text:
TESTIMONIES
English | German | Haitian Creole | Italian | Kinyarwanda | Lingala
Malagasy | Malayalam | Polish | Spanish | Tamil | Telugu
Ngizulu ami ku Canada yatukisa lebakana kua kunene mu mwuela'mi mu diambu dia matedi nza yayi ye mayindu ma mpila mu mpila mu mvwilu a lekua bia nza. Yakatuka ku Vancouver, B.C. buala bundi yiza tudila ku Canada, mu kuenda vuandi ku Montréal. Ya kala mvu minya ku Montréal, Qc nate ye ndiele vutuki ku Vancouver, B.C. mu kala kuna ye longuka ki ngeloso.
Lebakana ye mayindu mu bilekua bia nza evo mambu manza yayi manata zimpasi mu mwela'mi.
Mamo ma ya zola vanga, makala ma bedusua. Ndi yenda kota zi nzo zitatu za tata Nsambi, kasi ya tambula lekwa ko. Mpasi zami, za luta ngolo, kadi ka sekuka nzo Nsambi ko yi vananga mpulusu, kasi ntima usekuka uvananga luvovomo.
Matai 6:33-34 «Lu tomba ntete kinfumu kia mazulu…»
«Ka lukalandi mayindu ko mu lumbu kia mbazi…»
Mu ngonde ya ntatu mu mvu wa 1996 ku Vancouver, B.C., ya tumusua mu kuenda ku lukutukunu mu dibundu dia Sr Collins. Ya wa malongi ma tata Nsambi ma longua mu lulendo lua mpeve ya nlongo. Ya tambula malongi momo mu ntimami, ye yalomba mlemvo kua Mfumu Yesu mu mambi mamo.
Mfumu Yesu wa ndem'vukila ye mpeve ya nlongo ya yiza mu ntima'mi. Mfumu wa katula lebakana ye mabanza mamo manza ye watula luvovomo ye kiese kia zulu mu ntima'mi, ye mu mwuela mi. Ye ya tambula zingu kia mona.
Bibila kivovele mu Matai 11:28 «Luiza kwa mono, beno babo luena ba lebakana ye nati a bizitu, mono siya kulu vundisa»
1 Yoane 1:9 «Vo tutambudidi masumu meto kwa Yesu, yandi sika kutu lemvukila ye kutu vedisa mu yambi ya yonso».
Ngiena ye mayangi mu ntima'mi mu vulusua ye mu zaba Yesu mu Kedika, ye mu zaba vo zina diami dia sonama ku zulu. Bika nkumbu a Mfumu Yesu yi kembusua. Mvutudi mpe matondo ma mpuele maka malendi suka ko, mu diambu dia zi nkutukunu mu dibundu dia sielo kiandi kia nketo Sr Collins.
Matondo diaka kua Mfumu mu mamo matueti tambula mu mdongolo, mu zi nduengosolo mu malongi ma nkadulu mu nzila Nsambi ye mu zi nsambudulu zazo.
Sr Collins i Nsamuni waKedika. Weti longa mambu ma Nsambi nate ye lumbu kiaki, mu lulendo lua mpeve ya nlongo, mu bunga ye bebisa mavanga ma satana mu miela mi batu.
Idiau, batu ba vuata fuani kia ma meme mu dibundu, ye kabena ma meme ma Kedika ko, bau i zi nkonsi. Batu bobo, ba totuka mu dibundu bau veka ye bayenda sonika ye vova mambu ma luvunu ye makondolo nsundu mu diambu dia Sr Collins ye dibundu. Batu bobo, bazolele votikisa dibundu dia tata Nsambi. Yuda 4
Kwa beno lueti tanga:
- Wa Kedika Kia Mfumu Yesu Kieti longua Kua Sr Collins, Nsamuni wa Kedika, wa solua kua Tata Nsambi.
- Kadi zibula matu meno mu wa luvunu lwa satana ye batu bandi ba yaluwa kwa mpeve za sumuka. Kadi batu bobo beti vanga mambi ye bankwa masumu bena. Ba zolele tula nkindu mu dibundu dia Sr Collins, ye beti sonika mambu ma luvunu beni ye vekisa mo mu bifulu. Kasi kaba beki lulendo mu bunga dibundu dia tata Nsambi ko. «Lulenda kuiza tala ye mekisa bonso bwena nlemvo a Mfumu Yesu»
- Nate ye bwabu, Mfumu weti nata batu mu dibundu, ba zolele mpulusu, ba zolele tambula Kedika kia Yesu mu ntima miau, ye ba zolele niaka mu bimbevo mpe.
- Bobwau, Mfumu weti tatamana sadila sielo kiandi kia nketo, mu ndongolo a mambu ma Nzambi maKedika ye mu zinsambudulu zandi kua makanda mamo mu nsi zazo.
Mu manisa: Sr Collins i Nsamuni wa Kedika, ye weti zingila mu Kedika Kia Mfumu Yesu, ye mu luzolo lua Mfumu kua batu ba zi nsi zazo. 1 Yoane 5:20
Ntondele beni kua Sr Collins.
Bernice Nzumba Baku-Vuvu
République Démocratique du Congo (RDC)
If you have in the past, attended Sister Therese Collins’ Ministries, and have received salvation, blessing or healing, we invite you to share it with us.
Sister Therese Collins’ Ministries
C.P. 205 Succ. St-Michel
Montreal, Qc, Canada, H2A 3L9
Telephone : (514) 803-4748
E-mail: info@sistercollinsministry.com


c: text/html

text:
Hotel Lodge Mbwela ikele na na nzila ya Kinshasa – Matadi, kizwunga na Secteur Kisantu, na ilometbakono.’res 11O (nkama mosi na kumi) katuka Kinsa ti Matadi na Province ya Bakongo (Bas-Congo).
Na mpila yina, bantu ya impa na bisalu na bisalu ya Mbwela Lodge kee zola kutunga ba inzo ya kuala ya nkaka na kati ya kimvuka ya Mbwela bau zola kupesa mabaza ya mbote na bisalu yina a impa;
Na yau, bau kee pesa mfunu mingi na kulonguka diaka na « expérience professionnelle na ba ntwadisi yonso ya bisalu ya impa na kimvwaka ya Hotel Mbwela Lodge.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Masona ma Tata Ernesto NZAKUNDOMBA
Muntu muna nitu ani muna ye maza ye menga, mu kotanga yimbevo ya mpila mu mpila. Vena ye yimbevo ya fioti vena mpe ye yi mbevo ya nene ya mpasi. E yimbevo muna nitu a muntu muna kota ka mpasi ko, bosi katuka mputa yi zayakananga lumbu ye mpila yi yantikilanga, e yi mbevo ya nkaka mu mpasi yo lunza muna nitu ku songanga vo ki yantikidi.
Yimbevo yina ya mpila mu mpila, vena ye yimbevo ya va ntandu a nkanda, ya mu nsuni evo mu kati kwa nitu, ya mu vumu «ndia» ya mu mianzi ya mu ma fulu ya ku ntu ye ya mu meno ye mu meso.
Yoyo yimbevo ya wonsono, yakala evo yina ye nti, mianzi ye makaya mu manisa yo. Mi nti miomio mi bakwanga, tutwa ye sanganessa mi yikwangwa vo se nlongo. E nlongo yi makaya, ma bula ma nti yovo mianzi mia nti mi lenda sadisa mu kulula yovo katula kimbevo mu nitu a muntu evo mu nitu a bulu. Nti mia wonso mi wukilwangwa yi nlongo. Vena ye nlongo muna vanga mio mia twa muna sadisa, sumbwa mi fwete sumbwa kwa mbal’o vwidi mio. Ka mi bakidilwangwa ko, ovo bakidila mio ka mi lendi tuila ye sadisila mpila mosi ye mia muntu wa sumba mio ko. Va fulu kiaki a mbuta a tel’e ngana vo: kia fwa nzimbu kia tayika. Yi sia vo kia sumbwa mu nzimbu kia ngolo, sadisa ki fwete sadisa wau vo kia vawukayovo kia velela.
Mu tandu kia zi mbuta, o nsadisi ka zingidingi mu nti ye makaya ko. Wa kelenge ye salu yani mu nfinda ye nzanza, vo mbevo wizi sosi lusadisu, ka fwete kwenda kuna vata dia nganga mpasi vo ka wukwa. avo se o bakidi e nlongo lenda kwenda vutuki kuna vata diani. Ka kwa kelenge nzo za lundila mbevo ko, ngatu vo e nlongo mia kala mia kubama mia vingil’e mbevo zi kwiza sos’e lusadisu. O mbevo vava ka lwakanga, vo songele mpasi kena zau kwa nganga, bosi ka yindulanga mpil’a nlongo mi singa kwend’a vavwa muna nzanza ye mfinda. O mbevo ka fwete vingila ye vena va monek’e makaya ye mianzi mia nti mi vwilu e mfunu, mia vangwa kina mi mana bosi yani nganga ntete ka nwa nana ka gyela ko bosi ka vana mio kwa mbevo.
O nganga wa teka nwanga ntete mu katul’e wonga ye lukatikisu kwa mbevo ye ena ezidi yani. E dia zole mu songa vo miomio nlongo ka ndikila ko. Yi sia vo mia sadisila kansi ka mia vondela wantu ko mu song’e mbandu yani mosi ntete o nwini mio. Va fulu kiokio yi va telwang’e ngana vo : ta ntangu tuka vana nzo aku. Di vovele vo konso mena tumina yantikila muna ngeye beni, wa song’e mbandu.
Vena ye nlongo mia nkaka, on’o zeye mio lenda songa kwani e nkumbu anti yovo makaya fwete bonga ye mpila ma fwete vangilwa yi mene Iwele vanga eno mosi kondwa vana konso lekwa, o mbevo mpe vava ka baka mio, o yelokele yani ka futi konso kwa nzimbu ngatu vo nsusu. Ma wuku mena ma mpila mu mpila vena ye mena ma lombanga nlongo mia yingi ye mu ntangu ya nda beni mu kuma kia vonga ye bala kwa ki mbevo.
Nkayi yovo wazi vo ku luyantiku wuna wulenda sadiswa mu tezo kia ntangu a fioti avo se ki yantikidi vanga mputa za nene ye zeng’e nlembo di kalanga dia mpasi mu kwiza toma manisa. Ntangu a nda ki dianga bosi nlongo mia yingi mi fwete vangwa mu lenda manisa ntete tuku dia ki mbevo muna kati bosi se ki kwiza manisini va ntandu a nkanda muna mi nlembo ye zi mputa.
E yimbevo ya nkand’a nitu ya toma zayakana mu nsi eto yi yayi:
I. Makwanza;
2. Nsalandengi – Kintutu;
3. Mboba;
4. Wazi wa mbunduna;
5. Basa – basa ;
6. Tiya twa Nzambi;
7. Manguele ;
8. Ma bwo – bwo.
Mpasi za ntulu evo za mafulu yi zazi:
1. Nswengi;
2. Nkovola;
3. Kinsangala;
4. Kinkomanitu.
O mu vumu mu kalanga mpasi ezi:
I. Ndunzi;
2. Mfikila;
3. Nlutu a vumu;
4. Makulu;
5. Nsangika ;
6. Nkukulu «mpiki»;
7. Munkanda.
Kuna ntu ku kotanga mpasi ezi:
1. Lukika;
2. Tota ntu «bwanga ntu»;
3. Nzieta ;
4. Lauka «lau»;
5. Niangi;
6. Nzazi «ntu ziuka va kati».
Yimbevo yoyo ya wonsono ya sadisilwanga mu nlongo mia mu mfuta ye mu mfinda zeto, lusadisu ka lwa kelenge ntalu za nda ko. Mu lusadisu luvewanga ka mu lukanu lwa kinkita ko, kansi mu makani ye luzolo lwa kul’e moyo wun’e mpasi. Ngindu za nganga ka za kelenge mu tomesa zingu kia yani nganga ko. Ngindu za nganga za toma kala mu toma tombola vuvu kia zimbevo muna nlongo miani kwa nkangu wu zeye mpil’a lusadisu lwani muna zunga ye tombola tunda dia vata ye kanda diau.
Kieleka kia toma zitiswa ye sadilwa kwa zi nganga za mwuki kadi vo mene wa mpasi za mbevo bosi o nganga ka vova keti vo ozeye sadis’e kimbevo kiokio. Vo ka zeye kio sadisa ko, ka lendi vuna ngatu nkutu teza mu lutisa ntangu a mbevo mpamba ko. Nganga za toma zayana za kele. Ndioyo nganga se ka fwete yuvula keti vo a yele kala kuna kwa na ngandi «nganga wa nkaka ka zeye» ovo kinu enda ko ko yovo ka a nzeye ko, yani se ka fwete ku a songel’e vata ye nkumbu a nganga lenda sadis’e mbevo ndioyo mu nzaki o zeye nlongo mia kimbevo kiokio. O ndioyo e nganga ka lendi lomba konso kuta ngatu tondo ko kadi e nlongo ka venge mio yani ko. Ka vena nsasa ka 1enda bakila kuta ngatu konso kwa mpil’a matondo ko.
Nsadilu zozo zi tomene sobana mu ntangu yayi yina vo e ki nganga se ki nkita, salu kia zingila kansi ka kia sadisila wantu ko. Nganga ka zi salanga salu kia nkaka ko, nanga yi vingila ye sadisa ena mu mpasi za ma yela.
Nganga za tunga tumbu twa nene mu lekes’e mbevo, asadisi a mbevo afutanga nzimbu za yingi. Dia tutu mu ntangu eto mu mona nganga yi lenda vova vo e kiokio ki mbevo ki sadisanga kio ko, lwendi kwa nangandi, wau vo se ki nkita.
Ndonga yi sianga nlongo ye nkisi va fulu ki mosi, kansi e nlongo ka nkisi ko.
Muna Lusadisu lwa nzila: www.luvila.com


text:
Määritelmä "lempe mpi"
lempe mpi lempe mpi - Määritelmä lempe mpi on NiceDefinition.com - lempe mpi Definition lempe mpi - Määritelmä lempe mpi op NiceDefinition.com, lempe mpi,, lempe mpi Definitie,, lempe mpi betekenis,, lempe mpi oorsprong,, mooie voorbeelden,, lempe mpi monsters,, Definitie lempe mpi,, wat betekent lempe mpi,, oorsprong lempe mpi,, Voorbeelden lempe mpi,, Monsters lempe mpi,, online woordenboek, woordenboek, hollantilainen woordenboek,hollantilainen woordenboek,hollantilainen definitie, lempe mpi Definition, lempe mpi meaning, lempe mpi origin, lempe mpi Examples, lempe mpi Samples, Definition lempe mpi, meaning lempe mpi, origin lempe mpi, Examples lempe mpi, Samples lempe mpi, online dictionary lempe mpi Määritelmä, Definition lempe mpi, Nizza - määritelmä Nizzassa NiceDefinition.com lempe mpi - määritelmä Nizzassa NiceDefinition.com, Nizzassa, lempe mpi Määritelmä,, lempe mpi merkitys,, lempe mpi alkuperästä,, lempe mpi esimerkit,, lempe mpi näytteet,, Määritelmä Nizza, eli lempe mpi,, alkuperä Nizza,, esimerkit Nizza,, näytteet Nizza,, online-sanakirja, sanakirja, hollantilainen sanakirja, lempe mpi Definition, lempe mpi meaning, lempe mpi origin, lempe mpi Examples, lempe mpi Samples, Definition lempe mpi, meaning lempe mpi, origin lempe mpi, Examples lempe mpi, Samples lempe mpi, online dictionary , sanakirja.


