text: 1Dəw kɨ e to̰ me kadɨ-me Kɨrɨsɨ tɨ, majɨ kadɨ uwəi-e kɨ rɔsi tɨ kɨ kanjɨ kadɨ ɨgangi ta dɔ nḛ tɨ kɨ to mee tɨ. 2Dɔmajɨ ə dəw madɨ, aw kɨ kadɨ-me kɨ uso-n nḛ je pətɨ kare, kɨ kanjɨ kadɨ mee uwe kɨ ta, nɨngə e kɨ nungɨ, kɨ kadɨ-me lie e kɨ to̰, o̰ mbi kam par tɔ. 3Lo kɨn tɨ, sɔbɨ kadɨ dəw kɨ nje kuso nḛ je pətɨ, kɨdɨ dəw kɨ nje kuso nḛ je madɨ al kɨn al, nɨngə dəw kɨ nje kuso nḛ je madɨ al, majɨ kadɨ kɨdɨ dəw kɨ nje kuso nḛ je pətɨ al tɔ, tadɔ e ka Luwə uwe kɨ rɔne tɨ tɔ. 4Ḭ na̰ ə kadɨ ɨgangɨ ta dɔ njé ra kɨlə tɨ lə dəw kɨ rangɨ ə? Re uwə rɔne ba ta kɨlə tɨ ə se osɨ nangɨ ka, e kɨn e ta lə ɓae. Nɨngə a uwə rɔne ba taa, tadɔ Ɓaɓe aw kɨ tɔgɨ kadɨ ade uwə-n rɔne ba. 5Dəw madɨ a əl ə nə ndɔ je madɨ ɨtə naa, ə dəw kɨ nungɨ a ə nə ndɔ je asi-naa pətɨ tɔ. Nə majɨ kadɨ dəw kɨ ra ka aw kɨ me kɨ kare dɔ ndu tɨ lie kɨ a dɔ tɨ. 6Dəw kɨ oo kadɨ ndɔ madɨ ɨtə ndəgɨ ndɔ je madɨ kɨn, əl mba kɔsɨ-n gon Luwə, ə dəw kɨ uso nḛ je pətɨ, uso kadɨ ɔsɨ-n gon Luwə tɔ, mbata ra oyo Luwə dɔ tɨ. Taa dəw kɨ uso nḛ je pətɨ al ka, ra mbata kɔsɨ-gon Luwə tɔ, tadɔ ra oyo Luwə dɔ tɨ tɔ. 7Təkɨ rɔjetɨ, dəw kɨ danje tɨ kɨ kadɨ ɨsɨ kɨ dɔne taa kɨsɨ ləne wa goto, taa dəw kɨ danje tɨ kɨ kadɨ oy koy ləne wa ka goto tɔ. 8Re j-ɨsɨ kɨ dɔje taa ə e mbata lə Ɓaɓe, a re j-oy ə j-oy mbata lə Ɓaɓe tɔ. Adɨ kɨn ə re e-n kɨsɨ kɨ dɔ taa, ə se e-n koy ka, je nḛ lə Ɓaɓe. 9Tadɔ Kɨrɨsɨ oy, ḭ lo koy tɨ mba kadɨ e-n Ɓa njé koy je kɨ njé kɨsɨ kəm je. 10NGa ḭ, ra ban ə ɨsɨ gangɨ ta dɔ ngoko̰i tɨ ə? Ra ban ə ɨsɨ ɨkɨdɨ ngoko̰i ə? Kare kare pətɨ, j-a jɨ tḛḛi j-ai ta kəm Luwə tɨ kadɨ a gangɨ ta dɔje tɨ. 11Tadɔ Ɓaɓe əl me Makɨtɨbɨ tɨ ləne ə nə: «Mi Ɓaɓe, təkɨ m-ɨsɨ-n kɨ dɔm taa, m-əl səsi təkɨ: Dɨje pətɨ a ɔsi məkəsɨde nangɨ no̰m tɨ, Dɨje pətɨ a ɨləi tɔjɨ dɔm tɨ.» 12Lo kɨn tɨ, dəw kɨ ra a ɨdə kɔr kɨlə rane kɨ sɔbɨ dɔne wa no̰ Luwə tɨ. 13Adɨ jɨ taai kə̰ə̰ ta gangɨ ta dɔ-naa tɨ. Nɨngə kadɨ ɨsangi rəbɨ kadɨ ɨləi jɨgɨ no̰ ngoko̰si tɨ al. Ɨləi jɨgɨ adɨ tɨge ɨle, ə se aw sie adɨ osɨ me nḛ kɨ majal tɨ al. 14M-gər, to ay njay kɨ takul Ɓaɓe Jəju, təkɨ nḛ kɨ to njḛ goto. A re dəw madɨ oo kadɨ nḛ madɨ e kɨ to njḛ ɓa, to njḛ mbata tɨ lə dəwe wa kɨn. 15Re ɨtujɨ me ngoko̰i mbata lə nḛ kɨ ɨsɨ uso nɨngə, ɨsɨ njɨyə kɨ go rəbɨ ndɨgɨ-naa tɨ al jagɨ. Ɨgo̰ rɔi majɨ, kadɨ ta lə nḛ kuso par ə adɨ dəw kɨ Kɨrɨsɨ oy mbata tɨ lie kɨn aw-n tujɨ tɨ al. 16Kadɨ nḛ kɨ e nḛ kɨ majɨ kɨ rɔsi tɨ, təl nḛ kɨ kadɨ ndəgɨ dɨje əli ta kɨ majal dɔ tɨ al. 17Tadɔ ko̰ɓe lə Luwə e ta lə nḛ kuso kɨ nḛ ka̰y al, nə e ta lə nḛ ra kɨ dana, ta lə lapɨya kɨ rɔnəl kɨ NDɨl kɨ ay njay adɨ dəw. 18Dəw kɨ ɨsɨ ra kɨlə lə Kɨrɨsɨ kɨ go rəbe kɨn, e dəw kɨ nje ra nḛ kɨ nəl Luwə nɨm, dɨje ndɨgi ta lie nɨm tɔ. 19Adɨ jɨ sangi rəbɨ kɨ kadɨ re kɨ lapɨya nɨm, rəbɨ kɨ kadɨ jɨ tɔgi naa tɨ me kadɨ-me tɨ nɨm. 20Majɨ kadɨ ɨtujɨ kɨlə lə Luwə mbata lə nḛ kuso al. E kɨ rɔjetɨ kadɨ nḛ kuso je pətɨ dəw a uso, nə e go rəbe tɨ al kadɨ dəw uso nḛ kɨ kadɨ təl jɨgɨ tɨgə ngoko̰e ɨle me nḛ kɨ majal tɨ. 21Maje kɨ ngay, e kadɨ dəw uso da al nɨm, a̰y kasɨ al nɨm, kadɨ ra nḛ madɨ kare kɨ kadɨ tɨgə ngoko̰e ɨle al. 22Kadɨ-me ləi kɨ a dɔ tɨ kɨn, ɨngəm tə ya̰i no̰ Luwə tɨ. Majɨ-kur e dɔ dəw tɨ kɨ me uwe kɨ ta dɔ rəbɨ tɨ lie al. 23Nə dəw kɨ me uwe kɨ ta dɔ nḛ tɨ kɨ ɨsɨ uso, ta kɨ gangɨ e dɔe tɨ, mbata e dəw kɨ kɨlə rae e kɨ go kadɨ-me tɨ al. NGa nɨngə, jɨ gər kadɨ nḛ je pətɨ kɨ dəw ra-de kɨ go kadɨ-me tɨ al, e majal.


c: text/html

text: 1Yesu a gwaɗatay sa: «Kâ gumatay sariya a ndo hay bay hərwi ada Mbəlom mâ gakum sariya bay dərmak. 2Hərwi Mbəlom ma gakumeye sariya andza nakə faya ka gumateye a siye i ndo hay aye dərmak. Ma ləvakumeye wu tə wu nakə ka ləvawumatay wu a ndo hay aye. 3Nəkar na, ka ŋgatay a tsakwal mə ɗəre i malamar yak. Ane tuk na, mayako nakə mə ɗəre yak aye ka ŋgatay bay na, hərwi mey? 4Ma kəkay nakə ka sliye məgwaɗay a malamar yak: “Malamar ga, ehe gər ga ha nâ zlaka ahaya tsakwal abəra mə ɗəre yak”, ada ɗuh mə ɗəre yak eye na, mayako gəlawwa. 5Nəkar ndo i bəbərek, lah faya məzle ahaya mayako abəra mə ɗəre yak təday ada ka ŋgateye a ɗəre kwetseh kwetseh. Ka zlaya ahaya tsakwal abəra mə ɗəre i malamar yak tuk. 6«Wu nakə tsəɗaŋŋa eye na, kâ vəlumatay a kəra hay bay. Ka vəlumatay na, ta mbəɗiye gər fakuma, ta ŋguraɗiye kurom ha. Wu i maslawa kurom hay na, kâ kutsumatay ha a madəras hay bay bəna ta hatsakumeye faya tə sik.» 7Yesu a gwaɗatay sa: «Tsətsahum, ta vəlakumeye, pəlum, ka hutumeye, fumay a məgeɗ, ta həndəkakumeye abəra ma məgeɗ. 8Hərwi kwa way ka tsətsah na, ta vəleye, kwa way ka pəla na, ma hutiye, ada kwa way kə fay a məgeɗ na, ta həndəkeye abəra ma məgeɗ. 9«Way mə walaŋ kurom taɗə wawa ŋgay a tsətsah faya wu mənday na, ma vəleye kwar ɗaw? 10Kəgəbay a tsətsah fakaya kəlef na, ka vəleye dədœ ɗaw? 11Nəkurom neheye sadzək ŋgwalak eye hay bay aye ka sərum məvəle wu ŋgwalak eye hay a wawa kurom hay ɗuh tuk na, ada Bəba kurom mə mbəlom ma ziye məvəle wu ŋgwalak eye a ndo neheye ta tsətsah faya aye bəɗaw?» 12Yesu a gwaɗatay sa: «Wu nakə a sakum ndo hay tâ gakum aye na, gumatay a siye i ndo hay. Nakay na, wu nakə bazlam i Musa mapala eye ta ɗerewel i ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom hay faya ta tətikateye a ndo hay aye.» 13Yesu a gwaɗatay sa: «Fələkum ta məgeɗ nakə hala bay aye. Hərwi məgeɗ nakə zlabatam eye ada tsəveɗ nakə a wur bo mede tə ɗəma bay aye na, tsəveɗ mede ha ndo a mədze. Ndo neheye faya ta diye tə ɗəma aye na, nəteye haladzay. 14Ane tuk na, məgeɗ nakə hala bay aye na, ma diye ha ndo a sifa. Tsəveɗ mede tə ɗəma na, a wur bo haladzay. Ndo neheye faya ta diye tə ɗəma aye na, nəteye haladzay bay.» 15Yesu a gwaɗatay sa: «Gum metsehe ta ndo neheye tə gwaɗ nəteye ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom aye. Ta deyeweye a walaŋ kurom andza təɓaŋ hay. Azlakwa bay mə huɗ i bo tay na, nəteye andza kəra i pesl neheye tereŋgez eye haladzay aye. 16Ka sərumeye tay ha ka bo abəra na, ta məsler tay nakə faya ta giye aye. Ka slumeye faya maŋgəle hohway i werepezl abəra ka dərizl i gərɗaf i dak ɗaw? Ada ka slumeye faya maŋgəle hohway i gurov abəra ka dərizl i gərɗaf i tsetsiv ɗaw? 17Andza niye, dərizl i gərɗaf nakə ŋgwalak eye na, ma wiye hohway ŋgwalak eye hay. Ane tuk na, dərizl i gərɗaf ɗəvats eye na, ma wiye hohway ŋgwalak eye bay dərmak. 18Dərizl i gərɗaf ŋgwalak eye na, ma wiye hohway i dərizl i gərɗaf ɗəvats eye bay, ada dərizl i gərɗaf ɗəvats eye na, ma wiye hohway i dərizl i gərɗaf ŋgwalak eye bay. 19Dərizl i gərɗaf nakə ma wiye hohway ŋgwalak eye bay aye na, ta ɗəsiye na ada ta kutsiye ha a ako. 20Andza niye, ka sərumeye ha ka bo abəra ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom ta parasay eye na, ta məsler tay nakə faya ta giye aye.» 21Yesu a gwaɗatay sa: «Sərum ha, ndo neheye faya ta tsikeŋeye: “Bəy Maduweŋ, Bəy Maduweŋ” tə bazlam aye na, ta diye tebiye a Bəy i Mbəlom bay. Mata de na, ndo neheye faya ta giye wu nakə a say a Bəba ga mə mbəlom aye. 22Ahəl nakə aza na deyeweye məgatay sariya a ndo hay aye na, ndo hay haladzay ta gweɗeŋeye: “Bəy Maduweŋ, Bəy Maduweŋ, nəmaa ɗa ha bazlam i Mbəlom ta məzele yak, nəmaa həhar fakalaw abəra ka ndo hay ta məzele yak, nəmaa ge masuwayaŋ hay haladzay ta məzele yak bəɗaw?” 23Yaw, na tsikateye parakka: “Ɗaɗa na sər kurom ha bay, nəkurom neheye ka gawum mənese aye, dum abəra ka təv ga.”» 24Yesu a gwaɗatay sa: «Andza niye, kwa way kə tsəne bazlam neheye ada ka rəhay ha gər na, neŋgeye a ndzəkit bo ndo nakə a tsah, a ɗəzl gay ŋgay ka pəlaɗ aye. 25Yam a pa, mazaw a rah a magayam, mətasl a vəzl ta gədaŋ ada mazaw ta mətasl ti yaw ta gədaŋ ka gay niye. Ane tuk na, ka mbəzl bay hərwi mədok eye mapa eye lele ka pəlaɗ. 26Ane tuk na, kwa way kə tsəne bazlam, ada ka rəhay ha gər bay na, neŋgeye a ndzəkit bo ndo i matərakahaŋ nakə a ɗəzl gay ŋgay ka hewiyeŋ aye. 27Yam a pa, mazaw a rah a magayam, mətasl a vəzl ta gədaŋ ada ti yaw ka gay niye ta gədaŋ. Gay niye a mbəzl hele hele.» 28Ahəl nakə Yesu a ndəv ha mətsike me ŋgay aye na, matətike ŋgay niye a gatay hərɓaɓəkka a ndo neheye ka təv ŋgay aye tebiye. 29Hərwi neŋgeye na, a tsikatay andza i ndo neheye tə dzaŋgawa bazlam i Mbəlom mapala eye bay, neŋgeye a tsik ta məzlaɓ i Mbəlom.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Magurlom i Peŋtekot a slaw na, gawla i Yesu hay nəteye mahaya gər eye ka təv manəte eye. 2Ahəl nakə nəteye mahaya gər eye na, kwayaŋŋa maləve i wuye a tsənew ma magərmbəlom. Maləve i wuye niye na, andza mətasl bagwar eye. A ye fataya, mavəzle ŋgay eye a rah a gay nakə nəteye mandza eye mə ɗəma aye. 3Kwayaŋŋa tə ŋgatay andza ɗərneh i ako a yaw, a ŋgəna bo, ti ye tə ndza ka gər i ndo niye hay nəte nəte tebiye. 4Nəteye tebiye tə rah ta Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye ada ta dazlay a mətsike me tə me hay wal wal. Kwa way a tsik andza nakə Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye a gwaɗay tsik aye. 5Azlakwa pat eye niye na, Yahuda neheye tə paway bəzay a Mbəlom ta tsəveɗ eye, nəteye andaya. Ti yaw ma gəma neheye wal wal ka məndzibəra aye mata ndze naha məhəne tsekweŋ ma Zerozelem. 6Tə tsəne maləve i wu niye na, tə haya gər tebiye. Nəteye niye tebiye a gatay wadəŋ wadəŋ. Ti ye naha na, tə ŋgatay a ndo niye hay mə gay aye. Kwa way a tsəne mətsike me i ndo məpe mədzal gər niye hay faya a tsik me tə me ŋgay ŋgway. 7Nəteye neheye ti ye naha tebiye aye faya ta zəbiye fataya, ada a gatay hərɓaɓəkka. Tə gwaɗ: «Ndo neheye faya ta tsikiye me aye nəteye tebiye na, Galile hay bəɗaw? 8Ada kwa way kway eye ka tsənakwa nəteye faya ta tsikiye me tə me kway na, ma kəkay? 9Mə walaŋ kway na, siye hay ti yaw ma dala i Partiya, ma Madiya ada ma Elam. Siye hay ti yaw ma dala i Mizapotami, ma Yahuda ta Kapados ada ma dala i Poŋtus, ma dala i Azi, 10ma dala i Firigiya, ma dala i Pamfeli, ma dala i Ezipt, ta dala Libiya nakə bəse ta gəma i Siren aye. Siye hay ti yaw ma Roma, 11ma dala i Kəret ta Arabi. Mə walaŋ tay niye hay na, siye hay tə wa tay nəteye Yahuda hay, siye hay madurloŋ hay ta təra Yahuda hay matəre. Ada azlakwa ka tsənakwa nəteye faya ta ɗiye tə bazlam i gəma kway hay wu neheye bagwar eye Mbəlom a ge aye.» 12Nəteye tebiye a gatay wadəŋ wadəŋ, tə sər wu nakə ta dzaliye bay. Tə tsik mə walaŋ tay, tə gwaɗ: «Wu nakay na, andza məgweɗe mey?» 13Siye hay tə ŋgwasa ka ndo məpe gər niye hay ka Yesu aye, tə gwaɗ: «Ndo neheye na, ta kwaya.» 14Piyer a tsəne bazlam niye na, a lətse. Tə lətse tə siye i ndo i maslaŋ i Yesu niye hay kuro gər eye nəte aye tebiye. Piyer a lətse na, a tsik ta magala, a gwaɗatay a ndo niye hay: «Nəkurom Yahuda hay ada tə nəkurom neheye tebiye mandza eye ma Zerozelem aye, pumay zləm a bazlam ga neheye na tsikakumeye ada tsənum wu nakə a ge bo aye lele təday. 15Andza nakə ka dzalum aye na, ndo neheye ta kwaya bay. Hərwi anəke na, mekedœ mba zlezle ta kwaya tsa ɗaw? 16Ane tuk na, wu nakə Zowel ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom a tsik ahəl niye mə Ɗerewel i Mbəlom aye na, ma giye bo anəke tuk. 17“Mbəlom a gwaɗ: Mata dayaw ka mandəve i məndzibəra na, wuye mey? Na vəlateye Məsəfəre ga a ndo hay tebiye. Wawa kurom hasləka eye hay tə dem kurom hay ta təriye ndo i maslaŋ ga hay. Na ta bəzatay ha wu weɗeye a gawla kurom hay. Məsine ma ta gateye a bagwar kurom hay, na tsikiye me ma nəteye. 18Ayaw! Pat eye niye na, na sləratayaweye Məsəfəre ga a ndo i məsler ga hay, ta təriye ndo i maslaŋ ga hay. 19Na ta giye masuwayaŋ mə mbəlom, ada wu neheye ta gateye hərɓaɓəkka a ndo hay aye ka məndzibəra. Ndo hay ta ŋgateye a bambaz, ta ŋgateye a ako ta geŋgis eye tərɗœleŋŋa. 20Pat ma ta dəviye sa bay ada kiye ma təriye ndozza andza bambaz. Pat eye niye na, pat bagwar eye, pat məɗəslay ha gər. Wu neheye kə ge bo tebiye na, Bəy Maduweŋ ma deyeweye tuk. 21Kwa way ka ɗuwulay me a Bəy Maduweŋ mâ təma ha na, Bəy Maduweŋ ma təmiye ha.” 22«A nəkurom Israyel hay, pumay zləm a wu nakə na tsikakumeye: Yesu ndo i Nazaret na, ndo nakə Mbəlom a ɗakum ha gədaŋ ŋgay tə neŋgeye. Kə ge masuwayaŋ hay wal wal mə walaŋ kurom, kə ɗakum ha neŋgeye way na, ka sərum. 23Yesu, neŋgeye Mbəlom a vəlakum ha a həlay na, andza nakə a say aye. Wu nakə ka gum ta neŋgeye na, ɓa Mbəlom a sər kurre. Nəkurom ka vəlumay ha a ndo neheye lele bay aye hay hərwi ada tâ dar na ka mayako mazləlmbaɗa eye, ada kə mət. 24Ane tuk na, Mbəlom kə lətse ahaya abəra na mədahaŋ. Kə mbəla ahaya abəra mə ɗəretsətseh i mədahaŋ. A ndza ma mədahaŋ huya bay na, hərwi mədahaŋ a sla faya bay. 25Hərwi Davit kə tsik faya ahəl niye, a gwaɗ: “Na ŋgataway a Bəy Maduweŋ ga huya kame ga. Neŋgeye ka tsakay ga hərwi ada nâ dzədzar bay. 26Hərwi niye ɗərev ga kə rah ta məŋgwese, ada bazlam ga faya ma giye dəmes ta məŋgwese. Bo ga ma zəzukwiye bo lele, na dzaliye wuray sa bay. 27Bəy Maduweŋ, ka gəriye ga ha ma təv məndze i mədahaŋ hay bay. Ka gəriye ha neŋ ndo məpe mədzal gər ka nəkar nâ ze ma tsəvay bay. 28Ka ɗeŋ ha tsəveɗ nakə na zəŋgaliye, ma diye ga ha a sifa aye, Ka təra ga ha ndo maŋgwasa eye hərwi nəkar tə neŋ.”» 29Piyer a gwaɗatay sa: «Malamar ga hay, ka bəba təte kway Davit na, na sliye faya mətsikakum parakka lele. Neŋgeye na, kə mət. Ta la na ada ka sərakwa ha tsəvay ŋgay andaya bəgom ma təv kway. 30Ane tuk na, ahəl niye na, neŋgeye ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom. A sər ha ɓa Mbəlom kə tsikay kurre, a gwaɗay: “Aza ma dəba yak na, na ta vəliye bəy yak a ndo nəte mə walaŋ i wawa yak hay.” 31«Neŋgeye na, ɓa kə sər ha kurre Kəriste na, ma lətseweye abəra ma mədahaŋ. “Mbəlom ma gəriye ha ma təv məndze i mədahaŋ hay bay, ada bo ŋgay ma ziye ma tsəvay bay.”» 32Piyer a gwaɗatay sa: «Yesu nakə na tsik faya aye na, Mbəlom kə lətse ahaya abəra ma mədahaŋ. Nəmay tebiye nəmaa həliye na mbal ŋgay. 33Ma dəba eye na, Mbəlom kə zla na Yesu, a pa na tə həlay i mənday ŋgay. Mbəlom kə vəlay Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye nakə Mbəlom a tsik kurre a gwaɗ ma ta vəleye aye. Neŋgeye dərmak kə vəlamayaw wu nakə anəke ka ŋgatumay ada ka tsənum aye. 34Davit na, neŋgeye kə tsal a mbəlom təbey, ane tuk na, a gwaɗ: “Bəy Maduweŋ Mbəlom a gwaɗay a Bəy Maduweŋ ga na: Dara, ndza tə həlay i mənday ga, 35hus a pat nakə neŋ, na piye ndo məne ɗəre yak hay a huɗ i sik yak hay andza wu məpe faya sik aye təday.”» 36«Nəkurom Israyel hay tebiye sərum ha ta deɗek, Yesu nakə ka darum na ka mayako mazləlmbaɗa eye na, Mbəlom a təra ha Bəy Maduweŋ ada ndo mətəme ha ndo hay na, neŋgeye.» 37Ndo niye hay tebiye tə tsəne bazlam niye na, ɗərev a ye fataya abəra. Ta tsətsah ka Piyer ada ka siye i ndo i maslaŋ hay, tə gwaɗ: «Malamar hay, anəke nəmaa giye na, kəkay?» 38Piyer a mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Gərum ha mezeleme kurom ada tâ dzəhuɓ kurom ha a yam ta məzele i Yesu Kəriste hərwi ada Yesu ma pəsakumeye ha mezeleme kurom hay. Ka gum andza niye na, Mbəlom ma vəlakumeye Məsəfəre ŋgay Tsəɗaŋŋa eye. 39Hərwi Mbəlom kə tsik kurre, a gwaɗ: Ma vəlakumeye a nəkurom ada a wawa kurom hay. A gwaɗ ma vəliye a ndo neheye nəteye mandza eye dəreŋ aye dərmak. Ayaw! Bəy Maduweŋ kway Mbəlom ma vəliye Məsəfəre ŋgay a ndo neheye ma zalateye hərwi ada tâ pay bəzay aye.» 40Piyer a tsikatay bazlam mekeleŋ eye hay haladzay hərwi məmatay naha ɗərev ada tâ dzala ha. A gwaɗatay: «Dumara abəra mə walaŋ i ndo neheye seweɗ eye hay. Gərumay ha bo kurom a Mbəlom mâ təma kurom ha.» 41Ndo hay haladzay mə walaŋ i ndo niye hay ta təma bazlam i Piyer. Tsa na, ta dzəhuɓ tay ha a yam. Pat eye niye na, ndo hay ta giye gwezem mahkar tə pa mədzal gər ka Yesu, ta səkah tay ha ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu. 42Nəteye niye tebiye tə paway zləm a matətike i ndo i maslaŋ i Yesu neheye ta tətikawatay aye tə metsehe lele. Tə ndzawa ka təv manəte eye, tə ndayawa wu mənday ka təv manəte eye ada ta ɗuwulaway me a Mbəlom ka təv manəte eye. 43Kwa way a ndzawa na, tə madzədzere eye hərwi Mbəlom a gawa masuwayaŋ wal wal tə həlay i ndo i maslaŋ i Yesu hay. 44Ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu tebiye, nəteye madzapa eye nəte, wu tay hay tebiye ta ŋgənawa ha a bo mə walaŋ tay. 45Ta səkəmawa ha wu tay hay ada ta ŋgənawa ha a bo suloy eye kwa a way ɗa ka məge wu ŋgay nakə a say aye. 46Tə hayawa gər pat pat a gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom, kwa tsekweŋ ta tərətsawa ha bay. Tə ndayawa wu mənday ka təv manəte eye mə gay tay hay. Tə ndayawa wu mənday niye na, ta məŋgwese eye, maguŋguze kwa tsekweŋ andaya bay. 47Ta zambaɗaway a Mbəlom ada nəteye niye hay tebiye tə yatay a gər a ndo hay. Andza niye, Bəy Maduweŋ a təmawa tay ha ndo hay pat pat, a səkah tay ha ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu ta ndo neheye faya ma təmiye tay ha aye.


