text:
MWBR20 02 Bareferanse ya Mukanda ya Lukutakanu Luzingu mpi Kisalu
FEBRUARI 3-9
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | KUYANTIKA 12-14
“Kuwakana Yina Ke Tadila Nge Mpi”
it-1-F 78 § 6
Kuwakana
Kuwakana ti Abrahami. Yo ke monana nde Nzambi salaka kuwakana ti Abrami (Abrahami) ntangu Abrahami vandaka kusabuka Nzadi-mungwa ya Efrata sambu na kukwenda na Kanana. Bo salaka kuwakana ya nsiku bamvula 430 na nima. (Bag 3:17) Yehowa solulaka ti Abrahami ntangu Abrahami vandaka kuzinga na Mezopotamia na Ure na ntoto ya Kaldeampi songaka Abrahami na kukwenda na insi yina yandi ta songa Abrahami. (Bis 7:2, 3; Kuy 11:31; 12:1-3) Kubasika 12:40, 41 ke monisa nde na nsuka ya bamvula 430 yina bana ya Izraele vandaka na Ezypte mpi na insi ya Kanana, “na kilumbu yina kibeni,” bantu ya Izraele yina vandaka bampika na Ezipte basikaka. Bo basikaka na Ezipte na Nisani 141513 N.T.B., yo vandaka na kilumbu ya Paki. (Kub 12:2, 6, 7) Yo ke monana nde Abrahami sabukaka Nzadi-mungwa ya Efrata sambu na kukwenda na Kanana na Nisani 141943 N.T.B., ntembe kele ve nde yo kele ntangu yina kuwakana yina Nzambi salaka ti Abrahami yantikaka. Na nima ya nzietelo yina Abrahami salaka katuka na Kanana tii na Shekemi, Nzambi monanaka diaka na Abrahami mpi kumisaka nene lusilu na yandi ntangu yandi tubaka nde: “Mono ta pesa insi yai na bana na nge,” na mutindu yina lusilu yai swaswanaka ve ti kuwakana ya lusilu yina Nzambi salaka na Edeni mpi yo ke monisa nde “bana” yina ta kwisa na nzila ya bantu disongidila na ndonga ya bantu. (Kuy 12:4-7) Mambu ya nkaka yina Yehowa tubaka na yina me tala lusilu kele na Kuyantika 13:14-17; 15:18; 17:2-8, 19; 22:15-18.
w89-F 1/7 3 § 4
Sambu na nki nge fwete zaba kieleka ya me tala Abrahami?
Lusilu yai yitukisaka kibeni Abrahami sambu Nzambi vutukilaka yo diaka na mabaku zole ya nkaka. (Kuyantika 18:18; 22:18) Sambu na kulungisa lusilu yango, Nzambi ta futumuna _bantu yonso yina me fwaka. Bantu yai ta baka balusakumunu sambu bantu ya nkaka na kati na bo ta zinga na ntoto yina ta vanda bonso Paladisu yina muntu vidisaka. Na nima, bo ta longa bo mambu yina bo fwete sala sambu na kubaka luzingu ya mvula na mvula.—Kuyantika 2:8, 9, 15-17; 3:17-23.
it-2-F 152 § 6
Nsiku
Na kutadila masolo ya ntangu ya ntama, bantu ya nkaka ya mayele ke yindulaka nde kana muntu ke zola kusumba kitini ya ntoto, bo vandaka kusonga muntu yina ke zola kusumba kitini ya ntoto yango sambu yandi mona bandilu na yo mbote. Kana muntu yina ke sumba kitini ya ntoto kutuba nde: “Mono me mona,” yo vandaka kumonisa nde muntu yango me ndima na kusumba. Ntangu Yehowa silaka Abrahami nde yandi ta pesa yandi insi ya Kanana, Yehowa songaka ntete Abrahami na kutala bandambu yonso iya ya insi yango. Abrahami tubaka ve nde: “Mono me mona,” ziku yo kele sambu Nzambi songaka Abrahami nde yandi ta pesa ntoto yina ya lusilu na bana na yandi. (Kuy 13:14, 15) Yehowa lombaka mpi Moize yina vandaka mumonisi ya bantu ya Izraele na “kutala” insi yina yandi silaka yandi kana yo vandaka mbote disongidila insi ya nsiku yina Izraele ta baka na nsi ya lutwadisu ya Yozue. (Kul 3:27, 28; 34:4; tadila mpi bima yina Satana zolaka kupesa Yezu ya kele na Mat 4:8.) Diambu ya nkaka ya mutindu mosi salamaka ntangu Nzambi songaka bantu ya Izraele na kusabuka sambu na kubaka insi yina yandi pesaka bo. (Kuy 13:17; 28:13) Mikanda ya nkaka ya ntama ke monisaka nde na ntwala nde muntu kuteka kitini ya ntoto mosi buna, yandi vandaka mpi kutanga ntalu ya banti yina vandaka na kati ya kitini ya ntoto yango. Fwanisa ti Kuy 23:17, 18.
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve
Yidika Makambu na Zola Yonso
12 Biblia ke monisa mutindu bansadi ya Nzambi lenda landa kuzinga na ngemba ata ntangu mavwanga me basika. Mu mbandu, Abrahami kumaka ti bitwisi mingi mpi vandaka ti bangungudi, mwana-mpangi na yandi Loti mpi kumaka ti bitwisi mingi. Bangungudi na bo yantikaka kuswana sambu kisika kumaka fioti sambu na bitwisi na bo. Sambu Abrahami vandaka kuzola ngemba, yandi bikaka ntete Loti kupona kisika ya kuluta mbote ya insi yango. (Kuyantika 13:1, 2, 5-9) Yai kele mbandu ya mbote kibeni sambu na beto! Keti Abrahami niokwamaka sambu na kikalulu na yandi ya mawete? Ata fioti ve. Mbala mosi na nima ya mambu yai, Yehowa silaka Abrahami nde yandi ta pesa yandi bima mingi kuluta yina yandi vidisaka. (Kuyantika 13:14-17) Yo ke longa beto nki? Ata yo ke lomba nde beto vidisa bima na beto ya nkaka sambu na kutula ngemba, Yehowa ta sakumuna beto sambu beto me yidika makambu na zola yonso.
it-2-F 654 § 7
Nganga-Nzambi
Melkizedeki Ntotila ya Salemi vandaka nganga-nzambi (ko·henʹ) ya kuluta nene. Biblia ke tubilaka ve mambu ya me tala ba-nkaka na yandi, lubutuku na yandi mpi lufwa na yandi. Kisalu na yandi ya kinganga-nzambi vandaka ve dikabu ya dibuta, yandi yingaka ve nganga-nzambi mosi mpi ata nganga-nzambi mosi ve yingaka yandi. Melkizedeki vandaka ntotila mpi nganga-nzambi. Kisalu na yandi ya kinganga-nzambi vandaka nene kuluta kisalu ya kinganga-nzambi ya Levi, sambu Levi vandaka na kati ya Abrahami ntangu Abrahami pesaka dikumi na Melkizedeki mpi Melkizedeki sakumunaka yandi. (Kuy 14:18-20; Ebr 7:4-10) Mambu yai ke monisa nde Melkizedeki kele Yezu Kristu, “nganga-nzambi kimakulu bonso Melkizedeki.”—Ebr 7:17.
Lutangu ya Biblia
FEBRUARI 10-16
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | KUYANTIKA 15–17
“Sambu na Nki Yehowa Sobaka Zina ya Abrami Mpi Sarai?”
it-1-F 870
Kifu
Mbala mingi, banzila mpi bisalu ya muntu ke vandaka ti bifu. Disumu mpi kifu kele dikabu yina bantu yonso me bakaka na Adami. (Bar 5:12; Nk 51:5) Kansi, Yehowa kele ya kukonda kifu, “yandi me zaba mbote mutindu yandi me salaka beto, yandi ke yibukaka nde beto kele mfututu,” mpi yandi ke wilaka beto mawa. (Nk 103:13, 14) Yehowa tubaka nde Noa, muntu ya kwikama mpi ya bulemfu “vandaka ya kukonda kifu na kati ya bantu ya ntangu na yandi.” (Kuy 6:9) Yandi songaka Abrahami nde: “Tambula na ntwala na mono mpi vanda muntu ya kukonda kifu.” (Kuy 17:1) Ata Noa mpi Abrahami vandaka bantu ya kukonda kukuka mpi me fwaka, Yehowa tadilaka bo bonso bantu ya kukonda kifu sambu yandi “ke monaka na ntima.” (1Sa 16:7; fwanisa ti 2Bn 20:3; 2Bs 16:9.) Yehowa songaka dikanda ya Izraele nde: “Nge fwete vanda kukonda kifu na ntwala ya Yehowa Nzambi na nge.” (Kul 18:13; 2Sa 22:24) Yehowa pesaka mwana na yandi ya kukonda kifu (Ebr 7:26) bonso kimenga mpi na nzila na ya kimenga yango, yandi lendaka kubinga bantu yina ke monisa lukwikilu mpi bulemfu nde bo kele “bantu ya lunungu” to bantu ya me konda kifu kaka kana bo ke landa kukwila na Yezu yina kele Zuzi ya lunungu mpi ya me konda kifu.—Bar 3:25, 26.
it-1-F 30 § 1
Abrahami
Bantangu mingi na nima. Abrahami mpi bantu ya dibuta na yandi vandaka na Kanana bamvula kumi kansi Sara vandaka me buta ntete ve. Sara lombaka Abrahami na kubaka Agare nsadi na yandi yina vandaka muntu ya Ezypte sambu Abrahami kubuta mwana ti yandi. Abrahami ndimaka ngindu yina. Ismaele butukaka na 1932 N.T.B., ntangu Abrahami vandaka ti bamvula 86. (Kuy 16:3, 15, 16) Bamvula mingi lutaka. Na 1919 N.T.B., ntangu Abrahami vandaka ti bamvula 99, mutindu yo vandaka kidimbu ya kuwakana ya kinduku yina vandaka na kati ya Yehowa mpi ya Abrahami, Yehowa pesaka nsiku ya kuyotisa babakala yonso yina vandaka na nzo ya Abrahami. Kaka na ntangu yina Yehowa sobaka zina ya Abrami na Abrahami sambu Yehowa songaka yandi nde: “Mono ta kumisa nge tata ya makanda mingi.” (Kuy 17:5, 9-27; Bar 4:11) Ntangu fioti na nima, Abrahami yambaka bawanzio tatu yina Yehowa tindaka. Bawanzio lwataka nitu ya bantu mpi bawanzio yango songaka Abrahami nde Sara ta baka divumu mpi ta buta mwana ya bakala na mvula yina ke kwisa.—Kuy 18:1-15.
w09-F 1/2 13
Bazina Yina Kele ti Bantendula
Nzambi sobaka bazina ya bambuta ya nkaka sambu na kulungisa balusilu na yandi. Mu mbandu, yandi sobaka zina ya Abrami yina ke tendula “Tata ya Kunangula” na Abrahami, yina ke tendula “Tata ya Kimvuka ya Bantu.” Na kuwakana ti zina na yandi, Abrahami kumaka tata ya makanda mingi. (Kuy 17:5, 6) Beto tadila mpi Sarai zina ya nkento ya Abrahami. Ziku zina yai vandaka kutendula “Ke Swanisaka.” Sarai waka kibeni kiese ntangu Nzambi pesaka yandi zina ya “Sara” ya ke tendula “Mwana-Nkento ya Ntotila,” yo ke monisa nde Sara zwaka dibaku ya kukuma nkaka ya bantotila.—Kuyantika 17:15, 16.
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve
it-1-F 465
Ndonga ya Bantu
Yehowa songaka Abrami (Abrahami) nde: “Zaba mbote nde bana na nge ta vanda banzenza na insi yina kele ve ya bo mpi bantu ya insi yina ta kumisa bo bampika mpi ta monisa bo mpasi bamvula 400.” (Kuy 15:13; tala mpi Bis 7:6, 7.) Yehowa songaka Abrahami mambu yai na ntwala nde Izaki, “mwana” ya lusilu kubutuka. Na mvu 1932 N.T.B., Abrahami butaka Ismaele ti nsadi na yandi ya nkento Agare yina vandaka muntu ya Ezipte mpi na mvu 1918 N.T.B., Izaki butukaka. (Kuy 16:16; 21:5) Kana beto me yantika kutanga bamvula 400 banda na Kubasika; mvula yina kimpika sukaka, (Kuy 15:14), yo ta nata beto na mvu 1913 N.T.B., mpi na ntangu yina Izaki vandaka ti bamvula 5. Yo ke monana nde bo katulaka Izaki na mabele mpi yandi vandaka kaka “munzenza” na insi yina vandaka ve ya yandi, na ntangu yina Ismaele vandaka ti bamvula 19 mpi yandi yantikaka “kuseka” Izaki kaka mutindu mbikudulu tubilaka yo. (Kuy 21:8, 9) Kana beto tadila bubu yai mutindu Ismaele vandaka kuseka mwana ya Abrahami, beto ta mona nde diambu yango kele kima mosi ya mpamba kansi yo vandaka ve mutindu yina na ntangu ya ntama. Yo ke monana na mambu yina Sara vandaka kusala mpi yina Nzambi ndimaka na mpila nde Abrahami kukula Agare mpi mwana na yandi Ismaele. (Kuy 21:10-13) Mutindu bo me sonikaka mambu yai na masonuku ke monisa luyantiku ya bamvula 400 yina bo bikulaka nsungi ya mpasi; nsungi yina ta suka ve tii na Kubasika.—Bag 4:29.
it-1-F 844 § 7
Kubasika
“Na ndonga ya iya.” Beto fwete vila ve nde Yehowa songaka Abrahami nde, na ndonga ya iya bantekolo na yandi ta vutuka na Kanana. (Kuy 15:16) Na bamvula 430 banda na ntangu yina kuwakana ya Abrahami yantikaka na Kubasika, bandonga vandaka kuluta iya kana beto tadila mpi nda ya luzingu na bo na ntangu yina na kutadila mambu yina kele na masonuku. Kansi bantu ya Izraele zingaka kaka bamvula 215 mpamba na Ezipte. Kana beto tadila mbandu ya dikanda mosi ya Izraele mu mbandu dikanda ya Levi, beto lenda tanga ‘bandonga yai iya’ yina kwendaka na Ezipte: (1) Levi, (2) Kohati, (3) Amrami mpi (4) Moize.—Kub 6:16, 18, 20.
Lutangu ya Biblia
FEBRUARI 17-23
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | KUYANTIKA 18–19
“‘Zuzi ya Ntoto ya Mvimba’ Fwaka Sodome ti Gomore”
“Zuzi ya Ntoto ya Mvimba” Ke Salaka Kaka Mambu ya Mbote
ABRAHAMI yulaka ngiufula yai: “Keti zuzi ya ntoto ya mvimba ta sala ve mambu ya mbote?” (Kuyantika 18:25) Abrahami vandaka muntu ya kimpeve, yandi vandaka ve na badute ntangu yandi yulaka ngiufula yai. Kansi, ngiufula na yandi monisaka nde yandi vandaka kundima nde ntangu Yehowa ta fwa Sodome ti Gomore, yandi lenda ve ata fioti kufwa ‘muntu ya mbote kumosi ti muntu ya mbi.’ Abrahami lendaka ve ata fioti kuyindula kima ya mutindu yina. Na nima Yehowa tubaka mambu yai sambu na yandi mosi: “Ditadi, kisalu na yandi kele ya kukuka, sambu banzila na yandi yonso kele lunungu. Nzambi ya kwikama yina ke kondaka ve lunungu ata fioti; yandi kele muntu ya lunungu mpi ya mbote.”—Kulonga 31:19; 32:4.
Ntima-Nda—Kanga Ntima ti Kikuma
Ya kieleka, Yehowa kele mbandu ya mbote ya ntima-nda. (2 Piere 3:15) Biblia kele ti bambandu yina ke monisa mutindu Yehowa ke monisaka ntima-nda. (Nehemia 9:30; Yezaya 30:18) Keti nge ke yibuka mambu yina Yehowa salaka ntangu Abrahami yulaka yandi bangiufula mingi na yina me tala lukanu na yandi ya kufwa Sodome? Yehowa buyisaka ve Abrahami. Ti ntima-nda yonso yandi widikilaka bangiufula yonso yina Abrahami yulaka mpi mambu yina vandaka kuyangisa yandi. Na nima, Yehowa monisaka nde yandi tulaka dikebi na kuwa mambu yina Abrahami tubaka mpi silaka yandi nde yandi ta fwa ve Sodome ata bantu ya mbote kele kaka kumi na mbanza yina. (Kuyantika 18:22-33) Yehowa ke widikilaka beto ntangu yonso ti ntima-nda yonso mpi yandi ke salaka ve ata fioti mambu ya mbi!
Yehowa Kele Nkwa Kimfumu!
12 Beto lenda ndima nde ntama mingi ve Yehowa ta monisa nde yandi kele mpenza ti nswa ya kuyala. Yandi ta pesa ve nzila nde mambi kulanda na kuvanda kimakulu, mpi beto me zaba nde beto ke na kuzinga na bilumbu ya nsuka. Yehowa fwaka bantu ya mbi na Mvula ya Ngolo. Yandi fwaka Sodome ti Gomore mpi Farao ti basoda na yandi. Sisera ti basoda na yandi mpi Senakeribi ti basoda na yandi ya Asiria kunungaka ve na ntwala ya Muntu ya Kuluta Kuzanguka. (Kuy. 7:1, 23; 19:24, 25; Kub. 14:30, 31; Baz. 4:15, 16; 2 Bant. 19:35, 36) Yo yina, beto lenda ndima nde Yehowa Nzambi ta pesa ve nzila nde bantu kukonda luzitu kimakulu na zina na yandi mpi kuniokula Bambangi na yandi. Diaka, beto ke mona ntangu yai banzikisa ya kidimbu ya kuvanda ya Yezu mpi ya ke monisa nde ngidika yai ya bima ya mbi me kuma na nsuka.—Mat. 24:3.
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve
w88-F 15/5 23 § 5-6
Ata Muntu Mosi Ve Me Monaka Nzambi
Yo ke sadisa beto na kubakisa kikuma yina Abrahami vandaka kusolula ti bawanzio yina Nzambi tindaka ya lwataka nitu ya kimuntu bonso nde yandi vandaka kusolula ti Nzambi yandi mosi. Sambu wanzio vandaka kutuba kaka mambu yina Nzambi zolaka kutubila Abrahami mpi wanzio yango vandaka kumonisa Nzambi yo yina Biblia ke tuba nde: “Yehowa monikaka na yandi.”—Kuyantika 18:1.
Kuvila ve nde wanzio ya Nzambi yina lwataka nitu ya kimuntu tubilaka Abrahami mambu yina katukaka na Nzambi kaka mutindu telefone to radio ke songaka muntu ya nkaka mambu yina beto me tuba. Yo yina, yo ke monana na mutindu Abrahami, Moize, Manoa mpi bantu ya nkaka yina solulaka ti bawanzio yina lwataka nitu ya kimuntu bonso bo vandaka kusolula ti Nzambi yandi mosi. Ata bantu yai vandaka kumona bawanzio mpi nkembo ya Yehowa kansi bo vandaka ve kumona Yehowa yandi mosi. Yo yina, yo ke monisa ve nde mambu yai me swaswana ti mambu yina ntumwa Yoane tubaka nde: “Ata muntu mosi ve me monaka Nzambi.” (Yoane 1:18) Bantu yai monaka bawanzio yina Nzambi tindaka kansi ve Nzambi yandi mosi.
Sadisa Bantu Yina Kele ti Basusi
3 Loti bakaka lukanu mosi ya mbi ntangu yandi ponaka na kuzinga ti bantu ya Sodome yina vandaka kusala mansoni mingi. (Tanga 2 Piere 2:7, 8.) Mbanza yina vandaka ti bimvwama kansi Loti kutanaka ti bampasi mingi sambu yandi kwendaka kuzinga kuna. (Kuy. 13:8-13; 14:12) Ziku nkento na yandi kumaka kuzola mingi mbanza yina to bantu ya mbanza yina, yo yina yandi kolamaka na Yehowa. Yandi fwaka ntangu Nzambi nokisaka mvula ya tiya ti ya sufre na Sodome. Yindula mpi bana zole ya Loti ya bankento. Babakala yina zolaka kukwela bo fwaka. Loti vidisaka nzo, bima mpi nkutu nkento na yandi. (Kuy. 19:12-14, 17, 26) Na bantangu yai ya mpasi, Yehowa landaka kukanga ntima sambu na Loti.
Lutangu ya Biblia
FEBRUARI 24–MARSI 1
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | KUYANTIKA 20–21
“Ntangu Yonso Yehowa Ke Lungisaka Balusilu na Yandi”
Nzambi Bingaka Yandi “Mwana-Nkento ya Ntotila”
Keti kuseka yina monisaka nde Sara kondaka lukwikilu? Ata fioti ve. Biblia ke tuba nde: “Sambu na lukwikilu mpi, Sara bakaka ngolo ya kubaka divumu sambu na kubuta mwana, ata yandi lutaka mvula ya kubuta, sambu Sara vandaka kumona muntu yina silaka nde yandi kele muntu ya kwikama.” (Baebreo 11:11) Sara zabaka Yehowa; yandi zabaka nde Nzambi lenda lungisa konso lusilu yina yandi ke sala. Nani na kati na beto ta zola ve kuvanda ti lukwikilu ya mutindu yai? Beto fwete zaba mbote Nzambi yina me pesaka beto Biblia. Kana beto sala mpidina, beto ta mona nde Sara vandaka ti bikuma ya mbote ya kumonisa lukwikilu ya mutindu yina. Yehowa kele kibeni ya kwikama mpi ke lungisaka konso lusilu na yandi; bantangu ya nkaka, yandi lenda sala yo nkutu na mutindu yina lenda yitukisa to kusekisa beto!
“WILA YANDI”
Nsuka-nsuka, ntangu Sara lungisaka bamvula 90, yandi waka kiese sambu na kima yina yandi vandaka kusosa luzingu na yandi ya mvimba. Yandi butilaka bakala na yandi, yina lungisaka bamvula 100, mwana ya bakala! Abrahami pesaka bebe yina zina Izaki, to “Kuseka,” mutindu Yehowa tubaka. Beto lenda mona Sara yina me lemba kansi yina kele na kiese ntangu yandi ke tuba nde: “Nzambi me pesa mono kikuma ya kuseka; konso muntu yina ta wa yo ta seka ti mono.” (Kuyantika 21:6) Yo kele pwelele nde dikabu ya kuyituka yina Yehowa pesaka yandi, natilaka yandi kiese mingi tii na lufwa na yandi. Kansi, yo natilaka yandi mpi mikumba ya nene.
Ntangu Izaki lungisaka bamvula tanu, dibuta na bo salaka nkinsi ya kukatula yandi na mabele. Kansi mambu yonso ve vandaka kukwendila mbote. Biblia ke tuba nde Sara “vandaka kumona” diambu mosi ya mbi. Ismaele, mwana ya Agare yina vandaka ti bamvula 19, landaka kuseka Izaki. Kuseka yina vandaka ve nsaka ya mpamba. Na nsadisa ya mpeve santu, ntumwa Polo tubaka nde Ismaele vandaka kumonisa Izaki mpasi. Sara monaka yo kigonsa ya nene sambu na mwana na yandi. Sara zabaka mbote nde Izaki vandaka ve kaka mwana na yandi; yandi vandaka ti mukumba ya mfunu na lukanu ya Yehowa. Yo yina, ti kikesa yonso, yandi solulaka na masonga yonso ti Abrahami. Yandi lombaka Abrahami na kukula Agare ti Ismaele.—Kuyantika 21:8-10; Bagalatia 4:22, 23, 29.
Inki Abrahami salaka? Biblia ke tuba nde: “Mambu yina yandi tubaka sambu na mwana ya Abrahami pesaka Abrahami mpasi mingi.” Abrahami vandaka kuzola Ismaele, mpi sambu yandi vandaka tata yandi kukaka ve kukanga ntima na diambu yina. Kansi, Yehowa monaka diambu yina mbote-mbote, yo yina yandi sadisaka bo. Biblia ke tuba nde: “Ebuna Nzambi tubilaka Abrahami nde: ‘Kumona mpasi ve sambu na mambu yina Sara ke tubila nge sambu na mwana yina mpi sambu na mpika na nge ya nkento. Wila yandi, sambu yina bo ta binga mwana na nge ta vanda na nzila ya Izaki.’” Yehowa ndimisaka Abrahami nde yandi ta sadisa Agare ti mwana yina. Abrahami lemfukaka.—Kuyantika 21:11-14.
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve
wp17.3 12, noti na nsi ya lutiti.
“Nge Kele Nkento ya Kitoko Mingi”
Sara vandaka mpangi ya Abrahami na kitata. Tera vandaka tata na bo, kansi bo vandaka ti bamama ya kuswaswana. (Kuyantika 20:12) Ata makwela ya mutindu yai me fwana ve bubu yai, yo kele mfunu na kuvila ve nde mambu vandaka ya kuswaswana na ntangu yina. Bantu vandaka pene-pene ya kikalulu ya kukuka yina Adami ti Eva vandaka ti yo kansi yina bo vidisaka na nima. Sambu na bantu yina ya ngolo, ntembe kele ve nde makwela na kati ya bantu ya dibuta mosi vandaka ve ti bigonsa ya ke katukaka na menga sambu na bana na bo. Kansi, bamvula kiteso ya 400 na nima, nda ya luzingu ya bantu vandaka kiteso mosi ti ya beto bubu yai. Na ntangu yina, Nsiku ya Moize buyisaka bantu ya dibuta mosi na kuvukisa nitu.—Levi 18:6.
w89-F 1/7 20 § 9
Abrahami—Mbandu ya Mbote Sambu na Bantu Yonso Yina Ke Zolaka Kukuma Banduku ya Nzambi
9 Abrahami salaka diambu ya nkaka yina ke monisa nde yandi vandaka ti lukwikilu. “Yandi tungaka mesa-kimenga kuna sambu na Yehowa.” (Kuyantika 12:7) Ziku Yo ke monisa nde Abrahami vandaka kupesa bimenga ya bambisi sambu ngogo ya Kiebreo “mesa-kimenga” ke tendula “kisika ya kimenga.” Na nima, Abrahami salaka diaka mambu yai ya ke monisa lukwikilu na bisika ya nkaka ya insi. Diaka, yandi ‘bingaka zina ya Yehowa.’ (Kuyantika 12:8; 13:18; 21:33) Bangogo ya Kiebreo “kubinga na zina” ke tendula mpi “kuzabisa (kulonga) zina.” Yo fwete vanda nde bantu ya nzo ya Abrahami mpi bantu ya Kanana waka mutindu Abrahami vandaka kuzabisa na kikesa yonso zina ya Nzambi na yandi Yehowa. (Kuyantika 14:22-24) Mutindu mosi bubu yai, bantu yonso yina ke zola kukuma banduku ya Nzambi fwete binga zina na yandi ti lukwikilu yonso. Yo ke tadila mpi kulonga na kisika yina bantu kele mingi, “[ku]pesa ntangu yonso na Nzambi kimenga ya lukumu, disongidila, mbuma ya bikobo na beto, yina ke zabisaka zina na yandi na meso ya bantu.”—Baebreo 13:15; Baroma 10:10.
Lutangu ya Biblia


