text: 1Dɨje kɨ na̰ je ḭḭ Jude tɨ rəi A̰tɨyosɨ tɨ, ndoi ngako̰je je nḛ əi nə: «Kɨn ə re adɨ ɨjəi mɔtɨsi kɨ go ndu tɨ lə Mojɨ al ə, a ɨngəi kajɨ al.» 2Nḛ ndo kɨn re kɨ ta kasɨ-naa al, kɨ gakɨ-naa kɨ bo ngay mbo̰ njé ndo-e tɨ je kɨ Pol əi kɨ Barnabasɨ. Lo kɨn tɨ no̰o̰ be, uni tade kadɨ Pol əi kɨ Barnabasɨ, naa tɨ kɨ ngako̰je je madɨ, awi Jorijaləm tɨ ɨngəi njé kaw kɨlə je kɨ kɨ boy je lə njé kaw-naa je mbata ta kɨn. 3NJé kaw-naa je kɨ A̰tɨyosɨ adi-de nḛ kɨ kadɨ ra səde dɔ rəbɨ mba tɨ. Uni rəbɨ, tḛḛi Pənəsi tɨ əi kɨ Samari, ɔri dɨje gɨn nḛ je kɨ goe goe, go rəbɨ kɨ dɨje kɨ əi Jɨpɨ je al təli adii mede Kɨrɨsɨ. Ta kɨn adɨ rɔnəl ngako̰ je pətɨ. 4Lokɨ rəi tḛḛi Jorijaləm tɨ, njé kaw-naa je, kɨ njé kaw kɨlə je, kɨ ngatɔgɨ je lə njé kaw-naa je uwəi-de kɨ rɔde tɨ. Pol əi kɨ Barnabasɨ əli poy nḛ kɨ Luwə ra səde adɨ-de ooi. 5Nə dɨje kɨ na̰ je, kɨ adi mede dan Parɨsɨ je tɨ uni ta əli əi nə: «Majɨ kadɨ dɨje kɨ əi Jɨpɨ je al, adi-de ɨjəi mɔtɨde ə ngəmi go ndu-kun je lə Mojɨ ɓəy tɔ taa.» 6Lo kɨn tɨ, njé kaw kɨlə je kɨ ngatɔgɨ je lə njé kaw-naa je kawi-naa mba kadɨ ɨndəi manjɨ ta kɨn. 7Lokɨ naji-naa ta adɨ dande ngal ɓa, Pɨyər ɔsɨ nangɨ ḭ taa əl-de ə nə: «NGakom je, təkɨ ɨgərii, e mari nu ə Luwə mbətɨ-m dansi tɨ mba kadɨ m-ɨlə mbḛ Poy ta kɨ Majɨ rɔ dɨje tɨ kɨ əi Jɨpɨ je al, kadɨ ooi ə adi mede. 8Luwə kɨ gər me dɨje, ma najɨ ləde majɨ kɨ go rəbɨ NDɨl Luwə kɨ adɨ-de təkɨ adɨ-n-je be tɔ. 9Əi je ə je tɔ, Luwə ɔr kəm dəw dana al, mbata e kɨ takul kadɨ-me ləde ə Luwə adɨ nga̰mede ay-n njay. 10Nɨngə kɨ ɓasɨne kɨn, mba ri ə ɨsɨ sangi ta Luwə kɨ nḛ kɨndə kɨ ɔy mɨndɨ njé kadɨ-me je tɨ ə? Nḛ kɨ je wa ə se bawje je ka j-awi kɨ tɔgɨ kadɨ j-otii al. 11Nḛ kɨ j-adɨ meje dɔ tɨ ə to kɨn: E kɨ takul me-majɨ lə Ɓaɓe Jəju ə yə j-ɨngəi kajɨ, j-əi kɨ j-əi Jɨpɨ je, kae tɨ ləde əi Jɨpɨ je al ka kɨn tɔ.» 12Ɓa, dɨje pətɨ uti tade, uri mbide kadɨ ooi dɔ ta lə Barnabasɨ əi kɨ Pol kɨ a əli-de ɔjɨ dɔ poy nḛ kɔjɨ je kɨ nḛ je kɨ ətɨ ɓəl je kɨ Luwə rade kɨ takul Pol əi kɨ Barnabasɨ dan dɨje tɨ kɨ əi Jɨpɨ je al. 13Lokɨ ɨləi ta nangɨ nɨngə, Jakɨ un ta əl ə nə: «NGakom je, uri mbisi oi ta ləm ɓasɨne. 14Sɨmo̰ ḭ taa əl-je ne, adɨ j-oi rəbɨ kɨ lo kɨlə ngɨre tɨ wa nu, Luwə ɨndə-n kəmne go tɨ majɨ, kadɨ ɔr dɨje kɨ na̰ je dan dɨje tɨ kɨ əi Jɨpɨ je al, ɨndə-de dangɨ tə dɨje ləne. 15Ta je lə njé kəl ta je kɨ ta Luwə tɨ awi go-naa tɨ lo kare ba kɨ ta kɨn. Tadɔ ndangi me makɨtɨbɨ tɨ lə Luwə əi nə: 16“Go nḛ je tɨ kɨn, m-a m-re kadɨ m-ra ɓe lə Dabɨdɨ kɨ budɨ kɨn rangɨ. M-a m-ra e kɨ sɨgɨ gogɨ, m-a m-ra toe tɨ gogɨ tɔ, M-a m-ɨndə taa gogɨ. 17MBa kadɨ ndəgɨ dɨje sangi Ɓaɓe, Adɨ e gɨn dɨje pətɨ kɨ uni tɔm dɔde tɨ. Ɓaɓe əl ta kɨn be. 18Ɓaɓe kɨ nje tḛḛ kɨ gɨn nḛ kɨ ɨndə dɔe naa tɨ mari nu adɨ dɨje gəri.” 19«E mbata kɨn ə, mi m-o majɨ ngay kadɨ j-ɨləi kagɨ no̰ dɨje tɨ kɨ əi Jɨpɨ je al kɨ adi mede Luwə kɨn, al. 20Adɨ jɨ ndangi makɨtɨbɨ par j-adi-de kadɨ usoi da kɨ dəw ɨlə kadɨ-kare tɨ adɨ yo je al, kadɨ sangi-naa lo kaya tɨ al, kadɨ usoi da nḛ kɨ dəw tu mɨnde al, kadɨ usoi məsɨ da al tɔ. 21NGa nɨngə, ɨlə ngɨre mari nu ba bɨtɨ ɓone, dɨje kɨ njé ndo madɨde je ndu-kun lə Mojɨ əi me ɓe bo je tɨ kare kare, nɨm ndɔ kare kare kɨ e ndɔ taa kə̰ə̰ lə Jɨpɨ je, dɨje a tɨdəi ndu-kun kɨn me kəy kaw-naa je tɨ tɔ.» 22Be ə, ngatɔgɨ je lə njé kaw-naa je, kɨ njé kaw kɨlə je, kɨ njé kaw-naa je, ndɨgi kadɨ n-mbəti dɨje kɨ na̰ je dande tɨ kadɨ uni tode dani Pol əi kɨ Barnabasɨ awi səde A̰tɨyosɨ tɨ. MBətɨ Judɨ kɨ ɓari-e nə Barsabasɨ əi kɨ Sɨlasɨ. Əi joo pu, ngako̰de je taai mede majɨ. 23Ta kɨ ndangi Makɨtɨbɨ tɨ adi-de ə to kɨn: «Je njé kaw kɨlə je kɨ ngatɔgɨ je lə njé kaw-naa je, jɨ ndangɨ makɨtɨbɨ kɨn j-adɨ səi ngako̰je je kɨ ɨsi ɓe bo A̰tɨyosɨ tɨ kɨ dɔnangɨ je kɨ Sɨri tɨ kɨ Sɨlɨsi kɨ səi gɨn kojɨ lə Jɨpɨ je al, jɨ ra səsi lapɨya. 24J-o poy dɨje madɨ ḭḭ danje tɨ ne awi rɔsi tɨ tuji mesi, təli səsi gogɨ kɨ ta je ləde, nɨngə e je ɓa j-ɨlə-de al. 25Be ə, j-o majɨ kadɨ j-ɨndə taje naa tɨ kare ba, jɨ mbətɨ dɨje j-ɨlə-de kɨ rɔsi tɨ, naa tɨ kɨ Barnabasɨ əi kɨ Pol kɨ əi njé ndɨgɨ je ləje. 26Əi kɨ ɨləi rɔde kɔ mbata tɔ Ɓaɓe ləje Jəju Kɨrɨsɨ. 27E kɨn ə, j-ɨlə-n Judɨ əi kɨ Sɨlasɨ. Dɨje kɨ joo kɨn a əli səsi nḛ je kɨn kɨ tade. 28MBata NDɨl Luwə nɨm, je wa nɨm, j-un nduje kadɨ dəw ɨndə nḛ kɨ rangɨ gɨdɨ nḛ tɨ kɨ e nḛ kɨ ndae to tɨ kɨn, dɔsi tɨ kɨ tɔgɨ al ngata. 29Nɨngə nḛ kɨ kadɨ ɨrai ə to kɨn: kadɨ usoi da kɨ dəw ɨlə kadɨ-kare tɨ adɨ yo je al, usoi məsɨ da al, usoi da kɨ dəw tu mɨnde al, ɨsai-naa lo kaya tɨ al. Pətɨ ɨtoi be nɨngə, a rai nḛ kɨ majɨ. Ɨtaai lapɨya ləje, je kɨ je ngako̰si je.» 30Ɨyə̰i njé kɨ mbəti-de ka kɨn adɨ awi A̰tɨyosɨ tɨ. Lokɨ awi tḛḛi A̰tɨyosɨ tɨ, kawi njé kadɨ-me je kɨ naa tɨ, ə ɨləi makɨtɨbɨ ka kɨn jide tɨ. 31Lokɨ tɨdəi makɨtɨbɨ ka kɨn nɨngə, rɔde nəl-de ngay tadɔ ɨngəi ta je kɨ adɨ-de tɔgɨ me tɨ. 32Təkɨ Judɨ əi kɨ Sɨlasɨ wa əi njé kəl ta kɨ ta Luwə tɨ, uni dɔkagɨlo ngay ɨləi dɨngəm me ngako̰ je tɨ, mbɨsi njade me kadɨ-me tɨ. 33Ɨsi səde dɔkagɨlo ndə̰y ɓa, ngako̰ je uwəi jide, ɨndəi-de ta rəbɨ tɨ kadɨ awi kɨ lapɨya, təli kɨ rɔ njé kɨlə-de je tɨ gogɨ. 34[Nə Sɨlasɨ oo majɨ ngay kadɨ n-ɨsɨ A̰tɨyosɨ tɨ]. 35Pol əi kɨ Barnabasɨ ɨsi A̰tɨyosɨ tɨ, naa tɨ kɨ ndəgɨ dɨje kɨ rangɨ, ndoi dɨje nḛ, ɨləi-de mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ lə Ɓaɓe. 36NDə̰y go tɨ, Pol əl Barnabasɨ ə nə: «Adɨ jɨ təl j-un dɔ njaje me ɓe bo je tɨ pətɨ kɨ j-əl ta lə Ɓaɓe tɨtɨ kɨn, ə jɨ go̰ ngako̰je je j-o se təli toi ban wa?» 37Lo kɨn tɨ, Barnabasɨ ndɨgɨ kadɨ Ja̰ Markɨ aw səde. 38Nə Pol oo kadɨ e loe tɨ al kadɨ Ja̰ Markɨ kɨ ndɔ kɨ ɨyə̰-de Pampɨli tɨ, ɓɨ aw səde lo kaw kɨlə tɨ al kɨn, kadɨ aw səde ɓone ɓəy. 39Mɨndɨ kasɨ-naa al kɨ bo ngay to dande tɨ adɨ ɨyə̰i-naa no̰o̰ be. Barnabasɨ un Ja̰ Markɨ, ə uni bato kɨ aw kɨ Sɨpɨr tɨ. 40NGa Pol ə un Sɨlasɨ ə awi. NGako̰je je ɨyə̰i-de ji Ɓaɓe tɨ. 41Pol je njɨyəi dɔnangɨ Sɨri tɨ kɨ dɔnangɨ Sɨlɨsi tɨ ɨləi dɨngəm me njé kaw-naa je tɨ kɨ lo lo.


