text:
Na luyantiku, bo salaka Truvada sambu na kunwanisa kimbefo VIH na bantu yina kele ti yawu, kansi bubu yayi beto me zaba nde bantu yina kele ve ti kimbefo VIH lenda nwa yawu sambu na kuditanina na kimbefo yayi kana bo me sala mambu yina lenda sala nde bo baka yawu. Bubu yayi ngidika ya Etats-Unis ya ke talaka mambu ya bankisi mpi ya madia ke ndimaka nde bo sadila Truvada bonso PrEP mpi bimvuka ya mutindu mosi ya luyalu ya Peru, ya France, ya Afrika ya Sudi, ya Kenya, ya Izraele, mpi ya Canada ke ndimaka yawu mpi mutindu yina.
Kele ti bansi ya nkaka, mu mbandu Thaïlande mpi Brésil, yina bo ke pesaka bantu ya nkaka PrEP na nzila ya bansosa ya bo ke salaka sambu na kuzaba kana nkisi yango kele mbote to ve. Mpi na bisika mingi diaka, bantu yina ke nwaninaka banswa ya bantu ke lomba nde bo pesa bo nswa ya kusadila PrEP kansi balukanu na bo me zabana ntete ve.
Tala PrEP Watch sambu na kuzaba mambu yayi na bansi mingi ya nkaka.
Kana nge ke zingaka na Etats-Unis, tala kisika ya kuzwa PrEP awa.
Kana nge ke zingaka na Royaume-Unis, tala mambu mingi ya me tala kusadila PrEP awa.


c: text/html

text: 3 Nsuka-nsuka, bampangi na mono, beno landa kuwa kiese na Mfumu.+ Mono ke mona ve mpasi na kusonikila beno mambu ya mutindu mosi, mpi yo kele sambu na kutanina beno.2 Beno keba na bambwa; beno keba na bantu yina ke salaka mambu ya mbi; beno keba na bantu yina ke zenga-zengaka nitu.+3 Sambu beto bantu kele ti luyotisu ya kieleka,+ beto bantu yina ke salaka kisalu ya santu na nsadisa ya mpeve ya Nzambi, beto bantu ke kudikumisaka na Kristu Yezu,+ mpi beto bantu ke tulaka ve ntima na nsuni,4 ata mono kele ti bikuma ya kutula ntima na nsuni kuluta bantu yonso ya nkaka.Kana kele ti muntu ya nkaka yina ke yindula nde yandi kele ti bikuma ya kutula ntima na nsuni, mono kele ti yo mingi kuluta:5 bo yotisaka mono na kilumbu ya nana,+ mono kele muntu ya Izraele, muntu ya dikanda ya Benyamini, Mu-Ebreo yina butukaka na Baebreo;+ na mambu ya nsiku, mono vandaka Mufarize;+6 sambu na kikesa, mono vandaka kumonisa dibundu mpasi;+ sambu na lunungu yina me simbama na nsiku, mono kudimonisaka kukonda kifu.7 Kansi bima yina vandaka mfunu sambu na mono, mono me yambulaka yo na luzolo yonso sambu na Kristu.+8 Diaka, mono ke tadilaka mpi bima yonso bonso nde yo kele bima ya me vilaka, sambu na mfunu mingi kibeni ya nzayilu ya Mfumu na mono Kristu Yezu. Sambu na yandi, mono me ndimaka kuvidisa bima yonso mpi mono ke tadilaka yo bonso kita ya mvindu, sambu mono zwa Kristu9 mpi mono vanda na bumosi ti yandi, sambu na lunungu na mono mosi ve yina ke katuka na kuzitisa Nsiku, kansi sambu na lunungu yina kele na nzila ya lukwikilu+ na Kristu,+ lunungu yina ke katukaka na Nzambi mpi yina me simbama na lukwikilu.+10 Lukanu na mono kele ya kuzaba yandi, ya kuzaba ngolo ya lufutumuku na yandi,+ ya kumona bampasi yina yandi monaka,+ mpi ya kundima kufwa mutindu yandi fwaka,+11 sambu na kumona kana mpila kele, mono kuma na lufutumuku ya ntete na bafwa.+12 Yo kele ve nde mono me bakaka yo to nde mono me kumaka ya kukuka, kansi mono ke sala ngolo+ sambu na kutala kana mono lenda baka mpi kima yina Kristu Yezu solaka mono*+ sambu na yo.13 Bampangi, mono ke kuditadila ntete ve nde mono me baka yo; kansi kima mosi kele ya kieleka: Ntangu mono ke vila mambu yina kele na nima+ mpi ke landa mambu yina kele na ntwala,+14 mono ke sala ngolo sambu na kulungisa lukanu na mono, disongidila, kubaka lufutu+ ya kukwenda na zulu mutindu Nzambi me bingaka+ mono na nzila ya Kristu Yezu.15 Yo yina, bantu yina kele ya kuyela+ na kati na beto kuvanda ti mabanza yai, mpi kana beno kele ti mabanza ya mutindu ya nkaka na konso diambu yina, Nzambi ta monisa beno mabanza ya mbote.16 Na kiteso yina beto me yela, beto landa kutambula na mutindu yina me fwana na nzila yai mosi.17 Bampangi, beno yonso beno landa mbandu na mono,+ mpi beno talaka bantu yina ke tambula na mutindu yina ke wakana ti mbandu yina beto pesaka beno.18 Sambu kele ti bantu mingi—mono vandaka kutubila bo mbala mingi kansi ntangu yai mono ke tubila bo mpi ti kudila—bayina ke tambula bonso bambeni ya nti ya mpasi* ya Kristu.19 Nsuka na bo kele lufwa, nzambi na bo kele divumu na bo, nkembo na bo kele kibeni nsoni na bo, mpi bo ke yindulaka kaka mambu ya nsi-ntoto.