text:
9 Kuvandaka ti muntu mosi ya dikanda ya Benyamini zina na yandi Kishi,+ mwana ya Abiele, mwana ya Serore, mwana ya Bekorati, mwana ya Afia, muntu ya dikanda ya Benyamini;+ yandi vandaka ti kimvwama mingi.2 Yandi vandaka ti mwana mosi ya bakala, zina na yandi Saule.+ Mwana yina vandaka leke mpi kitoko kibeni, ata bakala mosi ve na kati ya bantu ya Izraele lutaka yandi na kitoko, yandi lutaka bantu yonso na nda.*3 Ntangu bampunda* ya Kishi tata ya Saule vilaka, Kishi tubilaka mwana na yandi Saule nde: “Pardo baka nsadi mosi mpi kwenda kusosa bampunda yina.”4 Bo lutaka na ntoto ya bangumba ya Efrayimi mpi na ntoto ya Shalisha, kansi bo monaka yo ve. Bo kwendaka na ntoto ya Shaalimi, kansi bampunda yina vandaka ve kuna. Bo lutaka na ntoto ya mvimba ya bana ya Benyamini, kansi bo monaka yo ve.5 Bo kumaka na ntoto ya Sufi, ebuna Saule tubilaka nsadi na yandi yina vandaka ti yandi nde: “Kwisa, beto vutuka, kana ve na kisika ya kudiyangisa sambu na bampunda,+ tata na mono ta yantika kudiyangisa sambu na beto.”6 Kansi nsadi yina vutulaka nde: “Muntu mosi ya Nzambi kele na mbanza yai, muntu yina bantu ke zitisaka mingi. Mambu yonso ya yandi ke tubaka ke lunganaka.+ Beto kwenda kuna ntangu yai. Mbala ya nkaka yandi ta songa beto nzila yina beto lenda kwenda.”7 Ebuna Saule tubilaka nsadi na yandi nde: “Kana beto kwenda, beto lenda natila muntu yina inki? Beto kele ve ti mampa na basaki na beto; beto kele ve ti kima ya kunatila muntu ya Nzambi ya kieleka bonso dikabu. Inki beto kele ti yo?”8 Nsadi yina vutudilaka diaka Saule nde: “Mono kele ti ndambu mosi na kati ya bandambu iya ya shekele* ya arza na maboko. Mono ta pesa yo na muntu ya Nzambi ya kieleka, ebuna yandi ta songa beto nzila yina beto lenda kwenda.”9 (Na ntangu ya ntama na Izraele, ntangu muntu vandaka kukwenda kusosa Nzambi, yandi vandaka kutuba nde: “Kwisa beto kwenda na muntu ya ke monaka mambu.”+ Sambu na ntangu ya ntama, bo vandaka kubinga mbikudi ya bubu yai nde muntu ya ke monaka mambu.)10 Ebuna Saule tubilaka nsadi na yandi nde: “Mambu ya nge ke tuba kele mbote. Beto kwenda.” Yo yina bo kwendaka na mbanza kisika muntu ya Nzambi ya kieleka vandaka.11 Ntangu bo vandaka kutombuka ngumba sambu na kukuma na mbanza yina, bo kutanaka ti bana-bankento yina vandaka kubasika sambu na kukwenda kubaka masa. Ebuna bo tubilaka bo nde: “Keti muntu ya ke monaka mambu+ kele na kisika yai?”12 Bo vutulaka nde: “Yandi kele. Tala, yandi kele kaka na ntwala na nge. Sala nswalu ntangu yai, sambu bubu yai yandi me kwisa na mbanza, sambu bantu ke tambika kimenga+ bubu yai na kisika ya kunanguka.+13 Ntangu beno ta kota na mbanza, beno ta mona yandi na ntwala nde yandi tombuka na kisika ya kunanguka sambu na kudia. Bantu ta dia ve tii kuna yandi ta kuma, sambu yandi muntu ke sakumunaka kimenga. Kana yandi me manisa kusala yo, bantu yina bo bingaka lenda dia. Yo yina, beno tombuka kaka sesepi yai, mpi beno ta mona yandi.”14 Ebuna bo tombukaka na mbanza. Ntangu bo vandaka kukwisa na kati-kati ya mbanza, Samuele vandaka kubasika sambu na kukutana ti bo sambu bo tombuka na kisika ya kunanguka.15 Kilumbu mosi na ntwala nde Saule kukwisa, Yehowa zabisaka* Samuele nde:16 “Mbasi na ntangu yai, mono ta tindila nge muntu mosi ya ntoto ya Benyamini.+ Nge fwete tula yandi mafuta sambu yandi vanda ntwadisi ya bantu na mono Izraele,+ mpi yandi ta gulusa bantu na mono na maboko ya bantu ya Filistia. Sambu mono me mona mpasi ya bantu na mono, mpi kudila na bo me kumina mono.”+17 Ntangu Samuele monaka Saule, Yehowa songaka yandi nde: “Yai muntu yina mono tubilaka nge nde, ‘Yai muntu yina ta yala bantu na mono.’”*+18 Ebuna Saule kwendaka pene-pene ya Samuele na kielo mpi tubaka nde: “Pardo, songa mono, nzo ya muntu ya ke monaka mambu kele na wapi?”19 Samuele vutudilaka Saule nde: “Mono kele muntu ya ke monaka mambu. Tombuka na ntwala na mono na kisika ya kunanguka, mpi nge ta dia ti mono bubu yai.+ Mono ta pesa nge nzila ya kukwenda na suka, mpi mono ta songa nge mambu yonso yina nge ke zola kuzaba.*20 Sambu na bampunda yina vilaka bilumbu tatu me luta,+ kudiyangisa ve sambu na yo, sambu yo me monana. Ebuna bima yonso ya kitoko ya Izraele kele ya nani? Keti yo kele ve ya nge mpi ya nzo ya mvimba ya tata na nge?”+21 Ebuna Saule vutulaka nde: “Am Keti mono kele ve muntu ya Benyamini, dikanda ya kuluta fioti na makanda ya Izraele,+ mpi keti dibuta na mono kele ve dibuta ya kuluta fioti na mabuta yonso ya dikanda ya Benyamini? Ebuna sambu na nki nge me tubila mono mutindu yai?”22 Samuele bakaka Saule ti nsadi na yandi, nataka bo na nzo ya kudila madia, mpi yandi tulaka bo na kisika ya kuluta lukumu na kati ya bantu yina bo bingaka; bantu vandaka kiteso ya 30.23 Samuele tubilaka muntu yina vandaka kulamba nde: “Nata kitini ya mbisi yina mono pesaka nge mpi songaka nge nde, ‘Tula yo na lweka.’”24 Yo yina muntu yina vandaka kulamba nangulaka dikulu ti musuni yina vandaka na zulu na yo, mpi tulaka yo na ntwala ya Saule. Ebuna Samuele tubaka nde: “Bo me tula na ntwala na nge bitini ya mbisi yina bo bumbaka. Dia, sambu bo bumbilaka nge yo sambu na dibaku yai. Sambu mono songaka bo nde, ‘mono me binga banzenza.’” Yo yina Saule diaka kisika mosi ti Samuele na kilumbu yina.25 Na nima, bo katukaka na kisika ya kunanguka+ mpi kulumukaka na mbanza, mpi yandi landaka kusolula ti Saule na zulu ya ludi ya nzo.26 Bo telamaka na suka-suka, mpi ntangu ntongo tanaka, Samuele bingaka Saule na zulu ya ludi ya nzo, mpi tubaka nde: “Yilama, sambu mono pesa nge nzila ya kukwenda.” Yo yina Saule yilamaka, ebuna yandi ti Samuele basikaka.27 Ntangu bo vandaka kukulumuka na ndambu ya bandilu ya mbanza, Samuele tubilaka Saule nde: “Songa nsadi na nge+ na kukwenda na ntwala na beto,” ebuna yandi kwendaka na ntwala. “Kansi nge, telama awa sambu mono zabisa nge mambu yina Nzambi me tuba.”
Banoti na nsi ya lutiti
^ Na kisina, “katuka na mapeka tii na zulu, yandi lutaka bantu yonso na nda.”


c: text/html

text:
18 Ntangu Davidi manisaka kusolula ti Saule, Yonatani+ ti Davidi kumaka banduku ya ngolo,* mpi Yonatani kumaka kuzola Davidi bonso yandi mosi.*+2 Katuka kilumbu yina, Saule bakaka Davidi na kisalu na yandi, mpi yandi pesaka ve Davidi nzila ya kuvutuka na nzo ya tata na yandi.+3 Ebuna Yonatani ti Davidi salaka kuwakana,+ sambu Yonatani vandaka kuzola Davidi bonso yandi mosi.*+4 Yonatani katulaka kazaka ya kukonda maboko yina yandi lwataka mpi pesaka yo Davidi, kumosi ti lele na yandi, mbele na yandi ya bitumba, munduki na yandi ya tolo-tolo, mpi mukaba na yandi.5 Davidi yantikaka kukwenda na bitumba mpi yandi vandaka kununga*+ konso kisika yina Saule vandaka kutinda yandi. Yo yina Saule tulaka yandi mfumu ya bantu ya bitumba,+ ebuna bantu yonso mpi bansadi ya Saule waka kiese na diambu yai.6 Ntangu Davidi ti basoda ya nkaka vandaka kuvutuka na nima ya kufwa bantu ya Filistia, bankento vandaka kubasika na bambanza yonso ya Izraele sambu na kukutana ti ntotila Saule, ti nkunga+ mpi makinu, ti bangoma ya fioti,+ na kiese mpi ti bakidare ya fioti.7 Bankento yina vandaka kuyangalala vandaka kuyimba nde:“Saule me fwa mafunda ya bambeni,Mpi Davidi me fwa makumi ya mafunda ya bambeni.”+8 Saule waka makasi mingi,+ mpi nkunga yina pesaka yandi ve kiese, sambu yandi tubaka nde: “Bo me pesa Davidi makumi ya mafunda, kansi bo me pesa mono mafunda. Yo me bikala kaka bo pesa yandi kimfumu!”+9 Katuka kilumbu yina, Saule vandaka kutala Davidi ntangu yonso na disu ya mbi.10 Kilumbu yina landaka, mpeve ya mbi yina katukaka na Nzambi kotilaka Saule,+ ebuna yandi yantikaka kusala mambu na mutindu ya kuyituka* na kati ya nzo, mpi Davidi vandaka kubula miziki ti kidare+ mutindu yandi vandaka kusala ntete. Saule vandaka ti dikonga na diboko na yandi,+11 ebuna Saule losaka dikonga+ mpi kuditubilaka nde: ‘Mono ta kangisa Davidi na kibaka!’ Kansi Davidi tinaka yandi mbala zole.12 Ebuna Saule vandaka kuwa Davidi boma sambu Yehowa vandaka ti yandi,+ kansi yandi vandaka diaka ve ti Saule.+13 Yo yina Saule katulaka Davidi na ntwala na yandi mpi tulaka yandi mfumu ya bantu funda, mpi Davidi vandaka kutwadisa basoda na bitumba.*+14 Davidi vandaka kaka kununga na*+ mambu yonso ya yandi vandaka kusala, mpi Yehowa vandaka ti yandi.+15 Ntangu Saule monaka nde Davidi vandaka kununga mingi, Saule kumaka kuwa yandi boma.16 Kansi Izraele ya mvimba mpi Yuda vandaka kuzola Davidi, sambu yandi vandaka kutwadisa bo na bitumba na bo.17 Na nima Saule tubilaka Davidi nde: “Mwana na mono ya nkento ya mbuta Merabi+ yandi yai. Mono ta pesa nge yandi sambu yandi kuma nkento na nge.+ Kansi, nge fwete landa kumonisa kikesa sambu na mono mpi kunwana bitumba ya Yehowa.”+ Sambu Saule kuditubilaka nde: ‘Bika nde diboko na mono kufwa yandi ve. Bika nde maboko ya bantu ya Filistia kufwa yandi.’+18 Ebuna Davidi tubilaka Saule nde: “Mono kele nani, mpi bampangi na mono, ti dibuta ya tata na mono kele banani na Izraele, sambu mono kuma bokilo ya ntotila?”+19 Kansi, ntangu bo zolaka kupesa Merabi, mwana ya Saule, na Davidi, bo pesaka yandi dezia na Adriele+ muntu ya Mehola sambu yandi kwela yandi.20 Kansi Mikale,+ mwana ya Saule, vandaka kuzola Davidi, ebuna bo zabisaka Saule diambu yina, mpi yo pesaka yandi kiese.21 Yo yina Saule tubaka nde: “Mono ta pesa yandi Mikale sambu yandi vanda bonso mutambu sambu na yandi, sambu diboko ya bantu ya Filistia kufwa yandi.”+ Ebuna Saule tubilaka Davidi na mbala ya zole nde: “Nge ta sala kuwakana ya makwela ti mono* bubu yai.”22 Na nima, Saule songaka bansadi na yandi nde: “Beno solula ti Davidi na kinsweki mpi beno tuba nde, ‘Tala! Ntotila ke wa kiese sambu na nge mpi bansadi na yandi yonso ke zola nge mingi. Yo yina sala kuwakana ya makwela ti ntotila.’”23 Ntangu bansadi ya Saule songaka Davidi mambu yina, Davidi tubaka nde: “Keti beno ke mona nde kusala kuwakana ya makwela ti ntotila kele diambu ya fioti, na ntangu mono kele nsukami mpi muntu ya mpamba?”+24 Ebuna bansadi ya Saule songaka Saule nde: “Yai mambu ya Davidi me tuba.”25 Yo yina Saule tubaka nde: “Beno ta tubila Davidi nde, ‘Ntotila ke zola ve mbongo ya makwela,+ kansi yandi ke zola bampusu ya kibakala 100+ ya bantu ya Filistia, sambu na kuvutula mbi na bambeni ya ntotila.’” Sambu Saule vandaka kukana nde Davidi kufwa na maboko ya bantu ya Filistia.26 Bansadi na yandi kwisaka kuzabisa Davidi mambu yina, ebuna yo pesaka Davidi kiese na kusala kuwakana ya makwela ti ntotila.+ Na ntwala ya ntangu yina bo pesaka yandi,27 Davidi kwendaka ti bantu na yandi mpi bo fwaka babakala ya Filistia 200, ebuna Davidi natilaka ntotila bampusu yonso ya kibakala na bo, sambu yandi sala kuwakana ya makwela ti ntotila. Yo yina, Saule pesaka yandi mwana na yandi Mikale sambu na kukuma nkento na yandi.+28 Saule bakisaka nde Yehowa vandaka ti David,+ mpi nde mwana na yandi Mikale vandaka kuzola Davidi.+29 Mambu yina salaka nde Saule kukuma kuwa diaka Davidi boma mingi, mpi Saule kumaka mbeni ya Davidi luzingu na yandi ya mvimba.+30 Bamfumu ya bantu ya Filistia vandaka kukwisa na bitumba, kansi ntangu yonso ya bo vandaka kukwisa, Davidi vandaka kununga mingi* kuluta bansadi yonso ya Saule;+ mpi zina na yandi vandaka na lukumu mingi kibeni.+
Banoti na nsi ya lutiti
^ To “moyo ya Yonatani kangamaka ti moyo ya Davidi.”