c: text/html

text:
ZINGA MUTINDU BAKRISTU FWETE ZINGA
Keti Nge Kele ya Kuyilama?
Kana kisumbula ya lugangu kusalama na kisika yina nge ke zingaka, keti nge kele ya kuyilama? Bisumbula yai, mu mbandu: kunikana ya ntoto, mupepe ya ngolo, mfinda ya me pela tiya, mpi mvula ya ngolo lenda salama na kintulumukina mpi kubebisa kibeni bima mingi. Diaka, bantu ya mubulu ya ke fwaka bantu, mavwanga mpi maladi yina ke sambukilaka bantu lenda kota na kintulumukina na konso kisika yina. (Lon 9:11) Beto fwete yindula ve nde mambu ya mutindu yai ta salama ve ata fioti na kisika yina beto ke zingaka.
Konso muntu na kati na beto fwete kudibongisa mbote sambu na bisumbula. (Bin 22:3) Ata organizasio ya Yehowa ke sadisaka bantu kana kisumbula me salama, konso muntu kele ti mukumba ya kuyilama.—Bag 6:5
SONGA VIDEO KETI NGE KELE YA KUYILAMA SAMBU NA KISUMBULA YA LUGANGU? MPI NA NIMA BENO PESA BAMVUTU NA BANGIUFULA YAI
Inki mutindu kuvanda ti kinduku ya mbote ti Yehowa lenda sadisa beto na ntangu kisumbula me salama?
Sambu na nki yo kele mfunu na . . .
• kulanda kusolula ti bankuluntu na ntwala nde kisumbula kusalama, na ntangu yo ke salama mpi na nima na yo?
• kuyidika bima yina lenda sadisa nge?—g17.5 6
• kutubila bisumbula yina ta salama mpi mambu ya kusala na konso kisumbula?
-
Inki mambu tatu lenda sadisa beto na kusadisa bantu ya nkaka ntangu bo me bwila kisumbula ya lugangu?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | KUYANTIKA 18-19
“Zuzi ya Ntoto ya Mvimba” Fwaka Sodome ti Gomore
Inki malongi beto lenda baka na mutindu Yehowa fwaka Sodome ti Gomore?
Yehowa ta bika ve ata fioti nde bantu ya mbi kulanda kuvanda
Bantu yina ta guluka na lusambisu ya Nzambi kele bantu yina ke tulaka dikebi na luzolo na yandi mpi ke salaka yo.—Luk 17:28-30
KUDIYULA: ‘Keti mono ke kudiyangisaka sambu na mambu ya mbi mpi ya kukonda nsoni yina bantu ya nsi-ntoto yai ke sala?’ (2Pi 2:7) ‘Keti mambu yina mono ke salaka ke monisaka nde kusala luzolo ya Yehowa kele mfunu mingi sambu na mono?’


text:
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | 1 BAKORINTO 10-13
Yehowa Kele ya Kwikama
Yehowa kele ti ngolo ya kukatula bampasi; kansi mbala mingi yandi ke ‘yidikaka nzila’ ntangu yandi ke pesaka beto ngolo sambu beto kuka kukangila yo ntima.
Yandi lenda sadisa beto na kuyindula mbote; yandi lenda pesa beto kikesa mpi kulembika beto na nsadisa ya Ndinga na yandi, mpeve santu mpi madia ya kimpeve yina yandi ke pesaka beto.—Mat 24:45; Yoa 14:16, noti na nsi ya lutiti; Bar 15:4
Yandi lenda twadisa beto na nzila ya mpeve santu yina lenda yibusa beto masolo mpi minsiku ya Biblia mpi yo lenda sadisa beto na kubaka balukanu ya mbote.—Yoa 14:26
Yandi lenda sadila bawanzio sambu na mambote na beto.—Ebr 1:14
Yandi lenda sadisa beto na nzila ya bampangi na beto Bakristu.—Kol 4:11


text:
Marsi 11-17
BAROMA 15-16
Nkunga 33 mpi Kisambu
Bangogo ya Luyantiku (Min. 3 to na nsi)
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI
“Lomba Yehowa na Kusadisa Nge na Kukanga Ntima mpi Yandi Lembika Nge”: (Min. 10)
Bar 15:4—Tangaka Ndinga ya Nzambi sambu yo lembika nge (w17.07 14 § 11)
Bar 15:5—Samba Yehowa sambu yandi sadisa nge ‘na kukanga-ntima mpi yandi lembika nge’ (w16.04 14 § 5)
Bar 15:13—Yehowa ke pesaka beto kivuvu (w14 6/15 14 § 11)
-
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve: (Min. 8)
Bar 15:27—Inki mutindu Bantu ya Makanda yina kumaka Bakristu “vandaka na mfuka” ya Bakristu ya Yeruzalemi? (w89-F 12/1 24 § 3)
Bar 16:25—“Kinsweki ya santu yina bo me bumbaka tuka ntama kibeni” kele nki? (it-2-F 647 § 2)
Lutangu ya Biblia ya mposo yai me longa nge nki sambu na Yehowa?
Inki bimvwama ya nkaka ya kimpeve nge me zwa na lutangu ya Biblia ya mposo yai?
-
Lutangu ya Biblia: (Min. 4 to na nsi) Bar 15:1-16 (th dilongi 10)
KUDIPESA NA KISALU YA BILANGA
Video ya Mbala ya Ntete ya Nge Me Kutana ti Muntu: (Min. 4) Songa video mpi tubila yo ti bawi.
Na Mbala ya Ntete ya Nge Me Kutana ti Muntu: (Min. 2 to na nsi) Sadila mbandu ya disolo ti muntu. (th dilongi 3)
Na Mbala ya Ntete ya Nge Me Kutana ti Muntu: (Min. 3 to na nsi) Yantika ti mbandu ya disolo ti muntu. Nunga ntembe yina bantu ke basisaka mingi. (th dilongi 10)
Na Mbala ya Ntete ya Nge Me Kutana ti Muntu: (Min. 3 to na nsi) Yantika ti mbandu ya disolo ti muntu. Nunga ntembe yina bantu ke basisaka mingi. (th dilongi 11)
ZINGA MUTINDU BAKRISTU FWETE ZINGA
Mutindu Yehowa ‘Ke Sadisaka Beto na Kukanga Ntima mpi Ke Lembikaka Beto’: (Min. 15) Songa video. Na nima, yula bangiufula yai ke landa:
Inki malongi nge me baka na yina me tala mutindu Yehowa ke lembikaka beto?
Inki malongi nge me baka na yina me tala mutindu nge lenda lembika bantu ya nkaka?
-
Kulonguka ya Biblia ya Dibundu: (Min. 30) jy kapu 58
Mvutukilu mpi Mambu ya Beto Ta Longuka na Mposo Ke Kwisa (Min. 3)
Nkunga 34 mpi Kisambu