+20 Kansi nswa na beto ya bankwa-bwala+ kele na zulu,+ mpi beto ke vingila ti nzala ya ngolo ngulusi yina ke katuka kuna, Mfumu Yezu Kristu;+21 yandi ta kitula nitu na beto ya kukonda lukumu sambu yo fwanana ti* nitu na yandi ya nkembo+ na nsadisa ya ngolo na yandi ya nene ya ke sadisaka yandi na kutula bima yonso na nsi ya kiyeka na yandi.+

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bo fwete singa muntu sambu na kukonda bulemfu (15-68)
28 “Kana nge wa kibeni ndinga ya Yehowa Nzambi na nge mpi nge zitisa bantuma na yandi yonso yina mono ke pesa nge bubu yai, Yehowa Nzambi na nge ta tula nge kibeni na zulu ya makanda yonso ya nkaka ya ntoto.+2 Nge ta baka balusakumunu yai yonso mpi yo ta kumina nge,+ sambu nge ke landa na kuwa ndinga ya Yehowa Nzambi na nge:3 Nge ta baka lusakumunu na mbanza, mpi nge ta baka lusakumunu na nseke.+4 Bana na nge,* mbuma ya ntoto na nge, bana ya bitwisi na nge, mpi bana ya bangombe ti ya mameme na nge+ ta baka lusakumunu.+5 Kitunga na nge+ mpi bolo na nge ya kubudila pate+ ta baka lusakumunu.6 Nge ta baka lusakumunu ntangu nge ta kwisa kukota, mpi nge ta baka lusakumunu ntangu nge ta basika.7 Yehowa ta sala nde bambeni na nge yina ke telama sambu na kunwanisa nge kubela na ntwala na nge.+ Bo ta basika na ndambu mosi sambu na kunwanisa nge, kansi bo ta tina nge na bandambu nsambwadi.+8 Yehowa ta tuba nde lusakumunu kuvanda na banzo na nge ya kubumbila bima+ mpi na bisalu na nge yonso, mpi yandi ta sakumuna nge kibeni na insi yina Yehowa Nzambi na nge ke pesa nge.9 Yehowa ta tula beno na kuvanda bantu ya santu sambu na yandi mosi,+ kaka mutindu yandi zengaka kieleka na ntwala na nge,+ sambu nge ke landa na kuzitisa bantuma ya Yehowa Nzambi na nge mpi ke tambula na banzila na yandi.10 Bantu yonso ya ntoto ta mona nde zina ya Yehowa kele na zulu na nge,+ ebuna bo ta wa nge boma.+11 “Yehowa ta sala nde nge fuluka ti bana mingi, bitwisi mingi, mpi ntoto kubuta mingi+ na insi yina Yehowa zengaka kieleka na ba-nkaka na nge sambu na kupesa nge.+12 Yehowa ta kangudila nge nzo na yandi ya me fuluka ti bima, zulu, sambu na kupesa insi na nge mvula na nsungi na yo+ mpi sambu na kusakumuna mambu yonso ya nge ke sala. Nge ta defisa makanda mingi, kansi nge mosi ta vanda ve ti mfunu ya kudefa.+13 Kana nge landa kulemfukila bantuma ya Yehowa Nzambi na nge yina mono ke pesa nge bubu yai na kuzitisa mpi na kusadila, Yehowa ta kumisa nge ntu kansi mukila ve; mpi nge ta vanda na zulu+ kansi na nsi ve.14 Nge fwete yambula ve mambu yonso ya mono ke songa beno bubu yai sambu na kukwenda na diboko ya kitata to na diboko ya kimama,+ sambu na kulanda banzambi ya nkaka mpi kusadila bo.+15 “Kansi kana nge wa ve ndinga ya Yehowa Nzambi na nge mpi nge sala yonso sambu na kuzitisa bantuma na yandi yonso ti bansiku na yandi yonso ya mono ke pesa nge bubu yai, kusinga yai yonso ta kwisila nge mpi nge ta tina yo ve:+16 “Bo ta singa nge na mbanza, mpi bo ta singa nge na nseke.+17 “Bo ta singa kitunga+ na nge mpi bolo+ na nge ya kubudila pate.18 “Bo ta singa bana na nge,*+ mbuma ya ntoto na nge, mpi bana ya bangombe na nge ti ya mameme na nge.+19 “Bo ta singa nge ntangu nge ta kwisa kukota, mpi bo ta singa nge ntangu nge ta basika.20 “Yehowa ta singa nge, ta kumisa nge kisaka-saka, mpi ta pesa nge ndola na bisalu yonso ya nge ke sala, tii kuna nge ta mana mpi ta fwa nswalu, sambu na bisalu na nge ya mbi mpi sambu nge me yambula mono.+21 Yehowa ta sala nde maladi kukangama nge tii kuna yandi ta manisa nge na insi yina nge ke kwenda kubaka.