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Balazavile
Balazavile (Brazzaville) to Ntambo to Mavula (nkûmbu na kilâdi) kele mbânza-kimfumu ya Repubilika ya Kôngo.
KinkuluEdit
Pierre Savorgnan de Brazza tungaka Balazavile na 1880 na ndâmbu ya bwala, yina bakôngo bingaka Ntambo to Kintambo na bateke bingaka Ntamo. Nga ti nkûmbu ya kisina ya Balazavile vwandaka Ntambo to Ntamo, kasi Pierre Savorgnan de Brazza me botikaka yawu na nkûmbu ya yandi mosi. Mfumu ya yinsi, mukoko ya bateke, sonikaka nkûmbu ya yandi na lusilu, yina pesaka bayinsi ya bateke na Falanse. Bafalanse tungaka mbânza na manima ya mvula 4 samu na kunwana Léopoldville (bubu yayi Kinsasa), mbânza ya Belzike na ngambu ya nzadi Kôngo.
BandâmbuEdit
Balazavile kele na bandâmbu 9:
BântuEdit
Bântu mîngi ke zingilaka Balazavile, bonso bakamba, bakunyi, balâdi, bambosi, bateke ná bamindele ya bayinsi mîngi. Balâdi kele dikânda ya kuluta nene ya Balazavile.
Bântu ya Balazavile ke tubaka bandînga mîngi. Bandînga ya kuluta nene kele kilâdi, kituba, lingala ná kifalanse. Kituba ke tubamaka na ndâmbu ya sude ná lingala na ndâmbu ya node ya mbânza. Kilâdi ke tubamaka na Makelekele, Poto-Poto ná Mungali, kasi balâdi mîngi ke tubaka mpe kituba to lingala.


text:
Joseph Kabila
Joseph Kabila Kabange kele ntwadisi ya yinsi ya Repubilika ya Kôngo ya Dimokalasi.
Yandi butamaka na Mpiki na kizûnga Kivu ya Sudi 4.6.1971. Mâma na yandi, Sifa Mahanya, vwandaka nkênto ya ntete ya tâta ya yandi, Laurent Kabila, muntu kele ya baluba. Joseph kele na dipasa ya nkênto, Jeanette, na lêki ya bakala, Dieudonné.
Yandi longukaka na lukolo ya Falanse ya Daressalam na Tanzania. Mvu 1992 yandi fulaka kulonguka na Univelesite ya Makerere na Kampala na Uganda.
Nkênto ya yandi kele Olive Lembe di-Sita, muntu kele ya bayombe.


text:
12 Nsuka-nsuka Samuele tubilaka Izraele ya mvimba nde: “Mono me sala* mambu yonso ya beno lombaka mono, mpi mono me tula ntotila sambu na kuyala beno.+2 Ntangu yai, ntotila yina ke twadisa* beno yandi yai!+ Kansi mono, mono me kuma mununu ti nsuki ya mpembe, mpi bana na mono kele awa ti beno,+ mpi mono me twadisaka beno katuka kileke na mono tii bubu yai.+3 Mono yandi yai. Beno ta kimbangi sambu na kubedisa mono na ntwala ya Yehowa mpi na ntwala ya muntu yina yandi me tulaka mafuta:+ Ngombe ya nani to mpunda ya nani mono me bakaka?+ To nani mono me kusaka to mono me bedisaka? Na maboko ya nani mono me ndimaka avoka* sambu na kuzenga mambu mutindu ya nkaka?+ Kana mono salaka yo, mono ta vutudila beno yo.”+4 Ebuna bo tubaka nde: “Nge me kusaka beto ve, nge me bedisaka beto ve, mpi nge me ndimaka ve ata kima mosi na maboko ya muntu.”5 Yo yina yandi tubilaka bo nde: “Yehowa kele mbangi na ntwala na beno, mpi muntu yina yandi me tulaka mafuta kele mbangi bubu yai nde beno me mona ve ata kima mosi ya kufundila mono.”* Ebuna bo tubaka nde: “Yandi kele mbangi.”6 Yo yina Samuele tubilaka bo nde: “Yehowa, yina sadilaka Moize ti Aroni mpi yina basisaka ba-nkaka na beno na insi ya Ezipte,+ kele mbangi.7 Ntangu yai beno bikala ya kutelama, ebuna mono ta sambisa beno na ntwala ya Yehowa sambu na mambu yonso ya lunungu yina Yehowa me salaka sambu na beno mpi sambu na ba-nkaka na beno.8 Ntangu Yakobi kumaka na Ezipte+ mpi ba-nkaka na beno yantikaka kubinga Yehowa sambu na kulomba lusadisu,+ Yehowa tindaka Moize+ ti Aroni sambu na kubasisa ba-nkaka na beno na Ezipte mpi kunata bo sambu na kuzinga na kisika yai.+9 Kansi bo vilaka Yehowa Nzambi na bo, mpi yandi tekaka bo+ na maboko ya Sisera+ mfumu ya basoda ya Asore, na maboko ya bantu ya Filistia,+ mpi na maboko ya ntotila ya Moabi,+ ebuna bantu yina nwanisaka bo.10 Bo bingaka Yehowa sambu na kulomba lusadisu+ mpi bo tubaka nde, ‘Beto me sala masumu,+ sambu beto me yambula Yehowa sambu na kusadila Babaale+ mpi biteki ya Ashtoreti;+ ntangu yai gulusa beto na maboko ya bambeni na beto, sambu beto sadila nge.’11 Ebuna Yehowa tindaka Yerubaale,+ Bedani, Yefte,+ mpi Samuele,+ ebuna yandi gulusaka beno na maboko ya bambeni yina vandaka na nziunga na beno, sambu beno zinga na lutaninu.+12 Ntangu beno monaka Nahashi+ ntotila ya bantu ya Amoni me kwisa kunwanisa beno, beno landaka kutubila mono nde, ‘Ve, lukanu na beto kele kaka ya kuvanda ti ntotila yina ta yala beto!’+ ata Yehowa Nzambi na beno kele Ntotila na beno.+13 Ntangu yai ntotila yina beno me sola yandi yai, ntotila yina beno lombaka. Tala! Yehowa me tudila beno ntotila.+14 Kana beno wa Yehowa boma,+ beno sadila yandi,+ mpi beno lemfuka na ndinga na yandi,+ mpi kana beno kolama ve na nsiku ya Yehowa, mpi kana beno ti ntotila yina ke yala beno, beno landa Yehowa Nzambi na beno, yo kele mbote.15 Kansi kana beno lemfuka ve na ndinga ya Yehowa mpi beno kolama na nsiku ya Yehowa, Yehowa ta pesa beno ti batata na beno ndola.+16 Ebuna ntangu yai, beno bikala ya kutelama mpi beno tala diambu yai ya nene yina Yehowa ke sala na meso na beno.17 Keti bubu kele ve nsungi ya kukatula bambuma ya ble? Mono ta binga Yehowa sambu yandi tinda banzasi mpi mvula; ebuna beno ta zaba mpi beno ta bakisa diambu ya mbi yina beno me sala na meso ya Yehowa na mutindu beno me kudilombila ntotila.”+18 Ebuna Samuele bingaka Yehowa, mpi Yehowa tindaka banzasi mpi mvula na kilumbu yina, yo yina bantu yonso waka Yehowa ti Samuele boma mingi.19 Mpi bantu yonso tubilaka Samuele nde: “Samba Yehowa Nzambi na nge sambu na bansadi na nge,+ sambu beto ke zola ve kufwa, sambu beto me yika mbi na zulu ya masumu na beto na mutindu beto me lomba ntotila.”20 Ebuna Samuele tubilaka bantu nde: “Beno wa boma ve. Beno me sala kibeni mambu yai yonso ya mbi. Kansi beno yambula ve kulanda Yehowa,+ mpi beno sadila Yehowa na ntima na beno ya mvimba.+21 Beno baluka ve sambu na kulanda bima ya mpamba,*+ yina kele na mfunu ve+ mpi yina lenda gulusa ve, sambu yo kele mpamba.*22 Sambu na zina na yandi ya nene,+ Yehowa ta yambula ve bantu na yandi,+ sambu Yehowa me bakaka lukanu ya kukumisa beno bantu na yandi.+23 Kansi mono, ngindu lenda kwisila mono ve ata fioti na kusala disumu na ntwala ya Yehowa mpi na kuyambula kusamba sambu na beno, mpi mono ta landa kulonga beno na nzila ya mbote mpi ya lunungu.24 Kansi beno wa Yehowa boma,+ mpi beno sadila yandi na kwikama* yonso mpi na ntima na beno ya mvimba, sambu beno yibuka mambu ya nene yina yandi me sala sambu na beno.+25 Kansi kana beno landa na kusala mambu ya mbi, bo ta fwa beno,+ beno ti ntotila na beno.”+
Banoti na nsi ya lutiti
^ Na kisina, “me wa ndinga na beno na yina me tala.”


text:
Yuni 6-12
BANKUNGA 34-37
Nkunga 95 mpi Kisambu
Bangogo ya Luyantiku (Min. 3 to na nsi)
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI
“Tula Ntima na Yehowa mpi Sala Mambu ya Mbote”: (Min. 10)
Nk 37:1, 2—Beto landa kutula mabanza na beto na kusadila Yehowa, kansi ve na luzingu ya bantu ya mbi yina ke monanaka na meso bonso ya kutoma (w03 12/1 22-23 § 3-6)
Nk 37:3-6—Tula ntima na Yehowa, sala mambu ya mbote, mpi baka balusakumunu (w03 12/1 23-25 § 7-15)
Nk 37:7-11—Vingila ti ntima-nda nde Yehowa kufwa bantu ya mbi (w03 12/1 25-26 § 16-20)
-
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve: (Min. 8)
Nk 34:18—Inki mutindu Yehowa ke pesaka mvutu na “bantu yina kele na mawa” mpi na “bantu yina ke niokwama na mabanza”? (w11 7/1 21)
Nk 34:20—Inki mutindu mbikudulu yai lunganaka na Yezu? (w13 12/15 21 § 19)
Lutangu ya Biblia ya mposo yai ke longa mono nki sambu na Yehowa?
Inki bangindu ya mfunu ya lutangu ya Biblia ya mposo yai mono lenda sadila na kisalu ya kusamuna?
-
Bible Reading: (Min. 4 to na nsi) Nk 35:19–36:12
KUDIPESA NA KISALU YA BILANGA
Yidika Bangogo ya Kukotila na Masolo ya Ngonda Yai: (Min. 15) Disolo ti Bawi. Songa konso video ya mbandu ya bangogo ya kukotila na masolo, mpi beno tubila yo. Siamisa bansamuni na kuyidika bangogo na bo mosi ya kukotila na masolo.
ZINGA MUTINDU BAKRISTU FWETE ZINGA
“Beto Yedisa Mayele na Beto na Kisalu ya Kusamuna—Sadila Bavideo Sambu na Kulonga”: (Min. 15) Disolo ti Bawi. Sambu na kumonisa bangindu yina kele na kantu-diambu “Mutindu ya Kusala Yo,” sadila video ya jw.org Qui est l’Auteur de la Bible ? (Tala na Kifalansa. Bweta PUBLICATIONS > LIVRES & BROCHURES.. Na nima kwenda na kamukanda Bonnes nouvelles Video yango kele na nsi ya dilongi ya kele na ntu-diambu ““Les bonnes nouvelles de la Bible viennent-elles vraiment de Dieu ?””)
Kulonguka ya Biblia ya Dibundu: (Min. 30) ia kapu 17 § 1-13
Mvutukilu mpi Mambu ya Beto Ta Longuka na Mposo Ke Kwisa (Min. 3)
Nkunga 61 mpi Kisambu


text:
ZINGA MUTINDU BAKRISTU FWETE ZINGA
Sadila Bavideo Sambu na Kulonguka ti Balongoki na Nge ya Biblia
Bima yina bantu ke monaka ke bendaka dikebi na bo mpi yo ke sadisaka bo na kubakisa mpi na kuyibuka mambu yina bo me longukaka. Yehowa Longi ya Kuluta Nene, sadilaka mpi bima yina ke monikaka sambu na kulonga malongi ya mfunu. (Kuy 15:5; Yer 18:1-6) Yezu Longi ya Nene salaka mpi mutindu mosi. (Mat 18:2-6; 22:19-21) Bubu yai, na kati ya bima yina ke monikaka, bavideo kele bima yina ke bendaka kibeni dikebi ya bantu. Keti nge ke sadilaka mbote bavideo ntangu nge ke longukaka ti balongoki na nge ya Biblia?
Bo me sala bavideo 10 sambu yo sadisa beto ntangu beto ke longuka ti bantu malongi ya kamukanda, Nsangu ya Mbote ya Mekatuka na Nzambi! Mbala mingi konso ntu-diambu ya video ke wakanaka ti ngiufula mosi ya kele na bisono ya ndombe na kamukanda yai. Kamukanda yina kele na Internet kele ti bidimbu (ba liens) yina ke yibusaka beto ntangu ya kusonga konso video. Diaka beto kele ti bavideo ya nkaka yina lenda sadisa beto ntangu beto ke longuka ti bantu mukanda mosi na kati ya Bisadilu Yina Ke Sadisaka Beto Sambu na Kulonga Bantu.
Keti nge ke tubila dilongi mosi ya Biblia yina lenda vanda mpasi sambu longoki na nge kubakisa? To keti longoki na nge ke kutana ti diambu mosi ya mpasi? Tala bavideo yina kele na jw.org® mpi na JW Télédiffusion® mpi sosa video yina lenda sadisa yandi. Nge lenda tala yo ti yandi mpi na nima beno tubila yo.
Konso ngonda, bo ke basisaka bavideo ya mpa. Ntangu nge ke tala yo, yindula mutindu nge lenda sadila yo ntangu nge ke longuka ti bantu.


text:
Davidi me baka diaka bantu yina bo botulaka (18, 19)
Nsiku ya Davidi sambu na bima ya bo me botula na bitumba (23, 24)
30 Ntangu Davidi ti bantu na yandi kwisaka na Siklagi+ na kilumbu ya tatu, bantu ya Amaleki+ kotaka na ndambu ya sudi* mpi na Siklagi; bo nwanisaka Siklagi mpi bo yokaka yo tiya.2 Bo nataka bankento mpi bantu yonso yina vandaka na kati na yo na kimpika,+ yantika na baleke tii na bambuta. Bo fwaka ve ata muntu mosi, kansi bo nataka bo, ebuna bo simbaka nzila mpi bo kwendaka.3 Ntangu Davidi ti bantu na yandi kumaka na mbanza, bo kutaka bo me yoka yo tiya, mpi bo me nata bankento na bo, mpi bana na bo ya babakala ti ya bankento na kimpika.4 Ebuna Davidi ti bantu yina vandaka ti yandi yantikaka kudila ngolo tii kuna bo vandaka diaka ve na ngolo ya kudila.5 Bo nataka mpi na kimpika bankento zole ya Davidi, Ahinoami muntu ya Yizreele mpi Abigaile mufwidi ya Nabale muntu ya Karmele.+6 Davidi vandaka kudiyangisa mingi, sambu bantu na yandi tubaka nde bo ta fwa yandi na matadi, sambu bantu* yonso waka makasi mutindu bo vidisaka bana na bo ya babakala ti ya bankento. Kansi Davidi bakaka kikesa na lusadisu ya Yehowa Nzambi na yandi.+7 Ebuna Davidi tubilaka nganga-nzambi Abiatare,+ mwana ya Ahimeleki, nde: “Pardo, nata efodi awa.”+ Ebuna Abiatare natilaka Davidi efodi.8 Davidi yulaka Yehowa+ nde: “Keti mono fwete landa kimvuka yina ya miyibi? Keti mono ta kanga bo?” Ebuna yandi tubilaka Davidi nde: “Landa bo, sambu nge ta kanga bo kibeni, mpi nge ta gulusa bima yina bo yibaka.”+9 Na mbala mosi Davidi kwendaka ti bantu 600+ yina vandaka ti yandi, mpi bo kwendaka tii na Muwanda* ya Besore, kisika bantu ya nkaka bikalaka.10 Davidi vandaka kaka kulanda bo, yandi ti bantu 400, kansi bantu 200 bikalaka, bayina lembaka mingi mpi kukaka ve kusabuka Muwanda ya Besore.+11 Bo kutaka muntu mosi ya Ezipte na nseke mpi bo nataka yandi na Davidi. Bo pesaka yandi madia mpi masa ya kunwa,12 bo pesaka yandi mpi ndambu ya gato ya bafige yina bo me kamuna mpi bagato zole ya bambuma ya vinu. Na nima ya kudia, yandi bakaka diaka ngolo,* sambu yandi diaka ve mpi nwaka ve masa bilumbu tatu mpi bampimpa tatu.13 Davidi yulaka yandi nde: “Nge kele muntu ya nani, mpi nge me katuka na wapi?” ebuna yandi tubaka nde: “Mono kele muntu ya Ezipte mpi mpika ya muntu mosi ya Amaleki, kansi mfumu na mono bikisaka mono sambu mono belaka bilumbu tatu me luta.14 Beto nwanisaka sudi* ya bantu ya Kereti,+ teritware ya Yuda, mpi sudi* ya Kalebi,+ mpi beto yokaka Siklagi tiya.”15 Ebuna Davidi tubilaka yandi nde: “Keti nge ta nata mono kisika kimvuka yina ya miyibi kele?” Yandi vutulaka nde: “Kana nge zenga kieleka na ntwala na mono na zina ya Nzambi nde nge ta fwa mono ve mpi nde nge ta pesa mono ve na maboko ya mfumu na mono, mono ta nata nge kisika kimvuka yina ya miyibi kele.”16 Yo yina yandi nataka Davidi kisika bo vandaka me panzana na ntoto na bisika yonso, bo ke dia, ke nwa, mpi ke sala nkinsi sambu na bima mingi yina bo botulaka na insi ya bantu ya Filistia mpi na insi ya Yuda.17 Ebuna Davidi fwaka bo yantika na suka ntangu mpimpa vandaka ntete tii na nkokila yina landaka; ata muntu mosi ve tinaka+ katula kaka bantu 400 yina tinaka na zulu ya bashamo.18 Davidi bakaka diaka bima yonso yina bantu ya Amaleki botulaka,+ mpi Davidi gulusaka bankento na yandi zole.19 Muntu na bo mosi ve kondaka, yantika na leke tii na mbuta. Bo bakaka diaka bana na bo ya babakala ti ya bankento mpi bima yina bantu yina botulaka;+ Davidi bakaka diaka bima yonso yina bantu yina botulaka.20 Davidi bakaka mameme yonso ti bangombe yonso, mpi bantu na yandi vandaka kunata yo na ntwala ya bitwisi na bo. Bo tubaka nde: “Yai bima ya Davidi me botula na bitumba.”21 Ebuna Davidi kumaka kisika bantu 200 yina vandaka, bayina kukaka ve kukwenda ti yandi sambu bo lembaka mingi mpi yina bikalaka pene-pene ya Muwanda ya Besore,+ ebuna bo basikaka sambu na kukutana ti Davidi mpi bantu yina vandaka ti yandi. Ntangu Davidi kumaka pene-pene na bo, yandi yulaka bo kana bo kele mbote.22 Kansi, bantu yonso ya mbi mpi ya kukonda mfunu na kati ya bantu yina kwendaka ti Davidi tubaka nde: “Sambu bo kwendaka ve ti beto, beto ta pesa bo ve ata kima mosi na bima ya bo botulaka mpi yina beto me baka diaka, katula kaka nde konso muntu kubaka nkento na yandi ti bana na yandi mpi yandi kwenda.”23 Kansi Davidi tubaka nde: “Bampangi na mono, beno fwete sala ve mutindu yina na bima yina Yehowa me pesa beto. Yandi taninaka beto mpi pesaka na maboko na beto kimvuka ya miyibi yina kwisaka kunwanisa beto.+24 Nani lenda ndima beno na diambu yai? Dikabu ya muntu yina kwendaka na bitumba ta vanda kiteso mosi ti dikabu ya muntu yina bikalaka sambu na kukengila bima.+ Bantu yonso ta baka dikabu ya kiteso mosi.”+25 Mpi katuka kilumbu yina, yandi salaka nde yo bikala bonso nsiku mpi munsiku sambu na Izraele tii bubu yai.26 Ntangu Davidi vutukaka na Siklagi, yandi tindilaka bankuluntu ya Yuda yina vandaka banduku na yandi ndambu ya bima yina bo botulaka, mpi tubaka nde: “Yai dikabu* na beno ya me katuka na bima ya beto me botula na bambeni ya Yehowa.”27 Yandi tindaka yo na bayina vandaka na Betele,+ na bayina vandaka na Ramoti ya Negebi,* na bayina vandaka na Yatire,+28 na bayina vandaka na Aroere, na bayina vandaka na Sifmoti, na bayina vandaka na Eshtemoa,+29 na bayina vandaka na Rakale, na bayina vandaka na bambanza ya bantu ya Yerameele,+ na bayina vandaka na bambanza ya bantu ya Keni,+30 na bayina vandaka na Orma,+ na bayina vandaka na Borashani, na bayina vandaka na Ataki,31 na bayina vandaka na Ebroni,+ mpi na bisika yonso yina Davidi lutaka ti bantu na yandi.