text:
Luzayisu ya yinza muvimba ya baluve ya muntu
Dyambu ya ntete
Nakutalaka ti kutambula ngenda ya binama nyonso ya dikanda na ya baluve ya bawu a kudedakana mpe yina balenda kuyimina bawu ve ke lufulu ya kimpwanza, ya budedede mpe ya ngemba na kati ya yinza muvimba.
Nakutalaka ti bunzimbu mpe mvwezolo baluve ya muntu metumia kusala mavanga ya bunyama, yina ke dasukisaka bantu mpe na kutalaka dyaka ti nkwizulu ya yinza, sika bantu kevwandaka na kimpwanza ya kuzonza mpe ya kukwikila, sika bantu kekuluka na boma mpe na bumputu ya kulutila zababakana mutindu dikani mosi yanene ya muntu.
Nakutalaka ti ya ke mfumu samu ti baluve ya muntu fwana kukengidilwa na luyalu yina kezitisaka misiku samu na kusala ti muntu fwana kutombuka ve ntangu nyonso na luyalu yina kezitisaka ve misiku.
Nakutalaka ti ya ke mfumu na kukindisa nkudusulu ya kinkundi kati ya bayinsi.
Nakutalaka ti na kati ya Mukanda ya Misiku, makamba ya Bayinsi ya Yinza zabisaka dyaka kiminu ya bawu na baluve ya mfumu ya muntu, na ngenda mpe buzitu ya muntu na budedede va baluve ya babakala na ua bakento, dyaka mpe yayi mebaka lukanu ya kuzangula, ya babakala na ya bakento, dyaka mpe makamba yai mebaka lukanu nya kuzangula mabuta mpe kukotisa luzingu ya kulutila mbote na kati ya kimpwanza mosi ya nene.
Nakutalaka ti bayinsi-binama kwizaka kubaka lukanu samu na kunwanina kisika mosi na kimvuka ya Bayinsi ya Yinza nzitusulu, na bantu nyonso ya yizo, ya baluve ya muntu mpe ya bimvuka ya mfumu.
Nakutalaka ti kuvwanda na ngwilu na ngwilu na mutindu mosi na yina metadila baluve mpe bimpwanza yayi ke mfumu samu na kunungisa lakanu yayi.
Lukutakanu ya Nene
ke na kuzabisa
Luzayisu yayi ya baluve ya muntu na yinza Mutindu dikani ya kintwadi yina fwana kulandama na makamda nyonso mpe na bayinsi nonso samu ti bantu nyonso mpe binama nyonso ya dibundu mabuta, kana babambukila moyo ntangu ni ntangu Luzayisu yayi, basadila ngolo, na nzila ya ndongokolo mpe ngyundululu, na kusadila ti balue mpe bimpwanza yayi kuzituswa dyaka mpe samu na kusyamisa fyoti-fyoti ntambulu mpe nsalulu ya baluve yina na bantu nyonso kati ya bawa mosi bantu ya Bayinsi-Binama kimvuka mpe kati ya bantu babwala, yina ke na lutumu ya bayinsi yina....
Kibuku yantete
Bantu nyonso, na mbutukulu kevwandaka na kimpwanza ya bawu, ngenda mpe baluve ya mutindu mosi. Mayela na mbanzulu je na bawu, ni yawu yina bafwana kusalasana na bumpangi.
Kibuku ya 2
Muntu muntu lenda kusadila baluve nyonso mpe bimpwanza nyonso. Luzayisu yayi ke na kuzabikisa, nkondwa luswaswani ata mosi, mingi na yina metadila mukanda ya nzutu, kibakala to kikento, bandinga, mabundu ya Nzambi, mabanza ya politiki o mabanza yankak metadila yinsi to mabuta, kimvwama mbutukulu to nkadulu yankaka.
Dyaka, diswaswani ata mosi lenda ve kuvwanda na kitezo ya politiki ya lufundusu to ya yinza muvimba yina ke na kusadilwa na yinsi to bwala yina muntu katukakan, ata yinsi yina to bwala yina vwanda na kimpwanza, ata ya vwanda na lutumu ya yinsi yankaka, ata ya zwaka dipanda to vwanda kaka na mwa-ndambu ya kimpwanza.
Kibuku ya 3
Konso muntu ke na luve ya kuzinga, ya kuvwanda na kimpwanza mpe ya kuvwanda na kizunu ya bumumtu ya yandi.
Kibuku ya 4
Ata muntu ve lenda kuvwanda na bundongo to na bungamba; bundongo mpe mumbungu ya dandongo ya mutindu ni mutindu mekanikunwa.
Kibuku ya 5
Ata muntu mosi ve lenda kunyekulwa, kana ve kusafulwa to kubakama mutindu kibulu yina kekatula yandi buzitu na nzutu.
Kibuku ya 6
Muntu muntu ke na baluve kisika ni kisika yandi kele.
Kibuku ya 7
Bantu nyonso ke muntindu mosi na ntadisi ya musiku, mpe musiku fwana kukengidila bawa kaka mutindu mosi nkondwa diswaswani kati na bawu. Bantu nyonso fwana kukengidilwa mutindu mosi samu na kubedisa konso kingambula, yina lenda kuzitisa ve Luzayisu yayi, mpe samu kukabikisa dibanza nyonso kelanda yayi ya kugambula bampangi.
Kibuku ya 8
Konso muntu ke na luve ya kufunda mavanga yina ke na kuzitisa ve baluve ya yandi ya mfumu, yina ke na kupesa yandi musiku ya ngui, na lufundusu ya yinsi ya yandi yina mefwanana na kutala mambu ya mutindu yayi.
Kibuku ya 9
Ata muntu mosi ve lenda, mpamba-mpamba, kukangama kukota boloko to kukimisisa na yinsi ya nzenza.
Kibuku ya 10
Konso muntu na tangu ya lufundusu, ke na luve na budedede nyonso na kuzabikisa mabanza ya yandi na mutindu mefwanakana ntwala ya bantu nyonso ntete lufundusu yayi pesa, na kimpwanza nyonso, nzengolo to ya baluve ya yandi mpe bambindumunu, to butsyeleka mpe luvunu ya mambu yina bamefundila yandi.
Kibuku ya 11
- Konso muntu mefundamana dyambu yandi mesala ke na maboko mpembe ti ntangu bakefundisa yandi. Na lufundusu yayi, kesalamaka na meso ya bantu nyonso, yandi ke na yinswa ya kubokila nzonsi.
-
Ata muntu mosi ve lenda kuzwa kitumbu ya mambu yandi mesala, kana na ntangu yayi salamaka, vwandaka ntete ve mbeba na kulandaka musiku ya yinsi to ya yinza. Dyaka, ata kitumbu mosi yaneve lenda kubakama ve ya kulutila yina bakamaka na ntangu yina dyambu salamaka.
Kibuku ya 12
Ata muntu ve lenda kukota mpamba-mpamba na mambu metadila luzingu, dikanda, yinzo mpe mikanda ya ngana, dyaka mpe kusafula yandi. Muntu nyonso ke na luve ya kukengidilwa na musiku na dyambu yayi ya bukota-kota mpe nsafula.
Kibuku ya 13
- Konso muntu ke luve kuzyeta kisika yandi mezola mpe luve ya kusola na kimpwanza nyonso kisika ya kuzinga na kati ya yinsi.
- Konso muntu ke na luve ya kubika yinsi ni yinsi, ata ya yandi mosi, samu na kukwenda na yinsi yankaka. Yandi ke na kimpwanza ya kuvutukila yinsi ya yandi.
Kibuku ya 14
- Na ntwala ya bankwamusu, konso muntu ke na luve ya kusosa mpe kuzwa kisika ya kubumba nzutu ya yandi na bayinsi yankaka.
- Luve yayi lenda kupesama ve na kilombi yina mefundama na dyambu mosi ya nene to samu na nsalulu ya mambu ke na kudelakana ve na musiku ya kimvuka ya Bayinsi ya Yinza.
Kibuku ya 15
- Konso muntu ke na luve ya bumwisi-nsi.
- Ata muntu mosi ve lenda kukatula yandi bumwisi-si mpamba-mpamba mpe kuyimina yandi na kusoba yawu samu na kukuma muntu ya yinsi yankaka.
Kibuku ya 16
- Kento mpe bakala kana bamelugisa yimene bamvula mefwanan samu na kukwelana, bake na luve ya kukwelana mpe kuyidika dikanda ya bawu kutala ve mukanda ya nzutu ya bawu, bumwisi-si to mabundu ya bawu ya Nzambi. Baka na baluve ya mutindu mosi na yina metala makwela kefwaka.
- Makwela lenda kusalama kaka kana kento na bakala bawu mosi mendima na ntima mosi.
- Dikanda ke lufulu ya dibundu ya mabuta mpe yafwana kukengidilwa na dibundu ya mabuta ya luyalu.
Kibuku ya 17
- Konso mutu ata yandi vwanda yandi mosi to yandi vwanda na kimvuka, ke na luve ya mvwilu.
- Balenda va kuyimina mpe kubotula mvwilu na muntu mpamba-mpamba.
Kibuku ya 18
Konso muntu ke na luve ya mayindu, ya lukwikulu mpe ya lusambulu. Yandi ke na kimpwanza ya kusoba dibundu na Nzambi to lukwikulu; mpe dyaka yandi lenda na kimpwanza nyonso yandi mosi to kintwadi na bampangi na yandi ata na meso ya bantu nyonso to na kisweki,na nzila ya ndongosolo, ya bansalulu, ya bisambu mpe nsalulu ya mona ya dibundu.
Kibuku ya 19
Konso muntu ke na luve ya kimpwanza ya mabanza mpe ya kinzonzi ni yawu yina yandi lenda ve kutala boma samu na mabanza ya yandi, dyaka mpe na kusosa kuzwa mpe kumwangisa nsangu ya mabanza ya yandi kisika ni kisika na mutindu yina yandizola nsangu ya yawu.
Kibuku ya 20
- Konso muntu ke na luve ya kuzwa kisika na lukatakanu mpe na kimvuka ya kuzuna.
- Ata muntu mosi lenda ve kundima kuvwanda kinama ya kimvuka ni kimvuka.
Kibuku ya 21
- Konso muntu ke na luve ya kutula maboko na twalusulu ya bisalu ya luyalu ya yinsi ya yandi mosi kana ve na kinima ya bimonikisi yina yandi solaka na kkimpwanza nyonso.
- Konso muntu ke na luve mutindu bampangi nyonso ya kusala bisalu ya luyalu ya yinsi ya yandi.
- Luzolo ya dikamba ke lufulu ya ngolo ya lutumu ya luyalu, luzolo yayi fwana kumonika na bavoti yakedika, yina fwana kusalama ntangu na ntangu, na bantu nyonso ya yinsi mpe na kinsweki to na mutindu yankaka ya nsalulu mefanakana, yina lenda sala ti luvoti salama na kimpwanza nyonso.
Kibuku ya 22
Konso, yina ke kinama ya dibundu ya mabuta, ke na luve ya kuzwa lusalusu ya bayinzo-basadisi mabuta; lusalusu yayi fwana kuyukutisa bansatu ya baluve ya yandi ya kimvwama, ya mabuta mpe ye lusansu yina melunga samu na ngenda ya yandi mpe nkudusulu ya kimuntu ya yandi, yina lenda kusalama na lusalusu ya bangolo ya yinsi mpe na nsalasnani ya bayinsi nyonso ya yinza, na kutalalaka ntomosono mpe bimvwana ya konso yinsi.
Kibubu ya 23
- Konso muntu ke na luve ya kusala, yandi ke na kimpwanza ya kusola kisalu yina yandi zola, na bankadulu ya kufwanakana mpe ya mbote samu na kisalu. Yandi mpe fwana kukengidilwa samu ti yandi kukota ve na busomele.
- Na kisalu ya mutindu mosi, bantu nyonso nkondwa diswaswanu fwana kuzwa difuta ya mutindu mosi.
- Muntu ni muntu kesalaka fwana kuzwa difuta yina mefwanakana, yina kesala ti yandi na dikanda na yandi bakuzwa luzingu yina medalakana na ngenda ya muntu. Ntangu yankaka luyalu fwana kubwela lusalusu ya lukengolo mabuta.
- Konso muntu ke na luve ya kuyidika kintwadi na bantu yankaka, bimvuka ya bisadi mpe kukota na bimvuka ya bisadi samu na kunwanina bandandu ya yandi.
Kibuku ya 24
Konso muntu ke na luve ya kuvundisa nzutu mpe kukiyangidika, mingi kisalu fwana kuzingila na bangunga kulutila ve, mpe bilumbu ya mvwandulu fwana kufutwa.
Kibuku ya 25
- Konso muntu fwana kuzinga mutindu mefwanakana, yina kepesa na yandi mpe na dikanda ya yandi mavimpi ya mbote, mawete vula-vula na dyambu ya madya, muvwatu, yinzo, mbukusulu na lupitalu mpe lusalusu ya kulunga kepesamaka na bayinzo ya luyalu yina kesadisaka mabuta. Luyalu fwana kusadisa konso muntu yina kesalaka ve, mbevo, muntu yakumanisa bangolo, mufwidi, kiboba to ntangu yankaka kana kimvwama ya yandi yayi mewombila na mambu yandi zolaka ve.
- Luyalu fwana kusadisa mama mpe mwana ya yandi. Bana nyonso ke na luve ya kuzwa lusalusu ya mutindu mosi, yina kekatukaka na bayinzo bisadi-mabuta, ata babutuka na bibuti ya kukwelana na komanda to ve.
Kibuku ya 26
- Konso muntu ke na luve ya kulonguka. Ndongokolo fwana kuvwanda ya mfutwa ve, vula-vula na lukolo ya mbatukulu mpe kolezi. Konso mwana fwana kusala lukolo ya mbatukulu. Ndongokolo ya tekiniki mpe ya bisalu fwana kuvwanda bisika nyonso; ndongokolo na lukolo ya nene ke na bantu nyonso nakutalaka lenda ya bawu.
- Ndongokolo fwana kulanda ndubukulu ya muntu mpe nkobosolo ya nzitsulu ya baluve ya muntu mpe bimpwanza ya mfumu. Ya fwana kupesa nzila na ngwilu, nzitusulu mpangi mpe kinkundi kati ya bayinsi nyonso mpe makanda nyonso ya bantu to mabundu ya Nzambi, kuzimbana ve nzangululu ya bisalu ya Kimvuka ya Bayinsi ya Yinza sa nkebolo kizunu.
- Bibuti ke bantu yantete na kuvwanda na luve ya kusola mutindu ya malonga yina fwana kupesama na bana ya bawu.
Kibuku ya 27
- Konso muntu ke na luve ya kuzangula lusansu ya kifumba yandi mevwilva, kusadila weto mpe kudyatikisa manunga ya luzabu.
- Bandanda ya kimpeve mpe ya bima ya muntu, yina mekatuka kuzwa na manima ya kisalu ya luzabu to weto fwana kukengidilwa.
Kibuku ya 28
Konso muntu fwana kusalati, ata ya vwanda na kitini ya mabuta to na kitini ya yinza muvimba, baluve mpe kimpwanza yina metangama na luzayisu yayi kusalama na mutindu mefwanakama.
Kibuku ya 29
- Konso muntu ke na bambindumunu na ntadisi ya kifumba yandi mevwilwa, sika nkudusulu ya kimuntu ya yandi lenda kusalama na kimpwanza nyonso.
- Konso muntu fwana kusadila baluve ya yandi mpe bimpwanza ya yandi na bitezo ya musiku samu na kutambula mpe kusitisa baluve mpe bimpwanza ya bangana mpe dyaka samu kuzitisa luyalu mpe mawete na bantu nyonso na kati ya dibundu ya bumbongi ya mabuta.
- Baluve mpe bimpwanza yayi lenda kusalama ata ve kana yawu kedyatila ve kintwadi na makani ya Kimvuka ya Bayisi ya Yinza.
Kibuku ya 30
Ata musiku mosi ya luzayisu yayi lenda kubangulwa bonso luve ni luve ya kusala kisalu ti dyambu lenda kunata mbebosolo ya baluve mpe ya bimpwanza yina metangama na mukanda yayi, yayi metadila muvimba, kimvuka to muntu.


text:
İller
45 - Manisa
PLAKA TÜRÜNÜZÜ SEÇİNİZ!
Manisa
Hakkında Detaylı Bilgi
Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa Manisa


text:
Kisilamu
Kisilamu (kilabu: الإسلام; al-islaam) kele lukwikilu ya nene mingi. Ngogo ya mukwikili ya kisilamu kele musilamu (kilabu: مسلم; muslim) to muzuluma (kifalanse: musulman).
Kisilamu me butuka na Arabia na mvu-nkama ya nsambwadi, nga basilamu ya kisina vanda balabu ye badawi. Bubu yayi basilamu mingi kele bankaka na balabu: baswahili, bangwana, bahausa, baturki, bafarsi, bapaki, badjawa ye bantu ya nkaka.
Muhamadi vanda ngunza ya kisilamu. Nzambi me tubaka na yandi ye yandi me tubaka na bantu. Nlandi mosi me sonika ngogo ya Muhamad na Korani, muntu kele mukanda ya santu ya kisilamu.
Balukwikilu ya kisina ya kisilamu kele:


text:
Definición de "mono"
mono mono - Definición de mono en NiceDefinition.com - mono Definition mono - Definición de mono en NiceDefinition.com, mono, mono Definición, mono sentido, mono origen, mono ejemplos, muestras, mono Definición mono, es decir, mono, mono origen, ejemplos mono, muestras mono, diccionario en línea, diccionario, diccionario de español, mono Definition, mono meaning, mono origin, mono Examples, mono Samples, Definition mono, meaning mono, origin mono, Examples mono, Samples mono, online dictionary mono Definición, Definición mono, mono - Definición de mono, mono - Definición de mono en NiceDefinition.com, mono, mono Definición, mono sentido, mono origen, mono ejemplos, muestras, mono Definición mono, es decir, mono, mono origen, ejemplos mono , las muestras mono, diccionario en línea, diccionario, diccionario de español, mono Definition, mono meaning, mono origin, mono Examples, mono Samples, Definition mono, meaning mono, origin mono, Examples mono, Samples mono, online dictionary , sanakirja.