+22 Yehowa ta pesa nge maladi ya kosu-kosu, fievre ya ngolo,+ bivimbu, tiya ya fievre, mbele ya bitumba,+ mwini ya ngolo, maladi ya banti;+ ebuna yo ta landa nge tii kuna nge ta fwa.23 Zulu ta kuma kwivre, mpi ntoto ta kuma kibende.+24 Yehowa ta kumisa mvula ya insi na nge mfututu mpi putulu yina ta nokila nge katuka na zulu tii kuna nge ta mana.25 Yehowa ta sala nde nge bela na ntwala ya bambeni+ na nge. Nge ta basika na ndambu mosi sambu na kunwanisa bo, kansi nge ta tina bo na bandambu nsambwadi; ebuna nge ta kuma kima ya ke pesa boma na bimfumu yonso ya ntoto.+26 Bamvumbi na nge ta kuma madia sambu na bandeke yonso ya zulu mpi sambu na bambisi yonso ya ntoto, mpi ata muntu mosi ve ta tinisa bo na boma.+27 “Yehowa ta pesa nge bivimbu ya Ezipte, mputa-divumu, maladi ya mpusu, bamputa na mpusu, bamaladi yina nge lenda beluka ve.28 Yehowa ta pesa nge maladi ya kilawu, yandi ta fwa meso na nge,+ mpi ta kumisa nge kisaka-saka.*29 Nge ta tambula kisaka-saka na midi, kaka mutindu kifwa-meso ke tambulaka kisaka-saka na mpimpa,+ mpi mambu yonso yina nge ta sala ta nunga ve; ntangu yonso bo ta kusaka nge mpi ta yibaka nge, mpi ata muntu mosi ve ta sadisa nge.+30 Nge ta sila nkento mosi makwela, kansi bakala ya nkaka ta ladisa yandi na kingolo-ngolo. Nge ta tunga nzo, kansi nge ta zinga muna ve.+ Nge ta kuna kilanga ya vinu, kansi nge ta yantika ve kusadila yo.+31 Bo ta fwa ngombe na nge na meso na nge, kansi nge ta dia ve ata ndambu ya musuni na yo. Bo ta yiba mpunda na nge na meso na nge, kansi yo ta vutukila nge ve. Bambeni na nge ta baka mameme na nge, kansi ata muntu mosi ve ta gulusa nge.32 Bantu ya nkaka ta baka+ bana na nge ya babakala ti ya bankento na ntangu nge ke tala, mpi nge ta waka ntangu yonso nzala ya ngolo ya kumona bo, kansi nge ta kuka kusala kima ve.33 Bantu yina nge zabaka ve+ ta dia bambuma ya ntoto na nge mpi bima yonso yina nge ke kuna, ebuna bo ta kusaka nge mpi ta bedisaka nge ntangu yonso.34 Mambu yina meso na nge ke mona ta kumisa nge kilawu.35 “Yehowa ta pesa nge bivimbu ya mpasi kibeni mpi ya ke belukaka ve, na mabolongo mpi na makulu na nge, katuka na makulu tii na ntu.36 Yehowa ta nata nge ti ntotila yina nge ta tula na zulu na nge na dikanda yina nge ti ba-nkaka na nge zabaka ve,+ mpi kuna nge ta sadila banzambi ya nkaka, banzambi ya banti mpi ya matadi.+37 Ebuna nge ta kuma kima yina bantu ke wa boma mpi ke vweza, mpi kima yina bantu yonso yina Yehowa ta kula na ntwala na nge ta sekaka.+38 “Nge ta kuna bankeni mingi na kilanga, kansi nge ta katula kaka bima ndambu,+ sambu bampasu ta dia yo.39 Nge ta kuna bilanga ya vinu mpi ta keba yo, kansi nge ta nwa ve vinu mpi ta katula ve ata kima mosi,+ sambu musobi ta dia-dia yo.40 Nge ta vanda ti banti ya olive na teritware na nge ya mvimba, kansi nge ta pakula ve mafuta na yo, sambu bambuma na nge ya olive ta bwa-bwa.41 Nge ta buta bana-babakala mpi bana-bankento, kansi bo ta landa ve kuvanda bana na nge, sambu bo ta kwenda na kimpika.+42 Bimvuka ya baniama* ta dia banti na nge yonso mpi bambuma ya ntoto na nge.43 Munzenza yina kele na kati na beno ta landa kaka kumata, kansi nge, nge ta landa kaka kukulumuka.44 Yandi ta defisa nge, kansi nge ta defisa yandi ve.+ Yandi ta kuma ntu, kansi nge ta kuma mukila.+45 “Kusinga yai yonso+ ta kwisila nge, yo ta landa nge mpi ta kanga nge tii kuna nge ta mana,+ sambu nge waka ve ndinga ya Yehowa Nzambi na nge na kulandaka bantuma na yandi mpi bansiku na yandi yina yandi pesaka nge.+46 Yo ta landa kuvanda na zulu na nge ti na zulu ya bana na nge bonso kidimbu ya ntangu yonso mpi lukebisu,+47 sambu nge sadilaka ve Yehowa Nzambi na nge ti kuyangalala mpi kiese na ntima ntangu nge vandaka ti bima yonso mpi nge vandaka na yo mingi.+48 Yehowa ta tinda bambeni na nge sambu na kunwanisa nge, mpi nge ta sadila bo+ ntangu nge ta vanda na nzala,+ na nzala ya masa, ta lwata bilele ya kubeba, mpi ta konda bima yonso. Yandi ta tula vangu ya kibende na nkingu na nge tii kuna yandi ta manisa nge.49 “Yehowa ta tinda dikanda mosi yina ta katuka ntama+ sambu na kunwanisa nge, tuka na nsongi ya ntoto; yo ta bwila nge bonso ngo-zulu,+ dikanda yina nge ta bakisa ve ndinga na yo,+50 dikanda mosi ya ke monana nku, yina ta monisa ve luzitu sambu na mbuta to mawa sambu na leke.