text: 1Ma ŋga ŋukə ŋukə, kə waaɓi Əntaŋfə ka dzədzəshi'inaamə ka rəgwanyinə kama kama da ma anabinyinə. 2Amma ma agi zamananə ŋga muudina, kə waɓi ci kaamə da ma uuzənaakii. Tə ci ta'i ci kaa patənə ŋga uushi'inə a ndzaanə aciikii. Daciikii əsə tagii Əntaŋfə duuniya. 3Dashikii neenə ənji ka ŋgeerənə ŋga ɗuunuunə ŋga Əntaŋfə. Ma ca, ndilə ndilə nə ci makə sətə ɗii Əntaŋfə. Tə'i ŋgeerənə ka waɓənaakii, ci kavə tə patənə ŋga duuniya ka dzənə aakəŋwa də waɓənəkii. Makə uugi ci wunəgi rəgwa ŋga tifyagi 'waslyakəənə ŋga patənə ŋga ənji shiŋkinə, kə ŋgirə ci aadəgyə, ca dzə ka ndzaanə dasə daciizəma Əntaŋfə Ŋwaŋwa agyanə meeminə patə. 4Ma Uuzənə ŋga Əntaŋfə, kə kavə Dii tə ci kaa ca palee ka malaa'ikanyinə, makə sətə palee ləmətə ikə ci ka ci ka natii də məghərəvənə. 5Acii əntaa ka malaa'ika shi Əntaŋfə a bii oo'i, “Uuzənaaki nə hə, daga ənshinə kə ndzaa nyi ka Duu.” Ha'ə əsə, paa ci sha bii ka malaa'ika, “Duu nə nyi, uuzənaaki nə hə.” 6Amma ma ka saa'itə Əntaŋfə kədəhə ka sləkeenə ka mukajaakii aasəkə duuniya, kə bii ci, əŋki ci, “Wa patənə ŋga malaa'ikanyinə ŋga Əntaŋfə a paslə tə ci.” 7Ma malaa'ikanyinə əsə, kə waɓi Əntaŋfə agyanətii oo'i, ka kavənə nə ci tə malaa'ikanyinaakii kaa təya slənə ka ci, təya ndzaanə makə məɗa. Ca kavə tə tii əsə təya ndzaanə makə gana ŋga gunə. 8Amma ma uuzənaakii, kə bii ci ka ci, əŋki ci, “'Ya'ə Əntaŋfə, ma ŋwaŋuunaaku, ŋga ca'ə ndəŋwə ndəŋwə nə ci. Də gooŋgaanə cii kwa ɗa ŋwaŋuunaaku. 9Kə kaɗeesəkə ka hə nə sətə da gooŋga agikii. Ma sətə pooshi gooŋga agikii əsə, kə ɓiipaa ka hə səka. Ci ɗii ta'i Əntaŋfwaaku tə hə, waatoo Əntaŋfə rəŋwə dyaŋə, kaa ha ndzaa da ɗuunuunə da mooɗasəka palee ka patənə ŋga guvii-slənaaku.” 10Kə waɓi Əntaŋfə ka ci əsə, əŋki ci, “Slandana, hə tagii duuniya daga ka 'watəginə, də ciinəku saaku ɗii hə səkəntaŋfə. 11Patənə ŋga uushi'iitsa, ka uudəginə, amma ma hə, ma'ə hə. Ka iirəginə nə tii makə sətə ci kəjeerənə a iirəgi. 12Ka fuuɗəginə nə hə tə tii, makə sətə ci ənjə a fuuɗə baləwa. Ka zə'uginə nə tii makə sətə ci kəjeerənə a zə'ugi. Amma ma hə, ca'ə ndəŋwə ndəŋwə nə hə. Pooshi muudinə ŋga əpinaaku əsə.” 13Əntaa ka malaa'ika shi Əntaŋfə a bii, “Ndzaanə gadəvə da ciizəmaki, see maɗa kavə nyi tə hə kaa ha jaala agyanə ənji daawaanaaku.” 14I wu saŋə nə malaa'ikanyina? Ma təya, ma'yanyinə nə tii ətə ca slənə ka Əntaŋfə. Tə tii cii kəya sləkee ka tsakənə tə ənjitə ca upaa luupaanə.


c: text/html

text: 1Nəkurom ka sərum ha nəkurom madzapa eye nəte tə Yesu Kəriste. Andza niye neŋgeye ma vəlakumeye gədaŋ ka ɗərev kurom hay. Mawuɗe bo ŋgay nakə a wuɗa kurom aye na, ma makumeye naha ɗərev segey. Sərum ha nəkurom madzapa eye nəte ta Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye. Ada ka wuɗum bo mə walaŋ kurom nəte nəte bəɗaw? Ndo hay tə gakum mə bo, na gwaɗ ba? 2Kə ge andza niye na, wuɗum bo mə walaŋ kurom nəte nəte. Mədzal gər kurom mâ ge nəte. Məndze kurom mâ ge nəte, ada bazlam kurom mâ ge nəte mâ ye ka bo ayaw ayaw. Taɗə ka gum andza niye na, ɗərev ga ma ŋgwasiye, ma deyeŋeye a gər kurah kurah. 3Kâ dzalum ka bo kurom ɗekɗek tsa bay. Kâ ɗəslumay ha gər a bo bay. Ɗuh na, hənum ha gər kurom. Zəbum ka siye i ndo hay na, ndo neheye lele ta ze kurom aye. 4Kwa way mâ gay ŋgwalak a ndo hay. Kâ pəlumay wu lele eye a gər kurom ɗekɗek tsa bay. Ka gum wu neheye tebiye andza nakay na, ɗərev ga ma rahiye tə məŋgwese. 5Ɗərev kurom mâ təra na, andza i Yesu Kəriste. 6Kwa Yesu nəteye nəte ta Mbəlom bəbay na, kə ləva ha gər ŋgay ta Mbəlom bay. 7Ɗuh na, kə gər ha təv məndze nakə lele eye, ka təra ndo i məsler. Tə wa na andza ndo zezeŋ nakə tə wa na aye dərmak. Ahəl nakə a təra ndo zezeŋ aye na, 8a həna ha gər ŋgay. A gəsay me a Mbəlom hus ka məməte sa! Məməte ŋgay niye a mət aye na, ta dar na ka mayako mazləlmbaɗa eye. 9Hərwi niye, Mbəlom a pa na ka gər i wu hay tebiye. Kə pa faya məzele nakə a ɗa zləm a ze məzele i wu hay tebiye aye. 10A ge andza niye na, hərwi ada wu hay tebiye kwa mə mbəlom, kwa kanaŋ ka məndzibəra, kwa ma bəɗ ta tsəne məzele i Yesu na, nəteye tebiye tâ yaw tâ dəkway gurmets. 11Kwa way ma tsikiye tə bazlam ŋgay Yesu Kəriste na, Bəy Maduweŋ ka gər i wu hay tebiye. Andza niye ta zambaɗeye a Bəba ŋgay Mbəlom dərmak. 12Nəkurom dzam ga neheye na wuɗa kurom haladzay aye, Yesu Kəriste a gəsay me a Mbəlom kəkay na, nəkurom ka sərum ha lele. Andza niye, nəkurom dərmak gəsumay me a Mbəlom. Ahəl niye neŋ ka təv kurom na, ka rəhawumay ha gər. Kwa anəke neŋ andaya ka təv kurom sa bay bəbay na, səkahum ha marəhay ha gər kame kame. Andza məgweɗe na, mətəme nakə Mbəlom a təma kurom ha aye na, gum məsler eye tə həlay kurom eye dərmak. Ka gumeye na, tə madzədzere i Mbəlom. 13Hərwi Mbəlom faya ma giye məsler mə ɗərev kurom hərwi ada kâ wuɗum wu neheye a yay a gər aye ada ma vəlakumeye gədaŋ hərwi ada kâ gum wu neheye a yay a gər aye dərmak. 14Ma məsler kurom nakə ka gumeye tebiye na, kâ sum me bay, kâ tərum a bo bay, 15hərwi ada ka ndzumeye tsəɗaŋŋa mənese fakuma bay, ada ka tərumeye wawa i Mbəlom neheye ta giye mənese bay aye. Nəkurom mandza eye na, mə walaŋ i ndo neheye faya ta səpatiye ndo hay aye. Tə pay bəzay i tay na, a tsəveɗ nakə lelebay aye. Nəkurom ka ndzumeye mə walaŋ tay na, andza wurzla neheye ta dəv dzaydzay ka magərmbəlom aye. 16Ada sa na, ka tsikumateye bazlam nakə ma vəliye məsəfəre a ndo hay aye. Taɗə ka gum andza niye na, pat nakə Yesu Kəriste ma maweye na, na ta zlapiye haladzay kame ŋgay hərwi kurom. Na ta zlapiye hərwi kurom na, hərwi na ta səriye ha məsler nakə na ge mawura bo eye na, ka təra kəriye bay. 17Mədzal gər kurom nakə ka dzalum ha ka Mbəlom aye na, a təra wu nakə ka kəɗawumay a Mbəlom kəriye aye. Agəla ta kəɗiye ga na, ma təriye mambəɗe ha bambaz andza wu kəriye niye ka kəɗawumay a Mbəlom aye dərmak. Kə ge andza niye na, ma deyeŋeye a gər haladzay, na ŋgwasiye tage nəkurom tebiye. 18Nəkurom dərmak na, mâ yakum a gər, ŋgwasakwa ka bo tage neŋ. 19Taɗə kə say a Bəy Maduweŋ kway Yesu na, na sər ha mazlambar na slərakum naha Timote, hərwi ada kə maw ka təv ga na, nəkurom mandza eye kəkay na, ma ɗeŋeye ha, ada ma meŋeye ha ɗərev andza nakə ma diye naha ma makumeye naha ɗərev aye dərmak. 20Kanaŋ na, ndo andaya mədzal gər may nəte andza neŋgeye na, andaya bay, say neŋgeye nəte ŋgweŋ. Ta deɗek neŋgeye na, a say madzəne kurom. 21Ndo siye hay tebiye tə dzala na, ka bo tay ɗekɗek tsa bəna, tə dzala ka məsler i Yesu Kəriste bay. 22Ka sərum ha Timote na, ka bəz ha neŋgeye ɗa kə sla. Neŋ tə neŋgeye, nəmay salamay nəmaa ɗawa ha Labara Ŋgwalak eye. Faya ma dzəniye ga ka məge məsler andza wawa nakə faya ma dzəniye bəba ŋgay aye. 23Andza niye a seŋ na slərakumeye naha. Ane tuk na, na həbiye ta ŋgəneŋ ha sariya ga təday. 24Neŋ dərmak, na sər ha ta deɗek Bəy Maduweŋ ma vəleŋeye tsəveɗ hərwi mede naha ka təv kurom. 25Nəkurom ka sərum ha malamar kway Epafrodit, ndo məsləre kurom nakə ka slərumeye hərwi ada mâ dzəna ga tə wu neheye andaya fagaya bay aye na, neŋ tə neŋgeye nəmaa ge məsler salamay. Nəmaa ge məsler ta gədaŋ tə neŋgeye salamay hərwi bazlam i Mbəlom. Na dzala anəke na, ŋgama mâ ma naha ka təv kurom. 26Kə gay wadəŋ wadəŋ haladzay hərwi a tsəne tə gwaɗ ka tsənum neŋgeye kə dəɗ a ɗəvats. Hərwi niye hawa kurom eye a gay haladzay, a say mede naha məŋgatakum. 27Andza nakə ka tsənum aye na, deɗek kə dəɗ a ɗəvats, ka ɓərəzl. Ane tuk na, a gay mə bo a Mbəlom. Mbəlom kə mbəl ha. Maa gay mə bo a Mbəlom na, neŋ dərmak. Mbəlom a mbəl ha na, andza a mbəl ha na, neŋ, hərwi ada ɗəretsətseh mekeleŋ eye mâ yaw fagaya bay. 28Hərwi niye, a seŋ mâ ma naha ta bəse ka təv kurom, hərwi ada ahəl nakə ka ŋgatumay na, ka ŋgwasumeye, ada neŋ nâ dzala wuray sa bay. 29Ayaw! Ki ye naha na, təmum na lele. Təmum na tə məŋgwese, hərwi neŋgeye na, malamar kurom ka tsəveɗ i Bəy Maduweŋ. Slala i ndo andza nakay na, ɗəslumay ha gər. 30Na tsik andza niye na, hərwi neŋgeye na, a zəkaw tsekweŋ ma mətiye hərwi məsler i Kəriste. Neŋgeye a zla na, təv məndze kurom. Kə sər mədze ha məsəfəre ŋgay hərwi ada mâ dzəna ga andza nakə taɗə nəkurom kanaŋ na, ka dzənumeye ga aye.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Jəju təl aw kəy kaw-naa tɨ gogɨ ɓəy. Nɨngə dɨngəm kare kɨ jie oy njururu e me kəy kaw-naa tɨ no̰o̰. 2Dɨje ɨsi jəke ɨsɨ ɨndəi kəmde kadɨ n-ooi se Jəju a adɨ dɨngəm kɨn rɔ nga ndɔ ta kə̰ə̰ tɨ wa? E ta bole kɨ ɨsɨ sangi kadɨ n-ɨndəəi ta dɔe tɨ. 3Jəju əl dɨngəm kɨ jie oy njururu ka kɨn ə nə: «Ḭ taa ɨre dana ne, ta kəm dɨje tɨ pətɨ.» 4Nɨngə Jəju təl dəjɨ ndəgɨ dɨje ə nə: «Ri ə majɨ mba kadɨ dəw ra ndɔ ta kə̰ə̰ tɨ ə? Kadɨ dəw ra majɨ ə se kadɨ dəw ra majal ə? Kadɨ dəw nagɨ madɨne ta yo tɨ ə se kadɨ ɨyḛ adɨ tujɨ kɔ ə?» Lo to jɨjɨji, dəw kare ka əl ta al. 5Jəju ɨndə kəmne go̰-n-de ba pətɨ, kɨ wongɨ, mee tɨnge dɔde tɨ ngay mbata me nga̰ ləde. Nɨngə əl dɨngəm ka kɨn ə nə: «Ɨsurə jii.» Dɨngəm surə jine nɨngə, jie təl to majɨ kare. 6Ə lokɨ Parɨsɨ je tḛḛi taga ɓa, awi kalangɨ ba ɨngəi njé kɨ gɨn Erodɨ tɨ əli-naa səde ta kɨ dɔ Jəju tɨ kadɨ n-ooi se n-a n-rai ban ə n-a n-tɔli-e wa. 7Jəju ɔtɨ aw kɨ njé ndo je ləne ta ba Galile tɨ. Nɨngə kosɨ dɨje ngay rəi goe tɨ. Kosɨ dɨje ka kɨn ḭ dɔnangɨ Galile tɨ je, dɔnangɨ Jude tɨ je, 8ɓe bo Jorijaləm tɨ je, dɔnangɨ Idume tɨ je, dɔnangɨ kɨ gɨdɨ ba Jurdḛ tɨ je, taa dɨje kɨ ɨsi gəi gɨdɨ ɓe bo kɨ Tɨr kɨ Sɨdo̰ ba pətɨ ka rəi goe tɨ tɔ. Kosɨ dɨje kɨn rəi rɔ Jəju tɨ, mbata oy poy nḛ je kɨ ra. 9Jəju əl njé ndo je ləne kadɨ ɨndəi dɔ to madɨ dana dangɨ adi-ne, mba kadɨ kosɨ dɨje mborəi-ne al. 10Təkɨ rɔjetɨ, Jəju adɨ rɔ nga dɨje ngay, adɨ dɨje pətɨ kɨ awi kɨ mo̰y rɔde tɨ, nagi rɔde mba kadɨ n-ɔdi rɔe. 11Lokɨ dɨje kɨ ndɨl je kɨ majal uwəi-de gɨn tɔgɨde tɨ ooi-e nɨngə, ɔsi məkəsɨde nangɨ no̰e tɨ, uni ndude kɨ taa no̰i əi nə: «Ḭ NGon lə Luwə!» 12Nə, ndəjɨ-de kɨ tɔgɨne kadɨ rai adɨ dəw gər-ne al. 13Go nḛ je tɨ kɨn, Jəju aw dɔ mbal tɨ, ɓar njé kɨ ge-de, nɨngə rəi rɔe tɨ. 14MBo̰ dɨje tɨ kɨ ɓar-de kɨn ə Jəju mbətɨ njé ndo je ləne kɨ dɔgɨ gɨde e joo kɨ kadɨ əi sie naa tɨ kɨ dɔkagɨlo je pətɨ. Əi sie naa tɨ, mba kadɨ ɨlə-de adɨ awi ɨləi mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ. 15Taa awi kɨ tɔgɨ kadɨ tuwəi ndɨl je kɨ majal tɔ. 16Tɔ dɨje kɨ dɔgɨ gɨde e joo kɨ Jəju mbətɨ-de ə to kɨn: Sɨmo̰, kɨ Jəju ɨndə tɔe nə Pɨyər, 17Jakɨ, kɨ ngon lə Jəbəde əi kɨ ngokone Ja̰, kɨ Jəju ɓar-de joo pu nə Bowanərjəsɨ, kɨ kɔr me nə «ngan lə ndangɨndi», 18kɨ Andɨre, kɨ Pɨlɨpɨ, kɨ Batɨləmi, kɨ Matɨye, kɨ Tomasɨ, kɨ Jakɨ kɨ ngon lə Alpe, kɨ Tade, kɨ Sɨmo̰ kɨ e mbo̰ njé rɔ mbata kɨngə dɔ lə ɓe ləde tɨ, 19taa Judasɨ Isɨkarɨyotɨ kɨ nje kun dɔ Jəju tɔ. 20Jəju aw ɓe nɨngə, kosɨ dɨje rəi uti kəm lo ka ka ɓəy, adɨ lo kadɨ əi kɨ njé ndo je ləne ɨngəi dɔkagɨlo kadɨ usoi nḛ ka goto. 21Lokɨ noje je ooi poy ta kɨn nɨngə, rəi mba kadɨ n-ɔri-e n-awi sie ɓe, tadɔ əli əi nə: «Dɔe ɨsɨ dana al.» 22NJé ndo ndu-kun je lə Luwə kɨ ḭ Jorijaləm tɨ əli əi nə: «Bəljəbul ɨsɨ mee tɨ. Nɨngə e kɨ tɔgɨ lə ngar lə ndɨl je kɨ majal, ə ɨsɨ tuwə-n ndɨl je kɨ majal.» 23Be ə Jəju ɓar-de kɨ rɔne tɨ nɨngə, ɔr-de gɨn nḛ je me kujɨ ta je tɨ ə nə: «Oi kadɨ Sata̰ a tuwə dɨje lə Sata̰ ban? 24Kɨn ə, dɨje kɨ me ɓeko̰ tɨ kɨ kare ba, təli dɔ-naa tɨ rɔi-naa ə, ɓeko̰ kɨn a a taa al. 25Lokɨ dɨje kɨ me kəy tɨ kɨ kare ba təli dɔ-naa tɨ, rɔi-naa, me kəye kɨn a ra tɔgɨ kaw kəte al. 26Re Sata̰ ə wa adɨ dɨje lie təli dɔ-naa tɨ kɨ rɔ, adɨ gangi-naa dana joo ə, ko̰ɓe lie a ra tɔgɨ kaw kɨ kəte al, gɨne a gangɨ. 27Təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi, kɨn ə re dəw uwə dəw kɨ nje tɔgɨ dɔɔ-e kəte al ə, a asɨ kur me kəy tɨ lie, kadɨ ndur nḛ kɨngə lie al. Lokɨ dɔɔ-e ngata nɨngə, a ndur nḛ kɨ me kəy tɨ lie təkɨ mene ge. 28M-əl səsi təkɨ rɔjetɨ: Majal je pətɨ kɨ dɨje rai, se nḛ tajɨ je pətɨ kɨ a tḛḛ tade tɨ kɨ dɔ Luwə tɨ, Luwə a ɨyə̰ goe kɔ adɨ-de. 29Nə re dəw əl ta kɨ mal dɔ NDɨl Luwə tɨ nɨngə, Luwə a ɨyə̰ go kɔ ade al ratata. Dəw kɨn a otɨ kɔy majal ləne kɨn kɨ no̰ne tɨ.» 30Jəju əl-de ta kɨn be mbata njé ndo ndu-kun je əli əi nə: «Aw kɨ ndɨl kɨ majal rɔne tɨ.» 31Ko̰ Jəju kɨ ngako̰e je rəi ai taga, nɨngə ɨləi dəw kare kadɨ ɓar-e adɨ-de. 32Kosɨ dɨje ngay gəi gɨde wukɨ. Lokɨ rəi əli-e əi nə: «O ko̰i je, kɨ ngako̰i je ai taga no̰o̰, a sangi-ni.» 33Nɨngə Jəju təl əl-de ə nə: «Na̰ je ə əi kom je kɨ ngakom je ə?» 34Ɓa go̰ dɨje kɨ ɨsi gəi dɔe wukɨ ka kɨn, nɨngə əl ə nə: «Oi kom je, kɨ ngakom je ə ɨsi kɨn. 35Tadɔ dəw kɨ nje ra ndɨgɨ lə Luwə ə, e ngokom je, e konanm je, kɨ kom je.»


