text: 1«Ko̰ɓe lə Luwə to tə ɓa njé ndɔr nju, kɨ tḛḛ kɨ sḭ ɓatɨ ba kadɨ n-ɔy njé ra kɨlə je kadɨ rai kɨlə me ndɔr nju tɨ ləne kɨn be. 2NDude osɨ naa tɨ kɨ njé ra kɨlə je, kadɨ adɨ-de la kɨ lo ra kɨlə tɨ kɨ ndɔ kare, ɓa adɨ-de awi me ndɔr nju tɨ. 3Lokɨ tḛḛ kɨ kadɨ kɨ jikare nɨngə, oo njé ra kɨlə je kɨ rangɨ ɓəy, kɨ rəi ai ta mbalo tɨ kɨ kanjɨ ra kɨlə, 4ə əl-de ə nə: “Səi ka, awi me ndu tɨ ləm ɨrai kɨlə, ə m-a m-adɨ səsi nḛ kɨgə go ji kɨ asɨ go rəbe tɨ.” 5Ɓa ɔti awi. Lokɨ tḛḛ taga kɨ kadɨ kɨ jam dɔ ɓe tɨ nɨm, kɨ kadɨ kɨ mbɔ ɓe tɨ nɨm ɓa, ra kae tɨ ka kɨn ɓəy. 6Go tɨ, tḛḛ re kɨ kadɨ kɨ kadɨ ra bɨyə̰ bɨlə nɨngə, oo njé ra kɨlə je kɨ rangɨ ɓəy, kɨ rəi ai no̰o̰, ə əl-de ə nə: “Ra ban ə ɨsi lo kɨn tɨ lo sɔl, kɨ kanjɨ ra kɨlə ə?” 7Ə ɨləi-e tɨ əi nə: “Dəw kɨ un-je kɨlə tɨ goto.” Ə əl-de ə nə: “Səi ka, awi me ndu tɨ ləm ɨrai kɨlə tɔ.” 8«Lokɨ kadɨ ur nɨngə, ɓa nje ndɔr nju əl nje ngəm nḛ lie kare ə nə: “Ɨɓar njé ra kɨlə je, ə adɨ-de nḛ kɨgə go jide, ɨlə ngɨre dɔ njé re gogɨ tɨ, ɨtɔl tae dɔ njé re kəte tɨ.” 9NJé re kɨ kadɨ ra bɨyə̰ bɨlə, na̰ na̰ ka ɨngə la kɨ lo kɨlə tɨ kɨ ndɔ kare. 10Lo kɨn tɨ, njé re dɔ kəte rəi ya̰de ngata ɓa, məri kadɨ n-a n-ɨngəi la kɨ ɨtə ya̰ madɨde je, nə əi ka, ɨngəi la kɨ lo kɨlə tɨ kɨ ndɔ kare wa ka kɨn tɔ. 11Lokɨ ɨsɨ taai la kɨn, ɓai ta kɨ nje ndɔr 12əli əi nə: “NJé kɨ rəi gogɨ ne kɨn, rai kɨlə kadɨ-kare ba par, nɨngə ḭ adɨ-de la kɨ asɨ-naa kɨ ya̰je, je kɨ jɨ ra kɨlə sḭ bɨtɨ j-ɨlə kadɨ, adɨ kadɨ ndabɨ-je.” 13Lo kɨn tɨ, nje ndɔr əl ta kɨ kare dande tɨ ə nə: “Madɨm, nḛ madɨ kare kɨ majal kɨ m-ra səi go. NDuje səi osɨ naa tɨ dɔ la tɨ kɨ lo kɨlə tɨ kɨ ndɔ kare al ma? 14Ɨtaa nḛ ləi, ə aw. M-ge kadɨ m-adɨ e kɨ re gogɨ ne kɨn, təkɨ m-adi kɨn be tɔ. 15E ta ləm mi wa kadɨ nḛ kɨ mem ndɨgɨ ə m-ra kɨ nḛ kɨngə ləm al a? Ə se e ta ləi kadɨ mei o̰i mbata majɨ kɨ m-ra a?” 16NGa nɨngə Jəju ɨlə tɨ ə nə: E be ə, njé kɨ gogɨ a təlii njé kɨ kəte, ə njé kɨ kəte a təlii njé kɨ gogɨ tɔ.» 17Ta kaw kɨ Jorijaləm tɨ, lokɨ əi dɔ rəbɨ tɨ, Jəju ɨjə rɔne kɨ njé ndo je kɨ dɔgɨ gɨde e joo dəbɨ kare, nɨngə əl-de ə nə: 18«Oi, j-ɨsɨ j-awi kɨ Jorijaləm tɨ, nɨngə a ɨləi-mi NGon dəw ji njé kun dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je tɨ kɨ njé ndo ndu-kun je. A gangi ta koy dɔm tɨ, 19nɨngə a ɨləi-mi ji dɨje tɨ kɨ əi Jɨpɨ je al, kadɨ kogi dɔm tɨ je, tɨndəi-mi kɨ ndəy kabɨlay je, ɓəi-mi kagɨ-dəsɨ tɨ je. Nə ndɔ mɨtə lə ndɔ koym ɓa, m-a m-tḛḛ lo koy tɨ.» 20Go tɨ, ko̰ ngan lə Jəbəde rəi kɨ ngane je rɔ Jəju tɨ, ɓa ko̰ ngan je ɔsɨ məkəsɨne nangɨ no̰ Jəju tɨ mba dəje nḛ kare. 21Ə Jəju dəje ə nə: «E ri ə ɨge ə?» Nɨngə, əl ə nə: «Un ndui kadɨ nganm je kɨ joo kam, dəw kare ɨsɨ dɔ ji ko̰i tɨ, ə e kɨ nungɨ ɨsɨ dɔ ji gəli tɨ tɔ, lokɨ a ɨsɨ dɔ kɨmbər ko̰ɓe tɨ ləi.» 22Lo kɨn tɨ no̰o̰, Jəju ɨle tɨ ə nə: «Ɨgəri me nḛ dəjɨ ləsi kɨn al. A asi kadɨ ɨngəi ko̰ kɨ m-aw tə m-ɨngə kam kare mɨndɨ wa?» Ɓa əli əi nə: «Oyo, j-a j-asɨ kare.» 23Ə Jəju əl-de ə nə: «Ko̰ kɨ m-aw tə m-ɨngə kam ə a ɨngəi kare, nə ta kɨ ɔjɨ dɔ kɨsɨ dɔ ji ko̰m tɨ, kɨ dɔ ji gəlm tɨ; e ta ləm kadɨ mi ə m-adɨ səsi al. Lo je kɨn to mba dɨje kɨ Bai Luwə ra goe kəte nu kɨ mbata tɨ ləde.» 24NDəgɨ njé ndo je kɨ dɔgɨ, lokɨ oi ta je kɨn, rɔde nəl-de kɨ ngan lə Jəbəde kɨ joo ka kɨn al. 25Ə Jəju ɓar-de pətɨ kɨ rɔne tɨ, əl-de ə nə: «Ɨgəri kadɨ njé ko̰ɓe je dɔ gɨn dɨje tɨ kɨ dangɨ dangɨ kɨ dɔnangɨ tɨ ne, ɨsi tə jɔgɨ dɔ dɨje tɨ, adi-de ko̰, taa dɨje kɨ njé tɔɓa, o̰i ɓe dɔde tɨ ɓəy tɔ. 26Nə majɨ kadɨ to be dansi tɨ al. Re dəw madɨ dansi tɨ, ndɨgɨ kadɨ n-e kɨ bo nɨngə, kadɨ təl nje ra kɨlə ləsi pətɨ. 27Taa re dəw madɨ ndɨgɨ kadɨ n-e dəw kɨ dɔ kəte dansi tɨ nɨngə, kadɨ təl ɓəə kɨlə ləsi tɔ. 28E be tɔ ə, mi NGon dəw m-re mba kadɨ dɨje rai kɨlə adi-mi al, nə kadɨ mi ə m-ra kɨlə m-adɨ-de nɨm, taa m-adɨ rɔm kadɨ m-taa-n kosɨ dɨje ngay m-ɨlə-de taa nɨm tɔ.» 29Lokɨ Jəju əi kɨ njé ndo je ləne ɨsɨ tḛḛi me ɓe tɨ kɨ Jəriko kɨ taga, kosɨ dɨje ngay njɨyəi gode tɨ mukɨ mukɨ. 30Nɨngə njé kəm tɔ je joo ɨsi ngangɨ rəbɨ tɨ. Lokɨ ooi kadɨ e Jəju ə ɨsɨ ɨndə də nɨngə, uni ndune kɨ taa əli əi nə: «Ɓaɓe, NGon ka Dabɨdɨ, o kəm-to-ndoo ləje!» 31Kosɨ je kəngi-de kəngɨ kadɨ utɨ tade, nə njé kəm tɔ je uni ndude kɨ taa wa ɓəy əi nə: «Ɓaɓe, NGon ka Dabɨdɨ, o kəm-to-ndoo ləje!» 32Lo kɨn tɨ, Jəju a lo ka tɨ, ɓar-de, ɓa dəjɨ-de ə nə: «E ri ə, ɨgei kadɨ m-ra madɨ səsi ə?» 33Ə əli-e əi nə: «Ɓaɓe, jɨ ge kadɨ kəmje tḛḛ, adɨ j-o-n lo!» 34Jəju oo kəm-to-ndoo ləde, ə ɔdɨ kəmde, par ə ta naa tɨ no̰o̰, kəmde oo lo, adɨ uni goe.


c: text/html

text: 1Go tɨ, m-o malayka kɨ rangɨ kare kɨ nje tɔgɨ ḭ dɔra̰ tɨ rɨsɨ kɨ dɔnangɨ tɨ. Kɨl ndi tɨbɨ dɔe, taa ngabɨrəndi ɨsɨ dɔe tɨ tə jɔgɨ ngar be, ɓa ta kəme ɔsɨ tə kadɨ be tɔ, nɨngə njae je toi tə bar por be. 2Uwə ngon makɨtɨbɨ jine tɨ, ɨndə nja kone dɔ ba tɨ, ə ɨndə nja gəlne dɔnangɨ tɨ tɔ. 3Un ndune kɨ taa kɨ tɔgɨne, no̰ tə ɓɔl be, nɨngə go ndue tɨ, ndangɨ ndi sɨri ɓa. 4Ə lokɨ m-aw kadɨ m-ndangɨ ndude me makɨtɨbɨ tɨ ɓa, m-o ndu ta madɨ kɨ ḭ dɔra̰ tɨ əl-m ə nə: «Ɨngəm ndu ta lə ndangɨ ndi je kɨn mei tɨ, ɓɨ ɨndangɨ me makɨtɨbɨ tɨ al.» 5Lo kɨn tɨ, malayka kɨ m-o-e, njae kare e dɔ ba tɨ, ə e kɨ nungɨ e dɔnangɨ tɨ ka kɨn, un ji kone ɨlə kɨ dɔra̰ tɨ, 6nɨngə un mɨndɨne kɨ tɔ Luwə kɨ nje kɨsɨ bɨtɨ kɨ no̰ tɨ, kɨ nje kɨndə dɔra̰, kɨ dɔnangɨ, kɨ ba bo, kɨ nḛ je kɨ mede tɨ ə nə: «Dɔkagɨlo kɨ rangɨ kadɨ dəw a ɨyə̰ adɨ man goto ngata. 7NDɔ kɨ malayka kɨ ko̰ sɨri a ɨlə ngɨrə kadɨ kɔl təbɨ ləne kɨn ɓa, Luwə a tɔl ta ndɨgɨ ra ləne kɨ to lo ɓɔyɔ tɨ, təkɨ əl-n tae ɓəə kɨlə je ləne kɨ əi njé kəl ta je kɨ tae tɨ.» 8NDu dəw kɨ kəte m-o ḭ kɨ dɔra̰ tɨ ka kɨn təl əl-m ta kɨ rangɨ ɓəy ə nə: «Aw ɨtaa ngon makɨtɨbɨ kɨ tḛḛ mee kɨn ji malayka tɨ kɨ ɨndə njane kare dɔ ba tɨ ə ɨndə kɨ nungɨ dɔnangɨ tɨ kɨn.» 9M-aw ɓasi kɨ rɔ malayka tɨ ka kɨn, m-dəje kadɨ adɨ-m ngon makɨtɨbɨ nɨngə, ɨlə-m tɨ ə nə: «Ɨtaa uso, a atɨ kanana kandai tɨ, nə a nəl tai tɨ tə təjɨ be.» 10M-taa ngon makɨtɨbɨ ka kɨn ji malayka tɨ m-uso, nɨngə nəl tam tɨ tə təjɨ be, nə lokɨ m-tɨbɨ mem tɨ ɓa, atɨ kandam tɨ kanana. 11Nɨngə go tɨ əli-mi əi nə: «Majɨ kadɨ əl ta kɨ ta Luwə tɨ kɨ əl ɔjɨ-n dɔ nḛ je kɨ a ra gɨn dɨje kɨ dangɨ dangɨ, kɨ gɨn ɓe je tɨ dangɨ dangɨ, kɨ ndon ta je tɨ kɨ dangɨ dangɨ, kɨ ngar je ngay, kɨn ɓəy.»

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Makə jabətii inə, ina təkəgi, ina dəmə kumbawala, ina kəŋee gəŋə, ina mbu'u aa Koosə. Pukətə hakii, ina maɗə də Koosə, ina mbu'u aa Roodəsa. Ina maɗə də Roodəsa əsə, ina mbu'u aa Patara. 2Davə lapaa inə kumbawalə ŋga dzəginə aanə hanyinə ŋga Finikiya, ina dəmə, ina palə. 3Makə mbu'iinə kədəhə da hanyinə ŋga Kipərusə ətə ahada ma'inə, ina bwasee aa madzəna, ina palə aanə hanyinə ŋga Siriya, ina jimagərə də Tiira, acii davə nə kumbawalə ka jimapaa də uushi'inə. 4Ina alətə hatə ɗii ənji nə'unə davə, ina baanə məɗəfə gatii. Təya ba ka Bulusə də baawəɗa ŋga Malaaɓa Ma'yanə, ga ca dzə aa Urusaliima. 5Amma, makə mbu'ya saa'i ŋga maɗənə geenə, ina maɗə, ina palə. Təya kəree keenə tii da makinatii da manjeevənatii patə. Makə mbu'iinə aa ba'a vəranə aama uunəva, ina gərə'waanə anə mandzənə, ina ɗa də'wa, 6ina jabətashi. Wata ina dəmə kumbawala. Tii əsə, təya ənə satii aasii. 7Makə uugiinə wayanə daga də Tiira, ina mbu'u aa Putəlimayisa, ina nəhəpaa ənji nə'unə, ina baa rəŋwə da tii. 8Pukətə hakii, ina maɗə, ina palə aa Kayisariya. Makə mbu'iinə, ina dəməgərə aasii aa ha Filibusə, əndə waazanə. Rəŋwə nə ci agi ənji məɗəfə ətə shi ənjə a ta'i də Urusaliima. Ina jima gakii asii. 9Ma əndətsa, tə'i ci da uuji rəminə ənfwaɗə, ətə ma'ə maŋgərəmə ŋguyirənə. Agi ɗanə nə tii anabaakwaanə. 10Makə banee inə davə gi'u, əndə'i anabi ətə ɗii ləməkii Agabusə a shi daga də Yahudiya. 11Ca shi aaɓii inə, ca ŋgərətə gyara ŋga ŋwə ŋga Bulusə, ca aanəgi də səɗəkii da ciinəkii saakii də gyarata, ca ba, “Wiinə sətə ci Malaaɓa Ma'yanə a ba: ‘Ha'ə nə Yahudiinə də Urusaliima a anə tə slanda gyarana, təya vii tə ci acii ənjitə mashiimə tə Əntaŋfə.’ ” 12Makə fii inə ha'ə da ənjitə davə patə, ina kədii acii Bulusə, ga ca dzə aa Urusaliima. 13Amma wata Bulusə a jikəvə, əŋki ci, “Mi saŋə cuuna ŋgwalee ka nya, una tuwa? Acii ma nya, matasəkakii nə nyi, əntaa wata ka pa'ənə tə nyi tanə, amma ka əntənə də Urusaliima putə ŋga ləmə ŋga Slandanə Yeesu.” 14Makə təkuree inə ka təŋapaa tə ci, ina ndzaa kəɗa'ə, ina bwasee ka ci, ina ba, “Wa Slandanə a slənə sətə mwayi ci.” 15Daba'ə baanə gi'u, ina tasəka, ina maɗə, ina palə aa Urusaliima. 16Hara ənji nə'unə də Kayisariya a palə deenə, təya kərə tiinə aasii aa ha əndə'i əndə nə'unə ŋga ŋukə, əndə Kipərusə ətə ɗii ləməkii Manasanə. Gakii asii jimeenə. 17Mbu'unə geenə aa Urusaliima, kə liwə ənji nə'unə tiinə də mooɗasəka. 18Pukətə hakii, kə giinə da i Bulusə aa ha Yakubu. Davə nə matakəŋwanyinə ŋga Ikəliisiya patə əsə. 19Bulusə a nəhəpaa tə tii. Daba'əkii ha'ə, ca 'watəgi banə ka tii də rəŋwə rəŋwə tə sətə ɗii Əntaŋfə ahada hara slikərənə putə ŋga slənaakii. 20Makə fii tii sətə bii Bulusə, təya ɗuunətə tə Əntaŋfə, təya ba ka Bulusə, “Kə nee hə ɗii ndzəkəŋunə, dəbu'unyinə ŋga ənji agi Yahudiinə vii gooŋga ka Yeesu. Tii patə əsə, ənji nə'utə bariya nə tii. 21Kə bii ənji ka tii agyanəku oo'i, kə jigunyi hə ka Yahudiitə ahada hara slikərənə, wa təya bwasee ka bariya ŋga Muusa, ga təya ryaminya manjeevənatii taa nə'u alə'aadanyinatii. 22Iitə nə ɗanəna? Acii ndilə ndilə ka shiinə nə tii oo'i, kə shi hə. 23Acii ha'ə, ma ɗanəku, ɗawə sətə ciina ba ka hə. Tə'i inə da ənji ənfwaɗə ətə ɗii aləkawalə akəŋwacii Əntaŋfə. 24Duu da ənjitsa, ha laaɓagi naaku nə da tii akəŋwacii Əntaŋfə, ha ki'i ka tii haajatii. Ma daba'əkii, təya isəgi nətii. Də ha'ə shiinə ənji patə oo'i, taa ŋgutə uushi bii ənji ka tii agyanəku, pooshi gooŋga agikii. Də ha'ə shiinətii agi nə'utə bariya nə hə. 25Ma hara slikərəətə vii gooŋga kamə, kə nyaahiinə ka tii ləkaləkatə oo'i, ga təya adə zəmətə ɗii ənji ka uuləma, ga təya adə idəna, ga təya tsəɓə luutə malamə ənji uurakii, ga təya aləhiinə.” 26Wata Bulusə a ŋgərə tə ənjitə ənfwaɗə. Pukətə hakii, ca laaɓagi naakii nə da tii, ca dzə aasəkə yi ŋga Əntaŋfə kaa ca ba ka limanə uusərə ŋga uudəpaa laaɓanatii, waatoo uusərə ŋga vii satakatii patə. 27Makə uugi uusərakii ɗanə kədəhə, waatoo məɗəfənə ŋga uusəra, Yahudiinə ŋga hanyinə ŋga Asiya a nee ka Bulusə asəkə yi ŋga Əntaŋfə. Wata təya tsəvutə tə daŋkana patə, təya kəsətə tə ci. 28Təya ka vurənə, təya ba, “Ənji Isərayiila, shoomə ka tsakənə tiina! Waanə əndənə ca wiigi'i taa dama patə ka dzəgunənə ka ənji kaa təya bərapaa tə ənji gaamə da bariya ŋga Muusa da yi ŋga Əntaŋfə. Ha'ə maa, waanə kə kira ci hara slikərənə aasəkə yi ŋga Əntaŋfə, ca ajijinətə malaaɓa hana.” 29Ma bii tii ha'ə, acii kə nee tii ka Tərafima, əndə Afisa tii da Bulusə asəkə vəranə. Ma nə tii ka nəhənə, kə kirə Bulusə tə ci aasəkə yi ŋga Əntaŋfə. 30Wata vəranəkii a gwazəgi patə, ənjə a dzaanə də nə ka Bulusə, təya kəsətə tə ci, təya əlyagi tə ci asəkə yi ŋga Əntaŋfə. Pii ənjə a pa'əgi makuvənyinə. 31Təya moo ɓələginə tə ci. Asee, kə mbu'i haalakii aa ha matakəŋwanə ŋga soojiinə ŋga Rooma ətə də Urusaliima oo'i, magwazəkii nə vəranə ŋga Urusaliima patə. 32Makə fii ci ha'ə, pii ca fəɗə soojiinə da gayinatii, təya huyi aaɓii daŋkana. Makə nee ənji ka matakəŋwanə ŋga soojiinə da soojiinə, təya bwasee ka fəslənə tə Bulusə. 33Wata matakəŋwanə ŋga soojiinə a shi, ca kəsə tə Bulusə, ca ba ka soojiinə a anəgi tə ci də mahyakahyaka'ə bəra'i, ca ləgwa ka daŋkana, taa wu nə Bulusə da sətə ɓəzee ci. 34Hara ənji agi daŋkana, təya ba əndə'i uushi pamə. Hara ənji əsə, pamə nə sətə ci təya ba. Makə ma'upaamə matakəŋwanə ŋga soojiinə ŋunyi dalila acii wazənatii, ca ba ka soojiinə a kərə tə Bulusə aasii aa hatii. 35Makə mbu'i Bulusə ka məgərəfinə ŋga ndərəginə aa hatii aasii, see də makə kirə soojiinə tə ci acii nyaaɗanə ŋga daŋkana. 36Daŋkana patə a dzə də nə'unə tə tii, təya dzə də banə, “Wa ənjə a ɓələgi tə ci!” 37Ma kədəhə ka ənjə a dəməgərə də Bulusə aasii aa ha soojiinə, ca ba ka matakəŋwanə ŋga soojiinə, “Ka upaanə nə nyi waɓənə da hə gi'u kwa?” Matakəŋwanə ŋga soojiinə a ba ka ci, “Ka mbeenə nə hə ka uura Gərikə kuna? 38Asee, əntaa hə kunə nə əndə Misəratə jarəlagi kwakwatə kaa ca maɗee ka haŋkala ŋga ənja? Ha'ə ca kərə maɓələ ənji dəbu'u ənfwaɗə aagi bilina?” 39Əŋki Bulusə ka ci, “Əndə Yahuda nə nyi, poonə də Tarəsi anə hanyinə ŋga Silikiya, uuzətə mashii vəraatsə nə nyi. Kə kədii nyi aciiku, kapaa ka nyi rəgwa kaa nya waɓə ka ənja.” 40Makə kapaa ci ka ci rəgwa, Bulusə a kəŋaanə ka dzakənə, ca maɗee ka ciinəkii kaa ənjə a ndzaa kəɗa'ə. Makə ndzaa tii shikə shikə, ca waɓə ka tii də uura Ibəraaniya, əŋki ci:


