text:
KAPU YA TATU
Lukanu ya Nzambi Sambu na Ntoto Kele Inki?
Lukanu ya Nzambi sambu na bantu kele inki?
Inki mutindu Satana metudilaka Nzambi ntembe?
Luzingu na ntoto tavanda nki mutindu na bilumbu kekwisa?
LUKANU ya Nzambi sambu na ntoto kele mpenza ya kuyituka. Yehowa kezolaka nde ntoto kufuluka ti bantu yina kele na kyese mpi na mavimpi ya mbote. Biblia ketuba nde “Nzambi salaka kilanga na ntoto ya Edeni” mpi nde yandi “kunaka banti ya mutindu na mutindu; yo menaka, yo vandaka kitoko, yo butaka mpi bambuma ya mbote na kudia.” Na nima ya kuganga bakala mpi nkento ya ntete, Adami ti Eva, Nzambi tulaka bo na nzo yina ya kitoko mpi yandi zabisaka bo nde: “Beno buta bana mingi, mpidina bana na beno ta zingaka na bisika yonso na nsi-ntoto ti kuyala yo.” (Kuyantika 1:28; 2:8, 9, 15) Yo yina, lukanu ya Nzambi kuvandaka nde bantu kubuta bana, bo nata bandilu ya paladisu na ntoto ya mvimba, mpi bo keba bambisi.
2 Keti nge keyindula nde lukanu ya Yehowa Nzambi sambu bantu kuzinga na paladisu ya ntoto talungana? Nzambi ketuba nde: “Makambu yai mono me tuba yo, mono ta lungisa yo.” (Yezaya 46:9-11; 55:11) Ya kyeleka, Nzambi talungisa mambu ya yandi kekanaka! Yandi ketuba nde yandi “salaka ve [ntoto] nde yo kuvanda ya mpamba, kansi yandi yidikaka yo sambu bantu kuzinga muna.” (Yezaya 45:18) Nzambi kezolaka nde bantu ya nki mutindu kuzinga na ntoto? Mpi yandi kezolaka nde bo zinga bantangu ikwa? Biblia kepesa mvutu yai: “Bantu ya mbote ta zinga na ngemba na ntoto yina ya Mfumu Nzambi tubaka na kupesa bo; yo ta vanda ya bo tii kuna.”—Nkunga 37:29; Kusonga 21:3, 4.
3 Yo ke pwelele nde, dyambu yai melunganaka ntete ve. Bubu yai, bantu kebelaka mpi kefwaka; nkutu bo kenwanaka mpi kefwisanaka. Dyambu mosi ya mbi kusalamaka. Kansi, lukanu ya Nzambi kuvandaka ve nde ntoto kuvanda mutindu beto kemona yo bubu yai! Inki kusalamaka? Sambu na nki lukanu ya Nzambi kulunganaka ve? Ata mukanda mosi ve ya bantu mesonikaka yina ketubilaka mambu ya melutaka lenda tela beto nde yo kele sambu mavwanga yantikaka na zulu.
KISINA YA MBENI MOSI
4 Mukanda ya ntete ya Biblia ketubila mbeni mosi ya Nzambi yina kubasikaka na masamba ya Edeni. Yo kemonisa yandi bonso “nioka,” kansi yandi vandaka ve mbisi bonso bambisi yonso. Mukanda ya nsuka ya Biblia ketuba nde “bo ke bingaka [yandi] Satana; yandi muntu ke kusaka bantu yonso.” Bo kebingaka yandi mpi nde ‘nyoka ya ntama.’ (Kuyantika 3:1; Kusonga 12:9) Wanzyo yai ya ngolo, to kigangwa ya kimpeve ya kemonanaka ve, kusadilaka nyoka mosi sambu na kusolula ti Eva, mutindu muntu mosi ya mayele lenda monisa bonso nde ndinga na yandi kekatuka na kiteki mosi ya kele penepene. Ntembe kele ve nde kigangwa yina ya kimpeve kuvandaka pana ntangu Nzambi kuyidikaka ntoto sambu na bantu.—Yobi 38:4, 7.
5 Kansi, sambu bima yonso ya Yehowa mesalaka kele ya kukuka, nani kusalaka “Dyabulu” yai, “Satana” yai? Na kutuba ya mbote, mosi na kati ya bana ya Nzambi ya kimpeve ya ngolo kudikumisaka Dyabulu. Inki mutindu yo salamaka? Ya kyeleka, bubu yai muntu mosi yina vandaka ti bikalulu ya mbote mpi masonga lenda kuma muyibi. Inki mutindu yo kesalamaka? Muntu yango lenda pesa nzila nde mpusa mosi ya mbi kuyela na ntima na yandi. Kana yandi kelanda kuyindula yo, mpusa yina ya mbi lenda kuma ngolo kibeni. Na nima kana dibaku mosi memonana, yandi lenda lungisa mpusa yina ya mbi ya yandi vandaka kuyindula.—Yakobo 1:13-15.
6 Yo salamaka mpi mutindu yai na Satana Dyabulu. Ziku yandi waka Nzambi kezabisa Adami ti Eva na kubuta bana mpi na kufulusa ntoto ti bana na bo. (Kuyantika 1:27, 28) Yo fwete vanda nde Satana kuyindulaka mutindu yai: ‘Bantu yai yonso lenda sambila mono na kisika ya kusambila Nzambi!’ Yo yina, mpusa ya mbi kuyelaka na ntima na yandi. Nsukansuka, yandi kusaka Eva na kutubilaka yandi mambu ya luvunu na yina metala Nzambi. (Kuyantika 3:1-5) Ebuna, yandi kumaka “Dyabulu,” disongidila “Muntu ya luvunu.” Kaka na ntangu yina, yandi kumaka “Satana,” disongidila “Mbeni.”
7 Na nzila ya luvunu mpi ya mayele ya mbi, Satana Dyabulu kupusaka Adami ti Eva na kukolama na Nzambi. (Kuyantika 2:17; 3:6) Yo yina, nsukansuka bo fwaka, mutindu Nzambi kutubaka nde bo tafwa kana bo kolama. (Kuyantika 3:17-19) Sambu Adami kukumaka muntu ya kukonda kukuka ntangu yandi salaka disumu, bana na yandi yonso kubakaka disumu na yandi. (Roma 5:12) Beto lenda fwanisa dyambu yai ti dinzanza ya bo kesadilaka mampa. Kana dinzanza yango kele ti kifu, inki mutindu konso dimpa yina bo mesala na dinzanza yango tavanda? Konso dimpa tavanda ti kifu, to ya kukonda kukuka. Mutindu mosi, konso muntu kubakaka “kifu” ya kukonda kukuka na Adami. Yo yina bantu yonso kenunaka mpi kefwaka.—Roma 3:23.
8 Ntangu Satana kupusaka Adami ti Eva na kusumuka na Nzambi, yandi yantikisaka mpenza kukolama. Yandi tulaka ntembe na mutindu Yehowa keyalaka. Ya kyeleka, Satana vandaka kutuba nde: ‘Nzambi kele mfumu ya mbi. Yandi ketubaka luvunu mpi yandi keyiminaka bantu na yandi mambu ya mbote. Bantu kele ve na mfunu nde Nzambi kuyala bo. Bo lenda pona bo mosi mambu yina kele ya mbote mpi ya mbi. Mpi bo tavanda mbote na nsi ya luyalu na mono.’ Inki mutindu Nzambi zolaka kumanisa ntembe yai ya ngolo? Bantu yankaka keyindulaka nde Nzambi zolaka kaka kufwa bankolami yina. Kansi, keti kusala mutindu yina zolaka kupesa mvutu na ntembe ya Satana? Keti yo zolaka kumonisa nde mutindu Nzambi keyalaka kele ya mbote?
9 Lunungu ya kukuka ya Yehowa zolaka kupesa yandi ve nzila ya kufwa bankolami yina mbala mosi. Yandi monaka nde yo kele mfunu na kubikisa ntangu sambu na kupesa mvutu na mutindu mosi ya mbote na ntembe ya Satana mpi kumonisa nde Dyabulu kele muntu ya luvunu. Yo yina, Nzambi kubakaka lukanu nde yandi tapesa bantu nzila ya kudiyala sambu na mwa ntangu na nsi ya bupusi ya Satana. Na Kapu ya 11 ya mukanda yai, beto tatadila sambu na nki Yehowa kusalaka mutindu yina mpi sambu na nki yandi mebikisaka nde ntangu mingi kuluta na ntwala ya kuyidika mambu yai. Kansi, ntangu yai, yo mefwana nde beto yindula na dyambu yai: Keti yo vandaka mbote nde Adami ti Eva kukwikila Satana, yina kusalaka ntete ve ata kima mosi ya mbote sambu na bo? Keti yo vandaka mbote sambu na bo na kukwikila nde Yehowa, yina kupesaka bo bima yonso ya bo vandaka na yo, kele muntu ya nku mpi ya luvunu? Inki nge zolaka kusala?
10 Yo kele mbote nde beto yindula na bangyufula yai sambu konso muntu na kati na beto kekutanaka ti mambu ya mutindu mosi bubu yai. Ya kyeleka, nge kele ti dibaku ya kusadisa Yehowa na kupesa mvutu na ntembe yina Satana kubasisaka. Nge lenda ndima Yehowa bonso Mfumu na nge mpi kusadisa na kumonisa nde Satana kele muntu ya luvunu. (Nkunga 73:28; Bingana 27:11) Ata mpidina, kaka bantu fyoti mpamba na kati ya bamiliare ya bantu ya kele na inza keponaka na kusala mutindu yai. Dyambu yai kebasisa ngyufula mosi ya mfunu, Keti Biblia kelongaka mpenza nde Satana keyalaka inza yai?
NANI KEYALAKA INZA YAI?
11 Yezu kutulaka ve ntembe ata fyoti nde Satana kele mfumu ya inza yai. Na mitindu yankaka ya kuyituka, kilumbu mosi Satana kusongaka Yezu “bimfumu yonso ya nsi-ntoto ti lukumu na yo.” Na nima Satana kusilaka Yezu nde: “Yai yonso ya nge ke mona, mono ta pesa nge yo kana nge fukama sambu na kusamba mono.” (Matayo 4:8, 9; Luka 4:5, 6) Yindula fyoti. Keti dikabu yina zolaka kuvanda mpukumuna sambu na Yezu kana Satana kuvandaka ve mfumu ya bimfumu yai? Yezu kubuyaka ve nde baluyalu yai yonso ya inza kuvandaka ya Satana. Ntembe kele ve nde Yezu zolaka kusala mutindu yina kana Satana kuvandaka ve mfumu ya bimfumu yina.
12 Ya kyeleka, Yehowa kele Nzambi Nkwa-Ngolo Yonso, Ngangi ya luyalanganu ya kuyituka. (Kusonga 4:11) Kansi, ata kisika mosi ve Biblia ketubaka nde Yehowa Nzambi to Yezu Kristu kele mfumu ya inza yai. Ya kyeleka, Yezu kubingaka Satana na sikisiki yonso nde “mfumu ya nsi-ntoto yai.” (Yoane 12:31; 14:30; 16:11) Nkutu Biblia kebingaka Satana Dyabulu nde “nzambi ya ntangu yai.” (2 Korinto 4:3, 4) Sambu na yina metala mbeni yai, to Satana, ntumwa Yoane kusonikaka nde: “Inza ya mvimba kele na nsi ya kiyeka ya muntu ya mbi.”—1 Yoane 5:19, NW.
MUTINDU BO TAKATULA INZA YA SATANA
13 Konso mvula, inza ke na kukuma mbi mingi kibeni. Yo kele ya kufuluka ti bimvuka ya basoda ya kenwana bitumba, ti bantu ya politiki ya kukonda masonga, ti bamfumu ya luvunu ya mabundu, mpi ti bantu ya nku ya kukonda mawa. Mpila ya kuyidika inza ya mvimba kele ve. Biblia kemonisa nde ntangu yina Nzambi takatula inza ya mbi na bitumba na yandi ya Armagedoni mefinama. Yo takangula nzila na inza ya mpa ya lunungu.—Kusonga 16:14-16.
14 Yehowa Nzambi kuponaka Yezu Kristu na kuvanda Mfumu ya Kimfumu to luyalu na Yandi ya zulu. Bamvula mingi na ntwala, Biblia kutubaka nde: “Mwana me butuka na beto! Nzambi me pesa beto mwana ya bakala! Yandi yina muntu ta yalaka beto. Bo ta bingaka yandi…Mfumu ya Ngemba. Kimfumu na yandi ta yela, yo ta kwenda kaka na ntwala; yo ta vandaka kaka na ngemba tii kuna.” (Yezaya 9:5, 6) Sambu na yina metala luyalu yai, Yezu kulongaka balongoki na yandi na kusamba nde: “Kimfumu na nge kwisa, luzolo na nge kusalama awa na ntoto bonso na zulu.” (Matayo 6:10) Mutindu beto tamona yo na nima na mukanda yai, ntama mingi ve Kimfumu ya Nzambi takatula baluyalu yonso ya inza yai, mpi yo tayinga baluyalu yango yonso. (Daniele 2:44) Na nima, Kimfumu ya Nzambi tatula paladisu na ntoto.
INZA MOSI YA MPA MEFINAMA!
15 Biblia kendimisa beto nde: “Beto ke vingila nde Nzambi kubasisa zulu ya mpa ti ntoto ya mpa, yina ya yandi silaka beto; kuna bantu yonso ta lemfuka kaka na Nzambi konso ntangu.” (2 Piere 3:13; Yezaya 65:17) Bantangu yankaka ntangu Biblia ketubilaka “ntoto,” yo kezolaka kutubila bantu yina kezingaka na ntoto. (Kuyantika 11:1) Yo yina, “ntoto ya mpa” ya lunungu kele kimvuka ya bantu yina Nzambi tandima.
16 Yezu kusilaka nde na inza ya mpa yina takwisa, bantu yina ya Nzambi mendimaka tabaka dikabu ya “moyo ya mvula na mvula.” (Marko 10:30) Beto kelomba nge na kukangula Biblia na nge na Yoane 3:16 mpi 17:3, mpi na kutanga mambu yina Yezu kutubaka nde beto fwete sala sambu na kubaka luzingu ya mvula na mvula. Ntangu yai tadila na Biblia mambote yina bantu ya kelungisa mambu ya Nzambi kelombaka sambu na kubaka dikabu yai ya kitoko tabaka na Paladisu ya ntoto yina kekwisa.
17Mambi, bitumba, nku mpi mubulu tamana. “Bantu ya mbi ta vila,…kansi bantu yina ke kudikulumusaka, bo ta zinga…na ntoto.” (Nkunga 37:10, 11) Ngemba tavanda sambu ‘Nzambi tasukisa bitumba na nsi-ntoto yonso.’ (Nkunga 46:10; Yezaya 2:4) Na nima “muntu ya lunungu tamena, mpi ngemba ya mingi tii kuna ngonda kuvanda dyaka ve,” disongidila mvula na mvula.—Nkunga 72:7, NW.
18Bansambidi ya Yehowa tazinga na lutaninu. Konso ntangu ya bantu ya Izraele ya ntama vandaka kulemfuka na Nzambi, bo vandaka kuzinga na lutaninu. (Levi 25:18, 19) Yo tavanda mbote kibeni na kuzinga na lutaninu ya mutindu mosi na Paladisu!—Yezaya 32:18; Mishe 4:4.
19Nzala tavanda dyaka ve. Muyimbi-bankunga kuyimbaka nde: “Ntoto kufuluka na ble mingi, bangumba kufuluka na bima ya bilanga; yo vanda mingi bonso na ngumba ya Libani.” (Nkunga 72:16) Yehowa Nzambi tasakumuna bantu na yandi ya lunungu, mpi ‘ntoto tabuta-buta bima.’—Nkunga 67:7.
20Ntoto ya mvimba takuma paladisu. Ntoto yina bantu ya masumu kubebisaka ntete tafuluka ti banzo mpi bamasamba ya mpa mpi ya kitoko. (Yezaya 65:21-24; Kusonga 11:18) Na nima ya bilumbu, bantu takumisa nene bitini ya ntoto yina tavanda dezia na nsi ya luyalu na bo tii kuna ntoto ya mvimba takuma kitoko mpi tabuta bambuma bonso masamba ya Edeni. Mpi Nzambi takonda ve na ‘kupesa bantu bima mingi mutindu kele nzala na bo.’—Nkunga 145:16.
21Ngemba tavanda na kati ya bantu ti bambisi. Bambisi ya makasi ti ya bwala tadya kisika mosi. Nkutu mwana ya fyoti tatita ve bambisi yina kele kigonsa bubu yai.—Yezaya 11:6-9; 65:25.
22Maladi tamana. Sambu yandi kele Mfumu ya Kimfumu ya zulu ya Nzambi, Yezu tabelula bantu mingi kuluta bantu yina yandi belulaka ntangu yandi vandaka na ntoto. (Matayo 9:35; Marko 1:40-42; Yoane 5:5-9) Na nima, “ata muntu mosi ve…ta tuba diaka nde: ‘Mono ke bela.’”—Yezaya 33:24; 35:5, 6.
23Bantu ya beto kezolaka yina mefwaka tavutuka dyaka na luzingu ti kivuvu ya kukonda kufwa dyaka. Bantu yonso yina mefwaka mpi ya kele na mabanza ya Nzambi tafutumuka. Ya kyeleka, “bantu ya mbote ti bantu ya mbi ta telama na lufwa.”—Bisalu 24:15; Yoane 5:28, 29.
24 Luzingu mosi ya kitoko kibeni kevingila bantu yina kepona na kulonguka mambu ya metala Ngangi na beto ya Nene, Yehowa Nzambi, mpi na kusadila yandi! Yezu vandaka kutubila Paladisu ya ntoto yina kekwisa ntangu yandi silaka muntu ya mbi yina kufwaka na lweka na yandi nde: “Nge ta vandaka ti mono na Paladiso.” (Luka 23:43) Yo kele mfunu nde beto longuka mambu mingi ya metala Yezu Kristu, sambu beto tabaka balusakumunu yai yonso na nzila na yandi.
MAMBU YINA BIBLIA KELONGAKA
- Lukanu ya Nzambi ya kukumisa ntoto paladisu talungana.—Yezaya 45:18; 55:11.
- Satana muntu ke na kuyala inza yai bubu yai.—Yoane 12:31; 1 Yoane 5:19, NW.
- Na inza ya mpa yina kekwisa, Nzambi tapesa bantu balusakumunu mingi.—Nkunga 37:10, 11, 29.
Bangyufula ya Kulonguka
1. Lukanu ya Nzambi sambu na ntoto kele inki?
2. (a) Inki mutindu beto mezaba nde lukanu ya Nzambi sambu na ntoto talungana? (b) Biblia ketubaka nki na yina metala luzingu ya kukonda nsuka?
3. Inki mambu ya mpasi kemonana bubu yai awa na ntoto, mpi nki bangyufula yo kebasisa?
4, 5. (a) Nani kibeni kusolulaka ti Eva na nzila ya nyoka? (b) Inki mutindu muntu yina vandaka ntete ti bikalulu ya mbote mpi masonga lenda kuma muyibi?
6. Inki mutindu mwana mosi ya Nzambi ya kimpeve mpi ya ngolo kukumaka Satana Dyabulu?
7. (a) Sambu na nki Adami ti Eva kufwaka? (b) Sambu na nki bana yonso ya Adami kenunaka mpi kefwaka?
8, 9. (a) Yo kemonana nde Satana kubasisaka nki ntembe? (b) Sambu na nki Nzambi kufwaka ve bankolami yina na mbala mosi?
10. Inki mutindu nge lenda sadisa Yehowa na kupesa mvutu na ntembe yina Satana kubasisaka?
11, 12. (a) Inki mutindu mpukumuna mosi ya Yezu kukutanaka ti yo kemonisa nde Satana kele mfumu ya inza yai? (b) Inki dyaka kendimisa nde Satana kele mfumu ya inza yai?
13. Sambu na nki beto kele na mfunu ya inza ya mpa?
14. Nzambi meponaka nani sambu na kuvanda Mfumu ya Kimfumu na Yandi, mpi nki mutindu Biblia kutubilaka yo na ntwala?
15. “Ntoto ya mpa” kele inki?
16. Inki dikabu ya kitoko Nzambi tapesa bantu yina yandi kendimaka, mpi beto fwete sala nki sambu na kubaka yo?
17, 18. Inki mutindu beto lenda ndima nde ngemba mpi lutaninu tavanda bisika yonso na ntoto?
19. Inki mutindu beto mezaba nde madya tavanda mingi na inza ya mpa ya Nzambi?
20. Sambu na nki beto lenda ndima nde ntoto ya mvimba takuma paladisu?
21. Inki kemonisa nde ngemba tavanda na kati ya bantu ti bambisi?
22. Inki takumina maladi?
23. Sambu na nki lufutumuku tapesa beto kyese?
24. Inki kele mawi na nge na yina metala kivuvu ya kuzinga na Paladisu na ntoto?