text: 1Ndzəkəŋushi'ina, ma agyanə baawəɗa ŋga slənətə ci Malaaɓa Ma'yanə a vii ka ənja, ŋga'ə ka nyi una shii gooŋgaanəkii. 2Kə shii unə, ma saa'itə unə ma'ə maviimə gooŋga ka Slandana, kə nji ənjə a ŋusləgi duunə ka rəgwanyinə kama kama, koona paslə uuləminə. Ma təya, uushi zaɓə nə tii. 3Acii ha'ə, ŋga'ə ka nyi una shii oo'i, pooshi əndə ətə da Ma'yanə ŋga Əntaŋfə a ədzəməkii sha bii “Manaalakii nə Yeesu.” See Malaaɓa Ma'yanə əsə nə kavənə tə əndə ka banə oo'i, “Slandanə nə Yeesu.” 4Ma sətə ci Malaaɓa Ma'yanə a vii ka ənja, tə'i kama kama, amma Ma'yanə rəŋwa ca vii ka tii. 5Tə'i slənənyinə kama kama əsə, amma ka Slandanətə rəŋwə ha'ə ci ənjə a slənə. 6Tə'i rəgwanyinə ŋga sləna kama kama, amma Əntaŋfə rəŋwə ca vii ka əndə baawəɗa ŋga ɗa taa ŋgutə tsarə ŋga sləna. 7Taa wu patə agi ɓaariinə nə ci naakii viitə vii Malaaɓa Ma'yanə ka ci, ka shii tsakənə də taa wu. 8Ma hara ənji, kə vii ci ka tii hiima ŋga waɓə sətə dəɓee ka ənja. Ca vii ka hara ənji baawəɗa ŋga shii uushi'inə, təya ba ka ənja. Ma ətsa, dagi baawəɗa ŋga Malaaɓa Ma'yanə rəŋwa ha'ə. 9Ca vii ka əndə'i əndə əsə, baawəɗa ŋga gi'inə tə Əntaŋfə də ŋgeerənə. Ma ka əndə'i əndə əsə, ca vii baawəɗa ŋga mbəɗəpaa də ənda. Ma ətsə patə, dagi baawəɗa ŋga Ma'yaatə rəŋwə ha'ə. 10Ca vii ka hara ənji baawəɗa ŋga slənə sə ŋga hurəshishinə. Hara ənji, ca vii ka tii baawəɗa ŋga ɗa anabaakwaanə. Ca vii ka hara ənji baawəɗa ŋga taarapaaginə ahada uura ŋga Ma'yanə ŋga Əntaŋfə da ŋga ginaajinyinə. Hara ənji, ca vii ka tii baawəɗa ŋga waɓənə də məshipətə uuranyinə kama kama. Hara ənji əsə, ca vii ka tii baawəɗa ŋga baabagi waɓənəkii aagi uuratə ci ənjə a fa. 11Amma ətsə patə, Ma'yanə rəŋwə ha'ə ca vii baawəɗa ŋga ɗaaɗa uushi'iitsə makə sətə kaɗeesəkə ka ci. Taa wu patə da naakii viinə pamə. 12Ma shishinə ŋga ənda, tə'i purəŋanyinə laŋə ashikii. Əndə rəŋwə da purəŋanyinə kama kama ca slənə, amma ka shishiitə rəŋwə ha'ə. Ha'ə nə Aləmasiihu naakii əsə. 13Unə maa, ha'ə nuunə patə makə ətsa. Taa Yahudiinə taa hara slikərənə, taa maviinə, taa dimuyinə, amə patə, kə upaa amə bapətisəma də Malaaɓa Ma'yanə rəŋwə, kaama ndzaanə shishinə rəŋwə. Ma'yanə rəŋwə sii amə patə. 14Acii ma shishinə, əntaa wata purəŋanə rəŋwə ghənyi, amma purəŋanyinə laŋə. 15Mbu'u ka banə nə səɗə, “Makə ɗii ci əntaa ciinə nə nyi, acii ha'ə əntaa agi purəŋanyinə ŋga shishinə nə nyi.” Taa ŋgahi kə bii ci ha'ə, amma pooshi banaakii ha'ə ka ŋgərəginə tə ci ka ndzaanə ashi shishinə. 16Mbu'u ka banə nə liminə naakii əsə, “Makə ɗii ci əntaa ginə nə nyi, acii ha'ə əntaa agi purəŋanyinə ŋga shishinə nə nyi.” Taa ŋgahi kə bii ci ha'ə, pooshi banaakii ha'ə ka ŋgərəginə tə ci ka ndzaanə ashi shishinə. 17Maci ginə nə shishinə patə, kaɗa də iitə caama fa? Maci liminə nə shishinə patə, kaɗa də iitə caama zənəta? 18Makə sətsə ɗii shishinə, kə ɗaaɗavə Əntaŋfə patənə ŋga purəŋanyinə makə sətə kaɗeesəkə ka ci. 19Maci purəŋanə rəŋwə tanə, kaɗa pooshi shishinə. 20Makə sətə ɗii ci, tə'i purəŋanə kama kama, amma shishinə rəŋwə. 21Acii ha'ə, pooshi ginə ka banə ka ciinə, “Pooshi nafaaku ka nyi.” Ha'ə nə nə əsə, paa ci ka banə ka səɗə, “Pooshi nafaaku ka nyi.” 22Ma purəŋaatə caama nee yadə ŋgeerənə ashaamə, pooshi uushi caama mbee ka ɗatənə yadə ci. 23Ha'ə nə hatə caamə nee makə pooshi bwatyakii əsə, ci nə ətə caama haɗagi ŋga'ə. Ha'ə əsə nə purəŋanyiitə caama nee makə pooshi daguyinəkii. Ka tii caama kavə naamə. 24Ma purəŋanyiitə daguyinəkii ka ginə, kə bwasee amə ka tii makə sətə ɗii tii. Ma nyiɓuvə Əntaŋfə purəŋanyiitsə patə ka shishinə, kaama shii nee ka bwatya ŋga purəŋanyiitə caama nee makə pooshi bwatyatii. 25Makə ha'ə ɗii əna, pooshi kama kamaanə agi shishinə. Taa ŋgutə purəŋanə patə, wa ca upaa haɗaginə mbərə mbərə da harakii. 26Maɗa agi sa ciɓə nə əndə'i purəŋanə ŋga shishinə, patə da harakii ca sa ciɓəkii da i tii. Maɗa kə upaa əndə'i purəŋanə dəlanə, patə da harakii ca ɗa maŋushinə. 27Unə patə, shishinə ŋga Aləmasiihu nuunə. Taa wu patə ahadoonə, purəŋanə ŋga Aləmasiihu nə ci. 28Ma ahada ənji nə'unə, ma ŋga təkəŋwanə, kə ɗəkəpaa Əntaŋfə masləkee ənja. Ŋga bəra'inə ca ɗəkə anabiinə; ŋga makkənə ca ɗəkə maliminə. Ma daba'ə, ca ɗəkə ənji slənə sə ŋga hurəshishinə, ca ɗəkə ənji mbəɗəpaa də ənja, ca ɗəkə ənji tsakə ənja, ca ɗəkə matakəŋwanyinə, ca ɗəkə ənji waɓənə də məshipətə uuranyinə kama kama. 29Ma ənjitsa, əntaa masləkee ənji nə tii patə, əntaa anabiinə nə tii patə, taa maliminə. Əntaa taa wu nə əndə da baawəɗa ŋga ɗa sə ŋga hurəshishinə. 30Əntaa taa wu nə əndə da baawəɗa ŋga mbəɗəpaa də bwaneanyinə, taa da baawəɗa ŋga waɓənə da məshipətə uuranyinə kama kama, taa baabagi sətə ci təya ba. 31Ma unə, kavəmə mooɗəfuunə ka upaa viinyiitə palee də məghərəvənə. Ma palee patə, ɗatəmə makə sənə nii kya ɓaarii koonə.


text: 1NGakom je, kadɨ dɨje ngay dansi tɨ, ɓuki-naa me ndo nḛ dɨje tɨ al, tadɔ ɨgəri majɨ kadɨ Luwə a gangɨ ta kɨ nga̰ ngay dɔje tɨ ɨtə ndəge je, j-əi kɨ j-əi njé ndo nḛ dɨje. 2J-əi pətɨ jɨ rai majal kɨ go rəbɨ je kɨ dangɨ dangɨ. Re dəw madɨ ra majal me ta kəlne tɨ al bɨtɨ nɨngə, e dəw kɨ tɔgɨ gangɨ me ta kəlne tɨ, asɨ kuwə rɔne ba pətɨ gɨn tɔgɨne tɨ. 3Re j-ɨləi jam ta sɨndə je tɨ mba kadɨ təli rɔde go ndɨgɨ tɨ ləje nɨngə, j-awi kɨ tɔgɨ dɔ rɔde tɨ ba pətɨ tɔ. 4Oi nḛ kare to nḛ kɨ ɔjɨ dɔ bato je: re bato bo-n tə ri, ə nəl kɨ bo ɔse-n kɨ tɔgɨne tə ri ka, kɨ ngon ngande kɨ ndə̰y wa kɨn ə nje kuwə ngandɨ bato, a aw-n kɨ bato lo tɨ kɨ mee ndɨgɨ kaw sie tɨ. 5E be ə, ndon dəw ka to be tɔ. E ngon rɔ kɨ ndə̰y ba, nə ɔjɨ rɔne kadɨ n-asɨ ra nḛ je kɨ to ɓəl. Təkɨ oi, ngon por kɨ ndə̰y be par asɨ kadɨ o̰ ku kɨ bo ɨnde nangɨ rapɨ be. 6E be tɔ ə, ndon dəw ka to tə por be tɔ. E ə e lo kɨ majal ɨsɨ tɨ dan ngan rɔje je tɨ, nɨngə un majal ɨndə-n ngan rɔje ba pətɨ. Ɨsɨ ɨndə por kɨ ḭ lo kɨngə ko̰ tɨ dɔ ndɔ kɨsɨ kɨ dɔ taa tɨ lə dəw. 7Dəw asɨ kuwə gɨn da je kɨ dangɨ dangɨ pətɨ kɨ me mu tɨ, kɨ gɨn yəl je, kɨ gɨn da je kɨ njé kagɨ nangɨ, kɨ gɨn da je kɨ ɨsi me ba tɨ, gɨn tɔgɨne tɨ. 8Nə ndon je, dəw kare kɨ asɨ kuwe gɨn tɔgɨne tɨ goto. E nḛ kɨ nje tujɨ lo kɨ dum kuwe nangɨ gɨn tɔgɨ tɨ. NDonje rosɨ kɨ kəngɨ nḛ kɨ nje tɔl dəw bətəte. 9Kɨ ndonje ə j-ɨsɨ j-ɨlə-n tɔjɨ dɔ Ɓaɓe tɨ kɨ Bawje, nɨngə kɨ ndonje kɨ kare wa ka kɨn ə jɨ təl j-ɨsɨ jɨ man-n dɨje kɨ Luwə ɨndə-de adɨ tɨti-naa sie kɨn tɔ. 10Taje kɨ kare wa kɨn ə ɨsɨ ɨlə tɔjɨ dɔ Luwə tɨ, nɨngə taje kɨ kare wa ka kɨn ə ɨsɨ man dɨje tɔ. NGakom je, sɔbɨ kadɨ ɨrai be al. 11Se man kɨ nəl əi kɨ man kɨ atɨ a tḛḛi naa tɨ ta bole tɨ kɨ kare wa? Jagɨ a tḛḛi ta bole tɨ kɨ kare al. 12NGakom je, kagɨ mbay-kote asɨ kadɨ andɨ sɨyə̰ al, taa kagɨ matɨ asɨ kadɨ andɨ mbay-kote al tɔ. Re e be al nɨngə, e be tɔ ə ta bole kɨ man kɨ katɨ ɨsɨ tḛḛ tɨ, man kɨ nəl asɨ kadɨ a tḛḛ tɨ al. 13Dəw kɨ ə nə nḛ nje kəm-kədɨ kɨ nje nḛ gər dansi tɨ nɨngə, majɨ kadɨ tɔjɨ kəm-kədɨ kɨ nḛ gər ləne me pa njɨyə tɨ kɨ majɨ, kɨ dɔ kɨ sɔl lɔm. 14Nə kɨn ə re, ni kɨ atɨ bangɨ kɨ hal jangɨ e mesi tɨ nɨngə, ɨndəi gusi əi nə səi njé kəm-kədɨ, kare al, taa kadɨ əli ta kɨ ngom ɔsi ta, ta kɨ rɔjetɨ al tɔ. 15Tadɔ ko kəm-kədɨ kɨ be kɨn, e kəm-kədɨ kɨ dɔnangɨ tɨ ne, e kəm-kədɨ lə dəw, e lə su, ɓɨ e kəm-kədɨ kɨ ḭ rɔ Luwə tɨ al. 16Nɨngə lokɨ ni kɨ jangɨ əi tɨ, nḛ ra kɨ go rəbe tɨ al, kɨ ko nḛ ra je kɨ majal pətɨ əi tɨ no̰o̰ tɔ. 17Nə dəw kɨ aw kɨ kəm-kədɨ kɨ ḭ rɔ Luwə tɨ, dɔ kəte, e dəw kɨ ay njay, e nje re kɨ lapɨya, e dəw kɨ sɔl lɔm, e nje kɨlə dɨje nojɨ naa tɨ, e nje koo kəm-to-ndoo, ɨsɨ tḛḛ kɨ kandɨ kɨ majɨ majɨ, gangɨ-naa goto rɔe tɨ, ta kədɨ kəm-naa ka goto rɔe tɨ tɔ. 18Dɨje kɨ njé sangɨ rəbɨ lapɨya, ɨsɨ rai kɨle tə ko nḛ ə ɨsɨ dɨbi gəi gɨdɨde be, nɨngə kande kɨ a təti e nḛ ra kɨ dana.


text: 1Má mbweghe zəmə wsi və́ mbəlyi ɗa məlyə lə mwa, wuri myi kə sənata, kala tsá kə mbəlyi gə nee, "Wamara mdi, lə nganjə sənata wsha," əkwə. Sənata wsha mwa, ndaka vulətə mdi njə ka ɓwa ghi; a má "ighi ki, njə́ tsá kə vwi nkwa, a tləkəshə mbəlyi mə zəli. 2Wamara mdi kə fəyə ghi-njə ka mdi kə sənata wsha, vá sənata wsha mdi shə ndangə kala tsá kə hitəgwa wə; 3a má mdi kə "i Hyalatəmwə, mdi shə tsá kə Hyalatəmwə sənata. 4Nga zəmə wsi və́ mbəlyi ɗa məlyə lə ki: wuri myi kə sənata nee, lə mkyə məlyə wə; kutə Hyalatəmwə kalə. 5Mandara wuntyi mbəlyi ndza gə nee, hyala tsá shə kúkulə kwa wdunya lə məɓa tamwə, əkwə, mandara hyalaa hyi ndza ntikwə lə tlamda hyi-hya, 6má tə́ myi ká zəli Yesu, kutə Hyalatəmwə kalə—njə́ Ta-ramyi, mdi kə patə zaka wsha paɗə; ka mavalyi hyi-njə myi mwa. Tlamda kutə tsá shə kalə dəwa mwa—njə́ Yesu Kristi, tsá ndza njə nee, səkə kə njə́ mələtəgwa zaka wsha paɗə; səkə kə njə́ mwa nda tlayi mkyə myi. 7Má mwa, paɗə mbəlyi sənata tsa ka jiri wə. Wuntyi mbəlyi kə zəli, ndanda ngyí vá ɗa məlyə zamə, má ba hyá ɗahwi wsi və́ mbəlyi ɗa məlyə lə ná, kala wsi kə zəmə səkə va məlyə ndangə fəyə hyá fashə. Təmburi tsətsə, má ba hyá ɗahwi, wuri hyá kə mələtə bikyi, tá təkə ghi-hya, təmburi má-rahya sənata. 8Ba myi sənata mwa, wsi kə zəmə, vá tsəkwə wsi va Hyalatəmwə lə wə—ka kə́lə myi njə səkwa tə wsi zəmə myi wə. Má kə ɗahwi wsi kə zəmə tsa myi, ka tlayi barəka myi səkə va Hyalatəmwə səkwa tə wə; má ba myi kə́lyə kə zəmə mwa, bikyi mə wə. 9Mandara njə ndza tsatsa, ba yə mələ məhələ, vashə yə fəmə nggwasama-rayə má sənata wsha mbweghe zəli dzəmə bikyi səkə kə wsi ndza yə mələ va sənata-rayə. 10Má ba mdi má sənata wsha mbweghe zəli nata na (na mdi kə sənata wsha mə zəli tsa) tə zəmə wsi tə nkwa kə ɗa məlyə nə, ka dzəgə njə zəmə wsi kə mbəlyi ɗa məlyə lə kala nganga tsa dəwa huri? 11Dagwama-ranga tsa mwa, mdi və́ Kristi mtə tazhe yaɓəntə bikyi-njə njə kwa nganjə huri? Njə dzəgə za fashə səkwa təmburi wsi və́ na mələtə lə sənata-ranga tsa. 12Má ba na zantə dagwama-ranga səkə kə fəmə njə́ mə mələ wsi ka bikyi tə́ njə́ va má-ranjə sənata, Kristi tsá və́ na mələtə bikyi tə́ njə́. 13Təmburi tsətsə, má ndərə zəmə tlyi tsá kə fə dagwama-tara dzəmə mələ bikyi ná, ka zəmə tlyi rá batə wavi, vashə rá fəmə dagwama-tara tsa mə bikyi fashə wə.