text:
Reunion.com > Guoqin Zhao - Charles Zolot > Mohamed Zokari - Trevor Zola
Classmates from Mohamed Zokari to Trevor Zola
Mohamed Zokari Mused Zokari Musleh Zokari Nagi Zokari Omar Zokari Regina Zokari Safwan Zokari Uday Zokarkar Karen Zokas Janelle Zoker Jasmine Zoker Linda Zoker Rashawn Zoker Richard Zoker Rick Zoker Samuel Zoker Siatu Zoker Kelly Zokhrabekova Mary Zokian Dobrila Zokic Umed Zokirov Diane Zokle George Zokle Mark Zokle Michael Zokle Anna Zoko Laure-edith Zoko Leonard Zoko Louis Zoko Mary Zoko David Zokoe Dawn Zokoe Frederick Zokoe James Zokoe Jason Zokoe Jerry Zokoe John Zokoe Judy Zokoe Susan Zokoe Timothy Zokoe Zachary Zokoe Putan Zokola Erica Zokoski Peter Zokosky Robert Zokosky Yawou Zokoty Annik Zokou Pacome Zokou Patrice Zokouri John Zokovitch Teresa Zokovitch Gabe Zokovsky Leon Zokovsky John Zokowski Emmanuel Zokpodo Aimee Zokpon Olivia Zokruah Peter Zokruah Lisa Zoks Frank Zoksseski Tenzin Zokten Denise Zokus Edward Zokus Charles Zokvic Craig Zokvic Doreen Zokvic Susan Zoky Tina Zoky Bob Zol Aaron Zola Adam Zola Alan Zola Albert Zola Alex Zola Alexander Zola Alicia Zola Amanda Zola Ami Zola Amy Zola Andrea Zola Andy Zola Angela Zola Anna Zola Anne Zola Annette Zola Anthony Zola Antoinette Zola Art Zola Barbara Zola Bernard Zola Bill Zola Brenda Zola Brian Zola Cameo Zola Candace Zola Carol Zola Caroline Zola Carolyn Zola Cesar Zola Cezar Zola Charles Zola Charlotte Zola Chris Zola Christina Zola Christopher Zola Constance Zola Courtney Zola Craig Zola Cynthia Zola Daniel Zola Danielle Zola Danny Zola David Zola Dawn Zola Dayna Zola Debbie Zola Deborah Zola Debra Zola Desiree Zola Diane Zola Donald Zola Donna Zola Dorothy Zola Elie Zola Elizabeth Zola Elton Zola Emil Zola Emile Zola Emily Zola Eric Zola Erik Zola Eugene Zola Faigy Zola Francesca Zola Francis Zola Frank Zola Gary Zola Geoffrey Zola George Zola Georgia Zola Gloria Zola Gregory Zola Guy Zola Harry Zola Herbert Zola Irma Zola Jacquelyn Zola James Zola Janet Zola Jason Zola Jay Zola Jean Zola Jeff Zola Jeffrey Zola Jennifer Zola Jessica Zola Jill Zola Jim Zola Joan Zola Joe Zola Joel Zola John Zola Joseph Zola Joshua Zola Judith Zola Julie Zola Justin Zola Karen Zola Karisa Zola Kathleen Zola Keith Zola Kelly Zola Kenneth Zola Kevin Zola Kristen Zola Kristi Zola Kyle Zola Lana Zola Lawrence Zola Lee Zola Leon Zola Leonard Zola Leslie Zola Liliana Zola Lillian Zola Linda Zola Lisa Zola Louis Zola Marc Zola Marcia Zola Margaret Zola Marie Zola Marilyn Zola Mark Zola Marlene Zola Martha Zola Mary Zola Matthew Zola Melissa Zola Meredith Zola Michael Zola Michelle Zola Mike Zola Nancy Zola Nazzi Zola Neil Zola Nicholas Zola Nicole Zola Nikki Zola Norman Zola Pamela Zola Patricia Zola Paul Zola Peter Zola Philip Zola Raymond Zola Rebecca Zola Rhonda Zola Richard Zola Rita Zola Robert Zola Robin Zola Rosanne Zola Roxanne Zola Ruth Zola Samantha Zola Sandra Zola Sarah Zola Scot Zola Sharon Zola Sheila Zola Shelley Zola Stanley Zola Stephanie Zola Stephen Zola Steve Zola Steven Zola Sue Zola Susan Zola Sybill Zola Tabitha Zola Theodore Zola Theresa Zola Thomas Zola Tim Zola Timothy Zola Todd Zola Tom Zola Trevor Zola


text:
Kikongo 1 John 5:1-5
Konsonani ya kwikila na Yesu ikele Klisto, butukaka kwa Nzambi; Konsonani ya zola yandi ya butaka yandi, zola mpe yandi ya butwaka kwa yandi. Mu yai beto zaba beto zola bana ya Nzambi, bu beto zola Nzambi ye sala bansikudukusu ya yandi. Kadi yai ikele zola ya Nzambi, na beto keba bansikudukusu ya yandi, ye bansikudukusu ya yandi ikele kizitu ve. Kadi konso nki ya butwaka kwa Nzambi ikele kuluta nsi ngolo; nunga ya ikele kuluta nsi ngolo ikele yai, lukwikilu ya beto. Nani ikele yandi ya luta nsi ngolo, kansi kaka yandi ya kwikila Yesu ikele Mwana ya Nzambi?


text:
Yesu
Yesu (tuka -5 ti 33) vanda mulongi ye ngunza ya bayuda. Yandi me butuka na Nasera ye me fwa na Yerusale.
Yesu kele muntu ya mfunu na lukwikilu mingi. Na kimani, kisilamu ye kibaha yandi kele ngunza mosi. Na kiyesu yandi kele Yesu Kilisto: mesiya ye nzambi na nitu ya muntu.
[balula] Nkumbu
Nkumbu ya kisina ya Yesu vanda ya kiarame Yeshua (ישוע), muntu vanda mpila ya nkufi ya kihebru Yehoshua (יהושע). Na kihelada (muntu vanda ndinga ya kisina ya Kangu ya mpa), nkumbu ya Yesu vanda Iesous (Inσouς), ye na kilatini Iesus


text:
Bumpika
Mpika kele muntu ya kukonda nswa ya muntu pe ya bansiku. Bantu ya nkaka ke zonza yandi bonso kima ya bau me sumba to me kanga.
[balula] Bampika ya bakongo
Bampika ya bakongo me kwendama na Karibe (Ayiti, Brazilia, Jamaika, Kuba pe Repubilika ya Dominika) pe na USA (bizunga ya Florida pe Georgia).
Kibuka ya nene ya bampika vandaka bakongo. Na mbandu, bampika ya Kuba vandaka:
- 400 000 babantu (nkutu bakongo pe bambundu)
- 275 000 bayoruba
- 240 000 baigbo, baibibio pe baidjo
- 200 000 baewe pe bafon
- 185 000 bantu ya nkaka
Bampika me nata ngindu ya bawu na kontina ya mpa. Bankumbu ya lukwikilu to kisambu ya bakongo kele kipalo to kimbisa na Kuba, kimbanda na Brazilia pe kumina na Jamaika.


text:
NSANGU SAMBU NA INZA YA MVIMBA
Dibundu ya luvunu kele inki? Keti nge kekudiyangisaka sambu na mambu ya nku ya bantu mesalaka na zina ya dibundu? Keti bitumba ti kiterorizme yina bantu ya ketubaka nde bo kesadilaka Nzambi mesalaka, mpi kukonda masonga na bo, kebebisaka mutindu na nge ya kutadila mambu ya lunungu? Sambu na nki dibundu kele na kisina ya mambu mingi kibeni ya mpasi?
Foti kele ve ya mabundu yonso, kansi ya dibundu ya luvunu. Muntu mosi ya vandaka kukwikila mpenza na Nzambi mpi ya bantu mingi kezitisaka, Yezu Kristu, kumonisaka nde dibundu ya luvunu kepusaka bantu na kusala mambu ya mbi, kaka mutindu “nti ya mbi ke butaka bambuma ya mbi.” (Matayo 7:15-17) Inki bambuma dibundu ya luvunu kebutaka?
KEKUDIKOTISAKA NA BITUMBA MPI NA MAMBU YA POLITIKI: Zulunalu Asiaweek ketuba nde: “Na Asia mpi na bisika yankaka, bantwadisi yina kesalaka yonso sambu na kuvanda ti kiyeka mingi ke na kusadila bangindu yina bantu kevandaka na yo sambu na lusambu na mutindu mosi ya mbi sambu na kulungisa bampusa na bo mosi.” Yo yina, zulunalu yango kekebisa nde: “Inza kezola kukuma na maladi ya kilau.” Ntwadisi mosi ya dibundu ya mezabanaka mingi na États-Unis kutubaka nde: “Beto fwete fwa ntete bateroriste sambu na kubuyisa bo na kufwa bantu.” Dibanza na yandi kele inki? “Kufwa bateroriste yonso na zina ya Nzambi.” Kansi, Biblia ketuba nde: “Kana muntu ke tuba nde: ‘Mono ke zolaka Nzambi’, kansi yandi ke mengaka mpangi na yandi, yandi kele muntu ya luvunu.” (1 Yoane 4:20) Yezu kutubaka nkutu nde: ‘Beno [landa na] kuzola bambeni na beno.’ (Matayo 5:44) Na mabanza na nge, mabundu ikwa bantu na yo kekudikotisaka na bitumba?
KELONGAKA MALONGI YA LUVUNU: Mabundu mingi kibeni kelongaka nde moyo to mpeve kele kitini mosi ya kemonanaka ve ya nitu ya muntu mpi yo kelandaka kuzinga na nima ya lufwa ya muntu. Na nzila ya dilongi yai, mabundu mingi na kati ya mabundu yai keyibaka bantu na bo, mpi kelombaka bo mbongo sambu bo samba sambu na myoyo ya bafwa. Kansi, Biblia kelongaka dilongi ya meswaswana. ‘Bantu yina ke na moyo, bo ke zaba nde bo ta fwa; kansi bantu ya kufwa kuzaba kima ve.’ (Longi 9:5) Yezu kulongaka nde bafwa tafutumuka—dyambu yina zolaka kuvanda ve na mfunu kana bantu kevandaka ti moyo yina kefwaka ve. (Yoane 11:11-25) Keti dibundu na nge kelongaka nde moyo kefwaka ve?
KEBUYISAKA VE MANSONI: Na bansi mingi, mabundu kendimaka nde babakala yina kelalaka bo na bo mpi bankento yina kelalaka bo na bo kukuma banganga-Nzambi mpi bo kelombaka baluyalu na kundima makwela ya babakala ti babakala mpi bankento ti bankento. Ata mabundu yina kebuyisaka mansoni mendimaka bantwadisi ya mabundu yina meladisaka bana ya fyoti na kingolongolo. Kansi, inki Biblia kelongaka na yina metala mansoni? Yo ketuba pwelele nde: ‘Beno kudikusa ve; bantu yina kesalaka pite, bantu yina kesambaka banzambi ya biteki, babakala yina keladisaka babakala yankaka, ata muntu mosi ve na kati ya bantu yina tavanda muntu ya Kimfumu ya Nzambi.’ (1 Korinto 6:9, 10) Keti nge mezaba mabundu yina kebuyisaka ve mansoni?
Inki kele avenire ya mabundu yina kebutaka bambuma ya mbi? Yezu kukebisaka nde: “Konso nti yina ke butaka bambuma ya mbote ve, bo ta zenga yo, bo ta losa yo na tiya.” (Matayo 7:19) Ya kyeleka, bo tazenga dibundu ya luvunu mpi bo tafwa yo! Kansi, inki mutindu mpi nki ntangu dyambu yai tasalama? Mbona-meso mosi ya kele mbikudulu yina kele na mukanda ya Kusonga, kapu 17 ti 18, kepesa mvutu.
Dibundu ya luvunu kele ti bupusi na “bamfumu ya nene ya ntoto”
“Beno basika na yandi, bantu na mono”
Yindula fyoti. Nkento mosi ya ndumba mevanda na mukongo ya mbisi mosi ya kepesa boma. Mbisi yango kele ti ba-ntu nsambwadi mpi bibongo kumi. (Kusonga 17:1-4) Nkento ya ndumba kemonisa nani? Yandi kele ti bupusi na “bamfumu ya nene ya ntoto.” Yandi melwata lele ya mbwaki, kesadila ndumbu, mpi ke ti kimvwama mingi kibeni. Dyaka, na nzila ya kindoki na yandi, yandi ‘kekusa bantu ya makanda yonso.’ (Kusonga 17:18; 18:12, 13, 23) Biblia kesadisa beto na kubakisa nde nkento yai ya ndumba kele kimvuka ya lusambu ya inza ya mvimba. Yandi kemonisa ve dibundu mosi buna, kansi mabundu yonso yina kebutaka bambuma ya mbi.
Mbisi yina nkento ya ndumba mevandila mpi ketwadisa kemonisa bangolo ya politiki ya inza.* (Kusonga 17:10-13) Dibundu ya luvunu mevanda na mukongo ya mbisi yai ya politiki mpi ketwadisa yo na mutindu yo kesosaka kuvanda ti bupusi na badesizio ya mbisi yango mpi na kutwadisa yo.
Kansi, ntama mingi ve, dyambu mosi ya kuyituka tasalama. “Bibongo kumi yina ya nge me mona ti mbisi yina, bo ta vanda na kimbeni ti nkento yina: Bo ta botula bima na yandi yonso, bo ta bika yandi kinkonga, bo ta dia misuni na yandi, ebuna bo ta yoka yandi.” (Kusonga 17:16) Na kintulumukina mpi na mutindu mosi ya mbi kibeni, bangolo ya politiki ya inza tabalukila dibundu ya luvunu mpi tafwa yandi mpenza! Inki tapusa bo na kusala dyambu yai? Mukanda ya Kusonga kepesa mvutu yai: ‘Nzambi tulaka yo na ntima na bo yonso na kulungisa mabanza [na yandi, NW].’ (Kusonga 17:17) Ee, Nzambi talomba dibundu ya luvunu bakonti sambu na mambu yonso ya mbi ya yandi mesalaka na zina ya Nzambi. Na nsadisa ya lunungu ya kukuka, Nzambi tasadila bamakangu na yandi ya politiki sambu na kulungisa dyambu yai.
Inki nge fwete sala kana nge kezola ve nde mambu yina tabwila dibundu ya luvunu kukumina nge? Kinati-nsangu ya Nzambi kesyamisa bantu nde: “Beno basika na yandi, bantu na mono.” (Kusonga 18:4, NW) Ya kyeleka, yai kele ntangu ya kutina dibundu ya luvunu! Kansi, nge lenda tina na wapi? Kutina ve na bantu yina kekwikilaka ve na Nzambi, sambu avenire na bo mpi kele kukonda kivuvu. (2 Tesalonika 1:6-9) Kisika mosi kaka ya kutinina kele na kati ya lusambu ya kyeleka. Inki mutindu nge lenda zaba dibundu ya kyeleka?
Inki bambuma ya mbote dibundu ya kyeleka fwete buta?—Matayo 7:17.
KEMONISAKA ZOLA: Bansambidi ya kyeleka kele “bantu ya nsi-ntoto yai ve.” Mpusu ya nitu to insi kekabulaka bo ve, mpi bo ‘kezolanaka bo na bo.’ (Yoane 13:35; 17:16; Bisalu 10:34, 35) Na kisika ya kufwisana, bo kevandaka ya kuyilama na kufwa sambu na bankaka.—1 Yoane 3:16.
KENDIMAKA NDINGA YA NZAMBI: Na kisika ya kulonga ‘bansiku ya bambuta’ mpi “bansiku ya bantu bonso nde yo kele malongi ya Nzambi,” malongi ya dibundu ya kyeleka kekatukaka na Ndinga ya Nzambi, Biblia. (Matayo 15:6-9) Sambu na inki? Sambu “Masonuku yonso kele ya kupemama na Nzambi mpi yo kele mfunu sambu na kulonga, sambu na kunganina, sambu na kuvutula mambu na ndonga.”—2 Timoteo 3:16, NW.
KEKUMISAKA MABUTA NGOLO MPI KENWANINAKA MINSIKU YA KUZANGUKA YA BIKALULU YA MBOTE: Dibundu ya kyeleka kelongaka babakala na ‘kuzola bankento na bo, mutindu bo kezolaka nitu na bo,’ yo kesadisaka bankento na kuvanda na ‘luzitu ya mudindu sambu na babakala na bo,’ (NW) mpi yo kelongaka bana na ‘kulemfukila bibuti na bo.’ (Efezo 5:28, 33; 6:1, NW) Dyaka, bantu yina bo mepesaka biyeka fwete vanda ti bikalulu ya mbote.—1 Timoteo 3:1-10.
Keti kele ti dibundu yina kelungisaka mambu yai? Mukanda Holocaust Politics, ya bo basisaka na mvu 2001, ketuba nde: “Kana bantu mingi vandaka kusadila mambu yina Bambangi ya Yehowa kelongaka mpi kesadilaka, Holocauste lendaka kusalama ve mpi kufwa bimvuka ya bantu na mbala mosi zolaka ve kunyokula bantu.”
Ya kyeleka, na bansi 235, Bambangi ya Yehowa kesukaka ve kaka na kulonga minsiku ya Biblia ya bikalulu ya mbote, kansi bo kesadilaka yo na luzingu na bo. Beto kesyamisa nge na kulomba Bambangi ya Yehowa na kusadisa nge na kuzaba mambu yina Nzambi kelomba nge sambu nge sambila yandi na mutindu ya yandi kezolaka. Yai kele ntangu ya kusala yo. Kusukinina ve. Nsuka ya dibundu ya luvunu mefinama!—Sofonia 2:2, 3.
* Sambu na kuzaba mambu mingi na yina metala dyambu yai, tala balutiti 12, 13 ya kamukanda Kangula Meso! yina Bambangi ya Yehowa mebasisaka.