c: text/html

text:
BIKALA YA KWIKAMA NA YEHOWA!
Lukutakanu ya Distrike ya Bambangi ya Yehowa 2016
Beto ke binga nge na kiese yonso na kwisa kuvukana na lukutakanu ya distrike ya bilumbu tatu ya mvula yai yina Bambangi ya Yehowa ta sala.
MAMBU YA MFUNU
Kitanu: Na nsadisa ya badiskure mpi bavideo ya nkufi, longuka mutindu Yezu Kristu ke pesa mbandu ya kukuka bonso ‘muntu ya kwikama ya Nzambi.’—Bisalu 2:27.
Mposo: Tala mambu yina mukanda ya Yobi ke longa beto na yina me tala kubikala ya kwikama ata beto ke kutana ti bampasi ya ngolo.
Lumingu: Na nsadisa ya filme mosi ya kitoko mpi ya nda, tala mutindu ntotila Ezekiasi “kangamaka ngolo na Yehowa” ntangu bambeni ziungaka bwala na bo.—2 Bantotila 18:6.
NANI LENDA KWISA?
Bantu yonso. Bo ta lomba nge ve mbongo, mpi bo ke salaka ve nsisani.
Tala manaka ya mvimba mpi tala video bandambu ya bavideo zole yina bo ta songa na balukutakanu na beto ya distrike.
Longuka Mambu Mingi
Sambu na Nki Bambangi ya Yehowa Ke Salaka Balukutakanu ya Nene?
Konso mvula, beto ke kutanaka na balukutakanu ya nene tatu. Inki mutindu nge lenda baka mambote na balukutakanu yai?
Video: Balukutakanu ya Distrike ya Bambangi ya Yehowa ya Ke Salamaka Konso Mvula
Tala kikuma yina bantu mingi na ntoto ya mvimba ke kwendaka na lukutakanu yai.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
HISTORIA DA REPUBLICA DE CABINDA
Portugal e a chamada civilização colonial
14 Julho 1887 – 25 Abril 1974
Cabinda nao e' portugal
Portugal só esteve 87 anos em Cabinda
Nos Cabindas limpamos o cu com o regime comunista do MPLA e com a republica portuguesa, durante 87 anos os filhos da puta dos governantes portugueses foderam bem Cabinda, para a puta que pario a republica portuguesa. Viva Cabinda Livre y Independente.
O regime colonial nem sempre entendeu o que é um diálogo entre as culturas. Se a unidade da língua é um valor cultural da nação, a variedade de línguas locais constitui outro valor que é preciso respeitar, o que esteve bem longe de acontecer. Na verdade, o regime colonial não prestou às línguas nativas a consideração cultural que mereciam. Os únicos portugueses que as aprendiam eram os missionários e de quando em vez os comerciantes, embora com fins lucrativos, naturalmente. Sob o pretexto e aprenderem a falar o português, as crianças nas escolas chegavam a ser proibidas de falar a sua língua materna o Ibinda, e não faltavam castigos por transgredirem esta proibição. Até na liturgia o uso da língua autóctone era vista com maus olhos pela autoridade colonial.
Para a mentalidade colonialista a palavra Civilizar é significa desrespeitar os costumes e leis d'outras raças, impondo-lhes, de chofre ou pouco a pouco, as dos dominadores é, o pretexto de certos Estados para interferirem, chamados a isso ou mão, na vida
d'outros, ou arranca-los com falsas promessas ao domínio d'outros para passarem ao seu é rapinar, em nome d'um ideal, grandes terrenos e milhares de súbditos; é alargar os mercados consumidores do que produzem em excesso; é procurar novos produtos e origens de novo comercio e novas é colocar os excessos de população que de miséria não podem viver já nas suas pátrias e podem causar perturbações sociais; é, em resumo, tratar do bem de quem civiliza a pretexto de tratar do que vai civilizar.
Finge-se ignorar que muitos povos da África vivem felizes a seu modo e, para civiliza-los, tira-se-lhes essa felicidade, impondo-se-lhes o que o colonizador quer, e pretendendo enganar os outros colonizadores com a palavra civilização; ainda com este motivo, as nações que a si chamam cultas, se degladiam tia pressa de civilizar, extorquindo umas ás outras quanto é possível, a pretexto de que as menores e mais pobres não podem tão depressa como as outras, levar à felicidade os indígena.
E' com a mesma musica que as nações maiores furtam a felicidade aos africanos, tornando-os autômatos nas suas mãos, explorando-os, espoliando-os dos terrenos e dos produtos e riquezas d'estes, ao passo que ás nações menores reduzem o domínio, tiram a posse de grandes extensões, coagem a seguir os mesmos caminhos d'espoliação forcada dos Africanos. A luta pela existência denomina-se civilização em nome d'esta, campeia o descaramento ele querer fazer passar por filantropia a rapinagem.
Portugal, tolerante por índole para com todos, colonizando por assimilação, incutindo brandamente os costumes e leis civilizados, fazendo pouco, porque e pequeno e pobre, porque outros ficaram com o que d'ele foi, vê-se com as colônias reduzidas, em nome da civilização, e tem de fazer grande esforço para, na pegada dos fortes, impondo a tal felicidade aos africanos, antes que outros brancos, mais apressados e menos escrupulosos, lhe furtem o resto, a pretexto de lento proceder. Assim, me parece, se explica a sua ocupação, por edifícios e tropas, do distrito do Congo, resto do que Descobriu chamou seu, segundo o direito antigo de quando descobriu, postergado em assembléia onde. o obrigaram a ir os que lá se reuniram rasgando a túnica do senhor para aproveitar-se dos farrapos dela.
Porque o caminho dos civilizadores é este: mandam estudiosos ver estudar, percorrer a região ambicionada, à sombra e com a proteção do ocupante, captando-lhe a simpatia, como amigos se essa região é feraz, rica, tentadora, vão padres seus ajudar o ocupante na civilização intrigando este com os súbditos, espiando, denunciando os seus atos e os seus pontos fracos; conhecidos os caminhos, as forças indígenas disponíveis facilmente se arranja pretexto para a extorsão ao outro civilizado, ou nem lia o trabalho de procurar motivo para escorraçar os Africanos, para os subjugar, tornar súbditos, trabalhadores, contribuintes, pagantes, enfim, fazer-lhes a mercê da civilização. Alas o que é sumamente ridículo, e o modo de civilizar apregoado pelos civilizadores: dizem eles, que é indispensável criar necessidades aos pretos e satisfazer-lh'asi, (esquece-se d'acrescentar: pagando-as eles por bom preço). Pois se os pretos vivem a seu modo julgando-se felizes, n'aquela doce ignorância dos povos primitivos cujos horizontes limitados lhes dão desejos poucos e fáceis de satisfazer; que necessidade tèem de mais ambições, de trabalhar todos os dias, toda a vida, em busca da felicidade parcial que poucos usufruem, ou num sonho da total que ninguém consegue? E se as nações cultas bem sabem que e isto o que dentro de si acontece, como ousa uma ou outra se dizer propugnadora da felicidade dos africanos civilizando os pelo trabalho? Cruel escarneo pela tranqüilidade alheia, sujo emboste para os que conhecem as manhas e d'elas usam! E' nas pontas das baionetas, na fusilaria, nas metralhadoras que vai o gérmen da civilização, é matando assim milhares de homens que se inocula essa esplendida coisa, a civilização forçada e rápida dos que restam; é alcoolizando e syphilisando estes que se consegue faze-los felizes torna-los parias sem eira nem beira, carregados de trabalho em vez do remanso da sua vida antiga, sujeitos todos aos ocupantes trabalho em vez de bastantes, os seus antigos nobres. Que se responderia a algum que perguntasse ao civilizador: vós, colonos, chegastes dum salto a esse estado a que chamais a bela civilização?
Tão mal como nós na idade média em que vos não conservastes, pior do que nós nos tempos anteriores foi em meses que passastes ao estado atual? Fomos nós pedir-vos compaixão pelo nosso, remédio para alguma necessidade? Que administrásseis as nossas terras, que nos colocásseis a todos tão baixos na vossa escala social como só alguns estavam na nossa?
Deixemo-nos de teorias, ponhamos de parte controvérsias e vamos ver o que no meu tempo se fazia em Cabinda para instruir e moralizar os nativos.
Escolas havia-as, uma para cada sexo, a vinte mil réis por mês cada professor, miséria quantia que lá não chegava para comer pouco e mal quanto mais para as outras necessidades da vida. . . Acumulando com outros empregos, e portanto mal servindo uns c outros, lá ia havendo, disposto a ensinar o pouco que sabia e sem conhecer método d'ensino apropriado à raça negra, algum pobre necessitado que era tido por professor. Ignorando o colonialista a língua dos Africanos, primeiro era forçoso que estes aprendessem português para poderem percebe-lo. A sujeição da escola e do horário repugna aos costumes Cabindas; d'estes nenhum freqüentava as aulas; os filhos dos serviçais contratados do governo iam por ir, levados para ali como para qualquer outro, serviço; ninguém de vontade aprendia, resultados nulos ou quase.
E SAVO KIA KABINDA
Makongo nuni, Maloango nkazi, Mangoyo ntomansi
Ba luvila zazo za Kabinda kua bakulu ba Nsanda Nzondo zituka. Muan’ankento wa ntinu, Mue Puenha, wa Mbanza Kongo wukala ta kizumba mu kinsuekamena. Mu kizumba kio me butuka bana tatu.
Di diambu dibokelo kinsuekamena mudiambu mvangameno zozo zasalama kondua kulutila ntete mu kikumbi. A nlongi za ntinu balomba vo yandi muan’ankento wa ntinu fueti kulua. Kana vo dikala di mpasi, kansi salakana kaka difueti salakana mu diambu mvula zikondua kuayingi mudiambu di kimpumbulu ki muan’ankento wa ntinu.
Mue Puenha wu sisa Sao Salvador ye ndambu di kanda diandi mpe wayenda ku kumu di nzadi, ku Sonho.
Katoma giambukanga kaka ko, wukala kutu vetua nga mbizi a nseke. Va luta mvula kumi ye tanu ye teza vanga bisalu bi yingi ye masivi (di ditaluka nzadi) wu luaka ku mbanza Ngoyo ku katoma giambilua kua Mbimbi Pukuta, wu wakala mvuama mpe wuzitisua.
Mu bana bo batatu, mosi ukala muana bakala, Tumba, zole bakala bana bakento, Lilo ye Silo.
Mue Puenha me kuelaka Mibimbi Pukuta.
Bau be butaka Mue Panzo mpe bosi muana nkaka me baka nkumbu ya Mue Pukuta. Ntinu ya Congo, zabaka vo muana yandi ya nkento Mue Puenha me kuelaka, me guilaka ba nlongi yandi, mpe me mona mbote ku vambula zintoto za Ngoyo, Kacongo mpe Loango. Yandi metuma Mue Puenha ku yala ku zintoto zozo. Mue Puenha me vana Kacongo ku muana nandi ankento Silo. Tumba mekuendaka ku Loango.
Mue Panzo, muana bakala wu Mue Puenha ye Mibimbi Pukuta, mekuma ntinu antete wu Ngoyo. Landa fi ntangua mpangi yandi wa bakala Mue Pukuta me landila yandi mpe me yala zi mvula tatu.
Bosi me kuiza Mue Buenci Maluemba, ntinu yatatu ya Kabinda me kuela Ieze, bau bebutaka muana mosi wa bakala mu nkumbu ya Nzingo. Landa lutokaneso, bau tatu metinaka ku Mbanza Kongo. Luta zimvula, bau mevutukaka ku Kabinda ye kimvuka kia kumi ye ya yazibantu ye banata bima bia ntalu ntinu ya Kongo (Manikongo) metuikisaka. Nzingo me kuizaka ye zimvula za zingi mpe yandi mekala nkotisi ya kifu kia tomesa zindumba zi kuenda ku longo.
Ntinu iya wukala Mani Llemba wu kanda di Mocata Calombo. Didi soberano di Kabinda mesoluaka mpe me tuluaka va kiti ki kimfumu kua nkangu a Kabinda, mekueluaka ku Nsengo N’Dulu wu dikanda di T’Chingo ye muanayandi yankento wu Ma-Mbuko Ncuabi musi Mayombe.
Ntinu itanu wa Kabinda ukala Moe Gimbi N’Padi Sili muana N’Padi Sili wu dikanda di muana wa ntinu Sambo, ntinu yoyo mesoluaka ku kimvuka ki Kabinda ye mevuandisua bonso ntinu.
Ntinu isambanu ukala Pucuta Poabo, muana wa Muni-Fumo N’Poabo wukala muana ntinu wa Cabinda mu kingudi yi wusongua mu kifulu kia kimfumu kua Mangovo Maitica,yandi mesoluaka ku kinvuka ki nkangu wu Cabinda ye yandi mebotekuaka nkumbu ya N’Poabo-Sunda N’cala.
Ntinu nsambuadi wu Kabinda wukala Mani Bashi N’Kongo, muana wa Numi-Fumo N’Kongo wu zikanda di Mancata ye Jack, yandi mesoluaka mpe metuluaka va kiti ki kimfumu.
Ntinu wunana wukala Mue Bastchi Nhongo mesoluaka kua kimvuka ki Kabinda kansi lufua menata yandi gaba mbanisulu ya luvuandusu nandi va kiti ki kimfumu. Nituandi me zikuaka mu luzitu ku Stombe.
Ntinu ivua wu Kabinda wukala Mue N’Pongonga wa dikanda di zi Puna di Simulambuco, yandi mesoluaka kua kimvuka ki Kabinda kansi me veta kimfumu mu ntangu luvuandisu nandi va kiti ki kimfumu.
Ntinu ikumi wukala Mue Gimbi wanzole, wa dikanda di zi Puna, yandi mesoluaka kua kimvuka ki Kabinda kansi yandi mebotekeluaka kintinu ve mpe meyalaka ve.
Ndu me landila yandi ikele Regente Mangovo Mamboma Muelele. Yandi mekala Regente yansuka ya Kabinda te 1885. Bantika ntangu yayi zi mputulukezo bekuizaka ye malavu mawu mangolo (lunguila luawu) vana lutaninu kua Kabinda.
TEXT IN EUROPEAN
Nki ludi mu zi nguizani zavangama vakati kua zi mputulukezo ye zi Kabinda
Se diambu dia nkankalakani dia vova vo zi Kabinda ba lomba kua zi mputulukezo mu vanga tratados za lutaninu luau. Dia luvunu vo zi Kabinda bakala kikundi kia ngolo ovo bazola kua yingi zi mputulukezo bakua vuandila ku Kabinda mu makanda ovo nsi zankaka za kala vanganga contacto za maza ye kikomelesa. Lukuikilu lolo vo zi Kabinda bazola kuayingi zi mputulukezo mu makanda ma nkaka ka luna mu nzila, lua tekema luina.
Conde Earl Mayo wa zi ngelezo mu nkanda yandi “De Rebus Africanis” ka vaikisa muna mvula ya 1883 ye masono ma nzietolo yandi ku mbela Kabinda wav ova muna kapu kia nsambuadi vo Ku Kabinda kuna ye nkangu wa tezo kia 10.000, wazezokua, wazola kuayingi nkangu wa ngelezo. Bau batunganga zi buatu za nene mu nata bima bia teka kunsi za ntama neti Bengele, ntangu za nkaka bau mosi ntangu za nkaka mu (frete) kua zi (comerciantes) za zayakana.
E (comercio) ku Kabinda yina ya meno ma nzau, kidimbu (borracha) mpe (cera) kansi bau mpe ba vua mazi ye zi komelesa zazi ngelezo ku Cabinda zakala zi (companhias) Hatton & Cookson.
