua kua salu, mpasi za kondua kua mbongo, mpasi za kondua kua kyese mu longo, muna nzo, mpasi za lufwa… mpasi zeto zawonso tu fwete zo tambika kwa Mfumu eto Yezo Kristo, kadi yandi wa kivana, wa kiyekola mu diambu dya beto.
Yezo kayiza katula mpasi ko. Kala mukristu ka kondua kua mpasi mu luzingu ko. Kala mukristu isa vo tûla muna moko ma Mfumu Nzambi mpasi zame zawonso, mambu mame mawonso, luzingu lwame lwa wonso. Bonso Mfumu Yezo kavova : « Lwiza kwa mono, beno bawonso luna mpasi ye luna ba lebakana, ye mono si yakuluvundisa » (Mt 11, 28).
Bika Nzambi a Mpungu kasambula Pro Paroisse dyeto dya Nduizi
Bika Nzambi a Mpungu kasambula Diocèse dyeto dya Matadi.
Amen !
André Giraud PINDI
Administrateur Apostolique
Ajouter un commentaire


text:
KIUVU KIA 8
Nga Nzambi i Nkwa Kuma Muna Mpasi za Wantu?
“O Nzambi aludi kalendi vanga umpumbulu ko, o Mpungu-ngolo kalendi vanga vilwa ko!”
“Ke vakadi muntu ko otontwanga kavova vo: “Nzambi untontele.” Kadi Nzambi kalendi tontwa mu mambu mambi ko, ngatu yandi kibeni katonta muntu.”
“Nuyekekanga kwa yandi mawonso mekunutokanesanga, kadi mfunu kekunuvuanga.”
“O Yave ke nkwa fuki ko muna lungisa o nsilu andi, nze una wantu ankaka beyindulanga vo nkwa fuki, kansi ozindalalanga kaka, kadi kazolele ko vo vafwa kana muntu mosi, kansi, awonso balwaka muna luviluku lwa ntima.”


text:
Repubilika ya Kôngo Demokratiki
Repubilika ya Kôngo Demokratiki to Kôngo Demokratiki to Kôngo-Kinsasa kele yinsi na Afelika ya Kati. Bayinsi ya pène-pène na yawu kele Repubilika ya Kôngo, Repubilika ya Afelika ya Kati, Sudan, Uganda, Rwanda, Burundi, Zambia mpe Ngola. Kôngo-Kinsasa kele yinsi ya zole na bunene na Afrika (na nima ya Djazairia) mpe yinsi ya iya na bantu (na nima ya Nizeria, Itiopia mpe Misiri).
KinkuluEdit
Tuka 2000 NK tî 500 BK bitembo ya babantu katuka londe sompaka na ndâmbu ya Kôngo ya ntângu yayi. Bantu ya kisina, bambekele, fwanaka sompa na dikabu ngele ya yinsi. Babantu yina kotisaka kisalu ya bilanga pe kisalu ya kibende tuka Afrika-Mputu.
Pène-pène na mvula 400 kimvuka mosi bandaka kukulisa na simu ya nzadi Lualaba. Nkûmbu ya kimvuka yayi vwandaka Upemba. Yawu kumaka Luba ya Ntotila na nima (pène-pène na 1585). Kimvuka ya mfunu ya nkaka vwandaka Kôngo ya Ntotila, yina butukaka pène-pène na mvula 1400 mpe zingaka tî 1885 na nsiku.
Luyalu ya Belezi (1908 – 1960)Edit
Kôngo vwandaka koloni ya Belezi banda 1908 tî kuna 1960.
Vita ya yinsi (1960-1965)Edit
Zaire (1971 – 1997)Edit
Na nima ya mvula tânu ya vita mpe ya ngemba ve, Joseph-Désiré Mobutu, lieutenant général ya banwani, basisaka Kasa Vubu katuka kîti ya luyalu na ngolo na 1965. Mobutu nataka ngemba na yinsi, kasi luyalu na yandi vwezaka bansua ya muntu mpe salaka lukwikilu ya muntu samu na Mobutu kibeni.
Na bamvula kumi ya 1970 Mobutu salaka politiki ya kuzairisa (kifalanse: zaïrianisation). Na mvula 1971 yandi pesaka Kôngo zina ya yimpa, Zaire, yina kele mpila ya kupola ya mpovo ya kikôngo, Nzâdi.
Transition (1996 – bubu)Edit
Na mvula 2005 Repubilika ya Kôngo Demokratiki me kuzwa misiku ya yinsi ya yimpa. Banda misiku yayi nzila me zibulama samu na kumanisa transition na nswalu nyonso na kubimisa musiku ya maponama ke kwiza. Kimvuka ya kimpwanza ya kupona (Commission electorale independante) salaka maponama samu na ntwadisi ya yinsi mpe luyalu ya yinsi na 30.7.2006. Joseph Kabila nungaka Jean-Pierre Bemba mpe bakandida ya nkaka na maponama ya ntwadisi ya yinsi.
Félix Tshisekedi kumaka ntwadisi ya yinsi na mvula 2019.
BêsiEdit
Kibuka ya bantu ya nene kele:
- baluba 18 %
- bakôngo 16,1 %
- bankundu 13,5 %
- banyarwanda ná banyamulenge 10,3 %
- bazande 6,1%
- babangi ná bangala 5,8%
- bantu ya nkaka 30,2%
BandîngaEdit
Tala mpe Bandînga ya Repubilika ya Kôngo Demokratiki.
Ndînga ya kisalu ya Kôngo-Kinsasa yawu kele kifalanse. Bandînga ya bwala kele kikôngo, kiluba, kiswahili na lingala. Yinsi ke tembikisa bandînga yina nyonso na kuloza ata mosi ve. Bandînga ya nkaka ya yinsi yawu kele samu na lukumu ya yinsi ya Kongo yina luyalu ke kwiza kakila.
LukwikiluEdit
- bana ya Yesu ya katolika 70%
- bana ya Yesu ya misioni 20%
- bana ya Kimbangu 10%
- basilamu 10%
- lukwikilu ya bambuta 10%
Malongi ya ntotoEdit
Nzadi Kôngo ná bana-nzadi ya yandi ke sabuka yinsi ya mvimpa. Nzadi Kôngo ke kabula Kôngo-Balazavile na Kôngo-Kinsasa. Nzadi Ubangi kele ndilu na Yinsi ya Afelika ya Kati. Uganda kele na simu ya Mazanga Mobutu na Rwitanzige. Rwanda kele na simu ya Kivu. Burundi na Tanzania kele na simu ya Tanganyika. Dizanga Mweru ye nzadi Luapula salama bonso ndilu na Zambia. Kwango na Kasâyi ke lânda ndilu ya Ngola.
BizûngaEdit
Repubilika ya Kôngo ya Dimokalasi kele na bizûnga makûmi zôle na tânu, na mbânza Kinsasa.
PolitikiEdit
Politiki ya Repubilika ya Kôngo ya Dimokalasi
Minsiku ya letaEdit
Bantwadisi ya nsiEdit
President ya nsi Repubilika ya Kôngo ya Dimokalasi
- 1960 - 1965 Joseph Kasa Vubu
- 1965 - 1997 Mobutu Sese Seko
- 1997 - 2001 Laurent Kabila
- 2001 - 2019 Joseph Kabila
- 2019 - Félix Tshisekedi
Bantumwa ya nteteEdit
- 1960 - 1960 Patrice Lumumba
- 1961 - 1961 Joseph Ileo
- 1961 - 1964 Cyrille Adoula
- 1964 - 1965 Moise Tshombe
- 1965 - 1965 Evariste Kimba
- 1965 - 1966 Léonard Mulamba
- 1966 - 1977 ?
- 1977 - 1979 Mpinga Kasenga
- 1979 - 1980 Bo-Boliko Lokonga Mihambo
- 1980 - 1981 Jean Nguza Karl-I-Bond
- 1981 - 1982 Joseph Untube N'singa Udjuu
- 1982 - 1986 Kengo Wa Dondo
- 1987 - 1988 Mabi Mulumba
- 1988 - 1988 Sambwa Pida Nbagui
- 1988 - 1990 Kengo wa Dondo
- 1990 - 1991 Lunda Bululu
- 1991 - 1991 Mulumba Lukoji
- 1991 - 1991 Étienne Tshisekedi
- 1991 - 1991 Bernardin Mungul Diaka
- 1991 - 1992 Jean Nguza Karl-I-Bond
- 1992 - 1993 Étienne Tshisekedi
- 1993 - 1994 Faustin Birindwa
- 1994 - 1997 Kengo Wa Dondo
- 1997 - 1997 Étienne Tshisekedi
- 1997 - 1997 Likulia Bolongo
- 2007 - ??? Antoine GIZENGA


