text: 1Pat eye niye na, Yesu a yaw abəra mə gay, a ye a ndza ka me i dəlov. 2Ndo hay haladzay tə haya gər ka təv ŋgay. Hərwi niye a tsal a kwalalaŋ i yam wuray ka gər i yam a ndza a ɗəma. Ndo hay tebiye tə ndza ka me i dəlov. 3Yesu a tətikatay wu haladzay a ndo niye hay ta dzeke. A gwaɗatay: «Ndo wuray a ndohwaw abəra mə gay. A həl hulfe, a ye ha a pesl mata sləge. 4A ye naha na, a dazlay a masləge. Ahəl nakə faya ma kutsiye hulfe ŋgay a guvah aye na, siye hay tə kuts ka tsakay i tsəveɗ. Ɗiyeŋ hay ti yaw, tə pala na tebiye. 5Hulfe mekeleŋ eye a dəɗ ka sik i pəlaɗ, təv nakə bətekwew andaya faya haladzay bay aye. Hulfe niye hay tə ndzohwaw bəse tsa. Tə ndzohwaw bəse na, hərwi bətekwew andaya ka sik i pəlaɗ niye bay. 6Ane tuk na, pat a tsaraw, a zla faya abəra ŋgulak na, a fəka tay ha hulfe niye hay tə ndzohwaw aye. Tə kula heryew heryew hərwi ta huta bəɗ məpe zləlay haladzay bay. 7Neŋgeɗ a dəɗ a gay i dak. Dak niye hay tə gəl. Tsa na, dak niye hay tə ŋgəɗətsa na hulfe niye a ndzohwaw aye, kwa hulfe niye hay ta ge bo bay ada ta nah bay. 8Siye sa na, tə kuts ka təv lele eye, tə ndzohwaw na, lele. Tə gəl ada tə nah, gər eye həɓəts həɓəts lele. Mə walaŋ tay niye na, neheye hohway tay hay makwehe nəte na, wur eye a ge temerre, neŋgeɗ sa na, kuro kuro məkwa, ada siye kuro kuro mahkar.» 9Yesu a ndəv ha andza niye na, a gwaɗatay: «Ndo nakə zləm andaya faya na, mâ tsəne!» 10Ma dəba eye na, gawla ŋgay hay ta həndzəɗ naha ka təv ŋgay, ta tsətsah faya: «Ka tsikatay me a ndo hay ta dzeke na, hərwi mey?» 11Yesu a mbəɗatay faya: «Nəkurom na, Mbəlom kə ɗakum ha wu nakə maŋgaha eye ma bəy ŋgay aye. Ane tuk na, a nəteye na, kə ɗatay ha bay. 12Andza niye, ndo nakə wu ŋgay andaya na, ta səkahay ha sa ada i ŋgay ma giye haladzay. Ane tuk na, ndo nakə wuray ŋgay andaya bay aye na, kwa tsekweŋ eye nakə andaya faya aye na, ta buwiye na. 13Hərwi niye na tsikatay me ta dzeke na, nəteye ta zəbiye faya tə ɗəre tay, ane tuk na, ta ŋgateye bay. Ta pay zləm, ane tuk na, ta tsəniye tə zləm tay bay, ta səriye bay. 14Andza niye, wu nakə Ezay ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom a ɗa ha aye na, kə ge bo deɗek. Mbəlom a gwaɗ: “Ka tsənumeye lele, ane tuk na, ka sərumeye bay. Ka zəbumeye faya lele, ane tuk na, ka ŋgatumeye bay. 15Ndo neheye na, ta kula ha gər tay toŋgwa toŋgwa. Ta dəka na zləm tay, ta dərəzl na ɗəre tay. A satay məŋgatay tə ɗəre tay bay, a satay mətsəne tə zləm tay bay, a satay məsəre tə metsehe tay bay. Taɗə a satay mambəɗe ha mede tay na, na mbəliye tay ha dərmak.” 16«Ane tuk na, nəkurom na, ka hutum məŋgwese. Ka ŋgatumay a ɗəre, ada ka tsənum tə zləm kurom. 17Neŋ faya na gwaɗakumeye: Sərum ha na, ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom hay haladzay, ndo deɗek eye haladzay a satay haɓe məŋgatay a wu nakə faya ka ŋgatumeye, ane tuk na, ta ŋgatay bay. A satay mətsəne wu nakə faya ka tsənumeye, ane tuk na, ta tsəne bay.» 18«Dzeke i ndo masləge nakay a say məgweɗe mey na, tsənum. 19Ndo neheye tə tsəne bazlam i Bəy i Mbəlom aye ada tə tsəne zləm bay aye na, ta ndzəkit bo ta tsakay tsəveɗ nakə hulfe a dəɗ faya aye. Fakalaw a yaw, a buwa na wu nakə ta sləga a ɗərev tay aye. 20Siye hay ta ndzəkit bo tə sik i pəlaɗ nakə hulfe a kuts faya aye. Tə tsəne bazlam i Mbəlom na, ta təma kwayaŋŋa tə məŋgwese eye. 21Ane tuk na, ta gəray tsəveɗ a bazlam i Mbəlom ada mâ pa zləlay a ɗərev tay bay. Tə dzala ha faya na, tsekweŋ tsa. Ɗəretsətseh kəgəbay madzəgur me a ndzatay a gər hərwi bazlam i Mbəlom. Tsa na, tə gər ha mədzele gər abəra ka Mbəlom ta bəse. 22Siye hay sa na, ta ndzəkit bo ta hulfe neheye tə kuts a gay i dak hay aye. Tə tsəne bazlam i Mbəlom, ane tuk na, mədzal gər ka wu i məndzibəra, bor i zlele a ye tay a bo. Wu niye hay tə ŋgəɗətsa na bazlam i Mbəlom nakə mə ɗərev tay aye. Tsa na, bazlam i Mbəlom kə wa hohway mə ɗərev tay bay. 23Ndo mekeleŋ eye hay ta ndzəkit bo ta dala nakə lele aye. Hulfe a kuts faya na, a ndzohw lele. Nəteye tə tsəne bazlam i Mbəlom na, ta təma a ɗərev tay lele. Bazlam i Mbəlom a gəl mə ɗərev tay lele ada a nah. Neŋgeɗ makwehe nəte na, wur eye a ge temerre, neŋgeɗ sa na, kuro kuro məkwa, siye kuro kuro mahkar.» 24Yesu a tsikatay dzeke mekeleŋ eye, a gwaɗatay: «Bəy i Mbəlom a ndzəkit bo na, ta ndo wuray a sləga hulfe lele eye a guvah ŋgay. 25Ta həvaɗ, ahəl nakə ndo hay tebiye ka məndzehəre na, ndo məne ɗəre i ndo niye a ye a sləgay a ɗəma daw zuŋgo a walaŋ i daw ŋgay niye. Tsa na, a ye ŋgway. 26Ahəl nakə wu hay tə ndzohw, faya ta diye tə gər aye na, daw zuŋgo niye hay tə ndzohwaw dərmak. 27Ndo i məsler hay ti yaw tə gwaɗay a ndo i guvah: “Ndo i gay may, ka sləga a guvah yak na, hulfe lele tuk na, ada daw zuŋgo a yaw a ɗəma na, məŋgay?” 28Ndo niye a mbəɗatay faya: “Maa ge wu niye na, ndo məne ɗəre ga.” Ndo i məsler hay tə tsətsah faya, tə gwaɗay: “A saka nəmaâ ye məŋgweɗe ahaya abəra mə ɗəma daw zuŋgo ɗaw?” 29A gwaɗatay: “Aʼay, kâ ŋgwaɗum bay, ka ta ŋgwaɗumeye ka bo dziye ta daw. 30Gərum tay ha tâ nah ka bo dziye hus a həlay i mədze. A həlay i mədze na, na gwaɗateye a ndo i məsler hay: Dzum na daw zuŋgo təday. Ɓarum na ada kâ dzumay a ako. Daw na, hayumay gər ada kâ pum na a de ga.”» 31Yesu a tsikatay dzeke mekeleŋ eye sa, a gwaɗatay: «Bəy i Mbəlom a ndzəkit bo na, wur i ɓəzaŋ nakə ndo a zla a sləga a guvah ŋgay. 32Mə walaŋ i wur i wu hay tebiye na, neŋgeye tsekweŋ. Ane tuk na, a ndzohw, a gəl na, a ze ala neheye tə sləga ka dədaŋ aye tebiye. A təra andza gərɗaf, ɗiyeŋ hay tə ŋgar gay tay hay ka hawal eye hay.» 33Yesu a tsikatay dzeke sa, a gwaɗatay: «Bəy i Mbəlom a ndzəkit bo na, gəɗe nakə ŋgwas a həl tsekweŋ a dzapa ha ta gufa aye. Gufa niye na, haladzay. A həlaɓ tay ha ka bo na, gufa niye mahəlaɓa eye a kwasa a həmbət.» 34Yesu a tətikatay wu ŋgay hay tebiye a ndo hay na, ta dzeke. A tsikawatay me ze mətsike ta dzeke bay. 35A tsikawa andza niye na, hərwi ada wu nakə ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom a tsik aye mâ ge bo. Mbəlom a gwaɗ: «Na tsikateye wu na, ta dzeke. Na ɗatay ha wu neheye maŋgaha eye kwa abəra ka madazlay i məge məndzibəra aye.» 36Yesu a ndəv ha mətsike me na, a gər tay ha ndo hay, a ye a gay. Ahəl nakə neŋgeye mə gay aye na, gawla ŋgay hay ti ye ka təv ŋgay. Ti ye naha, ta tsətsah faya, tə gwaɗay: «Ɗamay ha dzeke i daw zuŋgo nakə ma guvah aye.» 37Yesu a mbəɗatay faya: «Ndo nakə a sləga wur i wu ŋgwalak eye na, neŋ Wawa i Ndo. 38Guvah na, məndzibəra. Wur i wu ŋgwalak eye na, ndo neheye ma Bəy i Mbəlom aye. Daw zuŋgo na, ndo neheye ta rəhay ha gər a Fakalaw aye. 39Ndo məne ɗəre nakə a sləga daw zuŋgo aye na, Fakalaw. Mədze wu abəra ka dala na, mandəve i məndzibəra nakə Mbəlom ma ndəviye ha aye. Ndo i məsler hay na, gawla i Mbəlom hay. 40Andza nakə tə həl daw zuŋgo tə dzay a ako aye na, Mbəlom ma ndəviye ha məndzibəra andza niye dərmak. 41Neŋ Wawa i Ndo na sləraweye gawla i Mbəlom hay. Ta həliye tay ha abəra ma Bəy i Mbəlom ndo neheye tebiye faya ta səpatiye tay ha ndo hay a mezeleme aye ta ndo neheye faya ta giye wu nakə ŋgwalak eye bay aye. 42Ta kutsiye tay ha a ako bagwar eye. Mə ɗəma na, ta tuwiye tə mahəpəɗe zler eye. 43Ane tuk na, ndo neheye tə pay naha faya a Mbəlom aye na, ta dəviye wuzl wuzl andza pat ma Bəy i Bəba tay Mbəlom. Ndo nakə zləm andaya faya aye na, mâ tsəne!» 44Yesu a gwaɗatay sa: «Bəy i Mbəlom a ndzəkit bo tə zlele nakə tə la na a guvah aye. Ndo a huta na zlele eye niye ada a la na, a ŋgaha na sa. A yay a gər haladzay. A ye a səkəm ha wu ŋgay hay tebiye ada a səkəm guvah niye.» 45A gwaɗatay sa: «Bəy i Mbəlom a ndzəkit bo sa na, ndo masəkəm ha wu hay. Ma pəliye wu i maslawa neheye a le haladzay aye. 46Kə huta wu nakə a ze tay ha siye hay tə məle aye na, ma diye ma səkəmiye ha wu ŋgay hay tebiye ka tsakala. Suloy aye na, ma səkəma ahaya wu i maslawa niye.» 47A gwaɗatay sa: «Bəy i Mbəlom a ndzəkit bo na, ta gadaŋ. Ta kal a dəlov na, ma gəsaweye kəlef wal wal haladzay. 48Gadaŋ niye kə rah tə kəlef na, ta vaha ahaya abəra ma yam. Ta vaha ahaya na, ta ndziye toŋ, ta paliye kəlef ŋgwalak eye hay. Ta piye tay ha a kəteh. Siye neheye ŋgwalak eye bay aye na, ta miye tay ha. 49Ma giye bo pat nakə Mbəlom ma ndəviye ha məndzibəra eye na, andza niye. Gawla i Mbəlom hay ta deyeweye ta ŋgəniye tay ha ka bo abəra ndo i seweɗ hay ta ndo ŋgwalak eye hay. 50Ndo i seweɗ hay na, ta kutsiye tay ha a ako. Mə ɗəma na, ta tuwiye tə mahəpəɗe zler eye.» 51Yesu a tsətsah fataya, a gwaɗatay: «Wu neheye tebiye na tsik aye na, ka tsənum ɗaw?» Ta mbəɗay faya: «Ayaw, nəmaa tsəne.» 52A gwaɗatay: «Andza niye, ndo mədzaŋgawa bazlam i Mbəlom mapala eye a təra gawla ma Bəy i Mbəlom na, a ndzəkit bo ndo i gay nakə faya ma ndohwa ahaya zlele ŋgay abəra mə wu nakə weɗeye ada abəra mə wu nakə guram aye.» 53Ahəl nakə Yesu a ndəv ha mətsikatay dzeke neheye aye na, a ye abəra ka təv eye niye. 54A ye a Nazaret, gəma nakə a gəl mə ɗəma aye. Mə ɗəma na, a ye a gay i maɗuwule me. A ye naha a pa bo ka matətikatay wu a ndo hay. A gatay a ndo neheye tebiye mə ɗəma aye hərɓaɓəkka. Tə gwaɗawa: «A hutaw metsehe nakay na, məŋgay? Maa vəlay gədaŋ ka məge masuwayaŋ neheye na, way? 55Neŋgeye na, wawa i Mari ada bəba ŋgay na, ndo matsətseɗe mayako bəɗa? Malamar ŋgay hay na, Yakuba, Yusufa, Simoŋ ada Yuda bəɗa? 56Ada malamar ŋgay dem eye hay nəteye andaya mə walaŋ kway bəɗa? Maa vəlay gədaŋ nakay tebiye na, way?» 57Yawa, hərwi wu neheye tebiye aye, ndo i gəma niye hay ta kərah mədzal ha ka Yesu. Yesu a gwaɗatay: «Ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom na, ndo hay ta təma na ada tə ɗəslay ha gər kwa məŋgay. Ane tuk na, ma gəma ŋgay nakə tə wa mə ɗəma ada mə gay ŋgay na, ta rəhay ha gər bay.» 58Ma Nazaret na, Yesu kə ge masuwayaŋ haladzay bay hərwi ta dzala ha bay.


c: text/html

text: 1Ma ka ətə saa'i, Yeesu a pitəgi da səkərə, waatoo rə ŋga aləkamaara. Ma uusərakii, uusərə ŋga əpisəka. Ma lyawarənaakii, kə ɗii maɗəfənə tə tii. Wata təya dzə də ɓiiyiinə aləkamaara, təya tsəɓə. 2Makə nee Farisanyinə ka tii, wata təya ba ka Yeesu, “Tsaamuu! Watiitsə lyawarənaaku ka ɗaaɗa sətə maviimə bariya rəgwa ŋga ɗanə uusərə ŋga əpisəka.” 3Əŋki Yeesu ka tii, “Pooshi unə jaŋgii sətə ɗii Dawuda tii da ənjaakii saa'itə maɗəfənə a ɗa tə tii kuna? 4Kə dəməgərə ci aasəkə yi ŋga Əntaŋfə, ca ŋgiragi burooditə ɗəkəpaa ənji ka Əntaŋfə, təya adə da ənjaakii, taa ŋgahi ma buroodita, pooshi bariya vii ka tii rəgwa ŋga adənə, maɗaamə ka limanyinə daanətii. 5Anii pooshi unə jaŋgii asəkə bariya ŋga Muusa oo'i, taa ŋgutə uusəra ŋga əpisəka patə, ma limanyinə, ha'ə nə tii agi taŋəgi bariya ŋga uusəra ŋga əpisəka acii agi slənənə nə tii asəkə yi ŋga Əntaŋfwa? Amma, patə da ha'ə, pooshi 'waslyakəənə ashitii. 6Wanyinə ca ba koonə: tə'i uushi ganə palee ka yi ŋga Əntaŋfə. 7Kə bii Əntaŋfə asəkə malaaɓa ləkaləkatə oo'i: ‘Nəhə təgunuunə ŋga ənji mwayi nyi, əntaa ɗa ka nyi sataka də daba.’ Maci kə shii unə sətə ci waɓəətsə a moo banə, kaɗa pooshi unə nja ba oo'i, tə'i 'waslyakəənə ashi ənjitə pooshi agi ɗa 'waslyakəənə. 8Acii ma nyi Uuzənə ŋga ənda, Slanda uusəra ŋga əpisəkə nə nyi.” 9Ma daba'əkii, wata Yeesu a maɗə gatə, ca dzə, ca dəməgərə aasəkə kuvə də'watii. 10Asee, tə'i əndə davə ətə ɗii ciinəkii mantəkii. Hara ənji davə a ləgwa ka Yeesu, əŋki tii, “Ya əna, maɗa kə mbəɗəpaa ənji də əndə uusəra əpisəka, kə taŋəgi ənji bariya kwa?” Ma bii tii ha'ə, kaa təya shii upaa sə ŋga idəpaanə ashikii. 11Yeesu a ba ka tii, “Yaci tə'i əndə'i əndə da bagaakii agyuuna, maɗa kə kulagərə aa gu'u uusərə ŋga əpisəka, paa ci ka ŋgiraginə kwa? 12Kə palee əndə ka baga ka shaŋə. Acii ha'ə, kə vii bariya rəgwa ŋga ɗa ŋga'əənə uusərə ŋga əpisəka.” 13Wata əŋki Yeesu ka əndətə ɗii ciinəkii mantəkii, “Təɗapaa ciinəku.” Wata ca təɗapaa, ciinəkii a ənəpaa ndalə makə ŋga əndə'i. 14Makə nee Farisanyinə ha'ə, wata təya palə, təya dzə ka ɗa mətərəkinə ŋga ɓələginə tə Yeesu. 15Makə fii Yeesu oo'i, agi ɗanə nə ənji mətərəkinə ŋga ɓələginə tə ci, ca palə saakii. Daɓaala a dzə də nə'unə tə ci. Ca mbəɗəpaa də patənə ŋga ənji bwanea, 16ca wazə ka tii, “Goona bagi taa wu nə nyi.” 17Ma bii ci ha'ə, ka mbu'utəginə də sətə waɓi anabi Isaaya ətə bii ca: 18“Wiitsə lawaraaki ətə ta'i nyi, kə uu'i nyi tə ci, ci ca uuɗagi səkəki. Ka sləkeenə nə nyi ka Ma'yanaaki aagyanəkii kaa ca ba aniyaaki ka patənə ŋga ənji agi duuniya. 19Paa ci na ɗaaɗa mabizhinə da ənja, taa wazənə, pa ca waɓə də ŋgeerənə ahada ənja, 20paa ci ka ɓiiyigi uushi'iitə gwaaŋəgi satii, paa ci ka ɓələgi garəkuwatə kədəhə ka əntəginə. Ka ɗanə nə ci ha'ə, see maɗa jaalii gooŋgaanə ŋga Əntaŋfə agyanə duuniya. 21Tə ci nə patənə ŋga ənji a gi'i.” 22Ma daba'əkii, wata ənjə a kira ka Yeesu əndə'i muurəfa, kadəguləmə nə ci əsə, acii tə'i ginaaji ashikii. Yeesu a mbəɗəpaa də ci. Ha'ə əndətə a mbee ka waɓənə, ca nee ka ha əsə. 23Daɓaala patə a ləgwa, əŋki tii, “Matuu maɗuunə jijinə ŋga Dawuda ətsə nii?” Acii kə ɗii ka tii ka sə ŋga hurəshishinə ka shaŋə nə sətə ɗii Yeesu. 24Makə fii Farisanyinə ətsə ha'ə, təya ba, “Ma ci əndətsə a lyaakagi ginaajinyinə, də baawəɗa ŋga Byaləzabulə, ŋwaŋwatii.” 25Shiinə ŋga Yeesu tə sətə ci təya hiima, wata əŋki ci ka tii, “Taa ŋgutə ŋwaŋuunə təkəgi bəra'i putə ŋga mabizhinə, ka əntənə nə ŋwaŋuunəkii. Ha'ə, taa ŋgutə vəranə taa ya ətə təkəgi bəra'i, ka ənslənə nə vəranəkii taa yikii. 26Maɗa Seetanə ca vii baawəɗa ŋga lyaakagi sətə ndzaa ka naakii, kə ndzaa ci ətsə kə təkəgi yikii bəra'i, ka ənslənə nə ŋwaŋuunəkii. 27Yoo, maɗa də baawəɗa ŋga Byaləzabulə cii kya lyaakagi ginaajinyinə, aa wu ɗii vii ka lyawarənə goonə natii baawəɗa ŋga ɗanə ha'a? Slənatii na ɓaarii oo'i, ma sətə cuuna hiima, pooshi tahu tahu. 28Amma, makə ɗii ci, də baawəɗa ŋga Ma'yanə ŋga Əntaŋfə cii kya lyaakagi ginaajinyinə, yoo, ci ɓaarii oo'i, kə njaŋə Əntaŋfə ɗa ŋwaŋuunə ahadoonə. 29“Pooshi əndə ca dzəgərə aasii aa ha mandalə əndə, ca fə'yagi uushi'inaakii patə, maɗaamə ci kə anəgi mandalə əndəkii zəku'i, taabu'u fə'yaginəkii uushi'inə. 30“Taɗa wu nə əndə pooshi liwə tə nyi, əndə daawaanaakii nə ci ətsa. Taɗa wu nə əndə pooshi agi tsakənə tə nyi agi tsəəkənə əsə, əndə kuzhiɗəginə nə ci. 31Acii ha'ə, wanyinə ka banə koonə, taɗa ŋgutə 'waslyakəənə da bərapaanə tə Əntaŋfə, ka tifyaginə nə Əntaŋfə ka ənja. Amma, ma bərapaanə tə Malaaɓa Ma'yanə, pooshi Əntaŋfə ka tifyaginə. 32Ha'ə əsə, taɗa wu bii bwaya uushi aashiki, nyi Uuzənə ŋga ənda, ka tifyaginə nə Əntaŋfə tə ci. Amma, taɗa wu patə bii bwaya uushi aashi Malaaɓa Ma'yanə, pooshi Əntaŋfə ka tifyaginə tə ci əndzə'i ka ca'ə ndəŋwə ndəŋwə.” 33“Yoo, maɗa ŋunyikii nə ənfwa, ŋunyikii ndzaanə pookii. Maɗa bwayakii nə ənfwa, bwayakii ndzaanə pookii əsə. Acii ka pookii shiinə ənji ənfwa. 34Ya unə rəhunyina, iitə mbeenuunə ka ba ŋunyi uushi, wiinə boo bwayakii nuunə kwa? Acii sətə pasə asəkə ədzəmə ŋga əndə cii kəya ba. 35Ma ŋunyi ənda, ŋunyikii ndzaanə slənaakii, acii ŋunyikii nə aginaakii. Ma bwaya əndə əsə, bwayakii ndzaanə slənaakii, acii bwaya aginə nə ci. 36Wanyinə ka banə koonə: ma uusərə ŋga ɗa gəŋwanə, taa wu patə, ka baabaginə nə ci patənə ŋga uushi'iitə pooshi nafakii ətə shi ca waɓə. 37Waɓənə goonə nə ənjə a ŋgərə ka la koonə də gəŋwanə. Waɓənə goonə na ɓaarii tuunə taa pooshi 'waslyakəənə ashuunə, taa ka ma'waslyakə ənji nuunə.” 38Ma daba'əkii, hara maliminə da hara Farisanyinə a ba ka Yeesu: “Maləma, ŋga'ə keenə ha ɗa sə ŋga hurəshishinə keena nee.” 39Amma əŋki ci ka tii: “Ma ənji ŋga zamanana, bwaya ənja, ənjitə pooshi ka nə'utə bariya ŋga Əntaŋfə nə tii. Agi alənə nə tii kaa ənjə a ɗa ka tii sə ŋga hurəshishinə. Amma pooshi sə ŋga hurəshishinə ci ənjə a ɗa ka tii, maɗaamə ətə ɗii Əntaŋfə də anabi Yunana. 40Makə sətə baa Yunana vəɗə makkə da uusəra makkə asəkə hərəfinə, ha'ə nə Uuzənə ŋga əndə a baanə vəɗə makkə da uusəra makkə maŋgəɗəkii agi hanyinə. 41Ma uusəra ŋga ɗa gəŋwanə, kadə nə ənji Niniva a maɗə, təya vii ma'inə ka ənji ŋga zamanana, acii makə fii tii waazanə ŋga Yunana, kə baa tii ka Əntaŋfə. Yoo, tə'i sətə palee ka Yunana ganə, amma pooshi unə baanə ka ci. 42Ma uusəra ŋga ɗa gəŋwanə, kadə nə miitə ɗii ŋwaŋuunə agyanə hanyinə ŋga Saba a maɗə, kya vii ma'inə ka ənji ŋga zamanana, acii kə ma'ya ki dzaɗə daga anə hanyinatə, kya shi aaɓii ŋwaŋwə Sulayimaanu, kaa kya fa macicirə dzəgunənaakii. Yoo, tə'i sətə palee ka Sulayimaanu ganə, amma pooshi unə agi fa waɓənaakii.” 43“Maɗa kə dzəgi ginaaji ashi ənda, ka dzənə nə ci kura'ə aagi bilinə ka hatə pooshi ma'inə davə ka alə ha ŋga əpisəka. Amma paa ci ka upaanə. 44Ka banə nə ci ka naakii na: ‘A ənə nyi saaki ka hatə shigi nyi davə.’ Maɗa kə ənyi ci aa dəvə, ca lapaa hakii gbəŋə, maslaabakii, mahaɗakii ŋga'ə əsə. 45Makə nee ci ha'ə, wata ca palə ka 'waa'wa hara ginaajinyinə məɗəfə ətə palee ka ci də məzaanə. Təya shi, təya dəməgərə aashi əndəta, təya ndzaanə. Wata ndzaanə ŋga əndətə a ɗagi təgugunə palee ka ŋga ŋukə. Ha'ə ɗii na slənə də bwaya ənji ŋga zamanana.” 46Ma Yeesu ma'ə agi waɓənə ka ənja, wata kə mbu'ya məci tii da ndzəkəŋushi'inəkii, təya kəŋaanə agyə, təya ləgwa kaa təya waɓə da Yeesu. 47Wata əndə'i əndə a ba ka ci oo'i, “Watiitsə i muu tii da ndzəkəŋushi'inəku kəŋə kəŋə agyə. Ŋga'ə ka tii nə waɓənə da hə.” 48Əŋki Yeesu ka ci, “Wu saŋə nə yaaya? I wu nə ndzəkəŋushi'inəkya?” 49Wata ca shiku tə lyawarənaakii, əŋki ci, “Watiinə i yaayi da ndzəkəŋushi'inəki. 50Acii taɗa wu patə ca slənətə sətə ci Daadə ətə dadagyə a moo, ci nə ndzəkəŋunəki da cikəŋunəki da yaayi.”