E savo kiokio kua ndu wakala ku Kabinda ntete zi mputulukezo zi luaka ku Tchiowa ki kala kia luyangalalu, mona vo nkangu a Kabinda wakala ye kikundi kia yingi ye zi mputulukezo ye zi holandeze luta kutu e zi mputulukezo muna mvu wa 1883.
Mumu nkanda wuwu, muna kapu kia kumi ye ya yandi conde Earl de Mayo vo tezokia kumi ye ndambu za (milhas) tuka yanda dia Kinsembo ye luwawanu lua nkoko Lodge, wawu yakuna londe lua ntoto Angola mu luyalu lua zi mputulukezo.
Zi mputulukezo baluaka ku Cabinda ye malavu mawu mangolo (lunguila) muna moko ye tambika lutaninu kua zi Kabinda.Tuka nduakilu yawu, zi mputulukezo kabatadilanga Cabinda bonso ntaninu yawu ko ye zitu (obrigacao) kia tanina ye toma lunda kimvuama (nluta) kia Cabinda ye nkangu a Cabinda kansi ludi bonso kima kia kinsakaneno kia zi mputulukezo.
Ka zi Cabinda ko zalomba nguizani za Chifuma, Chicamba ye Simulambuco kansi ludi kikilu zavanua ye lunguila kamu tunga ko kansi mu fuasakesa. Za sonekua ye songua kua mputulukezo mu bebesa.
Komelesa dia mputulukezo dia vuandanga ku Kakongo mu nkumbu ya Jose Emilio dos Santos e Silva muna 1885 wa vayikisa muna lukufi nkanda wa Bantu bakala vana basadila nguizani zozo ye fi nkanda fiofio fia bokelua “Esboco Historico do Congo e Loango nos tempos modernos.” Mu nkanda wowo muna kapu kia kumi ye ya yandi vo mu ngonde ya nana ya 1883, ntinu ankento wa Portugal, watumua kua oficial Britto Capello mu vanga mbanza Kakongo ye Massabi. Va kaluaka, Britto Capello wakala yo mvovi wa zi mputulukezo Joao Jose Rodrigues Leitao. Kondua kua luzizilu, wawu kawa e mvutu za mfumu wa bakamua kua yenge mu mona vo salu kiandi kayantika kia suka mu mbote. Wa bokela bavuidi ntoto mu kubatela nsamu wa mbote. Kansi yenge diandi diakala mvutu kua nte mia miaya mia zimfumu zantoto. Ka bayiza ko. Diodio bayantika mbokelo mu vana moko kua Britto Capello ye Leitao.
Diamoneka vo ba fueti luaka kua mameme momo mia miolo ye kua songa perigo. Ka lumbu kimosi ko bayoya kuba longa lukuikilu muna mvuluzi. Basadila moyens zawonso muna kuba tambudisa nsangu zozo mpe yawu batambula zo. Mu diodio enkangu wa zieta, wa kiveta bonso nkua nzala mu nfitete za yaluanga kua Britto Capello yo Leitao. Muna nsuka bakutakana bawu babonso mpe bakisonga.
Muna kapu kia kumi ye tatu ye sambanu kia nkanda wowo, bavovele mpila zi mputulukezo ba nietekesela nguizani ya Chicamba. Mu diambu diodio, ntumua luyalu wayenda ku mavata ma Massabi ye Chicamba kuna mbela nkoko Luembe. Diakala dia mpasi (mpimpita) mu tambuisa nsamu wowo kua ba bavuende mu mavata. Mu zi lukutakanu za vangama ku Chicamba, nguizani a Chicamba ya telamesua. Wowo yamana tendolua kua babonso, bamamika yo koko muna lumbu kia makumole ye sambanu kia ngonde ya kumi ye zole wa mvu 1884.
Muna kapu kia makumaya ye ya kia nkanda wowo bau vo ngindu tua kala zawu vo asi vata batu tambula mu ntima vevoka mpe moko mayalumuka ye kimpa kia songa kua nsi zawonsono vo bau babo batu bokela kimbana tuenda kuba yala,vika savo va ntoto vena ye muntu wukivananga muki ngamba muna luzolo lua yandi mosi, vidisa dipanda (luvuvamu) diandi. Bantika tutu kia ndombe kia Afrika yo mbua nkanda mika mia mbuaki batu nata mu kubika ngiadilu a Zaire, mpila mosi ba manisila bobo bavuidi yo wawu.
Zi mputulukezo basala mavanga mayingi mu tunta nkangu awonso wa zumbu dia Dinge, Massabi ye Mayombe mu kuiza sa dimbu mu nguizani yoyo ya Chicamba.
Kansi, mudiambu dia kiyala yawu mosi, nkangu ka wazola kala mu kiwayi kia zi nzenza ko.Vana bantu batelamelanga ngindu zozo,va kala King Jack, King Franque, Luemba Franque ye ntinu wa Dinge Mue Nyema, wakondua sa lembo andi mu nguizani za Chicamba mu lumbu kia makumole ye sambanu ma ngonde ya kumi ye zole ma mvu 1884.
Zi mputulukezo bu bamona mpitalakani ba tombola tata Tiaba da Costa, musi Massabi wakala nkundi a zi mputulukezo ba mvuika mpete ya ki Capitao ye bakumvana minkele ye Bantu batuka ku Angola mu nuanisa ntinu a Dinge, Mue Nyema.
Tala e mpila zi mputulukezo bavangila muna tunta zi Cabinda kimbana basa dimbu kiawu mu nguizani zozo ye lomba lutaninu lua ntinu wa Portugal, zi mbangi za mavanga momo makintumina ma zimputulukezo kua besi Cabinda bakala ye razao ya kivovela. Deunnet Ngelezo, Hankeu ya Holanda, Pichot Lufalansa, ye nganga nzambi a Katolika Carrie.
Mvula makumanana vana mvula makumavua zi mputulukezo bavuanda ku Cabinda e ngangu za kalasi ku zi Kabinda zakala mpavala. Kondua kua nsua ku zicabinda mutanga kalasi zanda za nat bayingi ku zikalasi za zi Congo zozo zole, mu diambu zicabinda zakala ye luvuvamu ye luzingu lua mbote momo nsi zozo.
Mvula zozo zazo zi mputulukezo bavuanda mpamba ku Kabinda, makanda bonso di dia Amandos, Eduardo Fernandes, Pedro Benje, Duque de Ciazi ye makanda mankaka ba zonzesa zi mputulukezo mudiambu dia direito diawu dia tanga ye zozo zankaka za sonama mu mavangameno ma Simulambuco. Nganga nzambi Henrique Gross, wa nsi ya Alsace, wa vuanda mvula nsambuadi ku Landana,nsambuadi ku Lukula-Zenze mpe nsambuadi ku Tchiowa waki mona mu lutumu lua vova vo wabakanga (orders) za tukanga kua luyalu lua Portugal mu kinsuekamena vo kalendi sa mantisa valele ya zi kalasi ko ku Cabinda. Bana babo ba Cabinda bazonzanga mu diambu diodio babaka mpasi za zingi. Bingi bakota boloko ye bakufikua luzingu muna luvuezo mu moko luyalu lua zimputulukezo.
Muntu antete wa tina ku nsi a nzenza lubangameso lua luyalu lua Portugal ye wakala nuaninanga kimpuanza kia Cabinda zayakene mu nkumbu ya Inacio Soka, wa yenda ki fulungunza ku Ponta Negra, ku duani kia Landana kasadilanga.
Diambu dia nata mputulukezo muna zitakesa ntoto a Kabinda ye leta dia Angola mu 1956, mvula ya kimpuanza kia Ghana, diakala mpasi vo basueka nsita zakala ye nkangu a Kabinda, wuna ye lusanso luandi, mavanga mandi ye nkadilu andi muna kiluyalu ye ma Congo mo mazole. Muna ntangu ya mfumu a zi nganga za nzambi Faustino Moreira dos Santos wa kala ku diocese a Kabinda tuka mvula funda dmosi ye nkama vua ye kumi ye nsambuadi ya kuna mvula funda dimosi ye nkama vua ye makumaya, diamoneka vo nkangu wa toma zaba nluta miandi mia kala mu nguizani ya Simulambuco. Dina vo vuku-vuku kia kimpuanza kun tama kitukidi. Kaki yantikidi wunu ko.
Luyalu lua mputulukezo bu bamona wowo, bayantika zenga kalasi kua bana ye konso mpila lutomboko lu zi Kabinda mu nkati kua ntoto awu. Vo temone meso si wamona vo tuka kiasilua dimbu mu mavangameno ma Simulambuco muna mvula 1885 (funda dimosi ye nkama nana ye maku manana ye tanu), kaka mu mvula 1967, mvula maku manana ye zole zaluta bosi batunga liceu ya ntete mu nsi Kabinda.
Mu ntangu zimputulukezo bavana bavana kimpuanza ku zi Ngola, mfumu zi mputulukezo bakala mbele ya meno mole ye bakala mbi mu ntangu a lubangameso. Zi mputulukezo bayasika nua miawu ye tela zi Ngola vo Kabinda ntoto wa Angola kansi ku zi Kabinda yawu vo Kabinda ka vuilu kua Angola ko mu diambu nguizani za Simulambuco za lumbu kia ntete kia ngonde azole kia mvula 1885 kitele vo Kabinda ntaninu a zi mputulukezo kansi ka lumbu kimosi ko ka kala lubangamu (colonia) lua zi mputulukezo. Kansi kiadi ye nkenda mu mona vo zi mputulukezo ka ba zaya tunga kiwayi ko ovo katula mu kiwayi ko. Mpe ku Kabinda ka ba zaba tanina ko. Ye tuzeye mvayikulu ya General wa zi mputulukezo mu nkumbu ya Temudo Barata, ntuiki sivili mpe militele wa nsuka ku Kabinda wu vayika ku Kabinda ye wa zubua ku aeroporto kua zi militele za MPLA.
Dimonekene vo zi mpututlukezo bazolanga sakumuna ba bakunzubanga.
Kabinda ye zi cabinda bakala zingilanga muki yaya ye luzitu kua luyalu lua mputulukezo mvula zo zazo mputulukezo bavuanda ku Kabinda (maku manana), vuna tanina Kabinda. Luyalu lua mputulukezo ka luzaba zitisa mvovo awu ko ovo nata zitu batambula, kia tanina Kabinda. Ngele nguizani zo zivangama ye ngelezo, nsi ya zi ngelezo yivika kala ye lukubiku lua mbote luta lu lau zi mputulukezo. Dia nkenda vo mputulukezo kazaba nata zitu kiandi ko kayiza songa ye vana mu 1885.
Dina vo nkangu a Kabinda fuete toma zaya vo mu lukengo vo Kabinda kayina ndambu ya mvovi mia ndinga mpututlukezo ko.
Lusansu lua zi mputulukezo lua kondua mfunu. Ka luna ye fulu ko ye kalu zolelo ko kua Kabindas. Kabinda ikele Ibinda, ka lusofona ko. Mianzi mi Kabinda mia Afrika kansi ke mia mputu ko. Zinga lusansu lueto, zinga bifu bieto.
TEXT IN EUROPEAN
NANI WUNA KABINDA
Konso muntu wa kanda dia Basundi, Baluango (Baiombi), Balingi, Bavili, Bakongo, Bakoki, Bauio bau bena Kabinda muna kisina mpe mu luvila.
Tangu zankaka, landulula diambu, konso muntu wa butuka ku Kabinda mu mase ma nsi ovo makanda manzenza kansi ba songa kikesa ye luzolo mu nsi ye nkangu a Kabinda, bobo bantu balendi moneka mpe tambulua kua nkangu a Kabinda bonso Cabinda.
Mu ntangu zizi zampasi kua nkangu a Kabinda kunsi ya kiwayi kianzenza ya angola, konso Kabinda fueti sadisa mpangi andi mu diambu beto tuvangidi bundu dimosi mpe tuna nkangu a Kabinda.
NKI KIMA O MFUMU KAVANGIDI KALA MU DIAMBU DIA NSI
Konso kimfumu ku Nzambi Mpungu
Mfumu Nzita wuna nuana tuka mvula 1974, lumbu kia 30 kia ngonde ya sambanu, lumbu kia zibulua zumbu dia FLEC kuna vata dia Tchiowa, lumbu lua Kabinda. Mfumu Nzita wanuana kuandi kaka lumbu ke lumbu mubaka dipanda, luvuvamu ye luyalulua nkangu a Kabinda, bonso wuna mbanzilu zandi.
Mu mvu wa 1974,tuka Fubo yakuna nkoko wa Zenze zumbu diodio dia kala mu moko ma basoda ba FLEC bakala zizilanga ye monisa kimbangi kiawu mu mavata mawonso.
Tuka mvita ya bantika mu lumbu kia nana kia ngonde ya kumi ye mosi ya mvu 1974 ye mbatikulu ya mvu 1993, FLEC wa lunga mpe zavuna ntoto mu moko ma mbeni. Kati-kati ye ndambu a Kabinda ya kala mu moko ma FLEC. Idianu tumona luvuezo lua kimuntu, maboloko makondua diambu, mvitumunu, mpimpa za mazu ma nkele mu ntoto wa kala MPLA.
Ku Kabinda, kimfumu kia ntete kina mu Mfumu Nzita Henriques Tiago, yandi wuna mfumu a ntete, ntu, wa ba Kabinda. Ba Kabinda bawonso bazeye mpe bantambula bonso mfumu a ntete, mpe yandi mosi kaka,ntu wa ba Kabinda.
TEXT IN EUROPEAN
WEYI BA KABINDA BABONSO BALENDI SADISA MU LUVULUZU LUA KABINDA
Cabinda ina nsi ya nene ye lusansu luandi bonso nkangu wa luta mvula 6.000.Konso Kabinda wuna ye zitu dia nuanina nsi andi. Nkangu wu Kabinda fueti kinuanina mu kiyala, kitanina mudiambu ka zitisua.Fueti nuana mudiambu diodio dina mu nzila:dipanda dia mvu ye mvu dia nsi a Kabinda.
Mu diambu dia lubangamu lu bangola ku Kabinda, kati-kati ya nkangu wu Kabinda wa taya ku nsi za nzenza bonso ma Congo mama mole, ba nkaka ku nsi za Europa,za America ye ndambu za nkaka za nza yayi.Mu mavata 234 makala ku Kabinda mu mvula ya 1974 ntete Angola keza kutu bangamesa, 152 mavata mayalukua, 25 mayalukua ndambu mpe 57 kaka mena ma vuandua.Mu mvu wa 1979, luta 60.000 refugiados cabinda batina ku Zaire.
Bangola banata bacubano ku Kabinda ku bakangilanga, bafuasakesanga ye salanga ma bazolele kondua kua sambisua.Bankaka bawula zi nzo zeto, bayoka zi nzo zeto za Nzambi ye masanza meto, bamuangisa mu nkele makulusu mu zi altares za nzo za Nzambi za Kabinda.
Nkindu ovo mvita mukatuka mu lubangameso lua Angola ina zitu kia konso Kabinda.
Konso Kabinda fueti tota, baka mpe muanga nsangu zasikila mu fulu kina mbeni. Kabinda fuete temona meso ye toma tala ye lunda mu dienga bia bionso kemona ovo kewa mufulu, kimvuka ovo nzietolo za ba soda ba mbeni. Nsangu za zonso mfunu zina mpe zi fueti tubua kua makesa ma FLEC. Nsangu zazo zitadidi kimuifi mu ki mvuama ki Kabinda. Tu fueti zaba kua di bantu bena, kueyi bena, nki beta sala, weyi basadilanga, mfumu'awu, nki bima basadilanga, weyi bavangilanga.
Konso Kabinda fueti bakisa vo zi kompani za nzenza ku Kabinda zi vuendi ko mudiambu di nguizani bavanga yo MPLA. Bawu bole, ngindu zimosi, nluta mia yawu mosi.Zi zayiza vovanga kua Mfumu Nzita kalumbu kimosi ko bamonisa ngindu za tanina ovo za tomesa nkangu a Kabinda. Vo bezidi vova yo Mfumu Nzita bawu vo katusimbi ma kompani mawu ko mu mvita yiyi. Kansi diambu dia giba kimvuama kia Kabinda,ye nkangu andi uta muesua mpasi (zubua,leka ye bakento ba Kabinda muna kingolo, vonda nkangu a Kabinda) kadi batadidi ko.
Kabinda fueti kala ngangu ye mona vo ka kompani dimosi ko dina ku Kabinda mu sadisa ba Kabinda, kansi mu giba kimvuama kia Kabinda kaka mudiambu dia nluta, ye batomene zaba luzingu lua Kabinda.Kansi bana sadisa kaka mbeni'eto. Nkangu Kabinda mu nsi ya mpasi, bawu bata giba kimvuama ki Kabinda ye vana kio kua MPLA. Kabinda nzila zole zina yawu, ovo nuana mu baka kimpuanza ovo zinga moko ye zingila mu kiwayi ki Angola.
Kabinda si divuluzua ku bana babaka kikesa kia nuana mu diambu dia kimpuanza ki Kabinda kuna nkati Kabinda. Kansi ke ku bana bavuandanga mu meza ma zi cafe za mputu ko. Kimpuanza ki Kabinda ku Kabinda ki vangamena kua ba Kabinda. Ba Kabinda babonso ba fueti kala basikila ye luzizilu lua katula Kabinda mu kiwayi ki Angola ye kitula dio luvuvamu.
Mambu manene malendi vangama mu luzolo lu nkangu'a Kabinda. Mpe luzolo luame vo Kabinda yabaka dipanda, yakatuka mu moko ma Angola, yi kiyala. Ka diambu dia mpasi ko. Di lenda kuandi vangama vo kawunu ko kana mbazi. Nkangu Kabinda wukuikilanga mu Nzambi, buna mpe wukuikilanga mu kimpuanza ki Kabinda. Ludi kikilu.
Konso Kabinda wukivana mu kimvuka kita nuana mudiambu dia kimpuanza ki Kabinda si wuvanua 50.000 dolares ye nzo ye ntoto mudiambu kanda diandi dizingila. Vo ufuidi, mbongo zozo zi vanua kua kanda diandi ovo muntu kasonga mu nkanda wa nkotelo mu kimvuka.
TEXT IN EUROPEAN
INDEX
cabinda@gmx.com