text: 17 Na mvula ya 12 ya Ahazi ntotila ya Yuda, Oshea+ mwana ya Ela kumaka ntotila ya Izraele na Samaria; yandi yalaka bamvula uvwa.2 Yandi landaka kusala mambu ya mbi na meso ya Yehowa, kansi ve na kiteso yina bantotila ya Izraele yina vandaka na ntwala na yandi salaka.3 Shalmanezere ntotila ya Asiria kwisaka kunwanisa yandi,+ ebuna Oshea kumaka nsadi na yandi mpi yandi yantikaka kufuta yandi kitadi.+4 Kansi, ntotila ya Asiria waka nde Oshea salaka komplo, sambu yandi tindaka binati-nsangu na So ntotila ya Ezipte+ mpi yandi natilaka ve ntotila ya Asiria kitadi bonso na bamvula yina lutaka. Yo yina, ntotila ya Asiria kangaka yandi bansinga mpi tulaka yandi na boloko.5 Ntotila ya Asiria kotaka na ngolo na insi ya mvimba sambu na kunwanisa yo, ebuna yandi kwisaka na Samaria mpi ziungaka yo bamvula tatu.6 Na mvula ya uvwa ya Oshea, ntotila ya Asiria botulaka Samaria.+ Na nima yandi nataka+ bantu ya Izraele na Asiria mpi yandi tulaka bo sambu bo zinga na Ala, na Abore yina kele pene-pene ya nzadi ya Gozani,+ mpi na bambanza ya bantu ya Media.+7 Mambu yai salamaka sambu bantu ya Izraele salaka masumu na ntwala ya Yehowa Nzambi na bo, yina basisaka bo na insi ya Ezipte mpi katulaka bo na nsi ya kiyeka ya Farao ntotila ya Ezipte.+ Bo sambilaka* banzambi ya nkaka,+8 bo landaka binkulu ya makanda yina Yehowa kulaka na ntwala ya bantu ya Izraele, mpi bo landaka binkulu yina bantotila ya Izraele tulaka.9 Bantu ya Izraele vandaka kaka kusala mambu yina vandaka mbote ve na meso ya Yehowa Nzambi na bo. Bo landaka kutunga bisika ya kunanguka na bambanza na bo yonso,+ katuka na nzo-zulu tii na mbanza ya ngolo.*10 Bo landaka kutedimisa sambu na bo mosi makunzi ya santu mpi banti ya santu*+ na zulu ya konso ngumba ya nda mpi na nsi ya konso nti yina vandaka ti matiti mingi;+11 mpi bo vandaka kupesa midinga ya kimenga na zulu ya bisika yonso ya kunanguka, kaka mutindu makanda yina Yehowa katulaka na ntwala na bo vandaka kusala.+ Bo landaka kusala mambu ya mbi sambu na kupesa Yehowa makasi.12 Bo landaka kusadila biteki ya nzanzi,*+ yina Yehowa songaka bo nde: “Beno fwete sala ve diambu yai!”+13 Yehowa landaka kukebisa Izraele ti Yuda na nzila ya bambikudi na yandi yonso+ mpi ya konso muntu ya ke monaka bambona-meso nde: “Beno yambula banzila na beno ya mbi!+ Beno zitisa bantuma na mono ti bansiku na mono na kuwakana ti nsiku yonso yina mono pesaka ba-nkaka na beno mpi yina mono tindilaka beno na nzila ya bansadi na mono bambikudi.”14 Kansi bo waka ve, mpi bo landaka kutula ntu-ngolo bonso* ba-nkaka na bo yina monisaka ve lukwikilu na Yehowa Nzambi na bo.+15 Bo vandaka kaka kubuya bansiku na yandi, kuwakana+ na yandi yina yandi salaka ti ba-nkaka na bo, mpi bangibusa na yandi yina yandi pesaka sambu na kukebisa bo;+ bo vandaka kaka kulanda biteki ya kukonda mfunu+ mpi bo kumaka bo mosi bantu ya kukonda mfunu,+ mpi bo landaka mbandu ya makanda yina vandaka na nziunga na bo, yina Yehowa songaka bo na kulanda ve mbandu na bo.+16 Bo landaka kuyambula bansiku yonso ya Yehowa Nzambi na bo, mpi bo salaka biteki ya bibende* ya bana-bangombe zole+ mpi nti mosi ya santu;*+ bo fukiminaka makesa yonso ya zulu+ mpi bo sadilaka Baale.+17 Bo yokaka* mpi bana na bo ya babakala ti ya bankento na tiya,+ bo zabisaka na ntwala mambu yina ta bwa+ mpi bo sosaka bidimbu ya mambu yina ta kwisa, mpi bo landaka kudipesa* na kusala mambu ya mbi na meso ya Yehowa, sambu na kupesa yandi makasi.18 Ebuna Yehowa wilaka Izraele makasi mingi, yo yina yandi katulaka bo na meso na yandi.+ Yandi salaka nde ata muntu mosi ve kubikala, katula kaka dikanda ya Yuda.19 Ata Yuda mpi landaka ve bansiku ya Yehowa Nzambi na bo;+ bo mpi bo landaka binkulu yina Izraele landaka.+20 Yehowa buyaka bana yonso ya Izraele, yandi kulumusaka bo, mpi yandi pesaka bo na maboko ya miyibi, tii kuna yandi losaka bo ntama ti yandi.21 Yandi katulaka Izraele na nzo ya Davidi, mpi bo kumisaka Yeroboami mwana ya Nebati ntotila.+ Kansi Yeroboami pusaka Izraele na kuyambula kulanda Yehowa, mpi yandi pusaka bo na kusala disumu ya nene.22 Mpi bantu ya Izraele landaka kutambula na masumu yonso yina Yeroboami salaka.+ Bo yambulaka yo ve23 tii kuna Yehowa katulaka Izraele na meso na yandi, kaka mutindu yandi tubaka na nzila ya bansadi na yandi yonso bambikudi.+ Yo yina bo katulaka Izraele na insi na yo mpi nataka yo na Asiria,+ kisika bo kele tii bubu yai.24 Na nima, ntotila ya Asiria bakaka bantu na Babilone, Kuta, Ava, Amati, mpi na Sefarvayimi,+ yandi nataka bo mpi tulaka bo na bambanza ya Samaria sambu bo zinga kuna na kisika ya bantu ya Izraele; bo bakaka Samaria mpi bo zingaka na bambanza na yo.25 Ntangu bo yantikaka ntete kuzinga kuna, bo vandaka ve kuwa boma ya* Yehowa. Yo yina Yehowa tindaka bantambu na kati na bo,+ mpi yo fwaka bantu ya nkaka.26 Bo songaka ntotila ya Asiria nde: “Makanda yina nge nataka na insi ya nkaka mpi yina nge tulaka sambu bo zinga na bambanza ya Samaria me zaba ve lusambu ya* Nzambi ya insi yina. Yo yina yandi ke landa kutinda bantambu na kati na bo, yina ke fwa bo, sambu ata muntu mosi ve me zaba lusambu ya Nzambi ya insi yina.”27 Yo yina ntotila ya Asiria tubaka nde: “Beno baka nganga-nzambi mosi yina beno katulaka kuna mpi nataka na insi ya nkaka, ebuna beno vutula yandi sambu yandi zinga kuna mpi yandi longa bo mutindu ya kusambila Nzambi ya insi yina.”28 Yo yina nganga-nzambi mosi yina bo katulaka na Samaria mpi nataka na insi ya nkaka vutukaka sambu na kuzinga na Betele,+ ebuna yandi yantikaka kulonga bo mutindu bo fwete wa boma ya* Yehowa.+29 Kansi, konso dikanda salaka nzambi* na yo, yina bo tulaka na banzo ya lusambu yina vandaka na bisika ya kunanguka yina bantu ya Samaria salaka; konso dikanda salaka mutindu yina na bambanza na bo yina bo vandaka kuzinga.30 Bantu ya Babilone salaka Sukoti-benoti, bantu ya Kuti salaka Nergali, bantu ya Amati+ salaka Ashima,31 mpi bantu ya Ava salaka Nibazi ti Tartaki. Bantu ya Sefarvayimi vandaka kuyoka bana na bo na tiya sambu na Adrameleki mpi Anameleki banzambi ya Sefarvayimi.+32 Ata bo vandaka kuwa Yehowa boma, bo bakaka bantu na kati ya bantu yonso mpi tulaka bo banganga-nzambi sambu na bisika ya kunanguka, ebuna bantu yai vandaka kusala sambu na bo na banzo ya lusambu yina vandaka na bisika ya kunanguka.+33 Bo vandaka kuwa Yehowa boma, kansi bo vandaka kusambila banzambi na bo na kuwakana ti lusambu* ya makanda yina bo katukaka.+34 Tii bubu yai, bo ke landaka lusambu* na bo ya ntama. Muntu mosi ve na kati na bo ke sambilaka* Yehowa mpi muntu mosi ve ke landaka bansiku na yandi, balusambisu na yandi, Nsiku, mpi ntuma yina Yehowa pesaka bana ya Yakobi, yina yandi pesaka zina Izraele.+35 Ntangu Yehowa salaka kuwakana ti bo,+ yandi songaka bo nde: “Beno fwete wa ve banzambi ya nkaka boma, mpi beno fwete fukimina bo ve to kusadila bo to kupesa bo bimenga.+36 Kansi Yehowa, yina basisaka beno na insi ya Ezipte ti ngolo ya nene mpi diboko ya kutandula,+ kele Muntu yina beno fwete wa boma;+ beno fwete fukimina yandi, mpi beno fwete pesa yandi bimenga.37 Ebuna bansiku, balusambisu, Nsiku, mpi ntuma yina yandi sonikilaka beno,+ beno fwete zitisa yo mbote-mbote ntangu yonso, mpi beno fwete wa ve banzambi ya nkaka boma.38 Beno fwete vila ve kuwakana yina mono salaka ti beno,+ mpi beno fwete wa ve banzambi ya nkaka boma.39 Kansi muntu ya beno fwete wa boma kele Yehowa Nzambi na beno, sambu yandi muntu ta gulusa beno na maboko ya bambeni na beno yonso.”40 Kansi bo lemfukaka ve, mpi bo landaka lusambu* na bo ya ntama.+41 Yo yina makanda yai kumaka kuwa Yehowa boma,+ kansi bo vandaka mpi kusadila biteki na bo mosi. Bana na bo ti bantekolo na bo ke salaka kaka mutindu ba-nkaka na bo salaka, tii bubu yai.


text:
ZINGA MUTINDU BAKRISTU FWETE ZINGA
Vanda ti Bikalulu Yina Ke Pesaka Nzambi Kiese—Kudikulumusa
SAMBU NA NKI YO KELE MFUNU?
Kudikulumusa ke sadisaka beto na kuvanda ti bangwisana ya mbote ti Yehowa.—Nk 138:6
Kudikulumusa ke sadisaka beto na kuvanda ti bangwisana ya mbote ti bantu ya nkaka.—Fil 2:3, 4
Lulendo ke nataka muntu na lufwa.—Bin 16:18; Eze 28:17
MUTINDU YA KUMONISA YO:
Vanda ya kuyilama sambu na kusadila bantu ya nkaka.—Mat 20:25-27
Kubika ve nde mayele to mikumba kukumisa nge lulendo.—Bar 12:3
BENO TALA VIDEO: BUYA MAMBU YINA KE LEMBISAKA KWIKAMA—LULENDO; NA NIMA BENO PESA MVUTU NA BANGIUFULA YAI:
Mambu ya beto ke salaka ntangu bo ke pesaka beto bandongisila ke monisaka nki na yina me tala bikalulu na beto?
Inki mutindu kisambu ke sadisaka beto na kuvanda ti kikalulu ya kudikulumusa?
Inki mutindu beto lenda monisa kikalulu ya kudikulumusa?


text:
Aprili 1-7
1 BAKORINTO 7-9
Nkunga 136 mpi Kisambu
Bangogo ya luyantiku (Min. 3 to na nsi)
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI
“Kimpumpa Kele Dikabu”: (Min. 10)
1Bk 7:32—Bakristu yina me kwelaka ntete ve lenda sadila Yehowa kukonda kudiyangisa sambu bo ke vandaka ve ti mikumba yina bankwelani ke vandaka na yo (w11 1/1 20 § 3)
1Bk 7:33, 34—Bankwelani ke “kudiyangisaka sambu na mambu ya nsi-ntoto” (w08 1/7 31 § 1)
1Bk 7:37, 38—Bakristu yina ke buyaka kukwela sambu na kusadila Yehowa mingi ke ‘salaka mbote kuluta’ Bakristu yina me kwelaka (w96 1/11 8-9 § 14)
-
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve: (Min. 8)
1Bk 7:11—Inki mambu lenda pusa Mukristu na kukabwana ti nkwelani na yandi? (lvs 251)
1Bk 7:36—Sambu na nki Bakristu fwete “lutisa nsungi ya kileke” na ntwala nde bo kwela? (w00-F 15/7 31 § 2)
Lutangu ya Biblia ya mposo yai me longa nge nki sambu na Yehowa?
Inki bimvwama ya nkaka ya kimpeve nge me zwa na lutangu ya Biblia ya mposo yai?
-
Lutangu ya Biblia: (Min. 4 to na nsi) 1Bk 8:1-13 (th dilongi 5)
KUDIPESA NA KISALU YA BILANGA
Kudipesa na Kutanga mpi na Kulonga: (Min. 10) Disolo ti Bawi. Songa video Sadila Bangogo ya Mbote na Ntwala ya Kutanga Baverse, mpi na nima beno tubila dilongi 4 ya kamukanda kulonga.
Diskure: (Min. 5 to na nsi) w12-F 15/11 20—Ntu-diambu: Keti Bantu Yina Ke Ponaka Kubikala Bampumpa Ke Bakaka Dikabu Yai na Mutindu ya Kuyituka? (th dilongi 12)
ZINGA MUTINDU BAKRISTU FWETE ZINGA
Sala na Mpila nde Luzingu na Nge ya Kimpumpa Kunatila Nge Kiese: (Min. 15) Songa video. Na nima yula bangiufula yai: Inki bampasi Bakristu mingi yina me kwelaka ntete ve ke kutanaka ti yo? (1Bk 7:39) Inki mbandu ya mbote mwana ya Yefte me bikilaka beto? Inki Yehowa ke pesaka na bantu yina ke tambulaka na kwikama? (Nk 84:11) Inki mutindu bampangi na dibundu lenda pesa bampangi yina me kwelaka ntete ve kikesa? Inki kele mwa mambu yina Bakristu ya me kwelaka ntete ve lenda sala na kisalu ya Yehowa?
Kulonguka ya Biblia ya Dibundu: (Min. 30) jy kapu 61
Mvutukilu mpi Mambu ya Beto Ta Longuka na Mposo Ke Kwisa (Min. 3)
Nkunga 42 mpi Kisambu


text:
Mbandu ya Disolo ti Muntu
●○○ NA MBALA YA NTETE YA NGE ME KUTANA TI MUNTU
Ngiufula: Yezu kele nani?
Verse: Mat 16:16
Ngiufula ya kutadila na mbala ya nima: Sambu na nki Yezu fwaka?
○●○ MVUTUKILU YA MPA YA NTETE
Ngiufula: Sambu na nki Yezu fwaka?
Verse: Mat 20:28
Ngiufula ya kutadila na mbala ya nima: Inki mutindu beto lenda monisa ntonda sambu na kimenga yina Yezu pesaka?
○○● MVUTUKILU YA MPA YA ZOLE
Ngiufula: Inki mutindu beto lenda monisa ntonda sambu na kimenga yina Yezu pesaka?
Verse: Yoa 17:3
Ngiufula ya kutadila na mbala ya nima: Inki ke salamaka na balukutakanu ya Bambangi ya Yehowa?
KAMPANYE YA KUKABULA BAEMVITASIO YA LUSUNGIMINU (Marsi 23–Aprili 19):
Beto ke zola kubingisa nge na lukutakanu mosi ya mfunu. Yai emvitasio na nge. Na Kitanu, Aprili 19, bantu mingi na ntoto ya mvimba ta vukana sambu na kuyibuka lufwa ya Yezu Kristu. Ntangu mpi kisika yina lukutakanu yango ta salama na teritware na beto kele na emvitasio yai. Beto ke bingisa nge mpi na diskure yina ta salama mposo mosi na ntwala ya Lusungiminu; diskure yango kele ti ntu-diambu “Sala Kikesa ya Me Fwana Sambu na Kubaka Luzingu ya Kieleka!”
Ngiufula ya Kutadila na Mbala ya Nima Kana Muntu Me Monisa Mpusa: Sambu na nki Yezu fwaka?