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Má vi kə Gamə Hyalatəmwə mnəntə dləparamə kwá mburəfungə tsa ná, ba mbəlyi njigwe shalala məɓa tamwə parangə, kala rata ra awa. 2Tsa"a kwə rá nata nkwa ná, na mbəlyi kə mnə Hyalatəmwə mburəfungə ngyi mətlətə-mətlətə tə kəma ra Hyalatəmwə; ba mbəlyi nggərəkə tərəmwi papatlə tə́ hyá. 3Ba wuntə mdi kə mnə Hyalatəmwə səkə tayə tə nkwa kə mələ sarəka tə́ Hyalatəmwə; lə tasa kə mələtəgwa lə zinariya njə, tsá ndza mbəlyi kə́lə wsha zəmwi zərə kə "izi ghwi kwa. Ba mbəlyi nggərəkə wsha kə "izi ghwi tsa kúkulə, tazhe ba njə daɓətə lə adəwa hyi mbəlyi Hyalatəmwə paɗə, tə nkwa kə mələ sarəka tə kəma ra nkwa kə ndza ra mbəgə tsa, a Hyalatəmwə fá zəmwi zərə-njə. 4Ba "yeghwi wsi zəmwi zərə tsa tlagwa təmmwi, a "izi tá pəla ra mdi kə mnə tsa, ka kutə lə adəwa ra mbəlyi Hyalatəmwə ngyi, tə kəma ra Hyalatəmwə. 5Ba mdi kə mnə Hyalatəmwə tsa ləhəntə tasa-ranjə tsa lə ghwi tə nkwa kə mələ sarəka tsa, ba wdiyi tə wdunya—se ndəgwi kala va, lə ɗagwa dabwaa, lə zəmə hwa-ra-va maɗyə-maɗyə, ba mnəmnəgwa ra hyə wanak, wanakkə. 6Ba mbəlyi kə mnə Hyalatəmwə mburəfungə lə tərəmwi mburəfungə tsa hitəgwa tá wgyi tərəmwi ngyi; 7ba mdi tsəmi mə mbəlyi kə mnə Hyalatəmwə ngyi wgivə nganjə tərəmwi. Kwamcakəlyə lə ghwi gwarə-gwarə lə mimyi ná, ba wdekagwa səkwa wdunya rəkki. Má bəla patlə kwa wdunya, na njə kə ntəkalyəgwa bwata makənə ná, ba wtsantəgwa həɗikkə, balə paɗə fwə tə bəla tsa; má zaka wtsi məɗike ná, həɗikkə wtsantəgwa. 8Ba kwá ɓwagə mdi kə mnə Hyalatəmwə tsa wgivə nganjə tərəmwi. Wuntə wsi kala gwarəda ra mwə, tə tsə ghwi tə ná, ba latəgwa tá yemyi tsadi dzadlammwi. 9Má bəla patlə mə tsadi, na paɗə tsadi kwa wdunya kə ntəkalyəgwa makənə ná, ba mbərə ka mimyi; má paɗə wsha lə mkyə kwa bəla ra yemyi tsadi tsa ná, ba mətye. Paɗə kwambawali tə bəla tsa dəwa ná, ba ɗantəgwa kə́rəpi. 10Ba kwá makənə mdi kə mnə Hyalatəmwə tsa wgivə nganjə tərəmwi. Wuntə sasərəgwe dabwaa mwa ná, ba lakagwa səkwa mə tamwə—tə tsə njə kala ghwi; ba njə latəgwa tá wa ndza mbəlyi kwa wdunya sa yemyi səmə kwa, lə tá bəla patlə mə dələ, na dələ kwa wdunya paɗə kə ntəkalyəgwa makənə. 11Tli sasərəgwe tsa ná, "Yaghwa; má bəla patlə mə paɗə yemyi kə sa kwa wdunya, na njə kə ntəkalyəgwa bwata makənə ná, ba mbərə "yaghwaghwakə. Mbəlyi kúkulə, ba mətye təmburi sa yemyi kə mbərə "yaghwaghwakə tsa. 12Kwá fwarə mdi kə mnə Hyalatəmwə tsa, ba wgivə nganjə tərəmwi. Má bəla patlə mə vəci, ba bəla patlə mə tə́rə, ba bəla patlə mə sasərəgwe, na hyá kə ntəkalyəgwa bwata makənə ná, ba mbərə ka nkutli; mbələ shə mə awa fwarə havəci ba mə awa fwarə nga vərə wə. 13Tsa"a kwə rá nata nkwa mwa, na zələ tsa tə wahi vəcə lə nggurədlə dabwaa mə tamwə tityi nee, "Aya, aya! Kwatsəka tə mbəlyi kwa wdunya paɗə va wsi kə dzəgə mələgwa, a na wuntyi mbəlyi kə mnə Hyalatəmwə makənə ngyi kə wgivə ngahya tərəmwi!" əkwə.


text: 1Má kala tsá ndza njə nee, wuri Hyalatəmwə kə fəyə myi ka mbəlyi tsapə səkwa tə mbərəsa-ramyi ná, ndzaranjəa wuri myi kə ndza ka mcə hyi-njə, səkə kə Tlamda-myi Yesu Kristi. 2Səkwa tə mbərəsa-ramyi lə Yesu nda tlayi zərəndza tsa myi. Kasha wa, myi dlama va kulə ndza myi dzəgə tlayi va Hyalatəmwə dzəgəndza—njə́ tsá kə myi fətə ghi tə! 3Ndaka dlama myi mwa dəwa lə bwanyə ndza tawa myi ndzaranjəa; təmburi wuri myi kə sənata, sa bwanyə tsá kə kə́lə dənama kə səsəwihwi wsi. 4Má ndərə lə dənama va myi tsəramə səsəwihwi wsi mwa, myi dzəgə ndza ka mbəlyi lə məhələ kwa kəma ra Hyalatəmwə. Má ba məhələ-myi tsa ndza dandərəa mwa, ndaka fətə ghi myi tə tlayi barəka səkə va Hyalatəmwə dzəgəndza; 5ka ndza myi ndafə tə wə, təmburi wuri "ighi Hyalatəmwə kə ləhəshə mni-myi səkə kə Mambəli-njə kə njə nggə myi. 6Má vi ndza myi səfə ka mbəlyi ndəma vweta ghi-myi, a nkwa kə mbə́lə-myi shə va mtə va bikyi-myi wə ná, ba Kristi səkə mtə səkwa təmburi myi mbəlyi lə bikyi, mə vi kə Hyalatəmwə fəyə. 7Mamə, dzawə ndangə ba mdi ɗatə yə tá mtə tə zherə wuntə mdi, mandara wuntə mdi tsa ndza ka mdi lə jiri; má kanashə lə ndza, tára ka ɗatə yə wuntə mdi tá mtə tə zherə mdi tsapə ndangə. 8A má Hyalatəmwə mwa, ba ncətə myi "ighi-njə dabwaa ndangə səkə kə tsá kə Kristi səkə mtə tazhe myi, vi ndza myi səfə mə bikyi-myi! 9Má kala tsá ndza njə nee, səkə kə mtə Kristi mənə nda kə́lə myi Hyalatəmwə, a fəyə myi ka mbəlyi tsapə, lə dənama va Kristi tsəramə yashə myi va bwanyə kita ra Hyalatəmwə kə dzəgə səkə tsa dəwa. 10Má ndangə mə́ ná, ka dawa hyi Hyalatəmwə və́ myi ndza—a ba Hyalatəmwə səkə patə wsi kwalyə myi lə njə́ səkə kə mtə Zəgwi-ranjə tsa. Má kala tsá ndza njə nee, mcə hyi Hyalatəmwə myi ndzaranjəa mənə ki, a wuri Kristi kə mbə́təgwa lə mkyə mwa, lə dənama va njə́ tsəramə mbə́tə myi huri? 11Kasha wa, myi dlama lə Hyalatəmwə ndzaranjəa səkə kə Tlamda-myi Yesu Kristi; təmburi səkə kə njə́ daɓətəgwa myi lə Hyalatəmwə ka mcə hyi-njə! 12Səkə kə mdi kutə səkə wdunya bikyi; bikyi mdie mwa, ba kələkə mtə səkə. Má mtə tsa mənə, ba wtləshə nkwa kwa wdunya paɗə, təmburi lə bikyi va wamara mdi. 13Bikyi tsá shə kwa wdunya, səfə Hyalatəmwə má nakə fəyə wada-ranjə tə mbəlyi; a má va má ra wada tsa fəyəgwa venkwashə ná, vá cə bikyi mbəlyi Hyalatəmwə wə. 14Mandara njə ndza tsətsə ná, tsəshə tə vi ndza Adamu kwa wdunya rapə tə vi zamanə Musa, tə mpə nkwa mtə dzəgwa hyə; mdi shə ba hwə və, mandara bikyi və́ mbəlyi mələtə má ndza kala nga Adamu wə. Má Adamu, wuri kə pa lə Mdi kə dzəgə səkə tsa; a má ndza-rahya, damə. 15Təmburi má barəka kə Hyalatəmwə kələkə səkə lə zərəndza-ranjə tsa, damə lə bikyi Adamu shə kashasha. Pakatə, mbəlyi kúkulə tsá kə tlayi mtə səkwa tə bikyi kə mdi kutəa mələtə tsa; a má zərəndza ra Hyalatəmwə, wuri kə mdashə dənama ra bikyi mdi tsa kashasha—təmburi tazhe ba mbəlyi kúkulə tlayi mbə səkə njə lə barəka tsa, səkə kə zərəndza ra wuntə Mdi kutə tsa (njə́ Yesu Kristi). 16Má wsi və́ zərəndza ra Hyalatəmwə kələkə səkə, damə lə tsá kə bikyi Adamu kələkə səkə handa. Təmburi má bikyi Adamu kutə tsa, bwanyə kita ra Hyalatəmwə tsá kə njə kələkə səkə tə́ mbəlyi; a má səkə kə zərəndza ra Hyalatəmwə tsa, ba Hyalatəmwə kə́lə mbəlyi, a fəyə hyá ka mbəlyi má bikyi və kwa kəma-ranjə—mandara tsəma bikyi-hya! 17Bikyi mdi kutə tsa, handanda wuri kə fəyə mtə ka wsi kə gure nkwa, ka tlamda paɗə mbəlyi kwa wdunya; a má barəka səkə va Hyalatəmwə tsa, lə zərəndza-ranjə dabwaa mənə, wuri kə fəyə mbəlyi ka mbəlyi tsapə má bikyi və, ka mbəlyi kə dzəgə gure nkwa lə mkyə, səkə kə Yesu Kristi. 18Má kala tsá kə bikyi mdi kutə tsa fəyə kita rə bwanyə kwa ghi paɗə mbəlyi, tsətsə və́ tlə́nə jiri wuntə Mdi kutə tsa kələntə hyá shilyə mə bwanyə kita ra Hyalatəmwə tsa, a ba nggərəkə mkyə tə́ hyá. 19Kala tsá kə mbəlyi kúkulə fəyəgwa ka mbəlyi lə bikyi səkə kə bikyi mdi kutə tsa, tsətsə dzəgə mbəlyi kúkulə fəyəgwa ka mbəlyi tsapə má bikyi və səkə kə tlə́nə jiri wuntə Mdi kutə tsa dəwa. 20Má wada ra Musa, wuri kə fəyəgwa tazhe ba paɗə mbəlyi sənata nee, bikyi dabwaa tsá va hyá va má-rahya yatə wada tsa. Mandara bikyi mbəlyi ndza dabwaa mwa, wuri zərəndza ra Hyalatəmwə kə mdashə dənama ra bikyi tsa. 21Zamə, wuri bikyi kə gurehwi mbəlyi paɗə, ba kələkə mtə səkə tə́ hyá; a má ndzaranjə tsa mwa, wuri zərəndza ra Hyalatəmwə kə gurehwi bikyi, ba fəyə myi ka mbəlyi tsapə má bikyi və, a njə nggə myi mkyə má kəri, səkə kə Tlamda-myi Yesu Kristi!