text:
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | YOANE 20-21
“Keti Nge Ke Zolaka Mono Kuluta Yai?”
Na ntangu ya ntama, balobi-mbisi ya mbote vandaka ntima-nda, vandaka kusala ngolo mpi vandaka kusala bibansa sambu na kukanga bambisi mingi. (w12-F 8/1 18-20) Bikalulu yai ta sadisa Piere na kuvanda mulobi ya mbote ya bantu. Ata mpidina, yo lombaka nde Piere kupona kana yandi ta tula kisalu ya kinsuni yina yandi vandaka kuzola mingi na kisika ya ntete to kudisa balongoki ya Yezu na kimpeve.
Inki bansoba nge me salaka sambu na kutula mambu ya Kimfumu na kisika ya ntete?


text:
Ngifulu
Yesu kele Nzambi? Yandi mosi kudibingaka Nzambi?
Ndendula
Bantu yina kele buya kundima Yesu bonso Nzambi, bawu kele tuba nde Yesu kudibingaka yandi mosi Nzambi. Yawu kele mukiedika bibiliya mene monisa ndinga na munoko na yandi ve kutadisa nde mono nde Mfumu Nzambi, “Na kutuba Mono kele Nzambi.” Kisongidila na yo kele ve nde yawu kele katula yina Yesu kele. Ntendula kele na mukanda yayi.
Inki yesu kele Nzambi? Yandi kudibingaka Nzambi?
Beto tala mbote kisoni ya Jean 10:30, “Mono na tata kele mountu mosi.” Beto kangula meso sambu na kumona bantu kuwaka ndinga yina, bawu tubaka inki? Kisoni yina mene tuba, ba tata yina sosaka kulosa yandi matadi. Bawu tubaka, “nge ya kele na nitu bonso muntu nyonso, nge kele kudibinga Nzambi” (Jean 10:33, kima mosi diaka mena lundama). Bawu mene zaba nde Yesu kele kudibinga yandi mosi na zina ya ngangi na nyonso.
Ntagu Yesu kele tuba, “Mono na tata beto kele muntu mosi,” Ndinga yila zola tuba nde Yandi Yesu na tata kele kima mosi, kizuzi mosi, ndinga mosi. Jean 8:58 kele mvutu yankaka. Yesu kele tuba, “Na ntwala Abalayama kubutuka… mono vandaka ntete! “Kisoni yayi kele nata beto na mukanda ya Exode 3:14 kuna Nzambi kuditendulaka na kutuba “MONO KELE.” Ntangu bawuda waka ndinga yina, bawu bakaka matadi sambu na kulosa yandi, na munoko bawu tubaka: Mwana yayi kele tuka Nzambi, kulandisa bansiku Moïse tubaka na (Levitique 24:16).
Yowani kele monisa kinzambi ya Yesu: “Zina [Yesu] kele songidila Nzambi,” mpi “ndinga yina kitendulu na yawu kele na” (Jean 1:1-14). Bisoni yina kele songa luswaswanu kati na Yesu na Nzambi tata. Actes 20:28 kele tuba, “Beno vanda na nima ya mameme yina Mpeve santu pesaka beno kisalu, yandi sumbaka bawu na menga na Yandi mosi, yandi kudisumbilaka Nzo? Nzambi na luzingu ya Yesu. Yawu yina Yesu kele Nzambi.
Mosi ya balongoki na zina ya Thomas bakaka ndinga na kutuba mpidiyayi Yesu, “nge kele Mfumu mpi Nzambi na mono” (Jean 20:28). Yesu katulaka ndinga yina ata fioti ve. Tite 2:13 kele besa beto kiyeka na kutuba beto kele kinga kuvutuka ya Ngulunsi yina kele Nzambi na beto, Yesu Christu”. (tala mpi 2 Pierre 1:1).
Hébreux 1:8 kele tuba, yina tadila mwana na yandi ya bakala, Nzambi kele tuba, “Kiti na nge ya kimfumu, nge Nzambi, ‘yawu tabikala kimakulu, na masonge nde nge kele tambusa kimfumu na nge.’” Tata yandi mosi kele binga yina ya yandi mwana nde Yesu kele Nzambi.
Mukanda ya Apocalypse angelu kele tubila Ntoma Yowani ya kufukamina kaka Nzambi (Apocalypse 19:10). Na bisoni kele na bibiliya bifulu mingi kele songisa Yesu bawu kele fikamina yandi. (Matthieu 2:11, Matthieu 14:33, Matthieu 28:9, 17; Luc 24:52, Jean 9:38). Ata kilumbu mosi ve yandi buyaka bantu kufukamina yandi. Kana Yesu vandaka Nzambi ve, yandi zolaka buyisa bantu na kufukamina yandi, bonso angelu buyaka. Na nganda ya bisoni beto mene tula na mukanda yayi, bisoni yankaka keke mingi yawu kele songisa kinzambi na kimfumu ya Yesu.
Inki yesu kele Nzambi? - Sambi na inki yesu feti kuma Nzambi?
Mfunu ya kuluta nene ya kinzambi ya Yesu kele lufwa na yandi zolaka vanda ya mpamba, bonso yawu kele futa mfuka ya disumu ya nza ya mvimba, yawu kele tendula nde Yesu kele Nzambi (1 Jean 2:2). Yesu zolaka kaka kuvanda muntu bonso beto nyonso kana yandi vandaka Nzambi ve, menga na yandi zolaka futa mfuka ya disumu ya kisina ve, na dikambu yina, kaka Nzambi lungaka gulusa kimuntu na kimpika ya disumu. Kaka Mfumu Nzambi kukaka kudilwatisa masumu ya bantu nyonso na nitu na yandi (2 Corinthiens 5:21), kifwa kele kima mosi, kansi lufutuku kele songisa kinzambi na kutuba luzingu mene luta lufwa na nene.
Inki Yesu kele Nzambi? Ya masonga. Yesu kudimonisaka nde Yandi kele Mzambi. Ba longoki na yandi ndimaka nde yandi kele Nzambi. Lugulusu lunda salama kaka kana Yesu kele Nzambi. Yesu kudimonisaka bonso luyantiku na nsuka ya nyonso (Apocalypse 1:8, Apocalypse 22:13), Yesu kele ngulunsi na beto nyonso (2 Pierre 1:1).
English
Yesu kele Nzambi? Yandi mosi kudibingaka Nzambi?


text:
ZINGA MUTINDU BAKRISTU FWETE ZINGA
Vanda ti Bikalulu Yina Ke Pesaka Nzambi Kiese—Lukwikilu
SAMBU NA NKI YO KELE MFUNU?
Lukwikilu kele mfunu sambu na kusepedisa Nzambi.—Ebr 11:6
Lukwikilu na balusilu ya Nzambi ke sadisaka beto na kukanga ntima na bampasi.—1Pi 1:6, 7
Kukonda lukwikilu lenda nata muntu na kusala disumu.—Ebr 3:12, 13
MUTINDU YA KUMONISA YO:
Samba sambu na kukuma ti lukwikilu ya ngolo.—Luk 11:9, 13; Bag 5:22
Tanga Ndinga ya Nzambi mpi yindulula yo.—Bar 10:17; 1Tm 4:15
Vukana mbala na mbala ti bampangi ya dibundu.—Bar 1:11, 12
BENO TALA VIDEO: SALA MAMBU YINA KE KUMISAKA KWIKAMA NGOLO—LUKWIKILU; NA NIMA BENO PESA MVUTU NA BANGIUFULA YAI:


text:
Mbandu ya Bangogo ya Kukotila na Masolo
TELAMA!
Ngiufula: Sambu na nki mambu ke landa kaka kubeba na nsi-ntoto?
Verse: Yer 10:23
Tuba nde: Zulunalu yai ke monisa sambu na nki bamilio ya bantu ke kwikila na makwisa ya mbote.
TELAMA!
Ngiufula: Keti Nzambi kele ti zina?
Verse: Nk 83:18
Tuba nde: Disolo yai ke tubila ntendula ya zina ya Nzambi mpi sambu na nki beto fwete sadila zina yina. [Kangula disolo “Dibanza ya Biblia—Zina ya Nzambi.”]
LONGA KIELEKA
Ngiufula: Keti lufwa ta vandaka diaka ve?
Verse: 1Bk 15:26
Kieleka: Yehowa ta katula lufwa kimakulu.
YIDIKA BANGOGO NA NGE MOSI YA KUKOTILA NA MASOLO
Sadila modele ya kele na bambandu ya kele na zulu sambu na kuyidika bangogo na nge mosi ya kukotila na masolo.


text: 15 Beto bantu yina kele ngolo, beto fwete nata kulemba ya bantu yina kele ngolo ve,+ mpi beto kudisepedisa ve beto mosi.+2 Konso muntu na kati na beto kupesa mpangi na yandi kiese sambu na mambote na yandi mpi sambu na kupesa yandi kikesa.+3 Sambu ata Kristu kudisepedisaka ve+ kansi mutindu bo me sonikaka nde: “Mafingu ya bantu yina ke finga nge me bwila mono.”+4 Sambu mambu yonso ya bo sonikaka ntama, bo sonikaka yo sambu na kulonga beto,+ sambu na nzila ya kukanga-ntima+ mpi ya kulembika yina ke katukaka na Masonuku beto vanda ti kivuvu.+5 Ebuna Nzambi yina ke sadisaka na kukanga-ntima mpi ke lembikaka kupesa beno yonso mabanza ya mutindu mosi ti yina Kristu Yezu vandaka na yo,6 sambu na bumosi+ mpi na ndinga* mosi beno pesa nkembo na Nzambi mpi Tata ya Mfumu na beto Yezu Kristu.7 Yo yina, beno yambana,*+ kaka mutindu Kristu mpi yambaka beno,+ sambu na nkembo ya Nzambi.8 Sambu mono ke tubila beno nde Kristu kumaka kibeni nsadi ya bantu yina bo me yotisaka+ sambu na kumonisa bukieleka ya Nzambi mpi kundimisa nde balusilu yina Nzambi pesaka ba-nkaka na bo kele ya kieleka,+9 mpi sambu makanda kupesa Nzambi nkembo sambu na mawa na yandi.+ Kaka mutindu bo me sonikaka nde: “Yo yina mono ta ndima nge pwelele na kati ya makanda, mpi mono ta yimba bankunga sambu na kukumisa zina na nge.”+10 Diaka yandi ke tuba nde: “Beno makanda, beno vanda na kiese, ti bantu na yandi.”+11 Mpi diaka nde: “Beno makanda yonso, beno pesa Yehowa* lukumu, mpi bika bantu yonso kupesa yandi lukumu.”+12 Diaka Yezaya ke tuba nde: “Musisa ya Yese+ ta kwisa, muntu yina ta basika sambu na kuyala makanda;+ makanda ta tula kivuvu na bo na yandi.”+13 Nzambi yina ke pesaka kivuvu kupesa beno kiese mingi mpi ngemba mingi sambu beno ke tudilaka yandi ntima, sambu kivuvu na beno kukuma mingi* na nsadisa ya ngolo ya mpeve santu.+14 Bampangi na mono, ntangu yai mono ke ndima kibeni nde beno mpi beno me fuluka ti bumbote, beno me fuluka ti nzayilu yonso, mpi nde beno lenda kebisana.*15 Kansi, mono me sonikila beno na masonga yonso na mambu ya nkaka, sambu na kupesa beno ngibusa ya nkaka, sambu na ntima ya mbote ya nene yina Nzambi me pesaka mono16 sambu mono vanda nsadi ya Kristu Yezu na makanda.+ Mono ke sala kisalu ya santu ya nsangu ya mbote ya Nzambi,+ sambu Nzambi kundima dikabu ya makanda yai mpi kusantisa yo ti mpeve santu.17 Yo yina, mono kele ti kikuma ya kuyangalala na Kristu Yezu sambu na mambu ya Nzambi.18 Sambu mono ta meka ve kutubila konso kima yina katula kaka mambu yina Kristu me salaka na nzila na mono sambu makanda kulemfuka, na nzila ya mambu ya mono ke tuba mpi ke sala,19 ti ngolo ya bidimbu mpi ya mambu ya kuyituka,+ mpi ti ngolo ya mpeve ya Nzambi, sambu na bisika yonso katuka na Yeruzalemi tii na Ilirikume, mono me samuna mbote-mbote nsangu ya mbote ya Kristu.+20 Na mutindu yai, mono bakaka lukanu ya kuzabisa ve nsangu ya mbote bisika yina bo me zabisaka zina ya Kristu, sambu mono tunga ve na zulu ya fondasio yina muntu ya nkaka tulaka;21 kansi mutindu bo me sonikaka nde: “Bantu yina waka ve nsangu na yandi ta mona, mpi bantu yina me waka ve ta bakisa.”+22 Yo yina mpi bo kangaka mono mbala mingi nzila ya kukwisa na beno.23 Kansi ntangu yai mono kele diaka ve ti teritware yina mono me samuna ntete ve na babwala yai, mpi katuka bamvula mingi mono kele ti nzala ya ngolo ya kukwisa kuna na beno.24 Yo yina, ntangu mono ta kwenda na Espania, mono ke tula ntima nde mono ta mona beno mpi beno ta fidisa mono na mwa kitamina na nima ya kulutisa mwa ntangu ti beno.25 Kansi ntangu yai mono ke zola kukwenda na Yeruzalemi sambu na kusadila basantu.+26 Sambu bayina kele na Masedonia mpi na Akaya vandaka na kiese ya kupesa makabu na bantu ya santu yina kele bansukami na Yeruzalemi.+27 Ya kieleka, bo vandaka na kiese ya kusala mutindu yina, mpi na kutuba ya mbote, bo vandaka na mfuka ya bantu ya santu ya Yeruzalemi; sambu basantu yina kabulaka bima na bo ya kimpeve ti makanda, makanda mpi fwete sadila bo ti bima na bo ya kinsuni.+28 Yo yina, ntangu mono ta manisa kusala diambu yai mpi kupesa bo makabu yai, mono ta lutila kuna na beno ntangu mono ta kwenda na Espania.29 Diaka, mono me zaba nde ntangu mono ta kwisa kuna na beno, mono ta kwisa ti balusakumunu mingi ya Kristu.30 Kansi bampangi, mono ke siamisa beno na nzila ya Mfumu na beto Yezu Kristu mpi na nzila ya zola yina ke katukaka na mpeve, nde beno tula ngolo na kusamba Nzambi sambu na mono, mutindu mono mpi ke sala,+31 sambu mono guluka+ na maboko ya bantu ya Yudea yina ke kwikilaka ve mpi sambu basantu+ kundima kisalu yina mono ta sadila bo na Yeruzalemi,32 sambu kana Nzambi me zola, mono ta kwisa kuna na beno na kiese mpi mono baka kikesa kumosi ti beno.33 Nzambi yina ke pesaka ngemba kuvanda ti beno yonso.+ Amen.