text:
Patua
Patua kele mpila ya ndinga, yina muntu mosi to bantu mingi ke tubaka. Bapatua kabama na bapatua ya buala, bapatua ya kalasi na bapatua ya kimuntu.
Ngogo patua kuenda na patois, yina kele ngogo ya kifalanse.
[balula] Ndinga na patua
Mbala mingi ndilu na kati ya ndinga na patua kele ya politika.
- dipanda ya politika
- ndinga yango kele mpila mosi ve na bandinga ya nkaka
- ntalu ya batubi
- ntalu ya mikanda na babuku
Max Weinreich me tuba nde "Ndinga kele patua yina kele na binuani na bamasua ya vita".


text:
Adami
From WikiName
This name article is a stub. You can help by researching and expanding it.
ORIGIN AND HISTORY
POPULARITY
FACTS
NAMESAKES
FAMOUS PERSONS
OTHER ADAMI'S
Gordon Adami, Ira Adami, Isabella Adami, Manfred Adami, Micah Adami, Trudy Adami, Devin Adami, Grant Adami, Kellie Adami, Fabian Adami, Silvio Adami, Ada Adami, Adam Adami, Ado Adami, Adriana Adami, Aida Adami, Alan Adami, Albana Adami, Albert Adami, Alcebiades Adami, Aldo Adami, Alessandro Adami, Alex Adami, Alicia Adami, Alireza Adami, Alisha Adami, Allan Adami, Allessa Adami, Amanda Adami, Amil Adami, Amy Adami, Andre Adami, Andrea Adami, Andrew Adami, Andy Adami, Anita Adami, Ann Adami, Anna Adami, Anne Adami, Anthony Adami, Ara Adami, Arlene Adami, Asa Adami, Ashley Adami, Audrey Adami, Barbara Adami, Beatriz Adami, Bee Adami, Bernard Adami, Bernice Adami, More results
Author:
NOTES


text:
Ngola
Ngola kele nsi mosi ya Afelika ya Sudi. Bansi ya pembeni kele Kongo-Kinsasa, Zambia na Namibia. Kizunga ya Kabinda kele na ndilu na Kongo-Braza. Luanda kele mbanza-mfumu ya Ngola.
[balula] Kinkulu
Bansi ya ntotila ke tulama na sika ya Ngola na ntwala. Bau vanda Kakongo na Kabinda, Kongo ya Ntotila na node, Ndongo ye Matamba na katikati ye Benguela na sudi. Er negrito monito bonito kerer zumbar.
Ngola vuandaka koloni ya Portugal.
[balula] Bizunga
- Bengo
- Bengela
- Biye
- Kabinda
- Kuando Kubango
- Kuanza Node
- Kuanza Sudi
- Kunene
- Wambu
- Wila
- Luanda
- Lunda Node
- Lunda Sudi
- Malanzi
- Musiku
- Namibe
- Wizi
- Nzadi
[balula] Bantu
Kimputulukesi kele ndinga ya kisalu. Bandinga ya bwala kele kikongo, kimbundu, ovimbundu, kitshokue, kimbunda na kikuanyama.


text:
Inki Biblia Kelongaka Mpenza?
Biblia kepesa nsapi yina tasadisa nge na kuvanda na luzingu ya kyese kibeni.
Bambangi ya Yehowa
Bambangi ya Yehowa—Bo Kele Banani? Bo Kekwikilaka na Nki?
Bambangi ya Yehowa kezola nde nge zaba bo mbotembote.
Nzambi
Inki Nzambi Kelombaka na Beto?
Keti mabundu yonso kele ya mbote na meso ya Nzambi, to mosi kaka? Inki mutindu nge lenda zaba Bakristu ya kyeleka?
- Mutindu ya Kusadila Kamukanda Yai
- Mutindu ya Nge Lenda Kuzaba Mambu ya Nzambi Kelomba
- Nzambi Kele Nani?
- Yezu Kristu Kele Nani?
- Dyabulu Kele Nani?
- Lukanu ya Nzambi Sambu na Ntoto Kele Inki?
- Kimfumu ya Nzambi Kele Inki?
- Kufinama na Nzambi na Nzila ya Kisambu
- Luzingu ya Dibuta Yina Keyangidikaka Nzambi
- Bansadi ya Nzambi Fwete Kuvanda Bunkete
- Bisalu Yina Nzambi Keyinaka
- Balukwikilu ti Bikalulu Yina Keyangidikaka Nzambi Ve
- Kumonisa Luzitu Sambu na Luzingu mpi Menga
- Inki Mutindu Nge Lenda Sengumuna Dibundu ya Kyeleka?
- Mutindu Bambangi ya Yehowa Mebongisamaka
- Sadisa Bankaka na Kusala Luzolo ya Nzambi
- Desizio na Nge ya Kusadila Nzambi
Yai kele site Internet yina mezabanaka ya ketadila balukwikilu, malongi, mpi bisalu ya Bambangi ya Yehowa. Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc. kele organizasio ya mezabanaka yina Bambangi ya Yehowa kesadilaka.
Emvitasio na Nge
Keti nge tazola kulonguka Biblia mpi kuyedisa nzayilu na nge ya Biblia?
Mukanda ya Bankenda ya Bible
Yai kele mukanda ya bankenda ya kyeleka, yina mekatuka na Biblia, mukanda ya kuluta mikanda yonso.
Keti Nge Tazola Kuzaba Kyeleka?
Kyeleka ya metala inki? Kyeleka ya metala mwa bangyufula ya kuluta mfunu yina bantu kekudiyulaka.
Nsuka ya Dibundu ya Luvunu Mefinama!
Dibundu ya luvunu kele inki? Inki mutindu yo tasuka? Inki bupusi nsuka na yo tavanda ti yo na luzingu na nge?


text:
Kyeleka ya metala inki? Kyeleka ya metala mwa bangyufula ya kuluta mfunu yina bantu kekudiyulaka. Ziku nge mekudiyulaka bangyufula yai:
Wapi nge lenda baka bamvutu na bangyufula yai? Kana nge yula bantu, nge tabaka bamvutu ya kuswaswana. Bantwadisi ya mabundu lenda pesa nge bamvutu yina kewakanaka ve. Kana nge kwenda na babiblioteke to na bisika ya bo ketekaka mikanda, nge lenda mona mikanda mingi yina bantu ketubaka nde yo kepesaka bamvutu. Kansi, mbala mingi yo kewakanaka ve. Yankaka kemonanaka mfunu na ntangu yina, kansi ntama mingi ve yo kemanaka ngala mpi bo kesobaka mambu na yo to keyingisaka yo.
Kansi, kele ti mukanda mosi yina kele ti bamvutu ya kutudila ntima. Yo kele mukanda mosi ya ketubaka ve luvunu. Yezu Kristu kutubilaka Nzambi na kisambu nde: “Ndinga na nge kele kyeleka.” (Yoane 17:17, NW) Bubu yai beto kezaba nde Ndinga yango kele Biblia ya Santu. Na balutiti ya kelanda, nge tamona bamvutu ya pwelele mpi ya kyeleka ya bangyufula yina kele awa na zulu.
KIKUMA YA NGYUFULA YAI: Beto kezinga na nsi-ntoto ya mefuluka na nku mpi kukonda lunungu. Mabundu mingi kelongaka nde bampasi ya beto kemonaka kele luzolo ya Nzambi.
MAMBU BIBLIA KELONGAKA: Nzambi kele ve ata fyoti na kisina ya mambu ya mbi. Yobi 34:12 ketuba nde: “Nzambi . . . lenda sala mbi ata fioti ve! Yandi lenda zenga mambu na nku ve!” Nzambi kele ti lukanu ya zola sambu na bantu. Kikuma yo yina Yezu kulongaka beto na kusamba nde: “Tata na beto kele na zulu . . . Kimfumu na nge kwisa, luzolo na nge kusalama awa na ntoto bonso na zulu.” (Matayo 6:9, 10) Nzambi kekudibanzaka mingi sambu na beto na mpila nde yandi mepesaka kima ya ntalu mingi sambu na kulungisa lukanu na yandi.—Yoane 3:16.
Tala mpi Kuyantika 1:26-28; Yakobo 1: 13; mpi 1 Piere 5:6, 7.
KIKUMA YA NGYUFULA YAI: Bitumba kefula na kufwa bantu mingi mpenza. Bampasi kekuminaka beto yonso.
MAMBU BIBLIA KELONGAKA: Nzambi kutubilaka ntangu mosi yina yandi tatula ngemba na ntoto ya mvimba. Na nsi ya Kimfumu na yandi, yina kele guvernema ya zulu, bantu “ta yilama mpi ve sambu na kunwana bitumba.” Kansi, “bambele na bo ya bitumba bo ta kumisa yo bansengo.” (Yezaya 2:4) Nzambi tasukisa bampasi mpi mambu yonso ya kukonda lunungu. Biblia kesila nde: “[Nzambi] ta kusula mansanga yonso na meso na bo. Lufwa ta vandaka diaka ve, bantu ta lwataka mpidi diaka ve, bo ta dilaka diaka ve, bo mpi ta waka diaka mpasi ve. Na ntangu yina mambu ya ntama [yika mpi bampasi ti mambu yonso ya kukonda lunungu ya bubu yai] ta vanda me vila.”—Kusonga 21:3, 4.
Tala mpi Nkunga 37:10, 11; 46:10; mpi Mishe 4:1-4.
KIKUMA YA NGYUFULA YAI: Mabundu mingi ya nsi-ntoto kelongaka nde kima mosi ya kevandaka na kati ya muntu kelandaka na kuzinga na nima ya lufwa. Bantu yankaka kekwikilaka nde bantu yina mefwaka lenda sadisa to kusala mbi na bantu ya kezinga, to nde Nzambi kepesaka bantu ya mbi ndola, yandi kezengilaka bo nkanu ya mpasi ya mvula na mvula na bilungi ya tiya.
MAMBU BIBLIA KELONGAKA: Ntangu muntu kefwaka, luzingu na yandi kesukaka. Longi 9:5 ketuba nde: “Bantu ya kufwa kuzaba kima ve.” Bafwa lenda zaba kima ve, lenda vanda na mawi ve, to lenda sala ata kima ve. Bo lenda sala mbi ve to kusadisa bantu ya kezinga.—Nkunga 146:3, 4.
Tala mpi Kuyantika 3:19; mpi Longi 9:6, 10.
KIKUMA YA NGYUFULA YAI: Beto kezolaka kuzinga, mpi kezolaka kusepela na luzingu ti bantu yina beto kezolaka. Yo mefwana mpenza nde beto vanda na mpusa ya ngolo ya kumona dyaka bantu ya beto kezolaka yina mefwaka.
MAMBU BIBLIA KELONGAKA: Bantu mingi yina mefwaka tafutumuka. Yezu kusilaka nde “bantu yonso yina me fwaka kele na maziamu, bo ta wa ndinga na yandi; ebuna bo ta basika na maziamu na bo.” (Yoane 5:28, 29) Na kuwakana ti lukanu ya kisina ya Nzambi, bantu yina tafutumuka tavanda ti dibaku ya kuzinga mvula na mvula na paladisu ya ntoto. (Luka 23:43) Na kati ya lusilu yai yina talungana na bilumbu kekwisa, beto lenda tanga mpi mavimpi ya kukuka ti luzingu ya mvula na mvula sambu na bantu ya bulemfu. Biblia ketuba nde: “Bantu ya mbote ta zinga na ngemba na ntoto yina ya Mfumu Nzambi tubaka na kupesa bo; yo ta vanda ya bo tii kuna.”—Nkunga 37:29.
Tala mpi Yobi 14:14, 15; Luka 7:11-17; mpi Bisalu 24:15.
KIKUMA YA NGYUFULA YAI: Bantu ya mabundu yonso kesambaka. Kansi, bantu mingi keyindulaka nde Nzambi kepesaka ve bamvutu na bisambu na bo.
MAMBU BIBLIA KELONGAKA: Yezu kulongaka beto na kuvutukila ve bangogo ya mutindu mosi na bisambu na beto. Yandi tubaka nde: “Kana beno ke samba, [beno tuba ve kima yo yina mosi mbala na mbala, NW].” (Matayo 6:7) Kana beto kezola nde Nzambi kuwidikila bisambu na beto, beto fwete samba na mutindu yina yandi kendimaka. Sambu na kusala yo, beto fwete longuka ntete luzolo ya Nzambi, mpi kusamba na kuwakana ti luzolo yango. 1 Yoane 5:14 ketendula nde: “Kana beto ke lomba konso kima bonso kele luzolo [ya Nzambi], beto zaba mbote nde yandi ke wila beto.”
Tala mpi Nkunga 65:3; Yoane 14:6, 14; mpi 1 Yoane 3:22.
KIKUMA YA NGYUFULA YAI: Bantu mingi keyindulaka nde mbongo, lukumu, to kitoko tanatila bo kyese. Yo yina, bo kelandaka mambu yina, kansi bo kezwaka ve kyese yango.
MAMBU BIBLIA KELONGAKA: Yezu kumonisaka kima ya kenataka kyese ya kyeleka ntangu yandi tubaka nde: “Kyese na bantu yina kezabaka kinsukami na bo ya kimpeve.” (Matayo 5:3, NW) Beto lenda zwa kyese ya kyeleka kaka kana beto sala bitambi sambu na kulungisa mpusa na beto ya kuluta ngolo, disongidila, mpusa ya kuzaba Nzambi mpi lukanu na yandi sambu na beto. Kyeleka yina kele na Biblia. Kuzaba kyeleka yango lenda sadisa beto na kubakisa mambu yina kele mfunu mpenza, ti yina kele ve mfunu. Kana beto kebika nde kyeleka ya Biblia kutwadisa badesizio mpi bisalu na beto, luzingu na beto tavanda ti lukanu.—Luka 11:28.
Tala mpi Bingana 3:5, 6, 13-18; mpi 1 Timoteo 6:9, 10.
Beto metadila kaka na bunkufi bamvutu yina Biblia kepesa na bangyufula sambanu ya beto mekatuka kutubila. Keti nge kezola kuzaba mambu mingi kuluta yai? Kana nge kele na kati ya bantu yina “kezabaka kinsukami na bo ya kimpeve,” ntembe kele ve nde nge tazola. Mbala yankaka nge kekudiyula bangyufula yai yankaka: ‘Kana Nzambi kekudibanzaka sambu na beto, sambu na nki yandi mepesaka nzila nde mambi mpi bampasi mingi kuvanda na luzingu ya bantu? Inki mutindu mu lenda tomisa luzingu ya dibuta na munu?’ Biblia kepesaka bamvutu ya kesepedisaka na bangyufula yai mpi mingi yankaka.
Kansi, bantu mingi bubu yai kevandaka ti badute ya kusosa bamvutu na Biblia. Bo kemonaka bonso yo kele ti mambu mingi yina kevandaka bantangu yankaka mpasi na kubakisa. Keti nge tazola nde bo sadisa nge sambu na kubaka bamvutu na Biblia? Bambangi ya Yehowa kezabisa nge mambu zole yina lenda sadisa nge.
Ya ntete, mukanda Inki Biblia Kelongaka Mpenza? yina kusalamaka sambu na kusadisa bantu yina kele ti kisalu mingi, sambu na kutadila bamvutu ya pwelele yina Biblia kepesaka na bangyufula ya mfunu. Dyambu ya zole kele programe ya kulonguka Biblia ya ofele na nzo. Mbangi mosi ya Yehowa yina kezingaka penepene na nge mpi yina mefwana na kulonga Biblia lenda kwisa na nzo na nge to na kisika yankaka ya mefwana, mpi kulutisa ntangu fyoti konso mposo sambu na kulonguka Biblia ti nge. Bamilio ya bantu na nsi-ntoto ya mvimba mebakaka mambote mingi na programe yai. Mingi na kati na bo metubaka nde: “Mu mesengumuna kyeleka!”
Kele ti kimvwama ya kuluta nene ve ya muntu lenda sengumuna. Kyeleka ya Biblia kekatulaka beto na kimpika ya binkulu ti bansiku ya bambuta, malongi ya kisaka-saka, mpi boma ya mbi. Yo kepesaka beto kivuvu, lukanu, mpi kyese na luzingu. Yezu kutubaka nde: “Beno ta zaba mambu yina kele ya kieleka, ebuna mambu yina ta katula beno na kimpika.”—Yoane 8:32.


