text:
DILONGI YA 2
Nzambi kele nani?
1. Sambu na nki beto fwete sambila Nzambi?
Nzambi ya kyeleka kele Ngangi ya bima yonso. Yandi kele ti luyantiku ve mpi yandi tavanda ti nsuka ve ata fyoti. (Nkunga 90:2) Yandi kele Nto ya nsangu ya mbote yina kele na Biblia. (1 Timoteo 1:11) Beto fwete sambila kaka Nzambi sambu yandi mepesaka beto luzingu.—Tanga Kusonga 4:11.
2. Nzambi kele nki mutindu?
Ata muntu mosi ve memonaka Nzambi, sambu yandi kele Mpeve, disongidila nde yandi kele na mutindu ya luzingu yina meluta bigangwa ya kinsuni ya kezingaka na ntoto. (Yoane 1:18; 4:24) Ata mpidina, beto lenda bakisa kimuntu ya Nzambi na bima yina yandi megangaka. Mu mbandu, bambuma mpi bintuntu ya mutindu na mutindu kemonisaka beto zola mpi mayele na yandi. Bunene ya luyalanganu kesongaka beto ngolo na yandi.—Tanga Baroma 1:20.
Nkutu, kana beto ketanga Biblia beto lenda longuka mambu mingi na yina metala kimuntu ya Nzambi. Mu mbandu, Biblia kezabisaka beto mambu yina Nzambi kezolaka mpi yina yandi kezolaka ve, mutindu yandi kesadilaka bantu mambu, mpi mutindu yandi kewaka ntangu beto kesalaka mambu na ntangu mosi buna.—Tanga Nkunga 103:7-10.
3. Keti Nzambi kele ti zina?
Yezu tubaka nde: “Tata na beto yina kele na zulu, bika nde zina na nge kusantisama.” (Matayo 6:9) Ata Nzambi kele ti batitre mingi, yandi kele kaka ti zina mosi. Konso ndinga kele ti mutindu yina yo kebingaka zina yango. Mbala mingi, na Kikongo beto kebingaka yo “Yehowa.” Kansi bantu yankaka kebingaka yo “Yawe.”—Tanga Nkunga 83:18, NW.
Babiblia mingi mekatulaka zina ya Nzambi mpi meyingisaka yo na batitre bonso Mfumu to Nzambi. Kansi, ntangu bo sonikaka Biblia, zina ya Nzambi kuvandaka bambala kiteso ya 7 000. Yezu kuzabisaka zina ya Nzambi ntangu yandi longaka bantu mambu ya metala Nzambi.—Tanga Yoane 17:26.
4. Keti Yehowa kekudibanzaka sambu na beto?
Keti mutindu bantu mingi kemona mpasi ketendula nde Yehowa kele Nzambi yina kekudibanzaka ve sambu na beto? Bantu yankaka ketubaka nde, yandi kemonisaka beto mpasi sambu na kumeka beto, kansi yo kele ve kyeleka.—Tanga Yakobo 1:13.
Nzambi mepesaka bantu lukumu na mutindu yandi mepesaka bo kimpwanza ya kupona mambu. Keti beto kesepelaka ve na kimpwanza yina beto kele na yo ya kupona kusadila Nzambi? (Yozue 24:15) Ata mpidina, bantu mingi meponaka kusadila bantu yankaka mambu ya mbi; yo yina bampasi kekuma kaka mingi. Yehowa kewaka mpasi ntangu yandi kemonaka kukonda lunungu ya mutindu yina.—Tanga Kuyantika 6:5, 6.
Yehowa kele Nzambi yina kekudibanzaka sambu na beto. Yandi kezolaka nde beto sepela na luzingu. Ntama mingi ve, yandi tamanisa bampasi mpi tafwa bantu yina kele na kisina na yo. Kansi na ntwala ya kusala mpidina, yandi kele ti kikuma ya mbote ya kupesa nzila na bampasi sambu na mwa ntangu. Na Dilongi ya 8, beto tazaba kikuma yango.—Tanga 2 Piere 2:9; 3:7, 13.
5. Inki mutindu beto lenda kwenda penepene na Nzambi?
Yehowa kelomba beto na kukwenda penepene na yandi na kusolulaka ti yandi na kisambu. Yandi kesepelaka na konso muntu na kati na beto. (Nkunga 65:3; 145:18) Yandi kelolulaka beto na luzolo yonso. Ata bantangu yankaka beto kesalaka bifu, yandi kemonaka bikesa yina beto kesalaka sambu na kusepedisa yandi. Yo yina, ata beto kele bantu ya kukonda kukuka beto lenda vanda na bangwisana ya ngolo ti Nzambi.—Tanga Nkunga 103:12-14; Yakobo 4:8.
Sambu Yehowa mepesaka beto luzingu, beto fwete zola yandi mingi kuluta bantu yonso. (Marko 12:30) Kana nge kemonisa nde nge kezolaka Nzambi na mutindu nge kelonguka mambu mingi ya metala yandi mpi kesala mambu yina yandi kelomba nge na kusala, nge takwenda penepene na yandi.—Tanga 1 Timoteo 2:4; 1 Yoane 5:3.
Longuka Mambu Mingi
NSANGU YA MBOTE YA MEKATUKA NA NZAMBI!
Keti Nzambi Kele na Zina?
Nzambi kele ti batitre mingi, tanga mpi Nkwa-Ngolo Yonso, Ngangi, mpi Mfumu. Kansi, bo ke sadila zina ya Nzambi mbala kiteso ya 7 000 na Biblia.


c: text/html

text:
Adieyi Ovanga Kele vo u Mbundu a Tala Mavangu ma Zumba?
Mana olenda vanga
Bakula e kani dia mavangu ma zumba. Tala mavangu ma zumba i vangu dikululanga o zitu wa diambu dina Nzambi kasikidisa vo difwete zitiswa. Avo obakwidi e diambu diadi, dikusadisa mu “
menga edi diambi.”—Nkunga 97:10.
Zala e mfwilu. O wantu betalanga mavangu ma zumba ke bezitiswanga ko. E vangu diadi dikubakatulanga o zitu. I dianu o Nkand’a Nzambi uvovelanga vo: “
O nlungaladi omwene mbi, oswekamene; Atunga, lutakana, badilu o nkanu.”—Ngana 22:3.
Dia e ndofi. Yobi wa nkwa kwikizi wavova vo: “
Nkangidi ekangu yo meso mame; ozevo aweyi ntadila ndumba?” (Yobi 31:1) Tala e ndofi zina olenda dia:
Kisadila Internete va fulu kia mono mosi ko.
Avo site nkotele ke yambote ko, mfwete yo kanga vana vau.
Avo mbwidi muna ntambu, mfwete mokena yo nkundi wazikuka.
Tulanga e diambu diadi muna sambu. Ntozi a nkunga wadodokele Yave wa Nzambi, oku vo: “
Vengomona meso mame muna tala wete wavêla (mambu makondwa mfunu)” (Nkunga 119:37) Nzambi ozolele vo wayambula e vangu diadi diambi. Avo osambidi okuvana o nkuma kimana wavanga edi diambote!—Filipi 4:13.
Zayisa dio kwa muntu. Mokena yo muntu obundanga e vuvu dilenda kusadisa mu yambula e vangu diadi.—Ngana 17:17.
Sungamena diambu edi: Konso ntangwa kuzolele tala mavangu ma zumba ko, zaya dio vo vita yampwena osundidi. Zayisa e nsunda yayi kwa Nzambi, umvutula matondo muna ngolo kekuvananga. Avo oyambwidi tala mavangu ma zumba, oyangidika ntim’a Nzambi!—Ngana 27:11.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Keti Bambangi ya Yehowa Ke Pesaka Dikumi?
Ve. Beto Bambangi ya Yehowa, beto ke pesaka ve dikumi. Mbongo ya beto ke sadilaka kisalu na beto ke katukaka na makabu ya luzolo ya mbote. Dikumi kele nki? Sambu na nki Bambangi ya Yehowa ke pesaka yo ve?
Nsiku ya kupesa dikumi to makabu ya ndambu ya kumi ya bima yina muntu kele ti yo vandaka na kati ya Nsiku yina Nzambi pesaka dikanda ya Izraele ya ntama. Kansi, Biblia ke monisa pwelele nde Nsiku yai, yo vanda “nsiku ya kubaka dikumi” ke tadila ve Bakristu.
Na kisika ya kupesa dikumi mpi makabu sambu bo ke pusa bo na kusala yo, Bambangi ya Yehowa ke landaka mbandu ya Bakristu ya ntete mpi ke pesaka maboko na kisalu na bo ya kulonga na mitindu zole: bo ke longaka bantu kukonda kulomba bo mbongo mpi bo ke pesaka makabu ya luzolo ya mbote.
Yo yina, beto ke landaka lutwadisu yina Biblia ke pesa na Bakristu nde: “Konso muntu kusala mutindu yandi me kana na ntima na yandi, ti kubokuta ve to sambu bo ke pusa yandi, sambu Nzambi ke zolaka muntu yina ke pesaka na kiese.”
Longuka Mambu Mingi
BANGIUFULA YINA BANTU KE YULAKA MINGI
Mbongo yina Bambangi ya Yehowa Ke Sadilaka Kisalu na Bo Ke Katukaka na Wapi?
Sambu beto ke kongulaka ve mbongo mpi ke lombaka ve ndambu ya kumi, tala mutindu kisalu ya kulonga ke landa kusalama mpi kuyela na ntoto ya mvimba.


text:
Video klip: Samu na yinki kulonguka Biblia?
Biblia kena kusadisa mafunda ya bantu na ntoto ya mvimba na kubaka bamvutu na biuvu yina meluta mfunu na luzingu. Nge zola vuanda mosi na bau?
Yinki mutindu ndongokolo ya Biblia kesalaminaka?
Na yinza ya mvimba, Bambangi ya Yehova mezabana samu na manaka na bau ya kulonguka Biblia na bantu na bayinzo. Tala mutindu yau kesalaminaka.
Yinki mambu kesalamaka na Yinzo ya Kimfumu?
Kota na kati samu nge mona nge mosi
Malongi ya Biblia kondua kufuta
Simba diluaku ya kulonguka Biblia na ntangu mpe na kisika nge mezola.
Balukutakanu ya Bambangi ya Yehova
Sosa kuzaba kisika beto kekutakanaka mpe yinki mutindu beto kesambilaka.


text:
DILONGI YA 12
Inki mutindu nge lenda kwenda penepene na Nzambi?
1. Keti Nzambi kewaka bisambu yonso?
Nzambi kebinga bantu ya makanda yonso na kukwenda penepene na yandi na nzila ya kisambu. (Nkunga 65:3) Kansi, yandi kewaka ve, to kendimaka ve, bisambu yonso. Mumbandu, yandi kewaka ve bisambu ya bakala yina kenyokulaka nkento na yandi. (1 Piere 3:7) Dyaka, ntangu Bantu ya Izraele kwaminaka na mambi, Nzambi buyaka kuwa bisambu na bo. Yo kele pwelele nde kisambu kele dibaku ya mbote. Kansi Nzambi tandima bisambu ata ya bantu yina mesalaka masumu ya nene kana bo balula ntima.
2. Inki mutindu beto fwete samba?
Kisambu kele kitini ya lusambu na beto, yo yina beto fwete sambila kaka Ngangi na beto, Yehowa (Matayo 4:10; 6:9) Mutindu beto kele bantu ya kukonda kukuka, beto fwete samba na zina ya Yezu sambu yandi fwaka sambu na masumu na beto. (Yoane 14:6) Yehowa kezolaka ve nde, beto vutukila bisambu yina beto mekangaka na ntu to yina beto mesonikaka na mukanda mosi buna. Yandi kezolaka nde bisambu na beto kukatuka na ntima na beto.
Ngangi na beto lenda widikila ata bisambu yina beto kesalaka na nsi ya ntima. (1 Samuele 1:12, 13) Yandi kelomba beto na kusamba na mabaku yonso, mu mbandu na suka, na nkokila, na ntangu ya kudya, mpi ntangu beto kekutana ti bampasi.
3. Sambu na nki Bakristu kekwendaka na balukutakanu?
Kukwenda penepene na Nzambi kele ve dyambu ya pete, sambu beto kezinga na kati ya bantu yina kekwikilaka ve na Nzambi mpi kevwenzaka lusilu na yandi ya kutula ngemba na ntoto. (2 Timoteo 3:1, 4; 2 Piere 3:3, 13) Yo yina, beto kele na mfunu nde bampangi na beto Bakristu kupesa beto kikesa; bo mpi kevandaka ti mfunu na beto.
Kuvanda ti banduku yina kezolaka Nzambi kesadisaka beto na kukwenda penepene na Nzambi. Balukutakanu ya Bambangi ya Yehowa kevandaka mabaku ya mbote ya kubaka kikesa na nsadisa ya lukwikilu ya bampangi yankaka.
4. Inki mutindu nge lenda kwenda penepene na Nzambi?
Nge lenda kwenda penepene na Yehowa, kana nge keyindulula mambu yina nge melongukaka na Ndinga na yandi. Dyaka, kana nge ketala lugangu, kelemfukila bantuma na yandi mpi ketula ntima na balusilu na yandi. Kuyindulula mpi kisambu kepusaka beto na kumonisa ntonda sambu na zola mpi mayele ya Nzambi.
Nge lenda kwenda penepene na Nzambi kaka kana nge ketudila yandi ntima mpi kekwikila na yandi. Kansi lukwikilu kele bonso kima mosi ya moyo yina kelombaka nde bo disa yo. Nge fwete disa lukwikilu na nge konso ntangu na kutadilaka mambu yina nge kekwikilaka.
5. Inki mutindu kukwenda penepene na Nzambi tanatila nge mambote?
Yehowa kelungisaka bampusa ya bantu yina kezolaka yandi. Yandi lenda tanina bo na konso kima yina lenda bebisa lukwikilu na bo mpi kivuvu na bo ya luzingu ya mvula na mvula. (Nkunga 91:1, 2, 7-10) Yandi kekebisaka beto na mambu yina lenda bebisa mavimpi na beto mpi kumanisa kyese na beto. Yehowa kelongaka beto mutindu ya kuvanda na luzingu ya kuluta mbote.
Longuka Mambu Mingi
MANAKA YA KULONGUKA BIBLIA
Sambu na Nki Beto Fwete Longuka Biblia?
Biblia ke pesaka bamilio ya bantu na nsi-ntoto ya mvimba bamvutu na bangiufula ya mfunu ya luzingu. Keti nge ta zola kuvanda na kati ya bantu yina?
Inki Biblia Kelongaka Mpenza?


text:
Batemu ba Yehova—Betu Banani?
Tutukidi mumakanda ye zindinga nkama ye nkama, kanzi tuna kumosi mu mambu tulandanga. Kima kia ntete, tuhana lukumu kwa Yehova, Nzambi’a Bibidiya, iyandi n’Hangi wa bima bioso. Tusala ngolu m’ulanda mbandu’a Yezu Kristu ye ntwena ye kiese kiukala Bakristu. Konzu mutu ha kati kia betu kabaka tangu’andi m’ulonga batu bahika Bibidiya ye Imfumu kia Nzambi. Mudiambu tutanga imbangi mpi tohoyilanga mambu ma Yehova Nzambi ye Imfumu kiandi, ihau tuzayakeneni boso Batemu ba Yehova.
Zikisa Internet wetu. Tanga Bibidiya mu Internet. Tanga keti banani ntwena ye nki tukwikilanga.


text:
NZOZULU YA NKENGI NO. 5 2016
Na Wapi Nge Lenda Baka Lusadisu?
Beto yonso ke vandaka na mfunu ya lusadisu yina Nzambi ke pesaka, mingi-mingi na bantangu ya mpasi. Masolo ya ke landana na Nzozulu ya Nkengi yai ke tubila mutindu Nzambi ke sadisaka beto ntangu beto ke kutanaka ti bampasi.
Beto Yonso Kele na Mfunu ya Lusadisu
Na wapi nge lenda baka lusadisu kana nge me fwila muntu, ke bela ngolo, makwela me fwa to bo me katula nge na kisalu?
Inki Mutindu Nzambi Ke Pesaka Bantu Lusadisu?
Banzila iya ya ke sadisa bantu yina ke mona mpasi
Lusadisu na Ntangu ya Mpasi
Inki mutindu bantu me bakaka lusadisu ya kieleka ntangu bo ke vandaka mpenza na mfunu na yo?
“Bitumba Kele ya Yehowa”
Inki sadisaka Davidi na kubedisa Goliati? Disolo ya Davidi lenda longa beto nki?
Davidi Nwanaka Ti Goliati—Keti Yo Salamaka Kibeni?
Bantu ya nkaka ke ndimaka ve nde disolo yai kele ya kieleka. Keti bo lenda pesa banzikisa?
Mono Vandaka Muntu ya Makasi mpi ya Nku
Inki sadisaka muntu mosi ya Mexique yina vandaka kunwana na bala-bala na kusoba bikalulu na yandi?
Kimfumu ya Nzambi kele nki?
Mvutu lenda yitukisa nge.