text:
A1
Tuludiku Muna Sekola e Bibila
Kuna lubantiku, Bibila kiasonamena muna Kiyibere kiankulu, Ki-aramiti ye Kingerekia. O unu, e Bibila kiamvimba yovo ndambu kiasekolwa mu tezo kia 3.000 za ndinga. Ndonga muna awana betanganga e Bibila ke bazeye Kiyibere kiankulu ko, Ki-aramiti ye Kingerekia. Muna kuma kiaki, bafwete bunda e vuvu muna nsekola yankaka. Nkia tuludiku tusadisanga muna sekola e Bibila? Aweyi tusadisilanga asekodi a Bibila—Nsekola ya Nz’ampa?
Akaka bevovanga vo e nsekola ya mvovo muna mvovo ilenda sadisa ntangi mu bakula mana masonama muna ndinga zasina. Kansi, ke dilendakananga ko muna mawonso. Badika e kuma eyi:
-
Ke vena ndinga zole ko zina betela muna nsonekeno, muna mvovo ye ndandani za mvovo. S. R. Driver wa nlongi mosi wa Kingerekia wasoneka vo e ndinga “ke zaswaswana kaka ko muna nsonekeno ye tuku, kansi mpe . . . muna ndandani za mvovo.” Konso ndinga ina ye mpil’andi ivovelwanga. Driver wa nlongi wakudikila vo, “e mpila yasonekena mambu yaswaswana muna konso ndinga.”
-
O unu, ke vena ndinga ko yafwanana ye Kiyibere, Ki-aramati ye Kingerekia kiankulu muna mvovo ye nsonekeno. Muna kuma kiaki, e nsekola ya Bibila ya mvovo muna mvovo ke ilendi bakulwa ko, ilenda bendomona mpe nsas’a mambu.
-
E mvovo umosi ulenda soba e nsasa landila diambu divovelwanga.
Muna tini yankaka, o nsekodi olenda sekola mambu wauna masonamena muna ndinga yasina, kansi muna wo vanga kafwete toma keba.
E sono ilende isonganga una nsekola ya mvovo muna mvovo ilenda bendomwena e nsas’a diambu:
-
Matai 28:13; Mavangu 7:60) Vava mvovo miami misadilwanga muna yika lufwa, asekodi a Bibila balenda sadila e mvovo “leka muna lufwa,” muna sadisa atangi a tandu kiaki balembi kala ye ngindu zabendomoka.—1 Tesalonika 4:13; 2 Petelo 3:4.E Sono isadilanga mvovo ‘leka’ muna yika muntu olele yovo lufwa. (
-
E mvovo kasadila Paulu wa ntumwa muna Efeso 4:14 ulenda sekolwa mvovo muna mvovo vo “wantu betanga e ngangu.” Kuna nz’ankulu, e nona kiaki kiasadilwanga muna songa fu kia vuna akaka muna nsaka zazi. Muna ndinga zayingi, osadila e nona kiaki ke divananga nsasa yambote ko. Kansi, avo usekwelo vo “luvunu muna ngangu za wantu,” uvana nsasa yambote.
-
Omu nsekola yayi, e mvovo wa Kingerekia wasekolwa muna Roma 12:11 vo “mwand’avelela wanusadisa nuakala yo vema,” avo usekwelo mvovo muna mvovo muna Kikongo ulenda songa vo “nuyila muna mwanda.” E mpila yayi ke yadi vana nsasa yambote ko.
-
Muna Longi diandi vana Mongo, o mvovo kasadila Yesu utoma sekolwanga vo “Akwa nsambu asukami muna mwanda.” (Matai 5:3, Nkand’a Nzambi) Muna ndinga zayingi, avo e sono kiaki kisekwelo mvovo muna mvovo ke kivana nsasa yambote ko. Muna ndinga zankaka, dilenda songa vo “asukami muna mwanda” i awana ke bena yo zayi wasikila ko yovo awana bakondelo nkuma ye fululu. Kansi, Yesu walonga kwa wantu vo e kiese kiau ke kitukanga kaka muna lungisa nsatu zau za kinitu ko, kansi muna zaya vo luludiku lwa Nzambi bavuidi o mfunu. (Luka 6:20) Muna kuma kiaki, o sekola e tini kiaki vo “awana bazeye nsatu zau za kimwanda” yovo “awana bazeye vo Nzambi bavuidi mfunu” ditoma vananga e nsasa ina betela ye nding’a sina.—Matai 5:3; Bíblia Fácil de Ler.
-
Muna sono yayingi, o mvovo wa Kiyibere wasekolwa vo “nsongo” betela wina ye nsasa andi muna Kikongo, i sia vo, fungila nkundi makasi mu kuma kia lembi songa e kwikizi yovo mwena akaka kimpala mu kuma kia mavua mau. (Ngana 6:34; Yesaya 11:13) Kansi, muna Kiyibere o mvovo wau nsasa yankaka yambote wina. Kasikil’owu, ulenda sadilwa muna yika “vema,” tima dia tanina, dina Yave kekalanga diau mu kuma kia selo yandi yovo tima diandi dia sia vo “wantu basambila kaka yandi.” (Luvaiku 34:14; 2 Ntinu 19:31; Yezekele 5:13; Zakariya 8:2) Ulenda mpe sadilwa mu yika “vema” kwa selo yandi yakwikizi muna Nzambi ye nsambil’andi yovo fu kiau kia lembi ‘tambulwila kimbanda’ kuna kwa yandi.— Nkunga 69:9; 119:139; Ntalu 25:11.
-
O mvovo wa Kiyibere usadilwanga muna yika koko kwa muntu, nsasa zayingi wina. Muna sono yankaka, o mvovo wau ulenda sekolwa vo “wisa,” “fu kia kayila akaka” yovo “nkuma.” (2 Samuele 8:3; 1 Ntinu 10:13; Ngana 18:21) Kieleka, o mvovo wau vioka nkumbu 40 usekwelo mu mpila zaswaswana omu Bibila—Nsekola ya Nz’ampa.
Mun’owu wa mambu mama, mayingi mevavuanga muna sekola e Bibila, ke sekola kaka mvovo ko nze una wasonamena muna nding’a sina konso fulu. O nsekodi kafwete sadila umbakuzi muna sola e mvovo mia nding’andi mivananga e nsasa yambote ina muna mvovo mia nding’a sina. Vana ntandu, divavanga mpe vo e ndandani ya mambu yasonamena wauna uvovelwanga e ndinga kimana makala maleboka muna tanga.
Kuna diak’e sambu, o nsekodi kafwete venga e fu kia viokesa e tezo muna sasila e mvovo. O nsekodi ona ovavanga sasila e Bibila mun’owu wa ngindu zandi olenda bendomona nsas’a mambu. Mu nkia mpila? O nsekodi olenda vanga vilwa wa kudikila yovo katula diambu diamfunu dina muna nding’a sina. Kana una vo osasila mambu ma Bibila dilenda sadisa muna ntangilu, oviokesa e tezo muna diambu diadi dilenda kakidila o ntangi mu bakula e nsangu za ludi zasonama muna nding’a sina.
Mana kalongwa o nsekodi malenda yivisa mpe e salu kiandi. Muna bong’e nona, e sono kia Matai 7:13 kivovanga vo: “Nzila yasanzuka i yau ifilanga kuna lufwasu.” Nanga mu kuma kia mana balongwa, asekodi akaka basadila mvovo “bilungi” ke mu mvovo “lufwasu” ko wa Kingerekia uvananga e nsasa yakieleka.
O nsekodi a Bibila kafwete zaya vo Bibila mu mvovo miasadilwanga lumbu ke lumbu kiasonamena, musungula e mpila ina bavovelanga o wantu asakalala nze avati a nsengo, avungudi ye abaki a mbizi za maza. (Nekemiya 8:8, 12; Mavangu 4:13) Muna kuma kiaki, e nsekola yambote ya Bibila isadisanga akwa ntima miansongi mu bakula e nsangu zina mo, kiakala nkia mpila basansukila. Vana fulu kia sadila mvovo ke mitoma sadilwanga ko kwa wantu awonso, diambote mu sadila mvovo miakiá, mizayakene ye milenda bakulwa kwa wantu awonso.
Lembi kala ye kuma kiasikila, asekodi ayingi a Bibila bakatula e nkumbu a Nzambi, i sia vo, Yave, muna nsekola za tandu kieto kana una vo e nkumbu yayi ina muna sono yankulu ya Bibila. (Tala Nkudika A4.) Nsekola zayingi zavingisa mazina nze “Mfumu,” e zankaka nkutu ziswekanga e ziku kia sia vo Nzambi nkumbu kena yau. Muna bong’e nona, muna nsekola zankaka, e sambu kia Yesu kiasonama muna Yoane 17:26 kiasekolwa vo: “Isunzwidi kwa yau,” muna Yoane 17:6, oku vo, “Isengomwene kwa awana wampana.” Kansi, e nsekola ya ziku mu mpila eyi isekolwelanga e sambu kia Yesu: “Yabazayisa e nkumbu aku,” ye “nsengomwene nkumbu aku kwa wantu ana wampana.”
E mvovo mia lusunzulu muna Nsekola ya Nz’ampa yantete ya Kingelezo mivovanga vo: “Ke tusasidi e Sono mvovo muna mvovo ko. Ngolo tuvangidi mu sekola mambu wauna masonamena, musungula muna fulu ina vo diafwana kwandi ye muna fulu ina vo osekola mambu mvovo mu mvovo ke disoba e ngindu ko muna Kingelezo kia tandu kiaki.” Muna kuma kiaki, e Buka kia Asekodi a Bibila—Nsekola ya Nz’ampa, ngolo bavangidi muna sadila e mvovo mina betela ye nding’a sina yo venga mpe mvovo ke mina ye nsasa yambote ko yovo mvovo milenda sweka e ngindu zina muna nding’a sina. Muna kuma kiaki, ke dikala diampasi ko mu tanga e Bibila ye atangi bekala ye vuvu vo zazi i nsangu zavumunuinua zasekolwa ye ziku kiawonso.—1 Tesalonika 2:13.