+51 Bo ta dia bana ya bitwisi na nge mpi bambuma ya ntoto na nge tii kuna nge ta mana. Bo ta bikila nge ve ata mbuma mosi, vinu ya mpa to mafuta, bana ya bangombe to ya mameme, tii kuna bo ta fwa nge.+52 Bo ta ziunga nge, bo ta kanga nge na kati ya bambanza* na nge yonso na insi na nge ya mvimba tii kuna bibaka na nge ya nda mpi ya ngolo yina nge ke tudilaka ntima ta bwa. Ee, bo ta ziunga nge kibeni na kati ya bambanza na nge yonso na insi na nge ya mvimba yina Yehowa Nzambi na nge me pesa nge.+53 Ebuna nge ta dia bana na nge mosi,* nsuni ya bana na nge ya babakala mpi ya bana na nge ya bankento+ bayina Yehowa Nzambi na nge me pesaka nge, sambu kuziunga yina bo ta ziunga nge ta vanda ngolo mpi sambu na mpasi yina mbeni na nge ta monisa nge.54 “Ata muntu ya kuluta mawete mpi ya kuluta mbote na kati na beno ta wa ve mawa sambu na mpangi na yandi, sambu na nkento na yandi yina yandi ke zolaka mingi, to sambu na bana na yandi yina me bikala,55 mpi yandi ta pesa bo ve nsuni ya bana na yandi yina yandi ta dia, sambu yandi ta vanda ve ti kima ya nkaka sambu kuziunga yina bo ta ziunga nge ta vanda ngolo mpi sambu na mpasi yina mbeni na nge ta monisa bambanza na nge.+56 Mpi nkento ya mawete ti ya mbote na kati na beno yina lenda yindula nkutu ve kutula dikulu na yandi na ntoto sambu yandi kele mawete mingi+ ta monisa ve mawa sambu na bakala na yandi yina yandi ke zolaka mingi, sambu na mwana na yandi ya bakala to sambu na mwana na yandi ya nkento,57 ata sambu na kibu yina ke basikaka na divumu na yandi mpi sambu na bana yina yandi me buta, sambu yandi ta dia bo na kinsweki sambu kuziunga yina bo ta ziunga nge ta vanda ngolo mpi sambu na mpasi yina mbeni na nge ta monisa bambanza na nge.58 “Kana nge zitisa ve mbote-mbote mambu yonso ya Nsiku yai ya bo me sonika na mukanda yai+ mpi nge wa ve boma ya zina yai ya nkembo mpi ya ke pesa boma,+ zina ya Yehowa+ Nzambi na nge,59 Yehowa ta tindila nge ti bana na nge bampasi ya ngolo kibeni, bampasi ya nene mpi ya ke manaka ve,+ mpi bamaladi ya ngolo mpi ya ke manaka ve.60 Yandi ta tindila nge diaka bamaladi yonso ya Ezipte yina nge vandaka kuwa boma, ebuna yo ta kangama nge kibeni.61 Diaka, Yehowa ta natila nge nkutu maladi ya mutindu na mutindu mpi mpasi yina bo me sonikaka ve na mukanda ya Nsiku yai, tii kuna nge ta mana.62 Ata beno me kuma mingi bonso bambwetete ya zulu,+ bantu fioti mpamba na kati na beno ta bikala,+ sambu nge waka ve ndinga ya Yehowa Nzambi na nge.63 “Kaka mutindu Yehowa waka ntete kiese na kusala nde beno toma mpi beno kuma mingi, mutindu yo yina mpi Yehowa ta wa kiese na kufwa beno mpi kumanisa beno; ebuna bo ta katula beno na ntoto yina nge ke zola kubaka.64 “Yehowa ta panza nge na kati ya makanda yonso, katuka na nsongi mosi ya ntoto tii na nsongi ya nkaka ya ntoto,+ mpi kuna nge ta sadila banzambi ya nkaka ya banti mpi ya matadi, banzambi yina nge ti ba-nkaka na nge zabaka ve.+65 Nge ta vanda ve na ngemba na kati ya makanda yina,+ mpi dikulu na nge ta vanda ve ti kisika ya kupema. Kansi kuna, Yehowa ta pesa nge ntima ya ke kudiyangisa,+ meso ya ke lemba, mpi mawi ya kukonda kivuvu.*+66 Luzingu na nge ta vanda na kigonsa ya ngolo, mpi nge ta waka boma mpimpa ti mwini; ebuna nge ta vanda na keti-keti sambu na luguluku na nge.67 Na suka nge ta tuba nde, ‘A kana yo vandaka mpimpa!’ mpi na mpimpa nge ta tuba nde, ‘A kana yo vandaka suka!’ sambu na boma yina nge ta wa na ntima na nge mpi sambu na mambu yina meso na nge ta mona.68 Ebuna Yehowa ta vutula nge na Ezipte na maswa na nzila yina mono songaka nge nde, ‘Nge ta mona yo diaka ve,’ mpi kuna beno ta kuditeka na bambeni na beno bonso bampika ya babakala mpi bampika ya bankento, kansi ata muntu mosi ve ta vanda sambu na kusumba nge.”