text:
© 1996 – 2009 The Office of the High Commissioner for Human Rights
This HTML version prepared by the UDHR in Unicode project, http://www.unicode.org/udhr.
Katiwu Kura
Adamgana woso kalkal ye kamanzəga nəmngalwo hakkiwa-a nambe-a kənzambibelan kozənyi ye.
Lardəwa Tawakkata Dunyabedə hakkiwa adamganabe ndubesoga haptaa-a nzətkawo-a nzəliwo-asoro tarai cizə dazəna. Tarai cizə datənzə adə Tawakam Lardəwa Tawakkata Dunyabebe duwo nəmkam ummawa dunyabebe suro hakkiwa adamganabe-a kuru suro daraja-a nəmngalwo-a ummabe yitatawatsəgənadəben culuwo.
Suro Hakkiwa Adamganabe Dunya Ngaro Wowurtəgənadəben Lardəwa Tawakkata Dunyabedəye futu kəskelan asutinro hakkiwa duwo kam wosoro kalkalro kartaa adəga bayangono.
Hakkiwa anyi nyiro kartaa.
Sandi anyi hakkiwanəm
Sandiga tigənəmro fatkəgəne. Banane sandiga hapkəgəne ye liwe ye kəlanəm-a ummawa amanəm gade gapsəna-asoro.
Adəgaima tada adamganabebe nəmngalwonzə kambaata adə-a nəmnduaso kalkalnzə-a hakkiwanzə Alanjo-adə shima ferno nəmkambe-a jirebe-a nəlefabe-aro dunya ngason asutəna,
Adəgaima hakkiwa adamganabero cistəgə ba-a fallaktə-abe sawowuro kəndowa halye kurzənyi waazə hangal adamganabero karega rozəgəna, kuru dunya duwo suron adamganasoye tamtam hakkinza manabe-a nzasarabe-a kuru nambe duwo dalil baaro citə-a jero-abedə shima awo talaawaye təmazana woro warmowotə,
Adəgaima awo məradətənadə susu adamganaga dunon təkkə nəmzaləm-a njokuno-a kəriwutəbedəro howum maibeye hakkiwanzaga səliwodəma,
Adəgaima awo məradətənadə tawaa-a nəmkam-a indikate lardəwaben haptaadəma,
Adəgaima ummawa Lardəwa Tawakkata Dunyabeye suro Tawakamdəben kamburshenza kəla hakkiwa adamganaben nanazaana, kəla daraja-a nəmngalwo-a adamganabe-a kəla kamu-a kwa-a hakkinza kalkal-aben kasadə gozana tamtam-a kəndəga ngəla-a hapsaa nambe gayaga fandoro,
Adəgaima Lardəwa Memba Kaapkadəbe woso wadəga gozana, tawaa Lardəwa Tawakkata Dunybemben, daaraja ndubeso haptaa-a hakkiwa adamganabe-a nambe gaya lajiptə-a galtəro,
Adəgaima wadə adəga yitagatəgə nankaro hakkiwa-a nambe anyi-a asutadə awoye gaya linta,
Adə Nankaro
Samno Kura Dunyabedəye
Hakkiwa Adamganabe
Dunya Ngaro Wowurtəgəna Adəga
warmazəgə
shima mizan ummawa-a lardəwa-a duksoye yitagattəgəbe wo, daji daryenzədə ndu-a nduana-aso fellawan kunten, Wowur adəga karəgən roza, ndusoro yikkəlio-a ilmutəgə-an hakkiwa-a nambe anyi-abe nəmgayanza haptaaro, suro lardəbe-a indikate lardəwabe-ason ndusoye kalkalro asuzə lajipsə, suro ummawa Lardəwa Memba Karapkadəbe-a suro ummawa gade sədiyanzalan dawuna-ason.
Adamgana woso kambe katambo ye daraja-a hakkiwa-ason kalkalye. Hankal-a nazaru-asoro kəzəpkə ye suro hal nəmharamiben kamazasoga letaiyin ye.
Hakkiwa-a nambe a suro Wowur adəben dəganadə ndu-a nduana-aso kartaa, gayirtə futubibema baaro, gayirta alama jilibeso, kadigəbeso, alagəbeso, təlambeso, adinbeso, siyasabeso au rayiwu, lardə gade au kaduwu gade, kənganti, tambo au awowa laa gade anyiga samunzəna.
Anyibe ngawoman nduma kəla siyasaben kal, kəntəwoben kal au daraja dunyalabe sawawuro kal kərye au lardə kamdə dəganabe sawawuro gayirtinba. Lardə shi gultənama adə kərmai kəlanzəben karga, amanaro musko lardə gadeben karga, kəlanzəlangənyi karga au sədiya kaidawa kəntəwobe laan karga yaye kal.
Ndu yaye hakkinzə kəla ronzə-a nəmkambenzə-a nəlefa kəlanzə-aben mbeji.
Nduma kənji au kaliyaro təgandinba, nəmkənjiro gərtə-a kənji lado-aso awostə ye daptə ye.
Nduma njokunoso, nəmkəladoso, shimaso, azawaso, gənatəginba.
Ndu yaye hakkinzə ndaran yaye shiga kamro asutabe mbeji fuwu howumbelan.
Nduso fuwu howumben kalkal ye kuru gayirta baaro howumye sandiga səliwin ye. Nduso hakkinzə nzəliwobe mbeji gayirtalan fallaktə Wowur adəbe sawawuro-a kəla lan laa gade gayirtadə nankaro waazəna-alan.
Ndu yaye hakkinzə səlwu sandəna mataabe mbeji shara rakkata lardəbelan kəla hakkinzə gaya linta dusturye au howumye shiro cina namtənaben.
Nduma dalil baaro kəntaso, jeroso, lardən dutaso ba.
Ndu yaye hakkinzə futu məradəzənaro shiga shara naptə kəlanzəbe walama baa ye jirea yebe kərəntabe mbeji kəla hakkinzə-a kaidawanzə-a kuru awowa gade shara zəganyi-a tawattaaben.
1. Ndu yaye ngawo ayawu sədənaben angərdə hakkinzə kawu shiro fuwu sharaben ngawo səliwo məradətəna shiro sadənaben ayawunzəga tawatsaginro.
2. Nduma kəla awo abima gənyiben ayawuro tətainba futubin waano yaye ayawudə ayawuro walzənyiga, sədiya howum lardəben au indikate lardəwaben, sa ayawu adə tədənaladən. Biya gənatəginro walwono yaye ayawu sadən tədənadəga kozəna gənatəginba.
Ndu kəla baaro wujirwa kəlanzəbema, yalwanzəbema, au lamar lenəm-arenzəbemaro ci təkinba, biya kəla nəmkamnzə-a darajanzə-abe nankaro fitənatinba. Ndu yaye hakkinzə howumye shiga nzəlifobe mbeji kəla dalil baaro wujirwanzəro ci nzəkko-a fitənatə-aben.
1. Ndu yaye hakkinzə famno-a fato gar-abe mbeji suro dərinəmkəlle lardə ndasoben yaye.
2. Ndu yaye hakkinzə lardəbi yaye luwum koltəbe mbeji, lardə kaanzən kunten, kuru lardənzəro waltaabe ye mbeji.
1. Ndu yaye hakkinzə lardəwa gaden nafaka nzəliwo kəlanzəbe nankaro mata-a fando-abe mbeji.
2. Hakki adə ayawuwa gade siyasaa letanyi au bigəwa gade nya-a kasadə-a Lardəwa Tawakkata Dunyabea kəla kəlzanyiro faidatinba.
1. Ndu yaye hakkinzə nəmkam lardəbenzə mbeji.
2. Nduma dalil baaro nəmkam lardəbenzə adəga daptinba ye hakkinzə duwo nəmkam lardəbenzə faltəbe yega daptinba.
1. Kamuwa-a kongawa-a wuraata angalla woso, kalangi abibema baaro jilibema, lardəbema, au adin gadebema , hakkinza nyiya kəndobe-a yal fandobe-aso mbeji. Sa nyiga kəndobelan sandi indiso hakkinza kalkal kuru adəgaima sa gadetəbe ishiya ye.
2. Nyiyadə sai kasada sandi indi kamudə-a kwadə-abe mbejilan duwo tədin.
3. Kəndəga kamun kwanbedə shima badiyaram məradəgata gaya ummabe wo kuru sandiga kəndəgaram-a kərye-ason səlifodə hakkinza.
1. Ndu yaye runzəlaro razəgə gantodə hakkinzə kuru adəgaima shi-a am-a kəltəm gantodə ye.
2. Nduma dalil baaro razəgənzəga firtinba.
Ndu yaye hakkinzə nazaru kəndobe-a tawakarbe-a adinbe-a mbeji, suro hakki adəben nambe adinnzə au nzasaranzə faltəbe-a nambe shi tilonzə au suro jamuwubelan fetero au ashirlan adinzə au nzasaranzə yikkəlio-a kəndo-a abuttə-a lajiptə-alan tartaabe mbeji.
Ndu yaye hakkinzə rayiwu-a bayan kəndo-abe mbeji, suro hakki adəben nambe rayiwunzə kalma baaro bayanjin kuru shilan nzəra majin ye səmoyin ye kuru hawarazəgin futu hawarbe jilibin yaye kəlangai baaro.
1. Ndu yaye hakkinzə suro nəlefaben samno sapta-a maamala kəndo-abe mbeji.
2. Nduma dunon karapka kasatsənyiro nzəkko ba.
1. Ndu yaye hakkinzə suro gumnati lardənzəbero ci nzəkobe mbeji, shi kəlanzə au wokkilnzə futu kalkallan kartənamben.
2. Ndu yaye hakkinzə suro lardənzəben jamaro tunotobe mbeji.
3. Kasada jamabedə shima fərtə kəntəwo gumnatibero walzə, kasada adə suro karno gondua ye jirebe ye lardə kəpson ndu-a nduana-asoye sədin ye kuru kuriya suro ashirlan au ashirga samunzənalan tədinbelan bayantə.
Ndu yaye kəla shi memba ummabedən, hakkinzə nzəliwo-a asutə-abe mbeji, kasadə lardəbemben au tawaa indikate lardəwabemben futu fasal-a nyama-a lardədəbe ləgatarro, razəgə-a nəmkamnzə-a təgalisə baaro yita fuwutəgə.
1. Ndu yaye hakkinzə cida kəndobe mbeji, cida səragəna karzə kəndo-a futu kaida sandənalan kəndo-a kurumason kaidu cida babelan shiga nzətakawo-a.
2. Ndu yaye, gayirtə futubibema baaro, hakkinzə cida sədəna ləgatarro shiga alutəbe mbeji.
3. Ndu yaye cidama sədinga hakkinzə awo alutəginmadə shi-a yalwanzə-a futu darajanza nəmadamganabe ləgatarro sandiga cittənnama alutəgəbe mbeji kuru nzəra yaye nasha laa jamaro nafaka kənjobelan mbejiga diwijinba.
4. Ndu yaye hakkinzə karapka cidawube koktabe au kəlanzə nzəkkobe mbeji tamtam kəlanzəbe nzəliwo nankaro.
Ndu yaye hakkinzə tusu-a kundushi kəndo-abe mbeji, loktu cidabe angalbe kurzəna-a batalla biyaa-a kunten.
1. Ndu yaye hakkinzə futu kalkalro məradətənaro kəndəgabe nəlefa-a kəndəga kəji shi kəlanzə-a yalwanzə-abe mbeji, hatta kəmbu-a kənza-a kazəmu-a fato-a, kurun-a awowa gade tamtambe məradətənan kunten-a, kuru hakkinzə shiga nzətkawobe mbeji wanee cidaba laa, kundondi laa, nəmmaskin laa, nəmkamba laa, ngəli kurwu laa au kəndəgaram kun-balinbe laaye shiro kənteri cuwutoga.
2. Ya kəndewu-a tada tiwal-aso ngəlaro cistəgə məradəzana. Duli dukso, nyiyaa au nyiya baalan katambo yaye səliwo fandodə hakkinza.
1. Ndu yaye hakkinzə shiro ilmu kənjobe mbeji. Ilmu gultəna adə de sulro tin, gananzə yaye ilmu badiyarambe-a fuwunzəbe məradətəna-a. Ilmu badiyarambe gultəna adə kənjonzədə mburo walzəna. Ilmu nzundube-a shanabe-adə ndarason mbeji ye təwandin yero tədə kuru adəgaima ilmu sandin fuwunbedə ye ndusoye səwandə kərajinro walzə natəgəye suwudiya.
2. Ilmudə nəmkam kamilga garta-a dunoatə hakkiwa adamganabe-a nambenzə-a nganzazəro walzə. Asutu-a kanadi-a nəmkam-a indikate lardəwaben fuwuzəgin. Nəmgade jilibe au adinbe baro sədin, kuru lardəwa Tawakkata Dunyabeye cidanzə nəlefa rotabedəga yitafuwuzəgin.
3. Yaso Awasoye hakkinza burwoza jili ilmube məradəzana karza dulinzaro gultəgəbe mbeji.
1. Ndu yaye hakkinzə kal baaro lamarwa adabe jamabelan gaam luwobe mbeji, adawadən tamtam fantə-a yasan ngalwotəgənzəro kəla nzəkko-a kuru faidanzən riwa fando-a.
2. Ndu yaye hakkinzə nzəliwobe mbeji kəla lamar bərzəm-a kəla ro-aben cida nasha kimiyaben kal, ruwoben kal au muskon tandoben kal shima kunkunzə sutuluiya.
Ndu yaye hakkinzə howum duwo hakkiwa-a nambe-a suro Wowur adəben dəganadəga yita bayanzəginma gantobe mbeji.
1. Ndu yaye cida jama suron dəgana sandi baslan nəmkamnzə kaima baaro yitafuwuzəgin adəbe kəndobe mbeji.
2. Suro hakkiwanzə-a nambenzə-a yitagatsəginben, ndu yaye kəlangai howumye gənazənaro dazəgin təganasmaro dalil hakkiwa-a nambe-a jama gade gapsanadəbe asutə darajatə-a məradəwa lamarwa bərzəmbe-a kaida suro jamaben kəndəgabe-a suro naptəram demokəradiyaben nəlefa fando-a.
3. Hakkiwa-a nambe-a anyi futubiman dalil Lardəwa Tawakkata Dunyabeye ferzənadən nguron dalilwa gadero faidatinba.
Abima suro Wowur adəben fasaranzə lardəro, samnaro au kamro kartaaro tənyi, amari hakki abima kəndobe au nya laa nganzatəbe kəla hakkiwa-a nambe-a suro adəlan dəganadəben bannaro fasartənyi ye tənyi ye.


text: 1'Watəginə duuniya ma'ə matagamə, tə'i waɓənə. Ma waɓənəkii, tii da Əntaŋfə nji ka hakii. Əntaŋfə nə ci. 2Ndzaŋənə ka 'watəginə nə waɓənəkii da Əntaŋfə. 3Daciikii tagii Əntaŋfə patənə ŋga uushi'inə, taa rəŋwə pooshi uushi tagii Əntaŋfə yadə ciinəkii agikii. 4Waɓənəkii ca vii əpinə. Ma əpinəkii, ci ca kira ɓərənə ka ənji shiŋkinə. 5Ma ɓərənəkii əsə, agi təkunə nə ci ka ɓərənə, pooshi təkunə da baawəɗa ŋga ɓələgi ɓərənəkii. 6Tə'i əndə'i əndə sləkee Əntaŋfə ka ci kaa ca slənə ka ci, ətə ɗii ləməkii Yoohana. 7Ci shi ka seedaginə ka ənji agyanə ɓərənəkii kaa patənə ŋga ənjə a fa habarakii, təya luuvə. 8Əntaa ci də nəkii nə ɓərənəkii, amma ma shi ci, kaa ca shi ka ɓaarənə ka ənji agyanə ɓərənəkii. 9Ma ɓərənəkii, ci nə tantanyitə ɓərənə. Kə shi ci aa duuniya, kaa ca shii ɓərənə ka patənə ŋga ənji shiŋkinə. 10Asəkə duuniya nji waɓənəkii. Daciikii əsə tagii Əntaŋfə duuniya, amma patə da ha'ə, pooshi duuniya shii tə ci. 11Aagi ənjaakii shi ci, amma ma təya, pooshi tii liwə tə ci. 12Ma ənjitə liwə tə ci, təya vii gooŋga ka ləməkii, kə vii ci ka tii baawəɗa ŋga ndzaanə ka manjeevənə ŋga Əntaŋfə. 13Ma təya, Əntaŋfə ci saakii vii ka tii əpinə, əntaa dagi shishinə ŋga əndə shiŋkinə saakii, taa dagi aniya ŋga əndə shiŋkinə əsə. 14Ma waɓənəkii, kə ndzaa ci ka əndə shiŋkinə, ca ndzaanə ahadaamə. Kə nee inə ka ɗuunuunaakii, waatoo, ətə vii Dii ka Uuzənaakii rəŋwə dyaŋə. Tə'i ci da pwapoonə da gooŋga ka shaŋə. 15Ma Yoohana, kə waɓi ci agyanəkii, ca ŋgəree ka uurakii, əŋki ci: “Waatsə əndətə njii kya ba: ma əndətə na uugya ba'ə ka shinə, kə palee ci ka nyi, acii daga ka 'watəginə nə ci.” 16Anəkii anəkii nə waɓənəkii ka ɗa kaamə pwapoonə. Agi malaŋə ŋga'əənaakii ənə cii kəya ɗa kaamə. 17Ma vii Əntaŋfə bariya, dacii Muusa. Amma ma pwapoonə da gooŋgaanə, dacii Yeesu Aləmasiihu. 18Ma Əntaŋfə, pooshi əndə sha nee ka ci shaŋə. Uuzənaakii rəŋwə dyaŋə ci ka nəkii, Əntaŋfə nə ci. Ka hakii nə tii da Dii, ci ɓaarəgi kaamə furəŋənə tə ndzaanə ŋga Əntaŋfə. 19Ma ka əndə'i uusəra, wata Yahudiinə də Urusaliima a sləkee ka limanyinə da hara ənji agi slikərənə ŋga Leewi aaɓii Yoohana kaa təya ləgwa ka ci wu saŋə nə ca. Wiinə seedatə vii ci ka tii, 20pooshi ci naanagi ka ənəpaagi ka tii də ləgwanatii, kə waɓi ci ka tii paŋgəraŋə paŋgəraŋə, əŋki ci, “Ma nyi, əntaa Aləmasiihu nə nyi.” 21Əŋki tii ka ci, “Aa wu ɗii nə ha? Hə nə Iliya kwa?” Əŋki ci: “Pooshi.” “Aa, hə nə anabitə bii ənji na shi kwa?” Əŋki ci, “Pooshi.” 22Əŋki tii ka ci, “Aa, bawə keenə taa wu nə ha, acii ŋga'ə keenə nə ənəpaa də waɓənəkii ka ənjitə sləkee keenə. Wu nə hə kwa?” 23Yoohana a ənəpaagi ka tii də waɓənə asəkə ləkaləkatə ŋga anabi Isaaya, əŋki ci, “Nyi nə əndətə kaalii agi bilinə oo'i, Kəŋeemə ka rəgwa ŋga Slandana, haɗatəgimə.” 24Ma ənjitsa, Farisanyinə sləkee ka tii. 25Təya ba ka Yoohana, “Maɗa əntaa Aləmasiihu taa Iliya taa anabi nə hə saŋa, ka mi cii kwa ɗa ka ənji bapətisəma?” 26Əŋki Yoohana ka tii, “Də ma'inə cii kya ɗa bapətisəma, amma ahadoonə kəŋə nə əndətə mashiimuunə. 27Ma ca, ci na uugya ba'ə ka shinə. Taa zə'u ŋga ɓiɓinaakii mambu'umə nyi bahə pərəginə.” 28Ma ətsə patə, də Bayitaniya slənyi, ataŋəgi gəərə ŋga Urədunə, hatə nji Yoohana a yiiɓə bapətisəma ka ənja. 29Ma ka pukyatə hakii, kə nee Yoohana ka Yeesu ca shi aaɓiikii. Makə nee ci ka ci, əŋki ci, “Waatsə Uundzə Baga ŋga Əntaŋfə. Ci nə əndə ŋgərəgi 'waslyakəənə ŋga duuniya. 30Waatsə əndətsə njii kya waɓə koonə agyanəkii, ətə njii kya ba, ma əndətə na uugya ba'ə ka shinə, kə palee ci ka nyi, acii daga ka 'watəginə nə ci. 31Ma nyi, paa nyi sha shii tə ci, amma ma shinaaki, nya ɗa ka ənji bapətisəma də ma'inə, kaa nya shii ɓaariinə tə ci ka ənji Isərayiila.” 32Wiinə seedatə vii Yoohana, kə bii ci, “Kə nee nyi ka Malaaɓa Ma'yanə ca jima dadagyə makə kurəkuta, ca kəŋaanə anəkii. 33Ma nyi, paa nyi sha shii tə ci, amma ma Əndətə sləkee ka nyi kaa nya ɗa bapətisəma də ma'inə, ci bii ka nyi oo'i, ma əndətə nii kwa nee Malaaɓa Ma'yanə a jima, ca kəŋaanə anəkii, ci na ɗa bapətisəma də Malaaɓa Ma'yanə. 34Kə nee nyi də ginəki. Wanyinə ka baginə paŋgəraŋə, ci nə Uuzənə ŋga Əntaŋfə.” 35Pukyatə hakii əsə, kəŋə kəŋə nə Yoohana tii da lyawarənaakii bəra'i. 36Makə nee ci ka Yeesu ca dzə a rəgwa, əŋki ci, “Waatsə Uundzə Baga ŋga Əntaŋfə.” 37Wata kə fii lyawarənaakii ətə bəra'i ca ba ha'ə, wata təya palə atsaa Yeesu. 38Yeesu a zə'ugi. Ma ca nee wata təya nə'u tə ci, ca ləgwa ka tii, “Mi cuuna ala?” Əŋki tii ka ci, “Rabbi, (makə bana maləma) da saŋə nə ha?” 39Əŋki ci ka tii, “Shoomə ka neenə.” Wata təya palə, təya dzə ka neenə ka hatə ɗii ci davə. Ma saa'ikii, tibisə ənfwaɗə ŋga kədəwanə. Wata təya uudəpaa ka uusərakii da ci. 40Ma ənjitə bəra'i fii waɓənə ŋga Yoohana, təya nə'unətsa tə Yeesu, Andərawəsə nə ləmə ŋga əndə'i əndə agitii, waatoo, ndzəkəŋuci Simoonə Piita. 41Pii wata ca dzə ka alətənə tə ndzəkəŋuci, waatoo, tə Simoonə, ca ba ka ci, “Kə lapaa inə tə Aləmasiihu” (makə bana, Mataɗəkii). 42Wata ca kərə tə Simoonə aaɓii Yeesu. Yeesu a tsaamə tə ci, əŋki ci, “Simoonə nə ləməku, uuzənə ŋga Yoohana. Ma aakəŋwa, Keefasə ndzaanə ləməku.” Ma ləmə Keefasə, uushi rəŋwə da 'wanə Piita, waatoo, pasla. 43Ma pukyatə hakii, kə ma'i Yeesu kaa ca palə aanə hanyinə ŋga Galili. Wata ca dzə, ca lapaa tə Filibusə, ca ba ka ci, “Nyi'wawə tə nyi.” 44Ma Filibusə, əndə Batəsayida nə ci. Waatoo manjeevə vəranə rəŋwə nə tii da i Andərawəsə da Piita. 45Wata Filibusə a lapaa tə Nataniyalə, əŋki ci ka ci, “Ma əndətə nyaahə Muusa agyanəkii asəkə ləkaləkatə ŋga bariya, i anabiinə maa, kə nyaahə tii agyanəkii, kə lapaa inə tə ci, waatoo Yeesu uuzənə ŋga Yusufu əndə Nazaratu.” 46Əŋki Nataniyalə ka ci, “Bahə tə'i uushi ŋunyikii ca shigi asəkə vəranə ŋga Nazaratu nii?” Əŋki Filibusə, “Shiwa nda nee ka ci.” 47Makə nee Yeesu ka Nataniyalə ca shi aaɓiikii, kə waɓi ci agyanəkii, əŋki ci, “Waatsə tantanyitə uuzətə Isərayiila, tə'i gooŋgaanə ashikii.” 48Nataniyalə a ləgwa ka Yeesu, əŋki ci, “Dama saŋə shii hə tə nya?” Əŋki Yeesu ka ci, “Taabu'u 'wii Filibusə tə hə, kə nee nyi ka hə atsa ənfwə uudəva.” 49Əŋki Nataniyalə, “Maləma, hə nə Uuzənə ŋga Əntaŋfə tanyi, ŋwaŋwa ŋga ənji Isərayiila.” 50Əŋki Yeesu, “Kə vii hə gooŋga acii bii nyi kə nee nyi ka hə atsa ənfwə uudəva tanə nii? Ka neenə nə hə ka hara madiigərə uushi'inə palee ka ətsa.” 51Wata ca tsakə banə ka ci, əŋki ci, “Tantanyinə cii kya ba koonə, ka neenə nuunə ka dadagyə mawunəkii; malaa'ikanyinə ŋga Əntaŋfə a ndərə, təya jima aagyanəki, nyi Uuzənə ŋga ənda.”


