text: 1Malamar ga hay, Mbəlom a pala kurom na, ada kâ tərum ndo ŋgay hay. Hərwi niye pum mədzal gər kurom ka Yesu. Neŋgeye ndo nakə Mbəlom a sləraw aye hərwi ada mâ təra bagwar i ndo məvəlaway wu a Mbəlom ka wu neheye ka pakwa faya mədzal gər aye. 2Maa pa na ka məge məsler nakay na, Mbəlom ada kə pay naha faya a Mbəlom mə wu nakə a ge aye, andza Musa nakə a pay naha faya a Mbəlom ma məsler nakə a gawa aye hərwi ndo i gay i Mbəlom hay tebiye. 3Ŋgwalak eye məɗəslay ha gər haladzay a Yesu abəra ka Musa andza nakə ta ɗəslay ha gər haladzay na, a ndo nakə a ɗəzl gay aye bəna a gay bay. 4Gay tebiye maɗəzl na, ndo. Ane tuk na, ndo nakə a ɗəzl wu hay tebiye na, Mbəlom. 5Aya Musa neŋgeye kə pay naha faya a Mbəlom ma məsler nakə a ge tebiye mə gay i Mbəlom aye. Ane tuk na, neŋgeye na, ndo i məsler i Mbəlom ɗekɗek tsa. Məsler ŋgay na, məɗatay ha a ndo hay wu neheye Mbəlom ma tsikiye mba kame aye. 6Kəriste na, neŋgeye wawa nakə ma ləvay gər a gay i Bəba ŋgay Mbəlom aye. Nəkway na, ndo ŋgay hay. Taɗə ka pakwa faya mədzal gər kway ɓəŋɓəŋ ada ka pakwa mədzal gər kway ka wu neheye ta məŋgwese hus ka mandəve aye na, nəkway dərmak gay ŋgay. 7Hərwi niye Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye a gwaɗ: «Bəgom taɗə ka tsənum mətsike me i Mbəlom na, 8kâ kulum ha gər kurom, andza i bəba təte kurom neheye ahəl niye tə kula ha gər tay ka Mbəlom aye bay. A həlay niye na, nəteye mə makulkwandah məve kuro kuro faɗ, tə ge vəram ka Mbəlom ada ta dza ha Mbəlom. 9Mbəlom a gwaɗ: “Kwa ta ŋgatay lele a wu neheye na ge aye bəbay na, ta dza ga ha məve kuro kuro faɗ. 10Hərwi niye na ge mevel ka nəteye. Na gwaɗ: Mədzal gər tay ka dzədza, ta tsəne wu nakə a seŋ aye bay. 11Kə ndeleŋ ada na mbaɗa: Ta fələkwiye ɗaɗa a təv ga nakə na ləvatay ha bo ta zəzukwiye bo mə ɗəma aye bay.”» 12Malamar ga hay, gum metsehe! Ndo nakə mədzal gər ŋgay ŋgwalak eye bay aye, a dzala ha ka Yesu bay aye na, mâ ge andaya mə walaŋ kurom bay. Ndo nakə a dzala ha ka Yesu sa bay aye ma gəriye ha Mbəlom nakə ta sifa aye. 13Ane tuk na, bəgom a say a Mbəlom mətsikakum me sa. Vəlum a bo gədaŋ pat pat mə walaŋ kurom hərwi ada Fakalaw mâ səpat kurom ka məge mənese bay, ada kâ kulum ha gər kurom bay. 14Taɗə nəkway huya faya ka gakweye gər a wu neheye ka pakwa faya mədzal gər ka madazlay hus ka mandəve i məsəfəre kway na, ta deɗek nəkway ndo i Kəriste hay. 15Andza nakə tə gwaɗ: «Bəgom, taɗə ka tsənum mətsike me i Mbəlom na, kâ kulum ha gər kurom bay andza ahəl nakə bəba təte kurom hay tə ge vəram ka Mbəlom aye bay.» 16Ndo neheye tə tsəne mətsike me i Mbəlom ada tə ge faya vəram aye na, way hay? Na gwaɗ ndo neheye tə yaw abəra mə Ezipt tə pay bəzay a Musa aye bəɗaw? 17Mbəlom a ge mevel məve kuro kuro faɗ ahəl niye na, hərwi way hay? A ge mevel ka ndo neheye tə ge mənese aye na gwaɗ ba? Hərwi niye tə mət mə makulkwandah. 18Mbəlom a mbaɗa a gwaɗ: «Ta fələkwiye ɗaɗa a təv ga nakə na ləvatay ha bo ta zəzukwiye bo mə ɗəma aye bay.» A tsik andza niye na, ka way hay? Na gwaɗ ka ndo neheye ta kərah marəhay ha gər aye ba? 19Andza niye, nəmaa zəba faya Mbəlom a vəlatay tsəveɗ məfələkwe a ɗəma bay na, hərwi nakə ta dzala ha ka Mbəlom bay aye.


c: text/html

text: 1Neŋ madugula i gay i maɗuwule me, na tsikaka naha me na, a nəkar məhay gər i ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu nakə ka təra may i wawa hay, Mbəlom a zla kar aye. Na tsikatay naha me a wawa yak hay dərmak. Na wuɗa tay ha na, haladzay. Maa wuɗa tay ha na, neŋ ɗekɗek bay. Ndo neheye tebiye tə sər bazlam nakə a tsik ka gər i Mbəlom nakə deɗek aye, ta wuɗa kurom dərmak. 2Na wuɗa kurom na, hərwi bazlam niye deɗek aye mandza eye mə ɗərev kway ada ma ndziye mə ɗərev kway na, ka tor eye. 3Mbəlom Bəba kway ada wawa ŋgay Yesu Kəriste tâ pa fakuma ŋgama. Ta sakakweye naha ada ta vəlakweye zay. Nəkway neheye faya ka pakweye bəzay a bazlam nakə deɗek aye ada ka wuɗakwa bo nəte nəte mə walaŋ kway aye na, ka hutakweye wu niye hay. 4Ɗərev ga kə ŋgwasa haladzay hərwi na tsəne na, siye hay mə walaŋ i wawa yak hay faya ta pay bəzay a tsəveɗ nakə deɗek aye. Faya ta giye na, wu neheye Mbəlom Bəba kway a gwaɗ gum aye. 5A nəkar may ga nakə na wuɗa kar haladzay aye. Wu nakə a seŋ məgwaɗaka aye na, anaŋ: Wuɗakwa bo nəte nəte mə walaŋ kway. Bazlam nakay na watsaka naha aye na, bazlam weɗeye nakə ka tsənum ɗaɗa bay aye bay. Na tsikaka naha na, wu nakə ɓa ka tsənakwa ahəl niye aye. 6Taɗə ka wuɗakwa Mbəlom na, andza məgweɗe faya ka gakweye wu nakə Mbəlom a tsikakway aye. Mbəlom a gwaɗakum na, wuɗum bo nəte nəte mə walaŋ kurom huya. Nakay na, bazlam nakə ka tsənum ahəl niye kurre ka madazlay i bazlam i Mbəlom nakə ka tsənum aye. 7Na tsikakum andza niye na, hərwi mey? Na tsikakum andza niye na, hərwi ndo masəpete ndo hay nəteye andaya ta yaw haladzay ka məndzibəra. Nəteye na, Yesu Kəriste ka təra ndo zezeŋ, ki yaw ka məndzibəra na, ta təma təbey. Ndo nakə faya ma tsikiye andza niye na, neŋgeye ndo məne ɗəre i Kəriste. Neŋgeye ndo masəpete ndo hay. 8Hərwi niye, gum metsehe bəna, məsler kurom nakə ka gum tebiye aye mâ təra kəriye bay. Ɗuh gum metsehe hərwi ada ka hutumeye wu i madagər kurom nakə Mbəlom a gwaɗ ma vəlakumeye. 9Sərum ha na, ndoweye kə pay bəzay a bazlam i Kəriste nakə a tətikakway aye bay, ane tuk na, a ye a səkah ha faya bazlam mekeleŋ eye hay wal na, ndoweye niye mandza eye mə həlay i Mbəlom bay. Ndo nakə faya ma pay bəzay huya a bazlam i Yesu neheye a tətikakway na, neŋgeye na, mandza eye mə həlay i Mbəlom Bəba kway ada mə həlay i wawa ŋgay Kəriste. 10Hərwi niye faya na tsikakumeye: Taɗə ndoweye ki ye naha a walaŋ kurom faya ma tətikakumeye bazlam nakə wal abəra ka bazlam i Kəriste nakə a tətikakum aye na, ka təmum na mâ ye naha a walaŋ kurom bay. Kwa mətsikay me, kâ tsikumay me bay. 11Ndoweye kə tsikay me a slala i ndo niye na, neŋgeye dərmak faya ma pay bəzay ka məge mənese nakə faya ma giye. 12A seŋ məwatsakum naha wu hay haladzay haɓe, ane tuk na, a seŋ məwatsakum naha a ɗerewel bay. Na dzala na, na diye naha ka təv kurom ada wu nakə a seŋ mətsikakum aye na, ka tsikakweye tə bazlam hərwi ada ɗərev kway mâ ŋgwasa lele kurah kurah. 13Məhay gər i ndo neheye a təra malamar yak nakə Mbəlom a zla na aye na, wawa ŋgay hay ta tsikaka naha me.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Tə wa Yesu na, ma Betelehem ka dala i Yahuda, a həlay nakə Herod neŋgeye bəy bagwar eye aye. Ma dəba eye tə wa na Yesu na, ndo matəkay ɗəre a wurzla hay ti yaw mə bəzay, tə ndislew a Zerozelem, 2ta tsətsah, tə gwaɗ: «Bəy i Yahuda hay nakə tə wa na anəke aye na, məŋgay? Nəmaa ŋgatay a wurzla ŋgay eye a tsaraw mə bəzay ada nəmaa yaw na, məɗəslay ha gər.» 3Bəy Herod a tsəne bazlam tay niye na, a kwasay gər haladzay tə siye i ndo neheye ma Zerozelem aye tebiye. 4A zalatay a bagwar i ndo neheye tə vəlaway wu a Mbəlom aye ta ndo neheye tə dzaŋgawa bazlam i Mbəlom mapala eye, a tsətsah fataya a gwaɗatay: «Tə wa Kəriste na, məŋgay?» 5Ta mbəɗay faya, tə gwaɗay: «Tə wa Kəriste na, ma Betelehem, ka dala i Yahuda. Hərwi ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom a watsa, a gwaɗ: 6“Nəkar Betelehem ka dala i Yahuda, nəkar na, makətsa bo eye mə walaŋ i gəma neheye ka dala i Yahuda aye bay. Hərwi bəy nakə ma tsəkuriye tay ha Israyel ndo ga hay aye na, ma deyeweye abəra ma nəkar.”» 7Yawa! Herod a zalatay a ndo matəkay ɗəre a wurzla hay ta məkal. A tsətsah fataya, a gwaɗatay: «Ka ŋgatumay a wurzla ŋgay eye a tsaraw na, a həlay waray?» 8Tsa na, a slər tay ha a Betelehem, a gwaɗatay: «Dum, pəlum na wawa eye niye lele. Ka hutum na na, dumara ɗumeŋ ha hərwi ada neŋ dərmak nâ ye məɗəslay ha gər.» 9Ndo neheye tə tsəne bazlam i bəy na, tə həl bo, ti ye. Ahəl nakə faya ta diye na, tə ŋgatay a wurzla nakə a tsaraw mə bəzay aye faya ma diye kame tay. A husa ka gər i gay nakə wawa mə ɗəma aye na, a lətse. 10Tə ŋgatay andza niye na, ɗərev tay a rah ta məŋgwese. 11Tə fələkwa a gay, ti ye naha, tə ŋgatay a wawa ta may ŋgay Mari. Ta dəkway gurmets, tə ɗəslay ha gər. Tsa na, tə pəla ha wu tay hay, tə vəlay wu kəriye a wawa niye. Tə vəlay gura, wu andaya tə zalay eŋseŋs ada ta mir. 12Ma dəba eye Mbəlom a tsikatay ma məsine, a gwaɗatay: «Kâ mbəɗum gər ta təv i Herod sa bay.» Tə tsəne andza niye na, tə həl bo, ti ye a gəma tay ta tsəveɗ mekeleŋ eye. 13Ahəl nakə ndo matəkay ɗəre a wurzla hay ti ye wu tay na, gawla i Mbəlom a yaw ka təv i Yusufa ma məsine. A gwaɗay: «Lətse, zla na wawa ta may ŋgay, hwayum a Ezipt. Ndza mə ɗəma hus a pat nakə na gwaɗakeye maw aye, bəna Herod faya ma pəliye wawa nakay məkəɗe na.» 14Yusufa a tsəne andza niye na, a lətse, a ye tay ha wawa ta may ŋgay a Ezipt ta həvaɗ. 15Tə ndza mə ɗəma hus a pat nakə Herod a mət aye. Wu neheye tebiye na, hərwi ada wu nakə Bəy Maduweŋ a tsik tə bazlam i ndo məɗe ha bazlam ŋgay aye mâ ge bo parakka, a gwaɗ: «Na zalay a wawa ga mâ yaw abəra mə Ezipt.» 16Herod a zəba faya ndo matəkay ɗəre a wurzla hay ta vay gər na, a ndalay haladzay. Tsa na, a slər ndo hay, a vəlatay tsəveɗ ka məkəɗe wawa hasləka eye tebiye a dazlay ka neheye a sla məve sulo bay aye ma Betelehem ada ma gəma neheye tə mbay naha aye. 17Andza niye, maa ge bo na, bazlam i Zeremi ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom nakə a tsik aye, a gwaɗ: 18«Mawude a tsənew abəra ma gəma i Rama, mətuwe tə zlazlay haladzay mə ɗəma. Rasel faya ma tuwiye wawa ŋgay hay. Ɗaɗa a say məgəse ɗərev abəra ka mətuwe bay, hərwi wawa ŋgay hay andaya sa bay.» 19Ma dəba eye Herod a mət na, gawla i Mbəlom a yaw ka təv i Yusufa ma məsine ma Ezipt. 20A gwaɗay: «Lətse, zla na wawa ta may ŋgay ada mbəɗa gər a gəma i Israyel, hərwi ndo neheye ta pəla tsəveɗ ka wawa nakay məkəɗe na aye na, ta mət.» 21Yusufa a tsəne andza niye na, a zla na wawa ta may ŋgay, a mbəɗa gər a gəma i Israyel. 22Ane tuk na, Yusufa a tsəne Arkelawos kə ndza a bəy i bəba ŋgay Herod ka dala i Yahuda na, a dzədzar haladzay mede a ɗəma. Məsine a gay sa, Mbəlom a ɗay ha wu nakə ma giye. Tsa na, a ye a Galile. 23A ye, a ndza ma wuzlahgəma nakə tə zalay Nazaret aye. Andza niye wu neheye a ge bo na, andza i ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom neheye tə tsik aye. A gwaɗ: «Ta zaleye na, ndo i Nazaret.»


text: 1M-o makɨtɨbɨ kɨ kuu gɨdɨ-naa tɨ to da ji ko̰ nje kɨsɨ dɔ kɨmbər ngar tɨ. E makɨtɨbɨ kɨ ndangi nḛ me tɨ je gɨdɨ tɨ je, nɨngə uwəi lo sɨri kɨ nḛ kuwə makɨtɨbɨ je. 2M-o malayka kɨ nje tɔgɨ kare un ndune kɨ taa ə nə: «Na̰ ə asɨ kadɨ rə̰y nḛ kuwə makɨtɨbɨ je ə tḛḛ makɨtɨbɨ kɨn ə?» 3Nə kɨ me dɔra̰ tɨ, kɨ dɔnangɨ tɨ ə se gɨn dɔnangɨ tɨ, dəw kɨ asɨ kadɨ tḛḛ makɨtɨbɨ kɨn, ə se kadɨ ɨlə kəmne me tɨ goto. 4Lo kɨn tɨ, m-no̰ ngay, tadɔ dəw asɨ kɨngə dəw kɨ asɨ kadɨ tḛḛ makɨtɨbɨ kɨn ə ɨlə kəmne me tɨ al. 5Ɓa dəw kare dan ngatɔgɨ je tɨ əl-m ə nə: «Ɨno̰ al, o ɓɔl nda kɨ gɨn kojɨ tɨ lə Juda, dəw kɨ tḛḛ gɨn Dabɨdɨ tɨ, kɨ tətɨ rɔ, e asɨ kadɨ rə̰y nḛ kuwə makɨtɨbɨ je kɨ sɨri ə tḛḛ makɨtɨbɨ kɨn.» 6Lo kɨn tɨ no̰o̰, m-o NGon batɨ a taa dana no̰ kɨmbər ngar tɨ, nɨngə nḛ je kɨ njé kɨsɨ kəm kɨ sɔ kɨ ngatɔgɨ je kɨ kutɨ joo gɨde sɔ gəi gɨde. NGon batɨ ka kɨn to tə nḛ kɨ dəw ɨjə mɨnde be. Gaje je əi sɨri, taa kəme je əi sɨri tɔ, tə ndɨl je kɨ sɨri lə Luwə kɨ ɨlə-de kɨ dɔnangɨ ba pətɨ. 7NGon batɨ ɨsɨ re ɓasi kɨ rɔ nje kɨsɨ dɔ kɨmbər ngar tɨ kadɨ taa makɨtɨbɨ jie tɨ. 8Ta naa tɨ no̰o̰, nḛ je kɨ njé kɨsɨ kəm ba kɨ sɔ kɨ ngatɔgɨ je kɨ kutɨ joo gɨde sɔ ɔsi məkəsɨde nangɨ no̰ NGon batɨ tɨ. Dəw kɨ ra uwə kənde kɨ kɔpɨ je kɨ rai kɨ ɔr kɨ ndujɨ kagɨ kɨ ətɨ majɨ jine tɨ. Nḛ je kɨn əi ta je kɨ dɨje lə Luwə ɨsɨ əli kɨ Luwə. 9NJé kɨsɨ kəm ba kɨ sɔ kɨ ngatɔgɨ je kɨ kutɨ joo gɨde sɔ, osi pa kɨ sɨgɨ əli əi nə: «Ḭ asɨ kadɨ un makɨtɨbɨ, Ə ɨrə̰y nḛ kuwe je. Tadɔ dɨje tɔli-ni, ḭ ɨgangɨ dɔ gɨn kojɨ je kɨ dangɨ dangɨ, NDon ta je kɨ dangɨ dangɨ, Dɨje kɨ dangɨ dangɨ, Gɨn ɓe je kɨ dangɨ dangɨ kɨ məsi, adɨ Luwə. 10Gɨn dɨje kɨ dangɨ dangɨ kɨn, Ɨndə-de ta dangɨ tə ngar je, Ɨtəl-de njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare tɨ mbata lə Luwə ləje, Nɨngə əi je o̰i ɓe dɔnangɨ tɨ ne.» 11Lo kɨn tɨ, m-go̰ lo ɓa, m-o ndu kosɨ malayka je ngay, kɨ əi dɨbɨ kutɨde dɨbɨ kutɨde, gəi gɨdɨ kɨmbər ngar, kɨ nḛ je kɨ njé kɨsɨ kəm ba, kɨ ngatɔgɨ je. 12Nɨngə uni ndude kɨ taa əli əi nə: «NGon batɨ kɨ dɨje tɔli-e, Asɨ kadɨ ɨngə tɔgɨ, kɨ nḛ kɨngə, kɨ gosɨ, kɨ ngangɨ, kɨ kɔsɨ-gon, kɨ tɔɓa, kɨ kɨlə tɔjɨ!» 13Taa m-o ndu nḛ kɨndə je pətɨ kɨ dɔra̰ tɨ, kɨ dɔnangɨ tɨ, gɨn dɔnangɨ tɨ, kɨ me ba bo tɨ osi pa əi nə: «Kɨlə tɔjɨ, kɨ kɔsɨ kurə, kɨ tɔɓa, kɨ tɔgɨ, E lə nje kɨsɨ dɔ kɨmbər ngar tɨ əi kɨ NGon batɨ bɨtɨ kɨ no̰ tɨ!» 14Lo kɨn tɨ no̰o̰ be, nḛ je kɨ njé kɨsɨ kəm ba kɨ sɔ əli əi nə: «Amen!» Ɓa ngatɔgɨ je ɔsi məkəsɨde nangɨ no̰ nje kɨsɨ dɔ kɨmbər ngar tɨ əi kɨ ngon batɨ, ɔsi gonde.