text: 1Wiinə ləkaləkatə ca dzə daciiki Bulusə. Ma nya, masləkee əndə ŋga Yeesu Aləmasiihu nə nyi, makə sətə mwayi Əntaŋfə. Kə sləkee ci ka nyi kaa nya waaza ka ənji agyanə əpinə ətə bii Əntaŋfə, ka viinə nə ci dacii Yeesu Aləmasiihu. 2Agi nəhəpaanə nə nyi tə hə Timooti. Ma ha, mooɗə uuzənaaki nə hə. Wa Əntaŋfə Dəsənaamə da Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu a ɗa ka hə pwapoonə, təya ɗa ka hə ŋga'əənə, təya vii ka hə ndzaanə jamə. 3Agi kuyiriinə nə nyi tə Əntaŋfə taa guci patə cii kya buurətə tə hə agi ɗa də'wa; vəɗə da uusəra cii kya ɗa ha'ə, pooshi bədanə. Tə ci cii kya paslə də ŋunyi ndzaanə, makə sətə nji dzədzəshi'inəki a paslə tə ci. 4Ma nya buurətə tuunaaku putə ŋga təkənə gaaŋwə, ŋga'ə ka nyi nya ənə ka neenə ka hə ka shaŋə, kaa nya shii ɗa mooɗasəka. 5Agi buurətənə nə nyi vii gooŋgaaku ŋga tantanyinə, tsarə ətə ŋga kuku Looyisə da ŋga muu Afiniki. Kə shii nyi əsə, ma'ə hə da vii gooŋgakii. 6Acii ha'ə, wanyinə ka buurətənə ka hə oo'i, tsakuu dzənə aakəŋwa də ɗa slənə də baawəɗatə kavə Əntaŋfə aaciiku, waatoo, baawəɗa ətə vii ci ka hə saa'itə kavə nyi ciinə aanəku kaa ha ɗa slənə ŋga Yeesu Aləmasiihu. 7Ma Əntaŋfə, maviimə ci kaamə ədzəmə ŋga ŋgwalənə. Amma kə vii ci kaamə ədzəmə ŋga ndzaanə da ŋgeerənə da ŋga uuɗəshinə da ŋga ətsətə na. 8Acii ha'ə, maa ha waɓə agyanə Slandanaamə, ga ayinə a ɗa tə hə. Əndə furəshina nə nyi ka putaakii, amma ga ha ayi acii shiinə ŋga ənji oo'i, guva-slənaaku nə nyi. Amma sə'watə sa ciɓa makə naaki putə ŋga Ŋunyi Habara, makə sətə vii Əntaŋfə ka hə ŋgeerənə ŋga sə'watənə. 9Ci luupaa taamə, ca 'watə taamə kaama ndzaanə ka ənjaakii. Ma ɗii ci ha'ə, əntaa putə ŋga ŋunyi slənə gaamə, amma ha'ə mwayi ci ɗa ŋga'əənaakii. Waatoo, daga ŋukə ɗii ci aniya ŋga ɗanə ha'ə, kaa ca luupaa taamə dacii Yeesu Aləmasiihu. 10Ma əndzə'i, makə shi Maluu gaamə Yeesu Aləmasiihu, kə ɓaarii Əntaŋfə furəŋə oo'i, kə ɗii ci kaamə ŋga'əənaakii. Kə əɓipaa Yeesu ŋgeerənə ŋga wa, ca ɓaarii oo'i, maa kə liwaamə Ŋunyi Habara, ka upaanə naamə əpinə ka ca'ə ndəŋwə ndəŋwə. 11Nyi ka nəki maa, kə ta'i Əntaŋfə tə nyi kaa nya ndzaa ka masləkee ənda da əndə waaza ka ənji Ŋunyi Habarakii, nya dzəgunətə ka tii. 12Putakii əsə cii kya sa ciɓəna. Amma pooshi ayiiki, acii kə shii nyi Əndətə vii nyi ka ci gooŋga. Kə shii nyi ndilə ndilə əsə oo'i, ma Ŋunyi Habaratə ba'avə ci aaciiki, ka haɗatəginə nə ci dəŋə ka uusəratə nii kəya ənya. 13Kəsətə təŋə təŋə tə ŋunyi waɓəətsə jigunyii ka hə, ha dzəgunətə ka hara ənji, ha ndzaa da vii gooŋga, ha uuɗə tə Əntaŋfə da ənja makə sətə bii Yeesu Aləmasiihu. 14Ga ha kapaa taa tə wu kaa ca zə'wee ka Ŋunyi Habaratsə ba'avə Əntaŋfə aaciiku. Amma kəsətə təŋə təŋə də baawəɗa ŋga Malaaɓa Ma'yanə ənə asəkə ədzəmaamə. 15Kə shii hə oo'i, patənə ŋga ənji nə'unə anə hanyinə ŋga Asiya, kə bwasee tii ka nyi, nyi daanəki. Ahadatii nə i Figilusə da Harəmagana əsə. 16Amma, wa Slandanə a ɗa ka ənji yi ŋga Wanasifara barəkaanə, acii ma ca, laŋə nə ci agi əgə ka nyi ma'i rara'ə aasəkə ədzəməki. Paa ci ayi əsə ŋga anəənə anyi ənji tə nyi. 17Makə shi Wanasifara aa hanə aa Rooma, kə ali ci tə nyi ka shaŋə, kə nee ci ka nyi. 18Wa Slandanə a ɗa ka ci barəkaanə uusəratə nii kəya ənya ka ɗa gəŋwanə ka ənja. Kə shii hə furəŋə makə sətə njii kəya ɗa ka nyi ŋga'aanə də Afisa.


text: 1Kəte no̰ nḛ je tɨ pətɨ, ɨsai rəbɨ ndɨgɨ-naa kɨ rɔ kɨ tḭ katɨ. Nɨngə, kadɨ ɨsai rəbɨ kadɨ-kare je kɨ go NDɨl tɨ tɔ. Kɨ bo toi, e kadɨ-kare kəl ta kɨ ta Luwə tɨ. 2Dəw kɨ ɨsɨ əl ta kɨ ndon ta je kɨ rangɨ kɨ dɨje gəri al, ɨsɨ əl ta kɨ dɨje al, nə ɨsɨ əl ta kɨ Luwə, tadɔ dəw kɨ gər dɔ ta lie kɨ ɨsɨ əl goto. E kɨ takul NDɨl Luwə ə ɨsɨ əl-n ta kɨ to lo ɓɔyɔ tɨ kɨn. 3Nɨngə, dəw kɨ ɨsɨ əl ta kɨ ta Luwə tɨ, ɨsɨ əl ta kɨ dɨje mba kadɨ awi kɨ kəte kəte me kadɨ-me tɨ ləde. Ɨsɨ ɨlə dɨngəm mede tɨ taa ɨsɨ sɔl mede tɔ. 4Dəw kɨ nje kəl ta je kɨ dangɨ kɨ dəw gər dɔe al, ɨsɨ mbusɨ rɔne e wa me kadɨ-me tɨ ləne, nə dəw kɨ nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ ɨsɨ mbusɨ nja kosɨ njé kaw-naa je dɔ kadɨ-me tɨ ləde. 5M-ndɨgɨ kadɨ səi pətɨ əli ndon ta je kɨ dangɨ dangɨ kɨ dəw gər dɔe al, nə ndɨgɨ ləm kɨ ngay e kɨ mba kadɨ əli ta kɨ ta Luwə tɨ. Tadɔ dəw kɨ nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ, e dɔ dəw tɨ kɨ nje kəl ndon ta je kɨ rangɨ kɨ dəw gər dɔe al. A re dəw madɨ ɔr me ta lə nje kəl ndon ta je kɨ dangɨ dangɨ ka kɨn adɨ kosɨ njé kaw-naa je kadɨ mbusɨ-n njade wa taa. 6NGakom je, kɨn ə ɓone m-re rɔsi tɨ ə m-əl ta kɨ ndon ta je kɨ ɨgəri al nɨngə, maje e ri mbata tɨ ləsi ə? Kɨn ə re ta ləm kɨ m-əl, tḛḛ kɨ dɔ nḛ kɨ to lo ɓɔyɔ tɨ adɨ səsi al nɨm, adɨ səsi nḛ gər al nɨm, ɔjɨ səsi nḛ kɨ a ra nḛ lo ti tɨ al nɨm, ta adɨ səsi nḛ ndo al nɨm tɔ nɨngə, nḛ kare kɨ majɨ kɨ m-ra mbata tɨ ləsi goto. 7E kae tɨ lə nḛ kosɨ pa je tə nal je kɨ kənde je ka kɨn be tɔ. Kɨn ə ndude ɓa dangɨ dangɨ majɨ al ə, ra ban ə dəw a gər-n ndu nal kɨ ndu kənde ə? 8Kɨn ə nje kɔl təbɨ kɔl adɨ ay njay al ə, na̰ ə a ɨndə dɔ rɔne dana kadɨ a aw rɔ ə? 9Be tɔ ə, səi njé kəl ndon ta je kɨ dangɨ dangɨ kɨ dəw gər dɔe al ka ɨtoi be tɔ. Kɨn ə ta kɨ əli, dəw gər dɔe al ə, ra ban be ə a gər me ə? A gər me al tadɔ ɨsɨ əli ta ləsi me nəl tɨ kɔ kare. 10Kadɨ ɨgəri təkɨ ndon ta je əi ngay dɔnangɨ tɨ ne. Nɨngə ta je kɨ dangɨ dangɨ kɨn pətɨ, kɔr mede to no̰o̰. 11Kɨn ə re m-gər me ta kɨ dəw a əl-m al nɨngə, dəwe kɨn a oo-m tə mba rɔne tɨ, ə mi ka m-a m-o-e tɨ mba rɔm tɨ tɔ. 12Be tɔ ə, təkɨ ɨsɨ sangi kadɨ-kare je kɨ go NDɨl tɨ, ɨsangi kɨ rɔ kɨ tḭ katɨ, nə ke ə kadɨ e kadɨ-kare kɨ a mbusɨ nja kosɨ njé kaw-naa je taa. 13Nɨngə dəw kɨ nje kəl ndon ta je kɨ dangɨ dangɨ kɨ dəw gər dɔe al kɨn, majɨ kadɨ dəjɨ Luwə kəm-kədɨ kɔr gɨne kadɨ dɨje gəri. 14MBata re m-əl ta kɨ Luwə kɨ ndon ta je kɨ dangɨ dangɨ kɨ dəw gər me al ɓa, me NDɨl tɨ mi kɨ Luwə, nə nḛ gər ləm ra kɨlə al. 15Nɨngə nḛ kɨ kadɨ m-ra ə to kɨn: M-a m-əl ta kɨ Luwə me ndɨl tɨ, nə m-a m-əl ta kɨ nḛ gər tɔ. M-a m-osɨ pa me ndɨl tɨ, nə m-a m-osɨ pa kɨ nḛ gər tɔ. 16Kɨn ə ɨra oyo Luwə me ndɨl tɨ par, kɨ kanjɨ kadɨ dəw kɨ ɨsɨ mbo̰ njé kaw-naa je tɨ oo dɔ oyo kɨ ɨsɨ ra Luwə kɨn nɨngə, ban be ə a ra «Amen» dɔ tɨ ə? 17Re ɨra oyo Luwə ləi majɨ ngay ka, lo kadɨ ra majɨ kɨ dəw kɨ ɨsɨ mbo̰ njé kaw-naa je tɨ goto. 18Kɨ takul Luwə ə yə m-gər-n kəl ndon ta je kɨ dangɨ dangɨ kɨ dəw gər dɔe al mɨtə səsi pətɨ. 19Nə no̰ njé kaw-naa je tɨ ə, m-ndɨgɨ kəl ku ta je mi kɨ dɨje gəri dɔe kadɨ m-ndo-n nḛ njé kaw-naa je, majɨ tɔy kadɨ m-əl ta ngay kɨ ndon ta je kɨ dəw gər dɔe al. 20NGakom je, otɨ kadɨ ta kəlsi to tə ta kəl ngan je kɨ du be. Re ɔjɨ dɔ majal nɨngə, ɨtoi tə ngan je kɨ du, nə re ɔjɨ dɔ ta kɨ kəl ɓa, majɨ kadɨ ta kəlsi e ta kəl dɨje kɨ tɔgɨ gangɨ. 21NDangɨ me makɨtɨbɨ tɨ lə Luwə əi nə: «M-a m-əl ta gɨn dɨje kɨn kɨ ndon ta kɨ mba, m-a m-ndumə ta mba je kadɨ m-əl-n-de ta. Be ka, a ooi dɔ ta ləm al.» 22E be ə kadɨ-kare kəl ta ndon ta je kɨ dangɨ dangɨ kɨ dəw oo dɔe al e nḛ kɔjɨ mbata dɨje kɨ gəri Luwə al, ɓɨ e mbata njé kadɨ-me je al. Nɨngə, kadɨ-kare kəl ta kɨ ta Luwə tɨ e nḛ kɔjɨ mbata njé kadɨ-me je ɓɨ e kɨ mbata dɨje kɨ gəri Luwə al, al. 23Kɨn ə təkɨ njé kaw-naa je pətɨ kawi-naa, nɨngə əli ndon ta je kɨ dangɨ dangɨ kɨ dəw gər dɔe al, ə dɨje madɨ kɨ gəri ta lə Luwə majɨ al ɓəy, ə se njé kɨ adi mede Luwə al, rəi lo kaw-naa tɨ kɨn ə a ɓari səsi mbə je al a? 24Kɨn ə re njé kadɨ-me je pətɨ əli ta kɨ ta Luwə tɨ, ə nje kadɨ-me al, ə se dəw kɨ gər ta lə Luwə majɨ al ɓəy ur kəy ka, ta je kɨ ta Luwə tɨ kɨ dɨje pətɨ əli kɨn a uwe kɨ ta, taa a ra kadɨ a gər təkɨ n-e nje ra majal tɔ. 25Gɨr ta je kɨ mee tɨ a kujəi kɨ taga. Nɨngə a osɨ nangɨ no̰ Luwə tɨ ə nə: «Kɨ rɔjetɨ, m-gər kadɨ Luwə e dansi tɨ ne.» 26NGakom je, ri je ri je ə sɔbɨ ra lo kaw-naa je tɨ ləsi ə? Lokɨ ɨkawi-naa, dəw madɨ osɨ pa, dəw madɨ ndo nḛ, dəw madɨ ɔr gɨn nḛ kɨ to lo ɓɔyɔ tɨ, dəw madɨ əl ndon ta je kɨ dəw gər dɔe al, nɨngə dəw madɨ kɨ rangɨ ɨsɨ no̰o̰ tə nje mbəl ta ka kɨn tɔ. Kadɨ nḛ je kɨn pətɨ mbɨsɨ nja njé kaw-naa je. 27Re dɨje madɨ gei kəl ndon ta je kɨ dəw gər dɔe al nɨngə, sɔbɨ kadɨ əi joo al ə mɨtə be par taa. Nɨngə kadɨ əli ta kɨ go naa go naa, ə kadɨ nje kɔr gɨn ta ka kɨn to tɔ taa. 28Re dəw kɨ kadɨ ɔr gɨn ta ləde kɨn goto dan njé kaw-naa je tɨ nɨngə, majɨ kadɨ ɨsi tade mbə. Əli ta kɨ darɔde wa nɨm kɨ Luwə nɨm mede tɨ par. 29Kɨ ɔjɨ dɔ nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ, sɔbɨ kadɨ dɨje joo ə se mɨtə wa əli ta dande tɨ, nɨngə ndəge je ɨndəi manjɨ ta ləde ooi. 30Re Luwə əl ta kɨ dəw madɨ kɨ rangɨ dan njé kaw-naa je tɨ nɨngə, sɔbɨ kadɨ nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ kɨ kəte taa kə̰ə̰ ta kəl ta tɨ. 31MBata səi pətɨ, asi kadɨ əli ta kɨ ta Luwə tɨ kɨ go naa go naa kadɨ ɨndoi-naa nḛ, ɨləi dɨngəm me naa tɨ. 32NJé kəl ta je kɨ ta Luwə tɨ awi kɨ tɔgɨ dɔ kadɨ-kare tɨ kɨ Luwə adɨ-de. 33Tadɔ Luwə e Luwə kɨ nje ra nḛ kɨ tae ale mba̰ al, nə e Luwə kɨ nje kadɨ dɨje ɨsi kɨ naa kɨ lapɨya. 34Təkɨ njé kaw-naa je ɨsɨ rai dande tɨ lo je tɨ kɨ dangɨ dangɨ, majɨ kadɨ dəne je ɨsi kɨ tade kɨ mbə dan njé kaw-naa je tɨ. Dəw adɨ-de ta rəbɨ kadɨ əli ta al. Nɨngə, kadɨ ɨləi dɔde gɨn tɔgɨ tɨ təkɨ ndu-kun əl-n. 35Re nḛ madɨ kɨ gəri gɨne ay njay al to nɨngə, kadɨ dəji ngawde je me kəy tɨ. Tadɔ e nḛ kɨ go rəbe tɨ al kadɨ dəne əl ta dan njé kaw-naa je tɨ. 36E səi ə ta lə Luwə ɨlə ngɨrəne rɔsi kəte a? Ə se e səi par ə re tḛḛ dansi tɨ ə? 37Re dəw madɨ gɨr mene tɨ kadɨ n-e nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ, ə se n-e nje kaw kɨ kadɨ-kare lə NDɨl nɨngə, majɨ kadɨ dəwe gər təkɨ nḛ je kɨ m-ndangɨ m-adɨ səsi kɨn ḭ rɔ Ɓaɓe tɨ. 38Re dəw madɨ mbatɨ kadɨ gər nḛ je kɨn nɨngə, to taga kadɨ Luwə gər dəwe kɨn al tɔ. 39Be ə, ngakom je, ɨsangi rəbɨ kadɨ əli ta kɨ ta Luwə tɨ, nɨngə otɨ kadɨ ɔgi dɔ kəl ndon ta je kɨ dəw gər dɔe al. 40Nə ke ə kadɨ nḛ je pətɨ rai nḛ go rəbɨ kɨ dana.