text:
ZINGA MUTINDU BAKRISTU FWETE ZINGA
Vanda na Kiese ya Kusamuna Nsangu ya Mbote
Keti bantangu ya nkaka nge ke kukaka ve kusamuna? Bamingi ta tuba nde: “Ee.” Sambu na nki? Ziku, sambu mbala na mbala bantu ke tulaka ve dikebi na nsangu na beto; bantu ya teritware na beto ke mengaka beto to beto ke waka boma na kusolula ti bantu yina beto me zaba ve. Ya kieleka, mambu yai lenda manisa beto kiese. Kansi, beto ke sambilaka Nzambi ya kiese yina ke zolaka nde beto sadila yandi na kiese yonso. (Nk 100:2; 1Tm 1:11) Inki mambu tatu lenda pusa beto na kusamuna na kiese yonso?
Ya ntete, nsangu na beto ke pesaka kivuvu. Ata bubu yai bantu kele diaka ve ti kivuvu, beto lenda fulusa bantima na bo ti “nsangu ya mbote ya kima mosi ya kuluta mbote.” (Yez 52:7) Kansi, nsangu ya mbote ya Kimfumu ya Nzambi lenda fulusa mpi bantima na beto ti kiese. Na ntwala ya kukwenda kusamuna, yindulula balusakumunu yina Kimfumu ya Nzambi ta natila bantu na ntoto.
Ya zole, nsangu ya mbote yina beto ke samunaka ke natilaka bantu mambote na kinsuni mpi na kimpeve. Yo ke longaka bo na kuyambula mambu ya mbi mpi yo ke pesaka bo kivuvu ya kuzinga mvula na mvula. (Yez 48:17, 18; Bar 1:16) Kuvila ve nde kisalu na beto kele ya kusosa mpi ya kugulusa bantu. Ata bantu ya nkaka ke zola ve kuguluka, beto fwete landa kusosa bantu yina ke zola kuguluka.—Mat 10:11-14.
Ya tatu mpi ya kuluta mfunu, kisalu na beto ya kusamuna ke pesaka Yehowa lukumu. Yandi ke bakaka kisalu na beto ya kuta kimbangi na mbalu mingi. (Yez 43:10; Ebr 6:10) Diaka, yandi ke pesaka beto mpeve santu na yandi sambu na kulungisa kisalu yai. Yo yina, beto lomba Yehowa na kupesa beto kiese. Yo kele kikalulu ya mbuma ya mpeve santu. (Bag 5:22) Yehowa ta sadisa beto na kununga mambu yina ke kangaka beto nzila ya kusamuna ti kikesa. (Bis 4:31) Na nima, ata bantu ke sepela to ve na nsangu na beto, beto ta vanda na kiese ya kulungisa mukumba na beto ya kusamuna.—Eze 3:3.
BENO TALA VIDEO BAKA DIAKA KIESE NA NZILA YA KULONGUKA MPI YA KUYINDULULA, MPI NA NIMA BENO PESA MVUTU NA BANGIUFULA YAI:
Ata beto ke samunaka mingi konso ngonda, sambu na nki beto fwete tula dikebi na kulonguka na beto mosi?
Inki mutindu beto lenda landa mbandu ya Maria?
Inki ntangu nge ke yindululaka Ndinga ya Nzambi?
Inki ke pesaka nge kiese ntangu nge ke samunaka nsangu ya mbote?


text:
MALONGI 4
Nandi Wubika Tat’andi ayi Yave mu Mayangi | Longa Bana Baku
Ngyewu, wummona mwana wuǹkyeto mu mfikula ayiyi?— Tat’andi ba kuǹtedilanga Yefeta. Kibibila kisiǹtubila ko dizina dyandi, angi tuzebi ti nandi wubika tat’andi ayi Yave mu mayangi. Twanlonguka matedi nandi ayi Yefeta.
Yefeta wuba mavanga mamboti ayi waba vyokisanga ntangu mwingi kulonga mwan’andi matedi Yave. Nandi mvandi wuba dibakala dingolo ayi mfumu mboti. Diawu bana ba Iseali badindila Yefeta kaba mfumu’awu mu mvita baba nwana na zimbeni ziawu.
Yefeta wudinda Yave mu nzila yi lusambu kannungisa mu mvita wukabelama kunwana. Nandi wukanikisa Yave ti na kununga mu mvita beni, wala mvana muntu wunteti va dikanda dyandi wala kwiza ǹdengana. Muntu beni wala kala ayisadila ku nzo yinlongo yi Yave ntangu zyoso. Nzo yinlongo kiba kibwangu bantu baba bwongiminanga Yave mu ntangu beni. Yefeta wununga mu mvita! Ngye zebi muntu wunteti wuǹdengana bo kavutuka ku nzo?—
Ngete, mwan’andi wu luzolo! Nandi wuba mwana wumweka to wu Yefeta. Angi nandi wuḿfila mwingi kasadila Nzambi. Yefeta wuba beni mu kyunda! Dedi bo tuma mwena kumbusa nandi wukanikisa Yave. Mwan’andi wumvutudila: ‘Papa, fweti vanga ma wukanikisa Yave.’
Mwana wu Yefeta mvandi wuba mu kyunda. Mwingi kabaka bu vangila kisalu ku nzo yinlongo, nandi waba tomba nteti kuvanga nsilulu yiǹkaka yi kunkambu kwela ayi kubuta bana. Vayi nandi wutumamana tat’andi ayi wubika Yave mu mayangi. Mu mayindu mandi kukwela ayi kubuta bana, kwisa vyoka ko ḿfunu na kuvanga kisalu ki Yave ku nzo yinlongo. Diawu kabasikila ku nzo matata mandi mwingi kasadila ku nzo yinlongo yi Yave luzingu lwandi lonso.
Mu mpil’aku, wummwena ti mwana wu Yefeta, wubika tat’andi ayi Yave mu mayangi?— Ngete, nandi wubabika mu mayangi! Ngye kuzola Yave ayi kuǹtumamana, wulenda bika matata maku ayi Yave mu mayangi dedi mwana wu Yefeta.
TANGA MU KIBIBILA KYAKU
-
Deutelonomi 6:4-6
-
Minkongudidi 11:30-40
-
1 Kolinto 7:37, 38


text:
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | BISALU 1-3
Dibundu ya Bukristu Bakaka Mpeve Santu
Bayuda mingi yina vandaka na Yeruzalemi na Pantekoti ya mvu 33 ya ntangu na beto katukaka na babwala ya nkaka. (Bis 2:9-11) Ata bo vandaka kuzitisa Nsiku ya Moize, ziku bo vandaka kuzinga na bansi ya nzenza. (Yer 44:1) Yo yina, bankaka kumaka kumonana mpi kutuba bonso bantu ya babwala yina. Ntangu bantu 3 000 yina katukaka na bansi mingi bakaka mbotika, na mbala mosi dibundu ya Bukristu kumaka ti bantu mingi ya kuswaswana. Ata bo vandaka bantu ya bansi ya kuswaswana, “bo vandaka kuvukana mbala na mbala na tempelo na lukanu mosi kaka.”—Bis 2:46.
Inki mutindu nge lenda monisa nde nge ke tulaka dikebi ya mingi na . . .
bantu ya babwala ya nkaka yina kele na teritware na beno?
bampangi ya babwala ya nkaka yina kele na dibundu na beno?


text:
Desembri 11-17
ZEKARIA 1-8
Nkunga 146 mpi Kisambu
Bangogo ya Luyantiku (Min. 3 to na nsi)
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI
“Simba Ngolo Mvwela ya Muyuda Mosi”: (Min. 10)
[Songa video Bangogo ya Luyantiku ya Zekaria.]
Zek 8:20-22—Bantu ya bandinga yonso ta sosa Yehowa sambu yandi wila bo mawa (w14 11/15 27 § 14)
Zek 8:23—Bantu yina kele na kivuvu ya kuzinga na ntoto ke sala kumosi ti bantu ya bo me tulaka mafuta yina kele ntete na ntoto mpi ke sadisa bo (w16.01 21 § 4; w09 2/1 21 § 14)
-
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve: (Min. 8)
Zek 5:6-11—Inki kele mukumba na beto na yina me tala mambu ya mbi bubu yai? (w17.10 25 § 18)
Zek 6:1—Bangumba zole ya kwivre ke monisa inki? (w17.10 27-28 § 7-8)
Lutangu ya Biblia ya mposo yai me longa nge nki sambu na Yehowa?
Inki bimvwama ya nkaka ya kimpeve nge me zwa na lutangu ya Biblia ya mposo yai?
-
Lutangu ya Biblia: (Min. 4 to na nsi) Zek 8:14-23
KUDIPESA NA KISALU YA BILANGA
Na Mbala ya Ntete ya Beno Me Kutana: (Min. 2 to na nsi) g17.6 lutiti ya zulu—Tula fondasio sambu na mvutukilu ya mpa.
Mvutukilu ya Mpa: (Min. 4 to na nsi) g17.6—Nsamuni pesaka zulunalu yai na mbala ya ntete yina yandi kutanaka ti muntu. Ntangu yai, sala mvutukilu ya mpa, mpi tula fondasio sambu na mvutukilu ya mpa.
Kulonguka ya Biblia: (Min. 6 to na nsi) fg dilongi 5 § 1-2.
ZINGA MUTINDU BAKRISTU FWETE ZINGA
“Beto Yedisa Mayele na Beto na Kisalu ya Kusamuna—Solula ti Konso Muntu na Teritware na Nge”: (Min. 15) Disolo ti Bawi. Songa video Bo Ke Samuna na “Kisika ya Kuluta Ntama ya Ntoto.”
Kulonguka ya Biblia ya Dibundu: (Min. 30) kr kapu 22 § 17-24, mvutukilu ya lupangu “Keti Kimfumu Kele Kima ya Kieleka Sambu na Nge?”
Mvutukilu mpi Mambu ya Beto Ta Longuka na Mposo Ke Kwisa (Min. 3)
Nkunga 134 mpi Kisambu


text: 5 Ntangu bantu ya Filistia botulaka Sanduku+ ya Nzambi ya kieleka, bo katulaka yo na Ebenezere mpi bo nataka yo na Ashdodi.2 Bantu ya Filistia bakaka Sanduku ya Nzambi ya kieleka, bo kotisaka yo na nzo* ya Dagoni mpi bo tulaka yo na lweka ya Dagoni.+3 Ntangu bantu ya Ashdodi telemaka na suka-suka na kilumbu yina landaka, Dagoni vandaka me bwa luse na ntoto na ntwala ya Sanduku ya Yehowa.+ Yo yina, bo bakaka Dagoni mpi bo vutulaka yandi na kisika na yandi.+4 Ntangu bo telemaka na suka-suka, na kilumbu yina landaka, Dagoni vandaka me bwa luse na ntoto na ntwala ya sanduku ya Yehowa. Ntu ya Dagoni mpi bipala-pala ya maboko na yandi yonso zole zenganaka mpi yandi vandaka na ntoto na munoko ya nzo. Kaka kitini yina vandaka bonso mbisi ya masa* bikalaka ya mvimba.5 Yo yina tii bubu yai, banganga-nzambi ya Dagoni mpi bantu yonso yina ke kotaka na nzo ya Dagoni, ke niataka ve munoko ya nzo ya Dagoni na Ashdodi.6 Yehowa pesaka bantu ya Ashdodi ndola, mpi yandi niokulaka Ashdodi ti bateritware na yo na bamputa-divumu.+7 Ntangu bantu ya Ashdodi monaka mambu yina vandaka kusalama, bo tubaka nde: “Beno bika ve nde Sanduku ya Nzambi ya Izraele kuvanda na kati na beto, sambu yandi me pesa beto ti nzambi na beto Dagoni ndola.”8 Yo yina, bo tindaka bantu mpi bo vukisaka bamfumu yonso ya bantu ya Filistia, ebuna bo yulaka bo nde: “Beto ta sala nki na Sanduku ya Nzambi ya Izraele?” Bo vutulaka nde: “Bo nata Sanduku ya Nzambi ya Izraele na Gati.”+ Yo yina, bo nataka Sanduku ya Nzambi ya Izraele kuna.9 Ntangu bo nataka yo kuna, Yehowa pesaka bantu ya mbanza yina ndola, yandi kumisaka bo kisaka-saka kibeni. Yandi bulaka bantu ya mbanza yina, yantika na baleke tii na bambuta, mpi bamputa-divumu basikaka bo.+10 Ebuna bo tindaka Sanduku ya Nzambi ya kieleka na Ekroni,+ kansi ntangu Sanduku ya Nzambi ya kieleka kumaka na Ekroni, bantu ya Ekroni yantikaka kuboka nde: “Bo me natila beto Sanduku ya Nzambi ya Izraele sambu na kufwa beto ti bantu na beto!”+11 Ebuna bo tindaka bantu mpi bo vukisaka bamfumu yonso ya bantu ya Filistia mpi bo tubaka nde: “Beno tinda Sanduku ya Nzambi ya Izraele yo kwenda; beno bika nde yo vutuka na kisika na yo sambu beto ti bantu na beto kufwa ve.” Sambu boma ya ngolo ya lufwa me panzana na mbanza ya mvimba; Nzambi ya kieleka me pesa ndola ya ngolo kuna,+12 kansi bantu yina fwaka ve, bamputa-divumu me basika bo. Kudila yina bantu ya mbanza vandaka kudila sambu na kulomba lusadisu tombukaka tii na zulu.