text:
14 Kilumbu mosi Yonatani+ mwana ya Saule tubilaka nsadi yina ke natilaka yandi binwaninu nde: “Kwisa beto sabuka mpi beto kwenda na kimvuka ya basoda ya bantu ya Filistia yina ke kengilaka na ntwala, bayina kele na simu yina ya nkaka.” Kansi yandi songaka ve tata na yandi.2 Saule bikalaka na bandilu ya Gibea,+ na nsi ya nti ya bagrenade na Migroni, mpi bantu kiteso ya 600 vandaka ti yandi.+3 (Ahiya mwana ya Ahitubi,+ mpangi ya Ikabodi,+ mwana ya Fineasi,+ mwana ya Eli,+ nganga-nzambi ya Yehowa na Shilo,+ vandaka kulwata efodi.)+ Bantu zabaka ve nde Yonatani me kwenda.4 Ebuna na bisika yina Yonatani vandaka kusosa kusabuka sambu na kukuma na kisika kimvuka ya basoda ya bantu ya Filistia yina ke kengilaka na ntwala vandaka, kuvandaka ti ditadi mosi yina vandaka bonso dinu na ndambu mosi mpi ditadi ya nkaka bonso dinu na ndambu ya nkaka; zina ya ditadi mosi Bosese, mpi zina ya ditadi ya nkaka Sene.5 Ditadi mosi vandaka bonso dikunzi na nordi, yo ke talana ti Mikmashi, mpi ditadi ya nkaka vandaka na sudi, yo ke talana ti Geba.+6 Ebuna Yonatani tubilaka muntu yina ke natilaka yandi binwaninu nde: “Kwisa beto sabuka mpi beto kwenda na kimvuka ya basoda yina ke kengilaka na ntwala ya bantu yai ya bo me yotisaka ve.+ Mbala ya nkaka Yehowa ta sadisa beto, sambu kima mosi ve lenda kanga Yehowa nzila ya kugulusa na nsadisa ya bantu mingi to ya bantu fioti.”+7 Ebuna muntu yina tubilaka yandi nde: “Sala konso kima yina ntima na nge ke pusa nge na kusala. Kwenda konso kisika yina nge ke zola, mpi mono ta landa nge konso kisika yina ntima na nge ke pusa nge na kukwenda.”8 Ebuna Yonatani tubaka nde: “Beto ta kwenda na bantu yai mpi beto ta kudimonisa na bo.9 Kana bo tubila beto nde, ‘Beno telama, beno nikana ve tii kuna beto ta kwisa kisika beno kele!’ beto ta telama kisika beto kele mpi beto ta tombuka ve kisika bo kele.10 Kansi kana bo tuba nde, ‘Beno kwisa kutombuka sambu na kunwana ti beto!’ beto ta tombuka, sambu Yehowa ta pesa bo na maboko na beto. Yai ta vanda kidimbu na beto.”+11 Ebuna bo zole kudimonisaka na kimvuka yina ya basoda ya bantu ya Filistia yina ke kengilaka na ntwala. Bantu ya Filistia tubaka nde: “Tala! Baebreo ke basika na mabulu bisika yina bo bumbanaka.”+12 Yo yina basoda yina ke kengilaka na ntwala tubilaka Yonatani ti muntu yina ke natilaka yandi binwaninu nde: “Beno kwisa kutombuka awa, mpi beto ta pesa beno dilongi!”+ Na mbala mosi Yonatani tubilaka muntu na yandi nde: “Landa mono, sambu Yehowa ta pesa bo na maboko ya Izraele.”+13 Ebuna Yonatani mataka na maboko mpi na makulu na yandi, mpi muntu yina ke natilaka yandi binwaninu vandaka na nima na yandi; ebuna bantu ya Filistia yantikaka kubwa na ntwala ya Yonatani, mpi muntu yina ke natilaka yandi binwaninu vandaka kufwa bo na nima na yandi.14 Na kunwana ya ntete yina Yonatani ti muntu na yandi nwanaka, bo fwaka bantu kiteso ya 20, bo yonso na kitamina ya kati-kati ya ektare mosi.*15 Ebuna boma ya ngolo kotaka na camp mpi na kati ya basoda yonso yina ke kengilaka na ntwala, mpi ata bantu yina ke botulaka bima+ vandaka na boma ya ngolo. Ntoto yantikaka kunikana, ebuna boma ya ngolo yina katukaka na Nzambi kotaka.16 Bankengidi ya Saule yina vandaka na Gibea+ ya Benyamini monaka nde mavwanga vandaka kumwangana na konso ndambu.+17 Saule tubilaka bantu yina vandaka ti yandi nde: “Pardo, beno tanga ntalu ya bantu, mpi beno tala nani me konda.” Ntangu bo tangaka bantu, bo monaka nde Yonatani ti muntu yina ke natilaka yandi binwaninu vandaka ve.18 Saule tubilaka Ahiya nde:+ “Nata Sanduku ya Nzambi ya kieleka pene-pene!” (Sambu na ntangu yina* Sanduku ya Nzambi ya kieleka vandaka ti bantu ya Izraele.)19 Mpi ntangu Saule vandaka kusolula ti nganga-nzambi, mavwanga na camp ya bantu ya Filistia vandaka kukuma kaka mingi. Ebuna Saule tubilaka nganga-nzambi nde: “Bika mambu yina nge ke sala.”*20 Ebuna Saule ti bantu yonso yina vandaka ti yandi vukanaka mpi kwendaka na bitumba; kuna bo monaka nde bantu ya Filistia fwisanaka na bambele ya bitumba, mpi mavwanga vandaka mingi kibeni.21 Diaka, Baebreo yina vandaka ntete na ndambu ya bantu ya Filistia mpi yina kwisaka kutombuka ti bo na camp, bo kwisaka kuvukana ti Izraele na lutwadisu ya Saule mpi ya Yonatani.22 Bantu yonso ya Izraele yina bumbanaka+ na ntoto ya bangumba ya Efrayimi waka nde bantu ya Filistia me tina, ebuna bo mpi vukanaka sambu na kulanda bo na bitumba.23 Yehowa gulusaka Izraele na kilumbu yina,+ mpi bitumba kwendaka tii na Bete-avene.+24 Kansi kilumbu yina babakala ya Izraele lembaka, sambu Saule lombaka bantu na kudia ndefi yai: “Bo fwete singa muntu yina ta dia konso madia* yina na ntwala nde nkokila kubwa mpi tii kuna mono ta vutula mbi na bambeni na mono!” Yo yina, ata muntu mosi ve diaka konso madia yina.+25 Bantu yonso* kotaka na mfinda, mpi bwiki vandaka na ntoto.26 Ntangu bantu kotaka na mfinda, bo monaka bwiki ke kulumuka, kansi ata muntu mosi ve tulaka diboko na yandi na munoko, sambu bo vandaka na boma ya ndefi yina.27 Kansi Yonatani waka ve ntangu tata na yandi lombaka bantu na kudia ndefi,+ yo yina yandi tandulaka nsongi ya nti yina vandaka na diboko na yandi mpi kotisaka yo na nzo ya bwiki. Ntangu yandi nataka diboko na yandi na munoko, meso na yandi semaka.28 Ebuna muntu mosi tubaka nde: “Tata na nge lombaka bantu na kudia ndefi mosi ya ngolo nde, ‘Bo fwete singa muntu yina ta dia madia bubu yai!’+ Yo yina bantu me lemba ngolo.”29 Kansi, Yonatani tubaka nde: “Tata na mono me nata mpasi mingi na ntoto yai. Tala mutindu meso na mono semaka sambu mono mekaka ndambu ya bwiki yai.30 Kana bubu yai bantu diaka+ ndambu ya bima yina bo botulaka na bambeni na bo, kununga na beto zolaka kuvanda ya nene! Sambu beto zolaka kufwa bantu ya Filistia mingi kibeni.”31 Na kilumbu yina bo landaka kufwa bantu ya Filistia yantika na Mikmashi tii na Ayaloni,+ mpi bantu lembaka mingi.32 Yo yina bo yantikaka kubwila na lukasi yonso bima yina bo botulaka, ebuna bo bakaka mameme, bangombe, ti bana-bangombe mpi bo fwaka yo na ntoto, ebuna bo diaka misuni ti menga.+33 Mpi bo songaka Saule nde: “Bantu ke sala disumu na ntwala ya Yehowa na mutindu bo ke dia misuni ti menga.”+ Ebuna yandi tubaka nde: “Beno me sala mambu kukonda kwikama. Beno pusila mono ditadi mosi ya nene nswalu.”34 Na nima Saule tubaka nde: “Beno panzana na kati ya bantu mpi beno songa bo nde, ‘Konso muntu fwete nata ngombe na yandi ti dimeme na yandi mpi kufwa yo awa, na nima yandi dia yo. Beno sala ve disumu na ntwala ya Yehowa mpi beno dia ve misuni ti menga.’”+ Yo yina konso muntu nataka ngombe na yandi na mpimpa yina mpi fwaka yo pana.35 Ebuna Saule tungilaka Yehowa mesa-kimenga.+ Yo vandaka mesa-kimenga ya ntete yina yandi tungilaka Yehowa.36 Na nima Saule tubaka nde: “Beto landa bantu ya Filistia na mpimpa mpi beto botula bima na bo tii na suka ntangu mwini ta basika. Beto ta bikisa ve ata muntu mosi na luzingu.” Mpi bo tubaka nde: “Sala mambu yonso yina ke monana mbote na meso na nge.” Ebuna nganga-nzambi tubaka nde: “Beto yula Nzambi ya kieleka awa.”+37 Ebuna Saule yulaka Nzambi nde: “Keti mono fwete landa bantu ya Filistia?+ Keti nge ta pesa bo na maboko ya Izraele?” Kansi Nzambi pesaka yandi ve mvutu na kilumbu yina.38 Yo yina Saule tubaka nde: “Beno kwisa awa, beno yonso bamfumu ya bantu, mpi beno tala nki disumu me salama bubu.39 Sambu ya kieleka mutindu Yehowa, yina me gulusa Izraele, kele na luzingu, ata kana yo monana nde yo kele mwana na mono Yonatani, yandi fwete fwa.” Kansi muntu mosi ve pesaka yandi mvutu.40 Ebuna yandi tubilaka Izraele ya mvimba nde: “Beno ta vanda na ndambu mosi, mpi mwana na mono Yonatani ti mono, beto ta vanda na ndambu ya nkaka.” Ebuna bantu tubilaka Saule nde: “Sala mambu yonso yina ke monana mbote na meso na nge.”41 Ebuna Saule tubilaka Yehowa nde: “O Nzambi ya Izraele, pesa beto mvutu na nsadisa ya Tumimi!”+ Ebuna bo solaka Yonatani ti Saule, mpi bantu vandaka na mambu ve.42 Saule tubaka nde: “Beno bula zeke+ sambu na kuzenga na kati na mono ti mwana na mono Yonatani.” Bo solaka Yonatani.43 Ebuna Saule tubilaka Yonatani nde: “Songa mono, nki mambu nge me sala?” Yonatani songaka yandi nde: “Mono mekaka kaka ndambu ya bwiki na nsongi ya nti yina kele na diboko na mono.+ Mono yandi yai! Mono kele ya kuyilama na kufwa!”44 Ebuna Saule tubaka nde: “Bika nde Nzambi kupesa mono ndola ya ngolo kana nge fwa ve, Yonatani.”+45 Kansi bantu tubilaka Saule nde: “Keti Yonatani fwete fwa, yandi muntu me pesa luguluku ya nene+ ya mutindu yai na Izraele? Yo lenda salama ve! Ya kieleka mutindu Yehowa kele na luzingu, ata lunsuki mosi ve ya ntu na yandi ta bwa na ntoto, sambu yandi salaka mambu bubu ti lusadisu ya Nzambi.”+ Na mutindu yina bantu gulusaka* Yonatani, ebuna yandi fwaka ve.46 Yo yina, Saule yambulaka kulanda bantu ya Filistia, mpi bantu ya Filistia vutukaka na teritware na bo.47 Saule kumisaka kimfumu ngolo na Izraele mpi yandi nwanaka ti bambeni na yandi yonso na bandambu yonso, yandi nwanaka ti bantu ya Moabi,+ bantu ya Amoni,+ bantu ya Edomi,+ bantotila ya Soba,+ mpi bantu ya Filistia;+ mpi bisika yonso yina yandi vandaka kukwenda yandi vandaka kubedisa bo.48 Yandi nwanaka na kikesa yonso mpi nungaka bantu ya Amaleki+ ebuna yandi gulusaka Izraele na maboko ya bantu yina vandaka kubotula bo bima.49 Bana ya Saule ya babakala vandaka Yonatani, Yishvi, mpi Malki-shua.+ Mpi yandi vandaka ti bana zole ya bankento; zina ya mbuta vandaka Merabi+ mpi zina ya leke Mikale.+50 Zina ya nkento ya Saule vandaka Ahinoami, mwana ya Ahimaasi. Zina ya mfumu ya basoda na yandi vandaka Abnere,+ mwana ya Nere, mpangi ya tata ya Saule.51 Kishi+ vandaka tata ya Saule, mpi Nere+ tata ya Abnere vandaka mwana ya Abiele.52 Bitumba ya ngolo vandaka ti bantu ya Filistia na bilumbu yonso ya Saule.+ Ntangu Saule vandaka kumona muntu mosi ya ngolo to ya kikesa yandi vandaka kubaka yandi na kisalu ya kisoda.+
Banoti na nsi ya lutiti
^ Na kisina, “nda ya kilanga,” disongidila, kiteso ya ntoto yina bangombe zole ya bo me kangisa lenda bundula kilumbu mosi.