text: 1Kəte no̰ ra nay Pakɨ tɨ, Jəju gər kadɨ ndɔ re nga kadɨ tə ɨyə̰ dɔnangɨ ə aw rɔ Bawne tɨ. Jəju kɨ ndɨgɨ njé kɨ ya̰ne je kɨ dɔnangɨ tɨ ne mari nu, ndɨgɨ-de bɨtɨ kadɨ tɔl tae. 2Jəju əi kɨ njé ndo je ləne ɨsi ta nḛ kuso tɨ lo sɔlɔ. Nɨngə dɔkagɨloe tɨ kɨn, su ɨndə ta ga kulə Jəju ji njé ba̰ je tɨ me Judasɨ tɨ kɨ ngon lə Sɨmo̰ Isɨkarɨyotɨ ngata. 3Jəju wa kɨ dɔne gər kadɨ Bawne Luwə ɨlə nḛ je pətɨ jine tɨ, nɨngə gər təkɨ n-ḭ rɔe tɨ ə n-re, adɨ n-a n-təl n-aw rɔe tɨ gogɨ. 4Jəju ḭ taa ta nḛ kuso tɨ, ɔr kɨbɨ ləne kɨ ɨlə dɔ made tɨ, ɓa un ta kɨbɨ dɔɔ-n ɓədɨne. 5Go tɨ, mbəl man me nḛ tɨ, ɓa ɨlə rɔne togɨ nja njé ndo je ləne, ə bɔr njade kɨ ta kɨbɨ kɨ kəte dɔɔ-n ɓədɨne ka kɨn. 6Lokɨ Jəju re tḛḛ dɔ Sɨmo̰ Pɨyər tɨ ɓa, Sɨmo̰ Pɨyər əl-e ə nə: «Ɓaɓe, ḭ ə kadɨ ɨtogɨ njam a?» 7Ə Jəju əl-e ə nə: «Nḛ kɨ m-ɨsɨ m-ra kɨn, ta ji naa tɨ ne ɨgər al, nə a gər mee kɨ ɓəy tɨ.» 8Be ka Pɨyər əl Jəju ə nə: «Jagɨ, ḭ a togɨ njam al.» Ə Jəju ɨle tɨ ə nə: «Kɨn ə re m-togɨ njay al ɓa, nḛ madɨ kɨ ɓəw-je naa tɨ səi goto.» 9Nɨngə Pɨyər əl ə nə: «Ɓaɓe, re e be ɓa, ɨtogɨ njam par al, nə kadɨ ɨtogɨ jim je, kɨ dɔm je tɔ.» 10Ə Jəju əl-e ə nə: «Dəw kɨ ndogɨ man, aw kɨ ndoo togɨ njane par, ɓɨ rɔe je pətɨ al, tadɔ ndəgɨ rɔe je ay njay. NGa nɨngə səi je, rɔsi ay njay, nə e dɨje pətɨ ɓa rɔde ay, al ɓəy tɔ.» 11Lo kɨn tɨ, Jəju gər dəw kɨ a ule ji njé ba̰ je tɨ, ə əl-n ə nə: «E səi pətɨ ɓa rɔsi ay, al.» 12Lokɨ Jəju togɨ njade gɨne gangɨ nɨngə, un kɨbɨ ləne ɨlə rɔne tɨ, ə təl aw ɨsɨ ta nḛ kuso tɨ gogɨ, ɓa əl-de ə nə: «Ɨgəri me nḛ kɨ m-ra səsi kɨn a? 13Ɨsɨ ɓari-mi NJe ndo dɨje je, Ɓaɓe je, nɨngə e go rəbe tɨ, tadɔ e mi ə wa. 14NGa nɨngə re mi kɨ mi NJe ndo dɨje je, mi Ɓaɓe je ə m-togɨ njasi nɨngə, səi ka sɔbɨ kadɨ ɨtogi njanaa kɨ yo je kɨ ne je tɔ. 15E nḛ ə m-ɔjɨ səsi, kadɨ səi ka ɨndaji, ɨrai təkɨ m-ra səsi kɨn be tɔ. 16Təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi, ɓəə ɨtə ɓane al, taa ngon nje kaw kɨlə ɨtə nje kɨle al tɔ. 17Təkɨ ɨgəri ngata kɨn ə, ɨrai kɨle ə, rɔsi a nəl səsi ngay. 18E səi pətɨ ɓa m-ɨsɨ m-əl ta ləsi al; m-gər dɨje kɨ m-mbətɨ-de. NGa nɨngə, sɔbɨ kadɨ ta kɨ makɨtɨbɨ lə Luwə əl kɨn ra nḛ. Makɨtɨbɨ əl ə nə: “Dəw kɨ ɨsɨ uso səm nḛ, tu gajɨne ɔsɨ-m.” 19M-əl səsi ta kɨn ɓasɨne, kadɨ tə ndɔ kɨ nḛe a ra nḛ ɓa, ɨgəri təkɨ “Mi NJe kɨsɨ no̰o̰.” 20Təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi, dəw kɨ uwə dəw kɨ m-ɨle kɨ rɔne tɨ, uwə-m kɨ rɔne tɨ, ə dəw kɨ uwə-m kɨ rɔne tɨ, uwə nje kɨlə-m kɨ rɔne tɨ tɔ.» 21Go ta je tɨ kɨn, ndɨl Jəju ɨsɨ nangɨ al, adɨ ta tḛḛ tae tɨ kɨ taga ə nə: «Təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi, dəw kare dansi tɨ ne a ɨlə-m ji dɨje tɨ.» 22Lo kɨn tɨ, njé ndo je lie go̰i kəm-naa, nɨngə dəji-naa se na̰ dana ə ɨsɨ əl ta lie wa. 23Kɨ kare dan njé ndo je tɨ, kɨ e dəw kɨ Jəju ndɨge, ɨsɨ kadɨ Jəju tɨ ɓasi. 24Ə Sɨmo̰ Pɨyər ra nḛ yɔgɨrɔ nangɨ əl-e-n kadɨ dəjɨ Jəju se ɨsɨ əl ta lə na̰ dana wa. 25NJe ndo ka kɨn ɔy kɨ dɔ Jəju tɨ, nɨngə dəje ə nə: «Ɓaɓe, dəwe e na̰ ə?» 26Ə Jəju ɨle tɨ ə nə: «E dəw kɨ m-a m-ade mapa kɨ m-gangɨ, m-ɨlə me ta̰y tɨ kɨn.» Nɨngə Jəju gangɨ mapa ɨlə me ta̰y tɨ, adɨ Judasɨ kɨ ngon lə Sɨmo̰ Isɨkarɨyotɨ. 27Lokɨ Judasɨ taa mapa ka kɨn taa par ə, Sata̰ ur mee tɨ. Ə Jəju əl-e ə nə: «Nḛ kɨ to mei tɨ kadɨ ɨra ka kɨn, ɨra law!» 28Dan dɨje tɨ kɨ ɨsi sie ta nḛ kuso tɨ kɨn, dəw kɨ kadɨ gər se mba ri ə əl-e ta kɨn be wa goto. 29Tə ka kɨ Judasɨ e-n nje kotɨ ɓɔl la ka kɨn, ngay je ooi təkɨ Jəju dəje kadɨ aw ndogɨ nḛ kɨ kadɨ n-rai nay Pakɨ, ə se kadɨ aw adɨ nḛ madɨ njé ndoo je wa be. 30Judasɨ taa mapa kɨ Jəju ade ka kɨn taa par ə tḛḛ taga. Dɔ kade tɨ kɨn, lo ndul ngata. 31Lokɨ Judasɨ tḛḛ ɓa, Jəju əl ə nə: «Kɨ ɓasɨne kɨn, dɨje ɨləi tɔjɨ dɔm tɨ mi NGon dəw, nɨngə mi NGon dəw m-ra m-adɨ dɨje ɨləi tɔjɨ dɔ Luwə tɨ tɔ. 32Kɨn ə re m-ra m-adɨ dɨje ɨləi tɔjɨ dɔ Luwə tɨ ɓa, Luwə wa kɨ dɔne a adɨ dɨje ɨləi tɔjɨ dɔm tɨ mi NGon dəw tɔ. NGa nɨngə e nḛ kɨ a ra nḛ ɓasɨne. 33NGanm je, mi səsi ne, naa tɨ dɔkagɨlo kɨ ndə̰y be par. A sangi-mi, nɨngə təkɨ m-əl-n Jɨpɨ je, m-əl səsi ɓone tɔ təkɨ: “Lo kɨ m-a m-aw tɨ, a asi kadɨ awi tɨ al.” 34M-adɨ səsi ndu-kun kɨ sɨgɨ kɨ e ta kadɨ ɨndɨgi-naa dansi tɨ kɨ yo je kɨ ne je. Majɨ kadɨ ɨndɨgi-naa dansi tɨ kɨ yo je kɨ ne je təkɨ mi m-ndɨgɨ-n səsi kɨn be tɔ. 35Kɨn ə re ɨndɨgi-naa dansi tɨ kɨ yo je kɨ ne je ɓa, dɨje pətɨ a gəri təkɨ səi njé ndo je ləm.» 36Sɨmo̰ Pɨyər dəjɨ Jəju ə nə: «Ɓaɓe, a aw ra ə?» Ə Jəju ɨle tɨ ə nə: «Lo kɨ m-a m-aw tɨ, a asɨ kadɨ un gom kɨ ɓasɨne kɨn al, nə a un gom kɨ ɓəy tɨ.» 37Ɓa Pɨyər dəjɨ Jəju ə nə: «Ɓaɓe, mba ri ə m-a m-asɨ kadɨ m-un goi kɨ ɓasɨne kɨn al ə? Mi ɓasi ngay kadɨ m-ɨlə rɔm kɔ mbata ləi!» 38Lo kɨn tɨ, Jəju ɨlə Pɨyər tɨ ə nə: «Adɨ ḭ ɓasi ngay kadɨ ɨlə rɔi kɔ mbata ləm wa ta? Təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əli, kunə kɨnjə no̰ al ɓəy ə, a najɨ ta nja mɨtə ə nə ɨgər-m al.»


text: 1Dzam ga neheye na wuɗa kurom haladzay aye, wu neheye Mbəlom a tsik ahəl niye a gwaɗ ma giye na, i kway. Kə ge andza niye na, bo kway mâ ndza tsəɗaŋŋa ka ɗəre i Mbəlom. Gərakwa ha wu neheye mə ɗərev kway lele bay aye. Mede kway mâ ge lele, rəhakway ha gər a Mbəlom lele. 2Kâ kərahum mawuɗe may sa bay. Nəmaa gay mənese a ndəray bay, ndəray kə dze abəra ka tsəveɗ i Mbəlom hərwi may bay, nəmaa zla wu i ndəray tə məvay gər bay. 3Kâ dzalum mə gər kurom na tsik niye na, hərwi məpakum horoy a ɗəre bay. Niye na, andza nakə na lah mətsike aye, nəmaa wuɗa kurom haladzay. Wuray andaya nakə ma sliye maŋgəne may ha abəra ta nəkurom aye bay. Kwa taɗə mədahaŋ, nəkway dziye, kwa taɗə sifa, nəkway dziye. 4Na sər ha nəkurom ndo i deɗek hay, ɗərev ga maŋgwasa eye haladzay hərwi kurom. Na sa ɗəretsətseh haladzay ane tuk na, ɗərev kə ye fagaya abəra bay. Ɗərev ga a ŋgwasa ɗuh, ɗərev ga maraha eye ta məŋgwese. 5Ayaw nəmaa sa ɗəretsətseh na, haladzay. Kwa ahəl nakə nəmaa ndislew kanaŋ a Masedowan aye na, nəmaa huta tsəveɗ ka mazəzukwe bo kwa tsekweŋ bay tebiye. Wu mawura bo eye a ndzawamay ka tsəveɗ wal wal haladzay. Ndo hay tə wiyawa famaya wu tə magazləga. Mə ɗərev may bəbay nəmay mandza eye tə mədzal gər eye, nəmaa dzədzar. 6Ane tuk na, ahəl nakə ndo hay ta ge bəle aye na, maa matay naha ɗərev na, Mbəlom. A mamay naha ɗərev na, tə madayaw i Titus nakə a yaw aye. 7Maa mamay naha ɗərev na, madayaw i Titus ɗekɗek tsa bay. A mamay ha ɗərev na, tə wu nakə Titus a tsikamay aye. A gwaɗamay na, ka mumay naha ɗərev. A gwaɗamay sa na, a sakum məŋgeteŋ, mevel a wur fakuma hərwi wu neheye lele bay ka gum aye. Ada sa faya ka dzənumeye ga haladzay ta məge fagaya abəra me ka təv i ndo mane ɗəre ga hay. Na tsəne andza niye na, ɗərev ga a səkah ta məŋgwese. 8Na sər ha ɗerewel nakə na lah məwatsakum naha aye na, kə vəlakum mədzal gər. Ane tuk na, na watsa andza niye kemey na, kə ndeleŋ bay. Deɗek ŋgway, haɓe na, ma ndeleŋeye hərwi na sər ha, na vəlakum məge mevel tsakway tə ɗerewel ga nakə na watsakum naha aye. 9Anəke ɗuh na, ɗərev ga kə ŋgwasa hərwi ɗerewel nakay na watsakum naha aye. Ɗərev ga a ŋgwas na, hərwi nakə na vəlakum məge mevel aye bay. Ɗərev ga a ŋgwasa na, hərwi wu kurom neheye ka gawum lele bay aye a ndalakum ada nakə ka gərum ha mezeleme kurom aye. Wu nakə a ndalakum aye, ka ɗəre i Mbəlom na, lele hərwi ada kâ gərum ha mezeleme kurom. Andza niye, tə ɗerewel nakə nəmaa watsakum naha aye na, nəmaa gakum wuray kwa tsekweŋ bay tebiye. 10Ndoweye kə ge mevel hərwi nakə a say a Mbəlom aye na, məge mevel ŋgay niye ma mbəɗiye ha mədzal gər ŋgay ka wu ŋgwalak eye ada andza niye Mbəlom ma təmiye ha abəra ma mənese. Slala i məge mevel niye na, ma vəlakweye madzədzere bay! Slala i məge mevel nakə ndo i məndzibəra hay ta giye na, ma kəɗiye ndo. 11Deɗek, mevel kurom nakə ka gum aye na, a yay a gər a Mbəlom. Anəke na, zəbum faya ma kəkay nakə a mbəɗa aye! Anəke na, ka vəlum ha bo kurom ka mədzal ha andza nakə a ye ka bo aye. Faya ka ɗumeye ha na, ka wuɗum mənese bay, ka gum mevel ka bo kurom eye hərwi wu niye. Ka dzədzarum hərwi wu nakə ma ta ndzakumeye a gər aye. A sakum mə ɗərev kurom məŋgeteŋ haladzay. A sakum məge wu nakə a say a Mbəlom aye ada tə məpəray a ndo nakə a ge mənese aye. Ka ɗum ha ta tsəveɗ wal wal parakka hərwi nakə həlay kurom andaya mə wu niye sa bay aye. 12Andza niye, ɗerewel nakay na watsa naha aye na, na watsa naha hərwi ndo nakə a ge mənese aye ɗekɗek tsa bay. Na watsa naha hərwi ndo nakə tə gay mənese aye bay. Ane tuk na, na watsakum naha na, hərwi ada kâ sərum ha lele kame i Mbəlom na, ka wuɗum may tə ɗərev kurom peteh. 13Hərwi niye anəke na, ɗərev kə mamay naha. Ɗərev kə mamay naha deɗek. Wu mekeleŋ eye ma ze nakay na, andaya sa. Ɗərev may a ŋgwasa haladzay na, hərwi Titus nakə ɗərev ŋgay maŋgwasa eye hərwi nəkurom tebiye kurom eye ka mumay naha ɗərev aye. 14Ɗərev ga a ŋgwasa na, hərwi na ŋgalak kurom ha kame ŋgay. Na ŋgalak na, kəriye tsa bay. Wu nakə nəmaa tsikawakum aye na, deɗek huya. Andza niye maŋgeleke nakə nəmaa ŋgalak kurom ha kame i Titus aye bəbay na, deɗek. A ge bo a ɗəma andza nakə nəmaa tsikakum aye. 15Ahəl nakə a ye naha ka təv kurom aye na, ka təmum na tə marəhay ha gər tə madzədzaray haladzay. Nəkurom tebiye ka rəhumay ha gər. A sər ha faya, faya ma səkahiye ha mawuɗe kurom. 16Ɗərev ga kə ŋgwasa haladzay hərwi na sər ha, nəkurom ndo i deɗek hay.


text: 1Makə ha'ə ɗii əna, pooshi uushi paleegi Yahudiinə ka hara slikərənə də ci kwa? Anii pooshi uushi ci ryaminanə a tsakə ka ənda? 2Awa, tə'i laŋə, tə'i uushi cii kəya tsakə ka rəgwa kama kama. Ŋga təkəŋwanə, ka Yahudiinə ba'avə Əntaŋfə waɓənaakii. 3Yaci kə naanagi hara ənji ahadatii ka luuvə waɓənəkəya? Ma nuunə ka nəhənə ka əntəginə nə gooŋgaanə ŋga Əntaŋfə putakii kwa? 4Pooshi ka ɗanə shaŋə! Taa ŋgahi majirakə nə ənda, amma əndə gooŋga nə Əntaŋfə, makə sətə ɗii manaahəkii asəkə malaaɓa ləkaləkatə oo'i, “'Ya'ə Əntaŋfə, ma ha waɓə, ka neenə nə ənji ka gooŋgaanaaku, ka jaalanə nə hə agyanə ənjitə ca waɓə tə hə.” 5Yaci ma 'waslyakəənə gaamə, agi ŋgiraginə nə ci gooŋga ŋga Əntaŋfə saŋa, iitə banaama? Ka banə naamə kə ɗii Əntaŋfə bwaya bwayaanə maɗa dzyalə ci taamə kwa? (Makə sətə ci ənjə a ləgwa ləguyi nyi.) 6Aa'a, pooshi amə ka banə ha'ə! Maci əntaa əndə gooŋga nə Əntaŋfwa, kaɗa iitiitə mbeenəkii ka la gəŋwanə ka ənji duuniya? 7Yaci ma jirakənaaki, agi ŋgiragi gooŋga ŋga Əntaŋfə nə ci da tsakə ka ci məghərəvənə saŋa, də iitiitə saŋə gwaŋə nə ənji ka la ka nyi gəŋwanə oo'i, ma'waslyakə əndə nə nya? 8Maɗa ha'ə ɗii əna, əntaa a dzaamə aakəŋwa də slənə məzaanə kaa gooŋga a shii cakana? Tə'i hara ənji maa ca alə haliminaaki də banə oo'i, kə waɓi nyi ha'ə makə ətsa. Ma gəŋwaatə nə ənjə a la ka ənjitsa, mbərə mbərə da 'waslyakəənatii. 9Ya saŋə Yahudiina, kə palee amə ka hara slikərənə kwa? Pooshi shaŋə. Kə bagi nyi kə dzəgi oo'i, ma Yahudiinə da hara slikərənə, 'waslyakəənə ca ɗa ŋwaŋuunə agyanətii patə. 10Tə'i manaahəkii asəkə malaaɓa ləkaləkatə oo'i, “Pooshi əndə taa rəŋwə ətə da gooŋgaanə. 11Pooshi əndə paaratəginə, taa alənə tə Əntaŋfə. 12Patə kə ŋuusləgi tii agi nə'unə tə Əntaŋfə, kə saawagi tii patə. Pooshi əndə slənə gooŋgaanə, pooshi taa rəŋwə. 13Kə ɗagi matii makə mawunə gu'u ənda. Bwaya jirakənə a dzə də shiginə a matii. Makə ŋgumətə ama rəhunə nə waɓənatii. 14Dzaana hiinə nəndə amatii. 15Pooshi ka ta'avənə aciitii nə ɓələ ənda. 16Taa dama gi tii patə, see zanə da təguunə fanə ənji davə. 17Pooshi tii shii rəgwa jamənə. 18Pooshi ŋgwalənə tə Əntaŋfə a mooɗəfətii əsə.” 19Yoo, kə shii amə, ma sətə waɓi bariya patə, ka ənjitə atsaa səɗə bariya waɓi ci. Ma ətsə patə, acii ga taa wu a upaa ha ŋga ɗa mabizhinə, kaa patənə ŋga ənji duuniya a shii oo'i, tə'i gəŋwanə ŋga Əntaŋfə ashitii. 20Acii pooshi Əntaŋfə ka ŋgərə əndə ka əndə gooŋga putə ŋga nə'u sətə bii bariya. Ma bariya, ɓaarənə cii kəya ɓaarə tanə ka əndə oo'i, kə ɗii ci 'waslyakəənə. 21Ma ŋga ənə ha'ə, kə ɓaarəgi rəgwatə ci Əntaŋfə a ŋgərə ənji ka ənji gooŋga. Ma rəgwatsə əsə, kama kama nə tii da bariya. Seedanə ci anabiinə da bariya a seeda tə rəgwatsa. 22Dagi vii gooŋga ŋga ənji ka Yeesu Aləmasiihu ci Əntaŋfə a ŋgərə tə tii ka ənji gooŋga. Ka patənə ŋga ənjitə ca vii gooŋga ka Aləmasiihu ci Əntaŋfə a ɗa ha'ə, pooshi kama kamaanə ŋga ənja. 23Acii ənji patə ɗii 'waslyakəənə, dzaɗə dzaɗə nə tii da məghərəvənə ŋga Əntaŋfə. 24Amma kə ɗii Əntaŋfə pwapoonaakii, ca ŋgərə tə tii ka ənji gooŋga də zaɓə. Ma ətsa, dacii Yeesu Aləmasiihu əndə pərapaanə taamə. 25Kə vii Əntaŋfə tə ci ka əntənə kaa ca tifyagi ka ənji 'waslyakəənatii də idənaakii putə ŋga vii gooŋgatii ka ci. Ma ɗii Əntaŋfə ətsa, kaa ca shii ɓaarii gooŋgaanaakii. Ma ŋga ŋukə, kə nji Əntaŋfə a ɗa makə paa ci nja nee ka 'waslyakəətə nji ənjə a ɗaaɗa. 26Amma ma ŋga əna, kə kavə ci hiimaakii ka tsaamə 'waslyakəənə ŋga ənja kaa ca ɓaarii gooŋgaanaakii. Ka rəgwatsə ha'ə ɓaarii ci oo'i, tə'i gooŋgaanə ashikii saakii, ca ŋgərə tə ənjitə vii gooŋga ka Yeesu ka ənji gooŋga əsə. 27Ya makə ɗii ha'ə əna, aa putə ŋga mi ɗii haŋətənə əndə naakii na? Pooshi uushi cii kəya haŋətə naakii nə putakii. Acii əntaa putə ŋga slənaakii ŋgirə Əntaŋfə tə ci ka əndə gooŋga, amma putə ŋga vii gooŋgaakii. 28Kə shii amə pooshi Əntaŋfə ka ŋgərə əndə ka əndə gooŋga putə ŋga nə'u sətə bii bariya, see də vii gooŋgaanə tanə. 29Anii ma Əntaŋfwa, ŋga Yahudiinə nə ci tana? Əntaa Əntaŋfə ŋga hara slikərənə nə ci əsə kwa? Weewee ha'ə makə ətsa, Əntaŋfə ŋga ənji patə nə ci. 30Rəŋwə nə Əntaŋfə. Putə ŋga vii gooŋga ŋga Yahudiinə ŋgərənə Əntaŋfə tə tii ka ənji gooŋga. Ha'ə nə hara slikərənə əsə. Dagi vii gooŋgatii ŋgərənə Əntaŋfə tə tii ka ənji gooŋga. 31Kə ɓaarii ətsə oo'i, kə ɗəkəpaa amə bariya aataŋgala də vii gooŋga gaamə kwa? Aa'a poosha, də ɗanə ha'ə caama ɓaarii oo'i, tə'i nafalə ŋga bariya.