c: text/html

text: 1J-əi je ka, təkɨ njé ma najɨ dɔ kadɨ-me tɨ ləje gəi gɨdɨje wukɨ ka kɨn ə, adɨ jɨ mbati nḛ je pətɨ kɨ a ɔgɨ-je kɔtɨ kəte. Kɨ bo tɔi adɨ jɨ mbati majal kɨ ɨsɨ ɓɨndɨ je ɓɨndɨ ɓɨndɨ kɨn. Adɨ j-a̰yḭ-naa ngɔdɨ kɨ kuwə tɔgɨ ba me na-naa ka̰y ngɔdɨ tɨ kɨ to no̰ je tɨ kɨn. 2Adɨ j-uri kəmje dɔ Jəju tɨ, kɨ e nje kɨndə gɨn kadɨ-me ləje, taa e nje ra-e kadɨ asɨ-naa bərəre tɔ kɨn. NDɨgɨ kadɨ oy dɔ kagɨ-dəsɨ tɨ kɨ kanjɨ kadɨ tur go rɔsɔl kɨ ko koy je kɨ be kɨn a re-n. Təkɨ rɔjetɨ, oo rɔnəl kɨ a ɨngə kəte. Be ə, ngɔsɨne kɨn ɨsɨ dɔ ji ko̰ Luwə tɨ kɨ ɨsɨ dɔ kɨmbər ngar tɨ ləne. 3Oyo, adi mesi ole dɔ Jəju tɨ, kɨ dɨje kɨ njé ra majal je adi-e ko̰ kɨ ətɨ ɓəl, nə oo tə nḛ kɨ kare. Jəju ra be mba kadɨ ɨyə̰i rɔsi adɨ me tujɨ je taai tɔgɨsi al. 4Me rɔ tɨ ləsi kɨ ɨsɨ rɔi kɨ majal kɨ ra, uwəi tɔgɨsi ba me rɔ tɨ bɨtɨ adi tḛḛ koy dɔsi tɨ al ɓəy. 5Mesi oi dɔ ta kɔjɨ tɨ kɨ Luwə adɨ səsi kɨ to me makɨtɨbɨ je tɨ kɨ ay njay, tə ta kɔjɨ kɨ baw ngon adɨ ngonne kɨ ə nə: «NGonm, otɨ kadɨ ɨkɨdɨ kɨndə kɔjɨ kɨ Luwə ɨsɨ ɨndə-i ɔji, Nɨngə, lokɨ kɔl səi ə, adɨ ɔr tɔgi al. 6Dəw kɨ Luwə ndɨge, a ɔje nḛ je kɨ ra majal ade oo kɨ kɨndə kɔjɨ, Nɨngə dɨje pətɨ kɨ Luwə gər-de tə ngane je, Ɨndə-de kɨ ndəy tɔ.» 7E kɨ mba kadɨ kəmsi tḛḛ dɔ nḛ ra je tɨ kɨ majal kɨ ɨsɨ rai, ə ɨsɨ ɨngəi ko̰. Luwə ra səsi tə ngane je be. Tadɔ e nḛ kɨ go rəbe tɨ kadɨ baw ngon ɔjɨ ngonne nḛ je kɨ majal kɨ ɨsɨ ra. 8Luwə ɨsɨ ɨndə nganne je pətɨ ɔjɨ-de, re ɨndə səsi ɔjɨ səsi al nɨngə, ɔjɨ kadɨ səi nganne je kɨ rɔjetɨ al, nə səi ngan lə dəw kɨ rangɨ yo. 9Adi meje ole dɔ bawje je kɨ go darɔ tɨ kɨ dɔnangɨ tɨ ne, kɨ ɨndəi-je ɔji-je, ə j-ɨsɨ təli rɔje go ta tɨ je ləde mbata kɨndə kɨ ɨndəi-je ɔji-je. Be ə, majɨ kadɨ jɨ təli rɔje go Bawje kɨ dɔra̰ tɨ kɨ ɨtə bawje je kɨ dɔnangɨ tɨ ɓəy, mba kadɨ j-ɨngəi kajɨ. 10Bawje je ɨndəi-je ɔji-je kɨ mbata ngon dɔkagɨlo kɨ ndɨkɨri ba par, kɨ go koo tɨ kɨ oi majɨ ta kəmde tɨ. Nə Luwə ɨndə-je ɔjɨ-je kɨ mbata majɨ ləje kɨ rɔjetɨ. Ge kadɨ jɨ təli dɨje kɨ ayi njay tə e be tɔ. 11Təkɨ rɔjetɨ, taji-naa tɨ ne, kɨndə kɔjɨ a adɨ dəw rɔnəl al, a re kɨ me tujɨ yo. Nə me ndɔ je kɨ rangɨ tɨ, njé je kɨ njé təl rɔde go tɨ, a təli dɨje kɨ nje ra nḛ kɨ dana nɨm, dɨje kɨ nje kɨsɨ kɨ lapɨya nɨm tɔ. 12E be ə, majɨ kadɨ ɨmbati kadɨ səi dɨje kɨ njé tɔgɨ goto je, ə kadɨ təli dɨje kɨ nje tɔgɨ je. 13Majɨ kadɨ uni go rəbɨ kɨ a njururu, mba kadɨ njé mətɨ je tɔi dɔ rəbɨ tɨ al, nə kadɨ ɨngəi rɔ nga. 14Majɨ kadɨ ɨndəi tɔgɨ dɔ rɔsi tɨ mba kadɨ ɨsi kɨ lapɨya kɨ dɨje pətɨ. Nɨngə kadɨ kɨsɨ kɨ dɔ ta ləsi e me nḛ ra tɨ kɨ ay njay. Re ɨnjɨyəi me nḛ ra tɨ kɨ ay njay al ə, dəw madɨ kɨ a oo Luwə goto. 15Ɨndəi kəm-kədɨ dɔ rɔsi tɨ, kadɨ dəw madɨ dansi tɨ tu gɨdɨne adɨ me-majɨ lə Luwə kɨn al. Kadɨ dəw madɨ kare dansi tɨ təl to tə kagɨ kɨ atɨ kɨ mane majal, kɨ a tɔgɨ nɨngə, a tujɨ dɨje ngay kɨ manne kɨ majal kɨn be al. 16Kadɨ dəw madɨ kare dansi tɨ e nje ra kaya al. Taa kadɨ dəw madɨ kare dansi tɨ e nje kɨdɨ nḛ je kɨ kɔr kɨndə ta dangɨ mbata Luwə al. Otɨ kadɨ ɨrai tə Esuwa kɨ, un ke ngon kɨ ngatɔgɨ ləne ndogɨ-n nḛ kuso kɨ nja kare par kɨn al. 17Ɨgəri ɓətɨ kadɨ-me ndɔ je tɨ kɨ rangɨ go nḛ tɨ kɨ ra kɨn, ge kadɨ n-ɨngə njangɨ dɔ ji bawne tɨ, nə loe goto. Esuwa sa rəbɨ kɨ man no̰ kəmne tɨ mba kadɨ n-aw kɨ bawne kadɨ yətɨ kɔjɨ ta ra ləne, nə loe goto. 18Ɨrəi ɓasi kadɨ nḛ madɨ tɨ kɨ dəw asɨ kɔdɨ, tə mbal Sinay kɨ tɨnge to tə por kɨ o̰ bɨlɨm bɨlɨm, ə se kɨl ndi kɨ ndul kururu, ə se lo kɨ ndul, ə se nəl kɨ ɨlə kɨ tɔgɨne, 19ə se ndu təbɨ, ə se ndu ta madɨ, al. Lokɨ Isɨrayəl je ooi dɔ ndu kɨn nɨngə, dəji kadɨ n-ooi ta kɨ rangɨ kare dɔ made tɨ gogɨ al ngata. 20Təkɨ rɔjetɨ, tɔgɨ Isɨrayəl je asɨ kadɨ rai go ndu-kun tɨ kɨ Luwə adɨ-de ə nə: «Dəw kɨ ra ra, dəw ə se da, kɨ ɔdɨ mbal ə, a tɨləi-e kɨ gajɨ mbal tɔli-e,» kɨn al. 21Nḛ kɨ oi ətɨ ɓəl ngay adɨ Mojɨ ə nə: «Ɓəl ra-m ngay adɨ m-dadɨ.» 22Nə səi ɨrəi ɓa, ɨrəi ɓasi kɨ rɔ mbal Sɨyo̰ tɨ, taa kɨ rɔ ɓe bo tɨ lə Luwə kɨ nje kɨsɨ kəm ba tɨ. E Jorijaləm kɨ dɔra̰ tɨ, lokɨ malayka je dɨbɨ ba̰y ba̰y ɨsɨ rai rɔnəl tɨ. 23Səi ɨrəi ɓasi kɨ lo kaw-naa tɨ lə njé je kɨ toi tə ngan je kɨ ngatɔgɨ je lə Luwə, kɨ tɔde e kɨ ndangɨ me dɔra̰ tɨ. Səi ɨrəi ɓasi kɨ rɔ Luwə tɨ kɨ nje gangɨ ta dɔ dɨje tɨ pətɨ. Taa ɨrəi kɨ rɔ dɨje tɨ kɨ njé ra nḛ kɨ dana kɨ ndɔ kɨ kəte oyi, kɨ təli asi-naa bərəre təkɨ Luwə ge. 24Səi ɨrəi ɓasi kɨ rɔ Jəju tɨ kɨ ɓukɨ məsɨne mba kadɨ təl-n je kɨ kay njay tɨ. E nje ka mbo̰ dɨje tɨ kɨ Luwə kɨ mbata kɨlə mɨndɨ kɨ sɨgɨ kɨ Luwə ɨlə səje. Nɨngə məse kɨ ɓukɨ ka kɨn əl ta kɨ tɔgɨne ɨtə ya̰ Abəl. 25Ɨndəi kəm-kədɨ dɔ rɔsi tɨ, Otɨ kadɨ ɨmbati koo dɔ ta lə nje kəl səsi ta! Isɨrayəl je kɨ dɔkagɨlo tɨ kɨ kəte, mbati koo dɔ ta lə Mojɨ kɨ nje kəl-de ta dɔnangɨ tɨ ne, kɨndə kɔjɨ nal-de al. Nɨngə j-əi je, Luwə kɨ ɨsɨ me dɔra̰ tɨ nu ə ɨsɨ əl-je ta. Re jɨ təli gɨdɨje ta ta tɨ lie ə, kɨndə kɔjɨ a ɔdɨ-je kɔdɨ kɨ rɔjetɨ! 26Luwə kɨ dɔkagɨlo tɨ kɨ kəte ndue yəkɨ dɔnangɨ ka kɨn ə, un ndune dɔkagɨlo tɨ kɨ ɓone ɓəy ə nə: «NJa kare ɓəy ma yəkɨ dɔnangɨ ɓəy, nə ke ə, a e dɔnangɨ par al, dɔra̰ ka ma yəke tɔ.» 27Ku ta kɨ ə nə: «NJa kare ɓəy» kɨn ɔjɨ kadɨ nḛ je kɨ Luwə ɨndə-de kɨn a tujɨ-de pətɨ kɔ mba kadɨ gotoi. Nɨngə nḛ je kɨ dum tujɨ par ə a nayḭ. 28Nɨngə j-əi je, ko̰ɓe kɨ j-ɨngəi e ko̰ɓe kɨ dəw kɨ a asɨ tuwə-je me tɨ goto, ə adɨ jɨ rai oyo Luwə, ə jɨ rai kɨlə j-adi-e kɨ go rəbɨ tɨ kɨ nəl-e, kɨ tɔjɨ kɨ kɨlə dɔe tɨ kɨ ɓəl. 29Təkɨ rɔjetɨ, Luwə ləje e por kɨ nje ro nḛ je.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Ma ka əndə'i uusəra, kə gi Yeesu, ca kəŋaanə ama uunəvə ŋga Ginazarətə.f Ənjə a shi laŋə aaɓiikii, dzaadzashinə nə tii, acii kə mwayi tii fa waɓənə ŋga Əntaŋfə. 2Ma nee Yeesu, wiitə kumbawalənyinə bəra'i ama ndzaŋa. Kə jaamagərə slanjiinəkii aa panə, təya caakuɓə slaaɗənyinatii. 3Wata Yeesu a ndərə aasəkə əndə'i kumbawalə ŋga əndə'i əndə ahadatii ɗii ləməkii Simoonə. Ca ba ka ci, “Əntsahəgərə də kumbawalənaaku gi'u ahada ma'inə.” Makə əntsahəgərəgi Simoonə də kumbawalətə, wata Yeesu a ndzaanə, ca ndzaŋə dzəgunə waɓənə ŋga Əntaŋfə ka daɓaala. 