text:
BAKAPU
TANGA konso zulunalu yina. Tala televizio, to landa radio. Bansangu kele mingi ya ketubila mubulu, bitumba, mpi kiterorizme! Yindula bampasi ya nge kekutana ti yo. Ziku maladi to lufwa ya muntu mosi ya nge vandaka kuzola kepesaka nge mpasi mingi. Nge lenda kudiwa bonso muntu ya mbote Yobi, yina kutubaka nde yandi “vandaka ya kufuluka ti bampasi.”—Yobi 10:15, The Holy Bible in the Language of Today.
Kudiyula nde:
Biblia kepesa bamvutu ya mbote na bangyufula yai.
“Yandi ta kusula mansanga yonso na meso na bo. Lufwa ta vandaka diaka ve, bantu ta lwataka mpidi diaka ve, bo ta dilaka diaka ve, bo mpi ta waka diaka mpasi ve.”—Kusonga 21:4
“Bantu ya makulu-kifu ta pumbuka bonso mbambi.”—Yezaya 35:6
“Meso ya bantu ya kufwa-meso ta mona.”—Yezaya 35:5
“Bantu yonso yina kele na mazyamu ya mbambukilu . . . tabasika.”—Yoane 5:28, 29, NW
‘Ata muntu mosi ve ta tuba diaka nde: “Mono ke bela.”’—Yezaya 33:24
“Ntoto [ta]fuluka na ble mingi.”—Nkunga 72:16
Kubuya ve mbala mosi mambu ya bo ketubila sambu nge kemona nde yo lenda lungana ve. Nzambi mesilaka nde yandi talungisa mambu yai, mpi Biblia ketendula mutindu yandi tasala yo.
Kansi Biblia kesuka ve kaka pana. Yo kepesa nsapi yina tasadisa nge na kuvanda na luzingu ya kyese kibeni ata na ntangu yai. Yindula fyoti basusi mpi bampasi na nge mosi. Yo lenda tadila kukonda mbongo, mambu ya dibuta, kubeba ya mavimpi, to lufwa ya muntu mosi ya nge vandaka kuzola mingi. Biblia lenda sadisa nge na kunwana ti mambu ya mpasi bubu yai, mpi yo lenda lembika bampasi na kupesaka bamvutu na bangyufula bonso yai:
Mutindu nge ketanga mukanda yai kemonisa nde nge kezola kuzaba mambu yina Biblia kelongaka. Mukanda yai tasadisa nge. Konso paragrafe kele ti ngyufula na yo na nsi ya lutiti. Bantu mingi kesepelaka na metode ya bangyufula mpi bamvutu ntangu bo kelongukaka Biblia ti Bambangi ya Yehowa. Beto ketula ntima nde nge mpi tasepela na yo. Bika Nzambi kusakumuna nge sambu ntangu yai nge ke na kusala eksperiansi ya kyese mpi ya mbote ya kulonguka mambu yina Biblia kelongaka mpenza!
BIBLIA kele ti mikanda 66. Bo mekabulaka mikanda yango na bakapu mpi baverse sambu nge tadila yo kukonda mpasi. Kana bo mesonika baverse na mukanda yai, ntalu ya ntete na nima ya zina kemonisa kapu ya mukanda ya Biblia, mpi ntalu yina kelanda kemonisa verse. Mu mbandu, “2 Timoteo 3:16” ketendula mukanda ya zole ya Timoteo, kapu ya 3, verse ya 16.
Nge tayikana ti Biblia na nge kukonda kusukinina kana nge kesosa baverse ya bo metula na mukanda yai. Dyaka, sambu na nki ve kusala manaka ya kutanga Biblia konso kilumbu? Kana nge ketanga bakapu tatu to tanu konso kilumbu, nge lenda tanga Biblia ya mvimba na mvula mosi.


text:
Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi
Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi to Kongo Demokratiki to Kongo-Kinsasa kele nsi na Afelika ya Kati. Bansi ya pembeni na yandi kele Repubilika ya Kongo, Repubilika ya Afelika ya Kati, Sudan, Uganda, Rwanda, Burundi, Zambia ye Ngola. Kongo-Kinsasa kele leta ya tatu na munene ya Afelika.
[balula] Kinkulu
Tuka 2000 NK ti 500 BK bitembo ya babantu tuka londe sompaka na ndambu ya Kongo ya ntangu yayi. Bantu ya kisina, bambekele, fweteka sompa na dikabu ngele ya nsi. Babantu yina kotisaka kisalu ya bilanga pe kisalu ya kibende tuka Afrika-Mputu.
Pene-pene na mvula 400 kimvuka mosi yantikaka kukulisa na simu ya nzadi Lualaba. Nkumbu ya kimvuka yayi vanda Upemba. Yandi kumaka Luba ya Ntotila na nima (pene-pene na 1585). Kimvuka ya mfunu ya nkaka vanda Kongo ya Ntotila, muntu butukaka pene-pene na mvula 1400 pe zingaka ti 1885 na nsiku.
[balula] Luyalu ya Belezi (1908 – 1960)
Kongo vanda koloni ya Belezi banda 1908 tikuna 1960.
[balula] Vita ya nsi (1960-1965)
[balula] Zaire (1971 – 1997)
Na nima ya mvula tanu ya vita pe ya ngemba ve, Joseph-Désiré Mobutu, lieutenant général ya banuani, basisaka Kasa Vubu katuka kiti ya luyalu na ngolo na 1965. Mobutu nataka ngemba na nsi, kansi luyalu na yandi vuezaka bansua ya muntu pe salaka lukuikilu ya muntu samu na Mobutu kibeni.
Na bamvula kumi ya 1970 Mobutu salaka politiki ya kuzairisa (kifalanse: zaïrianisation). Na mvula 1971 yandi pesaka Kongo zina ya mpa, Zaire, yina kele mpila ya kupola ya munoko ya kikongo, Nzadi.
[balula] Transition (1996 – bubu)
Na mvula 2005 Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi me kuzua minsiku ya nsi ya mpa. Banda minsiku yai nzila me zibulama samu na kumanisa transition na nsualu nionso na kubimisa nsiku ya maponama ke kuiza. Kimvuka ya kimpuanza ya kupona (Commission electorale independante) salaka maponama samu na ntuadisi ya nsi ná luyalu ya nsi na 30.7.2006. Joseph Kabila nungaka Jean-Pierre Bemba ná bakandida ya nkaka na maponama ya ntuadisi ya nsi.
[balula] Besi
Kibuka ya bantu ya nene kele:
- baluba 18 %
- bakongo 16,1 %
- bankundu 13,5 %
- banyarwanda ná banyamulenge 10,3 %
- bazande 6,1%
- babangi ná bangala 5,8%
- bantu ya nkaka 30,2%
[balula] Bandinga
Ndinga ya kisalu ya Kongo-Kinsasa yau kele kifalanse. Bandinga ya buala kele kikongo ya leta, kiluba, kiswahili ye kingala. Leta ke tembikisa bandinga yina yonso na kuloza ata mosi ve. Bandinga ya nkaka ya nsi yau kele samuna lukumu ya nsi ya Kongo yina leta kekuiza kakila.
[balula] Lukwikilu
- bana ya Yesu ya katolika 70%
- bana ya Yesu ya misioni 20%
- bana ya Kimbangu 10%
- basilamu 10%
- lukwikilu ya bambuta 10%
[balula] Malongi ya ntoto
Nzadi Kongo ná bana-nzadi ya yandi ke sabuka nsi yonso. Nzadi Kongo ke kabula Kongo-Braza ye Kongo-Kinsasa. Nzadi Ubangi kele ndilu na Nsi ya Afelika ya Kati. Uganda kele na simu ya Mazanga Mobutu ye Rwitanzige. Rwanda kele na simu ya Kivu. Burundi ye Tanzania kele na simu ya Tanganyika. Dizanga Mweru ye nzadi Luapula salama bonso ndilu na Zambia. Kwango ye Kasayi ke landa ndilu ya Angola.
[balula] Bizunga
Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi kele na bizunga makumi zole na tanu, na mbanza Kinsasa.
[balula] Politiki
Politiki ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi
[balula] Minsiku ya leta
[balula] Bantuadisi ya nsi
- 1960 - 1965 Joseph Kasa Vubu
- 1965 - 1997 Mobutu Sese Seko
- 1997 - 2001 Laurent Kabila
- 2001 - Joseph Kabila
[balula] Bantumua ya ntete
- 1960 - 1960 Patrice Lumumba
- 1961 - 1961 Joseph Ileo
- 1961 - 1964 Cyrille Adoula
- 1964 - 1965 Moise Tshombe
- 1965 - 1965 Evariste Kimba
- 1965 - 1966 Léonard Mulamba
- 1966 - 1977 ?
- 1977 - 1979 Mpinga Kasenga
- 1979 - 1980 Bo-Boliko Lokonga Mihambo
- 1980 - 1981 Jean Nguza Karl-I-Bond
- 1981 - 1982 Joseph Untube N'singa Udjuu
- 1982 - 1986 Kengo Wa Dondo
- 1987 - 1988 Mabi Mulumba
- 1988 - 1988 Sambwa Pida Nbagui
- 1988 - 1990 Kengo wa Dondo
- 1990 - 1991 Lunda Bululu
- 1991 - 1991 Mulumba Lukoji
- 1991 - 1991 Étienne Tshisekedi
- 1991 - 1991 Bernardin Mungul Diaka
- 1991 - 1992 Jean Nguza Karl-I-Bond
- 1992 - 1993 Étienne Tshisekedi
- 1993 - 1994 Faustin Birindwa
- 1994 - 1997 Kengo Wa Dondo
- 1997 - 1997 Étienne Tshisekedi
- 1997 - 1997 Likulia Bolongo
- 2007 - ??? Antoine GIZENGA


text:
Kibaha
Kibaha kele lukwikilu me salama ya Baha'u'llah. Malongi ya lukwikilu ya kibaha ke pesa bumosi tatu: bumosi ya nzambi, bumosi ya lukwikilu ye bumosi ya buntu.
Baha'u'llah me simba nde mono kele ngunza ya nsuka na ndonga ya bangunza (Zaratustra, Krisna, Mose, Buda, Yesu ye Muhammad).
[balula] Kisambu ya fioti ya Kibaha
- Munu ikele mbangi, e Nzambi ya munu, na kuzaba nde: nge gangaka munu, samu na kuzaba nge na kupesa nge lukumu, sesepi yayi, munu ke ndima bufioti ya munu ye bunene ya nge, bunsukami ya munu ye bumvuama na nge. Na ntuala ya nge, Nzambi ya nkaka ikele ve, ya ke gulusaka na bigonsa, yina ya ke zingaka na ngolo ya yandi mosi kaka.


text:
YAYI kele mukanda ya bankenda ya kyeleka, yina mekatuka na Biblia, mukanda ya kuluta mikanda yonso. Bankenda yai ketela beno disolo ya inza banda ntangu Nzambi yantikaka na kuganga bima tii na bilumbu na beto. Yo ketubila mpi mambu yina Nzambi mesila na kusala na bilumbu kekwisa na ntwala.
Mukanda yai kepesa beno ngindu ya mambu yina kele na kati ya Biblia. Yo ketela beto masolo ya bantu ya Biblia mpi mambu ya bo salaka. Yo kemonisa mpi kivuvu ya kitoko ya kuzinga mvula na mvula na paladisu ya ntoto yina Nzambi mepesaka bantu.
Bankenda 116 kele na kati ya mukanda yai. Beto mekabisa yo na bandambu nana mpi lutiti ya luyantiku ya konso ndambu ketubila mambu na yo na bunkufi. Beto metula bankenda na ndonga ya mambu kusalamaka. Yo tasadisa nge na kubakisa ntangu mambu kusalamaka na ntangu ya ntama na kutadila mambu yankaka.
Beto mesonika bankenda na ndinga ya pete-pete. Baleke mingi na kati na beno takuka na kutanga yo bo mosi. Beno bibuti, beno tamona nde bana na beno ya ndwelo tavanda na kyese mingi na kuwaka bantu yankaka ketangila bo yo mbala na mbala. Mpi beno tamona nde mambu mingi tayangidika batoko mpi bambuta.
Na nsuka ya konso nkenda, beto metula mikapu ya Biblia sambu na kuzabisa kisika nkenda mekatuka. Beto kesyamisa beno na kutanga bitini yina ya Biblia, kisika ya beto mebaka bankenda yango.
Beto metendula mikapu ya Biblia ya kele na mukanda yai. Beto mesonika yo na ndinga mosi ya pete na mpila nde bana ya fyoti kubakisa mambu ya kele na kati. Mikapu ya kele na nsuka ya konso nkenda kemonisa kisika ya beto bakaka yo na Biblia.


text:
O Nkand’a Nzambi Adieyi Kieleka Kelonganga?
Nkand’a Nzambi ulonganga una olenda vwila e zingu kiakiese.
Nzambi
O Nzambi Adieyi Kevavanga oku kwa Yeto?
Nga nsambila zawonso ziyangidikanga Nzambi ovo imosi kaka ikunyangidikanga? Aweyi olenda sololwela e nsambila yakieleka?
- Aselo ya Nzambi Bafwete Kala Bavelela
- Mavangu oma Kemengang’o Nzambi
- Tukwikilu ye Fu Yikendelekanga Nzambi
- Zitu wa Moyo yo Menga
- Aweyi Olenda Sololwela e Nsambila Yakieleka?
- A Mbangi za Yave Aweyi Bakubamena
- Aweyi Olenda Sadisila Akaka kinumuna Bavanga o Luzolo lwa Nzambi
- Ekani diaku dia Sadila Nzambi
Site yayi ya Internete, isonganga malongi ye salu kia Mbangi za Yave. The Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc. i nkubika besadilanga Mbangi za Yave.
Mboka Ivewanga kwa Ngeye
Nga oyangalala longoka Nkand’a Nzambi kuna nzo aku kimana wawokesa o zayi waku muna Nkand’a Nzambi?
Tusansu twa Nkand’a Nzambi
O NKANDA wau tusansu twakieleka uyikanga. Mu Nkand’a Nzambi twabongelwa, una vo i nkanda usundidi nkanda miawonso.
Nga Ozolele Zaya e Ludi?
E ludi mu nkia diambu? Ludi mu kuma kia yuvu yamfunu beyuvulanga o wantu.
O Lufwasu lwa Nsambil’a Luvunu Lufinamene!
Nki i nsambil’a luvunu? Aweyi ifwasilwa? Nga ovuluka muna lufwasu lwalu?


text:
Bambangi ya Yehowa
Bambangi ya Yehowa ya ntangu na beto kuyantikaka na 1870. Na luyantiku, bo vandaka kubinga bo nde Balongoki ya Biblia. Kansi na 1931, bo bakaka zina ya Masonuku ya Bambangi ya Yehowa. Na luyantiku bo vandaka fyoti, kansi organizasio meyelaka mpi yo mekumaka ti bamilio ya Bambangi, yina kekudipesa na kusala kisalu ya kusamuna na bansi kuluta 236.
Ntu-mbanza ya inza ya mvimba ya Bambangi ya Yehowa kele na New York, kisika kezingaka Nto-kimvuka, kimvuka ya nene ya bankuluntu yina kele na eksiperiansi yina kekengilaka dibundu ya inza ya mvimba. Kele mpi ti bafiliale kuluta nkama mosi na kati ya inza. Na bisika yango, bantu ya luzolo ya mbote kepesaka maboko na kunyema mpi kutinda mikanda yina ketendulaka Biblia. Lutwadisu mpi kepesamaka sambu na kubongisa kisalu ya kusamuna.


text:
O NKANDA wau tusansu twakieleka uyikanga. Mu Nkand’a Nzambi twabongelwa, una vo i nkanda usundidi nkanda miawonso. Nkanda wau uyikanga lusansu lwa nza tuka kina Nzambi kayantika osema yamu lumbu yeto. Uyikanga mpe man’o Nzambi kasil’o nsilu a vanga kuna sentu.
Nkanda wau ukusadisa mu zaya kana nki i Nkand’a Nzambi. Usonganga tusansu twa wantu ana beyikwanga mu Nkand’a Nzambi ye mana bavanga. Usonganga mpe e nsilu a moyo a mvu ya mvu kevana o Nzambi kwa wantu muna paradiso ova ntoto.
Tusansu 116 tuna mu nkanda wau. Wavambulwa mu kunku nana. O lukaya lwantete lwa konso kunku luyikanga oma mena muna kunku kiokio. O tusansu twasonekwa muna ndandani yabwilanga mambu. Ediadi dikusadisa mu zaya nkia ntangwa mabwa.
Mu mpova yaleboka yina olenda bakula twasonamena. Ndonga mu yeno aleke, nulenda kuyitangila lusansu lwalu. Yeno mase nusinga mona vo wan’eno beyangalela vo nuabatangilanga tusansu twatu ntangwa zawonso. Numona mpe vo mambu mayingi mamfunu mena mu nkanda wau masonekwa mu kuma kia aleke ye ambuta mpe.
Kuna mfoko a konso lusansu kuna ye sono ya Nkand’a Nzambi. Tuwondelele watanganga e sono ya Nkand’a Nzambi muna mubongelo lusansu.
E sono ya Nkand’a Nzambi ina mu nkanda wau mu mpova yaleboka yasonamena yina balenda bakula aleke. Kuna mfoko a konso lusansu kuna ye sono ya Nkand’a Nzambi yibongelo o lusansu.