text: 1Ma asəkə Ikəliisiya ŋga Antakiya, tə'i hara anabiinə da ənji dzəgunənə, waatoo i Barənaba da Simiyoonə ətə ci ənjə a 'wa əndə dəŋwa da i Lukiyusə əndə Sirina da Manahina ətə girəshi tii da ŋwaŋwə Hirudusə. Ahadatii nə Sawulə əsə. 2Ma ka əndə'i uusəra, təya gərə'u ka Slandanə da ɗa suumaya. Əŋki Malaaɓa Ma'yanə ka tii, “Fə'yagimə ka nyi tə i Barənaba tii da Sawulə kaa təya slənə slənətə 'wii nyi tə tii.” 3Daba'ə suumaya da ɗa də'wa, təya kavə ciinətii aanətii, təya kapaa tə tii. 4Makə sləkee Malaaɓa Ma'yanə ka i Barənaba da Sawulə, təya palə aa Səluukiya, təya dzə ka dəmə kumbawalə davə ŋga dzəginə aanə hanyinə ŋga Kipərusə ətə ahada ma'inə. 5Mbu'unatii aanə hanyinəkii aasəkə vəranə ŋga Salamisa, təya ndzaŋə baaba waɓənə ŋga Əntaŋfə asəkə kuvə də'wanyinə ŋga Yahudiinə. Kə gi Yoohana ka tsakənə tə tii əsə. 6Makə wiigi'itə tii hanyinə ŋga Kipərusə patə kura'ə aa Pafusa, təya lapaa əndə'i əndə hiila ətə ɗii ləməkii Barə-Yeesu. Majirakə ŋga anabi ŋga Yahudiinə nə ci. 7Guva ŋga ŋgwaməna Sirəgiya Bulusə nə ci əsə. Ma ŋgwaməna, əndə shiinə nə ci. Ca 'wa tə i Barənaba da Sawulə, ca alə fa waɓənə ŋga Əntaŋfə amatii. 8Amma, ma əndə hiilatsa, ətə ɗii ləməkii Ilimasə də uura Gərikə, kə ɗii ci ka tii mabizhinə, ha'ə kə mwayi ci zhi'wee ka ədzəmə ŋga ŋgwaməna acii ga ca nyi'u gooŋga. 9Amma, ma Sawulə, ətə ci ənjə a 'wa tə ci Bulusə əsə, da i Malaaɓa Ma'yanə nə ci, ca tsaamə tə əndə hiilatsa, 10əŋki ci, “Ma hə, əndə ŋga Seetanə nə hə, səsəŋwə ŋga gooŋga. See sətə ɗii bwayakii nəndə a ədzəməku. Pukyanə ŋga uusərə patə, ha'ə nə hə ka zhi'wee ka gooŋga ŋga Əntaŋfə ka jirakənə. 11Acii ha'ə ka dzalənə nə Slandanə tə hə, ha uurəfəgi, pa ha nee ka uusərə ma'ə kwakwatə.” Pii wata təkunə cii kəya nee ma'ə, ca raramə, ənjə a kəsə tə ci ka ciinə, acii paa ci ka nee ka ha ma'ə. 12Makə nee ŋgwaməna ka sətə slənyi, kə vii ci gooŋga ka Slandana, acii kə ɗii ka ci ka sə ŋga hurəshishinə nə dzəgunənə agyanəkii. 13Ma daba'əkii, wata Bulusə da ənji nə'ushinaakii a dəmə kumbawalə də Pafusa, təya palə aa Pirəga anə hanyinə ŋga Paməfiliya. Ma Yoohana, kə bwasee ci ka tii davə, ca ənə aa Urusaliima. 14Amma, ma təya, təya paləgi tə Pirəga, təya palə aa Antakiya ətə anə hanyinə ŋga Pisidiya. Də asavee əsə, təya dəməgərə aasəkə kuvə də'wa, təya ndzaanə da ənja, 15ənjə a jaŋga bariya ŋga Muusa da ləkaləkatə ŋga anabiinə. Wata gayinə ŋga kuva a sləkee ka banə ka tii oo'i, “Ndzəkəŋushi'ina, usamə da shinə. Mbu'u tə'i waɓənə ətə ca tsakə tə ənji a moonə.” 16Bulusə a maɗətə, ca maɗee ka ciinəkii ka ənja, ca ba, “Unə ənji Isərayiila da hara ənji gərə'unə ka Əntaŋfə, fatəmə! 17Ma Əntaŋfə ənə caama nə'u, amə ənji Isərayiila, ci ta'i tə dzədzəshi'inaamə, ca siitə tə tii saa'i tii anə hanyinə ŋga Misəra. Də maɗuunə baawəɗa əsə ŋgiragi ci tə tii də Misəra. 18Kə sə'wii ci tə tii ha'ə fəzə ənfwaɗə pu'unə agi bilinə əsə. 19Ca zamagi də slikərənə məɗəfə anə hanyinə ŋga Kana'ana, ca vii ka tii hanyinəkii ŋga zəmə ya. 20Ma ətsə patə, agi fəzə gya'ə ənfwaɗə da tufə pu'unə. Daba'a ha'ə ca ɗəkəvə ka tii gayinə ahadatii ha'ə mbu'ya ka zamana ŋga anabi Samuyila. 21Agi zamanaakii kədii tii kaa ənjə a ɗəkə ka tii ŋwaŋwa. Wata Əntaŋfə a ɗəkəvə ka tii tə Sawulə uuzənə ŋga Kisə, agi duurə ŋga Beejaminə. Ca ɗa ka tii ŋwaŋuunə ŋga fəzə ənfwaɗə pu'unə. 22Makə ŋgərəgi Əntaŋfə tə Sawulə, ca ɗəkəvə ka tii tə Dawuda ka ŋwaŋuunə. Wiinə sətə waɓi Əntaŋfə anəkii, əŋki ci: ‘Kə upaa nyi tə Dawuda uuzənə ŋga Jasii, Ci nə əndətə cii kya uuɗə, Ci əsə na slənətə ka nyi sətə cii kya uuɗə patə.’ 23“Agi slikərənə ŋga əndətsə kira Əntaŋfə ka ənji Isərayiila Maluwa, waatoo Yeesu makə sətə ɗii ci aləkawalə ŋga ɗanə. 24Daga Yeesu ma'ə mashimə, kə waazii Yoohana ka ənji Isərayiila patə kaa təya zhi'wagi, təya bwasee ka 'waslyakəənatii, təya luu yiɓə bapətisəma. 25Ma Yoohana kədəhə ka uudəpaa slənaakii, kə ləguyi ci ama ənja: ‘Makə wu saŋə cuuna nəhə tə nya? Əntaa nyi nə əndətə cuuna gəra. Ma əndətə cuuna gəra, ma'ə ci ka shinə. Mambu'umə nyi bahə nya dəəɗəgi ka ci ɓiɓinaakii.’ 26“Ndzəkəŋushi'inə, jijinyinə ŋga Ibərahiima da hara ənji gərə'unə ka Əntaŋfə ahadoonə, kaamə sləkee Əntaŋfə Ŋunyi Habara ŋga luupaanə. 27Wiinə, ma ənjitə də Urusaliima da gayinatii, pooshi tii kavə nətii ka shiinə tə Yeesu. Ha'ə əsə mafatəmə tii waɓənə ŋga anabinyinə ətə ci ənjə a jaŋga ka tii taa ŋgutə uusərə ŋga əpisəkə patə. Amma, makə lagi tii ka Yeesu gəŋwanə, kə ɗii ka gooŋga nə waɓənə ŋga anabinyinə. 28Taa ŋgahi ma'upaamə tii tə ci da 'waslyakəənə bahə ɓələnə tə ci, amma kə kədii tii acii Pilaatu ka ɓələginə tə ci. 29Makə uudəpaa tii ɗanə ka ci makə sətə shi ənjə a nyaahə agyanəkii patə, ənjə a jimagərə də ci ashi ənfwa, təya ŋgəɗəgi tə ci. 30Amma kə maɗee Əntaŋfə ka ci agi maməətə ənja. 31Kə baa ci ɓəzəkii ka ɓaarii naakii nə ka ənjitə shi tii da ci daga də Galili aa Urusaliima. Ma əndzə'i, tii nə seedawanyinaakii ka ənji Isərayiila. 32“Ma inə əsa, kə kireenə koonə ŋunyi waɓənə ətə ɗii Əntaŋfə aləkawaləkii ka dzədzəshi'inaamə. 33Kə mbu'utə ci kaamə jijinatii də aləkawaləkii əsə. Kə mbu'utəgi ci də maɗeenə ka Yeesu makə sətə nyaahə ənji asəkə Jabuura ŋga bəra'inə oo'i, ‘Ma hə, uuzənaaki nə hə, daga ənshinə kə ndzaa nyi ka Duu.’ 34Kə waɓi Əntaŋfə agyanə maɗeenə ka ci agi maməətə ənji oo'i, paa ci ka ənənə ka əntənə ma'ə, ca ɓəslə. Wiinə sətə bii ci: ‘Ka viinə nə nyi koonə ndilə ndilə tə malaaɓa barəkaanə makə ətə vii nyi ka Dawuda.’ 35Aciikii tə'i manaahəkii əsə asəkə əndə'i Jabuura oo'i, ‘Paa hə ka bwasee ka shishinə ŋga əndə slənaaku kaa ca ɓəsləgi.’ ” 36Bulusə a dzə aakəŋwa də banə, əŋki ci, “Ma Dawuda, kə slənyi ci agi zamanaakii makə sətə mwayi Əntaŋfə. Ma daba'əkii, ca əntəgi, ənjə a kagərə tə ci agyanə dzədzəshi'inəkii, ca ɓəsləgi. 37Amma, ma əndətə maɗee Əntaŋfə ka ci agi maməətə ənja, maɓəsləmə ci. 38“Acii ha'ə, ndzəkəŋushi'inə, see a shii unə oo'i, dacii Yeesu ciina waaza koonə agyanə tifyaginə ŋga 'waslyakəənə. Acii ma bariya ŋga Muusa, paa ci da ŋgeerənə ŋga luupaanə tuunə acii 'waslyakəənə. 39Amma taa wu patə vii ka Yeesu gooŋga, daciikii upaanəkii luupaanə. 40Ma ɗii əna, nəhəmə noonə nə acii ga sətə bii anabinyinə a kulyaanə koonə ətə bii tii: 41‘Tsaaməmə, unənə ca ushapaa sətə bii Əntaŋfə, haŋkala goonə a gwazəgi, una zagi. Acii kadə nii kya slənə əndə'i slənə agi zamana goonə ətə pooshi unə na luuvə taa kə bii ənji koonə.’ ” 42Ma i Bulusə da Barənaba a gimagi asəkə kuvə də'wa, ənjə a kədii tə tii kaa təya ənə ka batə ka tii waɓəətsə ka əndə'i uusərə ŋga əpisəkətə ca shi. 43Makə təəkəgi ənji a kuvə də'wa, ənji laŋə nyi'u tə tii, Yahudiinə da ənjitə gimə aagi diinə ŋga Yahudiinə patə. I Bulusə da Barənaba a waɓə ka tii kaa təya ndzaa də ŋgeerənə agi ŋga'əətə ɗii Əntaŋfə ka tii. 44Zhi'wanə ŋga uusərə ŋga əpisəkə ɗii dzawə, wata ənjə a ənslyagi pəɓə asəkə vəranə aasəkə kuvə də'wa ka fa waɓənə ŋga Əntaŋfə. 45Makə nee hara Yahudiinə kə dzii ənji də nə laŋə, kə shirəhə tii ka i Bulusə, təya ɗa ka ci mabizhinə, təya dzə da dzaananə tə ci. 46Amma, ma i Bulusə da Barənaba, kə waɓi tii ka tii yadə ŋgwalənə, təya ba, “Kə ndzaa tyasə, a takəŋwa ənji ba koonə waɓənə ŋga Əntaŋfə taabu'u ka hara slikərənə. Amma, makə kə kaaree unə, una ɓaarii oo'i, madəɓeemə koonə nə upaa əpinə ŋga ca'ə ndəŋwə ndəŋwə, yoo, a zhi'ugiinə səgeenə aaɓii hara slikərənə. 47Acii ha'ə bii Slandanə keenə, əŋki ci, ‘Kə kapaa nyi tə hə kaa ha ndzaa ka ɓərənə ŋga hara slikərənə, ha ndzaa ka rəgwa ŋga mbəɗənə ha'ə mbu'unəkii ka muudinə ŋga duuniya patə əsə.’ ” 48Makə fii ənjitə əntaa Yahudiinə ha'ə, kə ɗii tii mooɗasəka, təya ɗuunətə tə Slandanə putə ŋga waɓənəkii. Ma ənjitə ta'i Əntaŋfə tə tii ka upaa əpinə ŋga ca'ə ndəŋwə ndəŋwə, kə vii tii gooŋga. 49Kə təəkəgi waɓənə ŋga Slandanə taa dama patə anə hanyinəkii əsə. 50Amma Yahudiinə a tsəvutə tə matakəŋwanyinə ŋga vəranə da hara makinə ətə da məghərəvənə; ma makiita, ənji gərə'unə ka Əntaŋfə nə tii əsə. Təya maɗee ka waɓənə agyanə i Bulusə da Barənaba. Təya lakəənə tə tii anə hanyinatii. 51Ma təya dzə də palənə satii, təya gwa'agi bərəbərə ŋga ɓiɓinatii agyanətii ka ɓaariinə ka tii oo'i, pooshi tii agi haalatii ma'ə. Wata təya palə aa Ikuniya. 52Ma ənji nə'unə ŋga Antakiya, kə ɗii tii mooɗasəkə ka shaŋə. Kə ndzaa tii da i Malaaɓa Ma'yanə asəkə ədzəmətii əsə.


text: 1Ma dəba eye na, Yesu ta gawla ŋgay hay, tə lətse abəra ka təv niye, ti ye a gəma nakə Yesu a gəl mə ɗəma aye. 2Pat i mazəzukw bo na, a ye a gay i maɗuwule me. Mə ɗəma na, ndo hay haladzay. A ɗatay ha bazlam i Mbəlom. Tə tsəne bazlam i Mbəlom nakə a tsikatay aye na, a gatay hərɓaɓəkka. Tə gwaɗ: «A hutaw labara nakay na, məŋgay? Maa vəlay ndaraw nakay na, way? Masuwayaŋ nakay faya ma giye na, a yaw məŋgay? 3Neŋgeye na, ndo matsətseɗe mayako bəɗa? Ada neŋgeye na, wawa i Mari bəɗa? Malamar ŋgay hay na, Yakuba, Zozes, Yuda ada Simoŋ bəɗa? Malamar ŋgay dem aye hay dərmak nəteye ka təv kway kanaŋ, nəkway dziye bəɗaw?» Hərwi wu neheye tebiye ndo i Nazaret hay ta kərah məpe mədzal gər ka Yesu. 4Yesu a gwaɗatay: «Ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom na, ndo hay ta təma na ada tə ɗəslay ha gər kwa məŋgay. Ane tuk na, ma gəma ŋgay mə walaŋ i ndo ŋgay hay ta malamar ŋgay hay na, tə ɗəslay ha gər bay.» 5Hərwi niye, Yesu kə sla məge masuwayaŋ i wuray kwa tsekweŋ bay tebiye. Wu nakə a ge aye na, a pa həlay ka ndo wuray hay ɗəvats eye hay ada tâ mbəl abəra ma ɗəvats. 6Ka təv eye niye, a gay wadəŋ wadəŋ a Yesu hərwi nakə ta dzala ha bay aye. Tsa na, a lətse a ye a gəma mekeleŋ eye hay bəse ta gəma ŋgay niye. A ye na, mata ɗatay ha bazlam i Mbəlom a ndo hay. 7Pat wuray na, Yesu a zalatay a gawla ŋgay hay kuro gər eye sulo, a gwaɗatay: «Na sləriye kurom ha a gəma hay wal wal. Ka deyumeye na, sulo sulo.» Tsa na, a vəlatay gədaŋ ka mahəhere məsəfəre neheye ŋgwalak eye bay aye abəra ka ndo hay. 8A gwaɗatay: «Ka deyumeye na, kâ zlum wuray a həlay bay. Sakwal na, ka zlumeye kəla. Ane tuk na, kâ zlum wu mənday bay. Kwa ɓəɓoro, kwa suloy kâ pum a gwezem bay. 9Tahərak na, pum a sik, ane tuk na, kâ həlum petekeɗ i məkelkabo kurom hay sulo, sulo bay.» 10Yesu a gwaɗatay sa: «Ka ndislum a gəma nakə ka deyumeye a ɗəma aye na, ndzum mə gay nakə ta təma kurom tə məŋgwese aye. Kâ yum kurom abəra mə gay niye bəse tsa bay. Ndzum mə ɗəma hus a pat nakə ka deyumeye a gəma mekeleŋ eye. 11Taɗə ndo i gəma niye ka deyumeye a ɗəma, ta təma kurom bay ada agəna ta kərah məpe zləm ka bazlam kurom na, dum kurom abəra ma gəma niye. Ahəl nakə ka yumaw kurom, nəkurom ka tsəveɗ mazlambar ka gərumeye ha tsəveɗ i gəma niye na, tətəkum ha bətekwew i gəma niye abəra ka sik kurom hay. Niye na, ta səriye ha ta təma kurom bay.» 12Yesu a ndəvatay ha me ŋgay niye a tsikatay aye na, tə həl bo ti ye. Tə ndisl a gəma niye hay na, ta dazlay a məɗe ha bazlam i Mbəlom a ndo hay. Tə gwaɗatay a ndo i gəma niye hay: «Mbəɗum ha mede kurom» 13ada ta həhar fakalaw abəra ka ndo hay. Tə faɗa mal ka ndo neheye ɗəvats eye hay aye. Tə mbəl tay ha abəra ma ɗəvats niye. Ndo neheye tə mbəl tay ha aye na, nəteye haladzay. 14Yesu a ɗa a zləm haladzay a gəma hay wal wal tebiye. Kwa bəy nakə tə zalay Herod aye kə tsəne labara i Yesu dərmak. Ndo mekeleŋ eye hay tə gwaɗ ka Yesu: «Neŋgeye na, Yuhana madzəhuɓe ndo a yam kə lətsew abəra ma mədahaŋ. Hərwi niye nakə a huta gədaŋ ka məge masuwayaŋ.» 15Siye hay na, tə gwaɗ: «Neŋgeye na, Eliya ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom niye ahəl niye.» Siye hay tə gwaɗ: «Neŋgeye na, ndo i maslaŋ i Mbəlom nəte mə walaŋ i ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom neheye ahəl niye aye.» 16Herod a tsəne andza niye na, a gwaɗ: «Ndo niye na, Yuhana nakə ahəl niye na ɗəs faya abəra gər eye na, kə lətsew abəra ma tsəvay.» 17Herod a tsik andza niye na, hərwi maa vəl tsəveɗ ka məgəse Yuhana na, bo ŋgay eye. Tə gəs na ada tə pa na a daŋgay. Tə pay səselek a sik. Herod a ge andza niye na, hərwi Yuhana a gay me ka mabuwe Herodiyad ŋgwas i malamar ŋgay nakə tə zalay Filip aye. 18A gəs Yuhana a pa na a daŋgay na, hərwi Yuhana a gwaɗay: «Bazlam i Mbəlom a ge me ka mabuwe ŋgwas i malamar yak.» 19Yuhana a tsik andza niye na, a ndalay a Herodiyad. A say haɓe məkəɗe Yuhana. Herodiyad a sla məkəɗe na Yuhana bay na, hərwi Herod. 20Hərwi mey na? Herod na, a dzədzaraway a Yuhana. A dzədzaraway na, a sər ha Yuhana na, neŋgeye ndo lele eye, kə ge mənese bay. Herod a ge faya me hərwi ada tâ kəɗ na bay. A tsəne andza niye na, a dzədzar haladzay. Haɓe ɗuh a pawa zləm ka bazlam i Yuhana na, lele. Aya ane a sla faya matəme bay. 21Pat eye andaya na, Herodiyad a huta tsəveɗ ka məkəɗe Yuhana tuk. Pat eye niye na, Herod a ge magurlom i pat i məwe ŋgay. A zalatay a ndo ŋgay neheye bagwar eye ma məsler ka dala ŋgay aye. A zalay a bagwar i sidzew hay ada ta ndo neheye ka dala i Galile məzele tay a ɗa a zləm aye. Ti ye naha tebiye a magurlom niye. 22Anəke na, dem i Herodiyad niye a ye, a fələkwa ka təv i ndo neheye mahaya gər eye. A ye naha na, a dazlay a məhetse. Məhetse i dem niye a hats eye na, a le ka bəy ta ndo neheye a zalatay a magurlom aye. Bəy a zalay a dem niye a gwaɗay: «Nəkar na, tsətsah fagaya wu nakə a saka aye, na vəlakeye.» 23A mbaɗay tsaɗ tsaɗ, a gwaɗay: «Kwa mey mey! Ka tsətsah na, na vəlakeye. Kwa dala, na ɗəsakeye faya abəra, na vəlakeye ha a nəkar ka ləviye.» 24Tsa na, dem niye a yaw abəra, a ye ka təv i may ŋgay. A gwaɗay a may ŋgay: «May ga, bəy a gweɗeŋ “Tsətsah wu nakə a saka aye, na vəlakeye” na, na tsətsah faya na, mey?» May ŋgay a gwaɗay: «Tsətsah na, mâ ɗəsaka gər i Yuhana madzəhuɓe ndo a yam.» 25Dem niye a ma ta bəse ka təv i bəy. A ye naha a tsətsah wu nakə a say aye tuk. A gwaɗay a bəy: «A seŋ na, vəleŋ gər i Yuhana madzəhuɓe ndo a yam ka bəgəlam anəke kiyye.» 26Bəy a tsəne andza niye na, a ndalay haladzay, hərwi a say məkəɗe na Yuhana bay. Kwa a ndalay bəbay na, a sla makərahay ha bay hərwi ɓa ka mbərəm məmbeɗe kame i ndo neheye mazala eye a magurlom aye. 27A zalay a sidzew ŋgay nəte, a gwaɗay: «Do bəse! Tâ ɗəsaw gər i Yuhana madzəhuɓe ndo a yam ada kâ pa ahaya ka bəgəlam.» Sidzew niye a ye. A ye naha na, a fələkwa a gay i daŋgay, a ɗəs gər i Yuhana. 28Tsa na, a pa ahaya ka bəgəlam. A zla ahaya a vəlay a dem niye. Dem niye a təma, a ye ha a vəlay a may ŋgay dərmak. 29Gawla i Yuhana hay tə tsəne, ta ɗəs gər abəra ka Yuhana na, ti yaw tə zla ahaya mədahaŋ i Yuhana abəra ma daŋgay, tə pa na a bəɗ. 30Yesu kə slər ndo i maslaŋ ŋgay hay mata ɗa ha bazlam i Mbəlom. Anəke na, tə maw tuk. Tə maw ka təv i Yesu, ta təkəray wu nakə tə gaw aye ada tə matətike nakə ta tətikatayaw a ndo hay aye. 31Azlakwa bay ka təv nakə nəteye mə ɗəma aye na, ndo hay haladzay faya ta diye naha ka təv tay ada siye hay haladzay faya ta mbəɗiye gər wu tay. Yesu ta gawla ŋgay hay ta huta həlay i mənde wu mənday kwa tsekweŋ bay tebiye. Yesu a zəba faya andza niye na, a gwaɗatay a gawla ŋgay hay: «Takwa kway abəra kanaŋ, takwa a təv nakə ndo hay andaya bay aye ta zəzukwakwa bo mə ɗəma.» 32Tsa na, tə lətse, tə tsal a kwalalaŋ i yam, ti ye a təv nakə ndəray andaya mə ɗəma bay aye. 33Ahəl nakə faya ta diye na, ndo hay haladzay ta ŋgatatay faya ta diye. Tə sər ha faya ta diye wu tay. Tsa na, ndo hay ti yaw abəra ma gəma hay wal wal ta hway tə sik, ka məndisle a təv nakə Yesu ta gawla ŋgay hay ta diye a ɗəma aye. 34Yesu ta gawla ŋgay hay tə ndisl naha na, Yesu a mbəzlaw abəra ma kwalalaŋ i yam. A zəba ɗəre na, ndo hay mbərzəzza mahaya gər eye. A zəba fataya na, tə gay mə bo haladzay. Hərwi ndo neheye ta ndzəkit bo na, andza təɓaŋ neheye ndo mətsəkure tay andaya bay aye. Tsa na, a dazlay mətsikatay labara hay wal wal haladzay. 35Mazlambar huwa faya ma giye na, gawla a Yesu ta həndzəɗ ka təv i Yesu tə gwaɗay: «Anəke huwa kə ge ada təv nakay kəsaf na, kəkay? Ndo neheye tebiye ta ndeyeweye wu mənday na, məŋgay? 36Ŋgama gwaɗatay tâ ye mata səkəmaw wu mənday ma wuzlahgəma ada mə gay i ndo neheye tə mbay naha a wuzlahgəma aye.» 37Yesu a mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Nəkurom eye vəlumatay wu mənday!» Gawla ŋgay hay ta tsətsah faya, tə gwaɗay: «Nəmaa hutaweye dala masəkəmaw wu mənday a ndo neheye ɗa ta rahiye na, məŋgay?» 38Yesu a gwaɗatay: «Tapa i makwala nakə andaya fakuma aye na, nday? Ehey! Dum, zəbum ahaya təday!» Tə tsəne andza niye na, ti ye ta zəba ka makwala niye, nəteye tapa nday. Ta zəbaw faya na, ti yaw tə gwaɗay a Yesu: «Makwala andaya na, tapa zlam tə kəlef sulo.» 39Ma dəba eye, Yesu a gwaɗatay: «Dum naha gwaɗumatay a ndo hay tâ ndza ka bəruk ka bəruk, ka guzer.» Guzer niye na, beremeffe a ndzohwaw mba. 40Gawla i Yesu hay tə tsikatay a ndo niye hay andza niye. Tə ndza ka guzer niye. Ta nar bo na, siye nəteye temerre temerre. Siye hay kuro kuro zlam kuro kuro zlam. 41Tə ndza na, Yesu a həl tapa i makwala niye zlam tə kəlef niye sulo aye. Tsa na, a zəba ɗəre a mbəlom, a gay naha sɨsœ a Mbəlom. A ndəv ha məgay naha sɨsœ a Mbəlom na, a ŋgəna ha makwala niye. A vəlatay a gawla ŋgay hay, a gwaɗatay: «Vəlumatay a ndo hay.» Tsa na, ti ye ta ŋgənatay a ndo neheye mandza eye tebiye. Yesu a həl kəlef neheye sulo aye, a ŋgənatay ha faya a ndo niye hay mandza eye tebiye sa. 42Kwa way a nda makwala niye tə kəlef eye ka mərehe. 43Ma dəba eye na, gawla i Yesu hay, ti ye naha, tə hayay gər a siye i makwala tə kəlef eye nakə a ləkaw aye. Tə hayay gər na, a rah a gwaŋ kuro gər eye sulo. 44Ndo neheye tebiye tə nda makwala niye aye na, hasləka hay na, gwezem zlam. 45Ma dəba eye kwayaŋŋa na, Yesu a gwaɗatay a gawla hay ŋgay: «Tsalum a kwalalaŋ i yam, dum ka gər i dəlov nakay a diye neŋgeɗ. Ka deyumeye na, a diye i gəma i Betesayda. Dum kame! Na ndziye kurom naha a ɗəma.» Tsa na, tə lətse ti ye. Yesu na, a tsikatay me a ndo neheye a ndatay ha wu mənday aye. A gwaɗatay: «Dum kurom a mətagay kurom hay tuk.» 46Ma dəba eye na, ndo neheye ti ye wu tay na, Yesu a tsal a tsaholok. A ye na, mata ɗuwule me. 47Həvaɗ a ge na, ahəl nakə gawla i Yesu hay faya ta diye, tə ndisl a wuzlah i dəlov. Yesu na, neŋgeye mahəŋgeye ka dala mba, kə həl bo mede zuk bay. 48Gawla ŋgay hay faya ta giye ɗəretsətseh hərwi mətasl a ge ta gədaŋ ta diye tay, a say məme ha kwalalaŋ i yam ta dəba. Yesu a ŋgatatay na, nəteye faya ta siye ɗəretsətseh. Mbəlomɗa i dzagulok məzlehe na, Yesu a həl bo a ye ka təv tay tsəpak tsəpak ka gər i yam tə sik. A həndzəɗ bəse ta nəteye na, a say məlahatay kame. 49Tə ŋgatay a Yesu faya ma diye ka gər i yam tə sik na, tə gwaɗ ma giye na, wu matəre ka ndo. Ta wuda. 50Nəteye niye tebiye tə ŋgatay na, ta dzədzar haladzay. Ane tuk na, neŋgeye a tsikatay naha me, a gwaɗatay: «Tete kurom! Kâ dzədzarum bay. Nakay na, neŋ!» 51Tsa na, a həndzəɗ ka təv i kwalalaŋ i yam. A tsal ka təv tay a kwalalaŋ i yam na, mətasl a ndza ɗeɗik. Tsa na, a gatay hərɓaɓəkka a gawla ŋgay hay. 52A gatay hərɓaɓəkka na, hərwi ta sər ha gədaŋ i Yesu zuk bay. Kwa masuwayaŋ nakə Yesu a ge ta wu mənday aye bəbay na, huya ta pa na a mədzele gər tay bay, hərwi ta kula ha gər tay. 53Ma dəba eye nakə Yesu ta gawla ŋgay hay tə tas abəra ma dəlov niye aye na, tə ndisl a gəma eye andaya tə zalay Genesaret. Tə ndisl a ɗəma na, tə ɓar na, kwalalaŋ i yam tay ka pəpəz i dəlov niye. 54Tə mbəzlaw abəra ma kwalalaŋ i yam na, ndo neheye ma gəma niye aye tə sər na Yesu. 55Ta hway məzalatayaw a ndo hay kwa məŋgay kwa məŋgay, ta həlatay ahaya ndo i ɗəvats hay a Yesu. Kwa ma gəma waray waray Yesu a yawa na, tə həlaway naha ndo i ɗəvats hay ta sləlah. 56Kwa Yesu a ye na, a ŋgay, kwa a gəma wawa eye, kwa a gəma bagwar eye, kwa ndo neheye mandza eye ma dəba i gəma aye bəbay na, ndo hay tə haya gər ka təv məhay gər. Tə həlawayaw ndo i ɗəvats hay. Tə gaway amboh a Yesu hərwi ada mâ vəlatay tsəveɗ a ndo i ɗəvats hay tâ lamay na, a me i petekeɗ ŋgay tsa. Ndo neheye ta lamay aye na, nəteye tebiye ta mbəl.