text: 2 Ebuna mono tubaka na ntima na mono nde: “Kwisa mpi bika mono meka kuwa kiese mpi kumona mambu ya mbote yina ta kwisa.” Kansi diambu yina mpi vandaka mpamba.2 Mono tubaka na yina me tala kuseka nde, “Yo kele kilawu!”Mpi na yina me tala kiese nde: “Inki kele mfunu na yo?”3 Mono bakaka lukanu ya kutala nki mambote ke katukaka na kudipesa na vinu,+ na ntangu yina yonso mono taninaka mayele na mono; mono ndimaka nkutu buzoba sambu na kuzaba kima ya kuluta mbote yina bantu fwete sala na bilumbu ya nkufi ya luzingu na bo awa na ntoto.4 Mono salaka bisalu ya nene.+ Mono tungaka banzo sambu na mono mosi;+ mono kunaka bilanga ya vinu sambu na mono mosi.+5 Mono salaka masamba ti bamfinda sambu na mono mosi, mpi mono kunaka banti ya ke butaka bambuma ya mitindu yonso na kati na yo.6 Mono salaka biziba ya masa sambu na mono mosi, sambu na kulosa masa na kilanga* ya banti yina ke yelaka mbote.7 Mono bakaka bansadi ya babakala mpi ya bankento,+ mpi mono vandaka ti bansadi yina butukaka na nzo na mono.* Mono kumaka mpi ti bitwisi mingi—bangombe mpi mameme+—kuluta bantu yonso yina vandaka na ntwala na mono na Yeruzalemi.8 Mono kumaka ti arza mpi wolo mingi,+ bimvwama* ya bantotila mpi ya baprovense.+ Mono bakaka miyimbi-bankunga ya babakala mpi ya bankento sambu na mono mosi, mpi bima yina ke natilaka bana ya bantu kiese ya mingi—nkento, ee, bankento mingi.9 Yo yina mono kumaka muntu ya nene mpi mono lutaka bantu yonso yina zingaka na ntwala na mono na Yeruzalemi.+ Mpi mono vandaka kaka mayele.10 Mono kudiyiminaka ve konso kima yina mono vandaka na nzala na yo.*+ Mono buyisaka ve ntima na mono konso kiese yina, sambu ntima na mono vandaka na kiese sambu na kisalu na mono yonso ya ngolo, mpi yo vandaka lufutu* na mono sambu na kisalu na mono yonso ya ngolo.+11 Kansi ntangu mono yindulaka bisalu yonso yina maboko na mono salaka mpi kisalu yonso ya ngolo yina mono salaka ngolo na kusala,+ mono monaka nde bima yonso kele mpamba mpi kulanda mupepe;+ kuvandaka ve ata ti kima mosi ya mfunu kibeni awa na ntoto.*+12 Ebuna mono tulaka dikebi na mono na mayele, na kilawu, mpi na buzoba.+ (Sambu muntu yina ke kwisa na nima ya ntotila lenda sala inki? Kaka mambu yina bo me salaka dezia.)13 Mpi mono monaka nde mayele me luta buzoba,+ kaka mutindu nsemo me luta mpimpa.14 Meso ya muntu ya mayele ke vandaka ya kukanguka;*+ kansi zoba ke tambulaka na mpimpa.+ Mono bakisaka mpi nde bo yonso kele kaka ti nsuka mosi.+15 Ebuna mono tubaka na ntima na mono nde: “Mambu yina ke kumina zoba ta kumina mono+ mpi.” Ebuna, inki mono bakaka mutindu mono kumaka mayele mingi kibeni? Yo yina mono tubaka na ntima na mono nde: “Diambu yai mpi kele mpamba.”16 Sambu bo ke yibukaka ve kimakulu muntu ya mayele to zoba.+ Na bilumbu yina ke kwisa, bo ta vila bantu yonso. Ebuna nki mutindu muntu ya mayele ta fwa? Kiteso mosi ti zoba.+17 Yo yina mono kumaka kumenga luzingu,+ sambu mono vandaka kumona nde mambu yonso yina ke salama awa na ntoto* ke pesa mono mpasi, sambu mambu yonso kele mpamba+ mpi kulanda mupepe.+18 Mono kumaka kumenga bima yonso yina mono salaka ngolo sambu na yo awa na ntoto,*+ sambu mono fwete bikila yo muntu yina ke kwisa na nima na mono.+19 Mpi nani me zaba kana yandi ta vanda muntu ya mayele to zoba?+ Kansi yandi ta baka bima yonso yina mono salaka ngolo mingi mpi sadilaka mayele sambu na kubaka yo awa na ntoto.* Diambu yai mpi kele mpamba.20 Yo yina mono yantikaka kukonda kivuvu na ntima na mono sambu na kisalu yonso ya ngolo yina mono salaka ngolo awa na ntoto.*21 Sambu muntu lenda sala ngolo, ebuna mayele, nzayilu, mpi ngangu ke twadisa yandi, kansi yandi fwete pesa bima yonso* na muntu yina monaka ve mpasi sambu na yo.+ Diambu yai mpi kele mpamba mpi mpasi ya nene.22 Inki luta muntu ke bakaka kibeni na kisalu na yandi yonso ya ngolo mpi na nzala yina ke pusaka yandi* na kusala ngolo awa na ntoto?*+23 Sambu na bilumbu na yandi yonso, kisalu na yandi ke natilaka yandi mpasi mpi kiseku,+ mpi ata na mpimpa ntima na yandi ke pemaka ve.+ Diambu yai mpi kele mpamba.24 Kima ya kuluta mbote sambu na muntu kele ve, katula kaka kudia, kunwa, mpi kuwa kiese* sambu na kisalu na yandi ya ngolo.+ Mono me bakisaka nde diambu yai mpi ke katukaka na diboko ya Nzambi ya kieleka,+25 sambu nani ke diaka mpi ke nwaka mbote kuluta mono?+26 Yandi ke pesaka mayele, nzayilu, mpi kiese na muntu yina ke pesaka yandi kiese,+ kansi yandi ke pesaka nsumuki kisalu ya kuvukisa mpi ya kukutika kaka bima sambu na kupesa yo na muntu yina ke pesaka Nzambi ya kieleka+ kiese. Yai mpi kele mpamba mpi kulanda mupepe.


text:
Luganda
Kiganda to Luganda kele ndinga ya kibantu ya yinsi Uganda mbote na Baganda. Yo kele ya ndinga ya mingi tatu ya yinsi ya Uganda (Kingilezi na Kiswahili kudia nene).
Bisono ya mbandu
Abantu bazaalibwa nga balina eddembe n'obuyinza ebyenkanankana, batondebwa nga balina amagezi era nga basobola okwawula ekirungi n'ekibi bwebatyo, buli omu agwana okuyisa munne nga muganda we.
Mbalula
Bantu nyonso, na mbutukulu kevwandaka na kimpwanza ya bawu, ngenda mpe baluve ya mutindu mosi. Mayela na mbanzulu ye na bawu, ni yawu yina bafwana kusalasana na bumpangi.


text:
PrEP kele mosi na kati ya bisadilu ya mpa kibeni mpi ya kuluta ngolo sambu na kunwanisa kimbefo ya SIDA. Yawu kele nkisi yina lenda sadisa mingi kibeni na kubaka ve VIH kana muntu ke nwa yawu mbala na mbala. PrEP ke kangaka ve nzila ya kubaka kimbefo ya nkaka ya ke sambukilaka na kuvukisa nitu.
Bubu yayi, Truvada kele nkisi mosi mpamba ya mbuma yina bo me ndimaka sambu na kunwanisa VIH, mpi bo ke nwaka yawu na munoko konso kilumbu. Sesepi yayi, bantu lenda sadila Truvanda kele kaka bantu yina kele ve ti VIH bonso PrEP na bansi fioti kaka, kansi ntama mingi ve yawu ta kuma na bansi mingi.
Tala video yayi ya basegondi makumi uvwa ya me katuka na Nene Kuluta SIDA. (Lien yayi ke nata na bansangu ya Kingelesi)


text:
1/BUTEMBO : Ntuadisi ya kizunga Nord Kivu lieutenent general Constant Ndima me kuam na mbanza Butembo na nima ya midi kilumbu ya ntete , na nzietelo ya kisalu sambu na kuvutusa ndembama kuna;
2/KINSHASA: Mfumu ya insi Felix Tshisekedi ta yamba kilumbu na sabala beto kele ba mfumu ya ba insi kumi na sambanu ya africa mpe ba mbuta ya ba luyalu ya ba insi kele na kati na kimvuka SADC,
3/MBANDAKA: Bima ya kudia mpe bima nionso ke sadilaka nkangu me mata ntalu na Libenge centre kuna na kizunga Ubangi, nkangu ke nionga sambu bantu ya ba insi ya nzenze ke sumba bima na ntalu mingi mpe ba nzila kele ve sambu na nkangu kuzietisa bima na bau .
/sites/default/files/2022-08/15082022-p-a-d-k-journalkikongosoir-00.mp3


text:
Mayi 18-24
KUYANTIKA 40-41
Nkunga 8 mpi Kisambu
Bangogo ya Luyantiku (Mun. 1)
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI
“Yehowa Me Gulusa Yozefi”: (Min. 10)
Kuy 41:9-13—Farao waka nde Yozefi ke tendula bandosi (w15 1/2 14 § 3-4)
Kuy 41:16, 29-32—Yehowa pesaka Yozefi makuki ya kutendula bandosi ya Farao (w15 1/2 14)
Kuy 41:38-40—Yozefi kumaka mfumu ya zole na Ezipte na nima ya Farao (w15 1/2 15 § 2)
-
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve: (Min. 10)
Kuy 41:14—Sambu na nki Yozefi zengaka mandefu na ntwala ya kukutana ti Farao? (w15 1/11 9 § 1-3)
Kuy 41:33—Mutindu Yozefi solulaka ti Farao ke longa beto nki? (w09 1/11 31 § 14)
Inki bimvwama ya kimpeve ya lutangu ya Biblia ya mposo yai nge ta sepela kutubila na yina me tala Yehowa Nzambi, kisalu ya kusamuna to mambu ya nkaka?
-
Lutangu ya Biblia: (Min. 4 to na nsi) Kuy 40:1-23 (th dilongi 2)
KUDIPESA NA KISALU YA BILANGA
Video ya Mvutukilu ya Mpa ya Ntete: (Min. 5) Disolo ti Bawi. Songa video, mpi na nima yula bawi bangiufula yai: Inki ke monisa nde mpangi yai ti nkento na yandi kudibongisaka sambu na kusala mvutukilu ya mpa? Inki mutindu mpangi-bakala sadilaka mbote verse?
Mvutukilu ya Mpa ya Ntete: (Min. 4 to na nsi) Sadila mbandu ya disolo ti muntu. (th dilongi 11)
Mvutukilu ya Mpa ya Ntete: (Min. 5 to na nsi) Yantika ti mbandu ya disolo ti muntu. Pesa mukanda ya kele na Bisadilu Sambu na Kulonga. (th dilongi 13)
ZINGA MUTINDU BAKRISTU FWETE ZINGA
Vanda Bonso Yozefi—Kanga Ntima Ata Bo Ke Sadila Nge Mambu ya Kukonda Lunungu: (Min. 6) Beno yantika ntete na kutala video Kuma Nduku ya Yehowa—Kanga Ntima Ata Bo Ke Sadila Nge Mambu ya Kukonda Lunungu. Na nima, lomba bana yina nge ponaka na kumata na estrade mpi yula bo bangiufula yai: Inki mambu ya kukonda lunungu Kalebi mpi Sofia kutanaka ti yo? Inki dilongi bo bakaka na mambu yina Yozefi kutanaka ti yo?
Bampusa ya Dibundu: (Min. 9)
Kulonguka ya Biblia ya Dibundu: (Min. 30) jy kapu 115
Bangogo ya nsuka (Min. 3 to na nsi)
Nkunga 124 mpi Kisambu


text:
Aprili 11-17
YOBI 21-27
Nkunga 83 mpi Kisambu
Bangogo ya Luyantiku (Min. 3 to na nsi)
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI
“Yobi nungaka bangindu ya mbi”: (Min. 10)
Yob 22:2-7—Elifazi pesaka Yobi ndongisila ya bangindu ya luvunu yina katukaka na mabanza na yandi mosi (w06 4/1 31 § 7; w05-F 9/15 26-27; w95-F 2/15 27 § 6)
Yob 25:4, 5—Bildadi monisaka bangindu ya mbi (w05-F 9/15 26-27)
Yob 27:5, 6—Yobi bikaka ve nde bantu ya nkaka kupusa yandi na kuyindula nde yandi monisaka ve kwikama ya kieleka (w09 8/1 10 § 8; w06 4/1 31 § 9)
-
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve: (Min. 8)
Yob 24:2—Sambu na nki beto lenda tuba nde bandongisila ya banduku ya Yobi vandaka kibeni ya mbi? (it-1-F 364)
Yob 26:7—Inki ke yitukisa na ntendula yina Yobi pesaka sambu na ntoto? (w15 6/1 5 § 4; w11-F 7/1 26 § 2-5)
Lutangu ya Biblia ya mposo yai ke longa mono nki sambu na Yehowa?
Inki bangindu ya mfunu ya lutangu ya Biblia ya mposo yai mono lenda sadila na kisalu ya kusamuna?
-
Lutangu ya Biblia: Yob 27:1-23 (Min. 4 to na nsi)
KUDIPESA NA KISALU YA BILANGA
Na Mbala ya Ntete ya Beno Me Kutana: g16.2 lutiti ya zulu—Tula fondasio sambu na mvutukilu ya mpa. (Min. 2 to na nsi)
Mvutukilu ya Mpa: g16.2 lutiti ya zulu—Tula fondasio sambu na mvutukilu ya mpa. (Min. 4 to na nsi)
Kulonguka ya Biblia: bh 145 § 3-4 (Min. 6 to na nsi)
ZINGA MUTINDU BAKRISTU FWETE ZINGA
Nunga Mbangika Kukonda Kunwana: (Min. 15) Disolo ti Bawi. Songa video ya bifwanisu yina kele ti ntu-diambu, Nunga Mbangika Kukonda Kunwana (Mets un harceleur K.-O. sans utiliser les poings) (Kwenda na jw.org, mpi bweta na LA BIBLE ET VOUS > ADOLESCENTS.) Na nima, beno tadila bangiufula yina me landa: Sambu na nki bo lenda bangika muntu? Inki bampasi mbangika ke nataka? Inki mutindu nge lenda nunga to kutina mbangika? Nani nge fwete zabisa kana nge ke kutana ti mbangika? Benda dikebi ya bawi na mukanda Les jeunes s’interrogent, Volime 2, kapu 14.
Kulonguka ya Biblia ya Dibundu: ia kapu 13 § 1-12 (Min. 30)
Mvutukilu mpi Mambu ya Beto Ta Longuka na Mposo Ke Kwisa (Min. 3)
Nkunga 23 mpi Kisambu