text:
Sida
Sida kele maladi, yina bebisa kiyeka ya nitu ya kunwana maladi ya nkaka. Zina «sida» kwiza tuka kifwalansa «syndrome de l'immunodéficience acquise».
Maladi ya sida kele mingi na ntoto muvimba. Na Afrika, yau mene mwangana ya kuluta bansi ya nkaka. Yau kele mawa mingi, mpamba ve, maladi yina me mwangana mingi kibeni na bampangi na beto ya bankento mpe batoko, samu na bikalulu mingi ya mbote ve bonso:
- kusala bizumba na nkoso muntu, ata nge zaba yandi mbote mbote ve
- kuzanga masonga na makwela
- mpasi ya luzingu
- kukonda kuzaba inki yai maladi ya sida mpe mutindu ya kuditanina na yau
- ndongisila ya imbi ya banduku ya nkaka.
Bikalulu yai kele kumwangisa sida mingi na Afrika.
Bakala fwete lwata kapoti na ntangu ya kuleka na nkento, samu na bau ke tina sida.


text:
Kinsasa
Kinsasa (zina ya ntama vwandaka Léopoldville) kele mbanza ya kimfumu na mbanza luta nene ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi. Yau kele mpe kizunga. Yau kele mbanza ya zole na bunene na kati ya bansi ya kifalanse, na nima ya Paris.
Ndambu ya nene ya Kinsasa kele nseke na mfinda. Komina ya Maluku na lunene yau ke yalumuka na zulu ya 79% ya yinsi ya Kinsasa. Nkati ya mbanza, Gombe, kele na banzo-zulu mingi, yina luta meta 50 na nda, na mbandu Building Gécamines, Building Sozacom, Immeuble CICC, na Building RTNC.
[balula] Bantu
Bantu ya kisina ya ndambu ya Kinsasa vwandaka bateke na bahumbu.
Ndinga luta mfunu ya Kinsasa kele Lingala, kansi bankwa Kinsasa ke tuba mpe bandinga ya nkaka: Kifalanse, Kikongo, Kiswahili na Tshiluba. Na bandambu ya nkaka (na mbandu: Ngaba, Masina, Bumbu, Kimbanseke na bakabu ya Ndjili) bantu ke tuba kikongo.
[balula] Bandambu
Kinsasa kele na bakomina 24.


text:
E ludi mu nkia diambu? Ludi mu kuma kia yuvu yamfunu beyuvulanga o wantu. Nanga wayuvula kala e yuvu eyi:
Akweyi lenda vavila e mvutu za yuvu yayi? Avo wele muna malundilu ma nkanda yovo mu nzo zitekelwanga nkanda, lenda wana ulolo wa nkanda miyikanga vo milenda vana mvutu za yuvu yayi. Kansi, nkumbu miayingi nkanda miami ke mikalanga ngwizani ko. Miakaka mvu miakete mikalanga o mfunu, i bosi ke mikalanga diaka mfunu ko, sobwa mivavanga.
Kansi, vena ye nkanda uvananga mvutu zasikila za yuvu yayi. Wau i nkanda uvovanga e ludi. Muna sambu kiandi kwa Nzambi, Yesu Kristu wavova vo: “E diambu diaku i ludi.” (Yoane 17:17) E Diambu diadi i Nkand’a Nzambi. Muna makaya melanda osinga zaya e mvutu zakia za Nkand’a Nzambi za yuvu ina otangidi kuna lubantiku.
KUMA TUYUVULWILANGA KIUVU KIAKI: Mu nza yazala ye nsoki ye kondwa unsongi tuzingilanga. Mabundu mayingi melonganga vo mu luzolo lwa Nzambi tumwenanga e mpasi.
EDI KELONGANGA NKAND’A NZAMBI: Nzambi kalendi twasa mpasi ko. Muna Yobi 34:10 tutanganga vo: “Ke difwene kwa Nzambi ko, kavanga umpumbulu; yo Mpungu-ngolo kavanga vilwa!” Ekani dia Nzambi mu kuma kia wantu dia zola kikilu. Ikuma Yesu katulongela twasambanga: “E S’eto koko’zulu, Yambula . . . E kintinu kiaku kiza. O luzolo luaku luavangam’ova nza nze koko’zulu.” (Matai 6:9, 10) Wau vo Nzambi mfunu kekutuvwanga, ovanganga wawonso mu lungisa ekani diandi.—Yoane 3:16.
Tala mpe Etuku 1:26-28; Yakobo 1:13; ye 1 Petelo 5:6, 7.
KUMA TUYUVULWILANGA KIUVU KIAKI: E vita zakinu vonda ulolo wa wantu. Yeto awonso tumonanga mfwilu mia mpasi za wantu.
EDI KELONGANGA NKAND’A NZAMBI: Nzambi wavova vo vekala ye ntangwa kesikidisa luvuvamu mu nza yawonso. Muna Kintinu kiandi ki’ezulu, wantu “ke belongwa diaka nwana ko.” Kansi, “e nsosolo miau, nsengo befula mio.” (Yesaya 2:4) Nzambi osukisa mpasi yo vilwa wawonso. Nkand’a Nzambi usianga nsilu vo: “[Nzambi] okunguna mansanga mawonso muna meso mau; o lufwa, ke lukala diaka ko; musungula kala diaka dilu, yovo kazu, ngatu mpasi: oma mantete [mpasi zawonso yo vilwa tumonanga o unu] maviokele.”—Lusengomono 21:3, 4.
Tala mpe Nkunga 37:10, 11; 46:9; ye Mika 4:1-4.
KUMA TUYUVULWILANGA KIUVU KIAKI: Mabundu mayingi ma nza melonganga vo, vena ye má kisalanga yo moyo muna nitu vava tufwanga. Akaka belonganga vo amafwa balenda mwesa ana bena moyo e mpasi, akaka vo Nzambi wantu ambi keyokanga kuna bilungi biakwele mvu.
EDI KELONGANGA NKAND’A NZAMBI: Muna lufwa muntu ovilanga emvimba. Muna Kimpovi 9:5 tutanganga vo: “Afwa ke bazeye diambu ko.” Wau vo afwa ke bazeye diambu ko, ke beyindulanga ko, ke balendi mwesa mpasi ko kw’awana bena moyo ngatu kubasadisa.m—Nkunga 146:3, 4.
Tala mpe Etuku 3:19; ye Kimpovi 9:6, 10.
KUMA TUYUVULWILANGA KIUVU KIAKI: Zinga tuzolanga, kumosi y’awana tuzolanga. Ikuma tulakukilang’o moyo wa mona diaka azolw’eto afwa.
EDI KELONGANGA NKAND’A NZAMBI: Wantu ayingi afwa besinga fuluka. Yesu wasia nsilu vo, “awonso bena muna nkala . . . bevaika.” (Yoane 5:28, 29) Nze una kakana o Nzambi kuna lubantiku, awana befuluka bekala y’elau dia zinga muna paradiso ova ntoto. (Luka 23:43) Kuna sentu, akwikidi awonso bevwa moyo a mvu ya mvu yo vimpi walunga. Nkand’a Nzambi uvovanga vo: “Asongi bevwa nza, besikila vo yakwele mvu.”—Nkunga 37:29.
Tala mpe Yobi 14:14, 15; Luka 7:11-17; ye Mavangu 24:15.
KUMA TUYUVULWILANGA E KIUVU KIAKI: Wantu muna mabundu mawonso samba besambanga. Kansi, ndonga bevovanga vo e ndomba zau ke zivaninwanga mvutu ko.
EDI KELONGANGA NKAND’A NZAMBI: Yesu watulonga twavenga fu kia vovololanga diambu dimosi muna sambu yeto. Wavova vo: “Ovo se nusamba, ke nuvovolola ko.” (Matai 6:7) Avo tuzolele vo Nzambi kawá e sambu yeto, tufwete samba muna mpila ina ketondanga. Muna vanga wo, tufwete zaya luzolo lwa Nzambi yo zingila ngwizani ye sambu yeto. Muna nkand’antete a Yoane 5:14 tutanganga vo: “Konso una tulombela muna luzolo luandi, [Nzambi] wa kekutuwá.”
Tala mpe Nkunga 65:2; Yoane 14:6, 14; ye 1 Yoane 3:22.
KUMA TUYUVULWILANGA E KIUVU KIAKI: Ndonga bekwikilanga vo e nzimbu, etunda yovo vienga kwa nitu kulenda kubatwasila e kiese. Muna kuma kiaki, bekuyivananga emvimba mu vava mambu mama, kansi ke belendanga solola kiese ko.
EDI KELONGANGA NKAND’A NZAMBI: Yesu wayika nsabi muna kala ye kiese vava kavova vo: “Akwa nsambu awana bazeye nsatu zau za mwanda.” (Matai 5:3, NW) Muna kala ye kiese kiakieleka tufwete lungisa nsatu zeto ezi zisundidi o mfunu—nsatu za zaya e ludi mu kuma kia Nzambi y’ekani diandi mu kuma kia wantu. E ludi kiaki mu Nkand’a Nzambi kina. O zaya e ludi kiaki dilenda kutusadisa mu bakula edi dina o mfunu y’edi ke dina mfunu ko. Avo tuyambula vo e ludi kia Nkand’a Nzambi kiafila mavangu meto ye nzengo tubakanga, tukala ye zingu kiakiese.—Luka 11:28.
Tala mpe Ngana 3:5, 6, 13-18; ye 1 Timoteo 6:9, 10.
Lwalu i lufimpu lwankufi lwa mvutu za Nkand’a Nzambi za yuvu sambanu tuyikidi kuna lubantiku. Nga zolele zaya diaka e mvutu za yuvu yakaka? Avo umosi muna awana “bazeye nsatu zau za mwanda,” ka lukatikisu ko, ovanga wo. Lenda yuvula yuvu yakaka nze eyi: ‘Avo Nzambi mfunu kieleka kekutuvwanga, ekuma kayambulwila umpumbulu ye mpasi zakalanga yamu wau? Aweyi ndenda tomesena zingu kia esi nzo ame?’ Nkand’a Nzambi uvananga e mvutu zasikila za yuvu yayi ye yakaka mpe.
Kansi, ndonga bekalanga ye lukatikisu lwa fimpa Nkand’a Nzambi mu vava mvutu za yuvu yau. Bebadikilanga wo nze mfinda yanene ye wampasi mu bakula. Nga lusadisu ovavanga mu solola e mvutu za yuvu muna Nkand’a Nzambi? E Mbangi za Yave bavwidi sadilwa yole ilenda kusadisa.
Kiantete, O Nkand’a Nzambi Adieyi Kieleka Kelonganga? wakubikwa mu sadisa wantu bafimpa mvutu za kiá za Nkand’a Nzambi za yuvu yayi yamfunu. Kiazole, elongi dia ngovo dia Nkand’a Nzambi. Avo zolele tambula elongi dia ngovo dia Nkand’a Nzambi muna konso lumingu mu miniti miakete, Mbangi mosi a Yave muna aya bena lukufi ye nzo aku lenda kwiza kuna nzo aku yovo va fulu kiakaka mu longoka yaku Nkand’a Nzambi. Ndonga ya wantu mu nza yawonso bebakanga nluta mia nkubika yayi. Ndonga mu yau bevovanga ye kiese kiawonso vo: “Nsolwele e ludi!”
Lwalu i lusalu lusundidi ntalu tulenda solola. E ludi kia Nkand’a Nzambi kilenda kutuvevola muna uzowa wa lembi zaya e ludi kia mambu mesianga mavwanga ye wonga. Kikutuvana mpe e vuvu ye kiese ye luzolo lwa zinga. Yesu wavova vo: “Nuzay’e ludi, e ludi kikunuvevola.”—Yoane 8:32, NW.


text:
Mposo
Mposo kele ndonga ya bilumbu. Mposo kele mpe zina ya kilumbu ya sambanu ya mposo ya mindele.
[balula] Mposo ya mindele
Mposo ya mindele kele na bilumbu sambuadi.
Ngonda mosi kele na bamposo 4 ya mindele.
[balula] Kisina ya bazina ya bilumbu
Bazina ya bilumbu ya 1-5 kele zina ya lutangu (mosi, zole, tatu, iya ná tanu).
Zina ya Sabala ke katuka na kimputulukesi sábado ná zina ya Lumingu ke katuka na kimputulukesi domingo.
[balula] Mposo ya bakongo
Mposo ya bakongo kele na bilumbu iya. Bazina ya bilumbu kele mosi ve na bandinga ya bakongo.
Ngonda mosi kele na bamposo 7 ya bakongo.


text:
Repubilika ya Kongo
Repubilika ya Kongo to Kongo-Braza kele nsi na Afrika ya Kati. Bansi ya pembeni ya yandi kele: Ngabu, Repubilika ya Afelika ya Kati, Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi ye Kabinda ya Angola.
[balula] Kinkulu
Bantu ya ntete na yinsi ya Repubilika ya Kongo ya bubu yai vuandaka bambenga. Na manima babantu kuendaka tuka node ná bau bakaka bayinsi ya bambenga. Na bamvula nkama ya 14 bantu ya yinsi yai me salaka leta ya nene: Kongo ya Ntotila, Luangu ná yinsi ya ntotila ya bateke.
Contact ya ntete na kati ya bantu ya Luangu na bantu ya Mputu vuandaka na nsuka ya bamvula nkama ya 15, kuna bamputulukesi kuendaka na masua na inua ya Nzadi Kongo. Bamputu commencer sumbaka bandombe sambu na bumpika na bakoloni ya bau na Amerika. Ntangu mosi bantinu ya babuala ya simu salaka mbongo mingi. Kansi kusumba ya bampika manamaka ná bayinsi ya ntinu salamaka ya ngolo ve.
Na 1875 Pierre Savorgnan de Brazza salaka kangu na ntinu ya Luangu ná mukoko ya Teke, yina pesilaka Falanse luyalu ya yinsi ya bau.
[balula] Politiki
Repubilika ya Kongo vuandaka na kupona ya badepute ya kimvuka ya leta na 24.7.2007.
[balula] Bantuadisi ya nsi
- Fulbert Yulu (1960-1963)
- Alphonse Masamba-Deba (1963-1968)
- Marien Nguabi (1968-1977)
- Joachim Yhombi-Opango (1977-1979)
- Deni Sasu-Ngeso (1979-1991)
- Andre Milongo (1991-1992)
- Pascal Lisuba (1992-1997)
- Deni Sasu-Ngeso (1997-)
[balula] Bantu
70% ya bantu ke vanda na ndambu ya sudi ya yinsi: simu ya kalunga, simu ya Nzadi Kongo, na penepene ya nzila ya lukalu (CFCO).
[balula] Lukuikilu
[balula] Malongi ya nsi
[balula] Bambanza
- Brazzaville (Nkuna)
- Pointe-Noire (Banda)
- Lubomo (Dolisie)
- Nkayi (Jacob)
[balula] Bizunga
Kongo-Braza kele na bizunga kumi ma zole.
[balula] Culture
[balula] Muziki
Suku (kifalanse: soukous) kele mpila ya muziki yina Kongo me pesila nza.
Bimvuka ná bantu ya muziki ya lukumu ya Kongo kele Bantous de la Capital ná Jahwise.