text: 9 Mayele ya kieleka me tunga nzo na yo;Yo me yidika* makunzi na yo nsambwadi.2 Yo me yidika mbote-mbote musuni na yo;*Yo me vukisa vinu na yo;Yo me yidika mpi mesa na yo.3 Yo me tinda bansadi na yo ya bankentoSambu yo tuba na ndinga ya ngolo na bisika ya kunanguka ya mbanza nde:+4 “Konso muntu yina me konda mayele, yandi kwisa awa.”Yandi ke tubila muntu yina me konda mabanza ya mbote* nde:5 “Kwisa, dia dimpa na mono,Mpi nwa vinu yina mono me vukisa.6 Bikisa kukonda mayele na nge* mpi zinga;+Tambula na nzila ya mayele ya kubakisa mambu.”+7 Muntu yina ke sungika muntu ya ke sekaka bantu ke kudinatila nsoni,+Mpi muntu yina ke nganina muntu ya mbi ta mona mpasi.8 Kunganina ve muntu ya ke sekaka bantu, kana ve yandi ta menga nge.+Nganina muntu ya mayele, ebuna yandi ta zola nge.+9 Pesa muntu ya mayele, ebuna yandi ta kuma mayele mingi.+Longa muntu ya lunungu, ebuna yandi ta kuma ti nzayilu mingi.10 Boma ya Yehowa kele luyantiku ya mayele,+Mpi nzayilu ya Muntu ya Kuluta Santu+ kele mayele ya kubakisa mambu.11 Sambu na nzila na mono, bilumbu na nge ta vanda mingi,+Mpi bo ta yika bamvula na luzingu na nge.12 Kana nge kuma mayele, nge kele mayele sambu na mambote na nge mosi,Kansi kana nge ke sekaka bantu, nge mosi muntu ta buka mbuma na yo.13 Nkento ya zoba kele makelele mingi.+Yandi me konda nzayilu mpi me zaba ve ata kima mosi.14 Yandi me vanda na munoko ya nzo na yandi,Yandi me vanda na kiti na bisika ya kunanguka ya mbanza,+15 Yandi ke binga bantu yina ke luta,Bantu yina ke kwenda kaka na ntwala na nzila na bo:16 “Konso muntu yina me konda mayele, yandi kwisa awa.”Yandi ke tubila bantu yina me konda mabanza ya mbote* nde:+17 “Masa ya kuyiba ke vandaka kitoko,Mpi madia ya muntu me dia na kinsweki ke vandaka ntomo.”+18 Kansi yandi ke zabaka ve nde bantu yina me konda ngolo na lufwa kele kuna,Nde bantu yina yandi me binga kele na bisika ya mudindu ya Maziamu.*+


text:
Yanuari 15-21
MATAYO 6-7
Nkunga 21 mpi Kisambu
Bangogo ya Luyantiku (Min. 3 to na nsi)
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI
“Beno Landa Kusosa Ntete Kimfumu”: (Min. 10)
Mat 6:10—Na kisambu ya mbandu yina Yezu salaka, Kimfumu kele na kati ya mambu ya kuluta mfunu yina yandi tubilaka (bhs 178 § 12)
Mat 6:24—Beto lenda vanda ve bampika sambu na Nzambi mpi sambu na “kimvwama” (“mpika” noti ya kulongukila ya Mat 6:24, nwtsty)
Mat 6:33—Yehowa ta lungisa bampusa ya bansadi na yandi yina ke tulaka Kimfumu na kisika ya ntete na luzingu na bo (“Beno landa kusosa,” “Kimfumu,” “yandi,” “lunungu” banoti ya kulongukila ya Mat 6:33, nwtsty; w16.07 7 § 18)
-
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve: (Min. 8)
Mat 7:12—Inki mutindu beto lenda sadila verse yai ntangu beto ke yidika bangogo ya kukotila na masolo na kisalu ya kusamuna? (w14 5/15 14-15 § 14-16)
Mat 7:28, 29—Inki mutindu kibuka ya bantu sepelaka ti malongi ya Yezu mpi sambu na nki? (“yitukaka mingi,” “mutindu na yandi ya kulonga,” “kansi ve bonso bansekudi na bo” banoti ya kulongukila ya Mat 7:28, 29, nwtsty)
Lutangu ya Biblia ya mposo yai me longa nge nki sambu na Yehowa?
Inki bimvwama ya nkaka ya kimpeve nge me zwa na lutangu ya Biblia ya mposo yai?
-
Lutangu ya Biblia: (Min. 4 to na nsi) Mat 6:1-18
KUDIPESA NA KISALU YA BILANGA
Na Mbala ya Ntete ya Nge Me Kutana ti Muntu: (Min. 2 to na nsi) Yantika na mbandu ya disolo ti muntu. Nunga ntembe yina bantu ke basisaka mingi na teritware na beno.
Mvutukilu ya Mpa ya Ntete (Min. 3 to na nsi) Yantika na mbandu ya disolo ti muntu. Muntu yina nge solulaka ti yandi na mbala ntete kele ve na nzo, kansi nge me kuta mpangi na yandi.
Mvutukilu ya Mpa ya Zole (Min. 5) Songa video mpi tubila yo.
ZINGA MUTINDU BAKRISTU FWETE ZINGA
“Beno Bika Kudiyangisa” (Min. 15) Disolo ti Bawi. Songa ntete video Malongi Yina Beto Ke Baka na Bangogo ya Kifwani ya Yezu—Beno Tala Bandeke mpi Bintuntu.
Kulonguka ya Biblia ya Dibundu: (Min. 30) jy kapu 4
Mvutukilu mpi Mambu ya Beto Ta Longuka na Mposo Ke Kwisa (Min. 3)
Nkunga 132 mpi Kisambu


text:
Biblia Kele Sikisiki na Mambu ya Ntama
Bansi mpi Bisika Yina Biblia Ke Tubilaka
Mikanda ya Ntama Ke Monisa Kibeni Kisika Yina Dikanda Mosi ya Izraele Vandaka
Ostraca ya Samaria ke ndimisa bantendula ya mambu ya ntama yina kele na Biblia.
Lufwa ya mbanza Ninive
Ntangu kimfumu ya Asiria kumaka ngolo kibeni, profete ya Nzambi tubaka diambu mosi ya kuyituka.
Keti Nge Zabaka Yo?
—Yuli 2015
Biblia ke tuba nde bisika ya nkaka ya Ntoto ya Lusilu vandaka ti bamfinda. Kansi bubu yai na bisika mingi bamfinda ke vandaka diaka ve, keti ya kieleka bamfinda vandaka kibeni?
Keti Nge Zabaka Yo?—Aprili 2013
Sambu na nki ninive vandaka kubingama ‘bwala yina me fuluka ti menga’? Sambu na nki Bayuda vandaka kutunga kibaka ya nkufi na zulu ya ludi ya banzo na bo?
Bantu Yina Biblia Ke Tubilaka
Keti Nge Zabaka Yo?—Marsi 2020
Katula mambu yina kele na Biblia, nki mambu ya nkaka ke ndimisa nde Bantu ya Izraele vandaka bampika na Ezipte?
Zina Mosi ya Biblia na Dibungu Mosi ya Ntama
Bipesi ya dibundu mosi ya me sala dezia bamvula 3 000,yina bo monaka na 2012 bendaka dikebi ya bantu ya mayele yina ke sosaka bima ya ntama. Inki kima ya mfunu bo monaka na kati?
Bima yina Bantu Me Bikisaka Ke Ndimisa nde Ntotila Davidi Zingaka Kibeni
Bantu ya nkaka ke tubaka nde Davidi vandaka ve muntu ya kieleka, yandi zingaka ve; bantu me gangaka disolo na yandi ya kuganga. Inki bima bantu yina ke longukaka bantu yina zingaka na ntangu ya ntama me monaka?
Keti Nge Zabaka Yo?—Februari 2020
Inki mutindu bima ya ntama yina bo zwaka monisaka nde Belshasare vandaka ntotila ya Babilone?
Nzikisa ya Nkaka ya Bima Yina Bo Me Sengumunaka
Ziku nge me zaba ve kana Tatenai vandaka nani, kansi bima yina bo me sengumunaka yina ke tubila yandi ke ndimisa diambu mosi ya mfunu.
Keti Yoane Mbotiki Zingaka Kibeni?
Josèphe muntu mosi ya istware ya mvu-nkama ya ntete ndimaka nde Yoane Mbotiki zingaka kibeni. Beto mpi beto lenda ndima yo.
Keti Nge Zabaka Yo?
—Novembri 2015
Sambu na nki Yozefi zengaka mandefo na ntwala ya kukutana ti Farao? Ntangu Biblia ke tuba nde tata ya Timoteo vandaka “Mugreki,” keti yo ke tendula nde yandi butukaka na Grese?
Keti Nge Zabaka Yo?
—Mayi 2015
Keti bantu ya arkeolozi ke ndimaka mambu yina Biblia ke tubaka? Inki ntangu bantambu vandaka diaka ve na bansi yina Biblia ke tubilaka?
Mambu Yina Biblia Ke Tubilaka
Disolo ya Noa mpi ya Mvula ya Ngolo—Diambu ya Kieleka to ya Luvunu?
Biblia ke tuba nde kilumbu mosi Nzambi nokisaka mvula mosi ya ngolo sambu na kufwa bantu ya mbi. Inki mambu ya kele na Biblia ke monisa nde Nzambi muntu salaka nde mvula yina kunoka?
Keti Bandinga na Beto Katukaka na “Nzo-Zulu ya Babele”?
Nzo-Zulu ya Babele kele inki? Inki kele kisina ya kieleka ya bandinga?
Keti Nge Zabaka Yo?—Juin 2022
Keti bantu ya Roma vandaka kupesa nswa nde bo zika mvumbi ya muntu yina bo fwaka na zulu ya nti, mu mbandu Yezu?
Keti Mutindu Biblia Ke Tubilaka Disolo ya Bayuda Yina Vandaka na Kimpika na Babilone Kele Kieleka?
Keti mikanda ya nsi-ntoto ke ndimisa mambu yina Nzambi tubaka na yina me tala luzingu ya Bayuda yina vandaka na kimpika na Babilone?
Luzingu na Ntangu ya Ntama
Keti Nge Zabaka Yo?—Juin 2022
Inki mutindu bo vandaka kuzaba ntangu yina bamvula mpi bangonda vandaka kuyantika na ntangu ya ntama?
Na Ntangu ya Ntama, Nki Bima Bo Vandaka Kusadila Sambu na Kutula Bakashe?
Sambu na nki bakashe yina bo vandaka kusadila na ntangu ya ntama kele mfunu mingi mpi nki mutindu bantotila mpi bamfumu vandaka kusadila yo?
Keti Nge Zabaka Yo?—Oktobri 2017
Inki kikalulu Bayuda vandaka na yo yina pusaka Yezu na kubuyisa bo na kudia ndefi?
Keti Nge Zabaka Yo?—Nzozulu ya Nkengi No. 5 2017
Keti Yezu fingaka ve ntangu yandi fwanisaka bantu yina kele ve Bayuda ti “bana ya bambwa”?
Keti Nge Zabaka Yo?—Yuni 2017
Sambu na nki Yezu bingaka bantu yina vandaka kuteka bambisi na tempelo ya Yeruzalemi “miyibi”?
Keti Nge Zabaka Yo?—Oktobri 2016
Inki kiyeka luyalu ya Roma pesaka bamfumu ya Bayuda na mvu-nkama ya ntete? Keti ya kieleka, na ntangu ya ntama, muntu lendaka kukuna matiti ya mbi na kilanga ya muntu ya nkaka?
Keti Nge Zabaka Yo?—Desembri 2015
Keti Bayuda yina kwisaka na Yeruzalemi na Pantekoti ya mvu 33 ya T.B. ‘katukaka kibeni na makanda yonso ya nsi-ntoto ya mvimba’? Bantu mingi ya vandaka kukwisa na bankinsi ya Bayuda na Yeruzalemi vandaka kulala wapi?
Keti Nge Zabaka Yo?—Marsi 2015
Inki mutindu kuvanda muntu ya Roma natilaka ntumwa Polo mambote? Inki mutindu bo vandaka kufuta bangungudi na ntangu ya ntama?
Keti Nge Zabaka Yo?—Mayi 2014
Sambu na nki Bayuda lombaka Pilate nde bo buka makulu ya Yezu? Keti Davidi fwaka kibeni Goliati ti lanse?
Keti Nge Zabaka Yo?—Februari 2014
Inki vandaka aloesi yina bo sadilaka na ntangu ya ntama? Nzambi vandaka kundima makabu ya nki mutindu na tempelo ya Yeruzalemi?
Keti Nge Zabaka Yo?
—Yanuari 2014
Na bilumbu ya Yezu, inki mutindu bo vandaka kupesa makabu? Keti mambu yina Luka sonikaka na Biblia vandaka ya siki-siki?


text:
Bo me sadisa Apolo yina zabaka kutuba mbote (24-28)
18 Na nima ya mambu yina, yandi katukaka na Atene mpi yandi kwisaka na Korinto.2 Yandi kutaka Muyuda mosi, zina na yandi Akilasi,+ muntu ya Ponti. Yandi ti nkento na yandi Prisila, bo katukaka ntama mingi ve na Italia, sambu Klode tubaka nde Bayuda yonso fwete katuka na Roma. Ebuna Polo kwendaka kutala bo,3 mpi sambu yandi vandaka kusala kisalu mosi ti bo, yandi bikalaka na nzo na bo mpi vandaka kusala ti bo,+ sambu bo vandaka bantu ya ke tungaka batenta.4 Konso kisabatu+ yandi vandaka kusala diskure* na sinagoga+ mpi yandi vandaka kundimisa Bayuda ti Bagreki.5 Ntangu Silasi+ ti Timoteo+ katukaka na Masedonia mpi kwisaka kukulumuka, Polo yantikaka kudipesa ya mvimba na kuzabisa ndinga, yandi vandaka kuta kimbangi na Bayuda sambu na kumonisa nde Yezu kele Kristu.+6 Kansi, sambu bo landaka kunwanisa yandi mpi kufinga yandi, yandi pupulaka bilele na yandi+ mpi tubilaka bo nde: “Menga na beno kuvanda na zulu ya ba-ntu na beno.+ Mono kele bunkete.+ Katuka ntangu yai, mono ta kwenda na bantu ya makanda.”+7 Yandi katukaka pana* mpi yandi kwendaka na nzo ya muntu mosi, zina na yandi Titiusi Yustusi. Yandi vandaka kusambila Nzambi mpi nzo na yandi vandaka na lweka ya sinagoga.8 Kansi, Krispusi+ ntwadisi ya sinagoga mpi bantu yonso ya nzo na yandi kumaka kukwikila na Mfumu. Bantu mingi ya Korinto yina waka yantikaka kukwikila mpi bo bakaka mbotika.9 Diaka, na mpimpa Mfumu tubilaka Polo na mbona-meso nde: “Kuwa boma ve, kansi landa kutuba mpi kuvanda ve pima,10 sambu mono kele ti nge+ mpi ata muntu mosi ve ta nwanisa nge sambu na kusala nge mbi; sambu mono kele ti bantu mingi na mbanza yai.”11 Yo yina, yandi bikalaka kuna mvula mosi ti bangonda sambanu, yandi vandaka kulonga ndinga ya Nzambi na kati na bo.12 Ntangu Galioni vandaka guvernere ya Akaya, Bayuda wakanaka sambu na kusala Polo mbi mpi bo nataka yandi na kisika ya kusambisa,13 mpi bo tubaka nde: “Muntu yai ke ndimisa bantu na kusambila Nzambi na mutindu yina ke wakana ve ti nsiku.”14 Kansi ntangu Polo zolaka kutuba, Galioni tubilaka Bayuda nde: “Kana yo vandaka kibeni kifu to diambu ya mbi ya nene, O Bayuda, yo zolaka kuvanda mbote nde mono wa beno ti kukanga-ntima yonso.15 Kansi kana yo kele bantembe sambu na bangogo, bazina, mpi nsiku na beno mosi,+ beno mosi bantu fwete tadila yo. Mono ke zola ve kuvanda zuzi ya mambu yai.”16 Ebuna yandi kulaka bo na kisika ya kusambisa.17 Bo yonso kangaka Sostene+ ntwadisi ya sinagoga mpi bo yantikaka kubula yandi na ntwala ya kisika ya kusambisa. Kansi Galioni kotaka ve ata fioti na mambu yina.18 Polo lutisaka mwa bilumbu kuna, na nima yandi songaka bampangi na kubikala mbote, ebuna yandi kotaka na maswa mpi yandi kwendaka na Siria ti Prisila mpi Akilasi. Yandi zengisaka nsuki na yandi na Senkrea,+ sambu yandi salaka lusilu na Nzambi.19 Bo kumaka na Efezo, mpi yandi bikisaka bo kuna; kansi yandi kotaka na sinagoga mpi yindulaka ti Bayuda.+20 Ata bo vandaka kulomba yandi na kubikala ntangu mingi, yandi ndimaka ve21 kansi yandi songaka bo na kubikala mbote mpi tubilaka bo nde: “Mono ta vutukila beno diaka, kana Yehowa* me zola.” Ebuna yandi katukaka na Efezo na nzila ya nzadi-mungwa22 mpi kulumukaka na Sezarea. Yandi kwendaka* sambu na kupesa dibundu mbote, mpi na nima yandi kwendaka na Antioshe.+23 Yandi lutisaka ntangu fioti kuna, ebuna yandi kwendaka mpi lutaka na bisika mingi na insi ya Galatia mpi ya Frizia,+ yandi vandaka kupesa balongoki yonso kikesa.+24 Muyuda mosi, zina na yandi Apolo,+ muntu ya Alesandria, kumaka na Efezo; yandi zabaka kutuba mbote, mpi yandi zabaka Masonuku mbote-mbote.25 Bo longaka yandi* na nzila ya Yehowa,* mpi sambu yandi vandaka na kikesa mingi na nsadisa ya mpeve santu, yandi vandaka kutuba mpi kulonga mambu ya Yezu kukonda kifu, kansi yandi zabaka kaka mbotika ya Yoane.26 Yandi yantikaka kutuba na kikesa yonso na sinagoga, mpi ntangu Prisila ti Akilasi+ waka yandi, bo bakaka yandi mpi tendudilaka yandi nzila ya Nzambi mbote-mbote kibeni.27 Diaka, sambu yandi zolaka kusabuka na Akaya, bampangi sonikilaka balongoki mpi bo siamisaka bo na kuyamba yandi mbote. Yo yina ntangu yandi kumaka kuna, yandi sadisaka mingi bantu yina kumaka kukwikila na nzila ya ntima ya mbote ya nene ya Nzambi;28 sambu, na ntwala ya bantu yonso mpi ti kikesa mingi, yandi vandaka kumonisa mbote-mbote nde Bayuda vandaka na kifu, mpi yandi vandaka kumonisa na nzila ya Masonuku nde Yezu kele Kristu.+