4Makə uudəpaa Yeesu waɓənə, ca ba ka Simoonə, “Ma ɗanəkwa, ŋgəruu kumbawalə, kəruu ka hatə ɗii ma'inə kurəŋə. Kaalavəmə slaaɗənyinə goonə da ənjaaku, koona upaa hərəfinə.” 5Əŋki Simoonə ka ci, “Daadə, kə ba'agiinə həmə ka təəmənə ta'a, amma taa gazha ŋga hərəfinə maneemiinə! Amma, makə ɗii ci hə bii keenə a ɗeenə ha'ə, takwa, kaa nya kaalagərə slaaɗənyinə.” 6Makə kaalagərə tii slaaɗənyinə, kə upaa tii hərəfinə ŋgaaŋga'ə ha'ə makə a tsaatsagi slaaɗənyinatii. 7Təya 'waa'wa tə hara ənjinyiitə asəkə əndə'i kumbawalə də ciinə, kaa təya shi ka tsakənə tə tii. Shinə nə ənjita, təya naanatə kumbawalənyinatii kyakya'ə də hərəfinə. Wata ɗanə nə kumbawalənyinə makə liipənə aagi ma'inə acii zəzəkəənə ŋga hərəfinə. 8Makə nee Simoonə Piita ha'ə, wata ca kulagi atsaa səɗə Yeesu, ca ba ka ci, “Əntsahəgi saaku Slandanəki, acii ma nya, ma'waslyakə əndə nə nyi.” 9Ma bii Simoonə ha'a, acii kə ŋgwalee ka tii da ənjaakii nə ɓəəzəənə ŋga hərəfiitə upaa tii ha'ə. 10Kə ŋgwalee əsə ka i Yakubu da Yoohana, manjeevənə ŋga Zabadiya, waatoo ənjinyiitə ca slənə ka hakii da Simoonə. Əŋki Yeesu ka Simoonə: “Ga ha ŋgwalə. Əntaa təəmə hərəfinə nə slənaaku ma'ə; amma daga ənshinə, təəmə ənji nə slənaaku.” 11Wata i Simoonə da ənjitə ci təya slənə da ci a maanyapaagi də kumbawalənyinə aanə ndəra, təya bwasee ka uushi'iitə patə, təya nə'u tə Yeesu. 12Ma ətə Yeesu asəkə əndə'i vəranə, wata əndə uyikuzənə a mbu'ya. Neenaakii ka Yeesu, ca gərə'waanə akəŋwaciikii, ca kədii tə ci, əŋki ci: “Tuutəta'ə Slandanəkya, maɗa ka luuvənə nə hə, ka mbeenə nə hə ka mbəɗəpaanə də nyi kaa nya shii ndzaanə malaaɓakii.” 13Wata Yeesu a təɗapaa ciinəkii, ca təɓətə tə ci, ca ba ka ci, “Awa, kə luuvə nyi. Mbəɗuu.” Pii wata uyikuzənətə a dzəgi ashi əndətə. 14Yeesu a ɗa ka ci bariya, əŋki ci, “Ga ha bapaa ka əndə sətə ɗii shaŋə. Amma, ma ɗanəku, duu aa ha limanə, ha ɓaarii ka ci naaku na, ca tsaamətə taa iitə nə hə. Ma daba'əkii, ha ɗa sataka makə sətə bii Muusa, kaa ənji patə a shii oo'i, kə mbə'i hə tanyi.” 15Amma, patə da ha'ə, agi dzənə nə ləmə ŋga Yeesu də waazanə aakəŋwə aakəŋwa. Wata dzaadzadənə nə daɓaala ka fa sətə ci Yeesu a ba i kaa ca mbəɗəpaa də ənji bwaneatə agitii. 16Amma, ma Yeesu, taa guci patə agi dzənə nə ci ka ɗa də'wa ka hatə pooshi əndə davə. 17Ma ka əndə'i uusəra, Yeesu a dzəgunə waɓənə ŋga Əntaŋfə ka ənja. Tə'i Farisanyinə da i maliminə dasə dasə aɓiikii. Kə shi tii daga asəkə patənə ŋga vəranyinə agyanə hanyinə ŋga Galili da agyanə hanyinə ŋga Yahudiya i də Urusaliima. Ma Yeesu, tə'i baawəɗa ŋga Əntaŋfə ashikii ŋga mbəəɗəpaa də ənji bwanea. 18Tə'i hara ənji kira mahurəməsə əndə pərəɓə asəkə ədza. Kə ali tii rəgwa ŋga dəməgərəginə də ci aasii ka yitə ɗii Yeesu davə, ka baneenə ka ci akəŋwaciikii. 19Amma kə təkuree tii ka upaa rəgwa acii ɓəzəkii nə ənja. Wata təya ndərəgi aanə kuva, təya tələgi nə ŋga kuvəta, təya ŋgərə mahurəməsə əndətə patə da i ədzaakii, təya jimagərəgi də ci dadavə, ɗaŋə dahadahadanə ŋga daŋkana akəŋwacii Yeesu. 20Makə nee Yeesu kə gi'i ənjinyiitə tə ci, əŋki ci ka əndə bwaneatə: “Əndəna, kə upaa hə tifyaginə ŋga 'waslyakəənaaku.” 21Makə fii maliminə da Farisanyinə ha'ə, wata təya ndzaŋə kaala hiima də banə oo'i, “Wu da nə əndənə ca geegi ka naakii nə makə Əntaŋfwa? Wu saŋə ca mbee ka tifyagi 'waslyakəənə ŋga ənda, maɗaamə Əntaŋfə rəŋwə dyaŋa?” 22Asee, ma Yeesu, kə shii ci sətə a ədzəmətii patə. Əŋki ci ka tii: “Ka mi də tsarə ŋga hiimatsə a nuunə ha'ə kwa? 23Ŋgutə palee də ŋgufənə saŋa? Gəɗə banə ka ci oo'ya, kə upaa hə tifyaginə ŋga 'waslyakəənaaku nii, anii gəɗə banə ka ci, Maɗuu, wiiwa? 24Amma takumə kaa nya ɓaarii koonə oo'i, ma nyi Uuzənə ŋga ənda, tə'i nyi da baawəɗa ŋga tifyagi 'waslyakəənə ŋga ənji ganə a duuniya.” Wata əŋki ci ka mahurəməsə əndəta, “Wanyinə ca ba ka hə, maɗətə, ŋgəruu ədzaaku, ha palə saaku aasii.” 25Wata hatsə əndətə a maɗətə akəŋwacii ənji patə. Ca ŋgərə ədzaakii, ca palə saakii aasii, ca dzə də dəlanə də Əntaŋfə. 26Ma patənə ŋga ənjitə dava, kə dzəgəpaa tə tii ka shaŋə. Wata təya ɗuunətə tə Əntaŋfə. Kə ŋgwali tii ŋgaaŋga'ə, təya ba, “Kə nee amə ka sə ŋga hurəshishinə ənshinə.” 27Ma daba'əkii, kə shigi Yeesu agyə. Wata ca lapaa tə əndə luu tsəka, ətə ɗii ləməkii Leewi. Dasə a kumu nə ci ka ha ŋga ɗa slənaakii. Əŋki Yeesu ka ci, “Shiwa atsaki.” 28Wata Leewi a maɗətə, ca bwasee ka uushi'iitə gatə patə, ca nə'u tə ci. 29Wata Leewi a dzə ka dzəgə əndzanə ka Yeesu gakii asii. Ɓəəzə ənji luu tsəka da hara ənji saakii əsa, kə liɓə tii da i Yeesu anə zəməta. 30Makə nee Farisanyinə da maliminatii ha'ə, təya ŋguŋgunə. Wata əŋki tii ka lyawarənə ŋga Yeesu, “Mi saŋə ɗii cuuna zəmə, una saasa uushi'inə da ənji luu tsəka, i da ma'waslyakə ənji ka ha rəŋwa?” 31Wata əŋki Yeesu ka tii, “Pooshi mandandaŋə ənji ka alə kuzəka, see ənji bwanea. 32Ma shi nyi aasəkə duuniya, əntaa kaa nya 'wa tə ənjitə ca slənə uushi də rəgwakii, amma ka 'waa'wanə tə ma'waslyakə ənji aaɓiiki, kaa təya unee ka 'waslyakəənatii, təya baanə ka Əntaŋfə.” 33Əŋki tii ka Yeesu, “Ma lyawarənə ŋga Yoohana, kə izee tii ka ɗa suumaya da də'wa. Ha'ə nə lyawarənə ŋga Farisanyinə əsə. Amma, ma lyawarənaaku natii, pooshi tii ka ɗanə ha'ə.” 34Yeesu a ənigi ka tii də waɓənə agyanə naakii nə, əŋki ci, “Yaci tə'i guviinə ŋga dagwa maɗanə ətə bii ci ka tii da məhuraakəya, maɗa kə gi tii ka luu maɗanəkəya, ka kavənə nə ənji tə tii ka ɗa suumaya kwa? Pooshi. 35Amma kadə nə uusəra a mbu'ya ətə nə ənjə a ŋgərəgi dagwa maɗanə aɓitii; saa'ikii nə təya ɗa suumaya.” 36Yeesu a ɗa ka tii əndə'i misaali, əŋki ci, “Pooshi əndə ca tsəərə kura kəjeerənə ka mbakənə də iirəkii. Maɗa kə ɗii ha'ə, ka saawaginə nə kura kəjeeriita. Pooshi kurakii ka ndzaŋənə da iirəkii əsə shaŋə. 37“Pooshi əndə ca ciirə kura ma'i inabi aasəkə iirə mbuurə kuvə'unə. Maɗa kə ɗii ha'ə, ka taginə nə mbuurə kuvə'unəkii acii əbunə ŋga ma'i inabi. Wata ma'i inabi a əjagi saakii, mbuurə kuvə'unə a saawagi əsə. 38Ma dəɓee, aasəkə kura mbuurə kuvə'unə ciirənə ənji kura ma'i inabi. 39Maɗa kə sii əndə ma'i inabi ətə uugi ta'avənə, paa ci ka moo sa kurakii ətə ma'ə ka əbunə. Ma banəkəya, ətə uugi ta'avənə palee də ŋga'əənə ka ətə ma'ə ka əbunə.”