text: 1Ndzəkəŋushi'inəkya, wiinə səndə ciina uudəpaagi koonə: ma ɗanuuna, ɗamə mooɗasəkə agi ləɓənə goonə da Slandana. Pooshi dzawə ka nyi nə ənənə ka dzəkwatə naahə koonə uushi'iitsa. Maa kə ɗii nyi ha'ə, ka ndzaanə nə haŋkala goonə ka hakii. 2Nəhəmə noonə nə acii məŋgərəkikinyinə, ədiitsa, ənjitsə kəŋaanə wata agyanə dzəgunənə ŋga ryaminyanə, waatoo, laala kuvə'unə ŋga shishinə. 3Amə nəndə da tantanyiitə ryaminyanə. Acii makavəmaamə naamə ka tsarə ŋga ryaminaatsatii. Amma paslənə gaamə tə Əntaŋfə dagi tsakənə ŋga Malaaɓa Ma'yanə, da ɗa mooɗasəkə agi ləɓənə gaamə da Yeesu Aləmasiihu, ci nə ryaminyanə ŋga gooŋga. 4Maci ma slənətənə tə sətə ci ginə a nee, ka luupaanə nə ci ənda, ma nyi, tə'i nyi da uushi'iitsə kəŋaanə tii agyanəkii, palee ka taa wu patə. 5Kə ryaminii ənji tə nyi ka tighəsənə ŋga uusəra ŋga poonə tə nyi. Əndə Isərayiila nə nyi, agi slikərənə ŋga Beejaminə, hurənə ŋga əndə Ibəraaniya. Maɗa nə'utə bariya ŋga Yahudiinə əsə, əndə Farisa nji nyi. 6Ma ŋga ŋukə, kə ɗii nyi gazhi'waanə ŋga nə'utə bariyatii, ha'ə kə dzəgərə nyi ka ciɓeenə ka Ikəliisiyanyinə. Ma ka saa'ikii, kə nə'utə nyi bariya ŋga'ə, ma'idəpaamə ənji uushi ashiki. 7Amma patənə ŋga uushi'iitsə nji kya nee makə ka upaanə nə nyi bwatyakii, ma əndzə'i, mazaɓə uushi nə tii akəŋwaciiki putə ŋga Yeesu Aləmasiihu. 8Əntaa wata uushi'iitsə ndzaanə ka uushi zaɓə akəŋwaciiki, amma patənə ŋga uushi'inə, putə ŋga shiinə tə Yeesu Aləmasiihu Slandanəki. Ma shiinə tə ci, ci palee ka patənə ŋga uushi'inə. Ka putaakii bwasee nyi ka patənə ŋga uushi'inə, makə giwuuginə nə nyi ka neenə patə kaa nya shii upaa də Aləmasiihu a ədzəməki, 9nya ndzaa maləɓəkii da ci. Kə ŋgirə Əntaŋfə tə nyi ka əndə gooŋga, acii kə vii nyi gooŋga ka Aləmasiihu. Ma ŋgirə ci tə nyi ka əndə gooŋga, əntaa putə ŋga slənaaki makə sətə bii bariya. Ma gooŋgaanaaki, dacii Əntaŋfə shigi putə ŋga vii gooŋgaaki ka ci. 10Pooshi sətə mwayi nyi, maɗaamə shiinə tə Aləmasiihu, nya shii baawəɗaakii ətə ma'igi ci agi maməətə ənja. Kə mwayi nyi nya ləɓə da ci, nya sa ciɓə makə sətə sii ci naakii, nya luuvə əntənə makə sətə luuvə ci əntənə, 11kaa nya shii maɗənə agi maməətə ənja, taa də iitə patə. 12Paa nyi bii kə uugi nyi upaa shikwa taa pooshi sə ŋga idəpaanə ashiki ma'ə. Amma, agi ɗanə nə nyi gazhi'waanə ŋga upaa shikwa, makə ka ci 'wii Yeesu Aləmasiihu tə nyi kaa nya ndzaanə ka naakii. 13Ndzəkəŋushi'inəkya, ma nya, paa nyi kii nəki oo'i, kə uugi nyi upaa shikwakii. Amma uushi rəŋwə cii kya ɗa: agi bwaseenə nə nyi ka sətə nja ɗa a ba'a patə, nya ɗa gazhi'waanə ŋga mbu'unə ka sətə aakəŋwa. 14Agi ciŋənə nə nyi əntsahənə aakəŋwa kaa nya mbu'u ka muudinə ka upaa də shikwa, waatoo, əpinə ŋga ha dagyə. Acii ka upaa də əpinəkii 'wii Əntaŋfə tə nyi dacii Yeesu Aləmasiihu. 15Ma amə ənə uugi vii gooŋga gaamə zəŋanə, kə dəɓee ama ndzaanə də tsarə ŋga hiimatsa. Maɗa tə'i hara ənji agyuunə ɗii hiimatii pamə, ka ɓaariinə nə Əntaŋfə ka tii, təya shii. 16Ma ɗanaamə tanə, dzaamə aakəŋwa də nə'u rəgwanə mbu'yaamə ka ənshinə agikii. 17Ndzəkəŋushi'ina, unə patə, nə'umə dərəpaaki. Dzəgunəmə tə ənjitə ca slənə makə sətə cuuna nee ina slənə əsə. 18Acii tə'i hara ənji laŋə ndzaa ka ənji daawaanə ŋga sətə ci əntənə ŋga Aləmasiihu ashi ənfwə a moo ɓaariinə. Kə waɓi nyi koonə agyanə ətsə ɓəzəkii, amma wanyinə ka ənənə ka dzəkwatənə koonə, ha'ə maa, da kiinə agiki. 19Ma ənjitsa, zamaginə nə ənjə a zamagi də tii. Acii uushi'iitə kaɗeesəkə ka shishinətii nə əntaŋfənyinatii. Ma sətə ca kira ka tii ayinə, tə ci neenə tii da məghərəvənə. See buurə uushi'inə ŋga duuniya tanə nəndə a ədzəmətii. 20Ma amə, ənji ŋga dagyə naamə, waatoo ənji ŋga ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə. Jigaginə ŋga Maluu gaamə dadagyə ciina gəra, waatoo, Slandanə Yeesu Aləmasiihu. 21Ma ca, ka zhi'weenə nə ci ka matəgugunə shishiinə gaamə, ca ndzaa da məghərəvənə makə naakii. Ka ɗanə nə ci ha'ə də maɗuunə baawəɗaakii. Də baawəɗakii cii kəya ɗa ŋwaŋuunə taa agyanə mi patə.


text: 1Ma maviinə patə, wa təya gaɗee ka slanjiinətii, təya fa tə tii, acii ga ənjə a waɓə bwaya uushi aashi Əntaŋfə da dzəgunənə gaamə. 2Maɗa ənji nə'unə nə slanjiinə ŋga maviinə, ga təya bərapaa tə slanjiinətii, acii makə ɗii tii ndzəkəŋushi'inə putə ŋga Aləmasiihu. Amma, wa təya tsakə paslənə ka tii, makə ɗii ci, ma ənjitə ci təya slənə ka tii, ənji vii gooŋga nə tii, mooɗəkii ŋga Əntaŋfə əsə. Dzəgunətə uushi'iitsə ka ənja, ha ba ka tii kaa təya nə'utə. 3Tə'i hara ənji ca dzəgunə ka ənji hara uushi'inə pamə, maluuvəmə tii tə tantanyitə waɓənə ŋga Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu, maluuvəmə tii əsə tə dzəgunənə agyanə makə sətə caama ndzaa malaaɓakii akəŋwacii Əntaŋfə. 4Ma ənjitsa, kə ɗuunətə tii natii na, mashiimə tii taa mi əsə, maɗaamə suuna ŋga ɗa mabizhinə da mbəzənə agyanə mazaɓə waɓənə. Ci ca kira sərəha, da mbəəzənə, da dzaanashinə, da hiima bwaya uushi aagyanə ənda, 5da ɗaaɗa mabizhinə. Ma ənjitsa, pooshi haŋkalatii ka hakii, pooshi ma'ə gooŋga ashitii əsə. Ma nə tii ka nəhəna, gəna ci ənjə a upaa ka rəgwa ŋga diina. 6Yoo, ma nə'unə tə Əntaŋfə, tə'i bwatya agikii palee ka gəna, maa ka mabanee ma'yanə nə əndə də sətə cii kəya upaa. 7Acii pooshi uushi shi acii amə aa hanə aa duuniya. Pooshi uushi na dzə acii amə maa kə məəkyaamə. 8Maa tə'i amə da zəma, tə'i amə da kəjeerənə əsə, kə mbu'i kaamə. 9Amma, ma ənjitə ca moo ɗa gəna, kə luuvə tii isəkwanə ŋga Seetanə tə tii, təya kulagərə aasəkə zaaŋwanə ŋga mabaanə da bwaya suunanyinə. Ci ca kavə tə tii ka zaginə dza'ə. 10Acii ma suuna kwaɓa, ci ca kira bwaya uushi'inə kama kama. Puta ŋga suuna kwaɓa bwasee hara ənji ka vii gooŋgatii, təya əlya ka natii nə maɓətəsəkənyinə kama kama. 11Ma hə ɗii əndə ŋga Əntaŋfə, bwasee ka patənə ŋga uushi'iitsa, ha ɗa gazhi'waanə ŋga slənə gooŋgaanə, ha ɗa gazhi'waanə ŋga ndzaanə ka əndə ŋga Əntaŋfə, ha vii ka ci gooŋga, ha uuɗə ənja, ha sə'watə taa mi patə, ha ndzaa ka əndə haŋkala əsə. 12Ɗawə gazhi'waanə ŋga slənə ŋunyi uushi'inə, acii kə vii hə gooŋga. Ma əpiitsə ŋga ca'ə ndəŋwə ndəŋwə upaa hə, kəsəpaa təŋə təŋə. Ka ətsə ha'ə 'wii Əntaŋfə tə hə saa'itə vii hə seeda agyanə vii gooŋgaaku akəŋwacii seedawanyinə laŋə. 13Wanyinə ka waɓənə ka hə akəŋwacii Əntaŋfə ətə ca vii əpinə ka taa mi patə, da akəŋwacii Yeesu Aləmasiihu. Ma Yeesu, kə vii ci ŋunyi seeda agyanə gooŋgaanə akəŋwacii Puntiyu Pilaatu. 14Wanyinə ka banə ka hə ha'ə, kaa ha nə'utə sətə bii waɓənə ŋga Əntaŋfə; ga ha tapaa taa rəŋwə, nə'utə patə ka rəgwatə pooshi ənji ka upaa sə ŋga idəpaanə ashiku, ca'ə ka saa'itə nə Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu a ənya. 15Ma jiganaakii, Əntaŋfə na jigagi də ci ka saa'itə kapaa ci. Acii ma Əntaŋfə, ci daanəkii ca ɗa ŋwaŋuunə, əndə mooɗasəkə nə ci. Ŋwaŋwə agyanə meeminə, Slandanə agyanə slanjiinə nə ci əsə. 16Ci daanəkii nə əndə pooshi ka əntənə. Ma ha ŋga ndzaanaakii, agi ɓərənə ətə pooshi əndə ka mbu'unə aaɓiikii. Pooshi əndə sha nee ka ci, pooshi əndə ka neenə ka ci əsə. Wa ənjə a ɗuunətə tə ci, ca ɗa ŋwaŋuunə ŋga ca'ə ndəŋwə ndəŋwə. Wa ca ɗa ha'ə. 17Yoo, ma ənji gəna ŋga zamanana, bawə ka tii ga təya hwafə də gəna, ga təya ka nətii ka gəna əsə, acii makə məɗə nə gəna. Amma, wa təya ka nətii ka Əntaŋfə. Ci ca vii kaamə taa mi patə, kaama fatə mayamayaanəkii, acii fitə nə ciinəkii kaamə. 18Bawə ka tii, wa təya ɗa ŋga'əənə, təya ɗa ŋunyi slənə laŋə. Wa ciinətii a ndzaa fitə, təya vii ka hara ənji. 19Də ha'ə tsəkənə tii ka natii na ŋunyi ndzaanə ka sətə na shi aakəŋwa, kaa təya shii upaa də tantanyitə əpinə. 20'Ya'ə Timooti, kəsəpaa Ŋunyi Habaratsə təŋə təŋə ətsə ba'avə Əntaŋfə aaciiku. Ga ha ndzaa da ənjitə ca ɗaaɗa mazaɓə waɓənə da ɗa mabizhinə ŋga diina. Tsarə ŋga waɓəətsə ci ənjə a ba: shiinə. Amma, jirakənə. 21Hara ənji əsə, ətə ca ba tə'i tii da shiinə, kə bwasee tii ka vii gooŋga. Wa Əntaŋfə a ɗa koonə pwapoonə.


text: 1NJé kaw kɨlə je kɨ ngako̰ je kɨ ɨsi Jude tɨ ooi kadɨ dɨje kɨ əi Jɨpɨ je al ka oi ta lə Luwə tɔ. 2Lokɨ Pɨyər aw Jorijaləm tɨ, njé kadɨ mede Luwə, kɨ əi njé kɨjə mɔtɨde je gaki-e ngay, 3əi nə: «Aw rɔ dɨje tɨ kɨ ɨjəi mɔtɨde al, aw uso səde nḛ!» 4Lo kɨn tɨ, Pɨyər ɨlə rɔne ɔr-de go nḛ je kɨ rai nḛ kɨ goe goe adɨ-de ooi. 5Pɨyər əl ə nə: «Mi me ɓe bo tɨ kɨ Jope, nɨngə lokɨ m-ɨsɨ m-əl ta kɨ Luwə, m-o nḛ me ndɨl tɨ. E nḛ madɨ kɨ to tə ta kɨbɨ kɨ tatɨ kɨ dəw uwə sɨle je kɨ sɔ be ə ḭ dɔra̰ tɨ, rɨsɨ bɨtɨ re no̰m tɨ. 6M-ur kəm kɨ dɔ ta kɨbɨ tɨ ka kɨn m-ɨsɨ m-go̰, nɨngə m-o da je kɨ njade e sɔ, kɨ njé kagɨ nangɨ, kɨ da je kɨ wale kɨ yəl je kɨ njé nal kadɨ ra̰ tɨ. 7Nɨngə m-o ndu ta madɨ əl-m ə nə: “Pɨyər, ḭ taa, ɨtɔl uso.” 8Ə m-əl m-ə nə: “Jagɨ Ɓaɓe, nḛ kɨ to njḛ ɔdɨ tam nja kare al.” 9Ko̰ joo, ndu ta təl tḛḛ dɔra̰ tɨ ɓəy əl-m ə nə: “Nḛ kɨ Luwə təl-e kɨ kay njay tɨ ɓa, kadɨ o-e tə nḛ kɨ to njḛ al.” 10Nḛ kɨn ra nḛ be asɨ nja mɨtə, nɨngə təli tuyi-e dɔra̰ tɨ. 11Nɨngə ta naa tɨ no̰o̰, dɨngəm je mɨtə kɨ ɨləi-de me ɓe kɨ Səjare tɨ, kɨ rɔm tɨ rəi ay ta kəy tɨ kɨ m-ɨsɨ tɨ. 12NDɨl əl-m kadɨ m-aw səde ɓɨ m-mbatɨ al. E be ə dɨngəm je kɨ mehḛ kam dani-mi, ə j-ur-n me kəy tɨ lə Kɔrnəy. 13Kɔrnəy ɔjɨ-je go rəbɨ kɨ n-oo-n malayka kɨ tḛḛ kɨ rɔne tɨ, me kəy tɨ ləne, əl ə nə: “Ɨlə dəw madɨ me ɓe tɨ kɨ Jope kadɨ əl Sɨmo̰ kɨ ɓari-e Pɨyər kadɨ re. 14A əli nḛ je kɨ a ra səi kadɨ ɨngə kajɨ naa tɨ kɨ njé kɨ me kəy tɨ ləi.” 15Lokɨ m-a m-əl ta ba ɓəy nɨngə, NDɨl Luwə rɨsɨ re dɔde tɨ təkɨ ndɔ kɨ re-n dɔje tɨ lo kɨlə ngɨre tɨ ka kɨn be. 16Ra adɨ mem ole dɔ ta tɨ lə Ɓaɓe kɨ ə nə: “Ja̰ ra batəm me man tɨ, nə səi je, a rai səsi batəm me NDɨl Luwə tɨ.” 17Ə se, təkɨ Luwə adɨ-n-de kadɨ-kare kɨ kare wa təkɨ adɨ-n-je, j-əi kɨ j-adi meje Ɓaɓe Jəju Kɨrɨsɨ kɨn, kadɨ mi m-ndor Luwə wa?» 18Lokɨ ooi dɔ ta kɨn nɨngə, angalde osɨ nangɨ adɨ ɨləi tɔjɨ dɔ Luwə tɨ əi nə: «Gɨn dɨje kɨ dunɨya̰ tɨ ka Luwə adɨ-de kajɨ kɨ go rəbɨ kɨyə̰ go majal kɔ tɔ.» 19Kɨndə kəm-ndoo kɨ tḛḛ dɔ Etɨyən tɨ ra adɨ njé ndo je sanəi-naa, awi bɨtɨ tḛḛi me ɓe tɨ kɨ Pənəsi, kɨ Sɨpɨr, kɨ A̰tɨyosɨ. Lokɨ awi, əli ta lə Luwə Jɨpɨ je par ɓɨ dəw kɨ rangɨ al. 20MBo̰de tɨ no̰o̰, dɨje kɨ na̰ je kɨ əi gɨn kojɨ tɨ kɨ Sɨpɨr, kɨ Sɨrən kɨ awi A̰tɨyosɨ tɨ, əli ta kɨ majɨ lə Ɓaje Jəju gɨn dɨje kɨ əi Jɨpɨ je al kɨ ɓari-de Gɨrəkɨ je tɔ. 21Tɔgɨ Ɓaɓe e səde naa tɨ adɨ dɨje ngay təli kɨ rɔ Ɓaɓe tɨ adi-e mede. 22Poy nḛ je kɨ ra nḛ kɨn tḛḛ rɔ njé kaw-naa je tɨ kɨ ɨsi Jorijaləm, adɨ ɨləi Barnabasɨ adi-e aw A̰tɨyosɨ tɨ. 23Lokɨ aw tḛḛ rɔde tɨ, ə oo me-majɨ lə Luwə kɨ ra kɨlə nɨngə, rɔe nəl-e ngay adɨ ɔsɨ gɨnde pətɨ kɨ ta lə Luwə kadɨ ai dɔ njade me kɨndə rɔ naa tɨ kɨ Ɓaɓe. 24Barnabasɨ e dəw kɨ dana, NDɨl Luwə rose, taa aw kɨ kadɨ-me tɔ, adɨ kosɨ dɨje ngay rəi kɨ rɔ Ɓaɓe tɨ. 25Barnabasɨ aw me ɓe tɨ kɨ Tarsɨ mba kadɨ sangɨ Sol. 26Lokɨ ɨnge nɨngə, aw sie A̰tɨyosɨ tɨ, rai ɓal kare tɨtɨ. Kawi-naa kɨ njé kaw-naa je, ndoi ta lə Luwə kosɨ dɨje ngay. E me ɓe tɨ kɨ A̰tɨyosɨ ə yə dɨje ɨləi ngɨrə ɓar njé ndo je tɨ, dɨje lə Kɨrɨsɨ (kɨrətɨyḛ je). 27Dɔkagɨloe tɨ no̰o̰, njé kəl ta je kɨ ta Luwə tɨ ḭḭ Jorijaləm awi bɨtɨ kɨ A̰tɨyosɨ. 28E kɨ kare dande tɨ, tɔe nə Agabusɨ, ḭ taa nɨngə əl ta kɨ takul NDɨl təkɨ ɓo kɨ bo ngay a o̰ dɔnangɨ tɨ kɨ tae ba. Nɨngə nḛ ka kɨn ra nḛ dɔkagɨlo tɨ lə nje ko̰ɓe kɨ bo kɨ ɓari-e nə Kɨlodɨ tɔ. 29NJé ndo je uni ndude kadɨ n-ɨləi kɨ nḛ kɨ jide tɨ, na̰ na̰ kɨ go tɔge tɨ kadɨ n-dḭḭ ngako̰de je kɨ ɨsi Jude tɨ. 30Adi nḛ majɨ je ləde ka kɨn Barnabasɨ əi kɨ Sol adɨ awi adi ngatɔgɨ je.