text: 1Yesu a ndisl a Zeriko na, a ye ta wuzlahgəma i Zeriko niye. 2Ahəl nakə faya ma diye na, ndoweye andaya tə zalay Zase, neŋgeye andaya dərmak. Neŋgeye na, zlele eye. Neŋgeye bagwar i ndo matsekele dzaŋgal hay. 3A pəla tsəveɗ məŋgatay a Yesu na, way. Ane tuk na, kə ŋgatay bay hərwi ndo hay haladzay ada neŋgeye na, dakwel eye. 4A hway ka me, a ye naha a tsal a gərɗaf i kuvoray. A tsal a gərɗaf na, hərwi məŋgatay a Yesu nakə ma diye ta tsəveɗ niye aye. 5Yesu a ndisl naha a bəzay i gərɗaf i kuvoray niye na, a zla gər ka mbəlom, a zəba ɗəre a gərɗaf niye. A ŋgatay naha a Zase. Tsa na, a gwaɗay naha: «Zase, mbəzlaw bəse. Bəgom na diye na ta ndziye mə gay yak.» 6Zase a tsəne andza niye na, a mbəzlaw bəse. Tsa na, ti ye ka bo a gay ŋgay. Ti ye naha na, a təma tay ha tə məŋgwese lele. 7Ndo hay tə ŋgatay andza niye na, a ndalatay. Ta ŋgəlay bəzay a Yesu. Tə gwaɗ: «Ndo nakay a ye mata ndze mə gay i ndo i mezeleme ɗaw!» 8Zase neŋgeye a lətse kame i Bəy Maduweŋ a gwaɗay: «Tsəne Bəy Maduweŋ ga! Anəke na, na ŋgəniye ha zlele ga wuɗak, na ŋgənatay ha a mətawak hay. Ada taɗə na zla suloy abəra ka ndoweye ka zal na, na may ha ŋgway a ɗəma madzəga faɗ.» 9Yesu a tsəne andza niye na, a gwaɗay: «Bəgom mətəme ki yaw a gay yak hərwi nəkar na, wawa i Abraham dərmak. 10Hərwi neŋ Wawa i Ndo na yaw na, mapəle ndo neheye madza eye hay ada mətəme tay ha.» 11Ndo niye hay faya ta pay zləm a bazlam ŋgay niye hay na, Yesu a tsikatay dzeke sa. A tsik dzeke niye na, mazlambar ma ndisliye a Zerozelem. Ndo hay tə dzala na, tə gwaɗ: «Mazlambar Bəy i Mbəlom ma deyeweye tuk.» 12Wu nakə Yesu a tsikatay aye na, anaŋ, a gwaɗatay: «Ndoweye andaya neŋgeye na, gwala i bəy hay. A ye a gəma dəreŋ eye hərwi ada tâ pa ahaya a bəy. Ta pa na a bəy na, ma maweye ma ləviye ndo ŋgay hay. 13Ma ta həliye bo ma diye na, a zalatay a ndo i məsler ŋgay hay kuro. Nəteye niye kuro aye ti ye naha. Ti ye naha na, a ŋgənatay kwar i suloy. A vəlatay kwar i suloy nəte nəte tay aye. Kwar i suloy niye nəte na, suloy mə ɗəma haladzay. A gwaɗatay: “Mbəɗum ha həlay hus a pat nakə na maw aye.” 14«Ane tuk na, ndoweye niye a say bəy aye na, ndo i gəma ŋgay hay ta wuɗa na bay. Tə slər ndo hay ma dəba ŋgay hərwi tâ ye tâ gwaɗatay na: “A samay ndo nakay mâ təra bəy may bay.” 15«Ada ɗuh huya ta pa na a bəy. Tə pa na a bəy na, a maw a gəma ŋgay tuk. A maw na, a zalatay a ndo i məsler ŋgay niye hay a ŋgənatay kwar i suloy aye hərwi məsəre ha magogoy nakə tə huta faya aye. 16«Ndo makurre eye a ye naha, a gwaɗay: “Ndo i gay ga, kwar i suloy nakə ka vəleŋ aye na, na huta faya kuro.” 17«Bəy niye a gwaɗay: “Nəkar na, ndo i məsler lele eye deɗek. Anəke na, na piye kar a bəy, ka ləviye gəma kuro hərwi məsler nakə tsekweŋ aye ka ge na ta tsəveɗ eye.” 18«Ndo masulo eye a ye naha a gwaɗay: “Ndo i gay ga, suloy niye ka vəleŋ eye na, na huta faya zlam.” 19«Bəy a gwaɗay a ndo niye: “Nəkar na, na piye kar bəy eye, ka ləviye gəma zlam.” 20«Ma dəba eye na, ndo neŋgeɗ a ye naha a gwaɗay: “Ndo i gay ga, kwar i suloy yak nakə ka vəleŋ aye anaŋ. Na ləva faya bo lele na mbuza na a petekeɗ, na ŋgaha na lele. 21Na dzədzaraka haladzay, hərwi nəkar na, ndo makula gər eye. Wu yak bay na, ka zliye tsa, ka sləga bay na, ka dziye tsa.” 22«Bəy niye a mbəɗay faya a gwaɗay: “Nəkar na, ndo i məsler nakə ŋgwalak eye bay aye. Maa gəs kar a sariya na, bazlam yak eye wu yak. Ka sər ha kurre neŋ na, ndo makula gər eye, ada kwa wu ga bay na, na zliye, na sləga bay na, na dziye tsa na, 23ada ka mey, meeneŋ na, peŋ na suloy a gay nakə tə pawa a ɗəma suloy aye. Atay ka məmaw ga na, na diye na həlaweye abəra mə ɗəma na, na hutiye faya magogoy.” 24«Tsa na, a gwaɗatay a ndo neheye ka təv aye niye: “A niye zlum faya abəra kwar i suloy niye. Vəlumay faya a ndo nakə kwar i suloy andaya faya kuro aye.” 25«Ndo niye hay ta mbəɗay faya tə gwaɗay: “Bəy may, neŋgeye na, kwar i suloy ŋgay andaya kuro segey!” 26«Bəy niye a gwaɗatay: “Sərum ha na, ndo nakə wu ŋgay andaya na, ta səkahay ha sa. Ane tuk na, ndo nakə wu ŋgay andaya bay aye na, kwa tsekweŋ eye nakə andaya faya aye na, ta zliye na faya abəra. 27Ane tuk na, ndo neheye a satay nâ təra bəy tay bay aye na, dum naha, gəsumatay ahaya ada kâ kəɗum tay ha ka ɗəre ga kanaŋ.”» 28Yesu a ndəv ha mətsike me niye andza niye na, a ye a ndzatay kame a ndo hay mede a Zerozelem. 29Mazlambar ta husiye a gəma i Betifadze ta Betani bəse ta mahəmba nakə tə zalay Mahəmba i Tetəɗœz aye na, a slər gawla ŋgay hay kame sulo. 30A gwaɗatay: «Dum a gəma nakə kame kurom aye. Ka ndislum naha na, ka ndzumeye a gər a zuŋgo wawa eye maɓara eye ndəray kə ndza faya ɗaɗa zuk bay. Pəlumaw ada kâ yumeŋ ahaya kanaŋ. 31Taɗə ndəray ka tsətsah fakuma: “Ka pəlumeye na zuŋgo eye a ŋgay” na, gwaɗumay: “A say a Bəy Maduweŋ.”» 32Ndo i məsler niye hay sulo aye tə həl bo ti ye. Ti ye naha na, tə ndzay a gər andza nakə Yesu a tsikatay aye. 33Tsa na, ta dazlay a məpəle zuŋgo niye. Ahəl nakə nəteye faya ta pəliye zuŋgo niye na, ndo i zuŋgo niye a gwaɗatay: «Ka pəlumeye na zuŋgo eye hərwi mey?» 34Ta mbəɗay faya tə gwaɗay: «A say a Bəy Maduweŋ.» 35Gawla i Yesu neheye sulo aye, ti ye ahaya zuŋgo niye a Yesu. Ti ye ahaya na, ta fətəl faya petekeɗ tay hay. Tsa na, tə tsal ha faya Yesu. 36Faya ta diye na, ndo hay ta fətəl petekeɗ tay hay ka tsəveɗ nakə Yesu faya ma diye tə ɗəma aye. 37Mazlambar faya ta ndisliye a Zerozelem ta tsəveɗ nakə ma mbəzlaw ta Mahəmba i Tetəɗœz aye na, gawla ŋgay hay tebiye ta dazlay a mazambaɗay a Mbəlom tə məŋgwese eye lele ada tə mawude ta magala ŋgəlakaka hərwi masuwayaŋ nakə tə ŋgatay Yesu a ge aye. 38Tə gwaɗawa: «Mbəlom mâ pa ŋgama ka Bəy nakə faya ma deyeweye tə məzele i Bəy Maduweŋ aye!» «Zay mə mbəlom, ada zambaɗakway a Mbəlom, neŋgeye nakə mə mbəlom aye!» 39Mə walaŋ i ndo niye hay haladzay aye na, Farisa hay andaya. Tə gwaɗay a Yesu: «Miter, gwaɗatay a gawla yak hay tâ gər ha mabəbəle wuray.» 40Yesu a mbəɗatay faya a gwaɗatay: «Sərum ha na, kwa nəteye ta ndza ɗikɗik bəbay na, kwar hay ta wudiye!» 41Ahəl nakə Yesu a ndisl neŋgeye bəse tə wuzlahgəma i Zerozelem aye na, a ŋgatay na, a tuwa. 42A gwaɗ: «A nəkar Zerozelem, taɗə bəgom ka sər wu nakə ma sliye faya məvəlaka zay aye na, haɓe ka təmiye abəra mə ɗəretsətseh. Ane tuk na, anəke na, maŋgaha eye faka abəra, ka sliye faya məŋgatay bay! 43Pat i ɗəretsətseh hay ta deyeweye fakaya. Ndo məne ɗəre yak hay ta deyeweye tə wu həlay tay ta lawariye kar tuwzik, ta dərəzliye kar. Ta ŋgəɗətsiye kar kwa tə waray tə waray. 44Ta bəbazliye kurom ta ndo yak hay tebiye. Kwa kwar ka gər i kwar ta gəriye ha bay, ta mbəzliye ha tebiye hele hele. Hərwi mey andza niye na? Hərwi nəkar na, pat nakə Mbəlom ma yaw mata dzəne kar aye na, ka sər ha bay!» 45Yesu a ndisl a Zerozelem na, a ye a dalamətagay i gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom. A ye naha na, a dazlay mahəhere ndo məge tsakala hay abəra ma dalamətagay i gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom niye. A gwaɗatay: 46«Mawatsa eye mə Ɗerewel i Mbəlom na: “Gay ga ma ta təriye na, gay i maɗuwule me.” Ane tuk na, nəkurom ka tərum ha lar i məkal hay na, kəkay?» 47Yesu a tsikawatay bazlam i Mbəlom a ndo hay pat pat mə gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom. Bagwar hay i ndo neheye tə vəlaway wu a Mbəlom aye ta ndo mədzaŋgawa bazlam i Mbəlom mapala eye hay ada ta madugula hay, ta pəla tsəveɗ ka məkəɗe na Yesu. 48Ane tuk na, ta gəsiye na ma kəkay na, tə sər bay. Ta huta faya tsəveɗ məgəse na bay. Hərwi ndo hay tebiye faya ta pay zləm a wu nakə faya ma tətikateye na, tə metsehe eye lele.


text: 1Makə ɗii ci mooɗə manjeevənə ŋga Əntaŋfə nuunə, tyasə see a ndzaa unə makə naakii. 2Ndzaamə agi uuɗənə makə sətə uu'i Aləmasiihu taamə, vigi ci nəkii ka Əntaŋfə ka putə gaamə. Kə ndzaa ci makə sataka da ŋunyi mədədəranə. Satakakii əsə uuɗagi səkə ŋga Əntaŋfə. 3Makə ɗii ci ənji ŋga Əntaŋfə nuunə, pooshi diɓə aaləhiinə taa ŋgutə tsarə ŋga ajijinəənə taa sərəhə uushi ŋga əndə a shigi ahadoonə. 4Goona waɓə sə ŋga ayinə. Pooshi diɓə məza waɓənə taa ɗa ɓuurənə də aləhiinə a shigi da moonə. Ma dəɓee, kuyiriimə tə Əntaŋfə. 5Shiimə oo'i, ma ma'aləhiinə, taa ənji ɗa ajijinəənə, taa ənji sərəhə uushi ŋga ənja, pooshi tii ka upaa ha ŋga ndzaanə agi ŋwaŋuunə ŋga Aləmasiihu da ŋga Əntaŋfə. Acii ma sətə ci əndə a sərəhə agyanəkii, kə ndzaa səkii ka uuləmaakii ətsa. 6Ga taa wu a kavə tuunə ka luuvə jirakənə. Putə ŋga uushi'iitsə ha'ə nə maɓətəsəkə ŋga Əntaŋfwa a kulya aagyanə ənjitə pooshi ka fanə tə ci. 7Acii ha'ə, ga taa mi a ləɓə duunə da tsarə ŋga ənjitsa. 8Ma ŋga ŋukə, agi təkunə shuuna nji. Amma ma ŋga əna, makə kə ndzaa unə ka ənji ŋga Slandana, agi camənə nuunə. Acii ha'ə, tyasə see a ndzaa unə ka ənji ŋga camənə. 9Acii camənə ca poo taa ŋgutə tsarə ŋga dagwa uushi. Ci ca poo ɗa uushi də rəgwakii, da gooŋgaanə əsə. 10Ɗamə gazhi'waanə ŋga shii sətə ca uuɗagi səkə ŋga Əntaŋfə. 11Ga taa mi a kavə tuunə ka ɗa sətə pooshi ka tsakənə tə ənja, waatoo, uushi'inə ŋga təkunə. Amma ma ɗanuuna, ŋgiragimə səkii paŋgəraŋə ka camənə. 12Ayi-ayi maa ka shaŋə nə dazə uushi'iitsə ci təya ɗaaɗa ma'umbeekii. 13Maɗa kə ŋgiragi ənji patənə ŋga uushi'iitsə ka camənə, ka neenə nə ənji ka uushi'inəkii paŋgəraŋə. 14Acii ɓərənə ca ɓaarəgi taa mi patə paŋgəraŋə. Ci ɗii bii ənji oo'i, “Matsəfə ŋunyinə, vəɗəhu, maɗətə ka ha ŋga wa, kaa Aləmasiihu a ɓərə aashiku.” 15Acii ha'ə, ŋgərətəmə haŋkala. Goona ndzaanə makə maɗiikə ənja, amma ndzaamə ka mafyarə ənja. 16Taa ŋgutə saa'i patə, slənəgimə ka ŋunyi rəgwa, acii ma zamanana, bwayakii. 17Goona ndzaanə makə ŋga ənjitə yadə faryanə, amma ɗamə gazhi'waanə ŋga paaratəgi də sətə ci Slandanə a moo una ɗa. 18Goona kagi nuunə ka sa ənvwə. Ma ətsa, ka bərapaanə nə ci tuunə. Amma ma ɗanuuna, wa Malaaɓa Ma'yanə a ndzaanə pasə a ədzəmuunə. 19Waɓəshimə ahadoonə də kaala wanyanə kama kama ka dəlanə də Slandana. Kamə wanyanə ka Slandana də dəlanə də ci a ədzəmuunə. 20Kuyiriimə tə Əntaŋfə Dəsənaamə putə ŋga patənə ŋga uushi'inə. Kuyiriimə tə ci taa guci patə agi ləmə ŋga Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu. 21Faməshimə ahadoonə putə ŋga ɗuunətənə goonə tə Slandana. 22Ma unə makina, baneemə ka nuunə akəŋwacii ŋguyirənə goonə makə sətə cuuna banee ka nuunə akəŋwacii Slandana. 23Acii ma ŋgura, ci nə əndə da baawəɗa agyanə minaakii, makə sətə ndzaa Aləmasiihu da baawəɗa agyanə Ikəliisiya. Aləmasiihu ci saakii nə Maluu ŋga Ikəliisiya, waatoo shishinəkii. 24Acii ha'ə, tyasə see a fa makinə tə ŋguyirənatii makə sətə ci Ikəliisiya a fa tə Aləmasiihu. 25Unə ŋguyirənə əsa, uuɗəmə tə makinə goonə makə sətə uu'i Aləmasiihu tə Ikəliisiya, vigi ci əpinaakii ka putakii, 26ca kuɓəgi də ma'inə da də waɓənaakii, ca laaɓagi ka Əntaŋfə. 27Ma ɗii ci ha'ə, kaa ca ŋgərə Ikəliisiya da məghərəvənatə patə makə maɗanə camə yadə sə ŋga idəpaanə ashitə, yadə baavə ashitə, pooshi bwaya uushi ashitə əsə. 28Ha'ə nə ŋguyirənə əsə. Wa təya uuɗə makinatii makə sətə ci təya uuɗə shishinətii. Ma ŋgurətə ca uuɗə minaakii, naakii nə uu'i ci ətsa. 29Pooshi əndə sha kaaree ka shishinəkii, amma ka viinə nə ci ka shishinəkii zəma, ca haɗagi, makə sətə ci Aləmasiihu a ɗa ka Ikəliisiya. 30Acii ma amə, toonə naamə ahada ənji ŋga shishinəkii. 31Tə'i manaahəkii asəkə ləkaləkatə oo'i, “Putakii ha'ə, wa ŋgurə a bwasee ka dii da məci, ca ləɓə tii da minaakii, təya ndzaa shishinə rəŋwə.” 32Ma paaratəgi nyi, agi waɓəətsa tə'i waɓənə asəkə waɓənə davə. Waatoo, ma paaratəgi nyi, agyanə Aləmasiihu da Ikəliisiya cii kəya waɓə. 33Amma unə maa, da i koonə də waɓəətsa! Taa ŋgutə ŋgurə patə, tyasə see a uuɗə ci tə minaakii makə naakii na. Taa ŋgutə minə patə əsə, tyasə see a fa ki tə ŋgurii.