text:
Malongi 9
Bwidi dikanda dyaku di lenda bela mayangi’e?
1. Dikanda dyaku, dilenda ba mayangi ngye ku kwela mu ǹtinu’e?
Yave, widi Nzambi yi zi nsangu zimbote, nandi Nzambi yi mayangi ayi wuntomba ti makanda monso ma ba mayangi. (1 Timoteo 1:11) Nandi wu kwedisa dikwela di nteti. Dikwela dinzabakana kwidi zimfumu bi ǹza di lutidi twala mayangi va dikanda, kibila dibakala voti ǹkyeto ayi bana ba kala luvovomu. Baklisto ba fweni ku kinzika minsiku mitedi mu kukwela mu bimfumu bi ǹza.
Bwidi Nzambi ka mwenanga dikwel’e? Nandi wuntomba kintwadi ki dibakala ayi nkyeto ki ba kisonga ove ba monisananga lufyatu. (Ebeleo 13:4) Nandi kasa tya ko luvambanu lu makwela. (Malaki 2:16) Kitsuza kyawu to kibila Yave ka lenda kikinina luvambunu lu dikwela ayi mu kubikila dikwela di ǹkaka di mona.
2. Bwidi dibakala ayi nkyeto ba fweti yikyebasanang’e?
Yave wu vanga dibakala ayi nkyeto mo ba sadisinanga va dikwela. (Ngenesi 2:18) Dibakala bo kadi mfumu dikanda, zitsatu zi ǹsunyi ove zi kimpevi, nandi fweti twadisa zyawu, kibila nandi Ǹtu. Dibakala fweti monisa luzolo mu ǹkazi’andi banga muntu wu kimanga. Ǹkazi voti Ǹnuni ba fweti yi monisinanga lukinzu ayi luzolo va dikwela. Bawu badi bantu ba masumu, dyawu ba fweti longuka ku yilemvukilanga mu dyambu kutwala mayangi va dikwela.
3. Kuvambana, diyindu di mbote ti ngyewu wisiko mayangi va dikwel’e?
Ti va dikwela dinu mambu mambi lumona, vang’anu mangolo mu kumonisa luzolo. (1 Kolinto 13:4, 5) Dyambu di Nzambi disi ǹtuba ko, ti luvasanu yawu ḿbanusunu yi mambu ma monikanga mu makwela.
4. Mbi Nzambi ka ǹtomba mu beno ban’e?
Yave wumtomba beno bana mu ba mayangi. Nandi wumvananga malongi ma luvalu mo bazaba bwidi ba fweti kunatina luzingu bo ba nkidi bantweni. Nzambi wuntomba ngyewu wu baka ǹdwenga ayi wu bonga ǹtungulu wu matata maku. (Kolosai 3:20) Yave ḿvang’yitu wumtomba beno mu ba mayangi ma kuvanga luzolo lwandi ayi lu mwan’andi.
5. Matata, bwidi beno mu fwene kusadisila bana binu ba yangalal’e?
Beno lu fweti vanga mangolo mu kusala mo ba baka bi dya, ǹzo ayi mimvwatu mo bana binu. (1 Timoteo 5:8) Mo bana ba ba mu mayangi beno mu fweti ku ba longa kuzola Nzambi ayi kuvisikisa ma katidi. (Efeso 6:4) Kifwani kyaku mu kumonisa luzolo kwidi Nzambi kilendi nyikuna ǹtima wu bana baku. Ti malongi wu ba vananga madi mu kibibila ma lenda ku ba sadisa ku ba mayindu mamboti.
Bana baku bala kwangalala ngye ku ba kindisa ayi ku ba tondanga. Bawu mvawu bantobanga twadusulu ayi malongi. Ǹdongukulu beni yi lenda ba vukisa mu mavanga mambi ma ǹtomba kubotula mayangi mawu. (Zingana 22:15) Malongi bene malenda ba ko mankemo ove lukasu.
Zimbangi zi Yave banyamikisanga ḿboyo zi buku, zyawu zi ǹsadisanga matata ayi bana. Zi buku beni zibongulu mu kibibila.
Learn More
Nzambi Wulenda Kusadisa Wuba Mayangi va Dikwela
Sadila byuvu dyodi binkembu mpasi bilenda kumusadisa mu ludika dikwela.
Bwidi bu Kudedikisila Mambu
Mfikumunu yimboti yi ǹnuni voti yi ǹkazi va dikwela diawu, dimmonisa diswasana na dikwela dikinda ayi dinkambulu di nsikama.


text:
Nga Zolele Zaya e Ludi?
E ludi mu nkia diambu? Ludi mu kuma kia yuvu yamfunu beyuvulanga o wantu. Nanga wayuvula kala e yuvu eyi:
- Nga Nzambi okutuvwanga kieleka o mfunu?
- Nga vita ye mpasi zisinga fokoka?
- Adieyi dikutubwilanga vava tufwanga?
- Nga vena ye vuvu mu kuma kia amafwa?
- Aweyi ndenda lombela e sambu kilenda wakana kwa Nzambi?
- Aweyi ndenda vwila e zingu kiakiese?
Akweyi lenda vavila e mvutu za yuvu yayi? Avo wele muna malundilu ma nkanda yovo mu nzo zitekelwanga nkanda, lenda wana ulolo wa nkanda miyikanga vo milenda vana mvutu za yuvu yayi. Kansi, nkumbu miayingi nkanda miami ke mikalanga ngwizani ko. Miakaka mvu miakete mikalanga o mfunu, i bosi ke mikalanga diaka mfunu ko, sobwa mivavanga.
Kansi, vena ye nkanda uvananga mvutu zasikila za yuvu yayi. Wau i nkanda uvovanga e ludi. Muna sambu kiandi kwa Nzambi, Yesu Kristu wavova vo: “E diambu diaku i ludi.” (Yoane 17:17) E Diambu diadi i Nkand’a Nzambi. Muna makaya melanda osinga zaya e mvutu zakia za Nkand’a Nzambi za yuvu ina otangidi kuna lubantiku.
Nga Nzambi Okutuvwanga Kieleka o Mfunu?
KUMA TUYUVULWILANGA KIUVU KIAKI: Mu nza yazala ye nsoki ye kondwa unsongi tuzingilanga. Mabundu mayingi melonganga vo mu luzolo lwa Nzambi tumwenanga e mpasi.
EDI KELONGANGA NKAND’A NZAMBI: Nzambi kalendi twasa mpasi ko. Muna Yobi 34:10 tutanganga vo: “Ke difwene kwa Nzambi ko, kavanga umpumbulu; yo Mpungu-ngolo kavanga vilwa!” Ekani dia Nzambi mu kuma kia wantu dia zola kikilu. Ikuma Yesu katulongela twasambanga: “E S’eto koko’zulu, Yambula…E kintinu kiaku kiza. O luzolo luaku luavangam’ova nza nze koko’zulu.” (Matai 6:9, 10) Wau vo Nzambi mfunu kekutuvwanga, ovanganga wawonso mu lungisa ekani diandi.—Yoane 3:16.
Tala mpe Etuku 1:26-28; Yakobo 1:13; ye 1 Petelo 5:6, 7.
Nga Vita ye Mpasi Zisinga Suka?
KUMA TUYUVULWILANGA KIUVU KIAKI: E vita zakinu vonda ulolo wa wantu. Yeto awonso tumonanga mfwilu mia mpasi za wantu.
EDI KELONGANGA NKAND’A NZAMBI: Nzambi wavova vo vekala ye ntangwa kesikidisa luvuvamu mu nza yawonso. Muna Kintinu kiandi ki’ezulu, wantu “ke belongwa diaka nwana ko.” Kansi, “e nsosolo miau, nsengo befula mio.” (Yesaya 2:4) Nzambi osukisa mpasi yo vilwa wawonso. Nkand’a Nzambi usianga nsilu vo: “[Nzambi] okunguna mansanga mawonso muna meso mau; o lufwa, ke lukala diaka ko; musungula kala diaka dilu, yovo kazu, ngatu mpasi: oma mantete [mpasi zawonso yo vilwa tumonanga o unu] maviokele.”—Lusengomono 21:3, 4.
Tala mpe Nkunga 37:10, 11; 46:9; ye Mika 4:1-4.
Adieyi Dikutubwilanga Vava Tufwanga?
KUMA TUYUVULWILANGA KIUVU KIAKI: Mabundu mayingi ma nza melonganga vo, vena ye má kisalanga yo moyo muna nitu vava tufwanga. Akaka belonganga vo amafwa balenda mwesa ana bena moyo e mpasi, akaka vo Nzambi wantu ambi keyokanga kuna bilungi biakwele mvu.
EDI KELONGANGA NKAND’A NZAMBI: Muna lufwa muntu ovilanga emvimba. Muna Kimpovi 9:5 tutanganga vo: “Afwa ke bazeye diambu ko.” Wau vo afwa ke bazeye diambu ko, ke beyindulanga ko, ke balendi mwesa mpasi ko kw’awana bena moyo ngatu kubasadisa.m—Nkunga 146:3, 4.
Tala mpe Etuku 3:19; ye Kimpovi 9:6, 10.
Nga Vena ye Vuvu mu Kuma kia Amafwa?
KUMA TUYUVULWILANGA KIUVU KIAKI: Zinga tuzolanga, kumosi y’awana tuzolanga. Ikuma tulakukilang’o moyo wa mona diaka azolw’eto afwa.
EDI KELONGANGA NKAND’A NZAMBI: Wantu ayingi afwa besinga fuluka. Yesu wasia nsilu vo, “awonso bena muna nkala…bevaika.” (Yoane 5:28, 29) Nze una kakana o Nzambi kuna lubantiku, awana befuluka bekala y’elau dia zinga muna paradiso ova ntoto. (Luka 23:43) Kuna sentu, akwikidi awonso bevwa moyo a mvu ya mvu yo vimpi walunga. Nkand’a Nzambi uvovanga vo: “Asongi bevwa nza, besikila vo yakwele mvu.”—Nkunga 37:29.
Tala mpe Yobi 14:14, 15; Luka 7:11-17; ye Mavangu 24:15.
Aweyi Ndenda Lombela e Sambu Kilenda Wakana kwa Nzambi?
KUMA TUYUVULWILANGA E KIUVU KIAKI: Wantu muna mabundu mawonso samba besambanga. Kansi, ndonga bevovanga vo e ndomba zau ke zivaninwanga mvutu ko.
EDI KELONGANGA NKAND’A NZAMBI: Yesu watulonga twavenga fu kia vovololanga diambu dimosi muna sambu yeto. Wavova vo: “Ovo se nusamba, ke nuvovolola ko.” (Matai 6:7) Avo tuzolele vo Nzambi kawá e sambu yeto, tufwete samba muna mpila ina ketondanga. Muna vanga wo, tufwete zaya luzolo lwa Nzambi yo zingila ngwizani ye sambu yeto. Muna nkand’antete a Yoane 5:14 tutanganga vo: “Konso una tulombela muna luzolo luandi, [Nzambi] wa kekutuwá.”
Tala mpe Nkunga 65:2; Yoane 14:6, 14; ye 1 Yoane 3:22.
Aweyi Ndenda Vwila e Zingu Kiakiese?
KUMA TUYUVULWILANGA E KIUVU KIAKI: Ndonga bekwikilanga vo e nzimbu, etunda yovo vienga kwa nitu kulenda kubatwasila e kiese. Muna kuma kiaki, bekuyivananga emvimba mu vava mambu mama, kansi ke belendanga solola kiese ko.
EDI KELONGANGA NKAND’A NZAMBI: Yesu wayika nsabi muna kala ye kiese vava kavova vo: “Akwa nsambu awana bazeye nsatu zau za mwanda.” (Matai 5:3, NW) Muna kala ye kiese kiakieleka tufwete lungisa nsatu zeto ezi zisundidi o mfunu—nsatu za zaya e ludi mu kuma kia Nzambi y’ekani diandi mu kuma kia wantu. E ludi kiaki mu Nkand’a Nzambi kina. O zaya e ludi kiaki dilenda kutusadisa mu bakula edi dina o mfunu y’edi ke dina mfunu ko. Avo tuyambula vo e ludi kia Nkand’a Nzambi kiafila mavangu meto ye nzengo tubakanga, tukala ye zingu kiakiese.—Luka 11:28.
Tala mpe Ngana 3:5, 6, 13-18; ye 1 Timoteo 6:9, 10.
Lwalu i lufimpu lwankufi lwa mvutu za Nkand’a Nzambi za yuvu sambanu tuyikidi kuna lubantiku. Nga zolele zaya diaka e mvutu za yuvu yakaka? Avo umosi muna awana “bazeye nsatu zau za mwanda,” ka lukatikisu ko, ovanga wo. Lenda yuvula yuvu yakaka nze eyi: ‘Avo Nzambi mfunu kieleka kekutuvwanga, ekuma kayambulwila umpumbulu ye mpasi zakalanga yamu wau? Aweyi ndenda tomesena zingu kia esi nzo ame?’ Nkand’a Nzambi uvananga e mvutu zasikila za yuvu yayi ye yakaka mpe.
Kansi, ndonga bekalanga ye lukatikisu lwa fimpa Nkand’a Nzambi mu vava mvutu za yuvu yau. Bebadikilanga wo nze mfinda yanene ye wampasi mu bakula. Nga lusadisu ovavanga mu solola e mvutu za yuvu muna Nkand’a Nzambi? E Mbangi za Yave bavwidi sadilwa yole ilenda kusadisa.
Kiantete, O Nkand’a Nzambi Adieyi Kieleka Kelonganga? wakubikwa mu sadisa wantu bafimpa mvutu za kiá za Nkand’a Nzambi za yuvu yayi yamfunu. Kiazole, elongi dia ngovo dia Nkand’a Nzambi. Avo zolele tambula elongi dia ngovo dia Nkand’a Nzambi muna konso lumingu mu miniti miakete, Mbangi mosi a Yave muna aya bena lukufi ye nzo aku lenda kwiza kuna nzo aku yovo va fulu kiakaka mu longoka yaku Nkand’a Nzambi. Ndonga ya wantu mu nza yawonso bebakanga nluta mia nkubika yayi. Ndonga mu yau bevovanga ye kiese kiawonso vo: “Nsolwele e ludi!”
Lwalu i lusalu lusundidi ntalu tulenda solola. E ludi kia Nkand’a Nzambi kilenda kutuvevola muna uzowa wa lembi zaya e ludi kia mambu mesianga mavwanga ye wonga. Kikutuvana mpe e vuvu ye kiese ye luzolo lwa zinga. Yesu wavova vo: “Nuzay’e ludi, e ludi kikunuvevola.”—Yoane 8:32, NW.
ZAYA DIAKA MAYINGI
Ekuma Ofwete Longokela Bibila?
Bibila kisadisanga ulolo wa wantu mu nz’amvimba mu solola mvutu za yuvu yamfunu mu kuma kia zingu. Nga zolele kala mosi muna yau?
Nga Nzambi Nkuma Ankatu e?
Nkand’a Nzambi uvovanga vo Nzambi nene wa nkum’andi kasadila muna sema lekwa yawonso, kansi nga okutuvwang’o mfunu?


text:
Kibaha
Kibaha kele lukwikilu me salama ya Baha'u'llah. Malongi ya lukwikilu ya kibaha ke relesa bumosi tatu: bumosi ya nzambi, bumosi ya lukwikilu ye bumosi ya buntu.
Baha'u'llah me simba nde mono kele ngunza ya nsuka na ndingie ya bangunza (Zaratustra, Krisna, Mose, Buda, Yesu ye Muhammad).
Kisambu ya fioti ya Kibaha[soba | edit source]
- Munu ikele mbangi, e Nzambi ya munu, na larambi nde: nge gangaka munu, samu na kuzaba nge na kupesa nge lukumu, sesepi yayi, munu ke ndima bufioti ya munu ye bunene ya nge, bunsukami ya munu ye bumvuama na nge. Na ntuala ya nge, Nzambi ya nkaka ikele ve, ya ke gulusaka na bigonsa, yina ya ke zingaka na ngolo ya yandi mosi messi.


text:
Batemwe za Yehova: Banàni twénà?
Béto bantu ba mahata, ndiatulu mpe manzu ma mingi, ka mitiéno mimoshi miénéto. Tia ntete ni luzolo luénéto lua kukumisaka Yehova, Nzàmbi ya Bibila na wasálá bima bia bionso. Ngolo tusàka mulànda kifuani kia Yesu Kristo mpe nsayi yibaka neto bo bantu batutambilaka bakristu. Moshi na moshi mu beto ntangu kahanaka mu sarisa bantu mu zaba bo bufwanakane Bibila mpe Timfumu tia Nzàmbi. Bóokwa butu hanà kimbàngi to muzonzila Yehova mpe Kimfumu tyandi, tuluéti nkùmbu ya Batemwe za Yehova.
Tomofióngonina site ya béto. Tangà Bibila mu Internet. Bàkula nàni twéna mpe ntsi tukwikilàka.


text:
Bambangi ya Yehova: Banani beto kele?
Beto kele bantu ya babuala, banzingulu mpe bandinga mutindu na mutindu, kansi beto kele na mikanu mosi. Beto kezolaka ntetentete kukumisa Yehova, Mvangi mpe Nzambi ya Biblia. Beto kesalaka ngolo na kulanda kifuani ya Yesu mpe beto kele na kiese babokidila beto baklisto. Mosimosi na beto kepesaka mbala na mbala ntangu ya kusadisa bantu na kuzaba mbotembote Biblia mpe Kimfumu ya Nzambi. Lokola beto kepesaka kimbangi to kutubila Yehova mpe Kimfumu na yandi, beto mevuata nkumbu ya Bambangi ya Yehova.
Kota na site ya beto. Tanga Biblia na Internet. Bakusa banani beto kele mpe yinki beto kendiminaka.


text:
Zimbangi za Yehova: Banani tuena?
Tuena bisi mavata, nzingulu ye ndinga za mpila mu mpila, kansi tuena ye makani mamosi. Dia ntete tuzolanga vumina Yehova, Nsemi ye Nzambi ya Bibila. Tusalanga ngolo mulanda kifuani kia Yesu ye tuena kiese batubokidila baklisto. Mosimosi mu beto wuvananga ntangu mu sadisa bantu kidi bazaya Bibila ye Kimfumu kia Nzambi. Butu vananga kimbangi evo vovilanga Yehova ye Kimfumu kiandi, tuvueti nkumbu ya Zimbangi za Yehova.
Kota mu site y’eto. Tanga Biblia mu Internet. Bakula banani tuena ye nkia mambu tukwikilanga.