text: 1Me ndɔ je tɨ kɨn, kosɨ dɨje ngay kawi-naa təkɨ rangɨ ɓəy dɔ Jəju tɨ. Nɨngə, nḛ kɨ kadɨ usoi goto. Be ə Jəju ɓar njé ndo je ləne əl-de ə nə: 2«M-o kəm-to-ndoo lə kosɨ dɨje kɨn, tadɔ ndɔ mɨtə ɓone ə əi səm naa tɨ, nɨngə nḛ kɨ kadɨ usoi goto. 3Re m-tuwə-de madɨ awi ɓe kɨ mede kɨ ɓo ba ə, ɓo a taa tɔgɨde rəbə, tadɔ njé kɨ madɨ dande tɨ ḭḭ sa̰y ə rəi.» 4NJé ndo je lie təli əli-e əi nə: «J-a j-ɨngə mapa ra dɨlə lo tɨ ne, ə a usoi asɨ-de ə?» 5Jəju dəjɨ-de ə nə: «Mapa kɨ jisi tɨ e ban ə?» Ə əli-e əi nə: «Mapa e sɨri.» 6Go tɨ nɨngə, Jəju əl kosɨ dɨje kadɨ ɨsi nangɨ. Ɔy mapa kɨ sɨri ka kɨn jine tɨ, ra oyo Luwə dɔ tɨ nɨngə, gangɨ naa tɨ, ə adɨ njé ndo je ləne, kadɨ adi kosɨ dɨje. Be ə, njé ndo je taai ləbi kosɨ dɨje tɔ. 7Awi kɨ ngan kanjɨ je jide tɨ tɔ. Jəju ra oyo Luwə dɔ tɨ ə adɨ njé ndo je ləne kadɨ ləbi dɨje tɔ. 8Dɨje usoi nḛ ndani, adɨ, njé ndo je kawi gɨnde je kɨ nay, kare sɨri. 9Dɨje kɨ usoi nḛ, asi dɨbɨ sɔ. Go tɨ nɨngə, Jəju ɨyə̰-de adɨ awi. 10Kalangɨ ba go tɨ, Jəju əi kɨ njé ndo je ləne ali me to tɨ, awi dɔnangɨ Dalmanuta tɨ. 11Parɨsɨ je ḭḭ no̰o̰ rəi nɨngə, ɨləi ngɨrə najɨ ta tɨ kɨ Jəju, ɓa dəji-e kadɨ ra nḛ kɔjɨ madɨ kɨ ḭ dɔra̰ tɨ adɨ-de n-ooi. Dəji-e be tə kulə kɨ kɨyə mba kuwə-n dəw. 12Jəju ɨlə mene pṵṵ, ə əl-de ə nə: «MBari ə dɨje kɨ dɔkagɨlo tɨ kɨ ɓone dəji mba kadɨ n-ooi nḛ kɔjɨ kɨ ətɨ ɓəl ə? Təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi madɨ oi, nḛ kɔjɨ madɨ kɨ kadɨ dəw a ra kɨ mbata ləde goto.» 13Be ə, Jəju ɨyə̰-de, ə al me to tɨ mba kaw dam ba tɨ kɨ kare. 14Me njé ndo je oy dɔ mapa tɨ kɨ kadɨ ɔyi. E kɨ jide tɨ kɨ ɨsi me to tɨ e kare ba par. 15Jəju ndəjɨ-de, ə əl-de ə nə: «Oi majɨ! Adi kəmsi ədɨ dɔ rɔsi tɨ, ɔjɨ-n dɔ əm lə Parɨsɨ je, kɨ əm lə Erodɨ.» 16NJé ndo je naji-naa ta dande tɨ əi nə: «Jəju əl be tadɔ jɨ rəi kɨ mapa al!» 17Jəju gər ta kɨ mede tɨ, adɨ əl-de ə nə: «MBa ri ə ɨsɨ naji-naa ta dansi tɨ dɔ mapa tɨ kɨ ɔyi al ə? Ɨgəri me nḛ je al ka ɓəy a? Kəmsi tḛḛ dɔ nḛ je tɨ madɨ al ka ɓəy a? Səi dɨje kɨ ku dɔsi goto a? 18Kəmsi to mba kadɨ oi lo al a? Rai mbisi kadɨ oi dɔ ta al a? Mesi ole dɔ tɨ al a? 19NDɔ kɨ m-ləbɨ mapa mi, dɨngəm je dɨbɨ mi kɨn, gɨndɨ mapa kɨ nay, ɔyi kare ban ə?» Nɨngə əli əi nə: «J-ɔy kare dɔgɨ gɨde e joo.» 20«NGa ndɔ kɨ, m-ləbɨ mapa sɨri dɨngəm je dɨbɨ sɔ kɨn, gɨnde je kɨ nay, ndɔ kɨ ɔyi kare ban ə?» Nɨngə əli-e əi nə: «J-ɔy kare sɨri.» 21Lo kɨn tɨ, Jəju əl-de ə nə: «Ɨgəri al ɓəy a?» 22Lokɨ Jəju əi kɨ njé ndo je ləne rəi tḛḛi me ɓe tɨ kɨ Bətɨsayda tɨ nɨngə, dɨje rəi kɨ nje kəm tɔ kare rɔ Jəju tɨ. Dɨje ka kɨn no̰i dɔ Jəju tɨ kadɨ ɔde. 23Jəju uwə ji nje kəm tɔ ka kɨn, ə aw sie gɨdɨ ɓe tɨ. Lokɨ yo̰m kəme kɨ man tane nɨngə, ɨndə jine dɔe tɨ ə dəje ə nə: «O nḛ madɨ a?» 24NJe kəm tɔ go̰ lo nɨngə ə nə: «M-o dɨje, nə to ə toi tə kagɨ je ə a njɨyəi be.» 25Jəju təl ɨndə jine dɔ kəme tɨ nja kare ɓəy adɨ oo lo ay njay njay ngata. Ɨngə rɔ nga, ta oo nḛ je pətɨ ay njay njay tɔ. 26Go tɨ nɨngə, Jəju ɨyḛ adɨ aw ɓe ləne, ə əl-e ə nə: «Otɨ təl kaw me ɓe tɨ kɨn gogɨ.» 27Jəju ɔtɨ loe tɨ no̰o̰ nɨngə, awi kɨ njé ndo je ləne ngan ɓe je tɨ kɨ gɨdɨ Səjare tɨ, kɨ Pɨlɨpɨ. Lokɨ əi dɔ rəbɨ tɨ, Jəju dəjɨ-de ə nə: «Dɨje ɨsɨ əli ta kɨ dɔm tɨ təkɨ mi na̰ ə?» 28Ə njé ndo je əli-e əi nə: «Dɨje madɨ əi nə ḭ Ja̰ Batɨsɨ; njé kɨ nungɨ əi nə ḭ nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ Eli; njé kɨ rangɨ ɓəy əi nə ḭ kɨ kare dan njé kəl ta je kɨ ta Luwə tɨ.» 29Nɨngə, Jəju təl re dəjɨ-de əi je wa ə nə: «NGa səi wa kɨ dɔsi, əli əi nə mi na̰ ə?» Ə Pɨyər ɨle tɨ ə nə: «Ḭ Kɨrɨsɨ, kɨ Luwə mbəte.» 30Jəju ndəjɨ-de kɨ tɔgɨne kadɨ əli ta kɨn kəte kadɨ dəw kɨ rangɨ oo al. 31Go ta je tɨ kɨn nɨngə, Jəju ɨlə ngɨrə kadɨ ndo-de təkɨ ne NGon dəw n-a n-ɨngə ko̰ ngay. NGatɔgɨ je lə Jɨpɨ je, kɨ kɨ bo je lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, kɨ njé ndo ndu-kun je a mbati-ne. Dɨje a tɔli-ne, nə ndɔ kɨ ko̰ mɨtə lə ndɔ koyne ɓa, n-a n-tḛḛ lo koy tɨ. 32Əl-de ta je kɨn pətɨ ay njay. Pɨyər ɔr Jəju aw sie dəbɨ kare, nɨngə ɨlə ngɨrə kɔl sie. 33Nə Jəju təl rɔne, go̰ njé ndo je ləne nɨngə ndangɨ Pɨyər kɨ tɔgɨne ngay ə nə: «Ɨtəl gogɨ Sata̰, ɔr rɔi kɔ gom tɨ! tadɔ mər ta ləi e mər ta kɨ ḭ rɔ Luwə tɨ al, nə e mər ta lə dɨje.» 34Go tɨ nɨngə, Jəju ɓar kosɨ dɨje kɨ njé ndo je ləne, nɨngə əl-de ə nə: «Re dəw madɨ ndɨgɨ njɨyə gom tɨ nɨngə, kadɨ oo rɔne tə nḛ madɨ al, kadɨ e wa un kagɨ-dəsɨ koy ləne, ə re un gom. 35Təkɨ rɔjetɨ, dəw kɨ ge kajɨ rɔne ne wa dɔnangɨ tɨ ne a tḭ ta rɔne. Nə dəw kɨ tḭ ta rɔne kɨ mbata ləm, ə se kɨ mbata Poy Ta kɨ Majɨ, a ajɨ rɔne tɔ. 36Kɨn ə re dəw ɨngə nḛ majɨ je kɨ dɔnangɨ tɨ ne pətɨ tɨgə, nə ndɨle tujɨ ə, maje to ra be ə? 37Nḛ madɨ kɨ dəw a adɨ ɔr-n to ndɨlne to no̰o̰ a? 38Təkɨ rɔjetɨ, re rɔ dəw madɨ sɔl-e kɨ mbata ləm, ə se kɨ mbata ta ləm ta kəm dɨje tɨ kɨ njé ra kaya kɨ njé ra majal kɨ dɔkagɨlo tɨ kɨn, mi NGon dəw m-a m-ra rɔsɔl dɔe tɨ tɔ, ndɔe tɨ kɨ m-a m-re-n me kɔsɨ-gon tɨ lə Bawm, naa tɨ kɨ malayka je kɨ ayi njay.»


text: 1Ndzəkəŋushi'inəkya, maɗa kə lii unə əndə agi ɗa 'waslyakəənə, ma unə ənə ci Ma'yanə ŋga Əntaŋfə a ta koonə kəŋwanə, ənyagərəmə də ci kaa ca nə'u rəgwa gooŋga. Amma waɓəmə da ci də mooɗa ədzəma. Ma əndətə ca ənyagərə də ci əsə, wa ca nəhə naakii na, acii ga ca kulagərə aagi ndilə ndilə tə 'waslyakəənəkii da i ci. 2Ŋgəərəshimə tərənə goonə, acii maɗa agi ŋgəərəshi tərənə goonə nuunə, ci nə kə slənyuunə makə sətə waɓi Yeesu Aləmasiihu. 3Ma əndətə mambu'umə bahə ɓaananə tə ci agi ənja, maɗa kə bii ci, “Pooshi maɗuunə əndə makə nya”, kə ha'u ci də naakii na. 4Ma sətə dəɓee, taa wu patə, wa ca tsaamə ndzaanaakii saakii. Maɗa kə nee ci ka slənaakii ŋga'ə, wa ca ɗa mooɗasəkə ka putakii. Amma ga ca ɗa mooɗasəkə acii palee naakii slənə ka ŋga hara ənji də ŋga'əənə. 5Acii kadə nə taa wu patə a ba slənaakii. 6Ma əndətə ci ənjə a dzəgunə ka ci waɓənə ŋga Əntaŋfə, wa ca təkee ka ŋunyi sətə aciikii patə da əndətə ca dzəgunə ka ci. 7Goona ha'u də noonə na: kə shii unə weewee, pooshi ənji ka ha'unə də Əntaŋfə. Acii ma sətə ləgii ənda, ci upaanəkii. 8Waatoo, ma əndətə slənyi sətə kaɗeesəkə ka shishinə, wu nə shikwaakii. Amma, ma əndətə slənyi sətə kaɗeesəkə ka Ma'yanə ŋga Əntaŋfə, əpinə ətə pooshi ka uudənə nə shikwaakii. 9Acii ha'ə, gaama zaarə agi ɗa ŋga'əənə ka ənja, acii kə shii amə, maɗa kə mbu'ya uusərakii, maɗa mazaarəmə amə, kadə naama upaa shikwa. 10Makə ha'ə ɗii əna, taa guci patə upaa amə rəgwa ŋga ɗa ŋga'əənə, ɗaamə ŋga'əənə ka patənə ŋga ənja. Ma palee maa, ka ənjitə ca nə'u tə Yeesu Aləmasiihu makə amə. 11Ma əndzə'i, tsaamətəmə madiigərə naahəənə cii kya naahə koonə də ciinəki. 12Ma ənjitsə ca ba koonə, see a dzuunə aa babara, kə mwayi tii kaa ənji patə a ɗa maŋushinə da tii. Acii kə shii tii, maci əntənə ŋga Yeesu Aləmasiihu ashi ənfwa tanə nə tii ka waazanə, kaɗa kə ciɓee ənji ka tii. 13Ma bii nyi ha'ə, acii taa tii ətsə gi aa babara maa, paa tii nə'utə sətə bii bariya ŋga Yahudiinə patə. Ma ci təya ba koonə tyasə see a dzuunə aa babara, kaa təya shii upaa haŋətənə putə ŋga luuvuunə goonə tə sətə bii tii koonə. 14Amma, ma nya, see uushi rəŋwə ca kavə tə nyi, kaa nya upaa haŋətənə, waatoo ənfutə əŋki Yeesu Aləmasiihu Slandanaamə ashikii. Acii də əntənaakii ashi ənfwə ɗii uushi'inə ŋga duuniya akəŋwaciiki makə maməətə uushi'inə. Nyi əsə, kə ndzaa nyi makə yadə əpinə amaki akəŋwacii uushi'inə ŋga duuniya. 15Taa kə gi əndə aa babara da madzəmə ci maa, pooshi uushi ɗanəkii. Amma, ma səndə ca tsakə ənda, see ndzaanə ka kura taganə, ci nə magaɗə uushi. 16Ma ənjitə kavə waɓəətsə aagi hiimatii, ənji ŋga Əntaŋfə nə tii tanyi. Wa Əntaŋfə a vii ka tii ndzaanə jamə, ca ɗa ka tii ŋga'əənə. 17Daga ənshinə ka dəŋə aakəŋwa, ga əndə a ənə ka fa maki ma'ə shaŋə. Acii tə'i baavənyinə ashiki ca ɓaarii oo'i, mava ŋga Yeesu nə nyi. 18Ndzəkəŋushi'inəkya, wa Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu a ɗa koonə pwapoonə patə. Aamiina.