text: 2 Kansi, na nima ya mwa bilumbu yandi kotaka diaka na Kapernaumi, mpi nsangu panzanaka nde yandi kele na nzo.+2 Bantu mingi kibeni vukanaka na mpila nde kisika vandaka diaka ve, ata pene-pene ya kielo, ebuna yandi yantikaka kuzabisa bo ndinga.+3 Bo kwisaka kunatila yandi kikata mosi yina bantu iya vandaka kunata.+4 Kansi bo kukaka ve kunata yandi tii na kisika yina Yezu vandaka sambu bantu vandaka mingi, yo yina bo katulaka ludi na zulu ya kisika yina Yezu vandaka; bo tobulaka kisika yina, ebuna bo kulumusaka mbeto yina kikata ladilaka.5 Ntangu Yezu monaka lukwikilu na bo,+ yandi tubilaka kikata yina nde: “Mwana, masumu na nge me lolulama.”+6 Ebuna bansekudi ya nkaka vandaka pana, ya kuvanda mpi vandaka kuyindula na bantima na bo nde:+7 “Sambu na nki muntu yai ke tuba mutindu yai? Yandi ke vweza. Nani lenda lolula masumu, katula kaka Nzambi?”+8 Kansi, Yezu bakisaka mbala mosi na mpeve na yandi nde bo vandaka kuyindula mutindu yina na kati na bo, yo yina yandi tubilaka bo nde: “Sambu na nki beno ke yindula mambu yai na bantima na beno?+9 Inki kele pete mingi, kutubila kikata nde, ‘Masumu na nge me lolulama,’ to kutuba nde, ‘Telama, baka mbeto na nge, mpi tambula’?10 Kansi, sambu beno zaba nde Mwana ya muntu+ kele ti kiyeka ya kulolula masumu na ntoto+—” yandi tubilaka kikata yina nde:11 “Mono ke tubila nge nde, Telama, baka mbeto na nge, mpi kwenda na nzo na nge.”12 Yandi telamaka, ebuna na mbala mosi yandi bakaka mbeto na yandi mpi yandi basikaka na meso na bo yonso. Ebuna bo yonso yitukaka mingi kibeni, mpi bo pesaka Nzambi nkembo nde: “Beto me monaka ntete ve diambu ya mutindu yai.”+13 Diaka yandi basikaka mpi kwendaka na lweka ya nzadi-mungwa, ebuna kimvuka yonso ya bantu landaka kukwisa na yandi, mpi yandi yantikaka kulonga bo.14 Ntangu Yezu vandaka kuluta, yandi monaka Levi mwana ya Alfeo me vanda na biro ya bo ke futaka mpaku, mpi yandi tubilaka yandi nde: “Landa mono.” Ebuna yandi telamaka mpi landaka yandi.+15 Na nima, Yezu vandaka kudia* na nzo ya Levi, ebuna bakalaki mingi ya mpaku ti bansumuki mingi vandaka kudia* ti yandi mpi balongoki na yandi, sambu bantu mingi na kati na bo vandaka kulanda yandi.+16 Kansi ntangu bansekudi ya Bafarize monaka nde yandi vandaka kudia ti bansumuki mpi bakalaki ya mpaku, bo yantikaka kutubila balongoki na yandi nde: “Keti yandi ke dia ti bakalaki ya mpaku mpi bansumuki?”17 Ntangu Yezu waka mambu yina, yandi tubilaka bo nde: “Bantu yina kele nitu ngolo ke vandaka na mfunu ya munganga ve, kansi bayina kele na maladi bantu ke vandaka na mfunu na yandi. Mono kwisaka ve sambu na kubinga bantu ya lunungu, kansi bansumuki.”+18 Balongoki ya Yoane mpi Bafarize vandaka ti kikalulu ya kubuya madia. Yo yina bo kwisaka mpi tubilaka yandi nde: “Sambu na nki balongoki ya Yoane mpi balongoki ya Bafarize kele ti kikalulu ya kubuya madia, kansi balongoki na nge kele ve ti kikalulu ya kubuya madia?”+19 Yo yina Yezu tubilaka bo nde: “Ntangu bakala yina ke kwela kele+ ti bo, keti banduku na yandi kele ti kikuma ya kubuya madia? Ntangu yonso yina bakala yina ke kwela kele ti bo, bo lenda buya ve madia.20 Kansi bilumbu ta kwisa ntangu bo ta katula bakala yina ke kwela na kati na bo,+ ebuna bo ta buya madia na kilumbu yina.21 Muntu mosi ve ke tungaka kitende ya lele ya mpa na zulu ya lele ya ntama. Kana yandi sala mpidina, kitende ya mpa ta benda lele ya ntama, ebuna yo ta pasuka diaka nene.+22 Diaka, ata muntu mosi ve ke tulaka vinu ya mpa na mabungu* ya ntama. Kana yandi sala mpidina, vinu yina ta pasula mabungu,* ebuna vinu ta tiamuka mpi mabungu* ta beba. Kansi, bo ke tulaka vinu ya mpa na mabungu* ya mpa.”23 Ebuna, ntangu yandi vandaka kuluta na bilanga ya ble na Kisabatu, balongoki na yandi yantikaka kubuka ba-ntu ya ble ntangu bo vandaka kuluta.+24 Yo yina, Bafarize tubilaka yandi nde: “Tala! Sambu na nki bo ke sala mambu yina nsiku ke pesa ve nswa na Kisabatu?”25 Kansi yandi tubilaka bo nde: “Keti beno me tangaka ntete ve mambu yina Davidi salaka ntangu yandi vandaka ve ti madia, mpi yandi ti bantu yina vandaka ti yandi waka nzala?+26 Keti beno me tangaka ve na disolo ya me tala Abiatare+ mfumu ya banganga-nzambi, mutindu Davidi kotaka na nzo ya Nzambi mpi diaka mampa yina bo pesaka na Nzambi,* mampa yina ata muntu mosi ve vandaka ti nswa ya kudia katula kaka banganga-nzambi,+ ebuna yandi pesaka mpi mampa ya nkaka na bantu yina vandaka ti yandi?”27 Ebuna yandi tubilaka bo nde: “Nzambi salaka Kisabatu sambu na muntu,+ kansi yandi salaka ve muntu sambu na Kisabatu.28 Yo yina Mwana ya muntu kele Mfumu ata ya Kisabatu.”+


text:
KIUVU KIA 11
Adieyi Dibwilanga Muntu avo Ofwidi?
“O mwand’andi uvaika, ovutuka muna ntoto; muna lumbu kiakina ngindu zandi zifokoka.”
“Awana bena o moyo bazeye wo vo fwa befwa, kansi awana bafwa ke bazeye konso diambu ko . . . Konso salu olenda sala, sala kio yo nkum’aku wawonso, kadi ke muna salu ko yovo nkubika yovo zayi ngatu ngangu muna Ziami, muna okwenda.”
“[Yesu] ovovele diaka vo: “Nkundi eto Lazaro olele, kansi kûna ikwenda kimana yansikamesa.” Yesu lufwa lwandi kayikanga. Kansi oyau babenze vo leka tulu kayikidi. I bosi, Yesu otomene kubakiesesela vo: “Lazaro ofwidi.””


text:
Eyingidilu ye Sikama!
Nkanda mieto misasilanga Bibila milenda kulumunua (download) mu Internete mu ndinga zayingi, kumosi ye ndinga ya sinsu. Eyingidilu dikutusonganga mambu mebwanga omu nza yawonso ekolo melunganisanga ungunza wa Bibila. Difiaulwisanga wantu ye nsangu zambote za Kintinu kia Nzambi yo kasakesa wantu mu kala yo lukwikilu muna Yesu Kristu. E Sikama! ikutusonganga una tulenda zizidila mpasi zibwanga o unu yo kumika vuvu kieto muna nsilu a Mvangi wa sia vo, osikidisa nz’ampa ya luvuvamu.
Sola ndinga muna bosa vana fulu kiasonama vo “songa.” Bosa vana mvovo Vavulula kimana wasolola mazulunalu ma ndinga yayi.


text:
ZINGA MUTINDU BAKRISTU FWETE ZINGA
Inki Nge Ta Sala na Mvula Yina Nsungi ya Kuyuma Ta Vanda?
Beto fwete vanda ti lukwikilu mpi kutudila Yehowa ntima. Mu mbandu, kana beto kele ti lukwikilu ya ngolo na Yehowa, beto ta ndima nde yandi ta tanina mpi ta lungisa bampusa na beto. (Nk 23:1, 4; 78:22) Beto me zaba nde Satana ta nwanisa beto diaka ngolo kuluta, sambu beto me kuma kibeni na nsuka ya nsi-ntoto yai. (Kus 12:12) Inki ta sadisa beto?
SONGA VIDEO INKI NGE TA SALA NA MVULA YINA NSUNGI YA KUYUMA TA VANDA? MPI NA NIMA BENO PESA BAMVUTU NA BANGIUFULA YAI:
Inki mutindu beto kele bonso “nti” yina Yeremia 17:8 ke tubila?
Inki kele “mwini” mosi ya kifwani yina beto lenda kutana ti yo?
Inki ta kumina “nti” yina mpi sambu na nki?
Satana ke zolaka kubebisa nki?
Inki mutindu beto kele bonso bantu yina ke salaka banzietelo na avio?
Sambu na nki beto fwete landa kutudila mpika ya kwikama mpi ya mayele ntima mpi nki mimekamu beto ta kutana ti yo?
Sambu na nki beto fwete landa kutudila minsiku ya Biblia ntima ata bantu ya nsi-ntoto yai ke menga beto?