text: 1NJe kuwə mee je kɨ sɨri ji kone tɨ, nje njɨyə dan lambɨ je tɨ sɨri kɨ rai-de kɨ ɔr əl-m mi Ja̰ ə nə: «Ɨndangɨ makɨtɨbɨ kɨn adɨ malayka lə njé kaw naa je kɨ Epəjɨ tɨ, əl-e təkɨ nje kuwə mee je kɨ sɨri ji kone tɨ, nje njɨyə dan lambɨ je tɨ sɨri kɨ rai-de kɨ ɔr əl ə nə: 2M-gər nḛ ra je ləi, m-gər kɨlə rai, kɨ kuwə tɔgɨ ba ləi. M-gər kadɨ ḭ ɨlə bandɨ ta naa tɨ kɨ njé me majal je al. Dɨje madɨ kɨ ɨsɨ ɓari rɔde njé kaw kɨlə je, nə əi njé kaw kɨlə je al kɨn, ḭ ɨna-de adɨ ɨgər-de tə njé ngom je. 3Ḭ nje kuwə tɔgɨ ba, ɨngə ko̰ mbata ləm, nə be ka, ɨyə̰ tae al. 4NGa nɨngə, nḛ kare kɨ m-aw-n səi kɨ ta, e ta lə kɨyə̰ kɨ ɨyə̰ ta ndɨgɨ kɨ ɨndɨgɨ-m kəte kɨn kɔ. 5Ə adɨ mei ole dɔ lo kɨ osɨ tɨ, ɨyə̰ pa njɨyəi kɨ ɓasɨne kɨn kɔ, ə ɨtəl ɨre dɔ njai tɨ kɨ kəte gogɨ. Re ɨyə̰ pa njɨyəi kɨ ɓasɨne kɨn kɔ al ə, m-a m-re kadɨ m-ɔr lambɨ ləi lo kɨse tɨ kɨn kɔ. 6Nɨngə kɨ ɓasɨne kɨn, nḛ kare kɨ m-o majɨ, rɔi tɨ, ɨmbatɨ kɨlə ra Nɨkolayɨtɨ je, təkɨ mi m-mbatɨ-n kɨlə rade ka kɨn be tɔ. 7NGa nɨngə, dəw kɨ aw kɨ mbine ɓa, kadɨ oo-n dɔ ta kɨ NDɨl Luwə əl njé kaw naa je kɨn! «Dəw kɨ nje tətɨ rɔ, m-a m-ade uso kandɨ kadɨ koy al kɨ a me ɓe rɔnəl tɨ lə Luwə.» 8«Makɨtɨbɨ kɨn ɨndangɨ adɨ malayka lə njé kaw naa je kɨ Isɨmɨr tɨ: Ta kɨ dəw kɨ dɔsa̰y, kɨ e dəw kɨ dɔbəy tɨ tɔ, dəw kɨ oy nə təl ɨsɨ kəm ba, əl me tɨ ə to kɨn: 9M-gər ko̰ ləi kɨ ndoo ləi, nə kɨ rɔjetɨ, ḭ njé nḛ kɨngə. Taa m-gər ta je kɨ majal kɨ njé kɨ ɓari rɔde əi nə n-əi Jɨpɨ je, nə kɨ rɔjetɨ, əi Jɨpɨ je al, ɨsɨ əli dɔi tɨ: əi njé kaw-naa je lə Sata̰. 10A ɨngə ko̰, nə majɨ kadɨ ɨɓəl al. Su a ɓukɨ dɨje madɨ dansi tɨ dangay tɨ kadɨ na-n tɔgɨsi, a ɨngəi ko̰ asɨ ndɔ dɔgɨ, nə ai dɔ njasi tɨ bɨtɨ koy, ə m-a m-adɨ səsi jɔgɨ tətɨ rɔ, kɨ e kajɨ kɨ bɨtɨ kɨ no̰ tɨ. 11«Dəw kɨ aw kɨ mbine ɓa, kadɨ oo-n dɔ ta kɨ NDɨl Luwə əl njé kaw-naa je kɨn majɨ! «Dəw kɨ nje tətɨ rɔ, kɔy kɨ nje ko̰ joo a tḛḛ kade tɨ al.» 12«Makɨtɨbɨ kɨn ɨndangɨ adɨ malayka lə njé kaw naa je kɨ Pərgam tɨ: Ta kɨ dəw kɨ nje kotɨ kɨyə kasɨgar kɨ tae kɨ taa atɨ soy soy, taa ta kate e dam joo nɨm tɔ, əl me tɨ ə to kɨn: 13M-gər lo kɨ ɨsɨ tɨ kɨn; e lo kɨ Sata̰ o̰ ɓe tɨtɨ, nə be ka, bɨtɨ ɓone, ḭ uwə rɔi rɔm tɨ adɨ nga̰, ɨnajɨ ndui al. Dɔkagɨlo wa kɨ ndɔ kɨ tɔli ɓəə kɨlə ləm kɨ rɔjetɨ, A̰tɨpasɨ, lo tɨ wa kɨ Sata̰ ɨsɨ tɨ kɨn ka, ɨnajɨ ndui al. 14Nɨngə, nḛ kare kɨ m-aw səi kɨ ta dɔ tɨ, e ta lə dɨje ləi madɨ kɨ uwəi go nḛ ndo kɨ to tə ya̰ Balam be nga̰ kɨn. Balam kɨ nje kɔjɨ ngar Balakɨ kadɨ ɨyə gum uwə-n ngan Isɨrayəl je kɨ rəbɨ kuso da kɨ pəli yo je nɨm, sangɨ-naa kaya tɨ nɨm. 15E be tɔ ə, ḭ ka aw kɨ dɨje kɨ njé kuwə go nḛ ndo lə Nɨkolayɨtɨ je no̰o̰ tɔ. 16Ə kadɨ ɨyə̰ pa njɨyəi kɔ. A re e be al ə, m-a m-re ɓasɨne kadɨ m-rɔ kɨ dɨjee kɨn kɨ kɨyə kasɨgar kɨ tḛḛ tam tɨ kɨn. 17«Dəw kɨ aw kɨ mbine ɓa, kadɨ oo-n dɔ ta kɨ NDɨl Luwə əl njé kaw naa je kɨn! «Dəw kɨ nje tətɨ rɔ, m-a m-ade man kɨ e nḛ kuso kɨ ɓɔyɔ lɔkɨ, m-a m-ade kɔsɨ mbal kɨ nda, kɨ e kɨ ndangɨ tɔ tɨ kɨ sɨgɨ kɨ e tɔ kɨ dəw gər al tɨtɨ. Dəw kɨ mbal kɨn ɔdɨ jie par ə gər tɔ kɨn.» 18«Makɨtɨbɨ kɨn ɨndangɨ adɨ malayka lə njé kaw naa je kɨ Tɨyatɨr tɨ: Ta kɨ dəw kɨ ka̰ kəme ndo̰y tə por be, taa njae je toi tə andɨ kɨ ndole, kɨ kɔdɨ o kam be, əl me tɨ ə to kɨn: 19M-gər nḛ rai je, kɨ ndɨgɨ-naa kɨ to rɔi tɨ, kɨ kadɨ-me ləi, kɨ ra kɨlə kadɨ dɨje, kɨ kuwə tɔgɨ ba ləi. Nḛ rai je kɨ gogɨ ne majɨ al dɔ kɨ kəte je. 20Nə nḛ kare kɨ m-aw səi kɨ ta dɔ tɨ, e kɨyə̰ kɨ ɨyə̰ Jəjabəl, kɨ ə nə n-e dəne kɨ nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ kɨn, adɨ ɨsɨ ɓukɨ ɓəə kɨlə je ləm wale: ɨsɨ ɔsɨ-de kɨ me kaya kɨ ra tɨ, kɨ me kuso da tɨ kɨ pəli yo. 21M-ɨyə̰ dɔkagɨlo m-ade kadɨ ɨyə̰-n pa njɨyəne kɔ, nə mbatɨ kɨyə̰ rəbɨ kaya kɨ ra. 22E be ə, m-a m-ɨle nangɨ dɔ tɨrə rɔ ko̰ tɨ, naa tɨ kɨ njé sange kaya tɨ je. A re ɨyə̰i ta pa njɨyəde je kɨ majal kɨn kɔ wa taa, tə m-ɨyə̰ ta nḛ kɨ m-ɔjɨ kadɨ m-ra səde kɨn. 23M-a m-adɨ ngane je oyi. Ɓa, lo kɨn tɨ, njé kaw naa je pətɨ a gəri kadɨ mi dəw kɨ m-gər mər ta je, kɨ ndɨgɨ ra je lə dɨje. Dəw kɨ ra dansi tɨ, m-a m-ra-e kɨ go kɨlə rae tɨ. 24NGa nɨngə, səi ndəgɨ njé kaw-naa je kɨ Tɨyatɨr tɨ, kɨ uwəi go nḛ ndo kɨ ngom kɨn, al, taa ɨndoi nḛ kɨ əi je ɓari-e “nḛ ɓɔyɔ kakɨ lə Sata̰” kɨn al tɔ, m-əl səsi kadɨ ɨgəri təkɨ m-a m-ɨndə nḛ kɔy madɨ kɨ rangɨ dɔsi tɨ al ngata. 25NGa nɨngə, nḛ kare ɓa, majɨ kadɨ, nḛ kɨ ai dɔ tɨ kɨn, uwəi ba, bɨtɨ kadɨ m-re. 26«Dəw kɨ nje tətɨ rɔ, dəw kɨ uwə go kɨlə je ləm bɨtɨ dɔbəy tɨ, m-a m-ade tɔgɨ ko̰ɓe dɔ gɨn dɨje tɨ kɨ dangɨ dangɨ. 27A o̰-de ɓe kɨ gɔl gɨndɨ, a tɔ-n dɔde təkɨ dəw a tɔ-n ngoo wanjɨ kɨn be. 28E be ə, mi wa ka m-ɨngə-n tɔgɨ kɨ rɔ Bai tɨ. Taa m-a m-ade mee kɨ nje kɨbə ta gɨn lo tɨ tɔ. 29«Dəw kɨ aw kɨ mbine ɓa, kadɨ oo-n dɔ ta kɨ NDɨl Luwə əl njé kaw naa je kɨn!»


text: 1M-ɨlə dɨngəm mesi tɨ, mi kɨ mi dangay kɨ mbata lə Ɓaɓe, kadɨ go rəbɨ kɨsɨ kɨ dɔ taa ləsi asɨ ta ɓar kɨ Luwə ɓar səsi. 2Kadɨ awi kɨ sɔl dɔ, kɨ hal kɨ sɔl lɔm lɔm, kɨ kore me, ə kadɨ ɨsi dɔ tɨ kɨ naa me ndɨgɨ-naa tɨ. 3Uwəi rɔsi nga̰ kadɨ ɨngəmi go kesi kare me NDɨl tɨ, kɨ go rəbɨ lapɨya kɨ dɔɔ səsi naa tɨ. 4Darɔ e kare ba, taa NDɨl kɨ ay njay ka, e kare ba tɔ. E be ə, Luwə ɓar səsi kadɨ awi kɨ nḛ kɨndə me dɔ tɨ kɨ kare ba tɔ. 5Ɓaɓe e kare ba, kadɨ-me e kare ba, taa batəm ka e kare ba tɔ. 6Luwə e kare ba, nɨngə e ə, e Baw je pətɨ, taa e dɔ nḛ je tɨ pətɨ, ra kɨlə kɨ takul dɨje pətɨ, nɨngə ɨsɨ me nḛ je tɨ pətɨ tɔ. 7Nə, dəw kɨ ra ra danje tɨ, ɨngə kadɨ-kare ra kɨlə kɨ sɔbɨ dɔne, kɨ go kadɨ tɨ kɨ Jəju Kɨrɨsɨ ndɨngɨ kadɨ-n-je. 8E be ə, ndangi me makɨtɨbɨ tɨ lə Luwə əi nə: «Lokɨ ḭ aw me lo je tɨ kɨ taa nu, uwə dangay je, Adɨ aw səde kəmne tɨ, Nɨngə adɨ kadɨ-kare dɨje.» 9Nɨngə kəl kə nə: «Ḭ aw me lo je tɨ kɨ taa», kɨn, to ay njay kadɨ kəte ɓəy taa kadɨ aw taa, Kɨrɨsɨ ur aw gɨn nangɨ tɨ, me lo je tɨ kɨ boo nu tɔ. 10NJe kaw nangɨ wa kɨn ə, e nje kaw lo je tɨ kɨ taa gɨdɨ dɔra̰ je tɨ tɔ. Nḛ kɨn ra nḛ be mba kadɨ nḛ je pətɨ asi-naa bərəre me tɨ. 11E ə adɨ kadɨ-kare dɨje, njé kɨ na̰ je adɨ əi njé kaw kɨlə je, njé kɨ na̰ je kadɨ əi njé kəl ta kɨ ta Luwə tɨ, njé kɨ na̰ je kadɨ əi njé kɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ, njé na̰ je kadɨ əi njé kul njé kaw-naa je, nɨngə kadɨ njé kɨ na̰ je əi njé ndo dɨje tɔ. 12Kɨ go rəbɨ kɨn ə, ra adɨ dɨje lə Luwə a asi kadɨ rai kɨlə lie, mba darɔ Kɨrɨsɨ kɨ tɔgɨ kɨ kəte kəte. Darɔ Kɨrɨsɨ e njé kaw-naa je. 13Kɨ rəbɨ kɨn ə, j-əi pətɨ, j-a tḛḛi ke kare me kadɨ-me tɨ, kɨ gər NGon Luwə tɨ. Nɨngə j-a təli dɨje kɨ tɔgi gangɨ ə j-asi-naa bərəre tə Kɨrɨsɨ be. 14Be ə, j-a to tə ngan je kɨ nəl nḛ ndo je kɨ ngom ɨsɨ aw səde kɨ yo je kɨ ne je be, tə bato ə pugɨ man ba ɨsɨ ra-e be al ngata. Nɨngə dɨje kɨ njé kədɨ dɨje kɨ ta je kɨ ngom je ləde kɨn, a asi kadɨ toi-je pe pe taa ədi-je kɨ takul nḛ ndo je ləde kɨ ngom kɨn al tɔ. 15Nə me kəl ta kɨ rɔjetɨ me ndɨgɨ-naa tɨ, j-a tɔgi me nḛ je tɨ pətɨ, bɨtɨ kadɨ jɨ toi tə Kɨrɨsɨ wa be, e kɨ e kɨ boy kɨ dɔ njé kaw-naa je tɨ. 16Me Kɨrɨsɨ tɨ ə darɔ ba pətɨ e kɨ rɔtɨ naa tɨ kɨ takul tɔgɨ lə ngɨrə kɨ ra. Lokɨ ngon rɔ kɨ ra, ra kɨlə ləne majɨ nɨngə, a ra kadɨ darɔ ba pətɨ a tɔgɨ taa taa me ndɨgɨ naa tɨ. 17E be ə, m-əl səsi ta kɨn, ə m-təl m-re dɔ tɨ ɓəy me tɔ Ɓaɓe tɨ. Otɨ kadɨ rəbɨ nḛ rasi to tə ya̰ dɨje kɨ gəri Luwə al kam be, tadɔ kɨlə rade e kɨ go gɨr ta je tɨ ləde kɨ ndae goto. 18Lokɨ ndul o̰ ɓe dɔ gɨr ta tɨ ləde. Əi sa̰y kadɨ kɨsɨ kɨ dɔ taa tɨ kɨ sɨgɨ kɨ Luwə adɨ. Təkɨ rɔjetɨ, gəri al kɨ mbata me nga̰ ləde. 19Əi dɨje kɨ rai kaya ka, rɔde a sɔl-de dɔ tɨ al. Dɔgakɨlo je ləde pətɨ e kadɨ rai nḛ je kɨ majal. Be ə, nḛ rade kɨ dangɨ dangɨ kɨ to njḛ kɨn, dəwe je kɨn, nayḭḭ kɨ lo ra tɨ kɨ no̰de tɨ kanjɨ kadɨ mede uwə-de kɨ ta dɔ tɨ. 20Nə səi je, e kɨ go rəbɨ je kɨ be kɨn ə, ɨndoyi kadɨ ɨgəri Kɨrɨsɨ al. 21Təkɨ rɔjetɨ, səi kɨ səi njé kadɨ-me je, oi ta kɨ sɔbɨ dɔe. Nɨngə, ndoi səsi nḛ je kɨ awi naa tɨ kɨ ta kɨ rɔjetɨ kɨ dəw a ɨngə rɔ Jəju tɨ. 22Re e be nɨngə, sɔbɨ kadɨ ɨmbati nḛ rasi je kɨ mari kɨ go lo kon dəw tɨ, kɨ ndɨgɨ ra je lie kɨ majal kɨ a aw kɨ dəw tujɨ tɨ. 23Majɨ kadɨ ɨyə̰i adɨ NDɨl Luwə yətɨ mər ta ləsi. 24Sɔbɨ kadɨ ɨtəli dɨje kɨ sɨgɨ me ji kɨsɨsi tɨ. Dɨje kɨ Luwə ɨndə-de kɨ go ndɨgɨ tɨ ləne, mba kadɨ kɨsɨ kɨ dɔ taa ləsi e me nḛ ra tɨ kɨ dana, kɨ me nḛ ra tɨ kɨ ay njay kɨ e kandɨ ta kɨ rɔjetɨ. 25MBata kɨn ə, kadɨ ɨmbati kəl ta kɨ ngom, ə kadɨ dəw kɨ ra, əl ta kɨ rɔjetɨ madɨne, tadɔ j-əi pətɨ j-əi ngan rɔ kɨ kare. 26Re wongɨ ra səsi ə, kadɨ wongɨ kɨn aw səsi adɨ ɨrai majal al. Otɨ kadɨ ɨsi me wongɨ tɨ ba bɨtɨ kadɨ kadɨ ur dɔsi tɨ. 27Adi ta rəbɨ Su kadɨ na səsi al. 28Kadɨ dəw kɨ e nje ɓogɨ kəte ə ɨyə̰ ta ɓogɨ ləne, nɨngə kadɨ ra kɨlə kɨ jine mba kadɨ ɨngə-n nḛ ə ra-n kɨ dəw kɨ nḛ to rɔe 29Kadɨ ta kɨ majal tḛḛ tasi tɨ al. Nə kadɨ ta kɨ majɨ (kɨ a ra kɨ njé kadɨ-me je kɨ rangɨ) ə tḛḛ ta si tɨ. Ta kɨ a ra majɨ ə se a ɨlə dɨngəm me njé kɨ rangɨ tɨ kɨ go nḛ ge je tɨ ləde. Ta kɨ be kɨn ə a ra majɨ kɨ dɨje kɨ njé koo dɔ ta ləsi. 30Otɨ kadɨ tuji me NDɨl Luwə kɨ Luwə adɨ səsi. NDɨl kɨ Luwə adɨ səsi kɨn ə a tɔjɨ kadɨ ndɔ madɨ a re no̰ kɨ Luwə a taa səsi ɨlə səsi taa dɔ majal tɨ ratata. 31Ɔri hal je kɨ katɨ bangɨ pətɨ mesi tɨ kɔ, (Ɨngəmi majal madɨ mesi tɨ al), kɨ kɔl-naa, kɨ wongɨ, kɨ tajɨ-naa, kɨ kɔl-naa kɨ ndu kɨ taa, kɨ kuso ndɨl-naa. Nɨngə kadɨ hal ra majal madɨ goto mesi tɨ tə goto. 32Kadɨ səi ɨrai majɨ ə ɨndɨgi-naa ngay kɨ yo kɨ ne. Nɨngə kadɨ ɨyə̰i go majal kɨ madɨsi je rai səsi kɔ təkɨ Luwə ɨyə̰-n go majal je ləsi kɔ, me Kɨrɨsɨ tɨ be.