text: 1Yesu a ndohwaw abəra mə gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom. Ahəl nakə faya ma diye ŋgway aye na, gawla ŋgay hay ti ye naha ka təv ŋgay hərwi a satay məɗay ha ta ɗəzl gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom ada siye i gay hay na, kəkay. 2Yesu neŋgeye a gwaɗatay: «Faya ka ŋgatumeye a wu neheye tebiye na gwaɗ ba? Sərum ha kame na, ka ŋgatumeye a kwar kwa nəte ka gər i kwar ŋgeɗ bay. Ta mbəzliye ha hele hele.» 3Yesu a ye, a tsal a Mahəmba i Tetəɗœz. Ahəl nakə neŋgeye mandza eye na, gawla ŋgay hay ti ye ka təv ŋgay mahəteye, ti ye ta tsətsah faya, tə gwaɗay: «Tsikamay, wu neheye ta ta giye bo na, kəɗay? Ada ŋgoɗgor waray nakə ma ɗiye ha mazlambar ka maweye ada məndzibəra mazlambar ma ndəviye aye?» 4Yesu a mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Gum metsehe! Ndəray mâ səpat kurom bay. 5Hərwi ndo hay haladzay ta deyeweye ta məzele ga. Kwa way ma gwaɗiye: “Neŋ na, Kəriste!” Ada ta səpatiye ndo hay haladzay. 6Ka tsənum ndo hay faya ta giye vəram bəse tə nəkurom kwa neheye dəreŋ tə nəkurom aye na, kâ dzədzarum bay. Hərwi wu neheye na, kutoŋ ta ndisleweye. Ane tuk na, mandəve i məndzibəra zuk bay. 7Slala ŋgeɗ ta giye vəram ta slala neŋgeɗ, bəy ta bəy ta giye vəram. Mandərzlaŋ ma giye, dala ma ɓəliye ma gəma hay wal wal. 8Wu neheye tebiye ta giye bo na, andza məwe wawa nakə a dazlay a ŋgwas aye.» 9«Ma dəba eye na, ndo hay ta gəsiye kurom hərwi ada tâ gakum ɗəretsətseh, ta kəɗiye kurom. Slala i ndo hay tebiye ta nakumeye ɗəre hərwi ga. 10A həlay niye na, ndo hay haladzay ta gəriye ha məpe mədzal gər abəra ka neŋ. Ta həliye ka bo me ada ta niye a bo ɗəre mə walaŋ tay nəte nəte. 11Ndo neheye tə gwaɗ nəteye ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom aye haladzay ta deyeweye. Ta səpatiye ndo hay haladzay. 12Mənese ma səkahiye haladzay. Hərwi niye, mawuɗe bo i ndo hay haladzay ma nəkiɗiye. 13Ane tuk na, ndoweye kə səmay naha hus ka mandəve aye na, Mbəlom ma təmiye ha. 14Ta ɗiye ha Labara Ŋgwalak eye i Bəy i Mbəlom a ndo i məndzibəra hay tebiye hərwi ada ndo neheye tə sər Mbəlom bay aye tâ tsəne. Tsa na, məndzibəra ma ndəviye.» 15Yesu a gwaɗatay: «Ka ŋgatumeye a wuray maga zluwer eye andza mazəlatoŋgo, ma lətsiye a təv nakə tsəɗaŋŋa eye, andza nakə Daniyel ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom kə tsik faya. (Ndoweye kə dzaŋga na, mâ tsəne lele.) 16Ndo neheye ka dala i Yahuda aye, ta ŋgatay a wu niye na, tâ hway a mahəmba hay. 17Ndo nakə neŋgeye ka gər i gay aye na, mâ mbəzlaw ka dala hərwi mede məhəlaw wu ŋgay hay abəra mə gay ŋgay bay. 18Ndo nakə neŋgeye ma guvah aye na, mâ mbəɗa gər a mətagay ŋgay məzlaw petekeɗ ŋgay bay. 19Pat eye niye na, ɗəretsətseh wene wene eye na, ka gər i ŋgwas neheye tə bo sulo aye ada ka ŋgwas neheye faya ta vəlateye wah a wawa tay hay aye! 20Ɗuwulumay me a Mbəlom hərwi mahway nakə ka hwayumeye mâ ge a həlay i mətasl bay kəgəbay pat i mazəzukw bo bay. 21Andza niye, a həlay niye na, ndo hay ta siye ɗəretsətseh haladzay. Kwa ahəl nakə Mbəlom a ge məndzibəra aye hus anəke na, ɗaɗa ndəray kə sa ɗəretsətseh andza niye bay ada ɗaɗa ma giye bo andza niye sa bay. 22Taɗə Mbəlom mâ nəkiɗ ha abəra ka pat i ɗəretsətseh bay na, ndəray kwa nəte ma təmiye bay. Ane tuk na, a nəkiɗ ha hərwi ndo ŋgay neheye a pala aye. 23«Taɗə ndəray kə gwaɗakum: “Zəbum! Kəriste anaŋ!” kəgəbay “Neŋgeye atay!” na, kâ təmum bazlam ŋgay bay. 24Andza niye, ndo masəpete ndo hay ta deyeweye. Ta gwaɗiye nəteye na, ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom, kəgəbay ndo mətəme ha ndo nakə Mbəlom a sləraweye. Nəteye na, ta giye masuwayaŋ hay ada tə wu neheye ma giye hərɓaɓəkka aye hərwi taɗə ma giye bo na, masəpete tay ha ndo neheye Mbəlom a pala aye. 25Anaŋ, na tsikakum ka bo abəra kurre. Pum a zləm lele. 26«Taɗə ta gwaɗakum: “Kəriste anaŋ mə pesl”, kâ yum bay, kəgəbay ta gwaɗakum: “Neŋgeye anaŋ maŋgaha bo eye kanaŋ” na, kâ təmum bay. 27Neŋ Wawa i Ndo, na deyeweye na, andza mawutseɗe i mbəlom nakə ta ŋgateye kwa tə waray aye. 28Andza niye, təv nakə wu maməta eye mə ɗəma aye na, magoduk hay ta hayiye gər a ɗəma.» 29«Kwayaŋŋa ɗəretsətseh niye hay ta ye abəra mə ɗəma na, pat ma giye andaya sa bay ada kiye ma dəviye bay. Wurzla hay dərmak ta kutsaweye abəra ka magərmbəlom, ada wu neheye gədaŋ eye ka magərmbəlom aye ta ɓəliye haladzay. 30Pat eye niye na, ndo hay ta ŋgateye a wu nakə ma ɗiye ha neŋgeye faya ma deyeweye aye ka magərmbəlom. Ndo i məndzibəra hay tebiye ta tuwiye ka bo. Ta ŋgeteŋeye a neŋ Wawa i Ndo na deyeweye ma pazlay ta gədaŋ ada ta məzlaɓ eye haladzay. 31Ta fa tolom bagwar eye na, ma sləraweye gawla i Mbəlom hay, ta hayay gər a ndo neheye a pala tay ha aye abəra ka kokway i məndzibəra tebiye kwa ka waray ka waray.» 32Yesu a gwaɗatay: «Tsənum dzeke i gurov təday. Ka ŋgatumay a gurov ka ɗuɗa na, ka sərum ha gwaduvay kə ge, mazlambar yam ma piye bəɗaw? 33Andza niye, ka ŋgatumay a wu neheye tebiye ta ndislew na, sərum ha neŋ Wawa i Ndo mazlambar na deyeweye, neŋ ka məgeɗ. 34Neŋ faya na gwaɗakumeye: Sərum ha na, wu nakay tebiye ma giye bo na, ndo neheye anəke aye ta mət zuk bay. 35Magərmbəlom ta dala ta dziye, bazlam ga na, ɗaɗa ma dziye bay.» 36Yesu a gwaɗatay sa: «Ma deyeweye pat waray na, ndəray kwa nəte a sər bay. Ada ma deyeweye ahəl waray na, ndəray a sər həlay eye bay sa. Kwa gawla i Mbəlom hay mə mbəlom, kwa neŋ Wawa ŋgay bəbay, nəmaa sər bay. Maa sər pat eye na, Mbəlom Bəba ga nəte ŋgweŋ. 37Wu nakə a ge bo a həlay i Nuhu aye na, pat nakə neŋ Wawa i Ndo na deyeweye na, ma ta giye bo andza niye dərmak. 38Hərwi ahəl nakə yam ka dazlay a məpe zuk bay aye na, ndo hay tə ndayawa wu mənday, tə sawa wu məsay, tə zlawa dahəlay ada tə vəlawa dem tay hay a zal hus a pat nakə Nuhu a fələkwa a kwalalaŋ i yam aye. 39Ta sər ka bo bay hus a həlay nakə yam a yaw a həl tay ha tebiye. Ahəl nakə neŋ Wawa i Ndo na deyeweye na, ma giye andza niye dərmak. 40«A həlay niye na, ndo hay sulo ma guvah na, ta zliye nəte, ta gəriye ha neŋgeɗ. 41Ŋgwas hay sulo ta ləgəriye na, ta zliye nəte ta gəriye ha neŋgeɗ. 42Hərwi niye, ndzum na, tsezlezleŋŋe bəna ka sərum pat nakə Bəy Maduweŋ kurom ma maweye bay. 43«Tsənum wu nakay lele: Ndo i gay mâ sər həlay nakə məkal ma deyeweye ma kəliye na aye na, ma ndzahəriye bay. Ma ndziye tsezlezleŋŋe, ma gəriye ha məkal mâ fələkwa a gay ŋgay bay. 44Hərwi niye, nəkurom dərmak ləvum bo, hərwi neŋ Wawa i Ndo na maweye ahəl waray na, ka sərumeye bay.» 45Yesu a gwaɗatay: «Ndo i məsler ŋgwalak eye ada ma giye məsler tə metsehe lele eye na, way? Neŋgeye na, ndo nakə ndo i gay ŋgay a gwaɗay “Gatay gər a siye i ndo məge məsler ga hay. Vəlatay wu mənday tə həlay eye.” 46Məŋgwese ka gər i ndo məge məsler niye taɗə ndo i gay ŋgay ki yaw, kə ndzay a gər neŋgeye faya ma giye məsler andza nakə tə tsikay aye. 47Neŋ faya na gwaɗakumeye: Sərum ha na, ndo i gay ŋgay ma gəray ha zlele ŋgay tebiye mâ ləvay gər. 48«Ane tuk na, taɗə ndo məge məsler niye ŋgwalak eye bay na, ma gwaɗeye a gər ŋgay: “Ndo i gay ga faya ma gaweye mahonok, ma deyeweye bəse bay”, 49ma piye bo məndeɓe siye i ndo neheye faya ta giye məsler dziye. Ma ndiye wu mənday ada ma siye wu məsay ta ndo məkweye hay. 50Ndo i gay ŋgay ma maweye na, ka həlay nakə faya ma həbiye bay aye ada a sər bay aye. 51Ki yaw na, ma vəleye ɗəretsətseh haladzay, ma həhariye na ndo i məsler niye. Ma kaliye ha a təv i ndo i bəbərek hay. Mə ɗəma na, ta tuwiye tə mahəpəɗe zler eye.»