text:
ELONGI DIA 7
Nki i Kintinu kia Nzambi?
1. Nki i Kintinu kia Nzambi?
E Kintinu kia Nzambi i luyalu lw’ezulu. Luvinga vana fulu kia tuyalu twawonso. Nzambi osadila luyalu lwalu mu lungisa luzolo lwandi kun’ezulu ye ova ntoto. E nsangu za Kintinu kia Nzambi zambote kikilu. Ke kolo ko, Kintinu kia Nzambi kilungisa e nsatu za wantu za luyalu lwambote. Luyikakesa wantu awonso bezingila ova ntoto.—Tanga Daniele 2:44; Matai 6:9, 10; 24:14.
Kintinu kifwete yalwa kwa ntinu. Yave wasola Mwan’andi, Yesu Kristu, mu kala Ntinu a Kintinu Kiandi.—Tanga Lusengomono 11:15.
2. Ekuma Yesu kafwanukini kala se Ntinu?
Mwan’a Nzambi wafwana kala Ntinu kadi nkwa nkenda, ona ozolanga unsongi. (Yoane 1:14) Una mpe yo nkuma wa sadisa wantu kadi oyala e nza tuka kun’ezulu. Vava kafulwa, watomboka kun’ezulu yo vwanda kuna koko kwalunene kwa Yave. (Ayibere 10:12, 13) I bosi, Nzambi wamvana wisa kia yantika yala.—Tanga Daniele 7:13, 14.
3. Aki nani beyala entwadi yo Yesu?
E buka ki’awana beyikilwanga vo “avauki” beyala entwadi yo Yesu kun’ezulu. (Daniele 7:27) Avauki antete basolwa i ntumwa za Yesu. Yamu wau, Yave okwamanananga sola akala ye akento akwikizi nze avauki. Nze Yesu, befulwanga ye nitu a kimwanda.—Tanga Yoane 14:1-3; 1 Korinto 15:42-44.
Wantu akwa bekwenda kun’ezulu? Yesu wabayikila vo “finkambi-kambi.” (Luka 12:32) O lutangu lwau 144.000. Beyala entwadi yo Yesu e nza yawonso.—Tanga Lusengomono 14:1.
4. Adieyi diabwa vava Yesu kayantika yala?
Kintinu kia Nzambi kiayantika yala muna mvu wa 1914. * E diambu diantete Yesu kavanga vava kayadikwa se Ntinu i veta Satana ye nkwiya miandi ova ntoto. Satana wafunga kikilu makasi yo yantika twasa e mpasi ova nza yawonso. (Lusengomono 12:7-10, 12) Tuka wauna, e mpasi ova nza mu wokela kaka zina. Vita, mvengele, vuku, ye nzakama za ntoto i “sinsu” kisonganga vo ke kolo ko e Kintinu kia Nzambi kiyala ova ntoto.—Tanga Luka 21:7, 10, 11, 31.
5. Kintinu kia Nzambi adieyi kisinga lungisa?
Muna salu kia umbangi kisalwanga mu nza yawonso, Kintinu kia Nzambi kiyikakesanga e ndong’ayingi ya wantu a zula yawonso. Mazunda ye mazunda m’alembami bekitukanga se nkangu uyalwa kwa Yesu. Kintinu kia Nzambi kikubatanina vava kifwasa nza yayi yambi. Muna kuma kiaki, awonso ana bazolele bak’e nluta mia Kintinu kia Nzambi bafwete longoka sakalela Yesu.—Tanga Lusengomono 7:9, 14, 16, 17.
Muna kolo kia 1000 dia mvu, Kintinu kilungisa ekani dia Nzambi mu kuma kia wantu. Nza yawonso ikituka se paradiso. I bosi, Yesu ovutula Kintinu vana moko ma S’andi. (1 Korinto 15:24-26) Nga ozeye muntu ona lenda zayisa e nsangu za Kintinu kia Nzambi?—Tanga Nkunga 37:10, 11, 29.
^ tini. 6 Muna zaya ungunza wa Nkand’a Nzambi mu kuma kia mvu wa 1914, tala O Nkand’a Nzambi Adieyi Kieleka Kelonganga? muna lukaya lwa 215-218.
ZAYA DIAKA MAYINGI
O Nkand’a Nzambi Adieyi Kieleka Kelonganga?
Nga mu “Lumbu Yambaninu” Tuzingilanga?
Badika una mavangu ye fu ya wantu isongelanga vo mu “lumbu yambaninu” tuzingilanga ina yasakulwa mu Nkand’a Nzambi.
AKI NANI BEVANGANGA LUZOLO LWA YAVE O UNU?
E Salu Kieto kia Samuna e Nsangu Zambote za Kintinu Aweyi Kivangamenanga?
Tulandanga e mbandu ina Yesu kasisa vava kakala ova ntoto. Azeyi i saka ndekwa tusadilanga?


text:
KAPU YA NANA
Kimfumu ya Nzambi Kele Inki?
Biblia kezabisaka beto nki na yina metala Kimfumu ya Nzambi?
Kimfumu ya Nzambi tasala inki?
Inki ntangu Kimfumu tasala nde luzolo ya Nzambi kusalama na ntoto?
BANTU mingi na ntoto ya mvimba meyikanaka ti kisambu yina bo kebingaka nde Tata na Beto, to Kisambu ya Mfumu. Bazina yai yonso zole ketubilaka kisambu mosi ya mezabanaka mingi yina Yezu Kristu yandi mosi kupesaka bonso mbandu. Yo kele ti bangindu ya mfunu, mpi kutadila mambu tatu ya ntete ya yo ketubila tasadisa nge na kuzaba mambu mingi yina Biblia kelongaka mpenza.
2 Na luyantiku ya kisambu yai ya mbandu, Yezu kusongaka bawi na yandi nde: “Tala mutindu beno fweti samba Nzambi: ‘Tata na beto kele na zulu, zina na nge [kuvanda santu, NW ], Kimfumu na nge kwisa, luzolo na nge kusalama awa na ntoto bonso na zulu.’” (Matayo 6:9-13) Inki kele ntendula ya mambu tatu yai?
3 Beto melonguka dezia mambu mingi na yina metala zina ya Nzambi, Yehowa. Mpi na kiteso mosi buna beto tadilaka luzolo ya Nzambi, disongidila mambu ya yandi mesalaka mpi yina yandi tasala sambu na bantu. Kansi, Yezu vandaka kutubila nki ntangu yandi songaka beto na kusamba nde: “Kimfumu na nge kwisa”? Kimfumu ya Nzambi kele inki? Inki mutindu kukwisa na yo tasantisa zina ya Nzambi, to takumisa yo santu? Mpi nki kuwakana kele na kati ya kukwisa ya Kimfumu mpi kusalama ya luzolo ya Nzambi?
KIMFUMU YA NZAMBI KELE INKI?
4 Kimfumu ya Nzambi kele luyalu mosi yina Yehowa Nzambi metulaka mpi yina kele ti Ntotila mosi yina Nzambi meponaka. Nani kele Ntotila ya Kimfumu ya Nzambi? Yezu Kristu. Yezu, na kiyeka na yandi ya Ntotila meluta bamfumu yonso ya bantu mpi Biblia kebingaka yandi nde “Mfumu ya bamfumu yonso.” (1 Timoteo 6:15) Yandi kele ti ngolo ya kusala mambu mingi ya mbote kuluta bantu yonso yina keyala bonso bamfumu, ata ya kuluta mbote na kati na bo.
5 Kimfumu ya Nzambi tayala katuka na wapi? Ebuna, Yezu kele na wapi? Kukonda ntembe nge keyibuka nde beto longukaka nde bo fwaka yandi na zulu ya nti ya mpasi, mpi na nima yandi futumukaka. Bilumbu fyoti na nima, yandi tombukaka na zulu. (Bisalu 2:33) Yai kele kisika Kimfumu ya Nzambi kele, disongidila na zulu. Yo yina Biblia kebingaka yo nde ‘Kimfumu ya zulu.’ (2 Timoteo 4:18) Ata Kimfumu ya Nzambi kele na zulu, yo tayala ntoto.—Kusonga 11:15.
6 Inki kesala nde Yezu kuvanda Ntotila mosi ya kuluta mbote? Ntetentete, sambu yandi tafwa ve. Ntangu Biblia kefwanisa Yezu ti bantotila ya bantu, yo ketuba nde: “Bantu yonso ke fwaka, kansi yandi lenda fwa ve; ata muntu mosi ve lenda pusana penepene na mwini yina ya yandi ke zingilaka.” (1 Timoteo 6:16) Yo ketendula nde mambu yonso ya mbote yina Yezu kesalaka tazinga kimakulu. Mpi yandi ta sala mambu ya nene mpi ya mbote.
7 Tadila mbikudulu yai ya Biblia ya ketubila Yezu: “Ntotila yango ta fulukaka na Mpeve ya Mfumu Nzambi: Mpeve ya Nzambi ta pesaka yandi mayele ti ngangu, yandi ta pesaka yandi mpila ya kuzaba bantu na yandi. Ntotila yango ta zabaka luzolo ya Mfumu Nzambi, yandi ta zitisaka yandi; yandi ta monaka kiese na kulemfukila Mfumu Nzambi. Yandi ta zengaka ve makambu mutindu ya yandi ke mona na meso to sambu na bituba-tuba ya yandi ke wa; kansi yandi ta sambisaka bansukami na masonga, yandi ta nwaninaka bantu ya mawa.” (Yezaya 11:2-4) Bangogo yai kemonisa nde Yezu tavanda Ntotila mosi ya lunungu mpi yina kewilaka bantu mawa. Keti nge tazola kuvanda ti mfumu ya mutindu yai?
8 Kyeleka yankaka ya metala Kimfumu ya Nzambi kele nde: Yezu tayala ve yandi mosi. Bantu yankaka tayala kumosi ti yandi. Mu mbandu, ntumwa Polo kuzabisaka Timoteo nde: “Kana beto ke kangaka ntima, beto mpi ta yalaka ti yandi.” (2 Timoteo 2:12) Ya kyeleka, Polo, Timoteo, mpi bantu yankaka ya kwikama yina Nzambi meponaka tayala kumosi ti Yezu na Kimfumu ya zulu. Bantu ikwa tavanda ti dibaku yina?
9 Mutindu Kapu ya 7 ya mukanda yai kumonisaka yo, na mbona-meso yina bo pesaka ntumwa Yoane, yandi monaka “Mwana-dimeme [Yezu Kristu] me telama na ngumba ya Sioni [na kiyeka na yandi ya kimfumu na zulu]. Bantu mile nkama mosi makumi iya na iya (144 000) vandaka ti yandi. Na ilungi na bo bo me sonika zina ya Mwana-dimeme yina ti zina ya Tata na yandi.” Bantu 144 000 yina kele banani? Yoane yandi mosi ketela beto nde: “Bo vandaka kulanda Mwana-dimeme na bisika yonso ya yandi vandaka kwenda; yandi katulaka bo na kati ya bantu sambu na kupesa bo bonso makabu ya ntete na Nzambi ti na yandi mosi Mwana-dimeme.” (Kusonga 14:1, 4) Ya kyeleka, bo kele balongoki ya kwikama ya Yezu Kristu yina yandi meponaka sambu na kuyala ti yandi na zulu. Na nima ya kufutumuka na bafwa sambu na kuzinga na zulu, ‘bo tayalaka ntoto’ ti Yezu. (Kusonga 5:10) Banda na bilumbu ya bantumwa, Nzambi keponaka Bakristu ya kwikama sambu na kulungisa ntalu ya bantu 144 000.
10 Kusala na mpila nde Yezu ti bantu 144 000 kuyala bantu kele ngidika mosi ya zola. Kikuma mosi kele nde Yezu mezaba disongidila ya kuvanda muntu mpi ya kumona mpasi. Polo kutubaka nde Yezu “ke monaka mpasi kana beto ke bwa na masumu. Sambu Satana vandaka kumeka mfumu na beto ya banganga-Nzambi na mambu yonso bonso yandi ke mekaka beto mpi, kansi yandi salaka masumu ve.” (Baebreo 4:15; 5:8) Bantu yina tayala ti yandi mpi kumonaka mpasi mpi kukangaka ntima ntangu bo vandaka na ntoto. Dyaka, bo nwanaka ti kukonda kukuka mpi maladi ya mitindu yonso. Ya kyeleka, bo tabakisa bampasi yina bantu kekutanaka ti yo!
KIMFUMU YA NZAMBI TASALA INKI?
11 Ntangu Yezu tubaka nde balongoki na yandi fwete samba sambu Kimfumu ya Nzambi kukwisa, yandi tubaka mpi nde bo fwete samba sambu luzolo ya Nzambi kusalama “awa na ntoto bonso na zulu.” Nzambi kele na zulu, mpi banda ntama bawanzyo ya kwikama kesalaka ntangu yonso luzolo na yandi. Kansi, na Kapu ya 3 ya mukanda yai, beto longukaka nde wanzyo mosi ya mbi kuyambulaka na kusala luzolo ya Nzambi mpi yandi pusaka Adami ti Eva na kusala disumu. Na Kapu ya 10, beto talonguka mambu mingi yina Biblia kelongaka na yina metala wanzyo yina ya mbi, ya bo kebingaka Satana Dyabulu. Nzambi kupesaka nzila nde Satana ti bawanzyo yina kuponaka na kulanda yandi, yina bo kebingaka bademo, kubikala na zulu sambu na mwa ntangu. Na ntangu yina, bigangwa yonso ve yina kuvandaka na zulu vandaka kusala luzolo ya Nzambi. Dyambu yai zolaka kusoba ntangu Kimfumu ya Nzambi zolaka kuyantika na kuyala. Yezu Kristu, Ntotila yina bo katukaka kutula na kiti ya kimfumu, zolaka kunwana mvita ti Satana.—Kusonga 12:7-9.
12 Bangogo yai ya kelanda ya kele mbikudulu kemonisa mambu yina zolaka kusalama: “Mono waka ndinga mosi ya ngolo na kati ya zulu ke tuba nde: ‘Ntangu yai Nzambi na beto me gulusa beto! Ntangu yai Nzambi me songa ngolo na yandi bonso mfumu ya nene! Ntangu yai Mesia na yandi me songa kiyeka na yandi! Sambu mpimpa ti mwini muntu yina ke vandaka na meso ya Nzambi na beto sambu na kufunda bampangi na beto [Satana], bo me kula yandi na zulu.’” (Kusonga 12:10) Keti nge memona mambu zole ya mfunu yina verse yai ya Biblia ketendula? Ya ntete, Kimfumu ya Nzambi yina Yezu Kristu keyala meyantika na kuyala. Ya zole, bo melosa Satana na ntoto.
13 Mambu yai zole menataka inki? Sambu na yina metala mambu yina kusalamaka na zulu, beto ketanga nde: “Yo yina nge zulu ti beno bantu ke zingaka kuna, beno vanda na kiese!” (Kusonga 12:12) Ee, bawanzyo ya kwikama yina kele na zulu kele na kyese sambu, mutindu Satana ti bademo na yandi kele dyaka ve na zulu, bantu yonso yina kele na zulu kele ya kwikama na Yehowa Nzambi. Ngemba mpi kuwakana yina lenda suka ve kele kuna. Luzolo ya Nzambi ke na kusalama na zulu.
14 Kansi, inki beto lenda tuba sambu na ntoto? Biblia ketuba nde: “Mawa mingi na ntoto ti na nzadi-mungwa! Sambu Satana me kwisa kukulumuka kuna na beno; yandi me dasuka, sambu yandi me zaba nde ntangu mingi ve me bika na yandi.” (Kusonga 12:12) Satana kele na makasi sambu bo melosaka yandi na ntoto mpi sambu yandi mebikala kaka ti ntangu fyoti. Makasi yina kepusa yandi na kubasisa bampasi, to “mawa,” na ntoto. Na kapu yina melanda beto talonguka mambu mingi ya metala “mawa” yina. Kansi, beto lenda kudiyula nde, Inki mutindu Kimfumu tasala nde luzolo ya Nzambi kusalama na ntoto?
15 Kuvila ve nki kele luzolo ya Nzambi sambu na ntoto. Nge longukaka yo na Kapu ya 3. Na Edeni, Nzambi kumonisaka nde luzolo na yandi kele nde ntoto kuvanda paladisu ya kufuluka ti bantu ya lunungu mpi yina kefwaka ve. Satana kupusaka Adami ti Eva na kusala disumu, mpi yo salaka nde luzolo ya Nzambi sambu na ntoto kulungana ve na ntangu mosi buna kansi luzolo yango kusobaka ve. Tii bubu yai lukanu ya Yehowa kele nde “bantu ya mbote ta zinga na ngemba na ntoto…yo ta vanda ya bo tii kuna.” (Nkunga 37:29) Kimfumu ya Nzambi talungisa mambu yai. Na nki mutindu?
16 Tadila mbikudulu yina kele na Daniele 2:44. Beto ketanga nde: “Na bilumbu ya bantotila yina, Nzambi ya zulu tatula kimfumu mosi yina bo tabedisa ve. Mpi kimfumu yango taluta ve na maboko ya bantu yankaka. Yo tafwa mpi tasukisa bimfumu yai yonso, mpi yo tayala mvula na mvula.” (NW) Dyambu yai kesonga beto nki na yina metala Kimfumu ya Nzambi?
17 Ya ntete, yo kesonga beto nde bo zolaka kutula Kimfumu ya Nzambi “na bilumbu ya bantotila yina,” to na ntangu bimfumu yankaka kele kaka na kuyala. Ya zole, yo kesonga beto nde Kimfumu tazinga kimakulu. Bo tanunga yo ve mpi bo tayingisa yo ve na luyalu yankaka. Ya tatu, beto kemona nde Kimfumu ya Nzambi tanwana mvita ti bimfumu ya inza yai. Kansi, Kimfumu ya Nzambi tanunga. Nsukansuka, yo tavanda luyalu mosi kaka yina tayalaka bantu. Na ntangu yina, bantu tavanda na nsi ya luyalu ya kuluta mbote yina meyalaka bo ntete ve.
18 Biblia kele ti mambu mingi ya kutuba na yina metala mvita ya nsuka yina tasalama na kati ya Kimfumu ya Nzambi ti baluyalu ya inza yai. Mu mbandu, yo kelongaka nde mutindu nsuka kefinama, bampeve ya mbi tapanza luvunu sambu na kukusa “bantotila ya ntoto ya mvimba.” Sambu na nki kikuma? “Sambu na kuvukisa bo [bantotila] kumosi sambu na bitumba ya kilumbu ya nene ya Nzambi Nkwa-Ngolo Yonso.” Bo tavukisa bantotila ya ntoto kumosi na “kisika yina bo kebingaka na Kiebreo Harmagedoni.” (Kusonga 16:14, 16, NW) Sambu na mambu ya baverse zole yina ketuba, bo kebingaka kukonda kuwakana ya nsuka na kati ya baluyalu ya bantu ti Kimfumu ya Nzambi nde mvita ya Har-Magedoni, to Armagedoni.
19 Kimfumu ya Nzambi tasala nki na nsadisa ya Armagedoni? Yindula dyaka nki kele luzolo ya Nzambi sambu na ntoto. Lukanu ya Yehowa Nzambi kuvandaka nde ntoto kufuluka ti bantu ya lunungu mpi ya kukuka yina zolaka kusadila yandi na Paladisu. Inki kesalaka nde lukanu yina kusalama ve bubu yai? Ya ntete, beto kele bantu ya masumu, beto kebelaka mpi kefwaka. Kansi, na Kapu ya 5 beto longukaka nde Yezu kufwaka sambu na beto na mpila nde beto lenda zinga mvula na mvula. Ziku nge keyibuka bangogo yai ya kele na Evanzile ya Yoane: “Nzambi me lutaka kuzola bantu yonso; yo yina yandi pesaka bo mwana mosi yina kele na yandi, sambu konso muntu yina me ndima yandi na ntima na yandi, yandi kufwa ve, kansi yandi kuvanda na moyo ya mvula na mvula.”—Yoane 3:16.
20 Dyambu yankaka kele nde bantu mingi kesalaka mambu ya mbi. Bo ketaka luvunu, keyibaka, mpi kesalaka mansoni. Bo kezolaka ve kusala luzolo ya Nzambi. Nzambi tafwa bantu yina kesalaka mambu ya mbi na mvita na yandi ya Armagedoni. (Nkunga 37:10) Kansi kikuma yankaka ya kesala nde luzolo ya Nzambi kusalama ve na ntoto kele nde baluyalu kesyamisaka ve bantu na kusala yo. Baluyalu mingi kevandaka ngolo ve, nku, to ya kubeba. Biblia ketubaka pwelele nde: “Bantu ya nkaka kele bamfumu ebuna bankaka ke mona mpasi na maboko na bo.”—Longi 8:9.
21 Na nima ya Armagedoni, bantu tavanda na nsi ya luyalu kaka mosi, Kimfumu ya Nzambi. Kimfumu yina tasala luzolo ya Nzambi mpi tanatila bantu balusakumunu ya kitoko. Mu mbandu, yo takatula Satana ti bademo na yandi. (Kusonga 20:1-3) Bo tasadila ngolo ya kimenga ya Yezu na mpila nde bantu ya kwikama kubela mpi kufwa dyaka ve. Dyaka, na nsi ya luyalu ya Kimfumu bantu tavanda ya kukuka sambu na kuzinga mvula na mvula. (Kusonga 22:1-3) Ntoto takituka paladisu. Ebuna, Kimfumu tasala nde luzolo ya Nzambi kusalama na ntoto mpi tasantisa zina ya Nzambi. Yo ketendula inki? Yo ketendula nde nsukansuka na nsi ya Kimfumu ya Nzambi bantu yonso yina tavanda na luzingu tapesa zina ya Yehowa lukumu.
INKI NTANGU KIMFUMU YA NZAMBI YANTIKAKA KUSALA?
22 Ntangu Yezu kuzabisaka balongoki na yandi na kusamba nde, “Kimfumu na nge kwisa,” yo vandaka pwelele nde Kimfumu zolaka ve kukwisa na ntangu yina. Keti yo kwisaka ntangu Yezu tombukaka na zulu? Ve, sambu Piere ti Polo kutubaka nde na nima ya lufutumuku ya Yezu, mbikudulu yina kele na Nkunga 110:1 kulunganaka na yandi: “Mfumu Nzambi tubilaka ntotila na mono nde: ‘Kwisa kuvanda awa na diboko na mono ya [kitata] tii kuna mono ta tula bambeni na nge na nsi ya makulu na nge.’” (Bisalu 2:32-35; Baebreo 10:12, 13) Yo lombaka nde nsungi mosi ya kuvingila kuluta.
23 Sambu na bantangu ikwa? Na mvu-nkama ya 19, balongoki ya kyeleka ya Biblia kubakisaka nde nsungi ya kuvingila zolaka kusuka na mvu 1914. (Sambu na yina metala dati yai, tala Appendice.) Mambu ya inza yina kuyantikaka na mvu 1914 kendimisaka nde balongoki yai ya Biblia kutubaka kyeleka. Kulungana ya bambikudulu ya Biblia kemonisa nde na mvu 1914, Kristu kumaka Ntotila mpi Kimfumu ya zulu ya Nzambi yantikaka kuyala. Yo yina, beto kezinga na “nsungi fyoti ya ntangu” (NW) yina mebikala na Satana. (Kusonga 12:12; Nkunga 110:2) Beto lenda tuba dyaka ti kivuvu yonso nde ntama mingi ve Kimfumu ya Nzambi tasala nde luzolo ya Nzambi kusalama na ntoto. Keti nge kemona nde yo kele nsangu ya kitoko? Keti nge kendima nde yo kele ya kyeleka? Kapu yina kelanda tasadisa nge na kubakisa nde Biblia kelongaka mpenza mambu yai.
MAMBU YINA BIBLIA KELONGAKA
- Kimfumu ya Nzambi kele luyalu ya zulu yina Yezu Kristu kele Ntotila, mpi Nzambi mebakaka bantu 144 000 sambu na kuyala ti yandi.—Kusonga 14:1, 4.
- Kimfumu yantikaka kuyala na mvu 1914, mpi banda ntangu yina bo melosaka Satana na ntoto.—Kusonga 12:9.
- Ntama mingi ve Kimfumu ya Nzambi tafwa baluyalu ya bantu, mpi ntoto takituka paladisu.—Kusonga 16:14, 16.
Bangyufula ya Kulonguka
1. Inki kisambu ya mezabanaka mingi beto tatadila ntangu yai?
2. Tanga mambu tatu na kati ya mambu yina Yezu kulongaka balongoki na yandi na kulomba na kisambu.
3. Beto kele ti mfunu ya kuzaba nki na yina metala Kimfumu ya Nzambi?
4. Kimfumu ya Nzambi kele inki, mpi nani kele Ntotila na yo?
5. Kimfumu ya Nzambi tayala katuka na wapi, mpi yo tayala inki?
6, 7. Inki kesala nde Yezu kuvanda Ntotila ya kuluta mbote?
8. Banani tayala ti Yezu?
9. Bantu ikwa tayala ti Yezu, mpi nki ntangu Nzambi yantikaka na kupona bo?
10. Sambu na nki mutindu Yezu ti bantu 144 000 tayala bantu kele ngidika ya zola?
11. Sambu na nki Yezu kutubaka nde balongoki na yandi fwete samba sambu luzolo ya Nzambi kusalama na zulu?
12. Inki mambu zole ya mfunu Kusonga 12:10 ketendula?
13. Inki kusalamaka ntangu bo losaka Satana na ntoto?
14. Inki mesalamaka sambu bo melosaka Satana na ntoto?
15. Luzolo ya Nzambi sambu na ntoto kele inki?
16, 17. Daniele 2:44 kesonga beto nki na yina metala Kimfumu ya Nzambi?
18. Inki kele zina ya mvita ya nsuka na kati ya Kimfumu ya Nzambi ti baluyalu ya inza yai?
19, 20. Inki kesalaka nde luzolo ya Nzambi kusalama ve na ntoto bubu yai?
21. Inki mutindu Kimfumu tasala nde luzolo ya Nzambi kusalama na ntoto?
22. Inki mutindu beto mezaba nde Kimfumu ya Nzambi kukwisaka ve ntangu Yezu kuvandaka na ntoto to mbala mosi na nima ya lufutumuku na yandi?
23. Inki ntangu Kimfumu ya Nzambi yantikaka kuyala? (b) Inki beto tatubila na kapu yina kelanda?
Longuka Mambu Mingi
MANAKA YA KULONGUKA BIBLIA
Sambu na Nki Beto Fwete Longuka Biblia?
Biblia ke pesaka bamilio ya bantu na nsi-ntoto ya mvimba bamvutu na bangiufula ya mfunu ya luzingu. Keti nge ta zola kuvanda na kati ya bantu yina?