text:
MALONGI 7
Wumana ba va Ngyeveka mu Kyunda ove Boma?
Tala mwana widi va mfikula. Buka va nafeka kadi ayi boma kammona, bakana ko buawu? Ngyewu wumana bubela?— Bantu boso baḿbelanga buawu nkumbu ziǹkaka. Kibibila kiǹtubila bakundi ba Yave baba mu kyunda ayi boma. Wumweka twanlonguka mu bawu, dizina dyandi diba Elia.
Elia, wuba ǹkundi wu Yave, waba zingilanga ku Isaeli ava Yesu kabutuka va ǹtoto. Akabe (Ahab) wuba ǹtinu wu Isaeli, angi kabasa sambilanga ko Nzambi yikyedika, Yave. Akabe na ǹkazi’andi Isabeli, nzambi yiluvunu baba sambilanga yiba dizina Bali. Isabeli ǹkazi wu Akabe, ǹtima wumbi ka ba ayi waba tomba kuvondisa Elia ayi baboso baba sambilanga Yave, Nzambi yikyedika. Ngye zebi mbi Elia kavanga?—
Elia wutina! Nandi wuyenda kinanu kaswama ku nsi dimanya dinneni. Mu mbwenu’aku kibila mbi kavangila mawu?— Buawu, nandi boma kabamona. Angi nkanu kasa tombila ko kumona boma. Kibila mbi? Kibila nandi wuzaba ti Yave wulendakuǹsadisa. Mu bilumbu bivyoka kumbusa, Yave wumonisina Elia mangolo mandi. Nkumbu yiǹkaka mwingi kammonisina ti nandi wuyuwa ǹsambu’andi kadinda, Yave ku diyilu wufila mbazu va ǹtoto yivika baǹkwa mambi. Buawu tulenda tubila ti Yave wuba wukubama mwingi kusadisa Elia nkumbu ayiyi mvandi!
Bo kaba ku nsi dimanya, Yave wuyoluka yandi ayi wuyuvula Elia: ‘Kibila mbi wididi akuku ngyeveka?’ Elia wuvutula: ‘Kibila minu to yibesyala yi nkidi sadila mfumu Nzambi. Yididi va miveka, kibila mu kyunda yidi ayi boma yimmona bu kufwa.’ Elia kaba mwena ti baboso baba sadilanga Yave bamana kufwa, nafeka to wusyala. Angi Yave wukamba Elia: ‘Ḿve, mo masiko makyedika, vadi 7.000 di bantu bankidi mbwongimina. Bika mona boma, kibila mambu mawombo madi yami, ngyewu fweti vanga mawu!’ Mu mbwenu’aku, Elia wuyangalala bo kayuwa mambu amomo?—
Mbi wulenda longuka mu mambu mamonikina Elia?— Wulendi ko kuyimona banga ngyeveka to widi ove kumona boma. Ngyewu widi na bakundi bakuzolanga ayi banzolanga Yave. Wulenda longuka mvandi ti Yave ǹkwa ngolo zyoso ayi nandi wulenda kusadisa mu mambu moso. Be tya beni kuzaba ti ngyewu wisi ko ngyeveka?—
TANGA MU KIBIBILA KYAKU
-
1 Mintinu 19:3-18
-
Minkunga 145:18
-
1 Petelo 5:9


text:
Mvutu na ngiufula yayi kele mpasi kibeni. Sambu na bantu ya nkaka, yawu ta vanda ve mbote nde bo kwenda na bantu yina ke pesaka lusansu, mingi-mingi na bansi yina nsiku ke ndimaka ve nde muntu kuvanda LGBT to na bansi yina nsiku ke monisaka ve nde munganga fwete bumba kinsweki mambu ya bambefo na yandi.
Kansi, kana beto ke tudila bantu yina ke pesaka beto lusansu ntima, bo ta sadisa beto na mutindu ya mbote. Kusolula ti bo sambu na kusonga bo kana nge kele bakala to nkento, mutindu nge ke zolaka kuvukisa nitu, mpi mitindu yina nge kele na kuvukisa nitu ta sadisa bo na kuzaba baekzame ya me fwana yina nge fwete sala sambu nge vanda ti sante ya mbote.
Kuvila ve nde yawu me fwana nde nge kwenda na biro ya munganga yina kele na lutaninu mpi beno solula kukonda nsoni. Kana munganga mosi ke meka kusonga nge nde mutindu nge ke zolaka kuvukisa nitu, mutindu nge ke zolaka kuvanda bakala to nkento, to mutindu nge ke na kuvukisa nitu ntangu yayi kele mbi, songa yandi na luzitu yonso nde nge ta zola beno solula kaka mambu ya me tala lusansu.
Sambu na kuzaba mambu mingi, tala video yayi ya munuta mosi ya me katuka na Nene Kuluta SIDA. (Lien yayi ke nata na bansangu ya Kingelesi)


text:
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | 2 BANSANGU 33–36
Kubalula Ntima ya Masonga Kele Mfunu na Meso ya Yehowa
MANASE
Yehowa pesaka nzila nde bantu ya Asiria kukanga yandi miniololo mpi kunata yandi na Babilone
LUYALU YA MANASE NA NTWALA YA KIMPIKA
Tungaka bamesa-kimenga sambu na banzambi ya luvunu
Tambikaka bana na yandi
Tiamunaka menga ya bantu yina salaka mbi ve
Siamisaka dikanda ya Izraele ya mvimba na bisalu ya bampeve ya mbi
LUYALU YA MANASE NA NIMA YA KIMPIKA
Yandi kudikulumusaka kibeni
Sambaka Yehowa mpi tambikaka bimenga
Katulaka bamesa-kimenga ya banzambi ya luvunu
Siamisaka dikanda na kusadila Yehowa
YOZIASI
NA LUYALU NA YANDI
Sosaka Yehowa
Tulaka bunkete na Yuda mpi na Yeruzalemi
Yidikaka nzo ya Yehowa mpi monaka mukanda ya Nsiku


text:
Yanuari 18-24
ESDRASI 1-5
Nkunga 85 mpi Kisambu
Bangogo ya Luyantiku (Min. 3 to na nsi)
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI
“Yehowa Ke Lungisaka Balusilu na Yandi”: (Min. 10)[Tula video yina kele na ntu-diambu Bangogo ya Luyantiku ya Esdrasi.]
Esd 3:1-6—Bambikudulu ya Yehowa ke lunganaka kaka (w06 1/1 25 § 2)
Esd 5:1-7—Yehowa lenda twadisa mambu na mpila nde bantu na yandi kununga (w06 1/1 25 § 4; w86-F 1/15 9 § 2; w86-F 2/1 29 lupangu)
-
Sosa Bimvwama ya Kimpeve: (Min. 8)
Esd 1:3-6—Sambu na nki yo ke monana ve nde bantu ya Izraele yina buyaka kuvutuka na Yeruzalemi vandaka na lukwikilu ya kulemba? (w06 1/1 23 § 5; 25 § 1)
Esd 4:1-3—Sambu na nki bantu ya kwikama yina bikalaka na Babilone buyaka lusadisu? (w06 1/1 25 § 3)
Lutangu ya Biblia ya mposo yai ke longa mono nki sambu na Yehowa?
Inki bangindu ya mfunu ya lutangu ya Biblia ya mposo yai mono lenda sadila na kisalu ya kusamuna?
-
Lutangu ya Biblia: Esd 3:10–4:7 (Min. 4 to na nsi)
KUDIPESA NA KISALU YA BILANGA
Na Mbala ya Ntete ya Beno Me Kutana: (Min. 2 to na nsi) Songa disolo ya nsuka yina kele na Nzozulu ya Nkengi ya ngonda yai. Tula fondasio sambu na mvutukilu ya mpa.
Mvutukilu ya Mpa: (Min. 4 to na nsi) Sadisa nsonga ya ke monisa mutindu ya kusala mvutukilu ya mpa na muntu mosi yina sepelaka ti disolo yina kele na lutiti ya nsuka ya Nzozulu ya Nkengi ngonda yai. Tula fondasio sambu na mvutukilu ya mpa.
Kulonguka ya Biblia: (Min. 6 to na nsi) Sadisa nsonga mosi ya ke monisa mutindu nsamuni ke longuka Biblia ti muntu. (bh 20-21 § 6-8)
ZINGA MUTINDU BAKRISTU FWETE ZINGA
“Yandi Ta Yika Beno Bima Yina Yonso ya Nkaka”: (Min. 5) Diskure ya me katuka na Matayo 6:33 mpi na Luka 12:22-24. Lomba bansamuni na kutubila mambu ya bo kutanaka ti yo yina ke monisa mutindu Yehowa lungisaka lusilu na yandi ya kulungisa bampusa na bo ya kinsuni, ntangu bo tulaka Kimfumu na kisika ya ntete.
Bangogo na Nge Ke Vandaka—“‘Ee’ Kansi na Nima ‘Ve’”?: (Min. 10) Disolo ti bawi. (w14 3/15 30-32)
Kulonguka ya Biblia ya Dibundu: ia kapu 7 § 1-14 (Min. 30)
Mvutukilu mpi Mambu ya Beto Ta Longuka na Mposo ya Ke Kwisa (Min. 3)
Nkunga 41 mpi Kisambu


text:
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | 1 BAKORINTO 14-16
Nzambi Ta Vanda “Bima Yonso Sambu na Bantu Yonso”
Na bilumbu ke kwisa, bantu yina ta bikala ya kwikama na Yehowa ta vanda ti luzingu ya mbote. Kivuvu na beto ke kumaka kibeni ya kieleka, kana beto ke zabisa yo bantu ya nkaka na kiese yonso. Ntumwa Polo siamisaka bampangi Bakristu na kuyindula ntangu yina Yehowa ta vanda “bima yonso sambu na bantu yonso” na nsuka ya Luyalu ya Bamvula Funda ya Kristu.
Na balusakumunu yina beto ke vingila na bilumbu ke kwisa, nki balusakumunu ke sepedisaka nge mingi mpi sambu na nki?
Inki ke ndimisa nge nde balusilu ya Nzambi ta lungana?