text: 1Nɨngə kɨ sɔbɨ dɔi, majɨ kadɨ ɨndo nḛ kɨ aw naa tɨ kɨ nḛ ndo kɨ rɔjetɨ. 2Əl baw dɨngəm je kadɨ əi dɨje kɨ njé kuwə rɔde gɨn tɔgɨde tɨ, dɨje kɨ asi ta kɔsɨ-gon, dɨje kɨ njé ra nḛ kɨ go rəbe tɨ, dɨje kɨ awi kɨ kadɨ-me kɨ tɔge to, kadɨ əi dɨje kɨ awi kɨ ndɨgɨ-naa mede tɨ, dɨje kɨ njé kore mede. 3Əl ko̰ dəne je kae tɨ wa kɨn be tɔ. Əl-de kadɨ pa njɨyəde e pa njɨyə dɨje kɨ ayi njay, kadɨ əi njé kəl ta kɨ majal dɔ dɨje tɨ al, taa kadɨ əi go̰ kasɨ je al tɔ. Nɨngə, kadɨ əi njé ndo nḛ kɨ majɨ. 4Majɨ kadɨ ndoi dəne je kɨ du kadɨ ndɨgi ngawde je kɨ ngande je. 5Kadɨ əi njé ra nḛ kɨ go rəbe tɨ, əi njé ngəm rɔde, əi njé kɨndə kəmde go me kəy je tɨ ləde majɨ, əi dɨje kɨ majɨ, əi njé kɨlə dɔde gɨn ngawde je tɨ. Re rai be nɨngə, dɨje a əli ta kɨ mal dɔ ta tɨ lə Luwə al. 6Əl ngan basa je kɨ ngan mandɨ je tɔ, kadɨ awi kɨ hal kɨ majɨ me nḛ je tɨ pətɨ. 7Nɨngə ḭ wa kɨ dɔi, sɔbɨ kadɨ ḭ nḛ ndajɨ me nḛ ra je tɨ kɨ majɨ mbata tɨ ləde. Kadɨ nḛ ndo ləi e nḛ ndo kɨ tɔgɨ gangɨ kɨ ndam goto me tɨ. 8Kadɨ ta kəli e ta kəl kɨ ay njay, kɨ dəw asɨ kadɨ a əl ya̰ne ɔsɨ-n kade al. Re ɨra be nɨngə, njé kɔsɨ-je ta a gəri nḛ kɨ kadɨ rai al, kadɨ awi kɨ ta kɨ majal kare kadɨ əli dɔje tɨ al. 9Əl ɓəə je kadɨ ɨləi dɔde gɨn tɔgɨ tɨ lə ɓade je me nḛ je tɨ pətɨ. Kadɨ ɓade je ɨngəi majɨ rɔde tɨ. Kadɨ naji ta ɓade je tɨ al, 10taa kadɨ ɓogi-de al tɔ. Kadɨ nayḭ-naa kɨ lo ka dana tɨ kɨ asɨ-naa bərəre, kadɨ ɓade je adi-de mede. Be ə, me nḛ je tɨ pətɨ, a adi-de kɔsɨ-gon dɔ nḛ ndo tɨ lə Luwə kɨ nje kajɨ-je. 11Luwə tɔjɨ me-majɨ ləne, kɨ e gɨn kajɨ lə dɨje pətɨ kɨ taga wangɨ. 12Me-majɨ lə Luwə kɨn ndo-je kadɨ jɨ tusɨ nḛ ra kɨ go ɓəl Luwə tɨ al, kɨ ngur nḛ lə dunɨya̰ j-ɨyə̰ kɔ. J-ɨyə̰ kɔ mba kadɨ j-ɨsɨ kɨ dɔje taa dɔkagɨlo tɨ kɨ ɓone kɨn me njɨyə tɨ kɨ go rəbɨ tɨ kɨ dana, kɨ təl rɔ go ndu Luwə tɨ. 13Jɨ rai be taa kadɨ jɨ ngɨnəi majɨ kɨ j-ɨndəi meje dɔ tɨ, kadɨ jɨ ngɨnəi ndɔ kɨ Luwə ləje kɨ bo, kɨ nje kajɨ-je Jəju Kɨrɨsɨ a tḛḛ-n me tɔɓa tɨ ləne. 14Kɨrɨsɨ kɨ un rɔne adɨ kɨ mbata ləje, mba kadɨ gangɨ-n dɔje ta nḛ ra tɨ kɨ majal pətɨ. Gangɨ dɔje kadɨ jɨ təli dɨje lie kɨ kay njay. Dɨje kɨ kay njay, kɨ tɨngəi bɨl me nḛ ra je tɨ kɨ majɨ. 15E kɨn ə, e nḛ kɨ kadɨ ɨndo dɨje, kadɨ ɨlə-n dɨngəm mede tɨ. Tɔgɨ kɔr no̰ dɨje kɨ aw-n kɨn, kadɨ ɨndangɨ-n-de kɨ rɔ kɨ tḭ katɨ. Ɨra adɨ dəw madɨ kɨdi al.


text: 1Wiinə ləkaləkatə ca dzə daciiki Bulusə, masləkee əndə ŋga Yeesu Aləmasiihu makə sətə mwayi Əntaŋfə. Inə da ndzəkəŋushi'inaamə Timooti 2ca nəhəpaa tuunə patə ənji ŋga Əntaŋfə də Kwalasiya. Ma una, ndzəkəŋushi'iniinə nuunə ənji gooŋga. Ləɓə da Aləmasiihu nuunə. Wa Əntaŋfə Dəsənaamə a ɗa koonə pwapoonə, ca vii koonə ndzaanə jamə. 3Ma inə agi ɗa də'wa ka putə goonə, agi kuyiriinə niinə tə Əntaŋfə Dii Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu taa guci patə. 4Agi kuyiriinə niinə tə ci, acii kə fii inə makə sətə vii unə gooŋga ka Yeesu Aləmasiihu. Kə fii inə əsə makə sətə cuuna uuɗə ənji ŋga Əntaŋfə patə. 5Ma cuuna ɗa ha'ə, acii agi kanə nuunə nə ka sətə ɗəkəpaa Əntaŋfə koonə gatə dagyə. Dagi fa Ŋunyi Habara, waatoo, waɓənə ŋga tantanyinə, paariigyuunə də sətə ɗəkəpaa Əntaŋfə koonə. 6Agi siyinə nə waɓənə ŋga Ŋunyi Habara asəkə duuniya patə. Agi kiranə nə ci ŋunyi ndzaanə a ədzəmə ənji patə, makə sətə cii kəya kira ŋunyi ndzaanə aahadoonə noonə əsə, ndzaŋənə ka saa'itə 'watəgyuunə luu waɓənəkii. Davə paaratəgyuunə paŋgəraŋə makə sətə ɗii Əntaŋfə koonə barəkaanə. 7Kə jigunyuunə pwapoonə ŋga Əntaŋfə acii kaɗashinə geenə Əpafərasə. Ma ca, əndətə ciina slənə ka hakii nə ci; də ədzəmə rəŋwə cii kəya slənə ka Aləmasiihu ahadoonə ka madəɓama geenə. 8Ci bii keenə makə sətə kavə Ma'yanə ŋga Əntaŋfə uuɗənə a ədzəmuunə. 9Ci ɗii daga ka saa'itə fii inə habara goonə ha'ə, mazaarəmiinə ka ɗa də'wa ka Əntaŋfə ka putə goonə, ina ɗa də'wa kaa ca shiitə koonə patənə ŋga sətə mwayi ci, waatoo, wa ca tsakə koonə Ma'yanaakii koona upaa haŋkala da shii uushi'inə ŋga'ə. 10Maɗa kə ɗii ha'ə, ka mbeenə nuunə ka ndzaanə makə sətə mwayi Slandanaamə, una ɗa sətə kaɗeesəkə ka ci taa guci patə. Ka ɗanə nə ndzaanə goonə ŋga'ə də dagwa slənə kama kama, ka tsakənə nuunə dzənə aakəŋwa əsə agi shiinə tə Əntaŋfə. 11Ma ca, pooshi uushi ətə cii kəya ətee agi məghərəvənaakii. Aciikii agi kədiinə niinə aciikii əsə, kaa ca vii koonə ŋgeerənaakii ka shaŋə, una shii ndzaanə ndihə ndihə, una mbee ka sə'watə taa mi patə. 12Kuyiriimə tə Dəsənaamə də mooɗasəka, acii kə mbu'utəgi ci duunə bahə upaa ŋunyi uushi'iitə ɗəkəpaa ci ka ənjaakii agi camənə. 13Ci luupaa taamə acii baawəɗa ŋga təkunə, ca əjipaa taamə jamə agi ŋwaŋuunə ŋga Uuzənaakii kaɗashinaakii. 14Uuzənaakii tifyagi kaamə 'waslyakəənə gaamə, daciikii ndzaa amə ka dimuyinə. 15Ma Əntaŋfə, pooshi əndə sha nee ka ci. Amma ma Aləmasiihu ənə nee ənji də ginə, ndilə ndilə makə sətə ɗii Əntaŋfə nə ci. Ci nə ŋga təkəŋwanə palee ka patənə ŋga sətə ghənyi Əntaŋfə. 16Taa mi patə, daciikii ghənyi Əntaŋfə, sətə agintaŋfə da sətə anə hanyinə, uushi'iitə ci ginə a nee da ətə pooshi ginə ka neenə patə, da uushi'iitə gatə dagyə da i əpinə a matii patə, taa iitə nə baawəɗatii patə. Daciikii ghənyi Əntaŋfə uushi'inə patə, ka ci ghənyi ci əsə. 17Aləmasiihu nə təkəŋwanə ŋga taa mi patə, ci nə kilatii əsə. 18Ci nə nə ŋga shishinəkii, waatoo, Ikəliisiya. Ci 'watəgi də Ikəliisiya, tə ci 'watəgi Əntaŋfə maɗeenə agi maməətə ənja kaa ca ndzaanə ka gawə ŋga uushi'inə patə. 19Acii kə kaɗeesəkə ka Əntaŋfə kaa Uuzənaakii a ŋgərə tə patənə ŋga ndilə ndilə tə ndzaanaakii. 20Kə kaɗeesəkə ka Əntaŋfə əsə kaa təya nara daciikii taa tii da mi patə. Kə kira ci jamənə dagi əjigi idənə ŋga Uuzənaakii ashi ənfwa. Də ɗanə ha'ə ɗeegi ci taa ka mi patə a duuniya da dadagyə, təya ndzaanə da ci ka ma rəŋwə yadə mabizhinə. 21Ma ŋga ŋukə, ma una, ənji daawaanə ŋga Əntaŋfə njuunə. Dzaɗə dzaɗə njuunə da ci acii 'waslyakəətə njuuna ɗaaɗa da ətə njuuna hiima. 22Amma, ma ŋga ənəna, kə haɗatə Əntaŋfə duunə dagi əntənə ŋga Uuzənaakii, koona ndzaa ka ma rəŋwə ləɓə da ci, una shii ndzaanə ka ənjaakii, una ndzaanə malaaɓakii, yadə idəpaa uushi ashuunə, saa'itə nuunə a dzə aakəŋwaciikii. 23Maɗa kaa ca ɗa ha'ə, see a dzuunə aakəŋwa də vii ədzəmə ka Yeesu, una kəŋaanə ndihə ndihə, goona guguɗə. Gadə taa mi a ŋgərəgi haŋkala goonə shaŋə, ga hiima goonə a dzəgi anə sətə fii unə asəkə Ŋunyi Habara. Ma nyi Bulusə, slənaaki nə waaza Ŋunyi Habaratsa. Waatoo Ŋunyi Habarakii waazii ənji ka taa wu patə asəkə duuniya. 24Yoo, ma ŋga ənəna, ka mooɗasəkə nə nyi putə ŋga ciɓəənə cii kya ciɓə ka putə goonə. Acii dagi ciɓəənə cii kya ciɓə cii kya uudəpaa ciɓətə ɗəkəpaa Aləmasiihu ka putə ŋga shishinəkii, waatoo, Ikəliisiya. 25Əntaŋfə ta'i tə nyi kaa nya ndzaa ka əndə slənənə ka Ikəliisiya. Ci kavə tə nyi ka ɗa slənətsə ka putə goonə, waatoo, slənə ŋga waazagi waɓənaakii patə. 26Ma ŋga ŋukə, ma'umbeekii nji waɓənə ŋga Əntaŋfə ka ənja. Amma, ma ŋga ənəna, kə ŋgiragi ci paŋgəraŋə ka ənjaakii. 27Ma təya, kə ɗii Əntaŋfə aniya ŋga ŋgiragi ka tii ɗuunuunə da məghərəvənə ŋga sətə nji ma'umbeekii. Ma ətsa, ci nə: unə ətsə əntaa Yahudiinə maa, a ədzəmuunə nə Aləmasiihu. Waatoo, weewee ka ndzaanə nuunə ka hakii da Əntaŋfə agi ɗuunuunaakii. 28Aciikii tə Aləmasiihu ciina waaza ka ənji patə, ina dzalə tə tii, ina dzəgunə ka tii də haŋkala, keena kərə tə taa wu patə aakəŋwacii Əntaŋfə, taa wu ahadatii, təya ndzaanə mazəŋakii agi ləɓənatii da Aləmasiihu. 29Ka putakii cii kya ciŋə agi slənəkii də maɗuunə ŋgeeriitə vii Aləmasiihu ka nyi. Ci ca slənə ashiki kaa nya uudəpaa slənəkii.


text: 1Səfə wdunya má nakə patəgwa, Vəcə tsá shə ndangə mə́. Vəcəa mwa, tə nkwa kutə njə lə Hyalatəmwə; Vəcəa lə ghi-njə mwa, Hyalatəmwə njə ndangə mə́. 2Səfə wdunya má nakə patəgwa, tə nkwa kutə Vəcəa lə Hyalatəmwə. 3Paɗə wsha mwa ná, səkə kə njə́ mələtə hyá Hyalatəmwə; wsi shə kə mələtəgwa má njə səkə kə Vəcəa wə. 4Vəcəa mwa, njə́ dəgi lə ghi mkyə má kəri; mkyəa mwa, njə́ tsá kə kələrəkə nggamə tə́ mbəlyi kwa wdunya. 5Nggamə tsa mwa, tə mbələ njə tə nkutli nkwa; má nkutlie ná, kandə mbushə nggamə tsa wə. 6Wuntə mdi tsá shə, tsá kə Hyalatəmwə mnəkə; tli-njə ná, Yohana. 7Hyalatəmwə mnəkə njə́ səkə tazhe gə vəcə tə́ mbəlyi mbweghe nggamə tsa, təmburi ba paɗə mbəlyi fatə, a mbərəsa səkə kə njə́. 8Yohana, nggamə tsa njə́ lə ghi-njə wə; a tazhe gə vəcə mbweghe nggamə tsa səkə njə. 9Má nggamə tsa, njə́ nggamə handa, tsá kə səkə wdunya; mwa, tə mbələ njə tə́ wamara mdi. 10Vəcə nggamə tsa, wuri kə səkə wdunya handa; səkə kə njə́ mələtə wdunya Hyalatəmwə zamə. A má mbəlyi kwa wdunya mwa, vá sənata njə́ hyá wə. 11Ba njə səkə hyə-njə; má mbəlyi ka nganjə mwa ná, ba dlənata njə́. 12A má paɗə mbəlyi kə kə́lə njə́ lə hwi kutə, a ɗatə yə tá vəcə-njə, a ba mbərəsa lə njə́, wuri njə kə nggərəkə nkwa tə́ hyá, a hyá ndza ka nggwasə Hyalatəmwə. 13Ndza ra yekigwa ra mbəlyi ngyi ka nggwasə Hyalatəmwə, vá njigwe kala yekigwa ra mdi kwa wdunya, lə kala ye ra mbəlyi ye nggwasə wə; Hyalatəmwə lə ghi-njə tsá kə yeki hyá. 14Vəcəa mwa, ba səkə yekigwa ka mdi, a ba njigwe kwa wdunya tə nkwa kutə lə myi, ka mdi kwá zərəndza ba ka mdi lə jiri. Wuri yə́ kə nata kulə-njə, tsá kə Hyalatəmwə nggərəkə tə́ Zəgwi-ranjə kutə ndyandyangə tsa. 15Ba Yohana gə vəcə mbweghe Zəgwie nee, "Njə́a mdi kə rá gə sha yə nee, 'Wuntə mdi dzəgə səkə kətərəmbwe-ra, tsá ndza njə nee, kulə-ma njə tə́ rá kashasha; təmburi alandza, səfə rá má yekigwa, njə́ tsá shə ndangə mə́,' əkwəa." 16Səkə va zərəndza-ranjə dabwaa nda nggə myi barəka njə kúkulə, paɗə-myi, kəvi-kəvi. 17Má wada ra Hyalatəmwə, səkə kə Musa tlayi myi; a má zərəndza lə jiri, səkə kə Yesu Kristi tlayi myi. 18Mdi shə kə ala nata Hyalatəmwə wə; má Zəgwi-ranjə kutə ndyandyangə tsa, tsá tá Hyalatəmwə Ta-ranjə, wuri njə kə ncətə myi ndza ra Hyalatəmwə. 19Na vəcə kə Yohana gətə tsa, vi kə ká Yahuda mə Urushalima mnəkə mbəlyi kə mələ sarəka lə ká Lawi səkə tá njə́ ka yiwi nee, "Waá na ri?" əkwə. 20Ba Yohana gərətə jiri tə́ hyá tə gambala, və́ njə ghəpi hyá wə; kwə njə na ná, "Yira nə, Kristi Mdi kə mnə Hyalatəmwə rá wə," əkwə. 21"A waá na mənə ri? Iliya na ná?" əkwə hyá. "Awə, njə́ yira wə," əkwə Yohana. "A zakuri ndza mbəlyi ghə səkə-njə tsa na ná?" əkwə hyá. "Awə, yira wə," əkwə njə. 22Ba hyá gə nee, "Waá na ndangə ri? Gətə yə́ mə, təmburi ba yə́ sənata wsi kə dzəgə gə tə́ mbəlyi kə mnəkə yə́. Waá kwə na sha ka ghi-nga ri?" əkwə. 23Ba Yohana gə sha hyá nee, "Yira nə, mdi kə Ishaya Zakuri gətə vəcə mbweghe-njə zamə nee, 'Tə wahi vəcə wuntə mdi mə gamba nee, "Tə səkə Tlamda! Hələntə wa hunkwa ɗaɗawə tə́ njə́!" əkwə.' " 24(Má mbəlyi kə səkə yiwi ngyi, ká Farisi tsá kə mnəkə hyá səkə mə́.) 25Ba hyá gə sha Yohana nee, "Kristi Mdi kə mnə Hyalatəmwə naw; a Iliya naw; a zakuri ndza mbəlyi ghə səkə-njə tsa naw; a təmburi waá nda mələ batizəma na fashə tə́ mbəlyi ri?" əkwə. 26Ba Yohana gə sha hyá nee, "Yira nə, mdi kə mələ batizəma rá; a má tə nkwaa tá yə, wuntə mdi tsá shə, tsá má yə sənata njə́, 27mdi kə dzəgə səkə kətərəmbwe-ra. Mdi dakuləa njə pakatə; mandara tsahwa-ranjə ki, kandə rá tsəramə kurəngi, a sərərəntə wə," əkwə. 28Paɗə wsha ngyi ná, tə Baitanya mələtəgwa hyá, pəlyə mbwi dələ Urdun, tə nkwa ndza Yohana mələ batizəma. 29Má kəri ra nkwa ná, ba Yohana nata Yesu tə səkə tá njə́; ba njə gə nee, "Na Gamə Hyalatəmwə kə dzəgə kə́lə bikyi kwa ghi mbəlyi kwa wdunya tsa! 30Njə́ tsá kə rá gə sha yə nee, wuntə mdi dzəgə səkə kətərəmbwe-ra, tsá ndza njə nee, kulə-ma njə tə́ rá kashasha; təmburi alandza, səfə rá má yekigwa, njə́ tsá shə ndangə mə́. 31Vá sənata njə́ rá mə́ wə; a tazhe ncərəshə njə́ tə́ ká Isra"ila səkə rá, a mələ batizəma," əkwə. 32Kwə Yohana na mbweghe Yesu mwa, "Wuri rá kə nata Mambəli Hyalatəmwə tə səkwa kala rəpə mə tamwə, a nkarawi kwa ghi-njə, a ndza tə. 33Ndangə mə́, vá sənata njə́ rá wə; a má Hyalatəmwə, mdi kə mnəkə rá ka mələ batizəma, ba gə sha rá nee, 'Na dzəgə nə Mambəli Hyalatəmwə tə səkwa məɓa tamwə, a nkarawi kwa ghi mdi, a ndza tə; mdi shə tsá kə dzəgə mələ batizəma lə Mambəli-ra,' əkwə. 34Jiri, wuri rá kə nata Mambəli tsa; yira gə sha yə mwa, njə́a Zəgwi ra Hyalatəmwə handanda!" əkwə Yohana. 35Má kəri ra nkwa mwa dəwa, vi ndza Yohana tə nkwa kutə lə wuntyi mbəlyi kə zəli njə́ ɓwagə, 36ba njə nata Yesu tə ntahə. Kwə Yohana na ná, "Na Gamə Hyalatəmwə tsa!" əkwə. 37Mbəlyi kə zəli Yohana ɓwagə ngyi ná, ba hyá fatə vəcə kə njə gətə tsa, a ba tlagwa zəlitə Yesu. 38Ba Yesu mbəralyəgwa a nata hyá; ba njə yiwi va hyá nee, "Waá mdi və yə ri?" əkwə. "Kaá na lə ndza ri, Rabbi?" əkwə hyá. ("Rabbi" tsa lə vəcə-hya ná, njə́ nee, "Mala.") 39"Ndə wa yə səkə nə," əkwə Yesu sha hyá; ba hyá li dzəgə nata nkwa kə ndza-ranjə tsa. Ba hyá hya lə njə́ hankyə tə nkwa shə, təmburi wuri tikwari kə səkə. 40Mə mbəlyi ɓwagə kə fatə vəcə Yohana tsa a ba zəlitə Yesu ngyi, Andarawas tli wuntə; dagwama ra Siman Bitrus njə. 41Ba njə dzəgə vətə dagwama-ranjə Siman, ba gə sha njə́ nee, "Wuri yə́ kə nata Kristi Mdi kə mnə Hyalatəmwə!" əkwə. (Má "Kristi" tsa lə vəcə-hya ná, njə́ nee, "Mdi kə Hyalatəmwə kətə a fəyə ka Mbəgə.") 42Ba njə kələkə Bitrus dzəgə tá Yesu. Nata kə Yesu nata Bitrus ná, ba njə gə nee, "Siman zəgwi ra Yohana na huri? Mbəlyi dzəgə ka na lə Kefas" (njə́ nee, "Bitrus"—nee, "Pəlyə́"). 43Má kəri ra nkwa ná, ba Yesu "i dzəmə hyə ká Galili. Vi kə njə kəmə lə Filibus, ba njə gə nee, "Ndə na zəli rá," əkwə. 44(Má Filibus ndangə mə́, mdi ká Baitsaida njə, səkə tə nkwa kutə lə Andarawas ba Bitrus.) 45Filibus mwa, ba dzəgə gərətə tə́ Natana"ilu nee, "Wuri yə́ kə nata mdi kə Musa ɗafətə vəcə mbweghe-njə zamə kwa wada ra Hyalatəmwə tsa! Njə́ tsá kə zakuri hyi Hyalatəmwə ɗafətə vəcə mbweghe-njə dəwa—njə́ Yesu zəgwi ra Yusufu, mdi ká Nazarat," əkwə. 46Ba Natana"ilu gə nee, "Ndaka səkə wsi tsapə səkwa kwa Nazarat ndangə ná?" əkwə. "Ndə nata lə ghi-nga!" əkwə Filibus sha njə́. 47Má vi kə Yesu nata Natana"ilu tə səkə tá njə́ ná, ba njə gə nee, "Mdie nə, mdi ká Isra"ila ndangə! Mdi lə jiri njə!" əkwə. 48Ba Natana"ilu gə nee, "Kaá sənata rá na ri?" əkwə. "Má nda səkə Filibus kata na, vi ndza na məndzə mətərə kwadacikwa ɓayə, wuri rá kə nata a ba sənata na," əkwə Yesu. 49"Mala, na nə, Zəgwi ra Hyalatəmwə na! Mbəgə ká Isra"ila na!" əkwə Natana"ilu. 50Ba Yesu gə sha njə́ nee, "Na mbərəsa lə rá təmburi tsá kə rá gə nee, wuri rá kə nata na vi ndza na məndzə mətərə kwadacikwa ɓayə, əkwəa kalə ná? Na dzəgə nə wsha kwatsəka kə mdashə tsa kashasha! 51Jiri tsá gə rá sha yə, yə dzəgə nə nkwa məɓa tamwə mnəntəgwa wanggə, lə mbəlyi kə mnə Hyalatəmwə tə səkwa mə tamwə tá Zəgwi ra Za, a li dzəmə tamwə!" əkwə.