text:
1Wiinə waɓənə cii kya naahə ka hə ɗii Tawəfilasə maɗuunəkii. Ənji laŋə ɗii gazhi'waanə ŋga naahə uushi'iitə ɗaaɗii ahadeenə. 2Kə nyaahə tii makə sətə fii inə a ma ənjitə nee də ginətii təkəŋwanə, ətə ndzaanə ka ənji waaza waɓənə ŋga Əntaŋfə. 3Ma nyi əsə, kə caamə nyi də haŋkala agyanə sətə ɗaaɗii daga ŋukə. Acii ha'ə kə nee nyi, maɗa naahətə nyi ka hə sətə ɗaaɗii kada'ə kada'ə, ka ɗanə ŋga'ə. 4Ma ɗii nyi ha'a, kaa ha shii oo'i, ma sətə jigunyi ənji ka ha, gooŋga tanyi. 5Ma agi zamanatə ɗii Hirudusə ŋwaŋuunə agyanə hanyinə ŋga Yahudiya, tə'i əndə'i limanə ɗii ləməkii Zakariya. Ma ca, agi kurəgə ŋga limanyinə ŋga Abiya ŋga ŋukə nə ci. Ilizabeetə nə ləmə ŋga minaakii. Ma kya, agi slikərənə ŋga Haruna, maɗuunə limanə, shigi ki. 6Ma tii da minaakii, ənji gooŋga nə tii akəŋwacii Əntaŋfə kyakya'ə. Agi nə'utənə nə tii sətə bii Slandanə patə də rəgwakii. 7Amma pooshi tii upaa uuzənə, acii ma minaakii Ilizabeetə, əntaa mitə poo nə ki. Tii kyakya'ə əsə, kə uugi tii sasaranə. 8Ma ka əndə'i uusəra, makə zhi'wa saa'i ŋga slənə ŋga kurəgətə ɗii Zakariya agikii, kə gi Zakariya ka ɗa slənə asəkə yi ŋga Əntaŋfə makə sətə izee limanyinə ka ɗanə. 9Ma sətə ci limanyinə a ɗa, ka kuratənə nə tii ahadatii taa wu nə dzənə ka ɗəzə urədya a kumu ga Əntaŋfə. Ma saa'ikii, tə Zakariya kuryagi tii. 10Ma ca ɗəzə urədya a kumu, ma ənjitə agyə patənatii, təya ɗa də'wa. 11Ma ci ma'ə agi ɗəzə urədya, wata kə jigagi malaa'ika ŋga Əntaŋfə ka ci. Ca kəŋaanə da ciizəma hatə ci limanyinə a ɗəzə urədya. 12Makə nee Zakariya ka ci, wata kə kəsəgi ŋgwalənə tə ci, mashiimə ci sə ŋga ɗanə. 13Wata əŋki malaa'ika ka ci, “Zakariya ga ha ŋgwalə, acii kə fii Əntaŋfə də'waaku. Ma minaaku Ilizabeetə, ka poonə nə ki ka hə uundzə ŋgura, kadə nii kwa ɗəkə ka ci ləmə Yoohana. 14Kadə ɗanə nə hə maŋushinə da mooɗasəka putaakii. Kadə na ndzaanə ka sə ŋga maŋushinə ka ənji patə əsə. 15Acii kadə nii kəya ndzaanə ka gawə əndə akəŋwacii Əntaŋfə. Paa ci na sa ma'i inaba, taa əndə'i sə ŋga sanə ətə ca ka əndə agyanə, paa ci na sa. Kadə ndzaanə nə Malaaɓa Ma'yanə da ci daga asəkə məci əsə. 16Kadə ənyatəginə nə ci də ənji ɓəzəkii agi ənji Isərayiila kaa təya nə'u tə Əntaŋfə Slandana. 17Kadə nii kəya upaa ŋgeerənə ŋga Ma'yaatə slənyi ashi anabi Iliya. Kadə nii kəya takəŋwanə ka Slandana, ca haɗatəgi də manjeevənə da dəsənətii, ca ənyatəgi aa rəgwa də ənjitə naanagi ka nə'unə tə Əntaŋfə, kaa təya ndzaanə da haŋkala, təya nə'u tə Əntaŋfə. Kadə nii kəya tasəkatə tə ənji kaa təya gəra shinə ŋga Slandana.” 18Wata əŋki Zakariya ka malaa'ikata, “Də mi saŋə shiinəki oo'i, gooŋga nə sətsə bii hə ka nya? Acii ma nya, kə uugi nyi iirənə; minaaki əsa, kə paləgi fəzə ŋga pawatə.” 19Əŋki malaa'ikatə ka ci, “Nyi nə Jibərila, akəŋwacii Əntaŋfə nə nyi ka ɗa sləna. Ci sləkee ka nyi kaa nya waɓə ka hə, nya ba ka hə ŋunyi habaratsa. 20Amma maluuvəmə hə oo'i, gooŋga nə sənə bii nyi ka hə. Amma shiiwə oo'i, maɗa kə mbu'ya uusərakii, kadə na ɗa ha'ə. Aciikii ka ɗaginə nə hə ka masə gana; pa ha mbee ka waɓənə maɗaamə səndə bii nyi ka hə kə ɗii.” 21Ma saa'itə i malaa'ika da Zakariya a waɓə ha'a, gəranə nə ənji tə ci agyə. Ka ha'ə kə ɗii ka tii ka sə ŋga hurəshishinə nə təkurənə ŋga Zakariya a kumu ga Əntaŋfə. 22Makə gimagi Zakariya, mambeemə ci ka waɓənə da ənji ma'ə. Davə shii tii oo'i, tə'i uushi ŋga hurəshishinə nee ci a kumu ga Əntaŋfə. Də ciinə waɓi ci ka tii. 23Makə uugi saa'i ŋga slənə ŋga Zakariya asəkə yi ŋga Əntaŋfə, ca palə saakii aasii. 24Ma daba'ə ətsə ha'ə, wata kə ɗasəkii minaakii Ilizabeetə. Kə ɗii ki ləgiɗə tufə asii ka hakii, manjimə ta dzə ka ha, əŋki ki: 25“Wiinə səndə ɗii Əntaŋfə ka putaaki: kə nee ci ka təgunuunaaki; kə luupaa ci tə nyi, pooshi ma'ə ayinə agiki.” 26Makə ɗii Ilizabeetə ləgiɗə kuwa də ɗasəka, wata Əntaŋfə a ənə ka sləkeenə ka malaa'ikatə ɗii ləməkii Jibərila aasəkə vəranə ŋga Nazaratu, anə hanyinə ŋga Galili. 27Ma sləkee Əntaŋfə ka ci, aaɓii əndə'i kadəma ətə ɗii ləmətə Mariyaama. Ma kya, maɗanə ŋga əndə'i əndə nə ki ətə ɗii ləməkii Yusufu. Agi slikərənə ŋga ŋwaŋwə Dawuda shigi ci. 28Shinə ŋga malaa'ika aaɓii Mariyaama, wata əŋki ci ka ki, “Ɗawə maŋushinə. Acii kə ɗii Əntaŋfə ka hə pwapoonə. Kədəhə nə Slandanə da hə.” 29Makə fii Mariyaama waɓənə ŋga malaa'ikatə ha'ə, wata kə kəɗəpaa tə ki. Kya gwaŋə ka buurənə oo'i, uushi mi saŋə bii waɓəətsa? 30Wata əŋki malaa'ikatə ka ki, “Mariyaama, ga ha ŋgwalə. Acii kə ɗii Əntaŋfə ka hə pwapoonə. 31Fatə ŋga'ə: ka ɗasəkanə nə hə, ka poonə nə hə uundzə ŋgura, ha ɗəkə ka ci ləmə Yeesu. 32Ka ndzaanə nə ci ka gawə əndə dərəva. Ka 'wanə nə ənji tə ci Uuzənə ŋga Əntaŋfə, Əndə məghərəvənə ka shaŋə. Ka viinə nə Əntaŋfə ka ci ŋwaŋuunə makə sətə vii ci ka Dawuda dzədzəci. 33Aciikii ka ɗanə nə ci ŋwaŋuunə agyanə ənji Isərayiila ka ca'ə ndəŋwə ndəŋwə. Pooshi ŋwaŋuunaakii ka uudənə shaŋə.” 34Əŋki Mariyaama ka malaa'ika, “Iitə ɗanə səkii ha'ə, acii ma nya, ma'ə nyi kadəma.” 35Əŋki malaa'ika ka ki, “Ka shinə nə Malaaɓa Ma'yanə aagyanəku, ka zaɗətənə nə Əntaŋfə Əndə baawəɗa tə hə, ci Əndə məghərəvənə ka shaŋə. Aciikii ma uuzəətə nii kwa pawa, malaaɓakii nə ci; ka 'wanə nə ənji tə ci: Uuzənə ŋga Əntaŋfə. 36Ma Ilizabeetə duurə goonə, taa ŋgahi kə uugi ki iirənə, kə bii ənji masaawa nə ki əsə, amma kuwanə ŋga ləgiɗatə əna də ɗasəka. Ka poonə nə ki uundzə ŋgura. 37Acii pooshi sətə palee ka ŋgeerənə ŋga Əntaŋfə.” 38Əŋki Mariyaama, “Ma nya, ŋga Əntaŋfə nə nyi da nəki. Wa Əntaŋfə a ɗa ka nyi makə səndə bii hə.” Wata malaa'ikatə a unee ka ki, ca palə saakii. 39Ma daba'əkii, kə ma'i Mariyaama, kya palə pii pii aasəkə əndə'i vəranə agi giŋunyinə, anə hanyinə ŋga Yahudiya. 40Mbu'unatə aa dəvə, kya dəməgərə aasii aa ha Zakariya, kya nəhəpaa tə Ilizabeetə. 41Makə fii Ilizabeetə nəhəpaanə ŋga Mariyaama tə ki, wata guguɗənə nə uuzənə asəkətə. Dəməgərənə nə Malaaɓa Ma'yanə aasəkə ədzəmətə. 42Wata kya ŋgəree ka uuratə, əŋki ki, “Kə ɗii Əntaŋfə ka hə barəkaanə palee ka harii makinə patə. Tə'i barəkaanə ashi uuzəətsə nii kwa poo əsə.” 43Kya tsakə, əŋki ki, “Wu saŋə nə nyi bahə məci Slandanəki a shi aaɓiikya? 44Acii kə nee hə, makə fii nyi nəhəpaanaaku tə nyi, wata guguɗənə nə uuzənə asəkəki, guguɗənə ŋga mooɗasəka. 45Ma ha, tə'i barəkaanə ashiku, acii ma sətə bii Slandanaamə ka hə ka ɗanə, kə luuvə hə.” 46Wata əŋki Mariyaama: “Wanyinə ca dəla də Slandana, 47Kə ɗii nyi maŋushinə də Əntaŋfə Maluwaaki. 48Acii kə tsaaməgi ci aagiki, nyi talaka, mavaakii. Weewee daga ənshinə ka banə nə ənji patə ka jiji ka jiji oo'i, əndə barəkaanə nə nyi. 49Acii kə ɗii Əntaŋfə ka nyi maɗuunə uushi, ci Əndə baawəɗa, Malaaɓa Ənda. 50Agi ɗanə nə ci ŋga'əənə ka jiji ka jiji ka ənjitə ca ŋgwalə tə ci. 51Kə ɗii ci maŋgwaarə sləna, kə taakee ci ka ənjitə ca ɗuunətə natii nə rəŋwə rəŋwə. 52Kə jimagərə ci də meeminə anə dəgələ ŋga ŋwaŋuunatii, ca vigi madzəgamə ha ŋga ndzaanə ka talakiinə. 53Ənji maɗəfəna, kə əburətəgi ci də tii də ŋunyi uushi'inə. Ma ənji gəna, kə laakəənə ci tə tii də maɗəfənə. 54Kə shi ci ka tsakənə tə ənji Isərayiila, ənji slənaakii, acii mazaanəmə ka ci nə sətə shi ca bii ka dzədzəshi'inaamə oo'i, ka ɗanə nə ci ŋga'əənə ka Ibərahiima da i ka jijinaakii ka ca'ə ndəŋwə ndəŋwə.” 56Kə ɗii Mariyaama bahə ləgiɗə makkə ga Ilizabeetə. Ma daba'əkii, kya maɗə, kya palə satə aasii. 57Makə mbu'i saa'i ŋga poonə ŋga Ilizabeetə, wata kya poo uundzə ŋgura. 58Fanə ŋga guvayinyinə da duurənyinatə oo'i, kə ɗii Əntaŋfə ka ki ŋga'əənaakii, wata təya ɗa mooɗasəkə ka hakii da ki. 59Makə ɗii uuzənə luuma rəŋwə, ənjə a shi ka ryaminiyagi tə ci. Kə mwayi tii ɗəkə ka ci ləmə Zakariya, makə ŋga dii. 60Əŋki məci, “Aa'a, wa ənjə a ɗəkə ka ci ləmə: Yoohana.” 61Əŋki hara ənji ka ki, “Amma pooshi əndə agi duurənyinə goonə ətə ɗii ləməkii ha'ə.” 62Makə nee ənji ha'ə, wata ənjə a ləgwa ka dii də ciinə kaa təya shii taa iitə cii kəya moo ɗəkə ləmə ka uuzənaakii. 63Wata Zakariya a ləgwa sə ŋga naahənə anəkii, ca naahətə, “Yoohana nə ləməkii.” Neenə ŋga ənji ha'ə, kə kəŋee ka tii patə ka shaŋə. 64Ma Zakariya a uudəpaa naahəginə ha'ə, wata ca ənəgərə ka waɓənə makə ŋga ŋukə. Ca ndzaŋə dəlanə də Əntaŋfə. 65Amma, ma ətsə ha'ə, kə ŋgwalee ka guvayiinaakii patə. Ka ha'ə kə dəlagi haalakii asəkə patənə ŋga vəranyiitə agi giŋunyinə agyanə hanyinə ŋga Yahudiya. 66Ma ənjitə fii sətə ɗaaɗii patə, wata təya ndzaŋə buurənə agyanəkii. Əŋki tii, “Ya uuzəətsa, iitə nii kəya ndzaana?” Ma bii tii ha'ə, acii kə nee tii, ma uuzəətsə kamə, weewee kə ndzaa Əntaŋfə Slandanə da ci. 67Ma Zakariya dii Yoohana, kə dəməgərə Malaaɓa Ma'yanə aasəkə mooɗəfəkii. Wata ca ɗa anabaakwaanə, əŋki ci: 68“Wa ənjə a ɗuunətə tə Slandana, Əntaŋfə ŋga ənji Isərayiila, acii kə shi ci ka tsakənə tə ənjaakii, kə luupaa ci tə tii. 69Kə kəŋee ci kaamə ka Maluu əndə baawəɗa agi slikərənə ŋga Dawuda, lawaraakii. 70Ci nə sətə shi Əntaŋfə a bii da ma malaaɓa anabiinaakii daga ŋukə, oo'i: 71Ka luupaanə nə ci taamə acii ənji mbiinə gaamə i acii ənjitə ca usha taamə patə. 72Ha'ə ɗii Əntaŋfə ŋga'əənaakii ka dzədzəshi'inaamə, kə buurətə ci malaaɓa aləkawalətə anyi ci da tii, 73waatoo jiɗətə ji'i ci ka Ibərahiima dzədzəshi'inaamə oo'i, 74Kadə nii kəya luupaa taamə acii ənji mbiinə gaamə, kaama mbee ka slənənə ka ci yadə ŋgwalənə, 75ama ndzaanə malaaɓakii, ənji gooŋga akəŋwaciikii, ha'ə muudinə ŋga baanə gaamə patə.
76Ma hə əsə, uuzənaakya, kadə nə ənjə a 'wa tə hə anabi ŋga Əntaŋfə Əndə məghərəvənə ka shaŋə. Acii kadə nii kwa takəŋwanə ka Slandanə kaa ha haɗatəgi ka ci də rəgwa. 77Waatoo ka ɓaariinə nə hə ka ənjaakii oo'i, agi luupaanə nə Əntaŋfə tə tii də tifyagi ka tii 'waslyakəənatii. 78Ma Əntaŋfə gaamə, laŋə nə ci ka nəhə təgunuunə gaamə dərəva, agi ɗa kaamə ŋga'əənə nə ci. Ka kavənə nə ci kaa ɓərəətə na luupaa taamə a lə'ya. 79Ma ɓərəətsa, kaa ca ɓərə ka ənjitə agi ŋgəra'wə ca ŋgwalə acii wa; ca kərə taamə ka rəgwa jamənə.” 80Ma Yoohana, gərənə nə ci, dzənə nə haŋkalaakii də tsakənə. Ca ndzaanə ahada bilinə, ha'ə mbu'i uusəra ŋga jigaginaakii ka ənji Isərayiila.