text:
KAPU YA KUMI NA NSAMBWADI
“Tala! Nsadi ya Yehowa!”
1, 2. (a) Inki mbote munzenza mosi pesaka Maria? (b) Inki lukanu Maria fwete baka mpi inki mutindu yo sobaka luzingu na yandi?
MARIA yitukaka ntangu yandi monaka nzenza yina kotaka na nzo na yandi. Nzenza yango vandaka ve kusosa tata na yandi to mama na yandi. Yandi kwisaka kutala Maria! Yandi lendaka ve kuvanda muntu ya Nazareti; mpi Maria ndimaka nde yo kele mpidina. Sambu Nazareti vandaka mbanza mosi ya fioti, yo vandaka mpasi ve na kuzaba banzenza. Kansi munzenza ya Maria vandaka ya kuswaswana. Yandi tubilaka Maria na mutindu yina bo me tubilaka yandi ntete ve: “Mbote, nkento ya bo me sakumuna mingi kibeni, Yehowa kele ti nge.”
2 Na mutindu yina, Biblia ke sadisa beto na kuzaba Maria mwana ya Heli, ya mbanza Nazareti na Galilea. Disolo ya Biblia ya Maria ke yantika na ntangu yina yandi fwete baka lukanu mosi ya mfunu mpenza. Yandi vandaka fianse ya Yozefi, sharpantie yina vandaka ve mvwama kansi vandaka ti lukwikilu ya ngolo na Nzambi. Na mutindu yina, Maria vandaka kumona dezia mutindu luzingu na yandi ta vanda: luzingu mosi ya kukonda mindondo ya nkento mosi yina ta pesaka maboko na bakala na yandi Yozefi, mpi ta sadisa yandi na kusansa bana na bo. Kansi na mbala mosi, yandi kutanaka ti nzenza yina pesaka yandi mukumba yina katukaka na Nzambi na yandi, yina ta soba luzingu na yandi.
3, 4. Sambu na kuzaba Maria, inki mambu beto fwete vila, kansi beto fwete tula dikebi na nki?
3 Bantu mingi ke yitukaka na kuzaba nde, Biblia ke tubaka ve mambu mingi sambu na Maria. Yo ke tubaka mambu fioti ya me tala mutindu bo sansaka yandi, bikalulu na yandi, mpi yo ke tuba ve ata kima mosi sambu na kitoko na yandi. Kansi, mambu yina Ndinga ya Nzambi ke tuba sambu na yandi kele mfunu mingi.
4 Sambu na kuzaba Maria mbote-mbote, beto fwete tula na lweka bangindu mingi yina mabundu ya kuswaswana ke longaka sambu na yandi. Yo yina, bika beto vila bifwanisu ya mutindu na mutindu yina bantu mingi me salaka sambu na kumonisa yandi. Bika beto vila mpi dilongi ya mindondo-mindondo yina ke pesaka nkento yai ya kudikulumusa batitre ya kuzanguka bonso “Mama ya Nzambi” mpi “Ntotila-Nkento ya Zulu.” Kansi, bika beto tula dikebi na mambu yina Biblia ke tubaka kibeni sambu na yandi. Yo ta sadisa beto mingi na kuzaba lukwikilu na yandi mpi mutindu beto lenda landa mbandu na yo.
Wanzio Mosi Me Kwisa Kutala Yandi
5. (a) Nkadilu ya Maria na mbote ya Gabriele ke longa beto inki? (b) Inki dilongi ya mfunu beto lenda longuka na Maria?
5 Nzenza yina kwisaka kutala Maria vandaka ve muntu. Yo vandaka wanzio Gabriele. Ntangu wanzio bingaka Maria “nkento ya bo me sakumuna mingi kibeni,” bangogo yina “yangisaka [Maria] mingi” mpi yandi vandaka kudiyangisa na yina me tala ntendula ya mbote yina ya kuyituka. (Luka 1:29) Nkento ya bo me sakumuna mingi kibeni, na nani? Maria vandaka kuvingila ve nde, bantu kubaka yandi mutindu yina. Kansi, wanzio vandaka kutubila lusakumunu ya Yehowa Nzambi. Yo vandaka mfunu sambu na Maria. Ata mpidina, yandi yindulaka ve na lulendo yonso nde Nzambi sakumunaka yandi dezia. Mbandu ya Maria ke longa beto nde beto fwete sala bikesa sambu nde Nzambi kusakumuna beto mpi kuyindula ve ata fioti na lulendo yonso nde beto me bakaka yo dezia. Nzambi ke telaminaka bantu ya lulendo, kansi yandi ke zolaka mpi ke sadisaka bantu ya kudikulumusa.
Maria yindulaka ve na lulendo yonso nde Nzambi sakumunaka yandi dezia
6. Inki mukumba wanzio pesaka Maria?
6 Yo ta lomba nde Maria kudikulumusa mutindu yina, sambu wanzio pesaka yandi mukumba mosi ya kuluta mfunu yina yandi lendaka ve kuyindula. Yandi zabisaka Maria nde, yandi ta buta mwana-bakala yina ta kuma muntu ya kuluta bantu yonso na mfunu. Wanzio Gabriele tubaka nde: “Yehowa Nzambi ta pesa yandi kiti ya kimfumu ya tata na yandi Davidi, mpi yandi ta yala bonso Ntotila na zulu ya nzo ya Yakobi kimakulu, mpi Kimfumu na yandi ta vanda ve ti nsuka.” (Luka 1:32, 33) Maria zabaka mbote-mbote lusilu yina Nzambi pesaka Davidi bamvula kuluta mafunda na ntwala, nde mosi na kati ya bana na yandi ta yala kimakulu. (2 Sam. 7:12, 13) Yo yina, mwana yina yandi ta buta ta vanda Mesia yina bantu ya Nzambi vandaka kuvingila banda bamvu-nkama mingi!
7. (a) Ngiufula ya Maria monisaka nki sambu na yandi? (b) Baleke ya bubu yai lenda longuka nki na Maria?
7 Yo sukaka pana ve: wanzio songaka Maria nde bo ta binga mwana yina “Mwana ya Muntu ya Kuluta Kuzanguka.” Inki mutindu muntu mosi lendaka kubuta Mwana ya Nzambi? Nkutu, inki mutindu Maria lendaka kubuta mwana? Yandi vandaka fianse ya Yozefi kansi bo kwelanaka ntete ve. Maria yulaka ngiufula yina na masonga yonso na bangogo yai: “Inki mutindu diambu yai ta salama, sambu mono me vukisaka ve nitu ti bakala?” (Luka 1:34) Simba nde, Maria tubilaka kimwense na yandi kukonda nsoni. Yandi vandaka kubaka yo na mbalu. Bubu yai, baleke mingi ke nwaninaka kubebisa kimwense na bo mpi ke vwenzaka bayina ke salaka yo ve. Nsi-ntoto me sobaka mpenza. Kansi, Yehowa me sobaka ve. (Mal. 3:6) Bonso na bilumbu ya Maria, Yehowa ke sepelaka ti bantu yina ke zitisaka bansiku na yandi ya bikalulu ya mbote.
8. Inki mutindu ata Maria vandaka muntu ya kukonda kukuka, yandi lendaka kubuta mwana ya kukuka?
Luka 1:35) Ngogo santu ke tendula “bunkete” to “ya me konda mvindu.” Bana ke butukaka ti kikalulu ya kukonda kukuka ya bibuti na bo. Kansi, na mbandu yai, Yehowa ta sala kimangu mosi yina me salamaka ntete ve. Yandi ta katula luzingu ya Mwana na yandi na zulu mpi ta kotisa yo na divumu ya Maria, mpi na nima yandi ta sadila ngolo na yandi ya kisalu, to mpeve santu, sambu na ‘kufika’ Maria, mpidina yandi ta tanina mwana yina na kubaka ve disumu. Keti Maria kwikilaka na lusilu ya wanzio? Yandi salaka inki?8 Ata yandi vandaka nsadi ya kwikama ya Nzambi, Maria vandaka muntu ya kukonda kukuka. Ebuna, inki mutindu yandi lendaka kubuta mwana ya kukuka, Mwana ya Nzambi? Wanzio Gabriele tendulaka nde: “Mpeve santu ta kwisa na zulu na nge, mpi ngolo ya Muntu ya Kuluta Kuzanguka ta fika nge. Sambu na kikuma yina mpi mwana yina ta butuka bo ta binga yandi muntu ya santu, Mwana ya Nzambi.” (
Mvutu Yina Maria Pesaka Gabriele
9. (a) Sambu na nki bantu yina ke tulaka ntembe na disolo ya Maria kele na foti? (b) Na nki mutindu Gabriele kumisaka lukwikilu ya Maria ngolo?
9 Bantu ya ke tulaka ntembe, yika mpi bantu ya nkaka yina ke longukaka malongi ya mabundu ya Kikristu, ke ndimaka ve nde nkento yina kele mwense lenda buta. Ata bo me longukaka mingi, bo ke kukaka ve kubakisa kieleka yai ya pete. Mutindu Gabriele tubaka yo, “kele ve ata ti diambu mosi ya Nzambi ke tubaka yina lenda salama ve.” (Luka 1:37) Maria ndimaka nde bangogo ya Gabriele vandaka ya kieleka, sambu yandi vandaka ti lukwikilu ya ngolo. Kansi, lukwikilu yina vandaka ve ya bindima-ndima. Bonso muntu yonso yina ke yindulaka mbote, Maria vandaka ti mfunu ya banzikisa yina ta simba lukwikilu na yandi. Wanzio Gabriele vandaka ya kuyilama sambu na kupesa yandi banzikisa yango. Yandi tubilaka Maria sambu na Elizabeti, mpangi na yandi yina vandaka mununu, yina zabanaka banda ntama bonso mukobo. Nzambi salaka kimangu mpi pesaka yandi makuki ya kukuma ti divumu!
10. Sambu na nki beto fwete yindula ve nde, mukumba ya Maria vandaka ve mpasi to pesaka yandi ve boma?
10 Ntangu yai, Maria ta sala inki? Yandi bakisaka mukumba yina Nzambi pesaka yandi mpi vandaka ti banzikisa nde Nzambi ta lungisa mambu yina Gabriele tubaka. Ata yo vandaka lukumu na kubuta mwana ya Nzambi, beto yindula ve nde diambu yina vandaka pete to pesaka ve Maria boma. Ya ntete, yo lombaka nde yandi tadila dilaka na yandi ya makwela ti Yozefi. Keti Yozefi ta ndima kukwela yandi kana yandi me zaba nde Maria kele ti divumu? Ya zole, yo ke monana nde mukumba yango pesaka yandi boma mingi. Yandi ta nata luzingu ya kigangwa ya kuluta mfunu na bigangwa yonso ya Nzambi
11, 12. (a) Inki mutindu bantangu ya nkaka, ata bantu ya ngolo mpi ya kwikama vandaka ti baketi-keti sambu na kundima mikumba ya nene yina Nzambi pesaka bo? (b) Mvutu yina Maria pesaka Gabriele monisaka nki sambu na yandi mosi?
Kub. 4:10) Yeremia tubaka nde, “mono kele ka mono mwana” yo yina mpila vandaka ve ya kundima mukumba yina Nzambi pesaka yandi. (Yer. 1:6) Mpi Yonasi tinaka mukumba na yandi! (Yon. 1:3) Ebuna Maria ta sala nki?11 Biblia ke monisa nde bantangu ya nkaka, ata bantu ya ngolo mpi ya kwikama vandaka ti baketi-keti sambu na kundima mikumba ya nene yina Nzambi pesaka bo. Moize tubaka nde, yandi vandaka ve kutuba mbote yo yina yandi lendaka ve kuvanda kinati-ndinga ya Nzambi. (
12 Tii bubu yai, bantu yonso ya lukwikilu me zaba bangogo na yandi yina ke monisa kibeni kudikulumusa mpi bulemfu. Yandi zabisaka wanzio Gabriele nde: “Tala! nsadi ya Yehowa! Bika nde yo salama sambu na mono na kuwakana ti mambu ya nge me tuba.” (Luka 1:38) Mwana-nkento yina vandaka nsadi, vandaka na nsi ya bampika yonso mpi luzingu na yandi ya mvimba vandaka na maboko ya mfumu na yandi. Yo kele mutindu yina Maria kudiwaka sambu na Yehowa, Mfumu na yandi. Yandi zabaka nde, yandi vandaka na lutaninu na maboko ya Yehowa, nde Yehowa ke vandaka ya kwikama na bantu yina kele ya kwikama na yandi, mpi nde Yehowa ta sakumuna yandi kana yandi sala yonso sambu na kulungisa mukumba yina ya nene.
Maria zabaka nde yandi vandaka na lutaninu na maboko ya Yehowa, Nzambi na yandi ya kwikama
13. Kana beto ke mona nde kusala mambu yina Nzambi ke lomba beto kele mpasi to yo lenda salama ve, nki mutindu mbandu ya Maria lenda sadisa beto?
13 Bantangu ya nkaka Nzambi ke lombaka beto na kusala mambu yina beto lenda mona ya mpasi, to ya lenda salama ve. Kansi na Ndinga na yandi, Nzambi ke pesa beto bikuma mingi ya kutudila yandi ntima mpi kuditula na maboko na yandi, mutindu Maria salaka. (Bing. 3:5, 6) Keti beto ta sala yo? Kana beto sala yo, yandi ta pesa beto lufutu mpi bikuma yina ta kumisa ngolo mpenza lukwikilu na beto.
Maria Me Kwenda Kutala Elizabeti
14, 15. (a) Inki lufutu Yehowa pesaka Maria ntangu yandi kwendaka kutala Elizabeti mpi Zakaria? (b) Bangogo ya Maria yina kele na Luka 1:46-55 ke monisa nki sambu na yandi?
14 Mambu yina Gabriele tubaka sambu na Elizabeti vandaka mfunu mingi sambu na Maria. Na bankento yonso ya nsi-ntoto, nani lendaka kubakisa mbote-mbote mambu yina kuminaka yandi? Maria kwendaka nswalu na insi ya bangumba ya Yuda mpi salaka nzietelo yina lendaka kubaka bilumbu tatu to iya na makulu. Ntangu yandi kotaka na nzo ya Elizabeti mpi nganga-nzambi Zakaria, Yehowa pesaka Maria lufutu na kupesaka yandi nzikisa ya nkaka ya ngolo sambu na kukumisa lukwikilu na yandi ngolo. Elizabeti waka mbote ya Maria mpi na Luka 1:39-45) Ee, mambu yonso yina Yehowa silaka Maria ta lungana!mbala mosi yandi waka nde, mwana yina vandaka na divumu na yandi pumbukaka na kiese. Yandi fulukaka na mpeve santu mpi bingaka Maria “mama ya Mfumu na mono.” Nzambi monisaka na Elizabeti nde, mwana yina Maria ta buta ta vanda Mesia, Mfumu na yandi. Diaka na ngolo ya mpeve santu, yandi sikisaka Maria sambu na kwikama mpi bulemfu na yandi mpi tubaka nde: “Kiese mpi na nkento yina me kwikila.” (
15 Na nima, Maria tubaka. Bo me taninaka mbote-mbote bangogo na yandi na Ndinga ya Nzambi. (Tanga Luka 1:46-55.) Na bangogo yonso ya Maria tubaka, yai kele bangogo ya nda yina Maria tubaka ya kele na Biblia kuluta bisika yonso ya nkaka, mpi yo ke monisa mambu mingi na yina me tala yandi. Yo ke monisa ntonda na yandi ntangu yandi ke kumisa Yehowa na mutindu yandi pesaka yandi dibaku ya mbote ya kuvanda mama ya Mesia. Yo ke monisa nde yandi vandaka ti lukwikilu ya ngolo, sambu yandi ke tuba nde Yehowa ke kulumusaka bantu ya lulendo ti ya ngolo mpi ke sadisaka bantu ya kudikulumusa ti bansukami yina ke sosaka kusadila yandi. Yo ke monisa mpi nzayilu ya mingi yina yandi vandaka ti yo. Muntu mosi tubaka nde, Maria vutukilaka baverse kuluta 20 ya Masonuku ya Kiebreo! *
16, 17. (a) Inki mutindu Maria mpi mwana na yandi monisaka kikalulu yina beto fwete landa? (b) Mutindu yina Maria kwendaka kutala Elizabeti ke yibusa nde, beto lenda baka nki lusakumunu?
16 Ya kieleka, Maria vandaka kuyindulula Ndinga ya Nzambi na mudindu. Na kutadila mambu yina yandi vandaka kulonguka na Ndinga ya Nzambi, Maria lendaka kutubila bangindu na yandi mosi. Kansi na kudikulumusa yonso, yandi sepelaka na kuvutukila Ndinga ya Nzambi. Na nima, mwana yina vandaka kuyela na divumu na yandi ta monisa kudikulumusa ya mutindu mosi, na kutubaka nde: “Mambu ya mono ke longa kele ve ya mono, kansi yo kele ya muntu yina tindaka mono.” (Yoa. 7:16) Yo kele mbote nde, beto kudiyula mutindu yai: ‘Keti mono ke monisaka luzitu ya mutindu mosi sambu na Ndinga ya Nzambi? To keti mono ke sepelaka na bangindu mpi malongi na mono mosi?’ Maria vandaka mpenza ti nkadilu ya mbote.
17 Maria lutisaka kiteso ya bangonda tatu ti Elizabeti mpi ntembe kele ve nde, bo zole vandaka kupesana kikesa. (Luka 1:56) Disolo yai ya Biblia ke tubila mutindu Maria kwendaka kutala Elizabeti ke yibusa beto balusakumunu yina kinduku lenda nata. Kana beto ke sosa banduku yina ke zolaka kibeni Yehowa, Nzambi na beto, beto ta yela mpenza na kimpeve mpi ta kwenda pene-pene na Yehowa. (Bing. 13:20) Kansi, nsuka-nsuka, ntangu lungaka sambu nde Maria kuvutuka na bwala na yandi. Yozefi ta tuba nki ntangu yandi ta zaba nde Maria kele na divumu?
Maria mpi Yozefi
18. Inki diambu Maria zabisaka Yozefi, mpi Yozefi salaka inki?
18 Ziku Maria vingilaka ve nde, bantu kuzaba nde yandi kele ti divumu sambu na kuzabisa Yozefi. Yandi zabaka mpenza nde, yandi fwete solula ti Yozefi. Kansi na ntwala ya kusala yo, mbala ya nkaka Maria vandaka kudiyula mambu yina bakala yai ya mbote mpi ya ke tinaka Nzambi boma ta sala ntangu yandi ta zabisa yandi. Ata mpidina, Maria kwendaka kumona yandi mpi zabisaka yandi mambu yonso yina kuminaka yandi. Mutindu nge lenda yindula, yo vwalangasaka mabanza ya Yozefi mingi kibeni. Yandi vandaka ti mpusa ya kukwikila mwana-nkento yai, kansi yo ke monana bonso nde Maria salaka bizumba. Biblia ke tubila ve bangindu yina kwisilaka Yozefi. Kansi, yo ke tuba nde Yozefi bakaka lukanu ya kufwa makwela ti yandi, sambu na ntangu yina, bo vandaka kutadila ba fianse bonso bantu yina me kwelanaka. Ata Mat. 1:18, 19) Ntembe kele ve nde, yo pesaka Maria mpasi na kumona nde muntu yai ya mbote vandaka kudiyangisa sambu na diambu yai ya me salamaka ntete ve. Ata mpidina, Maria wilaka ve Yozefi makasi.mpidina, Yozefi zolaka ve kupesa yandi nsoni na meso ya bantu, yo yina yandi solaka na kufwa makwela na kinsweki. (
19. Inki mutindu Yehowa sadisaka Yozefi na kubaka lukanu ya mbote?
19 Na mawete yonso, Yehowa sadisaka Yozefi na kuzaba lukanu ya mbote ya kubaka. Na ndosi, wanzio ya Nzambi zabisaka Yozefi nde divumu ya Maria vandaka kibeni kimangu. Ziku yo bwisaka Yozefi ntima kibeni! Ntangu yai, yandi salaka diambu yina Maria salaka ntete
20, 21. Inki dilongi bankwelani mpi bantu yina ke zola kukwela lenda longuka na Maria mpi Yozefi?
20 Bantu yina me kwelaka, mpi bantu yina ke yilama sambu na kukwela, fwete baka dilongi na bankwelani yai ya baleke ya kuvandaka na luzingu bamvula 2 000 me luta. Ntangu Yozefi vandaka kumona mutindu nkento na yandi yina vandaka leke ke lungisa mikumba na yandi ya kimama, ntembe kele ve nde yandi vandaka na kiese na mutindu wanzio ya Yehowa twadisaka yandi. Yo fwete vanda nde, yandi monaka mfunu ya kutula ntima na Yehowa ntangu yandi ke baka balukanu ya nene. (Nk. 37:5; Bing. 18:13) Ntembe kele ve nde sambu yandi vandaka mfumu ya dibuta, yandi vandaka kumonisa mawete mpi dikebi ntangu yandi vandaka kubaka balukanu.
21 Na ndambu ya nkaka, inki dilongi beto lenda baka na mutindu Maria ndimaka kukwela Yozefi? Ata na luyantiku Yozefi ndimaka ve mambu yina Maria songaka yandi, Maria vingilaka nde Yozefi kubaka lukanu na mutindu yandi ta sala mambu, sambu yandi ta vanda mfumu ya dibuta. Ntembe kele ve nde yo vandaka dilongi mosi ya mbote sambu na yandi, mpi sambu na bankento ya Bakristu ya bubu yai. Nsuka-nsuka, ziku mambu yina kuminaka bo longaka Yozefi ti Maria nde kuvanda masonga mpi kusolula mbote-mbote vandaka mfunu mingi.
22. Inki vandaka fondasio ya makwela ya Yozefi mpi Maria, mpi nki mukumba vandaka kuvingila bo?
22 Ntembe kele ve nde, bankwelani yina ya baleke yantikaka makwela na bo ti fondasio ya mbote mpenza. Bo zole vandaka kuzola Yehowa Nzambi kuluta mambu yonso mpi bo vandaka ti mpusa ya kusepedisa yandi na kuvandaka bibuti ya zola mpi ya ke lungisaka mikumba na bo. Ya kieleka, balusakumunu ya nene vandaka kuvingila bo kansi bampasi ya nene mpi vandaka kuvingila bo. Yo lombaka nde bo sansa Yezu, yina zolaka kuyela mpi kukuma muntu ya kuluta nene ya ntangu yonso.
^ par. 15 Na kati ya bisika yango, yo ke monana nde Maria vutukilaka bangogo ya Ana, nkento mosi ya kwikama, yina Yehowa sakumunaka na kupesaka yandi mwana.