text:
ELONGI DIA 4
Nani i Yesu Kristu?
1. E zingu kia Yesu aweyi kiayantikila?
Nswaswani yo wantu akaka, o Yesu una kayizidi ko ova ntoto, wateka zinga kun’ezulu nze vangwa kia mwanda. (Yoane 8:23) Yesu i vangwa kiantete kia Nzambi, wasadisa Nzambi muna sema lekwa yawonso. Yandi kaka wasemwa kwa yandi kibeni Yave, i kuma keyikilwanga vo Mwana “amosi kaka” a Nzambi. (Yoane 1:14) Yesu wakala mpe se Nkunzi a Nzambi. I kuma keyikilwanga vo “Diambu.”—Tanga Ngana 8:22, 23, 30; Kolosai 1:15, 16.
2. Ekuma Yesu kayizila ova ntoto?
O Nzambi wafila Mwan’andi ova ntoto muna sia moyo andi muna vumu kia Maria, mwenze wa mwisi Yuda. Muna kuma kiaki, Yesu kakala ye se dia kimuntu ko. (Luka 1:30-35) Yesu wayiza ova ntoto (1) muna longa e ludi mu kuma kia Nzambi, (2) muna songa mbandu ya una tulenda vangila luzolo lwa Nzambi kana nkutu vava tukalanga muna mpasi yo (3) vana moyo andi alunga se “lukûlu.”—Tanga Matai 20:28.
3. Ekuma tuvwididi lukûlu o mfunu?
Lukûlu i ntalu ifutwanga mu kûla muntu ozolele vondwa. (Luvaiku 21:29, 30) O lufwa ye kinunu ke kiakala ko mun’ekani dia Nzambi mu kuma kia wantu. Aweyi tuzayidi wo? Nzambi wavovesa Adami wa muntu antete vo, avo kavangidi dina diyikilwanga muna Nkand’a Nzambi vo “esumu,” fwa kefwa. Muna kuma kiaki, kele vo Adami kasumuka ko, kadi fwa ko. (Etuku 2:16, 17; 5:5) Mun’owu wa Nkand’a Nzambi, muna Adami i ‘mwakotela’ lufwa mu nza yawonso. Muna kuma kiaki, Adami wasambukisa esumu ye tumbu kia lufwa kwa wan’andi awonso. Lukûlu tuvwidi o mfunu muna kutuvevola muna tumbu kia lufwa twasambukiswa kwa Adami.—Tanga Roma 5:12; 6:23.
Nani wafwana futa lukûlu muna kutuvevola muna lufwa? Vava tufwanga, tumbu ki’esumu dia yeto kibeni tufutanga. Ka vena muntu walembi lunga ko olenda kûla akaka mun’esumu.—Tanga Nkunga 49:7-9.
4. Ekuma Yesu kafwila?
Nswaswani yo yeto, Yesu walunga kakala. Muna kuma kiaki, kafwila mu kuma ki’esumu diandi ko, kadi kasala vola esumu ko. Kansi wafwa mu kuma kia masumu ma wantu akaka. Nzambi wasonga zola kwandi kwampwena muna wantu, muna tuma Mwan’andi kafwa muna weto dieto. Yesu mpe wasonga zola muna lemvokela S’andi yo vana moyo andi mu kuma kia masumu meto.—Tanga Yoane 3:16; Roma 5:18, 19.
5. Yesu adieyi kevanganga owau?
Vava kakala ova ntoto, Yesu wawuka mbevo, fula mafwa ye tanina wantu muna vonza. Wasonga mana kesinga vanga kuna sentu mu kuma kia wantu awonso alemvoka. (Matai 15:30, 31; Yoane 5:28) Vava Yesu kafwa, Nzambi wamfula nze vangwa kia mwanda. (1 Petelo 3:18) I bosi, Yesu wavingila kuna koko kwalunene kwa Nzambi yavana Yave kanyadika nze Ntinu a nza yawonso. (Ayibere 10:12, 13) Owau Yesu oyalanga se Ntinu kun’ezulu, alandi andi besamunanga e nsangu zazi mu nza yawonso.—Tanga Daniele 7:13, 14; Matai 24:14.
Ke kolo ko, Yesu osadila wisa kiandi kia Kintinu mu fokola mpasi zawonso y’awana betwasanga zo. Awonso bekwikilanga muna Yesu yo kunlemvokela, bevwa moyo muna paradiso ova ntoto.—Tanga Nkunga 37:9-11.
ZAYA DIAKA MAYINGI
O Nkand’a Nzambi Adieyi Kieleka Kelonganga?
Lukûlu i Lukau Lwampwena lwa Nzambi
Nki i lukûlu? Nkia nluta lulenda kutwasila?


text:
Nzozulu ya Nkengi yi Réveillez-vous!
Ufedji gusenda mazulunalu medu ma Biblia mu mandaga guyida 150. Nzozulu ya Nkengi munidulesa yiguma yi mambu ma gifudji mu mbuga yi mambigudulu ma Biblia. Muni wondjisa hādu (gudulula hādu midjima) yi nsangu di pimbu di Gigumu gi Nzambi yi muni sadisa hādu agumi yi lugwigilu gwena Yezu Kristu. Réivellez-vous! muni lesa kiyo tufwedji ganda mudima mu mapashi madubadala mafuguma yi muni dunga lugwigilu mu mambu makima madulaga Ngangi di gusa ngemba mu gifudji gimpa.


text:
Kimfumu ya Nzambi kele nki?
Kimfumu ya Nzambi kele nki?
BANTU YA NKAKA KE TUBAKA nde yo ke monisaka luyalu ya Nzambi yina kele na ntima ya muntu; bankaka ke yindulaka nde yo kele bikesa yina bantu ke salaka sambu na kutula ngemba mpi bumosi na ntoto ya mvimba. Inki kele dibanza na nge?
MAMBU YINA BIBLIA KE TUBAKA
“Nzambi ya zulu ta tula kimfumu mosi yina ta fwa ve ata fioti. . . . Yo ta bedisa mpi ta sukisa bimfumu yina yonso [ya bantu].” (Daniele 2:44) Kimfumu ya Nzambi kele luyalu mosi ya kieleka.
MAMBU YA NKAKA YA BETO KE LONGUKA NA BIBLIA
Kimfumu ya Nzambi ke yala katuka na zulu.—Matayo 10:7; Luka 10:9.
Nzambi ke sadilaka Kimfumu sambu na kulungisa luzolo na yandi na zulu mpi na ntoto.—Matayo 6:10.
Kimfumu ya Nzambi ta kwisa nki ntangu?
INKI MVUTU NGE TA PESA?
Ata muntu mosi ve me zaba
Ntama mingi ve
Yo ta kwisa ve
MAMBU YINA BIBLIA KE TUBAKA
“Bo ta samuna nsangu yai ya mbote ya Kimfumu na ntoto ya mvimba sambu na kuta kimbangi na makanda yonso, ebuna nsuka ta kwisa.” (Matayo 24:14) Ntangu bo ta longa nsangu ya mbote na ntoto ya mvimba, Kimfumu yina ta kwisa sambu na kufwa ngidika yai ya bima.
MAMBU YA NKAKA YA BETO KE LONGUKA NA BIBLIA
Ata muntu mosi ve na ntoto me zaba kibeni ntangu yina Kimfumu ya Nzambi ta kwisa.—Matayo 24:36.
Bambikudulu ya Biblia ke monisa nde Kimfumu yina ta kwisa ntama mingi ve.—Matayo 24:3, 7, 12.


text:
Nsangu Zambote Zitukidi kwa Nzambi!
What is the good news from God? Why can we believe it? This brochure answers common Bible questions.
Una Olenda Vwila Nluta Muna Finkanda Fiafi
Finkanda fiafi fikusadisa mu longoka Diambu dia Nzambi. Zaya una olenda sadila e Bibila kiaku mu solola e sono iyikilu.
Azeyi i Nsangu Zambote?
Zaya e nsangu zambote zitukidi kwa Nzambi, ekuma e nsangu zazi zifwete samunwinwa mu nzaki, adieyi ofwete vanga.
Nani i Nzambi?
Nga Nzambi una ye nkumbu? Nga okutuvwanga kieleka o mfunu?
E Nsangu Zambote nga kwa Nzambi Kikilu Zatuka?
Aweyi tulenda kadila ye ziku vo Nkand’a Nzambi ludi uvovanga?
Nani i Yesu Kristu?
Zaya ekuma Yesu kafwila, nki i lukûlu, ye adieyi Yesu kevanganga owau.
Adieyi i Kani dia Nzambi mu Kuma kia Ntoto?
Nkand’a Nzambi uyikanga ekuma Nzambi kasemena o ntoto, nkia ntangwa e mpasi zifokoka ye una ukala e zingu ova ntoto.
Nkia Vuvu Tuna Kiau mu Kuma kia Mafwa?
Adieyi dikutubwilanga avo tufwidi? Nga tusinga monana diaka ye azolw’eto ana bafwa?
Nki i Kintinu kia Nzambi?
Nani i Ntinu a Kintinu kia Nzambi, ye nkia mambu Kintinu kiaki kisinga lungisa?
Ekuma Nzambi Keyambulwilanga e mbi ye Mpasi?
E mbi aweyi yayantikila, ekuma Nzambi keyambulwilanga vo e mpasi zakwamanana? Nga e mpasi zisinga fokoka emvimba?
Aweyi esi nzo aku Balenda Kadila ye Kiese?
Yave, wa Nzambi akiese, ozolele vo esi nzo bakala ye kiese. Zaya malongi ma Nkand’a Nzambi mu kuma kia akala, akento, mase yo wana.
Aweyi Olenda Zayila e Nsambila Aludi?
Nga vena ye nsambila mosi kaka aludi? Zaya mambu tanu meswaswanesanga asambidi akieleka ye dibundu diakieleka.
E Nsiku mia Nkand’a Nzambi Nkia Nluta Mikututwasilanga?
Yesu wasonga e kuma tuvwididi luludiku o mfunu ye nkanikinu miole misundidi o mfunu muna Nkand’a Nzambi.
Aweyi Olenda Finamena Nzambi?
Zaya kana vo Nzambi owanga sambu yawonso, aweyi tufwete sambila, adieyi diaka tulenda vanga muna finama Nzambi.
Azeyi i Nsangu Zambote mu Kuma kia Nsambila?
Nga vekala ye ntangwa wantu awonso besambila Nzambi mosi kaka aludi?
Ekuma Nzambi Kasolela Nkangu?
Nkand’a Nzambi osonganga e kuma ye aweyi Akristu akieleka benena bayikakiana.
Ekuma Ofwete Kwamanena?
O zayi waku wa Nzambi ye Diambu diandi aweyi ulenda sadisila akaka? Nkia ngwizani olenda kala yau yo Nzambi?