text: 1Pol əi kɨ Sɨlasɨ ɨndəi Ampɨpolɨsɨ kɨ Apoloni gangi, ɓa awi tḛḛi Təsalonɨkɨ tɨ. Nɨngə Təsalonɨkɨ tɨ, Jɨpɨ je awi kɨ lo kaw-naa ləde no̰o̰. 2Be ə, Pol aw tɨ, təkɨ ɨsɨ ra-n kɨ lo je pətɨ. Asɨ ndɔ taa kə̰ə̰ mɨtə go-naa tɨ, Pol naji-naa ta tɨ kɨ Jɨpɨ je dɔ ta je tɨ kɨ me makɨtɨbɨ tɨ lə Luwə. 3Ɔr-de gɨn ta je, tɔjɨ-de adɨ gəri təkɨ, makɨtɨbɨ lə Luwə əl kadɨ Kɨrɨsɨ a oy, ɓa go tɨ, a tɔsɨ ndəl dan njé koy je tɨ. Nɨngə, Pol əl-de təkɨ e darɔ Jəju wa kɨ n-ɨsɨ n-əl-de ta lie kɨn ə e Kɨrɨsɨ. 4Jɨpɨ je kɨ na̰ je, ta kɨn ra kɨlə rɔde tɨ, adɨ ɨndəi rɔde naa tɨ kɨ Pol əi kɨ Sɨlasɨ. Kosɨ Gɨrəkɨ je, kɨ dəne je ngay kɨ əi dəne je kɨ njé tɔɓa je ka ɨndəi rɔde naa tɨ səde tɔ. 5Ə lo kɨn tɨ, jangɨ ra Jɨpɨ je, adɨ kawi dɨje kɨ a ɨləi lo kɨ go rəbɨ kare, adɨ ɔsi dɔ dɨje naa tɨ, rai ndu kɨ me ɓe. Awi tḛḛi me kəy tɨ lə Jaso̰, sangi Pol əi kɨ Sɨlasɨ kadɨ n-uwəi-de, n-awi səde taga, no̰ kosɨ je tɨ. 6Nə lokɨ ɨngəi-de al, uwəi Jaso̰ əi kɨ njé kadɨ-me je kɨ madɨ je, awi səde no̰ njé gangɨ ta je tɨ. Ɓa əli ta kɨ ndude kɨ boy əi nə: «Dɨje kɨ tuji dɔnangɨ kɨ tae ba ka, rəi tḛḛi ne. 7Rəi ə, Jaso̰ uwə-de rɔne tɨ ɓe ləne. Dɨje kɨn pətɨ, nḛ rade e nḛ ra kɨ ɔsɨ ta ndu-kun je lə NJe ko̰ɓe kɨ bo Səjar. Əi əli təkɨ ngar madɨ kɨ rangɨ e no̰o̰ tɔe nə Jəju.» 8Ta kɨn adɨ wongɨ kosɨ je kɨ njé gangɨ ta je, 9adɨ uwəi Jaso̰ kɨ ndəgɨ njé kadɨ-me je adɨ ugəi la ɓəy taa ɨyə̰i-de taa. 10Lokɨ lo ə nə n-go̰i par ə, njé kadɨ-me je adi Pol əi kɨ Sɨlasɨ awi Bəre tɨ. Lo kɨ rəi tḛḛi Bəre tɨ ɓa, awi kəy kaw-naa tɨ lə Jɨpɨ je. 11Jɨpɨ je kɨ Bəre tɨ, awi kɨ mər ta kɨ majɨ ngay ɨtə njé kɨ Təsalonɨkɨ tɨ. Taai ta lə Luwə kɨ me kɨ majɨ ngay. NDəri gɨn ta lə Luwə kɨ ndɔ je pətɨ, kadɨ n-ooi se ta je kɨ Pol je əli-de kɨn e ta kɨ rɔjetɨ wa. 12Be ə, ngay je dande tɨ adi mede, taa dan Gɨrəkɨ je tɨ, dəne je kɨ njé tɔɓa, kɨ dɨngəm je ngay adi mede tɔ. 13Nə lokɨ Jɨpɨ je kɨ Təsalonɨkɨ tɨ, ooi kadɨ Pol ɨsɨ ɨlə mbḛ ta lə Luwə Bəre tɨ no̰o̰ nɨngə, təli awi gode tɨ ɓəy, awi suləi kosɨ je adɨ rai ndu. 14Lo kɨn tɨ, njé kadɨ-me je sangi rəbɨ kalangɨ ba adi Pol aw kɨ kadɨ ba bo tɨ. NGa nɨngə, Sɨlasɨ əi kɨ Tɨmote ə nayḭ-naa Bəre tɨ. 15NJé kɨ dani Pol, dani-e bɨtɨ, awi tḛḛi sie Atən tɨ. NGata ɓa, lokɨ ɨsɨ təli, Pol adɨ-de ndune kadɨ Sɨlasɨ əi kɨ Tɨmote rəi law ɨngəi-ne. 16Lokɨ Pol ɨsɨ ngəm Sɨlasɨ əi kɨ Tɨmote, angale tujɨ mbata yo je kɨ dɨje ɨsɨ rai-de, rɔsi me ɓe bo kɨn. 17Pol naji-naa ta tɨ kɨ Jɨpɨ je, kɨ dɨje kɨ təli Jɨpɨ je, me kəy kaw-naa tɨ lə Jɨpɨ je, taa kɨ ndɔ je pətɨ, ta mbalo tɨ, kɨ dɨje kɨ ɨngə-de. 18NJé nḛ gər je kɨ ɓari-de Əpɨkɨr je kɨ Ɨsɨtoyɨsɨ je ka naji-naa ta tɨ səde tɔ. Ə njé kɨ madɨ je əli əi nə: «NJe ta je kam ta ri ə a əl ə?» Nɨngə njé kɨ nungɨ əli əi nə: «To tə nḛ kɨ e nje kəl ta kɨ dɔ yo je tɨ kɨ mba be ə am.» Əli be mbata ooi kadɨ Pol ɨsɨ ɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ lə Jəju nɨm, ɨsɨ ɨlə mbḛ kḭe lo koy tɨ nɨm. 19Be ə, uwəi Pol, awi sie rɔ njé gangɨ ta je tɨ, ɓa əli-e əi nə: «To kadɨ əl-je ta dɔ nḛ ndo tɨ kɨ sɨgɨ kɨ ɨsɨ ɨndo kɨn adɨ jɨ gər a? 20MBata ɨsɨ əl-je ta je kɨ mbije oo nja kare al, ə kadɨ ɔr gɨne majɨ adɨ j-o.» 21Nɨngə nḛ kare kɨ sɔbɨ gər, dɨje kɨ Atən tɨ pətɨ, kɨ mba je kɨ ɨsi dande tɨ, dɔkagɨlo ləde kɨ ngay e mba kəl-n ta je, koo-n ta je kɨ mba. 22Lo kɨn tɨ, Pol ḭ a taa, dan njé gangɨ ta je tɨ, ɓa un ta əl ə nə: «Səi dɨje kɨ Atən tɨ, m-o kadɨ səi dɨje kɨ, pole yo ləsi ətɨ ɓəl kɨ dum. Ɨpoləi yo me nḛ je tɨ pətɨ. 23Tadɔ, lokɨ m-njɨyə me ɓe tɨ, m-o nḛ je kɨ ɨsɨ ɔsi məkəsɨsi nangɨ no̰de tɨ. M-o lo gugɨ yo madɨ wa ɓəy kɨ ɨndəi nḛ dɔ tɨ əi nə e lo lə “yo kɨ ɨgəri-e al,” nɨngə e e kɨ ɨsɨ ɔsi məkəsɨsi nangɨ no̰e tɨ kɨ kanjɨ gər-e ka kɨn ə m-ɨsɨ m-ɨlə səsi mbḛ ta lie. 24E Luwə kɨ nje ra dɔra̰ kɨ dɔnangɨ kɨ nḛ je pətɨ kɨ me tɨ, e kɨ e Ɓa dɔra̰ kɨ dɔnangɨ. E nje kɨsɨ me kəy tɨ kɨ dəw ra kɨ jine al. 25Taa aw kɨ ndoo kadɨ dəw ra kɨlə madɨ ade al tɔ, tadɔ e ə e nje kadɨ dəw ɨsɨ kəm ba nɨm, nje kadɨ dəw kə̰ə̰ kɨ nḛ je pətɨ nɨm tɔ. 26Kɨ dəw kɨ kare ba be ə ɨndə-n dɨje pətɨ adɨ taai dɔnangɨ. Ɨndə dɔkagɨlo adɨ-de nɨm, ɨndə gangɨ lo kɨsɨde nɨm tɔ. 27Luwə ɨndə nḛ je kɨn be mba kadɨ dɨje sangi-e-n. Dɔmajɨ ə a ɨngəi-e me mam lo tɨ ləde. Kɨ rɔjetɨ, Luwə e sa̰y al kɨ dəw kɨ ra danje tɨ. 28Tadɔ kɨsɨ kɨ dɔ taa ləje e me jie tɨ. E ə e nje kadɨ j-ɔdɨ rɔje, kɨ nje kadɨ j-ɨsɨ kəm. E mbata kɨn ə njé gosɨ ta je ləsi kɨ madɨ je əli əi nə: “Je ka je ngane je tɔ.” 29Ə re je ngan Luwə je ɓa, sɔbɨ kadɨ j-o Luwə kadɨ e dəw kɨ to tə yo ɔr je, kɨ yo la je kɨ dɨje lḛi-de, ə se yo mbal je kɨ dɨje tɔli-de kɨ gosɨ kɨ dɔde tɨ kɨn be al. 30Luwə ɨyə̰ go nḛ kɨ dɨje rai kəte dɔ day tɨ, dɔkagɨlo tɨ kɨ gəri-e al ɓəy kɨn kɔ, nə kɨ ne kɨn, Luwə dəjɨ dɨje pətɨ, kɨ lo je pətɨ, kadɨ ɨyə̰i rəbɨ nḛ rade je kɨ majal kɔ. 31Tadɔ ɔr ndɔ kare ɨndə no̰o̰ kadɨ tə a gangɨ-n ta dɔ dɨje kɨ dɔnangɨ tɨ ne pətɨ kɨ rəbɨ kɨ dana. A gangɨ ta kɨn kɨ rəbɨ lə dəw kare kɨ kɔte mbata kɨlə kɨn, ə tɔje kɨ taga adɨ dɨje pətɨ gəri-e kɨ rəbɨ kḭe dan njé koy je tɨ.» 32Lokɨ Pol əl ta kḭ lo koy tɨ, ə osɨ mbide tɨ nɨngə, njé kɨ madɨ je ɨbəi-e kogii, ə njé kɨ nungɨ əli əi nə: «J-a j-o ta ləi kɨn ndɔ kɨ rangɨ tɨ.» 33E be ə, Pol tḛḛ-n dande tɨ, aw. 34Nə be ka, kɨ madɨ je dande tɨ nayḭ-naa go Pol tɨ, adi mede Jəju Kɨrɨsɨ. Dande tɨ kɨn, Dənɨsɨ kɨ e kɨ kare dan njé gangɨ ta je tɨ e səde no̰o̰, taa dəne kɨ ɓari-e nə Damarɨsɨ kɨ ndəgɨ dɨje kɨ rangɨ ka əi səde no̰o̰ tɔ.


text: 1Maa watsakum naha ɗerewel nakay na, neŋ Simoŋ Piyer ndo i məsler ada ndo i maslaŋ i Yesu Kəriste. Maa slər ga ha na, neŋgeye. Na watsa naha ɗerewel nakay na, a nəkurom neheye ka pum mədzal gər ka Yesu andza nakə nəmay nəmaa dzala ha faya aye. Niye na, ma dzəniye kurom andza nəmay. Yesu Kəriste a ge wu niye na, i kway tebiye hərwi neŋgeye ndo i deɗek. Neŋgeye na, Mbəlom, neŋgeye ndo mətəme kway ha dərmak. 2Mbəlom mâ pa fakuma ŋgama ada mâ vəlakum zay kame kame andza nakə kâ sərum Mbəlom ta Bəy Maduweŋ kway Yesu kame kame. 3Yesu a vəlakway tsəveɗ ka məsəre Mbəlom nakə a zalakway aye, hərwi ada kâ ndzakwa tə neŋgeye ma təv ŋgay nakə ta ɗəslay ha gər ada kâ pakway bəzay a mede ŋgay aye. Neŋgeye ta məzlaɓ eye haladzay, kə vəlakway wu neheye a sakway aye tebiye hərwi ada kâ hutakwa sifa weɗeye ada kâ pakway bəzay a mede nakə a yay a gər a Mbəlom aye. 4Andza niye, a vəlakway wu bagwar eye neheye a tsik ahəl niye, a gwaɗ ma vəlakumeye aye. Nəteye na, lele haladzay wuray andaya andza niye bay tebiye. A ge andza niye na, hərwi ada tə wu neheye a gwaɗ ma vəliye na, kâ təmum abəra ka bor i bo neheye ka məndzibəra ta dziye ha ndo hay aye, ada kâ ndzum andza neŋgeye tsəɗaŋŋa. 5Hərwi niye neŋ faya na gwaɗumeye: Pəlum tsəveɗ ta gədaŋ, məpe mədzal gər kurom nakə ka pum ka Yesu Kəriste aye na, səkahum ha mede nakə lele aye dərmak. Mede kurom ki ye lele na, tərum ndo neheye tə sər wu neheye a say a Mbəlom aye. 6Ka sərum wu neheye a say a Mbəlom aye na, gum metsehe a bo kurom. Ka gumay metsehe a bo kurom na, ndzum ɓəŋɓəŋ ta gədaŋ. Ka ndzum ɓəŋɓəŋ ta gədaŋ na, rəhumay ha gər a Mbəlom. 7Ka rəhumay ha gər a Mbəlom na, wuɗum bo nəte nəte mə walaŋ kurom andza nəkurom ta malamar hay. Ka wuɗum bo mə walaŋ kurom andza malamar hay na, wuɗum ndo hay tebiye dərmak. 8Taɗə faya ka gumeye wu neheye haladzay na, məsəre kurom nakə ka sərum Bəy Maduweŋ kway Yesu Kəriste aye na, ma təriye kəriye bay ada məndze kurom nakə ka ndzumeye na, ma bəziye ha wu lele aye hay. 9Ane tuk na, ndo neheye nəteye faya ta giye wu neheye təbey aye na, ta ndzəkit bo andza guluf hay. Mbəlom kə pəsatay ha mezeleme tay neheye tə gawa ahəl niye na, ta mətsa ha gər. 10Malamar ga hay Mbəlom kə pala kurom ada kə zalakum. Gum gədaŋ hərwi ada kâ pumay bəzay a Yesu lele huya. Taɗə faya ka gumeye andza niye na, ka dəɗumeye abəra ka tsəveɗ i Mbəlom ɗaɗa bay. 11Andza niye ta deɗek, Mbəlom ma həndəkakumeye abəra ma məgeɗ hərwi ada kâ fələkum a təv mələve i Bəy Maduweŋ kway Yesu Kəriste ndo mətəme kway. Bəy ŋgay ma ndziye ka tor eye. 12Hərwi niye, kwa wu neheye ka sərum bəbay na, na makum ahaya a gər pat pat ada kâ ndzum ɓəŋɓəŋ ma deɗek nakə ta tətikakum aye. 13Ane tuk na, taɗə neŋ andaya tə ɗəre ka məndzibəra mba na, lele haladzay nakə na makum ahaya wu neheye a gər hərwi ada kâ ndzum tsezlezleŋŋe. 14Na sər ha i ga na, a zəkeŋaw hala sa bay, na gəriye ha məndzibəra nakay, andza nakə Bəy Maduweŋ Yesu Kəriste a ɗeŋ ha ahəl niye aye. 15Na pəliye tsəveɗ eye tebiye hərwi ada pat nakə neŋ andaya sa bay aza na mət aye ka hutumeye tsəveɗ ka məma ahaya wu neheye a gər. 16Ahəl niye na, nəmaa ɗakum ha kəkay nakə Bəy Maduweŋ Yesu Kəriste a yaw ta gədaŋ aye. Wu neheye nəmaa tsikakum aye na, andza neheye wurmbez kəriye a yaw abəra ma mədzal gər i ndo zezeŋ aye bay. Ane tuk na, nəmay ɓa nəmaa ŋgatay a gədaŋ ŋgay tə ɗəre may. 17Ahəl nakə Mbəlom a vəlay məzlaɓ nakə a ze wu hay tebiye aye na, nəmay andaya ka təv eye dərmak. Mbəlom, neŋgeye ndo i gədaŋ, a ze kwa mey tebiye, a gwaɗ: «Nakay na, wawa ga, na wuɗa na haladzay, a yeŋ a gər haladzay.» 18Mətsike me niye a tsənew mə mbəlom aye na, nəmaa tsəne. Nəmaa tsəne na, hərwi nəmay tage Bəy Maduweŋ Yesu dziye mə mahəmba tsəɗaŋŋa eye. 19Andza niye, səkahakwa ha mədzal ha ka bazlam i ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom nakə tə tsik aye. Hədzakumay zləm ka mətsəne bazlam tay hərwi bazlam tay niye na, andza lalam nakə a dəv ma ləvoŋ dzaydzay aye. Pumay zləm huya hus a həlay nakə pat eye ma sləlaweye aye. Həlay niye na, bamta, andza məgweɗe Kəriste ma maweye. Tsa na, ka ŋgatumeye a wu hay parakka. 20Lele na, sərum ha wu nakay lele. Wu neheye ahəl niye ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom hay tə tsik ada tə watsa a Ɗerewel i Mbəlom aye na, ndəray ma sliye faya mətsəne tə metsehe ŋgay bay, Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye mâ dzəna na ka mətsəne. 21Bazlam neheye ndo i maslaŋ hay tə tsikawa aye na, ta tsik ɗaɗa tə metsehe tay bay. Maa vəlawatay gədaŋ na, Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye hərwi ada tâ ɗiye ha wu neheye tə tsənew abəra ka təv i Mbəlom aye.


text: 1Njə́a kwá ɓwagə dləparamə kə rá ɗafətə tə́ yə, nggwasama; mə dləparamə ɓwagə ngyi mwa, wuri rá kə zəzitə yə wsha ngyi tazhe ba rá tləkəshə yə, a yə ndza lə zəzi tsapə kwa mni-yə. 2Wuri rá kə "i ba yə zəzitə vəcə kə zakuri hyi Hyalatəmwə gətə zamə, ba vəcə kə Tlamda-myi Yesu gətə, tsá kə mbəlyi kə mnə-njə gətə yə tsa. 3Tsəmi-njə, ba yə sənata nee, má mə kwanahə ndza ra mbəlyi kwa wdunya, wuntyi mbəlyi dzəgə səkə, ngyí ndza mələ wamara wsi ntimye kə mni-hya "i mələ. Hyá dzəgə ɗa nkwa lə wura, 4a gə nee, "Njə zhini dzəgə səkə, əkwə njə huri? A kaá njə mənə ri? Mbəlyi kukulə-myi, wuri kə mtə, a vá səkə njə wə; a vá mbərə wdunya ka məlifyi mwa wə—paɗə wsha nə, kala tsá alandza tsəshə tə patəgwa ra wdunya!" əkwə hyá fashə. 5Mə gə vəcə kala tsa, wuri hyá kə lantə ghi tá tsá kə Hyalatəmwə zantə wdunya zamə. Má nkwa məɓa tamwə lə nkwa tə ka paɗə venkwashə, səkə kə vəcə Hyalatəmwə kalə patəgwa hyá; lə yemyi patəgwa wdunya, 6a lə yemyi zantəgwa njə mwa, vi kə va səkə dabwaa, a ba shikalagwa kwa wdunya mə vi zamanə Nuhu. 7Má nkwa məɓa tamwə lə nkwa tə ka va myi tsa ndzaranjəa mwa, lə vəcə Hyalatəmwə tsəyigwa hyá nda səkə vi dzəgə Hyalatəmwə ɗintə nkwa lə ghwi. Ka fatagwa wdunya nda səkə vəci dzəgə Hyalatəmwə mələrəshə kita rə bwanyə tə́ mbəlyi "yagarə, a zantə hyá paɗə wə. 8Washə yə lantə ghi tá njə́a wsi kutə tsa mwa wə, mcə hyi-ra wə: má vəci patlə tə́ Tlamda, kala va dəbuwi; má va dəbuwi mwa, kala vəci patlə tə́ njə́. 9Kə ghətə vi Tlamda tá mələ wsi kə njə mputə aləkawalə-njə tsa, kala tsá kə wuntyi mbəlyi gə tsa wə. Má wsi mələ Tlamda nə, mungyalə tsá kə́lə njə lə yə, tazhe ba paɗə mbəlyi tlayi nkwa kə wtubyi; təmburi vá "i njə ba mdi za mandara kutə mə́ wə. 10Má vəci dzəgə Tlamda səkə tə tsa, həntəkkə dzəgə njə səkə, kala səkə mdi kə ghəli! Má tə vəci shə mənə, nkwa məɓa tamwə dzəgə ɗagwa dabwaa lə ndəgwi, a ba za rayyə. Má paɗə wsha məɓa tamwə ná, hyá dzəgə ɗintəgwa həɗikkə; má wdunya lə wsha kwa dəwa ná, hyá dzəgə zantəgwa kə́rəpi. 11Má kala tsá ndza wsha ngyi dzəgə zantəgwa kala tsa nə, yimitə wa ndza-rayə kwa wdunya talala, ka mbəlyi tsapə. Njiwegwa ka nga Hyalatəmwə mbəlyi, lə məhələ tsapə, 12vi ndza yə ghə vəci Hyalatəmwə tsa mənə. Má tə vəci tsa, paɗə wsha məɓa tamwə dzəgə hwa a tərəntəgwa va wghyana ra ghwi kə ɗintə nkwa tsa; təmburi tsətsə, ba yə ntsitəgwa tá mələ tlə́nə tsapə kə dzəgə kələkə vəci tsa səkə zazamə. 13Má Hyalatəmwə mwa, wuri njə kə mputə myi aləkawalə nee, njə mələ məlifyi nkwa məɓa tamwə ba məlifyi wdunya, nkwa ndza jiri dzəgə ndza təɓa; njə́ shə tsá ghə myi mənə! 14Təmburi tsətsə, nggwasama, má vi ndza yə tə ghə vəci tsa ndzaranjəa ná, ntsitəwagwa ba yə njigwe ka mbəlyi tsapə má ayibə və kwa kəma ra Hyalatəmwə, a ba yə njigwe lə zəzərə lə njə́ ka mcə hyi-njə. 15Fəyə wa mungyalə kə Tlamda-myi kətə tsa ka nkwa ndza njə ɗaravə tə́ mbəlyi tazhe ba hyá tlayi mbə va njə́. Tsətsə kwə dagwama-ramyi Bulus dəwa, kwa dləparamə və́ njə ɗafətə tə́ yə tsa, lə ntsəkulə kə Hyalatəmwə nggərəkə tə́ njə́. 16Njə́a wsi gə njə kwa wamara dləparamə ndza njə ɗafə mbweghe wsie mamə. (Wuntyi vəcə tsá shə kwa dləparamə hyi-njə shə, tsá ndza njə nee, dzawə sənata wsi mə; má mbəlyi má sənata wsha ngyi lə mbəlyi má jiri və ná, ba hyá mbəralyə zəzi mə vəcə-njəa hyi ka tsangwi—kala tsá ndza hyá mələ lə wuntyi vəcə kwa Dləparamə Hyalatəmwə kúkulə dəwa. Mə mələ wsi kala tsa, wuri hyá kə kələkə bwanyə səkə va Hyalatəmwə dzəgwa ghi-hya.) 17Má yə kwa ngayə, nggwasama hyi-ra, kala tsá kə yə sənata wsha ngyi kala tsa, ba yə yashə ghi-yə—vashə yə dzəgə nggutətəgwa a zəli tsangwi ndza mbəlyi "yagarə ngyi tətəkə, a ba yə hwə tá jiri kə yə tlətə tə fashə wə. 18Kasha wa mtsəhətə dənama-rayə mə zəli hunkwa ra Tlamda-myi Yesu Kristi Mdi kə mbə nkwa, ba yə fəmə ghi-yə mə sənata njə́ lə zərəndza-ranjə. "Usa tə́ Tlamda-myi Yesu Kristi—njə́ Mdi kulə ndzaranjəa lə batə wavi!