text: 16 Na nima ya kukatuka na Elimi, kimvuka ya mvimba ya bantu ya Izraele kumaka nsuka-nsuka na ntoto-makanga ya Sini,+ yina kele na kati-kati ya Elimi mpi Sinai, na kilumbu ya 15 ya ngonda ya zole na nima ya kubasika na bo na insi ya Ezipte.2 Ebuna kimvuka ya mvimba ya bantu ya Izraele yantikaka kubokutila Moize ti Aroni na ntoto-makanga.+3 Bantu ya Izraele vandaka kutubila bo nde: “A kana beto fwaka na diboko ya Yehowa na insi ya Ezipte ntangu beto vandaka kuvanda pene-pene ya banzungu ya misuni,+ ntangu beto vandaka kudia mampa tii kuna beto fuluka. Ntangu yai, beno me nata beto na ntoto-makanga yai sambu na kufwa dibundu yai ya mvimba na nzala.”+4 Ebuna Yehowa tubilaka Moize nde: “Ntangu yai mono ke nokisila beno mampa na zulu,+ mpi konso muntu fwete basika sambu na kulokuta kiteso yina me fwana sambu na yandi konso kilumbu,+ sambu mono meka bo mpi kumona kana bo ta zitisa nsiku na mono to ve.+5 Kansi na kilumbu ya sambanu+ ntangu bo ta lamba yina bo me lokuta, yo fwete vanda mbala zole kuluta kiteso yina bo ke lokutaka bilumbu ya nkaka.”+6 Ebuna Moize ti Aroni tubilaka bantu yonso ya Izraele nde: “Na nkokila beno ta zaba kibeni nde Yehowa muntu basisaka beno na insi ya Ezipte.+7 Na suka beno ta mona nkembo ya Yehowa, sambu yandi me wa mabokuta na beno yina beno ke bokutila Yehowa. Beto, beto kele banani sambu beno bokutila beto?”8 Moize tubaka diaka nde: “Ntangu Yehowa ta pesa beno misuni ya kudia na nkokila mpi mampa na suka tii kuna beno ta fuluka, beno ta mona nde Yehowa me wa mabokuta na beno yina beno ke bokutila yandi. Kansi beto, beto kele banani? Beno ke bokutila beto ve, kansi Yehowa.”+9 Ebuna Moize tubilaka Aroni nde: “Songa kimvuka ya mvimba ya bantu ya Izraele nde, ‘Beno kwisa na ntwala ya Yehowa, sambu yandi me wa mabokuta na beno.’”+10 Kaka na ntangu Aroni tubilaka kimvuka ya mvimba ya bantu ya Izraele, bo balukaka mpi talaka na ndambu ya ntoto-makanga, ebuna tala! nkembo ya Yehowa monikaka na dituti.+11 Yehowa tubilaka diaka Moize nde:12 “Mono me wa mabokuta ya bantu ya Izraele.+ Songa bo nde, ‘Na nkokila* beno ta dia misuni, mpi na suka beno ta dia mampa tii kuna beno ta fuluka,+ ebuna beno ta zaba kibeni nde mono kele Yehowa Nzambi na beno.’”+13 Yo yina na nkokila yina bandeke yina vandaka bonso bangwadi kwisaka mpi fulukaka na camp,+ ebuna na suka malulu vandaka na nziunga ya camp.14 Ntangu malulu walukaka, kuvandaka ti bima ya fioti-fioti, ya ke bukana mpamba-mpamba na zulu ya ntoto-makanga,+ yo vandaka fioti-fioti kibeni bonso masa ya matadi na ntoto.15 Ntangu bantu ya Izraele monaka yo, bo yantikaka kutuba bo na bo nde: “Yai nki?” sambu bo zabaka ve kana yo vandaka nki. Moize tubilaka bo nde: “Yo kele mampa yina Yehowa me pesa beno sambu na kudia.+16 Yehowa me tuba nde, ‘Konso muntu fwete lokuta kiteso yina yandi lenda dia. Beno fwete baka omere mosi*+ sambu na konso muntu na kutadila ntalu ya bantu* yina konso muntu na kati na beno kele na bo na tenta na yandi.’”17 Bantu ya Izraele yantikaka kusala mutindu yina; bo lokutaka yo, bantu ya nkaka lokutaka mingi mpi bankaka lokutaka fioti.18 Ntangu bo vandaka kutesa yo na omere, na muntu yina lokutaka mingi yo lutanaka ve, mpi na muntu yina lokutaka fioti yo kondaka ve.+ Konso muntu vandaka kulokuta yo na kutadila kiteso yina yandi lendaka kudia.19 Ebuna Moize tubilaka bo nde: “Ata muntu mosi ve fwete bika ata ndambu na yo tii na suka.”