text: 25 Na nima Abrahami bakaka nkento ya nkaka, zina na yandi Ketura.2 Yandi butilaka yandi Zimrani, Yokshani, Medani, Madiani,+ Yishbaki, mpi Shua.+3 Yokshani butaka Sheba mpi Dedani.Bana ya Dedani bo yai: Ashurimi, Letushimi, mpi Leumimi.4 Bana ya Madiani bo yai: Efa, Efere, Anoki, Abida, mpi Eldaa.Bo yonso vandaka bana ya Ketura.5 Na nima Abrahami pesaka bima yonso yina yandi vandaka ti yo na Izaki,+6 kansi yandi pesaka makabu na bana yina yandi butaka ti bamakangu na yandi. Ebuna ntangu yandi vandaka kaka na luzingu, yandi tindaka bo na ndambu ya esti, na insi ya Esti, ntama ti mwana na yandi Izaki.+7 Bamvula ya luzingu ya Abrahami vandaka 175.8 Na nima, Abrahami basisaka mpema na yandi ya nsuka mpi yandi fwaka na nima ya kuzinga luzingu mosi ya mbote mpi ya nda, yandi kumaka mununu mpi vandaka na luzingu ya kiese, mpi bo vukisaka yandi ti bantu na yandi.*9 Bana na yandi Izaki ti Ismaele zikaka yandi na dibulu ya Makpela na kilanga ya Efroni mwana ya Sohare muntu ya Heti yina kele na ntwala ya Mamre,+10 na kilanga yina Abrahami sumbaka na bantu ya Heti. Bo zikaka Abrahami kuna, ti nkento na yandi Sara.+11 Na nima ya lufwa ya Abrahami, Nzambi landaka kusakumuna mwana na yandi Izaki,+ mpi Izaki vandaka kuzinga pene-pene ya Beere-lahai-royi.+12 Yai disolo ya Ismaele+ mwana ya Abrahami yina Agare+ muntu ya Ezipte, nsadi ya Sara, butilaka Abrahami.13 Yai bazina ya bana ya Ismaele, na kutadila bazina na bo, na kulanda bisina ya mabuta na bo: Nebayoti+ mwana ya ntete ya Ismaele, na nima Kedare,+ Adbeele, Mibsami,+14 Mishma, Duma, Masa,15 Adadi, Tema, Yeture, Nafishi, mpi Kedema.16 Yai bana ya Ismaele, mpi yai bazina na bo na kutadila babwala na bo mpi bacamp na bo,* bamfumu 12 na kutadila makanda na bo.+17 Ismaele zingaka bamvula 137. Na nima yandi basisaka mpema na yandi ya nsuka mpi fwaka, ebuna bo vukisaka yandi ti bantu na yandi.*18 Bo vandaka kuzinga katuka na Avila+ pene-pene ya Shure,+ yina kele pene-pene ya Ezipte, tii na Asiria. Yandi zingaka pene-pene ya bampangi na yandi yonso.*+19 Yai disolo ya Izaki, mwana ya Abrahami.+Abrahami butaka Izaki.20 Izaki vandaka ti bamvula 40 ntangu yandi kwelaka Rebeka, mwana ya Betuele+ muntu ya Arami ya Padani-arami, mpangi-nkento ya Labani muntu ya Arami.21 Mpi Izaki vandaka kubondila Yehowa sambu na nkento na yandi, sambu yandi vandaka mukobo; ebuna Yehowa ndimaka kisambu na yandi, mpi Rebeka nkento na yandi bakaka divumu.22 Ebuna bana yina vandaka na divumu na yandi yantikaka kunwana,+ yo yina yandi tubaka nde: “Kana yo kele mutindu yai, sambu na nki mono fwete landa kuzinga?” Yo yina yandi yulaka Yehowa.23 Yehowa tubilaka yandi nde: “Makanda zole kele na divumu na nge+ mpi makanda zole ta kabwana na divumu na nge;+ dikanda mosi ta vanda ngolo kuluta dikanda ya nkaka,+ mpi mbuta ta sadila leke.”+24 Ntangu bilumbu na yandi ya kubuta lungaka, mapasa vandaka na divumu na yandi.25 Mwana ya ntete basikaka nitu ya mvimba mbwaki kibeni mpi yandi vandaka bonso lele ya mika;+ yo yina bo pesaka yandi zina Ezau.*+26 Na nima, mpangi na yandi basikaka mpi diboko na yandi vandaka me simba dikulu* ya Ezau,+ yo yina bo pesaka yandi zina Yakobi.*+ Izaki vandaka ti bamvula 60 ntangu Rebeka butaka bo.27 Ntangu bana yina yelaka, Ezau kumaka muntu ya mayele ya ke zombaka,+ muntu ya mfinda, kansi Yakobi vandaka muntu ya kukonda kifu, yandi vandaka kuzinga na batenta.+28 Izaki vandaka kuzola Ezau sambu yo vandaka kutendula mbisi na munoko na yandi, kansi Rebeka vandaka kuzola Yakobi.+29 Kilumbu mosi, Yakobi vandaka kulamba mwa supu ntangu Ezau katukaka na mfinda, yandi vandaka ya kulemba.30 Ebuna Ezau tubilaka Yakobi nde: “Pesa mono nswalu ndambu* ya supu ya mbwaki yina nge kele na yo kuna,* sambu mono me lemba!”* Yo yina bo pesaka yandi zina Edomi.*+31 Ebuna Yakobi tubaka nde: “Tekila mono ntete nswa na nge ya mwana-ntete!”+32 Ezau tubaka nde: “Mono ke zola kufwa! Inki kele mfunu ya nswa ya mwana-ntete sambu na mono?”33 Ebuna Yakobi yikaka nde: “Zenga ntete kieleka na ntwala na mono!” Yo yina yandi zengaka kieleka na ntwala na yandi mpi tekilaka Yakobi+ nswa na yandi ya mwana-ntete.34 Ebuna Yakobi pesaka Ezau dimpa mpi supu ya madesu, ebuna yandi diaka, yandi nwaka mpi yandi telamaka, simbaka nzila mpi kwendaka. Na mutindu yina, Ezau vwezaka nswa ya mwana-ntete.