text: 1Makə uudəpaa Yeesu baabagi waɓəətsə ka lyawarənaakii pu'u aji bəra'i, wata ca maɗə gatə, ca palə ka dzəgunənə da waazanə asəkə makədəhə vəranyinə. 2Ma Yoohana, əndə ɗa bapətisəma, mapa'əkii nə ci a furəshina. Makə fii ci uushi'iitə ci Aləmasiihu a ɗaaɗa, wata ca sləkee ka hara lyawarənaakii aaɓiikii. 3Təya dzə aaɓiikii, uu'i tii ka ci, “Ma bii Yoohana kwaa, hə nə əndətə na shi nii, anii a gəreenə əndə'i əndə pama?” 4Yeesu a ba ka tii, “Ənəmə, una dzə ka banə ka Yoohana sənə cuuna fa da sənə cuuna nee. 5Waatoo, agi wuunənə nə ginə ŋga muurəfinə, agi wiinə nə mahurəməsə ənja, ənji uyikuzənə əsə, agi mbəəɗənə nə tii. Agi wuunənə nə liminə ŋga kadəguləminə, agi maɗeenə nə ənji ka maməətə ənja, agi waazanə nə ənji Ŋunyi Habara ka maaghiinə əsə. 6Tə'i barəkaanə ashi əndətə pooshi na unee ka nə'unə tə nyi.” 7Ma saa'itə lyawarənə ŋga Yoohana a palə satii, Yeesu a ndzaŋə waɓənə ka daɓaala agyanə Yoohana, əŋki ci, “Ya saa'itə gyuunə aaɓii Yoohana aagi bilina, mi saŋə mwayi unə neena? Kuzənə ətə ca ba'agi agi məɗə kwa? 8Aa mi saŋə gyuunə ka caamana? Ka caama əndətə ŋgii dagwa kəjeerənə kwa? Ma ənjitə ca ŋga tsarə kəjeerənə ha'ə, agi ənji ŋga ŋwaŋwə nə tii. 9Bamə ka nyi: mi gyuunə ka caamanə kwa? Anabi gyuunə ka caamanə kwa? Ha'ə tanyi, sətə palee ka anabi gyuunə ka caamanə. 10Acii ci nə əndətə waɓi malaaɓa ləkaləkatə agyanəkii. Ma bii Əntaŋfə: ‘Wanyinə ka sləkeenə ka masləkee əndaaki, kaa ca ta ka hə kəŋwanə, ca haɗatəgi ka hə də rəgwa, taabu'u nii kwa dzə.’ ” 11Yeesu a tsakə banə, əŋki ci, “Tantanyinə cii kya ba koonə: ma Yoohana əndə ɗa bapətisəma, pooshi ənji sha pwayi əndə ganə a duuniya ətə palee ka ci. Amma, ma əndətə palee də uundzuundzuunə agi ŋwaŋuunə ŋga dagyə, kə palee ci ka Yoohana. 12'Watəginə ka zamana ŋga Yoohana ca'ə mbu'ya ka əndzə'i, ha'ə nə ŋwaŋuunə ŋga dagyə agi paka'ə də purətə haŋkaliinə. Agi ɗa gazhi'waanə ŋga saaweenə nə tii. 13Patənə ŋga anabiinə da bariya ŋga Muusa, kə ɗii tii anabaakwaanə ha'ə mbu'ya zamana ŋga Yoohana. 14Maɗa ŋga'ə koonə nə luuvənə, ma Yoohana, ci nə Iliya ətə bii malaaɓa ləkaləkatə agyanəkii oo'i, ka shinə nə ci. 15Ma əndətə da liminə ŋga fanə, wa ca fa. 16“Amma, də mi saŋə mbərə mbərətəginəki də ənji ŋga zamanana? Makə manjeevənə təya ɓuurə asəkə luuma nə tii, təya 'waa'wa hara manjeevənə makə tii, 17təya ba: ‘Kə əgiinə koonə uuɗaləma; pooshi unə ujə. Kə kii inə koonə wanyanə ŋga wa, amma, matuumuunə.’ 18Ma bii nyi ha'ə, acii makə shi Yoohana, kə ɗii ci suumaya, paa ci nja sa ma'i inaba. Taa wu patə, kə bii ci: ‘Əndə gu'wə nə ci!’ 19Amma makə shi nyi naaki, nyi Uuzənə ŋga ənda, agi adənə nə nyi zəma, nya sa ma'i inaba. Kə bii ənji ka nyi: ‘Tsaaməmə tə əndətsa! Bwaŋkara nə ci, masa ma'i inabi, guva ŋga ənji luu tsəka da hara ma'waslyakə ənji nə ci!’ Patə da ha'ə, ma hiima ŋga Əntaŋfə, agi neenə nə ənji ka tantanyinəkii dagi slənaakii.” 20Ma vəranyiitə ɗii Yeesu sə ŋga hurəshishinə laŋə asəkətii, pooshi tii unee ka ɗa 'waslyakəənə. Wata Yeesu a ndzaŋə wazənə ka tii. 21Ca ba, “Kə ɗii anuunə, ənji Koorazinə, kə ɗii anuunə, ənji Batəsayida! Acii maci ma sə ŋga hurəshishiitə ɗaaɗii asəkə vəranyiitsə goonə, də Tiira da də Sidoonə ɗii, kaɗa kə ŋgaaŋgii tii dəgəjinyinə, təya ndzaanə agi əntəɗaka ka ɓaariinə oo'i, kə baa tii ka Əntaŋfə. 22Amma, wanyinə ka banə koonə: ma uusəra ŋga ɗa gəŋwanə, kadə nə gəŋwanə goonə a palee ka ŋga ənji Tiira da ŋga ənji Sidoonə də iza'unə. 23Ya unə, ənji Kafarənahumə, ma nuunə ka banə saŋa, kadə ndərənə nuunə aadəgyə kwa? Pooshi unə ka ndərənə. Aagi gutə suŋwə kagərə nə ənji tuunə! Acii maci ma sə ŋga hurəshishiitə ɗii ənji koonə, ka ənji Sadooma ɗii ənji, kaɗa ma'ə vəranəkii ca'ə ənshinə. 24Amma, wanyinə ka banə koonə: ma uusəra ŋga ɗa gəŋwanə, gəɗə təgunuunə ŋga ənji hanyinə ŋga Sadooma nə Əntaŋfə a nee acii noonə.” 25Ma ka ətə saa'i, wata Yeesu a ba, “'Ya'ə Daada, Slandanə ŋga dadagya da ŋga duuniya, kə kuyirii nyi tə hə, acii ma sətə hiwee hə acii ənjitə shii uushi'inə da ənji hiima, kə ɓaarəgi hə ka ənji saakii. 26Ha'ə ɗii, Daadə, acii ha'ə makə ətsə kaɗeesəkə ka hə.” 27Wata əŋki ci ka ənja, “Patənə ŋga uushi'inə, aaciiki ba'avə Daadə. Pooshi əndə shii tə nyi, maɗaamə Daadə. Ha'ə əsə nə Daadə, pooshi əndə shii tə ci, maɗaamə nyi da ənjitə ta'i nyi kaa nya ɓaariigi ka tii tə ci. 28Shoomə aaɓiiki, unə ənə zhaarə acii mazəzəkə kərənə, kaa nya vii koonə əpisəka. 29Luumə dzəgunənaaki, una nə'u dərəpaaki. Acii pu'u nə səkəki. Paa nyi ka ka uushi aa səkəki. Ka upaanə nuunə əpisəka. 30Acii ma dzəgunənaaki ənə cii kya vii koonə, ŋgufə. Ma kərəənə cii kya kaanə koonə əsə, katsatsa'ə.”


text: 1Əndətə nee nyi a ənə ka banə ka nyi, “Naahuu ka malaa'ikatə ca nəhə Ikəliisiya ŋga Sarədisə oo'i: Wiinə waɓənə da ma Əndətə da ŋunyi ma'yanə ŋga Əntaŋfə məɗəfə da i tikisanyinə məɗəfə. Kə bii ci oo'i: Kə shii nyi slənə goonə. Ma nə ənji ka nəhənə, da i əpinə nuunə, amma maməətəkii nuunə. 2Ma caamə nyi, gədamə nə slənə goonə akəŋwacii Əntaŋfwaaki. Acii ha'ə, vəɗəhəmə ka ŋunyinə, una ənə ka haɗatəgi də slənə goonə acii ga ca uudəpaa na. 3Buurətəmə sətə jigunyuunə da sətə fii unə. Dəmə də nə'utənə, una baanə ka Əntaŋfə. Maɗa pooshi unə və'ihə, ka dzənə nə nyi aaɓii unə makə sətə ci mahərə a dzə ka hərənə, pooshi unə na shii saa'i ŋga dzənaaki. 4Tə'i hara ənji ahadoonə gi'u ətə makapaamə nətii nə ka slənə 'waslyakəənə. Kadə niinə a wii ka hakii da tii da i mabwaɗaɗa kəjeerənyinə ashiinə, acii kə mbu'i tii bahə ɗanə ha'ə. 5Ma ənjitə jaalii, ka ŋganə nə tii mabwaɗaɗa kəjeerənə ha'ə makə ətsa. Paa nyi na əndzəgi ləmətii shaŋə asəkə ləkaləkatətə ɗii ləmə ŋga ənjitə ca upaa əpinə ŋga ca'ə ndəŋwə ndəŋwə asəkəkii. Kadə nii kya ba akəŋwacii Daadə da malaa'ikanyinaakii oo'i, naaki nə tii. 6Ma əndətə da liminə ŋga fanə, wa ca fa sətə ci Malaaɓa Ma'yanə a ba ka Ikəliisiyanyinə.” 7Əndətə nee nyi a ənə ka banə ka nyi, “Naahuu ka malaa'ikatə ca nəhə Ikəliisiya ŋga Filadaləfiya oo'i: Wiinə waɓənə da ma Malaaɓa ənda, Əndə gooŋga əsə. Aciikii nə lakila ŋga makuvə ŋga ŋwaŋwə Dawuda. Maɗa kə wunəgi ci, pooshi əndə mbee ka pa'əginə. Maɗa kə pa'əgi ci əsə, pooshi əndə mbee ka wunəginə ma'ə. 8Kə bii ci oo'i: Kə shii nyi slənə goonə. Kə shii nyi, gi'u nə baawəɗa goonə əsə, amma kə nə'utuunə tə dzəgunənaaki, makaareemuunə ka nyi. Wiitsə kə kapaa nyi makuvə furəŋə akəŋwaciiku, pooshi əndə pa'əginə. 9Fatəmə! Ma ənji ŋga Seetanə, waatoo majirakiitsə ca jirakə oo'i, Yahudiinə nə tii, ka kavənə nə nyi tə tii, kaa təya gəra'wə akəŋwacii unə. Davə shiinə tii oo'i, kə uu'i nyi tuunə. 10Kə nə'utuunə waɓənaaki, una kəŋaanə ndihə ndihə də sə'watənə. Acii ha'ə, ka nəhənə nə nyi tuunə acii təɓəətə nə ənjə a təɓə tə duuniya patə ka gəlatənə də patənə ŋga ənja. 11Wanyitsə ka dzənə kədəhə. Kəsətəmə təŋə təŋə tə sətə jigunyii koonə, acii ga ənjə a ləwuma shikwa goonə. 12Ma ənjitə jaalii, paa tii ka dzəginə shaŋə asəkə maɗuunə kuvə ŋga Əntaŋfwaaki. Ka kavənə nə nyi tə tii ka ndzaanə ka kila asəkəkii. Ka naahəvənə nə nyi ləmə ŋga Əntaŋfwaaki da ləmə ŋga vəranaakii aashitii. Ma vəranəkii, ci nə kura Urusaliima ətə na jima dadagyə dacii Əntaŋfwaaki. Ka naahəvənə nə nyi kura ləməki aashitii əsə. 13Ma əndətə da liminə ŋga fanə, wa ca fa sətə ci Malaaɓa Ma'yanə a ba ka Ikəliisiyanyinə.” 14Əndətə nee nyi a ənə ka banə ka nyi, “Naahuu ka malaa'ikatə ca nəhə Ikəliisiya ŋga Lawədikiya oo'i: Wiinə waɓənə da ma Əndətə ci ənjə a 'wa ‘Aamiina’, Əndə seeda ŋga gooŋga, pooshi jirakənə ashikii. Ci nə kilə ŋga patənə ŋga sətə ghənyi Əntaŋfə. 15Kə bii ci oo'i: Kə shii nyi slənə goonə: pooshi unə watsə watsə, pooshi unə bwasee dəŋwa'ə ka nə'unə tə nyi əsə. Maci taa watsə watsə nuunə taa bwaseenə dəŋwa'ə ka nə'unə tə nyi, kaɗa ka shiinə nə nyi sə ŋga ɗanə duunə. 16Yoo, makə ɗii ci, gədamə nuunə, ka tifyaginə nə nyi tuunə asəkə maki. 17Wanuunə ka banə oo'i, ənji gəna nuunə, pooshi uushi ghii unə, pooshi uushi cuuna moo əsə. Asee, mashiimuunə oo'i, unə nə matəgugunəkii ka shaŋə, maaghiinə nuunə, moorəfəkii, dimə də purəki. 18Wanyinə ka banə koonə, koona ɗərə əndzənə aciiki ətə sləwatə ənji ŋga'ə də gunə, koona ndzaanə ka ənji gəna; una ɗərə mabwaɗaɗa kəjeerənə aciiki ka umbee də purəkinə goonə acii ga ayinə a kəshi tuunə; una ɗərə kuzəka, koona ɓəzəvə aa gyuunə koona mbee ka nee ka uushi'inə. 19Ma nya, ka ənjitə cii kya uuɗə cii kya wazə, nya dzalə tə tii əsə. Acii ha'ə, baamə ka Əntaŋfə, una nə'u tə nyi də ədzəmə rəŋwə. 20Wanyinə kəŋə ka dza makuva. Ma əndətə fii uuraki, ca wunəgi makuva, ka dzəgərənə nə nyi aa hakii aasii, ina adə zəmə ka hakii da i ci. 21Ma ənjitə jaalii, ka viinə nə nyi ka tii rəgwa ŋga ndzaanə ataŋgalaki asəkə dəgələ ŋwaŋuunaaki makə sətə jaalii nyi, wanyinə dasə ataŋgala Daadə asəkə dəgələ ŋwaŋuunaakii. 22Ma əndətə da liminə ŋga fanə, wa ca fa sətə ci Malaaɓa Ma'yanə a ba ka Ikəliisiyanyinə.”


text: 1Daba'ə mbərəɗənə geenə ŋgahə bii ənji keenə oo'i, anə hanyinə ŋga Maləta niinə ətə ahada ma'inə. 2Kə liwə ənjitə anə hanyinəkii tiinə də mooɗasəka, təya hənətə keenə gunə, acii agi ndzəmənə nə vənə saa'ikii, tə'i əra əsə. 3Wata Bulusə a kwaasha uushiginə, ca pukəgərə aagi gunə. Iza'unə ŋga gunəkii a lyakagi rəhunə, rəhunəkii a iidəgi tə ci, ca ənəgi təɓuŋə aciikii. 4Makə nee ənji hanyinəkii ma'ə rəhuutə təɓuŋə aciikii, əŋki tii ahadatii, “Ma əndətsa, maɓəələhiinə nə ci. Taa ŋgahi kə mbərə'i ci agi uunəva, dəŋə əndzə'i ma'ə hakya ka nə'unə tə ci. Ka əntənə nə ci.” 5Amma, wata Bulusə a məcigərə rəhuutə aagi gunə, pooshi ɗii tə ci. 6Təya gəra aslənə ŋga hakii, taa ca kulagi aa pa, ca əntəgi. Amma, makə gərii tii, maneemə tii ka sətə ɗii tə Bulusə, təya ənə ka zhi'eenə, əŋki tii, “Ma əndətsa, sə ŋga paslənə nə ci.” 7Ma gatə kədəhə, tə'i əndə'i babara ətə ɗii ləmə ŋga slandakii Pubəliyusə, waatoo ci nə gawə ŋga hanyiita. Kə liwə ci tiinə də mooɗasəka. Ha'ə baanə makkə niinə gakii. 8Asee, ma dii Pubəliyusə, pərəɓə nə ci ka ɓərəhənə. Shishinəkii da tanə ca ɗa tə ci. Wata Bulusə a dzə aaɓiikii, ca ɗa ka ci də'wa, ca banee ka ciinəkii agyanəkii, ca mbəɗəpaa də ci. 9Makə ɗii ha'ə, ənji bwanea ŋga hanyinəkii patə, təya shiishi aaɓii Bulusə, ca mbəɗəpaa də tii əsə. 10Təya vii keenə uushi'inə laŋə. Ma ətsə keena maɗə də kumbawalə əsə, təya dzatəgi keenə də sətə ciina moo patə. 11Kə ɗii inə ləgiɗə makkə davə taabu'u ma'iinə, ina palə də kumbawala. Ma kumbawaləkii, tə'i foota ŋga huyirənə ndzəkəŋushi'inə ashikii. Də Aləkəsandəriya shi kumbawaləkii, anə hanyinə ŋga Maləta əsə kya ci vyanə. 12Ina mbu'u aasəkə vəranə ŋga Sirakusə, ina baanə makkə davə. 13Ina maɗə də kumbawalə davə, ina zə'utə, ina mbu'u aa Rigiya. Pukətə hakii, məɗə a diga da hwarəma, ca dala kumbawalə, ina mbu'u aa Putiyali ka bəra'inə ŋga uusəra. 14Ma dava, kə lapaa inə ənji nə'unə, təya kədii tiinə keena banee məɗəfə da tii. Də ha'ə makə ətsa mbu'iinə kədəhə da Rooma. 15Makə fii ənji nə'unə davə habara geenə, wata təya shi ka lanə tiinə aa luuma Apiya. Hara ənji əsə, təya dzə ka hatə ci ənjə a 'wa “Ha ŋga jipanə ŋga makkə”, kaa təya guŋə deenə. Makə nee Bulusə ka tii, ca kuyirii tə Əntaŋfə, ədzəməkii əsə, kə cakə ɗa ŋgeerənə. 16Makə mbu'iinə aa Rooma, ənjə a vii rəgwa ka Bulusə kaa ca dzə ka ndzaanə saakii da sooja ətə ca nəhə tə ci. 17Ma daba'ə baanə geenə makkə davə, Bulusə a 'waa'wa tə gayinə ŋga Yahudiinə də Rooma. Makə liɓə tii, əŋki ci ka tii, “Ndzəkəŋushi'ina, taa ŋgahi maɗamə nyi taa mi ka ənji gaamə, mabwaseemə nyi ka alə'aada ŋga dzədzəshi'inaamə əsə, amma kə kəshi Yahudiinə ŋga Urusaliima tə nyi, təya vii tə nyi aacii ənji Rooma. 18Makə tsaamətə ənji Rooma waɓənaaki, təya moo kapaanə tə nyi, acii maɗamə nyi 'waslyakəənə bahə ɓələnə tə nyi. 19Amma, makə maluuvəmə Yahudiinə kapaanə tə nyi, ci bii nyi, tyasə see a kira ənji gəŋwanaaki aakəŋwacii maɗuunə ŋwaŋwə ŋga ha də Rooma, kaa ca lagi ka nyi gəŋwanə. Kə ɗii nyi ha'ə, taa ŋgahi mamoomə nyi wulanə tə ənjaaki. 20Aciikii 'wii nyi tuunə kaa nya waɓə doonə. Ma ɗii nyi ma'anəkii ənshinə də mahyakahyaka'əna, putə ŋga kanətə kii ənji Isərayiila patə oo'i, ka shinə nə Mataɗəkii ŋga Əntaŋfə.” 21Wata əŋki tii ka ci, “Ma'upaamiinə ləkaləkatə danə hanyinə ŋga Yahudiya agyanəku. Pooshi əsə agi ndzəkəŋushi'inə sha kira habaraaku taa ba bwaya waɓənə agyanəku. 22Amma kə mwayi inə ina fa da maku taa mi nə hiimaaku; acii kə shii inə, agi bərapaa nə ənji kurəgətsə ɗii hə agikii taa dama patə.” 23Wata təya la ka ci uusəra kaa ca ənə ka waɓənə ka tii. Makə mbu'ya uusərakii, təya ənə ka dzatə də nə laŋə aaɓiikii əsə. Bulusə a waɓə ka tii agyanə ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə, ndzaŋənə tsəɗakə ha'ə mbu'i kədəwanə. Ca ɗa gazhi'waanə ŋga zhi'wa də ədzəmətii də dzəgunə ka tii habara ŋga Yeesu, makə sətə ɗii manaahəkii asəkə bariya ŋga Muusa da asəkə ləkaləkatənyinə ŋga anabiinə. 24Ma hara ənji ahadatii, kə luuvə tii waɓənəkii, hara ənji əsə, maluuvəmə tii. 25Təya təəkəgi də mabizhinə. Amma daga tii ma'ə matəəkəgimə zəku'i, kə pa'apaa Bulusə waɓənaakii, əŋki ci, “Asee, gooŋga waɓi Malaaɓa Ma'yanə ka dzədzəshi'inuunə da ma anabi Isaaya 26ətə bii ca: ‘Duu aaɓii ənjitsa, ha ba ka tii: Ka fanə nuunə anəkii anəkii, amma pooshi unə ka paaratəginə shaŋə. Ka tsaamənə nuunə anəkii anəkii, amma pooshi unə ka neenə shaŋə. 27Acii ma ədzəmə ŋga ənjitsa, mapa'əkii, liminətii əsə, manjiikəkii, təya dzaa'agi ginətii. Maci maɗamə tii ha'ə, kaɗa kə nee tii də ginətii, təya fatə də liminətii, təya paaratəgi də ədzəmətii, təya zhi'wagi aaɓiiki əsə, nya mbəɗəpaa də tii.’ ” 28Bulusə a tsakə banə ka tii, əŋki ci, “Makə ha'ə ɗii əna, shiimə oo'i, ma əndzə'i, ka hara slikərənə sləkee Əntaŋfə ka waɓənə ŋga luupaanaakii. Ma tii, ka fanə nə tii!” 29Makə uugi ci bagi waɓəətsa, Yahudiinə a maɗə, təya palə, təya dzə də ɗa mabizhinə ahadatii.] 30Fəzə bəra'i ndzaa Bulusə davə, ca dzə də ki'i kwaɓa ŋga yitə ɗii ci asəkəkii. Kə liwə ci patənə ŋga ənjitə shi aaɓiikii. 31Ca dzə də waazanə agyanə ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə yadə ŋgwalənə da dzəgunənə ka ənji agyanə Slandanə Yeesu Mataɗəkii ŋga Əntaŋfə, matəŋapaamə ənji tə ci əsə.