+20 Kansi bo wilaka Moize ve. Ntangu bantu ya nkaka bikaka ndambu na yo tii na suka, yo butaka misopi mpi basisaka nsudi, ebuna Moize wilaka bo makasi.21 Bo vandaka kulokuta yo konso suka, konso muntu na kutadila kiteso yina yandi lendaka kudia. Ntangu mwini vandaka kukuma ngolo, yo vandaka kukuma masa-masa.22 Na kilumbu ya sambanu, bo lokutaka mampa mbala zole kuluta,+ ba omere zole sambu na konso muntu. Ebuna bamfumu yonso ya bantu ya Izraele kwisaka kuzabisa Moize mambu yina.23 Ebuna yandi tubilaka bo nde: “Yai mambu Yehowa me tuba. Mbasi ta vanda kilumbu ya kupema kibeni,* kisabatu ya santu sambu na Yehowa.+ Beno yoka yina beno fwete yoka, mpi beno tokisa yina beno fwete tokisa;+ ebuna beno bumba yina yonso ta bikala tii na suka.”24 Yo yina bo bumbaka yo tii na suka, kaka mutindu Moize tubaka, yo basisaka ve nsudi ya mbi mpi mikuni vandaka ve na kati na yo.25 Ebuna Moize tubaka nde: “Beno dia yo bubu yai, sambu bubu yai kele kisabatu sambu na Yehowa. Bubu yai beno ta mona yo ve na ntoto.26 Beno ta lokutaka yo bilumbu sambanu, kansi na kilumbu ya nsambwadi, na Kisabatu,+ yo ta vandaka ve.”27 Ata mpidina, bantu ya nkaka basikaka sambu na kulokuta yo na kilumbu ya nsambwadi, kansi bo monaka kima ve.28 Yo yina Yehowa tubilaka Moize nde: “Tii nki ntangu beno ta buya kuzitisa bantuma na mono mpi bansiku na mono?+29 Beno zaba nde Yehowa me pesa beno Kisabatu.+ Yo yina yandi ke pesa beno mampa ya bilumbu zole na kilumbu ya sambanu. Konso muntu fwete bikala kisika yandi kele; ata muntu mosi ve fwete bikisa kisika na yandi na kilumbu ya nsambwadi.”30 Yo yina bantu vandaka kuzitisa Kisabatu* na kilumbu ya nsambwadi.+31 Nzo ya Izraele pesaka mampa yina zina “mana.”* Yo vandaka mpembe bonso nkeni ya koriandre, mpi ntomo na yo vandaka bonso ya bagato ya papala ya bo me sala ti bwiki.+32 Ebuna Moize tubaka nde: “Yehowa me tuba nde, ‘Beno fulusa yo na omere mosi bonso kima ya kubumba sambu na bandonga na beno yonso ya bantu,+ sambu bo mona mampa yina mono pesaka beno na kudia na ntoto-makanga ntangu mono vandaka kubasisa beno na insi ya Ezipte.’”33 Yo yina Moize tubilaka Aroni nde: “Baka dibungu mosi, tula omere mosi ya mana na kati na yo, mpi tula yo na ntwala ya Yehowa bonso kima ya kubumba sambu na bandonga na beno yonso ya bantu.”+34 Kaka mutindu Yehowa songaka Moize, Aroni tulaka yo na ntwala ya Kimbangi+ sambu bo tanina yo.35 Bantu ya Izraele diaka mana bamvula 40,+ tii kuna bo kwisaka kukuma na insi yina bantu vandaka kuzinga ve.+ Bo diaka mana tii kuna bo kwisaka kukuma na ndilu ya insi ya Kanana.+36 Omere kele ndambu mosi na kati ya bandambu kumi ya efa.*


text:
DILONGI YA 9
Inki Mutindu Dibuta na Nge Lenda Vanda na Kyese?
1. Sambu na nki kukwelana na meso ya leta kele mfunu sambu dibuta kuvanda na kyese?
Nsangu ya mbote kekatukaka na Yehowa, Nzambi ya kyese, yina kezolaka nde mabuta kuvanda na kyese. (1 Timoteo 1:11) Yandi muntu yantikisaka makwela. Yo kele mfunu na kukwelana na meso ya leta na mpila nde makwela kuvanda na kyese, sambu yo kesadisaka na kusansa bana na mutindu mosi ya mbote mpenza.
Inki mutindu Nzambi ketadilaka makwela? Yandi kezolaka nde yo zinga kimakulu. Bakristu fwete zitisa bansiku ya bwala na bo na yina metala kusonikisa makwela na mukanda ya leta. (Luka 2:1, 4, 5) Yehowa kezolaka nde konso nkwelani, bakala to nkento, kuvanda ya kwikama na nkwelani na yandi. (Baebreo 13:4) Yandi kemengaka kufwa makwela. (Malashi 2:16) Kansi yandi kepesaka Bakristu nswa ya kufwa makwela mpi kukwela dyaka kana nkwelani mosi mesala bizumba.