text: 1Məpe mədzal gər ka Mbəlom na, məsər ha ta deɗek wu neheye faya ka təkakweye ɗəre aye na, ka hutakweye. Kwa taɗə ka ŋgatakway tə ɗəre kway bay bəbay na, ka sərakwa ha ta deɗek andaya. 2Ndo neheye ahəl niye ta dzala ha ka Mbəlom andza niye. Hərwi niye ta yay a gər a Mbəlom. 3Hərwi məpe mədzal gər kway ka Mbəlom na, ka sərakwa ha kwetseh kwetseh Mbəlom a ge wu hay tebiye tə bazlam ŋgay nakə a tsik aye. Andza məgweɗe wu neheye tebiye faya ka ŋgatakweye ka məndzibəra aye na, tə yaw abəra mə wu neheye ɗəre i ndo zezeŋ a ŋgatay bay aye. 4Hərwi məpe mədzal gər ŋgay ka Mbəlom na, Abel a kəɗay wu a Mbəlom a ze ha wu i Kayin nakə a vəlay a Mbəlom aye. Mbəlom ka zambaɗay. A gwaɗ neŋgeye ndo ŋgwalak eye kame ŋgay, hərwi Mbəlom ka təma wu nakə a kəɗay aye. Kwa Abel kə mət bəbay, faya ta tsikakweye labara ŋgay huya hərwi nakə a dzala ha ka Mbəlom aye. 5Hərwi məpe mədzal gər ŋgay ka Mbəlom na, Henok kə mət bay, Mbəlom a zla na a mbəlom. Ndəray kə ŋgatay a Henok sa bay hərwi Mbəlom kə zla na. Bazlam i Mbəlom a gwaɗ na, ahəl nakə Mbəlom kə zla na Henok zuk bay aye na, Henok a yay a gər a Mbəlom. 6Ze mədzal ha ka Mbəlom na, ndəray ma sliye madayay a gər a Mbəlom bay. Ndo nakə a say mahəndzəɗe ka təv i Mbəlom aye mâ dzala ha faya neŋgeye andaya. Mâ sər ha na, neŋgeye faya ma vəlateye magogoy a ndo neheye ta pəliye na aye. 7Hərwi mədzele ha ka Mbəlom na, Nuhu a rəhay ha a gər a bazlam i Mbəlom. Mbəlom kə tsikay kurre ka wu neheye ta giye bo aye kurre. Ndəray kə ŋgatay ɗaɗa a wu niye hay bay, ane tuk na, ka rəhay ha gər a wu nakə Mbəlom a tsikay aye. A lambaɗ kwalalaŋ i yam bagwar eye andza nakə Mbəlom a tsikay aye, a fələkwa a ɗəma ta ndo i gay ŋgay hay tebiye, ta təma Məpe mədzal gər nakə a pa ka Mbəlom aye a ɗa ha mede i siye i ndo hay na, ŋgwalak eye bay hərwi ta pa mədzal gər ka Mbəlom bay. 8Hərwi məpe mədzal gər ŋgay ka Mbəlom na, Abraham a rəhay ha gər a Mbəlom aye, a lətse a ye a gəma nakə Mbəlom a gwaɗ ma vəleye, ma təriye i ŋgay aye. Kwa kə ŋgatay a gəma eye bay bəbay na, ki ye a ɗəma. 9Hərwi məpe mədzal gər ŋgay ka Mbəlom na, a ndza ma gəma nakə Mbəlom a gwaɗ ma vəleye aye. A ndza mə ɗəma na, neŋgeye madurloŋ eye, a ndzawa mə gay nakə ta lambaɗ ta gugumaŋ aye. Hulfe ŋgay Izak ta Zakob nəteye neheye Mbəlom a gwaɗ ma vəlateye gəma niye aye dərmak tə ndzawa mə ɗəma na, mə gay nakə ta lambaɗ ta gugumaŋ aye dərmak. 10Abraham a ge andza niye na, a təkay ɗəre a gəma nakə ma ndziye ɓəŋɓəŋ ma dəɗiye bay aye. Maa ləva ha bo ta gəma niye na, bo i Mbəlom eye ŋgway, maa ɗəzl na, neŋgeye. 11Hərwi məpe mədzal gər ŋgay ka Mbəlom na, Sara kwa neŋgeye guram eye tsɨy bəbay na, kə huta gədaŋ məwe wawa. A sər ha ta deɗek wu nakə Mbəlom a gwaɗ ma vəleye na, ma vəleye. 12Hərwi niye Abraham, neŋgeye guram eye tsɨy kə wa wawa ada wawa i huɗ ŋgay hay ta wa bo haladzay andza wurzla neheye ka magərmbəlom aye ada andza hewiyeŋ mə magayam a pasla bo bay. 13Ndo neheye tebiye tə mət ma məpe mədzal gər ka Mbəlom aye, nəteye na, ta huta wu nakə Mbəlom a gwaɗ ma vəliye bay. Ane tuk na, tə sər wu neheye Mbəlom a gwaɗ ma giye aye na, ma giye bo. Hərwi niye ɗərev tay a ŋgwasa. Tə tsik parakka nəteye na, madurloŋ eye hay, gay tay andaya ka məndzibəra bay. 14Ndo neheye tə tsik andza niye na, tə ɗa ha nəteye faya ta həbiye gəma tay a nəteye. 15Ta dzala ka təv nakə ti yaw abəra mə ɗəma aye bay. Taɗə ta dzala andza niye na, ta pəliye tsəveɗ məme a təv nakə ti yaw abəra mə ɗəma aye. 16Ane tuk na, andza niye bay, ɗuh ta pəla na, təv nakə a ze ha neŋgeye nakə ma dəba aye, andza məgweɗe nakə mə mbəlom aye. Hərwi niye a yay a gər a Mbəlom tâ zalay Mbəlom tay. Andza niye, kə ləvatay ha bo ta gəma. 17Hərwi məpe mədzal gər ŋgay ka Mbəlom na, Abraham a vəlay Izak a Mbəlom. A say a Mbəlom mazəbe ka mədzal gər i Abraham. Hərwi niye a tsətsah faya mâ vəlay Izak. Abraham a təma məge andza niye. Ane tuk na, ɓa Mbəlom kə gwaɗay ma hutiye wu. 18Mbəlom a gwaɗay: «Hulfe yak deɗek eye ma deyeweye na, ma hulfe i wawa yak Izak.» 19Abraham a dzala: «Mbəlom na, gədaŋ ŋgay andaya mələtse ahaya Izak abəra ma mədahaŋ.» Ta deɗek a təra andza Izak kə mət ada kə lətsew abəra ma mədahaŋ. 20Hərwi məpe mədzal gər ŋgay ka Mbəlom na, Izak a pa ŋgama ka Zakob ta Ezayu. A tsik ka wu nakə ma giye bo ta nəteye kame aye. 21Hərwi məpe mədzal gər ŋgay ka Mbəlom na, Zakob ma mətiye na, a pa ŋgama ka wawa i Yusufa hay, nəte ta nəte. A lətse ta doŋgwar, a ɗəslay naha gər a Mbəlom. 22Hərwi məpe mədzal gər ŋgay ka Mbəlom na, Yusufa ma mətiye na, a tsikatay a Israyel hay, a gwaɗatay kame na: «Ka deyumeye abəra mə Ezipt.» Ada aza ta giye ha ta mətasl ŋgay hay kəkay na, kə tsikatay. 23Hərwi məpe mədzal gər tay ka Mbəlom na, bəba i Musa hay ahəl nakə tə wa na Musa aye na, tə ŋgaha na kiye mahkar. Ta zəba faya na, wawa tay a le haladzay. Ta dzədzaray a bazlam i bəy nakə a tsik aye bay. 24Hərwi məpe mədzal gər ŋgay ka Mbəlom na, ahəl nakə Musa a ge gawla aye na, a say ta gwaɗay: «Musa neŋgeye wawa i dem i bəy i Ezipt» na, a say bay. 25A zay ha məse ɗəretsətseh ta ndo i Mbəlom hay tə bəmalə nakə ma ndziye ma məŋgwese tsekweŋ ada ka rəhay gər a Mbəlom bay aye. 26A sər ha, a zay ha ndo hay tâ tsaɗay andza nakə tə tsaɗay a Kəriste aye tə bəmalə nakə ma hutiye zlele i gəma i Ezipt aye. A dzala andza niye na, hərwi faya ma təkay ɗəre a wu nakə Mbəlom a gwaɗ ma vəleye aye. 27Hərwi məpe mədzal gər ŋgay ka Mbəlom na, Musa a ye abəra ma Ezipt. Ka dzədzaray a mevel i bəy bay. Kə ndza ɓəŋɓəŋ andza ma ŋgateye a Mbəlom, ndo nakə ndəray a ŋgatay ɗaɗa tə ɗəre bay aye. 28Hərwi məpe mədzal gər ŋgay ka Mbəlom na, a dazlay a məge magurlom i Pak aye. A gwaɗatay a ndo i Israyel hay tâ gwatsaka bambaz ka məgeɗ tay hərwi ada gawla i Mbəlom ki yaw ma kəɗiye malkwara i wawa hasləka eye i ndo i Ezipt hay na, mâ kəɗ malkwara tay hasləka eye hay bay. 29Hərwi məpe mədzal gər tay ka Mbəlom na, Israyel hay tə tas abəra mə Bəlay Ndozza eye. Ahəl nakə ndo i Ezipt hay a satay mətese dərmak aye na, bəlay a ma ka bo a həl tay ha tebiye. 30Hərwi məpe mədzal gər i Israyel hay ka Mbəlom na, zleɗ i gəma i Zeriko a mbəzl. Ndo i Israyel hay tə tawa na gəma niye məhəne məkwa matasəla eye na, zleɗ niye a mbəzl. 31Hərwi məpe mədzal gər ŋgay ka Mbəlom na, Rahab ŋgwas nakə a gawa madama, ta kəɗ na bay andza ndo i Zeriko neheye ta rəhay gər a Mbəlom təbey aye hərwi ka təma tay ha Israyel neheye ti ye mata zəbaw Zeriko ta məkal aye. 32Na tsikiye na, sa mey? Həlay eye a sla mətsikakum ka gər i Zedeyoŋ, Barak, Somsoŋ, Zefte, Davit, Samuyel ada ta ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom na, həlay eye andaya bay. 33Nəteye dərmak, hərwi məpe mədzal gər tay ka Mbəlom na, tə ge vəram ta gəma siye hay, ada ta sla ka gəma niye hay aye. Ta ge wu nakə deɗek eye, ta huta wu nakə Mbəlom a gwaɗ ma vəlateye aye, ta dərəzlay ka bazlam a zɨl hay hərwi ada tâ gatay wuray bay. 34Ta mbata ha ako nakə faya ma fəkiye ta gədaŋ haladzay aye. Ahəl nakə a satay a ndo hay məkəɗe tay ha ta maslalam aye na, ta təma fataya abəra. Ta ge bəle, ane tuk na, Mbəlom kə vəlatay gədaŋ. Nəteye slagama eye hay, ta həhar sidzew i bərakəzaŋ hay. 35Ŋgwas hay ta ŋgatatay a ndo tay neheye tə mət aye sa, nəteye ta sifa aye. Ndo siye hay tə satay ɗəretsətseh. Haɓe ta gwaɗ nəmaa gəriye ha məpay bəzay a Mbəlom. Ane tuk na, a satay mətəme bay, a satay məməte mə ɗəretsətseh hərwi ada Mbəlom mâ lətsa tay ahaya abəra ma mədahaŋ ada tâ huta sifa ŋgwalak eye a ze nakay. 36Ndo siye hay sa na, tə ŋgwasa fataya, tə ndaɓa tay ha ta mandalaɓa, tə dzawa tay ha tə tsalalaw, ta dərəzl tay ha a gay i daŋgay. Andza niye, ta səmay naha ɓəŋɓəŋ. 37Siye i ndo mekeleŋ eye hay tə kəɗ tay ha tə kwar. Siye hay ta ɗəs tay ha ka bo abəra morkotsok. Siye hay tə kəɗ tay ha ta maslalam. Siye hay gay tay andaya bay, ta dzədzawa so, nəteye mətawak eye hay. Tə pawa ka bo mbal i təɓaŋ hay ta məkwets i wak hay. Ndo hay ta hərawatay ha, tə gawatay ɗəretsətseh. 38Ta dzədzawa mə makulkwandah, ada mə mahəmba hay, tə hənawa ma lar hay ada ma bəɗ hay. Ndo neheye na, ta ye ka bo ta məndzibəra nakay bay. 39Ndo neheye tebiye nəteye ta pa mədzal gər ka Mbəlom ada andza niye nəteye tə yay a gər a Mbəlom. Kwa andza niye bəbay na, ta huta wu nakə Mbəlom a gwaɗ ma vəlateye a ndo hay aye bay, 40hərwi Mbəlom kə dzala ada kə pa hərwi kway wu ŋgwalak eye a ze i siye i ndo neheye tə huta aye. A say a Mbəlom tâ təra ŋgwalak eye ka bo dziye tə nəkway.


text: 1Ma daba'əkii, Yeesu a maɗə, ca dzə ka vəra ka vəra, ca dzə də waaza Ŋunyi Habara agyanə ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə. Kə nyi'u lyawarənaakii pu'u aji bəra'i tə ci. 2Kə nyi'u hara makinə tə ci əsə ətə mbəɗəpaagi ci də tii acii ginaaji da bwanea. Waatoo, Mariyaama Magədalina ətə lyakagi Yeesu ginaajiinə məɗəfə ashitə, 3Yawana, minə ŋga Kuza. Ma ŋgurii, ci nə kadala ŋga yi ŋga ŋwaŋwə Hirudusə. Suzana da hara makinə ɓəzəkii. Ma tii pata, kə cakə tii tə i Yeesu də gənatii. 4Ma saa'ikii, kə ma'ya ənji asəkə vəranyinə patə, təya shi aaɓii Yeesu. Makə dzii daɓaala də na, wata Yeesu a ndzaŋə waɓənə ka tii də ɗa misaali, əŋki ci: 5“Tə'i əndə gi aasəkə rə ka giirə slikərənə. Ma ca giirə, hara slikərənə a kwaala ahada rəgwa, ənjə a wiigi'i anəkii. Əginyinə əsa, təya shi, təya ɗəmətə. 6Hariinəkii əsə a kwaala ama pasla, ca givagi, ca huurəgi, makə pooshi marəɓə hanyinə. 7Harii slikərənə əsə, təya kwaala aagi dəha. Gərənə nə tii kyakya'ə da dəha. Dəhəkii a pa'aanə ka səkəŋwa. 8Ma harakii, kə kwaalii tii anə ŋunyi hanyinə. Təya dəvə, təya gərə, təya əji hi'wa. Taa ŋgutə patə, kə vii ci ŋunyi cifanə gya'a gya'a.” Makə uudəpaa Yeesu waɓəətsa, wata ca wazəgi də ŋgeerənə, əŋki ci, “Ma əndətə da liminə ŋga fanə, wa ca fa.” 9Ma daba'əkii lyawarənə ŋga Yeesu a ləgwa ka ci, əŋki tii, “Mi mwayi misaalitsə ɓaariina?” 10Əŋki Yeesu ka tii, “Ma unə kamə, koonə vii Əntaŋfə rəgwa ŋga shii ma'umbee uushi'inə ŋga ŋwaŋuunaakii. Amma, ma hara ənja, see də misaali fanətii; kaa təya tsaamə, amma paa tii ka neenə; kaa təya kapaa liminətii, amma paa tii ka paaratəginə.” 11“Wiinə səndə mwayi misaalitsə ɓaariinə: ma slikərəətsa, kə ndzaa ci makə waɓənə ŋga Əntaŋfə. 12Ma slikərəətə kwaalii ahada rəgwa, tii nə ənjitə ca fa waɓənə ŋga Əntaŋfə. Wata Seetanə a shi, ca ɗəməgi waɓəətə a ədzəmətii, acii ga təya vii gooŋga ka Əntaŋfə kaa təya upaa luupaanə. 13Ma slikərəətə kwaalii ama pasla əsə, tii nə ənjitə ca fa waɓənə ŋga Əntaŋfə, təya luu də mooɗasəka. Amma pooshi waɓənəkii əji slərəginə a ədzəmətii. Ci ɗii paa tii ka ta'avənə agi nə'unə. Maɗa kə upaa ŋgəra'wə tə tii, təya bwasee. 14Ma slikərəətə kwaalii aagi dəha, tii nə ənjitə ca fa waɓənə ŋga Əntaŋfə. Amma ma agi ndzaanatii, ka kavənə nə tii natii nə ka buurə uushi'inə kama kama, təya suuna gəna, təya alə sətə ca kaɗeesəkə ka tii. Pooshi ŋunyi uushi ci təya mbee ka ɗatənə. 15Ma slikərəətə kwaalii anə ŋunyi hanyinə, tii nə ənjitə ca fa waɓənə ŋga Əntaŋfə, təya kəsəpaa təŋə təŋə də ədzəmə rəŋwə, təya ndzaanə də sə'watənə, təya ɗa ŋunyi uushi ətə ca nafa.” 16“Pooshi əndə ca kavə gunə aasəkə garəkuwa ka umbətənə də ɗəva taa ka kapaanə atsa ədərə əsə. Amma ka kapaanə nə ənji garəkuwa ka madzəgamə ha, ka ənjitə ca dəəmə aa kumu a nee ka ha camə. 17Taa mi patə ɗii ma'umbeekii kadə na shigi aa babara. Ma sətə pooshi ənji shii, kadə nə ənjə a shii, kadə na shigi aa babara əsə. 18“Ɗamə haŋkala agyanə fanə goonə! Acii ma əndətə da kuɗəpəshinə ŋga paaratə də sətə cii kəya fa, ka ci tsakənə ənji paaratəginə. Amma ma əndətə pooshi kavə nəkii davə, taa ətə gi'u agi hiimaakii maa, ka luuginə nə ənji.” 19Ma daba'əkii, kə shi i məci Yeesu da ndzəkəŋushi'inəkii kaa təya nee ka ci. Amma kə təkuree tii ka mbu'unə aaɓiikii, pooshi rəgwa acii daɓaala. 20Wata ənjə a ba ka Yeesu, “Watiitsə i muu tii da ndzəkəŋushi'inəku agyə, kə mwayi tii neenə ka hə.” 21Amma wata əŋki Yeesu ka tii, “Ənjitə ca fa waɓənə ŋga Əntaŋfə, təya slənətə sətə bii ci, tii nə yaayi da ndzəkəŋushi'inəki.” 22Ma ka əndə'i uusəra, kə ndərəvə Yeesu da lyawarənaakii aasəkə kumbawalə. Əŋki ci ka tii, “Taŋəgyaamə aa taŋəgi uunəva.” Təya maɗə, təya palə. 23Ma təya dzə də taŋənə də kumbawalə, Yeesu a tsəfə ŋunyinaakii. Wata mandalə məɗə a ndzaŋə kyanə anə uunəva. Ma təya nee, nanə nə ma'inə aasəkə kumbawala kaa təya za. 24Wata təya əntsahətə aaɓii Yeesu, təya maɗee ka ci, əŋki tii ka ci: “Daada, Daada, wanaamə ka zanə.” Yeesu a vəɗəhə, ca la ŋguruunə ka məɗə da ka ma'iitə ca mbuɗə aadəgyə aadəgyə. Wata shakətə təya ənəgi, təya dədəkə kyakya'ə. 25Əŋki Yeesu ka lyawarənaakii, “Pooshi ma'ə vii gooŋga goonə kuna?” Amma, ma təya, kə ŋgwaləgi tii. Kə ɗii ka tii ka sə ŋga hurəshishinə əsə. Təya laagwashi ahadatii, “Wu saŋə nə əndəna? Taa məɗə da ma'inə maa, agi waɓənə nə ci ka tii, təya fa tə ci.” 26Makə taŋəgi Yeesu da lyawarənaakii aa taŋəgi uunəvə ŋga Galili, waatoo aanə hanyinə ŋga ənji Gyarəgasinə, 27jimagərənaakii asəkə kumbawala, wata təya guŋəgərə da əndə'i əndə vəranəkii da ginaajiinə ashikii. Kə uugi baanə laŋə makə tikə ci da kəjeerənə əsə. Paa ci ka ndzaanə asii. Amma ahada gu'u ənji nə ndzaanaakii. 28Neenaakii ka Yeesu, wata ca ka vurənə, ca shi, ca kulagi akəŋwaciikii, ca ŋgəree ka uurakii, əŋki ci, “Yeesu Uuzənə ŋga Əntaŋfə Əndə məghərəvənə, mi cii kwa alə ashiki kwa? Tuutəta'ə! Ga ha ciɓə də nyi.” 29Ma bii ci ha'a, acii kə bii Yeesu ka ginaajitə kaa ca dzəgi. Ma ginaajikəya, kə nji kəya kəəsə tə əndəkii ŋgaaŋga'ə. Acii ha'ə, mapa'əkii nji əndətə a ndzaanə da i mahyakahyaka'ə aciikii da asəɗəkii. Amma, patə da ha'ə ca dzə də ɓwaatəginə. Ginaajikii a kagi tə ci aagi bilinə. 30Wata Yeesu a ləgwa ka ci, əŋki ci, “Iitə nə ləməkwa?” Əŋki ci, “Ma ləməkya, Ɓəzəkii.” Ma bii ci ha'a, acii ɓəzəkii nə ginaajinyiitə dzii də nə ashikii. 31Wata ginaajinyiitə a dza ciinə ka Yeesu, acii ga ca bii ka tii dzənə aasəkə makurəŋə gu'u ŋga zanə. 32Ma dava, tə'i gəranə ŋga dagəliinə ca alə zəmatii ashi ɗaŋgəra. Wata ginaajinyiitə a kədii acii Yeesu kaa ca vii ka tii rəgwa ŋga dzəgərənə aashi dagəliita. Wata Yeesu a vii ka tii rəgwakii. 33Təya shigi ashi əndəta, təya dzə, təya dzəgərə aashi dagəliita. Wata dagəliitə a hwayagərə, təya kwaalagərə aagi uunəva, təya zagi davə patə. 34Makə nee magəriinə ŋga dagəliitə ka sətə ɗii, təya huyipaa, təya kərə makii aasəkə vəranə da aanə hanyinəkii patə. 35Makə fii ənjita, wata təya shigi ka tsaamə sətə ɗii. Təya mbu'yagərə aaɓii Yeesu, təya lapaa əndətə dzəgi ginaajinyiitə ashikii dasə a panə aɓiikii. Da i kəjeerənə ashikii nə ci, kə ənya haŋkalaakii. Wata təya ŋgwaləgi. 36Ma ənjitə nee də ginətii makə sətə mbə'i əndə ginaajita, kə jigunyi tii ka ənjitə shi daba'a. 37Wata ənjinyiitə anə hanyinə ŋga Gyarəgasinə patə a ba ka Yeesu, wa ca dzəgi ka tii anə hanyinatii, acii kə ŋgwali tii ka shaŋə. Wata Yeesu a ndərə kumbawalə ka palənə saakii. 38Wata əndətə dzəgi ginaajitə ashikii a kədii acii Yeesu kaa ca dzə atsakii. Amma pooshi Yeesu luuvə ka ci, əŋki ci ka ca, 39“Ənuu saaku aasii. Duu dzəgunəgi ka ənji sətə ɗii Əntaŋfə ka putaaku.” Palənə nə əndəta, ca dzə də baaba ka ənji patə asəkə vəranə sətə ɗii Yeesu ka putaakii. 40Ənyanə ŋga Yeesu, kə liwə ənji tə ci ŋgaaŋga'ə, acii agi gəranə tə ci nji tii patə. 41Tə'i əndə'i əndə ətə ɗii ləməkii Jayirusə. Ma ca, gawə nə ci asəkə kuvə də'wa davə də vəra. Kə shi ci aaɓii Yeesu, ca gərə'waanə atsaa səɗəkii, ca dza ka ci ciinə kaa ca dzə aa hakii aasii. 42Acii tə'i uuzənaakii rəŋwə, uncitə minəkii. Kə ɗii fəzatə taa pu'u aji bəra'i. Pooshi labaɗatə, də ma də ma ha'ə nə ki. Ma Yeesu a dzə aa ha əndəta, kə tsəkuyi ənji ŋgaaŋga'ə anəkii. Pooshi rəgwa ŋga zə'uginaakii acii ənja. 43Tə'i əndə'i minə agi ənjita, ciɓee bwanea ka ki fəzə pu'u aji bəra'i. Uushi'inə nja ɗa tə ki. Kə zamagi ki də gənatə patə ka ənji kuzhikinə, amma pooshi əndə mbee ka mbəɗəpaanə də ki. 44Wata kya əntsahətə aaɓii Yeesu da ba'akii, kya təɓətə kəjeerənaakii. Pii wata kə dzəgi bwaneatə ashitə. 45Əŋki Yeesu, “Wu daa uree ka nya?” Əŋki patənə ŋga ənji ka ci, əntaa tii. Əŋki Piita ka ci, “Daadə, laŋə nə ənji aɓiiku, pooshi ha ŋga zə'uginə.” 46Əŋki Yeesu, “Amma tə'i əndə uree ka nyi, acii kə fii nyi tə'i baawəɗa shigi ashiki.” 47Makə nee miitə kə puki ba'atə, wata kya shi. Shishinətə a dzə də udzənə acii ŋgwalənə. Kya gərə'waanə akəŋwacii Yeesu, kya ndzaŋə dzəgunənə ka ci akəŋwacii ənji patə taa ka mi uree ki ka ci, i makə sətə upaa ki mbəɗənə pii əsə. 48Wata əŋki Yeesu ka ki, “Uuzənaakya, kə mbə'i hə putə ŋga gi'inaaku tə nyi. Duu agi jamənə.” 49Daga Yeesu ma'ə ma'uudəpaamə waɓənə ha'ə, kə mbu'ya əndə yi ŋga Jayirusə. Əŋki əndətə ka Jayirusə, “Kə uudee uuzəətə ka na. Ga ha ənvutə tə maləmə ma'ə.” 50Amma, makə fii Yeesu ha'ə, wata əŋki ci ka Jayirusə, “Ga ha ŋgwalə. Vii gooŋga ka Əntaŋfə, ka mbəɗənə nə uuzənaaku.” 51Makə mbu'i Yeesu aa ha Jayirusə, makapaamə ci rəgwa taa ka wu ka dəməgərənə atsakii maɗaamə ka i Piita, da Yoohana, da Yakubu da ka i dii uuzəətə da məci. 52Ənji patə davə asii, ka tuunə, təya ŋgəərə ma. Wata əŋki Yeesu ka ənji, “Goona tuu. Ma uuzəətsa, əntaa əntənə əŋki ki, amma ŋunyinə cifə ki.” 53Wata təya ŋusəgi tə ci acii kə shii tii, kə əŋki uuzəətə tanyi. 54Amma wata Yeesu a kəsətə tə uuzəətə ka ciinə, ca ba ka ki də ŋgeerənə, “Əndzəgəna, maɗətə!” 55Wata kə ənyatə əpinə ama uuzəəta. Kya maɗətə pii. Wata əŋki Yeesu, wa ənjə a vii ka ki zəma. 56Ma sətsa, kə ɗii ka sə ŋga hurəshishinə ka i dii da məci uuzəətə ka shaŋə. Amma Yeesu a ba ka tii, ga təya bapaa sətə ɗii taa ka wu.