text:
ZINGA MUTINDU BAKRISTU FWETE ZINGA
Inki Malongi Nge Lenda Baka na Bankunga ya Nkaka?
Inki bankunga nge ke zolaka mingi na kati ya bankunga ya nkaka mpi sambu na nki? Keti nge ke monaka nde mambu yina ke vandaka na kati ya bavideo yango ke wakana ti mambu yina ke salama bubu yai? Mutindu bo ke sadilaka bantu-diambu mpi miziki ya kuswaswana na bavideo yai ke simbaka ntima ya konso muntu. Ntembe kele ve nde bankunga ya nkaka mpi miziki ya video kele mbote kuluta bansaka.
Konso nkunga ya nkaka ke vandaka ti malongi ya mfunu yina beto lenda sadila na luzingu mpi kisalu na beto ya Bukristu. Bankunga ya nkaka ke tubilaka mingi kikalulu ya kukaba, kuvanda na bumosi, kinduku, kikesa, zola mpi lukwikilu. Ya nkaka ke tubilaka mutindu ya kuvutukila Yehowa, mutindu ya kumonisa kikalulu ya kulolula, mutindu ya kulanda kuvanda ya kwikama mpi kubaka balukanu ya kimpeve. Kele mpi ti nkunga ya nkaka ya ke tubilaka mutindu ya mbote ya kusadila batelefone. Inki malongi ya nkaka ya mfunu nge me bakaka na bankunga ya nkaka?
SONGA VIDEO YA NKUNGA YA NKAKA YO VANDAKA PENE-PENE, MPI NA NIMA BENO PESA BAMVUTU NA BANGIUFULA YAI:
Inki mambote bankwelani yai ya bambuta ke yindula sambu na bilumbu ke kwisa?—Kuy 12:3
Inki mutindu beto ke kumisaka lukwikilu na beto ngolo na makuki yina Yehowa kele ti yo ya kulungisa balusilu na yandi?
Inki balusakumunu beto ta baka ntama mingi ve?
Inki mutindu kivuvu ya Kimfumu ke sadisaka beto na kukanga ntima na bampasi yina beto ke kutana ti yo bubu yai?—Bar 8:25