text: 1Pat wuray Piyer ta Yuhana ti ye a gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom mata ɗuwulay me a Mbəlom. Ti ye ta ɓəre mahkar i huwa. Ndo hay ti yawa ta ɗuwulaway naha me a Mbəlom na, ta ɓəre mahkar eye niye. 2Ndoweye andaya bəse ta məgeɗ i gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom niye. Məgeɗ nakə tə zalay məgeɗ nakə a le aye. Ndoweye niye na, matəra eye kwa abəra ka məwe ŋgay. Tə zlawa naha, tə hənawa ha bəse ta məgeɗ niye pat pat. A tsətsahawa dala ka ndo neheye ti yawa naha a gay i məvəlay wu a Mbəlom aye. 3Pat eye niye na, a ŋgatay a Piyer ta Yuhana ta diye, ta fələkwiye a gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom. Tsa na, a tsətsah fataya dala. 4Piyer ta Yuhana ta ndazl na lele. Tsa na, Piyer a gwaɗay: «Zəba famaya lele.» 5Tsa na, ndo niye a zəba fataya, a zəzur tay ha tə metsehe lele. Neŋgeye a dzala na, ta vəleŋeye wu. 6Piyer a gwaɗay: «Dala andaya fagaya bay tebiye, ane tuk na, na vəlakeye na, wu nakə andaya fagaya aye. Neŋ faya na gwaɗakeye ta gədaŋ i Yesu Kəriste i Nazaret lətse, do!» 7Tsa na, Piyer a gəs na abəra mə həlay i mənday hərwi madzəne na ka mələtse ha ka mbəlom. Kwayaŋŋa sik ŋgay hay tə mandərkukwasl ŋgay hay tə huta gədaŋ. 8A ndapa a mbəlom tə sik ŋgay hay lele. Tsa na, a pa bo ka mede. A ye, tə fələkwa ka bo dziye ta ndo i maslaŋ i Yesu niye hay a gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom. Ndo niye na, a ye lele ta mandepe a mbəlom tsaɗaw tsaɗaw ada tə mazambaɗay a Mbəlom. 9Ndo hay tebiye tə ŋgatay faya ma diye kuteŋ kuteŋ lele ada faya ma zambaɗeye a Mbəlom. 10Tə sər ha, neŋgeye ndo nakə a rəkawa bəse ta məgeɗ nakə a le haladzay i gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom aye na, nəteye niye tebiye ta dzədzar ada a gatay hərɓaɓəkka hərwi wu nakə a ge bo ta ndo niye aye. 11Piyer ta Yuhana nəteye mə mazambal i gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom nakə tə zalay Mazambal i Salomoŋ aye. Ndo nakə a mbəl abəra mə matəre aye na, a wuɗa məgəre tay ha sa bay. Ndo hay haladzay ti ye naha mahway mahway hərwi nəteye tebiye a gatay hərɓaɓəkka. 12Piyer a ŋgatay a ndo neheye ti ye naha haladzay aye na, a gwaɗatay andza nakay: «Nəkurom ndo i Israyel hay, ndo nakay a mbəl na, a gakum hərɓaɓəkka na, hərwi mey? Nəkurom faya ka zəbumeye famaya andza niye na, hərwi mey? Nəkurom faya ka dzalumeye mə gər kurom na, maa mbəl ha ndo nakay na, Piyer ta Yuhana hərwi bo tay eye gədaŋ eye. Tə mbəl ha na, nəteye tə pay bəzay a Mbəlom lele. Ane tuk na, aʼay andza niye bay. 13Mbəlom i Abraham, Mbəlom i Izak ada Mbəlom i Zakob nakə nəteye neheye ta ɗuwulay me aye, a bəz ha məzlaɓ i ndo i məsler ŋgay Yesu. Nəkurom eye, ka vəlumay ha a həlay i Roma hay hərwi ada tâ kəɗ na ada ka kalum ha kame i Pilat. Pilat na, haɓe a say məgəre ha. 14Nəkurom ka kalum ha ndo nakə ɗaɗa neŋgeye kə ge mənese bay. Neŋgeye ndo deɗek eye. A yakum a gər ɗuh matsətsehe tâ gərakum ha na, ndo məkəɗe ndo. 15Andza niye, ka kəɗum na, ndo nakə ma vəliye sifa a ndo hay aye. Ane tuk na, Mbəlom kə lətse ahaya abəra mə walaŋ i mədahaŋ hay. Nəkway tebiye ka sərakwa ha. 16Ndo nakay anaŋ ka ŋgatumay, ka sərum ha aye na, maa vəlay gədaŋ na, məzele i Yesu hərwi nakə nəmaa pa mədzal gər may ka Yesu aye. Ayaw! Ndo nakay a mbəl lele ka ŋgatumay tə ɗəre kurom aye na, hərwi nakə nəmaa pa mədzal gər ka Yesu aye. 17«Malamar ga hay, ahəl nakə nəkurom ta bəy kurom hay ka kalum ha Yesu aye na, neŋ na sər ha wu nakə ka gum aye na, ka sərum bay. 18Ane tuk na, Mbəlom a ge na, wu nakə a tsik ahəl niye tə bazlam i ndo məɗe ha bazlam ŋgay aye. A gwaɗ: Kəriste na, ma ta giye ɗəretsətseh. 19Anəke na, mbəɗum ha mede kurom, mbəɗumaw me ka təv i Mbəlom hərwi ada mâ mbatakum ha mənese kurom hay. 20Ka gum andza niye na, Bəy Maduweŋ Mbəlom ma vəlakumeye zay ada ma ta slərakumaweye Yesu ndo mətəme ha ndo nakə a zla na kurre hərwi kurom aye. 21Anəke na, kutoŋ Yesu Kəriste ma ndziye mə mbəlom təmaɗ hus a pat nakə Mbəlom ka təra ha wu hay tebiye andza nakə a ɗa ha ahəl niye tə bazlam i ndo məɗe ha bazlam ŋgay hay aye. 22Musa, neŋgeye a gwaɗatay a bəba təte kway hay: “Bəy Maduweŋ kurom Mbəlom ma ta slərakumaweye ndo məɗe ha bazlam ŋgay andza neŋ na gwaɗ bəɗaw? Neŋgeye na, slala kurom. Ka ta pumay zləm a wu nakə ma ta tsikakumeye tebiye. 23Ndoweye kə pay zləm a bazlam i ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom niye bay na, ma ndziye mə walaŋ i ndo i Mbəlom hay bay. Ta kəɗiye na mədahaŋ eye.” 24«Siye i ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom hay dərmak ta tsik andza i Musa. Ta tsik ka wu nakə ma giye bo ahəl kway nakay anaŋ aye. Kwa Samuyel ada kwa siye i ndo maslaŋ i Mbəlom neheye ti yaw ma dəba ŋgay aye. 25Malamar ga hay, Mbəlom a tsik wu neheye tə bazlam i ndo məɗe ha bazlam ŋgay hay na, a nəkurom. Andza niye dərmak, ahəl nakə Mbəlom a ɓar dzam ta bəba təte kurom hay aye na, a gwaɗay a Abraham: “Na ta piye ŋgama ka ndo i məndzibəra hay tebiye tə həlay i wawa i huɗ yak hay. Dzam nakə Mbəlom a ɓar aye na, i kurom.” 26Andza niye, Mbəlom a sləraw ndo i məsler ŋgay na, hərwi kurom təday. A sləraw na, hərwi məpe fakuma ŋgama, ada mətsoya kurom ahaya abəra ka tsəveɗ i mənese.»


text: 1Mi NGatɔgɨ lə njé kaw-naa je, m-ndangɨ makɨtɨbɨ kɨn madi ḭ nje ndɨgɨ ləm kɨ ngay Gayusɨ, kɨ m-ndɨgi ndɨgɨ kɨ rɔjetɨ. 2Madɨm kɨ ngay, m-ndɨngə kadɨ nḛ je pətɨ kɨ rɔi tɨ awi majɨ kɨ kəte kəte. M-dəjɨ kadɨ darɔi e kɨ lapɨya təkɨ ndɨli e-n kɨ lapɨya kɨn be tɔ. 3Təkɨ rɔjetɨ, rɔm nəl-m ngay, tadɔ ngako̰je je kɨ rəi tḛḛi ne, mai najɨ dɔ nḛ kɨ rɔjetɨ kɨ ooi rɔi tɨ. Əli ta dɔ njɨyə tɨ kɨ ɨsɨ njɨyə me nḛ kɨ rɔjetɨ. 4Nḛ kɨ adɨ-m rɔnəl ngay e ta kadɨ m-o təkɨ nganm je ɨsɨ njɨyəi dɔ rəbɨ tɨ kɨ rɔjetɨ. 5Madɨm kɨ ngay, ɨsɨ tɔjɨ ka dɔ nja tɨ ləi me kɨndə tɨ kɨ ɨsɨ ɨndə kəmi go ngako̰je je tɨ, kɨ əi mba je wa ɓəy. 6NGako̰je je kɨn, mai najɨ ndɨgɨ kɨ ɨndɨgɨ-de kɨn kɨ ta kəm njé kaw naa je tɨ. Kadɨ ɨna̰y kɨ lo ra tɨ səde ra kɨ asɨ ta tɔ Luwə kadɨ uni ta mba ləde kɨ kəte. 7E kɨ mbata tɔ Kɨrɨsɨ ə osii dɔ rəbɨ tɨ kɨ kanjɨ taa nḛ ji dɨje tɨ kɨ gəri Luwə al. 8J-əi ɓa, sɔbɨ kadɨ j-ɔsi gɨn dɨje kɨ be kɨn, mba kadɨ j-ɨndəi rɔje naa tɨ səde dɔ kɨlə kɨlə mbḛ nḛ kɨ rɔjetɨ kɨ ɨsɨ rai. 9M-ndangɨ ngon makɨtɨbɨ m-adɨ njé kaw-naa je, nə Dɨyotɨrəbɨ kɨ e dəw kɨ ge kadɨ n-e taa n-ɨsɨ dɔ dɨje tɨ ra kɨlə kɨ ta ləm al. 10E mbata kɨn ə, ndɔ kɨ m-a m-tḛḛ rɔsi tɨ ə, m-a m-əl kɨlə rae kɨ majal kɨn kɨ taga, e kɨ ɨsɨ ɨndə dɔje lo tɨ kɨ ta je kɨ majal. Nɨngə nḛ kare kɨ to ngay, e wa mbatɨ kuwə ngako̰je je kɨ mba kɨ rɔne tɨ, taa dɨje kɨ ndɨgi kadɨ n-uwəi-de kɨ rɔde tɨ ka ɔgɨ-de dɔe tɔ. Dɨje kɨ uwəi ngako̰je je kɨ rɔde tɨ ɓa, e tuwə-de kɔ dan njé kaw-naa je tɨ. 11NJe ndɨgɨ ləm kɨ ngay, ɨndajɨ majal kɨ ra al, nə kadɨ ɨndajɨ majɨ kɨ ra. Dəw kɨ nje ra majɨ e dəw lə Luwə, nə dəw kɨ nje ra majal e dəw kɨ gər Luwə al. 12Re e Dəmetɨrusɨ ɓa, e dɨje pətɨ ə mai najɨ kɨ majɨ dɔe tɨ. Nḛ ra kɨ rɔjetɨ kɨ ḭ rɔ Luwə tɨ, kɨ ɨsɨ təl rɔne go tɨ wa kɨn ka ma najɨ lie. Taa je wa ka jɨ ma najɨ lie tɔ. Nɨngə ɨgər kadɨ najɨ kɨ ma ləje e najɨ kɨ ma kɨ rɔjetɨ. 13M-aw kɨ nḛ je ngay kadɨ tə m-əli, nə m-ndɨgɨ kadɨ m-ndangɨ kɨ man ndangɨ nḛ kɨ kagɨ ndangɨ nḛ al. 14Tadɔ m-ɨndə məm tɨ kadɨ kagɨ lo ngay al ə j-a j-o-naa, kadɨ j-əl-naa ta kɨ taje. 15M-dəjɨ kadɨ ɨsɨ kɨ lapɨya. Madɨje je kɨ ne uwəi jii. Nɨngə kadɨ uwə ji madɨje je kɨ no̰o̰ kare kare adɨ-je tɔ.