text:
DILONGO 47
Yave Wukindisa Elia
Isabeli bo kayuwa mamonikina mimbikudi mi Bali, wufwema beni ayi wufila batu mwingi bakamba Elia: ‘Yono wala fwa, buka bufwididi mimbikudi mi Bali.’ Elia wumona beni boma ayi wutina kuba zithandu. Nandi wusambila: ‘Yave yima vonga kutovuka. Bika to yifwa kwama.’ Elia bosi wiza lala kutsi nti.
Mbasi yi yiza kunkotula mu malembi: ‘Kotuka mwingi wudya.’ Elia wukotuka ayi wumona va khonzo dipha ayi mbungu yiba nlangu wu kunwa. Bo kadya ayi kanwa nlangu beni, wiza bwe lala. Mbasi wubwe kunkotula ayi wunkamba: ‘Bwe dya mwa nkadu mwingi wubaka mangolo ma kudyatila ayi kuvyokisila kilumbu akiki.’ Elia wubwe dya mwa nkadu. Bosi nandi wutelama ayi wudyata 40 di bilumbu bwilu ayi mwinya ti kavitila ku mongo Holebi. Bo kavitila kuna, nandi wuswama ku tsi dimanya dinneni mwingi kalala. Yave wuyoluka yandi ayi wunyuvula: ‘Mbi wumvanga akuku?’ Elia wutambudila: ‘Bana ba Isaeli basinsadila ko mambu bawu bakanikisa kuvanga mu dizina dyaku. Bawu bama mana kutolumuna bibwangu byoso tukubwongiminanga ayi kuvonda mimbikudi myaku. Buabu minu bantomba kuvonda.’
Yave wubwe kamba Elia: ‘Botuka avava ayi yenda kala va mbata mongo.’ Momu thangu beni Elia kazimbukila theti phemo yingolo, bosi nyikunini yinneni yi ntoto ayi mbazu. Elia wuyuwa mvandi mbembo yi mutu yaba koluka mu malembi. Diawu kabongila yunga kyandi wiza fuka ntu ayi kizizi. Bosi Yave wunyuvula kibila mbi kaba tinina. Elia wutambudila: ‘Kibila minu veka to yibe syala yikhidi bwongimina Yave Nzambi.’ Angi Yave wumvutudila: ‘Bukyedika, ngye wisi ko ngye to besyala, vayi mvandi 7.000 di batu ku Isaeli bakhidi kumbwongimina.’ Yenda ayi sola Elisa mwingi kaba mbikudi va bwangu kyaku.’ Mu thangu beni Elia wuyenda mwingi kusadila mambu Yave kankamba. Ngye mvaku, widi lufyatu ti Yave wala kusadisa na kutuma wuvanga mambu nandi kantomba? Ndoko theti tubakula dyambu dinkinza dimonika bo mvula yikhambu noka ku Isaeli.
“Lubika banga mayindu kani mu diambu dimosi; vayi mu mambu moso bika luzabikisa zitsatu zieno kuidi Nzambi mu lusambulu.”—Filipi 4:6


text: 30 Nsangu ya mfunu yina kele na bangogo ya Agure mwana ya Yake, yina yandi tubaka na Itiele, na Itiele mpi na Ukale.2 Mono me zaba kima ve kuluta bantu yonso ya nkaka,+Mpi mono me konda mayele ya kubakisa mambu yina muntu fwete vanda ti yo.3 Mono me longukaka ve mayele,Mpi mono kele ve ti nzayilu ya Muntu ya Kuluta Santu.4 Nani me tombukaka na zulu mpi me kwisaka kukulumuka?+Nani me kangaka mupepe na maboko yonso zole?Nani me kangaka masa na lele na yandi?+Nani me tulaka* bansuka yonso ya ntoto?+Zina na yandi nani mpi zina ya mwana na yandi nani—kana nge zaba?5 Konso diambu ya Nzambi ke tubaka kele bunkete.+Yandi kele kitaninu sambu na bantu yina ke tinaka na yandi.+6 Kuyika kima ve na bangogo na yandi,+Kana ve yandi ta nganina nge,Mpi nge ta monana muntu ya luvunu.7 Mono ke lomba nge bima zole.Kuyimina mono yo ve na ntwala nde mono fwa.8 Katula kukonda masonga mpi luvunu ntama ti mono.+Kupesa mono ve kinsukami, kimvwama mpi ve.Bika kaka nde mono dia madia na mono,+9 Kana ve mono ta fuluka mpi mono ta buya nge ebuna mono ta tuba nde, “Yehowa kele nani?”+Kubika mpi ve nde mono kuma nsukami mpi mono yiba ebuna mono pesa zina ya Nzambi na mono nsoni.*10 Kukusila ve nsadi makambu na mfumu na yandi,Kana ve yandi lenda singa nge mpi bo ta mona nde nge me sala mbi.+11 Kele ti ndonga ya bantu yina ke singaka tata na boMpi ke sakumunaka ve mama na bo.+12 Kele ti ndonga ya bantu yina kele bunkete na meso na bo mosi+Kansi bo me yobisaka bo ve sambu na kukatula bo mvindu.*13 Kele ti ndonga ya bantu yina meso na bo kele lulendo mingiMpi yina meso na bo ke monanaka nde yo ke kudisonga mingi!+14 Kele ti ndonga ya bantu yina meno na bo kele bambele ya bitumbaMpi yina bambwanga na bo kele bambele ya kufwila bantu;Bo ke diaka bantu ya kukonda mfunu ya ntotoMpi bo ke diaka bansukami na kati ya bantu.+15 Batwanga kele ti bana zole ya bankento yina ke boka nde, “Pesa! Pesa!”Kele ti bima tatu yina ke fulukaka ve,Bima iya yina ke tubaka ve ata fioti nde, “Yo me fwana!”16 —Maziamu*+ mpi divumu ya mukobo,Ntoto yina kele ve ti masa,Mpi tiya yina ke tubaka ve ata fioti nde, “Yo me fwana!”17 Disu yina ke sekaka tata mpi ke vwezaka bulemfu na mama+—Bakwanga-kwanga ya muwanda ta tobula yo,Mpi bana ya bango-zulu ta dia yo.+18 Kele ti bima tatu yina mono lenda bakisa ve,*Mpi bima iya yina mono ke bakisaka ve:19 Nzila ya ngo-zulu na zulu,Nzila ya nioka na zulu ya ditadi,Nzila ya maswa na kati-kati ya nzadi-mungwa,Mpi nzila ya bakala ti leke ya nkento.20 Yai nzila ya nkento ya bizumba:Yandi ke dia, yandi ke dipa munoko;Ebuna yandi ke tuba nde, “Mono me sala ve kima ya mbi.”+21 Kele ti bima tatu yina ke nikisaka ntoto,Mpi bima iya yina yo lenda kangila ve ntima:22 Ntangu mpika ke yala bonso ntotila,+Ntangu zoba kele ti madia mingi kibeni,23 Ntangu muntu me kwela nkento yina bantu ke mengaka,*Mpi ntangu nsadi ya nkento me baka* kisika ya mfumu na yandi ya nkento.+24 Bima iya ya kele na ntoto kele na kati ya bima ya kuluta fioti,Kansi yo kele ti mayele ya kubutukila:*+25 Bafurmi kele ve bigangwa ya ngolo,*Kansi bo ke yidikaka madia na bo na nsungi ya mvula.+26 Basimbidiki ya matadi*+ kele ve bigangwa ya ngolo,*Kansi bo ke salaka banzo na bo na kati ya matadi.+27 Bampasu+ ke vandaka ve ti ntotila,Kansi bo yonso ke kwendaka na ntwala na ndonga.*+28 Mbala-mbongo ya bo ke bingaka geko+ ke kangamaka na makulu na yo,Mpi yo ke kotaka na nzo ya ntotila.29 Kele ti bima tatu yina ke yitukisaka kana yo ke tambula,Bima iya yina ke yitukisaka ntangu yo ke tambula:30 Ntambu, mbisi ya me luta bambisi yonso na ngolo,Yina ke vutukaka ve nima na ntwala ya konso muntu;+31 Mbwa ya nkongo; nkombo ya bakala;Ntotila yina kele ti basoda na yandi.32 Kana nge me kudikumisa na buzoba yonso+To kana nge me kana kusala mutindu yina,Tula diboko na munoko na nge.+33 Sambu mutindu kubalula miliki* ke basisaka mantekaMpi kubweta-bweta mbombo ke basisaka menga,Mutindu mosi, kutedimisa makasi ke basisaka kuswana.+


text:
Muntu lenda buya kubaka divumu na mitindu mingi, mu mbandu kusadila kondome, kunwa bankisi, mpi kusadila bametode ya nkaka ya ke bakaka ntangu mingi. Sambu na bantu ya nkaka yina bo me kumisaka bankento, kuyindula kubaka divumu lenda yibusa beto nitu na beto na mitindu yina ke pesa beto ve ntangu yonso kiese, kansi yo kele mfunu na kuzaba mambu yina nge lenda sala kana yo ke monana nde nge lenda baka divumu.
Kusala ekzame ya divumu, kusolula mambu ya me tala divumu ti muntu yina nge vukisaka nitu ti yandi, to kuyantisa kunwa bankisi sambu nge baka ve divumu lenda vanda mpasi sambu na bikuma mingi. Kansi kusala mutindu yina lenda sadisa nge na kuyala mavimpi na nge na yina me tala kuvukisa nitu.
Kana nge ke nwa ba hormone, kutula ve ntima nde testosterone to estrogene ta sadisa nge sambu nge baka ve divumu. Kana nge ke kudiyangisa nde bankisi ya kubaka ve divumu ta bebisa lusansu ya ba hormone yina nge ke baka, tala lisiti ya Planned Parenthood yina kele ti bankisi yina kele ve ti ba hormone. Kana nge kele ti badute, solula ti muntu yina ke pesaka bantu lusansu yina lenda sadisa nge na kuzaba mambu yina kele mbote sambu na nge.
Sambu na mayele ya nkaka ya ke tadila mutindu ya kuvukisa nitu na lutaninu, tala Safer Sex for Trans Bodies. (Lien yayi ke nata na bansangu ya Kingelesi)


text:
Yanuari 29–Februari 4
MATAYO 10-11
Nkunga 4 mpi Kisambu
Bangogo ya Luyantiku (Min. 3 to na nsi)
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI
“Yezu Vandaka Kupesa Bantu Kikesa”: (Min. 10)
Mat 10:29, 30—Yezu tubaka nde Yehowa ke tudilaka konso muntu dikebi mpi ke pesaka yandi kikesa (“tu-bandeke,” “mbongo mosi ya kibende ya mfunu mingi ve,” “ata nsuki ya ntu na beno, yandi ke tangaka yo yonso” banoti ya kulongukila mpi “Ka-bandeke” mambu ya nkaka ya Mat 10:29, 30, nwtsty)
Mat 11:28—Kusadila Yehowa ke pesaka kikesa (“kilo ya mingi,” “mono ta pesa beno kikesa” banoti ya kulongukila ya Mat 11:28, nwtsty)
Mat 11:29, 30—Kulemfukila kiyeka ya Kristu mpi kulanda lutwadisu na yandi ke pesaka kikesa (“Beno baka vangu na mono na mapeka na beno” noti ya kulongukila ya Mat 11:29, nwtsty)
-
Timuna Sambu na Kusosa Bimvwama ya Kimpeve: (Min. 8)
Mat 11:2, 3—Sambu na inki Yoane Mbotiki yulaka ngiufula yina? (jy 96 § 2-3)
Mat 11:16-19—Inki mutindu beto ke bakisa verse yai? (jy 98 § 1-2)
Lutangu ya Biblia ya mposo yai me longa nge nki sambu na Yehowa?
Inki bimvwama ya nkaka ya kimpeve nge me zwa na lutangu ya Biblia ya mposo yai?
-
Lutangu ya Biblia: (Min. 4 to na nsi) Mat 11:1-19
KUDIPESA NA KISALU YA BILANGA
Mvutukilu ya Mpa ya Zole: (Min. 3 to na nsi) Tala Mbandu ya Disolo ti Muntu.
Mvutukilu ya Mpa ya Tatu: (Min. 3 to na nsi) Pona verse ya nge me zola mpi yula ngiufula ya beno ta tadila na mbala ya nima.
Kulonguka ya Biblia: (Min. 6 to na nsi) bhs 45-46 § 15-16—Bingisa muwi na lukutakanu.
ZINGA MUTINDU BAKRISTU FWETE ZINGA
Pesa Kikesa na Bantu Yina “Ke Mona Mpasi mpi Ke Nata Kilo ya Mingi”: (Min. 15) Songa video. Na nima beno tadila bangiufula yai:
Inki mambu ya me katuka kusalama yina salaka nde bantu ya nkaka kuvanda ti mfunu ya lusadisu?
Na nki mutindu Yehowa ti Yezu ke pesaka beto kikesa na nzila ya organizasio?
Nki mutindu Biblia ke pesaka beto kikesa?
Inki mutindu konso muntu na kati na beto lenda pesa bankaka kikesa?
-
Kulonguka ya Biblia ya Dibundu: (Min. 30) jy kapu 6 mpi lupangu “Kilumbu ya Kukumisa Bo Bunkete . . . Lungaka”
Mvutukilu mpi Mambu ya Beto Ta Longuka na Mposo Ke Kwisa (Min. 3)
Nkunga 138 mpi Kisambu


text:
“Kudikulumusa na nge ke kumisa mono muntu ya nene” (35)
Na ntwadisi. Ya Davidi nsadi ya Yehowa, yina tubaka bangogo ya nkunga yai na Yehowa kilumbu yina Yehowa gulusaka yandi na maboko ya bambeni na yandi yonso mpi na maboko ya Saule. Yandi tubaka nde:+18 Mono ke zolaka nge, O Yehowa, ngolo na mono.+2 Yehowa kele ditadi na mono, kisika na mono ya ngolo ya lutaninu, mpi Muntu yina ke gulusaka mono.+Nzambi na mono kele ditadi na mono,+ mono ke tinaka na yandi,Kitaninu na mono mpi kibongo na mono* ya luguluku,* kisika na mono ya mbote ya kubumbana.*+3 Mono ke binga Yehowa, yina me fwana na kubaka lukumu,Mpi yandi ta gulusa mono na maboko ya bambeni na mono.+4 Bansinga ya lufwa ziungaka mono;+Bamvula ya ngolo ya kintulumukina ya bantu ya kukonda mfunu pesaka mono boma.+5 Bansinga ya Maziamu* ziungaka mono;Mitambu ya lufwa kangaka mono.+6 Na mpasi na mono, mono bingaka Yehowa,Mono landaka kudidila Nzambi na mono sambu yandi sadisa mono.Kuna na tempelo na yandi, yandi waka ndinga na mono,+Mpi kudila na mono sambu na kulomba lusadisu kumaka na makutu na yandi.+7 Ntoto yantikaka kunikana mpi kutekita;+Bafondasio ya bangumba tekitakaMpi yo nikanaka ndambu na ndambu sambu bo pesaka yandi makasi.+8 Midinga basikaka na mbombo na yandi mpi tombukaka,Mpi tiya ya ke yokaka basikaka na munoko na yandi;+Makala ya tiya yina vandaka kupela katukaka na yandi.9 Yandi salaka nde zulu kufumbama ntangu yandi vandaka kukulumuka,+Mpi mpimpa ya ngolo vandaka na nsi ya makulu na yandi.+10 Yandi mataka na zulu ya sherube mpi yandi kwisaka yandi ke pumbuka.+Yandi kulumukaka ntinu na mapapu ya mpeve mosi.*+11 Na nima yandi kudifikaka mpimpa,+Na nziunga na yandi bonso kisika ya lutaninu,Bamasa ya ndombe mpi matuti ya ndombe.+12 Na nsemo yina vandaka na ntwala na yandi,Mvula ya matadi mpi makala ya tiya basikaka na matuti.13 Ebuna Yehowa yantikaka kungana na zulu;+Muntu ya Kuluta Zulu salaka nde ndinga na yandi kuwakana.+Ti mvula ya matadi mpi makala ya tiya.14 Yandi taka batolo-tolo na yandi mpi panzaka bo;+Yandi tindaka nsemo ya nzasi mpi kumisaka bo kisaka-saka.+15 Bansi ya nzadi-mungwa* kumaka kumonana;+Bafondasio ya ntoto monanaka pwelele na kungana na nge, O Yehowa,Na mpema yina basikaka na mbombo na nge.+16 Yandi tandulaka diboko katuka na zulu;Yandi simbaka mono mpi basisaka mono na bamasa ya mudindu.+17 Yandi gulusaka mono na maboko ya mbeni na mono ya ngolo,+Na maboko ya bantu ya ke mengaka mono, yina vandaka ngolo kuluta mono.+18 Bo nwanisaka mono kilumbu yina mono vandaka na mpasi,+Kansi Yehowa sadisaka mono.19 Yandi basisaka mono mpi nataka mono na kisika ya lutaninu;*Yandi gulusaka mono sambu yandi vandaka kuzola mono.+20 Yehowa ke pesa mono matabisi na kutadila lunungu na mono;+Yandi ke futa mono na kutadila maboko na mono yina me sala mbi ve.*+21 Sambu mono landaka banzila ya Yehowa,Mono salaka ve mambu ya mbi mpi mono yambulaka ve Nzambi na mono.22 Balusambisu na yandi yonso kele na ntwala na mono;Mono ta mona ve mpamba bansiku na yandi.23 Mono ta vanda kaka kukonda kifu na ntwala na yandi,+Mpi mono ta kuditanina sambu na kusala ve kifu.+24 Bika Yehowa kufuta mono na kutadila lunungu na mono,+Na kutadila maboko na mono yina me sala ve mbi na meso na yandi.+25 Na muntu ya kwikama, nge ke salaka mambu na kwikama;+Na muntu ya kukonda kifu, nge ke salaka mambu kukonda kifu;+26 Na muntu ya bunkete, nge ke kudimonisaka bunkete,+Kansi na muntu ya nioka-nioka, nge ke kudimonisaka mayele.+27 Sambu nge ke gulusaka bantu yina ke mona mpasi*+Kansi nge ke kulumusaka bantu* ya lulendo.+28 Sambu nge muntu ke pedisaka mwinda na mono, O Yehowa,Nzambi na mono yina ke pesaka nsemo na mpimpa yina ke ziunga mono.+29 Na lusadisu na nge, mono lenda nwanisa kimvuka ya miyibi;+Na ngolo ya Nzambi, mono lenda mata na kibaka.+30 Nzila ya Nzambi ya kieleka kele ya kukuka;+Mambu ya Yehowa ke tubaka kele bunkete.+Yandi kele kitaninu sambu na bantu yonso yina ke tinaka na yandi.+31 Nani kele Nzambi katula Yehowa?+Mpi nani kele ditadi katula Nzambi na beto?+32 Nzambi ya kieleka kele muntu yina ke lwatisaka mono ngolo,+Mpi yandi ta kumisa nzila na mono ya kukuka.+33 Yandi ke kumisa makulu na mono bonso ya kabuluku;Yandi ke tedimisa mono na zulu ya bisika ya kunanguka.+34 Yandi ke longa maboko na mono mutindu ya kunwana bitumba;Maboko na mono lenda konika munduki ya tolo-tolo ya kwivre.35 Nge ke pesa mono kitaninu na nge ya luguluku,+Diboko na nge ya kitata ke sadisa mono,Mpi kudikulumusa na nge ke kumisa mono muntu ya nene.+36 Nge ke kumisa nzila nene sambu na bitambi na mono;Makulu* na mono ta sietumuka ve.+37 Mono ta landa bambeni na mono mpi ta kanga bo;Mono ta vutuka ve tii kuna bo ta mana.38 Mono ta bedisa bo ebuna bo ta kuka ve kutelama;+Bo ta bwa na nsi ya makulu na mono.39 Nge ta pesa mono ngolo ya kunwana bitumba;Nge ta bwisa bambeni na mono na nsi na mono.+40 Nge ta sala nde bambeni na mono kutina mono,*Mpi mono ta sukisa* bantu yina ke mengaka mono.+41 Bo ke dila sambu na kulomba lusadisu, kansi muntu ya kugulusa bo kele ve;Bo ke dila nkutu na Yehowa, kansi yandi ke pesa bo ve mvutu.42 Mono ta tuta bo fioti-fioti bonso mfututu na mupepe;Mono ta losa bo bonso poto-poto na babala-bala.43 Nge ta gulusa mono na maboko ya bantu yina ke sosa-sosaka bifu ya bantu.+Nge ta tula mono mfumu ya makanda.+Bantu yina mono me zaba ve ta sadila mono.+44 Na nsangu ya mpamba yina bo ta wa, bo ta lemfukila mono;Banzenza ta kwisa kufukimina mono ti matekita.+45 Banzenza ta lemba nitu;*Bo ta basika na bisika na bo ya ngolo ya lutaninu ti matekita.46 Yehowa kele na luzingu! Bika nde Ditadi na mono kubaka lukumu!+Bika nde Nzambi ya luguluku na mono kuvanda na lukumu.+47 Nzambi ya kieleka ke vutula mbi sambu na mono;+Yandi ke tula bantu na nsi ya makulu na mono.48 Yandi ke gulusa mono na maboko ya bambeni na mono ya makasi;Nge ke tombula mono na zulu ya bantu yina ke nwanisa mono;+Nge ke gulusa mono na maboko ya muntu ya mubulu.49 Yo yina mono ta pesa nge nkembo na kati ya makanda, O Yehowa,+Mpi mono ta yimba bankunga* sambu na kukumisa zina na nge.+50 Yandi ke gulusaka kibeni* sambu na ntotila na yandi;+Yandi ke monisaka zola ya kwikama na muntu yina yandi me tulaka mafuta,+Na Davidi mpi na bana* na yandi kimakulu.+