text:
Kinsasa
Kinsasa (zina ya ntama vwandaka Léopoldville) kele mbanza ya kimfumu na mbanza luta nene ya Repubilika ya Kôngo ya Dimokalasi. Yau kele mpe kizunga. Yau kele mbanza ya zole na bunene na kati ya bansi ya kifalanse, na nima ya Paris.
Ndambu ya nene ya Kinsasa kele nseke na mfinda. Komina ya Maluku na lunene yau ke yalumuka na zulu ya 79% ya yinsi ya Kinsasa. Nkati ya mbanza, Gombe, kele na banzo-zulu mingi, yina luta meta 50 na nda, na mbandu Building Gécamines, Building Sozacom, Immeuble CICC, na Building RTNC.
Contents
Bantu[soba | edit source]
Bantu ya kisina ya ndambu ya Kinsasa vwandaka bateke na bahumbu.
Ndinga luta mfunu ya Kinsasa kele Lingala, kansi bankwa Kinsasa ke tuba mpe bandinga ya nkaka: Kifalanse, Kikongo, Kiswahili na Tshiluba. Na bandambu ya nkaka (na mbandu: Ngaba, Masina, Bumbu, Kimbanseke na bakabu ya Ndjili) bantu ke tuba kikongo.
Bandambu[soba | edit source]
Kinsasa kele na bakomina 24.


text:
Inki Kele Mambu ya Mpa na JW.ORG?
KUZINGA NA KUWAKANA TI MINSIKU YA BIBLIA
Ngolo Ke Katukaka na Kusadila Yehowa
Verse mosi ya Biblia ndimisaka Hércules nde yandi lenda yambula kikalulu na yandi ya kuwa makasi mpi kulwata kimuntu ya mpa yina ta kumisa yandi muntu ya pima mpi ya ke zolaka bantu.
LUKUTAKANU YA DISTRIKE
Lukutakanu ya Distrike na Ndinga ya Tagalog na Roma—“Lukutakanu Mosi ya Nene ya Dibuta!”
Sambu na Bambangi ya Yehowa mingi yina ke tubaka ndinga ya Tagalog na Eropa, yo vandaka mbala ya ntete ya kusala lukutakanu ya distrike ya bilumbu tatu na ndinga na bo.
KISALU YA KUBASISA MIKANDA
Congo (Kinshasa): Kisalu ya Kukabula Mikanda Yina Ke Tendulaka Biblia
Bambangi ya Yehowa ke salaka banzietelo ya mpasi konso ngonda sambu na kukabula ba Biblia mpi mikanda yina ke tendulaka Biblia na bantu na Congo (Kinshasa).
KISALU YA KUSAMUNA
Bambangi ya Yehowa Me Kwenda Kusosa Bantu ya Babwala ya Canada
Bambangi ya Yehowa ke zabisa nsangu ya Biblia na bandinga mingi yina bantu ya babwala ke tubaka sambu na kusadisa bo na kuzaba Ngangi na ndinga na bo.
BISALU YA KUTUNGA
Kimvuka ya Bafoto ya 1 ya Philippines (Yantika Februari 2014 tii na Mayi 2015)
Bambangi ya Yehowa ke tunga banzo ya mpa mpi ke yidika banzo ya ntama na betele ya Philippines na mbanza Quezon.
KISALU YA KUBASISA MIKANDA
Bafoto Yina Ke Kumisaka Mikanda Kitoko
Inki mutindu bampangi na beto ke kangaka bafoto yina ke kumisaka mikanda mpi mambu yina beto ke sonikaka kitoko?
KISALU YA KUSAMUNA
Bo Ke Tambula na Nzadi -Mungwa Sambu na Kulonga
Bambangi ya Yehowa ke sadila metode mosi sambu na kukwenda kulonga nsangu ya Biblia na bantu yina ke zingaka na bisanga ya fioti ya bo ke bingaka Halligen.
BISALU YA KUTUNGA
Kimvuka ya 3 ya Bafoto ya Warwick (Yantika na Yanuari Tii na Aprili 2015)
Yantika na Februari, bampangi kiteso ya 2 500 vandaka kusala konso kilumbu, mpi bantu kiteso ya 500 vandaka kukwisa konso mposo. Tala mutindu kisalu ke salama.
KISALU YA KUBASISA MIKANDA
Insi Estonie Me Ndima “Kima Mosi ya Nene”
Bo ponaka Biblia—Mbalula ya Nsi-Ntoto ya Mpa na ndinga ya Estonie sambu na kufwanisa yo ti mikanda ya nkaka yina basikaka na ndinga ya Estonie na mvu 2014.
KISALU YA KUBASISA MIKANDA
Biblia ya Ofele ya Kuwidikila Yina Bantu Mingi Ke Tanga
Sambu na bantu yina Biblia ke tubila, bo ta sadila bantu mingi sambu na kukotisa ndinga ya Mbalula ya Nsi-Ntoto ya mpa yina bo tomisaka na 2013.
LUZINGU NA BETELE
Kusonga Biblia Yina Ke Pesa Zina ya Yehowa Lukumu
Beto kangulaka kisika yai ya kitoko ya kusonga Biblia na babiro na beto ya nene na 2013. Bantu me pesaka ba Biblia mingi ya mfunu mpi ya ke monanaka ve mingi.
KISALU YA KUSAMUNA
Bo Me Kwenda Kulonga Nsangu ya Biblia Ntama na Nordi
Ata bo ke kutana ti mambu ya mpasi, Bambangi ya Yehowa ke lutisa bilumbu mingi na babwala ya ntama sambu na kusadisa bantu yina ke sepelaka kulonguka Biblia.
MIKANDA & TUMIKANDA


text:
Kisilamu
Kisilamu (kilabu: الإسلام; al-islaam) kele lukwikilu ya nene mingi. Ngogo ya mukwikili ya kisilamu kele musilamu (kilabu: مسلم; muslim) to muzuluma (kifalanse: musulman).
Kisilamu me butuka na Arabia na mvu-nkama ya nsambwadi, nga basilamu ya kisina vanda balabu ye badawi. Bubu yayi basilamu mingi kele bankaka na balabu: baswahili, bangwana, bahausa, baturki, bafarsi, bapaki, badjawa ye bantu ya nkaka.
Muhamadi vanda ngunza ya kisilamu. Nzambi me tubaka na yandi ye yandi me tubaka na bantu. Nlandi mosi me sonika ngogo ya Muhamad na Korani, muntu kele mukanda ya santu ya kisilamu.
Balukwikilu ya kisina ya kisilamu kele:


text:
Inki Kele Kinsweki Sambu na Kuvanda na Kiese na Dibuta?
Nge ke yindula nde yo kele . . .
zola?
mbongo?
kima ya nkaka?
MAMBU YINA BIBLIA KE TUBAKA
“Kiese na bantu yina ke waka ndinga ya Nzambi mpi ke landaka yo!”—Luka 11:28, Mbalula ya Nsi-Ntoto ya Mpa.
YO LENDA TENDULA INKI SAMBU NA NGE
Nge ta zwa zola ya kieleka.—Baefezo 5:28, 29.
Nge ta vanda ti luzitu ya masonga.—Baefezo 5:33.
Nge ta vanda na lutaninu ya kieleka.—Marko 10:6-9.
KETI BETO LENDA KWIKILA KIBENI MAMBU YINA BIBLIA KE TUBAKA?
Ee, sambu na bikuma kiteso ya zole:
Nzambi kele na Kisina ya dibuta. Biblia ke tubaka nde “konso dibuta . . . me bakaka zina na yo” na Yehowa Nzambi. (Baefezo 3:14, 15) Na bangogo ya nkaka, dibuta kele sambu Yehowa salaka yo. Yo ke tendula inki?
Mu mbandu: Kana nge me dia madia mosi ya ntomo mpi nge ke zola kuzaba bima yina bo tulaka na kati, nge ta yula nani? Nge ta yula muntu yina lambaka yo.
Mutindu mosi, sambu na kuzaba mambu yina ke salaka nde dibuta kuvanda na kiese, beto fwete lomba lusadisu ya Yehowa, Muntu yina kele na kisina ya dibuta.—Kuyantika 2:18-24.
Nzambi ke kudibanzaka sambu na nge. Mabuta fwete sosa bandongisila ya Yehowa, yina yandi ke pesaka na nsadisa ya Ndinga na yandi. Sambu na nki? “Sambu yandi ke kudibanzaka sambu na beno.” (1 Piere 5:6, 7) Yehowa ke kudibanzaka sambu na mambote na nge—mpi bandongisila na yandi ke butaka mbuma ya mbote ntangu yonso!—Bingana 3:5, 6; Yezaya 48:17, 18.
KUDIYULA
Inki mutindu nge lenda vanda bakala, nkento, to kibuti ya mbote?
Biblia ke pesa mvutu na ngiufula yai na BAEFEZO 5:1, 2 mpi na BAKOLOSAI 3:18-21.
Longuka Mambu Mingi
MIKANDA & TUMIKANDA
Dibuta na Nge Lenda Vanda na Kiese
Nge lenda vanda ti makwela mpi dibuta ya kiese kana nge ke sadila minsiku ya Biblia.