text: 1Mi Jakɨ, kɨ nje kɨlə ɓəə lə Luwə əi kɨ Ɓaɓe Jəju Kɨrɨsɨ, ə m-ndangɨ makɨtɨbɨ kɨn madɨ səi gɨn ka lə Isɨrayəl kɨ dɔgɨ gɨde e joo kɨ ɨsanəi-naa dɔnangɨ tɨ kɨ tae ba. Nḛ kɨ dɔsa̰y m-uwə jisi. 2NGakom je, lokɨ nḛ na je kɨ dangɨ dangɨ tḛḛi dɔsi tɨ nɨngə, majɨ kadɨ ɨrai rɔnəl ngay dɔ tɨ. 3Tadɔ səi je wa ɨgəri ɓətɨ, lokɨ kadɨ-me Luwə ləsi, tɔge ɨtə tɔgɨ nḛ na je kɨn nɨngə, a ra kadɨ uwəi tɔgɨsi ba. 4Nɨngə majɨ kadɨ kuwə tɔgɨ ba ləsi, tɔl tane majɨ, mba kadɨ səi dɨje kɨ kasɨ-naa bərəre, kadɨ nḛ kɨ majal ɨlə ɓal rɔsi tɨ al, taa kadɨ nḛ kare ka du səsi al tɔ. 5Re dəw kare dansi tɨ, kəm-kədɨ du-e nɨngə, kadɨ kɔy Luwə, ə Luwə a ade. Tadɔ Luwə e nje kadɨ dɨje pətɨ nḛ kare kɨ no̰o̰, kɨ me-nda, kɨ kanjɨ ndɔr mbi dəw. 6Nɨngə kadɨ dəwe kɨn kɔy kɨ me joo al, nə kɨ kadɨ-me taa. Tadɔ dəw kɨ nje me joo, to tə pulum man, kɨ nəl un-e, ɨsɨ aw sie kɨ yo je kɨ nḛ je be. 7Kadɨ dəw kɨ be kɨn gər mene tɨ, təkɨ a ɨngə nḛ madɨ kare rɔ Luwə tɨ al. 8Tadɔ e nje me joo, gər rəbɨ nḛ rane al. 9Majɨ kadɨ ḭ ngokom kɨ nje kadɨ-me kɨ ḭ nje ndoo, ɨra rɔnəl dɔ kun tɨ kɨ Luwə un dɔi taa. 10Be tɔ ə, kadɨ ḭ nje kadɨ-me kɨ ḭ nje nḛ kɨngə, ɨra rɔnəl dɔ sɔl tɨ kɨ Luwə sɔl dɔi tɔ. Tadɔ nje nḛ kɨngə a jɔre tə putɨ kam be. 11Lokɨ kadɨ ɔsɨ kɨ tɔgɨne nɨngə, kam ndole, pute jɔre adɨ majɨ lie goto, be tɔ ə nje nḛ kɨngə a goto-n ta nḛ je tɨ lie kɨ ɨsɨ ra. 12Dəw kɨ uwə tɔgɨne ba me nḛ na tɨ, e nje rɔnəl. Tadɔ lokɨ dum dɔ nḛ na je pətɨ nɨngə, a ɨngə jɔgɨ kajɨ kɨ Luwə un mɨndɨne kadɨ n-adɨ dɨje kɨ ndɨgi-e. 13Lokɨ nḛ na tḛḛ dɔ dəw tɨ nɨngə, kadɨ ə nə: «E Luwə ə na-m al, tadɔ majal asɨ na Luwə al, taa Luwə wa a na dəw al tɔ.» 14Təkɨ nḛ na tḛḛ dɔ dəw tɨ nɨngə, e kəm-nda lie e wa ə əde, ɔr-e aw sie me tɨ. 15NGata nɨngə kəm-nda ḭ səm təkɨ dəne ḭ səm be, ɓa ojɨ majal, nga nɨngə lokɨ majal tɔgɨ gangɨ ɓa tḛḛ koy. 16NGakom je kɨ njé ndɨgɨ ləm, kadɨ ədi rɔsi kɨ ta je kɨ ngom, al. 17Nḛ kadɨ kɨ majɨ kɨ kadɨ-kare kɨ asɨ-naa, ḭḭ rɔ Luwə tɨ kɨ nje ra kunjɨ je kɨ dɔra̰ tɨ. Luwə mbəl rɔne al, taa kəm ndɨle a yətɨ rɔne, təkɨ kəm ndɨl a yətɨ-n rɔne kɨ go kadɨ be kɨn al tɔ. 18E kɨ go me ndɨgɨ lie wa, ə ojɨ-n-je kojɨ kɨ sɨgɨ kɨ ta kɨ rɔjetɨ. Ojɨ-je kojɨ kɨ sɨgɨ mba kadɨ j-əi nḛ kɨndə je kɨ dɔsa̰y dan nḛ kɨndə je tɨ lie. 19NGakom je kɨ njé ndɨgɨ ləm, kadɨ oi ta kɨ m-a m-əl səsi kam majɨ: kadɨ dəw ḭ langɨsi oo dɔ ta, nə kadɨ əl ta kalangɨ al, taa ra wongɨ kalangɨ al tɔ. 20Tadɔ wongɨ lə dəw a ra nḛ kɨ dana no̰ Luwə tɨ al. 21Gɨn nḛ kɨn ə, kadɨ ɨmbati nḛ ra je kɨ to njḛ, kɨ kɨlə ra je kɨ majal al dɔ, kɨ re kɨ go me ndul. Nɨngə ɨtaai ta lə Luwə kɨ dɨbɨ mesi tɨ, kɨ dɔ kɨ sɔl lɔm, tadɔ e ta kɨ asɨ kajɨ səsi. 22Ta lə Luwə kɨn kadɨ oy mbisi tɨ par al, nə kadɨ oy ɓa ɨtəli rɔsi go tɨ taa. Lokɨ ɨsi ta koo dɔ tɨ tə koo par nɨngə, e kədɨ ə ɨsi ədi rɔsi səi wa. 23Tadɔ re dəw oo dɔ ta, ə ra go tɨ al nɨngə, to tə dəw kɨ go̰ ta kəmne me kɔtɨrongɨ tɨ be. 24Lokɨ go̰ rɔne ə ɔtɨ aw nɨngə, ta naa tɨ no̰o̰ par ə me oy dɔ rɔe tɨ kɨ kəte oo. 25Nə dəw kɨ ndər gɨn ndu-kun lə Luwə kɨ asɨ naa bərəre kɨ taa-je ɨlə-je taa, kɨ ɨsɨ uwə rɔne ba me tɨ, ɓɨ ra rɔnəl dɔ ko dɔe tɨ par, adɨ me oy dɔ tɨ al, nə ra go tɨ, dəwe kɨn a ɨngə majɨ-kur me kɨlə tɨ pətɨ kɨ a ra. 26Lokɨ dəw madɨ oo rɔne tə nje kun go Luwə, nə asɨ kuwə ndonne gɨn tɔgɨne tɨ al nɨngə, ɨsɨ ədɨ rɔne tə kədɨ, kun go Luwə lie e nḛ kɨ kəme goto. 27M-əl səsi kadɨ ɨgəri təkɨ kun go Luwə kɨ majɨ kɨ kɨ rɔjetɨ kɨ Luwə kɨ Bawje ndɨgɨ, e koo go ngan kal je kɨ njé ngaw koy je me ko̰ je tɨ, kɨ ɨsɨ tḛḛ dɔde tɨ, kɨ kɔsɨ rɔ ngərəngɨ kadɨ nḛ je tɨ kɨ to njḛ kɨ dɔnangɨ tɨ ne.


text: 1Go nḛ je tɨ kɨn ɓa, m-o dɔ ndu kɨ ɓa tə ndu kosɨ dɨje kɨ ngay be dɔra̰ tɨ ə nə: «Aleluya! Kajɨ, kɨ tɔɓa, kɨ tɔgɨ e ya̰ Luwə ləje. 2Ta kɨ gangɨ lie e ta kɨ gangɨ kɨ rɔjetɨ, e ta kɨ gangɨ kɨ dana, tadɔ gangɨ ta dɔ kaya dəne tɨ kɨ tujɨ lo kɨ dɔnangɨ tɨ ne kɨ kaya kɨ ra ləne. Luwə ade ɨgə kɨrə tɔl kɨ tɔl ɓəə kɨlə je lie.» 3Nɨngə təli əli ɓəy əi nə: «Aleluya! Tɔjɨ kɨ dɔ Ɓaɓe tɨ! Sa por ɓe bo su kɨ dɔ ɓal je, kɨ dɔ ɓal je!» 4NGatɔgɨ je kɨ kutɨ joo gɨde sɔ, kɨ nḛ je kɨ njé kɨsɨ kəm kɨ sɔ, ɔsi məkəsɨde nangɨ no̰ Luwə tɨ kɨ NJe kɨsɨ dɔ kɨmbər ngar tɨ, ɔsi kure, nɨngə əli əi nə: «Amen! Aleluya! Tɔjɨ kɨ dɔ Ɓaɓe tɨ!» 5Go tɨ, m-o ndu ta madɨ ḭ kɨ dɔ kɨmbər ngar tɨ be əl ə nə: «Ɨləi tɔjɨ dɔ Luwə tɨ ləje, səi pətɨ kɨ səi ɓəə kɨlə je lie, səi kɨ səi njé ɓəl-e je, səi ngan je kɨ dɨje kɨ tɔgɨ.» 6Nɨngə m-o dɔ ndu kɨ ɓa tə ndu kosɨ dɨje kɨ ngay be. NDu ka kɨn ɓa tə ka man ba kɨ ɨsɨ lo be, taa ɓa tə ka ndangɨ ndi kɨ ɓa kɨ tɔgɨne ngay kam be tɔ, ə nə: «Aleluya! Ɨləi tɔjɨ dɔ Ɓaɓe tɨ, tadɔ Luwə ləje kɨ NJe tɔgɨ pətɨ ɨndə ngɨrə ko̰ɓe ləne. 7Adɨ jɨ rai rɔnəl, jɨ tɨləi kole ə j-ɨləi tɔjɨ dɔe tɨ, tadɔ dɔkagɨlo taa-naa lə NGon batɨ re ngata, nɨngə dəne lie ka ɨsɨ dɔ njane tɨ tɔ. 8Adi-e kɨbɨ kɨ ndole ngay kɨ rai kɨ kulə lḛ.» Kɨbɨ lḛ kɨ əli tae, tɔjɨ kɨlə ra je kɨ dana lə dɨje lə Luwə. 9Malayka kare əl-m ə nə: «Ɨndangɨ ta ə nə: NJé je kɨ ɓari-de lo taa-naa tɨ lə NGon batɨ əi njé rɔnəl je.» Nɨngə ɨlə tɨ ɓəy ə nə: «E kɨn ə e ta je kɨ rɔjetɨ lə Luwə.» 10M-osɨ nangɨ njae tɨ kadɨ m-ɔsɨ kure, nə əl-m ə nə: «O rɔi kadɨ ɨra nḛ kɨn! Mi ɓəə kɨlə tə ḭ je kɨ ngako̰i je kɨ ai dɔ njade tɨ me nḛ kɨ rɔjetɨ kɨ Kɨrɨsɨ tḛḛ kɨ dɔe, kɨn be tɔ. E Luwə ə sɔbɨ kadɨ ɔsɨ kure!» Tadɔ nḛ kɨ rɔjetɨ kɨ Kɨrɨsɨ tḛḛ kɨ dɔe kɨn ə, adɨ dɨje kosɨ əli ta kɨ ta Luwə tɨ. 11Go tɨ, m-o dɔra̰ tḛḛ tane, nɨngə sɨndə kɨ nda ə tḛḛ a. Dəw kɨ nje kale, tɔe nə NJe ka dana nɨm, Dəw kɨ rɔjetɨ nɨm. E NJe gangɨ ta, kɨ NJe rɔ rɔ kɨ dana. 12Ka kəme je tḛḛi por bɨlɨm bɨlɨm, nɨngə nḛ je kɨ ndole ndole ɨsɨ dɔe tɨ ngay tə jɔgɨ kɔsɨ-gon, taa tɔ kɨ ndangi dɔe tɨ e tɔ kɨ e kɨ karne ba par ə gər tɔ. 13Ɔ kɨbɨ ngal kɨ məsɨ rosɨ, nɨngə tɔe nə «Ta lə Luwə.» 14Asɨgar je kɨ dɔra̰ tɨ uni goe, ɨsi dɔ sɨndə je tɨ kɨ nda, nɨngə ɔi kɨbɨ lḛ kɨ nda, kɨ nḛ kɨ majal ɔde al. 15Kɨyə kasɨgar kɨ tae atɨ soy soy, kɨ sɔbɨ dɔ tɨgə-n gɨn ɓe je kɨ dangɨ dangɨ tḛḛ tae tɨ. O̰ ɓe dɔ dɨje tɨ kɨ dɔnangɨ tɨ ne kɨ tɔgɨ kɨ nga̰ tə gɨndɨ be. NJɨyə dɔ nju tɨ, tal-e mbasɨ mbasɨ me ɓe mbore kandɨ nju tɨ, kɨ kasɨ wongɨ lə Luwə kɨ NJe tɔgɨ pətɨ e me tɨ. 16NDangi tɔ kare kɨbɨ tɨ lie nɨm, njae tɨ nɨm əi nə: «NGar lə ngar je, Ɓaɓe lə ɓaɓe je.» 17Go tɨ, m-o malayka kare a taa me kadɨ tɨ. Un ndune kɨ taa kɨ tɔgɨne, əl yəl je pətɨ kɨ ɨsɨ nali dan nəl tɨ sa̰y ə nə: «Ɨrəi, ɨkawi-naa kɨ mbata nḛ kuso kɨ bo lə Luwə! 18Ɨrəi usoi da ngar je, kɨ da kɨ bo je lə asɨgar je, kɨ da asɨgar je wa, kɨ da sɨndə je kɨ njé kal-de je, da dɨje pətɨ, dɨje kɨ kare je, kɨ ɓəə je, ngan je, kɨ dɨje kɨ tɔgɨ je.» 19Go tɨ, m-o da kɨ m-əl ta lie kəte, kɨ ngar je kɨ dɔnangɨ tɨ ne, kɨ asɨgar je ləde, kawi-naa mba kadɨ rɔi kɨ nje kɨsɨ dɔ sɨndə tɨ əi kɨ asɨgar je ləne. 20Lo kɨn tɨ, uwəi da ka kɨn dangay tɨ, naa tɨ kɨ nje ngom kɨ nje kəl kə nə n-e nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ. NJe ngom kɨ nje kəl kə nə n-e nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ kɨ ra nḛ kɔjɨ je ləne ta kəm da tɨ, ɓukɨ-n dɨje kɨ njé kaw kɨ ndajɨ lə da rɔde tɨ nɨm, ɔsi məkəsɨde nangɨ no̰ kagɨ yo tɨ lie nɨm, wale. Uwəi-de, ɓuki-de joo pu kəm ba me dɨlə por tɨ, kɨ e por nḛ kɨ nje ko̰ rɨgɨ rɨgɨ. 21Kɨyə kasɨgar kɨ tḛḛ ta nje kɨsɨ dɔ sɨndə tɨ tɔl asɨgar je ləde pətɨ, adɨ yəl je pətɨ usoi dade ndani.