text:
Aki Nani Bevanganga Luzolo lwa Yave o Unu?
Mbangi za Yave mu nsi zayingi bena, batuka mu makanda ye ndinga zaswaswana. Adieyi disadisanga wantu awaya mu kala kintwadi?
Alweyi i Luzolo lwa Nzambi?
Nzambi ozolele vo luzolo lwandi lwazayakana mu nza yawonso. Alweyi i luzolo lwandi, aki nani belonganga akaka luzolo lwa Nzambi?
Mbangi za Yave Nkia Mpila Wantu Bena?
Mbangi za Yave akwa ozeye? Nkia mambu ozeye mu kuma kieto?
Ekuma Tuyikilwanga vo Mbangi za Yave?
Zaya kuma tatu yatufila mu sola nkumbu yayi.
Aweyi e Ludi kia Nkand’a Nzambi Kiasengomwenwa Diaka?
Nkia ziku tuna kiau vo umbakuzi wakieleka tuna wau wa malongi ma Nkand’a Nzambi?
Ekuma twavaikisila e Nsekola ya Nza’ampa?
Adieyi diswaswanesanga nsekola yayi ya Diambu dia Nzambi?
Nkia Mambu Omona Muna Tukutakanu Tweto twa Akristu?
Tukutakananga mu longoka Nkand’a Nzambi yo kasakesa muntu yo nkwandi. Ngeye mpe olenda kwaku kwiza mu tukutakanu tweto!
O Lungana Kumosi ye Mpangi Zeto za Akristu Nkia Nluta Dikututwasilanga?
Diambu dia Nzambi dikasakesanga Akristu bazolananga. Zaya una olenda mia kintwadi kiaki.
Aweyi Tukutakanu Tweto Tuvangamenanga?
Nga wakiyuvula kala kana kana aweyi tukutakanu tweto tuvangamenanga? Ka lukatikisu ko vo oyangalela kikilu wá malongi ma Nkand’a Nzambi melongwangwa muna tukutakanu tweto.
Ekuma Tutoma Vwatilanga Vava Tukwendanga Muna Tukutakanu Tweto?
Nga e mvuatu mina tuvuatanga mfunu mina kwa Nzambi? Zaya e nkanikinu mia Nkand’a Nzambi mikutusadisanga mu baka e nzengo za mpila ya vuatila yo kuyikubika.
Ayeyi i Mpila Yambote ya Kubikila Tukutakanu Tweto?
O kubama vitila wenda mu tukutakanu dikusadisa mu vua e nluta.
Nki i Nsambila ya esi nzo?
Zaya una e nkubika yayi ilenda kusadisila mu finama Nzambi yo kumika e ngwizani eno muna nzo.
Ekuma Tukwendelanga mu Tukutakanu Twampwena?
Konso mvu, nkumbu ntatu tulungananga mu lukutakanu lwampwena. Aweyi olenda bakila nluta muna tukutakanu twatu?
E Salu Kieto kia Samuna e Nsangu Zambote za Kintinu Aweyi Kivangamenanga?
Tulandanga e mbandu ina Yesu kasisa vava kakala ova ntoto. Azeyi i saka ndekwa tusadilanga?
Nani i Mviti a Nzila?
Akaka muna Mbangi za Yave konso ngonde besalanga 30 yovo 50, ma ola yovo lutila muna salu kia umbangi. Adieyi dikubakasakesanga?
Nkia Sikola Zakubikwa mu Kuma kia Aviti a Nzila?
Nkia sikola zakubikwa mu kuma ki’awana bena mu salu kia ntangwa ke ntangwa kia samuna nsangu za Kintinu?
Aweyi akuluntu besadilanga e nkutakani?
Akuluntu wantu azikuka muna mwanda ana bevitanga o ntu muna nkutakani. Nkia lusadisu bevananga?
Nkia Salu Besalanga Selo ya Salu Muna Nkutakani?
Selo ya salu besadisa e nkutakani mu sala mu mpila yambote. Zaya una e salu yau isadisilanga awonso bekwendanga muna tukutakanu.
Akengi a Zunga Aweyi Bekutusadisilanga?
Ekuma akengi a zunga bekingulwilanga e nkutakani? Nkia nluta olenda vua muna nkingula zau?
Aweyi Tusadisilanga Ampangi Zeto Bebwilwanga e Sumbula?
Vava vebwanga sumbula, vana vau tuvanganga nkubika mu vana lusadisu lwa nitu ye lwa mwanda kw’wana babwidilu sumbula. Mu nkia mpila?
Nani i Ntaudi Akwikizi yo Lulungalalu?
Yesu wasia nsilu vo osola ntaudi ona ovana madia ma mwanda muna ntangw’andi. Aweyi kadi wo vangila?
Aweyi Selo Yambuta Besadilanga o Unu?
Muna tandu kiantete, buka kiakete kia akuluntu ye antumwa basalanga nze buka kia selo yambuta muna nkutakani yakristu. Adieyi tuvova o unu?
Nki i Betele?
Betele i fulu kisadilwanga e salu ye kani dia sikila. Zaya mayingi mu kuma kia awana besadilanga kuna Betele.
Nkia Salu Kisalwanga Kuna Betele?
Wantu bevewanga o nswa wa kwenda kingula konso vula dia Mbangi za Yave. Tulombele wavanga wo!
Aweyi Nkanda Mieto Mikubikilwanga yo Sekolwa?
Tuvaikisanga nkanda mu ndinga vioka 750. Ekuma tukuyivaninanga mu salu kiaki?
Akweyi Kutukanga e Nzimbu Zisadilwanga e Salu Kieto mu Nza Yawonso?
Adieyi diswaswanesanga e nkubika eto ye mabundu mankaka mu diambu ditadidi nzimbu?
Ekuma Tutungilanga Maseka ma Kintinu ye Aweyi Metungi?
Ekuma e fulu yeto ya nsambila iyikilwanga vo Seka dia Kintinu? Zaya una e maseka mama mesadisilanga kuntakani zeto.
Aweyi Tulenda Lunga-lungila Seka Dieto dia Kintinu?
E Seka diatoma veleleswa yo lungwa-lungwa divananga nkembo kwa Nzambi eto. Nkia nkubika zivangwanga mu lunga-lunga e Seka dia Kintinu?
Nkia Nluta Dilenda Kututwasila e Lundilu dia Nkanda dia Torre dia Vigia?
Nga ozolele vavulula mu wokesa o zayi waku wa Nkand’a Nzambi? Tala muna lundilu dia nkanda dina muna Seka dia Kintinu!
Nkia Mambu Tulenda Wana Muna Nzil’eto ya Internete?
Olenda longoka mayingi mu kuma kieto ye mana tukwikilanga yo baka e mvutu za yuvu yaku ya Nkand’a Nzambi.
Nga Ovanga Luzolo lwa Yave?
Yave wa Nzambi zola ke toma kuzolanga. Aweyi olenda songela luzolo lwa kunyangidika lumbu yawonso?


text:
NDUENGISI KWEDI MASSODI MATCHI KABINDAJuly 14, 2011
Tona mutchilumbu tchichi, muzaba ke bakabingola na bakabaswihili badi mukusalanga na seguranca yi MPLA para muku manisa masodi ma FLEC na mitwadisi mi si Kabinda.
Fumu ya yitwadisanga massodi na seguranca na SIRKA yi si Kabinda Ministro da defesa Gabriel Bongo Homem matuba bavengui. Investigacao mu SIRKA ba mueni ke MPLA kindimini mu kuvonda masodi mitu ma FLEC pe mukati investigacao beni, bamueni ke masodi mitu badi kukalanga mu nsi ya kinzeza beni diawu nandi ka matuba ke. Kutona Ku Congo Brazavil ate Congo DRC Kutuna mukilumbo kiki nandi mengi ku bekuwa ke disodi di FLEC ou disodi di Comando negro nkalanga koko diambu di kudimina Risk yi lifua ou kekangamanga mu mioko mia minvondi mi MPLA.
Tona bubu kamatubeso ke nzola nbongo yeka beni ,mukati FLEC diao kuvukubuka kweka kuwombo vutukanu mu minsitu mieto kebefo tussakambo bidia mayaka, madezo, malolo, zingazi, zimbala, manha, zipinda zitchiefo, sigar, tomato, mafuta makanzi, saka, makamba, malavu ma maba madi, muminlangu mitu zifu zidi momo zingola, zipudi, na zimbizi zinkaka beno muzemi ziao, munsitu bibulo nzambi otuvana bia nzingumba, zitzezi, zi nzau, zingolo zinsitu na zibuala bika kuzimbikano ke zinuni zikaka zambim otuvana zia para kudia, pe nabibulo bibuala buka zingobi, zikombo, zingolo.
Diao kamatuba mesmo mukusumbisa bedi kubaka nzibongo bikano kuvukubuka ti mudidi kuvuka kuidi BIBANDI kano mbamumana nzimbongo zizio bakabaswahil na babikongo badi mukunbulanga mu mioko mi bibulungu zitu veka mes kilumbu kiki MPLA maleka mintambo massaba ke matu bitu madidi nzimbongo zi zimenga ma batu makabinda.
Mayaya bano kintuadi ki kunuanisa MPLA boso tuvuka kumbo mueka simbano me ti, zifles vangano zimbedi, mamaya mata ma muala bible yi tukamba para nzabi ka kukeba teti ikeba zieveka kuedi mbeni, ke betu zi Senadore na Zi Ministro zi Nkota Likanda tuedi ku negosa na nzinsi zu kaka para kunuanisa MPLA me beno sadilano biobio yimamukanba ke tangu isiko tchinanu nzambim okamba bana ba Isayel ke nuanano beno kabo mukuka mutchivika tchi mbeni nandi kasi ntomba meno mubasefisa vakati tchiowa ntangu muntabula zi orde zikuvika mufueni kusadila mao mes yalakpla yino matondo.
Posted by Cabinda Nation.


text:
Balukutakanu ya Mabundu ya Bambangi ya Yehowa
Tala balukutakanu na beto, mpi sosa kisika ya pene-pene yina beto ke salaka balukutakanu.
Inki Mambu Ke Salamaka na Balukutakanu ya Bambangi ya Yehowa?
Beto ke salaka balukutakanu ya lusambu mbala zole konso mposo. (Baebreo 10:24, 25) Balukutakanu yai ke vandaka sambu na bantu yonso. Beto ke longukaka Biblia mpi mutindu beto lenda sadila malongi na yo na luzingu na beto.
Bantu ke pesaka bamvutu na balukutakanu na beto kaka bonso na nzo-nkanda. Balukutakanu ke yantikaka mpi ke sukaka na nkunga mpi kisambu.
Yo ke lomba ve nde nge vanda mbangi ya Yehowa sambu na kukwisa na balukutakanu na beto. Bantu yonso lenda kwisa. Kukota kele ya ofele. Beto ke kongulaka ve mbongo
Longuka Mambu Mingi
Inki Mutindu Balukutakanu ya Bambangi ya Yehowa Ke Salamaka?
Keti nge me kudiyulaka nki mambu ke salamaka na balukutakanu na beto? Ntembe kele ve nde nge ta yituka malongi ya mbote ya me simbama na Biblia yina nge ta baka kuna.
Inki Mutindu Mambu Ke Salamaka na Mabundu ya Bambangi ya Yehowa?
Longuka mutindu beto ke bakaka lutwadisu mpi bantuma na nzila ya ngidika yai.


text:
Nsangu ya Mbote ya Mekatuka na Nzambi!
Inki kele nsangu ya mbote ya mekatuka na Nzambi? Sambu na nki beto lenda ndima yo? Kamukanda yai ke pesa mvutu na bangiufula ya Biblia yina bantu mingi ke yulaka.
Mutindu Nge Lenda Baka Mambote ya Kamukanda Yai
Kamukanda yai tasadisa nge na kusepela kulonguka Ndinga ya Nzambi, Biblia. Baverse yina kele na nsuka ya konso paragrafe kesonga nge kisika nge lenda tanga na Biblia na nge.
Nsangu ya mbote kele nki?
Longuka nki kele nsangu ya mbote ya mekatuka na Nzambi, sambu na nki yo kele mfunu, mpi inki beto fwete sala.
Nzambi kele nani?
Keti Nzambi kele ti zina mpi keti yandi kekudibanzaka sambu na beto?
Keti nsangu ya mbote mekatukaka mpenza na Nzambi?
Inki kendimisa beto nde Biblia ketubaka mambu ya kyeleka?
Yezu Kristu Kele Nani?
Longuka sambu na nki Yezu fwaka, nkudulu kele nki, mpi mambu yina Yezu ke sala ntangu yai.
Lukanu ya Nzambi Sambu na Ntoto Kele Nki?
Biblia ketendula sambu na nki Nzambi salaka ntoto, ntangu bampasi tasuka, mpi mambu yina tasalama na makwisa sambu na ntoto mpi bantu yina kezinga kuna.
Keti Kivuvu Kele Sambu na Bafwa?
Inki kekuminaka beto kana beto mefwa? Keti kilumbu kele beto tamona diaka bampangi na beto ya mefwaka?
Kimfumu ya Nzambi Kele Nki?
Nani kele Ntotila ya Kimfumu ya Nzambi, mpi nki mambu Kimfumu ta sala?
Sambu na Nki Nzambi Mepesaka Nzila na Mambi mpi na Bampasi?
Inki mutindu mambi yantikaka, mpi sambu na nki Nzambi mepesaka nzila nde yo landa kuvanda? Keti kilumbu kele mambi mpi bampasi tasuka?
Inki Mutindu Dibuta na Nge Lenda Vanda na Kyese?
yehowa, nzambi ya kiese, ke zola nde mabuta kuvanda na kiese. Mona bandongisila ya mbote ya Biblia ke pesa sambu na babakala, bankento, bibuti, mpi bana.
Inki Mutindu Nge Lenda Zaba Dibundu ya Kyeleka?
Keti dibundu ya kyeleka kevandaka kaka mosi? Tadila mambu tanu ya kuzabila dibundu ya kieleka.
Inki mutindu minsiku ya Biblia kenatilaka beto mambote?
Yezu tendulaka sambu na nki beto kele na mfunu ya lutwadisu mpi nki kele minsiku ya Biblia zole ya mfunu.
Inki mutindu nge lenda kwenda penepene na Nzambi?
Zaba kana Nzambi kewaka bisambu yonso, mutindu beto fwete samba, mpi mambu ya nkaka ya beto lenda sala sambu na kukwenda pene-pene ya Nzambi.
Inki Kele Nsangu ya Mbote na Yina Metala Mabundu?
Keti kilumbu kele bantu yonso ta vanda ya kuvukana na lusambu ya Nzambi mosi kaka ya kyeleka?
Sambu na nki Nzambi Mevukisaka Bantu na Yandi?
Biblia ke zabisa beto sambu na nki mpi nki mutindu bo me vukisaka Bakristu ya kieleka.
Sambu na Nki Nge Fwete Landa Kulonguka?
Inki mutindu bantu yankaka lenda baka mambote na nzayilu yina nge mebakaka na yina metala Nzambi? Nge lenda vanda ti bangwisana ya nki mutindu ti Nzambi?


text:
Bamvutu na Bangiufula ya Biblia
Inki mutindu nge lenda vanda kibuti ya mbote?
Mwana ke yelaka mbote na nzo yina bibuti ke zolanaka mpi ke pesanaka luzitu. (Bakolosai 3:14, 19) Bibuti ya mbote ke zolaka bana na bo mpi ke sikisaka bo kaka mutindu Yehowa Nzambi sikisaka Mwana na yandi.
Tata na beto ya zulu ke widikilaka bansadi na yandi mpi ke bakisaka mawi na bo. Bibuti ke salaka mbote na kulanda mbandu na yandi mpi ke widikilaka bana na bo ntangu bo ke tuba. (Yakobo 1:19) Bibuti fwete tudila mawi ya bana na bo dikebi, ata yo kele mbote ve.
Inki mutindu nge lenda sansa bana sambu bo kuma bambuta ya me fwana?
Sambu nge kele kibuti, nge kele ti kiyeka ya kutula bansiku. (Baefezo 6:1) Landa mbandu ya Nzambi. Yandi ke zolaka bana na yandi na mutindu yandi ke zabisaka bo na pwelele yonso bansiku na yandi mpi bampasi ya lenda kumina bo kana bo buya kulemfukila yo. (Kuyantika 3:3) Na kisika ya kupusa bantu na kulemfukila yandi na kingolo-ngolo, Nzambi ke zabisaka bo mambote ya bo lenda baka kana bo ke sala mambu ya mbote.
Vanda ti lukanu ya kusadisa bana na nge na kuzola Nzambi. Mpidina, bo ta sala mambu na mayele yonso ata nge kele ve ti bo kisika mosi. Diaka, Nzambi ke longaka ve kaka na bangogo, kansi yandi ke pesaka mbandu. Yo yina, yantika ntete na kuzola Nzambi sambu nge longa bana na nge mpi na kuzola yandi.
Longuka Mambu Mingi
Inki Mutindu Dibuta na Nge Lenda Vanda na Kyese?
yehowa, nzambi ya kiese, ke zola nde mabuta kuvanda na kiese. Mona bandongisila ya mbote ya Biblia ke pesa sambu na babakala, bankento, bibuti, mpi bana.


text:
E Nkutakani Zeno Aweyi Zisadilanga?
Buka ki’akuluntu kilunga-lunganga konso nkutakani. Tezo kia nkutakani 20 ziyikilwanga vo zunga, e zunga 10 yiyikilwanga vo mvivu. Muna mvu, akengi a zunga ye mvivu nkumbu miole bekingulanga konso nkutakani.
Ampangi ana besadilanga Yave tuka kolo, besalanga muna buka kia Selo Yambuta kuna Vula diasina dia Mbangi za Yave kuna Brooklyn, Nova York, yau bekubikanga luludiku ye malongi ma Nkand’a Nzambi mevewanga muna nkutakani zawonso.
ZAYA DIAKA MAYINGI
AKI NANI BEVANGANGA LUZOLO LWA YAVE O UNU?
Nkia Mambu Omona Muna Tukutakanu Tweto twa Akristu?
Tukutakananga mu longoka Nkand’a Nzambi yo kasakesa muntu yo nkwandi. Ngeye mpe olenda kwaku kwiza mu tukutakanu tweto!
YUVU ITOMA YUVULWANGA
Nga Mbangi za Yave Bena ye Mfumu za Dibundu Befutwanga?
Nga vena ye mfumu za dibundu baswaswana ye minkwikizi akaka? Aki nani betumbikwanga nze selo?
TUKUTAKANU
Nkia Mambu Mevangamanga Muna Seka dia Kintinu?
Kota wamona mana mevangamanga mo.