text: 1Má vi kə Yesu hwə səkwa kwa mpya Hyalatəmwə, a njə li ná, ba wuntə mdi patlə mə mbəlyi kə zəli njə́ gə sha njə́ nee, "Á Mala, waá mbwara bubwa ra pəlyə́ ngyi lə ndərə-hya kə mbəlyi anətə mpya ngyi lə ri ta!" əkwə. 2Ba Yesu gə nee, "Kə nata mpya bubwa ngyi naw? Yira gə sha na, mbəlyi dzəgə dlədlantə hyá paɗə! Mandara pəlyə́ kutə, ka dzəgə mbəlyi dlənata tə mdi-njə kəlama dlantə dzətə ka wə," əkwə. 3Má vi ndza Yesu mə mwə rə Zaitun məndzə, a nənə mpya Hyalatəmwə səkwa məɓa ná, ba yə Bitrus hyá lə Andarawas səkə tá njə́, lə Yakubu ba Yohana—waləka hyá fwarə kalə; 4ba hyá gə sha Yesu nee, "Venkwa-ma dzəgə wsha ngyi mələgwa ri? A waá wsi kə dzəgə ncə nee, njə́a vi shə, a wsha ngyi dzəgə mələgwa ri? Gətə yə́ mə," əkwə hyá. 5Ba Yesu gə sha hyá nee, "Á yə ya ghi-yə dye, vashə mbəlyi nggutətə yə; 6təmburi mbəlyi kúkulə dzəgə səkə, a gə nee, 'Yira Kristi!' əkwə fashə, a nggutətə mbəlyi kúkulə. 7Má ba yə fatə habarə mpa lə gwarə-gwarə nkwa kúkulə, washə yə nggadləni və wə. Təmburi də́walə ba wsha ngyi ɗatəgwa ndangə mə́; a vá ncətə mwa nee, wuri kwanahə wdunya kə səkə wə. 8Má nda səkə vi shə a səkə, mpa dzəgə tlagwa kwalyə mbəlyi dadamə bakəma kwa wdunya. Má hyə kwa nganjə, njə dzəgə mnəmnəgwa wanak, wanakkə, a wtsiwtsigwa tə nkwa dadamə; má dzəgə ɗagwa mwa. A má paɗə wsha ngyi ná, tsá tsəmi batlyə mə bwanyə kə dzəgə səkə kalə! 9"Á yə hitəgwa! Təmburi mbəlyi dzəgə tsə́ yə, a kə́lə yə dzəgə mpya kita; hyá dzəgə nkənkə yə mwa kwa mpya adəwa-rahya. Mbəlyi dzəgə kə́lə yə dzəgwa kəma ra nggwaməna lə ká mbəmbəgə səkwa təmburi rá—tazhe ba yə gə vəcə-yə mbweghe-ra kwa kəma-rahya. 10Təmburi má nda səkə vi shə a səkə ná, se mbəlyi-ra wtləshə nkwa bakəma kwa wdunya lə vəcə-ra hataba. 11Má ba mbəlyi tsəshə yə, a kələkə yə dzəgə mpya kita, wá nggadləni yə, a zəzi wsi dzəgə yə gə wə; gə wa vəcə kə shilyə mə ghi-yə venkwashə. Təmburi má vəcə dzəgə yə gə tsa ná, vəcə rə ghi-yə wə; səkə va Mambəli Hyalatəmwə. 12"Má venkwashə, mbəlyi dzəgə tsə́ nggwasama-rahya, a pətləshə hyá; tsətsə mwa dzəgə ta mələ lə nggwasə-hya. Má nggwasə mwa ná, hyá dzəgə ɗa mbəlyi kukulə-hya kə yeki hyá, a ba gə sha mbəlyi nee, 'Pətləshə wa hyá!' əkwə. 13Paɗə mbəlyi dzəgə "imye yə səkwa təmburi rá. A má mdi kə səsəwihwi zaka mbwara bwanyə ngyi paɗə rapə tə vi dzəgə njə mtə ná, njə dzəgə tlayi mkyə má kəri! 14"Má venkwashə mwa, yə dzəgə nə wuntə wsi ntimye kə mbəlyi nggadləni və tə nkwa má hitəgwa. (Má mdi kə jangga vəcəa, ba njə sənata zəzi mə!) Má ká Yahudiya venkwashə ná, mbə́lə hyá dzəmə mwə! 15Má mbəlyi ndza mkyəgwa kwa dlavə, washə hyá ɗantə vi lə dzəmə mpya tazhe kə́lə wsha mə wə. 16Má mbəlyi kwa mtə wza, washə hyá shika kə́lə lə"use-rahya wə. 17Kwatsəka tə myə lə hwi venkwashə, lə myə lə nggwasə tə mbwi! 18"Kasha wa gədyi va Hyalatəmwə, vashə wsie ɗatəgwa hawgye; 19təmburi bwanyə kə dzəgə mələgwa venkwashə, kwá ndəma gətəgwa: ala mələtəgwa kala tsa tsəshə tə patəgwa ra wdunya wə, a ka zhini dzəgə mələgwa kala tsa shə dzəgəndza mwa wə. 20Má və́ Hyalatəmwə dzəgə dimə yemyi mə, ba wtəntə vi bwanyə tsa wə ná, mdi shə dzəgə mbə mandara kutə wə; a má təmburi mbəlyi-njə, ngyí kə Hyalatəmwə tsəkavə ná, njə dzəgə wtəntə vi bwanyə tsa. 21"Má ba mbəlyi gə sha yə venkwashə shə nee, 'Na Kristi tsa tə nkwaa!' lə nee, 'Na njə́ ca!' əkwə ná, washə yə fá vəcə-hya wə. 22Təmburi wuntyi ká tsangwi kúkulə dzəgə səkə, a fə ghi-hya ka Kristi lə ka zakuri kə gə vəcə Hyalatəmwə fashə. Hyá dzəgə mələ wsha kwatsəka-kwatsəka tazhe nggutə mbəlyi kə Hyalatəmwə tsəkavə ka nganjə, ndərə á hyá nggutətə. 23Á yə ya ghi-yə va hyá! Wuri rá kə gətə yə wsha ngyi paɗə nda səkə vi shə a səkə. 24"Má mə vi kə dzəgə səkə shə, na bwanyə kə rá gə ngyi kə kwatsənə ná, nkwa dzəgə mbərə ka nkutli—təmburi ka dzəgə vəci wɗə hyá lə tə́rə wə. 25Sasərəgwe dzəgə wdiwdigwa səkwa mə tamwə dəwa, ba paɗə wsha kukulə məɓa tamwə dzəgə dləntəgwa tə nkwa kə ndza-rahya. 26Má venkwashə mwa, mbəlyi dzəgə nə Zəgwi ra Za tə səkwa məɓa tamwə mə kulyaɓa, lə dənama ra kulə-njə dabwaa! 27Njə dzəgə mnə mbəlyi kə mnə Hyalatəmwə bakəma kwa wdunya tazhe ka mbəlyi tsatsəka ra Hyalatəmwə, a tsəni hyá paɗə səkə tá njə́. 28"Á yə ntavə wsi kə zəzi, a təkəvə wsi shilyə mə ndza ra kwadacikwa: má vi kə yə nata ɗá ra tlibəlyi kwadacikwa gurəmmi ná, kə sənata yə nee, wuri jivəni kə səkə huri? 29Tsətsə mwa, má vi kə yə nata wsha ngyi tə mələgwa, ba yə sənata nee, wuri vi kə səkə Zəgwi ra Za shə kə hələgitəgwa. 30Jiri, yira gə sha yə, kə́rəpi wsha ngyi dzəgə mələgwa nda səkə mbəlyi təmwə ndzaranjəa dzəgə mtə paɗə. 31Nkwa məɓa tamwə lə nkwa tə ka dzəgə za paɗə; a má vəcə-ra ná, ka dzəgə za wə. 32"Má vi ndza wsie dzəgə mələgwa tə, mdi shə kə sənata wə; mandara mbəlyi kə mnə Hyalatəmwə məɓa tamwə lə Zəgwi ra Hyalatəmwə, vá sənata hyá wə. Se waləka Hyalatəmwə Ta, tsá kə sənata kalə. 33Təmburi tsətsə, hitəwagwa wamara vi; təmburi vá sənata vi shə yə wə. 34"Má səkə Zəgwi ra Za tsa, wuri kə njigwe kala tlamda ya kə lie ntahə tityi kyə. Má nda səkə njə tlagwa li ná, ba njə mbəlata ya-njə tə pəla ra mavalyi hyi-njə, a ba ntəkaralyə tlə́nə hankyə, a hyá mələ; ba njə gərətə tə́ mdi kə ya ya, a njə ya ya-njə. 35Təmburi tsətsə, á yə hitəgwa! Təmburi vá sənata vi dzəgə tlamda ya səkə yə tə wə—tára hatikwari, á tə hatə vərə, á tə kəri ra nkwa, á tára hamashikə. 36Təmburi tsətsə, hitəwagwa, vashə rá dzəgə səkə həntəkkə, a tawa yə məhya-məhya fashə. 37Vəcə kə rá gə yə tsa nə, njə́ tsá gərəshə rá tə́ wamara mdi, a njə hyigwa!" əkwə Yesu sha hyá.


text: 1Njə́a vəcəa, səkə va rá Bulus, mdi kə mnə Yesu Kristi. (Má ndza-tara ka mdi kə mnə Yesu, səkwa tə tsá kə Hyalatəmwə kata rá, a rá wtləshə nkwa lə habarə aləkawalə mkyə má kəri, tsá kə myi tlayi səkə kə daɓətəgwa-ramyi lə Yesu Kristi.) 2Dzəgə tə́ Timotawas, zəgwi-tara kə rá "i mə hunkwa ra zəli Yesu: Á Hyalatəmwə Ta-ramyi ba Yesu Kristi Tlamda-myi nggə na barəka lə zhihwi-njə, ba hinigwe ra mni. 3Wuri rá kə "usa Hyalatəmwə, tsá ndza rá zəli a nggərəkə həwə lə mni kutə, kala tsá və́ shi hyi-ra həwə va njə́ alandza. Tə "usa njə́ rá wamara vi ndza rá zəzi na mə adəwa-tara, vərə lə vəci. 4Má kə zəzitə ntahuni-nga rá ná, dzəgə cikata na ndangə tsá kə rá "i, tazhe ba rá dlama dabwaa. 5Tə zəzi tsəli mbərəsa tsapə va na rá mwa, kala tsá va shi-ranga Luwisa ala zamə, ba va mama-ranga Afiniki dəwa; wuri rá kə mbərəsa mwa, tsəli mbərəsa-rahya lə mni kutə shə, tsá va na ndzaranjəa. 6Təmburi tsətsə, yira gə sha na, tsəyi barəka kə Hyalatəmwə nggə na, vi kə rá fala na pəla kwa ghi-nga; ntsitəgwa ndangə ba na njigwe lə dənama! 7Má Mambəli kə Hyalatəmwə nggə myi nə, mambəli kə ndilyə wə, a mambəli lə dənama—tsá kə ləhə mni lə "ighi, a ba "yə́ myi va wsi ntimye. 8Wá zhə na həwə va gə vəcə Tlamda-myi tə́ mbəlyi wə; wá zhə na həwə va ndza-tara kwa furəshina səkwa tə Tlamda dəwa wə. Má wsi mələ na, ɗatə yə tá sa bwanyə səkwa tə gə habarə Yesu kala rá, lə dənama kə Hyalatəmwə nggə na. 9Wuri Hyalatəmwə kə mbə́tə myi, a ba kətə myi ka mbəlyi-njə; va nga tlə́nə ndərə kə myi mələtə lə dənama-ramyi mwa mbə́tə myi njə wə, a təmburi "i-njə ba zhihwi-njə kə njə nggə myi lə zərəndza-ranjə səkə kə Yesu Kristi ala zamə, səfə wdunya má patəgwa. 10Má ndzaranjəa mənə, wuri zhihwi-njəa kə ncətəgwa tə ka səkə kə ntsa ra Yesu Kristi Mdi kə mbə nkwa; təmburi wuri Yesu kə pətləshə mtə, a ba kələkə myi mkyə má kəri səkə kə habarə ndərə tsa. 11Tazhe gə habarə Yesu tsa kata rá Hyalatəmwə, a ba fəyə rá ka mdi kə mnə Yesu lə ka mala kə tətəkə vəcə Hyalatəmwə tə́ mbəlyi; 12a təmburi ɓa mwa nda sa bwanyə rá kala tsa. Vá zhə rá həwə və wə, təmburi wuri rá kə sənata Mdi kə rá mbərəsa lə; mwa, wuri rá kə nggatəgwa tə nee, lə dənama njə tsəramə yashə rá ba tlə́nə kə njə fətə tə pəla-tara rapə tə vi dzəgə njə səkə tsa. 13Má na, Timotawas, tlətə tə vəcə jiri kə rá tətəkəvə na, a njə ndza ka wsi ndza na zəli; ba na njigwe lə mbərəsa lə "ighi, tsá ndza njə nee, ka ngamyi mə daɓətəgwa-ramyi lə Yesu Kristi. 14Tsəyi habarə ndərə kə mbəlyi fətə tə pəla-ranga tsa dandərəa, səkə kə dənama ra Mambəli Hyalatəmwə kwa mni-nga. 15Wuri na kə sənata mwa nee, wuri mbəlyi tə hyə ká Asiya kə dlənata rá paɗə; balə Fijalas ba Harmajanas dəwa mbərəkə rá mbwi. 16Má Unasifaras kwa nganjə, kúkulə zhigi və́ njə tləkəshə rá, a vweta rá; və́ həwə zhərəshə va ndza-tara kwa furəshina wə. Má vi kə njə səkə Roma ná, darakkə njə mə və rá, a ba vətə nkwa ndza rá tə. Wuri na kə sənata tsá kə njə vweta rá dabwaa tə Afisa mwa. Á Hyalatəmwə zhihwi dabwaa tá njə́ ba tá mbəlyi hankyə ya-njə paɗə, vəcirəvi dzəgə njə gə kita tə́ mbəlyi.


text: 1Pat wuray Yesu faya ma diye ka tsəveɗ na, a ŋgatay a ndo wuray guluf eye. Tə wa na na, guluf eye. 2Gawla i Yesu hay tə ŋgatay a guluf niye na, ta tsətsah ka Yesu, tə gwaɗay: «Miter, tə wa na ndo nakay guluf eye na, hərwi mezeleme ŋgay ŋgway tsukuɗu hərwi mezeleme i bəba ŋgay hay ɗaw?» 3Yesu a mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Tə wa na guluf eye na, hərwi mezeleme ŋgay bay, ada hərwi mezeleme i bəba hay ŋgay wal bay. Neŋgeye guluf eye na, hərwi ada ndo hay tâ ŋgatay a gədaŋ i Mbəlom nakə ma giye bo tə neŋgeye aye. 4Anəke pat andaya mba na, kutoŋ ka gakweye məsler i ndo nakə a sləra ga ahaya aye. Mazlambar həvaɗ ma giye. Həvaɗ kə ge na, ndəray ma sliye faya məge məsler sa bay. 5Ahəl nakə neŋ andaya ka məndzibəra mba aye na, neŋ na, dzaydzay nakə ma dəviye ka məndzibəra aye.» 6Yesu a ndəv ha mətsike me na, a tuf slesleɓ ka dala, a həlaɓ bətekwew tsekweŋ ta slesleɓ ŋgay niye. Tsa na, a ndaɗ, a faɗay ka ɗəre i guluf niye. 7A gwaɗay: «Do ta bara ɗəre a dəlov nakə tə zalay Silowe aye.» Silowe na, andza məgweɗe «Masləra eye». Guluf niye a ye. A ye naha a bara ɗəre ŋgay. A maw na, a ŋgatay a ɗəre tuk. 8Ndo i məgeɗ ŋgay hay ta ndo neheye tə ŋgataway ka tsəveɗ faya ma rəkiye na, tə gwaɗ: «Nakay na, ndo niye a ndzawa ka tsəveɗ a rəkawa aye bəɗaw?» 9Ndo siye hay tə gwaɗ: «Deɗek, neŋgeye.» Ndo mekeleŋ eye hay tə gwaɗ: «Aʼay! Neŋgeye bay. Ane tuk na, a ndzəkit bo neŋgeye.» Ndo niye a gwaɗatay: «Neŋ eye deɗek ŋgway.» 10Ta tsətsah faya, tə gwaɗay: «Ɗəre yak a həndək na, ma kəkay?» 11A mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Ndo nakə tə zalay Yesu aye a həlaɓ bətekwew tsekweŋ, a feɗeŋ ka ɗəre ada a gweɗeŋ: “Do a dəlov i Silowe ta bara ɗəre mə ɗəma.” Tsa na, na həl bo na ye. Na ye naha, na bara ɗəre ga na, ɗəre ga a həndək, na ŋgatay a ɗəre!» 12Ta tsətsah faya sa, tə gwaɗay: «Ndoweye niye anəke neŋgeye məŋgay?» A mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Neŋgeye ka waray na, na sər bay.» 13Ma dəba aye na, ti ye ha ndo niye ɗəre ŋgay a həndək aye ka təv i Farisa hay. 14Azlakwa Yesu a həlaɓ bətekwew ada a həndəkay na ɗəre a guluf niye na, pat i mazəzukw bo i Yahuda hay. 15Hərwi niye Farisa hay, nəteye dərmak ta tsətsah faya, tə gwaɗay: «Ɗəre yak a həndək sadzək na, ma kəkay?» Ndo niye a gwaɗatay: «Yesu a feɗeŋ bətekwew ka ɗəre ada na bara ɗəre. Tsa na, na ŋgatay a ɗəre tuk.» 16Siye hay mə walaŋ i Farisa hay, tə gwaɗ: «Ndo niye a ge wu niye na, a yaw abəra ka təv i Mbəlom bay. Bazlam kway mapala eye a gwaɗ nakə a ge məsler pat i mazəzukw bo aye. Ka rəhay ha gər təbey.» Ane tuk na, ndo mekeleŋ eye hay mə walaŋ tay tə gwaɗ: «Ndo i mezeleme ma sliye faya məge slala i masuwayaŋ nakay na, ma kəkay?» Mə walaŋ tay niye na, bazlam a ye tay ka bo bay, nəteye mawuna eye. 17Farisa niye hay ta tsətsah ka ndo niye ɗəre ŋgay a həndək aye sa, tə gwaɗay: «Ada nəkar ka gwaɗ ka ndo niye a həndəkaka ha ɗəre aye, neŋgeye na, way?» A mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Neŋgeye na, ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom.» 18Ndo niye a ndzawa ahəl niye guluf eye ada anəke ɗəre ŋgay ka həndək na, bagwar i Yahuda hay ta dzala ha deɗek bay. Hərwi niye tə zalay a bəba ŋgay ta may ŋgay hərwi matsətsehe fataya. 19Ta tsətsah fataya, tə gwaɗatay: «Nakay na, wawa kurom deɗek ɗaw? Ka gwaɗum ka wum na guluf eye na, deɗek ɗaw? Ada anəke a ŋgatay a ɗəre na, ma kəkay?» 20Bəba ta may i ndo niye ta mbəɗatay faya, tə gwaɗatay: «Nəmaa sər ha ta deɗek neŋgeye na, wawa may ada nəmaa wa na guluf eye. 21Ane tuk na, wu nakə a təra tə neŋgeye ada anəke a ŋgatay a ɗəre tuk aye na, nəmaa sər bay. Ndo nakə a həndəkay na ɗəre aye na, nəmaa sər wal bay. Tsətsahum ka bo ŋgay eye. Neŋgeye na, wawa eye sa bay, ma sliye faya mambəɗakum ka bazlam nakə ka tsətsahumeye faya aye.» 22Tə tsik andza niye na, hərwi ta dzədzar ta bagwar i Yahuda hay. Hərwi ɓa bagwar i Yahuda hay ta ɓar bazlam nəte. Ndo nakə kə gwaɗ Yesu na, neŋgeye Kəriste na, tâ həhara ahaya abəra mə gay i maɗuwule me tay. 23Hərwi niye ta mbəɗay faya bay. Ane tuk na, tə gwaɗ: «Neŋgeye wawa eye sa bay, tsətsahum ka bo ŋgay eye.» 24Farisa hay tə zalay a ndo niye ɗəre ŋgay a həndək aye masulo eye sa, tə gwaɗay: «Tsikamay deɗek kame i Mbəlom, hərwi nəmaa sər ha ndo niye na, ndo i mezeleme.» 25A mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Neŋgeye ndo i mezeleme, na sər bay, ndo i mezeleme bay na sər bay. Ane tuk na, wu nakə na sər aye na, haɓe na ndzawa na, guluf eye, anəke na, na ŋgatay a ɗəre.» 26Ta tsətsah faya, tə gwaɗay: «Ka ŋgatay a ɗəre na, a ge ka nəkar na, kəkay? A həndəkaka ha ɗəre yak na, kəkay?» 27A mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Ɓa na təkərakum tsɨy, ka wuɗum məpay zləm bay. A sakum mətsəne sa na, hərwi mey? A sakum matəre gawla ŋgay hay dərmak kəla ɗaw?» 28Tə tsəne andza niye na, tə tsaɗay pəleslesle. Tə gwaɗay: «Gawla i ndo niye na, nəkar! Nəmay na gawla i Musa hay. 29Nəmaa sər Mbəlom a tsikay me ahəl niye na, a Musa. Ane tuk na, ndo niye ɗuh a yaw məŋgay na, nəmaa sər na bay.» 30Ndo niye a mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Wu nakə na tsəne aye na, a geŋ hərɓaɓəkka! Ndo nakə a həndəkeŋ na ɗəre aye ka gwaɗum ka sərum təv ŋgay nakə a yaw abəra mə ɗəma aye bay na, kəkay! 31Ka sərakwa ha Mbəlom na, ma pay zləm a bazlam i ndo i mezeleme hay bay. Ane tuk na, faya ma pay zləm kwa a way ka rəhay ha gər ada faya ma giye wu nakə a say aye. 32Ɗaɗa ndəray kə tsəne ta həndəkay na ɗəre a ndo nakə tə wa na guluf eye bay. 33Taɗə ndo nakay a yaw na, abəra ka təv i Mbəlom bay na, ma sliye faya məge wuray bay.» 34Ta mbəɗay faya, tə gwaɗay: «Nəkar kwa ahəl nakə tə wa kar aye na, nəkar mə mezeleme. A saka matətikamay dərmak ɗaw?» Tsa na, ta həhar na abəra mə gay i maɗuwule me. 35Yesu a tsəne ta həhar na ndo niye a həndəkay na ɗəre aye abəra mə gay i maɗuwule me na, a pa bo ka mapəle na. A huta na ndo niye na, a gwaɗay: «Ka dzala ha neŋ Wawa i Ndo ɗaw?» 36Ndo niye a mbəɗay faya a Yesu, a gwaɗay: «Bəy Maduweŋ ga, Wawa i Ndo nakə a seŋ na dzaliye ha faya aye na, way. Ɗeŋ ha tey.» 37Yesu a mbəɗay faya, a gwaɗay: «Nəkar ka ŋgatay. Neŋgeye nakə faya ma tsikakeye me anəke aye.» 38Ndo niye a gwaɗay: «Bəy Maduweŋ, na dzala kar ha.» Tsa na, a dəkway gurmets a huvo a Yesu. 39Yesu a gwaɗ: «Na yaw ka məndzibəra na, hərwi maŋgəne tay ha ndo neheye faya ta pay bəzay a Mbəlom abəra ta ndo neheye tə pay bəzay a Mbəlom bay aye. Ada ndo neheye tə ŋgatay a ɗəre bay aye na, ta ŋgateye a ɗəre, ndo neheye tə ŋgatay aye na, ta təriye guluf eye hay.» 40Farisa niye hay ka təv ŋgay aye tə tsəne na, ta tsətsah faya, tə gwaɗay: «Nəkar ka gwaɗ nəmay na, guluf eye hay dərmak ɗaw?» 41Yesu a mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Taɗə nəkurom guluf eye hay na, haɓe ka gumeye mezeleme bay. Aya ane ka gwaɗum ɗuh na, nəkurom guluf eye hay bay sa na, hərwi niye ka ndzumeye huya mə mezeleme.»