text:
MWBR20 07 Bareferanse ya Mukanda ya Lukutakanu Luzingu mpi Kisalu
YULI 6-12
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | KUBASIKA 6-7
“Ntangu Yai Nge Ta Mona Mambu Yina Mono Ta Sala Farao”
it-2-F 309 § 5
Moize
Bantu ya Izraele sobaka diaka mabanza na bo. Ntete, bo ndimaka nde Moize kele muntu yina Yehowa tindaka, kansi na nima ya kusala bisalu ya ngolo yina Farao lombaka bo na kusala, bo yantikaka kubokutila Moize. Yo yina Moize lembaka nitu mpi lombaka Yehowa na kusadisa yandi. (Kub 4:29-31; 5:19-23) Na ntangu yina Muntu ya Kuluta Zulu pesaka Moize kikesa ntangu yandi songaka yandi nde yandi ta lungisa balusilu yina Abrahami, Izaki mpi Yakobi vandaka kuvingila, disongidila yandi ta lungisa ntendula ya zina na yandi Yehowa ntangu yandi ta gulusa bantu ya Izraele mpi ta kumisa bo dikanda ya nene na ntoto ya lusilu. (Kub 6:1-8) Ata mpidina, bantu ya Izraele wilaka ve Moize. Kansi, na nima ya ndola ya uvwa, bo vukanaka diaka ti Moize mpi bo salaka diaka kumosi na mpila nde, na nima ya ndola ya kumi, Moize lendaka kutwadisa bo na ndonga bonso “bimvuka ya basoda.”—Kub 13:18.
it-2-F 309 § 3-4
Moize
Na Ntwala ya Farao ya Ezipte. Ntangu yai Moize mpi Aroni ke ‘nwana ti banzambi’ na mutindu ya kifwani. Farao lombaka ngolo ya banzambi yonso ya Ezipte sambu na kunwanisa ngolo ya Yehowa na ntwala ya banganga-nkisi yina ke sadilaka mazi mpi ya bamfumu na bo yina bo vandaka kubinga ziku Yanesi ti Yamberesi. (2 Tm 3:8) Kimangu ya ntete yina Aroni salaka na lutwadisu ya Moize monisaka nde Yehowa vandaka ngolo kuluta banzambi ya Ezipte. Ata mpidina, Farao kumisaka ntima na yandi ngolo kibeni. (Kub 7:8-13) Na nima, ndola ya tatu pusaka banganga-nzambi na kundima nde, “Yo kele musapi ya Nzambi!” Bo niokwamaka kibeni na ndola yina ya bivimbu, yo yina bo kukaka ve kukwenda na Farao sambu na kutelemina Moize na ndola yina.—Kub 8:16-19; 9:10-12.
Bandola yina ke lembika mpi ya ke pesa mpasi. Moize mpi Aroni kumaka kutubila konso ndola na kati ya Bandola Kumi. Mutindu bandola vandaka kusalama kaka mutindu bo vandaka kutuba monisaka nde Moize vandaka mumonisi ya Yehowa. Bantu zabaka zina ya Yehowa mpi bo kumaka kutubila yo mingi na Ezipte, zina yango lungisaka mambu zole: yo lembikaka mpi yo pesaka mpasi; yo lembikaka bantu ya Izraele mpi bantu ya nkaka ya Ezipte mpi yo pesaka Farao, bandongisi mpi bantu na yandi ya nkaka mpasi. (Kub 9:16; 11:10; 12:29-39) Bantu ya Ezipte zabaka nde bo kolamaka ve na banzambi na bo, kansi bo zabaka nde Yehowa muntu vandaka kusambisa banzambi na bo. Ntangu bandola uvwa salamaka, Moize kumaka mpi “muntu mosi ya bo vandaka kupesa luzitu mingi na insi ya Ezipte na kati ya bansadi ya Farao mpi na kati ya bantu.”—Kub 11:3.
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve
it-2-F 1091 § 4-5
Nkwa-Ngolo Yonso
Yehowa sadilaka titre “Nzambi Nkwa-Ngolo Yonso” (ʼEl Shad·daiʹ) ntangu yandi songaka Abrahami nde Abrahami ta buta Izaki. Yo lombaka nde Abrahami kumonisa lukwikilu ya mingi nde Nzambi kele ti ngolo ya kulungisa lusilu yango. Yehowa sadilaka diaka titre yai ntangu yandi tubaka nde yandi ta sakumuna Izaki mpi Yakobi bonso bana yina ta baka kimvwama ya kuwakana ya Abrahami.—Kuy 17:1; 28:3; 35:11; 48:3.
Na kuwakana ti mambu yai, na nima Yehowa songaka Moize nde: “Mono vandaka kumonana na Abrahami, na Izaki, mpi na Yakobi bonso Nzambi Nkwa-Ngolo Yonso [beʼElʹ Shad·daiʹ], kansi na yina me tala zina na mono Yehowa mono zabisaka bo yo ve.” (Kub 6:3) Yo ke tendula ve nde Abrahami, Izaki mpi Yakobi zabaka ve zina ya Yehowa sambu bo mpi bantu ya nkaka yina zingaka na ntwala na bo vandaka kusadila zina yango mbala na mbala. (Kuy 4:1, 26; 14:22; 27:27; 28:16) Diaka, na mukanda ya Kuyantika yina ke tubilaka bantu ya ntama, ngogo “Nkwa-Ngolo Yonso” kele kaka bambala 6, kansi zina ya Yehowa kele bambala 172 na masonuku ya kisina ya Kiebreo. Ata mambu yina bantu yai kutanaka ti yo ndimisaka bo nde Nzambi me fwana na kubaka titre “Nkwa-Ngolo Yonso,” bo zwaka ntete ve dibaku ya kubakisa kibeni ntendula ya zina na yandi Yehowa. Na kutadila mambu yai, diksionere mosi (The Illustrated Bible Dictionary) (Vol. 1, p. 572) yina J. D. Douglas sonikaka na 1980 ke tuba nde: “Mbona-meso ya ntete yina Nzambi monisaka na bantu yai ya ntangu ya ntama vandaka kutubila balusilu yina zolaka kulungana na bilumbu yina ke kwisa, yo vandaka kundimisa bo nde Yandi disongidila Yawe vandaka Nzambi (ʼel) yina vandaka ti makuki ya kulungisa balusilu yango. Mbona-meso ya nti yina vandaka nene mpi yo zabanaka mbote kibeni sambu ngolo ya Nzambi landaka kuvanda ti bo mpi bo vandaka kundima nde Yawe muntu vandaka kusala mambu yonso.”
it-2-F 308 § 6
Moize
Yehowa buyisaka ve Moize na kulungisa mukumba na yandi ata Moize vandaka kuwa boma. Moize vandaka ti kikalulu ya kuwa nsoni mpi yandi monisaka nde yandi ta kuka ve kutuba mbote. Moize sobaka kibeni bikalulu na yandi, yandi vandaka ve mutindu yandi vandaka ntete, ntangu yandi mosi monisaka luzolo ya kugulusa bantu ya Izraele na nima ya bamvula 40. Moize landaka kubuya mambu yina Yehowa vandaka kusonga yandi, nsuka-nsuka yandi lombaka Yehowa na kukatula mukumba yina Yehowa pesaka yandi. Ata Nzambi waka makasi, yandi buyisaka ve Moize na kulungisa mukumba yina yandi pesaka yandi. Kansi yandi pesaka Moize mpangi na yandi Aroni sambu na kutuba na kisika na yandi. Mutindu Moize vandaka mumonisi ya Nzambi, yandi kumaka bonso “Nzambi” sambu na Aroni yina vandaka kutuba na kisika na yandi. Na ntwala ya kukutana ti bambuta ya Izraele mpi ya kukutana ti Farao, yo ke monana nde Yehowa pesaka Moize bantuma mpi bansiku. Moize mpi songaka Aroni bantuma mpi bansiku yango sambu Aroni kutuba yo na ntwala ya Farao (kilandi ya Farao yina Moize tinaka bamvula 40 na ntwala). (Kub 2:23; 4:10-17) Na nima Yehowa tubaka nde Aroni kele “mbikudi” ya Moize, yo ke tendula nde mutindu Moize vandaka mbikudi ya Nzambi, Nzambi muntu vandaka kutwadisa yandi, yo yina Moize vandaka kutwadisa Aroni. Diaka, Yehowa songaka Moize nde Moize ta kuma “Nzambi sambu na Farao,” disongidila nde Nzambi ta pesa yandi kiyeka mpi ngolo na zulu ya Farao. Yo yina Moize vandaka ve ti kikuma ya kuwa ntotila ya Ezipte boma.—Kub 7:1, 2.
Lutangu ya Biblia
YULI 13-19
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | KUBASIKA 8-9
“Farao Ntotila ya Lulendo Zabaka Ve Nde Mambu Yina Yandi Ke Sala Ta Pusa Nzambi na Kulungisa Lukanu na Yandi”
it-2-F 431
Ntu-Ngolo
Sambu na zola yina Yehowa ke vandaka ti yo sambu na bantu, na ntima na yandi ya nda, Yehowa me bikaka nde bantu mpi makanda kulanda kuzinga ata yo lombaka nde bo fwa. (Kuy 15:16; 2 Pi 3:9) Bantu ya nkaka ke balulaka ntima sambu Nzambi kulolula bo. (Yoz 2:8-14; 6:22, 23; 9:3-15) Kansi bantu ya nkaka ke balulaka ve ntima mpi ke landaka kunwanisa Yehowa ti bansadi na yandi. (Kul 2:30-33; Yoz 11:19, 20) Sambu Yehowa ke buyisaka ve bantu na kukuma ntu-ngolo, yandi ke ‘bikaka nde bo kuma ntu-ngolo’ to ‘kukumisa bantima na bo ngolo.’ Nsuka-nsuka, ntangu Yehowa ke pesaka bantu ya ntu-ngolo ndola, yo ke monisaka ngolo na yandi ya nene mpi yo ke salaka nde bantu kuzaba zina na yandi.—Fwanisa ti Kub 4:21; Yoa 12:40; Bar 9:14-18.
it-2-F 240 § 8–241 § 2
Mambi
Diaka, na mabaku ya nkaka Yehowa Nzambi ke sadilaka bantu ya mbi kukonda nde bo zaba sambu na kulungisa lukanu na yandi. Ata bantu yai ke teleminaka Nzambi, Nzambi lenda tanina bansadi na yandi sambu bo bikala ya kwikama na lweka na yandi mpi yandi lenda bika nde mambu yina bantu yai ke sala kupusa yandi na kulungisa lunungu na yandi. (Bar 3:3-5, 23-26; 8:35-39; Nk 76:10) Ngindu yai kele na Bingana 16:4 ya ke tuba nde: “Yehowa me sala nde mambu yonso kulungana sambu na lukanu na yandi, ata muntu ya mbi sambu na kilumbu ya mpasi.”
Mutindu mosi na Farao, Yehowa sadilaka Moize mpi Aroni sambu na kubasisa bantu ya Izraele na kimpika. Nzambi kumisaka ve mfumu ya Ezipte muntu ya mbi, kansi yandi bikaka nde na mabaku ya nkaka, Farao kudimonisa nde yandi kele muntu ya mbi mpi nde yo lombaka nde yandi fwa. Lukanu ya Yehowa ya kusala mambu yai kele na Kubasika 9:16 ya ke tuba nde: “Mono me bika nge na luzingu sambu na kikuma yai: sambu na kusonga nge ngolo na mono mpi sambu bo zabisa zina na mono na ntoto ya mvimba.”
Bandola kumi yina bantu ya Ezipte kutanaka ti yo nataka tii na lufwa ya Farao mpi ya basoda na yandi na Nzadi-Mungwa ya Mbwaki. Mambu yai monisaka nde Yehowa kele ngolo mingi kuluta. (Kub 7:14–12:30; Nk 78:43-51; 136:15) Makanda yina vandaka na lweka ya Ezipte landaka kutubila diambu yango bamvula mingi mpi yo salaka nde bantu kuzaba zina ya Nzambi na ntoto ya mvimba. (Yoz 2:10, 11; 1 Sa 4:8) Kana Yehowa fwaka Farao na mbala mosi, yandi zolaka ve kumonisa ngolo na yandi yina pesaka yandi lukumu ya kugulusa bansadi na Yandi.
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve
it-2-F 1039
Biningi-Ningi
Masonuku ya Kiebreo ya kisina ke tubila ve na siki-siki yonso kiningi-ningi yina nataka ndola ya iya na bantu ya Ezipte; ndola yina simbaka ve bantu ya Izraele na insi ya Goshene. (Kub 8:21, 22, 24, 29, 31; Nk 78:45; 105:31) Bo me balulaka ngogo ʽA·rovʹ disongidila “kiningi-ningi” na mitindu mingi.
Na kikongo, ngogo kiningi-ningi ke tadila biningi-ningi ya mitindu mingi. Biningi-ningi ya nkaka ke tatikaka bantu ti bambisi mpi yo ke bendaka bo menga. Biningi-ningi ya nkaka diaka ke tatikaka bantu ti bambisi mpi yo ke salaka nde bantu ti bambisi kubela maladi ya ngolo. Yo ke monana nde biningi-ningi yai natilaka bantu ya Ezipte mpi bambisi na bo mpasi mingi kibeni, nkuntu bambisi mpi bantu ya nkaka vandaka kufwa.
w04 1/4 9 § 9
Bangindu ya Mfunu ya Mukanda ya Kubasika
8:22, 23—Sambu na nki Moize kutubaka nde “bantu ya Ezipte ta mona” bimenga ya bantu ya Izraele “mbi”? Bantu ya Ezipte vandaka kusambila bambisi mingi ya mutindu na mutindu. Yo yina, kutubila bimenga yikaka ngolo mpi ndimisaka na mutindu Moize landaka na kulomba nde bo pesa bantu ya Izraele nswa ya kukwenda kutambika bimenga na Yehowa.
Lutangu ya Biblia
YULI 20-26
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | KUBASIKA 10-11
“Moize mpi Aroni Me Monisa Kikesa ya Mingi”
w09 1/7 22 § 6
Landa Mbandu ya Yezu na Kusamunaka ti Kikesa
6 Yindula mpi kikesa yina Moize monisaka ntangu yandi tubaka ti Farao, mfumu yina bantu vandaka kubaka bonso mumonisi ya banzambi kaka ve, kansi bonso nzambi yandi mosi, mwana ya nzambi-ntangu Ra. Bonso Bafarao ya nkaka, yo lenda vanda nde yandi vandaka kusambila kifwanisu na yandi mosi. Ndinga ya Farao vandaka nsiku; yandi vandaka kuyala na nsadisa ya bansiku yina yandi basisaka. Sambu yandi vandaka muntu ya ngolo, ya lulendo, mpi ya ntu-ngolo, Farao vandaka ve ti kikalulu ya kubika nde bantu yankaka kuzabisa yandi mambu yina yandi fwete sala. Yo lombaka nde Moize, ngungudi ya kudikulumusa, kutelama mbala na mbala na ntwala ya muntu yai na ntangu ya bo vandaka kuvingila yandi ve mpi ya bo vandaka kuzola ve nde yandi kwisa. Ebuna inki mambu Moize zabisaka na ntwala? Bandola yina nataka bampasi mingi. Inki yandi lombaka? Nswa sambu bamilio ya bampika ya Farao kukatuka na insi ya Ezipte! Keti Moize vandaka ti mfunu ya kikesa? Ee, yandi vandaka ti mfunu ya kikesa mpenza!—Kut. 12:3; Baeb. 11:27.
it-2-F 309 § 6
Moize
Yo lombaka kikesa mpi lukwikilu sambu na kusolula ti Farao. Ngolo mpi mpeve santu ya Yehowa sadisaka Moize ti Aroni na kubakisa nde bo ta kuka kulungisa mukumba yina Yehowa pesaka bo. Mona na mabanza nzo ya Farao, ntotila yina vandaka ngolo mingi na ntoto ya mvimba na ntangu yina. Farao, muntu ya lulendo me vanda na zulu ya kiti ya kimfumu na yandi mpi yandi ke kudimona bonso Nzambi, bandongisi, basoda, bantu yina ke kengilaka yandi mpi bampika na yandi me vanda pene-pene na yandi. Diaka, bamfumu ya mabundu mpi banganga-nkisi yina vandaka kusadila mazi vandaka na kati ya bantu yina vandaka kutelemina Moize. Bantu yai vandaka na lweka ya Farao ntotila ya kuluta ngolo na ntoto ya mvimba. Bantu yai yonso telamaka na lweka ya Farao sambu na kulomba lusadisu na banzambi ya Ezipte. Moize ti Aroni kwendaka ve na ntwala ya Farao mbala mosi kansi bambala mingi; konso mbala yina bo vandaka kukwenda, Farao vandaka kukumisa ntima na yandi ngolo sambu lukanu na yandi vandaka nde bantu ya Izraele kuvanda kaka na kimpika na nsi ya luyalu na yandi. Na nima ya kuzabisa ndola ya nana, Farao kulaka Moize ti Aroni. Na nima ya ndola ya uvwa, Farao songaka bo na kuvutuka diaka ve na ntwala na yandi kana ve yandi ta fwa bo.—Kub 10:11, 28.
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve
w95 1/9 22 § 11
Bambangi ti Banzambi ya Luvunu
11 Ntangu bantu ya Izraele vandaka diaka na Ezipte, Yehowa tindaka Moize na Farao mpi tubaka nde: “Kwenda na mfumu ya Ezipte. Mono kumisaka yandi ti bantu na yandi ntu-ngolo sambu mono vandaka kuzola kusonga bo bidimbu ya ngolo na mono; mono vandaka kuzola mpi nde beno ta telaka bana na beno ti bantekolo na beno mutindu mono kumisaka bantu ya Ezipte bazoba ntangu mono salaka bidimbu yai yonso na nsi na bo. Beno yonso beno ta zaba nde mono kele [Yehowa, NW].” (Kubasika 10:1, 2) Bantu ya Izraele ya bulemfu zolaka kutubila bana na bo bisalu ya ngolo ya Yehowa. Na nima, bana na bo zolaka kutubila yo na bana na bo, mpi mpila yina yo zolaka kusalama na bambandu yonso. Mpila yina, bisalu ya ngolo ya Yehowa zolaka kuyibusama. Mutindu mosi bubu yai, bibuti kele ti mukumba ya kuta kimbangi na bana na bo.—Kulonga 6:4-7; Bingana 22:6.
it-1-F 849 § 6
Kubasika
Yehowa monisaka ngolo na yandi na mutindu ya kuyituka sambu na kukumisa zina na yandi mpi sambu na kugulusa bantu ya Izraele. Ntangu bo gulukaka na Nzadi-Mungwa ya Mbwaki, Moize twadisaka bantu ya Izraele na kuyimba nkunga, ebuna Miriami mbikudi ya nkento, mpangi na yandi, bakaka ngoma ya fioti na diboko na yandi, ebuna bankento yonso landaka yandi bo ke bula bangoma ya fioti mpi ke kina mpi bo vandaka kupesa mvutu na nkunga ya babakala. (Kub 15:1, 20, 21) Bantu ya Izraele kabwanaka kibeni ti bambeni na bo bantu ya Ezipte. Ntangu bo katukaka na Ezipte, ata muntu mosi ve to mbisi vandaka ti kiyeka ya kusala bo mbi; ata mbwa mosi ve nganinaka bantu ya Izraele to nwanisaka bo. (Kub 11:7) Ata verse mosi ve na Kubasika ke tuba nde Farao ti basoda na yandi fwaka na Nzadi-Mungwa, kansi Nkunga 136:15 ke tuba nde Yehowa “losaka Farao ti basoda na yandi na Nzadi-Mungwa ya Mbwaki.”
Lutangu ya Biblia
YULI 27–AUGUSTI 2
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | KUBASIKA 12
“Ntendula ya Paki Sambu na Bakristu”
“Beno Vanda na Kiese Mpenza”
4 Yezu fwaka na Nisani 14 ya mvu 33 T.B. Na Izraele, kilumbu ya Nisani 14 vandaka kilumbu ya kiese ya bo vandaka kusala nkinsi ya Paki. Konso mvula na dati yina, mabuta vandaka kudia mwana-dimeme ya kukonda kifu. Mpidina, bo vandaka kuyibuka kisalu yina menga ya mwana-dimeme salaka sambu na kugulusa bana ya ntete ya bantu ya Izraele ntangu wanzio fwaka bana ya ntete ya bantu ya Ezipte na Nisani 14 ya mvu 1513 N.T.B. (Kubasika 12:1-14) Mwana-dimeme ya Paki vandaka kifwani ya Yezu, yina ntumwa Polo tubilaka nde: “Kristu yina kele bonso dimeme na beto ya Nkinsi ya Paki, yandi me fwaka ntama na zulu ya [nti ya mpasi].” (1 Korinto 5:7) Bonso menga ya mwana-dimeme ya Paki, menga ya Yezu ke gulusaka bantu mingi.—Yoane 3:16, 36.
it-2-F 485 § 7
Paki
Yezu monisaka mitindu mingi ya kusala Paki. Mutindu ya nkaka kele yina ya bantu ya Izraele salaka ntangu bo pakulaka menga na banzo na bo na mpila nde wanzio kufwa ve bana na bo ya ntete. Polo ke fwanisa Bakristu yina bo me tulaka mafuta ti dibundu ya bana ya ntete (Ebr 12:23), mpi yandi ke tubila Kristu bonso muntu yina gulusaka bo na nsadisa ya menga na yandi. (1Te 1:10; Efe 1:7) Yo lombaka ve nde bo buka ata mukwa mosi ya mwana-dimeme ya Paki. Bo tubaka na ntwala nde ata mukwa mosi ve ya Yezu ta bukana mpi yo lunganaka na lufwa na yandi. (Nk 34:20; Yoa 19:36) Paki yina Bayuda vandaka kusala banda bamvula mingi vandaka mosi na kati ya mambu yina nsiku pesaka kivudi ya mambu yina ke kwisa mpi yo tubilaka Yezu Kristu “Mwana-Dimeme ya Nzambi.”—Ebr 10:1; Yoa 1:29.
w13 15/12 20 § 13-14
‘Yo Fwete Vanda Lusungiminu Sambu na Beno’
13 Sambu bana vandaka kaka kubutuka, bo fwete longa bo malongi ya mfunu, disongidila tata fwete longa bana na yandi. Mu mbandu, yo lombaka nde batata kulonga bana na bo nde Yehowa lenda tanina bansambidi na yandi. Bana longukaka nde Yehowa kele ve diswekamu to nzambi mosi ya me konda mawi. Kansi, yandi kele muntu ya kieleka, Nzambi ya moyo yina ke tudilaka bantu na yandi dikebi mpi ke salaka mambu sambu na mambote na bo. Yandi monisaka yo na mutindu yandi taninaka bana-babakala ya ntete ya Izraele “ntangu yandi fwaka bantu ya Ezipte.”
14 Bibuti ya Bakristu ke zabisaka ve bana na bo ntendula ya Paki konso mvula. Kansi, keti nge ke longaka bana na nge dilongi yina bo lenda baka na disolo yina ke tuba nde, Nzambi ke taninaka bansadi na yandi? Keti nge ke monisaka bo nde nge mosi ke kwikilaka nde, Yehowa ke landa kutanina bansadi na yandi tii bubu yai? (Nk. 27:11; Yez. 12:2) Keti nge ke salaka yo bonso lutangu mosi buna ya madidi-madidi to keti yo ke vandaka disolo mosi ya kiese na kati na nge ti bana na nge? Sala bikesa sambu na kutubila malongi yina na mutindu yina ta sadisa dibuta na nge na kutudila diaka Yehowa kivuvu ya mingi.
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve
it-2-F 484 § 2
Paki
Bandola Kumi yina kuminaka bantu ya Ezipte vandaka ndola sambu na banzambi na bo, mingi-mingi ndola ya kumi; ndola yina fwaka bana ya ntete ya Ezipte. (Kub 12:12) Bantu ya Ezipte vandaka kutambika dimeme ya bakala na nzambi na bo Ra. Yo yina, mutindu bana ya Izraele pakulaka menga ya mwana-dimeme ya Paki na banzo na bo vwezaka bantu ya Ezipte. Diaka, bantu ya Ezipte vandaka kutambika ngombe mpi bo vandaka kufwa bangombe ya ntete sambu na kupesa kimenga na nzambi na bo Osiris. Bo vandaka kuzitisa Farao bonso mwana ya nzambi Ra. Mutindu mwana ya ntete ya Farao fwaka, monisaka nde Farao mpi nzambi Ra vandaka ve ti ngolo.
it-1-F 207 § 1
Lukutakanu
Diambu ya kuluta mfunu na ‘balukutakanu yai ya santu’ vandaka nde ntangu bo vandaka kusala yo, bantu vandaka ve kusala bisalu ya ngolo. Na kilumbu ya ntete mpi ya nsambwadi ya Nkinsi ya Mampa ya Kukonda Levire vandaka “balukutakanu ya santu.” Sambu na yo, Yehowa tubaka nde: “Beno fwete sala ve ata kisalu mosi na bilumbu yai. Kaka kima yina konso muntu kele ti mfunu ya kudia, yo yina mpamba bo lenda lambila beno.” (Kub 12:15, 16) Ata mpidina, na nsungi ya “balukutakanu ya santu,” banganga-nzambi vandaka kupesa Yehowa bimenga (Lev 23:37, 38), kansi bo vandaka mpi kusala bisalu ya konso kilumbu. Bantangu yina vandaka ve bantangu ya kukonda bisalu sambu na bo, kansi yo vandaka bantangu yina bo vandaka kubaka mambote na kimpeve. Na konso mposo na kilumbu ya Kisabatu, bantu vandaka kuvukana na lusambu mpi kubaka bantuma. Bo vandaka kubaka kikesa na lutangu mpi na ntendula ya Ndinga ya Nzambi mutindu bo kumaka kusala yo na basinagoga. (Bis 15:21) Na nima, ntangu bantu vandaka ve kusala bisalu ya nkaka ya ngolo na nsungi ya kilumbu ya Kisabatu to na ‘balukutakanu ya nkaka ya santu,’ bo vandaka kusamba mpi kuyindulula mambu ya me tala Ngangi mpi balukanu na yandi.
Lutangu ya Biblia


text:
Marsi 26–Aprili 1
MATAYO 25
Nkunga 143 mpi Kisambu
Bangogo ya Luyantiku (Min. 3 to na nsi)
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI
“Beno Landa Kukengila”: (Min. 10)
Mat 25:1-6—Bamwense tanu ya mayele mpi tanu ya bazoba vandaka kuvingila bakala ya makwela
Mat 25:7-10—Bamwense ya bazoba vandaka ve ntangu bakala yina ke kwela kumaka
Mat 25:11, 12—Bo ndimaka kaka bamwense ya mayele na feti ya makwela
-
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve: (Min. 8)
Mat 25:31-33—Tendula mbandu ya mameme ti ya bankombo (w15 3/15 27 § 7)
Mat 25:40—Inki mutindu beto lenda monisa kinduku na beto na bampangi ya Kristu? (w09 10/1 23-24 § 16-18)
Lutangu ya Biblia ya mposo yai me longa nge nki sambu na Yehowa?
Inki bimvwama ya nkaka ya kimpeve nge me zwa na lutangu ya Biblia ya mposo yai?
-
Lutangu ya Biblia: (Min. 4 to na nsi) Mat 25:1-23
KUDIPESA NA KISALU YA BILANGA
Mvutukilu ya Mpa ya Zole: (Min. 3 to na nsi) Yantika na mbandu ya disolo ti muntu. Bingisa muwi na Lusungiminu.
Mvutukilu ya Mpa ya Tatu: (Min. 3 to na nsi) Pona verse ya nge me zola mpi pesa muwi mukanda ya kulongukila.
Diskure: (Min. 6 to na nsi) w15 3/15 27 § 7-10—Ntu-diambu: Na nki Mutindu Kingana yai Ke Benda Dikebi na Kisalu ya Kusamuna?
ZINGA MUTINDU BAKRISTU FWETE ZINGA
“Beto Yedisa Mayele na Beto na Kisalu ya Kusamuna—Beto Longa Balongoki na Beto Mutindu ya Kudibongisa”: (Min. 10) Disolo ti Bawi. Songa video ya ke monisa nsamuni mosi ya nkento ke longa longoki na yandi ya Biblia mutindu ya kuyidika kulonguka mpi na nima, beno tubila video yango. Lomba bawi na kutubila bametode ya nkaka ya mbote yina bo sadilaka sambu na kusadisa balongoki na bo na kuyidika kulonguka ya Biblia.
Beto Yamba Bantu Yina Beto Bingaka: (Min. 5) Diskure ya me simbama na Mukanda Lukutakanu ya Luzingu mpi Kisalu ya Marsi 2016. Beno tubila mwa mambu ya mbote yina beno kutanaka na yo na nsungi ya Lusungiminu ya 2017. Tubila bangibusa ya mfunu na yina me tala parkingi, kisika ya kukota mpi ya kubasika sambu na Lusungiminu yina ta salama na Marsi 31.
Kulonguka ya Biblia ya Dibundu: (Min. 30) jy kapu 14
Mvutukilu mpi Mambu ya Beto Ta Longuka na Mposo Ke Kwisa (Min. 3)
Nkunga 79 mpi Kisambu