text:
ne muanda nsemi
Nlongi A Kongo Ne Muanda Nsemi Ne Makandala Grand Maitre de Bundu dia Kongo Chef Saint de l’Afrique Centrale Ntumua Tata Nzambi a Mpungu, Ntumua Bisimbi bia Nsi ye Bakulu ba Kongo, i Mfumua Kinzambi kia Kongo, ubikuanga vo Nlongi ‘a Kongo, Nkuluntu a Bundu dia Kongo, ovo Kusua kia Nkulu Nsaku Ne Vunda, Ngudi’a Nganga ya Kinlongo kia Kongo. Salu kiandi i mu tomesa Bakongo mu kimpeve, isavo sukula Miela mia Bakongo ye nata mio mu kota mu nkalasani yabiza ye MUANDA VELELA, kidivo lusakumunu lua Tata Nzambi’a Mpungu luafuluza KONGO dieto ye natina BAKONGO Mpulusu vava Ntoto ye mu Mazulu. Salu kia Nkâka Nsaku Ne Vunda. Ingeta Ibobo Ibobo


text:
Malongi 5
Lukanu mbi Nzambi kadi va Ǹtoto’e?
1. Mu kibila mbi Nzambi ka vangila ǹtoto’e?
Yave wu vana ǹtoto kwidi bantu. Wawu ǹzo’itu. Buawu, ma tata mitu ma nteti, Adami ayi Eva, basa vangu ko mu kukadila ku diyilu. Nzambi wu yivangila zimbasi mu dyambu ba zingila ku diyilu. (Yobi 38:4, 7) Nandi wu tula dibakala di nteti ku paladizu yi mbote bantedilanga lumbu lu Edeni. (Ngenesi 2:15-17) Yave wu vana Adami ayi bana bandi dyana di luzingu lu ḿvu ka ḿvu.
Va nteti, lumbu lu Edeni luawu to luba paladizu. Bantu ba nteti bakwela nkanu ba wesa ǹtoto wumvimba dikanda di bantu. Buna bu bina vyokila ntangu, bawu nkanu ba vwa ǹtoto wonso ayi wu bina baluka paladizu. (Ngenesi 1:28) Ǹtoto usikilanga ntangu yi ka yimani. Wawu wela kadidila lumbu lu bantu.
2. Kibila mbi mu bilumbu bitu paladizu yi nkambulu va ǹtoto’e?
Adami ayi Eva basa tumamana ko mu minsiku mi Nzambi dyawu Yave ka ba kukisila ku Edeni. Vasiko muntu wu lenda balula ǹtoto wu bevutikila paladizu. Kibila“ńtoto wayekulu mu myoko mya ḿkwa wambi”.
Bu kyedika ti Yave wu suka mu ku manisa lukanu lwandi lutedi mu bantu mu ǹza yimvimb’e? Ḿve! Nandi ǹkwa ngolo dyawu ka lendi suka ko. (Yesaya 45:18) Nzambi wala vutula bantu buna bu bela makani mandi va nteti.
3. Bwidi Paladizu yala vutikil’e?
Mu luyalu lu Yesu, Ǹtinu wu Nzambi ka sola, yawu ntangu beni paladizu yala vutukila. Mu ḿvita wu bantedilanga Halamangedo, Yesu wala twadisa zimbasi ayi wala tulula ba ka bonso ba nkambu vanganga luzolo lu Nzambi. Ku ntwala Yesu wala tula Satana mu buloku mu 1000 ki mi ḿvu. Bantu ba Nzambi bela vuka kibila Yesu wala ba kyeba. Bawu bela zinga mu manyenze mu luzingu lu ḿvu ka ḿvu.
4. Ntangu mbi zimpasi zyala manin’e?
Ntangu mbi Nzambi kala manisa zimpasi va ǹtoto? Yesu wu vana “kidimbu“ ki monisa ti ntangu yeka yinkufi. Nzingulu yi bantu mu bilumbu bitu yinlubula ti tsukulu yi ma fikama.
Mu luyalu lu Yesu ku diyilu mu 1000 li mi ḿvu nandi wala manisa zimpasi va ǹtoto. (Yesaya 9:6, 7; 11:9) Ku bika kwandi kisalu ki ntinu, angi Yesu wala sala buka Nganga Nzambi, mu ku manisa masumu ma bantu ba nzolanga Nzambi. Dyawu mu nzila Yesu, Nzambi wala manisa kimbevo, bu nunu, ayi lufwa.
5. Nani wala zinga ku Paladizu’e?
Wonso wu ǹtumamana mu minsiko mi Nzambi nandi wala zinga ku paladizu. (1 Yoane 2:17) Yesu wu fidisa minlongisi myandi mo batomba ba bumpombo ayi ba ba longa kuvanga luzolo lu Nzambi. Mu ntangu yitu Yave widi mu ku kubika mafunda na mafunda li biveve bi bantu, bala zingila ku paladizu ku ntwala va ǹtoto. (Sefania 2:3) Mu Zi nzo zi Kintinu ki Zimbangi zi Yave, bantu ba nlongukanga bu ku bela banuni ba mbote, matata mambote ayi bakazi ba mbote ove zi ngudi zi mbote. Bana ayi matata, ba ǹzitusanga Nzambi va kimweka, banlongukanga ǹzingulu zimbote ayi bamvuntulanga matondo mu malongi ma Nzambi.


text:
Kôngo ya Kati
Kongo ya Kati kele kizunga ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi. Yandi kele kizunga mosi na simu ya kalunga. Mbanza-mfumu ya Kongo ya Kati kele Matadi. Bambanza ya nene ya nkaka kele Mboma, Muanda, Banana, Mbanza-Ngungu na Vivi.
Dikanda luta nene ya kizunga yai kele bakongo.
Contents
Kinkulu[soba | edit source]
- 1933: kabu ya kizunga Léopoldville
- 1962: Kongo ya Kati
- 1966: kizunga Kinsasa me kabula na Kongo ya Kati
- 1971: Zaire ya Mitiu (Bas-Zaire)
- 1997: Kongo ya Mitiu (Bas-Congo)
- 2005: Kongo ya Kati


text:
Hotel Lodge Mbwela ikele na na nzila ya Kinshasa – Matadi, kizwunga na Secteur Kisantu, na ilometbakono.’res 11O (nkama mosi na kumi) katuka Kinsa ti Matadi na Province ya Bakongo (Bas-Congo).
Na mpila yina, bantu ya impa na bisalu na bisalu ya Mbwela Lodge kee zola kutunga ba inzo ya kuala ya nkaka na kati ya kimvuka ya Mbwela bau zola kupesa mabaza ya mbote na bisalu yina a impa;
Na yau, bau kee pesa mfunu mingi na kulonguka diaka na « expérience professionnelle na ba ntwadisi yonso ya bisalu ya impa na kimvwaka ya Hotel Mbwela Lodge.


text:
de Muanda Pika-Pende,
ont connu la visite de S. Exc. Mgr
MBUKA Cyprien, cicm, évêque de Boma,
durant le week-end du 27 au 28 décembre 2008.
Chose normale, car le dimanche
28 décembre était la fête
de la Sainte Famille, patronne
de cette jeune paroisse, dont le presbytère
pousse déjà...Bravo !
Les fidèles ont réservé à leur Pasteur
un accueil plus que chaleureux !
Ci-après vous pourriez lire, en Kikongo,
l'homélie de Monseigneur au cours
de la messe. On remarquera dans les diapositives
que Mgr a conféré le sacrement de
confirmation à plus de deux cents jeunes.
Toute la visite peut-être visionner e diapositives à partir de l'adresse ci-après :
http://picasaweb.google.fr/cypmbuka/VISITEPASTORALEPIKAPENDEDEC2008#
Bampangi ya munu ya luzolo,
Yenge ! …Zola !
Zola !...Kiese !
Ndinga ya Nzambi kezibula betu mayele samu betu sudika mbote mbote makaba nyoso yayi Nzambi medukudila betu kilumbu yayi. A batata…a bamama…Luteka matu, luteka…Ndimbidika.
Na lutangu ya ntete, yina mebakama na buku ya lubeso, Abraham kesolula na NZAMBI diambu ya kubuta ve muana na nketo na yandi Sara. Nzambi kuizaka ndima yina Abraham vuandaka sosa. Abraham vovilaka nketu na yandi Sara, yandi kuizaka yimata na bukulutu na yandi. Na lutangu ya zole, Mukanda na batu ya « Yuda », ketubila kikhulu ya Abraham, luzingu na yandi yonso kemonana na lukuikinu ya kusikama na Nzambi. Evanzeli ya Santu Luka ke tubila betu disolo yina ya muana « Yezu » bamekuenda monisa na tempolo mpe kutuengusu ya Maria nakulandakana nsiku ya Moïse. Na sika yayi, banlubudi Syméon na Anne bake sudikisa mutindu muana Yezu ke kuiza zingila mpe yina ke kuiza salama na luzingu ya bambuta na yandi, betu ke kanisa mingi Maria. Yezu kele kiezila kengenga na inza ya mvimba, kansi yandi kele diaka kidimbu ya kukabuana : batu kele ke kuiza baka luvelo ya moyo samu na yandi ; ba yankaka ke kuiza zengulu nkanu kaka samu na yandi ; ba Maria, bakuizaka monisa ti samu na Yezu, muana na yandi, yandi fuanaka mona phasi mingi.
Dilongi nini betu lenda lunda na ndinga ya Nzambi betu me kuwa ? Na kulandakana mambu me tadila makuela zole yayi, Abraham na Sara mpe Joseph na Maria, kaka mutindu masonama ya Santu betu metanga ketubila betu yawu, mambu ya ngudi ke luengusa betu na luzingu ya betu ya bukristu yawu yayi. Ya ntete : lukuikinu ya kieleka ya kele kukipesa mvimba mvimba na Nzambi. Kivuvu ya mutindu yayi kekatusa mabanza ya kulemba, ya kukondua diaka lukuikinu mpe kusala ata ngolo mosi ve na ntuala ya mpasi. Ya zole : lukuikinu ya kieleka ya zona tuba ti betu ndima bampasi samu na Nzambi. Ya tatu : lukuikinu ya kieleka zona tuba kusala mambu ya mbote yina Nzambi me sala na luzingu ya betu mpe kulunda yawu. Ya iya : lukuikinu ya kieleka kepesa luzitu na nzingulu mpe minsiku ya mbote ketuadisa dingumba ya bantu. Ya tanu : Nzambi kebikaka ve banyionso yina me kukipesa na yandi lokola bana me kangama na tata ya bawu : mvutu na yandi na nyionso betu kelombaka yandi, ata ya vuanda ve mutindu betu zonina, kansi ya kele ya kufuana samu na mambote ya betu.
Lokola Ndinga ya Nzambi betu me kuwa kilumbu yayi ke tubila mingi bakala na nketo na kati ya dikuela, papa na mama, betu kebalula meso ya betu bisika nyonso mesangana kento na bakala. Betu melomba bawu balandakana mbonosono ya dikanda ya Abraham na Joseph, bakanisa na kukotisa mbote mbote na ntima bunene ya mambu betu me landa na Ndinga ya Nzambi.
Dilongi ya ntete : bakala na kento fuana lunda lukuikinu ya nnene ya Nzambi. Bazaba solula mpe kukipesa na Nzambi mutindu bana ke solulaka mpe ke kukipesa na tata ya bawu ya luzolo. Abraham na Sara badasukilaka Nzambi ve samu babutaka ve . Kansi basalaka kivuvu ya bawu na Nzambi. Maria na Joseph mpia mutindu mosi badasukilaka Nzambi ve samu yandi pesaka bawu muana yina natilaka bawu mpasi mingi ; bandimaka luzolo ya Nzambi na kivuvu mpe na kiese. Na kati ya mpasi ya bawu na dikuela bavuandaka suamina kaka na Nzambi na kukuendaka na Tempolo. Ata mbala mosi ve balozaka lukuikinu ya bawu na kundimina mambu ya kindoki to kukuenda na inzo ya bazuzi. Dilongi ya zole, yakele nzola na muninga mutindu kivuvu na Nzambi kemonisina yawu. Bamendimina kuzinga sika mosi. Konso mutu me yamba muninga na yandi. Yandi ke bika yandi ve na thangu ya mpasi: kuzanga muana, kimbevo, kusukama, kuzanga mbongo to bima ya kaka ya lunzingu. Na luzingu ya bawu ya dikuela Sara landakanaka ve Abraham na kusosa kuzaba samu na nini ba vuanaka kuenda sika yina. Yandi vuandaka nyongina ve bakala na yandi na ndambu. Abraham zabaka kuandi ti balenda buta muana ve samu Sara vuandaka kisita. Yandi vuandaka ve na dibanza ya kusekinina, kufinga kento na yandi to kufukusa yandi samu yandi vuandaka kisita. Kansi Abraham zonaka Sara na ntima na yandi yonso. Yandi vuandaka sikimisa yandi na busita yina vuandaka na yandi. Na dikuela ya Joseph na Maria, ya kele diambu ya mpasi na kundima luzingu ya mutindu yayi : Joseph mendima kuzinga na kento yina yandi mezaba mbote ti ata muana mosi ve yandi lenda buta na yandi. Kansi na ndinga ya Anzelu yandi mendima, na kivuvu, diambu yina kesala yandi mpasi. Ata sika mosi ve na masonama ya Santu, betu kemona minzonzi na dikuela ya bawu. Maria na Joseph basanganaka samu na kunuanisa mvualangani to mpasi yina salamaka na luzingu ya bawu ; ba vuandaka zolasana mpe salasana. Na mpasi ya bawu ya dikuela, bandimaka kuzinga sika mosi na nzola mpe luzitu na muninga. Ata mbala mosi ve banataka mambu ya luzingu ya bawu na bantu ya kaka. Dilongi ya tatu, yakele nzola ya bambuta na bana ya bawu. Betu zaba mpasi Maria na Joseph monaka samu na muana ya bawu Yezu : kubutuka na yandi na sika ya kiadi mpe ya kusukama. Na nima to bilumbu landilaka, batinisaka yandi na Egypte samu Herode vuandaka sosa kufua yandi. Na ntangu bakutanaka yandi na Tempolo na kati ya bakulutu vuandaka longuka Ndinga ya Nzambi, Maria na Joseph balembaka ve na mambu Yezu zabisaka bawu. Bakangamabaka kaka na muana ya bawu. Ba zonaka yandi mpe kusadisa yandi na ntima mbote. Dilongi ya iya samu na kumanisa dibanza yayi : ya kele kusangana ya Nzambi na bantu kele na inza. Na ntangu ba nataka Yezu na Tempolo Nzambi me sangana na betu bantu na kituadi na muana na yandi. Nzambi me ndima mpe me sadila nsiku ya bantu ya YUDEYI ; nsiku yina ketinda bambuta na kutambita na Tempolo muana yina me butuka. Ya kele samu na kumonisa mpe kuzingila na mbote nyonso kusangana na yandi na bantu, Yezu me nlevuka na nsiku yina.
Lokola mutubaka yawu na dilongi ya munu ya noël ; Noël ya kele Nzambi kesala kintuadi na betu bantu. Ya zona tuba ti :« Nzambi samu na betu », « Nzambi sika mosi na betu », « Nzambi na kati ya betu » ; ya kele ndinga me kituka musuni mpe me kuiza vuanda na kati ya betu cfr Jn1,14. Na yina metadila luzingu ya dikanda ; betu fuana sala na konso sika betu ke vuandaka, na baparoisse, na diocèse ya betu , kisalu yina metadila kutomisa makuela ya Nzambi. Kusadisa ba yina kezingilaka sika mosi kansi bamesala tete ve dikuela ya Nzambi, bazua sakramento yina. Kupesa malongi na bantueni samu bawu sudika diambu ya mbote kele na dikuela ya Nzambi yina dibundu kepesa. Ba fuana zaba diaka diambu yina ya kitoko mpe ya kusonga na kutuamina na dikuela ya Nzambi, na nima ba kekuiza baka bana. Batata na bamama kele na makuela ba kekuiza landakana mbonosono ya Abraham na Sara, ya Joseph na Maria na kusala na kati ya dikanda lukuikinu ya nnene na Nzambi nzola na muninga mpe kukangama na bana.
Samu na betu nyonso, betu landakana mbonosono ya Yezu yina me ndima kusangana na betu mvimba mvimba. Na mutindu yina, betu lendaka vuanda bakristu kena bukulutu, kena lukuikinu mpe kesala. Konso mutu , konso dikanda, konso buala, konso quartier, konso cité, konso paroisse na kati ya diocese mpe insi ya betu fuana zingila na kusala kintuadi ya kieleka na bantu yonso. Kintuadi yina kenata betu na kuzaba bampasi ya baninga, na kusalasana to kukabasana bima yina Nzambi me pesa betu. Ngindu ya kusala kintuadi to « Jumelage » na kati ya baparoisse yakele dibanza mekokana na bamambu ya mfunu betu zona saladila na diocese ya betu. Baparoisse kekuiza simbasana mpe kupesasana lusadisu, malongi na yina me tadila muela mpe musuni.
Mu’ zona vutudila matondo, bampangi ya betu nyoso bakusaka lutelo ya Mfumu Nzambi na Sakramento ya Dikuela mpe bayina kesalaka ngolo samu dikuela ya bawu kangama na nzola ya Nzambi. Ya’kele mbonosono yannene samu na bampangi nyonso yina kena kuzinga nsika mosi, kansi me-kokisa ntete ve bansiku ya Dibundu na yina me-tadila dikuela. Ya’kele mpia diluaku samu na kumonisa na bantueni lutelo ya dikuela ya Nzambi. Mfumu Nzambi kindisa lukuikinu, kivuvu mpe nzola ya wu.
Na kumanisa, mukena kiese mingi samu benu mepona Dikanda ya Santu Nkebi ya paroisse ya benu. Ya kele paroisse ya ntete na diocèse ya betu mepona dizina yayi. Betu ketula ntima ti paroisse ya benu kekuiza sadisa diocèse ya betu samu na kunata mambote nyonso ketadila makanda ya betu, mingi mingi luzolo na kati ya tata, mama mpe bana.
Na nyengo yayi ya Dikanda ya Santu, betu kelomba na Mfumu Nzambi samu yandi sambula benu mpe pesa na benu yonso mavimpi ya muela mpe ya nzutu na mvula yayi ya impa. Amen.