text: 1Lokɨ ndɔ taa kə̰ə̰ də, Mari kɨ Magɨdala nɨm, kɨ Mari kɨ ko̰ Jakɨ nɨm, Salome nɨm, ndogi yɨbɨ kagɨ kɨ ətɨ mbi, mba kaw kɔy rɔ nɨn Jəju tɨ. 2NDɔ dɨmasɨ, kɨ sḭ ɓatɨ ba, lokɨ kadɨ ɨsɨ bə kɨn, ə yə awi dɔ ɓadɨ tɨ. 3Lokɨ ɨsɨ awi nɨngə, əli-naa dande tɨ əi nə: «NGa kɨn, naa ə tə nduguru mbal ta ɓadɨ tɨ rangɨ adɨ-je ə?» 4Nə lokɨ uni kəmde nɨngə, ooi kadɨ mbal ka kɨn, dəw nduguru-e rangɨ. 5Dəne je kɨn uri me ɓe ɓadɨ tɨ nɨngə, oi ngon kɨ basa madɨ kare, ɨlə kɨbɨ ngal kɨ nda rɔne tɨ, ɨsɨ-n kɨ dɔ ji ko̰ tɨ. Lo kɨn tɨ, ɓəl ra dəne je. 6Nə, ngon kɨ basa ka kɨn əl-de ə nə: «Ɨɓəli al. Ɨsɨ sangi Jəju kɨ Najarətɨ tɨ, kɨ dɨje ɓəi-e kagɨ-dəsɨ tɨ, nə e goto ne, ḭ taa lo koy tɨ. Oi lo kɨ ɨləi-e tɨ ə to kare kɨn. 7Nɨngə kɨ ɓasɨne kɨn, awi əli Pɨyər əi kɨ ndəgɨ njé ndo je lə Jəju təkɨ a aw kadɨ ngɨnə səsi Galile tɨ. Lo kɨn ə a oi-e tɨ, təkɨ əl-n səsi kəte.» 8Dəne je tḛḛi, ɔri ngɔdɨ ta ɓadɨ tɨ ɨsɨ awi, dadi par par kɨ ɓəl, gəri rəbɨ rɔde al. Ta ka əli dəw al, mbata ɓəl tɔl-de. 9[Jəju ḭ lo koy tɨ kɨ ndɔ dɨmasɨ, sḭ ɓatɨ ba. Lokɨ ḭ lo koy tɨ, dəw kɨ dɔsa̰y kɨ tɔje rɔne e Mari kɨ Magɨdala, kɨ ndɔ kɨ tuwə ndɨl je kɨ majal sɨri dɔe tɨ kɔ. 10Nɨngə, Mari ə e nje kaw kəl njé ndo je lie kɨ ɨsi ta kuwə ndoo tɨ kɨ ta no̰ tɨ. 11Nə lokɨ Mari əl-de təkɨ Jəju ḭ lo koy tɨ, adɨ ne wa n-oo-e kɨ kəmne, njé ndo je taai me al. 12Go tɨ, Jəju ɔjɨ rɔne kɔjɨ kɨ to-n ta dangɨ njé ndo je joo kɨ əi dɔ rəbɨ tɨ, ɨsɨ awi kɨ ngan ɓe je tɨ. 13Lokɨ Jəju ɨngə-de, təli awi ɔri poye ndəge je, nə ndəge je taai mede al tɔ. 14Ta tɔl tae tɨ, Jəju ɔjɨ rɔne njé ndo je kɨ dɔgɨ gɨde e kare lokɨ ɨsɨ usoi nḛ. Lo kɨn tɨ, Jəju kɔl səde dɔ me nga̰ tɨ, kɨ kəm kutɨ ləde, mbata mbati taai me njé kɨ ooi-e təkɨ ḭ lo koy tɨ. 15Go tɨ, əl-de ə nə: «Awi kɨ dɔ ɓe je kɨ dɔnangɨ tɨ ne pətɨ, ɨləi mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ mbi dɨje tɨ pətɨ. 16Dəw kɨ un mene, ə rai-e batəm, nɨngə a ɨngə kajɨ, nə dəw kɨ mbatɨ kun mene, ta kɨ gangɨ a e dɔe tɨ. 17Nḛ kɔjɨ je kɨ njé kɨ uni mede adi Luwə a ɔji ə to kɨn: me tɔm tɨ, a tuwəi ndɨl je kɨ majal, a əli ndon ta je kɨ mba. 18A uwəi li je kɨ jide, nɨngə re a̰yḭ-naa nḛ kɨ nje tɔl dəw ka, a ra səde nḛ madɨ al. A ɨndəi jide dɔ njé mo̰y je tɨ, adɨ njé mo̰y je ɨngəi rɔ nga.» 19Go ta je tɨ kɨ Ɓaɓe Jəju əl-de, uni-e awi sie dɔra̰ tɨ, adɨ ɨsɨ dɔ ji ko̰ Luwə tɨ. 20Go kawe dɔra̰ tɨ, njé ndo je awi ɨləi mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ. Ɓaɓe e səde naa tɨ, adɨ-de tɔgɨ adɨ rai nḛ je kɨ ətɨ ɓəl ɓəl. Nḛ kɔjɨ je kɨn to be, kadɨ tɔjɨ təkɨ ta lə njé ndo je e ta kɨ rɔjetɨ.]


text: 1Kɨ sḭ ɓatɨ ba, njé kun dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, ɨngəi-naa kɨ ngatɔgɨ je, kɨ njé ndo ndu-kun je, kɨ njé gangɨ ta je lə Jɨpɨ je ba pətɨ, uni ndude, ɓa dɔɔi Jəju, awi sie ɨləi-e ji Pɨlatɨ tɨ. 2Ə Pɨlatɨ dəjɨ Jəju ə nə: «Ḭ ngar lə Jɨpɨ je a?» Ɓa Jəju ɨle tɨ ə nə: «E ta kɨ tḛḛ tai tɨ.» 3NJé kun dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je təti ta je ngay dɔ Jəju tɨ. 4Ə Pɨlatɨ təl dəjɨ Jəju ta kɨ rangɨ ɓəy ə nə: «A əl ta madɨ al a? O ta je pətɨ kɨ dɨje a ɨndəi dɔi tɨ kam!» 5Nə Jəju tḛḛ tane ɨlə tɨ al, adɨ ndɔjɨ Pɨlatɨ kɨ dum. 6Dɔ ɓal je pətɨ, lo ra nay Pakɨ tɨ, Pɨlatɨ ɔr dangay kare ɨle taa, adɨ e dəw kɨ kosɨ je dəji-e kadɨ ɔr-e dangay tɨ adɨ-de. 7NGa nɨngə dɨngəm kare kɨ ɓari-e nə Barabasɨ e dangay tɨ no̰o̰ tɔ. Uwəi-de dangay tɨ əi kɨ madɨne je ɔjɨ-n dɔ tɔl kɨ tɔli dəw, lo wongɨ tɨ kɨ ra-de dɔ njé ko̰ɓe je tɨ. 8Kosɨ je awi rɔ Pɨlatɨ tɨ, nɨngə dəji-e kadɨ ra nḛ kɨ ɨsɨ ra kəte kəte ka kɨn adɨ-de. 9NGata ə Pɨlatɨ dəjɨ-de ə nə: «Ɨgəi kadɨ m-ɨyə̰ ngar lə Jɨpɨ je taa madɨ səsi wa?» 10Pɨlatɨ dəjɨ ta kɨn be, mbata gər majɨ kadɨ e ni ə ra njé kun dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je dɔ Jəju tɨ ə ɨləi-e jine tɨ. 11Nə njé kun dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare suləi kosɨ je adɨ dəji Pɨlatɨ kadɨ ɔr Barabasɨ yo adɨ-de ɓɨ Jəju al. 12Pɨlatɨ dəjɨ-de ɓəy ə nə: «Ɨgei kadɨ m-ra ri kɨ e kɨ ɓari-e ngar lə Jɨpɨ je ə?» 13Ɓa əi je təli uni ndude kɨ taa əli Pɨlatɨ əi nə: «Ɨɓe kagɨ-dəsɨ tɨ!» 14Pɨlatɨ dəjɨ-de ə nə: «E ri kɨ majal ə ra ə?» Nɨngə uni ndude kɨ taa ngay ɓəy, əli əi nə: «Ɨɓe kagɨ-dəsɨ tɨ!» 15E be ə, mba kadɨ rɔ kosɨ je nəl-n-de, Pɨlatɨ ɔr Barabasɨ adɨ-de. Nɨngə go tɨ, adɨ ɨndəi Jəju kɨ ndəy kabɨlay, ə ɨle ji asɨgar je tɨ kadɨ ɓəi-e kagɨ-dəsɨ tɨ. 16Asɨgar je ɔri Jəju awi sie dana, lo tɨ kɨ ɓari-e pɨrətuwar, me lo tɨ kɨ boy kɨ Pɨlatɨ ɨsɨ tɨ wa kɨn no̰o̰, nɨngə ɓari ndəgɨ asɨgar je pətɨ adi-de rəi. 17Loe tɨ no̰o̰, ɨləi kɨbɨ kɨ kər pɨr pɨr rɔ Jəju tɨ, ə oji jɔgɨ kon ɨləi dɔe tɨ tɔ. 18Nɨngə, ɨləi rɔde rai-e lapɨya əi nə: «Lapɨya ngar lə Jɨpɨ je!» 19Ɨndəi dɔe kɨ gakɨra, tɨbi man tade dɔe tɨ, ə ɔsi məkəsɨde nangɨ, rai tə nḛ kɨ ɨsɨ ɔsi gone be. 20Lokɨ ɨbəi-e kogii asɨ-de nɨngə, ɔri kɨbɨ kɨ kər pɨr pɨr ka kɨn rɔe tɨ kɔ, ə təli ɨləi kɨbɨ je lie wa rɔe tɨ gogɨ, ɓa tḛḛi sie taga kadɨ awi ɓəi-e kagɨ-dəsɨ tɨ. 21Dɨngəm kare kɨ Sɨrən tɨ, tɔe nə Sɨmo̰, e baw Aləgɨjandɨr əi kɨ Rupusɨ, ḭ wale, nɨngə asɨgar je uwəi-e ɨndəi tɔgɨ dɔe tɨ adɨ otɨ kagɨ-dəsɨ lə Jəju. 22Awi kɨ Jəju lo madɨ tɨ kare to no̰o̰, ɓari-e nə Golgota, kɨ kɔr me nə: «Lo kɨ to tə ka dɔ dəw be.» 23Gei kadɨ n-adi-e kasɨ kandɨ nju kɨ bui naa tɨ kɨ nḛ kɨ ɓari-e nə mɨr, kadɨ a̰y, nə Jəju mbatɨ ka̰y. 24Go tɨ, asɨgar je ɓəi-e kagɨ-dəsɨ tɨ, ɓa tɨgəi kɨr (mbare) dɔ kɨbɨ tɨ lie, kadɨ n-ooi nḛ kɨ dəw kɨ ra dande tɨ a ɨngə. 25E kɨ kadɨ kɨ jikare, ə ɓəi-e-n kagɨ-dəsɨ tɨ. 26NDangi me batɨ, nḛ kɨ ra ə n-ɓəi-e-n kagɨ-dəsɨ tɨ əi nə: «NGar lə Jɨpɨ je.» 27Ɓəi njé ɓogɨ je joo naa tɨ sie kagɨ-dəsɨ tɨ. Kɨ kare dɔ ji ko̰e tɨ, kɨ nungɨ dɔ ji gəle tɨ tɔ. [ 28Be kadɨ ta kɨ ndangi me makɨtɨbɨ tɨ lə Luwə əi nə: «Tɨdəi-e dan njé ra majal je tɨ» kɨn tɔl-n tane.] 29Dɨje kɨ njé də rəbə, tɨgəi dɔde, nɨngə taji-e, ə əli əi nə: «Ma, ḭ kɨ nje tujɨ kəy lə Luwə, ə təl ra e kɨ rangɨ me ndɔ tɨ kɨ mɨtə ka kam! 30Ajɨ rɔi ḭ wa, ə ḭ taa dɔ kagɨ-dəsɨ tɨ ur nangɨ adɨ j-o!» 31Be tɔ ə, njé kun dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, kɨ njé ndo ndu-kun je, ɨbəi Jəju kogii dande tɨ əi nə: «Ajɨ dɨje kɨ rangɨ, nə e wa asɨ kajɨ rɔne al! 32Kɨrɨsɨ, kɨ Luwə mbəte, ngar lə Isɨrayəl je ka kam, kaje ə wa kɨ j-a ne kɨn, kadɨ ḭ taa dɔ kagɨ-dəsɨ tɨ ur nangɨ adɨ j-o, adɨ tə j-o-n ta lie tə ta kɨ rɔjetɨ!» NJé kɨ ɓəi-de kagɨ-dəsɨ tɨ naa tɨ sie ka kɨn ka taji-e tɔ. 33Lokɨ kadɨ a jam dɔ ɓe tɨ, lo ndul dɔnangɨ tɨ ba pətɨ, bɨtɨ kadɨ kɨ mɨtə kɨ lo sɔlɔ. 34Nɨngə kadɨ tɨ kɨ mɨtə, Jəju no̰ kɨ ndune kɨ bo ə nə: «Eloyi, Eloyi, lama sabatani?» Kɔr me nə: «Luwə ləm, Luwə ləm, mbari ə ɨyə̰-m kɔ ə?» 35Dɨje madɨ dan njé tɨ kɨ ai no̰o̰, ooi ndue, nɨngə əli əi nə: «Oi dəw ka a ɓar Eli!» 36Dəw kare dande tɨ a̰y ngɔdɨ, un nḛ kɨ to hom hom, ɨlə me man kandɨ ndu tɨ kɨ masɨ, nɨngə ɨlə ta gakɨra tɨ adɨ Jəju kadɨ a̰y, ɓa əl ə nə: «Ɨngəmi adɨ j-oi se Eli a re rɨse nangɨ dɔ kagɨ-dəsɨ tɨ wa?» 37Lo kɨn tɨ no̰o̰ be, Jəju no̰ kɨ ndune kɨ bo, nɨngə kə̰ə̰e tḛḛ. 38Go tɨ, kɨbɨ gangɨ lo kɨ a me kəy tɨ lə Luwə, tɨl dana joo, ḭ taa nu bɨtɨ re nangɨ. 39Kɨ bo lə ɓutɨ asɨgar je kɨ ɓu, kɨ a ta kəm Jəju tɨ, oo-e lo koy tɨ kɨ oy, əl ə nə: «Təkɨ rɔjetɨ, dəw kɨn e NGon lə Luwə.» 40Dəne je madɨ ai no̰o̰ tɔ, ai sa̰y, ɨndəi kəmde a ooi nḛ je kɨ ɨsɨ rai nḛ. Dande tɨ, Mari kɨ Magɨdala e no̰o̰ nɨm, Mari kɨ ko̰ Jakɨ kɨ ɨɓari-e ngon kɨ e ko̰ Jose e no̰o̰ nɨm, taa Salome e no̰o̰ nɨm tɔ. 41E əi je kɨn ə ndoləi go Jəju, ta rai sie me nḛ ge je tɨ lie lokɨ e-n Galile tɨ. Nɨngə, dəne je kɨ rangɨ ngay kɨ rəi sie Jorijaləm tɨ ka əi no̰o̰ ɓəy tɔ. 42NDɔe tɨ kɨn, e ndɔ kɨ dɨje a ɔsi nja nḛ je naa tɨ ɨndəi, adɨ e ndɔ kɨ no̰ ndɔ ta kə̰ə̰ tɨ. 43Lokɨ lo sɔl, Jɨsəpɨ kɨ Arɨmate tɨ, kɨ e dəw kare kɨ dɨje ɓuki-e tɨ ngay dan njé gangɨ ta je tɨ lə Jɨpɨ je re. E wa ka ɨsɨ ngɨnə ta ko̰ɓe lə Luwə kɨ kadɨ a re kɨn tɔ. Ɓəl ra-e al, adɨ aw rɔ Pɨlatɨ tɨ dəje nɨn Jəju. 44Lokɨ Pɨlatɨ oo kadɨ Jəju oy ɓa, əte ɓəl, adɨ ɨlə go nje kɨsɨ dɔ ɓutɨ asɨgar je kɨ ɓu, ade re, nɨngə dəje ə nə se Jəju oy mari nu wa? 45Lokɨ oo ta kɨ ta nje kɨsɨ dɔ asɨgar je tɨ nɨngə, adɨ ta rəbɨ Jɨsəpɨ kadɨ un nɨn Jəju. 46Jɨsəpɨ ndogɨ ta kɨbɨ, rɨsɨ nɨn Jəju dɔ kagɨ-dəsɨ tɨ re-n nangɨ, dole, ɨle me ɓe nɨn tɨ kɨ uri me mbal tɨ, nɨngə nduguru mbal ɨlə ta tɨ. 47Mari kɨ Magɨdala əi kɨ Mari kɨ ko̰ Jose ai, a oi lo kɨ ɨləi Jəju tɨ.