text: 1Maa watsakum naha ɗerewel nakay na, neŋ Simoŋ Piyer ndo i məsler ada ndo i maslaŋ i Yesu Kəriste. Maa slər ga ha na, neŋgeye. Na watsa naha ɗerewel nakay na, a nəkurom neheye ka pum mədzal gər ka Yesu andza nakə nəmay nəmaa dzala ha faya aye. Niye na, ma dzəniye kurom andza nəmay. Yesu Kəriste a ge wu niye na, i kway tebiye hərwi neŋgeye ndo i deɗek. Neŋgeye na, Mbəlom, neŋgeye ndo mətəme kway ha dərmak. 2Mbəlom mâ pa fakuma ŋgama ada mâ vəlakum zay kame kame andza nakə kâ sərum Mbəlom ta Bəy Maduweŋ kway Yesu kame kame. 3Yesu a vəlakway tsəveɗ ka məsəre Mbəlom nakə a zalakway aye, hərwi ada kâ ndzakwa tə neŋgeye ma təv ŋgay nakə ta ɗəslay ha gər ada kâ pakway bəzay a mede ŋgay aye. Neŋgeye ta məzlaɓ eye haladzay, kə vəlakway wu neheye a sakway aye tebiye hərwi ada kâ hutakwa sifa weɗeye ada kâ pakway bəzay a mede nakə a yay a gər a Mbəlom aye. 4Andza niye, a vəlakway wu bagwar eye neheye a tsik ahəl niye, a gwaɗ ma vəlakumeye aye. Nəteye na, lele haladzay wuray andaya andza niye bay tebiye. A ge andza niye na, hərwi ada tə wu neheye a gwaɗ ma vəliye na, kâ təmum abəra ka bor i bo neheye ka məndzibəra ta dziye ha ndo hay aye, ada kâ ndzum andza neŋgeye tsəɗaŋŋa. 5Hərwi niye neŋ faya na gwaɗumeye: Pəlum tsəveɗ ta gədaŋ, məpe mədzal gər kurom nakə ka pum ka Yesu Kəriste aye na, səkahum ha mede nakə lele aye dərmak. Mede kurom ki ye lele na, tərum ndo neheye tə sər wu neheye a say a Mbəlom aye. 6Ka sərum wu neheye a say a Mbəlom aye na, gum metsehe a bo kurom. Ka gumay metsehe a bo kurom na, ndzum ɓəŋɓəŋ ta gədaŋ. Ka ndzum ɓəŋɓəŋ ta gədaŋ na, rəhumay ha gər a Mbəlom. 7Ka rəhumay ha gər a Mbəlom na, wuɗum bo nəte nəte mə walaŋ kurom andza nəkurom ta malamar hay. Ka wuɗum bo mə walaŋ kurom andza malamar hay na, wuɗum ndo hay tebiye dərmak. 8Taɗə faya ka gumeye wu neheye haladzay na, məsəre kurom nakə ka sərum Bəy Maduweŋ kway Yesu Kəriste aye na, ma təriye kəriye bay ada məndze kurom nakə ka ndzumeye na, ma bəziye ha wu lele aye hay. 9Ane tuk na, ndo neheye nəteye faya ta giye wu neheye təbey aye na, ta ndzəkit bo andza guluf hay. Mbəlom kə pəsatay ha mezeleme tay neheye tə gawa ahəl niye na, ta mətsa ha gər. 10Malamar ga hay Mbəlom kə pala kurom ada kə zalakum. Gum gədaŋ hərwi ada kâ pumay bəzay a Yesu lele huya. Taɗə faya ka gumeye andza niye na, ka dəɗumeye abəra ka tsəveɗ i Mbəlom ɗaɗa bay. 11Andza niye ta deɗek, Mbəlom ma həndəkakumeye abəra ma məgeɗ hərwi ada kâ fələkum a təv mələve i Bəy Maduweŋ kway Yesu Kəriste ndo mətəme kway. Bəy ŋgay ma ndziye ka tor eye. 12Hərwi niye, kwa wu neheye ka sərum bəbay na, na makum ahaya a gər pat pat ada kâ ndzum ɓəŋɓəŋ ma deɗek nakə ta tətikakum aye. 13Ane tuk na, taɗə neŋ andaya tə ɗəre ka məndzibəra mba na, lele haladzay nakə na makum ahaya wu neheye a gər hərwi ada kâ ndzum tsezlezleŋŋe. 14Na sər ha i ga na, a zəkeŋaw hala sa bay, na gəriye ha məndzibəra nakay, andza nakə Bəy Maduweŋ Yesu Kəriste a ɗeŋ ha ahəl niye aye. 15Na pəliye tsəveɗ eye tebiye hərwi ada pat nakə neŋ andaya sa bay aza na mət aye ka hutumeye tsəveɗ ka məma ahaya wu neheye a gər. 16Ahəl niye na, nəmaa ɗakum ha kəkay nakə Bəy Maduweŋ Yesu Kəriste a yaw ta gədaŋ aye. Wu neheye nəmaa tsikakum aye na, andza neheye wurmbez kəriye a yaw abəra ma mədzal gər i ndo zezeŋ aye bay. Ane tuk na, nəmay ɓa nəmaa ŋgatay a gədaŋ ŋgay tə ɗəre may. 17Ahəl nakə Mbəlom a vəlay məzlaɓ nakə a ze wu hay tebiye aye na, nəmay andaya ka təv eye dərmak. Mbəlom, neŋgeye ndo i gədaŋ, a ze kwa mey tebiye, a gwaɗ: «Nakay na, wawa ga, na wuɗa na haladzay, a yeŋ a gər haladzay.» 18Mətsike me niye a tsənew mə mbəlom aye na, nəmaa tsəne. Nəmaa tsəne na, hərwi nəmay tage Bəy Maduweŋ Yesu dziye mə mahəmba tsəɗaŋŋa eye. 19Andza niye, səkahakwa ha mədzal ha ka bazlam i ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom nakə tə tsik aye. Hədzakumay zləm ka mətsəne bazlam tay hərwi bazlam tay niye na, andza lalam nakə a dəv ma ləvoŋ dzaydzay aye. Pumay zləm huya hus a həlay nakə pat eye ma sləlaweye aye. Həlay niye na, bamta, andza məgweɗe Kəriste ma maweye. Tsa na, ka ŋgatumeye a wu hay parakka. 20Lele na, sərum ha wu nakay lele. Wu neheye ahəl niye ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom hay tə tsik ada tə watsa a Ɗerewel i Mbəlom aye na, ndəray ma sliye faya mətsəne tə metsehe ŋgay bay, Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye mâ dzəna na ka mətsəne. 21Bazlam neheye ndo i maslaŋ hay tə tsikawa aye na, ta tsik ɗaɗa tə metsehe tay bay. Maa vəlawatay gədaŋ na, Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye hərwi ada tâ ɗiye ha wu neheye tə tsənew abəra ka təv i Mbəlom aye.


text: 1Ma bwasee nyi ka aniya ŋga dzənə aahoonə, acii ga nya ənyi ka dzənə ka ɓəzee ka səkuunə. 2Maɗa kə ɓəzee nyi ka səkuunə, pooshi əndə uuɗagi səkəki maɗaamə unə. 3Ənjitə dəɓee uuɗagi səkəki nuunə. Ma nyaahə nyi koonə ləkaləkatəta, acii goona ɓəzee ka səkəki, maa kə gi nyi aahoonə. Kə shii nyi weewee, maɗa ka mooɗasəkə nə nyi, ka mooɗasəkə nuunə noonə əsə. 4Ma nyaahə nyi koonə ləkaləkatəta, də maɓətəsəka, kə ma'i haŋkalaaki. Ha'ə maa, da kiinə agiki. Ma mwayi nyi, əntaa ka ɓəzee ka səkuunə, amma ma ɗii nyi ha'ə, kaa nya ɓaarii koonə makə sətə uu'i nyi tuunə ŋgaaŋga'ə. 5Taa wu patə ɓəzee ka səkə ŋga əndə'i ənda, əntaa wata naaki daanəki ɓəzee ci, amma da i noonə patə ɓəzee ci. Əntaa mbuɗeenə cii kya mbuɗee, amma tə'i hara ənji ahadoonə ɓəzee ci ka səkətii. 6Ma əndətsa, ma dzaləətsə jalə ənji tə ci, kə mbu'i ha'ə. 7Acii ha'ə, ənəmə ka tifyaginə tə ci, una banee ka ma'yanəkii, acii ga maɓətəsəkə a gaɗəgi tə ci. 8Agi kədiinə nə nyi acii unə, koona ɓaarii ka ci oo'i, kə uu'yuunə tə ci tanyi. 9Ma nyaahə nyi koonə ləkaləkatəta, kaa nya shii təɓətənə tuunə, kaa nya paaratəgi maɗa agi fanə nuunə waɓənaaki ŋga dzalənə tə ci. 10Ma əndzə'i, maɗa kə tifyagyuunə əndəkii putə ŋga sətə ɗii ci koonə, nyi maa, ka tifyaginə nə nyi tə ci. Taa mi patə dəɓee nya tifyagi, ka putə goonə tifyagi nyi akəŋwacii Aləmasiihu. 11Ma ɗii cii kya ɗa ha'ə, acii ga Seetanə a upaa rəgwa ŋga saaweenə kaamə. Kə shii amə sətə cii kəya moo ɗanə. 12Yoo, ma saa'itə mbu'i nyi aa Tərawasə ka waaza Ŋunyi Habara ŋga Aləmasiihu, kə nee nyi kə wunəgi Slandanə rəgwa ŋga ɗa slənə laŋə davə. 13Amma pooshi ma'yanəki baanə, acii paa nyi lii tə ndzəkəŋunəki Titusə davə. Wata nya ba ka ənji davə ‘Ta'avəmə’, nya maɗə, nya palə aa Makiduuniya. 14Amma wa ənjə a kuyirii tə Əntaŋfə! Ci ca kərə tiinə ka jaalanə taa guci patə putə ŋga ləɓənə geenə da Aləmasiihu. Dacii inə əsə cii kəya kukutə dagwa mədədəranə, waatoo waaza Ŋunyi Habara ŋga shiinə tə Aləmasiihu taa dama patə. 15Weewee ma inə, makə urədya niinə ətə ci Aləmasiihu a ɗəzə ka Əntaŋfə. Mədədəranəkii a təəkəgi ahada ənjitə ca upaa əpinə da ənjitə ka rəgwa ŋga zanə patə. 16Ma urədyatsa, ma ka ənjitə zii, maɗa zhinyi ka tii, əntənə əntənətii. Ma ka ənjitə upaa luupaanə əsə, ci nə urədyatə ca vii əpinə. Ya əna, wu ɗii nə əndə mbu'i bahə ɗa maɗuunə slənətsa? 17Amma ma inə, əntaa makə ŋga hara ənji niinə. Acii ma təya, agi gwazeenə nə tii ka waɓənə ŋga Əntaŋfə də jirakənə. Də gooŋgaanə ciina waɓə akəŋwacii Əntaŋfə. Ci ta'i tiinə, keena ndzaanə ka ənji slənənə ka Aləmasiihu.


text: 1Mi Pol kɨ Luwə ɓar-m, kɨ go me ndɨgɨ tɨ lie kadɨ mi nje kaw kɨlə lə Jəju Kɨrɨsɨ, naa tɨ kɨ ngoko̰je Sosɨtən, 2j-uwə jisi səi njé kaw-naa je kɨ ɨsi Korḛtɨ tɨ, j-uwə jisi səi njé kɨ Luwə ɔr səsi me majal tɨ kɔ kɨ go rəbɨ kɨndə rɔ naa tɨ kɨ Jəju Kɨrɨsɨ, j-uwə jisi səi njé kɨ Luwə ɓar səsi tə dɨje kɨ kay njay ləne, j-uwə jisi səi dɨje pətɨ kɨ, me lo je tɨ kɨ dangɨ dangɨ, ɨsɨ ɓai tɔ Ɓaɓe ləje Jəju Kɨrɨsɨ, Ɓaɓe ləsi kɨ Ɓaɓe ləje. 3Kadɨ me-majɨ kɨ kɨsɨ-maje lə Bawje Luwə əi kɨ Ɓaɓe Jəju Kɨrɨsɨ e dɔsi tɨ. 4M-ra oyo Luwə ləm kɨ ndɔ je ndɔ je kɨ mbata ləsi. M-ra-e oyo ɔjɨ dɔ me-majɨ lie kɨ to dɔsi tɨ me kɨndə rɔ naa tɨ kɨ Jəju Kɨrɨsɨ. 5Tadɔ me kɨndə rɔ naa tɨ kɨ Kɨrɨsɨ kɨn ə majɨ ur-n səsi me kujɨ ta tɨ kɨ me nḛ gər tɨ. 6Najɨ kɨ ma kɨ dɔ Kɨrɨsɨ tɨ e kɨ ma kɨ tɔgɨ dansi tɨ, 7adɨ kadɨ-kare madɨ kare kɨ du səsi goto. Ɨsɨ ɨngəmi ndɔ kɨ Ɓaɓe ləje Jəju Kɨrɨsɨ a tḛḛ-n hɔy. 8Kɨrɨsɨ wa kɨ dɔne a adɨ səsi tɔgɨ kadɨ uwəi rɔsi ba bɨtɨ dɔbəy ndɔ tɨ. A adɨ uwəi rɔsi ba mba kadɨ ndɔ təl-e ɓa səi kɨ ta dɔsi tɨ al. 9MBata Luwə kɨ nje ɓar səsi, ɨlə səsi naa tɨ kɨ NGone Jəju Kɨrɨsɨ kɨ Ɓaɓe ləje, e Luwə kɨ nje ka dɔ ndune tɨ. 10NGakom je, m-ndəjɨ səsi me tɔ Ɓaɓe tɨ ləje Jəju Kɨrɨsɨ kadɨ adi ndusi e naa tɨ. Adi gangɨ-naa goto dansi tɨ. Majɨ kadɨ adi tagasi je kɨ angalsi je e naa tɨ kare ba. 11MBa ri ə m-əl ta kɨn be wa? M-əl be mbata dɨje kɨ Kolowe tɨ əli-mi ta kɨ dɔsi tɨ adɨ-m m-o. 12Nɨngə nḛ kɨ m-ge kadɨ m-əl səsi, m-o təkɨ dansi tɨ dəw madɨ ə nə: «Mi dəw lə Pol», kɨ nungɨ ə nə: «Mi dəw lə Apolosɨ», kɨ rangɨ ə nə: «Mi dəw lə Pɨyər», ə e kɨ rangɨ ɓəy ə nə: «Mi lə Kɨrɨsɨ». 13Ə se Kɨrɨsɨ e kɨ gangɨ rɔne dana wa? Se e Pol ə ɓəi-e dɔ kagɨ-dəsɨ tɨ mbata ləsi wa? Se rai səsi batəm me tɔ Pol tɨ wa? 14M-ra oyo Luwə təkɨ ra adɨ m-ra batəm dəw madɨ kare dansi tɨ al. Dɨje kɨ m-ra-de batəm e Kɨrɨsɨpusɨ əi kɨ Gayusɨ par. 15Dəw madɨ kare kɨ a ə nə rai nḛ batəm me tɔm tɨ goto. 16Dɨje kɨ m-ra-de batəm ɓəy tɔ ɓa, e njé kɨ me kəy tɨ lə Isɨtəpanasɨ. Kɨ rangɨ to no̰o̰ nɨngə, m-o al ngata. 17E kɨ mba kɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ ə Kɨrɨsɨ ɨlə-m, ɓɨ e kɨ mba ra batəm al. Kɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ kɨn e kɨ gosɨ ta kɨ ta tɨ al. Re e kɨ gosɨ ta kɨ ta tɨ nɨngə, koy Kɨrɨsɨ dɔ kagɨ-dəsɨ tɨ a təl nḛ kɨ ndae goto. 18MBḛ koy Kɨrɨsɨ dɔ kagɨ-dəsɨ tɨ e ta mbə kɨ rɔ dɨje tɨ kɨ ɨsɨ awi tujɨ tɨ. Nə kɨ rɔjetɨ je kɨ j-ɨngə kajɨ nɨngə e tɔgɨ lə Luwə. 19Makɨtɨbɨ lə Luwə ə nə: «M-a m-tujɨ tər lə njé tər je, nɨngə njé nḛ gər je, m-a m-ro ta nḛ gər ləde kadɨ təl nḛ kɨ kare.» 20NJe tər e ra be? NJe ndo ndu-kun e ra be? NJe najɨ ta e ra be? Tər lə dəw kɨ dunɨya̰ tɨ ə yə Luwə təl-e nḛ kɨ mbə tɨ. 21E be mbata tər kɨ dɔnangɨ tɨ ne asɨ kadɨ aw kɨ dɨje adɨ gəri tər lə Luwə al. E be ə Luwə ndɨgɨ ngay kadɨ n-ajɨ dɨje kɨ adi-e mede. Dɨje kɨ adi-e mede kɨ go rəbɨ kɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ kɨ dəw oo ə to tə ta mbə yo. 22Jɨpɨ je dəji kadɨ n-ooi nḛ kɔjɨ, Gɨrəkɨ je sangi tər tɔ. 23Kɨ sɔbɨ dɔje nɨngə, j-ɨlə mbḛ Kɨrɨsɨ kɨ ɓəi-e dɔ kagɨ-dəsɨ tɨ. MBḛ kɨn təl jɨgɨ tɨgə Jɨpɨ je, ə e ta mbə kɨ rɔ dɨje tɨ kɨ əi Jɨpɨ je al tɔ. 24Nə kɨ rɔ dɨje tɨ əi Jɨpɨ je kɨ dɨje kɨ əi Jɨpɨ je al, kɨ Luwə ɓar-de nɨngə, mbḛ lə Kɨrɨsɨ kɨn e tɔgɨ kɨ tər lə Luwə mbata tɨ ləde. 25Tadɔ ta mbə lə Luwə kɨn e tər kɨ ɨtə tər lə dɨje, ə tɔgɨ goto lə Luwə kɨn e tɔgɨ kɨ ɨtə tɔgɨ lə dɨje. 26NGakom je, ɨndəi kəmsi majɨ oi. Dansi tɨ kɨ Luwə ɓar səsi kɨn, njé tər je kɨ go darɔ tɨ əi ngay al, njé tɔgɨ je əi ngay al, njé tɔɓa je əi ngay al tɔ. 27Nɨngə kadɨ ɨgəri təkɨ Luwə kɔtɨ nḛ je kɨ njé tɔgɨ al kɨ dɔnangɨ tɨ ne mba kadɨ ɨlə-n rɔsɔl dɔ nḛ je tɨ kɨ njé tɔgɨ. 28Luwə kɔtɨ nḛ je kɨ kəme goto, nḛ kɨ dɨje kɨdi-e dɔnangɨ, nḛ je kɨ əi nḛ madɨ al, mba ro-n ta nḛ je kɨ dɨje ooi ndade. 29Be mba kadɨ dəw madɨ ɨndə gune no̰ Luwə tɨ al. 30E Luwə ə ɨlə səsi naa tɨ kɨ Kɨrɨsɨ. Kɨrɨsɨ kɨ ɓone e tər ləje kɨ ḭ rɔ Luwə tɨ. E ə, kɨ go rəbɨ lie, Luwə ɔr-n ta dɔje tɨ, adɨ j-ayi njay, ugə dɔje ji majal tɨ. 31E be təkɨ makɨtɨbɨ lə Luwə əl-n ə nə: «Dəw kɨ ge kɨndə gune nɨngə, majɨ kadɨ un Ɓaɓe ə ɨndə-n gune.»