text: 1Pat wuray na, Yesu a zalatay a gawla ŋgay hay kuro gər eye sulo, a hayatay gər. A vəlatay gədaŋ ta məzlaɓ ka mahəhere fakalaw hay abəra ka ndo hay tebiye ada məmbəle tay ha abəra ma ɗəvats tay hay. 2Ma sləriye tay ha na, mata ɗa ha Bəy i Mbəlom ada məmbəle tay ha ndo hay. 3A tsikatay me a zləm, a gwaɗatay: «Ka deyumeye na, kâ zlum wuray a həlay bay tebiye. Kwa sakwal, kwa gwezem, kwa wu mənday, kwa suloy ada kwa way mâ zla petekeɗ i məkelkabo sulo bay. 4Ka ndislum a gəma nakə ka deyumeye a ɗəma aye na, ndzum mə gay nakə ta təma kurom tə məŋgwese aye. Kâ yum kurom abəra mə gay niye bəse tsa bay. Ndzum mə ɗəma hus a pat nakə ka deyumeye a gəma mekeleŋ eye. 5Ada ma gəma nakə ta wuɗa matəme kurom təbey aye na, dum abəra ma gəma tay. Ahəl nakə nəkurom ka tsəveɗ mazlambar ka gərumeye ha tsəveɗ i gəma niye na, tətəkum ha bətekwew i gəma tay abəra ka sik kurom hay. Niye na, ta səriye ha ta təma kurom bay.» 6Yesu a ndəvatay ha bazlam ŋgay niye na, tə həl bo ti ye tuk. Ti ye na, ta həhal ma gəma hay tebiye. Tə ɗa ha Labara Ŋgwalak eye. Tə mbəl tay ha ndo i ɗəvats hay kwa məŋgay məŋgay. 7Azlakwa bay, Herod neŋgeye bəy ka dala i Galile, a tsəne wu nakə faya ma giye bo aye na, a vəlay mədzal gər haladzay. Hərwi ndo hay tə gwaɗ: «Yuhana madzəhuɓe ndo a yam kə mbəlaw abəra ma mədahaŋ.» 8Siye hay tə gwaɗ: «Ma giye maa yaw na, Eliya.» Siye hay tə gwaɗ sa: «Neŋgeye na, ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom nəte mə walaŋ i ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom niye hay ahəl niye a lətsew abəra ma mədahaŋ.» 9Ane tuk na, Herod a gwaɗ: «Yuhana na, maa ɗəs faya abəra gər na, neŋ. Ada ndo nakay na tsəne ndo hay faya ta tsikiye faya na, way?» Tsa na, a pəla tsəveɗ məŋgatay a Yesu. 10Anəke na, ndo i maslaŋ hay tə maw tuk. Tə maw ka təv i Yesu ta təkəray wu nakə tə gaw aye. Ma dəba aye na, Yesu ta ndo i maslaŋ ŋgay hay ti ye abəra ka təv niye. Ti ye a təv aye andaya bəse ta gəma nakə tə zalay Betesayda aye. 11Ane tuk na, ndo hay ta sər fataya. Tsa na, tə patay bəzay. Yesu a ŋgatatay na, a təma tay ha. A ɗatay ha Bəy i Mbəlom ada a mbəl tay ha ndo i ɗəvats hay. 12Mazlambar huwa faya ma giye na, gawla i Yesu hay ta həndzəɗ ka təv i Yesu. Ti ye naha tə gwaɗay: «Gwaɗatay a ndo neheye na, tâ ye a wuzlahgəma ada a gay i ndo neheye tə mbay naha a wuzlahgəma aye. Tâ ye mata həne mə ɗəma ada mata nde wu mənday bəna, kəkay? Hərwi nəkway anaŋ na, ma təv nakə dəreŋ aye.» 13Ane tuk na, Yesu a gwaɗatay: «Nəkurom eye vəlumatay wu mənday!» Ta mbəɗay faya, tə gwaɗay: «Tapa i makwala andaya na, zlam ada kəlef hay sulo tsa. A saka na, nəmaâ ye mata səkəmaw wu mənday hərwi ndo neheye tebiye ɗaw?» 14Ndo neheye tebiye ka təv i Yesu aye na, hasləka hay ta giye gwezem zlam. Yesu a gwaɗatay a gawla ŋgay hay: «Dum gwaɗumatay a ndo hay tâ ndza ka dala. Tâ ndza bəruk i ndo kuro kuro zlam, kuro kuro zlam.» 15Tsa na, gawla ŋgay hay ta təma wu nakə a tsikatay aye. Ti ye tə tsikatay a ndo niye hay andza niye. Tə ndza bəruk kuro kuro zlam, kuro kuro zlam. 16Tsa na, Yesu a həl tapa i makwala zlam tə kəlef niye hay sulo aye. A zəba ɗəre a mbəlom ada a gay naha sɨsœ a Mbəlom hərwi wu mənday niye. A ŋgəna ha ada a vəlatay a gawla ŋgay hay hərwi ada nəteye dərmak tâ ŋgənatay a ndo hay. 17Gawla i Yesu hay ta ŋgənatay wu mənday niye a ndo hay. Kwa way a nda wu mənday niye ka mərehe. Tə hayay gər a bəmalə nakə a zəkaw aye na, a rah gwaŋ hay kuro gər eye sulo. 18Pat wuray na, Yesu faya ma ɗuwuliye me mahəŋgeye. Gawla ŋgay hay ti ye ka təv ŋgay. Tə ndisl naha na, Yesu a tsətsah fataya, a gwaɗatay: «Ndo hay tə gwaɗ fagaya, neŋ na, way?» 19Ta mbəɗay faya, tə gwaɗay: «Siye hay tə gwaɗ nəkar na, Yuhana madzəhuɓe ndo a yam. Ndo mekeleŋ eye hay tə gwaɗ nəkar na, Eliya. Siye hay tə gwaɗ nəkar na, nəte mə walaŋ i ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom niye hay ahəl niye a lətsew abəra ma mədahaŋ.» 20Yesu a tsətsah fataya, a gwaɗatay: «Ada nəkurom ka gwaɗum i kurom, neŋ na, way?» Tsa na, Piyer a gwaɗay: «Nəkar na, Kəriste, ndo nakə Mbəlom a sləraw aye.» 21Tsa na, Yesu a gatay me, a gwaɗatay: «Kâ ɗumay ha a ndəray bay.» 22A gwaɗatay sa: «Neŋ Wawa i Ndo na, kutoŋ na siye ɗəretsətseh haladzay. Madugula i Yahuda hay, bagwar hay i ndo neheye tə vəlaway wu a Mbəlom aye ta ndo mədzaŋgawa bazlam i Mbəlom mapala eye na, nəteye ta wuɗiye ga bay. Ta kaliye ga ha, ta ta kəɗiye ga. Ane tuk na, na həniye sulo mamahkar eye na, na lətseweye abəra ma mədahaŋ.» 23Tsa na, Yesu a zalatay a ndo hay ta gawla ŋgay hay ka təv ŋgay. A gwaɗatay a nəteye tebiye: «A say a ndoweye məpeŋ bəzay na, mâ gər ha wu nakə a say a ɗərev ŋgay aye. Mâ zla mayako mazləlmbaɗa eye ada mâ peŋ bəzay pat pat. 24Andza niye, ndo nakə a say mətəme ha məsəfəre ŋgay aye na, ma dziye ha ɗuh. Ane tuk na, ndo nakə ma dziye ha məsəfəre ŋgay hərwi ga aye na, ma təmiye ha ɗuh. 25Taɗə ndoweye kə huta zlele i məndzibəra tebiye a neŋgeye, ane tuk na, kə dze ha məsəfəre ŋgay na, ŋgama ŋgay aye na, mey? 26«Taɗə ndoweye ka kərah ga ada kə ɗatay ha bazlam ga a ndo hay bay na, neŋ dərmak na ta kərahiye na. Na ta kərahiye na na, ahəl nakə neŋ Wawa i Ndo na deyeweye ta məzlaɓ ga ada ta məzlaɓ i Bəba Mbəlom ada ta gawla i Mbəlom hay aye.» 27Yesu a gwaɗatay sa: «Sərum ha na, ndo siye hay mə walaŋ kurom neheye anəke kanaŋ aye, nəteye na, ta mətiye zuk bay. Ta ta mətiye na, ta ŋgateye tə ɗəre tay a Bəy i Mbəlom nakə ma ləviye bəy ŋgay ta gədaŋ aye təday.» 28Ma dəba i bazlam ŋgay niye a tsik aye a ndza məhəne tsamahkar na, a zalay a Piyer, a Yuhana, ada a Yakuba, ti ye tə tsal a mahəmba. Ti ye a ɗəma na, mata ɗuwule me. 29Ahəl nakə Yesu faya ma ɗuwuliye me aye na, ɗəre ŋgay a mbəɗa. Petekeɗ ŋgay a mbəɗa herre kuɗekuɗek, a sləɗa haladzay. 30Kwayaŋŋa, ndo hay sulo ti yaw ka təv ŋgay. Nəteye faya ta tsikiye me. Ndoweye niye hay na, Musa ta Eliya. 31Ti yaw na, tə dzaydzay i Mbəlom. Tə tsik ka məsler i Yesu nakə ma ta ndəviye ha ta mədahaŋ ŋgay ma Zerozelem aye. 32Ahəl nakə ndo niye hay sulo aye faya ta tsikiye me ta Yesu aye na, Piyer ta ndo neheye nəteye dziye na, nəteye mandzahəra eye. Ane tuk na, ta pəɗeke abəra ka məndzehəre. Ta pəɗeke na, tə ŋgatay a dzaydzay i Yesu ada tə ndo niye hay sulo malətsa eye hay ka təv i Yesu aye. 33Ka təv nakə ndo niye hay ta diye wu tay abəra ka təv i Yesu aye na, Piyer a gwaɗay a Yesu: «Bəy ga! Lele na, ndzakwa kanaŋ. Nəmaa kəruwakumeye madzawadzawa mahkar, nəte i yak, nəte i Musa ada nəte i Eliya.» Piyer a tsik andza niye na, a sər wu nakə ma tsikiye bay. 34Ahəl nakə faya ma tsikiye andza niye na, pazlay a mbəzlaw a dərəzl tay ha dezəgələm. Gawla i Yesu niye hay mahkar eye tə ŋgatay a pazlay niye a dərəzl tay ha aye na, ta dzədzar haladzay. 35Ma pazlay niye na, mətsike me a tsənew abəra mə ɗəma, a gwaɗ: «Nakay na, wawa ga. Na zla na, neŋgeye. Pumay zləm a wu nakə ma tsikakumeye!» 36Ma dəba i bazlam niye, tə ŋgatay na, a Yesu mahəŋgeye. Gawla i Yesu niye mahkar aye wu nakə tə ŋgatay aye na, ta təkəray a ndəray zuk bay. Tə ndza wu tay tete. 37Tədœ eye na, Yesu ta gawla ŋgay niye hay mahkar aye, tə mbəzlaw abəra mə mahəmba. Faya ta mbəzlaweye na, ndo hay haladzay ti yaw mədze gər tə Yesu. 38Mə walaŋ i ndo niye haladzay aye na, ndoweye andaya a pa bo ka mawude. A gwaɗ: «Miter! Amboh zəba ka wawa ga nakay tey! Wawa ga mekeleŋ eye andaya bay. Neŋgeye nəte ŋgweŋ. 39Fakalaw a gəsawa na. A gəsawa na na, ta gədaŋ. A wudawa ka bo ada a kalawa ha ka dala ɓəra ɓəra. Makukufay a yawaw ka bazlam. A gawa ha ɗəretsətseh haladzay ada a yawa faya abəra bəse bay. 40Na gatay amboh a gawla yak hay tâ həhar faya abəra fakalaw tey na, tə mba faya bay.» 41Yesu a tsəne andza niye na, a wuda, a gwaɗ: «Nəkurom neheye anəke, ka dzalum ha ka Mbəlom bay aye. Na zliye ŋgatay hərwi kurom na, məndze hadzəgay. Ahe! Do, zla ahaya wawa yak eye kanaŋ!» 42Tsa na, Bəba i wawa a ye a zla ahaya wawa niye. Ahəl nakə wawa niye ma ta husiye naha ka təv i Yesu kəɗiyya na, mahorvov a kal ha ka dala ɓəra. A tambolom ha ka dala ta gədaŋ. Kwayaŋŋa Yesu a ŋgərəz ka mahorvov niye. A mbəl ha wawa ada a vəlay ha a bəba ŋgay. 43Ndo niye hay tebiye ka təv niye a gatay hərɓaɓəkka. Tə gwaɗ: «Ta deɗek Mbəlom na, gədaŋ eye.» Nəteye tebiye a gatay hərɓaɓəkka. Yesu a gwaɗatay a gawla ŋgay hay: 44«Wu nakə na ɗakumeye ha anəke aye na, pum na a wuzlah i mədzal gər kurom lele: Neŋ Wawa i Ndo na, ta gəsiye ga, ta vəlateye ga ha a həlay a ndo hay.» 45Ane tuk na, gawla ŋgay hay ta tsəne bazlam ŋgay niye bay. Mətsəne ŋgay eye andza məgweɗe kəkay na, maŋgaha eye hərwi ada tâ tsəne bay. Ada zluwer a gatay matsətsehe ka Yesu ka gər i bazlam eye niye. 46Gawla i Yesu hay ta dazlay məkəɗe wuway mə walaŋ tay. Tə kəɗ wuway na, məsər ha bagwar eye mə walaŋ tay na, way? 47Ane tuk na, Yesu a səratay naha ka wu nakə tə dzala aye. Tsa na, a zla wawa. A lətse ha ka təv ŋgay. 48A gwaɗatay: «Ndoweye ka təma na wawa nakay lele hərwi nakə a wuɗa ga aye na, a təma na, neŋ. Ndoweye ka təma ga na, a təma na, ndo nakə a sləra ga ahaya aye. Hərwi ndo nakə wawa eye mə walaŋ kurom aye, maa təra bagwar eye na, neŋgeye ɗuh.» 49Ma dəba eye na, Yuhana a gwaɗay: «Bəy Maduweŋ, nəmaa ŋgatay a ndoweye faya ma həhariye fakalaw abəra ka ndo ta məzele yak. A samay haɓe məgay me hərwi neŋgeye na, mə walaŋ kway bay.» 50Ane tuk na, Yesu a mbəɗay faya a gwaɗay: «Kâ gumay me bay. Hərwi ndo nakə kə nakum ɗəre bay aye na, neŋgeye ndo kurom.» 51Həlay nakə kutoŋ Yesu ma diye abəra ka məndzibəra aye mazlambar kə ndislew. Tsa na, a həl bo ta deɗek eye mede a Zerozelem. 52A slər ndo i məsler ŋgay hay kame. Ti ye naha tə fələkwa a gəma i Samari hərwi mede mələve ha bo tə mede i Yesu nakə ma diye a ɗəma aye. 53Ane tuk na, ndo i gəma niye hay ta wuɗa mâ ye naha a gəma tay bay. Ta wuɗa bay na, hərwi nakə faya ma diye ta diye i Zerozelem aye. 54Yakuba ta Yuhana tə tsəne andza niye na, tə gwaɗay a Yesu: «Bəy Maduweŋ! A saka na, nəmaâ tsətsahaw ako mə mbəlom mâ mbəzlaw fataya matəma tay ha abəra mə ɗəma ɗaw?» 55Yesu a tsəne me tay niye na, a mbəɗa me ka təv tay a gatay me. 56Tsa na, ti ye a gəma mekeleŋ eye. 57Ahəl nakə nəteye ka tsəveɗ faya ta diye na, ndo wuray a yaw ka təv i Yesu, a gwaɗay: «Kwa a ŋgay ka diye na, na pakeye bəzay.» 58Yesu a gwaɗay: «Mezerew hay na, bəɗ tay andaya hərwi məhəne mə ɗəma, ɗiyeŋ hay dərmak gay tay andaya. Ane tuk na, neŋ Wawa i Ndo na, təv ga andaya nakə na həniye mə ɗəma hərwi mazəzukwe bo aye bay.» 59Yesu a gwaɗay a ndo mekeleŋ eye: «Peŋ bəzay.» Ane tuk na, ndo niye a gwaɗay a Yesu: «Bəy ga! Vəleŋ tsəveɗ nâ ye, nâ la na bəba ga təday.» 60Yesu a mbəɗay faya a gwaɗay: «Gər ha mədahaŋ hay tâ la bo tay. Nəkar, do ta ɗa ha Bəy i Mbəlom.» 61Ndo mekeleŋ eye a yaw ka təv i Yesu sa a gwaɗay: «Bəy Maduweŋ, neŋ na, na pakeye bəzay. Aya ane, vəleŋ tsəveɗ nâ ye, nâ tsikatayaw me a ndo i gay ga hay təday.» 62Yesu a ɗa ha parakka, a gwaɗay: «Ndoweye faya ma fətiye tə sla hay na, ma sliye faya mazəbe ɗəre ta dəba bay. Andza niye ndoweye niye na, ma sliye faya məge məsler i Bəy i Mbəlom bay.»