text:
1/ GOMA: na kizunga nord Kivu ba nkindu ke landaka kati ya ba dasuki ya M23 mpe makesa ya insi na beto ba FARDC na territoire ya Rutshuru na groupement ya Kisiriri mpe Jomba;
2/ BUKAVU : Mvumbi ya Emmery Patrice Lumumba ta katuka na ntonto ya Begique bubu na koknkila yai sambu na kuvutuka na RDC;
3/ BANDUNDU : Bisadi ya INRB em sikimisa ti bima ya bantu kudiaka na mawela na sabala me katuka kuluta vuandaka na ndikila na ndikila na kati/sites/default/files/2022-06/21062022-p-k-journalkikongosoir-00.mp3


text: 24 Ntangu yai Abrahami kumaka mununu, yandi vandaka ti bamvula mingi, mpi Yehowa sakumunaka Abrahami na mambu yonso.+2 Abrahami tubilaka nsadi na yandi ya kuluta mbuta na nzo na yandi, yina vandaka kutwadisa bima na yandi yonso nde:+ “Pardo, tula diboko na nge na nsi ya mbendi na mono,3 mpi mono ta lomba nge na kudia ndefi na zina ya Yehowa, Nzambi ya zulu mpi Nzambi ya ntoto, nde nge ta bakila ve mwana na mono nkento na kati ya bana-bankento ya bantu ya Kanana, yina mono ke zinga na kati na bo.+4 Kansi nge fwete kwenda na insi na mono mpi na bampangi na mono+ sambu na kubakila mwana na mono Izaki nkento.”5 Kansi, nsadi yina tubilaka yandi nde: “Ebuna kana nkento yina kuzola ve kukwisa ti mono na insi yai? Keti mono fwete vutula mwana na nge na insi yina nge katukaka?”+6 Abrahami tubilaka yandi nde: “Kunata ve mwana na mono kuna.+7 Yehowa Nzambi ya zulu, yina katulaka mono na nzo ya tata na mono mpi na insi ya bampangi na mono+ mpi yina solulaka ti mono mpi zengaka kieleka na ntwala na mono nde:+ ‘Mono ta pesa ntoto yai+ na bana*+ na nge,’ yandi ta tinda wanzio na yandi na ntwala na nge,+ mpi nge ta bakila kibeni mwana na mono nkento kuna.+8 Kansi, kana nkento yina kuzola ve kukwisa ti nge, mambu ya nge tubaka na ndefi yina ta landa nge diaka ve. Kansi nge fwete nata ve mwana na mono kuna.”9 Ebuna nsadi yina tulaka diboko na yandi na nsi ya mbendi ya mfumu na yandi Abrahami mpi zengaka kieleka na ntwala na yandi sambu na diambu yai.+10 Yo yina, nsadi yina bakaka bashamo kumi ya mfumu na yandi mpi kwendaka; yandi bakaka bima ya mbote ya mitindu yonso ya mfumu na yandi. Ebuna yandi simbaka nzila mpi kwendaka na Mezopotamia, na mbanza ya Nahore.11 Yandi vandisaka bashamo pene-pene ya dibulu mosi ya masa na nganda ya mbanza. Yo vandaka pene-pene ya nkokila, ntangu yina bankento ke basikaka sambu na kubaka masa.12 Ebuna yandi tubaka nde: “Yehowa Nzambi ya mfumu na mono Abrahami, pardo, nungisa mono bubu yai, mpi monisila mfumu na mono Abrahami zola na nge ya kwikama.13 Mono me telama pene-pene ya nto ya masa, mpi bana-bankento ya bantu ya mbanza yai ke basika sambu na kubaka masa.14 Bika yo salama mutindu yai: mwana-nkento yina mono ta tubila nde, ‘Pardo kulumusa dibungu na nge ya masa sambu mono nwa masa,’ mpi yina ta vutula nde, ‘Nwa, ebuna mono ta nwisa mpi bashamo na nge,’ bika nde mwana-nkento yina kuvanda muntu ya nge me sola sambu na nsadi na nge Izaki; ebuna na nzila ya mambu yai sadisa mono na kuzaba nde nge me monisila mfumu na mono zola na nge ya kwikama.”15 Na ntwala nkutu nde yandi manisa kutuba, Rebeka, yina vandaka mwana ya Betuele+ mwana ya Milka+ nkento ya Nahore,+ mpangi ya Abrahami, basikaka ti dibungu na yandi ya masa na dipeka.16 Leke yina ya nkento vandaka kitoko mingi, yandi vandaka mwense; bakala mosi ve me vukisaka nitu ti yandi. Yandi kulumukaka na nto ya masa, fulusaka dibungu na yandi, ebuna yandi tombukaka.17 Na mbala mosi nsadi yina bakaka ntinu sambu na kukutana ti yandi mpi tubaka nde: “Pardo, pesa mono ndambu ya masa ya dibungu na nge.”18 Ebuna yandi tubaka nde: “Nwa, mfumu na mono.” Yandi kulumusaka nswalu dibungu na yandi na diboko na yandi mpi pesaka yandi masa.19 Ntangu yandi manisaka kupesa yandi masa, yandi tubaka nde: “Mono ta bakila mpi bashamo na nge masa tii kuna bo ta manisa kunwa.”20 Yo yina, yandi tiamunaka nswalu masa yina vandaka na dibungu na yandi na kisika yina bo ke nwisaka bambisi masa mpi yandi kwendaka ntinu mbala mingi sambu na kubaka masa, mpi yandi landaka kubaka yo sambu na bashamo na yandi yonso.21 Na ntangu yina yonso, bakala yina vandaka kutala yandi na pima yonso ti kuyituka, yandi vandaka kudiyula kana Yehowa me nungisa nzietelo na yandi to ve.22 Ntangu bashamo manisaka kunwa, bakala yina pesaka yandi lupetu ya wolo ya mbombo yina kilo na yo vandaka kati-kati ya shekele* mpi mitaku zole ya wolo yina kilo na yo vandaka bashekele* kumi,23 mpi yandi tubaka nde: “Pardo songa mono, nge kele mwana ya nani? Keti kele ti kisika ya beto lenda lala na nzo ya tata na nge?”24 Ebuna yandi tubilaka yandi nde: “Mono kele mwana ya Betuele+ mwana ya Milka, yina yandi butilaka Nahore.”+25 Yandi yikaka nde: “Beto kele ti matiti mpi madia ya bambisi, mpi kisika ya kulala.”26 Ebuna bakala yina fukamaka mpi bwaka luse na ntoto na ntwala ya Yehowa27 mpi tubaka nde: “Lukumu na Yehowa, Nzambi ya mfumu na mono Abrahami, sambu yandi me yambula ve zola na yandi ya kwikama mpi kwikama na yandi na mfumu na mono. Yehowa me nata mono na nzo ya bampangi ya mfumu na mono.”28 Ebuna leke yina ya nkento bakaka ntinu sambu na kuzabisa bantu ya nzo ya mama na yandi mambu yai.29 Rebeka vandaka ti mpangi mosi ya bakala zina na yandi Labani.+ Yo yina Labani bakaka ntinu tii na bakala yina vandaka na nganda pene-pene ya nto ya masa.30 Ntangu yandi monaka lupetu ya mbombo mpi mitaku na maboko ya mpangi na yandi mpi waka bangogo ya mpangi na yandi Rebeka, yina vandaka kutuba nde, “Yai mutindu bakala yina me tubila mono,” yandi kwisaka kukutana ti bakala yina, yina vandaka kaka ya kutelama na lweka ya bashamo pene-pene ya nto ya masa.31 Na mbala mosi Labani tubaka nde: “Kwisa, nge muntu yina Yehowa me sakumunaka. Sambu na nki nge me telama kaka awa? Mono me yidika nzo mpi kisika sambu na bashamo.”32 Ebuna bakala yina kwisaka na nzo, yandi* katulaka bima yina vandaka na zulu ya bashamo, pesaka matiti ti bima ya kudia na bashamo mpi masa sambu na kuyobisa makulu na yandi mpi makulu ya bantu yina vandaka ti yandi.33 Kansi, ntangu bo tulaka madia na ntwala na yandi, yandi tubaka nde: “Mono ta dia ve na ntwala ya kuzabisa beno mambu ya mono kele na yo.” Labani tubaka nde: “Tuba!”34 Yandi tubaka nde: “Mono kele nsadi ya Abrahami.+35 Yehowa me sakumunaka mfumu na mono mingi kibeni, mpi yandi me kumisaka yandi mvwama kibeni na mutindu yandi me pesaka yandi mameme ti bangombe, arza ti wolo, bansadi ya babakala ti ya bankento, bashamo ti bampunda.+36 Diaka, Sara nkento ya mfumu na mono butilaka mfumu na mono mwana-bakala na kimununu na yandi,+ mpi yandi ta pesa yandi bima yonso yina yandi kele na yo.+37 Yo yina mfumu na mono songaka mono na kuzenga kieleka nde: ‘Nge fwete bakila ve mwana na mono nkento na kati ya bana-bankento ya bantu ya Kanana, yina mono ke zinga na insi na bo.+38 Ve, kansi nge ta kwenda na nzo ya tata na mono mpi na dibuta na mono,+ mpi nge fwete bakila mwana na mono nkento.’+39 Kansi mono tubilaka mfumu na mono nde: ‘Ebuna kana nkento yina kuzola ve kukwisa ti mono?’+40 Yandi tubilaka mono nde: ‘Yehowa, yina mono me tambula na ntwala na yandi,+ ta tinda wanzio na yandi+ kumosi ti nge mpi yandi ta nungisa kibeni nzietelo na nge, mpi nge fwete bakila mwana na mono nkento na dibuta na mono mpi na nzo ya tata na mono.+41 Nge ta katuka na ndefi yina nge me dia na ntwala na mono kana nge kwenda na dibuta na mono mpi bo pesa nge yandi ve. Yo ta katula nge na ndefi na nge.’+42 “Ntangu mono kumaka na nto ya masa bubu yai, mono tubaka nde: ‘Yehowa Nzambi ya mfumu na mono Abrahami, kana nge nungisa nzietelo na mono,43 awa ya mono me telama pene-pene ya nto ya masa. Mambu ya fwete salama yo yai: ntangu leke mosi ya nkento+ ta basika sambu na kubaka masa, mono ta tuba nde, “Pardo, pesa mono ndambu ya masa ya dibungu na nge,”44 mpi yandi ta tubila mono nde, “Nwa, ebuna mono ta baka mpi masa sambu na bashamo na nge.” Bika nkento yina kuvanda nkento ya Yehowa me sola sambu na mwana ya mfumu na mono.’+45 “Na ntwala nde mono manisa kutuba na ntima na mono, Rebeka vandaka kukwisa ti dibungu na yandi na dipeka, mpi yandi kulumukaka na nto ya masa mpi yantikaka kubaka masa. Ebuna mono tubilaka yandi nde: ‘Pardo, pesa mono masa.’+46 Yandi kulumusaka nswalu dibungu na yandi na dipeka mpi tubaka nde: ‘Nwa,+ ebuna mono ta nwisa mpi bashamo na nge.’ Yo yina mono nwaka, mpi yandi nwisaka mpi bashamo.47 Na nima mono yulaka yandi nde, ‘Nge kele mwana ya nani?’ yandi vutulaka nde, ‘Mwana ya Betuele mwana ya Nahore, yina Milka butilaka yandi.’ Yo yina mono tulaka lupetu na mbombo na yandi mpi mitaku na maboko na yandi.+48 Mono fukamaka mpi bwaka luse na ntoto na ntwala ya Yehowa mpi mono kumisaka Yehowa Nzambi ya mfumu na mono Abrahami,+ yina me nata mono na nzila ya mbote sambu na kubaka mwana ya mpangi ya mfumu na mono sambu na mwana na yandi.49 Ntangu yai, beno songa mono kana beno ke zola kumonisila mfumu na mono zola ya kwikama mpi kwikama; kana ve, beno songa mono, sambu mono zaba mambu yina mono fwete sala.”*+50 Ebuna Labani ti Betuele vutulaka nde: “Diambu yai me katuka na Yehowa. Beto lenda tubila nge ve ee to ve.*51 Rebeka yandi yai na ntwala na nge. Baka yandi mpi kwenda, ebuna yandi kuma nkento ya mwana ya mfumu na nge, kaka mutindu Yehowa me tuba.”52 Ntangu nsadi ya Abrahami waka mambu yina, na mbala mosi yandi fukamaka luse na ntoto na ntwala ya Yehowa.53 Ebuna yandi yantikaka kubasisa bima ya arza, ti ya wolo, ti bilele mpi yandi pesaka yo na Rebeka, mpi yandi pesaka bima ya ntalu na mpangi na yandi ya bakala mpi na mama na yandi.54 Na nima, yandi ti bantu yina vandaka ti yandi diaka mpi nwaka, mpi bo lalaka kuna.Ntangu yandi telamaka na suka, yandi tubaka nde: “Beno bikisa mono mono vutuka na mfumu na mono.”55 Ebuna mpangi na yandi ya bakala mpi mama na yandi tubaka nde: “Bika leke ya nkento kubikala ti beto ata bilumbu kumi. Na nima yandi lenda kwenda.”56 Kansi yandi tubilaka bo nde: “Beno kingisa mono ve, sambu Yehowa me nungisa nzietelo na mono. Beno bikisa mono mono vutuka, sambu mono kwenda na mfumu na mono.”57 Ebuna bo tubaka nde: “Bika beto binga leke ya nkento mpi beto yula yandi.”58 Bo bingaka Rebeka mpi bo tubilaka yandi nde: “Keti nge me ndima kukwenda ti muntu yai?” Yandi vutulaka nde: “Mono me zola kukwenda.”59 Yo yina bo bikisaka mpangi na bo ya nkento Rebeka+ mpi ndesi na yandi*+ ti nsadi ya Abrahami mpi bantu na yandi sambu bo kwenda.60 Bo sakumunaka Rebeka mpi tubilaka yandi nde: “Mpangi na beto, bika nge kuma mafunda kumi mbala mafunda,* mpi bika nde bana* na nge kubaka bambanza* ya bantu yina ta menga bo.”+61 Ebuna, Rebeka ti bansadi na yandi ya bankento telamaka, mataka na zulu ya bashamo, mpi bo landaka muntu yina. Nsadi yina bakaka Rebeka, yandi simbaka nzila mpi kwendaka.62 Izaki katukaka na ndambu ya Beere-lahai-royi,+ sambu yandi vandaka kuzinga na insi ya Negebi.+63 Izaki vandaka kutambula na kilanga na ntwala nde mpimpa kubwa sambu na kuyindulula.+ Ntangu yandi talaka, yandi monaka bashamo ke kwisa!64 Ntangu Rebeka talaka, yandi monaka Izaki, mpi yandi tulukaka nswalu na shamo.65 Ebuna yandi yulaka nsadi yina nde: “Nani yina ke tambula na kilanga sambu na kukwisa kukutana ti beto?” Nsadi yina tubaka nde: “Yandi kele mfumu na mono.” Yo yina Rebeka bakaka lele na yandi mpi kudifikaka.66 Ebuna nsadi yina songaka Izaki mambu yonso yina yandi salaka.67 Na nima, Izaki kotisaka Rebeka na tenta ya mama na yandi Sara.+ Mpidina Rebeka kumaka nkento na yandi; ebuna Izaki zolaka yandi mingi,+ mpi Izaki bakaka kikesa na nima ya lufwa ya mama na yandi.+