text: 1A zəkaw məhəne sulo nakə Yahuda hay ta hatsiye magurlom i Pak ada ta mənde wu mənday nakə tə zalay peŋ aye na, gəɗe faya bay. Ahəl niye na, bagwar hay i ndo neheye tə vəlaway wu a Mbəlom aye ta ndo mədzaŋgawa bazlam i Mbəlom mapala eye faya ta pəliye tsəveɗ ka məgəse Yesu ta məkal hərwi ada tâ kəɗ na. 2Tə gwaɗ mə walaŋ tay: «Kâ gəsakwa na tə magurlom nakay bay bəna, ndo hay ta gəriye kway ha bay.» 3Ahəl niye na, Yesu ma gəma i Betani, mə gay i ndo wuray tə zalay Simoŋ. Ndoweye niye a ndzawa na, ɗəvats i madəgweɗe a gaway. Ahəl nakə faya ta ndiye wu mənday aye na, ŋgwas wuray a ye a fələkwa ka təv tay dos ŋgay mə həlay maraha eye tə mal nakə a ze huŋŋa aye. Mal niye na, tsakala eye haladzay. A ye naha na, a həɓ ha me i dos niye məɗakw. Tsa na, a mbəɗa mal niye ka gər i Yesu. 4Ndo neheye ka təv i Yesu aye na, siye hay a ndalatay haladzay. Tə gwaɗ mə walaŋ tay: «Asah! Ŋgwas nakay a nas ha mal nakay na, kemey? 5Ta səkəm ha na, ta hutiye dala haladzay segey? Ada dala aye na, ta sliye məvəlatay a ndo i mətawak hay bəɗaw!» Tə may ha mənese haladzay a ŋgwas niye. 6Yesu a gwaɗatay: «Ɗuh bay, gərum ha ŋgwas nakay na, səfek. Ka kwasumeye gər a ŋgwas nakay na, hərwi mey? Wu nakə a ge hərwi ga aye na, lele haladzay. 7Ndo i mətawak hay na, nəteye ka təv kurom huya. Kə sakum məgatay ŋgwalak a mətawak hay na, ka mbumeye faya məgatay kwa kəɗay. Ane tuk na, neŋ na, na ndziye tə nəkurom huya bay. 8Ŋgwas nakay a geŋ na, wu nakə gədaŋ ŋgay a mba faya məge aye. Neŋgeye na, kə lah mambəɗe ka bo ga mal nakə haɓe ta giye fagaya pat nakə ta piye ga a bəɗ aye. 9Neŋ faya na gwaɗakumeye, sərum ha: Kwa a ŋgay ta ɗiye ha Labara Ŋgwalak eye ka məndzibəra tebiye na, ta tsikiye ka ŋgwas nakay hərwi wu nakə a ge aye. Ndo hay ta mətsiye ha gər bay.» 10Ndo nəte mə walaŋ i gawla i Yesu niye hay kuro gər eye sulo aye, a ye ka təv i bagwar hay i ndo neheye tə vəlaway wu a Mbəlom aye. Məzele ŋgay na, Yudas Iskariyot. A ye hərwi a say məge ɗaf ka Yesu. 11Bagwar hay i ndo neheye tə vəlaway wu a Mbəlom aye tə tsəne labara nakə a tsikatay aye na, a yatay a gər haladzay. Tsa na, tə gwaɗay: «Nəmaa vəlakeye dala.» Yudas a maw abəra ka təv tay na, a yaw a pəla wewer ada həlay nakə lele eye hərwi məge ɗaf ka Yesu aye. 12Pat makurre i magurlom nakə tə ndayawa wu mənday nakə gəɗe faya bay aye na, tə kəɗawa təɓaŋ hərwi məde wu mənday i Pak. Pat eye niye na, gawla i Yesu hay ta tsətsah, tə gwaɗay a Yesu: «A saka nəmaâ ye mata daka ɗaf i magurlom i Pak na, ka waray?» 13Yesu a tsəne andza niye na, a slər gawla ŋgay hay sulo ka me, a gwaɗatay: «Dum a wuzlahgəma! Ka yum naha na, ka ndzumeye a gər a ndo faya ma zliye yam ta gəzla eye. Ka ŋgatumay na, pumay bəzay. 14Gay nakə ma fələkwiye a ɗəma aye na, fələkum dərmak ada kâ tsətsahum ka ndo i gay niye, gwaɗumay: “Miter a gwaɗaka: Gay nakə nəmaa ndiye mə ɗəma wu mənday i magurlom i Pak ta gawla ga hay aye na, məŋgay?” 15Ka tsətsahum andza niye na, ma ɗakumeye faya ka gay nakə ka gər i gay neŋgeɗ aye. Huɗ i gay niye na, bagwar eye. Wu hay mə ɗəma maləva bo eye tsɨy. Wu neheye ka gakweye ha məsler aye tebiye andaya mə ɗəma. Ka dumeye wu mənday i magurlom i Pak na, mə ɗəma.» 16Gawla ŋgay niye hay sulo aye tə lətse, ti ye a wuzlahgəma. Ti ye naha na, tə ndzay a gər andza nakə Yesu a tsikatay aye. Tsa na, tə da wu mənday i Pak mə ɗəma. 17Huwa a ge na, Yesu ta gawla ŋgay hay kuro gər eye sulo, ti ye a gay niye tuk. 18Ahəl nakə faya ta ndiye wu mənday aye na, Yesu a gwaɗatay: «Neŋ faya na gwaɗakumeye: Sərum ha na, ndo nəte mə walaŋ kway nakay ka ndayakweye wu mənday dziye na, ma giye fagaya ɗaf.» 19Gawla ŋgay hay tə tsəne andza niye na, a ndalatay. Tsa na, kwa way a tsətsah faya, tə gwaɗay: «Neŋ ɗaw? Neŋ ɗaw?» 20Yesu a mbəɗatay faya a gwaɗatay: «Ndo nəte mə walaŋ kurom neheye kuro gər eye sulo aye. Mata ge fagaya ɗaf na, ndo nakə faya ka ndayakweye wu mənday dziye aye. 21Neŋ Wawa i Ndo na mətiye andza nakə Ɗerewel i Mbəlom a tsik aye. Ane tuk na, ɗəretsətseh ka gər i ndo nakə ma giye ɗaf ka neŋ Wawa i Ndo aye. Ndo niye na, ŋgama meeneŋ tâ wa na bay.» 22Ahəl nakə faya ta ndiye ɗaf aye na, Yesu a zla peŋ, a gay naha sɨsœ a Mbəlom. Ma dəba eye na, a ŋgəna ha peŋ niye, a vəlatay a gawla ŋgay hay, a gwaɗatay: «Zlum. Nakay na, bo ga.» 23A zla gəvet maraha eye tə wu məse, a gay naha sɨsœ a Mbəlom. Ma dəba eye a vəlatay tə sa tebiye tay eye. 24Yesu a gwaɗatay sa: «Nakay na, bambaz ga nakə Mbəlom ma ɓariye dzam ta ndo hay aye. Ta mbəɗiye ha na, hərwi ndo hay haladzay. 25Neŋ faya na tsikakumeye, na ta siye wu məse nakay sa bay hus a pat nakə na ta siye weɗeye ma Bəy i Mbəlom aye.» 26Ma dəba eye, ta zambaɗay a Mbəlom ta dəmes na, ti ye tə tsal a Mahəmba i Tetəɗœz. 27Ahəl nakə faya ta diye ka tsəveɗ aye na, Yesu a gwaɗatay a gawla ŋgay hay: «Nəkurom neheye tebiye ka gərumeye ga ha, ka hwayumeye kurom. Mawatsa eye mə bazlam i Mbəlom na: “Na ta kəɗiye na ndo mətsəkure tay ada təɓaŋ hay ta ŋgəniye gər kweye kweye kwa a ŋgay.”» 28Yesu a gwaɗatay sa: «Ane tuk na, na mbəlaw abəra ma mədahaŋ na, na həbiye kurom ma Galile.» 29Piyer neŋgeye na, a gwaɗay: «Kwa siye i ndo hay ta gər kar ha na, neŋ na, na gəriye kar ha bay.» 30Tsa na, Yesu a mbəɗay faya a Piyer a gwaɗay: «Neŋ faya na gwaɗakeye: Sər ha na, bəgom ta həvaɗ nakay, dzagulok ma ta zlahiye sik sulo na, ɓa ka gwaɗ sik mahkar ka sər neŋ bay.» 31Piyer a mbəɗay faya sa: «Na sər kar bay na, na tsikiye ɗaɗa bay, kwa taɗə ka mətameye ka bo salamay.» Siye i gawla ŋgay hay tebiye tə tsik andza niye dərmak. 32Tsa na, tə ndisl a təv wuray tə zalay Getsemene. Tə ndisl naha na, Yesu a gwaɗatay a gawla ŋgay hay: «Ndzum kanaŋ! Neŋ na, na diye na ta ɗuwuliye me.» 33Yesu a ye na, nəteye ti ye dziye tage Piyer, Yakuba ada Yuhana. Tə ndisl naha na, ɗərev a ye abəra ka Yesu, a dzədzar haladzay. 34A gwaɗatay: «Ɗərev ga na, kə rah tə ɗəretsətseh i mədahaŋ. Nəkurom na, ndzum kanaŋ tsezlezleŋŋe!» 35A ye izaɗ abəra ka təv i gawla ŋgay neheye mahkar aye. A ye naha na, a kal bo ka dala bərut tə huɗ. A ɗuwulay naha me a Mbəlom a gwaɗ: «Taɗə ma giye bo na, həlay i ɗəretsətseh nakay mâ ye fagaya abəra vuw tey.» 36A gwaɗ: «Abba, Bəba ga, nəkar na, wuray a wuraka bo təbey. Zla fagaya abəra ɗəretsətseh nakay na siye tey. Kwa mey na, andza nakə a saka a nəkar aye bəna, andza nakə a seŋ a neŋ aye bay.» 37Ma dəba eye, a maw ka təv i gawla ŋgay neheye mahkar aye. A maw a ndzatay a gər na, nəteye mandzahəra eye. Tsa na, a zalay a Piyer a gwaɗay: «Simoŋ, ka ndzahəra ɗaw? Nəkar na, ka mba faya məndze tə ɗəre kwa ɓəre nəte təbəɗew? 38Ndzum tə ɗəre tsezlezleŋŋe ada ɗuwulumay me a Mbəlom hərwi ada kâ dəɗum a masəpete i Fakalaw bay. Məsəfəre na, a say məge wu lele eye, ane tuk na, gədaŋ kurom andaya məsəmay naha a masəpete i Fakalaw bay.» 39Yesu a ndəv ha na, a ye abəra ka təv tay izaɗ sa. A ye mata ɗuwule me. A ye naha a tsik na, bazlam ŋgay neheye a tsik kurre aye. 40Tsa na, a maw ka təv i gawla ŋgay neheye sa. A ndzatay a gər na, nəteye mandzahəra eye. Tə mba faya məndze tə ɗəre kwa tsekweŋ bay tebiye. Ta pəɗeke abəra ka məndzehəre na, tə sər wu nakə ta tsikiye bay. Yesu a ye mata ɗuwule me sa. 41A maw mamahkar eye na, a gwaɗatay: «Huya faya ka ndzahərumeye ɗaw? Nəkurom faya ka zəzəkumeye bo kurom ba? Anəke na, ka ndəv tsɨy, həlay eye kə ndislew tuk! Neŋ Wawa i Ndo ta vəlay ga ha a həlay i ndo i mezeleme hay tuk. 42Lətsum, takwa, ta dzakwa gər! Zəbum, ndo nakə ma giye fagaya ɗaf aye, kə ndzew.» 43Ahəl nakə Yesu faya ma tsikiye me mba aye na, pəslaŋ Yudas neŋgeye nakə nəte mə walaŋ i gawla i Yesu hay kuro gər eye sulo aye, a ye naha. Ti ye naha ta ndo hay haladzay ta maslalam tay hay ada ta sakwal tay hay. Maa slər tay naha na, bagwar hay i ndo neheye tə vəlaway wu a Mbəlom aye ta ndo mədzaŋgawa bazlam i Mbəlom mapala eye ada ta madugula hay. 44Yudas ndo məgatay ɗaf ka Yesu aye ɓa kə ɗatay ha wu nakə ma giye. A gwaɗatay: «Ndo nakə na ye, na gəs na ka bo təmbolok təmbolok aye na, neŋgeye! Gəsum na. Ka deyumeye ha na, tsəpum na lele.» 45Yudas a ndisl naha na, a həndzəɗ kwayaŋŋa ka təv i Yesu, a gwaɗay: «Miter!» Tsa na, a gəs na ka bo təmbolok təmbolok. 46Ndo niye hay tə ŋgatay andza niye na, kwayaŋŋa tə gəs na Yesu. 47Ka təv niye ndo nəte mə walaŋ tay, pəkat a ŋgwaɗaw maslalam ŋgay. Tsa na, a fay ha a ndo i məsler i bagwar i ndo məvəlaway wu a Mbəlom, a ɗəsay na zləm fats ka dala. 48Yesu a gwaɗatay: «Ka yumaw fagaya ta maslalam kurom hay ada ta sakwal kurom andza ta gəsiye ndo i məkal ɗaw? 49Pat pat na ndzawa ka təv kurom. Na tətikawa mə gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom na, ka gəsum ga bay. Wu neheye a ge bo na, hərwi ada mâ ge bo andza nakə Ɗerewel i Mbəlom a tsik aye.» 50Tə gəs na Yesu na, gawla ŋgay hay ta hway kweye kweye tə gər ha. 51Faya ta diye ha Yesu na, ndo wuray gawla aye a zəŋgal na Yesu. Ka bo ŋgay na, gwedere tsa. Ndo neheye faya ta diye ha Yesu aye tə ge andza ta gəsiye na gawla niye na, 52a gər ha gwedere ŋgay ŋguɗek, a hway ŋgway bo kəriye. 53Ti ye ha Yesu na, a gay i bagwar i ndo məvəlaway wu a Mbəlom aye. Mə ɗəma na, bagwar hay i ndo neheye tə vəlaway wu a Mbəlom tebiye, madugula hay ta ndo mədzaŋgawa bazlam i Mbəlom mapala eye tebiye nəteye mahaya gər eye. 54Piyer neŋgeye na, a zəŋgal naha Yesu dəreŋ ma dəba. A ye naha a fələkwa a dalamətagay i bagwar i ndo məvəlaway wu a Mbəlom niye. Mə ɗəma na, a ndza ka təv i ndo niye hay faya ta tsəpiye məgeɗ aye. A ye naha a ndza ka ako ka təv tay niye. 55Bagwar hay i ndo neheye tə vəlaway wu a Mbəlom aye ta madugula i Yahuda hay tebiye ta pəla ndo hay hərwi maraw faya me hərwi məgay sariya i məkəɗe na. Ane tuk na, ta huta faya mənese bay. 56Ndo hay haladzay ta raw faya me. Ane tuk na, maraw me tay niye ki ye tay faya bay. Kwa way a tsik i ŋgay wal. 57Siye i ndo mekeleŋ aye hay tə lətse, ta raw me ka Yesu, tə gwaɗ: 58«Nəmaa tsəne faya abəra a gwaɗ: “Na mbəzliye ha gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom nakay ndo hay ta ɗəzl eye ada ma məhəne mahkar na, na ɗəzliye a ɗəma mekeleŋ nakə tə həlay i ndo zezeŋ bay aye.”» 59Kwa tə tsik andza niye bəbay na, huya bazlam tay niye ki ye tay ka bo bay. 60Tsa na, bagwar i ndo məvəlaway wu a Mbəlom a lətse tsəkwaɗ kame i ndo hay. A tsətsah ka Yesu, a gwaɗay: «Ka mbəɗatay faya a ndo neheye təbəɗew? Tə tsik fakaya na, mey?» 61Ka bazlam tay niye na, Yesu ka mbəɗatay faya bay. Kə tsikatay faya kwa tsekweŋ bay tebiye. Bagwar i ndo məvəlaway wu a Mbəlom niye a tsətsah faya sa: «Nəkar na, Kəriste Wawa i Mbəlom nakə nəmay faya nəmaa zambaɗeye ɗaw?» 62Yesu a mbəɗay faya a gwaɗay: «Neŋ na, neŋgeye. Ma dazlay anəke, ka ŋgatumeŋeye a neŋ Wawa i Ndo na ndziye tə həlay i mənday i Mbəlom, neŋgeye nakə gədaŋ eye ka gər i wu hay tebiye aye. Ka ŋgatumeŋeye sa na, ma magərmbəlom na deyeweye ma pazlay.» 63Bagwar i ndo məvəlaway wu a Mbəlom a tsəne andza niye na, a ndalay haladzay. A ŋguraɗa ha petekeɗ ŋgay. Tsa na, a gwaɗ: «Ka pəlakweye na, sa mey? 64Ka tsənum wu nakə a tsik aye bəɗaw? A tsalay ka gər a Mbəlom. Niye na, ka dzalum na, kəkay?» Ndo niye hay tebiye tə gay sariya i məkəɗe na. 65Kwayaŋŋa siye i ndo mekeleŋ eye hay tə wuya faya kurah. Ta tufay slesleɓ a ɗəre. Tə mbuzay na ɗəre ada tə kəɗ na. Tə gwaɗay: «Nəkar ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom ba! Tsikamay, maa faka na, way?» Tsa na, tə vəlatay ha a həlay a ndo matsəpe gay i bəy i ndo məvəlaway a Mbəlom. Nəteye tə gəs na ada tə fay ka maholom pura pura. 66Piyer na, neŋgeye andaya huya ma dalamətagay ka dala. Ŋgwas nakə a gawa məsler mə gay i bagwar i ndo məvəlaway wu a Mbəlom aye, a ye naha a ndzay a gər a Piyer. 67A ŋgatay a Piyer mandza eye ka ako. A zəba faya ndzuzle, a gwaɗay: «Nəkar dərmak na, ndo i Yesu, ndo i Nazaret na gwaɗ bəɗa?» 68Piyer a tsəne na, a gwaɗay a ŋgwas niye: «Aʼay! Na sər wu nakə a saka mətsike aye bay. Na sər bay tebiye.» Tsa na Piyer a ye abəra ma dalamətagay. A ye a lətse sləp ka həlay i məgeɗ madayaw abəra. [Kwayaŋŋa dzagulok a zlaha.] 69Piyer a ye a ndza sləp ka həlay i məgeɗ na, ŋgwas niye kə ŋgatay naha. Tsa na, a masay ha slala i bazlam ŋgay nakə a tsikay a Piyer kame i ndo neheye mə ɗəma aye. «Ndo nakay na, nəte mə walaŋ tay.» 70Piyer a tsəne na, a gwaɗ: «Na sər ndo niye bay.» Məndze tsekweŋ na, ndo neheye ka təv eye niye tə gwaɗay sa: «Nəkar na, mə walaŋ tay, nəkurom dziye. Nəkar na, ndo i Galile!» 71Piyer a mbaɗa a gwaɗ: «Na sər ndo nakə ka tsikum faya aye bay. Kə ge na raw me na, Mbəlom mâ geŋ ɗəretsətseh.» 72Kwayaŋŋa dzagulok a zlaha masulo aye. Tsa na, bazlam i Yesu nakə a tsik aye a mayaw a gər a Piyer tuk. Yesu a gwaɗay: «Dzagulok ma ta zlahiye sik sulo na, ɓa ka gwaɗ sik mahkar ka sər neŋ bay.» Piyer a dzala ha ka bazlam i Yesu nakə a tsikay aye na, a hwayaw abəra. A ye a tuwa tsɨɗuk tsɨɗuk.


text: 1NJé taa la-mbə je, kɨ njé ra majal je, rəi kɨ rɔ Jəju tɨ mba kadɨ n-ooi ta kɨ ɨsɨ əl. 2Parɨsɨ je, kɨ njé ndo ndu-kun je, ɨndəi ngɔne kɨ Jəju ə əli əi nə: «Oi! Dəw ka uwə njé ra majal je rɔne tɨ nɨm, uso səde nḛ nɨm!» 3Ə Jəju əl-de kujɨ ta madɨ kare ə nə: 4Na̰ dansi tɨ ə re aw kɨ batɨ je ɓu, ə e kɨ kare nay nɨngə, a ɨyə̰ ndəge je kɨ dɔ jikare gɨde jikare dɔ wale tɨ, ə aw sangɨ e kɨ nay kɨn, ratata kadɨ ɨnge ɓəy taa al ə? 5Lokɨ ɨnge nɨngə, kɨ rɔnəl un-e ɨle bagɨne tɨ. 6Nɨngə təl aw ɓe, ɓa madɨne je kɨ njé gədɨ kəy ɓe je ləne, əl-de ə nə: «Ɨrəi ɨrai rɔnəl səm tadɔ m-ɨngə ngon batɨ ləm kɨ nay ka!» 7Be tɔ ə adɨ m-əl səsi, rɔnəl a e ngay me dɔra̰ tɨ mbata lə nje ra majal kare kɨ ɨyə̰ go rəbɨ njɨyəne kɨ majal kɔ, ɨtə njé je kɨ dana kɨ dɔ jikare gɨde jikare kɨ ta kɨ dɔ mbəl pa njɨyə tɨ, e ta ləde al kɨn al. 8Dəne madɨ kare aw kɨ nḛ mbi kɨ gate e ngay asɨ dɔgɨ, ə e kɨ kare nay. Lokɨ e kɨ kare nay, dəne ɨndə por lambɨ tɨ je, ɨtə me kəy je, sangɨ-n nḛ mbi ləne ka kɨn, bɨtɨ ɨngə ɓəy taa, taa kə̰ə̰. 9Lokɨ ɨngə ngata nɨngə, ɓa madɨne je, kɨ njé gədɨ kəy ɓe je ləne, əl-de ə nə: «Ɨrai səm rɔnəl, tadɔ m-ɨngə nḛ mbi ləm kɨ nay ka kɨn!» 10Be tɔ ə, adɨ m-əl səsi, rɔnəl e ngay mbo̰ malayka je tɨ lə Luwə, mbata nje ra majal kare kɨ ɨyə̰ rəbɨ pa njɨyəne kɨ majal kɔ. 11Jəju təl əl ɓəy ə nə: «Dɨngəm kare aw kɨ ngan je joo. 12Ə e kɨ du əl bawne ə nə: “Bai, adɨ-m nḛ nduwə ləm.” Be ə bawe ləbɨ nḛ kɨngə ləne ngane je kɨ joo. 13NDɔ ngay al go tɨ nɨngə, e kɨ du gatɨ kɨ nḛ je pətɨ kɨ ɨngə, ə aw mba me ɓe tɨ kɨ sa̰y. Me ɓe tɨ ka kɨn ə tujɨ kɨ la ləne kɔ me kaya tɨ kɨ ra. 14Lokɨ tujɨ kɨ la ləne ka kɨn pətɨ tɨgə nɨngə, ɓo kɨ bo osɨ me ɓe tɨ ka kɨn. Nɨngə ɨlə ngɨrə kadɨ nḛ je pətɨ to rɔe ngata. 15Aw ra kɨlə ɓe lə dəw madɨ kare me ɓe tɨ kɨn no̰o̰. Dɨngəm ka kɨn ade kɨlə ngəm kɔsongɨ je wale. 16Ɓo kuso nḛ kuso lə kɔsongɨ je to me tɨ, nə dəw kɨ ade goto. 17Be ə ɨlə ngɨrə kadɨ mər ta, nɨngə əl rɔne ə nə: “NJé ra kɨlə je əi ban ɓe lə bai, ə usoi nḛ dum-de dum-de, ə mi ta m-ɨsɨ m-oy yo ɓo be ə! 18M-a m-ḭ taa ə m-aw rɔ bai tɨ m-a m-əl-e m-ə nə: ‹M-ra majal m-ɔsɨ-n ta Luwə, taa m-ɔsii ta tɔ. 19M-asɨ ta kadɨ ɨɓar-m ngoni al. Ɨra-m təkɨ kare mbo̰ njé ra kɨlə je tɨ ləi be.›” 20Be ə, ḭ taa osɨ rəbə mba təl kaw rɔ bawne tɨ. Lokɨ nay sa̰y kɨ kəy ɓəy nɨngə, bawe oo-e. Lokɨ oo-e, aw kɨ me-ko̰ kɨ ngay mbata lie, adɨ a̰y ngɔdɨ tɨlə tae, uwe rututu, ore njarara rɔne tɨ. 21NGon əl bawne ə nə: “Bai m-ra majal m-ɔsɨ-n ta Luwə nɨm, m-ɔsi-i ḭ wa ta nɨm tɔ, m-asɨ ta kadɨ ɨɓar-m ngoni al.” 22Nə bawe əl njé ra kɨlə je ə nə: “Ɨrəi kɨ kɨbɨ kɨ majɨ ɨtə ndəge je kalangɨ ɨləi rɔ ngonm tɨ. Ɨləi nɨngə ngon jie tɨ ə ɨləi sa njae tɨ tɔ. 23Ɨrəi kɨ ngon mangɨ kɨ bo mbul mbul ɨtɔli-e adɨ j-usoi jɨ rai rɔnəl. 24Tadɔ ngonm kɨn oy ə təl ɨsɨ kɨ dɔne ta. Nay ə e kɨ kɨnge!” Nɨngə ɨləi ngɨrə kadɨ rai rɔnəl. 25Dɔkagɨloe tɨ kɨn, ngoko̰e kɨ ngatɔgɨ e wale. Lokɨ ɨsɨ təl wale ə e ngɔsi kɨ kəy nɨngə oo ndu nḛ kɨndə je kɨ ndam je. 26Ɓar nje ra kɨlə kare, ə dəje nə se ri ə ɨsɨ ra nḛ wa. 27NJe ra kɨlə ka kɨn əl-e ə nə: “NGoko̰i ə re ə bawi adɨ tɔli ngon mangɨ kɨ bo mbul mbul tadɔ təl kɨ lapɨya.” 28NGon kɨ ngatɔgɨ ra wongɨ adɨ mbatɨ kaw kəy. Bawe tḛḛ taga mba kadɨ sɔl me ade ur kəy. 29Nə əl bawne ə nə: “O ɓal ngay ə m-ɨsɨ m-ra kɨlə madi, ndɔ kare kɨ m-mbatɨ təl rɔm go ta tɨ ləi goto. Nə ndɔ kare kɨ adɨ-m ngon bɨyə̰ be adɨ-m m-ra-n rɔnəl kɨ madɨm je goto. 30Nə lokɨ ngoni kɨ tujɨ nḛ kɨngə ləi dɔ kaya dəne je tɨ kɨn re nɨngə, ɨtɔl ngon mangɨ kɨ bo mbul mbul ade.” 31Nɨngə bawe əl-e ə nə: “Ḭ, ngonm, ḭ səm ne naa tɨ kɨ ndɔ je pətɨ, adɨ nḛ je pətɨ kɨ e ya̰m e ya̰i. 32Nə e go tɨ kadɨ jɨ ra nḛ kuso jɨ ra-n rɔnəl, tadɔ ngoko̰i kam oy ə təl ɨsɨ kɨ dɔne taa, nay ə e kɨ kɨnge!”»