text: 1Maɗeenə nə Yeesu ka ginəkii, ca tsaamə ənji gəna a həəji kwaɓa asəkə yi ŋga Əntaŋfə. 2Wata maagha ŋga mooryafinə a shi natə. Ma Yeesu a nee, kə əjivə ki pyanya bəra'i. 3Wata əŋki ci, “Tantanyinə cii kya ba koonə: ma sətə əjigərə maagha ŋga mooryafiitsa, kə palee ka ŋga hara ənjitsə patə. 4Acii ma təya, agi ɓəzə gəna ŋgiragi tii, təya vii. Amma, ma kya, agi ghanatə patə, kə ŋgərətə ki patənə ŋga sətə cii ta alə də zəmə, kya əjigərə.” 5Kə waɓi lyawarənaakii agyanə dagwaanə ŋga yi ŋga Əntaŋfə, acii kə ɗii ənji yikii də faariitə da məghərəvənə davə da i hara uushi'inə ətə vii ənji ka Əntaŋfə. Əŋki Yeesu: 6“Kə nee unə ka uushi'iitsa: kadə nə uusəra a mbu'ya. Maɗa kə mbu'ya uusərakii, taa rəŋwə pooshi faara na mbəɗaanə anə əndə'i, ka waalaginə nə ənji patə.” 7Əŋki ənjitə nji davə, “Maləma, guci saŋə nə ətsə ha'ə a ɗa? Mi saŋə na slənə ka ɓaariinə oo'i, kədəhə nə uushi'iitsə ka ɗaaɗana?” 8Əŋki Yeesu ka tii, “Nəhəmə acii ga ənjə a gəpi duunə. Acii tə'i ənji laŋə na shi, təya ɗəkəvə ləməki ka natii na, taa wu ca ba, ci nə Aləmasiihu. Ka banə nə tii əsə, kə uugi uusəra mbəshanə. Ma ɗanuunə, goona nə'u tsaa səɗətii. 9Maɗa kə fii unə habara ŋga paapanə da purətə haŋkalaanə, goona ŋgwalə shaŋə. Kə dəɓee ətsə ha'ə a ɗa zəku'i. Amma, əntaa uudənə ŋga duuniya nəndə ka ɗanə pii ha'ə makə ətsa.” 10Yeesu a tsakə banə ka tii, əŋki ci, “Kadə nə əndə'i slikərənə a dzə ka panə da əndə'i. Ŋwaŋuunə a pa da əndə'i ŋwaŋuunə. 11Kadə nə bwaya gəgədzənə ŋga hanyinə a ɗaaɗa. Kadə nə maɗəfənə da muuva a ɗaaɗa taa dama patə. Kadə nə sə ŋga ŋgwalənə a ɗaaɗa da madiigərə sagidanyinə agintaŋfə. 12“Amma daga uushi'iitsə ha'ə ma'ə maɗamə, tə'i ənji na kəəsə tuunə, təya ciɓee koonə, təya kərə tuunə aakəŋwacii gayinə ŋga kuvə də'wa ka ɗa koonə gəŋwanə, təya kaalagərə tuunə aa furəshina. Ka kəərənə nə ənji tuunə aakəŋwacii meeminə da ŋgwamənanyinə putə ŋga nə'unə goonə tə nyi. 13Ma nə uushi'iitsə patə a ɗaaɗa ha'ə, ka wunəgi koonə də rəgwa ŋga bagi ka tii Ŋunyi Habaraaki. 14Aciikii, ma ɗanuuna, kavəmə aagi hiima goonə, goona ndzaanə ka buurənə agyanə makə sətə nuunə a jikəvə koona mbəɗə. 15Acii nyi na vii koonə jarəwiinə ŋga waɓənə da hiima. Pooshi əndə taa rəŋwə agi ənji mbiinə goonə na mbee ka ɗa koonə mabizhinə taa ka uurənə tuunə agi waɓənə. 16Taa məsənuunə da dəsənuunə da ndzəkəŋushi'inuunə da duurənyinə goonə da guviinuunə maa, ka dyarə'unə nə tii tuunə. Ma hara ənji agyuunə, ka ɓələginə nə ənji tə tii. 17Taa wu patə əsə, kadə nii kəya ushapaa tuunə putə ŋga nə'unə goonə tə nyi. 18Amma taa shiŋkinə goonə rəŋwə, pooshi na za. 19Acii ha'ə kəŋaanəmə ndihə ndihə koona luupaa də noonə na.” 20“Maɗa kə nee unə kə kərə'utə soojiinə tə vəranə ŋga Urusaliima, ma ətsə kamə, kədəhə nə vəranəkii ka ɗaginə ka uufinə. 21Ma ka uusərakəya, wa ənjitə anə hanyinə ŋga Yahudiya a huyi ka umbənə aanə giŋunyinə. Ma ənjitə asəkə vəranə, wa təya əntsahəgi. Ma ənjitə aba'ə vəranə, ga təya ənya aasəkə vəranə. 22Acii ka ndzaanə nə uusərakii ka uusəratə nə Əntaŋfə a ki'itə ka ənja. Ətsə ha'ə na mbu'utəgi də patənə ŋga uushi'iitə asəkə malaaɓa ləkaləkatə. 23Tə'i ŋgəra'wə agyanə maki ɗasəkiinə da ŋugiginə ka saa'ikii. Acii kadə nə bwaya ciɓə a ɗa anə hanyinə, acii tə'i maɓətə səkə ŋga Əntaŋfə agyanə ənja. 24Ka ɓəələginə nə ənji tə hara ənji də ŋgila purəŋanə. Hara ənji, ənjə a kəsə tə tii, ənjə a kərə tə tii ka mavaanə aanə hara hanyinə. Ka udzəginə nə ənjitə mashiimə tə Əntaŋfə tə vəranə ŋga Urusaliima see maɗa dzəgi zamanatii.” 25“Kadə nə sə ŋga hurəshishinə a ɗaaɗa agi uusəra, agi ləgiɗə da agi tikisanyinə. Kadə nə ənjə a ndzaanə ka maji ma'yanə agi duuniya. Paa tii na shii sə ŋga ɗanə acii dzaadzanə ŋga uunəvə da maɗənə ŋga ma'inə aadəgyə aadəgyə. 26Kadə nə ma'yanə ŋga ənjə a ləɗə acii ŋgwalənə putə ŋga sətə na kulaanə ka tii agi duuniya. Acii taa mi patə asəkəntaŋfə ka gaŋgəzənə. 27Ma ətsə ɗiya, ka neenə nə ənji ka Uuzənə ŋga əndə ca jima agi kuraɓiinə. Da baawəɗa da məghərəvənə laŋə nə shinaakii. 28Maɗa kə nee unə uushi'iitsə a 'watəgi ɗaaɗanə, kəŋaanəmə ndihə ndihə, kavəmə nuunə davə acii kədəhə nuunə ka upaa luupaanə.” 29Yeesu a ɗa ka tii misaali, əŋki ci, “Katəmə hiima goonə agyanə ənfwə uudəvə da hara ənfuginə patə. 30Maɗa kə nee unə wiitə ka 'watəgi ənənə, kə shii unə ətsə, kədəhə nə mətsətsəfə ka ɗanə. 31Ha'ə əsə, maɗa kə nee unə uushi'iitsə a ɗaaɗa, ka shiinə nuunə ətsə oo'i, kədəhə nə Əntaŋfə ka ɗa ŋwaŋuunə. 32Tantanyinə cii kya ba koonə: ma ənji ŋga zamanana, pooshi tii ka məətəginə patə, uushi'iitsə ma'ə maɗaaɗamə patə. 33Ka uudəginə nə ha a dagyə da ha a panə. Amma, ma waɓənaaki, pooshi ka uudənə shaŋə.” 34“Nəhəmə noonə na! Goona kavə noonə nə ka zəəmə əndzanə da saasa ənvwə dərəva. Goona kavə noonə nə agi buurə uushi'inə ŋga duuniya, acii ga uusərə ŋga shinə ŋga Uuzənə ŋga əndə a lapaa tuunə pəmə, 35makə sətə ci zaaŋwanə a umbəənə ka luwa. Acii ma uusərakəya, pəmə nii kəya lapaa tə patənə ŋga ənji agi duuniya. 36Ndzaamə də məgigi, ɗamə də'wa taa hayi patə, koona shii upaa ŋgeerənə ŋga mbərəɗənə acii uushi'iitsə na ɗaaɗa patə, una mbee ka kəŋaanənə akəŋwacii Uuzənə ŋga əndə yadə ŋgwalənə.” 37Uusərə patə nji Yeesu a dzəgunə doosərə ka ənji asəkə yi ŋga Əntaŋfə. Ma kədəwanə, ca dzə ka baanə ashi giŋutə ci ənjə a 'wa giŋwə ŋga Zayitunə. 38Pukənə ŋga ha patə ha'ə nə ənji patə ka waaryanə aasəkə yi ŋga Əntaŋfə ka fa sətə cii kəya baaba.


text: 1Lo kɨlə ngɨrə nḛ je tɨ pətɨ, dəw kɨ e ta e no̰o̰ ngata, Dəw kɨ e ta e naa tɨ kɨ Luwə, Dəw kɨ e ta e Luwə. 2Lo kɨlə ngɨrə nḛ tɨ, dəw kɨ e ta e naa tɨ kɨ Luwə. 3E ə Luwə un-e ra-n nḛ je pətɨ. Nḛ kɨ Luwə ra-e kɨ kanje e goto. 4Dəw kɨ e ta ka kɨn ə e nje kadɨ dɨje ɨsi kɨ dɔde taa. Nɨngə kɨsɨ kɨ dɔ taa kɨ ḭ rɔe tɨ kɨn ə e kunjɨ dɔ dɨje tɨ kɨ dɔnangɨ tɨ ne. 5Kunjɨ unjɨ dɔ tɨl tɨ, Nə tɨl uwə kunjɨ ka kɨn kɨ rɔne tɨ al. 6Luwə ɨlə dəw kare kɨ tɔe nə Ja̰ ade re. 7Re tə nje ma najɨ kadɨ ma najɨ lə kunjɨ, Kadɨ dɨje pətɨ adi mede kunjɨ kɨ takule. 8Ja̰ e kunjɨ al, nə e nje ma najɨ lə kunjɨ. 9Dəw kɨ e ta kɨn e ə e kunjɨ kɨ rɔjetɨ. Kunjɨ kɨ rɔjetɨ kɨ re dɔnangɨ tɨ ne, Unjɨ dɔ dɨje tɨ pətɨ. 10Dəw kɨ e ta e dɔnangɨ tɨ ne. Nɨngə e ə Luwə un-e ra-n dɨje kɨ dɔnangɨ tɨ ne, Nə dɨje kɨ dɔnangɨ tɨ ne gəri-e al. 11Dəw kɨ e ta kɨn re dan dɨje tɨ lie, Nə dɨje lie uwəi-e kɨ rɔde tɨ al. 12NGa nɨngə, njé kɨ uwəi-e kɨ rɔde tɨ, Adɨ e njé kɨ adi-e mede, adɨ-de ta rəbɨ kadɨ təli ngan lə Luwə. 13Təli ngan lə Luwə, kɨ go kojɨ tɨ kɨ məsɨ təkɨ dɨje ɨsɨ ojii-naa kɨn al nɨm, Kɨ go ndɨgɨ tɨ lə dəw al nɨm, nə e Luwə wa ə ra adɨ təli ngane je. 14Dəw kɨ e ta, təl darɔ dəw kɨ rɔjetɨ, Uwə lo kɨsɨ danje tɨ. Me-majɨ, kɨ nḛ kɨ rɔjetɨ rosɨ mee. Je j-o tɔɓa lie. E tɔɓa kɨ NGon kɨ kare ba ɨngə kɨ rɔ Bawne tɨ. 15Ja̰ un ndune kɨ taa, ma-n najɨ lie ə nə: «E ə e dəw kɨ m-əl ta lie kəte m-əl m-ə nə: “Dəw kɨ re gom tɨ, e kɨ bo dɔm tɨ, Tadɔ e ɨsɨ kɨ dɔne taa kəte no̰m tɨ.” 16«Je pətɨ, j-ɨngə nḛ majɨ kɨ ḭ rɔe tɨ, kɨ go me-majɨ tɨ lie. Adɨ-je majɨ-kur kɨ ɔsɨ go naa go naa. 17Luwə adɨ-je ndu-kun kɨ go rəbɨ lə Mojɨ, Nə me-majɨ kɨ nḛ kɨ rɔjetɨ rəi kɨ go rəbɨ lə Jəju Kɨrɨsɨ. 18Dəw kɨ oo Luwə goto, nə NGon kɨ kare ba, Kɨ e Luwə ə ɨsɨ kadɨ Bawne tɨ, ə ra adɨ jɨ gər-e.» 19Lokɨ Jɨpɨ je kɨ Jorijaləm tɨ ɨləi njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je kɨ njé je kɨ gɨn kojɨ tɨ lə Ləbi kɨ rɔ Ja̰ tɨ dəji-e ə nə: «Ḭ na̰ ə?» 20Ɓa, Ja̰ əl-de wangɨ kɨ taga, kɨ kanjɨ yətɨ ta ə nə: «Mi Kɨrɨsɨ al.» 21NJé kɨ ɨləi-de ka kɨn təli dəji-e əi nə: «NGa ḭ na̰ dana? Ḭ nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ Eli a?» Ə Ja̰ ɨlə-de tɨ ə nə: «Jagɨ, mi Eli al.» Təli dəji-e ɓəy əi nə: «Ḭ NJe kəl ta kɨ ta Luwə tɨ kɨ j-ɨsɨ jɨ ngəm-e a?» Ja̰ ə nə: «Jagɨ, mi NJe kəl ta kɨ ta Luwə tɨ al.» 22Lo kɨn tɨ no̰o̰, əli-e əi nə: «NGa ḭ na̰ dana bangɨ wa əl-je adɨ j-o, tadɔ sɔbɨ kadɨ j-a jɨ təl kɨ ta madɨ kadɨ j-aw-n kɨ rɔ njé je tɨ kɨ ɨləi-je. Ta ri ə əl dɔ rɔi tɨ ḭ wa ə?» 23No̰o̰ be ngata ə Ja̰ ɨlə-de tɨ ə nə: «Mi ə mi dəw kɨ ndue ɓa dɨlə lo tɨ ə nə: “Ɨrai go rəbɨ lə Ɓaɓe adɨ a njururu!” Təkɨ nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ Ejay əl-n.» 24NJé kɨ ɨləi-de ka kɨn əi Parɨsɨ je. 25Ə təli dəji Ja̰ Batɨsɨ ɓəy əi nə: «A kɨn ə re ḭ Kɨrɨsɨ al nɨm, ḭ Eli al nɨm, taa ḭ NJe kəl ta kɨ ta Luwə tɨ kɨ j-ɨsɨ jɨ ngəm-e kɨn al nɨm tɔ ə, ra ban ə ɨsɨ ɨra dɨje batəm ə?» 26Ə Ja̰ əl-de ə nə: «Mi m-ra dɨje batəm me man tɨ, nə dəw madɨ e mbo̰si tɨ no̰o̰ kɨ ɨgəri-e al. 27E re gom tɨ, nə kɨlə sa kɨ njae tɨ ka mi m-asɨ kadɨ m-tutɨ al.» 28Nḛ je kɨn pətɨ rai nḛ Bətani tɨ, dam ba Jurdḛ tɨ, kɨ Ja̰ ra dɨje batəm tɨ. 29Lo ti dɔ tɨ, Ja̰ oo Jəju kɨ ɨsɨ re kɨ rɔe tɨ nɨngə əl ə nə: «Oi NGon dəgɨ batɨ lə Luwə kɨ nje kɔr majal lə dɨje kɨ dɔnangɨ tɨ ne kɔ. 30E ə e dəw kɨ m-əl ta lie kəte m-əl m-ə nə: “Dəw kɨ re gom tɨ, e kɨ bo dɔm tɨ, tadɔ e ɨsɨ kɨ dɔne taa kəte no̰m tɨ.” 31Mi kɨ dɔm m-gər-e kəte al, nə m-re m-ra dɨje batəm me man tɨ mba kadɨ m-adɨ Isɨrayəl je gəri-e-n.» 32Ja̰ ma najɨ ə nə: «M-o NDɨl Luwə ḭ taa, rɨsɨ tə də dum be re ɨsɨ dɔe tɨ. 33Mi m-gər-e al, nə Luwə kɨ ɨlə-m adɨ m-re m-ra dɨje batəm me man tɨ ə əl-m ə nə: “Dəw kɨ a o NDɨl ḭ taa rɨsɨ re ɨsɨ dɔe tɨ kɨn ə, a ra dɨje batəm me NDɨl tɨ.” 34Nɨngə mi, m-o nḛ kɨn kɨ kəm, adɨ m-ma naje təkɨ dəw kɨn e NGon Luwə.» 35Lo ti kɨ go tɨ, Ja̰ təl re loe tɨ ka kɨn ɓəy, əi kɨ njé ndo je ləne joo. 36Be ə, lokɨ Jəju ɨsɨ də, adɨ kəme e kɨ dɔe tɨ oo-e-n, nɨngə əl ə nə: «Oi NGon dəgɨ batɨ lə Luwə.» 37Lokɨ njé ndo je lə Ja̰ ooi dɔ ta kɨn nɨngə, uni go Jəju. 38Lokɨ Jəju ɨlə rətɨ nɨngə, oo-de kadɨ ɨsɨ uni goe, ə dəjɨ-de ə nə: «Ə ri ə ɨsɨ sangi ə?» Ə əi je ɨləi-e tɨ əi nə: «Rabi, lo kɨ ɨsɨ tɨ e ra be ə?» («Rabi» kɔr me nə: NJe ndo dɨje) 39Jəju əl-de ə nə: «Ɨrəi, ə a oi.» Be ə, awi, ooi lokɨ Jəju ɨsɨ tɨ. Ɓa ɨsi, tɔli ta ndɔ ləde rɔe tɨ no̰o̰. Dɔ kadɨ, e kadɨ kɨ sɔ kɨ lo sɔlɔ. 40Andɨre kɨ ngoko̰ Sɨmo̰ Pɨyər e dəw kare dan dɨje tɨ kɨ joo kɨ ooi ta ta Ja̰ tɨ ə uni go Jəju. 41Dəw kɨ dɔsa̰y kɨ Andɨre ɨnge, e ngoko̰e Sɨmo̰. Ə əl-e ə nə: «J-ɨngə Məsi.» («Məsi» kɔr me nə «Kɨrɨsɨ, kɨ e dəw kɨ Luwə mbəte.») 42Ɓa, aw kɨ Sɨmo̰ rɔ Jəju tɨ. Ə Jəju go̰ Sɨmo̰ ba nɨngə əl Sɨmo̰ ə nə: «Ḭ Sɨmo̰, kɨ ngon lə Jonasɨ. A ɓari-ni Səpasɨ», («Səpasɨ», kɔr me nə «Pɨyər».) 43Lo ti kɨ go tɨ, Jəju un ndune kadɨ n-aw dɔnangɨ Galile tɨ. Dɔ rəbɨ tɨ, ɨngə Pɨlɨpɨ, nɨngə əl-e ə nə: «Un gom.» 44Pɨlɨpɨ e dəw kɨ Bətɨsayda tɨ, kɨ e ɓe lə Andɨre əi kɨ Pɨyər. 45Go tɨ, Pɨlɨpɨ aw ɨngə Natanɨyəl, nɨngə əl-e ə nə: «J-ɨngə dəw kɨ Mojɨ əl ta lie me ndu-kun tɨ, taa njé kəl ta je kɨ ta Luwə tɨ ka əli ta lie tɔ ka kɨn. E Jəju kɨ ngon lə Jɨsəpɨ kɨ Najarətɨ tɨ.» 46Ə Natanɨyəl əl-e ə nə: «Ɓe kɨ Najarətɨ tɨ kam kadɨ nḛ kɨ majɨ a tḛḛ tɨ tɔ ma?» Ə Pɨlɨpɨ əl-e ə nə: «Ɨre o.» 47Lokɨ Jəju oo Natanɨyəl ɨsɨ re kɨ rɔe tɨ, əl ta dɔe tɨ ə nə: «Oi Isɨrayəl kɨ rɔjetɨ, kɨ dəw asɨ kɨngə nḛ kɨ majal rɔe tɨ al.» 48Lo kɨn tɨ no̰o̰, Natanɨyəl dəjɨ Jəju ə nə: «Ɨra ban ə ɨgər-m ə?» Ə Jəju əl-e ə nə: «Kəte ɓəy taa kadɨ Pɨlɨpɨ ɓar-i, lokɨ ɨsɨ gɨn kagɨ mbay-kote tɨ kɨn m-o-i.» 49NGata ə Natanɨyəl əl Jəju ə nə: «NJe ndo dɨje, ḭ NGon lə Luwə, ḭ ngar lə Isɨrayəl je.» 50Jəju ɨle tɨ ə nə: «MBata kəl kɨ m-əli m-ə nə m-o-i gɨn kagɨ mbay-kote tɨ kɨn ə adɨ-m mei, nə a o nḛ je kɨ ətɨ ɓəl ɨtə e kɨn ɓəy.» 51Taa Jəju təl ɨlə dɔ ta tɨ kɨn ɓəy ə nə: «Təkɨ rɔjetɨ, m-əl səsi, a oi dɔra̰ tḛḛ tane, nɨngə malayka je lə Luwə a awi kɨ taa je, təli kɨ nangɨ je dɔm tɨ mi NGon dəw.»