text:
ZINGA MUTINDU BAKRISTU FWETE ZINGA
Mutindu ya Kuyedisa Zola Sambu na Nzambi mpi Sambu na Nkweno
Ata Nsiku ya Moize ke tadila ve Bakristu, bansiku na yo zole ya kuluta nene: kuzola Nzambi mpi nkweno na beto ke tubila na bunkufi mambu yina Yehowa ke lombaka beto. (Mat 22:37-39) Beto ke butukaka ve ti zola yina. Beto fwete yedisa yo. Inki mutindu? Mutindu mosi ya mfunu ya kusala yo kele kutanga Biblia konso kilumbu. Ntangu beto ke tadila bikalulu ya kimuntu ya Nzambi ya kele na Biblia, beto ta mona “kitoko ya Yehowa.” (Nk 27:4) Kana beto sala mutindu yina zola na beto sambu na Yehowa ta yela mpi bangindu na beto ta kuma bonso ya yandi. Yo ta pusa beto na kulemfuka na bansiku ya Nzambi, tanga mpi nsiku ya ke tadila zola ya kuditambika sambu na bampangi. (Yoa 13:34, 35; 1Yn 5:3) Yai mitindu tatu yina ta sadisa beto na kusepela mingi ti lutangu ya Biblia:
Sadila mawi na nge mpi kudikotisa na disolo. Yindula nde nge vandaka pana. Inki nge zolaka kumona, kuwa, mpi nki nsudi nge zolaka kuwa? Inki zolaka kuvanda mawi ya bantu yina vandaka pana?
Soba bametode. Yai mwa bambandu: Nge lenda tanga na ndinga ya ngolo disolo ya muntu mosi yina Biblia ke tubilaka to nge lenda pona konso kapu yina. Mu mbandu, nge lenda sadila Bangindu ya Ngika A7 to B12 na Mbalula ya Nsi-Ntoto ya Mpa sambu na kutanga mambu ya Yezu. Nge lenda tanga kapu ya mvimba ya mukapu ya lumbu. Nge lenda tanga mikanda ya Biblia na ndonga mutindu bo sonikaka yo.
Tanga sambu na kubakisa. Kana beto ke tanga ata kapu mosi konso kilumbu, ke bakisa yo mpi ke yindulula, yo ta vanda mbote mingi kuluta na kisika ya kutanga bakapu mingi kaka sambu na kumanisa Biblia ya mvimba. Tadila mutindu disolo yango lutaka. Tadila mambu ya nkaka. Sadila bakarti mpi bareferanse yina kele na kati-kati. Sala bansosa na diambu yina nge me bakisa ve. Kana mpila kele, ntangu nge ke yindulula, sala bangunga ya kiteso mosi ti yina nge bakaka na kutanga.


text: 21 Ntima ya ntotila kele bonso bamasa na diboko ya Yehowa.+Yandi ke twadisaka yo konso ndambu yina yandi me zola.+2 Banzila yonso ya muntu ke monanaka mbote na meso na yandi,+Kansi Yehowa ke talaka bantima.*+3 Kusala mambu ya mbote mpi ya lununguKe pesaka Yehowa kiese mingi kuluta kimenga.+4 Meso ya lulendo mpi ntima ya kudisonga—Mwinda yina ke twadisaka bantu ya mbi kele disumu.+5 Balukanu ya muntu yina ke salaka ngolo ke nataka kibeni na kununga,*+Kansi bantu yonso yina ke salaka mambu ntinu-ntinu ta suka kibeni na kinsukami.+6 Kubaka bimvwama na nzila ya ludimi yina ke kusakaKele bonso lubungi yina ke walukaka, mutambu ya ke fwaka bantu.*+7 Mubulu ya bantu ya mbi ta nata bo,+Sambu bo ke buya kusala mambu ti lunungu.8 Nzila ya muntu yina me sala mbi kele nioka-nioka,Kansi mambu ya muntu ya bunkete kele ya kusungama.+9 Kuzinga na kinkonko ya ludi kele mboteKuluta kuzinga nzo mosi ti nkento yina kele makelele mingi.*+10 Muntu ya mbi* ke vandaka ti nzala ya ngolo ya mambu ya mbi;+Yandi ke monisilaka ve nkweno na yandi ntima ya mbote.+11 Kana bo me pesa muntu ya ke sekaka bantu ndola, muntu ya kukonda mayele ke kumaka mayele mingi,Mpi kana muntu ya mayele kubaka mayele ya kubakisa mambu mbote-mbote, yandi ke bakaka nzayilu.*+12 Muntu ya Lunungu ke talaka nzo ya muntu ya mbi;Yandi ke bwisaka bantu ya mbi sambu na mpasi na bo.+13 Muntu yina ke kangaka dikutu na yandi ntangu muntu ya kukonda mfunu ke dilaYandi mosi ta binga mpi bo ta ndima yandi ve.+14 Dikabu ya kinsweki ke lembikaka makasi,+Mpi avoka ya kubumbana* ke lembikaka nganzi ya ngolo.15 Yo ke vandaka kiese sambu na muntu ya lunungu na kusala mambu ti lunungu,+Kansi yo kele kima ya mbi kibeni sambu na bantu yina ke salaka mambu ya mbi.16 Muntu yina ke yambula nzila ya mayele ya kubakisa mambu mbote-mboteTa pema kisika mosi ti bantu yina me konda ngolo na lufwa.+17 Muntu yina ke zolaka kusakana* ta kuma nsukami;+Muntu yina ke zolaka vinu mpi mafuta ta kuma ve mvwama.18 Muntu ya mbi kele nkudulu sambu na muntu ya lunungu,Mpi bo ta baka muyekudi na kisika ya bantu ya mbote.+19 Kuzinga na ntoto-makanga kele mboteKuluta kuzinga ti nkento yina kele makelele mingi* mpi yina ke waka makasi nswalu.+20 Kimvwama ya ntalu mpi mafuta ke vandaka na nzo ya muntu ya mayele,+Kansi zoba ta yonika* bima yina yandi kele na yo.+21 Muntu yina ke landaka lunungu mpi zola ya kwikamaTa mona luzingu, lunungu, mpi nkembo.+22 Muntu ya mayele lenda mata mpi kukota na* mbanza ya bantu ya ngoloMpi kulembisa ngolo yina bo ke tudilaka ntima.+23 Muntu yina ke kebaka munoko na yandi mpi ludimi na yandiKe kudikotisaka ve* na mavwanga.+24 Muntu ya lulendo, yina ke kudisongaka mpi yina ke kudisikisaka kele zina ya nge ke bingakaMuntu yina ke salaka mambu ti lulendo, kukonda kuyindula.+25 Kima yina molo ke vandaka ti nzala ya ngolo sambu na yo ta fwa yandi,Sambu maboko na yandi ke buyaka kusala kisalu.+26 Kilumbu ya mvimba yandi ke vandaka na nzala ya ngolo ti lukasi,Kansi muntu ya lunungu ke pesaka, yandi ke yiminaka bantu kima mosi ve.+27 Kimenga ya muntu ya mbi kele nzanzi.+Yo kele nzanzi kibeni ntangu yandi ke pesa yo ti ngindu ya mbi!*28 Mbangi ya luvunu ta fwa,+Kansi muntu yina ke waka ta nunga na kuta kimbangi.*29 Muntu ya mbi ke monisa na luse na yandi nde yandi me konda nsoni,+Kansi nzila ya muntu ya mbote ke vandaka ngolo.+30 Kele ve ti mayele, luswasu- kusu, to ndongisila na kimbeni ti Yehowa.+31 Bo ke yidikaka mpunda sambu na kilumbu ya bitumba,+Kansi luguluku ke katukaka na Yehowa.+


text: 20 Na bilumbu yina, Ezekiasi belaka mpi yandi zolaka kufwa.+ Mbikudi Yezaya mwana ya Amozi kwisaka mpi tubilaka yandi nde, “Yehowa me tuba nde: ‘Pesa bantu ya nzo na nge bantuma, sambu nge ta fwa; nge ta beluka ve.’”+2 Ebuna yandi balulaka luse na yandi na kibaka mpi yandi yantikaka kusamba Yehowa nde:3 O Yehowa, mono ke bondila nge, pardo, yibuka mutindu mono tambulaka na ntwala na nge na kwikama mpi ti ntima ya mvimba, mpi mono salaka mambu ya mbote na meso na nge.”+ Ebuna Ezekiasi yantikaka kudila mingi kibeni.4 Yezaya basikaka kansi yandi kumaka ntete ve na kati-kati ya lupangu ntangu ndinga ya Yehowa kwisilaka yandi nde:+5 Vutuka mpi tubila Ezekiasi, ntwadisi ya bantu na mono nde, ‘Yehowa Nzambi ya nkaka na nge Davidi me tuba nde: “Mono me wa kisambu na nge. Mono me mona mansanga na nge.+ Tala, mono ke belula nge.+ Na kilumbu ya tatu, nge ta kwenda na nzo ya Yehowa.+6 Mono ta yika bamvula 15 na luzingu* na nge, mpi mono ta gulusa nge ti mbanza yai na maboko ya ntotila ya Asiria,+ mpi mono ta nwanina mbanza yai sambu na mono mosi mpi sambu na nsadi na mono Davidi.”’”+7 Ebuna Yezaya tubaka nde: “Beno nata gato ya bafige ya kuyuma ya bo me bweta.” Bo nataka yo mpi bo pakulaka yo na kivimbu, na nima yandi belukaka malembe-malembe.+8 Ezekiasi yulaka Yezaya nde: “Inki kidimbu+ ke monisa nde Yehowa ta belula mono mpi nde mono ta tombuka na nzo ya Yehowa na kilumbu ya tatu?”9 Yezaya vutulaka nde: “Yai kidimbu ya me katuka na Yehowa sambu na kumonisa nge nde Yehowa ta lungisa diambu yina yandi me tuba: Keti nge ke zola nde kivudi yina kele na kimatilu* kupusana bitambi kumi na ntwala to kuvutuka bitambi kumi na nima?”+10 Ezekiasi tubaka nde: “Yo kele mpasi ve sambu kivudi kupusana yo mosi bitambi kumi, kansi yo kele mpasi na kuvutuka bitambi kumi na nima.”11 Yo yina mbikudi Yezaya bingaka Yehowa, ebuna yandi salaka nde kivudi kuvutuka bitambi kumi na nima na kimatilu ya Ahazi na ntangu yo vandaka me kulumuka dezia na bitambi yina.+12 Na ntangu yina, ntotila ya Babilone Berodaki-baladani mwana ya Baladani tindilaka Ezekiasi mikanda mpi dikabu, sambu yandi waka nde Ezekiasi belaka.+13 Ezekiasi yambaka* bo mpi songisaka bo nzo na yandi ya mvimba ya kubumbila bima ya ntalu+—arza, wolo, mafuta ya balsami ti mafuta ya nkaka ya ntalu, binwaninu na yandi, mpi bima yonso yina vandaka na bisika na yandi ya kubumba bimvwama. Kuvandaka ve ata ti kima mosi yina Ezekiasi songaka bo ve na nzo na yandi* mpi na kimfumu na yandi ya mvimba.14 Na nima, mbikudi Yezaya kotaka kisika ntotila Ezekiasi vandaka mpi yulaka yandi nde: “Bantu yai me tuba nki, mpi bo me katuka na wapi?” Ezekiasi tubaka nde: “Bo me katuka na insi mosi ya ntama, na Babilone.”+15 Na nima yandi yulaka nde: “Inki bo me mona na nzo na nge?”* Ezekiasi vutulaka nde: “Bo me mona bima yonso yina kele na nzo na mono.* Kele ve ata ti kima mosi ya mono me songa bo ve na bisika na mono ya kubumba bimvwama.”16 Ebuna Yezaya tubilaka Ezekiasi nde: “Wa ndinga ya Yehowa,+17 ‘Bilumbu ke kwisa, mpi bima yonso yina kele na nzo na nge* ti bima yonso yina ba-nkaka na nge me bumbaka tii bubu yai bo ta nata yo na Babilone.+ Ata kima mosi ve ta bikala,’ Yehowa muntu me tuba.18 ‘Mpi bana na nge ya nkaka ya babakala yina nge ta buta, bo ta baka bo+ mpi bo ta kuma bakapita na nzo ya ntotila ya Babilone.’”+19 Ebuna Ezekiasi tubilaka Yezaya nde: “Ndinga ya Yehowa yina nge me tuba kele mbote.”+ Yandi yikaka nde: “Yo kele mbote kana ngemba mpi lutaninu* ta vanda ntangu mono kele na luzingu.”+20 Sambu na mambu ya nkaka ya Ezekiasi salaka, ngolo na yandi yonso, mutindu yandi salaka kiziba+ ti nzila yina ke lutisaka masa, mpi mutindu yandi nataka masa na mbanza,+ keti bo me sonikaka yo ve na mukanda ya bansangu ya bantotila ya Yuda?21 Na nima Ezekiasi lalaka sambu na kupema ti ba-nkaka na yandi;+ ebuna mwana na yandi Manase+ kumaka ntotila na kisika na yandi.+


text:
ZINGA MUTINDU BAKRISTU FWETE ZINGA
“Beno Landa Kuyindula Mambu Yai”
Inki mambu? Bafilipi 4:8 ke tuba nde beto fwete tadila mambu yina kele ya kieleka, ya bo lenda zitisa, ya lunungu, ya bunkete, ya ke pusaka na kuzola, ya lukumu, ya mbote mpi yina me fwana na kubaka lukumu. Yo ke tendula ve nde Mukristu fwete yindulaka ntangu yonso mambu ya Biblia. Kansi, mambu yina beto ke yindula fwete sepedisa Yehowa. Beto fwete yindula ve mambu yina ta kanga beto nzila ya kuvanda ya kwikama na Yehowa.—Nk 19:14.
Yo lenda vanda mpasi na kubuya bangindu ya mbi. Beto fwete nwanisa bampusa na beto ya mbi mpi bupusi ya mbi ya Satana, “nzambi ya ngidika yai ya bima.” (2 Bak 4:4) Sambu mambu mingi ya bo ke songaka mpi ke tubilaka na televizio, na radio, na internet mpi na mikanda, Satana muntu ke vandaka ti bupusi ya ngolo na zulu na yo. Beto fwete pona na dikebi yonso mambu yina beto ke yindula sambu yo ke vandaka ti bupusi ya ngolo na luzingu na beto.—Yak 1:14, 15.
SONGA VIDEO BUYA MAMBU YINA KE LEMBISAKA KWIKAMA—BANSAKA YA MBI YA KULUTISILA NTANGU, MPI NA NIMA BENO PESA BAMVUTU NA BANGIUFULA YAI:
Inki mambu mpangi-bakala yai vandaka kutala na telefone na yandi mpi nki bupusi yo vandaka ti yo na luzingu na yandi?
Inki mutindu Bagalatia 6:7, 8 mpi Nkunga 119:37 sadisaka yandi?