text: 21 Yehowa tudilaka Sara dikebi kaka mutindu yandi tubaka, mpi Yehowa sadilaka Sara mambu yina yandi silaka.+2 Ebuna Sara bakaka divumu+ mpi yandi butilaka Abrahami mwana-bakala na kimununu na yandi na ntangu yina Nzambi silaka yandi.+3 Abrahami pesaka mwana na yandi yina katukaka kubutuka, yina Sara butilaka yandi, zina Izaki.+4 Abrahami yotisaka mwana na yandi Izaki ntangu yandi lungisaka bilumbu nana, kaka mutindu Nzambi songaka yandi.+5 Abrahami vandaka ti bamvula 100 ntangu mwana na yandi Izaki butukaka.6 Ebuna Sara tubaka nde: “Nzambi me pesa mono kikuma ya kuseka; konso muntu yina ta wa yo ta seka ti mono.”*7 Yandi yikaka nde: “Nani zolaka kutubila Abrahami nde, ‘Sara ta nwisa kibeni bana’? Kansi, mono me butila yandi mwana na kimununu na yandi.”8 Ebuna mwana yina yelaka mpi bo katulaka yandi na mabele; Abrahami salaka nkinsi ya nene kilumbu yina bo katulaka Izaki na mabele.9 Kansi, Sara vandaka kumona mutindu mwana ya Agare+ muntu ya Ezipte, yina Agare butilaka Abrahami, vandaka kuseka Izaki.+10 Yo yina, Sara tubilaka Abrahami nde: “Kula mpika yai ya nkento ti mwana na yandi, sambu mwana ya mpika yai ta baka ve dikabu kumosi ti mwana na mono Izaki!”+11 Kansi mambu yina yandi tubaka sambu na mwana ya Abrahami pesaka Abrahami mpasi mingi.+12 Ebuna Nzambi tubilaka Abrahami nde: “Kumona mpasi ve sambu na mambu yina Sara ke tubila nge sambu na mwana yina mpi sambu na mpika na nge ya nkento. Wila yandi,* sambu yina bo ta binga mwana* na nge ta vanda na nzila ya Izaki.+13 Sambu na mwana ya mpika yina ya nkento,+ mono ta basisa mpi dikanda mosi na nzila na yandi,+ sambu yandi kele mwana* na nge.”14 Ebuna Abrahami telamaka na suka-suka, yandi bakaka mampa ti dibungu ya masa ya mpusu ya mbisi mpi pesaka yo na Agare. Yandi tulaka yo na dipeka na yandi, ebuna yandi songaka yandi na kukwenda kumosi ti mwana yina.+ Yandi kwendaka mpi yungana-yunganaka na ntoto-makanga ya Bere-sheba.+15 Nsuka-nsuka masa yina vandaka na dibungu ya mpusu ya mbisi manaka, mpi yandi losaka mwana na nsi ya banti.16 Ebuna yandi kwendaka kudivandila, na kiteso ya kitamina yina bo lenda losa tolo-tolo, sambu yandi tubaka nde: “Mono ke zola ve kumona mutindu mwana ke fwa.” Yo yina yandi vandaka mwa ntama mpi yantikaka kuboka na ndinga ya ngolo mpi kudila.17 Ebuna Nzambi waka ndinga ya mwana yina,+ mpi katuka na zulu, wanzio ya Nzambi bingaka Agare mpi tubilaka yandi nde:+ “Agare, inki mambu? Kuwa boma ve, sambu Nzambi me wa ndinga ya mwana kuna kisika yandi kele.18 Telama, tedimisa mwana, mpi baka yandi na diboko na nge, sambu mono ta kumisa yandi dikanda mosi ya nene.”+19 Ebuna Nzambi kangulaka meso na yandi mpi yandi monaka dibulu mosi ya masa, ebuna yandi kwendaka mpi fulusaka dibungu ya mpusu ya mbisi ti masa mpi yandi pesaka mwana masa.20 Mpi Nzambi vandaka ti mwana yina+ ntangu yandi vandaka kuyela. Yandi vandaka kuzinga na ntoto-makanga mpi yandi kumaka muntu ya ke sadilaka munduki ya tolo-tolo.21 Yandi yantikaka kuzinga na ntoto-makanga ya Parani,+ mpi mama na yandi kwedilaka yandi nkento na insi ya Ezipte.22 Na ntangu yina Abimeleki, kumosi ti Pikole, mfumu ya basoda na yandi, tubilaka Abrahami nde: “Nzambi kele ti nge na mambu yonso yina nge ke sala.+23 Ebuna ntangu yai, zenga kieleka awa na ntwala na mono na zina ya Nzambi nde nge ta sadila mono, bantekolo na mono, mpi bana na mono mambu na mutindu ya luvunu ve, mpi nde nge ta sadila mono mpi insi yina nge zingaka mambu ti zola ya kwikama ya mutindu mosi ti yina mono me monisila nge.”+24 Ebuna Abrahami tubaka nde: “Mono me zenga kieleka.”25 Kansi, Abrahami bokutilaka Abimeleki sambu na dibulu ya masa yina bansadi ya Abimeleki botulaka na ngolo.+26 Abimeleki vutulaka nde: “Mono me zaba ve muntu yina salaka yo; nge zabisaka mono yo ve, mpi mono me waka ve ata kima mosi sambu na yo tii bubu yai.”27 Ebuna, Abrahami bakaka mameme ti bangombe mpi pesaka yo na Abimeleki, ebuna bo zole salaka kuwakana.28 Ntangu Abrahami tulaka na lweka bana-mameme nsambwadi ya bankento ya bitwisi na yandi,29 Abimeleki tubilaka Abrahami nde: “Sambu na nki nge me tula bana-mameme yai nsambwadi ya bankento awa na lweka?”30 Yandi tubaka nde: “Nge fwete ndima bana-mameme yai nsambwadi ya bankento ya mono ke pesa sambu yo vanda kidimbu ya ke monisa nde mono timunaka dibulu yai.”31 Yo yina yandi bingaka kisika yina Bere-sheba,*+ sambu kuna bo zole diaka ndefi.32 Ebuna bo salaka kuwakana+ na Bere-sheba, na nima Abimeleki telamaka ti Pikole, mfumu ya basoda na yandi, mpi bo vutukaka na insi ya bantu ya Filistia.+33 Na nima, yandi kunaka nti ya tamarisi na Bere-sheba, mpi kuna yandi bingaka zina ya Yehowa,+ Nzambi ya mvula na mvula.+34 Abrahami zingaka* na insi ya bantu ya Filistia ntangu mingi.*+


text:
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | MATAYO 25
“Beno Landa Kukengila”
Ata Yezu monisaka nde kingana ya bamwense kumi ke tadila balongoki na yandi yina bo me tulaka mafuta, malongi na yo ya mfunu ke tadila Bakristu yonso. (w15 3/15 12-16) “Yo yina, beno landa na kukengila sambu beno me zaba ve kilumbu mpi ngunga.” (Mat 25:13) Keti nge lenda tendula kingana ya Yezu?
Bakala yina ke kwela (verse 1)—Yezu
Bamwense ya mayele yina yilamaka mbote (verse 2)—Bakristu yina bo me tulaka mafuta bayina ke kudibongisa sambu na kulungisa mukumba na bo na kwikama yonso mpi ke pela bonso minda tii na nsuka (Fil 2:15)
Ndinga ya ngolo: “Bakala yina ke kwela yandi yai!” (verse 6)—Banzikisa ya ke monisa kukwisa ya Yezu
Bamwense ya bazoba (verse 8)—Bakristu yina bo me tulaka mafuta yina ke basika sambu na kukutana ti bakala yina ke kwela, kansi bo landaka ve na kukengila mpi bo bikalaka ve ya kwikama
Bamwense ya mayele buyaka kukaba mafuta na bo (verse 9)—Ntangu bo ta tula Bakristu ya kwikama kidimbu ya nsuka, yo ta vanda nsukinina sambu bo sadisa Bakristu yina bikalaka ve ya kwikama
“Bakala yina ke kwela kwisaka” (verse 10)—Yezu ta kwisa kusambisa pene-pene ya nsuka ya mpasi ya nene
Bamwense ya mayele kotaka na feti ya makwela ti bakala yina ke kwela mpi bo kangaka kielo (verse 10)—Yezu ta vukisa Bakristu ya kwikama yina bo me tulaka mafuta na zulu, kansi Bakristu ya kukonda kwikama ta vidisa dibaku na bo ya kuzinga na zulu


text:
Mayi 4-10
KUYANTIKA 36-37
Nkunga 114 mpi Kisambu
Bangogo ya Luyantiku (Mun. 1)
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI
“Bo Wilaka Yozefi Kimpala”: (Min. 10)
Kuy 37:3, 4—Bampangi ya Yozefi wilaka yandi kimpala sambu yandi vandaka mwana yina tata na bo vandaka kuzola mingi (w14 1/8 12-13)
Kuy 37:5-9, 11—Bandosi ya Yozefi salaka nde bampangi na yandi kuwila yandi diaka kimpala ya mingi (w14 1/8 13 § 2-4)
Kuy 37:23, 24, 28—Kimpala yina bampangi ya Yozefi wilaka yandi pusaka bo na kusadila yandi mambu na nku yonso
-
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve: (Min. 10)
Kuy 36:1—Sambu na nki bo pesaka mpi Ezau zina ya Edomi? (it-1-F 693)
Kuy 37:29-32—Sambu na nki bampangi ya Yozefi natilaka Yakobi lele ya Yozefi ya kupasuka yina vandaka ti menga? (it-1-F 964)
Inki bimvwama ya kimpeve ya lutangu ya Biblia ya mposo yai nge ta sepela kutubila na yina me tala Yehowa Nzambi, kisalu ya kusamuna to mambu ya nkaka?
-
Lutangu ya Biblia: (Min. 4 to na nsi) Kuy 36:1-19 (th dilongi 5)
KUDIPESA NA KISALU YA BILANGA
Kudipesa na Kutanga mpi na Kulonga: (Min. 10) Disolo ti Bawi. Songa video Tuba Mambu Yina Bantu Ta Bakisa, mpi na nima beno tubila dilongi 17 ya kamukanda Kulonga.
Diskure: (Min. 5 to na nsi) w10 1/9 17 § 11-13—Ntu-Diambu: Inki Mutindu Beto Lenda Nunga Lulendo mpi Kimpala? (th dilongi 6)
ZINGA MUTINDU BAKRISTU FWETE ZINGA
“Keti Nge Kele ya Kuyilama?”: (Min. 15) Disolo ti bawi yina nkuluntu mosi ta sala. Songa video Keti Nge Kele ya Kuyilama Sambu na Kisumbula ya Lugangu?. Tubila bangibusa yina me katuka na Betele mpi na kimvuka ya bankuluntu kana yo kele.
Kulonguka ya Biblia ya Dibundu: (Min. 30) jy Kapu 113
Bangogo ya Nsuka (Min. 3 to na nsi)
Nkunga 84 mpi Kisambu


text:
Tukutakanu twa Mbangi za Yave
Zaya oma ma tukutakanu tweto. Vava fulu kia tukutakanu kina lukufi.
Nkia Mambu Mevangamanga Muna Tukutakanu Tweto?
Muna konso lumingu, Mbangi za Yave nkumbu miole bekutakananga mu sambila Nzambi. (Ayibere 10:24, 25) Muna tukutakanu twaku, wantu awonso balenda kota kwau. Tulongokanga mana mevovanga e Bibila ye una tulenda mo sadila muna zingu kieto.
Mayingi muna malongi meto ma yuvu ye mvutu, i sia vo ma mbokena yo nkangu nze una uvangamanga kuna sikola. Tukutakanu tweto tuyantikilanga yo fokokela muna nkunga ye sambu.
Ke divavanga ko vo wakala ntete Mbangi a Yave mu lungana muna tukutakanu tweto. Tubokelanga wantu awonso. Konso muntu kalenda fonga va kunda kina kazolele. Ke mulombwanga nzimbu ko nkatu nsisani.


text:
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | EZEKIELE 32-34
Mukumba ya Nene ya Nkengidi
Na ntangu ya ntama, mbala mingi nkengidi vandaka kutelama na zulu ya bibaka mpi ya banzo ya mbanza sambu na kukebisa bantu kana kigonsa ke kwisa. Yehowa ponaka Ezekiele sambu na kuvanda “nkengidi ya nzo ya Izraele” na mutindu ya kifwani.
Ezekiele kebisaka bantu ya Izraele nde Yehowa ta sambisa bo kana bo me yambula ve mambu ya mbi
Inki nsangu ya me katuka na Yehowa beto ke samunaka bubu yai?
Sambu Ezekiele kugulusa luzingu na yandi mpi ya bantu, yo lombaka nde yandi zabisa nsangu yina ya kukebisa
Inki fwete pusa beto na kuzabisa nsangu ya mfunu yina Yehowa me pesaka beto?