2. Inki mutindu bakala mpi nkento fwete sadilana mambu?
Yehowa kugangaka babakala mpi bankento sambu na kusadisana na makwela. (Kuyantika 2:18) Sambu yandi kele mfumu ya dibuta, bakala fwete lungisa bampusa ya kinsuni ya bantu ya dibuta na yandi mpi kulonga bo mambu ya Nzambi. Yandi fwete zola nkento na yandi mingi kibeni. Babakala ti bankento fwete zolana mpi kuzitisana. Sambu babakala mpi bankento yonso kele bantu ya kukonda kukuka, kikalulu ya kulolulana kele mfunu mingi sambu yo kesadisaka bankwelani na kuvanda na kyese na makwela na bo.
3. Keti nge lenda kabwana ti nkwelani na nge kana makwela na beno kele ve na kyese?
Kana beno kenwana ti bampasi na makwela na beno, beno zole fwete sala ngolo na kusadilanaka mambu ti zola. (1 Bakorinto 13:4, 5) Ndinga ya Nzambi kesyamisaka ve bankwelani na kukabwana sambu na kumanisa bampasi yina kebasikaka na makwela.
4. Bana, Nzambi kezolaka nki sambu na beno?
Yehowa kezolaka nde beno vanda na kyese. Yandi kepesaka beno bandongisila ya kuluta mbote na mutindu beno lenda sepela na buleke na beno. Yandi kezolaka nde beno baka mambote na mayele mpi na eksperiansi ya bibuti na beno. (Bakolosai 3:20) Yehowa kezolaka mpi nde beno mona kyese ya kusala mambu sambu na Ngangi na beno mpi Mwana na yandi.
5. Bibuti, beno fwete sala nki sambu bana na beno kuvanda na kyese?
Beno fwete sala ngolo sambu na kupesa bana na beno madya, bilele mpi kisika ya kuzinga. (1 Timoteo 5:8) Kansi, sambu bana na beno kuvanda na kyese, yo kele mpi mfunu nde beno longa bo na kuzola Nzambi mpi kulongama na yandi. (Baefezo 6:4) Kana bana na beno kemona nde beno kezolaka Nzambi, yo lenda vanda na bupusi ya ngolo na ntima na bo. Kana malongi na beno kesimbama na Ndinga ya Nzambi, yo lenda sadisa bana na beno na kuvanda na mabanza ya mbote.
Kana beno kesyamisa mpi kesikisa bana na beno, yo tanatila bo mambote. Yo kele mpi mfunu nde beno sungika bo mpi kupesa bo disipline. Kusala mutindu yai ketaninaka bo na bikalulu yina lenda sala nde bo vanda ve na kyese. (Bingana 22:15) Ata mpidina, nge fwete pesa ve bana na nge disipline na ngolo to na nku yonso.
Bambangi ya Yehowa kebasisaka mikanda mingi sambu na kusadisa bibuti mpi bana. Malongi ya mikanda yango kekatukaka na Biblia.


text: 45 “‘Ntangu beno ke kabula insi bonso dikabu,+ beno fwete pesa na Yehowa kitini mosi ya santu ya beno ta baka na insi yina bonso makabu.+ Nda na yo fwete vanda maboko* 25 000, nene na yo maboko 10 000.+ Kisika na yo yonso* ta vanda kitini ya santu.2 Na kati na yo ta vanda ti kitini mosi ya ntoto sambu na kisika ya santu yina bandambu na yo yonso ta vanda kiteso mosi, nda na yo maboko 500 mpi nene na yo maboko 500,*+ mpi yo ta vanda ti banseke ya kudisa bitwisi maboko 50 na konso ndambu.+3 Na bantalu yina ya kutesa, nge fwete tesa nda 25 000 mpi nene 10 000, ebuna na kati na yo ta vanda kisika ya santu, kima mosi ya kuluta santu.4 Yo ta vanda kitini ya ntoto ya santu sambu na banganga-nzambi,+ bansadi ya kisika ya santu, bayina ke pusanaka sambu na kusadila Yehowa kisalu.+ Yo ta vanda kisika sambu na banzo na bo mpi kisika mosi ya santu sambu na tempelo.5 “‘Sambu na Balevi, bansadi ya tempelo, kitini ya ntoto ta vanda nda maboko 25 000 mpi nene maboko 10 000,+ mpi basuku 20 ya kudila madia*+ ta vanda ya bo.6 “‘Na kitini ya ntoto ya mbanza yina, beno fwete pesa kisika yina ta vanda nda maboko 25 000 (ya me fwanana ti makabu ya santu) mpi nene maboko 5 000.+ Yo ta vanda sambu na nzo ya mvimba ya Izraele.7 “‘Sambu na mfumu, yo ta vanda ti kitini ya ntoto na bandambu yonso zole ya makabu ya santu mpi ya kisika yina bo pesaka sambu na mbanza. Yo ta vanda pene-pene ya makabu ya santu mpi ya kitini ya ntoto ya mbanza. Yo ta vanda na ndambu ya westi ti na ndambu ya esti. Nda na yo katuka na ndilu ya ndambu ya westi tii na ndilu ya ndambu ya esti ta vanda kiteso mosi ti kitini ya ntoto sambu na konso dikanda.