text: 1Go nḛ je tɨ kɨn, Jɨpɨ je rai nay ləde adɨ Jəju aw Jorijaləm tɨ. 2NGa nɨngə Jorijaləm tɨ, lo ndogɨ man kɨ ɓari-e kɨ ta ebɨrə nə Bətɨsata to no̰o̰, ɓasi kadɨ ta rəbɨ ndogɨ bɔr tɨ kɨ dɨje ɨsɨ awii kɨ nḛ kul je me ɓe bo tɨ. Pal je əi mi ta lo ndogɨ man tɨ ka kɨn, 3nɨngə gɨn pal je tɨ ka kɨn njé mo̰y je toi tɨ mbar mbar: njé kəm tɔ je, njé mətɨ je, kɨ njé rɔ koy njururu je. [Toi ɨsɨ ngɨnəi ta man kɨ kadɨ ɔdɨ rɔne; 4tadɔ malayka lə Ɓaɓe kare a ur me man tɨ kadɨ buu. NJe mo̰y kɨ dɔsa̰y kɨ osɨ me man tɨ kɨ buu ka kɨn ɓa, re mo̰y lie to-n ban ban ka ɨngə rɔ nga.] 5Loe tɨ kɨn, dəw kɨ mo̰y ra-e ɓal kutɨ mɨtə gɨde jijoo e tɨ no̰o̰. 6Jəju oo-e to nangɨ, nɨngə lokɨ əli-e təkɨ to me ko̰ tɨ kɨn be ɓal ngay, dəje ə nə: «Ɨge kɨngə rɔ nga a?.» 7Ə nje mo̰y ɨle tɨ nə: «Ɓaɓe, dəw kɨ kadɨ un-m ɨlə-m me man tɨ lokɨ man ɨsɨ ɔdɨ rɔne kɨn goto. Lokɨ m-ə nə m-aw ɓa, dəw kɨ rangɨ ur me tɨ no̰m tɨ.» 8Ə Jəju əl-e ə nə: «Ḭ taa, un tuwə ləi ə ɨnjɨyə aw.» 9Nɨngə ta naa tɨ no̰o̰, dɨngəm ɨngə rɔ nga adɨ un tuwə ləne ə njɨyə aw. NGa nɨngə ndɔe tɨ kɨn e ndɔ taa kə̰ə̰. 10Ə Jɨpɨ je əli dɨngəm kɨ ɨngə rɔ nga ka kɨn əi nə: «Ɓone e ndɔ taa kə̰ə̰, e go tɨ al kadɨ otɨ tuwə ləi ɨnjɨyə-n.» 11Nə əl-de ə nə: «E dəw wa kɨ adɨ-m rɔ nga kɨn ə əl-m ə nə: “Un tuwə ləi ə aw.”» 12Ə dəji-e ta əi nə: «Dəw ə wa kɨ əli ə nə: “Un tuwə ləi ə aw kɨn e na̰ ə”?» 13Nə dəw kɨ ɨngə rɔ nga gər-e al, tadɔ Jəju ur kakɨ dan kosɨ dɨje tɨ kɨ ai loe tɨ no̰o̰ kɨn. 14NGan kadɨ je go tɨ, Jəju təl ɨnge natɨ kəy tɨ lə Luwə ɓa əl-e ə nə: «O, ɓasɨne kɨn ɨngə rɔ nga ngata. Nɨngə kadɨ ɨra majal al ratata nə tə nḛ madɨ kɨ nga̰ ngay tḛḛ dɔi tɨ ɓəy.» 15Lo kɨn tɨ, dɨngəm aw əl Jɨpɨ je təkɨ e Jəju ə adɨ-ne rɔ nga. 16E be ə, Jɨpɨ je awii kɨ ta kɨ Jəju kɨ ra nḛ kɨn ndɔ taa kə̰ə̰ tɨ. 17Nə Jəju əl-de: «Bɨtɨ ɓone ka Bai ɨsɨ ta ra kɨ dɨje tɨ, nɨngə mi ka sɔbɨ kadɨ m-ra kɨ dɨje tɔ.» 18Kɨ mbata ta kɨ Jəju əl kɨn, njé kun dɔ Jɨpɨ je sangi rəbɨ kɨ rangɨ dɔ made tɨ kadɨ n-tɔli-e; tadɔ əli əi nə Jəju ra nḛ bujɨ-n ndɔ taa kə̰ə̰ par al, nə əl ɓəy tɔ ə nə Luwə e Bawne kɨ ojɨ-ne, adɨ ra rɔne kadɨ ne dəw kɨ n-asɨ-naa kɨ Luwə. 19Jəju təl un ta əl-de ə nə: «Oyo, təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi, mi NGon lə Luwə m-asɨ kadɨ m-ra nḛ dɔ rɔm al. E nḛ kɨ m-o Bai ra ə mi m-ra. Nḛ kɨ Bai ra ɓa, mi NGone m-ra kae tɨ wa kɨn tɔ. 20Tadɔ Bai ndɨgɨ-m mi NGone adɨ tɔjɨ-m nḛ je pətɨ kɨ e wa ra. A tɔjɨ-m kɨlə ra je kɨ ətɨ ɓəl ɓəl ngay ɓəy kɨ kadɨ a ra səsi ɓəl. 21Tadɔ tə ka kɨ Bai un-n njé koy je lo koy tɨ adɨ ɨsi kəm ka kɨn ə, mi NGone, m-ge ɓa, m-a m-ade ɨsɨ kəm tɔ. 22Bai gangɨ ta dɔ dəw tɨ al, nə adɨ-m tɔgɨ mi NGone kadɨ m-gangɨ ta dɔ dɨje tɨ, 23kadɨ dɨje pətɨ ɔsi gonm təkɨ ɔsi gon Bai be tɔ. Dəw kɨ ɔsɨ gonm mi NGon al, ɔsɨ gon Bai kɨ nje kɨlə-m al jagɨ tɔ. 24Təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi, dəw kɨ oo ta ləm, taa adɨ mene nje kɨlə-m nɨm tɔ ɓa, dəwe kɨn a ɨngə kajɨ kɨ bɨtɨ kɨ no̰ tɨ. Ta kɨ gangɨ a osɨ dɔe tɨ al, nə də dɔ koy ngata adɨ e me kajɨ tɨ. 25Təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi, ndɔ a re, nɨngə ndɔe re ngata kɨ kadɨ njé koy je a ooi dɔ ndum mi NGon lə Luwə. NGa nɨngə dɨje kɨ a oi dɔ ndum a ɨsi kəm ba. 26Tadɔ tə ka kɨ Bai ə e nje kadɨ dɨje kajɨ ka kɨn ə, adɨ-m mi NGone tɔgɨ kadɨ m-adɨ dɨje kajɨ tɔ. 27Adɨ-m mi NGone tɔgɨ kadɨ m-gangɨ-n ta dɔ dɨje tɨ, mbata mi NGon dəw. 28Nɨngə kadɨ adi ətɨ səsi ɓəl al, tadɔ ndɔ re ngata kɨ kadɨ dɨje pətɨ kɨ toi ɓe nɨn tɨ a ooi dɔ ndum. 29NJé kɨ rai nḛ kɨ majɨ a tḛḛi lo koy tɨ mba kaw kɨ kajɨ tɨ, ə njé ra nḛ kɨ majal a tḛḛi lo koy tɨ mba kaw kɨ lo gangɨ ta tɨ tɔ. 30Mi m-asɨ kadɨ m-ra nḛ madɨ dɔ rɔm al. Mi m-gangɨ ta kɨ go ndu tɨ kɨ m-ɨngə rɔ Luwə tɨ. NGa nɨngə, ta kɨ gangɨ ləm e ta kɨ gangɨ kɨ dana tadɔ m-ɨsɨ m-sangɨ ndɨgɨ ləm al nə m-ɨsɨ m-sangɨ ndɨgɨ lə nje kɨlə-m.» 31Jəju əl ə nə: «Kɨn ə re e mi wa ə m-ma najɨ dɔ rɔm tɨ ə re dəw kɨ a ndɨgɨ səm dɔ najɨ kɨ ma tɨ ləm goto. 32Nə e dəw kɨ rangɨ ə ma najɨ dɔm tɨ, nɨngə m-gər kadɨ najɨ kɨ ma dɔm tɨ kɨn e ta kɨ rɔjetɨ. 33Səi ɨləi kɨ dɨje rɔ Ja̰ Batɨsɨ tɨ, ə Ja̰ ma najɨ kɨ rɔjetɨ dɔm tɨ. 34Mi m-aw kɨ ndoo kadɨ dəw ma najɨ dɔm tɨ al, nə m-əl be mba kadɨ ɨngəəi kajɨ. 35Ja̰ Batɨsɨ e lambɨ kɨ kɨndə por tɨ mba koo lo, nɨngə ɨndɨgi kadɨ ɨrai rɔnəl kunje tɨ ngon kagɨ lo kare. 36NGa nɨngə mi najɨ kɨ kadɨ dɨje mai dɔm tɨ ɨtə ya̰ Ja̰ sa̰y. Kɨlə je kɨ m-ra-de, adɨ e kɨlə je kɨ Bai adɨ-m kadɨ m-ra kɨn əl ta dɔm tɨ taa tɔjɨ kadɨ Bai ɨlə-m tɔ. 37Bai wa kɨ ɨlə-m, ma najɨ dɔm tɨ. Nə ke ə səi oi ndue ndɔ kare al nɨm, oi ta kəme al nɨm. 38Ɨngəmi ta lie mesi tɨ al tadɔ mi kɨ ɨlə-m kɨn adi-mi mesi al. 39Ɨsɨ sangi gɨn ta lə Luwə maje maje tadɔ oi kadɨ a ɨngəi kajɨ kɨ bɨtɨ kɨ no̰ tɨ me tɨ; nga nɨngə e ta lə Luwə wa kɨn ə e nje ma najɨ dɔm tɨ. 40Nə səi ɨmbati rəi rɔm tɨ kadɨ ɨngəi kajɨ kɨ bɨtɨ kɨ no̰ tɨ. 41Mi m-sangɨ kadɨ dɨje pɨti-mi al. 42Nɨngə nḛ kare kɨ m-o rɔsi tɨ, m-gər kadɨ ɨndɨgi Luwə al. 43Mi m-re kɨ tɔ Bai, nə ɨmbati kadɨ uwəi-mi kɨ rɔsi tɨ. Nɨngə kɨn ə dəw kɨ rangɨ re kɨ tɔne wa ɓa, a uwəi-e kɨ rɔsi tɨ majɨ. 44Səi kɨ ɨsɨ sangi kadɨ ɨngəi tɔjɨ kɨ kadɨ səi je wa ɨləi dɔ-naa tɨ kɨ yo je kɨ ne je yo, ɓɨ ɨsangi kadɨ ɨngəi tɔjɨ kɨ ḭ rɔ Luwə tɨ kɨ e kɨ karne ba ə e Luwə kɨn al, nɨngə a rai ban be ə a adi-mi mesi ə? 45Kadɨ oi təkɨ e mi ɓa m-a m-ɨndə ta dɔsi tɨ no̰ Bai tɨ al, nə e Mojɨ kɨ ɨndəi mesi dɔe tɨ kɨn ə a ɨndə ta dɔsi tɨ. 46Nɨngə kɨn ə re adi mesi Mojɨ təkɨ rɔjetɨ dɔ ta tɨ kɨ ndangɨ ə re a adi-mi mesi tɔ, nə e kadɨ kɨ adi-e mesi al ə adi-mi mesi al tɔ, tadɔ e ta kɨ dɔm tɨ ə Mojɨ ndangɨ. 47Ə re oi ta kɨ ndangɨ kɨn tə ta kɨ rɔjetɨ al ə ra ban be ə a adi-mi mesi dɔ ta tɨ kɨ m-əl ə?»


text: 1“Ma bii nyi koonə ətsə patə, acii goona ənyi aaba'ə agi nə'unə tə nyi. 2Kadə nə ənjə a laakəgi tuunə asəkə kuvə də'wanyinə. Tə'i saa'i na shi əsə, taa wu ca ɓələ tuunə, ka ŋgərənə nə ci makə paslənə nə ci ka paslənə ka Əntaŋfə də ɗanə ha'ə. 3Ma nə ənjə a ɗa koonə ətsə patə, acii pooshi tii shii tə Daadə taa tə nyi. 4Amma ma bii nyi koonə ətsa, koona shii buurətənə oo'i, kə shi nya bii koonə ha'ə saa'itə nə səkii a ɗa.” “Ma ɗii pooshi nyi bii koonə uushi'iitsə daga ŋukə, acii ka hakii naamə. 5Amma makə wanyinə ka palənə aaɓii Əndətə sləkee ka nyi, ci ɗii cii kya bagi koonə əndzə'i. Taa ŋgahi kə bii nyi koonə ka palənə nə nyi, amma pooshi əndə ahadoonə ləguyi ka nyi taa aama cii kya dzə. 6Wata una ɓəzəgi səkə puta bii nyi ha'ə. 7Tantanyinə cii kya ba koonə, gəɗə palənaaki koonə, acii maɗa pooshi nyi pyalə, pooshi Matsakə tuunə na shi koonə. Amma maa kə pyalə nyi, ka sləkeenə nə nyi koonə ka ci. 8Maa kə shi ci əsə, ka ɓaarəginə nə ci ka duuniya taa mi nə 'waslyakəənə, da taa mi nə slənə sətə dagwakii. Ca ɓaarii əsə oo'i, kadə nə Əntaŋfə a ɗa ka tii gəŋwanə. 9Ka ɓaariinə nə ci ka tii oo'i, kə slənyi tii 'waslyakəənə makə ɗii ci pooshi tii vii ka nyi gooŋga. 10Ka ɓaariinə nə ci ka tii əsə oo'i, dagwakii nə slənaaki, makə ɗii ci aaɓii Daadə cii kya palə, pooshi unə ka neenə ka nyi ma'ə. 11Ka ɓaariinə nə ci ka tii əsə oo'i, kadə nə Əntaŋfə a ɗa ka tii gəŋwanə, acii ma ŋwaŋwa ŋga duuniyana, kə uugi ci upaa naakii. 12“Laŋə nə uushi'inə amaki ŋga banə koonə, amma ma əndzə'i, ka ɗaginə laŋə ka nuunə ka əsətənə. 13Yoo, maa kə shi Ma'yanə ətə na ɓaarəgi gooŋgaanə agyanə Əntaŋfə, ka dzəgunətənə nə ci koonə rəgwa ŋga gooŋgaanə patə. Əntaa də baawəɗaakii saakii nii kəya waɓə, amma sətə fii ci nii kəya ba. Ka banə nə ci koonə uushi'iitə na shi. 14Kadə nii kəya ɗuunətə tə nyi, acii uushi'iitə waɓi nyi nii kəya ŋgərə, ca ba koonə. 15Patənə ŋga sətə marii Daadə, naaki. Ci ɗii fii unə bii nyi, ma Ma'yanəkii, ka ŋgərənə nə ci sətə vii nyi ka ci, ca ba koonə.” 16“Ma aakəŋwa gi'u, pooshi unə na nee ka nyi. Ma ta'avənə gi'u daaba'əkii əsə, ka neenə nuunə ka nyi.” 17Wata hara lyawarənaakii a ləgwa ahadatii, “Mi cii kəya moo banə kwa? Kə bii ci kaamə, ma aakəŋwa gi'u, pooshi amə na nee ka ci; ma ta'avənə gi'u daaba'əkii əsə, ka ənənə naamə ka neenə ka ci. Ca ba əsə, acii ɗii ci aaɓii Dii cii kəya dzə. 18Mi saŋə ci ‘aakəŋwa gi'u’ a moo bana? Pooshi amə shii sətə cii kəya waɓə agyanəkii.” 19Kə shii Yeesu oo'i, ŋga'ə ka tii nə ləgwanə ka ci, wata əŋki ci ka tii, “Ma aakəŋwa gi'u, pooshi unə na nee ka nyi. Ma daaba'əkii gi'u əsə, ka neenə nuunə ka nyi. Ci nə sətə cuuna laagwa ahadoonə agyanəkii kwa? 20Tantanyinə cii kya ba koonə, ma unə, ka tuunə nuunə, una ŋgəərə ma, amma ma duuniya, ka ɗanə nə tii mooɗasəka. Ka ɓəzənə nə səkuunə, amma ka zə'unə nə maɓətəsəkə goonə ka mooɗasəka. 21Maa kə uugi saa'i ŋga minə ɗanə kaa kya pawə, ka ɓəzənə nə səkətə acii kə mbu'ya saa'itə ŋga sa bwanea. Amma maa kə pwayi ki uuzənəkii, wata bwaneakii a zaanə ka ki, acii ka mooɗasəkə nə ki ŋga pawə uuzənə aasəkə duuniya. 22Ha'ə ɗii nuunə. Ma əndzə'i, ka maɓətəsəkə nuunə, amma ka ənyanə nə nyi aaɓii unə, ka ɗanə nuunə mooɗasəkə ka shaŋə, waatoo tsarə ŋga mooɗasəkə ətə pooshi əndə gutsəginə acii unə. 23“Maa kə mbu'ya uusərata, pooshi uushi cuuna kədii aciiki. Tantanyinə cii kya ba koonə, Daadə na vii koonə taa mi patə kədii unə aciikii də ləməki. 24Ca'ə mbu'ya ka ənshinə, pooshi unə kədii taa mi də ləməki. Ma ɗanuunə, kədiimə, ka upaanə nuunə, kaa mooɗasəkə goonə a shii ndzaanə sarai yadə uushi agikii.” 25“Kə ɗii nyi koonə waɓənə agi waɓənə ka ba koonə də uushi'iitsa. Amma tə'i saa'i na shi ətə pooshi nyi na ɗa koonə waɓənə agi waɓənə ma'ə. Paŋgəraŋə paŋgəraŋə nii kya waɓə koonə agyanə Daadə. 26Maa kə mbu'ya uusərata, ka kədiinə nuunə aciikii də ləməki. Mabamə nyi koonə əsə, nyi na kədii aciikii ka putə goonə. 27Acii Daadə də naakii nə maa, kə uu'i ci tuunə. Ma uu'i ci tuunə, acii unə maa, kə uu'i unə tə nyi, una vii gooŋga oo'i, daciikii shi nyi. 28Weewee dacii Daadə shi nyi aasəkə duuniya. Ma əndzə'i əsə, aaɓii Daadə cii kya ənə, nya bwasee ka duuniyana.” 29Wata əŋki lyawarənaakii ka ci, “Wahətsə ka waɓənə paŋgəraŋə paŋgəraŋə ha'ə ɗii, yadə waɓənə agi waɓənə agikii. 30Kə shii inə ha'ə ɗii oo'i, kə shii hə patənə ŋga uushi'inə, kə shii hə sətə a ədzəmiinə taabu'u ləguyi inə amaku. Ətsə ha'ə kavə tiinə ka vii gooŋga oo'i, dacii Əntaŋfə shi hə.” 31Əŋki Yeesu ka tii, “Bahə kə vii unə gooŋga nii? 32Acii tə'i saa'i na shi, kə uugi saa'ikii mbu'yanə maa ətə nuuna təəkəgi patə, taa wu patə ca palə saakii, una bwasee ka nyi, nyi daanəki. Amma əntaa nyi daanəki tanyi, acii ma Daadə, aɓiiki nə ci. 33Ma bii nyi koonə ətsa, koona shii ndzaanə agi jamənə agi ləɓəənə liɓuunə da nyi. Ka ciɓeenə nə duuniya koonə. Amma kəsəmə ədzəma, acii kə jaalii nyi agyanə duuniya.”