text:
Mazulunalu Linɔ́ngi ya Mosɛnzɛli ye Lamuká!
Mazulunalu metu ma malongi ma Bibidiya bafweni ulobula mawu mu zindinga uluta 200, keti mu nding’a bidimbu. Linɔ́ngi ya Mosɛnzɛli ditendulanga mambu matasalama ha n’toto mu nzila ya bisakwedi bia Bibidiya. Ditalembaka mbundu za batu ye nsangu za mboti za Imfumu kia Nzambi ye disadisa batu bakwikila Yezu Kristu. Lamuká! dihoyila mpila y’ulutila mampasi ma luzingu ye ditasiamisa ukangama kwetu kwa bilaka bia n’toto’a mpa wa ngemba kahana n’Hangi’a zulu ye n’toto. Sola ndinga mosi mu n’longa zindinga ye niema Usosa m’umona mazulunalu ye maforma mamena mu ndinga yayi.


text:
Nani Yantikaka Kimvuka ya Bambangi ya Yehowa?
Na ntangu na beto, kimvuka ya Bambangi ya Yehowa yantikaka na nsuka ya mvu-nkama ya 19. Na ntangu yina, kimvuka mosi ya fioti ya balongoki ya Biblia yina vandaka kuzinga pene-pene ya mbanza Pittsburgh, na provense ya Pennsylvanie, na États-Unis, yantikaka kulonguka Biblia mbote-mbote mpi na dikebi yonso. Bo vandaka kufwanisa malongi ya mabundu ti mambu yina Biblia ke longaka mpenza. Bo yantikaka kusonika mambu yina bo longukaka na mikanda, na bazulunalu mpi na zulunalu yina bo ke bingaka bubu yai Nzozulu ya Nkengi
Charles Taze Russell vandaka na kati ya kimvuka yina ya balongoki ya kieleka ya Biblia. Ata Russell vandaka kutwadisa kisalu ya kulonga bantu Biblia na ntangu yina mpi vandaka muntu ya ntete yina sonikaka Nzozulu ya Nkengi, yandi salaka ve dibundu mosi ya mpa. Lukanu ya Russell mpi ya Balongoki ya nkaka ya Biblia vandaka ya kulonga malongi ya Yezu Kristu mpi kulanda bikalulu ya dibundu ya Bukristu ya mvu-nkama ya ntete. Sambu Yezu Muntu yantikaka dibundu ya Bukristu, beto ke ndimaka nde yandi muntu kele mfumu ya kimvuka na beto.—Bakolosai 1:18-20.


text:
Nkenda ya 45: Kusabuka ya masa Yurdani
TALA bana ya Israele kesabuka Masa Yurdani! Masa na yau mekwenda na wapi? Na nsungi yai ya mvula kenokaka mingi, mpi ka mwa ntangu na ntwala, masa vandaka kuluta na ngolo yonso. Kansi, ntangu yai masa yonso meyuma mpi bana ya Israele keluta na ntoto ya kuyuma bonso na Nzadi Mungwa! Inki meluta?
Na kilumbu ya kusabuka Masa Yurdani, Josué tubaka na bana ya Israele, na kulungisa lukanu ya Jéhovah nde: ‘Banganga-Nzambi yonso kubaka sanduku ya ngwakana mpi kuluta na ntwala na beto. Ntangu bau takotisa makulu na bau na Masa ya Yurdani, masa taluta dyaka ve.’
Banganga-Nzambi bakaka sanduku, mpi bau yantikaka na kukwenda na ntwala ya bantu yonso. Ntangu bau kumaka na lweka ya Yurdani, bau kotaka mbala mosi na masa. Masa vandaka kuluta ngolo mpi nzadi vandaka mudindu. Kansi, ntangu banganga-Nzambi tulaka makulu na bau na kati, masa yantikaka na kuyuma! Yau vandaka kidimbu ya nkumbwa! Jéhovah kangisaka masa, mpi yau yumaka nswalu-nswalu!
Banganga-Nzambi yina vandaka kunata sanduku ya ngwakana kutelamaka na kati-kati ya nzadi yina vandaka ya kuyuma. Beno kemona bau na kifwanisu? Bau bikalaka pana mutindu yina tii kuna bantu yonso sabukaka Masa Yurdani!
Ntangu bantu yonso sabukaka, Josué tubaka na bantu ya kikesa 12 nde: ‘Beno kwenda na masa kisika yina banganga-Nzambi ya kenata sanduku ya ngwakana metelama. Beno baka matadi12 mpi beno tabumbika yau na kisika ya beno talala. Na bilumbu yina takwisa, ntangu bana na beno tayula ntendula ya matadi yina, beno tasonga bau nde masa ya Yurdani yumaka na ntangu yina sanduku ya ngwakana ya Jéhovah yantikaka na kusabuka nzadi. Matadi yina tayibusa beno kidimbu yai ya nkumbwa!’ Josué tungisaka mpi matadi 12 na kisika yina banganga-Nzambi kutelamaka.
Na nsuka, Josué tubaka na banganga-Nzambi yina vandaka kunata sanduku ya ngwakana na kubasika na masa. Kaka na ntangu bau kumaka na ndambu yankaka, nzadi yantikaka dyaka kuluta.
Yozue 3:1-17; 4:1-18.
Bangyufula
- Inki dyambu ya kuyituka Yehowa kusalaka sambu bantu ya Izraele kusabuka Masa Yordani?
- Inki bisalu ya kemonisa lukwikilu yo lombaka nde bantu ya Izraele kusala sambu na kusabuka Masa Yordani?
- Sambu na nki Yehowa kutubilaka Yozue na kuvukisa matadi 12 ya nene yina bo bakaka na kati-kati ya nzadi?
- Inki kusalamaka ntangu banganga-Nzambi kubasikaka na Yordani?
Bangyufula ya ngika
- Tanga Yozue 3:1-17.
Mutindu disolo yai memonisa yo, inki beto fwete sala sambu na kubaka lusadisu mpi balusakumunu ya Yehowa? (Yoz. 3:13, 15; Bing. 3:5; Yak. 2:22, 26)
Masa ya Yordani kuvandaka nki mutindu ntangu bantu ya Izraele kusabukaka sambu na kukota na Ntoto ya Lusilu, mpi nki mutindu mambu yango kupesaka zina ya Yehowa lukumu? (Yoz. 3:15; 4:18; Nk. 66:5-7)
- Tanga Yozue 4:1-18.
Sambu na nki kikuma bo bakaka matadi 12 na Yordani mpi bo tulaka yo na Gilgali? (Yoz. 4:4-7)


text:
NGIUFULA 19
Inki Mambu Kele na Mikanda ya Biblia?
MASONUKU YA KIEBREO SCRIPTURES (“KUWAKANA YA NTAMA”)
PANTATEKI (MIKANDA 5):
Kuyantika, Kubasika, Levi, Kutanga, Kulonga
Yantika na lugangu tii ntangu dikanda ya ntama ya Izraele salamaka
MIKANDA YA MASOLO (MIKANDA 12):
Yozue, Bazuzi, Ruti
Kukota ya Izraele na Ntoto ya Lusilu mpi mambu yina salamaka na nima
1 ti 2 Samuele, 1 ti 2 Bantotila, 1 ti 2 Bansangu
Disolo ya dikanda ya Izraele tii ntangu Yeruzalemi fwaka
Esdrasi, Nehemia, Estere
Disolo ya Bayuda na nima ya kubasika na kimpika na Babilone
MIKANDA YA BAPOEMI (MIKANDA 5):
Yobi, Bankunga, Bingana, Longi, Nkunga ya Salomo
Kimvuka ya mambu ya mayele mpi ya bankunga
MIKANDA YA BAMBIKUDULU (MIKANDA 17):
Yezaya, Yeremia, Bidilu, Ezekiele, Daniele, Ozea, Yoele, Amosi, Obadia, Yonasi, Mika, Nahumi, Habakuki, Sefania, Agai, Zekaria, Malaki
Bambikudulu, to mambu yina bo tubaka na ntwala, sambu na bansadi ya Nzambi
MASONUKU YA KIGREKI YA BUKRISTU (“KUWAKANA YA MPA”)
BAEVANZILE IYA (MIKANDA 4):
Matayo, Marko, Luka, Yoane
Disolo ya luzingu mpi kisalu ya Yezu
BISALU YA BANTUMWA (MUKANDA 1):
Disolo ya luyantiku ya dibundu ya Bukristu mpi kisalu ya kimisionere
MIKANDA (21):
Baroma, 1 ti 2 Bakorinto, Bagalatia, Baefezo, Bafilipi, Bakolosai, 1 ti 2 Batesalonika
Mikanda yina bo sonikilaka mabundu ya Bukristu
1 ti 2 Timoteo, Tito, Filemoni
Mikanda yina bo sonikilaka Bakristu mosi-mosi
Baebreo, Yakobo, 1 ti 2 Piere, 1, 2, ti 3 Yoane, Yude
Mikanda yina bo sonikilaka Bakristu yonso
KUSONGA (MUKANDA 1):
Bambona-meso ya kele bambikudulu yina bo pesaka ntumwa Yoane


text:
Aweyi Ndenda Yambulwila Yindula Ngindu za Vukana?
Mana olenda vanga
Toma sola akundi aku. Avo akundi aku a sikola bayantikidi mokenena mambu ma zumba, okala yau entwadi dilenda kala diampasi muna lunga-lunga e ngindu zaku. Nkumbu miayingi olenda yambula e moko kiaki lembi songa vo u nkwa unsongi wasaka yo lembi vezwa.
Venga e nsaka zambi. O unu, nsaka zayingi zisokwanga muna sikamesa luzolo lwa tá zumba. Alweyi i luludiku lwa Nkand’a Nzambi muna diambu diadi? “
Mbula twayikiànzisa muna nsafu wawonso wa nitu yo mwanda, tuzikul’o velela muna vumi wa Nzambi.” (2 Korinto 7:1) Venga konso nsaka zisikamesanga luzolo lwa tá zumba.
Sungamena vo: Luzolo lwa vukana ke diambu diambi kwandi ko. Vana ntandu, Nzambi wavanga nkento yo yakala kimana bazolana yo vukana muna longo. Muna kuma kiaki, avo omwene luzolo lwa vukana, kuyindula ko vo u muntu ambi.
Longi: Olenda sola mambu mana osia muna ngindu zaku. Olenda kala wavelela avo osolele ngindu ye fu yambote.


text:
Lusungiminu ya Lufwa ya Yezu
Mbala mosi konso mvula na bisika mingi na ntoto ya mvimba, beto ke yibukaka lufwa ya Yezu. Beto ke salaka yo sambu yandi songaka balongoki na yandi nde: “Beno landa kusala yo sambu na kuyibuka mono.” (Luka 22:19) Mbala ya nima ya beto ta sala yo ta vanda na:
Kizole, Aprili 11, 2017.
Beto ke bingisa nge na kwisa kuvukana ti beto na diambu yai ya mfunu. Lukutakanu yai, bonso balukutakanu na beto yonso, ke vandaka sambu na bantu yonso. Bisika kele ya ofele mpi beto ke salaka ve nsisani.
Longuka Mambu Mingi
Sambu na Nki Beto Fwete Longuka Biblia?
Biblia ke pesaka bamilio ya bantu na nsi-ntoto ya mvimba bamvutu na bangiufula ya mfunu ya luzingu. Keti nge ta zola kuvanda na kati ya bantu yina?


text:
Akweyi Kutukanga e Nzimbu Zisadilwanga e Salu Kieno?
E nzimbu zisadilwanga e salu kieto kia samun’e nsangu zambote, entete mu tukau twamvevo twa Mbangi za Yave zitukanga. Muna tukutakanu kweto, ke mulombwanga nzimbu ko ngatu tini kiekumi. (Matai 10:
Wau vo ke tuna ye mfumu za mabundu ko ana befutwanga, e nzimbu zeto zitoma sadilwanga muna salu kieto. Vana ntandu, Mbangi za Yave ke befutwanga ko mu kuma kia samuna nsangu zambote muna nzo ye nzo. E fulu yeto ya nsambila, ke yantalu ko.
Tukau twawonso tufilwanga muna mavula ma Mbangi za Yave tusadilwanga mu sadisa awana bebwilwanga e sumbula, misionario, akengi a zunga, tunga fulu ya nsambila muna nsi za usukami, nieteka yo kaya Nkand’a Nzambi ye nkanda miakaka mia Kikristu.
Konso muntu muna luzolo lwa yandi kibeni, ovananga tukau mu kuma kia nsatu za nkutakani ye salu kia umbangi mu nza yawonso. Konso ngonde, e nkutakani zawonso zizayisanga kwa nkangu e ntalu a nzimbu za tukau batambwidi ye una zisadilu.
ZAYA DIAKA MAYINGI
Akweyi Mbangi za Yave Bebakilanga Nzimbu za Salu Kiau?
Zaya una tukau tuvaninwanga mu nza yawonso.


text:
Nani Wayantika Dibundu Dieno?
E nkubik’a Mbangi za Yave mu lumbu yeto, yayantika muna mvu wa 1870. Muna mvu wauna, buka kiandwelo ki’Alongoki a Nkand’a Nzambi bazingilanga lukufi ye mbanz’a Pittsburgh, Pennsylvania, kuna Estados Unidos, bayantika vavulula Nkand’a Nzambi. Batezanesanga malongi malongwanga muna mabundu ye malongi makieleka ma Nkand’a Nzambi. Bayantika soneka mana balongokanga muna nkanda, zulunalu ye finkanda fiyikilwanga owau vo Eyingidilu
Mosi muna buka kiakina ki’Alongoki awaya aziku a Nkand’a Nzambi i Charles Taze Russell. Kana una vo Russell wavitang’o ntu muna salu kia longa Nkand’a Nzambi yo yantika vaikisa Eyingidilu, kavanga dibundu diampa ko. Nze buka, ekani dia Russell ye Alongoki akaka a Nkand’a Nzambi diatoma zayakana, i sia vo, samuna malongi ma Yesu Kristu yo landa mavangu ma nkutakani y’Akristu a tandu kiantete. Wau vo Yesu wayantika Kikristu, yandi wayantika e nkubik’eto.


text:
NO. 5 2016 Akweyi Tulenda Sololwela Lufiaulwisu?
Tu Aki Nani Yeto Mbangi za Yave?
Mu makanda ma mpila mu mpila tutukanga yo vova ndinga zaswaswana, kansi tusalanga entwadi y’ekani dimosi. Vana ntandu, tuyangalelanga zitisa Yave wa Nzambi Nsonekesi a Nkand’a Nzambi ye Nsemi a lekwa yawonso. Tuvanganga mawonso mu tanginina Yesu Kristu yo yangalela yikilwa vo Akristu. Konso muntu mu yeto ovaulanga ntangwa mu sadisa wantu bazaya oma ma Nkand’a Nzambi ye Kintinu kia Nzambi. Wau vo tusilanga akaka umbangi mu kuma kia Yave wa Nzambi ye Kintinu kiandi, tuyikilwanga vo Mbangi za Yave.
Kota mu nzil’eto ya Internet. Tanga Nkand’a Nzambi mu Internet. Zaya mayingi mu kuma kieto ye mana tukwikilanga.


text:
Ukamba wa mabulu ye mankelele
L'amitié entre le loup et la perdrix
Conte Kikongo
Mucaba, Província de UígeAngola
Conteur
Joaquim Nsunda
Niveau
primaire
Mbulu ye Nkelele bazinganga kwawu kyambote. Kunsuka, ngundi a mbulu wayela. Wawu kayela bayenda kwa nganga. Nganga wavova kwa mbulu vo:
E`nlongo milenda sasula ongudi aku nsala za Nkelele.
Mbulu wabokela nkundi andi:
— Enkundia ame ongudi ame oyelele.
Owawu ongeye olenda kala ye nsala za Nkelele watukuna ensala zaku wampanazo. Nkelele wavanga ezolela ya `nkundi andi, watukuna ensala zandi wavanazo kwa Mbulu. Bayenda kwa nganga. Ongudi a Mbulu wasasuka, wawu kasasuka, bazinga, bazinga, bazinga. Kuna nsuka ongudi ya Nkelele wayela. Bayenda dyaka kwa nganga. Wawu bayenda kwa nganga, wubalombele o`nkanda a Mbulu. Mbuta Mbulu, ngudi ame oyelele. Aweyi tuvanga wawu e? Ngyele kwa nganga yandi wundombele o`nkanda aku mpasi vo ongudi ame kasasuka. Ombulu kazola ko. Wavavuka fyoti vandambu ye wavova: “vutukila dyaka” onganga olombele vo ongeye ofwete kunsadisa nga wuna yasadisila mu kumvana o`nkanda aku. Omono, ongudi ame wayela kena, wawuna yavanga muna nsala zame wuna mpe ovanga muna `nkanda aku mu sadisa ongwame. Wawu kawawowo, ombulu ovavukidi vana fulu kyokyo yo vova vo:
— kifwa, kifwa, kifwa ekikundi kyaki (2 bis)
Onkelele wavova dyaka: “mono yakusadisa muna ntangwa yayina. Yadi kala ye nsala zame, yavanazo mu sadisa ongudi aku, wawu ongudi ame oyelele, kuzolele kunsadisa ko! Ekuma?
— kifwa, kifwa, kifwa ekyaki ekikundi (2 bis)
Wawu wamanina ekikundi kya Mbulu yo Nkelele aya bakala yo zola kwayingi.
Longi:
Ozola yovo ekikundi kyasikila kina kizingilanga. Vo kikundi kekina kyasikila ko yo lembi kala ye ngwizani endambu ye ndambu, kifwete manina owu wamanina ekikundi kya Mbulu yo Nkelele.