text:
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | BAEBREO 12-13
Mambu Yina Ke Monisaka nde Yehowa Ke Zolaka Beto
Yehowa ke monisaka nde yandi ke zolaka beto ntangu yandi ke longaka mpi ke sungikaka beto kana beto me sala diambu mosi ya mbi. Kaka mutindu tata ya zola ke longaka mpi ke sungikaka bana na yandi, Yehowa ke longaka mpi ke sungikaka beto. Yandi ke salaka yo . . .
Ntangu beto ke tangaka Biblia, ke longukaka beto mosi, ke kwendaka na balukutakanu mpi ke yindululaka mambu yina beto ke longuka
Ntangu mpangi mosi ke pesa beto ndongisila to ke sungika beto
Ntangu beto ke kutana ti bampasi ya bifu na beto
Ntangu bo me nganina to me basisa beto na dibundu
Ntangu Yehowa ke bika nde beto kutana ti bampasi to mbangika.—w15 9/15 25 § 13; it-1-F 650-651


text:
BIMVWAMA YA NDINGA YA NZAMBI | MATAYO 10-11
Yezu Vandaka Kupesa Bantu Kikesa
“Vangu na mono kele mpasi ve na kunata”
Sambu Yezu vandaka sharpantie, yo yina yandi zabaka mbote mutindu ya kuyidika vangu. Ziku yandi vandaka kulwatisa yo lele to mpusu ya mbisi sambu yo sala ve mpasi. Ntangu beto ke bakaka mbotika sambu na kukuma balongoki ya Yezu, beto ke ndimaka vangu na yandi, disongidila kundima bampasi mpi mikumba na beto bonso balongoki na yandi. Ntangu beto ke salaka mutindu yina, yo ke pesaka beto kikesa mpi yo ke natilaka beto balusakumunu mingi.
Inki mambote nge me bakaka banda nge me nataka vangu ya Yezu?


text:
Ngifulu
Mono ndimaka Yesu… Nanima?
Ndendula
Nge mene baka mukanu ya mbote ya kuyambula luzingu ya ntama! Mbala nkaka nge mene yula, “nanima? Inki kifulu kuyantika kutambula na Nzambi?" Bangindu tanu kele na nsi awa mene basika na bibiliya. Kana nge kele na ngifulu mosi na ntambulu ya luzingu, kota na nzila yayi https://www.gotquestions.org/Kikongo
1. Zaba mbote lugulusu kele inki
Jean 5:13 kele tuba, “Mono sonikilaka beno mpdiyayi, beno kele na luzingu ya kimakulu kaka na kuyamba mwana ya Nzambi.”
Nzambi zola nde beto zaba lugulusu. Nzambi kele zola nde beto sukisama sambu nayina kutala lugulusu. Beto tuba ata kima mosi sambu na yina mene tala lugulusu:
(a) Beto nyonso kele na disumu. Beto nyonso salaka disumu diambu ya imbi yina me pesa Mfumu Nzambi nganzi (Romains 3:23).
(b) Sambu na masumu na beto, lufwa kotaka na luzingu na beto, yawu yina disumu kabisaka beto na luzingu ya kimakulu ya mfumu Nzambi (Romains 6:23).
(c) Yesu kufwaka na kulunsi sambu na kufuta mfuka ya masumu na beto (Romains 5:8, 2 Corinthiens 5:21). Yesu bakaka kifulu ya nge na mono, yandi luataka mambi yina kuvanda ya bantu nyonso. Lufutuku na yandi kele songa nde yandi fwaka sambu beto baka luzingu yampa.
(d) Nzambi kele lolula beto kana beto ndima zina ya Yesu, sambu lufwa na yandi sumbaka masumu ya bantu ya nza ya mvimba (Jean 3:16; Romains 5:1; Romains 8:1).
Yawu yina nsagu ya lugulusu! Kana nge ndima Yesu Christu bonso ngulunsi, nge ta baka lugulusu! Masumu nyonso kele loluka mpi nge kubaka dibanza ya Mfumu Nzambi yina kele songa nge nde yandi tayambula nge diaka ve luzingu ya mvimba (Romains 8:38-39, Matthieu 28:20). Banza ndinga yayi lugulusu kela kaka na nzila ya Yesu Christu (Jean 10:28-29). Kana nge ndima Yesu bonso ngulunsi, zaba pana nge mene katuka na mpimpa nge mene sabuku na simu ya mwinda!
2. Sosa nzo Nzambi yin akela longaka mutindu ya kuzababibiliya.
Sosa nzo Nzambi ya mukiedika yina kele kangula nge meso sambu na kuzaba mbote mbote bibiliya. Nzo Nzambi kele bibaka bantu mene tunga na maboko ve, yawu kele bantu mene tunga na maboko ya bantu ve, nzo Nzambu ya mukiedika kele Muntu to bantu. Yawu kele mpi kifwanusu ya mbote, yawu kele bantu yina kele na kundima mosi, bawu vanda kimvuka, kimvuka nde kele kisalu ya nzo Nzambi. Bonso nge mene yamba Yesu, sosa mpi nzo Nzambi ya mukiedika, yina kele sadila bibiliya na munokke nge kele tubila Yesu Christu.
Mfunu ya zole ya nzo Nzambi kele kulongisa muntu bibiliya. Nge lunga kuzaba ntambulu ya makambu ya bisambu. Kuzaba bibiliya kele kangulaka meson a muchristu sambu kimuntu ya kati vanda na ngolo. 2 Timothée 3:16-17 kele tuba mpidiyayi, “Kisoni nyonso kele mpeme ya mfumu Nzambi, mfunu na yawu kele kulongisa, kuvutula na nzila, sambu na kutambusa luzingu na masonga.”
Mfunu ya tatu ya nzo-nzambi kele kuvutudila Mfumu Nzambi kimfumu. Kusakumuna Mfumu Nzambi sambu na yina yandi mesalaka mpi, na yina yangi kele sala na ntangu nyonso! Nzambi kele zolaka beto bantu. Nzambi kele pesa nyonso ya mfunu sambu na luzingilu. Nzangi kele tambusaka beto na nzila ya kiese. Inki mpila beto kukonga kuvutudila yandi matondo? Nzambi kele nsemo, masonga, mawete, na ntima ya mawa. Apocalypse 4:11 kele tuba, “Nge kela yakulunga, Mfumu na beto mpi Nzambi na beto, bantu nyonso vutudila nge nkembo, lukumu na kiyeka, sambu ngeya gangaka bima nyoso yina meso kele monaka na yina kele monanaka ve, nza ya mvimba salamaka na kingolo-ngolo na nge.”
3. Pesa ntangu na nge nyonso na maboko ya Mfumu Nzambi.
Yawu kele mfunu mingi muntu kukipesa mumvimba na ntwala ya Nzambi. Bantu mingi “kudipesa yina ikele kuvanda mpima.” Bayanka kele binga yawu “kuwunila na ntwala ya mfunmu,” yawu kele ntangu muntu mene kydiyambula na maboko ya Nzambi. Bantu yankaka kele salaka yawu na sukasuka, kansi bayankaka na nkokila. Yamfunu kele kulungisa luzolo ya Mfumu Nzambi. Yakuluta mfunu kele kuvanda na kimvuka nge mosi na ngangi ya bima nyonso. Inki bima beto feti lungisa sambu na kukipesa na Mfumu Nzambi?
(a) Lusambu. Kuvanda na ntangu ya kusolula na Mfumu Nzambi. Kusolula na Nzambi sambu na mambu nyonso mene tala luzingu na nge. Kulomba lomba Nzambi yandi kangudila nge mesa ya kuzamba makambu ya nzingilu. Mfumu Nzambi kupesa bima yina nge kele nay o mfunu sambu na kuzingila. Kusonga Nzambi mpila nge kele zolaka yandi mpi kiese na nge sambu na yandi.
(b) Kutanga bibiliya. Kuvikisa kutula makutu sambu na kuwa mateya na nzo-nzambi, kulonguka bibiliya mpi malongi – nge feti tanga bibiliya ntangu ya mvimba. Bibiliya kele na bima nyonso, malongi nyonso, bansangu nyonso sambu na kutambusa luzingu ya muchristu ya kufwana na mpi yakukuka. Bibiliya kele na mayele ya Nzambi, bangindu ya Mfumu Nzambi, muntu yina kele kudipesa na kutanga mukanda Nzambi tazaba kubaka mukanu ya mayele, nki mpila kuzaba mukanu ya Nzambi, nki mpila kuvanda mbote na bampangi, nki mpila kuyela na mayele ya bumuntu. Bibiliya kele ndinga ya Mfumu Nzambi sambu na beto bantu. Kaka yawu kulunga sambu nakuvanda na mayele ya Mfumu Nzambi sambu na kuzaba inki mpila kuzinga luzingu kele fwanana na luzolo ya ngangi na bima nyonso.
4. Kangula kielo na bantu yina tasadisa nge na kuyela na bangindu.
1 Corinthiens 15:33 kele, “Songisa beto mpidiyayi: ‘Kudikusa ve, bampangi yayimbi kele bebisaka luzingu ya kimuntu.” Bibiliya kele kebisaka muntu sambu na kuzaba nki mpila kuditambusa na kimvuka na bantu “yankaka.” Kulutisa ntangu na bantu kele na ntima ya mvindu kele bebisaka ntima ya mbote. Mvindu yina kele na bangindu na bawu tabebisa ntima na nge ya mbote, nde mfunu yina kukabwana na bantu ya yimbi pe “kupona bampangi” ya mbote bayina kele zolaka makambu ya Mfumu Nzambi.
Sosa mpangi mosi to zole, bawu lunga vanda ata na nzo-nzambi mosi yina nge kele sambilaka, bayina beno kabisa bangindu (Héb 3:13; 10:24). Mpangi yina yandi bumba nge, yandi sadisa nge na kutambula na Nzila ya Mfumu Nzambi. Yula yandi kana nge lunga sala mpila mosi bonso yandi. Awa kisongidila ve nde nge buya bampangi nyonso bayina mene konda kimvuka na Mfumu Yesu. Bikala mpangi na bawu mpi nge feti zola bawu mingi, songa bawu luzingu na nge yam pa na kati ya Yesu, nde mpidina kimuntu na nge yampa kele pesa nge diaka ve ntangu ya kusala mambi yina nge mene losa n anima. Lomba Mfumu Nzambi yandi kangudila nge kielo ya kunatila bawu luzingu yam pa yina nge mene baka na Yesu.
5. Baka mbotika
Bantu mingi kuzaba mbotika ya mbote ve. Zina mbotika kisongidilu na yawu, “kuzindisa kati ya masa na kimumvimba.” Mboti kele kidimbu ya kudimonisa kundima na beto na Mfumu Yesu, na kudipesa na beto na makambu ya Mfumu Nzambi. Kudindisa muntu ya mumvimba na kati ya masa kele kizuzi ya lufwa na lufutumuku ya Mfumu Yesu. Kubaka mbotika kele kudizaba na lufwa na lufutumuku ya Mfumu Yesu (Romains 6:3-4).
Mbotika kele gulusaka muntu ve. Mbotika kele yobisaka masumu ve. Yawu kele kusongisa nge mene pona nzila yina yampa, ntendula na meso ya bantu nde beto kele na kundima mosi na Mfumu Yesu sambu na lugulusu. Mfunu ya mbotika kele ntendula ya kundima mpi kudimonisa mpangi ya Mfumu Nzambi na zina ya Yesu Christu. Kana nge mene zola kubaka mbotika solula na Pasteur mosi.
English
Mono ndimaka Yesu… Nanima?


text: 7 Ebuna bantu ya Kiriati-yearimi kwisaka, bo bakaka Sanduku ya Yehowa, mpi bo nataka yo na nzo ya Abinadabi+ na zulu ya ngumba ya fioti. Bo santisaka mwana na yandi Eleazare sambu yandi tanina Sanduku ya Yehowa.2 Katuka kilumbu yina Sanduku kumaka na Kiriati-yearimi, ntangu mingi lutaka, bamvula 20, mpi nzo ya Izraele ya mvimba yantikaka kusosa* Yehowa.+3 Ebuna Samuele tubilaka nzo ya mvimba ya Izraele nde: “Kana beno ke vutukila Yehowa na ntima na beno+ ya mvimba, beno katula banzambi ya banzenza+ mpi biteki ya Ashtoreti+ na kati na beno, beno pesa ntima na beno ya mvimba na Yehowa mpi beno sadila kaka yandi,+ ebuna yandi ta gulusa beno na maboko ya bantu ya Filistia.”+4 Yo yina bantu ya Izraele katulaka biteki ya Babaale mpi ya Ashtoreti mpi bo sadilaka kaka Yehowa.+5 Ebuna Samuele tubaka nde: “Beno vukisa Izraele ya mvimba na Mispa,+ mpi mono ta samba Yehowa sambu na beno.”+6 Yo yina, bo vukanaka na Mispa; bo bakaka masa, bo tiamunaka yo na ntwala ya Yehowa, mpi bo buyaka madia kilumbu yina.+ Kuna bo tubaka nde: “Beto me sala masumu na ntwala ya Yehowa.”+ Ebuna Samuele yantikaka kusambisa+ bantu ya Izraele na Mispa.7 Ntangu bantu ya Filistia waka nde bantu ya Izraele me vukana na Mispa, bamfumu ya bantu ya Filistia+ tombukaka sambu na kunwanisa Izraele. Ntangu bantu ya Izraele waka diambu yina, bo waka bantu ya Filistia boma.8 Yo yina, bantu ya Izraele tubilaka Samuele nde: “Kuyambula ve na kubinga Yehowa Nzambi na beto sambu yandi sadisa beto+ mpi yandi gulusa beto na maboko ya bantu ya Filistia.”9 Ebuna Samuele bakaka mwana-dimeme yina ke nwa mabele mpi tambikaka yo bonso dikabu ya mvimba ya kuyoka+ sambu na Yehowa; mpi Samuele bingaka Yehowa sambu na kulomba yandi na kusadisa Izraele, ebuna Yehowa ndimaka kisambu na yandi.+10 Ntangu Samuele vandaka kupesa dikabu ya kuyoka, bantu ya Filistia pusanaka sambu na kunwanisa Izraele. Ebuna Yehowa tindilaka bo makelele ya ngolo ya nzasi+ na kilumbu yina, mpi yandi kumisaka bo kisaka-saka,+ mpi bantu ya Izraele bedisaka bo.+11 Yo yina, bantu ya Izraele basikaka na Mispa mpi bo landaka bantu ya Filistia, bo fwaka bo tii na sudi ya Bete-kare.12 Ebuna Samuele bakaka ditadi+ mpi tulaka yo na kati-kati ya Mispa mpi Yeshana, mpi yandi pesaka yo zina Ebenezere,* sambu yandi tubaka nde: “Tii ntangu yai Yehowa ke sadisa beto.”+13 Na mutindu yina bantu ya Izraele bedisaka bantu ya Filistia, mpi bo kwisaka diaka ve kukota na teritware ya Izraele;+ diboko ya Yehowa vandaka kaka kunwanisa bantu ya Filistia bilumbu yonso ya Samuele.+14 Diaka, bambanza yina bantu ya Filistia bakaka na Izraele vutukaka na Izraele, yantika na Ekroni tii na Gati, mpi Izraele bakaka diaka bateritware na bo na maboko ya bantu ya Filistia.Ngemba vandaka mpi na kati ya Izraele ti bantu ya Amore.+15 Samuele landaka kusambisa Izraele luzingu na yandi ya mvimba.+16 Konso mvula yandi vandaka kukwenda na Betele,+ na Gilgale,+ mpi na Mispa;+ yandi vandaka kusambisa Izraele na bisika yina yonso.17 Kansi yandi vandaka kuvutuka na Rama,+ sambu nzo na yandi vandaka kuna, mpi yandi vandaka kusambisa Izraele kuna. Yandi tungilaka Yehowa mesa-kimenga kuna.+