text: 20 Davidi katukaka na Nayoti, na Rama, yandi tinaka. Kansi, yandi kwisaka na Yonatani mpi tubaka nde: “Mono me sala inki?+ Inki mbi mono me sala, mpi nki disumu mono me sala na ntwala ya tata na nge sambu yandi sosa luzingu* na mono?”2 Ebuna Yonatani tubilaka yandi nde: “Yo lenda salama ve!+ Nge ta fwa ve. Tata na mono ta sala ve ata diambu mosi, yo vanda ya nene to ya fioti, kukonda kuzabisa mono. Sambu na nki tata na mono ta bumbila mono diambu yai? Yo ta salama ve.”3 Kansi Davidi zengaka diaka kieleka mpi tubaka nde: “Tata na nge me zaba mbote nde nge me ndima mono+ mpi yandi ta tuba nde, ‘Yonatani kuzaba ve diambu yai, kana ve yo ta pesa yandi mpasi.’ Kansi ya kieleka mutindu Yehowa kele na luzingu mpi ya kieleka mutindu nge* kele na luzingu, kubika fioti bo ta fwa mono!”+4 Ebuna Yonatani tubilaka Davidi nde: “Konso kima yina nge ta tuba,* mono ta sala yo sambu na nge.”5 Davidi tubilaka Yonatani nde: “Mbasi kele ngonda ya mpa,+ bo ke vingila kibeni nde mono vanda ti ntotila sambu na kudia; nge fwete bika mono mono kwenda, mpi mono ta bumbana na nseke tii na nkokila ya kilumbu ya tatu.6 Kana tata na nge kumona nde mono kele ve, nge ta tuba nde, ‘Davidi bondilaka mono nde mono pesa yandi nzila ya kukwenda nswalu na mbanza na yandi Betelemi,+ sambu bo kele ti kimenga ya konso mvula sambu na dibuta ya mvimba.’+7 Kana yandi tuba nde, ‘Yo kele mbote,’ yo ke tendula ngemba sambu na nsadi na nge. Kansi kana yandi wa makasi, zaba nde yandi kele ti lukanu ya kusala mono mbi.8 Monisila nsadi na nge zola ya kwikama,+ sambu nge me sala kuwakana ti nsadi na nge na ntwala ya Yehowa.+ Kansi kana mono me sala mbi,+ fwa mono nge mosi. Sambu na nki nge fwete nata mono na tata na nge?”9 Ebuna Yonatani tubaka nde: “Kuyindula nkutu ve diambu ya mutindu yina! Kana mono zaba nde tata na mono kele ti lukanu ya kusala nge mbi, keti mono ta songa nge ve?”+10 Ebuna Davidi tubilaka Yonatani nde: “Nani ta songa mono kana tata na nge kupesa nge mvutu na makasi?”11 Yonatani tubilaka Davidi nde: “Kwisa, beto kwenda na nseke.” Ebuna bo kwendaka na nseke bo zole.12 Yonatani tubilaka Davidi nde: “Bika nde Yehowa Nzambi ya Izraele kuvanda mbangi nde mbasi to mbasi-mbasi na ntangu yai mono ta yula tata na mono. Kana yandi kele na mabanza ya mbote sambu na Davidi, keti mono ta tindila nge ve ndinga mpi ta songa nge yo ve?13 Kansi kana tata na mono kele ti lukanu ya kusala nge mbi, bika nde Yehowa kupesa Yonatani ndola ya ngolo kana mono zabisa nge ve diambu yina mpi kubikisa nge ve sambu nge kwenda na ngemba. Bika Yehowa kuvanda ti nge,+ kaka mutindu yandi vandaka ti tata na mono.+14 Mpi keti nge ta monisila mono ve zola ya kwikama ya Yehowa ntangu mono kele na luzingu mpi ata ntangu mono ta fwa?+15 Kukatula ve zola na nge ya kwikama na bantu ya nzo na mono,+ ata ntangu Yehowa ta katula bambeni yonso ya Davidi na zulu ya ntoto.”16 Ebuna Yonatani salaka kuwakana ti nzo ya Davidi mpi tubaka nde, “Yehowa ta lomba bambeni ya Davidi na kuvutula munoko.”17 Yo yina, Yonatani lombaka Davidi na kuzenga diaka kieleka na zina ya zola yina yandi vandaka na yo sambu na yandi, sambu yandi vandaka kuzola yandi bonso yandi mosi.*+18 Ebuna Yonatani tubilaka yandi nde: “Mbasi kele ngonda ya mpa,+ mpi bo ta mona nde nge kele ve, sambu kiti na nge ta vanda ya mpamba.19 Mbasi-mbasi bo ta zaba kibeni nde nge kele ve, mpi nge fwete kwenda kisika yina nge bumbanaka kilumbu yina ya nkaka* mpi nge fwete vanda pene-pene ya ditadi yai.20 Ebuna mono ta losa batolo-tolo tatu na lweka mosi ya ditadi yina, mono ta sala bonso nde mono ke losa yo na kima.21 Ntangu mono ta tinda nsadi mosi, mono ta tuba nde, ‘Kwenda kusosa batolo-tolo.’ Kana mono tubila nsadi nde, ‘Tala! Batolo-tolo kele na lweka na nge, baka yo,’ pana nge lenda kwisa kuvutuka, sambu ya kieleka mutindu Yehowa kele na luzingu, yo ke tendula nde mambu yonso kele mbote sambu na nge mpi kigonsa kele ve.22 Kansi kana mono songa leke yina nde, ‘Tala! Batolo-tolo kele na ntwala na nge,’ pana kwenda, sambu Yehowa me tinisa nge.23 Sambu na diambu yina beto me silaka,+ nge ti mono, bika Yehowa kuvanda na kati na beto kimakulu.”+24 Yo yina Davidi bumbanaka na nseke. Ntangu ngonda ya mpa lungaka, ntotila vandaka na kiti na yandi sambu na kudia.+25 Ntotila vandaka na kiti yina yandi ke vandilaka mbala na mbala pene-pene ya kibaka. Yonatani vandaka ke talana ti yandi, mpi Abnere+ vandaka me vanda na lweka ya Saule, kansi kisika ya Davidi vandaka ya mpamba.26 Saule tubaka kima ve kilumbu yina, sambu yandi kuditubilaka nde: ‘Diambu mosi me salama yo yina yandi kele ve bunkete.+ Ee, yandi fwete vanda mvindu.’27 Kilumbu yina landaka ngonda ya mpa, kilumbu ya zole, kisika ya Davidi vandaka kaka ya mpamba. Ebuna Saule tubilaka mwana na yandi Yonatani nde: “Sambu na nki mwana ya Yese+ me kwisa ve na kudia, yo vanda mazono to bubu?”28 Yonatani vutudilaka Saule nde: “Davidi bondilaka mono nde mono pesa yandi nzila ya kukwenda na Betelemi.+29 Yandi tubaka nde, ‘Pardo pesa mono nzila mono kwenda, sambu beto kele ti kimenga ya dibuta na mbanza, mpi mpangi na mono bingaka mono. Yo yina, kana nge me ndima mono, pardo pesa mono nzila ya kukwenda na kinsweki sambu na kutala bampangi na mono.’ Yo yina yandi me kwisa ve na mesa ya ntotila.”30 Ebuna Saule wilaka Yonatani makasi ya ngolo, mpi yandi tubilaka yandi nde: “Nge mwana ya nkento ya ntu-ngolo, keti nge ke yindula nde mono ke zaba ve nde nge me sola na kuvanda na lweka ya mwana ya Yese, sambu na nsoni na nge mosi mpi nsoni ya mama na nge?*31 Konso ntangu yina mwana ya Yese ta vanda na luzingu na ntoto, nge ti kimfumu na nge ta vanda ve ngolo.+ Ntangu yai tinda muntu mosi na kunatila mono yandi awa, sambu yandi fwete fwa.”*+32 Kansi, Yonatani tubilaka tata na yandi Saule nde: “Sambu na nki yandi fwete fwa?+ Yandi me sala inki?”33 Ebuna Saule losilaka yandi dikonga sambu na kubula yandi,+ mpi Yonatani zabaka nde tata na yandi kele ti lukanu ya kufwa Davidi.+34 Yonatani telamaka na mbala mosi na mesa na makasi yonso, mpi yandi diaka ve madia na kilumbu ya zole na nima ya ngonda ya mpa, sambu yandi vandaka kuwa mawa sambu na Davidi+ mpi sambu tata na yandi pesaka Davidi nsoni.35 Na suka Yonatani kwendaka na nseke sambu na kukutana ti Davidi, mpi nsadi mosi ya leke vandaka ti yandi.+36 Ebuna yandi tubilaka nsadi na yandi nde: “Pardo kwenda ntinu kusosa batolo-tolo yina mono ke losa.” Nsadi yina bakaka ntinu, mpi Yonatani losaka tolo-tolo sambu yo luta yandi.37 Ntangu nsadi yina kumaka kisika yina Yonatani losaka tolo-tolo, Yonatani tubilaka yandi na ndinga ya ngolo nde: “Keti tolo-tolo kele ve na ntwala na nge?”38 Yonatani tubilaka nsadi yina na ndinga ya ngolo nde: “Sasuka! Kwenda nswalu! Kusukinina ve!” Mpi nsadi ya Yonatani lokutaka batolo-tolo mpi vutukaka na mfumu na yandi.39 Nsadi yina bakisaka ve ata kima mosi ya me tala diambu yina; kaka Yonatani ti Davidi bantu zabaka ntendula na yo.40 Ebuna Yonatani pesaka binwaninu na yandi na nsadi na yandi mpi songaka yandi nde: “Kwenda, nata yo na mbanza.”41 Ntangu nsadi yina kwendaka, Davidi basikaka na kisika mosi ya pene-pene yina vandaka na ndambu ya sudi. Ebuna yandi bwaka luse na ntoto mpi fukamaka mbala tatu, mpi bo yambanaka mpi bo dilaka, kansi Davidi dilaka mingi kuluta.42 Yonatani tubilaka Davidi nde: “Kwenda na ngemba, sambu beto zole me zenga kieleka+ na zina ya Yehowa nde, ‘Yehowa kuvanda na kati na nge ti mono mpi na kati ya bana* na nge ti bana* na mono kimakulu.’”+Na nima, Davidi telamaka mpi kwendaka, ebuna Yonatani vutukaka na mbanza.


text:
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | BANKUNGA 87-91
Bikala na Kisika ya Kinsweki ya Muntu ya Kuluta Zulu
“Kisika ya kinsweki” ya Yehowa ke pesaka lutaninu ya kimpeve
Bubu yai, sambu na kuzinga na kisika ya kinsweki ya Yehowa, beto fwete kudipesa mpi kubaka mbotika
Bantu yina ke tudilaka ve Nzambi ntima me zaba ve kisika yai
Bantu yina ke zingaka na kisika ya kinsweki ya Yehowa ke bikaka ve nde muntu mosi to kima mosi kulembisa lukwikilu mpi zola na bo na Nzambi
“Muntu ya ke kangaka bandeke” ke sosaka kukanga beto
Bandeke ke vandaka mayele; yo ke vandaka mpasi na kukanga bo na mutambu
Bantu ya ke kangaka bandeke ke longukaka mutindu bandeke ke salaka mambu mpi ke sosaka mpila ya kukanga bo na mutambu
Satana, “muntu ya ke kangaka bandeke,” ke longukaka bansadi ya Yehowa mpi ke tulaka mitambu sambu na kubebisa kimpeve na bo
Mitambu iya ya ke nataka na lufwa yina Satana ke sadilaka:
Boma ya Bantu
Nzala ya Kuvanda ti Bima Mingi ya Kinsuni
Bansaka ya Mbi ya Kulutisila Ntangu
Kukonda Kuwakana


text:
Yanuari 25-31
ESDRASI 6-10
Nkunga 10 mpi Kisambu
Bangogo ya Luyantiku (Min. 3 to na nsi)
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI
“Yehowa Ke Zolaka Bantu Yina Ke Sadilaka Yandi na Luzolo Yonso”: (Min. 10)
Esd 7:10—Esdrasi yidikaka ntima na yandi
Esd 7:12-28—Esdrasi yilamaka na kuvutuka na Yeruzalemi
Esd 8:21-23—Esdrasi tulaka ntima nde Yehowa ta tanina bansadi na yandi
-
Sosa Bimvwama ya Kimpeve: (Min. 8)
Esd 9:1, 2—Inki mutindu kukwelana ti “bantu ya bansi” vandaka kigonsa ya nene? (w06 1/1 26 § 1)
Esd 10:3—Sambu na nki bo kulaka bana kumosi ti bankento? (w06 1/1 26 § 2)
Lutangu ya Biblia ya mposo yai ke longa mono nki sambu na Yehowa?
Inki bangindu ya mfunu ya lutangu ya Biblia ya mposo yai mono lenda sadila na kisalu ya kusamuna?
-
Lutangu ya Biblia: Esd 7:18-28 (Min. 4 to na nsi)
KUDIPESA NA KISALU YA BILANGA
Na Mbala ya Ntete ya Beno Me Kutana: (Min. 2 to na nsi) Benda dikebi ya muwi na kamukanda Nsangu ya Mbote, mpi beno tadila dilongi ya 8, ngiufula ya 1 mpi paragrafe ya 1. Tula fondasio sambu na mvutukilu ya mpa.
Mvutukilu ya Mpa: (Min. 4 to na nsi) Sadisa nsonga mosi: nsamuni me vutukila muntu yina ndimaka kamukanda Nsangu ya Mbote. Beno tadila dilongi ya 8, ngiufula ya 1 mpi paragrafe ya 2. Tula fondasio sambu na mvutukilu ya mpa.
Kulonguka ya Biblia: (Min. 6 to na nsi) Sadisa nsonga mosi: nsamuni ke longuka Biblia ti muntu na kamukanda Nsangu ya Mbote, na dilongi ya 8, ngiufula ya 2.
ZINGA MUTINDU BAKRISTU FWETE ZINGA
“Beto Yedisa Mayele na Beto na Kisalu ya Kusamuna—Tula Fondasio Sambu na Mvutukilu ya Mpa”: (Min. 7) Disolo ti Bawi. Monisa bangindu ya mfunu ntangu beno ke tala video Mayele ya Kusadila na Yanuari, yina ke monisa bansamuni ke tula fondasio sambu na mvutukilu ya mpa na nima ya kupesa Nzozulu ya Nkengi ya Yanuari 1, Réveillez-vous ! ya Yanuari mpi kamukanda Nsangu ya Mbote.
Bampusa ya dibundu: (Min. 8)
Kulonguka ya Biblia ya Dibundu: ia kapu 7 § 15-27 mpi mvutukilu ya kapu (Min. 30)
Mvutukilu mpi Mambu ya Beto Ta Longuka na Mposo ya Ke Kwisa (Min. 3)
Nkunga 120 mpi Kisambu


text:
KUDIPESA NA KISALU YA KUSAMUNA
Mutindu ya Kulonguka Biblia ti Muntu na Nsadisa ya Kamukanda Nsangu ya Mbote
Tanga ngiufula yina kele na bisono ya ndombe mingi sambu na kusadisa muwi na kutula dikebi na bangindu ya mfunu.
Tanga paragrafe ya ke landa.
Tanga baverse yina bo me tengimisa bisono, mpi sadila bangiufula na mayele yonso sambu na kusadisa muwi na kubakisa mutindu baverse ke pesa mvutu na ngiufula yango.
Kana kele ti paragrafe ya nkaka na nsi ya ngiufula yango, vutukila kitambi ya 2 mpi ya 3. Kana kele ti video na jw.org yina ke wakana ti ngiufula yango, songa yo na muwi ntangu beno ke solula.
Sambu na kuzikisa nde muwi ke bakisa ngindu ya mfunu, lomba yandi na kupesa mvutu na ngiufula yina kele ti nimero.


text:
Yuni 5-11
YEREMIA 51-52
Nkunga 37 mpi Kisambu
Bangogo ya Luyantiku (Min. 3 to na nsi)
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI
“Ndinga ya Yehowa Ke Lunganaka Ata na Mambu ya Fioti”: (Min. 10)
Yer 51:11, 28—Yehowa tubaka na ntwala zina ya muntu yina ta botula Babilone (it-2-F 243 § 5-6)
Yer 51:30—Yehowa tubaka na ntwala nde Babilone ta nunga ve bitumba (it-2-F 365 § 6)
Yer 51:37, 62—Yehowa tubaka na ntwala nde Babilone ta bikala mpamba (it-1-F 252 § 2)
-
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve: (Min. 8)
Yer 51:25—Sambu na nki Biblia ke binga Babilone “ngumba yina ke fwaka bantu”? (it-2-F 340 § 8)
Yer 51:42—Bangogo yai, ‘nzadi-mungwa ta luta na zulu’ ya Babilone, ke tendula nki? (it-2-F 258 § 2)
Lutangu ya Biblia ya mposo yai me longa nge nki sambu na Yehowa?
Inki bimvwama ya nkaka ya kimpeve nge me zwa na lutangu ya Biblia ya mposo yai?
-
Lutangu ya Biblia: (Min. 4 to na nsi) Yer 51:1-11
KUDIPESA NA KISALU YA BILANGA
Yidika Bangogo ya Kukotila na Masolo ya Ngonda Yai: (Min. 15) Disolo ti bawi ya me katuka na “Bambandu ya Bangogo ya Kukotila na Masolo.” Songa video mosi-mosi ya mbandu ya bangogo ya kukotila na masolo. Na nima ya kutala konso video, beno tubila bangindu na yo ya mfunu. Siamisa bansamuni na kusonga muwi jw.org, na LA BIBLE ET VOUS, mpi na DE L’AIDE POUR LES FAMILLES.
ZINGA MUTINDU BAKRISTU FWETE ZINGA
“Keti Lukwikilu na Nge na Balusilu ya Yehowa Kele Kibeni Ngolo?”: (Min. 15) Disolo na bangiufula mpi bamvutu. Siamisa bampangi yonso na kutubilaka mbala na mbala bambikudulu ya Biblia ti bampangi ya nkaka, mpidina bo yonso ta kuma ti lukwikilu ya ngolo.—Bar 1:11, 12.
Kulonguka ya Biblia ya Dibundu: (Min. 30) kr kapu 13 § 24-32
Mvutukilu mpi Mambu ya Beto Ta Longuka na Mposo Ke Kwisa (Min. 3)
Nkunga 49 mpi Kisambu


text:
Yanuari 22-28
MATAYO 8-9
Nkunga 17 mpi Kisambu
Bangogo ya Luyantiku (Min. 3 to na nsi)
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI
“Yezu Vandaka Kuzola Bantu”: (Min. 10)
Mat 8:1-3—Yezu wilaka kibeni muntu mosi ya maladi ya lepre mawa (“yandi simbaka yandi,” “mono me zola” banoti ya kulongukila ya Mat 8:3, nwtsty)
Mat 9:9-13—Yezu vandaka kuzola bantu yina bantu ya nkaka vandaka kuvweza (“kudia,” “bakalaki ya mpaku” banoti ya kulongukila ya Mat 9:10, nwtsty)
Mat 9:35-38—Zola sambu na bantu pusaka Yezu na kulonga bo nsangu ya mbote ata ntangu yandi vandaka ya kulemba mpi yandi sambaka sambu Nzambi kutinda bansadi mingi (“wilaka bo mawa” noti ya kulongukila ya Mat 9:36, nwtsty)
-
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve: (Min. 8)
Mat 8:8-10—Inki dilongi beto lenda baka na disolo ya Yezu ti mfumu ya basoda? (w02 9/1 9 § 16)
Mat 9:16, 17—Inki kima ya mfunu Yezu vandaka kutubila na bambandu yina zole? (jy 70 § 6)
Lutangu ya Biblia ya mposo yai me longa nge nki sambu na Yehowa?
Inki bimvwama ya nkaka ya kimpeve nge me zwa na lutangu ya Biblia ya mposo yai?
-
Lutangu ya Biblia: (Min. 4 to na nsi) Mat 8:1-17
KUDIPESA NA KISALU YA BILANGA
Mvutukilu ya Mpa ya Zole: (Min. 3 to na nsi) Yantika na mbandu ya disolo ti muntu. Bingisa muwi na lukutakanu.
Mvutukilu ya Mpa ya Tatu: (Min. 3 to na nsi) Pona verse ya nge me zola mpi pesa muwi mukanda ya kulongukila.
Kulonguka ya Biblia: (Min. 6 to na nsi) bhs 47 § 18-19
ZINGA MUTINDU BAKRISTU FWETE ZINGA
‘Nzambi Me Kumisaka Yandi Kibeni Mfumu mpi Kristu’—Kitini 1 Kitini na yo: (Min. 15) Disolo ti bawi. Na nima ya kutanga Matayo 9:18-25 beno tala video yango na bunkufi mpi yula bangiufula yai:
Inki mutindu Yezu monisaka nde yandi tudilaka nkento yina vandaka kubela mpi Yairusi dikebi?
Disolo yai kele ti nki bupusi na mutindu nge ke tadilaka bambikudulu ya Biblia yina ta lungana ntangu Kimfumu ya Nzambi ta yala?
Na inki mitindu ya nkaka beto lenda landa mbandu ya Yezu mutindu yandi vandaka kuzola bantu?
-
Kulonguka ya Biblia ya Dibundu: (Min. 30) jy kapu 5
Mvutukilu mpi Mambu ya Beto Ta Longuka na Mposo Ke Kwisa (Min. 3)
Nkunga 95 mpi Kisambu