text:
KINGANA KYA NKONGO A NZAU
Ngwâl'ezi! Zîza!
kingana kya nkongo a nzau.
Vakala mu vata dimosi, tâta Ndyôyo, wakala nkongo wakatula-katula. Mpakasa, nsîzi, nkayi, mwânga-mwânga. Kumeki n’kutu ko mu kisonga, wâna ngudi ândi kafwete guta wan'kaka. Va luta lumbu yanda, m'vengele wizi kota. Kânsi kuna mfînda, malênge, mankondo ye yâzi ya ngazi, savo, dilu. Bulu kya nsisi kya mpila yoyo, nani kwâni lênda kyo kula evo...Taanga mu la kwa n'samu.
Savu kya Mvîndu a Mwân'a n'swa
Ngwâl'êzi! Zîza!
Vakala mu vata dya tâta kingândi, tâta nki kabakânga ye mâma ni lênda. Mu lumbu yîna, nsatu isakidi. Vo ka nsaki ko, ndûnda. Vo ka ndûnda ko, madêzo. Ye madêzo nkutu mayantikidi manisa. Tâta dyodyo ye ngudi yoyo bakala ye mwân'âwu. N'kênto têle kwa n'kaz'ândi: "E s'ândi a bâna, o! lumbu yawônso nsaki ye nsaki. Nge mpe dingalêle kwâku.Ku mavya, nsaki se ivwa kwa nkayi. Madyôko meti toma sakanenwa kwa nsîzi, ngeye lêka ye lêka. Mwâna se kavwa bwâk'e nsuki, kadi e dya kwa mbote nkatu. Nikuzuk'e! Vwandalala fwa kwa taya!. Lumbu kya lânda, mu n'syûka na mya, tânzi va kôko, tâta kumbalele kuna mfînda. Nti a ngyikila n'tâmbu uzengolo, n'singa misôsolo, kulu itomene vangululwa. maza matyamwînu vâna. Mu n'syûka mya lânda, nkayi wizi kisonga vo yândi kwâni weti kwiza bula bâle muna vya.
Muna nkôkela, tâta sidi sîsa bya wônso bifwanukîni mu gyikil'e n'tâmbu. Ta kwa nzaki, n'tâmbu itintamene.
Tâta wele lêka kwâni. Muna menemene, n'tâmbu
wakubuka; nkayi wakwêtama. Nkayi ikokwêlo, koko dya nkayi! kipôyi kivangamene, te ye kuna vata, vana mwêlo a nzo i yila! Nkayi tanunu n'kânda, malônga, kadi mu ntângu yîna, vata dya wo bafwete dya, yantikila kwa mfumu a vata. Kônso nzo ye fipidi fyândi.Malônga mazyêtele, nzo muna nzo. Mâma ni Lênda, ka nânga n'kutu ku mavya ko. Nsakula madyôko yâ kasidi zatuna. Kinsevelela mu n'nwa, ngyambila kuna maza, zitomene. Mvyôzi kaka ye n'kûnga mu n'nwa. Nzûngu ye malônga matomene sukulwa. Ngyanza mpe wâna itomene gyuma. Mwîni a mbângala!
I tu! tu ! tu!... sûpu dya n'kululwa n'tima, kadi kolo kabayel'êti ku mavya ko, mfundi a n'syûka wâna ivîdîngi; yandwâkila mpe isîdîngi kuna sânza, mûntu kun'didila nsatu nkatu. Bu kavwândila nzûngu, se we nsûnga. Ka za "kîbe mazi " ko. Kânsi keti dizudi, keti kupidi ye yîma yan'kaka ya nsûnga. Nzûngu vana tiya kya bokota. N'suni utomene vya. Luku mpe lo lwa mpêmbe, wâna lweti futumuka ye kwenda mwângi e nsângu. A nkazi ngyumbula mpe ka alêle ko; kwiza bônga byô bazolele mu kwenda kubika wîki mu vîngila ngyizulu a bâna...
Ntângu ifwêne, mbila itêlo kwa mwâna, lônga edi ye mfûndi a tiya ye fi ndûngu fya nkaba. Mwâna bukadya, kadya, kadya, ku nsuka kalêndele dyâka telama ko. Vumu kidibalêle ne kya mwâna nuni. Mafuta mele bongwa muna n'tûtu, i vînza vumu kya mwâna kadi lêka n'kutu kalêndele ko dyâka ko. Nkya ntângu yoyo, nânga wôla ya nâna ya mpîmpa. Ku nima tulu twa mwâna twîzidi. Se tadi: mu katikati kwa mpîmpa, mwâna sikamêse ngudi ândi kenda kum'fila ku mbazi kadi vumu kibulunguti. Ngudi sikamese yakala dyândi. Ye mabibi ma mwîni, se kakilêndele ko. Zâyisi nkaz'ândi ka nata mwâna ku mbazi. Tala kaka, nsûngi a tombe! Nkento yândi vo, mbote ka kônkama kwândi vana kônko kya nzo. Se vo ka dyâmbu ko. Mwâna wêle vana kônko, sondamene, byô kazola vayikisa bivayikidi. Bele lêka kwâu. Ka kolo kya nda ko. Se dyâka vumu kinikukini. Wâu yândi vo ngyênda ku mbazi? Finzo mpe kwa nda. Yândi vo: wâu kina vo mvîndu ina vovo ya mwâna, mono mpe i vovo kaka i tûla yâme. Sondamene; i vumu kasukwîdi.
Mu n'syûka, ngudi bukazola katula doti dya mwâna, kenda gwâna kukwa di yilalêle vana kasîsa fi mvîndu fya mwâna. Pamukini, vutukidi manima, nsatu n'kutu katîna. I toko dyândi katêle mbila:
- tata na bâna e !
- Ka nki kwândi uta vwadingisa tulu twa ântu alêle kwâu?
N'kênto yândi vo: - sivi ngitwa mona: wîza!
- E nki?
- Mpîmpa mwâna bukamene kisadisa, fi mvîndu fya fyôti. Wâu se tadi, se kukwa!
Kuna mfulu, muna suku kakala yândi vo:
- o o mama na bâna, ku zê wo ko vo mvîndu a mwâna n'swa, mu mpîmpa funa ifunânga e ?
Lôngi: Yêno aki mâma ye yêno aki tâta, kalulûndîngi mvîndu ko. Ebôsi fu bya mbi tutêzânga byo katula malembemalembe, kimâna ka bi funi ko o!
Lusâla kya mbote.
Abbé Zéphyrin NSIMBA
Votre e-mail : mpalazephyrin@gmail.com
Ngwâl'êzi! Zîza! Vakala mu vata dimosi neengwa Nsusu, ntângu bu yafwâna, kasîdi dyâka n'swêswe ko. Yantikidi kêkela. Matoko vo ntângu mpe yifwêne kwa bêto. Lôngo lusalamene. Ka kolo kya nda ko, na nsusu kwiza vâtila se mu nzo kaka. Yândi tâta Lumîngu wam'vwa bakîsi vo, ndôndo kasîdi dyâka wasikila ko. Bila kya mbote kitomene tûngwa. Lumbu keti i kwa kaka yalânda, na nsusu, n'kûnga utokele, a makoko wa mpe batâmbwîdi. Na nsusu se kakuma ngudi: dyâki dya ntete edi!. Bu kina vo dya kwâni kwa mbote, kadi kakôndolôngo kya ndya ko! kimfi kya toma fuluka kaka. Lumbu nâna, mâki nâna. Bu katala mave mândi, yikidi dyâka dimosi. Vwa difwêne. Yantikidi lalamana mâki mândi. Keti lumîngu kaka bu lwa vyôka, na nsusu, kîna lumbu, nsatu im'bakidi. Ye ntulu mpe se mpasi. Nga kafwete baka fi mupepe fya ku mbazi. Yândi ôna wele pepomoka. Ka va luta ntângu ya nda ko, mbuta mûntu na mboma yândi ôku vo, ngyênda zyêtila fyôti ku vata dya tâta Lumîngu. I muna mpaka mwa kala lalamana na nsusu mâki mândi, i dyu. Yândi kamini mâki, kânsi fitiya fîna fya sîsa na nsusu, yândi mpe m'funu kavwîdi fyo. I vana bila kele fyononoka; vwidi kizînga vana mâki mangani. Se yândi mfumu! Nêngwa Nsusu yândi vo bîka ngyênda vutuki ku nsîsidîngi mâki. Kênda gwâna, mboma yilalelênge vana bila, mêso kaka kalengomonânga. Na Nsusu nki n'kutu ka fwete sala, kima kya mina kaka!!! I timuka katimukini te e e ye kuna kwa nkazi ne Mbwa. Yândi vo: e ngwa nkazi, mono se ifwîlwa. U tusîdi, Mboma vana mâki kundalelênge. Na Mbwa vo: dya dike, se ngyênda kaka se ya n'tatika, kolo n'kutu kin'tatikidi ko se ya bôkela mpângi zâme. Kyô tuyântika kum'wûkila, se kênda kwâni. Nsusu yândi vo: nkatu, ka ngeye ko. Kadi Mboma ka fwe, mâki ka mawudika. Wele kwa nkazi ne Ngo. Sôngele n'samu. Ebôsi yuvwîidi kwa yândi kesa keti bwe kena sîla. Na Ngo yândi vo kîma ityâzuna, yândi Mboma ntângu kwa kena nwâna kwa mono. Nsusu vo: tâta mwâna yakala, sâla kadi, kyô lugyântika nwâna, mâki mâme se mapasuka. Tufyawukidi mu luzolo lwa mbote kânsi sâla. Kadi Mboma ka fwe, mâki ka mawudika. Na nsusu ye mansanga muna mêso, kimbye ye Nzâmba. Nzâmba yâni vo: e busi, ka nki kwâni? Nsusu kya zîngula n'samu. Na Nzâmba yândi vo: dya dike, fimboma izînga mu n'dyângu ye ilôza kuna, nkya mpasi uta dyo mwêna e? Na Nsusu yândi vo : e tâta, wênda kya mbote. - E kuma? Na Nsusu vo: kyô luyântika panga, wâna nki kisâla vana bila, kadi Mboma ka fwe, mâki ka mawudika. Bu kazyêta, wêle kwa mfumu ândi. Mfumu bu kamona kaka na Nsusu ye ngyiza kakala kwîzilânga, n'swâlu muna nzo. I n'kele ka nângwini. Na nsusu yândi vo: dodokolo dyâku, wâna n'kutu mbote yândi Mboma kênda vwândila kwâni mâki, kadi kyô kun'sika, Mboma kafwete kaka punga, wâna mâki mamo, se yabakila mo m'fwîlu. Na Nsusu kinkenda kisakidi. Ka mwêne dyâka u kasîla ko. Wâ kina vo va fwîlânga mûntu ka va kôndwânga nduna lênda kun'sadisa ko, na Nsongonya ye makesa mândi, i vayi! E kânsi? Nsusu um'vwezele. Aki na Ngo, na Nzâmba, na Nkosi ye mûntu n'kutu, kaalêndele ko, nge kwâni filusongonya, ana n'kutu luna mafûnda keti kwa, nki lulênda sala e? Na Nsongonya vo: ngeye tala kaka. Nsusu yândi vo : um um !!! Untel'êti keti bwe wena dyâtisila n'samu. Na Nsongonya vo: se twênda yelomoka, kazâya n'kutu ko vo bântu beta ko kwîza. Kyô tulwâka, n'nwa kaka ivâna kwa makesa mâme. Se twayântika kun'tatika, tuka kuna n'kila te momo nitu yawônso, se wam'mona bwe kena kwêndela mu malêmbe mamo ye sîsa mâki mâku. Nsusu yândi vo: e lama! I bûna mpe bwalutila n'samu. Mboma wêle, mâki masîdi. Na Nsusu wêle vutukila bila kyândi.
Va n'toto tuvwênde, n'sosi mya mâmbu ka akôndolo ko. Kânsi, vo natînu n'samu, zâya kesa ye vênga. Nga vo nkatu, se wavita ku nsi a n'ti, evo fwasikisa byan'kaka bina bilutidi n'kutu m'funu, mu ntângu zan'kaka. Lusâla mu ngemba!
Abbé Zéphyrin NSIMBA
Savu: Ve va fwiidiidi e nsi?
Ngwâl'êzi! Zîza!
Vakala lumbu kimosi, muna nkôkela, se têle kwa n’kênto ândi vo: tala, kota muna mpaka…Taanga»»»
Ngwâl'êzi! Zîza!
Vakala lumbu kimosi, kuna vata dya matutu, mbila iwâkane. Dilu kiwâkane dyâka. Kadi ka lumbu ya nda ko, kuna nzo ya tâta Koko, ngudi sîdi sisa âna ansyôna. Wûnu, kuna nzo ya tâta Ngola, nkya nkômbo? i yâ yoyo! Ka lumbu ya nda ko, mbila, ntala, manyôngo.
Ngônge ibudidi, mfumu a vata bôkelese n’kângu ândi awônso. Alêke, mbuta, ndûmba, matoko, bôba ye nunu akutakêne. Mfumu bakidi m’vovo: -Yêno awônso luzêye nkya mpasi tuta mona.
Mu nzo ya Tâta Lulwênga mu vwîdi nguba, tini ya minsambu, sungula ntini za mbizi, zatoma yumiswa, kulêndi sa lutila va mbela ko ovo kusosele nzila mu kota ko. Kânsi se tadi, mwisi kiyêto kwândi, kadi yândi mpe mâlu maya...Taanga mamalaanda.
Va kala se ye mwâna. Se katânga kwâni ko. Kânsi mwâna watoma tânga. Lumbu kimosi, mpaka zi bwîdi va kati kwa se ye mwâna mu zâya keti nani sûndidi ngângu. Mwâna yândi oku vo: nge tâta kwakota kwâku kalasi ko. Mono ntênge kwa yîngi. Ku lêndi sa kunduta mu ngângu ko. Awîzane yau wôle vo aswâmana. Se têle kwa mwâna vo, se viti kwâku mu swâma. Ka lumbu ya nda ko,mwâna swême. Dyûkidi mu titi kya nguba. Nguba idôdelo kwa nsusu. Nsusu ibakamene kwa mfwênge. Mfwênge bakilu kwa mbwa. Ka ntama nda ko, mbwa fitameno kwa mboma.
Se wa têmbênge nkaku zândi. Mboma keti maza kazola nwa i muna nkaku a s'ândi e ! Wo!
Se wele kokola nkaku nkaku ândi. Mwêne mo mboma. Yâ kavôndele. Bâsidi yo. Mwene mbwa. Ka zîka yo ko, ya kabâsidi. Mbuta mfwênge vayikidi. Yâni kabêse, nsusu yândi vo mono mpe endu. Bu kasâsa e nsusu, vana kimfi nguba, una katêta kaka e nguba, Mwâna endu. (tusîla ntete vovo e!)
Abbé Zéphyrin NSIMBA
E-mail : mpalazephyrin@gmail.com
Wûnu, tulânda ndâmbu a n’zôle ya Savu kya « Toko dya nsômpa ».
Mbuta dodokêle n’lêke ândi. Fukamene kimâna kam'vutula kwa sâla bibuti byândi ye mpângi zan'kaka.Yândi n’lêke vo: mbe mono lusakanenânga, ka lukunzolânga n’kutu ko, wunu se m'funu ngina! A a ngôngo âme!
Kânsi ku nima mwêne vo mbut'ândi tomene tânda. Mansanga n’kutu ka mavayikânga dyâka ko, kadi dila kwa saka. N’lêke fwîdîdi mbut'ândi kyâdi. Um'vêne mankondo, dîdi. I yândi kabakidi. Muna ngângu zândi, um'vayikîsi. Badyête, badyête...
Kwa sâla matebo, kûma kukyêle. Bele sosa mfumu a vata. Ka mûntu ko. Bayuvwîdi bakênto bândi. Yêno ludingalele kaka vovo, yakala dyêno a ndwêyi? Yâu vo / - mpîmpa kavayikidîngi ku mbazi, ti ye wu tusîdi, kinu ka vutuka ko. Nânga ku kokola n’tâmbu kêle!
Ban'sosele, ka ... ko. Bêle kwa kala yândi mbizi. Ka lekwa ko. Bêle vana n’kôndo, i nsûnga za mpâmba kaka. Batêzele lânda, bêle n'kutu têe ye kuna fula vata? Bamwêne vo ka m'funu dyâka ko, i ntumbu vutuka.
Nkênge ye n’lêke ândi bakumini kuna vata. Yâu kya mona kwâu besi vata, kânsi ka mûntu ko uta kubamona. Mwâna ndûmba wônga um’bakidi. Nki a m'funu kwândi kezi vutukila vo yâu kêzîdi ka beti kum'mona ko. Kânsi n’lêke, muna ngângu zândi, i yâu ka mwangumwîni maza, yâu awo: e Nkênge, e yâya, e e e! An’kaka kya dila kadi Nkênge kumini bônso ntûmbu; kitoko kya wônso kimêne, kivwîdi suluka. Nkênge, mêso se mu nsi kaka? Nani dyâka ka lênda tal'e?
Se bôkêle mwân'ândi? Bêle y'ândi tê ye kuna nzo.
Kwa sâla matebo, mfumu wizi vutuki. Ban'yuvwîsi. - Kansi tâta kwe kwândi tûkîdi, kadi tala mâmbu masidi bwa kuku. Yândi vo: mawônso luta vova, mpâmba, ka mono ko. Kizê dyâmbu dimosi ko. I mbakisa babakisa vo, bezi sakananwa koko kati dya vata dyâu.
Yândi wateka kwîza baka Nkênge, yândi vo mbote yavutuka koko yatûka. Kânsi kazâya ko vo nkutu a zowa nkûmbu mosi kaka batûlânga yo kôko. Tê ye kuna vata dya Nkênge.Wêle gyuvula keti Nkênge kaban'zê ko. Ka mûntu ko walênda kum'vâna mvutu za sikila. Wêle kiyodi, tê ye kuna vata dyâu.
I dîna vo wîdi kaka na lû, nge vo kyâzi! Nkatu!
Mu nsôlolo a n’kênto evo yakala, teka sâmbila. Lômba kwa Mfumu kakusônga nani kakusôlela. Ku kadi ye n’tim'a tiya tiya ko. Byawônso bilezimânga ka wôlo ko!
Abbé Zéphyrin NSIMBA.
Bampângi, unu savu kya Toko dya nsômpa tuna kyâu.
Ngwâl'êzi! Zîza!
Vakala n’kênto mosi watoma wûmbwa kwa Mfumu. Ntângu bu yafwâna kafwete kwêlwa, matoko kwîza ye kwîza. An'kaka kwa se dya mwâna, ye ankazi akotele mu n'samu. Kânsi kwîza kwa ndûmba yoyo, matoko mawonso vwa mo vweza. Lumbu ilutidi.
Wêle ku zându, wele ko solola toko dimosi, fwete kaka mpe kun'ketokela vo um’mwêne. N’tim'a ndûmba ena pwa! Yândi vo e ntângu ifwêne, mono mbakidi toko. Toko mpe kuna kakala, bu kamona ndûmba, n'tima ufwîdi. I kwa ndûmba kêle vo:"E mwâna ndûmba, wakwêlwa wun'e?" Yândi vo :"nkatu kwândi".
Ta kwa nzaki, nête n'samu kwa s'ândi. "E tâta mono mbwêne toko dinzolele; yândi mpe ukunkwêla". Se sivikidi. “Yâni toko dyâku kwêyi ken'e”? Yândi vo: “Kuna zându tukutâne yândi”. Lumîngu lwalânda i nata kan'nata kwa s'ândi.
O o nsusu mosi kaka ikôkolânga vana vat'e! Alêke abeki salu! I kyo, kyo kitawâkana kuna kânda dya yâu akôkolânga. Sûpu ditomene lâmbwa, dya nkululwa n'tima. Ndu lembi zolânga matoko ma esi nsi kwêlele! Adîdi anwîni.
Ku nima yândi toko vo: "Mono vânda mana. Lulômba bina luzolele, n’kênto âme
ituta kwênda yâni”. Nkazi ye se alômbele bina bolômba. Mu ntângu a lôndoka, n’lêke yâni vo : "Nge yâya, mono ingita kwênda yêno"; mbuta yândi vo: ”kinya,nge mûntu mvîndu una, bôsi wiza kumbwês'e nsoni”!
Bu balwâka va vata dya ntete, mbuta mosi vayikidi:"E tâta, wâu se luta, mpu âme sidi devânga sîsa". Mpu isîdi. Balutidi, va vata dya n'zôle, kinkutu kisîdi, landakana, m’bati usîdi, e e! Nsampatu zikôlolo. Bu bakwênda, bakwênda, kûlu, kôko, n’nwa... “Kânsi e yakala dyâme, nga nkya mâmbu kwâni? Bima byawônso bina mu nitu mu sâla kaka bina"! – “Ku moni wônga ko; twênda kaka”. Nitu yawônso mu sâla yina; n’kênto yândi oku vo:"E n’kaz'âme nki ukwenda sîla wowo?" -"K'uyuvula dyâka ko. Twênda kaka". Ku nsuka bele wâna mbânza yayalumuka bêni. I makuluzu kaka kwenda moni mavwa sumama. "Kânsi e n'kaz'âme kadi kwe utakutunat'e? kadi ku zyâmi se tuna? - S'ena pii! Vana kati kwa Zûmbu va kala n'kôndo mosi. Mwâ kayatidi mbata.
Nkôndo upasukidi va kati. Bakidi n’lêke, yândi kadyûkisi mûna, e bôsi yan'kaka mbata na tye! N’kôndo ukangamene. Bele gwâna mwêlo wan’nene, wayalangana, toko kya konkotela. Nsabi zizi kitwâsi. Mwêlo uzibukidi. Bu bakota, se vata dya matebo. Mwâna n’kênto ukisubîdi. Nsuki za n'tu zitelamene, mâlu mazelokele. I yândi babwîdidi, ban’nete kuna kônko. Muna
mpîmpa, n’kînzi wa ngolo, kadi abakidi mbizi. Kânsi bukina vo ma kamona mêle mêngi, muna nzila, vwidi vwa kolomoka. Idîna ban’lundidi fyôti kimâna kavutudila.
Ngoma iditidi. Mfumu etwa vîngila;
N’lêke wîzidi kwa mbuta. Kadi wakala ye ngângu zâni. "E yâya, mwêne matebo makukwêlele. Bu lutêlwa mâmbu, yêno vo me zoba kwâni, nkya ngângu zina yâni”?
Sumikini n’ti va n’toto. Manikini mo ngûnga. Yândi vo:”Lutala kaka, se ikwênda kuna vata din'e ye se yakala kaka kwâku. Yêno lutala kaka ngûnga”.
I n’kûnga ka bôngele: (yani ndûmba, nkûmbu âni Nkênge): “E Nkênge kitukidi se nkômbo. E n’ti a malolo Wakitukidi se mbizi". Vata dya m'vîmba mêso muna ngûnga. Ka bazayi dyâka vo kûma kukyêle evo kuyididi. N’lêke wêle ti i kuna vata. Nete mankondo. Natini mo mpângi âni. Yândi vo:"Mwêne ma wayizi sosi...
Vayikidi. I vana mwêlo. Lômbele nsabi. Kotele, bamwêne vo mfumu âwu wîzidi.
Muna mpîmpa yîna basôngele ma mo kwa mfumu. Yândi vo: "Ka vena dyâmbu ko". Kiti kya mfumu kyele bongwa. Kizi tûlwa. Ntozi ayandwîdi vata. N’kûnga mitokele. Ku nima kônso ye kangala dyâni:ngingo! Mûntu ye vana nzo andi.
Yândi n’lêke wakituka se mfumu, bu kalwâka vana mwêlo ândi, tubidi kangala, kotele mu tutu kya nkalu. Ye kônso vana ikwenda talamana awônso na byu ku tulu. Vata dya wônso dimene lêka. Muna mpîmpa mfumu vayikidi tee vana vakala mpângi ândi. Yândi vo:"Mwêne matoko lukwenda zodîngi! I momo mpe usâla. (Se twalânda savu kyêto mbazi).
Abbé Zéphyrin NSIMBA.
Waau tukotele mu ndaambu yan'zoole ya savu kya Mwaana wafila mpaka ye s’aandi.
Ngwâl'êzi! Zîza!
Ka va luta lumbu ya nda ko, se têle kwa mwân'ândi vo "Twênda kwêto mu nkônda". Ka bakilwâkila kwa nda ko, n’kele uwâkane, vana fulu mpakasa lambalêle. Mwâna kyêse kim'bakidi; tûka keti lumbu kwa, nsaki ye nsaki kaka. Tâta vôndele. Kânsi wêyi balênda yo natina kuna vat'e? Se, kwa mwâna vo: nda têla bântu bêza, twa nata mbizi kuna vata. Ye kyêse kya kyo, m'vyôzi muna n’nwa, mwâna muna nzila vata. Se tadi bu kalwâka kuna vata, s'ândi mu dilwa kena. Bôkêle bântu, twênda tâta mpakasa kavôndele. Ântu asivikidi dyo. Kânsi ngeye kwe tûkîdi e? S'âku tûka mazôno kafwîdi, nge vo: twênda nata mpakasa! Nge ndoki una !
Mwâna yembalêle, wele vutuka kwa kala se. Vana ntându a mpakasa, s'ândi wavwânda. Se, vo: E bântu wele lânda a bêyi?
Yândi vo: E tâta, nge utwa dilwa kuna vata, kadi tûka mazôno wafwîdi.
Se, vo: Wênda n'swâlu wenda lânda wântu. Mwâna kubukidi. Kenda gwâna s'ândi mu bûndwa kena. Bâwu vo: Yani nge, ndoki a mpila yoyo, kwe kaka ukwêndâng'e? S'âku wafwa, ngeye mâmbu ma mpakasa kaka lakamene, kadi wâna mu mpakasa wayele kum'vâna e ?
Mwâna mansanga mabetomokene, kyâdi kim'bakidi; wele vutuka kwa kala se. S'ândi vana ntandu a mpakasa wavwânda. Un’têlele vo: n'swâlu nda vutuka wîza twa nata mbizi kuna vata. Yembele yembele, we kiyodi te kuna vata. Se i luzîku lwa tâta. Mwâna tomene taanda kibêni, wele vutuka kwa sâla se. Se mwênene mwân'ândi kyâdi, kinkenda kim’bakidi. Un’têlele vo wenda vutuki. Bu kalwâka, kana nîngu wampâmba nkatu; ântu muna yisalu yâu. Ngônge yivovele. Ântu atôtane. Mpakasa itombokele. Ta kingana bângula kingana: matu kana kudidi ka malêndi sa luta n'tu ko. Kana we tângila evo longoka, tâta tufwete kun'zitisa. Dyâu dimosi ye Tâta Nzâmbi. Kana we twêndela keti ku ngônda, Nzâmbi i yândi tuuku dya byabyo. Tukikulula ye tun'lemvokela.
Abbé Zéphyrin NSIMBA
(mpalazephyrin@gmail.com)
2.1 N'tima muuntu ke nkutu ko, ngaatu nkwa yo tuula kooko.
2.2 Mbwa mvwiidi, kileendi yo tolokela kuulu ko.
2.3 Mbizi kayangulwaanga va mooko ko.
2.4. Dya kwa mfiku kyaandi yandula.
2.5. Kweela waaku, bunzadi ka loongo ko.
2.6. Nsusu aame kayibukutwa visi ko, nga ya ngiy'e?
ALUFWABE YA KIKOONGO
Mu ndiinga Kikoongo muna bisono makumoole ye tatu (23). Bisono byobyo eebi :
A B C D E F G H I K L M N O P R S T U Vv W Y Z
Ntaangilu a bisono bya alufwabe ya Kikoongo:
A a:
B bé:
C tsé:
D dé:
E é:
F fé:
G ghé:
H ha:
I i:
K ké:
L lé:
M mé:
N né:
O o:
P pé:
R ré:/lé:
S sé:
T té:
U u:
V vé:
v vè:
W wé:
Y yé:
Z zè:
1.1. Vana kati kwa bisono kuumi ye zoole, venina makaanda moole: dyantete i kaanda dya zivokaadi, dyan’zoole i kaanda dya makoonsoni.
1.2. Mavokaadi menina mataanu: a, e, i, o, u. Koonso kwa vokaadi ituumbulwaanga mu mpovilu. Ovo vokaadi dibundakeeso ye vokaadi dyan’kaka, ntaangilu aandi isobaanga. Tala keti nki a mpova zivaangama ovo vokaadi zibundakeso zole-zole:
1.2.1. a, e, i, o, u
1.2.2. e, a, i, o, u
1.2.3. i, a, e, o, u
1.2.4. o, a, e, i, u
1.2.5. u, a, e, i, o
1.2.1.1. aa ea ia oa ua
1.2.1.2. ae ee ie oe ue
1.2.1.3. ai ei ii oi ui
1.2.1.4. ao eo io oo uo
1.2.1.5. au eu iu ou uu
1.2.2. Kaanda dya Makoonsoni
1.2.2.1. Makoonsoni menina kuumi ye naana: B, C, D, F, G, H, K, L, M, N, P, R, S, T, V, W, Y, Z.
BABA, CEMA, DILA, FILA, GOLA, HELA, KEBA, LAMA, MANA, NITU, PEPA, LARI, SEVA, TALA, VOVA, WA, YIBA, ZOLA.
2. KIVIINGA-NKUUMBU (Pronoms personnels)
3. MPOVA (Verbes)
Mpova evo mpovelo zina za mpila mu mpila mu soonga nkadilu evo nsadilu ya m’vwe-dyaambu. Koonso ntaangu, mpova zoole zitoma sadilwaanga i zaazi vo: Kala ye Vwa.
3.1. Mpova ya Kala 3.2. Mpova ya Vwa
Mbaandu:
Ikala mu nzo, ukala ngaangula, bakala bakilisito
Mvwiidi se ye ngudi, vwiidi mazaaya, bavwiidi n’toto.
LUSAALA KYAMBOTE.
Bampaangi ban'zolwa,
Yeenge ye zola. Kapu kya KINKULU KYA NSI i fulu tuleenda longela e ndiinga eeto ya Kikoongo, ndiinga ya m'funu beeni yatusiisila Bakulu beeto. Ndiinga i kiima kya m'funu mu luziingu lwa koonso muuntu. Kadi koondwa kwa ndiinga, Kimuuntu kyeeto, Kinkulu kyeeto ye Bisalu byeeto kabileendi zaayakana ko.
Bampaangi, tuloombele kya koonso muuntu zolele longa, longuka, tomisa evo mpe toombola ndiinga Kikoongo, ndiinga ya mpweena va kati kwa ndiinga zavaanga Taata Nzaambi, katusonikina va lukaya lwaalu. Kaansi engwe, waau kina vo e Kinkulu tuzolele vovila i Kinkulu kya nsi eeto a Koongo, mawoonsono mpe matuna sonika mu kapu kyaaki mafwete vovulwa ye sonikinwa kaka muna ndiinga eeto, i sya vo: KIKOONGO.
Koonso mpaangi unina ye ngiindu mu tomisa bimoko bya KINKULU KYA NSI, katusonga byo. Mu ngiindu zeeto, kapu kyokyo kileenda kala ye tukaya boonso etu: 1. Taanga ye sonika; 2. Bingana; 3. Ngwaala ezi; 4. Bisavu ye n'keenda; 5. Byuuvu ye mvutu ye b.b.
Kwa beno bawoonso, yeenge, zola ye ngwiizani muna Bukoongo.