text:
Inki Mutindu Mambu Ke Salamaka na Mabundu ya Bambangi ya Yehowa?
Kimvuka ya bankuluntu ke twadisaka konso dibundu. Mabundu kiteso ya 20 ke salaka nziunga mosi mpi banziunga kiteso ya 10 ke salaka distrike mosi. Bankengi-ntambudi yina beto ke bingaka bankengi ya nziunga mpi ya distrike ke kwendaka kutala mabundu mbala na mbala.
Nto-Kimvuka yina me salama na Bambangi ya me salaka bamvula mingi ke pesaka lutwadisu mpi bantuma ya me katuka na Biblia. Nto-Kimvuka yango ke salaka kisalu na babiro ya nene ya Bambangi ya Yehowa na Brooklyn, na New York.—Bisalu 15:23-29; 1 Timoteo 3:1-7.
Longuka Mambu Mingi
BANANI KE SALA LUZOLO YA YEHOWA BUBU YAI?
Inki Nge Ta Mona na Balukutakanu ya Bambangi ya Yehowa?
Beto ke kutanaka sambu na kulonguka Biblia mpi kupesana kikesa. Bo ta yamba nge na kiese yonso!
BANGIUFULA YINA BANTU KE YULAKA MINGI
Keti Bambangi ya Yehowa Ke Vandaka ti Bamfumu Yina Bo Ke Futaka Mbongo?
Keti luswaswanu yina ke vandaka na kati ya bamfumu ya mabundu ti bantu ya mabundu na bo ke vandaka na kati na beto? Banani kele bansadi?
BALUKUTAKANU
Inki Mambu Ke Salamaka na Nzo ya Kimfumu?
Kota na kati mpi tala nge mosi mutindu yo kele.


text:
DILONGI YA 9
Inki Mutindu Dibuta na Nge Lenda Vanda na Kyese?
1. Sambu na nki kukwelana na meso ya leta kele mfunu sambu dibuta kuvanda na kyese?
Nsangu ya mbote kekatukaka na Yehowa, Nzambi ya kyese, yina kezolaka nde mabuta kuvanda na kyese. (1 Timoteo 1:11) Yandi muntu yantikisaka makwela. Yo kele mfunu na kukwelana na meso ya leta na mpila nde makwela kuvanda na kyese, sambu yo kesadisaka na kusansa bana na mutindu mosi ya mbote mpenza.
Inki mutindu Nzambi ketadilaka makwela? Yandi kezolaka nde yo zinga kimakulu. Bakristu fwete zitisa bansiku ya bwala na bo na yina metala kusonikisa makwela na mukanda ya leta. (Luka 2:1, 4, 5) Yehowa kezolaka nde konso nkwelani, bakala to nkento, kuvanda ya kwikama na nkwelani na yandi. (Baebreo 13:4) Yandi kemengaka kufwa makwela. (Malashi 2:16) Kansi yandi kepesaka Bakristu nswa ya kufwa makwela mpi kukwela dyaka kana nkwelani mosi mesala bizumba.
2. Inki mutindu bakala mpi nkento fwete sadilana mambu?
Yehowa kugangaka babakala mpi bankento sambu na kusadisana na makwela. (Kuyantika 2:18) Sambu yandi kele mfumu ya dibuta, bakala fwete lungisa bampusa ya kinsuni ya bantu ya dibuta na yandi mpi kulonga bo mambu ya Nzambi. Yandi fwete zola nkento na yandi mingi kibeni. Babakala ti bankento fwete zolana mpi kuzitisana. Sambu babakala mpi bankento yonso kele bantu ya kukonda kukuka, kikalulu ya kulolulana kele mfunu mingi sambu yo kesadisaka bankwelani na kuvanda na kyese na makwela na bo.
3. Keti nge lenda kabwana ti nkwelani na nge kana makwela na beno kele ve na kyese?
Kana beno kenwana ti bampasi na makwela na beno, beno zole fwete sala ngolo na kusadilanaka mambu ti zola. (1 Bakorinto 13:4, 5) Ndinga ya Nzambi kesyamisaka ve bankwelani na kukabwana sambu na kumanisa bampasi yina kebasikaka na makwela.
4. Bana, Nzambi kezolaka nki sambu na beno?
Yehowa kezolaka nde beno vanda na kyese. Yandi kepesaka beno bandongisila ya kuluta mbote na mutindu beno lenda sepela na buleke na beno. Yandi kezolaka nde beno baka mambote na mayele mpi na eksperiansi ya bibuti na beno. (Bakolosai 3:20) Yehowa kezolaka mpi nde beno mona kyese ya kusala mambu sambu na Ngangi na beno mpi Mwana na yandi.
5. Bibuti, beno fwete sala nki sambu bana na beno kuvanda na kyese?
Beno fwete sala ngolo sambu na kupesa bana na beno madya, bilele mpi kisika ya kuzinga. (1 Timoteo 5:8) Kansi, sambu bana na beno kuvanda na kyese, yo kele mpi mfunu nde beno longa bo na kuzola Nzambi mpi kulongama na yandi. (Baefezo 6:4) Kana bana na beno kemona nde beno kezolaka Nzambi, yo lenda vanda na bupusi ya ngolo na ntima na bo. Kana malongi na beno kesimbama na Ndinga ya Nzambi, yo lenda sadisa bana na beno na kuvanda na mabanza ya mbote.
Kana beno kesyamisa mpi kesikisa bana na beno, yo tanatila bo mambote. Yo kele mpi mfunu nde beno sungika bo mpi kupesa bo disipline. Kusala mutindu yai ketaninaka bo na bikalulu yina lenda sala nde bo vanda ve na kyese. (Bingana 22:15) Ata mpidina, nge fwete pesa ve bana na nge disipline na ngolo to na nku yonso.
Bambangi ya Yehowa kebasisaka mikanda mingi sambu na kusadisa bibuti mpi bana. Malongi ya mikanda yango kekatukaka na Biblia.


text:
NZOZULU YA NKENGI
Bambangi ya Yehowa Kele Bantu ya Nki Mutindu?
Nge lenda yituka na kumona Bambangi ya Yehowa na bisika ya nkaka.
KUZINGA NA KUWAKANA TI MINSIKU YA BIBLIA
Ngolo Ke Katukaka na Kusadila Yehowa
Verse mosi ya Biblia ndimisaka Hércules nde yandi lenda yambula kikalulu na yandi ya kuwa makasi mpi kulwata kimuntu ya mpa yina ta kumisa yandi muntu ya pima mpi ya ke zolaka bantu.
LUKUTAKANU YA DISTRIKE
Lukutakanu ya Distrike na Ndinga ya Tagalog na Roma—“Lukutakanu Mosi ya Nene ya Dibuta!”
Sambu na Bambangi ya Yehowa mingi yina ke tubaka ndinga ya Tagalog na Eropa, yo vandaka mbala ya ntete ya kusala lukutakanu ya distrike ya bilumbu tatu na ndinga na bo.
BALUKUTAKANU
Balukutakanu ya Mabundu ya Bambangi ya Yehowa
Mona bisika yina beto ke vukanaka mpi mutindu beto ke sambilaka.
BANGIUFULA YINA BANTU KE YULAKA MINGI
Mbongo yina Bambangi ya Yehowa Ke Sadilaka Kisalu na Bo Ke Katukaka na Wapi?
Sambu beto ke kongulaka ve mbongo mpi ke lombaka ve ndambu ya kumi, tala mutindu kisalu ya kulonga ke landa kusalama mpi kuyela na ntoto ya mvimba.
Bantalu ya Nene na Ntoto ya Mvimba
-
240
—Ntalu ya bansi yina Bambangi ya Yehowa kele
-
8 220 105
—Ntalu ya Bambangi ya Yehowa na ntoto ya mvimba
-
9 708 968
—Ntalu ya bantu yina Bambangi ya Yehowa longukaka Biblia ti bo ya ofele
-
19 862 783
—Ntalu ya bantu yina vukanaka na Lusungiminu ya lufwa ya Kristu yina ke salamaka konso mvula
-
118 016
—Ntalu ya mabundu


text:
Video klip: Bila nki mulonguka Bibila?
Bibila kieti sadisa mafunda ma bantu mu ntoto wamvimba mu baka zimvutu mu biuvu bia binene bitadidi luzingu. Zolele kala mosi mu bau?
Bue ndongokolo ya Bibila yisalamananga?
Mu nza yamvimba, Zimbangi za Yehova bazabakani mu progame yau ya longuka Bibila ye bantu mu zinzo zawu. Tala bue yisalamananga.
Nkia mambu masalamanga ku Nzo ya Kimfumu?
Kota muna kati mpe mona mu nge kibeni.
Malongi ma Bibila kondua kua futa zimbongo
Simba luaku dia longuka Bibila mu ntangu ye fulu kizolele.
Tukutukunu tua Zimbangi za Yehova
Sosa wazaba fulu ki tukutakananga ye bue tueti kutakana.


text:
NTU A DIAMBU WA FUKWA | AKWEYI TULENDA SOLOLWELA LUFIAULWISU?
Yeto Awonso Lufiaulwisu Tuvuidi o Mfunu
Nga osungamene lumbu kina wabua va ntoto vava wakala kingiana-ngiana? Nanga walwala mu koko yovo muna makungunu. Nga olenda sungamena una o ngudi aku kasadisila? Nanga wasukula e mput’aku yo tula yo nlongo. Nanga wadila, kansi e mvovo miandi mia ngemba ye nsimba ina kasimba yasadisa mu kala wavuvama. Muna kileke kiaku, wakala yo muntu wasadisanga vana vau.
Kansi o mambu masoba vava wakituka se mbuta. O mambu ma mpasi masakidi, owau se diampasi mu sadiswa. Diankenda mu vova vo, e mpasi za mbuta ke zilendi fokokela vana nkat’a ngudi andi ko. Yambula twavovela mambu mabwila wantu akaka.
Nga wamona kala e mpasi za katulwa mu salu? Juliana wavova vo vava kakatulwa mu salu wakendalala yo tokana kwayingi. Wakiyuvula vo, ‘Aweyi ilunga-lungila esi nzo ame?’ Se mvu miayingi nsadidi mu kompani diadi, ekuma bankatulwidi?’
Dilenda kala vo otokananga kwayingi mu kuma kia mpasi muna longo lwaku. Raquele wavova vo, “Mvu miole ye ndambu miviokele kala tuka yakala diame kangiambulwila. E zingu kiame kia nkenda, imonanga nga mono yazengwa o ntima mu tini yole. Imonanga e mpasi mu nitu, e ngindu zame mpe ke zivuvamanga ko. Diampasi kikilu kwa mono.”
Nanga kimbevo kiampasi oyelanga, kansi, ngeye kusasuki. Ezak’e ntangwa olenda kuyimwena nga una Yobi kamona, vava kanionga mu kuma kia mpasi zandi: ‘Mbembwele moyo ame; kizolele zinga diaka ko.’ (Yobi 7:16) I wau mpe kamona yakala dimosi dia mvu 80, una ye nkumbu a Luis, wavova vo, “Ezak’e ntangwa imonanga nga mono mfwa o mbazi.”
Nanga lufiaulwisu ovuidi o mfunu mu kuma kia lufwa lwa nkaz’aku yovo yiku kiaku. Roberto wavova vo, “Vava mwan’ame ayakala kafwa muna sumbula kia ndeki, kia kwikila dio ko. Diantwasila mpasi za ntima, e mpasi zina Nkand’a Nzambi ketezanesanga yo nsosolo utompola ntima.”—Luka 2:35.
Roberto, Luis, Raquele yo Juliana bafiaulwiswa muna mpasi zau zawonso. Basolola o Nsadisi ambote, i Nzambi a Mpungu-ngolo. Aweyi o Nzambi kefiaulwisilanga wantu? Nga olenda kufiaulwisa muna mpasi zaku e?