text: 1Ɓa Mbəlom kə tsik a gwaɗ ka fələkwakweye a mazəzukw bo ŋgay. Ane tuk na, dzədzarakwa hərwi ada ndəray mə walaŋ kurom mâ mətsa abəra ka məfələkwe a ɗəma bay. Wu nakə Mbəlom a gwaɗ ma giye na, ma giye huya. 2Nəkway na, ka tsənakwa Labara Ŋgwalak eye nakay andza nakə ahəl niye bəba təte kway hay tə tsəne aye dərmak. Ane tuk na, labara nakay kə gatay ŋgama bay hərwi ta dzala ha faya bay. 3Mata fələkwe a mazəzukw bo i Mbəlom niye na, nəkway neheye ka dzalakwa ha aye. Mbəlom a gwaɗ: «Kə ndeleŋ ada na mbaɗa, ta fələkwiye ɗaɗa a təv ga nakə na ləvatay ha bo ta zəzukwiye bo mə ɗəma aye bay.» Azlakwabay Mbəlom a ndəv ha məsler ŋgay kwa a həlay nakə a ge məndzibəra aye. 4Mawatsa eye mə Ɗerewel i Mbəlom, tə tsik ka məhəne matasəla eye: «Məhəne məkwa na, Mbəlom a ndəv ha məsler ŋgay, məhəne matasəla eye a zəzukw bo.» 5Ma təv mekeleŋ eye Mbəlom a gwaɗ sa: «Ta fələkwiye ɗaɗa a təv ga nakə na ləvatay ha bo ta zəzukwiye bo mə ɗəma aye bay.» 6Ndo neheye tə tsəne Labara Ŋgwalak eye kurre aye tə fələkwa a mazəzukw bo bay na, hərwi ta kərah marəhay ha gər a Mbəlom. Ta deɗek təv mazəzukw bo andaya anaŋ, ndo mekeleŋ eye hay ta fələkwiye a ɗəma. 7Hərwi niye Mbəlom a pa pat mekeleŋ eye, a zalay «bəgom». A tsik ka pat eye nakay na, məve haladzay tə bazlam i Davit, bazlam neheye ɓa ka watsakwa tsɨy aye, a gwaɗ: «Bəgom taɗə ka tsənum mətsike me i Mbəlom na, kâ kulum ha gər kurom bay.» 8Taɗə Zozowe kə ndisl tay ha bəba təte kway hay a mazəzukw bo nakə deɗek aye na, haɓe Mbəlom ma tsikiye ka pat mekeleŋ eye bay. 9Andza məgweɗe mazəzukw bo mekeleŋ eye andaya hərwi ndo i Mbəlom hay. A ndzəkit bo mazəzukw bo i məhəne matasəla eye. 10Mbəlom a ndəv ha məsler ŋgay na, a zəzukw bo. I kway bəbay andza niye dərmak. Ndo kə huta tsəveɗ məfələkwe a mazəzukw bo i Mbəlom na, ma giye məsler sa bay, məsler ŋgay ka ndəv. 11Hərwi niye, ŋgəlakwa ha bo ka məhute tsəveɗ məfələkwe a mazəzukw bo niye. Kə ge andza niye na, gakwa metsehe lele ndəray mâ dəɗ hərwi a kərah marəhay ha gər a Mbəlom andza bəba təte kway hay aye bay. 12Bazlam i Mbəlom na, ma vəliye sifa a ndo hay, gədaŋ eye haladzay. A ɗəs wu a ze ha maslalam nakə a ɗəs diye sulo sulo aye. Bazlam i Mbəlom a ye a bo kway hus a huɗ eye. A ɗəs ndo hus ka maŋgəne ha sifa i məsəfəre ada hus ka maŋgəne ha təv mazəve ta ɗozoz. Faya ma ɗiye ha wu nakə ma mədzal gər i ndo aye. 13Wuray andaya maŋgaha eye ka ɗəre i Mbəlom bay. Wu neheye a ge tebiye aye na, a ŋgatatay, a sər tay ha nəte ta nəte tebiye. Kə ɗakway ha wu hay tebiye na, kame ŋgay. 14Andza niye, nəkway na, bagwar i ndo məvəlaway wu a Mbəlom kway andaya ka gər i wu hay tebiye. Neŋgeye na, Yesu Kəriste Wawa i Mbəlom. Kə tsal ka təv i Mbəlom. Hərwi niye ndzakwa tə wu nakə ka dzalakwa ha faya aye ɓəŋɓəŋ lele. 15Bagwar i ndo məvəlaway wu a Mbəlom kway na, a sər ha bəle kway. Neŋgeye na, kə ŋgatay a ɗəretsətseh wal wal andza nəkway ada ta dza ha. Ane tuk na, kə ge mezeleme bay. 16Hərwi niye həndzəɗakwa ka təv i Mbəlom, zluwer mâ gakway bay. Neŋgeye ma gateye ŋgwalak a ndo hay. Həndzəɗakwa ka təv ŋgay hərwi ada kâ gakway mə bo ada mâ gakway ŋgwalak ŋgay. Niye na, ma makweye bo ahəl i ɗəretsətseh.


text: 1Ma waɓəənə cii kya moo banə koonə, tantanyinə, acii ma nyi, ŋga Aləmasiihu nə nyi, paa nyi ka jirakənə. Ma ədzəməki ənə ci Malaaɓa Ma'yanə a slənəgi, ci bii ka nyi oo'i, əntaa jirakənə cii kya jirakə. 2Laŋə ka shaŋə nə tuunaaki anə ənjaaki. Pooshi zəmənəkii ka uudənə a ədzəməki 3putə ŋga slikərənaaki. Maci ka tsakənə tə ənjaaki, kaɗa ka luuvənə nə nyi naalanə ŋga Əntaŋfə tə nyi, nya təkəgi da Aləmasiihu. 4Tii nə mataɗə ənji ŋga Əntaŋfə, ka tii geegi ci ka manjeevənaakii, təya ndzaanə agi məghərəvənaakii da i ci. Kə ɗii ci aləkawalə da tii, ca vii ka tii bariya, ca ɓaarii ka tii rəgwatə ci təya paslə tə ci. Ka tii ɗii ci aləkawalə ŋga vii ka tii uushi'inə. 5Ma dzədzəshi'inətii əsə, madəlakii nə tii. Ma ka rəgwa ŋga əndə shiŋkinə əsə, agi slikərənatii shigi Aləmasiihu. Wa ənjə a dəla də ci, Əntaŋfə Əndə ɗa ŋwaŋuunə agyanə taa wu patə ka ca'ə ndəŋwə ndəŋwə. Aamiina. 6Ma sətə bii nya, əntaa banə bii nyi oo'i, pooshi Əntaŋfə mbu'utəgi də aləkawalaakii. Kə mbu'utəgi ci. Amma əntaa patənə ŋga ənji Isərayiila nə mataɗə ənji ŋga Əntaŋfə. 7Əntaa patənə ŋga jijinyinə ŋga Ibərahiima əsə nə manjeevənaakii akəŋwacii Əntaŋfə. Kə bii Əntaŋfə ka Ibərahiima, “Jijinyinə ŋga Isiyaaku na ndzaanə ka naaku.” 8Ətsə ca ɓaarii oo'i, tə'i hara manjeeviitə pwayi Ibərahiima. Ma təya, əntaa manjeevənaakii nə tii akəŋwacii Əntaŋfə. Amma, ma manjeeviitə pwayi ənji putə ŋga aləkawala ŋga Əntaŋfə, tii nə tantanyitə jijinyinə. 9Acii wiinə makə sətə ɗii Əntaŋfə aləkawalaakii, kə bii ci, “Ka saa'itə ɗəkəpaa nyi, ka ənyanə nə nyi, ka poonə nə Saraatu uundzə ŋgura.” 10Ha'ə əsə nə manjeevənə ŋga Rabeeka bəra'i. Ma təya, ka dənə rəŋwə nə tii, waatoo, dzədzəshi'inaamə Isiyaaku. 11Ma saa'itə manjeeviitə ma'ə asəkətə, taa ŋgahi ma'ə ki mapoomə tə tii, ma'ə tii maɗamə uushi bwayakii taa ŋunyikii əsə, patə da ha'ə kə bii Əntaŋfə ka ki, əŋki ci, “Gawə na paslə ka dara.” Ma bii Əntaŋfə ka ki ha'ə, kaa ca ɓaarii oo'i, ci ca taɗə əndə makə sətə kaɗeesəkə ka ci. Ma cii kəya 'wa ənda, əntaa putə ŋga slənə ŋga ənda, amma ha'ə kaɗeesəkə ka ci. 13Makə sətə ɗii manaahəkii asəkə ləkaləkatə oo'i, “Kə uu'i nyi tə Yakubu, nya kaaree ka Isəwa.” 14Iitə nee amə ətsa? Pooshi gooŋgaanə ashi Əntaŋfə kwa? Tə'i gooŋgaanə ashikii. 15Acii kə shi ca bii ka Muusa, əŋki ci, “Ka nəhənə nə nyi təgunuunə ŋga taa wu patə kaɗeesəkə ka nyi. Nya tsakə taa tə wu patə kaɗeesəkə ka nyi əsə.” 16Acii ha'ə, ma taɗənə ŋga Əntaŋfə tə ənda, əntaa putə ŋga moonə ŋga əndəkii, əntaa putə ŋga slənaakii əsə, amma putə ŋga nəhə təgunuunə ŋga Əntaŋfə. 17Tə'i manaahəkii asəkə ləkaləkatə nə sətə shi Əntaŋfə a bii ka Fəriauna, “Ma ta'i nyi tə hə kaa ha ndzaanə ka ŋwaŋwa, kaa nya slənə də hə, nya ɓaarii baawəɗaaki agyanəku, kaa ənjə a dəla də nyi taa dama patə asəkə duuniya.” 18Acii ha'ə, paŋgəraŋə oo'i, agi nəhənə nə Əntaŋfə təgunuunə ŋga taa wu patə kaɗeesəkə ka ci. Maɗa kaɗeesəkə ka ci əsə, ca ndaləgi mooɗəfə ŋga əndə'i ənda. 19Kə shii nyi ka ləgwanə nə əndə'i əndə ahadoonə oo'i, “Maɗa Əntaŋfə ca kavə ənji ka ɗa taa mi pata, ka mi ɗii cii kəya ka nə ka 'waslyakəənə ŋga ənja?” 20Guvakya! hə wu saŋə bahə ɗa mabizhinə ka Əntaŋfwa? Ma uuda, paa ci ka ləgwanə ama əndətə ghənyi tə ci oo'i, “Ka mi ghənyi hə tə nyi makə ənə ha'a?” 21Ma əndə ghənə uuda, ci nə əndə da baawəɗa ŋga ghənə taa mi patə mwayi ci. Maɗa mwayi ci, ka ghənətənə nə ci uudiinə bəra'i də maŋgaɓə ndzaɓa rəŋwə; əndə'i ŋga slənəginə taa guci patə, əndə'i əsə, see tə'i saa'ikii slənəginə nə ənja. 22Ha'ə nə Əntaŋfə əsə ɗii. Kə mwayi ci ɓaarii maɓətəsəkaakii, kaa ənjə a shii baawəɗaakii. Amma patə da ha'ə, agi sə'wanə nə ci tə ənjitə ca ɓəzee ka səkəkii. Tə tii nii kəya zamagi. 23Kə mwayi ci əsə ɓaarəgi tə ɗuunuunaakii ka ənja, waatoo ka ənjitə cii kəya nəhə təgunuunatii, ca ɗəkəpaa tə tii kaa təya ndzaanə agi ɗuunuunaakii. 24Amə nə ənjitə ta'i ci taamə. Əntaa agi Yahudiinə tanə ta'i ci, amma da i agi ənjitə əntaa Yahudiinə əsə. 25Makə sətə bii ci asəkə ləkaləkatə ŋga Hoosaya oo'i, “Ma ənjitə pooshi sha ndzaa ka ənjaaki, ka 'wanə nə nyi tə tii ənjaaki. Ma hanyiitə paa nyi nja uuɗə tə tii əsə, ka 'wanə nə nyi tə tii mooɗəkəyaaki. 26Ka hatsə ha'ə əsə, nə hatə shi ca bii ka tii əntaa ənjaaki nuunə, davə əsə nə ənjə a ba ka tii manjeevənə ŋga Əntaŋfə Əndə vii əpinə nə tii.” 27Kə waɓi Isaaya əsə agyanə ənji Isərayiila, əŋki ci, “Taa ŋgahi makə mandzənə ama gəərə nə laŋənə ŋga ənji Isərayiila, amma gi'u ahadatii nə ənjitə na upaa luupaanə. 28Pooshi Slandanə na səkəpaa na, pii pii nii kəya lagi gəŋwanə ka ənja.” 29Ka ɗanə makə sətə nyaahə Isaaya əsə, əŋki ci, “Maci pooshi Slandanə Əndə baawəɗa bwasee kaamə ka hara slikərənə gaamə, kaɗa kə zagi amə dza'ə makə ŋga Sadooma da Gwamoora.” 30Mi saŋə ci ətsə a moo ɓaarəna? Ma cii kəya ɓaarə, ma ənjitə əntaa Yahudiinə, pooshi tii sha ali rəgwa ŋga ndzaanə ka ənji gooŋga akəŋwacii Əntaŋfə. Patə da ha'ə, ənji gooŋga nə tii akəŋwacii Əntaŋfə ŋga əna, acii kə vii tii gooŋga ka Yeesu. 31Ma Yahudiinə, agi alə bariyatə ca kavə tə tii ka ndzaanə ka ənji gooŋga akəŋwacii Əntaŋfə nə tii, amma paa tii upaa. 32Mi saŋə ɗii paa tii upana? Ma ɗii ha'ə, acii də slənə ŋga ŋgeeriitii ɗii tii gazhi'waanə ŋga ndzaanə ka ənji gooŋga akəŋwacii Əntaŋfə, əntaa də vii gooŋga ka Yeesu. Agi pu'unə nə tii ashi faara pu'unə, təya kulagi. 33Tə'i ha'ə manaahəkii makə ətsə asəkə ləkaləkatə ŋga Əntaŋfə oo'i, “Tsaamuu wanyinə ka kapaa əndə'i faara asəkə Sihiyoona. Ma faarakii, ka ndzaanə nə ci ka faara pu'unə ŋga ənja, ci na kulapaa də ənja. Amma ma əndətə vii ka ci gooŋga, paa nyi na ɗavə ka ci ayinə shaŋə.”


text: 1Ndo niye a gweɗeŋ sa: «Watsa bazlam nakay, sləray naha a gawla i Mbəlom nakə faya ma tsəpiye məhay gər i ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu neheye ma gəma i Sardes aye. «Maa tsik bazlam nakay na, neŋ Yesu ndo nakə Məsəfəre i Mbəlom tasəla mə həlay ŋgay aye ada wurzla hay tasəla mə həlay ŋgay aye dərmak. Na sər wu nakə faya ka giye aye. Ndo hay faya ta ɗəslakumeye ha gər tə gwaɗ ka hutum sifa, azlakwa ɗuh nəkar andza maməta eye. 2«Pəɗekum, gum gədaŋ bəna ka mətumeye tsaɗək tsaɗək hərwi na zəba faya məsler kurom ka ɗəre i Mbəlom na, tsəɗaŋŋa zuk bay. 3Dzalum na, ka wu nakə ka tsənum ahəl niye aye ada ka təmum bazlam i Mbəlom na, ma kəkay aye ada mbəɗum ha mede kurom. Niye na, pum na a ɗərev kurom. Taɗə ka pəɗekum bay na, sərum ha na diye naha ka təv kurom. Ane tuk na, na diye naha a həlay waray na, ka sərumeye ha bay. Na diye naha andza məkal. 4«Ane tuk na, ndo siye hay andaya mə walaŋ kurom ma gəma i Sardes, nəteye ta ge ndəluɓ ka petekeɗ tay təbey. Nəteye na, tə yeŋ a gər lele. Ta piye petekeɗ herre eye ka bo ada nəmaa diye ka bo dziye. 5«Andza niye, na kalateye ka bo petekeɗ herre eye a ndo neheye tə səmay naha tə ŋgwasa ka ɗəretsətseh aye. Ta watsa məzele tay a ɗerewel nakə tə watsa a ɗəma məzele i ndo neheye ta huta sifa aye. Ɗaɗa na mbatiye ha məzele tay abəra mə ɗerewel nakay bay. Na ɗiye tay ha kame i Bəba ga Mbəlom ada kame i gawla ŋgay hay, nəteye i ga hay. 6«Ndo nakə zləm andaya faya na, mâ pay zləm a wu nakə Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye ma tsikateye a məhay gər i ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu aye.» 7Ndo niye a gweɗeŋ sa: «Watsa bazlam nakay, sləray naha a gawla i Mbəlom nakə faya ma tsəpiye məhay gər i ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu neheye ma Filadelfi aye. «Maa tsik bazlam nakay na, neŋ Yesu ndo nakə a yaw abəra ka təv i Mbəlom ada neŋgeye na, a raw me təbey. Kəle i bəy Davit na, mə həlay ŋgay. Taɗə ka həndək abəra ma məgeɗ na, ndəray andaya ma sliye faya madərəzl na bay. Taɗə ka dərəzl na məgeɗ na, ndəray ma sliye faya mahəndəke na bay. 8«Na sər wu nakə faya ka gumeye aye. Na sər ha gədaŋ kurom na, tsekweŋ tsa, ada azlakwa ka gum wu nakə a yeŋ a gər aye haɓe bəɗaw? Ka rəhumay ha gər a bazlam ga, ka gwaɗum nəkurom na, ndo ga hay. Na həndək abəra ma məgeɗ hərwi kurom, ndəray ma sliye faya madərəzle na bay. 9Tsənum, anaŋ wu nakə na giye ta ndo neheye nəteye ndo i Fakalaw hay aye. Faya ta tsikiye tə bazlam, tə gwaɗ nəteye Yahuda hay, ane tuk na, nəteye Yahuda hay bay, ta raw me ɗekɗek tsa. Na gateye kutoŋ, tâ yaw tâ dəkwakum gurmets. Ta səriye ha na, na wuɗa kurom. 10Nəkurom na, ka səmumay naha a bazlam ga andza nakə na tsikakum səmumay naha aye. Hərwi niye, neŋ na tsəpiye kurom hərwi ada kâ yum a ɗəretsətseh bay. Ɗəretsətseh nakay ma diye kwa ka way, ma dziye tay ha ndo i məndzibəra hay tebiye. 11Mazlambar na maweye. Pum wu nakə ka tətik aye ɓəŋɓəŋ a gər hərwi ada mâ buwa fakuma abəra magogoy kurom bay. 12«Ndo neheye ta səmay naha, ta ŋgwasa ka ɗəretsətseh aye na, na piye tay ha a gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom ga andza sik i galak nakə tə lawa a wuzlah i gay aye, ta ndziye ka tor eye. Wuray andaya nakə ma həharatay ahaya abəra mə ɗəma aye bay. Na watsiye məzele i Mbəlom ga ka nəteye, ta məzele i gəma i Mbəlom ga. Gəma niye na, Zerozelem weɗeye. Mbəlom ma sləraweye abəra mə mbəlom. Na watsiye məzele ga weɗeye ka ndoweye neheye dərmak. 13«Ndo nakə zləm andaya faya na, mâ pay zləm a wu nakə Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye ma tsikateye a məhay gər i ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu aye.» 14Ndo niye a gweɗeŋ sa: «Watsa bazlam nakay, sləray naha a gawla i Mbəlom nakə faya ma tsəpiye tay ha məhay gər i ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu neheye ma Lawdise aye. «Maa tsik bazlam nakay na, neŋ Yesu ndo nakə tə zalay “Mâ təra andza niye” aye. Faya ma ɗiye ha wu nakə Mbəlom a ge aye, maraw me andaya mə bazlam ŋgay kwa tsekweŋ bay. Mbəlom a ge wu hay tebiye na, tə həlay ŋgay. 15«Na sər wu nakə faya ka gumeye. Nəkurom hiyatsatsa bay ada laluh laluh wal bay sa. Ka ndzumeye ma wuzlah eye gaŋgəlaŋlaŋŋa andza niye na, a yeŋ a gər bay. 16Nəkurom hiyatsatsa bay ada laluh laluh kəgəbay daduk daduk wal bay sa, nəkurom mandza eye ma wuzlah eye andza niye sa na, na vənahiye kurom ahaya abəra mə bazlam ga. 17«Ka gwaɗum nəkurom na, zlele eye, ka hutum wu hay tebiye, wuray a kətsakum bay. Ane tuk na, nəkurom ɗəretsətseh eye hay, ka gum mə bo. Nəkurom mətawak eye hay petekeɗ andaya fakuma bay, nəkurom guluf eye hay na, ka sərum bay. 18Hərwi niye, neŋ faya na tsikakumeye wu nakə ka gumeye. Səkəmum gura nakə ta lambaɗ ta ako, a dəv wuzl wuzl haladzay aye. Dumara, səkəmum mə gay ga hərwi ada kâ tərum zlele eye hay ta deɗek. Dumara, səkəmum petekeɗ herre eye, kâ pum ka bo. Andza niye horoy ma gakumeye sa bay hərwi nəkurom bo kəriye sa bay. Səkəmum sidem i ɗəre, mâ dzəna kurom hərwi ada kâ ŋgatumay a wu hay sa. 19«Neŋ na, ndo neheye na wuɗa tay ha aye na, na ŋgərəziye fataya, na ɗatay ha metsehe. Kə ge andza niye na, mbəɗum ha mede kurom, pumeŋ bəzay tə ɗərev kurom peteh. 20Tsənum, na lətsiye ka həlay i məgeɗ ada na zaliye. Ndo nakə kə tsəne bəɗiɗay ga aye ada ka həndəkeŋ na məgeɗ na, na fələkwiye a gay ŋgay, nəmaa ndiye ɗaf salamay. 21«Ndo neheye ta səmay naha, ta ŋgwasa ka ɗəretsətseh aye na, na vəlateye tsəveɗ hərwi ada tâ yaw, nəmaa ndziye ka təv məndze i bəy ga, andza neŋ na səmay naha, na ŋgwasa ka ɗəretsətseh aye, ada neŋ ta Bəba ga, nəmay ndziye ma bəy ŋgay. 22«Ndo nakə zləm andaya faya na, mâ pay zləm a wu nakə Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye ma tsikateye a məhay gər i ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu aye.»