text: 1Ba rá nata wuntə mdi kə mnə Hyalatəmwə tə səkwa məɓa tamwə; lə wsi kə mnə nkwa ra Kə kə za nkwa tsa njə tá pəla, lə zəwə lyə dabwaa. 2Ba njə tsəshə mpəkə shishi bwa tsa (njə́ Shatari mənə), a ba mpuyi njə́. Mdi kə mnə Hyalatəmwə tsa ná, ba lala Shatari kwa Kə kə za nkwa tsa, a nkələtə nkwa tá njə́ dərədlli va dəbuwi patlə. Kandə njə səmə a dzəgə nggutə mbəlyi kwa wdunya venkwashə mwa wə; se va dəbuwi patlə tsa kəri. Má kətərəmbwe va dəbuwi tsa, mbəlyi dzəgə pələntə njə́ tazhe vi batlyə kalə. 4Ba rá nata wuntyi nkwa kə ndza ra ká mbəmbəgə, lə mbəlyi kə ndza tə; ba mbəlyi nggərəkə dənama tə́ hyá tazhe gə kita. Tsa"a kwə rá mwa dəwa, na mambəli mbəlyi kə ghi-hya tlətlantəgwa səkwa tə vəcə Hyalatəmwə və́ hyá gə ba vəcə-hya mbweghe Yesu tsa. Vá nggərəkə həwə hyá tə́ wsi "yagarə tsa ba wsi kə mbəlyi anətə kapara njə́ tsa dəwa wə; a vá ɗatə yə hyá tə́ ba mbəlyi ɗafə tli wsi "yagarə tsa kwa kəma-rahya lə tə pəla-rahya mwa wə. Ndzaranjəa wuri hyá kə mbə́təgwa lə mkyə, a hyá dzəgə zəmə mbəgə ka kutə lə Kristi va dəbuwi patlə. 5(Má zaka mbwara məncini mbəlyi kə mtə-mtə, vá nakə hyá mbə́təgwa lə mkyə wə; se va dəbuwi patlə tsa kəri.) Njə́a tsəmi tlagwa ra mbəlyi lə mkyə səmə kwa kúlə. 6Lə barəka dabwaa mbəlyi kə mbə́təgwa lə mkyə mə tsəmi tlagwa ra mbəlyi ngyi—ka nga Hyalatəmwə mbəlyi hyá! Kandə mtə kwá ɓwagə fata hyá wə. Hyá dzəgə ndza ka mbəlyi kə mələ tlə́nə tə́ Hyalatəmwə ba tə́ Kristi, a ba zəmə mbəgə ka kutə lə njə́ va dəbuwi. 7Má kətərəmbwe va dəbuwi patlə tsa, mbəlyi dzəgə pələntə Shatari səmə kwa zəwə. 8Njə dzəgə səmə kwa Kə tsa, a li dzəgə nggutə mbəlyi bakəma kwa wdunya (ngyí ndza mbəlyi ka lə Yajuju ba Majuju) tazhe tsəni hyá səkə mpa; kúkulə mbəlyi kə njə dzəgə nggutə ngyi mwa, dəbuwi dəbuwi, kala shishiwe mnyə tsadi. 9Hyá dzəgə səkə tə wamara nkwa kwa wdunya, a dləmə mələmi kə Hyalatəmwə "i, tazhe mpəntə mbəlyi ka nga Hyalatəmwə kə tsənitəgwa tə nkwa shə. Má nda fá na ná, vəkkə ghwi səkwa məɓa tamwə, a ba wtsantə mbəlyi dəbuwi dəbuwi ngyi həɗikkə! 10Má Shatari kə nggutətə hyá tsa ná, ba mbəlyi lamə njə́ mə ghwi wghyananakə lə laɗə ghwi tə tsə, nkwa kə mbəlyi lamə wsi "yagarə tsa ba zakuri kə tsangwi tsa mə mənə; vərə lə vəci akə dzəgə hyá sa bwanyə təɓa batə wavi. 11Tsa"a kwə rá ná, nata nkwa kə ndza ra mbəgə kulə tsa, lə wuntə Mdi tə məndzə; dabwaa nkwa shə mwa, ɓyanggə. Má nkwa tə ka lə nkwa tamwə paɗə, ba mbə́lə va nggadləni, a ba za rayyə kwa kəma-ranjə. 12Ba rá nata paɗə mbəlyi kə mtə, mbəlyi kukulə lə taləka həlangə; mətlətə hyá tə kəma ra nkwa kə ndza ra mbəgə tsa. Ba mbəlyi səkə mnəntə wuntyi dləparamə; ba mbəlyi zhini mnəntə wuntə dləparamə mwa—njə́ dləparamə mkyə má kəri. Ba Hyalatəmwə tlantə kita tə́ mbəlyi kə mtə ngyi, kaləkalə lə wsi və́ hyá mələtə kwa wdunya, kala tsá kə ɗafətəgwa kwa dləparamə ngyi. 13Má tsadi ná, ba tsənikə mbəlyi kə njə ndahwi səkə; Mtə ba Nkwa kə ndza ra mbəlyi kə mtə mwa, ba tsənikə mbəlyi kə mtə-mtə va hyá səkə paɗə. Kə́rəpi mbəlyi, ba kita tlarantəgwa tə́ hyá, kaləkalə lə wsi və́ hyá mələtə kwa wdunya. 14Má Mtə ba Nkwa kə ndza ra mbəlyi kə mtə tsa ná, ba mbəlyi wdimə hyá mə ghwi; ghwie mwa ná, njə́ mtə kwá ɓwagə. 15Má wamara mdi má tli-njə ɗafətəgwa kwa dləparamə mkyə má kəri tsa ná, ba mbəlyi wdimə hyá mə ghwi tsa.


text: 1Dɔkagɨloe tɨ kɨn, kɔr njé ndo je ḭ kɨ dɔ made tɨ kɨ kəte kəte. Be ə, ra adɨ Jɨpɨ je kɨ njé kəl ta Gɨrəkɨ ɓai ta dɔ Jɨpɨ je tɨ kɨ njé kəl ta Ebɨrə. NJé kəl ta Gɨrəkɨ ɓai ta mbata njé ngaw koy je ləde ɨngəi nḛ kuso kɨ dɨje ɨsɨ ləbi kɨ ndɔ je kare kare pətɨ kɨn, tə ndəge je al. 2Be ə, njé kaw kɨlə je kɨ dɔgɨ gɨde e joo kawi njé ndo je kɨ naa tɨ, əli-de əi nə: «A e nḛ kɨ go tɨ al kadɨ j-ɨyə̰ ta kəl ta lə Luwə, ə jɨ təl jɨ nay ta nḛ ləbɨ tɨ. 3MBata kɨn ə, ngako̰ je je, majɨ kadɨ ɨkɔti dɨje sɨri dansi tɨ, kɨ dɨje mai najɨ ləde majɨ nɨm, NDɨl Luwə rosɨ mede nɨm, taa awi kɨ kəm-kədɨ nɨm tɔ, mba kadɨ j-ɨlə kɨlə kɨn jide tɨ. 4Be mba kadɨ j-un-n rɔje j-ɨndə ta dangɨ mbata kəl ta kɨ Luwə kɨ mbata ndo nḛ dɨje.» 5Ta kɔjɨ je kɨn nəl njé ndo je pətɨ. Be ə, mbəti Etɨyən kɨ e dəw kɨ rosɨ kɨ kadɨ-me nɨm, kɨ NDɨl kɨ kay njay nɨm tɔ. Taa mbəti Pɨlɨpɨ nɨm, Pɨrokɔr nɨm, Nɨkanɔr nɨm, Tɨmo̰ nɨm, Parmənasɨ nɨm, taa Nɨkola kɨ e dəw kɨ A̰tɨyosɨ tɨ, kɨ təl Jɨpɨ nɨm tɔ. 6Rəi səde ɔji-de njé kaw kɨlə je, adɨ əli ta kɨ Luwə mbata ləde, ɨndəi jide dɔde tɨ nɨm, njangi dɔde nɨm tɔ. 7Ta lə Luwə aw kɨ kəte par par. Kɔr njé ndo je ḭ dɔ made tɨ ngay me ɓe bo tɨ kɨ Jorijaləm. Taa njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je wa ngay ka adi mede Jəju tɔ. 8Etɨyən e dəw kɨ rosɨ kɨ me-majɨ nɨm, kɨ tɔgɨ lə Luwə nɨm, taa ra nḛ je kɨ dum ra kɨ nḛ kɔjɨ je kɨ ətɨ ɓəl ɓəl dan dɨje tɨ nɨm tɔ. 9Nɨngə dɨje madɨ ɨləi ngɨrə kadɨ naji ta kɨ Etɨyən. Dɨje kɨn əi njé kɨ me kəy kaw-naa tɨ lə Jɨpɨ je. Əi njé je kɨ ɓari rɔde: «Dɨje kɨ taa kɨyə̰ taa.» Adɨ əi Jɨpɨ je kɨ ḭḭ Sɨrən tɨ nɨm, Aləgɨjandɨri tɨ nɨm, kɨ njé kɨ ḭḭ Sɨlɨsi tɨ nɨm, taa kɨ dɔnangɨ Aji tɨ nɨm tɔ, 10nə tɔgɨ ta kəlde asɨ go ya̰ Etɨyən tɨ al, tadɔ Etɨyən əl ta kɨ kəm-kədɨ kɨ NDɨl Luwə ade. 11Lo kɨn tɨ, awi ndogi dɨje kɨ la kɨ jide tɨ kadɨ əli əi nə: «Je wa j-o kɨ mbije kadɨ Etɨyən əl ta kɨ mal dɔ Mojɨ nɨm, dɔ Luwə nɨm tɔ.» 12Be ə, suləi kosɨ dɨje nɨm, ngatɔgɨ je nɨm, taa njé ndo ndu-kun je nɨm adɨ rəi uwəi Etɨyən dɔ jie tɨ, awi sie lo gangɨ ta tɨ kɨ bo. 13Ɨndəi njé ma najɨ je kɨ ngom adɨ təti ta dɔe tɨ, əli əi nə: «Dɨngəm kam ta kə̰ə̰ ta kəl ta kɨ mal dɔ kəy tɨ lə Luwə kɨ e lo kɨ ay njay kɨn al nɨm, taa dɔ ndu-kun tɨ lə Mojɨ al nɨm tɔ.» 14Təkɨ rɔjetɨ, je wa j-o ndue kɨ əl-n kadɨ Jəju kɨ Najarətɨ tɨ a tujɨ kəy kɨn, ə a yətɨ nḛ kagɨ ɓe je kɨ Mojɨ adɨ-je. 15Dɨje pətɨ kɨ lo gangɨ ta tɨ kɨ bo, uri kəmde pətɨ dɔ Etɨyən tɨ, nɨngə ooi kadɨ ta kəme to tə ya̰ malayka be.