text: 1Go tɨ nɨngə Jəju əl njé ndo je ləne ə nə: «Dɨngəm kare kɨ nje nḛ kɨngə aw kɨ nje kɨndə kəmne go nḛ je tɨ kɨ me kəy tɨ ləne no̰o̰. Dɨje rəi əli-e əi nə: “NJe ngəm nḛ je ləi ɨsɨ tujɨ kɨ nḛ kɨngə ləi tɨgə.” 2NJe kəy ɓar nje ra kɨlə ləne əl-e ə nə: “Ta ri ə m-ɨsɨ m-o dɔi tɨ ba ə? Ɔjɨ-m go nḛ je kɨ ɔjɨ dɔ kɨlə ləi kɨ me kəy tɨ adɨ-m m-o. Tadɔ kaw kɨ kəte no̰o̰ kɨn, a asɨ kɨndə kəmi go nḛ je tɨ ləm al ngata!” 3NJe ngəm nḛ əl rɔne ə nə: “Ɓam ge kadɨ m-ɨndə kəm go nḛ kɨngə je tɨ kɨ me kəy tɨ al ngata kam, m-a m-ra ri nga am ə? NDɔr dɔnangɨ ə, tɔgɨm asɨ kadɨ m-ndɔr-n al. Kaw kɔy nḛ ə, rɔm a sɔl-m tɔ. 4M-gər nḛ kɨ m-a m-ra mba kadɨ dɨje a uwəi-mi kɨ rɔde tɨ me kəy tɨ ləde lokɨ ɓam tuwə-m kɨlə tɨ.” 5Be ə, ɓar njé kɨrə je lə ɓane kare kare. Əl nje kɨrə kɨ dɔsa̰y ə nə: “Kɨrə lə ɓam e ban dɔi tɨ ə?” 6NJe kɨrə kɨ dɔsa̰y ka kɨn ə nə: “Ku yɨbɨ ɓu kare.” Nɨngə əl-e ə nə: “Makɨtɨbɨ kɨrə ləi ən, ɨsɨ nangɨ kalangɨ, ɨndangɨ me tɨ kutɨ mi.” 7Go tɨ nɨngə əl kɨ nungɨ ə nə: “Ḭ ya̰i e ban ə?” NJe kɨrə kɨ ko̰ joo əl-e ə nə: “Ya̰m e sakɨ gəme ɓu kare.” Nɨngə əl-e ə nə: “Makɨtɨbɨ kɨrə ləi ən, ɨndangɨ me tɨ dɔ jijoo.” 8Lo kɨn tɨ, ɓa nje nḛ ɨlə tɔjɨ dɔ nje ngəm nḛ tɨ kɨ majal ka kɨn, tadɔ ra nḛ kɨ kəm-kədɨ. Dɨje kɨ gəri Luwə al rai nḛ kɨ kəm-kədɨ ngay me kɨlə rade tɨ dande tɨ ɨtə ngan je lə lo kunjɨ.» 9Go tɨ, Jəju əl ə nə: «Adɨ m-əl səsi, uwəi madɨ kɨ nḛ kɨngə kɨ go rəbe tɨ al kɨ dɔnangɨ tɨ ne kɨn, mba kadɨ ndɔ kɨ goto jisi tɨ ə, madɨsi je ka kɨn uwəi səsi rɔde tɨ lo kɨsɨ tɨ kɨ ratata. 10Dəw kɨ ra kɨ asɨ ta kadɨ dəw ade mene dɔ nḛ tɨ kɨ ndə̰y, a asɨ kadɨ dəw ade mene dɔ nḛ tɨ kɨ boy tɔ. Dəw kɨ nje ra nḛ kɨ dana al me nḛ kɨ ndə̰y tɨ, a ra nḛ kɨ dana al me nḛ kɨ boy tɨ tɔ. 11E be ə, re dəw asɨ kadi mene al dɔ nḛ kɨngə kɨ go rəbe tɨ al kɨ dɔnangɨ tɨ ne kɨn ə, na̰ ə a adi nḛ kɨngə kɨ rɔjetɨ ə? 12Re dəw asɨ kadɨ adi mene al dɔ nḛ tɨ lə dəw kɨ rangɨ ə, na ə a adi ya̰i kɨ sɔbɨ dɔi ə?. 13NJe ra kɨlə madɨ, kɨ a ra kɨlə ɓəə lə ngar je joo goto: re ɔsɨ ta kɨ kare ə, a ndɨgɨ kɨ nungɨ, re kɨdɨ kɨ kare ə, a uwə kɨ nungɨ tɔ. A asi kadɨ ɨrai ɓəə lə Luwə nɨm, ɓəə lə la nɨm al.» 14Parɨsɨ je kɨ njé ge ta lə la, ɨbəi Jəju kogii lokɨ ooi ta je kɨn pətɨ. 15Nɨngə Jəju əl-de ə nə: «Ɨrai rɔsi tə dɨje kɨ njé ra nḛ kɨ dana be ta kəm dɨje tɨ, nə Luwə gər mesi. Tadɔ nḛ kɨ dɨje ooi tə nḛ kɨ nga ngay ta kəmde tɨ kɨn, e nḛ to koo al ta kəm Luwə tɨ. 16«NDu-kun ɨlə ngɨre dɔ Mojɨ tɨ, kɨ njé kəl ta je kɨ ta Luwə tɨ, bɨtɨ dɔkagɨlo tɨ lə Ja̰ Batɨsɨ, nə go tɨ nu kɨn ɓa, dɨje ɨləi mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ lə ko̰ɓe lə Luwə, nɨngə dəw kɨ ra, ɨndə tɔgɨne kadɨ ur-n me tɨ. 17Dɔra̰ əi kɨ dɔnangɨ a dəi kɔ təkɨ o̰ al be par, nə a nga̰ ngay kadɨ dəw ɔr ngon ku ta kɨ me ndu-kun tɨ lə Luwə kɔ. 18Dɨngəm kɨ ra kɨ tuwə nene, ə taa e kɨ rangɨ, e nje kuwə marɨm. Taa dəw kɨ nje taa dəne kɨ ngawe tuwe ka təl nje kuwə marɨm tɔ. 19«Dɨngəm kare kɨ nje nḛ kɨngə kɨ nje kɨlə kɨbɨ kɨ ndole pɨr pɨr kɨ gate e ngay e no̰o̰. NDɔ je kare kare pətɨ, ɨsɨ ra rɔnəl mbata ɨsɨ majɨ. 20NJe ndoo kare kɨ tɔe nə Lajar kɨ do bay ɨndə rɔe yə̰ngɨ yə̰ngɨ, re to ta kəy tɨ lie. 21Ge kadɨ n-uso burɨm nḛ kuso je kɨ tosi nangɨ ta tabɨlə kuso nḛ tɨ lə nje majɨ. Nə bɨsɨ je yo ta rəi tɔni ta do bay lie. 22NDɔ kare nje ndoo ka kɨn oy, adɨ malayka je rəi uni-e awi sie kadɨ Abɨrakam tɨ. NJe majɨ ka re oy tɔ, adɨ dɨbi-e. 23Lokɨ e koo, ɨngə ko̰ ngay. Nɨngə lokɨ un kəmne taa ɓa, oo Abɨrakam sa̰y nu be kɨ Lajar kade tɨ. 24NJe majɨ ka kɨn un ndune kɨ taa no̰ ə nə: “Bai Abɨrakam, o kəm-to-ndoo ləm, əl Lajar adɨ ɨlə ta ngon jine man tɨ, kadɨ re sɔl-n ndonm mbata m-ɨngə ko̰ ngay me por tɨ.” 25Ə Abɨrakam əl-e ə nə: “NGonm, adɨ mei ole dɔ tɨ təkɨ ndɔ kɨ ɨngə majɨ me dunɨya̰ tɨ, ə Lajar ɨngə nḛ kɨ to tɔ. NGɔsɨne, bɔri man no̰ kəme tɨ, nə ḭ, ḭ me nḛ kɨ to tɨ tɔ ngata. 26Nɨngə kɨ bo tɔy, ngɔsɨne bole ɓe kɨ bo to danje tɨ səsi, adɨ dəw kɨ ge kadɨ n-aw rɔsi tɨ ka, a asɨ kadɨ a man dɔ tɨ aw rɔsi tɨ al, taa dəw a asɨ kadɨ a man dɔ tɨ re rɔjetɨ al nɨm tɔ.” 27Ə nje majɨ əl ə nə: “Re e be nɨngə, njai ba, bawm, ɨlə Lajar ade aw əl njé kɨ me kəy tɨ lə bai. 28Tadɔ ndəgɨ ngakom je nayḭ no̰o̰ əi mi ɓəy, ə kadɨ aw ndɔr mbide kadɨ rəi, tḛḛi lo ko̰ tɨ kɨn al ngata.” 29Ə Abɨrakam əl-e ə nə: “NGako̰i je awi kɨ ndu-kun kɨ Mojɨ ndangɨ kɨ ta je kɨ njé kəl ta kɨ ta Luwə tɨ ndangi no̰o̰. Majɨ kadɨ ooi dɔ ndude.” 30NJe majɨ ə nə: “E kɨn asɨ al bawm Abɨrakam. Re dəw madɨ ḭ dan nje koy je tɨ ne ə aw ɨngə-de ə, a mbəli pa njɨyəde.” 31Ə Abɨrakam təl əl-e ə nə: “Re ooi ta lə Mojɨ al nɨm, ta lə njé kəl ta je kɨ ta Luwə tɨ al nɨm ə, kɨn ə dəw ḭ-n dan njé koy je tɨ aw rɔde tɨ ka, a ooi tə ta kɨ rɔjetɨ al wa kɨn.”»


text: 1Wiinə ləmənyinə ŋga dzədzəshi'inə ŋga Yeesu Aləmasiihu, jijinə ŋga Dawuda. Ma Dawuda, Ibərahiima nə dzədzəci. 2Ma Ibərahiima, kə pwayi ci tə Isiyaaku. Isiyaaku a poo tə Yakubu. Yakubu a poo tə Yahuda da ndzəkəŋushi'inəkii. 3Ma daba'əkii, Yahuda a poo tə i Parasa da Zara dashi Tamara. Ma Parasa, kə pwayi ci tə Hasəroona. Hasəroona a poo tə Arama. 4Arama a poo tə Aminadaba. Aminadaba a poo tə Nashana. Nashana a poo tə Saləmoona. 5Saləmoona a poo tə Boowazə dashi Rahaba. Ma Boowazə, kə pwayi ci tə Oobyadə dashi Ruuta. Ma Oobyadə, kə pwayi ci tə Jasii. 6Jasii a poo tə ŋwaŋwə Dawuda. Dawuda a poo tə Sulayimaanu. Miitə sha nji ka minə ŋga Uurəya nə məci Sulayimaanu. 7Ma Sulayimaanu, kə pwayi ci tə Raba'ama. Raba'ama a poo tə Abiya. Abiya a poo tə Asa. 8Asa a poo tə Jahusafatə. Jahusafatə a poo tə Yaramə. Yaramə a poo tə Uuzhiya. 9Uuzhiya a poo tə Yatamə. Yatamə a poo tə Ahazə. Ahazə a poo tə Hizikiya. 10Hizikiya a poo tə Manasa. Manasa a poo tə Amoona. Amoona a poo tə Joosiya. 11Joosiya a poo tə Yakuniya da ndzəkəŋushi'inəkii. Saa'ikii kəəshi ənji tə manjeevə Isərayiila aa Babila ka mavaanə. 12Ndzaŋənə ka saa'i ŋga mavaanə də Babila wiinə ləmə ŋga dzədzəshi'iitə ɓaanii ənji əsə: Ma Yakuniya, kə pwayi ci tə Salaatiyalə. Salaatiyalə a poo tə Zarababila, 13Zarababila a poo tə Abihuda. Abihuda a poo tə Iliyakimə. Iliyakimə a poo tə Azoora. 14Azoora a poo tə Zadookə. Zadookə a poo tə Akima. Akima a poo tə Ilihuda. 15Ilihuda a poo tə Iliyazara. Iliyazara a poo tə Matanə. Matanə a poo tə Yakubu. 16Yakubu a poo tə Yusufu ŋgurii Mariyaama. Ma kya, ki nə məci Yeesu. Tə ci 'wii ənji Aləmasiihu. 17Də ha'ə ɗii zamananyinə pu'u aji ənfwaɗə ndzaŋənə ka Ibərahiima ka dzənə ka Dawuda. Ha'ə əsə, tə'i zamananyinə pu'u aji ənfwaɗə ndzaŋənə ka Dawuda ka dzənə ka saa'i ŋga dzənə ka mavaanə aa Babila. Tə'i zamananyinə pu'u aji ənfwaɗə əsə ndzaŋənə ka dzənə ka mavaanə aa Babila ca'ə ka saa'itə pwayi ənji tə Aləmasiihu. 18Wiinə makə sətə pwayi ənji tə Yeesu Aləmasiihu. Ma Mariyaama məci Yeesu, Yusufu ghə'i tə ki. Amma, ma taabu'u kaa kya da məhura, ma ɗii səkii, kə ɗasəkii ki də baawəɗa ŋga Malaaɓa Ma'yanə. 19Ma Yusufu, əndə ətə ca slənə taa mi patə də rəgwakii. Paa ci mwayi ɗavə ayinə ka Mariyaama agi ənji əsə. Acii ha'ə, kə ɗii ci aniya ŋga səɗəpaa maɗanaakii ci saakii, yadə shiinə ŋga ənja. 20Ma ci ma'ə agi hiimanə agyanəkii, wata malaa'ika ŋga Slandanə a shigi ka ci agi səniinə, ca ba ka ci, “Yusufu, jijinə ŋga Dawuda, ga ha ŋgwalə ka ŋgərənə tə Mariyaama, kaa kya ndzaa ka minaaku. Acii də Malaaɓa Ma'yanə nə ki də ɗasəka. 21Ka poonə nə ki uundzə ŋgura. Yeesuf nii kwa ɗəkə ka ci ləma. Acii ci na luupaa tə ənjaakii agi 'waslyakəənatii.” 22Ma slənyi ətsə patə, ka mbu'utəginə də sətə waɓi Slandanə da ma anabi. 23Ma bii ca, “Kadə nə kadəmə a ɗasəka, kya poo uundzə ŋgura, ənjə a 'wa tə ci Imaniyalə”, makə bana, ‘Ləɓə daamə nə Əntaŋfə’. 24Wata, makə ma'i Yusufu ka ŋunyinə, ca ŋgərə tə Mariyaama, kaa kya ndzaanə ka minaakii, makə sətə bii malaa'ika ŋga Slandanə ka ci ɗanə. 25Amma, mabaamə ci də ki taabu'u pwayi ki uundzə ŋgurəta. Makə pwayi ki, ca ɗəkə ka uuzənəkii ləmə Yeesu.


text: 1Wata gayiitə patə a maɗətə, təya kərə tə Yeesu aakəŋwacii Pilaatu. 2Mbu'unatii, wata təya gwaŋə ka baaba uushi'inə ashikii. Əŋki tii: “Kə lapaa inə əndənə ka ɗa rəgwa ŋga ŋusləginə də slikərənə geenə, inə Yahudiinə. Agi banə nə ci, ga ənjə a vii tsəkə ma'ə ka maɗuunə ŋwaŋwə ŋga ha də Rooma. Agi banə nə ci əsə, ci nə Aləmasiihu, waatoo ŋwaŋwa.” 3Əŋki Pilaatu ka Yeesu, “Hə nə ŋwaŋwə ŋga Yahudiinə kwa?” Əŋki Yeesu ka ci, “Hə bagi ha'ə.” 4Əŋki Pilaatu ka madiigərə limanyinə da daɓaala, “Ma nee nyi naakya, pooshi bwaya uushi ashi əndəna.” 5Amma kə cakə ənjitə ɗa macavaɗaanə də baaba uushi'inə ashi Yeesu, “Agi ɗeeginə nə ci ka ənji ka purətə haŋkaliinə də dzəgunənaakii. Anə hanyinə ŋga Galili 'watəgi ci ɗanə ha'ə, ca shi aanə hanyinə ŋga Yahudiya. Waanə kə mbu'ya aa hanə əsə.” 6Makə fii Pilaatu ha'ə, ca ləgwa, “Ya əndətsa, əndə Galili nə ci kwa?” 7Makə fii ci oo'i, əndə Galili nə Yeesu, waatoo hanyinə ŋga ŋwaŋwə Hirudusə, wata ca ba, wa ənjə a kərə tə ci aakəŋwacii ŋwaŋwə Hirudusə. Ma uusərakii, də Urusaliima nə Hirudusə. 8Makə nee ci ka Yeesu, kə ɗii ci mooɗasəkə laŋə. Kə mwayi ci neenə ka ci daga ŋukə, acii kə fii ci habaraakii, kə mwayi ci neenə ka ɗa sə ŋga hurəshishinaakii. 9Wata ca gwaŋə ka laagwa uushi'inə ɓəzəkii a makii. Amma pooshi uushi jikə Yeesu ka ci. 10Davə nə madiigərə limanyinə da maliminə, də bwaya ŋguruunə nə tii ka wulanə tə Yeesu. 11Kə ha'u i Hirudusə da soojiinaakii də ci, kə bərapaa tii tə ci. Təya kavə ka ci ŋunyi kəbənə aashikii. Ma daba'əkii, Hirudusə a ba ka ənjə a ənəpaagi də Yeesu ka Pilaatu. 12Uusərakii njaŋə i Hirudusə da Pilaatu guvaanə, acii ma ŋga ŋukə tə'i daawaanə ahadatii. 13Wata ŋgwaməna Pilaatu a dzatəgi də madiigərə limanyinə da matakəŋwanyinə da hara Yahudiinə. 14Əŋki ci ka tii, “Wiina, kə kiroonə ka nyi əndəna. Kə bii unə: agi gwazeenə nə ci ka ənja. Wiinə ɗii, akəŋwacii unə ndzaa nyi ka ətsətə haalaakii. Amma ma nyi, ma agi wulanə goonə tə ci, pooshi uushi idəpaa nyi ashikii. 15Ha'ə nə Hirudusə əsə. Makə kə nee amə, kə ənyapaagi ci də ci kaamə, ci ɓaarii pooshi uushi idəpaa ci ashikii. Acii ha'ə, ma nee nyi, pooshi bwaya uushi ɗii ci bahə ɓələnə tə ci. 16Ma ɗiya, wa ənjə a fəsləcii tə ci. Ma daba'əkii, ənjə a kapaa tə ci.” [ 17Yoo, taa agi ŋgutə kumənə ŋga Pasəka patə, kə ndzaa tyasə see a kapaa Pilaatu əndə furəshinə rəŋwə ka ənja.] 18Wata ənji patə a gwaŋə ka waazənə, əŋki tii, “Kyapaa keenə tə Barabasə, ənjə a ɓələgi əndətsa!” 19Ma Barabasə, kə gimə ci furəshinə putə ŋga maɗee ka nə ŋga ənji asəkə vəranə da ɓələ ənda. 20Makə kə mwayi Pilaatu kapaanə tə Yeesu, wata ca ənə ka waɓənə da ənja. 21Amma, ma təya, kə wazəənə tii, əŋki tii, “Wa ənjə a gwa'avə tə ci aashi ənfwa! Wa ənjə a gwa'avə tə ci aashi ənfwa!” 22Amma əŋki Pilaatu ka tii ka makkənə, “Mi nə bwaya uushi ɗii ci kwa? Pooshi uushi idəpaa nyi ashi əndətsə bahə ɓələnə tə ci. Wa ənjə a fəsləcii tə ci, ənjə a kapaa tə ca.” 23Amma, ma təya, kə wazəənə tii də ŋgeerənə, təya dzə də banə, wa ənjə a gwa'avə tə ci aashi ənfwa. Də ha'ə hwaməpaa tii tə Pilaatu. 24Wata Pilaatu a lagi ka ci gəŋwanə makə sətə mwayi tii. 25Ca kapaa ka tii tə əndətə mwayi tii, waatoo tə əndətə gimə furəshinə putə ŋga maɗee ka nə ŋga ənji asəkə vəranə da ɓələ ənda. Ca ŋgərə tə Yeesu, ca vii ka tii kaa təya ɗa də ci də sətə mwayi tii. 26Ma ənjə a kərə tə Yeesu ka ɓələginə, kə lapaa tii əndə'i əndə ɗii ləməkii Simoonə. Ma ca, əndə Sirina nə ci. Kə lapaa tii tə ci, ci ka ha ŋga shinə də bilə. Təya kəsə tə ci, təya ŋgərəvə ka ci ənfwə ŋga gwa'avənə tə Yeesu aashikii, ca nə'u də tii. 27Daɓaala a dzə də nə'unə tə Yeesu. Tə'i makinə əsə nja kaala vurənə, təya tuutuu atsakii. 28Zə'uginə nə Yeesu aadəɓitii, əŋki ci ka tii, “Ma unə, maki Urusaliima, uneemə ka tuunə atsaki. Amma, ma nə uushi ɗanuunə, tuumə agyanə noonə na, da agyanə manjeevənə goonə. 29Acii tə'i uusəra na mbu'ya, ətə nə ənjə a ba, tə'i barəkaanə agyanə masaawiinə ətə mapoomə, ətə masamə 'wanə ka manjeevənə. 30Uusərakii nə ənjə a ndzaŋə banə ka giŋunyinə: ‘Waalyaanəmə keenə!’ Ka banə nə ənji ka daŋgərənyinə əsə: ‘Ŋgəəɗəgimə tiinə!’ 31Ya maɗa kə ɗii ənji də kantə'wa ənfwə ha'a, iitə na uudəənə ka mahuurəkəya?” 32Tə'i hara ənji bəra'i; ma təya, ənji maabə nə tii. Kə kirə ənji tə tii ka dzənə ka ɓəələginə tə tii ka ciinə rəŋwə da Yeesu. 33Mbu'unatii ka hatə ci ənjə a gwa'avə ənji aashi ənfwa, waatoo hatə ci ənjə a 'wa “Kəŋwə na”, wata soojiinə a gwa'avə tə Yeesu aashi ənfwa. Təya gwa'avə tə ənji maabətə bəra'i əsə, rəŋwə da ciizəmə Yeesu, rəŋwə da madzənakii. 34Wata əŋki Yeesu, “Daada, tifyagi tə tii, acii mashiimə tii sətsə ci təya ɗa.” Kə təkəpaa soojiinə kəjeerənaakii ahadatii də kwaaranə. 35Ənji patə, kə kəŋaanə tii ka tsaamə sətə ca ɗaaɗa. Ma gayinə ŋga Yahudiinə, kə ha'u tii də Yeesu, əŋki tii, “Kə mbee ci ka luupaa tə hara ənja. Maɗa ci nə Aləmasiihu əndətə ta'i Əntaŋfə, wa ca luupaa naakii na!” 36Soojiinə maa, kə ha'u tii də ci. Təya əntsahətə aaɓiikii kaa təya vii ka ci mahwarəkinə. 37Əŋki tii, “Maɗa ŋwaŋwə ŋga Yahudiinə nə hə tanyi, luupaa naaku na!” 38Tə'i manaahəkii əsə ashi ənfutə gwa'avə ənji tə Yeesu aashikii oo'i, “Ma əndəna, ci nə ŋwaŋwə ŋga Yahudiinə.” 39Wata əndə'i əndə agi ənjitə gwa'avə ənji tə tii a dzaana tə Yeesu. Əŋki ci, “Əntaa kə bii hə oo'i, hə nə Aləmasiihu? Aa luupaa naaku nə, ha luupaa tiina!” 40Amma, makə fii əndə'i əndətə ha'ə, kə lii ci ka ci ŋguruunə, əŋki ci, “Ya ha, əntaa gəŋwanə rəŋwə lagi ənji kaama? Paa hə ka ŋgwalənə acii Əntaŋfə kwa? 41Ma kaaŋwə, madəɓəkii nə gəŋwaana, acii ma sətə ɗii aŋwə, anəkii lii ənji kaaŋwə gəŋwanə. Amma, ma əndətsa, pooshi taa mi ɗii ci ətə madzəmə.” 42Wata əŋki ci ka Yeesu, “Yeesu, aa ha buurətə tə nyi uusəratə nii kwa ɗa ŋwaŋuunaaku.” 43Əŋki Yeesu ka ci, “Tantanyinə cii kya ba ka hə: ənshinə ndzaanaaŋwə agi Aləjana.f ” 44Ma ətsə uusəra ahada na, wata kə bwasee uusəra ka ɓərənə. Kə ɗii təkunə anə hanyinəkii patə dəgwamə, ha'ə ɗii tibisə makkə ŋga kədəwanə. Tə'i gwada wahə ama hatə palee də laaɓanə asəkə yi ŋga Əntaŋfə. Wata pyaahu! gwadatə a təkəgi bəra'i. 46Kanə nə Yeesu vurənə də ŋgeerənə, əŋki ci, “'Ya'ə Daada, aasəkə ciiku nə nyi ka ba'avə ma'yanaaki.” Baginaakii ha'ə, wata ca əntəgi. 47Neenə ŋga ŋwaŋwə ŋga soojiitə nji davə ka sətə ɗaaɗii patə, wata ca dəla də Əntaŋfə, əŋki ci, “Asee gooŋga tanyi, ma əndəna, pooshi sə ŋga idəpaanə ashikii.” 48Patənə ŋga daɓaala ətə shi ka tsaamə sətə ca ɗa, makə nee tii, kə ənyi tii satii də dəəgə ədzəmətii acii təgunuunə. 49Patənə ŋga guviinə ŋga Yeesu da makiitə nyi'wa tə ci daga anə hanyinə ŋga Galili, kə kəŋaanə tii dzaɗə gi'u ka tsaamə sətə ca ɗa. 50Tə'i əndə'i əndə ɗii ləməkii Yusufu, əndə Arimatiya anə hanyinə ŋga Yahudiita. Ma ca, ŋunyi əndə nə ci, əndə gooŋga əsə. Rəŋwə nə ci agi mətərəkinə ŋga Yahudiinə. 51Amma, madzəmə ka ci nə sətə ɗii hara gayinə, waatoo aniyatii da slənətsatii. Acii ma ci, bislyə nə ci agi gəra saa'itə nə Əntaŋfə a ɗa ŋwaŋuunaakii. 52Wata ca maɗə, ca palə aa ha ŋgwaməna Pilaatu kaa ca kədii rəgwa kaa ca dzə ka ŋgiragərə wə ŋga Yeesu. 53Makə luuvə Pilaatu ka ci, wata ca dzə ka jimagərə də wə ŋga Yeesu ashi ənfwa. Ca haɗətə tə ci də marəma, ca banee ka ci asəkə kura gu'u ətə tələpaa ənji ashi pasla. 54Ma ɗii ətsə patə, uusəra ŋga ndzaŋə uusərə ŋga əpisəka. 55Ma makiitə nyi'wa tə Yeesu daga anə hanyinə ŋga Galili, kə gi tii atsaa Yusufu. Kə tsaaməgərə tii aasəkə gu'wə, təya nee taa iitə banee ci ka Yeesu. 56Ma daba'əkii, təya ənəgərə aasəkə vəranə. Təya da maarə ətə ɗii zənəkii ŋga'ə da urədya ka ɓəzəpaanə də wə ŋga Yeesu. Ma uusəra asavee, kə əpi tii səkə makə sətə bii bariya.