text: 1NJé ndɨgɨ je ləm, təkɨ j-ɨngəi ndu-kun je kɨ Luwə un adɨ-je be kɨn, majɨ kadɨ j-əi je wa, j-ayi rɔje njay dɔ nḛ tɨ kɨ a tujɨ darɔje kɨ ndɨlje. Nɨngə adɨ j-ɨndəi rɔje ta dangɨ me ɓəl Luwə tɨ. 2Ɨndəi-je dan ursi tɨ! Dəw madɨ kɨ jɨ ra sie majal goto, dəw kɨ jɨ tɔ ko nḛ lie goto, taa dəw kɨ j-əde jɨ taa nḛ lie ka goto tɔ. 3Nɨngə m-əl ta kɨn be kadɨ m-gangɨ-n ta dɔsi tɨ al, tadɔ m-əl kəte ngata təkɨ j-ɨndə səsi dan urje tɨ kadɨ re e koy ə koy, kajɨ ə kajɨ. 4M-tḭ mem katɨ kɨ rɔsi tɨ, rɔm nəl-m ngay dɔsi tɨ. M-ɨngə tɔgɨ ngay, rɔnəl tɔi dɔm, me-ko̰ je tɨ kɨ j-ɨngə-de. 5Lokɨ jɨ re jɨ tḛḛ dɔnangɨ Masəduwan tɨ nu kɨn, lo kɔr kə̰ə̰ goto, j-ɨngə ko̰ je kɨ dangɨ dangɨ, rɔ gə gɨdɨje, ɓəl rosɨ meje. 6Nə Luwə kɨ nje kɨlə dɨngəm me dɨje tɨ kɨ njé sɔl dɔde, adɨ-je tɔgɨ kɨ rəbɨ re lə Tɨtɨ. 7NGa nɨngə, e re lə Tɨtɨ par ə adɨ-je tɔgɨ al, nə e tɔgɨ kɨ adi-e kɨn tɔ ə adɨ-je tɔgɨ. Tɨtɨ əl-je təkɨ ɨndɨgi ngay kadɨ oi-mi, taa man no̰ re kəmsi tɨ nɨm, ta o̰ mesi nɨm mbata tɨ ləm. Lo kɨn tɨ, m-ɨngə rɔnəl ngay dɔ made tɨ ɓəy. 8Re makɨtɨbɨ kɨ m-ndangɨ m-adɨ səsi kəte kɨn tujɨ mesi ka, m-ndɨngə rɔm dɔ tɨ al. Re m-ndɨngə rɔm dɔ tɨ ɓa, e mba koo kɨ m-o kadɨ tujɨ mesi dɔkagɨlo madɨ tɨ. 9Nɨngə kɨ ɓasɨne kɨn, rɔm nəl-m mbata mesi kɨ tujɨ kɨn al, nə mba ke kɨ me tujɨ ləsi aw səsi adɨ ɨyə̰i rəbɨ nḛ ra kɨ majal kɔ. Mesi kɨ tujɨ kɨn ə e nḛ kɨ Luwə ndɨgɨ, adɨ-je j-əl təkɨ nḛ madɨ kɨ majal kare kɨ jɨ ra səsi goto. 10Tadɔ me tujɨ kɨ nəl Luwə, re kɨ kɨyə̰ rəbɨ nḛ ra kɨ majal kɔ, mba kadɨ tḛḛ kɨ dəw kajɨ tɨ, kɨ kanjɨ kadɨ dəw ndɨngə rɔne dɔ mee tɨ kɨ tujɨ kɨn. Nə me tujɨ kɨ dəw ɨyə̰-n rəbɨ nḛ rane kɨ majal kɔ al, a re kɨ koy. 11Kɨ ɓasɨne kɨn, səi je wa oi kandɨ me tujɨ kɨ nəl Luwə kɨn kɨ kəmsi. Ra adɨ ɨtoi ɓi dɔ rɔsi tɨ al! Ɨdəji me-sɔl kɨ rɔ tḭsi nɨm, ɨndɨngəi rɔsi ngay nɨm, ɓəl tɔl səsi nɨm, ɨndɨgi ngay kadɨ oi-mi nɨm, ta o̰ mesi mbata ləm nɨm, taa tasi e dɔ dəw tɨ kɨ ra nḛ kɨ go rəbe tɨ al ka kɨn nɨm tɔ. Ɨtɔji me nḛ je tɨ pətɨ təkɨ ta kɨn səi, ɨgotoi me tɨ. 12NGa nɨngə, m-ndangɨ makɨtɨbɨ kɨn m-adɨ səsi mbata lə dəw kɨ ra nḛ kɨ go rəbe tɨ al kɨn al nɨm, taa mbata lə dəw kɨ nḛ kɨ go rəbe tɨ al kɨn tujɨ me al nɨm tɔ. Nə e mba kadɨ səi je wa, oi tɨngə kɨ ɨtɨngəi bɨl mbata tɨ ləje kɨn kɨ kəmsi, ta kəm Luwə tɨ. 13E kɨn ə e nḛ kɨ adɨ-je tɔgɨ. Nɨngə j-ɨngə tɔgɨ par al, nə j-ɨngə rɔnəl kɨ bo ngay ə wa ɓəy tɔ, lokɨ j-o nəl kɨ rɔ Tɨtɨ nəl-e mbata kuwə kɨ səi pətɨ uwəi angale ɨndəi nangɨ me kalsi tɨ kɨ ɨtɔji. 14Kɨndə kɨ m-un səsi m-ɨndə-n gum kɨ rɔe tɨ kɨn, rɔm sɔl-m al. Tə ka kɨ j-əl-n səsi ta kɨ rɔjetɨ kɨ ndɔ je, pɨtɨ kɨ jɨ pɨtɨ səsi no̰ Tɨtɨ tɨ tɔjɨ rɔne kɨ taga kadɨ e ta kɨ rɔjetɨ. 15Lo kɨn tɨ, rɔe nəl-e ngay ɓəy dɔsi tɨ, lokɨ me ole dɔ təl rɔ go ta tɨ ləsi pətɨ, kɨ kuwə kɨ uwəi-e kɨ rɔsi tɨ kɨ ɓukɨ-naa tɨ kɨ ɓəl. 16Rɔm nəl-m ngay adɨ m-ɨndə mem dɔsi tɨ me nḛ je tɨ pətɨ.


text: 1Má wada ra Musa nə, vá ndza njə talala lə hunkwa kə Kristi ncətə myi a myi zəli tsa wə. Má məlifyi hunkwa kə Kristi ncətə myi tsa, wuri kə mdashə nga wada ra Musa kashasha! Má sarəka ndza ká Yahuda mələ nə, wamara vi mələ mbəlyi akə kəva-kəva tazhe yatə wada tsa; a kandə sarəkaa hyi yaɓəntə mni mbəlyi kə kələkə hyá səkə tə́ Hyalatəmwə, a hyá ndza ka mbəlyi tsapə ndangə kwa kəma-ranjə wə. 2Má ndərəma wuri bikyi-hya kə ntivintəgwa kashasha, ka zhini zəzi hyá mbweghe bikyi mənə wə, a ka zhini mələ wuntə sarəka hyá mwa wə. 3Má sarəka ndza hyá mələ kəva-kəvaa hyi nə, zəzirəshə bikyi-hya tə́ mbəlyi, tsá mələ hyá akə mə́; 4təmburi kandə mimyi mca ba nga kwə yaɓəntə mni mdi, a ba kələntə bikyi-njə kashasha wə. 5Təmburi tsətsə, má nda səkə Kristi səkə wdunya ná, ba njə gə sha Hyalatəmwə nee, "Sarəka ba wsha ndza mbəlyi nggə na nə, kandə kətəshə na wə; təmburi ɓa nda nggə rá gwa na, a rá mələ na sarəka ndangə. 6Ka bwə ghi-nga tá sarəka ndza mbəlyi wtsantə ka "izi na ghwi lə wə; ka bwə ghi-nga tá wsha ndza mbəlyi cihiyi tə́ na tazhe kələntə bikyi-hya dəwa wə. 7Ba rá gə nee, 'Na rá tsa, Hyalatəmwə; yira "i mələ wsi kə na "i,' əkwə rá, kala tsá kə ɗafətəgwa kwa Dləparamə Hyalatəmwə mbweghe-ra," əkwə Kristi. 8Má tsá kə njə gətə tə nkwa shə nə, "Má sarəka lə wsha ndza mbəlyi nggə na, kala yə sarəka ndza mbəlyi wtsantə ka "izi na ghwi lə, ba wsha ndza mbəlyi cihiyi tə́ na tazhe kələhwi bikyi-hya nə, kandə kətəshə na wə; a ka bwə ghi-nga tə́ mwa wə," əkwə sha Hyalatəmwə—mandara wada ra Musa gətə nda səkə mbəlyi mələ sarəka kala tsa. 9Ba njə zhini gə dəwa nee, "Na rá tsa, Hyalatəmwə; yira "i mələ wsi kə na "i," əkwə. Njə́a tsá kə ncətə nee, wuri Hyalatəmwə kə fəyə paɗə zaka sarəka ra ká Yahuda ka wsi fashə, a ba fəyə sarəka kə Kristi mələtə tə nkwa-hya ka tsá wuri kələhwi bikyi mbəlyi batə wavi. 10Kala tsá ndza njə nee, wuri Kristi kə "i mələ wsi kə Hyalatəmwə "i a njə mələ ná, wuri mni-myi kə yaɓəntəgwa va bikyi kashasha səkə kə mtə-njə tsa. Kutə zhigi və́ njə mtə kalə, tazhe mələ sarəka tə́ Hyalatəmwə lə ghi-njə, tsá wuri mbə́tə mbəlyi batə wavi. 11Má mbəlyi kə mələ sarəka kwa mpya Hyalatəmwə nə, wamara vi mələ sarəka hyá akə; tsəli sarəka kutə, tsá mələ hyá kəvi-kəvi mwa, a kandə sarəka ngyi kələntə bikyi kwa ghi mbəlyi wə. 12A má sarəka kə Kristi mələtə kutə zhigi tazhe yaɓəntə mni mbəlyi va bikyi tsa ná, wuri mbə́tə mbəlyi batə wavi! Ba Kristi dzəmə tamwə, a njigwe məɓa kwa bəla ɗafa ra Hyalatəmwə; 13məɓa ndzaranjə tsa ná, tə ghə njə nda səkə Hyalatəmwə gurehwi dawa hyi-njə, a njə səkə gure hyá. 14Səkə kə sarəka kə njə mələtə tsa mwa, má mbəlyi kə mni-hya yaɓəntəgwa, wuri bikyi-hya kə kələhwigwa batə wavi, a hyá ndza ka mbəlyi tsapə ndangə kwa kəma ra Hyalatəmwə. 15Tsətsə kwə Mambəli Hyalatəmwə mwa, vi kə njə gə nee, 16"Na aləkawalə mpwə rá lə hyá tsa kətərəmbwe hya ngyi: yira dzəgə fə wada-tara kwa mni-hya, a ba ɗafətə njə́ mə zəzi-hya," əkwə Tlamda. 17Ba njə gə dəwa, "Ka dzəgə rá cə bikyi-hya ba tlə́nə ntimye və́ hyá mələtə rá, a ba fəyə kwa mni wə," əkwə. 18Má ndərə wuri bikyi mdi kə ntivintəgwa kashasha, səfə mdi shə mələ sarəka tazhe yaɓəntə bikyi-njə mwa wə. 19Təmburi tsətsə mənə, nggwasama, ndaka dzəmə nkwa ka nga Hyalatəmwə tsa myi ndzaranjəa, lə wassə hwi tá Hyalatəmwə kəlama nggadləni, səkwa tə barəka ra mimyi Yesu. 20Wuri Yesu kə mnəntə myi məlifyi hunkwa kə dzəmə nkwa kətərəmbwe laɓələ tsa səkə kə pətləshəgwa-ranjə tsa; səkə kə məlifyi hunkwa tsa tlayi mkyə myi mwa. 21Mdi dakuləa kə mələ sarəka, tsá shə va myi ndzaranjəa, tsá ka Tlamda hankyə ya Hyalatəmwə mbweghe mbəlyi-njə paɗə. 22Təmburi tsətsə, səkə myi wa tá Hyalatəmwə mənə, lə mni kutə ba lə mbərəsa jiri; səkə myi wa lə mni kə yaɓəntəgwa va bikyi, ba lə gwa kə yaɓəntəgwa lə yemyi tsapə Hyalatəmwə má ɗá vari mwa. 23Tlətə myi wa lə dənama tə wsi kə myi fətə ghi tə ka ghə tsa; tsəyi myi wa aləkawalə-njə dandərəa! Təmburi wuri myi kə sənata, Hyalatəmwə dzəgə cəntə aləkawalə kə njə mputə myi tsa pakatə. 24Ɗingə myi wa kwavati hyi-myi, a ba myi tləkəshə ghi-myi tá ncətə "ighi ba mələ tlə́nə ndərə. 25Washə myi dlənata tsənigwa-ramyi kala tsá ndza wuntyi mbəlyi mələ tsa wə; má wsi mələ myi, tləkəshə myi wa kwavati hyi-myi, təmburi wuri vi kə səkə Tlamda kə hələgitəgwa. 26Təmburi má ba myi mələ bikyi va nga kəladawa kwa hwi-myi fashə kətərəmbwe tsá kə myi sənata vəcə Yesu ná, wuntə sarəka shə a mbəlyi zhini mələ tazhe kələntə bikyi-myi mwa wə; 27se kita ra Hyalatəmwə ndza mbəlyi nggadləni və, tsá kə dzəgə tərə dzəgwa ghi-myi, ba mwa ghwi wghyananakə kə dzəgə wtsa paɗə mbəlyi ka dawa hyi Hyalatəmwə. 28Má wamara mdi kə ɓələntə wada ra Musa zamə ná, ba mbəlyi pətləshə njə́ kəlama zhihwi tá njə́, a na mbəlyi ɓwagə á tára makənə kə ndza ka sakida ra wsi ntimye kə njə mələtə; 29sakwa-ma kita rə bwanyə kə dzəgə mələgwa tə́ mdi kə wshəntə Zəgwi ra Hyalatəmwə ba Mambəli Hyalatəmwə kwá zərəndza, a ba fəyə mimyi Kristi kə yaɓəntə mni-njə ba mputə aləkawalə Hyalatəmwə tsa ka wsi fashə ná? 30Təmburi wuri myi kə sənata Mdi kə gətə nee, "Yira mdi kə we nkwa," əkwə, a ba gə dəwa nee, "Tlamda dzəgə mələ kita rə bwanyə tə́ mbəlyi-njə," əkwə. 31Kwatsəka tsá tə mdi kə dzəmə bwanyə kita ra Hyalatəmwə tsa ndangə! 32Ba yə zəzitə ndza-rayə zamə, vi kə nggamə Yesu wangəshə mni-yə: wuri yə kə savə bwanyə dabwaa; mandara yə savə bwanyə kala tsa shə mwa ná, vá gurehwi yə bwanyəa hyi wə. 33Tə wuntə vi venkwashə ná, ndaka ɗa yə mbəlyi, a wshəntə yə ba nggənggələ yə fashə kwa kəma ra mbəlyi; má tə wuntə vi mwa, ndaka tayə yə tá nggwasama-rayə ndza mbəlyi ɗa hyá kala ngayə tsa. 34Tə sa bwanyə yə səkwa tə tsá kə yə zhihwi tá nggwasama-rayə kə falagwa kwa furəshina. Má vi kə mbəlyi kəlalyə wsha-yə lə bəle ná, ba yə səsəwihwi lə dlama kwa mni-yə mwa—təmburi wuri yə kə sənata, wuntə wsi kə mdashə kashasha, tsá shə va yə, tsá kə dzəgə ndza lə yə batə wavi. 35Təmburi tsətsə, washə yə dakəshəgwa, a mbərəsa-rayə lə Tlamda mtə wə; təmburi mbərəsa-rayəa tsá kə dzəgə kələkə yə nəbwa dabwaa tsa dzəgəndza. 36Njiwegwa lə mungyalə kwa mni-yə, tazhe ba yə mələ wsi kə Hyalatəmwə "i a yə mələ, a yə dzəgə tlayi wsi ndərə kə njə mputə yə aləkawalə-njə— 37kala tsá kə Dləparamə Hyalatəmwə gətə nee, "Ncini vi dabatlyəa kalə, a Mdi kə dzəgə səkə tsa dzəgə səkə; ka dzəgə njə ghə vi wə. 38Má mdi kə ndza ka mdi tsapə səkwa tə mbərəsa-ranjə, mdi-ra shə dzəgə tlayi mbə; a má ba mdi hwə tá rá ná, ka dzəgə ghi-ra bwə tá njə́ wə," əkwə Hyalatəmwə. 39Má myi nə, mə mbəlyi kə hwə tá njə́ a ba za bittie hyi myi wə; mə mbəlyi kə mbərəsa lə njə́ tsa myi, ngyí kə dzəgə mbə́təgwa.