text: 1Ma dəba eye na, bəy a pamay pat mede ka dala i Itali ta kwalalaŋ i yam. Ahəl nakə pat eye a ndisl a ɗəma aye na, tə vəlay ha Pol ta ndo i daŋgay siye hay a həlay i bəy i sidzew wuray ada mâ ye tay ha a Roma. Məzele i bəy i sidzew niye na, Zuliyus. Neŋgeye nəte mə walaŋ i sidzew neheye ta tsəpawa bəy i Roma aye dərmak. 2Nəmaa tsal a kwalalaŋ i yam nakə a yaw abəra ma gəma i Adramite aye. Sləlah i yam faya ma diye ta wuzlahgəma i Azi neheye ka me i bəlay aye. Tsa na, nəmaa ye tuk. Nəmay ka bo dziye ta ndoweye andaya tə zalay Aristark, ndo i gəma i Tesalonik ka dala i Masedowan. 3Tədœ eye na, nəmaa ndisl a gəma i Sidoŋ. Nəmaa ndisl naha na, bəy i sidzew niye tə zalay Zuliyus, neŋgeye a gay gər a Pol lele. A vəlay tsəveɗ a Pol mâ ye, mâ zəbatay ɗəre a dzam ŋgay hay ada tâ vəlay wu hay, tâ gay gər lele. 4Nəmaa həl bo abəra ka təv niye na, tə kwalalaŋ i yam sa. Nəmaa ye tə həlay i gula i Sipəre. Haɓe nəmaa ye tə həlay i mənday, aya ane mətasl a vəlamay tsəveɗ bay. 5Nəmaa tas ta dəlov nakə bəse ta gəma i Silisi ada ta gəma i Pamfeli aye ada nəmaa ndisl a gəma i Mira ka dala i Lisiya. 6Nəmaa ndisl naha a ɗəma na, bəy i sidzew niye a huta kwalalaŋ i yam nakə a yaw abəra ma Aləgəzandəri aye. Ma diye ka dala i Itali. Nəmaa mbəzlaw abəra ma neŋgeɗ, nəmaa tsal a ɗəma. Tsa na, nəmaa ye kwayaŋŋa. 7Nəmaa ndza ka tsəveɗ məhəne haladzay. Nəmaa ye tsəfetsəfe, nəmaa ndisl a wuzlahgəma i Kinidus na, ta gər eye. Nəmaa sla faya mede ɗeɗer sa bay, mətasl a ma may ha a diye i həlay i gula. Nəmaa ye tə həlay i gula i Kəret nəmaa ndisle bəse ta gəma i Salmone. Kəret na, malawara eye ta yam. 8Mede kame na, mawura bo eye haladzay. Tsa na, nəmaa ndisl a təv eye andaya tə zalay Təv Ŋgwalak Eye Hay neheye ndo hay tə lətsawa ha a ɗəma kwalalaŋ i yam hay aye, bəse ta wuzlahgəma i Lase. 9Nəmaa ndza ka tsəveɗ haladzay. Ahəl i mede may nakə faya nəmaa diye na, pat i daliyam i Yahuda hay ka mbərəm mede abəra mə ɗəma. Hərwi kə ndisl ka kiye niye andza niye na, ndəray ma diye tə kwalalaŋ i yam sa bay. Ta ɓariye kwalalaŋ i yam tay hay ka ɗakal hərwi mətasl nakə a gawa haladzay yam a tsalawa ka bo ɗaŋgwala aye. Ta həbiye ka təv eye niye haladzay bəna ta dəɗiye a yam. Ane tuk na, Pol a zəba ka ndo niye hay a satay mələtse bay, ta diye kame na, a gatay ɗaf. 10A gwaɗatay: «Dzam ga hay, na zəba faya na, mede kway nakay faya ka deyekweye tə kwalalaŋ i yam aye na, mədze andaya mə ɗəma. Kwalalaŋ i yam tə wu neheye mə ɗəma tebiye aye na, ta nasiye. Ada nəkway dərmak na, agəna ka təmakweye bay, ka dzakweye.» 11Ahəl nakə tə həl bo, ndo məɓəle kwalalaŋ i yam ta ndo i kwalalaŋ i yam, tə gwaɗ: «Takwa ha ka bo kame.» Bəy i sidzew niye a tsəne bazlam i Pol nakə a tsik aye na, kwa ka təma bay. A təma na, i ndo neheye tə gwaɗ «Takwa ha ka bo» aye. 12Ada sa na, təv niye məndze mə ɗəma a həlay i mətasl na, lele bay, hərwi mətasl a gawa haladzay. Hərwi niye matsəla ndo hay tebiye na, a satay mede kame. A satay taɗə ma giye bo na, ta ndisliye a Fenikis təv məpe bo i kwalalaŋ i yam nakə ma Kəret aye. Bəlay andaya na, ta diye i məgəma ɗekɗek tsa. Ta ndziye mə ɗəma təmaɗ. 13Mətasl a dazlay a mavəzle farfar. Mətasl nakə a yaw ma diye i Salawa aye. Tə dzala mə gər tay na, ta sliye faya məndisle a təv nakə ta ndisliye a ɗəma aye. Tə lətse ha ɓəre eye andaya mə kwalalaŋ i yam. Ti ye bəse ta tsakay i gəma i Kəret. 14Ane tuk na, kwayaŋŋa mətsal bagwar eye a vəzl haladzay. Mətasl niye tə zalay na, mətasl nakə a yaw ma bəzay i gəma aye. 15A zla na kwalalaŋ i yam. Tə dza bo ka məmay ahaya gər a kwalalaŋ i yam a diye i mətasl nakə a yaw aye na, tə sla faya bay. Nəmaa gər ha, mətasl mâ ye may ha. 16Nəmaa ye ta diye i Salawa i gəma wuray tə zalay Koda ma wuzlah i yam. Nəmaa zəzukw bo tsekweŋ abəra ka mətasl. Andza niye, nəmaa ɓar na, kwalalaŋ nakə wawa eye ta gər eye, merəɓe gwetsek hərwi mâ dze bay. 17Tə zla ahaya kwalalaŋ i yam niye tsekweŋ eye tə pa na ka gər i kwalalaŋ i yam bagwar eye. Tsa na, ləɓer andaya maləva bo eye, ta ndeweɗ ka kwalalaŋ i yam bagwar eye. Ta dzədzar haladzay hərwi hewiyeŋ andaya bəse ka tsakay i Libiya, kwalalaŋ i yam ma ta ndəfiye faya sik. Ka ndəf faya sik na, ma dziye a yam. Hərwi niye tə kal ha təŋgel wuray maɓara eye ka kwalalaŋ i yam hərwi ada kwalalaŋ i yam mâ ŋgərzla faya. 18Huya, mətasl niye na, kə gər ha mavəzle bay, faya ma ɓəliye may ha ta gədaŋ haladzay. Tədœ eye na, tə pa bo ka məkutse tay ha wu hay abəra mə kwalalaŋ i yam a bəlay. 19Tədœ eye sa na, tə kuts ha ləɓer, petekeɗ nakə faya ma diye ha kwalalaŋ i yam. Tə kuts ahaya tə həlay tay eye. 20Məhəne haladzay nəmaa ŋgatay a pat bay, a wurzla bay. Mətasl faya ma vəzliye ta gədaŋ huya. Nəmaa təmiye na, nəmaa pa faya mədzal gər may sa bay. 21Ta nda wu mənday bay məhəne haladzay. Pol a lətse kame tay, a gwaɗatay: «Dzam ga hay, ka tsənumeŋ na bazlam ga, ada ka yakwaw abəra ma Kəret bay na, ka sakweye ɗəretsətseh bay, wu kway hay ta dziye bay. 22Ane tuk na, anəke na, faya na gwaɗakumeye ɗərev mâ ye fakuma abəra bay. Ndəray kwa nəte ma mətiye bay. Kwalalaŋ i yam kway na, ma dziye. 23Ta həvaɗ nakay, gawla i Mbəlom ga nakə faya na geye məsler aye, ki yaw ka təv ga. 24A gweɗeŋ: “Pol, kâ dzədzar bay! Bəy i Roma ma gakeye sariya yak. Mbəlom ma təmiye tay ha ndo neheye faya ka deyumeye ka bo dziye hərwi yak.” 25Dzam ga hay, ɗərev mâ ye fakuma abəra bay. Na sər ha ta deɗek wu nakə Mbəlom a tsikeŋ aye na, ma giye bo. 26Ka təmakweye na, a dala eye andaya malawara eye ta yam.» 27Məhəne kuro gər eye faɗ, mətasl niye faya ma diye may ha huya ka gər i bəlay i Mediterane. Ta magərhəvaɗ na, ndo məɓəle kwalalaŋ i yam, tə sər ha nəteye faya ta həndzəɗiye bəse ta dala. 28Tə kal ɓəre maɓara eye ka ləɓer a yam mələve ha zəbol i yam. Ta zəba faya na, zəbol ŋgay eye miter 40. Ti ye kame tsekweŋ sa na, ta dazlay a mələve. Ta zəba faya kwetsetsik yam niye na, miter 30. 29Ta dzədzar haladzay, tə gwaɗ kwalalaŋ i yam ka ndəf sik ka hotokom na, ka dzakweye. Hərwi niye tə həl ləɓer hay faɗ, tə ɓar ka təŋgel hay faɗ, tə kal tay ha ta dəba. Tsa na, ta ɗuwulay me a mbəlom tay hay hərwi ada ɗəre mâ tsaɗa. 30Ndo məɓəle kwalalaŋ hay a satay mətəmaw abəra mə kwalalaŋ i yam. Ta pəla tsəveɗ ka məzla ha kwalalaŋ niye wawa eye a yam ada tə gwaɗ na, ta pəliye ha təŋgel hay, ane tuk ta raw me ka məhute gər i bazlam hərwi məzlaw abəra mə kwalalaŋ ada mətəme. 31Pol a gwaɗay a bagwar i sidzew i Roma ta sidzew hay: «Taɗə ndo neheye ta ndza ma kwalalaŋ i yam bay na, ka slumeye faya mətəme bay.» 32Tsa na, sidzew hay ta tərəts ha ləɓer neheye tə ɓar ha kwalalaŋ i yam nakə wawa aye, tə gər ha a ye ka gər i yam. 33Mazlambar ɗəre ma tsaɗiye na, Pol a zalatay a ndo hay tebiye ka mənde wu mənday, a gwaɗatay: «Bəgom, kə ge məhəne kuro gər eye faɗ, faya ka həbumeye ze mənde wu mənday. 34Neŋ faya na gwaɗakumeye, ndayum wu mənday hərwi kwa way a say mətəme. Andza niye, ndəray kwa nəte mə walaŋ kurom ma dziye bay, kwa məkwets i gər ŋgay ma dziye bay.» 35Ma dəba i bazlam niye hay na, Pol a zla wu mənday, a gay naha sɨsœ a Mbəlom kame i ndo hay tebiye. Tsa na, a ŋgənatay wu mənday niye a dazlay a mənde wu mənday. 36Nəteye tebiye tə ma ha a bo ɗərev, tə nda wu mənday. 37Nəmay tebiye mə kwalalaŋ i yam na, temerre sulo tə kuro kuro tasəla gər eye məkwa. 38Ahəl nakə kwa way a nda wu mənday ka mərehe aye na, tə kuts ha siye i wu mənday a yam hərwi kwalalaŋ mâ mba ka gər i yam sa bay. 39Ɗəre a tsaɗa na, ndo madzərweɗe kwalalaŋ i yam ta sər ha nəteye ka waray bay. Ane tuk na, tə ŋgatay a təv laloŋ eye ta hewiyeŋ eye. Tə gwaɗ: «Taɗə ma giye bo na, takwa ha a ɗəma, kwalalaŋ i yam mâ gərzla a ɗəma.» 40Tə pəla ha ləɓer neheye tə ɓar ka ɓəre mə huɗ i yam aye. Tə gər ha ɓəre niye a yam. Ti ye naha tə pəla ləɓer neheye mazəva eye ka mayako nakə a may bo a kwalalaŋ i yam ka məɗay ha tsəveɗ aye. Tə ɓar petekeɗ ka mbəlom kame ŋgay eye ada mətasl mâ təhay lele. Ahəl nakə faya ta diye na, mətasl a təhatay ta gədaŋ, a ye tay ha ka hewiyeŋ niye. 41Ane tuk na, tə ndisl na, kwalalaŋ i yam a husa dənuts ka hewiyeŋ. Kwalalaŋ i yam a sla faya məɓəle sa bay. Me ŋgay eye a ye mbəzək a hewiyeŋ, a sla faya madayaw abəra mə ɗəma sa bay. Tsa na, yam nakə a tsal ka bo aye, a ɓəl haladzay a həɓ ha dəba i kwalalaŋ niye. 42A satay haɓe a sidzew hay məkəɗe ndo i daŋgay hay hərwi ada ndəray mâ təma ha bo tə mahuzluve bay. 43Ane tuk na, a say a bəy i sidzew i Roma mətəme ha Pol. A gatay me a sidzew hay ka məge wu nakə tə dzala aye. A gwaɗatay a ndo neheye tə sər mahuzluve aye, tâ lah mambəzle a yam ada tâ tas ka dala. 44A gwaɗatay a siye hay, tâ gəs həlay ka mayako kəgəbay ka wu neheye a həɓaw abəra ka kwalalaŋ i yam aye, tâ patay bəzay. Kwa way a təmaw abəra ma bəlay na, andza nakay.