text: 1Wata Agaripa a ba ka Bulusə, “Kə kapaa ənji ka hə rəgwa ŋga waɓənə.” Bulusə a maɗee ka ciinəkii ka ənja, ca 'watəgi pərəgi naakii nə, əŋki ci: 2“'Ya'ə ŋwaŋwə Agaripa, kə kaɗeesəkə ka nyi ka shaŋə nə pərəgi naaki nə akəŋwaciiku ənshinə agyanə uushi'iinə laalavə Yahudiinə aashiki. 3Acii kə shii hə patə tə alə'aada ŋga Yahudiinə da waɓənyinatii. Aciikii kə kədii nyi aciiku kaa ha fatə waɓənaaki də sə'watənə. 4“Kə shii Yahudiinə patə tə ndzaanaaki daga nyi ma'ə uuzənə, 'watəginə ahada ənjaaki da də Urusaliima əsə. 5Kə shii tii daga ŋukə, maa ka luuvənə nə tii, təya seeda oo'i, ndilə ndilə rəŋwə nji nyi agi ənji ma'iza'u kurəgə ŋga diinə gaamə, waatoo Farisa. 6Ma əndzə'i, wanyinə kəŋə akəŋwacii gəŋwanə putə ŋga gəra aləkawalətə ɗii Əntaŋfə ka dzədzəshi'inaamə. 7Makuvə gaamə pu'u aji bəra'i patə əsə, kə kii tii nə ka gəra mbu'utənə ŋga Əntaŋfə də aləkawaləta. Aciikii ci təya gərə'u ka Əntaŋfə vəɗə da uusərə patə. 'Ya'ə ŋwaŋwa, putə ŋga kanətsə wulii Yahudiinə tə nyi. 8Mi saŋə ɗii pooshi unə luuvə oo'i, ka maɗeenə nə Əntaŋfə ka maməətə ənji da i əpina? 9“Nyi ka nəki maa, ma ŋga ŋukə, kə nee nyi makə kə ndzaa ka nyi tyasə nə ɗaaɗa uushi'inə laŋə ka saawee də ləmə ŋga Yeesu əndə Nazaratu. 10Kə ɗii nyi ha'ə də Urusaliima. Nya pa'əgi ənji nə'unə laŋə a furəshina də baawəɗa ŋga madiigərə limanyinə. Ha'ə saa'itə ci ənjə a ɓələgi tə tii əsə, kə luuvə nyi. 11Kə ciɓee nyi ka tii asəkə kuvə də'wanyinə patə. Kə irəlii nyi tə tii ka bwasee ka vii gooŋgatii. Kə ɗii nyi maɓətəsəkə ka shaŋə. Ha'ə kə taŋii nyi ka hara hanyinə, nya dzə ka ciɓənə də tii.” 12“Ka putakii ha'ə gi nyi aa Damasəkusə, də baawəɗa ŋga madiigərə limanyinə da i sləkeenatii. 13Ma uusərə ahadanə ɗii ŋwaŋwa, ina dzə a rəgwa. Wata ɓərənə a papi'ya dadagyə, ətə palee ka uusəra də ɓərənə. Ca shi, ca ɓərəgi hatə ɗii nyi davə patə da ənjitə ciina dzə a rəgwa. 14Ina kwaalagi patə aa panə. Wata, ma nya fa, əndə'i uura a waɓə da nyi də uura Ibəraaniya, əŋki ci: ‘Sawulə, Sawulə, mi saŋə cii kwa ciɓə də nyi ha'a? Zaɓə nə ləəɗənaaku akəŋwaciiki, naaku nə cii kwa ciɓəgi ha'ə.’ 15Əŋki nyi: ‘'Ya'ə Slandana, hə wu saŋa?’ Slandanə a ba ka nyi: ‘Nyi nə Yeesu ətə cii kwa ciɓəgi. 16Amma, maɗətə kəŋə. Kə shigi nyi ka hə acii kə ta'i nyi tə hə kaa ha ndzaa ka əndə slənaaki, ha seeda makə sətə nee hə ka nyi ənshinə, da makə sətə nii kya ɓaarii ka hə aakəŋwa. 17Ka luupaanə nə nyi tə hə acii Yahudiinə da hara slikərənə ətə cii kya sləkee ka hə aaɓiitii. 18Ma cii kya sləkee ka hə aaɓiitii, kaa ha wunəgi ka tii ginətii, kaa təya shigi agi təkunə, təya shi ka ɓərənə, təya mbəɗə acii baawəɗa ŋga Seetanə, təya shi aagi ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə, kaa təya upaa tifyaginə ŋga 'waslyakəənatii, təya dəməgərə ka ha ŋga ndzaanatii ahada mataɗə ənjaaki, acii kə vii tii ka nyi gooŋga.’ 19“'Ya'ə ŋwaŋwə Agaripa, mabwaseemə nyi ka nə'u sətə ɓaarii Əntaŋfə ka nyi dadagyə. 20Ka ənji Damasəkusə 'watəgi nyi waazanə. Ma daba'əkii, nya ɗa də Urusaliima da patənə ŋga sətə guŋutə də hanyinə ŋga Yahudiya da ŋga hara slikərənə. Nya ba ka tii: wa təya baanə ka Əntaŋfə, təya zhi'wagi aaɓiikii, təya slənə slənətə ca ɓaarii baanatii ka ci. 21Aciikii kəshi Yahudiinə tə nyi asəkə yi ŋga Əntaŋfə, təya moo ɓələginə tə nyi. 22Amma dəŋə ənshinə agi tsakənə nə Əntaŋfə tə nyi. Aciikii wanyinə kəŋə ganə ka waɓə gooŋga ka ənji patə, gayinə da talakiinə patə. Pooshi uushi cii kya ba maɗaamə sətə bii anabiinə da Muusa na slənə, 23waatoo kadə nə Mataɗəkii ŋga Əntaŋfə a sa ŋgəra'wa, ci əsə na 'watəgi maɗənə agi maməətə ənja. Də ha'ə nii kəya ɓaarii ka Yahudiinə da hara slikərənə tə rəgwa ŋga ɓərəətə na luupaa tə tii.” 24Ma Bulusə a dzə aakəŋwa də pərəgi naakii na makə ətsa, wata Fisətusə a ŋgəree ka uurakii də ŋgeerənə, əŋki ci, “Bulusə, maba nə hə! Maɗuunə shiinaaku ca zə'wee ka hə ka maba!” 25Amma əŋki Bulusə ka Fisətusə, “'Ya'ə slandana, əntaa maba nə nyi, da haŋkala nə nyi, gooŋga cii kya waɓə. 26Acii kə shii ŋwaŋwə uushi'iitsə patə. Ci ɗii cii kya waɓə yadə ŋgwalənə akəŋwaciikii. Kə shii nyi, pooshi uushi zaanə ka ci, acii əntaa ka ma'umbu ha ɗii uushi'iitsa. 27'Ya'ə ŋwaŋwə Agaripa, kə luuvə hə sətə bii anabiinə kwa? Kə shii nyi, kə luuvə hə.” 28Wata əŋki Agaripa ka Bulusə, “Waatoo, ma nə hə ka nəhənə, ka zə'weenə nə hə ka nyi ka əndə nə'unə pii pii ha'ə koo?” 29Əŋki Bulusə, “Taa pii pii, taa əntaa pii pii, agi kədiinə nə nyi acii Əntaŋfə, əntaa ka hə daanəku əsə, amma ka patənə ŋga ənjinə ca fa tə nyi ənshinə, kaa təya ndzaa makə naaki, maɗaamə mahyakahyaka'ənə nəndə paa nyi ka moonə koonə.” 30Wata ŋwaŋwə a maɗətə. Ŋgwaməna əsə da Barənika da ənjitə nji dasə dasə da tii patə a maɗətə natii. 31Makə dəməgi tii, təya ba ahadatii, “Ma əndətsa, paa ci agi ɗa uushi'iitə ca mbu'u bahə ɓələnə tə ci taa pa'əginə tə ci asəkə furəshina əsə.” 32Wata Agaripa a ba ka Fisətusə, “Maci pooshi əndətsə kədii dzənə kaa maɗuunə ŋwaŋwə ŋga ha də Rooma a dzə ka lagi ka ci gəŋwanə, kaɗa kə njaaŋwa kapaa tə ci.”


text: 1Ma daba'ə ətsa, kə fii nyi wazənə ŋga uushi dadagyə makə wazənə ŋga maɗuunə dzadənə ŋga ənja, təya ba, “Haleeluya!f Ci nə Maluu gaamə, Əndə məghərəvənə nə ci, Əndə baawəɗa əsə. 2Acii də gooŋgaanə lii ci gəŋwanə. Kə lagi ci gəŋwanə ŋga maɗuunə kaarəwata. Ki saawee ka duuniya patə də ɗa aləhiinatə. Kə jalə Əntaŋfə tə ki, acii kə ɓəələgi ki ənji nə'unə tə ci.” 3Təya ənə ka banə, əŋki tii, “Haleeluya! Ma makiirənə ŋga guutə ətsagi tə maɗuunə vəraata, ka ndərənə aadəgyə ca'ə ndəŋwə ndəŋwə.” 4Wata gayiitə pupusərə aji ənfwaɗə, da uushi'iitə ənfwaɗə da i əpinatii, təya gərə'waanə ka paslənə tə Əntaŋfə, ci dasə anə dəgələ ŋga ŋwaŋuunə, təya ba, “Aamiina. Haleeluya!” 5Wata əndə'i uura a waɓə gatə ka hatə ɗii dəgələ ŋga ŋwaŋuunə, əŋki ci, “Ɗuunətəmə tə Əntaŋfə, unə, patənə ŋga ənjitə ca nə'u tə ci, da patənə ŋga ənji ətə ca ŋgwalə tə ci, uuji ənji da madiigərə ənji patə.” 6Wata nya ənə ka fa wazənə ŋga uushi makə wazənə ŋga maɗuunə dzadənə ŋga ənja, makə ŋgyaaranə ŋga ma'inə a gəərə daba'a vəna, makə dzanə ŋga vəna əsə. Nya fa təya ba, “Haleeluya! Əntaŋfə Slandanə gaamə ca ɗa ŋwaŋuunə. Aciikii nə baawəɗa patə. 7Ɗaamə mooɗasəka, ama ɗa maŋushinə, dəlaamə də ɗuunuunaakii, acii kə mbu'i saa'i ŋga rəyə ŋga Uundzə Baga. Maɗanaakii boo, kə tasəkii ki. 8Kə vii ənji ka ki ŋunyi malaaɓa kəjeerənə ətə ca ɓərə, kaa kya ŋgavə aashitə.” Ma ŋunyi kəjeeriitsa, ci ndzaa ka ŋunyi sləna ŋga ənji ŋga Əntaŋfə. 9Wata əŋki malaa'ikatə ka nyi, “Naahətə waɓəəna. Ənji mooɗasəkə nə ənjitə bii ənji ka tii zəmə əndzanə ŋga rəyə ŋga Uundzə Baga.” Malaa'ikatə a ənə ka banə ka nyi, əŋki ci, “Ma waɓəətsa, tantanyinə, da ma Əntaŋfə shigi.” 10Makə fii nyi ha'ə, wata nya gərə'waanə atsaa səɗəkii ka paslənə tə ci. Amma əŋki ci ka nyi, “Ga ha ɗa ha'ə! Acii nyi maa, əndə slənə ŋga Əntaŋfə nə nyi makə noonə da ndzəkəŋushi'inəku, waatoo ənjitə kəsətə təŋə təŋə tə waɓəətə ɓaarii Yeesu. Tə Əntaŋfə paslənəku.” Ma waɓəətə ɓaarii Yeesu, ci nə tantanyinə ŋga sətə waɓi anabinyinə anəkii. 11Ma nya tsaamə, wata nya nee ka ha dagyə mawunəkii, nya nee ka mabwaɗaɗa təhwa asəkəkii da i əndə a ba'akii. Ma ləmə ŋga əndətə a ba'a təhukii, “Əndə Gooŋga, Mayarəda Ənda”. Də gooŋgaanə nə ci ka la gəŋwanə, ca dzə də panə də gooŋgaanə əsə. 12Makə gana ŋga gunə nə ginəkii ka ɓərənə. Da i daranyinə ŋga ŋwaŋuunə laŋə anəkii nə əndəkii. Tə'i ləməkii manaahəkii ashikii, amma pooshi əndə paaratəginə də ləmətsa, maɗaamə ci saakii. 13Ma kəjeeriitə ŋgii ci, tə'i idəna taa dama patə. Tə'i əndə'i ləmə ci ənjə a 'wa də ci əsə, waatoo, “Waɓənə ŋga Əntaŋfə”. 14Wata soojiinə ŋga dadagyə a nə'u tə ci a ba'a mabwaɗaɗa təhinə, da i malaaɓa mabwaɗaɗa kəjeerənyinə ashitii. 15Da makii shigi mahiɗahiɗamə ŋgila purəŋanə, də ci nii kəya jaala agyanə slikərənyinə patə, ca ɗa ŋwaŋuunə agyanətii də zala tibisa, makə sətə ci ənjə a mya'ə inaba. Də ha'ə nii kəya ɓaarii bwaya maɓətəsəkə ŋga Əntaŋfə Əndə baawəɗa. 16Ma ashi kəjeerənaakii, mbərə mbərə da gəɗəhaciinəkii, tə'i manaahə ləma, waatoo, “Ŋwaŋwə agyanə meeminə, Slandanə agyanə Slandanənyinə”. 17Ma daba'əkii, wata nya nee ka malaa'ika kəŋə agi uusəra, ca ŋgəree ka uurakii ka banə ka patənə ŋga shaarənyinə ətə ca ləɗə agintaŋfə, əŋki ci, “Shooma, dzatəmə də nə ka ha rəŋwə, acii kə mbu'ya saa'i ŋga maɗuunə kumənə ŋga Əntaŋfə! 18Shoomə ka ciku ləwunyinə ŋga meeminə da ŋga soojiinə da gayinatii, da luu ŋga təhinə da ŋga ənjitə ca ndərə tə tii, da ŋga patənə ŋga ənja, maviinə da dimuyinə, madiigərə ənji da uuji ənji patə.” 19Wata nya nee ka dabata da meeminə ŋga duuniya da soojiinatii, kə dzatə tii də nə ka hakii, kaa təya pa da Əndətə ca ndərə mambwaɗaɗa təhutə da soojiinaakii. 20Ənjə a kəsə tə dabatə tii da majirakə ŋga anabitə ɗii sə ŋga hurəshishinə akəŋwaciikii. Də sə ŋga hurəshishinəkii gəpətə ci də ənjitə luuvə kaa ənjə a ɗa ka tii sagida ŋga dabata, təya paslə tə mapusha tə dabata. Wata ənjə a əjigərə tə tii bəra'i da i əpinə aagi gunə ətə ɗii kurəŋənəkii makə uunəva. Baruuda a dzə də tsakə iza'unə ka gunəkii. 21Kə ɓəələgi ənji soojiinatii də ŋgila purəŋaatə shigi da ma Əndətə a ba'a təhuta. Wata shaarənyinə patə a ciku ləwatii, təya əbuurəgi gyaɗə.