text: 1“Ndzəkəŋushi'inə da dəsənəki, fatəmə kaa nya pərəgi naaki na akəŋwacii unə.” 2Makə fii tii waɓi ci ka tii də uuratii, waatoo də uura Ibəraaniya, təya tsakə ndzaanə kəɗa'ə. Ca tsakə banə ka tii, əŋki ci: 3“Ma nyi, əndə Yahuda nə nyi, poonə də Tarəsi anə hanyinə ŋga Silikiya, amma asəkə vəraanə girə nyi. Gamaliyalə dzəgunətə tə nyi ndilə ndilə makə sətə bii bariya ŋga dzədzəshi'inaamə, nya nə'u tə Əntaŋfə də ŋgeerənə, makə ənə cuuna nə'u ənshinə. 4Kə ciɓee nyi ka ənji nə'u rəgwa ŋga Yeesu, nya ɓəələ tə tii. Nya aanəgi hara ənja, ŋguyirənə da makinə, nya kagərə tə tii aa furəshina. 5Ka mbeenə nə gawə ŋga limanyinə da mətərəkinə ŋga gayinə ka seedanə, acii kə liwə nyi ləkaləkatə aciitii kaa nya kərə ka ndzəkəŋushi'inaamə Yahudiinə aa Damasəkusə, waatoo ləkaləkatə ŋga dzənə ka kaashanə də ənji nə'uutə davə. Nya maɗə, nya palə ka kaashanə tə tii kaa nya kira aa Urusaliima ma'aanəkii, ənjə a shi ka ciɓeenə ka tii.” 6“Ma nya dzə də palənə ətsə kədəhə kaa nya mbu'u aa Damasəkusə, uusərə ahadana, wata pii ɓərənə a papi'ya dadagyə, ca guŋutə də nyi dəgəji'u. 7Wata nya kulagi aa panə, nya fa əndə'i uura, ca ba ka nyi: ‘Sawulə, Sawulə, mi saŋə cii kwa ciɓə də nyi ha'a?’ 8Nyi əsə, nya muu, əŋki nyi ka ci: ‘'Ya'ə Slandana, hə wu saŋa?’ Əŋki ci ka nyi: ‘Nyi nə Yeesu əndə Nazaratu ətə cii kwa ciɓə də ci.’ 9Yoo, ma ənjitə aɓiiki, kə nee tii ka ɓərənə, amma mafamə tii uura ŋga əndətə waɓi da nyi. 10Nya ləgwa: ‘'Ya'ə Slandana, mi saŋə ɗanəkya?’ Slandanə a ba ka nyi: ‘Maɗuu, dzəgərə aasəkə vəranə ŋga Damasəkusə. Davə nə ənjə a ba ka hə sətə mwayi Əntaŋfə kaa ha ɗa patə.’ 11Makə təkuree nyi ka neenə acii ɓərəəta, ka ciinə kəshi ənjitə giinə da tii tə nyi, dəŋə aa Damasəkusə. 12“Ma dava, tə'i əndə'i əndə ətə ɗii ləməkii Ananiya, əndə gərə'unə ka Əntaŋfə makə sətə bii bariya. Agi dəlanə nə Yahudiinə ŋga vəranəkii patə də ci. 13Kə shi ci, ca kəŋaanə aɓiiki, əŋki ci: ‘Ndzəkəŋunə Sawulə, waahanə ka ənənə ka neenə.’ Agi saa'yakii ŋunyi ginəki, nya nee ka ci. 14Əŋki ci ka nyi: ‘Kə ta'i Əntaŋfə ŋga dzədzəshi'inaamə tə hə kaa ha shii moonaakii, ha nee ka Əndə Gooŋga a rəgwa, ha fa waɓənə damakii, 15kaa ha ndzaa ka seedawaakii ka ənji patə agyanə sətə nee hə da sətə fii hə.’ 16Əŋki ci ka nyi: ‘Ya əna, mi cii kwa gəra? Ma ɗanəkwa, maɗətə kaa ənjə a yiɓə ka hə bapətisəma, ha ɗa də'wa ka Slandana kaa ha upaa tifyaginə ŋga 'waslyakəənaaku.’ ” 17“Ma daba'əkii, kə ənyii aa Urusaliima, nya ɗa də'wa asəkə yi ŋga Əntaŋfə, kə ɗii ka nyi makə səniinə, 18nya nee ka Yeesu, ca ba ka nyi: ‘Maɗətə pii pii, ha shigi asəkə vəranə ŋga Urusaliima. Acii paa tii na luuvə seedanaaku tə nyi ka tii.’ 19Əŋki nyi: ‘Slandana, tii də natii nə maa, kə shii tii oo'i, taa ka ŋgutə kuvə də'wa kə kəəshi nyi i fəslənə tə ənjitə vii gooŋga ka hə. 20Ma saa'yatə ɓələgi ənji tə seedawaaku Sətəfanu, nyi davə kəŋə əsə. Kə luuvə nyi, nya nəhə kəjeerənyinə ŋga ənjitə ɓələgi tə ci.’ 21Amma əŋki Slandanə ka nyi: ‘Maɗuu, duu, kaa nya sləkee ka hə dzaɗə aa ha hara slikərənə.’ ” 22Ma daŋkana a fa tə Bulusə, ha'ə mbu'ya ka waɓəətsə waɓi ci agyanə hara slikərənə, wata təya kaala vurənə, təya ba, “Wa ənjə a ɓələgi tə ci, wa ənjə a ŋgərəgi tsarə ŋga əndətsə asəkə duuniya. Madəɓeemə ca ndzaanə da i əpinə!” 23Ma təya dzə də ka vurənə, təya dzə də gəgərə kəjeerənatii, təya mbuɗə bərəbərə aadəgyə. 24Matakəŋwanə ŋga soojiinə a ba ka soojiinə a kərə tə Bulusə aasii aa hatii, ca ba, “Wa ənjə a fəslə tə ci”, kaa ənjə a shii taa putə ŋga mi ci təya kaala vurənə agyanəkii. 25Makə anəgi ənji tə Bulusə də zə'wa, ca ba ka soojatə kəŋə davə: “Kə dəɓee ha fəslə əndətə da dimwaanə ŋga Rooma ha'ə yadə la gəŋwanə kwa?” 26Makə fii soojatə ha'ə, ca dzə ka banə ka matakəŋwanatii oo'i, “Mi cii kwa ɗa ha'a? Acii ma əndətsa, əndə Rooma nə ci.” 27Wata matakəŋwanə ŋga soojiinə a shi ka ləgwanə ka Bulusə, əŋki ci: “Bawə ka nyi, əndə Rooma nə hə nii?” Əŋki Bulusə, “Awa, əndə Rooma nə nyi.” 28Matakəŋwanə ŋga soojiitə a ba ka ci, “Də kwaɓa laŋə upaa nyi ndzaanə ka əndə Rooma.” Əŋki Bulusə ka ci, “Ma nyi, də poonə tə nyi upaa nyi naaki.” 29Wata ənjitə kavə ənji ka fəslənə tə Bulusə a bwasee ka ci pii. Matakəŋwanə ŋga soojiinə a ŋgwaləgi əsə makə paaratəgi ci oo'i, ma Bulusə, əndə Rooma nə ci. Waanə kə anəgi ci tə ci boo. 30Pukənə ŋga ha əsə, makə mwayi matakəŋwanə ŋga soojiinə shii gooŋga ŋga sətə wulii Yahudiinə tə Bulusə, wata ca pərəpaa tə ci, ca ba ka ənji a 'wa tə madiigərənə ŋga limanyinə da patənə ŋga mətərəkinə ŋga Yahudiinə, kaa təya dza də na. Ca kira tə Bulusə, ca kəŋee ka ci akəŋwaciitii.


text: 1Məhəne sulo ma dəba i mədzəgər i Yesu ta Nataniyel na, mabəzləme gər i dahəlay a ge bo ma gəma i Kana, ka dala i Galile. May i Yesu andaya mə ɗəma. 2Ta zalay a Yesu ta gawla ŋgay hay dərmak. 3Faya magurlom ma giye na, guzom a ndəv fataya abəra. May i Yesu a gwaɗay a wawa ŋgay Yesu: «Guzom andaya sa bay. Ka ndəv na, kəkay?» 4Yesu a mbəɗay faya, a gwaɗay: «May ga, wu nakə neŋ na giye na, mata tsikeŋ na, nəkar ɗaw? Həlay ga kə slaw zuk bay.» 5May i Yesu a tsəne andza niye na, a ye a gwaɗatay a ndo i məsler hay: «Gum wu nakə ma tsikakumeye tebiye.» 6Ka təv eye niye na, gah hay andaya məkwa. Gah niye hay məkwa aye na, Yahuda hay ta mbəɗawa a ɗəma yam ka məbere wu hay ada tə həlay andza nakə bazlam tay mapala eye a tsik aye. Gah niye hay na, yam ma diye a ɗəma ma giye kalawah zlam, zlam. 7Yesu a gwaɗatay a ndo i məsler hay: «Dum naha təɗumaw yam, rahum ha a gah neheye tsesləsle tsesləsle.» Ndo i məsler niye hay ti ye tə təɗaw yam. Tə rah ha a gah niye hay tsesləsle tsesləsle. 8Yesu a gwaɗatay: «Anəke na, təɗum yam nakay, zlumay naha a ndo mələvay gər a magurlom, mâ ndzaka na.» Ndo i məsler hay tə zlay naha yam niye. 9Ndo mələvay gər a magurlom niye a ndzaka na, yam niye a təra guzom aye. A ndzaka na, guzom eye a yaw məŋgay na, a sər bay. Ane tuk na, ndo i məsler neheye tə təɗ yam aye na, nəteye tə sər ha. Yesu a zalay a zal i dahəlay, 10a gwaɗay: «Kwa way kə zalatay a ndo hay na, ma vəlateye guzom nakə a tsəhən aye təday. Ta sa haladzay na, ma vəlateye nakə a tsəhən bay aye tuk. Ane tuk na, nəkar na, ka pa na nakə lele eye wu yak hus anəke na, kəkay!» 11Nakay na, makurre i masuwayaŋ nakə Yesu a lah məge aye. A ge na, ma Kana ka dala i Galile. Andza niye Yesu a bəz ha məzlaɓ ŋgay. Hərwi niye gawla ŋgay hay tə dzala ha ka Yesu. 12Ma dəba aye na, Yesu a ye a Kafernahum ta may ŋgay, ta malamar ŋgay hay ada ta gawla ŋgay hay. Tə ndza mə ɗəma məhəne tsakway. 13Magurlom i Yahuda hay nakə tə zalay Pak aye na, mazlambar kə ndzew bəse. Hərwi niye, Yesu a həl bo a ye a Zerozelem. 14A ndisl a Zerozelem na, a ye a dalamətagay i gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom. A ye naha a ɗəma na, a ndzay a gər a ndo masəkəme ha sla hay, ta təɓaŋ, ta maydagwar hay. A ndzay naha a gər a ndo mambəɗe suloy hay mandza eye hay ka wu məpe wu tay hay dərmak. 15Tsa na, a zla ləɓer, a slapa ha ka bo, a təra ha mandalaɓa. A ye a həhar tay ha ndo niye hay abəra dəreŋ, tə sla tay hay, ta təɓaŋ tay hay tebiye abəra mə gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom. A kwats ha suloy i ndo mambəɗe suloy ka dala, a pay həlay a wu məpe wu tay niye hay. 16A gwaɗatay a ndo masəkəme ha maydagwar hay: «Həlum wu kurom neheye abəra kanaŋ! Kâ tərum ha gay i Bəba ga, gay i məge tsakala mə ɗəma bay.» 17Gawla ŋgay hay tə ŋgatay andza niye na, wu nakə mawatsa eye mə Ɗerewel i Mbəlom aye a matayaw a gər. Tə watsa na, tə gwaɗ: «Gay yak nakay na, na wuɗa na haladzay. Mədzal gər ga peteh, na pa na a ɗəma.» 18Bagwar i Yahuda hay ta tsətsah faya, tə gwaɗay: «Ka sliye faya məge na, masuwayaŋ waray nakə ada nəmay nəmaa səriye ha ta vəlaka tsəveɗ ka məge wu andza nakay aye?» 19Yesu a mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Mbəzlum ha gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom nakay. Ma məhəne mahkar na, na lətsiye ha ka mbəlom.» 20Tə gwaɗay: «Gay nakay nəmaa ndza faya ka maɗəzle na, məve kuro kuro faɗ gər eye məkwa tuk na, ada nəkar i yak na, ma məhəne mahkar tsa na, ka ɗəzl na, kəkay?» 21Ane tuk na, gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom niye Yesu a tsik faya aye na, a tsik dzeke ka bo ŋgay. 22Ahəl nakə Yesu a mət ada a lətsew abəra ma mədahaŋ aye na, bazlam ŋgay niye a tsik aye a matayaw a gər a gawla ŋgay hay. Pat eye niye na, tə dzala ha ka wu nakə mawatsa eye mə Ɗerewel i Mbəlom aye ada ka bazlam ŋgay nakə a tsik aye. 23Ahəl nakə Yesu neŋgeye ma Zerozelem ada neŋgeye mə magurlom i Pak aye na, kə ge wu neheye a ge masuwayaŋ haladzay aye. Andza niye, ndo hay haladzay ta ŋgatay a masuwayaŋ niye hay ada ta dzala ha ka Yesu. 24Ane tuk na, Yesu na, kə pa mədzal gər ŋgay ka nəteye bay hərwi neŋgeye a sər tay ha tebiye, 25ada neŋgeye na, ndo məɗay ha wu nakə mə bo i ndo zezeŋ aye ka həlay təbey hərwi bo ŋgay eye a sər ha wu nakə mə ɗərev i ndo zezeŋ aye.


text: 1Nəmaa təmaw abəra ma yam niye na, nəmaa tsal ka ɗakal na, nəmaa tsəne məzele i dala niye malawara eye ta yam. Tə zalay Malta. 2Ndo neheye mə ɗəma aye ta təma may lele. Ma dəba eye na, yam a pa, mətasl a ge tsiyiɓeɓe haladzay. Tsa na, tə vat ako əŋgəh. Tə gwaɗamay: «Dumara, ndzum ka ako.» 3Pol a ye, a həlaw mayako, a pa ka ako. Azlakwa ma mayako niye na, palas mə ɗəma. Ako a vəɗay na, a mbərzlaw abəra ma ako tsakwalak ka həlay i Pol, a naz na. 4Ndo i dala niye hay tə ŋgatay a palas niye maɓala eye ka həlay i Pol aye na, tə gwaɗ mə walaŋ tay: «Ndo nakay na, ta deɗek ndo məkəɗe ndo hay. Kə təmaw abəra ma bəlay, ane tuk na, ma təmiye abəra ka sariya i Mbəlom bay.» 5Pol a gwatsaka ha palas niye abəra ka həlay a ako. Kwa tsekweŋ wuray kə wur faya bay tebiye. 6Ndo hay tə dzala na, həlay i Pol ma ɗəsliye kəgəbay ma dəɗiye abəra ka mbəlom, ma mətiye. Ta həba məndze haladzay na, wuray a gay a Pol bay. Tsa na, ta mbəɗa ha mədzal gər tay, tə gwaɗ: «Ndo nakay na, mbəlom!» 7Bagwar tay eye andaya ka dala eye niye, məzele ŋgay Publiyus. Gay ŋgay ta guvah ŋgay andaya bəse ta təv nakə nəmay mə ɗəma aye. Ndo niye a təma may tə məŋgwese eye a gay ŋgay. Nəmaa həna mə gay ŋgay məhəne mahkar. 8Bəba i Publiyus andaya, neŋgeye ŋgwalak eye bay, maraɓaraɓ ada zay a lohay. Pol a ye ka təv ŋgay, a pay həlay ka gər ada a ɗuwulay me a Mbəlom. Tsa na, a mbəl. 9Ndo i ɗəvats neheye ka dala niye tə tsəne na, ti ye ka təv i Pol. Pol a mbəl tay ha. 10Ndo hay tebiye ta bəzamay ha ta deɗek ta rəhamay ha gər. Ahəl nakə nəmaa diye may aye na, tə vəlamay wu neheye ta gamay ŋgama ka tsəveɗ aye. 11Nəmaa ndza mə ɗəma kiye mahkar na, nəmaa həl bo, nəmaa ye tə kwalalaŋ i yam nakə a yaw abəra ka dala i Aləgəzandəri aye. Məzele i kwalalaŋ i yam niye na, Diyoskur. Kwalalaŋ i yam nakay kə ndza kiye haladzay hərwi həlay niye həlay nakə ŋgwalak eye bay mətasl a gawa haladzay aye. 12Nəmaa ndisl a gəma i Sirakus na, nəmaa ndza mə ɗəma məhəne mahkar. 13Nəmaa lətse abəra mə ɗəma, nəmaa ye ta tsakay i dəlov, nəmaa ye a gəma i Regiyo. Tədœ eye na, nəmaa həl bo, nəmaa ndisl a gəma i Pozoles. Nəmaa ndza ka tsəveɗ na, məhəne sulo tsa, mətasl a təhamay. 14Ma gəma niye na, nəmaa ndzay a gər a ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu. Tə zalamay, nəmaâ ndza mə gay tay luma nəte. Ada nəmaa ye a Roma na, andza nakay. 15Malamar neheye ma Roma aye tə tsəne faya nəmaa diye naha na, ti yaw mədze gər tə nəmay. Ti ye hus a luma i Appiyus ada a təv nakə tə zalay Gay i Mbəlok Mahkar aye. Pol a ŋgatatay na, a gay sɨsœ a Mbəlom ada ɗərev a may naha. 16Nəmaa ndisl naha a Roma na, tə vəlay tsəveɗ a Pol mâ ndza mə gay ŋgay wal tə sidzew nakə ma tsəpiye na aye. 17Ma dəba i məhəne mahkar na, Pol a zalatay a madugula i Yahuda neheye ma Roma aye tâ ye ka təv ŋgay. Ti ye, tə haya gər ka təv ŋgay na, a gwaɗatay: «Malamar ga hay, tə gəs ga ma Zerozelem, tə vəlatay ga ha a həlay a Roma hay. Tə gəs ga na, na tsik wuray nakə ŋgwalak eye bay aye ka slala kway kəgəbay ka bazlam i bəba təte kway hay mapala eye, na tsik faya wuray bay. 18Ndo neheye ti ye ga ha ka təv tay aye ta tsətsah fagaya bazlam na, a satay haɓe məgər ga ha. Hərwi ta huta fagaya mənese nakə ɗa məkəɗe ga faya aye bay. 19Ane tuk na, a satay a bəy i Yahuda hay bay. Hərwi niye, na gwaɗ kutoŋ na diye ka təv i bəy i Roma. Neŋgeye ma geŋeye na sariya ga. Wal a seŋ məme tay ha mənese a gwala ga hay bay. 20Hərwi niye na zalakum na, a seŋ məŋgatakum ada mətsike me tə nəkurom. Ka sərum ha neŋ madzawa eye tə tsalalaw na, hərwi wu nakə Israyel hay tə pa faya mədzal gər aye.» 21Madugula i Yahuda hay ta mbəɗay faya, tə gwaɗay: «Nəmaa huta ɗerewel nakə a yaw ma Yahuda a tsik ka nəkar aye bay. Ndəray nəte mə walaŋ i malamar kway hay ki yaw, kə tsikamay labara i wuray kəgəbay wu nakə ŋgwalak eye bay aye ka nəkar bay. 22Ane tuk na, a samay na, bo yak eye ɗamay ha wu nakə ka dzala aye. Andza niye, nəmaa sər ha ndo hay kwa məŋgay andaya faya ta tsikiye wu nakə ŋgwalak eye bay aye ka ndo i Yesu neheye.» 23Madugula i Yahuda hay tə pay pat nakə ta dziye gər tə Pol aye, pat eye niye ta maweye a gay ŋgay. Pat eye a slaw na, ndo hay haladzay ti ye a gay ŋgay. Pol a ndza hway ka məɗatay ha Bəy i Mbəlom ta gədaŋ ada a pəla tsəveɗ tâ təma bazlam nakə ma tsikateye ka gər i Yesu aye mə ɗerewel i Musa ada mə ɗerewel i ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom hay. 24Siye i ndo hay na, ta təma bazlam i Pol nakə a tsik aye, ane tuk na, ndo mekeleŋ eye ta kərah mədzal ha. 25Ta kəɗ wuway haladzay mə walaŋ tay. A həlay nakə ta diye na, Pol a tsikatay bazlam nəte tsa, a gwaɗatay: «Wu nakə Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye a tsikatay a bəba təte kurom hay tə bazlam i Ezay ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom aye na, deɗek. 26Mbəlom a gwaɗ: “Do zəbaw ka ndo neheye ada gwaɗatay: Ka tsənumeye lele, ane tuk na, ka sərumeye bay. Ka zəbumeye faya lele, ane tuk na, ka ŋgatumeye bay. 27Ndo neheye ta kula ha gər, a satay mətsəne bay. Ta dərəzl na zləm, ta dərəzl na ɗəre tay. A satay məŋgatay tə ɗəre tay bay, a satay mətsəne tə zləm tay bay, a satay məsəre tə gər tay bay. A satay məmaw ka təv ga bay. Hərwi niye, na mbəliye tay ha bay.”» 28Pol a gwaɗatay sa: «Sərum ha na, Mbəlom a sləraw Labara Ŋgwalak eye i mətəme ha ndo neheye Yahuda hay bay aye. Nəteye na, ta tsəniye na bazlam ŋgay.» [ 29Ma dəba i bazlam neheye na, Yahuda hay ti ye wu tay. Ahəl nakə faya ta diye na, faya ta kəɗiye wuway mə walaŋ tay.] 30Pol a ndza məve sulo mə gay nakə a vəlawa faya suloy aye. A təmawa tay ha ndo neheye ti yawa ka təv ŋgay aye tebiye. 31A ɗa ha labara i Bəy i Mbəlom ada a ɗa ha bazlam i Bəy Maduweŋ Yesu Kəriste a ndo hay. A tsikatay ta gədaŋ tə tsəɓtsəɓ eye, ndəray kə gay faya me bay.