text: 1NDɔ mehḛ go tɨ nɨngə, Jəju ɔr Pɨyər nɨm, Jakɨ nɨm, taa Ja̰ kɨ ngoko̰ Jakɨ nɨm tɔ, ə aw səde dɔ mbal tɨ kɨ ngal, sa̰y kɨ ndəge je. 2Loe tɨ no̰o̰, Jəju mbəl rɔne ta kəmde tɨ. Ta kəme unjɨ tə kadɨ be, taa kɨbɨ kɨ rɔe tɨ ka unjɨ tə kadɨ be tɔ. 3Nɨngə loe tɨ no̰o̰, Mojɨ əi kɨ Eli tḛḛi kɨ rɔde tɨ hɔy, a əli ta kɨ Jəju. 4Ə Pɨyər un ta əl Jəju ə nə: «Ɓaɓe, kɨn ə j-ɨsi lo kɨn tɨ ne be par ə majɨ ngay. Re ɨge ə, m-a m-ra kəy-lo mɨtə: kare e ya̰i, kare e ya̰ Mojɨ, ə kɨ kare e ya̰ Eli tɔ.» 5Lokɨ Pɨyər a əl ta tane tɨ ba ɓəy nɨngə yə, kɨl ndi kɨ kunje to, ḭ səbɨ dɔde lɨtɨ. Ɓa ndu ta madɨ tḛḛ me kɨl ndi tɨ ə nə: «E kam e NGonm kɨ m-ndɨge ngay, e kɨ nəl-m ngay kadɨ m-kɔte, ə oi ta lie.» 6Lokɨ njé ndo je ooi dɔ ta kɨn ɓa, osi kɨ ta kəmde nangɨ, ɓəl tɔl-de. 7Ə Jəju re rɔde tɨ, ɔdɨ-de ə əl-de ə nə: «Ḭ taa, ə adi ɓəl ra səsi al.» 8NGa nɨngə, lokɨ əi nə n-uni kəmde kɨ taa ɓa, ooi dəw madɨ kɨ rangɨ al, ooi Jəju kɨ karne ba par. 9Lokɨ ḭḭ dɔ mbal tɨ ɨsɨ uri kɨ nangɨ, Jəju ɨndə ndu kɨn no̰de tɨ ə nə: «Əli nḛ kɨ ra nḛ adɨ oi kɨn dəw madɨ al, bɨtɨ kadɨ mi NGon dəw m-tḛḛ dan njé koy je tɨ.» 10Go tɨ, njé ndo je dəji-e əi nə: «MBari wa bangɨ ə, njé ndo ndu-kun je əi nə sɔbɨ kadɨ Eli re kəte taa ə?» 11Ə ɨlə-de tɨ ə nə: «E kɨ rɔjetɨ kadɨ Eli a re kadɨ ra go nḛ je pətɨ adɨ asɨ-naa gogɨ.» 12Nɨngə mi, adɨ m-əl səsi madɨ oi, Eli re ngata, nə dɨje gəri al, adɨ rai sie nḛ kɨ mede ge. Be tɔ ə, mi NGon dəw ka m-a m-ɨngə-n ko̰ jide tɨ. 13Lo kɨn tɨ, njé ndo je gəri kadɨ ta kɨ Jəju əl-de kɨn sɔbɨ dɔ Ja̰ Batɨsɨ. 14Lokɨ təli ɨsɨ rəi kɨ rɔ kosɨ dɨje tɨ, dɨngəm madɨ kare re rɔ Jəju tɨ, ɔsɨ məkəsɨne nangɨ no̰e tɨ, əl-e ə nə: 15«Ɓaɓe, o kəm-to-ndoo lə ngonm kɨ dɨngəm, kɨ damsɨl ra-e adɨ ɨngə ko̰ ngay kɨn. Taa taa, ɨsɨ tosɨ kɨ poro je, kɨ me man tɨ je. 16M-re sie rɔ njé ndo je ləi, nə asi kadɨ adi-e ɨngə rɔ nga, al.» 17Lo kɨn tɨ, Jəju un ta əl ə nə: «Səi dɨje kɨ dɔkagɨlo tɨ kɨ ɓone kɨ səi njé me nga̰ je, səi njé ra nḛ kɨ majal, kadɨ tə m-ɨsɨ səsi dɔkagɨlo ban ɓəy taa adi mesi ə? Kadɨ m-a m-ɔsɨ gɨnsi dɔkagɨlo ban ɓəy taa ə? Ɨrəi kɨ ngon rɔm tɨ ne.» 18Ɓa Jəju ndangɨ ndɨl kɨ majal ade tḛḛ rɔ ngon tɨ, par ə ta naa tɨ no̰o̰, ngon ɨngə rɔ nga. 19Go tɨ, njé ndo je rəi rɔ Jəju tɨ, lokɨ əi sie kɨ karde ba, dəji-e əi nə: «MBari ə je j-asɨ kadɨ jɨ tuwə ndɨl kɨ majal kɨn al ə?» 20Ə Jəju ɨlə-de tɨ ə nə: «Asi al, mbata kadɨ-me ləsi e ndɨkɨri ba. Nɨngə kadɨ m-əl səsi təkɨ rɔjetɨ, re awi kɨ kadɨ-me kɨ e ndɨkɨri ba tə ka̰ kagɨ kɨ ɓari-e mutadɨ kɨn be mɨndɨ ka, a əli mbal kam əi nə: “Ɔtɨ, aw a nu be” ə, a ɔtɨ kadɨ aw a. Nḛ kɨ a dum dɔsi goto. [ 21Taa ko ndɨl je kɨ be kɨn, dəw a tuwə-de kɨ takul kəl ta kɨ Luwə kɨ kɔgɨ rɔ nḛ kuso par.»] 22NDɔ kare njé ndo ɨsi naa tɨ pətɨ Galile tɨ, ə Jəju əl-de ə nə: «A ɨləi-mi NGon dəw ji dɨje tɨ, 23kadɨ a tɔli-mi, nə ndɔ kɨ ko̰ mɨtə lə ndɔ koym ə, m-a m-ḭ taa lo koy tɨ.» Ta kɨn ɔr tɔgɨ njé ndo je ə təl ɔr ɓəy. 24Lokɨ Jəju əi kɨ njé ndo je rəi tḛḛi Kapərnayɨm tɨ, njé kɨ ɨsɨ taai la-mbə me kəy tɨ lə Luwə rəi rɔ Pɨyər tɨ dəji-e əi nə: «NJe ndo səsi nḛ ɨgə la-mbə kɨ me kəy tɨ lə Luwə al a?» 25Ə Pɨyər ɨlə-de tɨ ə nə: «Oyo, ɨgə la-mbə.» Nɨngə lokɨ Pɨyər re tḛḛ ɓe ɓa, Jəju un ta kəte əl-e ə nə: «Mər ta ləi e ri ə Sɨmo̰? Na̰ je ə əi njé kɨgə la-mbə je kɨ njé kɨgə nḛ kɨ ngar je kɨ dɔnangɨ tɨ ne gangi dɔ dɨje tɨ ə? E ngan njé ɓe je ə se e mba je ə?» 26Ə Pɨyər əl-e ə nə: «E mba je.» Lokɨ ə nə: «MBa je», Jəju ə nə: «Re e be ə, ngan njé ɓe je, ai kare ən. 27Nə re e be ka, kadɨ je jɨ təl jɨgɨ tɨgə dɨje kam al, ə aw baa, ɨlə kuy, uwə-n kanjɨ kɨ dɔsa̰y kɨ a re un kuy, nɨngə ɨtḛḛ tae, ɓa a ɨngə sɨlə kare mbɔe tɨ, kadɨ ɨgə-n la-mbə ləi tɔ, ya̰m tɔ.»


text: 1Farisa hay tə tsəne, ndo hay tə pay bəzay a Yesu ada a dzəhuɓawa tay ha ndo hay a yam na, haladzay a ze i Yuhana. 2Azlakwa ta deɗek eye na, Yesu a dzəhuɓawa tay ha ndo hay a yam bay. Maa dzəhuɓawa tay ha ndo hay a yam na, gawla ŋgay hay bəna, bo ŋgay eye bay. 3Ahəl nakə Yesu a tsəne wu nakə Farisa hay tə tsik faya na, a həl bo abəra ka dala i Yahuda a ye ka dala i Galile. 4Tsəveɗ mede a Galile na, ta dala i Samari. 5Ahəl nakə faya ma diye na, a ndisl a təv aye andaya ka dala i Samari tə zalay Sikar. Təv niye na, bəse ta guvah nakə Zakob a vəlay a wawa ŋgay Yusufa ahəl niye aye. 6Ada bəɗiyem nakə Zakob a la ahəl niye andaya ka təv aye niye. Yesu a ndisl ka bəɗiyem niye na, ki ye gər, a ndza ka tsakay i bəɗiyem niye. Məndisle nakə Yesu a ndisl naha ka təv aye niye na, ma giye magərhəpat. 7Ahəl nakə gawla i Yesu hay ti ye mata səkəmaw wu mənday mə walaŋ gay na, ŋgwas i Samari wuray a ye naha mata təɗe yam. A yaw na, Yesu a gwaɗay: «Təɗəŋew yam nâ sa tey.» 9Ŋgwas i Samari niye a gwaɗay a Yesu: «Na gwaɗ nəkar na, Yahuda hay bəɗa! Ada ka tsətsahiye yam ka neŋ ŋgwas i Samari na, kəkay?» Ŋgwas niye a tsik andza niye na, hərwi Yahuda hay tə dzawa gər a bo ta Samari hay bay. 10Yesu a mbəɗay faya, a gwaɗay: «Taɗə ka sər wu nakə Mbəlom ma vəliye ada ka sər neŋ nakə na tsətsah fakaya yam aye na, nəkar ɗuh ka tsətsahiye fagaya yam nakə ma vəliye sifa aye ada na vəlakeye.» 11Ŋgwas niye a gwaɗay faya: «Bəy ga, wu mətəɗe yam andaya fakaya bay ada bəɗiyem eye na, sɨɗuk tuk na, ka hutiye yam nakə ma vəliye sifa a ndo aye na, ma kəkay? 12Maa lamay bəɗiyem nakay na, bəba təte kway Zakob. Bo ŋgay eye kə sa yam ma bəɗiyem nakay. Wawa ŋgay hay ta gənaw ŋgay hay ta sa yam ma bəɗiyem nakay dərmak. Ada nəkar ka dzala na, ka ze na Zakob ɗaw?» 13Yesu a mbəɗay faya, a gwaɗay: «Kwa way kə sa yam nakay na, yam ma geye sa. 14Ane tuk na, ndoweye kə sa yam nakə neŋ na vəleye na, ɗaɗa yam ma geye sa bay. Yam nakə na vəleye na, ma təriye andza bəɗiyem nakə a ŋgəz waɗ waɗ aye ada ma vəleye sifa nakə ma ndəviye bay aye.» 15Ŋgwas niye a gwaɗay: «Bəy ga, vəleŋ yam eye niye tey hərwi ada yam mâ geŋ sa bay ada nâ yaw ɗaɗa mətəɗe naha yam kanaŋ sa bay.» 16Yesu a gwaɗay: «Do, pəla ahaya zal yak ada kâ yumaw kanaŋ.» 17Ŋgwas niye a mbəɗay faya, a gwaɗay: «Zal ga andaya bay.» Yesu a gwaɗay: «Ka gwaɗ zal yak andaya bay na, ka tsik na, deɗek. 18Hərwi zal yak hay na, zlam ada ndo nakə anəke nəkurom mandza eye salamay aye na, zal yak bay. Ka tsik na, deɗek.» 19Tsa na, ŋgwas niye a gwaɗay: «Ah! Bəy ga, na sər ha nəkar na, ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom. 20Bəba təte may Samari hay tə ɗəslaway ha gər a Mbəlom na, mə gər i gəma nakay. Ane tuk na, nəkurom Yahuda hay na, ka gwaɗum i kurom təv məɗəslay ha gər a Mbəlom na, ma Zerozelem.» 21Yesu a gwaɗay: «Ŋgwas nakay, dzala ha ka wu nakə na tsikakeye, həlay eye ma deyeweye na, ndo hay ta ɗəslay ha gər a Bəba Mbəlom na, mə gər i gəma nakay ɗekɗek kəgəbay ma Zerozelem ɗekɗek tsa bay. 22Nəkurom Samari hay ka sərum wu nakə ka ɗəslumay ha gər aye bay. Nəmay Yahuda hay na, nəmaa sər, hərwi Mbəlom a bəzatay ha tsəveɗ i mətəme a ndo hay na, ta Yahuda hay. 23Ane tuk na, həlay eye ma deyeweye ɓa həlay eye anaŋ tsɨy, Məsəfəre i Mbəlom ma vəliye gədaŋ a ndo neheye a satay məɗəslay ha gər a Bəba Mbəlom ta deɗek eye na, ta ɗəslay ha gər ta deɗek Mbəlom ma pəliye na, slala i ndo niye hay. 24Mbəlom na, məsəfəre. Hərwi niye ndo neheye ta ɗəslay ha gər aye na, tâ ɗəslay ha gər na, ta deɗek ada ta gədaŋ i məsəfəre.» 25Ŋgwas niye a gwaɗay: «Na sər ha na, ndo nakə Mbəlom a pay dzagwa i bəy a gər aye ma deyeweye (andza məgweɗe Kəriste). Aza ki yaw na, ma ɗakway ha wu hay tebiye.» 26Yesu a mbəɗay faya, a gwaɗay: «Neŋ nakə faya na tsikakeye me anəke, neŋ eye.» 27Ahəl nakə Yesu ta ŋgwas niye faya ta tsikiye me na, gawla i Yesu hay tə maw tuk. Tə ŋgatay a Yesu faya ta tsikiye me ta ŋgwas niye na, a gatay hərɓaɓəkka. Ane tuk na, ndəray kwa nəte mə walaŋ tay ka tsətsah ka Yesu, kə gwaɗay: «Ka pəla abəra ka ŋgwas eye mey?» kəgəbay «Ka tsikumeye me ta ŋgwas eye na, hərwi mey?» na, ndəray ka tsətsah faya bay. 28Ŋgwas niye a gər ha kalawah ŋgay ka bəɗiyem, a mbəɗa gər a walaŋ gay. A ye naha a gwaɗatay a ndo hay: 29«Dumara, zəbum ka ndo wuray anaŋ eye təday, a pesleŋ na wu nakə na gawa ahəl niye aye tebiye. Ma giye na, Kəriste nakə Mbəlom a gwaɗ ma sləraweye aye.» 30Ndo hay tə tsəne bazlam i ŋgwas niye a tsikatay aye na, ti yaw abəra mə walaŋ gay, ti yaw ka təv i Yesu. 31Ahəl nakə ŋgwas niye a ye a walaŋ gay aye, gawla i Yesu hay nəteye faya ta geye amboh a Yesu mâ nda wu mənday, tə gwaɗay: «Miter may, nda wu mənday!» 32Ane tuk na, Yesu a mbəɗatay faya a gwaɗatay: «Wu mənday ga andaya nakə na ndiye, nəkurom ka sərum bay.» 33Gawla ŋgay hay tə tsəne andza niye na, tə tsik mə walaŋ tay, tə gwaɗ: «Ma giye na, ndəray kə zlayaw wu mənday kəla ɗaw?» 34Yesu a gwaɗatay: «Wu mənday ga na, məge wu nakə a say a ndo nakə a sləra ga ahaya aye ada mandəve ha məsler nakə a vəleŋ a gweɗeŋ ge aye. Matəra wu mənday ga na, neŋgeye.» 35Yesu a gwaɗatay sa: «Dzeke andaya, a gwaɗ: “A ləkaw kiye faɗ na, ta dziye wu mənday abəra ka dala.” Ane tuk na, neŋ ɗuh na gwaɗakumeye: Ehey, zəbum ka guvah hay lele, təday. Wu hay na, ta nah tsɨy. Kə sla mədze. 36Ndo nakə ma dziye na wu mənday abəra ka dala aye na, ma hutiye merəɓe ŋgay ada ma hayay gər a wu mənday niye. Wu mənday na, andza məgweɗe ndo neheye ta huta sifa nakə ma ndəviye bay ka tor aye. Andza niye ndo masləge ta ndo mədze wu abəra ka dala na, ta ŋgwasiye salamay. 37Hərwi dzeke nakə a gwaɗ: “Ndo neŋgeɗ ma sləgiye, ndo neŋgeɗ na, ma dziye na abəra ka dala”, a tsik na, deɗek. 38Na slər kurom a guvah mata dze na wu mənday nakə ka fətumay bay aye, ka təmumay a həlay a ndo hay tsa.» 39Ndo i dala i Samari niye hay haladzay tə dzala ha ka Yesu. Tə dzala ha na, hərwi ŋgwas niye a ɗatay ha parakka a gwaɗatay: «A pesleŋ wu nakə na gawa ahəl niye tebiye.» 40Samari niye hay tə ndisl naha ka təv i Yesu na, ta tsətsah ka Yesu, tə gwaɗay: «Ndza ka təv may tey.» Yesu a təma bazlam tay niye, a ndza ka təv tay məhəne sulo. 41Yesu a tsikawatay bazlam i Mbəlom. Tə tsəne na, ndo siye hay haladzay tə dzala ha ka Yesu sa. 42Ndo niye hay tə gwaɗay a ŋgwas niye: «Anəke nəmaa dzala ka Yesu na, hərwi wu nakə ka təkəramay aye sa bay. Nəmaa dzala ha na, hərwi nakə nəmaa tsəne wu nakə bo ŋgay eye a tsik aye. Ada nəmaa sər ha neŋgeye na, ndo mətəme ha ndo i məndzibəra hay deɗek.» 43Yesu a ndza ka təv niye məhəne sulo na, a həl bo a ye abəra ka təv niye, a ye a Galile. 44Bo i Yesu eye a tsik, tə gər ŋgay, a gwaɗ: «Ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom na, ta rəhay ha gər ma gəma ŋgay bay.» 45Azlakwa ɗuh Yesu a ndisl a Galile na, ndo i dala niye hay ta təma na lele tə məŋgwese eye hərwi nəteye dərmak ta ye a magurlom i Pak niye ma Zerozelem aye ada a həlay i magurlom niye na, ta ŋgatay a wu nakə Yesu a ge aye. 46Andza niye, Yesu a mbəɗa gər a Kana ka dala i Galile sa, gəma nakə a təra ha yam guzom eye. Ndo məge məsler i bəy bagwar eye wuray andaya, wawa ŋgay ɗəvats eye ma gəma i Kafernahum. 47A tsəne Yesu kə maw abəra ma Yahuda neŋgeye ka dala i Galile na, a həl bo a ye ka təv i Yesu. A ye naha a gay amboh a Yesu, a gwaɗay: «Amboh tama a Kafernahum, ta mbəleŋ ahaya wawa ga andaya ɗəvats eye faya ma mətiye tey.» 48Yesu a gwaɗay: «Nəkurom na, taɗə na ge masuwayaŋ eye bay na, ka dzalumeye ha bay na, kəkay?» 49Ndo məge məsler niye a mbəɗay faya, a gwaɗay: «Bəy ga, tama bəse bəna wawa ga ma ta mətiye.» 50Yesu a gwaɗay: «Mbəɗa gər a mətagay, wawa yak ma mbəliye.» Ndo niye a dzala ha ka bazlam i Yesu niye a tsikay aye. A ma a mətagay. 51Ahəl nakə ndo niye faya ma diye a mətagay, neŋgeye ka tsəveɗ mba na, ndo i məsler ŋgay hay ti yaw, tə ŋgəlayaw gər həf ka tsəveɗ tə gwaɗay: «Wawa yak kə mbəl!» 52A tsətsah fataya, a gwaɗatay: «Wuye a gay ŋgama na, kəɗay?» Ta mbəɗay faya, tə gwaɗay: «A gay ŋgama na, məveneŋ ta ɓəre nəte i huwa.» 53A sər ha həlay niye na, tits həlay nakə Yesu a gwaɗay: «Wawa yak ma mbəliye» aye. Tsa na, neŋgeye ta ndo i gay ŋgay hay tebiye tə dzala ha ka Yesu. 54Nakay na, masuwayaŋ masulo eye nakə a ge ma Galile aye. A ge na, ahəl nakə a maw abəra ma Yahuda aye.


text: 1Nḛ kɨ e lo kɨlə ngɨrə nḛ je tɨ, nḛ kɨ j-o kɨ mbije, nḛ kɨ j-o kɨ kəmje, nḛ kɨ jɨ go̰ kɔri kɔri, nḛ kɨ jije ɔdɨ, e ta kajɨ kɨ bɨtɨ kɨ no̰ tɨ. 2Kajɨ kɨn ɔdɨ rɔne adɨ j-o-e kɨ kəmje; jɨ ma najɨ lie. Nɨngə e mbata kɨn ə, j-ɨsɨ j-ɨlə səsi mbḛ kajɨ kɨ kəte e kadɨ Bawje Luwə tɨ, ɓa go tɨ, e kɨ tḛḛ kɨ dɔe kadɨ-je. 3Nḛ kɨ j-o kɨ kəmje nɨm, j-o kɨ mbije nɨm, ə səi ka j-ɨlə səsi mbḛe tɔ. Lo kɨn tɨ, a ɨndəi rɔsi naa tɨ səje dɔ me kasɨ-naa tɨ kɨ j-aw-n kɨ Bawje Luwə nɨm, kɨ NGone Jəju Kɨrɨsɨ nɨm kɨn. 4Nɨngə jɨ ndangɨ makɨtɨbɨ kɨn j-adɨ səsi kadɨ rɔnəl ləje asɨ-naa tapɨ. 5Luwə e kunjɨ, ngon tɨl kɨ ndə̰y be ka goto rɔe tɨ, nɨngə e kɨn ə e ta kɨlə mbḛ kɨ j-ɨngə ta Jəju Kɨrɨsɨ tɨ ə je j-ɨlə səsi mbḛe. 6Kɨn ə re j-əli j-əi nə meje e naa tɨ kɨ Luwə, nɨngə j-ai no̰o̰ jɨ njɨyəi me tɨl tɨ ɓəy ə, j-əi njé ngom je, nḛ kɨ rɔjetɨ goto rɔje tɨ. 7A re jɨ njɨyəi me kunjɨ tɨ təkɨ Luwə wa e-n me kunjɨ kɨn be ɓa, me je e naa tɨ kɨ naa nɨm, taa məsɨ Jəju kɨ NGone togɨ majal je ləje pətɨ kɔ tɔ. 8Kɨn ə re j-əli j-əi nə jɨ rai majal al ə, j-ɨsɨ j-ədi rɔje j-əi je wa, taa nḛ kɨ rɔjetɨ goto rɔje tɨ tɔ. 9Nə re jɨ tḛḛ taje dɔ majal je tɨ ləje ə, Luwə kɨ e dəw kɨ yətɨ ndune al nɨm, e dəw kɨ dana nɨm kɨn a ɨyə̰ go majal je ləje kɔ, taa a bɔr ra go tɨ al je ləje pətɨ kɔ tɔ. 10A kɨn ə re j-əli j-əi nə j-əi njé ra majal je al ə, jɨ ɓari Luwə nje ngom, nɨngə ta lie ka goto meje tɨ tɔ.


text:
4Fa dəɓa ha, ya hətey slam-menjey hay ŋga bay, ndəhay manjatakaya da ray a. Gazlavay ta vəltar gədaŋ la amba a kamatar sariya ŋgada ndəhay da bəla. Asaya, ya hətey mesəfney hay ŋga ndəhay maməctakaya, masa ma kəɗmata vagay, ma ɗəslmata ray ata, maja ata ma kam sede, ma ləvam Yesu na, ara cəveɗ masa fara fara, asaya maja ata ma wuzam mey ŋga Gazlavay. Ata na, ta namar ray ŋgada cek ŋga ley, ta ŋgada cek maləmkaya anda aŋga heyey daa ba. Asaya, ta təɓmara amba cek ŋga ley a, a təhtar cek fa daŋgay, da daa ba, fa har na, daa ba səlak. Ya nəkta na, ata maməctakaya, ama ta sləkɗamawa sem daa meməcey a. Ata ta Kəriste na, ta wam la da ray bəla, haa mevey gabal.
FREE!
One App.
1603 Languages.