text: 1Wata Yeesu a 'watəgi waɓənə ka tii də misaali, əŋki ci, “Tə'i əndə'i əndə sha ɗii rə ŋga inabi. Ca tsatə, ca tələgi gu'u ŋga mya'ə də inabi, ca ghənəgi magərə ha ŋga nəhə uushi'inə, ca ŋgərə rəkii, ca vəgi ka mooziinə, kaa təya təkə cifanə ŋga rəkii da i ci. Ma daba'əkii, ca palə oogə. 2Makə ɗii cifanə ŋga inaba, wata ca sləkee ka əndə slənaakii ka liwa ka ci gyaɗalaakii aciitii. 3Wata təya kəsə tə ci, təya fəəsləpaa tə ci, təya ənəpaa də ci pooshi taa mi aciikii. 4Slanda rətə a ənə ka sləkee ka əndə'i əndə slənaakii. Təya dəəgəpaa tə ci ka na, ayi ayi dərəva ciɓee tii ka ci. 5Slanda rətə a ənə ka sləkee ka əndə'i əndə əsə. Ma ca, kə ɓələgi tii tə ci. Ha'ə makə ətsə ɗii tii də hara ənji laŋə. Təya fəəsləpaa harakii, təya ɓəələgi harakii. 6Wata mooɗə uuzənaakii rəŋwə dyaŋə mbəɗaanə. Daba'əkii, ca sləkee ka uuzəətə aaɓiitii. Əŋki dii, ‘Weewee ka neenə nə tii ka məghərəvənə ŋga uuzənaaki.’ 7Mbu'unə ŋga uuzəəta aaɓiitii, wata əŋki tii ahadatii, ‘Waanə mazəmə yi kə mbu'ya. Shoomə, kaama ɓələgi tə ci, kaama zəmə ya.’ 8Wata təya kəsətə tə uuzəəta, təya ɓələgi tə ci, təya kagi tə ci aaba'ə tsanə. 9“Ya ətsa, mi nə sətə ɗanə slanda rəta? Ka shinə nə ci, ca ɓəələgi tə mooziita, ca vii rətə ka hara ənja. 10Mashimuunə a jaŋgii sətə nyaahə ənji asəkə malaaɓa ləkaləkatə kuna? Ma bii ci, ‘Ma faaratə kaaree ənji ghənə kuva makə pooshi nafaakii, ci ənəpaa ka faaratə palee də məghərəvənə. 11Ma ətsa, slənə ŋga Slandana. Ma amə əsə, sə ŋga hurəshishinə kaamə.’ ” 12Makə fii gayinə ha'ə, wata təya ɗa gazhi'waanə ŋga kəsətənə tə Yeesu, acii kə shii tii oo'i agyanətii waɓi ci də misaalitsa. Amma kə ŋgwaləgi tii acii daɓaala. Wata təya bwasee ka ci, təya palə satii. 13Ma daba'əkii, wata ənjə a sləkee ka hara Farisanyinə da ənji ŋga Hirudusə kaa təya shii upaa sə ŋga idəpaanə ashi Yeesu agi waɓənaakii, təya kəsə tə ci. 14Təya shi aaɓiikii, əŋki tii, “Maləma, kə shii inə oo'i əndə gooŋga nə hə. Paa hə ka taɗəpaa taa ŋgutə tsarə ŋga ənda, acii paa hə ka tsaamənə ka ɗuunuunə ŋga ənda. Də gooŋga nə hə ka dzəgunətənə ka ənji rəgwa ŋga Əntaŋfə. Ya saŋa, kə kapaa bariya gaamə kaamə rəgwa ŋga vii tsəkə ka ŋwaŋwə Kayisarə nii, anii poosha? 15A ki'yaamə nii, anii a bwasee ama?” Amma kə shii Yeesu jarəwiinatii, wata əŋki ci ka tii, “Mi saŋə cuuna moo təkənə tə nya? Kiramə kwaɓa kaa nya tsaamətə.” 16Təya kira ka ci. Wata ca ləgwa ka tii, əŋki ci, “Ya əna, kəŋwaciinə da ləmə ŋga wu ənə anə kwaɓana?” Təya ba ka ci, “Ma ətsa, kəŋwaciinə ŋga ŋwaŋwə Kayisarə.” 17Wata Yeesu a ba ka tii, “Viimə ka Kayisarə sətə ndzaa ka naakii, una vii ka Əntaŋfə sətə ndzaa ka ŋga Əntaŋfə.” Fanatii ha'ə, kə ɗii ka tii ka sə ŋga hurəshishinə ka shaŋə. 18Ma daba'əkii əsə, Sadukiinə a shi aaɓii Yeesu. Ma təya, tii nə kurəgətə ca ba, pooshi maməətə ənji ka maɗənə da i əpinə shaŋə. 19Əŋki tii ka Yeesu, “Maləma, kə nyaahə Muusa kaamə bariya, ətə bii ci, maɗa kə əntəgi əndə anə minaakii, pooshi ci pwayi ashi miita, see a ŋgərə ndzəkəŋuci tə miita, kaa ca poo manjeevənə ka ndzəkəŋuci ətə əŋki. 20Yoo, tə'i hara ndzəkəŋushi'inə məɗəfə sha ɗii. Gawatii a ŋgərə minə. Ca əntə, pooshi ci pwayi ashitə. 21Əndətə nyi'u tə ci a ŋgərə mooryafiita, ca əntəgi əsə. Pooshi ci upaa uuzənə ashitə. Makə ətsə əsə ɗii ka makkənə. 22Makə ətsə əsə ɗii ka hara ənjitə mbəɗaanə. Ndzəkəŋushi'iitsə patə məɗəfə məəki, pooshi əndə upaa uuzənə ashi miita. Ma daba'əkii, kya əntəgi əsə. 23Ya ətsa, maa ma'i tii patə uusəra ŋga maɗənə ŋga maməətə ənja, makə watiitsə tii patə məɗəfə ŋgirə tə kya, minə ŋga wu saŋə ndzaanəta?” 24Yeesu a ba ka tii, əŋki ci, “Kə kulii unə patə, acii pooshi unə paaratəgi də malaaɓa ləkaləkatə, mashiimuunə ŋgeerənə ŋga Əntaŋfə. 25Acii maɗa kə ma'i maməətə ənja, pooshi tii na ŋgəərəshi. Amma makə malaa'ikanyinə dadagyə nə təya ndzaanə. 26Ma agyanə maɗənə ŋga maməətə ənji əsə, pooshi unə kunə sha jaŋgatə asəkə ləkaləkatə ŋga Muusa ətə waɓi ci agyanə guutə agi ba? Waatoo saa'itə bii Əntaŋfə ka ci: Nyi nə Əntaŋfə ətə ci Ibərahiima da Isiyaaku da Yakubu a paslə tə ci. 27Ma Əntaŋfə, ənjitə da i əpinə amatii ca paslə tə ci, əntaa ənjitə yadə əpinə amatii. Ma ətsa, kə kulii unə ka shaŋə.” 28Wata əndə'i maləmə a shi aaɓiitii. Ma ca fa, təya ɗa mabizhinə. Makə fii ci kə jikə Yeesu ka Sadukiinə ŋga'ə, wata ca ləgwa ka Yeesu, əŋki ci, “Ŋgutə bariya saŋə palee də ɗuunuunə agi bariyanyinə pata?” 29Əŋki Yeesu ka tii, “Ma ətə palee də ɗuunuunə, ətə bii: Fatəmə, ənji Isərayiila, ma Əntaŋfə Slandanaamə, ci nə Əntaŋfə rəŋwə dyaŋə. 30Uuɗuu tə Əntaŋfə Slandanəku də ədzəmə rəŋwə, də patənə ŋga əpinaaku, də patənə ŋga haŋkalaaku, də patənə ŋga ŋgeerənaaku. 31Wiinə bəra'inə ŋga bariyatə palee əsə: Uuɗuu tə əndətə aɓiiku makə sətə cii kwa uuɗə naaku na. Pooshi bariyatə ca palee ka ətsə bəra'i ma'ə.” 32Əŋki maləmətə ka Yeesu, “Yawa maləma, ma sətsə bii hə, ha'ə tanyi. Waatoo rəŋwə dyaŋə nə Əntaŋfə. Pooshi əndə'i əntaŋfə maɗaamə ci. 33Ŋga'ə nə uuɗənə tə Əntaŋfə də ədzəmə rəŋwə, da də patənə ŋga haŋkala, da də patənə ŋga ŋgeerənə. Ŋga'ə əsə nə uuɗənə tə əndətə aɓiiku makə sətə cii kwa uuɗə naaku na. Gəɗə kəsətənə təŋə təŋə tə bariyanyiitsə bəra'i acii ɗaaɗa patənə ŋga sataka, taa hənəgi uushi'inə ka Əntaŋfə, taa lagi ka ci uura ŋga daba.” 34Makə fii Yeesu ŋunyikii waɓi ci, wata əŋki ci ka ci, “Pooshi hə dzaɗə da ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə.” Ma daba'əkii, pooshi əndə ənyi ka ləgwa waɓənə ama Yeesu ma'ə, acii ŋgwalənə. 35Ma saa'itə Yeesu a dzəgunə ka ənji asəkə yi ŋga Əntaŋfə, ca ləgwa amatii, əŋki ci, “Iitə saŋə mbee maliminə ŋga bariya ka banə oo'i, jijinə ŋga Dawuda nə Aləmasiihu? 36Acii taa Dawuda də naakii nə maa, kə kavə Ma'yanə ŋga Əntaŋfə tə ci ka banə oo'i, ‘Əŋki Əntaŋfə Slandanə ka Slandanəki, ndzaanə gadəvə da ciizəmaki. Ka kavənə nə nyi tə ənji daawaanaaku aatsaa səɗəku.’ 37Aa makə kə 'wii Dawuda tə Aləmasiihu də Slandanə ətsa, iitiitə ɗii ndzaanə Aləmasiihu ka jijinaakəya?” Də mooɗasəkə fii daɓaala waɓənaakii. 38Ma ca dzə aakəŋwa də dzəgunənə ka tii, wata əŋki ci, “Nəhəmə noonə nə acii maliminə ŋga bariya. Ma təya, də madiigərə kəbənə moonətii wiigi'inə. Ma moonətii, nəəhəpaanə tə tii ŋga'ə a luuma. 39Ka hatə da ginə davə moonətii ndzaanə asəkə kuvə də'wanyinə da agi əndzanə. 40Təya luuwutə yinyinə ŋga mooryafinyinə, təya gərətəgi də də'wa ka dəla də natii nə akəŋwacii ənja. Ma təya, kadə nə təya upaa bwaya gəŋwanə ətə palee patə.” 41Wata Yeesu a ndzaanə kədəhə da hatə ci ənjə a kagərə kwaɓa asəkə yi ŋga Əntaŋfə. Ca tsaamə ənjə a əji. Ənji gəna laŋə əji kwaɓa laŋə. 42Wata maagha ŋga mooryafinə a shi, kya əjigərə pyanya bəra'i, waatoo kwaɓa rəŋwə. 43Yeesu a 'wa tə lyawarənaakii, əŋki ci ka tii, “Tantanyinə cii kya ba koonə, ma sətə əjigərə maagha ŋga mooryafiitsa, kə palee ka ŋga hara ənjitsə patə. 44Acii ma təya, agi ɓəzə gəna ŋgiragi tii, təya vii. Amma ma kya, agi ghanatə patə ŋgərətə ki sətə cii ta alə də zəmə patə, kya əjigərə.”


text: 1Go ta tɨ kɨ Jəju əl kɨn ɓa, un kəmne kɨ taa dɔra̰ tɨ, nɨngə əl ə nə: «Bai, ndɔ re nga. Ɨtɔjɨ tɔɓa ləm, mi NGoni kɨ taga adɨ dɨje gəri, kadɨ tə mi NGoni, m-tɔjɨ tɔɓa ləi kɨ taga madɨ dɨje gəri tɔ. 2Ḭ, adɨ-m tɔgɨ dɔ dɨje tɨ pətɨ, kadɨ tə m-adɨ njé kɨ ɨyə̰-de jim tɨ, ɨsi kɨ dɔde taa bɨtɨ kɨ no̰ tɨ. 3Kɨsɨ kɨ dɔ taa bɨtɨ kɨ no̰ tɨ, e ta kadɨ dəw gəri, ḭ kɨ ḭ kɨ kari ba ə ḭ Luwə kɨ rɔjetɨ kɨn nɨm, kadɨ gər Jəju Kɨrɨsɨ kɨ e dəw kɨ ɨle kɨn nɨm. 4M-tɔjɨ tɔɓa ləi m-adɨ dɨje kɨ dɔnangɨ tɨ ne pətɨ gəri, nɨngə kɨlə kɨ adɨ-m kadɨ m-ra ka m-tɔl tae majɨ tɔ. 5Kɨ ɓasɨne kɨn, Bai, m-dəji kadɨ adɨ-m m-ɨngə kɔsɨ-gon ta kəmi tɨ təkɨ ndɔ kɨ adɨ-m kəte no̰ kɨndə dɔra̰ tɨ, kɨ dɔnangɨ tɨ kɨn. 6«M-ra m-adɨ dɨje kɨ ɔy-de dan madɨde je tɨ kɨ dɔnangɨ ne, adɨ-m kɨn gəri-ni. Əi dɨje ləi, ə ɨyə̰-de me jim tɨ, nɨngə təli rɔde majɨ go ta tɨ ləi. 7Kɨ ɓasɨne kɨn, gəri kadɨ nḛ je pətɨ kɨ adɨ-m, ḭ rɔi tɨ. 8Tadɔ m-adɨ-de ta je kɨ adɨ-m, nɨngə taai. Lokɨ taai ɓa, gəri kadɨ m-ḭ rɔi tɨ, adɨ adi-mi mede təkɨ e ḭ ə ɨlə-m. 9Nɨngə e mbata tɨ ləde ə m-əl səi ta. M-əl səi ta mbata lə dɨje kɨ dɔnangɨ tɨ ne al, nə mbata lə njé kɨ ɨyə̰-de me jim tɨ, tadɔ njé kɨ ɨyə̰-de me jim tɨ kɨn əi dɨje ləi. 10Nɨngə nḛ je pətɨ kɨ e ya̰m, e ya̰i, ə nḛ je pətɨ kɨ e ya̰i, e ya̰m tɔ. NGa nɨngə, əi je, tɔji tɔɓa ləm kɨ taga adi dɨje ooi. 11Mi, m-a mi dɔnangɨ tɨ ne al ngata, m-ɨsɨ m-aw kɨ rɔi tɨ, nə əi je, ɨsi dɔnangɨ tɨ ne ɓəy. Be ə, Bai Luwə kɨ njé kay njay, m-dəji kadɨ ɨndə kəmi gode tɨ majɨ. Ɨndə kəmi gode tɨ kɨ tɔgɨ ləi, kɨ e tɔgɨ kɨ adɨ-m m-ra-n kɨlə kɨn, kadɨ tə əi kare ba təkɨ je səi je kare ba kɨn be tɔ. 12Dɔkagɨlo kɨ mi səde, m-ɨndə kəm gode tɨ majɨ kɨ tɔgɨ ləi kɨ adɨ-m. M-dəbɨ bagɨm dɔde tɨ, adɨ dəw kare ka tae tḭ al. Dəw ɓa, e e kɨ sɔbɨ kadɨ tae a tḭ kadɨ tə ta kɨ ndangi me makɨtɨbɨ tɨ lə Luwə tɔl-n tane ka kɨn par. 13NGa nɨngə, kɨ ɓasɨne kɨn, m-ɨsɨ m-aw kɨ rɔi tɨ, ə m-əl ta kɨn be təkɨ mi-n səde dɔnangɨ tɨ ne ɓəy kɨn, kadɨ tə əi wa ɨngəi rɔnəl kɨ mem tɨ, kɨ e rɔnəl kɨ asɨ-naa tapɨ kɨn. 14M-adɨ-de ta ləi nɨngə, dɨje kɨ dɔnangɨ tɨ ne ɔsi-de ta mbata ke kɨ əi dɨje kɨ dɔnangɨ tɨ ne al, təkɨ mi mi-n dəw kɨ dɔnangɨ tɨ ne al kɨn be tɔ. 15NGa nɨngə, m-dəji kadɨ ɔy-de kɔ dɔnangɨ tɨ ne al, nə kadɨ ɔsɨ NJe majal ngərəngɨ dɔde tɨ. 16Əi dɨje kɨ dɔnangɨ tɨ ne al, təkɨ mi mi-n dəw kɨ dɔnangɨ tɨ ne al kɨn be tɔ. 17Majɨ kadɨ un-de kɨ ta kɨ rɔjetɨ, ɨndə-de ta dangɨ tə dɨje ləi. Ta ləi e ta kɨ rɔjetɨ. 18Nɨngə, mi ka, m-ɨlə-de dɔnangɨ tɨ, təkɨ ɨlə-m dɔnangɨ tɨ ka kɨn be tɔ. 19Mi wa, m-un rɔm m-ɨndə ta dangɨ tə dəw ləi mbata tɨ ləde, kadɨ tə əi je ka, əi kɨ kɨndə ta dangɨ me ta kɨ rɔjetɨ tə dɨje ləi tɔ. 20«M-əl səi ta mbata tɨ lə njé kɨ m-ɨlə-de kɨn par al, nə mbata tɨ lə dɨje pətɨ kɨ a adi-mi mede, kɨ go rəbɨ lə ta kɨ a tḛḛ ta njé je tɨ kɨ m-ɨlə-de. 21M-dəji kadɨ pətɨ, təli dɨje kɨ kare, təkɨ ḭ Bai, ɨndə rɔi naa tɨ səm, ə mi m-ɨndə rɔm naa tɨ səi kɨn be. Kadɨ əi ka ɨndəi rɔde naa tɨ səje tɔ, kadɨ tə dɨje kɨ dɔnangɨ tɨ ne adi mede təkɨ e ḭ ə ɨlə-m. 22Mi m-adɨ-de kɔsɨ-gon kɨ adɨ-m, kadɨ tə əi dɨje kɨ kare, təkɨ je səi je-n dɨje kɨ kare kɨn be tɔ. 23Mi m-ɨndə rɔm naa tɨ səde, nɨngə ḭ, ɨndə rɔi naa tɨ səm tɔ; ɓa lo kɨn tɨ, a asi kadɨ əi dɨje kɨ kare ba kɨ rɔjetɨ, kadɨ dɨje kɨ dɔnangɨ tɨ ne gəri təkɨ e ḭ ə ɨlə-m nɨm, ɨndɨgɨ-de təkɨ ɨndɨgɨ-m be nɨm tɔ. 24Oyo, Bai, njé kɨ adɨ-m-de kɨn, m-ndɨgɨ ngay kadɨ əi səm naa tɨ, lo tɨ kɨ m-a mi tɨ, kadɨ oi kɔsɨ-gon kɨ m-aw-n, kɔsɨ-gon kɨ ḭ adɨ-m. M-əl m-ə nə adɨ-m kɔsɨ-gon, mbata ɨndɨgɨ-m kəte no̰ kɨndə dɔra̰ tɨ kɨ dɔnangɨ. 25Bai kɨ nje ra nḛ kɨ dana, dɨje kɨ dɔnangɨ tɨ ne gəri-ni al, nə mi m-gər-i, taa njé kɨ adɨ-m-de ka gəri təkɨ e ḭ ə ɨlə-m tɔ. 26M-ra m-adɨ gəri-ni, nɨngə m-a m-adɨ gəri-ni kɨ kəte ɓəy, kadɨ tə ko ndɨgɨ kɨ ɨndɨgɨ-m kɨn to mede tɨ nɨm, kadɨ mi wa mi naa tɨ səde nɨm tɔ.»


text: 1Dəw adɨ-m gakɨra kɨ to tɨtɨ-naa kɨ kagɨ mbɔjɨ nḛ be, nɨngə əl-m ə nə: «Ḭ taa ɨmbɔjɨ kəy lə Luwə nɨm, dɨngɨri nɨm, taa ɨtɨdə dɨje kɨ njé kɔsɨ məkəsɨde nangɨ no̰ Luwə tɨ me kəy tɨ kɨn tɔ. 2Nə ta mba lo kɨ taga ne ɓa, kadɨ ɨyə̰ dam kare, ɨmbɔjɨ al, tadɔ e lo kɨ e kɨ kadɨ dɨje kɨ gəri Luwə al, kɨ a tuji kɨ ɓe bo kɨ ay njay lə Luwə asɨ nay kutɨ sɔ gɨde joo. 3Nɨngə mi m-a m-ɨlə kɨ njé ma najɨ je ləm kɨ joo kɨ kɨbɨ kuwə ndoo rɔde tɨ kadɨ əli dɨje ta kɨ ta Luwə tɨ ndɔ dɨbɨ kɨ ɓu joo kɨ kutɨ mehḛ (1260).» 4NJé ma najɨ je kɨ joo əi kagɨ bɨni kɨ joo, kɨ lambɨ je kɨ joo kɨ ai ta kəm Ɓa dɔnangɨ tɨ. 5Kɨn ə re dəw madɨ ge kadɨ n-ra səde nḛ kɨ majal ə, por a tḛḛ tade tɨ kadɨ tujɨ njé ba̰ je ləde kɨn kɔ. E be ə, dəw kɨ ge kadɨ n-ra səde majal a ɨngə-n yo oy. 6NJé ma najɨ je kɨn awi kɨ tɔgɨ kadɨ uti ta dɔra̰ kadɨ ndi ədɨ al, dɔkagɨlo tɨ kɨ a əli dɨje ta kɨ ta Luwə tɨ kɨn. Awi kɨ tɔgɨ kadɨ təlii man kɨ ndul məsɨ tɨ, taa kadɨ adi ko̰ je kɨ dangɨ dangɨ dɨje kɨ dɔnangɨ tɨ ne, kɨ dɔkagɨlo kɨ ra kɨ mede ndɨgɨ tɔ. 7Nə lokɨ a mai najɨ ləde gɨne gangɨ nɨngə, da kɨ a tḛḛ koo a ɨlə-de rɔ, a tətɨ-de rɔ, a tɔl-de. 8Nɨnde a a ta mba lo tɨ, lo tɨ kɨ ndɔ kɨ ɓəi Ɓade kagɨ-dəsɨ tɨ tɨtɨ, me ɓe bo tɨ. E ɓe bo kɨ a ɓari-e kɨ tɔ kɨ ndo̰i ndɨl dɔe tɨ əi nə Sodom kɨ Ejɨpɨ. 9Dɨje kɨ dangɨ dangɨ, kɨ gɨn kojɨ kɨ dangɨ dangɨ, kɨ ndon ta je kɨ dangɨ dangɨ, kɨ gɨn ɓe je kɨ dangɨ dangɨ a rəi kadɨ go̰i nɨnde ndɔ mɨtə kɨ nusɨ, nɨngə a ɔgi kadɨ dəw dɨbɨ-de. 10Rɔ dɨje kɨ dɔnangɨ tɨ ne a nəl-de ngay mbata koy kɨ oyii kɨn. A rai rɔnəl ngay, a mbəli-naa kadɨ-kare je, tadɔ njé kəl ta kɨ ta Luwə tɨ kɨ joo kɨn adi-de ko̰ kɨ al dɔ majɨ. 11Nə go ndɔ je tɨ kɨ mɨtə kɨ nusɨ kɨn ɓa, kə̰ə̰ kɨ ḭ rɔ Luwə tɨ re ur mede tɨ, adɨ ḭḭ ɨsi taa. Lo kɨn tɨ, dɨje kɨ kəte a go̰i-de ka kɨn, ɓəl tɔl-de. 12Nɨngə ooi ndu dəw madɨ kɨ ɓa kɨ tɔgɨne ngay ḭ dɔra̰ tɨ ə nə: «Ɨrəi taa ne!» Ɓa ḭḭ, awi kɨ dɔra̰ tɨ me kɨl ndi tɨ, ta kəm njé ba̰ je tɨ ləde kɨ ɨsɨ go̰i gode. 13Taa naa tɨ no̰o̰, dɔnangɨ yəkɨ yəkɨ kɨ ətɨ ɓəl, adɨ dam ɓe bo kɨ kare me kɨ dɔgɨ tɨ budɨ nangɨ mur mur. Ko dɨje dɨbɨ sɨri tɔ me tɨ. NDəgɨ dɨje kɨ ɨsi kɨ dɔde taa, mede gangɨ man adɨ ɨləi tɔjɨ dɔ Luwə tɨ kɨ nje kɨsɨ dɔra̰ tɨ. 14Tujɨ kɨ ko̰ joo də, nɨngə e kɨ ko̰ mɨtə a re no̰o̰ ɓasi. 15Malayka kɨ ko̰ sɨri kɔl təbɨ ləne nɨngə, ndu dɨje ɓa kɨ tɔgɨ ngay dɔra̰ tɨ ə nə: «Ko̰ɓe kɨ dɔ dɔnangɨ tɨ e ya̰ Ɓaɓe ləje əi kɨ Kɨrɨsɨ kɨ e wa mbəte kɨn ngata. A o̰ ɓe kɨ dɔ ɓal je kɨ dɔ ɓal je.» 16Nɨngə ngatɔgɨ je kɨ kutɨ joo gɨde sɔ kɨ ɨsi dɔ kɨmbər tɨ, osi kɨ ta kəmde nangɨ no̰ Luwə tɨ, ɨləi tɔjɨ dɔe tɨ 17əi nə: «Ɓaɓe Luwə kɨ nje tɔgɨ pətɨ, Ḭ kɨ ɨsɨ no̰o̰ ɓone, ḭ kɨ ɨsɨ no̰o̰ mari nu, J-ɨlə tɔjɨ dɔi tɨ mbata un kɨlə kətɨ ɓəl ləi kɨ jii tɨ, Ɨndə-n gɨn ko̰ɓe ləi. 18Gɨn ɓe je kɨ dangɨ dangɨ ḭḭ kɨ wongɨ, Nə kɨ ɓasɨne kɨn, e wongɨ ləi ngata ə ɨsɨ tɔjɨ rɔne. Dɔkagɨlo gangɨ ta dɔ njé koy je tɨ re ngata, Dɔkagɨlo kɨ kadɨ ɨgə-n dɔ nja ɓəə kɨlə je ləi, Kɨ əi njé kəl ta je kɨ tai tɨ re ngata, Dɔkagɨlo kɨgə dɔ nja dɨje ləi, Kɨ njé kaw kɨ ɓəl NDɨli mede tɨ, Kɨ du je kɨ kɨ tɔgɨ je, re ngata. E dɔkagɨlo kɨ kadɨ ɨtujɨ-n dɨje kɨ njé tujɨ dɔnangɨ.» 19Go tɨ, me dɔra̰ tɨ, ta kəy lə Luwə tḛḛ, adɨ sandukɨ kun mɨndɨ ɨsɨ kɨ taga. Lo kɨn tɨ, ndi təl je, ndangɨ nḛ je, ndu dɨje ɓa kɨ taa, dɔnangɨ yəkɨ, taa ndi kɔsɨ kɨ ətɨ ɓəl ədɨ tɔ.