text:
Edu Atemwe a Yehowa—Duena ana?
Duena hādu a ma dimbu y’iganda yi mpil’e mpila kega dugu hos’anga ma ndaga ma mpil’e mpila, gashi duena yi giguma gimoshi. Tekuteku, duguzolanga gu gumbisa Yehowa, Nzambi wu Biblia yi Ngangi wu yima ikimina. Duguhanganga gikesa mugu laba mbandu di Yesu Kristu tunda dugusepilanga adulendjigi Akristu. Umoshi umoshi mu gadji yedu muni sadila dangu diendji mbal’e mbala mugusadisa hādu mugwishiya malongi ma Biblia yi Gifumu gi Nzambi. Mu mwila duba da gimbangi, mbilo dubahosa, mambu madadila Yehowa Nzambi yi Gifumu giendji, hadwishini nga Atemwe a Yehowa.
Dala mu site yedu. Danga Biblia mu Internet. Gamba gwishiya ana duena yi lugwigilu luedu.


text:
Matadi
Matadi kele mbânza-kimfumu ya kizûnga Kôngo ya Kati na Repubilika ya Kôngo ya Dimokalasi.
Bântu[soba | edit source]
Matadi kele na bântu mîngi. 92% ya bankwa Matadi kele bêsi ya Kôngo-Kinsasa. 8% kele bêsi ya bayinsi ya nkaka.
Bamboma kele bântu ya kisina ya Matadi. Makânda ya nkaka ya Matadi kele bayombe, manianga, bandibu, bantandu na bankaka. Bântu nyonso ke tubaka Kikôngo, ndînga ya yinsi yina butamaka na Matadi.
Bandâmbu[soba | edit source]
Matadi ke natanaka bakomina tatu: Matadi, Mvuzi na Nzanza.
Kinkita[soba | edit source]
Matadi kele na dibûngu na simu ya nzâdi Kôngo mpe nzila ya lukalu tî Kinsasa.