text: 1Lokɨ Pɨyər əi kɨ Ja̰ ɨsɨ əli ta kosɨ dɨje tə kəl ba ɓəy ə, njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je kɨ madɨ nɨm, kɨ bo kɨ dɔ kəy kaw-naa tɨ nɨm ta kɨ dɨje madɨ kɨ mbo̰ ɓutɨ tɨ lə Sadusɨ je, tḛḛi kɨ rɔde tɨ hɔy. 2Wongɨ ra njé kɔr no̰ Jɨpɨ je ngay mbata ooi Pɨyər əi kɨ Ja̰ ɨsɨ ndoi nḛ kosɨ dɨje, nɨngə əli-de əi nə: «Təkɨ Jəju ḭḭ-n lo koy tɨ wa kɨn ə, njé koy je ka a ḭḭ lo koy tɨ tɔ.» 3Uwəi-de ɨləi-de kəy dangay tɨ ratata lo ti, tadɔ lo sɔl ngata, adɨ lo kadɨ gangi ta dɔde tɨ goto. 4Nɨngə mbo̰ njé je tɨ kɨ ooi ta ləde, ngay je dande tɨ adi mede. Be ə, ra adɨ kɔr dɨngəm je re dɔ made tɨ adɨ asɨ dɨbɨ mi kare. 5Lo ti dɔ tɨ nɨngə, njé kɔr no̰ Jɨpɨ je nɨm, ngatɔgɨ je nɨm ta njé ndo ndu-kun je nɨm, kawi-naa me ɓe bo tɨ kɨ Jorijaləm. 6Lo kaw-naa tɨ kɨn, An kɨ e kɨ bo lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je e tɨ no̰o̰, taa Kayɨpɨ nɨm, Ja̰ nɨm, Aləgɨjandɨr kɨ ndəgɨ dɨje pətɨ kɨ me kəy tɨ lə nje kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare tɨ kɨ bo ka kɨn nɨm ka əi no̰o̰ tɔ. 7Adi rəi kɨ Pɨyər əi kɨ Ja̰ no̰de tɨ kɨ no̰ njé kaw-naa je tɨ, ɓa dəji-de ta əi nə: «Kɨ tɔgɨ kɨ ḭ ra, ə se me tɔ na̰ tɨ ə ɨrai nḛ kɨn ə?» 8Nɨngə Pɨyər, NDɨl Luwə rosɨ mee, adɨ əl-de ə nə: «Səi njé ko̰ɓe je kɨ ngatɔgɨ je, 9dəji-je ta ɓone ɔjɨ dɔ nḛ kɨ majɨ kɨ jɨ ra kɨ dəw kɨ njae oy kɨ kujɨ nḛ kɨ jɨ ra ə ɨngə-n rɔ nga. 10Majɨ kadɨ səi pətɨ ɨgəri ay njay, taa dɨje pətɨ kɨ Isɨrayəl tɨ ka, kadɨ gəri majɨ tɔ. E me tɔ Jəju Kɨrɨsɨ kɨ Najarətɨ tɨ ə jɨ ra-n nḛ kɨn. E kɨ takul Jəju wa kɨ ɓəi-e dɔ kagɨ-dəsɨ tɨ ə Luwə ade ḭ taa dan njé koy je tɨ wa kɨn ə, dɨngəm kɨn a-n ta no̰si tɨ, kɨ rɔ kɨ nga. 11E mbal kɨ səi njé ra kəy je ɨmbati-e, nə e ə təl mbal kɨ ndae ɨtə made je pətɨ, e mbal kɨ nje kadɨ tɔgɨ kəy. 12Kajɨ e me tɔe tɨ kɨ karne ba. Tɔ kɨ rangɨ kɨ Luwə adɨ dəw dɔnangɨ tɨ ne mbo̰ dɨje tɨ kɨ mba kadɨ j-ɨngəi kajɨ goto.» 13NDɔjɨ njé gangɨ ta je kɨ kɨ bo lə Jɨpɨ je ngay lokɨ oi Pɨyər əi Ja̰ əli ta kɨ kanjɨ ɓəl, tadɔ gəri-de kadɨ əi dɨje kɨ kare kɨ kanjɨ nḛ ndo. Nə ke ə gəri kadɨ əi dɨje kɨ əi naa tɨ kɨ Jəju mari nu. 14Nə lokɨ ooi dɨngəm kɨ ngai-e ka kɨn a gədɨde tɨ nɨngə, gəri lo ta kɨ kadɨ əli-de al. 15Be ə uni ndude adi Pɨyər əi kɨ Ja̰, taa dɨngəm ka kɨn nɨm kadɨ tḛḛi taga, nɨngə naji-naa ta mbo̰de tɨ ə əi nə: 16«Ri ə j-a rai kɨ dɨje kam ə? Tadɔ rai nḛ kɔjɨ kɨ ətɨ ɓəl kɨ to ndalo tɨ ay njay adɨ dɨje kɨ Jorijaləm ooi poye. Lo kadɨ jɨ naji goto. 17Nə ke ə kadɨ poy ta kɨn aw kɨ kəte kəte mbo̰ dɨje tɨ al ngata. Adɨ j-ɨləi jije kəmde tɨ kadɨ kaw kɨ kəte no̰o̰ kam, əli dəw madɨ ta kɨ tɔ Jəju al ngata.» 18Go ta je tɨ kɨn, awi kɨ Pɨyər əi kɨ Ja̰ kəy gogɨ ə ɔgi-de kɨ tɔgɨde kadɨ əli ta ə se ndoi nḛ kɨ tɔ Jəju al ngata. 19Nə Pɨyər əi kɨ Ja̰ əli-de əi nə: «Əli-je adɨ joo, se e go rəbe tɨ, ta kəm Luwə tɨ, kadɨ jɨ təl rɔje go ta tɨ ləsi yo ə j-ɨyə̰ ta lə Luwə wa? 20Kɨ ɔjɨ dɔje, j-a j-asɨ kutɨ taje dɔ nḛ tɨ kɨ j-o kɨ kəmje nɨm, kɨ mbije nɨm kɨn al.» 21Lokɨ ɨləi jide kəmde tɨ kɨ ko̰ joo ɓəy nɨngə, ɨyə̰i-de adɨ awi. Təkɨ rɔjetɨ, ɨngəi nḛ madɨ rɔde tɨ kɨ asɨ kuwə-n-de dangay tɨ al, tadɔ dɨje pətɨ pɨti Luwə mba nḛ kɨ ra nḛ kɨn. 22Ɓal dɨngəm kɨ ɨngə rɔ nga kɨ takul nḛ kɔjɨ kɨ ətɨ ɓəl kɨn, ɨtə kutɨ sɔ. 23Go kɨyə̰-de tɨ, Pɨyər əi kɨ Ja̰ awi ɨngəi madɨde je kɨ njé kadɨ-me je, ɔri-de poy nḛ je pətɨ kɨ kɨ bo je lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je kɨ ngatɔgɨ je əli-de. 24Lokɨ madɨde je ooi ta ləde gɨne gangɨ ngata nɨngə, pətɨ kɨ me kɨ kare, əli ta kɨ Luwə əi nə: «Ɓaɓe, ḭ ə ɨra dɔra̰ kɨ dɔnangɨ, taa ɨra ba bo kɨ nḛ je pətɨ kɨ me tɨ tɔ. 25E ḭ ə adɨ NDɨli əl ta kɨ ta kaje Dabɨdɨ kɨ ɓəə ləi ə nə: “Gɨn ɓe je kɨ dangɨ dangɨ to̰i rɔ kɨ ndangɨ kare be. Taa kɔjɨ ta ra je ləde to rɔde tɨ kare! 26NGar je kɨ dɔnangɨ tɨ ne ɨndəi dɔ rɔde dana mba kaw rɔ, NJé ko̰ɓe je ɨndəi rɔde naa tɨ, ɔsi ta Ɓaɓe kɨ dəw lie kɨ mbəte tə NGar”. 27Təkɨ rɔjetɨ, e me ɓe bo tɨ kɨn ə, Erodɨ əi kɨ Po̰sɨ Pɨlatɨ, naa tɨ kɨ gɨn ɓe je kɨ dangɨ dangɨ kɨ ngan Isɨrayəl je ɨndəi rɔde naa tɨ ɔsi ta ɓəə kɨlə ləi kɨ ay njay, kɨ e Jəju kɨ ɨmbəte tə Kɨrɨsɨ. 28Nḛ je ləde kɨ rai kɨn, e tɔl ə tɔli ta kɔjɨ ra je ləi pətɨ kɨ ɔjɨ kəte, kɨ tɔgi, me ndɨgɨ tɨ ləi. 29Ɓasɨne Ɓaɓe, oo jide kɨ ɨsɨ ɨləi kəmje tɨ kadɨ ɨndəi je ɓəl tɨ kɨn! Adɨ ɓəə je ləi tɔgɨ kadɨ ɨləi mbḛ ta ləi kɨ me kɨ ti katɨ. 30Nɨngə, kadɨ ɔjɨ tɔgi me tɔ ɓəə kɨlə tɨ ləi kɨ ay njay Jəju, kadɨ njé mo̰y je ɨngəi rɔ nga nɨm, taa kadɨ nḛ kɔjɨ je kɨ nḛ je kɨ dəw asɨ ra al rai nḛ nɨm tɔ. 31Lokɨ tai kə̰ə̰ ta kəl ta tɨ kɨ Luwə nɨngə, dɔnangɨ yəkɨ yɨkɨti yɨkɨti gɨn njade tɨ, lokɨ kɨ kawi-naa tɨ. Ɓa NDɨl kɨ kay njay rosɨ mede pətɨ adɨ ɨləi mbḛ ta lə Luwə kɨ rɔ kɨ tḭ katɨ.» 32NJé kadɨ-me je pətɨ ɨndəi rɔde naa tɨ kɨ nga̰me kɨ kare kɨ gɨr ta kɨ kare. Dəw kare kɨ ɨndə gune kɨ nḛ kɨngə ləne kɨ sɔbɨ dɔne goto, nḛ je pətɨ e ya̰de. 33Kɨ tɔgɨ kɨ ətɨ ɓəl ngay ə njé kaw kɨlə je mai najɨ kḭ lo koy tɨ lə Ɓaɓe Jəju. Nɨngə, kare kare pətɨ, Luwə jangɨ dɔde jangɨ dɔ kɨ ətɨ ɓəl ngay. 34Be ə dəw kare dande tɨ kɨ nḛ to rɔe goto. Tadɔ njé je kɨ ay kɨ lo ndɔr je kɨ kəy je, uni gati ə rəi kɨ lae, 35adi njé kaw kɨlə je. Nɨngə njé kaw kɨlə je ləbi la ka kɨn dande tɨ pətɨ, ɓa na̰ na̰ ɨngə kɨ go nḛ ge je tɨ lie. 36Dəw madɨ kare kɨ tɔe nə Jɨsəpɨ, kɨ e gɨn kojɨ tɨ lə Ləbi, kɨ dɔnangɨ Sɨpɨr tɨ, kɨ njé kaw kɨlə je ɨndəi tɔe nə Barnabasɨ, kɔr me nə: «Dəw kɨ nje kɨlə dɨngəm me dɨje tɨ,» 37e ka, aw kɨ lo ndɔr, ə un lo ndɔr ləne ka kɨn gatɨ-n, ə re kɨ lae adɨ njé kaw kɨlə je.


text: 1A həlay niye na, gawla i Yesu hay ta həndzəɗ ka təv i Yesu, ta tsətsah faya, tə gwaɗay: «Mata təre bagwar eye ma Bəy i Mbəlom na, way?» 2Yesu a tsəne andza niye na, a zalay a wawa, a lətse ha a wuzlah tay, 3tsa na, a gwaɗatay: «Neŋ faya na tsikakumeye: Sərum ha na, taɗə ka mbəɗum ha mede kurom, ka tərum andza wawa nakay bay na, ka deyumeye a Bəy i Mbəlom bay. 4Taɗə ndoweye ka təra ha bo ŋgay wawa eye andza wawa nakay na, ma təriye bagwar eye ma Bəy i Mbəlom. 5Ada ndoweye ka təma na wawa nakay lele andza wawa nakay anaŋ eye hərwi nakə a wuɗa ga aye na, a təma na neŋ. 6Ndoweye ka səpat ndo nəte mə walaŋ i wawa neheye tə dzala ha ka neŋ aye a mezeleme na, ŋgama tâ ɓaray maɗiz i kwar a ɗay ada tâ kal ha a huɗ i bəlay.» 7Yesu a gwaɗatay sa: «Ɗəretsətseh ka gər i ndo i məndzibəra neheye faya ta səpatiye tay ha ndo hay a mezeleme aye. Ta deɗek, wu niye hay na, ma giye andaya huya. Ane tuk na, ɗəretsətseh ka gər i ndo nakə ma səpatiye ndo a mezeleme aye. 8Taɗə həlay yak kəgəbay sik yak ma diye kar ha a mezeleme na, ɗəs tay ha ada kuts tay ha dəreŋ tə nəkar. Ŋgama mede a sifa tə həlay yak nəte kəgəbay tə sik yak nəte tə bəmalə nakə ta kaliye kar ha a ako nakə ma mbatiye ɗaɗa bay tə həlay yak sulo kəgəbay tə sik yak sulo aye. 9Taɗə ɗəre yak ma diye kar ha a mezeleme na, ŋgwaɗ na ada kâ kal ha dəreŋ tə nəkar. Ŋgama mede a sifa tə ɗəre yak nəte tə bəmalə nakə ta kaliye kar ha a ako nakə ɗaɗa ma mbatiye bay tə ɗəre yak sulo aye.» 10Yesu a gwaɗatay sa: «Gum metsehe! Kâ zəbum ka ndo neheye makətsa eye hay aye andza wu kəriye bay. Neŋ faya na gwaɗakumeye, gawla i Mbəlom tay hay nəteye andaya pat pat ka təv i Bəba ga mə mbəlom. [ 11Hərwi neŋ Wawa i Ndo na yaw hərwi mətəme tay ha ndo neheye ta dze aye.]» 12A gwaɗatay sa: «Nəkurom ka dzalum na, kəkay? Taɗə ndo təɓaŋ ŋgay andaya temerre, ada nəte mə walaŋ i təɓaŋ niye a dze na, ma gəriye ha kuro kuro tsɨɗ gər eye tsɨɗ mə mahəmba, ma diye mapəla ahaya nakə a dze aye. 13Neŋ faya na tsikakumeye: Taɗə kə huta na na, ɗərev ŋgay ma ŋgwasiye haladzay hərwi təɓaŋ niye nəte aye a ze neheye kuro kuro tsɨɗ gər eye tsɨɗ ta dze təbey aye. 14Andza niye dərmak, Bəba kurom nakə mə mbəlom aye a say na, ndəray kway nəte mə walaŋ i ndo neheye makətsa eye mâ dze bay.» 15Yesu a gwaɗatay sa: «Taɗə malamar yak kə gaka mənese na, do ka təv ŋgay tsikay faya ahəl nakə nəkurom sulo tə neŋgeye aye. Taɗə ka təma bazlam yak na, kə təma ha abəra mə mezeleme. 16Taɗə ka təma bazlam yak bay na, dum ka təv ŋgay ta ndo nəte kəgəbay ta ndo sulo. Andza niye, maŋgəne ha sariya na, ta ndo hay sulo kəgəbay ndo hay mahkar. 17Ane tuk na, ka təma bazlam kurom bay na, tsikatay a ndo məpe mədzal gər hay ka neŋ. Ka kərah bazlam i ndo məpe mədzal gər hay ka Kəriste na, gər ha zəba faya andza ndo nakə a sər Mbəlom bay aye kəgəbay andza ndo matsekele dzaŋgal. 18«Neŋ faya na gwaɗakumeye: Sərum ha na, wu neheye tebiye ka kərahum ka məndzibəra aye na, ta kərahiye mə mbəlom dərmak. Wu neheye tebiye ka təmum ka məndzibəra aye na, ta təmiye mə mbəlom dərmak. 19«Neŋ faya na gwaɗakumeye sa: Sərum ha na, taɗə ndo hay sulo ka məndzibəra ta dzapa ayaw ka wu nakə ta tsətsahiye tə maɗuwule me aye na, Bəba ga mə mbəlom ma vəlateye wu nakə ta tsətsah aye. 20Hərwi ndo sulo kəgəbay mahkar ta haya gər ka maɗuwulay me a Mbəlom ta məzele ga na, neŋ andaya mə walaŋ tay.» 21Piyer a həndzəɗ ka təv i Yesu, a tsətsah faya, a gwaɗay: «Bəy Maduweŋ, taɗə malamar ga kə geŋ mənese na, na pəsay ha sik nday? Madzəga tasəla ɗaw?» 22Yesu a gwaɗay: «Na gwaɗakeye madzəga tasəla bay, ane tuk na, sik kuro kuro tasəla madzəga tasəla. 23«Hərwi niye, Bəy i Mbəlom a ndzəkit bo ta bəy wuray a say matsətsehe gwedere ŋgay ka ndo məge məsler ŋgay hay. 24A dazlay a məsler na, tə gəsay naha ndo i məsler ŋgay gwedere ŋgay faya suloy maliyoŋ haladzay a pasla bo bay. 25Ndo niye na, wuray ŋgay andaya məheme ha gwedere niye bay. Bəy niye a gwaɗ ma səkəmiye ha andza beke, neŋgeye, ŋgwas ŋgay, wawa ŋgay hay tə wu ŋgay tebiye hərwi məheme ha gwedere ŋgay. 26Ndo məge məsler ŋgay niye a dəkway gurmets, a gay amboh, a gwaɗay: “Amboh, zleŋ ŋgatay, na hamakeye suloy tebiye.” 27Tsa na, a gay mə bo a bəy niye, a gəray ha gwedere niye ada a gər ha a ye ŋgway. 28«Ndo məge məsler niye a ndohwaw abəra na, tə dzəgər ta mandala ŋgay nakə tə gawa məsler salamay aye. Gwedere ŋgay andaya ka mandala ŋgay niye kwar i suloy temerre. A gəs na ndo niye məmbərlew keeŋŋek, a gwaɗay: “Hemeŋ gwedere ga!” 29Mandala ŋgay niye a dəkway gurmets, a gay amboh, a gwaɗay: “Zleŋ ŋgatay, na hamakeye.” 30Ndo məge məsler niye a kərah. A gəs mandala ŋgay niye a kal ha a daŋgay. Ma ndziye mə ɗəma hus a pat nakə kə hamay gwedere ŋgay aye. 31Siye i ndo məge məsler i bəy niye tə ŋgatay a wu nakə a ge bo aye na, a ndalatay. Ti ye mata təkəray a ndo i gay tay. 32«Ndo i gay tay a tsəne andza niye na, a zalay a ndo məge məsler ŋgay niye. A yaw na, a gwaɗay: “Nəkar na, ŋgwalak i ndo bay. Na gəraka ha gwedere ga tebiye hərwi nakə ka geŋ amboh aye. 33Nəkar dərmak na, mandala yak mâ gaka mə bo andza nakə nəkar ka geŋ mə bo aye dərmak.” 34A ndalay a ndo i gay tay haladzay. Tsa na, a slər ndo məge məsler ŋgay niye a daŋgay hərwi məgay ɗəretsətseh. Ma həbiye hus kə hama gwedere ka bo bəra tebiye.» 35Yesu a gwaɗatay: «Taɗə kwa way kə pəsay ha mənese a malamar ŋgay peteh abəra mə ɗərev bay na, Bəba ga mə mbəlom ma giye kurom ha andza niye dərmak.»