text: 1Yesu a tsal a Mahəmba i Tetəɗœz. 2Ta mekedœ pərik na, a mbəɗawa gər a gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom. A ye naha a ndza ka dzaŋga. Ndo hay haladzay ti ye naha ka təv ŋgay. Tsa na, a dazlay a matətikatay. 3Ahəl nakə faya ma tətikateye a ndo hay aye na, ndo mədzaŋgawa bazlam i Mbəlom mapala eye ta Farisa hay tə gəsay naha ŋgwas wuray tə tatsa na ka məge madama. Tə gəs naha, tə lətse ha kame i ndo hay tebiye. 4Tə gwaɗay a Yesu: «Miter, ŋgwas nakay tə tatsa na na, neŋgeye faya ma giye madama. 5Bazlam i Musa mapala eye a gwaɗ na, ka ndzumay a gər a slala i ŋgwas andza nakay na, kəɗum na tə kwar. Ada nəkar ka gwaɗ faya na, kəkay?» 6Tə tsikay andza niye na, məhəle faya abəra suwat hərwi ada məhute faya mənese. Ane tuk na, Yesu a tsəne andza niye na, a rəh gər ŋgay ka dala. A pa bo ka məzehe ka dala ta wur həlay. 7Ndo neheye na, nəteye ta tsətsahiye faya huya. Hərwi niye Yesu a lətse, a gwaɗatay: «Mə walaŋ kurom nakay ndo nakə ɗaɗa kə ge mezeleme bay aye mâ lahay ha məkalay kwar təday.» 8Tsa na, Yesu a rəh gər ka dala sa. A ma ka məzehe ka dala. 9Tə tsəne bazlam i Yesu niye a tsikatay aye na, tə gəɗ nəte ta nəte. Maa lah mede na, madugula hay. Yesu ta ŋgwas niye tə ze naha sulo tsɨy. Ŋgwas niye malətse eye huya kame i Yesu. 10Yesu a lətse, a gwaɗay: «Ŋgwas nakay, ndo neheye tə gəsa kar ahaya na, nəteye məŋgay? Ndəray kə gəs kar ta sariya bay sadzək ɗaw?» 11Ŋgwas niye a mbəɗay faya, a gwaɗay: «Aʼay bəy.» Yesu a gwaɗay: «Neŋ bəbay na, sariya ga ma gəsiye kar bay. Do wu yak, ane tuk na, kâ ge mezeleme sa bay.»] 12Ma dəba eye na, Yesu a tsikatay a ndo hay, a gwaɗatay: «Neŋ na, dzaydzay nakə ma dəviye ka məndzibəra aye. Ndoweye kə peŋ bəzay na, ma ndziye ma ləvoŋ sa bay, ma hutiye dzaydzay, dzaydzay nakə ma vəliye sifa a ndo hay aye.» 13Farisa hay tə gwaɗay: «Nəkar na, bo yak eye ka həl mbal i gər yak eye tsa ɗaw? Bazlam yak nakə ka tsik aye na, deɗek bay.» 14Yesu a mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Kwa neŋ eye na həl mbal i gər na, wu nakə na tsik aye na, deɗek. Hərwi na sər təv nakə na yaw abəra mə ɗəma aye ada təv nakə na diye a ɗəma aye. Ane tuk na, nəkurom na, təv ga nakə na yaw abəra mə ɗəma aye ada təv nakə na diye a ɗəma aye na, ka sərum bay. 15Nəkurom na, faya ka gumateye sariya a ndo hay na, andza i ndo i məndzibəra hay. Neŋ na, na giye sariya a ndəray təbey. 16Kwa taɗə na giye sariya bəbay na, sariya ga na giye ta tsəveɗ eye. Hərwi na giye sariya na, mahəgeye bay. Nəmaa giye na, ta Bəba ga. Maa sləra ga ahaya na, neŋgeye. 17Mawatsa eye mə bazlam kurom mapala eye na, a gwaɗ: “Taɗə ndo hay sulo bazlam tay kə ge nəte na, wu niye na, deɗek.” 18Andza niye, neŋ na, na tsikiye ka bo ŋgway ada Bəba nakə a sləra ga ahaya ma tsikiye ka neŋ.» 19Ta tsətsah faya, tə gwaɗay: «Bəba yak eye na, məŋgay?» Yesu a mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Ka sərum ga ha bay ada ka sərum Bəba ga bay. Taɗə ka sərum neŋ na, ka sərumeye Bəba ga.» 20Yesu a tsik bazlam niye hay na, ahəl nakə faya ma tətikateye bazlam ŋgay a ndo hay mə gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom aye. Neŋgeye mandza eye ta təv nakə tə pawa a ɗəma wu kəriye a Mbəlom aye. Ndəray kə gəs na bay hərwi həlay ŋgay eye kə sla zuk bay. 21Yesu a gwaɗatay sa: «Na diye gwa. Na ye na, ka pəlumeye ga. Ane tuk na, ka mətumeye mə mezeleme kurom. Ka slumeye faya mede a təv nakə neŋ na diye a ɗəma aye bay.» 22Yahuda hay tə gwaɗ mə walaŋ tay: «A gwaɗ ka slakweye mede a təv nakə ma diye a ɗəma aye bay na, ma kəɗiye bo ŋgay kəla ɗaw?» 23Yesu a gwaɗatay: «Nəkurom ka wum bo na, ka məndzibəra. Neŋ na yaw na, mə mbəlom. Nəkurom na, ndo i məndzibəra hay. Ane tuk na, neŋ na, ndo i məndzibəra təbey. 24Hərwi niye na gwaɗakum na: “Ka mətumeye mə mezeleme kurom.” Kə ge ka dzalum ha neŋ ndo nakə neŋgeye aye bay na, ta deɗek ka mətumeye mə mezeleme kurom.» 25Ta tsətsah faya, tə gwaɗay: «Nəkar na, way?» Yesu a mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Neŋ na, ndo nakə na tsikakum kwa ahəl nakə na dazlay mətsikakum bazlam ga aye. 26Wu andaya haladzay mətsike ka gər kurom ada sariya ma gəsiye kurom tə wu niye hay. Ane tuk na, ndo nakə a sləra ga ahaya na, neŋgeye ndo i deɗek ada wu nakə na tsikateye a ndo hay aye, maa tsikeŋ na, neŋgeye.» 27Yesu a tsikatay ka Bəba Mbəlom na, nəteye ta tsəne bay. 28Yesu a gwaɗatay sa: «Ka lətsum ga ha, ka kəɗum neŋ Wawa i Ndo na, neŋ ndo nakə neŋgeye aye ka sərumeye ha. Ka sərumeye ha wu nakə na ge aye na, ka gər bo ga tsa bay. Na tsik na, wu nakə Bəba a tsikeŋ aye ɗekɗek tsa. 29Ndo nakə a sləra ga ahaya na, neŋgeye tə neŋ. Kə gər ga ha mahəgeye bay hərwi faya na giye na, wu nakə a yay a gər aye.» 30Kwayaŋŋa ndo hay haladzay tə dzala ha ka Yesu hərwi bazlam ŋgay niye a tsik aye. 31Yesu a gwaɗatay a Yahuda neheye tə dzala ha faya: «Ka pumay bəzay a bazlam ga na, ka tərumeye gawla ga hay ta deɗek. 32Andza niye ka sərumeye deɗek. Ada ma təma kurom ahaya abəra ma beke deɗek.» 33Tə tsəne andza niye, ta mbəɗay faya, tə gwaɗay: «Nəmay na, gwala i Abraham hay ada ɗaɗa nəmaa təra beke hay bay. Ane tuk na, ka gwaɗ nəmaa təmaweye abəra ma beke na, kəkay?» 34Yesu a mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Ayaw! Sərum ha na, ndo nakə faya ma giye mezeleme aye na, neŋgeye ka təra beke i mezeleme. 35Beke na, ma ndziye huya mə gay i ndo i gay ŋgay bay. Wawa, neŋgeye na, ma ndziye huya mə gay i bəba ŋgay. 36Andza niye, neŋ wawa Mbəlom na təma kurom ahaya abəra ma beke na, ka tərumeye beke hay sa bay. 37Na sər ha nəkurom na, gwala i Abraham hay. Ane tuk na, faya ka pəlumeye tsəveɗ ka məkəɗe ga hərwi ka kərahum bazlam ga. 38Neŋ, na tsik na, wu nakə na ŋgatayaw abəra ka təv i Bəba aye. Nəkurom ka gum na, wu nakə bəba kurom a tsikakum aye.» 39Ta mbəɗay faya, tə gwaɗay: «Bəba may na, Abraham.» Yesu a gwaɗatay: «Taɗə nəkurom wawa i Abraham hay na, ka gumeye andza Abraham bəɗaw? 40Neŋ, na tsikawakum na, deɗek nakə na tsənew ka Mbəlom aye. Kwa mâ ge andza niye bəbay na, nəkurom faya ka pəlumeye tsəveɗ məkəɗe ga. Abraham na, neŋgeye kə ge andza niye təbey. 41Nəkurom na, faya ka gumeye wu nakə bəba kurom a gawa aye.» Tə gwaɗay: «Nəmay na, madazla hay bay. Wawa neheye madazla aye hay na, ndəray a sər bəba tay hay bay. Bəba may na, Mbəlom nəte ŋgweŋ.» 42Yesu a gwaɗatay: «Taɗə Mbəlom Bəba kurom na, ka wuɗumeye ga. Hərwi neŋ na, na yaw mə Mbəlom ada neŋ kanaŋ na, hərwi ŋgay. Na yaw ka gər bo ga bay, maa sləra ga ahaya na, neŋgeye. 43Wu nakə faya na tsikiye ka tsənum bay na, hərwi mey? Ka tsənum bay na, hərwi ka slum faya matəme bazlam ga bay. 44«Bəba kurom na, Fakalaw ada a yakum a gər məge na, wu nakə bəba kurom a wuɗa aye. Neŋgeye ndo məkəɗe ndo kwa anəke bay. Neŋgeye na, a say deɗek təbey hərwi deɗek andaya mə neŋgeye bay. Maraw me na, wu ŋgay hərwi neŋgeye ndo i maraw me. Maraw me waray waray na, a yaw abəra na, ma neŋgeye. 45«Ane tuk na, neŋ na, na tsik deɗek. A sakum mədzele ha ka neŋ bay na, hərwi nakə na tsik deɗek aye. 46Way nakə mə walaŋ kurom ma gwaɗiye ka neŋ, na ge mənese na, way? Na tsikakum deɗek na, ka dzalum ha faya bay na, hərwi mey? 47Kə ge ndoweye wawa i Mbəlom na, ma pay zləm a bazlam i Mbəlom. Nəkurom ka pumay zləm a bazlam ga bay na, hərwi nakə nəkurom wawa i Mbəlom hay bay aye.» 48Bagwar i Yahuda hay tə gwaɗay a Yesu: «Nəmaa gwaɗ nəkar ndo i Samari ada fakalaw mə bo yak na, nəmaa tsik na, deɗek.» 49Yesu a mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Fakalaw andaya mə bo ga bay. Neŋ faya na ɗəslay ha gər a Bəba ga. Nəkurom na, ka wuɗum məɗəsleŋ ha gər bay. 50Neŋ na, na ɗəslay gər a bo ga bay. Ɗuh ndo nakə a say məɗəsleŋ ha gər aye na, andaya. Mata ge sariya eye na, neŋgeye. 51Ayaw! Sərum ha na, taɗə ndoweye ka rəhay ha gər a bazlam ga na, ma mətiye ɗaɗa bay.» 52Yahuda hay tə gwaɗay: «Anəke nəmaa sər ha tuk. Fakalaw andaya mə bo yak. Abraham kə mət, ada ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom hay ta mət tuk na, ada nəkar ka gwaɗ ndoweye ka rəhay ha gər a bazlam yak na, ma mətiye ɗaɗa bay na, kəkay? 53Nəkar na, ka ze bəba may Abraham ɗaw? Neŋgeye na, kə mət ada ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom hay ta mət dərmak. Nəkar na, way?» 54Yesu a mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Taɗə neŋ na ɗəslay ha gər a bo ga na, ma geŋeye ŋgama bay. Maa ɗəsleŋ ha gər na, Bəba ga. Neŋgeye na, ndo nakə ka gwaɗum Mbəlom kurom aye. 55Ane tuk na, ka sərum na bay. Neŋ na, na sər na. Taɗə na gwaɗawa na sər na bay na, neŋ ndo i maraw me andza nəkurom. Ane tuk na, na sər na ada neŋ faya na rəhay ha gər a bazlam ŋgay. 56Mbəlom kə tsikay a bəba təte kurom Abraham ma ŋgateye a pat i madayaw ga ada Abraham na, ɗərev ŋgay kə ŋgwasa. Abraham a ŋgatay a pat eye na, məŋgwese kə rah a ɗərev ŋgay.» 57Yahuda hay tə gwaɗay: «Nəkar məve kə husa məve kuro kuro zlam zuk bay tuk na, ka ŋgatayaw a Abraham aye na, məŋgay?» 58Yesu a mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Ayaw! Sərum ha na, kwa ahəl nakə ta wa na Abraham zuk bay aye na, neŋ andaya.» 59Tə tsəne andza niye na, tə pala kwar, a satay məkele na Yesu. Ane tuk na, Yesu a ŋgaha bo, ada a gəɗaw abəra mə gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom.


text: 1Lokɨ Luwə tɨdə-je dɨje tɨ ləne kɨ go rəbɨ kadɨ-me ləje, danje sie e kɨ lapɨya kɨ takul Ɓaɓe ləje Jəju Kɨrɨsɨ. 2E kɨ takul Jəju Kɨrɨsɨ, kɨ go rəbɨ kadɨ-me ə, j-ɨngə-n majɨ-kur lə Luwə. Majɨ-kur kɨ j-a me tɨ, j-ɨsɨ jɨ ra rɔnəl, tadɔ j-ɨndə meje dɔ tɨ kadɨ j-a je gɨn tɔɓa tɨ lə Luwə. 3E kɨ bo ngay, me ko̰ tɨ ka jɨ ra rɔnəl, tadɔ jɨ gər kadɨ ko̰ a re kɨ kore me, 4nɨngə dəw kɨ nje kore mene, a a dɔ njane tɨ me nḛ je tɨ kɨ to, ə dəw kɨ nje ka dɔ nja tɨ, e dəw kɨ aw kɨ nḛ kɨndə me dɔ tɨ, 5nɨngə nḛ kɨ ɨndə mene dɔ tɨ kɨn, a e nḛ kɨ ngom al. Tadɔ Luwə ta̰-je bɨyə̰ tɨ kɨ ndɨgɨ-naa kɨ ɨndə nga̰meje tɨ kɨ go rəbɨ lə NDɨle kɨ adɨ-je. 6Kɨrɨsɨ re oy mbata tɨ lə njé ra majal je, lokɨ j-asɨ kadɨ jɨ ra nḛ madɨ kɨ dɔrɔje al. Nɨngə oy kɨ dɔkagɨlo kɨ Luwə wa ɔjɨ. 7Dəw kɨ dana wa mɨndɨ ka, nga̰ ngay kadɨ dəw a adɨ rɔne koy tɨ mbata lie. Re dum wa nɨngə, dəw kɨ nje ra nḛ kɨ majɨ, ə dəw made kɨ rangɨ, a uwə rɔne ba kadɨ oy mbata tɨ lie. 8Lo kɨn tɨ, Luwə tɔjɨ-je ndɨgɨ kɨ ndɨgɨ-je kɨ taga adɨ j-o. Luwə adɨ Kɨrɨsɨ re oy mbata tɨ ləje, dɔkagɨlo tɨ kɨ jɨ nay-n me majal tɨ kɨ ra ɓəy. 9Nɨngə, təkɨ ɓasɨne, kadɨ rɔ koy tɨ lə Kɨrɨsɨ, təl-je dɨje tɨ kɨ dana ta kəm Luwə tɨ kɨn ɓa, kɨ bo ngay ɓəy, Kɨrɨsɨ a ajɨ-je ta wongɨ tɨ lə Luwə kɨ a re. 10Kəte je njé ba̰ je lə Luwə, nə e wa ɨlə-je nojɨ naa tɨ səne kɨ go rəbɨ kɔy NGone. Təkɨ ɨlə-je nojɨ naa tɨ kɨ rɔne, e wa a ajɨ-je me kɨsɨ kəm tɨ lə NGone. 11Nɨngə e e kɨn par al, rɔje nəl-je ngay ta kəm Luwə tɨ, mbata lə Ɓaɓe ləje Jəju Kɨrɨsɨ kɨ un-e ɨlə-n-je nojɨ naa tɨ kɨ rɔne. 12E kɨ go rəbɨ lə dəw kɨ kare be kɨ e Adam, ə majal re-n dɔ dunɨya̰ tɨ, nɨngə majal re-n kɨ koy, koy ɔdɨ dɨje pətɨ, tadɔ dəw kɨ ra majal al goto, dɨje pətɨ rai majal. 13Nɨngə, kəte taa kadɨ Luwə tḛḛ kɨ dɔ ndu-kun adɨ Mojɨ, majal kɨ ra to me dunɨya̰ tɨ ne ngata, nə təkɨ e dɔkagɨlo tɨ kɨ ndu-kun goto ɓəy, Luwə tɨdə majal je kɨ dɨje ɨsɨ rai al. 14Nḛ kare, yo o̰ ɓe dɔ dɨje tɨ pətɨ, ɨlə ngɨre dɔ Adam tɨ bɨtɨ tḛḛ-n dɔ Mojɨ tɨ. NJé kɨ ali dɔ ndu Luwə al, təkɨ Adam al dɔ ndu Luwə kɨn be ka, yo o̰ ɓe dɔde tɨ. Adam e bana kəm dəw kɨ sɔbɨ kadɨ a re. 15NGa nɨngə, nḛ kɨ kadɨ dəw a ɔjɨ-n majal lə Adam əi kɨ kadɨ-kare me-majɨ lə Luwə kɨn naa tɨ goto. E kɨ rɔjetɨ kadɨ dɨje ngay oyi koy majal lə dəw kɨ kare kɨ e Adam kɨn, nə me-majɨ lə Luwə e kɨ bo ngay. Nɨngə nḛ kɨ Luwə adɨ kosɨ dɨje ngay kare, kɨ go rəbɨ lə dəw kare be par, kɨ e Jəju Kɨrɨsɨ kɨn, ndae e ngay. 16Kadɨ kare lə Luwə kɨ adɨ kɨn, kande to ta dangɨ kɨ kandɨ majal lə dəw kɨ kare ba kɨn. Majal lə dəw kɨ kare kɨn, ndu kɨ osɨ dɔ tɨ e ta kɨ gangɨ, nə kadɨ-kare kɨ re go nḛ ra go tɨ al je tɨ kɨ ngay, kande e ta kɨ kɔr dɔ tɨ. 17Kɨn ə re, kɨ ta rəbɨ lə dəw kɨ kare be par, kɨ ta rəbɨ majal lie, yo o̰-n ɓe dɔ dɨje tɨ pətɨ nɨngə, kɨ ta rəbɨ lə Jəju Kɨrɨsɨ kɨ kare wa kɨn, j-a j-ɨngə-n nḛ kɨ majɨ ngay kɨ rɔ Luwə tɨ ɓəy. Dɨje pətɨ kɨ Luwə adɨ-de majɨ-kur kɨ to mbar, kɨ kadɨ-kare kɔr ta dɔ tɨ, a o̰i ɓe kɨ takul Kɨrɨsɨ. 18NGa nɨngə, təkɨ kɨ go rəbɨ majal lə dəw kɨ kare ba kɨ e Adam, ta kɨ gangɨ osɨ-n dɔ dɨje tɨ pətɨ ka kɨn ə, kɨ go rəbɨ nḛ ra kɨ dana lə dəw kɨ kare ba, kɨ e Jəju Kɨrɨsɨ, dɨje pətɨ Luwə a tɨdə-de dɨje tɨ ləne kadɨ ɨsi kɨ dɔde taa bɨtɨ kɨ no̰ tɨ. 19Təkɨ, kɨ go rəbɨ təl rɔ go ta tɨ al lə dəw kɨ kare ba, dɨje pətɨ osi me majal tɨ ka kɨn ə, kɨ go rəbɨ təl rɔ go ta tɨ lə dəw kɨ kare ba, Luwə a ɔr-n ta dɔ kosɨ dɨje tɨ ngay tɔ. 20Lokɨ ndu-kun tḛḛ ɓa, majal ojɨ-n naa kɨ dɔ tɨ, nə lokɨ majal ojɨ naa tɨ ɓa, me-majɨ lə Luwə to mbar mbar tɨ tɨ wa ɓəy. 21Təkɨ majal o̰-n ɓe kɨ koy ka kɨn ə, me-majɨ lə Luwə o̰ ɓe kɨ kajɨ mba kadɨ dɨje ɨsi kɨ dɔde taa bɨtɨ kɨ no̰ tɨ, kɨ takul Ɓaɓe ləje Jəju Kɨrɨsɨ tɔ.