text: 1Agi uusəratə rəŋwə ha'ə, Yeesu a maɗə asii, ca palə, ca ndzaanə ama uunəvə kaa ca dzəgunə ka ənja. 2Laŋə ka shaŋə nə daɓaala aɓiikii, see də makə ndərəvə ci aasəkə kumbawalə, ca ndzaanə asəkəkii, ənjə a kəŋaanə anə ndəra. 3Kə slənyi ci də misaalinyinə ka baaba ka tii uushi'inə laŋə. Əŋki ci, “Tə'i əndə gi aasəkə rə ka giirə slikərənə. 4Ma ca giirə slikərənəkii, tə'i harakii kwaalii ahada rəgwa. Əginyinə a ɗəmətə. 5Harakii a kwaala ama pasla hatə ɗii hanyinə gi'u anəkii. Slikərənəkii a givagi pii pii, acii wata lyavərəvərə nə hanyinə anə faara. 6Makə cifə uusəra, wata magiva slikərənəkii a naa'ugi saakii, acii pooshi slərəginəkii tahu tahu bahə sha ma'inə. Magiva slikərənəkii a huurəgi saakii. 7Hara slikərənəkii a kwaala aagi dəha. Makə giva slikərənəkii, dəhəkii a pa'aanə ka ci, pooshi rəgwa ŋga gərənə. 8Amma, ma hara slikərənəkii, kə kwaalii tii anə ŋunyi hanyinə, kə vii tii ŋunyi cifanə. Harakii gya'ə gya'ə, harakii kuwa pu'unə kuwa pu'unə, harakii makkə pu'unə makkə pu'unə.” 9Yeesu a uudəpaa, əŋki ci, “Ma əndətə da liminə ŋga fanə, wa ca fa.” 10Wata lyawarənə ŋga Yeesu a shi aaɓiikii, təya ləgwa ka ci, əŋki tii, “Ka mi saŋə cii kwa ɗa misaali, ha waɓə ka ənja?” 11Yeesu a ba ka tii, əŋki ci, “Ma unə, koonə vii Əntaŋfə rəgwa ŋga shii ma'umbee uushi'inə ŋga ŋwaŋuunaakii, əntaa ka tii. 12Acii, ma əndətə kavə nəkii ka shii uushi'inəkii, ka ci tsakənə nə ənji paaratəginə kaa ca shii ɗanə laŋə aciikii. Amma, ma əndətə ɗii naakii shiinə gi'u, taa gi'ukii maa, ka luuginə nə ənji aciikii. 13Ci nee unə cii kya waɓə ka tii də misaali, acii ka tsaamənə nə tii, amma, paa tii ka neenə, ka kapaanə nə tii liminətii, amma, paa tii ka fanə, paa tii ka paaratəginə əsə. 14Tii ca mbu'utəgi də waɓəətə waɓi Əntaŋfə ka ənji Isərayiila da ma anabi Isaaya ətə bii ci: ‘Ka fanə nuunə anəkii anəkii, amma, pooshi unə ka paaratəginə shaŋə. Ka tsaamənə nuunə anəkii anəkii, amma, pooshi unə ka neenə shaŋə. 15Acii ma ədzəmə ŋga ənjitsa, mapa'əkii, liminətii əsə, manjiikəkii, təya dzaa'agi ginətii. Maci maɗamə tii ha'ə, kaɗa kə nee tii də ginətii, təya fatə də liminətii, təya paaratəgi də ədzəmətii, təya zhi'wagi aaɓiiki əsə, nya mbəɗəpaa də tii.’ 16Amma, ma unə, tə'i barəkaanə ashuunə, acii agi neenə nə ginuunə, ha'ə agi fanə nə liminuunə əsə. 17Tantanyinə cii kya ba koonə: laŋə nə anabinyinə da ənji ŋga Əntaŋfə mwayi ka shaŋə kaa təya nee ka sənə cuuna nee, amma maneemə tii. Kə mwayi tii fanə tə sənə cuuna fa, amma mafamə tii əsə.” 18“Fatəmə ɗii kaa nya ba koonə sətə ci misaali ŋga əndə giirə slikərənə a moo banə: 19maɗa kə fii ənji waɓənə agyanə ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə, amma mapaaratəgimə tii, ka ndzaanə nə tii makə slikəriitə kwaalii ahada rəgwa, Seetanə a shi, ca ɗəməgi waɓəətə giirə ənji a ədzəmətii. 20Ma slikəriitə kwaalii ama pasla, tii nə ənjitə ca fa waɓənə ŋga Əntaŋfə, təya luu pii də mooɗasəka. 21Amma pooshi waɓənəkii əji slərəginə a ədzəmətii bahə sə'watə uushi'inə ŋga uundzə saa'i. Acii ha'ə, maɗa kə lii ŋgəra'wə da ciɓə tə tii putə ŋga waɓənə ŋga Əntaŋfə, pii wata təya bwasee. 22Ma slikəriitə kwaalii aagi dəhə əsə, tii nə ənjitə ca fa waɓənə ŋga Əntaŋfə, amma putə ŋga buurə uushi'inə ŋga duuniya da uuɗə gəna, kə saawagi waɓənəkii, pooshi nafakii. 23Ma slikəriitə kwaalii anə ŋunyi hanyinə əsə, tii nə ənjitə ca fa waɓənə ŋga Əntaŋfə, təya paaratəgi ŋga'ə, təya ndzaanə makə slikərəətə ca vii ŋunyi cifanə, harakii gya'ə gya'ə, harakii kuwa pu'unə kuwa pu'unə, harakii əsə makkə pu'unə makkə pu'unə.” 24Yoo, kə ɗii Yeesu ka tii əndə'i misaali əsə də banə, “Ma ŋwaŋuunə ŋga dagyə, kə ndzaa ci mbərə mbərə da sətə ɗii də əndətə gi ka ləga ŋunyi slikərənə asəkə raakii. 25Ma davəɗə, ətsə taa wu patə ka ŋunyinə nə ci, wata əndə daawaanaakii a dzə ka ləgavə kuzənə aagi aləkamaarakii, ca palə saakii. 26Makə givagi aləkamaara, kə girə, kə uugi ŋgərə manjeevənə, wata kuzənə a shigi ha'ə naakii. 27Ənji slənə ŋga slanda rə a dzə ka banə ka ci, əŋki tii: ‘Slandana, əntaa ŋunyi slikərənə ləgii ha? Aa dama ɗii gyavagi kuzənə agikəya?’ 28Wata ca ba ka tii: ‘Əndə daawaanə ɗii ha'ə.’ Ənji slənaakii a ba ka ci: ‘Ŋga'ə ka hə maɗa kə giinə ka mbuuɗəginə kwa?’ 29Amma ca ba ka tii: ‘Aa'aa'ə, bwaseemə, goona dzə ka mbuuɗəginə, acii maɗa kə gyuunə ka mbuɗənə, ka mbuɗəənənə nuunə da i aləkamaara atsakii. 30Wa təya gərə patə. Maɗa kə mbu'ya saa'i ŋga cifanə, kadə nii kya ba ka ənji slənə cifanə, aa təya mbuuɗəgi kuzənə zəku'i, təya pukəgərə aagi gunə, taabu'u slənənətii ka nyi cifanə ŋga raaki, nya pukəgərə aa dəɓwə.’ ” 31Yeesu a ɗa ka tii əndə'i misaali, əŋki ci, “Ma ŋwaŋuunə ŋga dagyə, kə ndzaa ci makə hi'u iza,f əndə a ŋgərə, ca ləgapanə gakii asəkə tsanə. 32Slikərənəkii palee patə də ənshiɗəɗənə. Amma, maɗa kə girə, ka ɗaginə ka dandza ka shaŋə. Əginyinə a shi, təya ɗa kuvənyinatii davə.” 33Yeesu a ɗa ka tii əndə'i misaali, əŋki ci, “Ma ŋwaŋuunə ŋga dagyə, kə ndzaa ci makə burəŋanə. Minə a gwazətəgi də kəŋwə əjima makkə ŋga əmpunə. Wata əmpunəkii patə a asləgi divə.” 34Ma uushi'iitsə patə, kə waɓi Yeesu ka daɓaala də misaali, pooshi uushi cii kəya ba ka ənji yadə misaalikii. 35Ma ətsə patə, ka mbu'utəginə də sətə bii anabi oo'i: “Ka waɓənə nə nyi ka tii də misaalinyinə, ka banə nə nyi ka tii sətə nji ma'umbeekii daga ka 'watəginə ŋga duuniya.” 36Ma daba'əkii, kə bwasee Yeesu ka daɓaala, ca dəməgərə aasii. Wata lyawarənaakii a shi aaɓiikii, təya ləgwa ka ci, əŋki tii, “Batə keenə taa mi ci misaali də kuzənə a səkərə a moo banə.” 37Yeesu a ba ka tii, əŋki ci, “Ma əndətə ləgii ŋunyi slikərənə, ci nə Uuzənə ŋga ənda. 38Ma ra, ci nə duuniya. Ma ŋunyi slikərənə əsə, tii nə ənji ŋga ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə. Ma kuzəna, tii nə ənji ŋga Seetanə. 39Ma əndə daawaatə gi ka ləgavə kuzənəta, ci nə Seetanə. Ma saa'i ŋga cifanə, ci nə muudinə ŋga duuniya. Ənji slənə cifanə əsə, tii nə malaa'ikanyinə. 40Makə sətə ci ənjə a dzatəgi də kuzhinyinə, ənjə a kaanə gunə, ha'ə na ɗa ka muudinə ŋga duuniya. 41Kadə nə Uuzənə ŋga əndə a sləkee ka malaa'ikanyinaakii, kaa təya dzatəgi də ənjitə ca kavə ənji ka ɗa 'waslyakəənə da ənjitə ca ɗa bwaya uushi'inə, təya fəɗəgi tə tii agi ŋwaŋuunaakii, 42təya əjigərə tə tii aagi gunə. Davə tuunətii, təya tsəɓə linyinətii. 43Ma ənjitə da gooŋga ashitii əsə, ka ɓərənə nə tii makə uusəra agi ŋwaŋuunə ŋga Dəsənətii. Ma əndətə da liminə ŋga fanə, wa ca fa.” 44“Ma ŋwaŋuunə ŋga dagyə, kə ndzaa ci mbərə mbərə da maŋgəɗə gəna ətə upaa əndə'i əndə asəkə rə, ci ka ha ŋga uuzanə. Makə upaa ci, ca ənə ka ŋgəɗəginə davə. Ka mooɗasəkə nə ci ka shaŋə. Ca dzə ka ɗərəmagi də uushi'inaakii patə, ca ɗərəgi də rəta.” 45“Ha'ə əsə, ma ŋwaŋuunə ŋga dagyə, kə ndzaa ci mbərə mbərə da əndətə ca alə ŋunyi lu'ulu'u. 46Wata makə upaa ci ŋunyikii, ca dzə ka ɗərəmagi də uushi'inaakii patə, ca ɗərəgi də ŋunyi lu'ulu'uta.” 47“Ha'ə əsə, ma ŋwaŋuunə ŋga dagyə, kə ndzaa ci mbərə mbərə da slaaɗa ətə kagərə ənji aagi uunəva, ca kaasha hərəfinə kama kama laŋə. 48Makə nii slaaɗəkii, ənjə a əlyagi aanə ndəra, ənjə a ndzaanə ka tsəəkəgi ŋunyi hərəfinə aasəkə ɗəva. Bwayakii əsə, ənjə a pukəgi. 49Ha'ə na ɗa əsə uusəra ŋga muudinə ŋga duuniya. Kadə nə malaa'ikanyinə a dzə ka tsəəkəgi bwaya ənji ahada ŋunyi ənja, 50təya əjigərə tə tii aagi gunə. Davə tuunətii, təya tsəɓə linyinətii.” 51Yoo, Yeesu a ləgwa ka tii, əŋki ci, “Kə fii unə uushi'iitsə patə kwa?” Təya ba ka ci, “Awa, kə fii inə.” 52Wata ca ba ka tii, “Taɗa wu agi maliminə ndzaa ka lawara agi ŋwaŋuunə ŋga dagyə, makə ŋga slanda yi nə ci, ətə ca ŋgiragi kura uushi'inə da iirə uushi'inə asəkə kuvə shigaakii.” 53Makə uudəpaa Yeesu baaba misaalinyiitsa, ca maɗə gatə, ca palə saakii 54aa hakii aa vəra, hatə girə ci davə, ca dzəgunə ka ənji asəkə kuvə də'watii. Kə ɗii ka tii ka sə ŋga hurəshishinə, təya ba ahadatii, “Da saŋə upaa əndətsə shiinə ha'a? Da upaa ci baawəɗa ŋga ɗa sə ŋga hurəshishina? 55Əntaa uuzənə ŋga əndə gwaa'a ənfuginə nə ca? Əntaa Mariyaama nə məca? Əntaa i Yakubu da Yusufu da Simoonə da Yahuda nə ndzəkəŋushi'inəkəya? 56Əntaa ganə ahadaamə nə cikəŋushi'inəkii pata? Da saŋə upaa əndətsə sətsə ha'a?” 57Wata təya kaaree ka ci. Yeesu a ba ka tii, “Ma anabi, taa ka ŋgutə vəranə gi ci patə, ka upaanə nə ci məghərəvənə. Amma ma gakii də vəra da ahada ənji yaakii, paa ci ka upaa məghərəvənə.” 58Maɗamə Yeesu sə ŋga hurəshishinə laŋə davə putə ŋga ghatə vii gooŋgatii.


text: 1Ma nya tsaamə, wata nya nee ka Uundzə Baga kəŋə anə giŋwə ətə ci ənjə a 'wa Sihiyoona. Tə'i ənji dəbu'u gya'ə da ənfwaɗə pu'unə aji ənfwaɗə aɓiikii. Tii patə da i ləməkii da ŋga Dii manaahəkii akəŋwaciitii. 2Wata nya fa əndə'i uura dadagyə, makə ŋgyaaranə ŋga ma'inə a gəərə daba'a vəna, ca wazə makə dzanə ŋga vəna. Ma uurakii əsə, kə fii nyi makə dza kəzhimbəra. 3Ma ənjitsə dəbu'u gya'ə da ənfwaɗə pu'unə aji ənfwaɗə, kəŋə kəŋə nə tii akəŋwacii dəgələ ŋga ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə da akəŋwacii uushi'iitə ənfwaɗə da i əpinatii da gayiitə. Təya ka kura wanyanə, ətə pooshi əndə ca mbee ka katənə, maɗaamə tii satii, waatoo ənjitsə dəbu'u gya'ə da ənfwaɗə pu'unə aji ənfwaɗə. Tii nə ənjitə ɗərəgi Əntaŋfə agi ənji shiŋkinə patə. 4Tii nə ŋguyiriitə mashimətii a baa də makinə, malaaɓakii nə tii. Tii ca nə'u tə Uundzə Baga taa aama gi ci patə. Tə tii pərapaa Əntaŋfə a duuniya agi hara ənji. Tii nə ŋga təkəŋwanə ətə pərapaa Əntaŋfə a duuniya kaa təya ndzaanə ka naakii da ka Uundzə Baga. 5Pooshi ənji sha fii təya jirakə. Pooshi ənji sha idəpaa uushi ashitii əsə. 6Wata nya nee ka əndə'i malaa'ika ca ləɗə agintaŋfə. Da i Ŋunyi Habara shi ci ətə pooshi ka uudənə, kaa ca baaba ka ənji duuniya, waatoo taa ka ŋgutə slikərənə, da uuranyinə da hanyinyinə patə. 7Ca ŋgəree ka uurakii, ca ba, “Ŋgwaləmə tə Əntaŋfə, una ɗuunətə tə ci, acii kə mbu'ya saa'i ŋga la gəŋwanaakii. Pasləmə tə ci. Ci tagii ha dadagyə da duuniya da uunəva da gəərənyinə patə.” 8Wata əndə'i malaa'ika a nə'u tə ŋga təkəŋwanə, ca dzə də banə, əŋki ci, “Kə kulii kya, kə kulii Babila, maɗuunə vəranə. Ki tsəkuvə slikərənyinə patə, kya dzəgunətə ka tii aləhiinə. Ma ətsa, ci kira maɓətəsəkə ŋga Əntaŋfə.” 9Wata əndə'i malaa'ika a nə'u əsə tə harakiitə bəra'i, ca ŋgəree ka uurakii, əŋki ci, “Taa wu patə ca paslə tə dabatsə da pushashinaakii, ca luuvə ənjə a naahə ka ci sagida aakəŋwaciikii taa aaciikii, 10ka guŋunə nə ci da maɓətəsəkə ŋga Əntaŋfə, ca sa ciɓə laŋə. Iza'u ka shaŋə nə ciɓəkii a ndzaanə anəkii. Də gunə nə ənjə a ciɓə də ci akəŋwacii malaaɓa malaa'ikanyinə da Uundzə Baga. Baruuda a dzə də tsakə iza'unə ŋga gunəkii. 11Ma makiirənə ŋga guutə ci təya sa ciɓə agikii, ka ndərənə nə ci aadəgyə ŋga ca'ə ndəŋwə ndəŋwə. Patənə ŋga ənjitə ca paslə tə dabatsə da pushashinaakii, təya luu sagida ŋga ləməkii, pooshi tii ka upaa əpisəkə shaŋə. Vəɗə da uusəra ciɓənətii.” 12Acii ha'ə, wa ənji ŋga Əntaŋfə a ndzaa ndihə ndihə, təya sə'watə taa mi patə, waatoo ənjitə ca nə'utə bariya ŋga Əntaŋfə, təya dzə aakəŋwa də vii gooŋga ka Yeesu. 13Wata nya fa əndə'i uura dadagyə, əŋki ci ka nyi, “Naahətə waɓəəna: ma ənjitə məəki agi paslənə tə Slandana, maŋushinə ka tii daga əndzə'i, ca'ə aakəŋwa.” Wata Malaaɓa Ma'yanə a jikəvə, əŋki ci, “Ha'ə ndilə ndilə, kə uudəpaa tii slənatii, ka əpinə nə tii səka, acii kə nee tii ka bwatya ŋga slənatii.” 14Ma nya tsaamə, wata nya nee ka mambwaɗaɗa kuraɓiinə da i uushi makə əndə dasə anəkii. Tə'i dara ŋwaŋuunə ŋga əndzənə anəkii, da mahiɗahiɗamə rəgəŋwə aciikii. 15Wata malaa'ika a shigi asəkə maɗuunə kuvə ŋga Əntaŋfə dadagyə, ca ŋgəree ka uurakii, ca ba ka əndətə dasə anə kuraɓiinə, “Kə uugi saa'i mbu'yanə. Ɗawə slənə də rəgəŋwaaku, kaa ha magi də cifanə ŋga duuniya, acii kə uugi zəŋanə bahə manə.” 16Wata əndətə dasə anə kuraɓiinə a ŋgərə rəgəŋwaakii, ca kyatə aagyanə duuniya, ca magi cifanə. 17Nya nee ka əndə'i malaa'ika əsə, ca shigi asəkə maɗuunə kuvə ŋga Əntaŋfə dadagyə, da i mahiɗahiɗamə rəgəŋwə aciikii naakii əsə. 18Wata əndə'i malaa'ika a shigi anə ha ŋga ɗa sataka, waatoo malaa'ikakii ca nəhə gunə. Ca ŋgəree ka uurakii də banə ka malaa'ikatə da i mahiɗahiɗamə rəgəŋutə aciikii, əŋki ci, “Ɗawə slənə də mahiɗahiɗamə rəgəŋwaaku, ha slibagərəgi də poo ŋga inaba, acii kə uugi cifanəkii ɗanə a duuniya.” 19Wata malaa'ikatə a kyatə rəgəŋwaakii aagyanə duuniya, ca slibagərə mana poo ŋga inaba patə, ca fəɗəvə aasəkə ha ŋga mya'ə poo ŋga ənfwa. Waatoo, kə ndzaa hakii makə maɗuunə maɓətəsəkə ŋga Əntaŋfə. 20Ma hatsa, a ba'a vəranə nə ci. Ənjə a mya'ə inabitsə asəkəkii. Wata idənə a huyi makə huyinə ŋga gəərə kiloomeeta gya'ə makkə. Ma kurəŋənəkii əsə, ka ɗanə meeta da reeta.


text: 1Zleezle na, Gazlavay taa guzley la amba ya mbəzkwa aa slam masa aŋga ma ɗiyndakwara ŋga məskey vaw. Mey a na, aa daha cəŋga. Anda keɗe, wakwa vaw, anja ndaw pal da wuzlah akwar ŋga mbəkey fa dəɓa ba. 2Ta wuzdamandakwara mey maaya ŋga Gazlavay la anda ata ma wuzdamatara a papaŋ ŋga papa aləkwa hay zleezle may. Ama ata na, mey a ta jənta daa ba, maja ata ma təɓmara mey a ta mevel pal daa ba. Anda keɗe, ta hətam ŋga mbəzey aa slam meməskey-vaw masa Gazlavay ma ɗiytara daa ba. 3Ama aləkwa na, ya ta təɓkwa mey a la. Anda keɗe, ya hətkwa ŋga mbəzey aa slam meməskey-vaw a la. Gazlavay taa guzley la da ray ndəhay masa ma təɓmara mey a ba, a ləvey: «Daa masa yah ma cey mevel heyey na, ya ta mbeɗey la, ya ləvey: “Kwa fa da mbəzam aa slam masa yah ma ɗiytara ŋga məskey vaw na, daa ba səlak.”» Ama Gazlavay na, ta ndəvda sləra aŋga sem dəga ŋga mezley ŋga bəla, ba diya? 4Ya sərkwa na, maja mawuzlalakaya da ray pas meməskey-vaw daa ɗerewel ŋga Gazlavay, a ləvey: «Gazlavay ta kata sləra aŋga hay la tabiya ɗar maakwaw, ŋga ɗar maasala ha na, a məskey vaw.» 5Anda mawuzlalakaya heyey saya, a ləvey: «Kwa fa da mbəzam aa slam masa yah ma ɗiytara ŋga məskey vaw na, daa ba səlak.» 6Ndəhay ma cəndamara mey maaya ŋga Gazlavay teeseɗ na, ta hətam ŋga mbəzey aa slam masa Gazlavay ma ɗiytara ha na, daa ba, maja ata ma cənmar mey ba. Anda keɗe, ndəhay mekele a hətam ŋga mbəzey la aa slam meməskey-vaw a cəŋga. 7Maja ŋgene, Gazlavay ta pey ɗar mekele la, a zəla ɗar a «tasana». Fa dəɓa ha mevey ga, taa guzley la da ray ɗar a ta mey Davit. Mey a na, ara mey makadakaya heyey ma ləvey: «Da akwar fa cəndamara ɗay ŋga Gazlavay tasana na, ka da dəzlmata sləmay akwar hay ba.» 8Da fara fara Jesəwe ta handata papaŋ ŋga papa aləkwa hay la aa slam meməskey-vaw masa Gazlavay ma ɗiytara na, anja ŋgene, Gazlavay fa daa guzley da ray ɗar meməskey-vaw mekele fa dəɓa ha na, daa saba. 9Anda keɗe, ya sərkwa, ŋgada ndəhay ŋga Gazlavay na, meməskey-vaw daha. Meməskey-vaw a na, ara anda Gazlavay ma məskey vaw ŋga ɗar maasala ha. 10Yaw, kwa waawa ma mbəzey aa slam meməskey-vaw ŋga Gazlavay a na, a da məskey vaw fa dəɓa ŋga sləra aŋga anda Gazlavay ma məskey vaw fa dəɓa ŋga sləra aŋga may. 11Maja ŋgene, kakwa gədaŋ amba ya hətkwa membəzey aa slam meməskey-vaw masa Gazlavay ma ɗiya ha. Wakwa vaw amba kwa ndaw pal da wuzlah aləkwa a key həma a ray Gazlavay anda papaŋ ŋga papa aləkwa hay ba. Da daa ba na, ndaw aha a daa zəɗey. 12Mey ŋga Gazlavay na, aa ta gədaŋ, fa key sləra daa ndaw, a zəmey a fəna dəlaw masa mey a cew. Mey a na, a mbəzey kasl aa mevel ŋga ndaw anda dəlaw ma wunka mezəvey hay ŋga tetesl ma mbəzey kasl aa sasəraɓ. A wuzdərwa mewulkey daa mevel ŋga ndaw, asaya, a wuzdərwa cek masa ndaw ma wuɗey ŋga ka. 13Cek maɓakaya fa dey ŋga Gazlavay na, daa ba. Cek hay tabiya masa aŋga ma kata na, fa hətam fa dey aŋga maaya maaya. Cek hay tabiya masa aləkwa ma kakwa na, ya wuzdakwa la fa mey aŋga. 14Ndaw aləkwa mahura da ray ndəhay ma ka kwakwas ŋga Gazlavay masa ma təpey a cakay Gazlavay a vaɗ na, daha. Ara Yesu, Bəzey ŋga Gazlavay. Maja ŋgene, jarakwa maaya maaya daa mey ŋga Gazlavay masa aləkwa ma təɓkwa ta masa aləkwa ma wuzdakwa fa mey ŋga ndəhay tabiya. 15Ndaw aləkwa mahura da ray ndəhay ma ka kwakwas ŋga Gazlavay a ta sərfandakwar dey-ceceh la daa banay aləkwa maja aləkwa ndəhay masa-bəle hay. Aŋga na, ta sərey banay la anda aləkwa, ta jadamara la ŋga betey dey weewe ta fa cek hay mekele mekele ŋga key mebərey, ama kwa ta key mebərey daa ba. 16Anda keɗe, ŋgəchakwa ŋgada fa Bay Gazlavay, ndaw masa ma wuɗta ndəhay kalah. Ŋgəchakwa ta mandərzay daa dey daa ba amba a sərfandakwar dey-ceceh, a kandakwar maaya, a jənndakwar ta pas masa aləkwa daa banay.