+8 Kitini yina ya ntoto ta kuma dikabu na yandi na Izraele. Bantu na mono yina kele bamfumu ta niokula diaka ve bantu na mono,+ mpi bo ta pesa kitini ya ntoto yina na nzo ya Izraele na kutadila makanda na bo.’+9 “Yehowa Mfumu ya Kuluta Nene me tuba nde: ‘Bamfumu ya Izraele, beno me sala mambi mingi kibeni!’“‘Beno bika nku na beno mpi kuniokula bantu, ebuna beno sala mambu ya mbote mpi ya lunungu.+ Beno yambula kubotula bantoto ya bantu na mono,’+ Yehowa Mfumu ya Kuluta Nene muntu me tuba.10 ‘Beno fwete sadila bakilo ya sikisiki, efa* ya sikisiki, mpi bati* ya sikisiki.+11 Yo fwete vanda ti ntalu ya sikisiki sambu na efa ti bati. Bati fwete vanda ti ndambu mosi na kati ya bandambu kumi ya homere* na kati, mpi efa fwete vanda ti ndambu mosi na kati ya bandambu kumi ya homere na kati. Bo ta sadilaka homere sambu na kutesa bima.12 Shekele*+ fwete vanda bagera* 20. Mpi bashekele 20 yika bashekele 25 yika mpi bashekele 15 ta pesa kimvuka ya mane* mosi sambu na beno.’13 “‘Yai kele makabu ya beno fwete pesa: ndambu mosi na kati ya bandambu sambanu ya efa mosi na konso homere ya ble mpi ndambu mosi na kati ya bandambu sambanu ya efa mosi na konso homere ya orze.14 Bo fwete tesa kiteso ya mafuta na bati. Bati kele ndambu mosi na kati ya bandambu kumi ya kore* mosi, mpi ba-bati kumi kele homere mosi, sambu ba-bati kumi kele homere mosi.15 Bo fwete baka na kimvuka ya mameme ya bitwisi ya Izraele dimeme mosi na kati ya mameme 200. Mameme yai ta vanda sambu na dikabu ya mbuma,+ dikabu ya mvimba ya kuyoka,+ mpi bimenga ya kinduku,+ sambu na kufika masumu sambu na bantu,’+ Yehowa Mfumu ya Kuluta Nene muntu me tuba.16 “‘Bantu yonso ya insi ta pesa makabu yai+ na mfumu na Izraele.17 Kansi mfumu muntu ta vanda ti kisalu ya kupesa makabu ya mvimba ya kuyoka,+ dikabu ya mbuma,+ dikabu ya malafu na bansungi ya bankinsi,+ bangonda ya mpa, Bisabatu,+ mpi bankinsi yonso ya bo me tulaka ya nzo ya Izraele.+ Yandi muntu ta pesa dikabu sambu na disumu, dikabu ya mbuma, dikabu ya mvimba ya kuyoka, mpi bimenga ya kinduku, sambu na kufika masumu sambu na nzo ya Izraele.’18 “Yehowa Mfumu ya Kuluta Nene me tuba nde: ‘Na ngonda ya ntete, na kilumbu ya ntete ya ngonda, nge fwete baka mwana-ngombe ya bakala ya kukonda kifu na kimvuka ya bangombe, mpi nge fwete katula masumu na kisika ya santu sambu na kukumisa yo bunkete.+19 Nganga-nzambi ta baka ndambu ya menga ya dikabu sambu na disumu mpi ta tula yo na zulu ya dikunzi ya kielo ya tempelo,+ na binkonko yonso iya ya dibaya ya nziunga ya mesa-kimenga ya me basika na lweka, mpi na zulu ya dikunzi ya kielo ya nene ya kibansala ya kati.20 Yina kele mambu ya nge ta sala na kilumbu ya nsambwadi ya ngonda sambu na konso muntu yina me sala masumu kukonda kukana to kukonda kuzaba;+ mpi beno fwete fika masumu sambu na tempelo.+21 “‘Na ngonda ya ntete, na kilumbu ya 14 ya ngonda, beno ta sala nkinsi ya Paki.+ Beno fwete dia mampa ya kukonda levire bilumbu nsambwadi.+22 Na kilumbu yina mfumu ta pesa mwana-ngombe ya bakala bonso dikabu sambu na disumu, sambu na mambote na yandi mosi mpi sambu na mambote ya bantu yonso ya insi.+23 Na bilumbu nsambwadi yina ya nkinsi, yandi ta pesa bana-bangombe nsambwadi ya babakala mpi mameme nsambwadi ya babakala ya kukonda kifu bonso dikabu ya mvimba ya kuyoka na Yehowa, konso kilumbu ya bilumbu yina nsambwadi,+ mpi nkombo ya bakala konso kilumbu bonso dikabu sambu na disumu.24 Yandi fwete pesa mpi bonso dikabu ya mbuma efa mosi sambu na konso mwana-ngombe ya bakala mpi efa mosi sambu na konso dimeme ya bakala, mpi hini* mosi ya mafuta sambu na konso efa.25 “‘Na ngonda ya nsambwadi, na kilumbu ya 15 ya ngonda, na nsungi ya bilumbu nsambwadi ya nkinsi,+ yandi fwete pesa makabu ya mutindu mosi: dikabu sambu na disumu, dikabu ya mvimba ya kuyoka, dikabu ya mbuma, mpi mafuta.’”