text:
Kitoko-ya-bankento ya kuvandaka kubuya babakala nyonso
La plus-belle-fille qui refusait tous les prétendants
Conte Kikongo
Kikwit, province de BandunduRDC
Conteur
Ngala Mbunatana Justin
Kuvandaka tata mosi zina na yandi Lukengo Obaday, ti nkento na yandi Mbila-Mbila Fila. Bantu yayi bo zole bo butaka bana nana (8). Bakento kuvandaka bo nionso tanu (5). Bana ya babakala kuvandaka tatu (3). Nakati ya bana yina ya babakala tatu, mosi kati na bo yandi kuvandaka zoba to ve kizobalala. Ibuna na bana yina ya ba nkento bo tanu, mosi na kati na bo kuvandaka ya kuluta bampangi na yandi na kitoko mingi. Ibuna zina na yandi kuvandaka kitoko ya bankento.
Mwana nkento yayi, kitoko ya bankento kulutaka bana ya bankento nionso ya muzuinga ya babwala yina pana. Ibuna bangunza nyonso ya muzwinga ya babwala yina kuvandaka kuzola yandi mingi.
Kilumbu mosi, ngunza mosi ya buala na bo, kuvandaka kutula mitambu pe kufwa bambisi ya mfinda mingi. Tangu ya ngunza yayi me kuzwa mbongo na nima ya kuteka bambisi ya mfinda, yandi kusonga bampangi na yandi nde:
Mono ke zola kubala mwana nkento yina ya bo ke bingaka nde kitoko ya bankento.
Bo songa yandi nde:
Kuenda na nzo ya tata na yandi nge pesa dilaka.
Yandi mpe kwendaka kupesa dilaka.
Kilumbu ya bo wakanaka kulungaka, ngunza yina kusumba malafu ti bima yonso ya bo ke pesaka na dibala. Yandi kubinga bantu mingi ti kikanda na yandi. Bo kwenda tii na nzo ya tata Obaday Lukengo. Kuna, tata lukengo kubingaka nkento na yandi Fila Mbila – Mbila nde baka bibuluku pesa bantu yayi. Mama Fila kubaka bibuluku (bitini ya banti ya bo ke vandilaka kuna na nzo na bo), yandi kupesa bo, mpi bo kuvandaka.
Na nima, tata Lukengo ke yula bo nde:
Beno ke luta, to beno mekana awa na nzo na mono?
Bo vutulaka nde:
Beto ke luta ve kansi, beto mekwisa kusosa saka-saka kuaku na nzo na nge; kisongidila nde, beto mekwisa kubala mwana na nge kitoko ya bankento.
Tata yina kubingaka mwana na yandi yina, kitoko ya bankento kwisaka. Tata na yandi nde:
Bantu ya nge ke mona awa na nzo na beto, bo mekwisa kubala nge.
Kitoko ya bankento kubuya dibala yina, ke tuba nde:
Na kitoko na mono yayi, mono lenda kubala bakala ya mutindu yayi ve.
Na kutuba ya mbote, ngunza yina kuvutukaka ti nsoni, mpe mawa.
Na nima ya bilumbu kutaka bangonda uvua (9), ngunza ya nkaka vandaka kuteka mpe kuteta malafu ya ngasi. Na nima ya bisalu na yandi, yandi kuzwa mpe lukanu ya kwenda kubala mwana nkento kaka yandi yina kitoko ya bankento, mwana ya tata Lukengo. Yandi telemaka mpe kwendaka kupesa dilaka na nzo ya tata Lukengo. Kilumbu yina kulungaka ya kubaka bima yonso ya bo ke pesaka na dibala mpe kubingaka bantu mingi bo kwendaka na nzo ya tata Lukengo. Bo kuma, tata yayi kusonga nkento na yandi na kupesa bo bibuluku (bakiti ya kuvandila). Mama yina kupesaka bo bakiti. Na nima tata Obaday kuyulaka bo nde:
Beno ke luta to beno ke kwenda wapi?
Bo nde:
Beto mekwisa kwaku na nzo na nge sambu na kubala mwana na nge kitoko ya bankento.
Tata yina mpi kubingaka mwana na yandi mpe kuyula yandi nde:
Nge memona bima yayi?
Mwana nde:
Yinga tata
Tata nde:
Yo ke songindila nki?
Mwana nde:
Yo kele bima ya dibala.
Tata kusonga yandi nde:
Ngunza yayi mekwisa kubala nge. Keti nge mendima yandi na dibala?
Kitoko ya bankento kubuyaka dibala yina diaka. Ibuna bo vutukaka na nsoni
Na nima ya bangonda ya nkaka, ngunza ya tatu kwisa diaka kuyula dibala diaka. Yo vandaka mpi kiteso mosi, nkento kubuyaka. Ngunza ya iya kwisaka diaka. Kaka kiteso mosi, yandi buyaka yandi. Ngunza ya tanu kwisaka diaka yandi kubuyaka yandi diaka. Tii ya sambamu, ya nsabuadi, ya nana, ya uvwa, ya kumi, yandi kubuyaka bangunza yayi yonso.
Beno kuwa makambu kuisaka na nima ya dikambu yayi? Ngunza ya kumi na mosi zina na yandi kagudi-gudi. Kagudi-gudi kisongidila nde inki? Kisongidila nde ntu mpamba. (ndoki). Kagudi-gudi kwendaka kudefa mabobo, kudefa makulu, mpe kudefa divumu. Na nima, yandi kwendaka kudefa bilele pantalo, sumisi, kazaka, cravat, sapatu, montre ti lineti mpe basoseti. Tangu yandi medefa bima yonso melunga, yandi kwendaka kupesa dilaka na nzo ya tata Lukengo Obaday ti mama Fila, sambu na kubala kitoko ya bankento.
Kilumbu ya bo wakanaka kulungaka, yandi kwendaka ti bima yonso ya dibala. Tangu ya yandi mekuma kuna na nzo ya tata yayiObaday, bo pesaka bo bakiti ya kuvanda. Na nima tata yayi yulaka bo nde:
Beno mekwisila nki awa na nzo na mono?
Bo nde:
Beto mekwisa kubala mwana na nge kitoko ya bankento.
Tata yayi kubingaka mwana na yandi ya ngo yina kwisa awa. Mwana kwisaka. Tata kuyula yandi nde:
Nge mona bantu yayi?
Yandi ndimaka nde:
Yinga tata.
Tata nde:
Bo mekwisa kubala nge, keti nge mendima to ve?
Mwana vutulaka na tata na yandi nde:
Mono mendima yandi.
Yo yina batata ti bangwasi kunuaka malafu yina.
Kilumbu ya bakala fuete kwenda ti nkento na yandi na buala na bo kulungaka, mwana ya tata yayi, yina ya zoba ke nokaka mate na munoko ya bakala kwisaka pana. Mpe ke songa yaya na yandi yina ya nkento nde:
Mono mpe ke kwenda ti beno
Mpangi n’andi ya nkento kubuyaka ngolo. Tii na nima, kagudi- gudi yantika kukwenda ti nkento na yandi, mpangi ya nkento na yandi yina ya zoba ya bakala kubanda kulanda bo na nima malembe-malembe, kana pinduka ya nzila yandi mpe na nima tii na nsuka bo mekuma ntama mpenza ti buala ya bo katukaka bo talaka na nima, bo ke mona leki yina ya zoba. Bo vukanaka mpe bo kwendaka. Tangu ya bo ke kwenda, na konso bwala ya bo ke kuma muntu mosi, mosi fuetele kulomba bima ya kagudi-gudi defaka. Kaka mpidina na konso nki bwala yandi ke vutula bima ya nkani ya yandi kudefaka. Tii na nima, bima yonso ya yandi kudefaka kumanaka na kuvutula. Tii bo kwendaka na nseke ya nene na dikaka mosi, yandi kagudi-gudi kunangula.
Na nima ya kunangula dilaka, bo kotaka pana na nsi ya dikaka, na nima yandi kukangaka yo diaka. Tangu yina, dikaka yina kuvandaka kielo ya nzo ya ba ndoki. Ibuna ntangu ya bo mekuna na buala ya babakala na yandi, bandoki nionso kuvandaka na kiese ya kuluta nene. Beno ke zaba sambu n’anki? Sambu bo me kuzua madia ya mbote mpenza. Na nima, bagudi-gudi yonso kuwakanaka bo kuendaka kutula fundu ya kudia nkento yayi. Leki ya nkento yayi, yina ya bakala, yina zala, kuvandaka kulanda masolo na bo yonso. Bo lalaka, tangu kutana, na suka, bagudi-gidi yonso kwendaka na mfinda. Kuna sambu na kubuka bankuni, ba ya nkaka kubaka masa, ba ya nkaka kunata maioko ya kulambila luku ya kudila madia na bo yina. Na nzo, leke yina ya zoba kubingaka yaya na yandi kitoko ya bankento mpe kusonga yandi nde:
Nge ke zaba nde babakala na nge bo me wakana bo nionso sambu na kufwa nge mpe kudia nge? Ibuna mono ke songa nde beto ke tina awa.
Mpangi n’andi yina ya nkento nde:
Beto ke sala nki mutindu?
Yandi nde:
Nge landa mono.
Yandi pasulaka lunguba, mpe yandi kubakaka kimpusu ya lunguba. Yandi kusongaka mpangi na yandi nde mata na mukongo na mono. Yandi mpi kumataka na mukongo na yandi. Yandi kuyimba ka kunga mosi:
Lo kubula ka mudondu e tshelele (bis)
Tat’e murice e tshielele, mama e morine tshielele
Tshie-tshie-tshielele
Ti bo pumbukaka ti bo kwendaka na zulu na nzila bo ke mona bagudi-gudi ke kuisa kuvutuka na bwala na bo. Kisika ya bo katukaka. Bo kuenda, bo kwenda tii bo kuma na bwala na bo kifulu ya tata na bo ti mama na bo. Tangu bantu ya bwala me mona bo, bantu ya bwala kubandaka kuyula bo:
Ebue, beno me kuenda mazono, beno me kuisa kuvutuka diaka?
Bo nde:
Beno bika, makambu ya beto me mona yo kele ya ngituka.
Tii bo kutela bo yonso ya bo kumonaka kuna.
Ebuna makambu kumanaka!
Masolo yayi yo ke longa beto nde: muntu yonso kele ti mfunu awa na zulu ya ntoto yayi. Ya vanda leke ku vanda mbuta.


text:
Keti nge ke yibukaka bantangu ya mbote yina nge vandaka kulutisa ti bansadi ya Yehowa—lukutakanu mosi ya dibundu yina pesaka nge kikesa, lukutakanu mosi ya nene yina pesaka nge kiese, diambu mosi ya mbote na kisalu ya kusamuna, to disolo mosi ya kitoko ti mpangi-Mukristu mosi? Nge me vilaka ve Yehowa; yandi mpi me vilaka nge ve. Yandi ke yibukaka ti kiese yonso kisalu na nge ya kwikama. Mpi yandi kele ti nzala ya ngolo ya kusadisa nge na kuvutuka na yandi.
Yehowa ke tuba nde: “Mono ta sosa mameme na mono mono mosi, mpi mono ta keba bo. Mono ta keba mameme na mono bonso ngungudi yina me mona mameme na yandi yina panzanaka mpi ke disa bo. Mono ta gulusa bo na bisika yonso yina bo panzanaka.”—Ezekiele 34:11, 12.


text:
Linɔ́ngi ya Mosɛnzɛli [Nzo yi Nkengidi] ayi Lamuká!
Balenda bimisa mu Internet zizulunalo zieto zio zintubila Bibila mu zimbembo viokila 200, ayi mu zimbembo zi mababa. Linɔìngi ya Mosɛnzɛli [Nzo yi Nkengedi] wu lembo tubangula mambu mo mamvioka mu nza yimvimba mu sundula mbikudulu zi Bibila. Kiawu kilembo kindisa bo beta kuki tanga mu nzila nsamu wu mbote wu Kimfumu ki Nzambi ayi kiawu kikubasadisa ba baka minu mu Yesu Klisto. Lamuká! kieta kutu monisa bue tulenda bongisila mambu ma thangu’etu. Kiawu kinvananga mfunu wunene mu kikinina ti Mvangi wela dukisa zinsidulu ziandi zi tula nza yi mona ayi kiese, ayi kondo ku mona tsisiSobula mbembo yo tidi mu ntanda wawu, ayi bueta vo basonikini “Tomba” muingi umona mintindu mi minkanda mio midi mu mbembo bene.


text:
Zina ya Bambangi ya Yehowa Me Katukaka Wapi?
Mutindu Biblia ke monisa yo, Yehowa kele zina ya Nzambi. (Kubasika 6:3; Nkunga 83:18) Mbangi kele muntu yina ke tubilaka bangindu to balukwikilu yina yandi ke ndimaka.
Yo yina, zina na beto ya Bambangi ya Yehowa ke tendula kimvuka ya Bakristu yina ke longaka kieleka ya me tala Yehowa, Ngangi ya bima yonso. (Kusonga 4:11) Mutindu na beto ya kuzinga ke taka kimbangi na bantu ya nkaka mpi beto ke taka kimbangi ntangu beto ke zabisaka bo mambu yina beto me longukaka na Biblia.


text:
Nkengidi mpe Vumbuka !
Ba lenda benda bazulunale ya beto na Internet na bandinga kuluta 200, ata na bandinga ya mababa. La Tour de Garde [Nkengedi] kena kubangula beto mambu yina kena kuluta na ntoto ya mvimba na kulunganaya bambikudulu ya Biblia. Yawu kena kukindisa bayina ke tangaka yawu na manima ya nsangu ya mbote ya Kimfumu ya Nzambi mpe ke nakutindaka bawu na kuvwanda na kiminu na Yesu Kristo. Réveillez-vous ! [Vumbuka!] kelakisa beto wapi mutindu beto lenda yidika mambu ya ntangu ya beto. Yawu kepesa beto mambu ya mfunu na kukuikila ti Mvangi kelungisa lukanu ya yandi ya kunata yinza ya malumalu ya kizunu mpe ya sikisiki.Sola ndinga yina nge zola na molonga yina, mpe niema na kisika ba mesonika “Sosa” samu na kutala mutindu ya bazulunalu yina kele na ndinga yango.


text:
ELONGI DIA 5
Adieyi i Kani dia Nzambi mu Kuma kia Ntoto?
1. Ekuma Nzambi kasemena o ntoto?
Yave wavana o ntoto kwa wantu. O ntoto i fulu kieto. Muna kuma kiaki, yakala yo nkento antete, Adami yo Eva, ke basemwa ko mu lungil’ezulu, kadi Nzambi wasema ambasi mu zingila kun’ezulu. (Yobi 38:4, 7) Kansi, Nzambi wasia muntu antete muna paradiso eyi yayikilwa vo mpatu a Edene. (Etuku 2:15-17) Yave wasia o nsilu kwa muntu antete kumosi ye mbongo andi wa vwa moyo a mvu ya mvu ova ntoto.—Tanga Nkunga 37:29; 115:16.
Kuna lubantiku, mpatu a Edene kaka yakala se paradiso. Yakala yo nkento antete, badi zadisa ntoto yo wan’au. I bosi, badi lunga-lunga o ntoto wawonso yo kitula wo se paradiso. (Etuku 1:28) O ntoto ke ufwaswa ko. Uzingilwa kaka kwa wantu.—Tanga Nkunga 104:5.
2. Ekuma o ntoto ke wakitukila paradiso ko?
Adami yo Eva bakolamena Nzambi, muna kuma kiaki Yave wabavaikisa muna mpatu a Edene. E paradiso yavila, ke vakala muntu ko olenda yo vutulwisa. Nkand’a Nzambi uvovanga vo: “E nza iyekwelo vana koko kwa kimpumbulu.”—Yobi 9:24.—Tanga Etuku 3:23, 24.
Nga Yave wavilakana ekani diandi mu kuma kia wantu? Ve! Yandi i Mpungu-ngolo. Ekani diandi ke dilendi funga ko. (Yesaya 45:18) Ovutulwisa e zingu kia wantu muna mpila ina kakana.—Tanga Nkunga 37:11, 34.
3. Paradiso aweyi ivutulwisilwa?
E paradiso ivutulwiswa ova ntoto vava Yesu keyala nze Ntinu a Kintinu kia Nzambi. Muna vita iyikilwanga vo Armangedo, Yesu ofila mbasi za Nzambi yo fwasa awonso bekolamenanga Nzambi. I bosi, Yesu osia Satana muna pelezo mu 1000 dia mvu. Nkangu a Nzambi bevuluzwa kadi Yesu okubafila yo kubatanina. Beyangalela zinga yakwele mvu muna Paradiso ova ntoto.—Tanga Lusengomono 20:1-3; 21:3, 4.
4. E mpasi nkia ntangwa zifokoka?
Nkia ntangwa Nzambi kefokola e mpasi ova ntoto? Yesu wayika “sinsu” kisonga vo e mbaninu ifinamene. O mambu mevangamanga ova nza mesianga e zingu kia wantu mu vonza, mesonganga vo mu lumbu ‘yambaninu a tandu’ kiaki tuzingilanga.—Tanga Matai 24:3, 7-14, 21, 22.
Muna kolo kia 1000 dia mvu, Yesu oyala e nza tuka kun’ezulu yo fokola e mpasi zawonso. (Yesaya 9:6, 7; 11:9) Vana ntandu a sala nze Ntinu, Yesu osala nze Ngang’ambuta yo katula masumu m’awana bezolanga Nzambi. Muna kuma kiaki, Nzambi osadila Yesu mu fokola mayela, kinunu ye lufwa.—Tanga Yesaya 25:8; 33:24.
5. Nani ozingila muna Paradiso?
Awana belemvokelanga Nzambi bezingila muna Paradiso. (1 Yoane 2:17) Yesu watuma alandi andi bavava wantu ansongi yo kubalonga una balenda vwila edienga dia Nzambi. O unu, Yave okubikanga mazunda ye mazunda ma wantu kimana bazingila muna Paradiso ova ntoto. (Sefaniya 2:3) Muna Maseka ma Kintinu ma Mbangi za Yave, wantu belongokanga una balenda kadila akala ye mase mambote, akento ye ngudi zambote. Mase yo wana belongokanga vamosi dina bafwete vanga mu vwa nluta mia nsangu zambote.—Tanga Mika 4:1-4.
ZAYA DIAKA MAYINGI
Adieyi i Kani dia Nzambi mu Kuma kia Ntoto?
Nga kani dia Nzambi mu kuma kia paradiso va ntoto dilungana? Avo i wau, nkia ntangwa dilungana?


text:
Nouvelle
Nganga Zumbu
Makuku Matatu Malamba Kongo Nsaku Mpanzu Nzinga (Religion, Science, Politique) Tubunda Mpandu katu Vambudi Mpandu ko. Bakongo Lusikama Ntangu yi Fuene mu sadila Kodi dia Moyo dia sisa Bambuta Zeto. Nlongi A Kongo Ne Muanda Nsemi Ne Makandala Ingeta Ibobo Ibobo Ibobo.
Les Prophètes Kongo
Zintuma zafila Tata Nzambi Ku Kongo
1. Mfumu Nsaku
2. Ne Memba Zulu,
3. Nkulu Isanusi
4 .Mama Mbangala
5. Nimi a Lukeni I
6. Ne Kodi Puanga
7. Ne Mbakala Nzondo
8. Ne Nkembo Wamonesua
9. Nimi a Likeni II
10. Mama Lemba
11. Mama Mafuta
12. Mama Vita Kimpa
13. Mbuta Buta
14. Ne Mbianda Ngunga
15. Mfumu Kimbangu
16. Mbuta Filipo Mbumba
17. Mbuta Matai Muanda
18. Mbuta Matsua
19. Mbuta Mpadi
20. Nlongi Ne Muanda Nzemi


text:
Linɔ́ngi ya Mosɛnzɛli [Nzo ya Nkengidi] mpe Lamuká!
Ba lenda bimisa bazulunalo ya beto na Internet na bandinga kuluta 200, ata na ndinga ya mababa. Linɔìngi ya Mosɛnzɛli [Nzo ya Nkengedi] kena kubangula beto mambu yina kena kuluta na ntoto ya mvimba na kukokisama ya bambikudulu ya Biblia. Yau kena kukindisa bayina ke tangaka yau na nzila ya nsangu ya mbote ya Kimfumu ya Nzambi mpe yau kena tinda bau na kuvuanda na kiminu na Yesu Klisto. Lamuka! kemonisaka beto yinki mutindu beto lenda bongisa mambu ya ntangu ya beto. Yau kena kupesa bamfunu ya nene ya kundima ti Mvangi kekokisa bansilulu na yandi ya kutula yinza mosi ya yimpa, ya kiyenge mpe ya kubanga ve.Sola ndinga yina nge mezola awa, mpe niema kisika yina bamesonika ‘Sosa’ samu na kumona mutindu ya mikanda yina ya ndinga yango.


text:
La Tour de Garde [Nkengedi] mpe Réveillez-vous ! [Vumbukà!]
Mazurnale ma béto mazonzila misanu mia Bibila malendà bendamà mu Internet mu mazù yoka 200. La Tour de Garde [Nkengedi] misamu katà tubangulelaka mió mita yokà m’toto wa m’kaka mu nsaminà ya bambikudulu ya Bibila. Batangi katà kindisa hà manima ma Kimfumu kia Nzàmbi mpe katà batumà mubà na kiminu kwe Yesu Klisto. Réveillez-vous ! [Vumbukà!] katà tulongà bwe tulendi vividila m’samu mia ntangu ya béto. Misamu mia mfunu katà tu hanà mu kuikilà ti Nzàmbi mbo kasarilà mukànu wàndi wa kunatà nzà ya monà ya dzounà mpe ya nsayi. Sola zu dizololo ho mbuka ho, mpe niema ha batsonekene “Tomba” mu mona kabue mazurnale mo me mu zu dio.