text: 1E mi Pol, naa tɨ kɨ Tɨmote, je kɨ je ɓəə kɨlə je lə Jəju Kɨrɨsɨ ə jɨ ndangɨ makɨtɨbɨ kɨn j-adɨ səi dɨje lə Luwə kɨ me kɨndə rɔ naa tɨ kɨ Kɨrɨsɨ, kɨ ɨsi Pɨlɨpɨ tɨ. Makɨtɨbɨ kɨn sɔbɨ səsi, naa tɨ kɨ njé kɔr no̰si je, kɨ dɨyakɨr je. 2Nɨngə kadɨ me-majɨ kɨ kɨsɨ-maje lə Bawje Luwə əi kɨ Ɓaɓe ləje Jəju Kɨrɨsɨ e naa tɨ səsi. 3Dɔkagɨlo je pətɨ kɨ mem ole dɔsi tɨ ɓa, m-ra oyo Luwə. 4Taa dɔkagɨlo je pətɨ kɨ kadɨ m-əl-n ta kɨ Luwə mbata tɨ ləsi pətɨ ɓa, m-əl sie kɨ rɔnəl tɔ. 5Rɔnəl ləm e kɨ mbata ra kɨ ɨrai səm me kɨlə kɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ tɨ, lo kulə ngɨre tɨ nu bɨtɨ ɓone. 6M-gər majɨ kadɨ Luwə kɨ ɨndə ngɨrə kɨlə kɨ majɨ mesi tɨ kɨn, a aw-n bɨtɨ ta tɔl tae tɨ, ndɔ təl Jəju Kɨrɨsɨ tɨ. 7E go rəbe tɨ kadɨ m-aw kɨ mər ta kɨ be kɨn kɨ mbata ləsi pətɨ, tadɔ m-ɨndə səi dan urm tɨ. Səi, ɨndəi rɔsi naa tɨ səm dɔ majɨ tɨ kɨ Luwə ra səm. Ɨndəi rɔsi naa tɨ səm pətɨ me keem dangay tɨ, kɨ me rɔ tɨ kɨ m-rɔ kɨ tɔgɨm mbata Poy Ta kɨ Majɨ. 8Luwə asɨ kadɨ ma najɨ ləm təkɨ, səi pətɨ m-ndɨgɨ səsi ndɨgɨ lə Jəju Kɨrɨsɨ, m-ɔr man dɔ tɨ sɔtɨ. 9NGa nɨngə, nḛ kɨ m-dəjɨ Luwə, e kadɨ ndɨgɨ-naa ləsi ḭ kɨ dɔ made tɨ dɔ made tɨ, naa tɨ kɨ nḛ gər kɨ rɔjetɨ kɨ me kɔr kəm nḛ kɨ majɨ kɨ nḛ kɨ majal naa tɨ kadɨ ay njay. 10Lo kɨn tɨ, a gəri go nḛ kɨ majɨ kɨ sɔbɨ ra. Ɓa a səi dɨje kɨ kay njay, kɨ ndɔ təl Kɨrɨsɨ tɨ, dəw asɨ kadɨ a aw kɨ ta madɨ dɔsi tɨ al. 11Nɨngə a səi dɨje kɨ nḛ ra kɨ dana, kɨ ḭ rɔ Kɨrɨsɨ tɨ a to mbar mbar rɔsi tɨ, mbata tɔɓa kɨ tɔjɨ lə Luwə. 12NGakom je, m-ndɨgɨ kadɨ ɨgəri təkɨ nḛ kɨ tḛḛ dɔm tɨ kɨn ra adɨ Poy Ta kɨ Majɨ aw kɨ kəte tə kaw yo. 13E be ə, dɨje pətɨ kɨ njé ra kɨlə kɨ nje ko̰ɓe kɨ boy, kɨ ndəgɨ dɨje, gəri kadɨ e mbata kɨlə lə Kɨrɨsɨ ə m-to-n dangay tɨ. 14NGa nɨngə, tom dangay tɨ, ra adɨ ngakom je ngay, adi mede Ɓaɓe, ə ɨngəi tɔgɨ dɔ made tɨ kadɨ əli ta lə Luwə kɨ kanjɨ ɓəl. 15E kɨ rɔjetɨ kadɨ dɨje madɨ ɨləi mbḛ tɔ Kɨrɨsɨ kɨ hal ta kɨ ra, kɨ angal ni, nə dɨje kɨ na̰ je, ɨləi mbḛe kɨ angal kɨ majɨ tɔ. 16Dɨje kɨ awi kɨ angal kɨ majɨ kɨn, rai kɨlə kɨn kɨ ndɨgɨ-naa. Nɨngə gəri kadɨ mi lo kɨn tɨ ne, m-ɨsɨ m-rɔ mbata Poy Ta kɨ Majɨ. 17NJe kɨ awi kɨ hal ta kɨ ra, ɨsɨ ɨləi mbḛ tɔ Kɨrɨsɨ kɨ ndɨgɨ ra kɨ sɔbɨ dɔde. Nɨngə nḛ kɨ mede tɨ kɨ ɔsɨ-de adɨ ɨsɨ ɨləi mbḛ tɔ Kɨrɨsɨ kɨn e nḛ kɨ dana al. Sangi kadɨ n-adi-mi ko̰ dɔ made tɨ, me dangay tɨ kɨ mi tɨ. 18Nɨngə re e kɨ me kɨ majɨ ə se e kɨ majal ə ɨsɨ ɨləi mbḛ tɔ Kɨrɨsɨ ə, e kɨn dəw aw go tɨ al. M-gər kadɨ ɨsɨ ɨləi mbḛ tɔ Kɨrɨsɨ, nɨngə m-ra rɔnəl dɔ tɨ, ə m-nay kɨ lo ra rɔnəl dɔ tɨ. 19Tadɔ m-gər kadɨ e nḛ kɨ ɨsɨ ra nḛ kadɨ ta tɔl tae ə m-ɨngə-n kajɨ. M-ɨngə-n kajɨ kɨ takul kəl kɨ ɨsɨ əli ta kɨ Luwə mbata tɨ ləm nɨm, kɨ takul tɔgɨ kɨ NDɨl Jəju Kɨrɨsɨ adɨ-m nɨm. 20Kɨ ɔjɨ go nḛ kɨ m-ɨsɨ m-ngəm tae pərere, kɨ m-ɨsɨ m-ɨndə mem dɔ tɨ, nḛ kɨ rɔm a sɔl-m goto. M-tḭ mem katɨ kadɨ re e-n ɓone ə se ndɔ je pətɨ, m-a m-tɔjɨ ke kɨ bo lə Kɨrɨsɨ kadɨ dɨje ooi rɔm tɨ. Re e-n me ka kɨ dɔm taa tɨ ə se me koym tɨ. 21Kɨ rɔm tɨ, kɨsɨ-m kɨ dɔm taa e mbata lə Kɨrɨsɨ, ə koym e majɨ ləm tɔ. 22Nɨngə, re kɨsɨ-m kɨ dɔm taa ɓəy, a adɨ-m ta rəbɨ kadɨ m-ra kɨlə madɨ kɨ to sotɨ ɓa, lo kɨn tɨ, m-gər nḛ kɨ kadɨ m-kɔtɨ al, se e kɨsɨ kɨ dɔ taa ə se e koy wa ka m-gər al. 23Nḛ je joo ɨsɨ ndɔri-mi ya̰na: m-ndɨgɨ kadɨ m-tusɨ dunɨya̰ kɨn m-ɨyə̰, ə m-aw m-ɨsɨ kadɨ Kɨrɨsɨ tɨ. E kɨn ə e nḛ kɨ to sotɨ ngay. 24Nɨngə kɨsɨ-m dɔnangɨ tɨ ne, ndae to tɨ ngay mbata tɨ ləsi. 25NGa nɨngə, m-gər majɨ, tɨjə-m tɨ kadɨ m-a m-ɨsɨ dɔnangɨ tɨ ne ɓəy, m-a mi kadɨsi tɨ ne pətɨ ɓəy mbata kaw kəte ləsi, mbata rɔnəl ləsi me kadɨ-me tɨ. 26Lo kɨn tɨ, lokɨ m-təl m-tḛḛ dansi tɨ ə, kɨ ta kulm, a gəri kəm tɔjɨ kɨ ɨsɨ ɨləi dɔ Kɨrɨsɨ tɨ kɨn ay njay. 27Nə ke ə, kadɨ pa njɨyəsi e kɨ go Poy ta tɨ kɨ Majɨ lə Kɨrɨsɨ, mba kadɨ re m-re dansi tɨ, ə se mi sa̰y səsi ka, m-o ta kɨ dɔsi tɨ majɨ. Kadɨ m-o poysi təkɨ uwəi tɔgɨsi ba me ndɨl tɨ kɨ kare, ɨndəi rɔsi naa tɨ, ɨrɔi kɨ me kɨ kare kɨ go mesi tɨ kɨ adi dɔ Poy ta tɨ kɨ Majɨ. 28Nɨngə ɨyə̰i ta rəbɨ adi njé ta je ləsi ɨləi ɓəl kare mesi tɨ al. Lokɨ ɨyə̰i ta rəbɨ adɨ ɨləi ɓəl mesi tɨ al, a to taga kadɨ əi dɨje kɨ uni rəbɨ kɨ kaw tujɨ tɨ, ə səi, uni rəbɨ kajɨ tɔ. Nɨngə pətɨ, e ndɨgɨ lə Luwə kadɨ tə to be. 29Tadɔ kɨ ɔjɨ dɔ Kɨrɨsɨ, Luwə ra səsi majɨ adɨ adi-e mesi par al, nə adɨ ɨngəi ko̰ mbata tɨ lie tɔ. 30Nɨngə kɨ ɓasɨne kɨn, səi ɨləi rɔsi me rɔ tɨ kɨ kəte m-ɨsɨ m-rɔ ka kɨn tɔ. Rɔ kɨn, ɓone je kɨn ka m-ɨsɨ ta tɨ ne m-ɨsɨ m-rɔ təkɨ ɨgəri.


text: 1«Kadɨ oi majɨ, kɨn ə re ɨsɨ rai nḛ kɨ ndu Luwə ndɨgɨ kadɨ ɨrai ɓa, kadɨ ɨrai ta kəm dɨje tɨ kɨ kadɨ dɨje ooi səsi al. Re ɨrai be ɓa, Bawsi kɨ ɨsɨ dɔra̰ tɨ, a adɨ səsi nḛ kɨgə go ji ləsi al. 2Kɨn ə ɨra kɨ nje ndoo ə, kadɨ ɨndə gəngɨ dɔ tɨ kadɨ dɨje ooi, al. Ɨrai təkɨ nje kədɨ kəm dɨje ɨsɨ rai gɨn kəy kaw-naa tɨ lə Jɨpɨ je, kɨ go rəbɨ tɨ je kɨn al. Rai be mba kadɨ dɨje pɨti-de. Nə kɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi, ɨngəi nḛ kɨgə go ji ləde ngata. 3Nə ḭ, lokɨ ɨra majɨ kɨ njé ndoo je, majɨ kadɨ ji gəli gər nḛ kɨ ji ko̰i adɨ al. 4Be nɨngə, nḛ ləi kɨ adɨ kɨn to lo ɓɔyɔ tɨ, ɓa Luwə kɨ oo nḛ je kɨ to lo ɓɔyɔ tɨ, a ɨgəi kɨre.» 5«Lokɨ ɨsɨ əli ta kɨ Luwə ɓa, kadɨ ɨrai təkɨ njé kədɨ kəm dɨje ɨsɨ rai kɨn be al. NJé kədɨ kəm dɨje kɨ nəl-de ngay kadɨ ai taa me kəy tɨ lə Jɨpɨ je, kɨ sɨl rəbɨ je, taa əli ta kɨ Luwə kɨn. Əi je rai be mba kadɨ dɨje ooi-de. Nə kɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi, ɨngəi nḛ kɨgə go ji ləde ngata. 6Nə ḭ, lokɨ ɨge kəl ta kɨ Luwə ɓa, majɨ kadɨ ur kəy toi tɨ, utɨ ta kəy dɔi tɨ, ɓa əl ta kɨ Luwə lo ɓɔyɔ rɔ tɨ kɨn, nɨngə Bawi Luwə kɨ ɨsɨ lo kɨ ɓɔyɔ tɨ, a oo, ə a adi nḛ kɨ ɨdə-je. 7«Lokɨ ɨsɨ əli ta kɨ Luwə ɓa, əli ta kɨ dɔ-naa tɨ, dɔ-naa tɨ tə dɨje kɨ njé gər Luwə al be, al. Əi je ooi ə nə me ta tɨ kɨ kəl ngay kɨn ə Luwə a oo-n dɔ ndude. 8Majɨ kadɨ ɨrai təkɨ əi je ɨsɨ rai kɨn be al, tadɔ Bawsi Luwə gər nḛ je kɨ awi kɨ ndooe, kəte ɓəy taa kadɨ əli sie ta dɔ tɨ. 9«Səi ɓa, kadɨ əli ta kɨ Luwə əli əi nə: “Bawje kɨ ɨsɨ me dɔra̰ tɨ taa, Kadɨ dəw kɨ ra gər tɔi təkɨ ḭ Luwə, 10Kadɨ ko̰ɓe ləi re. Kadɨ dɨje rai ndɨgɨ ləi dɔnangɨ tɨ ne, Təkɨ njé kɨ dɔra̰ tɨ ɨsɨ rai kɨn be tɔ. 11Adɨ-je nḛ kusoje kɨ asɨ taje me ndɔ tɨ kɨ ɓone. 12Ɨyə̰ go majal je ləje kɔ, Təkɨ je wa ka j-ɨyə̰-n go majal je lə dɨje kɨ rai səje majal kɔ kɨn be tɔ. 13Ɨyə̰-je adɨ j-osɨ me nḛ na tɨ al, Nə kadɨ ɔr-je ji nje majal tɨ kɔ. [MBata ḭ ə, ko̰ɓe, kɨ tɔgɨ, kɨ tɔɓa e ləi bɨtɨ kɨ no̰ tɨ.]” 14Kɨn ə re ɨyə̰i go majal je lə dɨje kɔ ɓa, Bawsi kɨ ɨsɨ dɔra̰ tɨ a ɨyə̰ go majal je ləsi kɔ tɔ. 15A kɨn ə re ɨyə̰i go majal je kɨ dɨje rai səsi kɔ al ɓa, Bawsi a ɨyə̰ go majal je ləsi kɔ al tɔ. 16«Lokɨ ɔgi rɔsi nḛ kuso ɓa, majɨ kadɨ ɨsɨkɨti kəmsi sɨkɨti sɨkɨti tə ya̰ njé kədɨ kəm dɨje be al. Əi, sɨkɨti kəmde mba kadɨ dɨje ooi-de təkɨ n-ɔgi rɔde nḛ kuso. Nə kɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi, ɨngəi nḛ kɨgə go ji ləde ngata. 17Nɨngə ḭ, lokɨ ɔgɨ rɔi nḛ kuso ɓa, majɨ kadɨ ɨtogɨ ta kəmi sukɨ, ə ɨndu dɔi. 18MBa kadɨ dɨje gəri, təkɨ ɔgɨ rɔi nḛ kuso, al. Nɨngə, Bawi kɨ ɨsɨ lo kɨ ɓɔyɔ tɨ par ə oo, e kɨ gər nḛ kɨ to lo ɓɔyɔ tɨ a adɨ səsi nḛ kɨ ɨdəji-e. 19«Ɨmbo̰i nḛ kɨngə je mbata ləsi dɔnangɨ tɨ ne al. Dɔnangɨ kɨ e lo kɨ nḛ kɨ tɨtɨ a ndusɨ je, yo̰ je a o̰i je, taa njé ɓogɨ je a mbuti bole bɔr kadɨ ɓogii je. 20Nə kadɨ ɨmbo̰i nḛ kɨngə je ləsi dɔra̰ tɨ taa, kɨ e lo kɨ nḛ kɨ tɨtɨ a ndusɨ al nɨm, yo̰ je a o̰i al nɨm, taa njé ɓogɨ je a mbuti bole bɔr ɓa a ɓogii al nɨm tɔ. 21Tadɔ lo kɨ nḛ kɨngə ləi e tɨtɨ ə mei a e tɨtɨ tɔ.» 22«Kəm dəw ə e lambɨ lə darɔe. Kɨn ə re kəmi oo lo majɨ ɓa, darɔi pətɨ e me kunjɨ tɨ. 23A kɨn ə re kəmi oo lo majɨ al tɔ ɓa, darɔi pətɨ e me tɨl tɨ tɔ. A kɨn ə re kunjɨ kɨ to rɔi tɨ kɨn təl tɨl nɨngə, a e tɨl kɨ dum kəl tae. 24«Dəw kɨ a ra kɨlə ɓəə lə ngar je joo goto: re ɔsɨ ta kɨ kare ə, a ndɨgɨ kɨ nungɨ, re kɨdɨ kɨ kare ə, a uwə kɨ kɨ nungɨ tɔ. A asi kadɨ ɨrai ɓəə lə Luwə nɨm, ɓəə lə la nɨm al. 25«E mbata kɨn ə, m-əl səsi kadɨ adi mesi a sururu dɔ nḛ kusosi tɨ, kɨ man ka̰ysi tɨ, kɨ kadɨ ɨsi kɨ dɔsi taa al, taa dɔ kɨbɨ kɔsi tɨ al nɨm tɔ. Tadɔ kɨsɨ kɨ dɔ taa ɨtə nḛ kuso, taa darɔ dəw ɨtə kɨbɨ kɨ kɔ tɔ. 26Ɨgo̰i yəl je kɨ a nali dan nəl tɨ kɨn oi, dɨbi ko al nɨm, təti ko al nɨm, taa kawi nḛ me dam tɨ al nɨm tɔ, nə Bawsi kɨ ɨsɨ dɔra̰ tɨ taa, adɨ-de nḛ usoi majɨ. Ə se, səi je, ɨtəi yəl je kɨn gɨdɨ ba̰y ba̰y al wa? 27Na̰ dansi tɨ ə asɨ kadɨ a ɨlə ngon kadɨ kɨ ndə̰y be dɔ ndɔne tɨ kɨ takul me ka sururu ləne ə? 28Asi al, nga ra ban be ə mesi a sururu dɔ kɨbɨ kɔsi tɨ ə? Ɨgo̰i putɨ kam je kɨ ai me wale tɨ kɨn oi. Rai kɨlə madɨ al nɨm, oji kɨbɨ al nɨm tɔ, 29nə ngar Salomo̰ kɨ tɔe ɓa ngay me nḛ kɨngə tɨ kɨn ka ɔ kɨbɨ kɨ ndole asɨ naa səde al. 30Ə kɨn ə Luwə ɨlə kɨbɨ rɔ ngan kagɨ je tɨ kɨ wale, kɨ j-o-de ɓone, ə lo ti par ə a o̰i por kɨn be nɨngə, səi dɨje taa a ɨlə kɨbɨ rɔsi tɨ al a? Səi to̰ je me kadɨ-me tɨ. 31Adi mesi a sururu kadɨ əli ə nə: “Ri ə j-a j-uso wa? Ri ə j-a j-a̰y wa? J-a j-ɨngə kɨbɨ ra ə j-a j-ɔ wa?” al. 32Nḛ je kɨn pətɨ, e dɨje kɨ gəri Luwə al, ə ɨsɨ sangi kɨ no̰ kəmde tɨ. Nɨngə Bawsi kɨ ɨsɨ me dɔra̰ tɨ gər majɨ kadɨ awi kɨ ndooe tɔ. 33Ɨsangi ko̰ɓe lə Luwə kɨ ndɨgɨ lie kəte, nɨngə a adɨ səsi ndəgɨ nḛ je kɨn pətɨ dɔ tɨ. 34Adɨ mesi a sururu dɔ ndɔ kɨ lo ti tɨ al. Tadɔ ndɔ kɨ lo ti tɨ aw kɨ me ka sururu ləne. NDɔ je pətɨ awi kɨ nḛ to rɔ kɨ sɔbɨ dɔde, ɓɨ awi kɨ made dɔ tɨ al.»