text: 1NDɔ ngay al go tɨ, Jəju təl aw Kapərnayɨm tɨ. Dɨje gəri kadɨ e me kəy tɨ no̰o̰. 2Dɨje kawi-naa ngay, adɨ lo ɨbə-de ndɨngɨ ndɨngɨ, lo kɨ kadɨ dəw ɨlə njane tɨ ka goto, bɨtɨ kɨ ta kəy tɨ taga. Lo kɨn tɨ, Jəju ndo-de Poy Ta kɨ Majɨ lə Luwə. 3Dɨje madɨ oti dəw kɨ rɔe oy njururu rəi sie rɔ Jəju tɨ. Dɨngəm je sɔ, ə oti-e. 4Lo kadɨ awi sie, ɨləi-e no̰ Jəju tɨ goto, mbata, dɨje ɨbəi lo ndɨngɨ ndɨngɨ. E be ə, ali taa, ndui dɔ kəy, sɔbɨ dɔ lo kɨ Jəju e tɨ, nɨngə kɨ bole ka kɨn ə, ɨləi nje mo̰y kɨ nḛ kotɨ njé mo̰y je, kɨ dɔɔi kulə tɨ, no̰ Jəju tɨ. 5Lokɨ Jəju oo kadɨ-me ləde nɨngə, əl dəw kɨ rɔe oy njururu ka kɨn ə nə: «NGonm, majal je ləi e kɨ kɨyə̰ go kɔ.» 6NJé ndo ndu-kun je lə Luwə kɨ na̰ je ɨsi me kəy tɨ no̰o̰, ɨsɨ məri ta əi nə: 7«Ra ban ə dəwe kam, əl ta be ə? Əl ta kɨ mal dɔ Luwə tɨ. Luwə kɨ karne ba par ə asɨ kɨyə̰ go majal lə dɨje kɔ, dəw kɨ rangɨ goto.» 8Ta naa tɨ no̰o̰, Jəju gər mər ta je ləde kɨn, adɨ əl-de ə nə: «Ra ban ɨsɨ ɨməri ta je kɨ be kɨn mesi tɨ ə? 9Kəl nje rɔ koy njururu kə nə: “Majal je ləi e kɨ kɨyə̰ go kɔ” ɓa nga̰ ngay al ə se, kəl-e kə nə: “Ḭ taa, un tuwə ləi, ə ɨnjɨyə,” ə nga̰ ngay al ə? 10Re e be ɓa, m-a m-ɔjɨ səi təkɨ mi NGon Dəw, m-aw kɨ tɔgɨ dɔnangɨ tɨ ne, mba kadɨ m-ɨyə̰-n go majal je lə dɨje kɔ.» Nɨngə, Jəju əl nje rɔ koy njururu ə nə: 11«Ḭ taa, un tuwə ləi, ə aw ɓe.» 12Ɓa dɨngəm ḭ taa ta naa tɨ no̰o̰, un tuwə ləne, ə tḛḛ ta kəm dɨje tɨ aw. Ɓəl ra dɨje pətɨ, adɨ ɨləi tɔjɨ dɔ Luwə tɨ əi nə: «Jagɨ, j-o nḛ kɨ be kɨn kəte al ɓəy!» 13Jəju təl aw kadɨ ba bo tɨ gogɨ. Dɨje pətɨ rəi rɔe tɨ, nɨngə ndo-de nḛ. 14Lokɨ Jəju ɨsɨ də nɨngə, oo Ləbi kɨ ngon lə Alpe, ɨsɨ me kəy taa la-mbə tɨ. Jəju əl-e ə nə: «Un gom.» Nɨngə Ləbi ḭ taa, un go Jəju. 15Go tɨ, Jəju ɨsɨ ta nḛ kuso tɨ me kəy tɨ lə Ləbi. NJé taa la-mbə je, kɨ njé ra majal je, ngay, ɨsi naa tɨ kɨ Jəju kɨ njé ndo je lie ta nḛ kuso tɨ, mbata ko dɨje kɨ be kɨn ngay ə njɨyəi goe tɨ, mukɨ mukɨ. 16Lokɨ njé ndo ndu-kun je kɨ me ɓutɨ tɨ lə Parɨsɨ je ooi Jəju ɨsɨ uso nḛ kɨ njé taa la-mbə je kɨ njé ra majal je nɨngə, əli njé ndo je lie əi nə: «Tə, Ɓasi ɨsɨ uso nḛ kɨ njé taa la-mbə je kɨ njé ra majal je a?» 17Jəju oo ndude, adɨ əl-de ə nə: «E dɨje kɨ njé mo̰y je ə a sangi dəw kɨ nje ra mo̰y, ɓɨ e njé rɔ nga je ə a sangi dəw kɨ nje ra mo̰y, al. Nɨngə, m-re mba ɓar dɨje kɨ dana al, nə m-re mba dɨje kɨ njé ra majal je yo.» 18NDɔ kare njé ndo je lə Ja̰ Batɨsɨ əi kɨ Parɨsɨ je ɨyə̰i ta nḛ kuso. Dɔkagɨlo tɨ kɨn ə dɨje rəi rɔ Jəju tɨ dəji-e əi nə: «Ra ban ə njé ndo je lə Ja̰ əi kɨ njé ndo je lə Parɨsɨ je, ɨsɨ ɨyə̰i ta nḛ kuso, ə ya̰i je, rai al ə?» 19Jəju ɨlə-de tɨ ə nə: «Oi kadɨ e go rəbe tɨ kadɨ dɨje kɨ ɓari-de lo nḛ kuso taa-naa tɨ, a ɨyə̰i ta nḛ kuso dɔkagɨlo tɨ kɨ nje taa dəne ɨsɨ-n səde naa tɨ a? Jagɨ dɔkagɨlo tɨ kɨ nje taa dəne ɨsɨ-n səde naa tɨ, a asi kɨyə̰ ta nḛ kuso, al. 20NDɔ je a rəi no̰o̰ kadɨ a uni-e tade tɨ nɨngə, dɔkagɨloe tɨ kɨn ə a ɨyə̰i ta nḛ kuso. 21Dəw a un ta kɨbɨ kɨ sɨgɨ kadɨ ɨlə-n kəm kɨbɨ kɨ kɔke al. Re e be ə, ta kɨbɨ kɨ sɨgɨ ka kɨn, a ḭ kɨ kɨ kɔke rakɨ rakɨ, kadɨ bole a to wororo ɨtə kɨ kəte ɓəy. 22Taa, dəw a un kasɨ kandɨ nju kɨ ḭ al ɓəy utɨ me mbu nda je tɨ kɨ kɔke al tɔ. Re e be nɨngə, lokɨ kasɨ a ḭ ɓa, mbu nda je a ndui. Nɨngə mbu nda je kɨ kasɨ kandɨ nju je pətɨ a təli nḛ kɨ tujɨ kɔ. Be ə, re kasɨ kandɨ nju ḭ al ɓəy ɓa, majɨ kadɨ mbu nda je əi kɨ sɨgɨ taa.» 23Jəju ɨndə də me ndɔr gəme je tɨ, ndɔ taa kə̰ə̰ tɨ lə Jɨpɨ je. NJé ndo je lie kɨ əi sie, gangi dɔ ko je dɔ njɨyə tɨ usoi. 24Nɨngə Parɨsɨ je əli Jəju əi nə: «O nḛ kɨ to kɨn: njé ndo je ləi rai nḛ kɨ kadɨ dəw ra ndɔ taa kə̰ə̰ tɨ al.» 25Jəju əl-de ə nə: «Ɨtɨdəi nḛ kɨ ngar Dabɨdɨ ra lokɨ nḛ nga̰ səde, ə ɓo ra-de kɨ dɨje kɨ goe tɨ kɨn ndɔ kare al bɨtɨ a? 26Dabɨdɨ ur me kəy tɨ lə Luwə, dɔkagɨlo tɨ kɨ Abɨyatar ə e nje kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare kɨ bo. Dabɨdɨ un mapa kɨ dɨje adi Luwə kadɨ-kare tɨ, kɨ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare par ə sɔbɨ dɔde kadɨ usoi, uso, ə adɨ dɨje kɨ gone tɨ usoi tɔ.» 27Jəju təl əl-de ɓəy ə nə: «Luwə ɔr ndɔ ta kə̰ə̰ ɨndə ta dangɨ mba majɨ lə dəw, ɓɨ ra dəw mbata ndɔ ta kə̰ə̰ al. 28E be ə, mi NGon dəw, ndɔ taa kə̰ə̰ wa ka m-aw kɨ tɔgɨ dɔ tɨ.»


text: 1Wuri rá kə "i ba rá zəzitə yə wsi kə mələtəgwa tə́ shi hyi-myi zamə, nggwasama. Paɗə-hya ná, ba Hyalatəmwə mbushə hyá lə kulyaɓa, a kələkə hyá səmə kwa Masar jilyə tə ka kwa tsadi. 2Kulyaɓa ndza hyá mətərə shə mwa, ba yemyi tsadi kə hyá jilyə tə tsa, wuri kə ndza kala batizəma tə́ hyá ka mbəlyi kə zəli Musa mənə. 3Paɗə-hya mwa, wuri hyá kə ɗahwi wsi kə zəmə mambəli, 4a ba sahwi yemyi mambəli səkə va Hyalatəmwə; təmburi wuri hyá kə savə yemyi shilyə mə pəlyə́ Hyalatəmwə məsəbə-hya tsa. (Kristi lə ghi-njə pəlyə́a mwa.) 5A má mwa, mandara Hyalatəmwə nggərəkə barəka dabwaa tə́ hyá, vá bwə ghi-njə tá wsi mələ wuntyi mbəlyi mə hyá kúkulə wə; a ba njə mpəntə hyá dzəgwa hyə mə gamba. 6Má wsha kə mələtəgwa ngyi paɗə mwa, wuri kə ndza ka wsi kə tətəkə tə́ myi nee, washə myi cimyi wsha ntintimye kala tsá və́ hyá mələ shə wə. 7Washə myi ɗa məlyə kala tsá və́ wuntyi mbəlyi mə hyá ɗa shə wə—kala tsá kə ɗafətəgwa kwa Dləparamə Hyalatəmwə nee, "Ba mbəlyi njigwe məndzə tazhe mpurə wsha kə zəmə lə sa badlə; a ba hyá tlagwa wtsə, a fali məlyə kə hyá patə tsa," əkwə. 8Washə myi mələ wsha sasəwe mwa, kala tsá və́ wuntyi mbəlyi mə hyá mələtə shə wə—təmburi mbəlyi dəbuwi bakəmtsi-makənəghitə, tsá kə mpəntəgwa tə vəci kutə va wsha sasəwe tsa. 9Washə myi dzarə Tlamda mwa dəwa, kala tsá və́ wuntyi mə hyá mələtə shə wə—a ba shishi səkə həhalətə mbəlyie hyi, ba hyá mətye kə́rəpi. 10Washə myi ngungunyi kala wuntyi mbəlyi mə hyá vá ngungunyi shə wə—təmburi wuri mtə kə səkə, ba mpəntə hyá həlangə va ngungunyi tsa. 11Má paɗə wsha kə mələtəgwa tə́ hyá ngyi ná, ka wsi kə "yə́ myi ndzaranjəa, tazhe ba myi tətəkə wsi shilyə mə; ba mbəlyi ɗafətə hyá mwa ka wsi kə ntsəkulətə myi. Təmburi mə vi ndza wdunya dzəgə səkə kəri myi ndzaranjəa. 12Má wamara mdi kə fəyə ghi-njə ka mdi lə dənama mə zəli ná, mələ məhələ mdi shə vashə njə dla fashə. 13Má ba wsi kə dzarə nkwa səkə tawa yə, ba yə sənata nee, wuntyi mbəlyi kúkulə shə, tsá kə wsi shə ala tawa hyá dəwa; yə kutəra-rayə tsá kə sa bwanyə və kalə wə. Ndaka fətə ghi yə tə tlayi vwi va Hyalatəmwə mwa; ka ɗa yə njə tə́ a wsi kə dzarə nkwa dzawə kə mdashə dənama-rayə fa yə wə. Má venkwa kə wsi kə dzarə nkwa tawa yə, Hyalatəmwə nggə yə dənama kə səsəwihwi, a ba vətə yə hunkwa kə hwə shilyə mə. 14Təmburi tsətsə mənə ki, nggwasama, hwə wa tá ɗa məlyə. 15Yə nə, mbəlyi kə ntsəntsəkulə yə; zəzi wa vəcə kə rá gətə tsa lə ghi-yə. 16Má vi ndza myi sa mimyi Tlamda, a "usa Hyalatəmwə ná, vá daɓətə myi njə lə mimyi Kristi huri? Má ɗafa ndza myi wtləwtləlyə a zəməa mwa ná, vá daɓətə myi njə lə gwa ra Kristi dəwa huri? 17Mandara myi ndza kúkulə, waləka səmi ɗafa kutə tsá zəmə myi, təmburi ka gwa kutə daɓətəgwa myi ka gwa ra Kristi. 18Nata wa ndza ra ká Isra"ila tsə́: má mbəlyi ndza zəmə sarəka kwa mpya Hyalatəmwə, wuri hyá kə daɓətəgwa lə Hyalatəmwə səkə kə zəmə-hya zəmə sarəka tsa. 19Má vəcə kə rá gətə tsa, vá ncətə nee, kə hyi-hyi ba mbəlyi mələ wsi tə́ məlyə ka wsi ndangə lə mkyə wə. 20Təmburi má wsi ndza mbəlyi ɗa məlyə lə tsa ki, tə́ shatari mələ hyá fashə; tə́ Hyalatəmwə mələ hyá wə. Vá "i rá mwa ba yə daɓətəgwa lə shatari wə. 21Kandə yə sahwi mimyi Tlamda, a səfə yə tə sa wsi ka nga shatari wə; kandə yə ɗahwi ɗafa ka nga Tlamda mwa, a səfə yə tə zəmə tsá ka nga shatari wə. 22Náa, yə "i fəfəlyi Tlamda tazhe ɗantə mni-njə fashə ná? Má tá təkə ghi-yə ná, myi mda njə́ lə dənama ná? 23"Wamara wsi kə mdi "i mələ, ndaka mələ mdi," əkwə mbəlyi fashə; a má mwa ki, paɗə wsha, ka wsi tsapə wə. Pakatə, "Wamara wsi kə mdi "i mələ, ndaka mələ mdi"; ndana má mwa ki, paɗə wsha, ka tsá kə vwi nkwa wə. 24Washə mdi mələ wsi tazhe nganjə ghi kalə wə; kuji-ma mələ wsi mdi tazhe vwi wuntyi mbəlyi. 25Ndaka zəmə wamara tsəli tlyi kə pahwigwa tə shikwi myi, kəlama yiwi nkwa kə njə hənəshəgwa tə—bikyi mə wə; 26təmburi wuri kə ɗafətəgwa kwa Dləparamə Hyalatəmwə nee, "Wdunya lə wsha kwa njə́ paɗə, nga Tlamda," əkwə. 27Má ba mdi má zəli kata na tazhe zəmə wsi kə zəmə hankyə ya-njə, a ba na ɗatə yə tá dzəgə ná, zəmə wamara wsi kə njə nggə na ka zəmə, kəlama yiwi tsəli wsi kə zəmə shə lə nkwa kə njə səkə tə. 28A má ba wuntə mdi gə sha na nee, "Wsi və́ mbəlyi mələ məlyə lə tsa dye!" əkwə ná, washə na zəmə təmburi zəzi kwa mni mdi tsa wə; 29mandara na "i zəmə, washə na zəmə, vashə na fəmə mdi tsa mə mələ bikyi fashə wə. Wuntə mdi dzəgə gə nee, "Təmburi waá fashə nda nkatə rá mbəlyi kə mələ wsi kə mni-ra "i, va ndza-ranjə ka wsi mahəlagi tə́ wuntə mdi ri? 30Má ba rá "usa Hyalatəmwə mbweghe wsi kə zəmə-ra tsa nda ɗahwi rá ná, təmburi waá nda nggənggələ rá mbəlyi tə ri?" əkwə. 31Má wamara wsi mələ yə, lə zaka wsha zəmə yə lə sa nə, mələ wa wsi kə mbəlyi dzəgə fali Hyalatəmwə tə. 32Washə yə mələ wsi kə dzəgə ɗantə məhələ ká Yahuda lə nga ká Helena fashə wə; washə yə mələ wsi kə dzəgə ɗantə mni nggwasama-rayə kə zəli dəwa wə. 33Má yira ki, wamara wsi mələ rá, tazhe ndza kulingə lə wamara mdi mələ rá. Ka mələ wsi rá waləka tazhe ghi-ra wə; má wsi kə dzəgə vwi mbəlyi, njə́ tsá mələ rá—tazhe ba rá kələkə mbəlyi kúkulə səkə tá Tlamda, a hyá tlayi mbə.


text: 1Malamar hay, ka bazlam i pat kəgəbay həlay i məmaw i Bəy Maduweŋ na, nəmaa watsakumeye naha na, ma dzəniye kurom bay, 2hərwi bo kurom eye ka sərum ha ma maweye andza məkal ndəray ma səriye faya bay. 3A həlay nakə ndo hay ta gwaɗiye: «Gəma may mandza eye zay, wuray andaya ma gameye bay.» A həlay niye na, ɗəretsətseh ma dazleye tuk, ta dzaliye faya bay. Tsəveɗ andaya mətəme abəra mə ɗəma bay. Ma giye na, andza ŋgwas nakə məwe wawa a dazlay, məwure ŋgay eye a dazlay kwayaŋŋa aye. 4Malamar ga hay, nəkurom na, andza ndo neheye nəteye ma ləvoŋ aye bay. Pat eye niye mâ ndzakum a gər andza məkal bay. 5Hərwi nəkurom tebiye ndo neheye tə yawa mə dzaydzay ta həpat aye. Nəkway na, andza ndo neheye tə yawa ta həvaɗ ma ləvoŋ aye bay. 6Hərwi niye, kâ ndzahərakwa andza siye hay bay. Nəkway ɗuh ndzakwa tsezlezleŋŋe ada gakway metsehe a bo kway. 7Ndo neheye tə ndzahərawa aye na, tə ndzahərawa ta həvaɗ ada tə kwayawa na, ta həvaɗ dərmak. 8Nəkway na, ndo neheye mandza eye mə dzaydzay aye, nəkway ka həhalakwa ma ləvoŋ bay. Hərwi niye, gakway metsehe a bo, dzalakwa ha ka Yesu Kəriste huya ada wuɗakwa bo nəte nəte. Niye na, andza ka pakwa ka bo petekeɗ i ɓəre hərwi ada wuray mâ gakway bay. Həbakwa pat nakə Mbəlom ma təmiye kway ha hərwi məpe faya mədzal gər kway na, andza mbəramdaw i ɓəre nakə tə pawa a gər a həlay i vəram aye. 9Mbəlom a pala kway na, hərwi ada mâ vəlakway ɗəretsətseh bay. A pala kway ɗuh na, hərwi ada mâ təma kway ha tə həlay i Bəy Maduweŋ kway Yesu Kəriste. 10A mət na, hərwi kway hərwi ada nəkway ta neŋgeye kâ ndzakwa ka təv manəte eye. Kwa taɗə ka mətakwa tsɨy, kwa taɗə nəkway tə ɗəre mba, pat nakə ma maweye na, nəkway tə neŋgeye, ka ndzakweye ka təv manəte eye. 11Hərwi niye, mum ha ɗərev a bo mə walaŋ kurom ada dzənum bo hərwi ada kâ hutum gədaŋ andza nakə ɓa faya ka gumeye anəke aye. 12Malamar hay, faya nəmaa gakumeye amboh, rəhumay ha gər a ndo neheye faya ta giye məsler i Mbəlom mə walaŋ kurom aye. Bəy Maduweŋ a pa tay ha kame kurom hərwi ada tâ tətikakum tsəveɗ ŋgay. 13Rəhumatay ha gər lele ada wuɗum tay ha haladzay hərwi faya ta giye məsler i Mbəlom. Ndzum zay mə walaŋ kurom. 14Malamar hay, faya nəmaa gakumeye amboh, tsikumatay faya a ndo i sœ hay, mumatay naha ɗərev a ndo neheye zluwer a gatay aye ada məmatay bo a ndo neheye bəle aye hay, zlum ŋgatay kwa ka way tebiye. 15Gum metsehe, ndəray mâ ma ha seweɗ tə seweɗ bay. Gum gədaŋ kwa kəɗay hərwi ada kâ gum ɗuh na, wu ŋgwalak eye hay mə walaŋ kurom ada a ndo hay tebiye. 16Ndzum na, pat pat ma məŋgwese. 17Ɗuwulumay me a Mbəlom pat pat. 18Kwa a həlay waray, gumay naha sɨsœ a Mbəlom. Anaŋ wu nakə nəkurom ndo neheye madzapa eye tə Yesu Kəriste a say a Mbəlom kâ gum aye. 19Kâ kərahumay ha tsəveɗ a Məsəfəre Tsəɗaŋŋa ka mətsike me bay. 20Ka ta rəsum na bazlam i ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom hay bay. 21Dzədzamum tay ha wu neheye ta tsikiye tebiye təday ada pum wu nakə lele eye a ɗərev kurom. 22Kâ gum mənese bay tebiye. 23Mbəlom tə gər ŋgay neŋgeye nakə a vəl zay aye, mâ təra kurom ha tsəɗaŋŋa eye hay. Mâ tsəpa məsəfəre kurom ta mədzal gər kurom tə bo kurom tebiye hərwi ada a həlay nakə Bəy Maduweŋ kway Yesu Kəriste ma maweye na, ndəray mâ ŋgəlakum bəzay ta təv i wuray kwa tsekweŋ bay. 24Mbəlom a zalakum na, hərwi ada kâ tərum ndo ŋgay hay. Neŋgeye ma giye andza niye hərwi wu nakə kə tsik aye na, ma giye. 25Malamar hay, ɗuwulumay me a Mbəlom hərwi may dərmak. 26Tsikumatay me a ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu tebiye lele. 27Na gakum amboh ta məzele i Bəy Maduweŋ kway: Dzaŋgum ɗerewel nakay kame i siye i ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu tebiye. 28Bəy Maduweŋ kway Yesu Kəriste mâ pa fakuma ŋgama.