text:
Afelika
Afelika to Afrika to Katiopa kele kontina ya zole na ntela pe na ntalu ya bantu ya ntoto. Lunene ya afelika kele 30 221 532 km². Ba bantu 996 533 200 ke vanda kuna. Ba kele 15% ya ba bantu nyoso na ntoto.
[balula] Bazina
Na kisina Afelika vanda ngogo ya kilatini. Bansi Roma bingilaka kontina yayi africa terra, nsi ya Afer, muntu vanda kanda mosi na Afelika-Node. Zina yayi kele mpasi na bandinga ya Afelika, si yandi kele Afirka na kihausa, Áfíríkà na kiyoruba, Afurika na kinyarwanda ye Aferika na kitswana.
Afelika kele na bazina ya kisina Afelika. Na Misiri ya nkulu zina ya Afelika vanda KMT to Kemet, nsi ya KM to kam, muntu songamaka "nkembo". Zina yayi kulamaka na Alkebulan to Alkebolan (Nsi ya Nkembo) na Afelika-Node.
Bakongo ya Karibe ke bingila kontina ya kisina ya bau Wankila.
[balula] Bayinsi
- Afelika ya Node
- Afelika ya Lumonso
- Afelika ya Kati
- Afelika ya Lunene
- Afelika ya Sudi


text:
LUZAYISU KWA NZA YAWONSO
Nki i nsambil’a luvunu? Nga o tokananga mu kuma kia nsoki uvangilwanga mu nkumbu a nsambila? Muna ntona zaku, nga oyelesanga e vita, mavangu ma nsoki yo vilwa uvangwanga kw’awana bevovanga vo Nzambi besadilanga? Ekuma e nsambila zibadikilwanga vo i tuku dia mambu mayingi metwasanga e mpasi?
Ke nsambila zawonso ko zivanganga mambu metwasanga e mpasi, kansi nsambil’a luvunu kaka. Yesu Kristu wa mfidi a nsambila on’otoma zitiswanga, wavova vo nsambil’a luvunu wantu ifilanga mu mavangu mambi, nze una ‘nti ambi, uyimanga mbongo ambi.’ (Matai 7:15-17) E nsambil’a luvunu nkia mbongo iyimanga?
I TUKU DIA VITA MUNA TUYALU TWA NSI ZA ASIA: E zulunalu Asiaweek ivovanga vo: “Kuna Asia yo muna nsi zakaka, ana bevavanga yala, i mfumu zituminanga nsambila za nkangu mu lungisa luzolo lwau.” Muna kuma kiaki, e zulunalu yayi yakudika vo: “E nza yawonso mu zakama yina.” Kuna Estados Unidos, mfumu mosi a nsambila otoma zitiswanga wavova vo: “Muna fokola mavangu ma nsoki, nuvonda yimpumbulu yawonso.” Adieyi ikani diandi? “Nuvonda yimpumbulu yawonso muna nkumbu a Mfumu.” Nswaswani yo yandi, Nkand’a Nzambi uvovanga vo: “Ovo muntu ovovele vo, nzolele Nzambi, kasaula mbunzi andi, ngyangya kwandi.” (1 Yoane 4:20) Yesu wavova vo: “Nuzol’atantu eno.” (Matai 5:44) Nsambila zikwa ozeye zina vo asambidi au vita benwananga?
I TUKU DIA MALONGI MA LUVUNU: Nsambila zayingi zilonganga vo o moyo yovo mwanda, má kilembi monekanga yo lembi fwa kina mu nitu a muntu. Bevovanga vo muna lufwa, e má kiaki kivayikanga muna nitu a muntu. Mu kuma ki’elongi diadi, e mfumu za nsambila zazi beyiyanga asambidi au, muna kubalombanga e nzimbu, kimana basambila mioyo mia wantu afwa. Kansi, dina kelonganga o Nkand’a Nzambi diaswaswana. “O moyo una usumuka, fwa ufwa.” (Yezekele 18:4) “Kadi wantu bazeye wo vo fwa befwa, kansi afwa ke bazeye diambu ko.” (Kimpovi 9:5) O wantu, avo moyo ulembi fwa bena wau, elongi dia Yesu dia sia vo amafwa fuluka befuluka, ke dina mfunu ko. (Yoane 11:11-25) Nga nsambila aku ilonganga vo o moyo ke ufwanga ko?
YIYAMBULWILANGA MAVANGU MA ZUMBA: Muna nsi zayingi, akala ye akento ana besompananga yau ye yau betumbikwanga kinganga kia mabundu, asambidi au belombanga kwa luyalu vo kavana o nswa kimana bakazalanga. Kana nkutu mabundu oma mesimanga e zumba, beyambulwilanga a mfumu za mabundu ana betanga e zumba ye yingyana-ngyana. O Nkand’a Nzambi adieyi kelonganga? Uvovanga vo: “Ke nuvukikwa ko: aminta-zumba, y’asambidi a teke, y’akwa ngyambila, y’ana bekukitulanga, y’akala bekupitakesanga y’akala, . . . kintinu kia Nzambi ke bevwila kio ko.” (1 Korinto 6:9, 10) Nga ozeye e nsambila zitumbanga e zumba?
Adieyi dibwila e nsambila ziyimanga e mbongo ambi? Yesu wavova vo: “Konso nti ulembi yima mbongo ambote, keswa ukeswa, watubwa vana tiya.” (Matai 7:19) Kieleka, e nsambil’a luvunu ifwaswa! Aweyi ifwasilwa ye nkia ntangwa? E mona-meso ya ungunza yasonama muna Lusengomono kapu kia 17 ye 18 yivananga e mvutu za kiuvu kiaki.
E nsambil’a luvunu iyikamanga “e ntinu mia nza”
“Numvaika, e nkangu ame”
Yindula e sinsu kiaki kina mu Nkand’a Nzambi. Nkento andumba ovwende vana bulu kia nsisi. E bulu kiaki kina ye ntu nsambwadi ye mpaka kumi. (Lusengomono 17:1-4) Nani i Nkento ndioyo andumba? Nkento ndioyo una ye wisa muna “ntinu mia nza.” Ovwete nduwa ya mbwaki, mvwama kikilu. Vana ntandu, ‘otungianisanga zula yawonso’ muna mpandu zandi. (Lusengomono 17:18; 18:12, 13, 23) O Nkand’a Nzambi ukutusadisanga mu zaya vo o nkento ndioyo i nkubika za nsambila zawonso za luvunu ova nza. Ka mpila nsambila mosi kaka ko, kansi mpila zawonso za nsambila za luvunu ziyimanga mbongo ambi.
E bulu kina kafongele o nkento andumba, i tuyalu twawonso tuna ova nza.*(Lusengomono 17:10-13) Nsambil’a luvunu, iyikamanga tuyalu yo filakes’e mpila beyadilanga e nza.
Ke kolo ko, diambu di’esivi divangama. “Vo i mpaka zau ekumi, zin’omwene, ye bulu, yau besaul’o nkembi, yo kunkitula se nsona ye nkonga, yo dia nitu andi, yo kumbomesa vana tiya.” (Lusengomono 17:16) Kuna kinsalukisa, ayadi a nza bebalukila e nsambil’a luvunu yo fwasa yo. Nki kikubafila mu vangu diadi? Nkand’a Nzambi muna Lusengomono ovutulanga vo: “O Nzambi osidi dio muna ntima miau, edi dia vanga lukanu luandi.” (Lusengomono 17:17) Elo, Nzambi osinga fwasa e nsambil’a luvunu mu kuma kia mambu mambi bevanganga muna nkumbu andi. Muna ndungidi andi, o sadila akundi au a tuyalu mu kubafwasa.
Adieyi ofwete vanga muna lembi tumbwa kumosi ye nsambil’a luvunu? O ntumw’a Nzambi o lukisanga vo: “Numvaika, e nkangu ame.” (Lusengomono 18:4) Kieleka, e yayi i ntangwa ya vaika muna nsambil’a luvunu! Kansi, akweyi o kwenda? Ke kituka mundembi kwikila ko, kadi a mindembi kwikila ke bena ye vuvu kia kusentu ko. (2 Tesalonika 1:6-9) Etininu diasikila, i kota muna nsambil’a ludi. Aweyi olenda zayila e nsambil’a kieleka?
Nsambil’a ludi nkia mbongo ambote iyimanga?—Matai 7:17.
IZAYILWANGA MUNA ZOLA: Asambidi akieleka “ke ba nza ko,” e fu ya kisi nsi yovo se kia nitu, ke ikubavambulanga ko, kadi ‘bezolananga.’ (Yoane 13:35; 17:16; Mavangu 10:34, 35) Vana fulu kia vondana, beyekolanga mioyo miau mu kuma kia mpangi zau.—1 Yoane 3:16.
NKAND’A NZAMBI BEBUNDANGA E VUVU: Vana fulu kia longa “lusansu” ye “nkanikinu mia wantu,” malongi ma nsambil’a ludi mu Nkand’a Nzambi metukanga. (Matai 15:6-9) Ekuma? Ekuma kadi “e sono yawonso yavumunwinwa kwa Nzambi, ina yo mfunu mpe muna longa, muna tumba, muna ludika, yo muna nsansa ina ya nsongi.”—2 Timoteo 3:16.
YISIKIDISANGA ESI NZO YO SADISA WANTU MU KALA YE FU YAMBOTE: E nsambil’a ludi yisadisanga akala mu ‘zol’akazi au nze nitu za yau kibeni.’ Yisadisanga akento mu ‘zitisa akal’au.’ Yifilanga wana mu ‘lemvokela mase mau.’ (Efeso 5:28, 33; 6:1) Vana ntandu, awana bevewanga kiyekwa muna nkutakani bafwete kala akwa fu yambote.—1 Timoteo 3:1-10.
Nga vena ye nsambila yilungisanga e nkanikinu miami? O nkanda Holocaust Politics wavaikiswa muna mvu wa 2001, uvovanga vo: “Kele vo wantu awonso balemvokelanga malongi ma Mbangi za Yave, e vita ye kimpala kifilanga wantu mu vondana ke kiadi kala ko ova nza.”
Dialudi, muna nsi 235 Mbangi za Yave ke belonganga kaka fu ya nkal’ambote ya Nkand’a Nzambi ko, kansi besonganga yo muna zingu kiau. Tukasakese wavava Mbangi za Yave basadisa kimana wazaya dina Nzambi kevavanga kwa ngeye mu kunsambila mu mpila ina ke yangalelanga. Fwete baka nzengo owau. Kuzingila ko. O lufwasu lwa nsambil’a luvunu lufinamene!—Sefania 2:2, 3.
* Muna zaya mambu makaka mu kuma kia bulu kiaki, tala o nkanda Revelação—Seu Grandioso Clímax Está Próximo! wavaikiswa kwa Mbangi za Yave.


text:
KAPU
TANGA konso zulunalu, yovo tala televizau yo wunikina radio, mwawonso mwazala ye nsangu za nsoki, vita ye umpumbulu. Vena mpe ye mambu otokanenanga ma ngeye kibeni. Nanga kimbevo yovo lufwa lwa nzolw’aku. Kieleka, olenda vova nze una kavova Yobi, ‘nzadidi ye mpasi.’—Yobi 10:15.
Ukiyuvula:
Nkand’a Nzambi uvananga mvutu zasikila za yuvu yayi.
‘Okunguna mansanga mawonso muna meso mau; o lufwa, ke lukala diaka ko; musungula kala diaka dilu, yovo kazu, ngatu mpasi.’—Lusengomono 21:4
‘O mbevo a malu olemoka nze mvudi.’—Yeseya 35:6
“O meso ma mpofo metemoka.”—Yesaya 35:5
‘Awonso bena muna ziami . . . bevaika.’—Yoane 5:28, 29
“O ntungi kevova ko vo, Yela nyela.”—Yesaya 33:24
“O ulolo wa masa ukala muna nsi.”—Nkunga 72:16
Kuyindudi ko vo mana mayikilu ke melungana ko. Nzambi wasia nsilu wa vanga mambu mama. Nkand’a Nzambi usonganga e mpila kevangila mo.
Nkand’a Nzambi mayingi kelonganga, ke mama kaka ko. Ulonganga mpe una olenda vwila e zingu kiakiese owau. Yindula mpasi ye mambu mekutokanesanga. Kondwa nzimbu, mpasi za zingu kia nzo, mayela yovo lufwa lwa nzolw’aku. Nkand’a Nzambi ulenda kusadisa mu zizidila e mpasi zazi owau. Uvananga mvutu zasikila za yuvu eyi:
Wau vo oyantikidi tanga nkanda wau, disongele vo ozolele zaya mana kelonganga Nkand’a Nzambi. O nkanda wau ukusadisa. Kuna nsuka lukaya kuna ye yuvu ya konso tini. Ndonga beyangalelanga elongi dia yuvu ye mvutu besadilanga Mbangi za Yave vava belongokanga Nkand’a Nzambi yo wantu. Tuna ye vuvu vo ongeye mpe oyangalela dio. Yambula Yave kasambula luzolo lwaku lwa zaya mana kieleka kelonganga o Nkand’a Nzambi.
MUNA Nkand’a Nzambi 66 ma nkanda miakete mina mo. Muna sungamena, e nkanda miami miavambulwa mu kapu ye tini. Muna nkanda wau, vava kisongwanga e sono kia Nkand’a Nzambi, e ntalu antete kapu yiyikanga, e ntalu y’ezole i tini. Muna bong’e nona: “2 Timoteo 3:16” disongele vo nkand’ezole kwa Timoteo, kapu kia 3, tini kia 16.
Olenda zaya solola etini ya Nkand’a Nzambi kele vo ovavidi eyi yasonama mu nkanda wau. Ekuma lembi yantikila tanga Nkand’a Nzambi lumbu yawonso? Muna tanganga tezo kia kapu tatu yovo i tanu muna konso lumbu, olenda tang’o Nkand’a Nzambi wawonso mu mvu mosi kaka.


text:
Kibinda
Mboti kudi baboso ba beki bu kutangila mambu ma sonama mu kinvuka ki Wikipedia. Basi Kabinda badi bakongo, bosso kuandi buididi basi Kongo di Kishasha, basi Kongo di Brazzaville, vo basi Gabon. Mu ki khulu kitu tuidi kuitu zi khomba y zi khoma. Nge kumona mutu nvasa, muna kasi ko muisi tsi. Ma Kongo mamamuadi ay basi Kabinda bantalana bazabini kwau. Mu ntoto kabinda muidi basundi, bayombe, balingi, bavili, bakotchi, bakuakongo ai bawoyo. Mua nkulo utukamba ti ndiata yaku ku n'buminaga va kikoda. Diau tu kambasananga. Nditi kulubikila mua bisvu, bisuela luzabu lu bayombe.
Tu teka matu tu teka ndimbidica:
- N'zenza widi diela, nleko u kukambusu.
- Ki tambudulu ki mbungu, ki vutudulu ki mbungu.
- Tukula tu mbusa, phindisini.
- Ukanda nvula, fubila y thinu.
- Kubedi mboti, kuvutukanga mboti.
Ndi m'buela kukindiza mboti ziama kudi ba kongo boso.


text:
Bakongo
Bakongo kele bantu mosi ya babantu ya Afelika ya Kati. Bau ke zingaka na Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi, Repubilika ya Kongo, Ngabu na Ngola. Bau ke tubaka bandinga mingi ya baluvila, kansi bantu mingi zaba kutuba mpe kikongo ya leta.
[balula] Bantu
Bakongo ke minga larga negro zoron zingaka na Ngola ya Londe (na bizunga ya Kabinda, Nzadi, Wizi, Benguela, Kwanza ya Node, Malanje na Lunda ya Node), Kongo-Kinsasa (na bizunga ya Kongo ya Kati, Kinsasa, Kwango na Kwilu) na Kongo-Braza (na bizunga ya Kuilu, Niari, Lekumu, Buenza, Pool ná Brazzaville). Ndambu ya bakongo ke luta km² 250 000, yina kele nene mpila mosi na luyalumunu ya Ngabu.
[balula] Ntalu ya bantu
- Repubilika ya Kongo: 1 600 000 to 52% ya besingoka
- Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi: 7 400 000 to 12% ya besipivu
- Kabinda: 300 000 to 99% ya besivanta
- Ngola: 2 000 000 to 13% ya besilokeke
- Liberia: 70 000 to 2,5% ya bantu
- bakongo ya Karibe (Brezil, Ayiti, Kuba, ...)
- Na kimvuka: ~ 11 000 000
Bambanza ya nene ya bakongo kele: Brazzaville, Pointe-Noire, Lubomo, Matadi, Mboma, Muanda, Mbanza Ngungu, Mbanza Kongo, Soyo, Nzeto na Wizi.
[balula] Baluvila ya bakongo
Bakongo ke kabukaka na baluvila mingi.
Baluvila ya Ngabu kele balumbu, bapunu, basira na bavili.
Baluvila ya Repubilika ya Kongo kele babembe, badondo, bakamba, bakunyi, balari, balumbu, basundi = bakongo ya Boko, bavili to baluangu na bayombe.
Baluvila ya Kabinda kele bakakongo, bavili, bawoyo na bayombe.
Baluvila ya Repubilika envia mas dinero no kerer trabajo nosotro ya Kongo ya Dimokalasi kele basundi = bamanianga, bamboma, bandibu, bantandu = bampangu, basolongo, bawoyo na bayombe.
Baluvila ya Ngola kele bambata, bankanu, bapombo, basansala, basolongo, basoso, basuku, bayaka na bazombo.
Bantu zaba ve baluvila ya bakongo ya Liberia, samu na bau kele bana ya bampika, yina vutukaka tuka Amerika.
[balula] Kinkulu
Bakongo kuendaka na nsi ya bubu na bau na bamvula nkama ya 12 tuka nsi ya londe-lunene. Na bamvula nkama ya 13 bau salaka nsi ya ntotila ya nene ya ntete, yina vuandaka Kongo ya Ntotila. Nimi ya Lukeni vuandaka ntotila ya ntete ya Kongo. Yandi nungaka nsi na ngele ya nzadi Kongo. Kuna yandi tungaka Mbanza Kongo, mbanza ya kimfumu ya ntete.
[balula] Ngindu ya bambuta
Mposo ya bakongo kele na bilumbu iya. Bazina ya bilumbu kele mosi ve na kati ya baluvila.
Kilumbu ya tatu kele ya santu. Kuna bau ke sala ve.


text:
Mboma
Mboma to Boma kele mbanza mosi ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi. Yau vuandaka mbanza-mfumu ya Kongo ya Belezi tuka 1886 ti 1929.
Mboma kele na dibungu na nzadi Kongo na nzila ya lukalu na Tshela. Yau ke natisaka banti, mankondo, kaukau, muamba na bima ya diba.
[balula] Kinkulu
Mboma kele zandu ya nkulu mingi. Ntete bau sonikaka na mambu na yau na bamvula nkama ya 17.
Na kisina Mboma vuandaka mbanza ya bamboma. Ntinu ya bamboma, Mani Mboma, pesaka mbongo na ntotila ya Kongo, kansi mpila ya nkaka yandi vuandaka ntinu ya kimpuanza. Laszló Magyar me tela nsangu yai, ntangu yandi vuandaka na Mboma na mvula 1848.
1886 Mboma me kitula mbanza ya kimfumu ya zole ya Kongo ya Belezi na nima ya Vivi, yina kele buala ya fioti na pene-pene ya Matadi.
Bubu yai Mboma kele mbanza ya baluvila mingi. Luvila ya kuluta nene kele bayombe.
[balula] Besi
- Komine ya Kabondo: 61.456
- Komine ya Kalamu: 90.376
- Komine ya Nzadi: 21.690
- Territoire ya Muanda: 187.982


text:
Bampangi ya munu, munu kele na kiadi mingi samu ti beno me kumisa kimoko yayi sika ina beno ke na ku kuizaka kuzonza ndinga mosi mu zaba ve.
Inki kuandi bampangi, kana ya ku landana kaka mutindu yayi, mu ke kuiza diaka kuzonza na beno vê. Beno me kuma kuvukisa ndinga ya bamindele na ndinga ya beto. Ya kele na kupesa ndiga mosi ya imbi, na ya nganzi.
Beno sala mua ngolo na kusonika ndinga ya beto. Yayi kele sika ya kudumisa ba ndinga ya beto, ya ba mindele vê
.
Mu ke vutuka awa kaka tangu beno ke sala mua ngolo, kana mpila ina vê, beto ke bingisa ba ya kaka awa, ba ina kele na kufuaka ndinga ya beto
.