text:
Des autorités poitico-administratives étaient présentes. Le Gouverneur de la Province, empêché, a été représenté par S. Exc. Mr Romain Poto, Ministre provincial.
Après les diapositives qui illustrent cette visite vous trouverez l'homélie de Mgr Mbuka Cyprien, cicm, en Kikongo, version originale.
Homélie
(Ml 3, 19-20 ; 2 Th 3, 7-12 ; Lc 21, 5-19)
1. Bampangi ya munu ya luzolo !
Benu batata, bamama, bandumba na matoko, mbeto na beno !
Mbote diaka !
Yenge…Zola…
Zola…Kiese !
Ntima ya munu kele ya kufuluka na kiese ya nnene na kusambila nsika mosi na benu bampangi ya munu biminaka na diocese ya Boma, kansi bubu yayi bakristu ya diocese ya Matadi.
Ya kieleka, banda lubieko ya munu ya Kipiskopu, ya kele mbala ya ntete Mfumu Nzambi me pesa betu diluaku yayi ya nnene samu ti betu koka monana, solula mpe kusambila nsika mosi. Betu vutudila Nzambi matondo pamba ve, ya kele grasia mpe nzola na yandi kena kutanina mpe kulunda betu. Na munu, diluaku ya kilumbu yayi mefulusa munu kiese samu ngonde kaka mosi me luta banda munu mekembela anniversaire ya bamvula kumi ya Kipiskopu ya munu. Bampangi ya munu, ka kiese ko…Alleluia !
2. Bana ya Nzambi
Ka kiese ko… Kiese !
Yenge…Zola !
Na lutangu ya ntete, Nlubudi Malachie (Ma 3, 10-20a), kezabisa betu ti na kilumbu Mfumu kekuiza, yandi ketumbula bayina kesalaka imbi, mpe yandi kesenda ba yina kesalaka ma mbote mpe kevuminaka yandi. Mutindu mosi, Evanzeli mpe kezabisa betu mambu me tala kilumbu Mfumu kekuiza. Bidimbu mingi ketuamina kilumbu yina : balubudi ya luvunu kekuiza na nkumbu ya Mfumu, ntoto ke kwiza zakama na mutindu ya ngolo, bimbevo ya mutindu na mutindu, nsatu, bamvita, luvasunu na kati ya makanda, kufundana minkanu, kumonoso mpasi samu na Kristu. Kansi Kristu kekebisa betu ti betu landa bantu yina ve, mpe betu mona wonga ve, kansi betu simbidila kaka yandi. Yawu yina betu tuba ti : Betu mu Yezu kaka tumfuila.
3. Ya vuana Lutangu ya Ntete to Evanzeli, Ndinga ya Nzambi kezabisa betu ti Mfumu kekuiza, kansi kilumbu, nsika mpe mutindu yandi kekuizila, moyen betu zaba yawu ikele…ve. Yawu yina attention pila mosi…Keba. Konso muntu fuana kubama. Na Lutangu ya zole, kuna santu Polo mezabisa betu wapi mutindu yandi me zingila samu na kubongama : kutovula nzutu na yandi samu na kukizingisa ; yawu yina yandi ketubila betu ti : yina ke tina kisalu, yandi bika mpe kudia. Kisalu yina ketala mambu yonso ya luzingu ya bumuntu ya betu mpe yina metala bumuela.
4. Bampangi ya munu ya luzolo, wapi mutindu betu fuana kubimina ? Lokola santu Polo, nakulandakana mbonosono ya yandi, betu fuana vuanda bantu ya kisalu : kukipesa mvimba samu na makanda ya betu, samu na insi ya betu, samu na Dibundu ya betu mpe nsika yonso ketu kezingilaka.
5. Ya ntete : na makanda ya betu. Bayina kekwendaka zungana pamba pamba kondwa kusala konso kisalu, bakekotisa bumpumbulu na bainzo mpe na makanda. Yina zaba ve kulunda inzo na yandi mosi, bampangi na yandi, bayina ke salaka na yandi ; yina zaba ve kuvovila babimpumbulu to kukaka bantu, yandi lenda ve kutuadisa dikanda ya yandi.
6. Ya zole : na insi ya betu. Betu zona ndembama. Na Nsiku ya transition beto metanga ti hymne national ya betu ke tuba ti : « telema nge Congolais mpe Congolaise » ; mpe devise ya betu kele « démocratie, justice et unité ». Yawu yina bampangi ya munu, mambu betu fuana zaba . Betu nyonso zona ti insi telema, insi… telema ; betu zona insi ya mbote, insi ya… mbote ; betu zona ti busonga, lubundanu yadila betu. Samu ti, sika kele kifu ya madezo ya bana, kifu ya kukivavila ntete, kifu ya nzola ya mbongo na lukumu, kifu ya luvunu mpe kutuba ya mpamba, kifu ya ki muana mama mpe ki muana tata, kifu ya makhese mpe minduki, kifu ya luniemo mpe kukiyana : ndembama lenda vuanda ata fiote ve. Betu kezona Batuadisi ke sosa ndembama, lubundanu, nguizani, luzitu ya luzingu ya bantu ; « keti kiadi madi mu…mu ntima ». Betu kezona Batuadisi ya kusonga mpe ya nzola ; betu mezona bantu ya buvumbama, ke zonaka insi, ke zaba lembolo mambu. Mutindu mosi : kuyiba, madezo ya bana, kukuenda na kisalu ve, to kukuenda na retard konso kilumbu, kufua bima ya ngana to ya leta lenda tunga insi ya betu ve mpe kubongisa nthomosono na yawu ve.
7. Bampangi ya munu ya luzolo, A bue, lu mevonga ? Sambila kuetu tu…tunsambila. Ya tatu : Na kukubama samu na ndiza ya Mfumu, betu mpe fuana kukipesa mvimba samu na Dibundu ya inza ya mvimba. Ba Dioceze ya betu me-salaka ba mvula mingi ; bantu ya catholiques kele mingi ; banganga-nzambi mpe bakele, bayina semoko, babakala mpe banketo, badiocesains to bamissionnaires, bakena kumaka kaka mingi. Balaïcs zona sala na mutindu ke’lombila Dibundu : baMacs mpe ba Chorales kele mingi mpe ya kunieva. Betu lenda lomba na ba dioceses ya betu ti bawu zingila na bumbuta mpe bawu lemba kulomba na bainsi ya nzenza ; bawu mpe bakituka « basadisi » na kunataka na Dibundu ya inza ya mvimba dikaba ya bawu ya malonga. Betu fuana kota na kisalu ya kuyamikisa nsangu ya mbote ya inza ya mvimba lokula Dibundu me-kuma mbuta.
8. Dibundu ya inza ya mvimba ya kele lokola Dikanda. Samu na kuzingisa dikanda, samu na kusadisa dikanda na kubongisa bamambu, bakulu ya betu vuandaka mayele na kubimisa diambu mosi bake’bokidilaka ti « Mbongi », yina zona tuba ti sanduku ya dikanda. Mfumu ya dikanda yandi nde bakaka kiyekua ya sanduku yina. Inzo na yandi vuandaka songa lubundunu ya dikanda. Konso famille, kinama ya dikanda, vuandaka na kifulu na yandi na sanduku. Mpe konso famille fueteke nata bambala mingi yina yandi ke’baka samu ti mfumu ya dikanda koka kubongisa bamambu ya konso famille (kubutuka, kulongisa, makuela, kukabuana na makuela, mafua). Na Dibundu ya Nzambi na inza ya mvimba, inki kele famille ? Diocèse. Yawu yina, samu na benu, famille ya benu kele diocèse ya…Matadi. Benu lenda lemba ve na kukipesa mvimba samu na diocèse ya benu, awa na Matadi. Na kiyekua yina kele na bakristu samu na kusadisa diocèse ya bawu, bunzumbi ya bakulu ya betu ke’kienzusa betu. Bangana mingi ke’monisa yawu ; betu lenda tanga lokola : nsinga usietolongo va kuma di ngana ko ; kiaku kiaku, kingana kingana ; kivanu kiyukutungu ko ; ngo didi kidi manzi, ngolo ziandi ka sidi. Awa mpe betu lomba ti : « Makuku matatu matelimina nzungu, benu kukipesa benu yonso na kusadisa diocèse ya benu na bukieleka na bamfunu na yandi yonso ». Lungonya samu na mambote nyonso benu me sala awa na diocèse ya benu ya Matadi.
9. Na kukindisa benu na lukuikinu ya benu, muketebusa benu ntima ti benu fuana kukipesa mpia samu na Dibundu yina mebuta benu to benu biminaka. Bakhaka ya betu tubaka ti : A kiazi ki ngazi …kizimbangana tsisi dibako. Yawu yina benu zimbangana ve ku baka ba « Bon » de souscription. Na nzietolo yina musalaka na Pointe-Noire na ngonde ya septembre ya mvula yayi, mu kindisaka mpe sudikisaka diambu yayi na bampangi ya betu biminaka na diocèse ya Boma. Bubu yayi, na benu mu ke zabisa diaka yawu. Abenu lumwa kuenu…Lunsudika ?
10. Na kumanisa. Betu vutudila difunda ya matondo na Nganga Mbuta ya betu, Mgr Kembo Gabriel, na kilandi na yandi Mgr le Vicaire Général, Dinzolele Philippe, buela diaka Président ya Zone apostolique mpe curé ya paroisse ND de Fatima, Mr l’abbé Kusengana, nakuzimbana ve banyonso yina kesala na Dibundu mpe benu nyoso mesangana awa.
11. Bika Mfumu Nzambi ya betu pesa benu nyonso mamvimpi ya nzutu mpe ya muela.
12. Fiofi kuandi fibedi yama, ka fikalanga yamako, ayi kuenda ayi kuiza… abu…phia.
Mbuka Cyprien, cicm
Evêque de Boma


text:
Eyingidilu ye Despertai!
Nkanda mieto misasilanga Nkand’a Nzambi milenda bandulwa (download) mu Internet mu tezo kia ndinga 150. Eyingidilu dikutusonganga mambu mebwanga mu nza yawonso ekolo melunganisanga ungunza wa Nkand’a Nzambi. Difiaulwisanga wantu ye nsangu zambote za Kintinu kia Nzambi yo kasakesa wantu mu kala yo lukwikilu muna Yesu Kristu. E Despertai! (ke tuna yau ko mu Kikongo) ikutusonganga una tulenda zizidila mpasi zibwanga o unu yo kumika vuvu kieto muna nsilu a Mvangi wa sikidisa nz’ampa ya luvuvamu.


text:
Nga Wantu Atatu Bena Muna Nzambi?
Mvutu za Nkand’a Nzambi
Ndonga bekiyikilanga vo Akristu belonganga vo wantu atatu bena muna Nzambi.
Kansi, o nkanda Encyclopaedia Britannica uvovanga vo “E diambu diadi dia sia vo wantu atatu muna Nzambu ke diasonama ko muna Luwawanu Lwampa . . . Elongi diadi malembe-malembe diamwangana vioka tandu yayingi yo twasa ntantani zayingi.”
Dialudi, o Nkand’a Nzambi ke usonganga ko vo wantu atatu bena muna Nzambi. Tala ziku muna tini eyi ya Nkand’a Nzambi:
“Yave wa Nzambi eto i Yave mosi.”—Nsiku 6:4.
“Nge kaka wina nkumbu a Yave, u Mpungu omu nza yawonso.”—Nkunga 83:18.
“I wau wuwu o moyo a mvu ya mvu, bazaya ngeye vo i Nzambi aludi, yo Yesu Kristu mpe ona watuma.”—Yoane 17:3.
“Nzambi mosi.”—Ngalatia 3:20.
Ekuma mabundu mayingi meyikilwanga vo ma Kikristu, melongelanga vo wantu atatu bena muna Nzambi?
ZAYA DIAKA MAYINGI
Akieyi i Ludi mu Kuma kia Nzambi?
Nga omonanga vo Nzambi okuvuanga kieleka mfunu? Zaya fu ya Nzambi ye una olenda kumfinamena.


text:
Nki i Kintinu kia Nzambi?
Nki i Kintinu kia Nzambi?
AKAKA BEVOVANGA VO I luyalu lwa Nzambi luna muna ntima mia wantu. Akaka bebanzanga vo, i ngolo zina o wantu bevanganga muna twasa luvuvamu yo ungudi ova nza. Azeyi i ngindu zaku?
ADIEYI NKAND’A NZAMBI UVOVANGA?
“O Nzambi ezulu otongeka kintinu, kina ke kibangalakeswa ko. . . . Kikosomona yo sukisa yintinu yayi yawonso, kitongama mpe yakwele mvu.” (Daniele 2:44) Kintinu kia Nzambi luyalu lwakieleka.
NKIA MAMBU MANKAKA TULENDA LONGOKA MU NKAND’A NZAMBI?
Kintinu kia Nzambi mu yala kina kuna zulu.—Matai 10:7; Luka 10:9.
Nzambi osadila Kintinu kiandi muna lunganesa luzolo lwandi kuna zulu y’ova ntoto.—Matai 6:10.
Kintinu kia Nzambi nkia Ntangwa Kikwiza?
AZEYI I MVUTU ZAKU?
Ke tuzeye ko
Ke kolo ko
Ke kikwiza ko
ADIEYI NKAND’A NZAMBI UVOVANGA?
“E nsangu zazi zambote za Kintinu zisamunwa mu nza yawonso muna umbangi kwa zula yawonso, i bosi ikwiza e mbaninu.” (Matai 24:14) Vava e nsangu za mbote zisamunwa mu nza yawonso, e Kintinu kia Nzambi kikwiza muna fokola e nza yayi yambi.
NKIA MAMBU MANKAKA TULENDA LONGOKA MU NKAND’A NZAMBI?
Ke vena muntu ko ova nza ozeye lumbu kina e Kintinu kia Nzambi kikwiza.—Matai 24:36.
O ungunza wa Nkand’a Nzambi usonganga vo e Kintinu kia Nzambi kifinamene.—Matai 24:3, 7, 12.


text:
Malongi 12
Bwidi wu lenda fikimina kwidi Nzambi’e?
1. Nzambi wunkuwanga zi nsambudulu zyosu’e?
Nzambi wu ǹtumisanga mintindu myoso mi bantu ba nfikama mu ǹzila yi lusambu. (Minkunga 65:2) Nandi ka kikininanga ko zi nsambudulu zyoso. Buka lusambulu lu dibakala wuntovulanga ǹkyetu’andi mwa mpasi Nzambi ka kikinina lusambulu lwandi. (1 Petelo 3:7) Ntangu bana ba Isaeli ba tatamana mu kuvanga mambi Nzambi kasa be kuwanga ko zi nsambudulu zyawu. Angi Nzambi wunkikininanga zi nsambudulu zi bantu bamfungulanga masumu mawu mangolo. Dyawu lusambudulu lwaku lu luneni lu kufikimina kwidi Nzambi.
2. Bwidi tu fweti sambidilang’e?
Lusambulu ḿvandi mpila tu ǹzitisilanga Nzambi. Dyawu tu fweti sambilanga to Yave Ḿvang’yitu. (Matai 4:10; 6:9) Bo tu keli batu ba masumu, tu fweti sambilanga mu dizina di Yesu kibila nandi wu fwila mu masumu mitu. (Yoane 14:6) Yave ka zolanga ko bo tunsambila vutukilanga mo mawu mambu makangama va ǹtu voti masonama. Nandi kantombanga tunsambidila mu ǹtima wonso.
Ḿvang’itu wunkuwanga ayi lusambulu luvangimini ku tsi ǹtima. (1 Samueli 1:12, 13) Nandi wu tu tumisanga mu ntangu zyoso tunsambidila, va ntonono ayi mbanosunu kilumbu, va kudya voti mu ntangu tundengananga mambu.
3. Kibila mbi baklisto bankutakanang’e?
Kufikama Nzambi mu bilumbu bitu mpasi bene, kibila va ǹseng’itu va tu kala bantu bawombo ba tulanga ko minu kyawu kwidi Nzambi, bamvwezanga lukanu lwandi lu kutwala ndembama va ǹtoto. (2 Timoteo 3:1, 4; 2 Petelo 3:3, 13) Dyawu tuntombilanga ki kundi ki kyedika ki bakomba mu dyambu tu kindasananga befu na befu.
Ku ba bakundi ba ǹzolanga Nzambi, dyawu di tu sadisanga kufikama kwidi Nzambi. Buawu zinkutukunu zi Zimbangi zi Yave zi kala mpwasi yineni yi kukindasana mu minu ayi kubombasananga.
4. Bwidi wu lenda fikimina kwidi Nzambi’e?
Wu lenda fikimina kwidi Nzambi, mu kuyindula bumbote, ma wu ǹlongukanga mu kibibila, mavanga mambote ma Nzambi, mpila ka kudyatisilanga ayi zinkanu zyandi. Kuyindula mambu beni va kymweka ayi lusambulu, lu lenda bwela mu ngyewu lufyatu lu kyedika mu luzolo ayi luzabu lu Nzambi.
Mo wu fikama kwidi Nzambi ngyewu fweti ba mana ayi lufyatu kwidi nandi to. Buka ǹti ba kuna fweti kulembanga ǹlangu ntangu ka ntangu, buawu fweti kutebukilanga ḿvandi moyo mu kutala mu mbi ove kwidi nani wuntulanga mana maku.
5. Kibila mbi diyindu di kufikama Nzambi didi dimbote bene kwidi ngyewu?
Yave wu ǹkipanga babonso ba kunzolanga ayi wu ba sadisanga mu mambu monso ma lenda bwisa kiminu kyawu mu luzingu lu ka lumana. (Minkunga 91:1, 2, 7-10) Nandi wu tu lubulanga ǹzingulu zi mbi zi ḿvanganga bantu manga zingila mu buvinya ayi manyenze. Angi wu tu monisinanga mpila yimbote yi kunatina luzingu.
Learn More
Dinda ndongukulu yi bobo yi kibibila
Kibila mbi tu fweni longukila kibibil’e?
Kibibila kinsadisanga mafunda na mafunda yi bantu mu ńza yimvimba ba bakula mimvutu mi byuvu bi lutidi ńkinza mu luzingu. Tidi ku ba wu mweka mu bawu?