text:
Pointe-Noire
Ndindi to Pointe-Noire (zina ya kifalanse) kele mbanza ya kimfumu ya Repubilika ya Kongo. Yau kele dibungu ya ntete ná mbanza ya kimfumu ya lusansu ya Repubilika ya Kongo.
Zina ya kisina ya kimputulukesi ya kifulu ya Pointe-Noire vuandaka Ponta Negra. Bubu yai bau ke bokila yau Ponton la Belle (buala ya kitoko). Ndindi vuandaka zina ya mwa bwala ya bavili, yina me kuma mbanza ya nene na nima ya kukolonisa.
Ndindi ke vuanda km 150 na node ya inwa ya nzadi Kongo.
[balula] Kinkulu
Kilumbu ya 13, ngonda ya 7, mvula ya 1914, dibanza ya Pierre Savorgnan de Brazza ti ku-relier kalunga Atlantique ná dizanga ya Malebo, yau me salama ya lukanu ya Assemblee ya Falanse, yina me autorisa kutunga nzila ya lukalu Kongo-Kalunga (kifalanse: Chemin de Fer Congo-Océan, CFCO).
Na mvula ya 1921 kisalu ya kutunga nzila ya lukalu me banda. Kifulu ya Puantenua vuandaka baze ya simu ya kisalu yai. Bau me banda mpe kutunga dibungu.
Na mvula ya 1922 bula matadi me sala Puantenua terminus ya nzila ya lukalu yango, ná yau me sala mbanza ya Puantenua na mbala mosi.
[balula] Bantu
Pwantenwa ke nene mpila mosi fioti na Braza. Bantu mbuta kele bavili, bayombe na bakongo ya nkaka. Kituba kele ndinga luta mfunu ya Pwantenwa.
Kukula ya kiteso ya bantu ya Pwantenwa:
- 1928: 3000
- 1973: 153 000
- 1980: 195 000
- 1984: 294 200
- 1996: 455 100
- 2001: 726 000
- 2007: 715 334[1]
[balula] Bandambu ya mbanza
Ndambu ya mpa


text:
Kongo ya Kati
Kongo ya Kati kele kizunga ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi. Yandi kele kizunga mosi na simu ya kalunga. Mbanza-mfumu ya Kongo ya Kati kele Matadi. Bambanza ya nene ya nkaka kele Mboma, Muanda, Banana, Mbanza-Ngungu na Vivi.
Dikanda luta nene ya kizunga yai kele bakongo.
[balula] Kinkulu
- 1933: kabu ya kizunga Léopoldville
- 1962: Kongo ya Kati
- 1966: kizunga Kinsasa me kabula na Kongo ya Kati
- 1971: Zaire ya Mitiu (Bas-Zaire)
- 1997: Kongo ya Mitiu (Bas-Congo)
- 2005: Kongo ya Kati


text:
Patua
Patua kele mpila ya ndinga, yina muntu mosi to bantu mingi ke tubaka. Bapatua kabama na bapatua ya buala, bapatua ya kalasi na bapatua ya kimuntu.
Ngogo patua kuenda na patois, yina kele ngogo ya kifalanse.
[balula] Ndinga na patua
Mbala mingi ndilu na kati ya ndinga na patua kele ya politika.
- dipanda ya politika
- ndinga yango kele mpila mosi ve na bandinga ya nkaka
- ntalu ya batubi
- ntalu ya mikanda na babuku
Max Weinreich me tuba nde "Ndinga kele patua yina kele na binuani na bamasua ya vita".


text:
Ngola
Ngola kele nsi mosi ya Afelika ya Sudi. Bansi ya pembeni kele Kongo-Kinsasa, Zambia na Namibia. Kizunga ya Kabinda kele na ndilu na Kongo-Braza. Luanda kele mbanza-mfumu ya Ngola.
[balula] Kinkulu
Bansi ya ntotila ke tulama na sika ya Ngola na ntwala. Bau vanda Kakongo na Kabinda, Kongo ya Ntotila na node, Ndongo ye Matamba na katikati ye Benguela na sudi. Er negrito monito bonito kerer zumbar.
Ngola vuandaka koloni ya Portugal.
[balula] Bizunga
- Bengo
- Bengela
- Biye
- Kabinda
- Kuando Kubango
- Kuanza Node
- Kuanza Sudi
- Kunene
- Wambu
- Wila
- Luanda
- Lunda Node
- Lunda Sudi
- Malanzi
- Musiku
- Namibe
- Wizi
- Nzadi
[balula] Bantu
Kimputulukesi kele ndinga ya kisalu. Bandinga ya bwala kele kikongo, kimbundu, ovimbundu, kitshokue, kimbunda na kikuanyama.


text:
Mbot' ya beno nionso,
mbot' ya nge Titinée,
Citer:
Donc béno ké vandaka ya béno bantu ya bilanga ? Muvandi zaba véé !
muvandi penser ti béno ké vandakaba citadins.
Beto kele bana ya Congo, beto zaba buala ya beto. Kana nge nata beto na tandala, na Ndjindj, na Loubomo, na Nkayi, na Nkanka Moeka, na Mindouli, na Tsingidi, na Mbinda, Na lukolela, na Olombo, na Tchikapika, na Ewo, na Lekana, na Nsiaki, na Mvouti, na Ditadi, na Loudima, na ... Beto ke zimbana ve samu ti nioso kele buala ya beto.
Wapi ba biuvu ya nge ya buzoba ina ? Citadin ni nani ? Beto kele bana ya Congo, mpe beto ke salaka bisalu ina ba lenda sala awa na buala ya beto. Bilanga kele kisalu ya mbote na buala ya beto. Toto kele mbote, mvula ke bula ntangu nioso (kana ba mambu ya beno ba citadins ya ba pertubations atmosphériques ve) mpe ba bilanga ke kubuta mutindu ya mbote.
Kuwa mpangi Titinée, kana ba nzila ya beto vuandiki mbote, beto lendaka kutala ata fioti ve ba miyibi ina kele na kufuaka beto awa na ba mambu ya bau ya pétrole. Tangu beto zabaka ve ti pétrole vuandiki na insi ya beto, beto vuandilki zingila na inki ? Ah beno katuka kuna na ba mambu ya beno ya pamba-pamba. Beto sala bilanga lutindu ba mpangi ya nkaka na ba buala ina bantu ke zingilaka mutindu bibulu ve. Kasi, kana ba miyibi yayi kuyidika ba nzila ve, kiadi kuandi.
Citer:
Donc bilanga ya nguo ya ba ngunba, na ba kuanga ?
Kasi pangui mwasi donc ngué zamba kulamba kuanga ?
Muvandi penséké tchi ngé ké vandiki jeune fille ya ville, yina kélé na manzaka ya 80 centimètres, ndumba yina zola kusala vernis à ongles.
NTcho ngué ké kuenda ka ya ngué ku bébisa mabonko na kusala ba kuanga ? Ya kélé bien véé !
Donc kilubu béto ké ku kutana tangu muké pesa ngé mboté na diboko, kana mu sentir ti maboko ya ngé kélé yaku yuma na ngolo faso carton mufwana ku vanda surprise véé !
me voilà avertie !
Nge kele katika na kizoba ya muana nketo, nge Titinée yayi !
. Mu zaba kulamba kuanga mbote, kuanga ina kana nge kudia yau, sunga ya imbi ikele ve, pembe, singa ata mosi ve. Kasi mu ke nikaka kuanga ve, beto kele na kinikulu ya kuanga ke tambulaka na tiya ya nkuni, to ya ntangu.
Ba nketo nioso, ata ba ndumba fuana zaba kulamba kuanga, yau kele "savoir faire", to mayele ya beto ya buala. Kiadi samu ti beto ke mangaka na kulongoka ba bima ya beto.
Kasi nsoni ikele ve ntangu ina nge ke kuenda lomba na nketo ya mundele na kulakisa nge mutindu ba ke lambaka dimpa
.
Ata mu kelambaka ba kuanga, maboko ya munu kele kitoko mingi. Awa beto ke salaka mpe ba manucure. Bana ya manzaka ke lutaka bilumbu nioso, citron kele kima ya mbote samu na maboko ya beto ba nketo. Nge me kuwa ?
Citer:
Me wapi faso kivumu ya ngué ? Ngué butaka ou ngué losaka bébé?
Awa kana kivumu na bunu ya basika, ba ke tubaka kima na banbu vê. Yau kele ve mutindu na ba buala ya beno ya mindele ina, nketo kana yandi me zaba kaka ti kivumu me kota. Yandi fuana sala nsangu buala nioso. Buzoba ya mutindu yayi mu zaba vê.
Citer:
Papa Trotski kélé ya yandi Mboté.
Bilumbu yèyi yandi mékuma rare na place yéyi samu ti yandi kélé na mission na st petersbourg kuna na Russie (pays d’origine ya yandi).
Luzolo ya béto kaka bien. Béto mékuzolana moyen vééé ! Bientôt béto ké fixer date ya makwela. Béto ké manqué véé na ku inviter ngué na Ani. (béno zola vanda ba témoins ?)
Kilengi mingi samu na beno. Samu na mambu ya bu mbangi ya makuela, mufuana ku tala yau na Ani. Mu banza ti yandi ke vuanda na kilengi ya kuzaba ti Trotski ke sala yandi diaka boma vê samu ti yandi me kuela. Kasi mambu ya nkaka ni wapi sika beno ke kuelana ? Awa na buala, to na St Petersburg. Beto ke lenda vê ku kuiza kuna e e.
Citer:
Papa Mayombe mu zaba véé, mukélé vé na ba nouvelles ya yandi.
Yandi ti kélé mutu ya ba nganda, na ya malafu! yandi kélé peut ètre na kati ya ba ambiance ya yandi. Mu zamba véé.
Kiadi mingi na mpangi Mayombe, oh oh oh, yandi kele kinua malafu ? Bakala ya mbote mutindu ina ? Oh, oh, beto fuana kunata yandi na misambu. Nge zaba, beto awa ba bizinga kele mingi. Ata na Mama Olangi mu lenda kulomba misambu ya nkatululu na mpasi (délivrance). Mu me banda ku zaba samu na inki ba masolo ya yandi ke vuandaka kaka mutindu masolo ya bilau. Malafu kele kima ya imbi e e:evil:
Awa kaka makelele ya matanga ya dipanda na Loubomo. Makutu me kufua beto na misu. Bilumbu nioso kaka ba nzila ba me yidika e, ba lukolo ba ke tunga e, ba nketo ba ke kuzua babakala e ina ke katuka na tandala e, bau ke tambulaka na mbeba e. Beto ke na kuvingilaka kaka putulu ne potopoto ya mbuaki ya Loubomo nioso ku manisa, ni kuna beto ke ndima bau.
Beno bikana mboté.


text:
Kenge
Kenge kele mbanza ya kimfumu ya kizunga ya Kwango na Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi.
Kenge 1 ikele buala kimfumu ya kizunga ya kwango , dizina ya kenge katuka ya (Royaume ou Empire Muni kengi) buala me monana na kati ya kenge 1 na kenge 2 na tango belge kumaka ya na kizunga ina ya kutaka mfumu mini kengi, yau ina pesaka dizina ya kenge buala kimfunu ya territoire ya kenge ya vandaka ba bula ya bau ke binga bubu kenge 2 na loboko ya nkento ya nzadi wamba, na tangu yina ya vandaka na province ya congo centrale yina vukisaka distrct ya kwango ya bubu na province ya bas congo ya bubu, tangoa kwngo kumaka province, buala kimfumu kumaka na kenge 1 ya bubu... F.B.F.R


text:
Kinsasa
Kinsasa (zina ya ntama vwandaka Léopoldville) kele mbanza ya kimfumu na mbanza luta nene ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi. Yau kele mpe kizunga. Yau kele mbanza ya zole na bunene na kati ya bansi ya kifalanse, na nima ya Paris.
Ndambu ya nene ya Kinsasa kele nseke na mfinda. Komina ya Maluku na lunene yau ke yalumuka na zulu ya 79% ya yinsi ya Kinsasa. Nkati ya mbanza, Gombe, kele na banzo-zulu mingi, yina luta meta 50 na nda, na mbandu Building Gécamines, Building Sozacom, Immeuble CICC, na Building RTNC.
[balula] Bantu
Bantu ya kisina ya ndambu ya Kinsasa vwandaka bateke na bahumbu.
Ndinga luta mfunu ya Kinsasa kele Lingala, kansi bankwa Kinsasa ke tuba mpe bandinga ya nkaka: Kifalanse, Kikongo, Kiswahili na Tshiluba. Na bandambu ya nkaka (na mbandu: Ngaba, Masina, Bumbu, Kimbanseke na bakabu ya Ndjili) bantu ke tuba kikongo.
[balula] Bandambu
Kinsasa kele na bakomina 24.


text:
Bampangi ya munu, mbote ya beno.
Bubu yayi mu zola kumoka na beno samu ti mua bilumbu me luta mingi. Mu ke budila beno mua disolo yayi.
Matanga ya mama Tsimba
Bakala ya mama Tsimba kufuaka mpe yandi luataka pidi samu ti dikanda na bukoko me zola ti yau ku salama mutindu ina, konso tangu muntu ke kufuaka na dikanda. Kana yau kele bakala ya fuana lutila diaka.
Mama Tsimba vuandiki kitoko, yandi luataka bilele mosi ya kafu-kafu, maputa zole na kanzako mosi vuandi lakisa zulu ya ntulu ya yandi, kasi mabene ve. Ya vuandiki kitoko, kasi buzitu ya nzutu ya yandi vuandiki kaka. Nsuki na intu, yayi kitoko ! Ba kangaka yandi suki ya maboko ya fioti fioti mutindu ba nkento ya buala me zaba kusala yau.
Na ngunga kumi na tanu na ndambu ya nkokila, mutindu ba sonikaka yau na mukanda ya kubokila bantu na matanga, Mama Ntsimba basikaka na bana ya yandi na manima, ba vuandi bina na nzimbu ya Zao.
Tangu ba kumaka na sika ina ba bongisaka kifulu samu na mama na bana ya yandi, bau vuandiki me baka kifulu ina nzimbu manisaka. Kasi bampangi, bantu vuandiki mingi ve.
Na buala mutindu beno zaba yau, bantu ke kuizaka na matanga kaka na manima ya tangu ina ba sonikaka na mukanda. Ba lenda kuma ata na manima ya ba ngunga tatu to tanu. Kasi kilumbu ina , Mama Tsimba na bana ya yandi ba tatamana ti mambu salama mutindu ina.
Na manima ina, ba pesaka madia na bantu ina vuandiki kuna. Nionso vuandiki (ngombe na lumatu, mbisi ya kukalinga, susu ya ku yoka, saka-saka, madeso, kuanga ya tiya ina, mpe na makondi ya mbuaki...) na malafu mpe ya mutindu na mutindu (malafu ya mbuaki ya sovinco, Baron de Madrid mpe, Ngok le choc, primus, Mutzig, kronembourg...). Bantu kudiaka, mpe bafulukaka. Bakunuaka mpe ba languaka.
Ntangu ba mama ndoyi ya muziki ya Mama Tsimba kumaka, matanga bandaka ntama. Bau dasukaka na mambu ina, samu ti bau zolaka ba talana na ntangu ya mabina ya nkotolo. Ni yau ina bakotaka na kati-kati ya bantu nioso ina vuandiki kuna, ata soni ve! Ba bandaka na kubina mutindu bilau. Ba pesaka nsayi na mpangi ya bau mama Tsimba, mpe ba sepelisaka yandi te ee na mpimpa.
Kasi, ina tangu vuandi luta, ba nkento ya musiki vuandi nsoka ba malafu, na madia na kati ya bitunga, na ba pokoti ya bau samu na kunata mua ndambu na inzo, samu na tata, na bana ina bikanaka na inzo.
Bampangi ya luzolo, na buala ni mutindu ina ba matanga me kumaka kulutila. Kana nge sala mua matanga, nge fuana zaba ti nge ke dikila ba ina nge bokilaka, na ba ina bikana na ba inzo. Ni yau ina nge fuana yilama ya nge.
Ya kele songi-songi ve kaka mua disolo ya mambu ina ke lutaka na nzila ina beto ke vuandaka.
Matondo ba mpangi, beno bikana mbote
.