text: 1Haa kənaŋ sam kəmoomo də Yeesu Kristu, Kaasaw də kumna Davidiŋ. Davidi də kusru gəm, wə a jəŋ haa a kaasaw də Abrahama. 2Gud moomo taŋ məlaŋ guudə haa cəərə Abraham da. Kəya Abraham waŋ Izaki, Izaki waŋ Zakopi, Zakopi waŋ Zuda də kəsəənuŋ. 3Zuda də muru Tamar waŋ anə Faresi daana Zara, Faresi waŋ Esrom, Esrom waŋ Aram, 4Aram waŋ Aminadabi, Aminadabi waŋ Nakoŋ, Nakoŋ waŋ Salmoŋ, 5Salmoŋ də muruŋ Rahabi waŋ Boozi. Boozi də muruŋ Ruta waŋ Obeti, Obeti waŋ Zese, 6Zese waŋ kumna Davidi. Davidi də mar Uriŋ waŋ Salomoŋ, 7Salomoŋ waŋ Robowam, Robowam waŋ Abiya, Abiya waŋ Asafi. 8Asafi waŋ Zosafati, Zosafati waŋ Zoram, Zoram waŋ Oziyasi, 9Oziyasi waŋ Yotam, Yotam waŋ Akaasi, Akaasi waŋ Ezekiyasi, 10Ezekiyasi waŋ Manase, Manase waŋ Amoŋ, Amoŋ waŋ Zosiyasi, 11Zosiyasi waŋ anə Zekoniyasi də kəsəənuŋ. Wə wəənəy haa dər ko bə minti yə humuŋ kaanə Israyel warna kafkam giidə seŋka də Babilon naŋ. 12Adordə minti yə humuŋ kaanə Israyel warna humə giidə seŋka də Babilon naŋ, Zekoniyasi waŋ Salatiyel, Salatiyel waŋ Zorobabel, 13Zorobabel waŋ Abiyuti, Abiyuti waŋ Eliyakim, Eliyakim waŋ Azor, 14Azor waŋ Sadoki, Sadoki waŋ Akim, Akim waŋ Eliyudi, 15Eliyudi waŋ Eleyasar, Eleyasar waŋ Mataŋ, Mataŋ waŋ Zakopi, 16Zakopi waŋ Zosefi, gedrə Mariŋ, Mari waŋ Yeesu bə minti yə bə məntu Kristuŋa, haa tá. 17Bədoona ana ta, moomo də minti məlaŋ guudə də Abraham da, a bəŋ a awe cəərə dər Davidiŋ, guudə ada ta'-ta'i hor cəərə waaɗe. Naaya taŋ də minti məlaŋ guudə dər Davidi, hãã warna dər ko bə minti yə humuŋ kaanə Israyel warna kafkam giidə seŋka də Babilon naŋ, gud taŋ ta'-ta'i hor cəərə waaɗe gəm. Də ko toŋ faɗi hãã dər hi bə minti Kristu waŋ duruŋ, gud moomoŋ ta'-ta'i hor cəərə waaɗe gəm. 18We də Yeesu Kristu jəŋ haa bə kəyaŋ ana. Mari, nər Yeesu, a jəŋ də balə-bele a Zosefi. Ajew də minti yə kəm bay əsti də kumsiŋ, a haŋ məənəŋ də səɓaki kə Tiiru Cetcetaŋ. 19Gedra Zosefiŋ haa hulum ɗekeri səm moŋ, wə a bəlaŋ minti tó gaara guudə wəra tiinə kaa kə ablawa ba. Wə a ɗəkəŋ minti tó bədə wəra dəgaaya-dəgaaya minti kaŋ a ase ba. 20Bə minti wə bə ɗiki bədoona kəyaŋ, hulum bə digi kə Barkaŋ vəɗaŋ wəra duru dər soone. Wə wəətunu minti: «Zosefi, Kaasaw də Davidiŋ, a ji walka bə de Mari məram ba. Gud maa mo, a haŋ məənəŋ haa də səɓaki kə Tiiru Cetcetaŋ. 21A bə we korməya yaŋ, tam bə məlu səmu yaŋ minti Yeesu, gud maa mo wə haa hulum bə minti seere kaa nuutuŋ yaŋ wəra ku baymele neeteŋa.» 22Kel teŋ jəŋ keɗe haa minti, kel gə minti Barkaŋ a wəətənəy wəra ku hulum bə jogte ku mini kə Pepeŋaŋ doo kuy la wəra. 23Kel teŋ haa minti: «Tər tew bə he məənə yaŋ. A bə we korməya yaŋ, yə bə məlu səmu yaŋ minti Emanuwel, gud sam toŋ haa minti Pepeŋ də áŋ.» 24Bə minti Zosefi ɗeŋ a guni wəra anəkay, wə jəŋ damdi hulum bə digi kə Barkaŋ a wəətunu wəraŋ ana'i. Kəya wə doŋ Mari guudu muru faɗi. 25Səma wə əsəŋ dəərə ba hãã bə minti a ɗeŋ a we korməyaŋ wəra kəm. Kəya wə məlaŋ sam beebe toŋ minti Yeesu.


text: 1NDɔ dɨmasɨ kɨ sḭ ɓatɨ ba ɓa, dəne je awi dɔ ɓadɨ tɨ kɨ yɨbɨ kagɨ kɨ ətɨ mbi kɨ ɨndəi dɔe dana mba kɔy rɔ nɨn Jəju tɨ. 2Lokɨ awi nɨngə, ɨngəi mbal kɨ uti ta ɓadɨ ka kɨn dəw nduguru-e rangɨ. 3Lokɨ uri me ɓadɨ tɨ ɓa, oi nɨn Ɓaɓe Jəju, al. 4Loe tɨ no̰o̰ be, gəri nḛ kɨ kadɨ rai al, nɨngə yə dɨngəm je joo kɨ ɨləi kɨbɨ kɨ ndo̰y rɔde tɨ, tḛḛi hɔy kɨ rɔde tɨ. 5Ɓəl tɔl-de, adɨ ɨləi dɔde kɨ nangɨ, nə dɨngəm je ka kɨn əli-de əi nə: «Ra ban ə ɨsɨ sangi dəw kɨ ɨsɨ kəm dan njé koy je tɨ ə? 6E goto ne ngata, ḭ taa lo koy tɨ. Nɨngə majɨ kadɨ adi mesi ole dɔ ta tɨ kɨ əl səsi lokɨ e-n Galile tɨ ɓəy kɨn.» 7Əl ə nə: «Sɔbɨ kadɨ dɨje a ɨləi-mi mi NGon dəw ji njé ra majal je tɨ kadɨ ɓəi-mi kagɨ-dəsɨ tɨ, ɓa go tɨ, m-a m-ḭ taa lo koy tɨ kɨ ndɔ kɨ ko̰ mɨtə go koym tɨ.» 8Lo kɨn tɨ, mede ole dɔ ta tɨ kɨ Jəju əl. 9Be ə, lokɨ təli dɔ ɓadɨ tɨ, rəi ɔri poy nḛ je kɨn njé ndo je kɨ dɔgɨ gɨde kare əi kɨ ndəge je pətɨ adɨ-de oi. 10NJé kɔr poy nḛ kɨn njé kaw kɨlə je e Mari kɨ Magɨdala nɨm, Jan nɨm, Mari kɨ ko̰ Jakɨ nɨm, kɨ ndəgɨ dəne je kɨ əi səde. 11Nə njé kaw kɨlə je ooi ta kɨn tə ta ni adɨ taai ta lə dəne je ka kɨn al. 12Lo kɨn tɨ no̰o̰, Pɨyər ə ḭ kɨ ngɔdɨ, aw ɨlə mbɔne ɓe nɨn tɨ nɨngə, oo ta kɨbɨ je kɨ doləi nɨn par ə a nangɨ. Nḛ kɨn ndɔjɨ Pɨyər ngay, lokɨ ɨsɨ təl kɨ ɓe. 13NDɔe tɨ wa ka kɨn, njé ndo je joo ɨsɨ awi ngon ɓe tɨ kare kɨ ɓari-e Emawusɨ, kɨ a asɨ kulə mətər dɔgɨ gɨde kare kɨ ɓe bo kɨ Jorijaləm. 14NJé ndo je kɨ joo ka kɨn, a əli-naa ta dɔ nḛ je tɨ kɨ ra nḛ kɨn. 15Nɨngə lokɨ a əli-naa ta, a naji-naa tɨ ka kɨn nɨngə, Jəju tḛḛ uwə səde rəbɨ. 16Nə kəmde utɨ dɔe tɨ adɨ gəri-e al. 17Ə Jəju dəjɨ-de ə nə: «E ri ə a naji-naa ta tɨ dɔ rəbɨ tɨ be ə?» Nɨngə təli ai lo ka tɨ, kəmde ɨl kɨrɨri. 18Ɓa kɨ kare dande tɨ kɨ tɔe nə Kɨləwopasɨ əl Jəju ə nə: «Ḭ kɨ kari ba par ə ḭ dəw kɨ ɨsɨ Jorijaləm tɨ ne kɨ kanjɨ kadɨ oo ka nḛ je kɨ rai nḛ me ndɔ je kɨ ne kɨn!» 19Ə təl dəjɨ-de ə nə: «E ri ə ra nḛ ə?» Nɨngə ɨləi-e tɨ əi nə: «Nḛ kɨ ra nḛ ɔjɨ-n dɔ Jəju kɨ Najarətɨ tɨ, kɨ e nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ kɨ aw kɨ tɔgɨ ngay. Aw kɨ tɔgɨ me kɨlə rane tɨ nɨm, me ta kəlne tɨ nɨm, no̰ Luwə tɨ kɨ no̰ dɨje me tɨ pətɨ. 20Nə kɨ bo je kɨ dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare tɨ, kɨ njé kun dɔ Jɨpɨ je, uwəi-e, ɨləi-e ji dɨje tɨ kadɨ gangi ta koy dɔe tɨ, ə ɓəi-e dɔ kagɨ-dəsɨ tɨ. 21Je j-o kadɨ e ə e dəw kɨ kadɨ a taa Isɨrayəl je ɨlə-de taa. Nɨngə me nḛ je tɨ kɨn pətɨ, ɓone ə e ndɔ kɨ ko̰ mɨtə kɨ nḛ je kɨn rai nḛ. 22Nə nḛ kare, dəne je kɨ me ɓutɨ tɨ ləje əli-je nḛ kɨ ndɔjɨ-je ngay. Tḛḛi kɨ sḭ ɓatɨ ba awi dɔ ɓadɨ tɨ, 23nə oi nɨne al, ɓa təli rəi əli-je təkɨ malayka je tḛḛi rɔde tɨ əli-de təkɨ a kɨ dɔne taa. 24Ə madɨje je madɨ awi dɔ ɓadɨ tɨ ɓa, oi nḛ je təkɨ wa kɨ dəne je əlii. Nɨngə e wa taa, dəw oo-e al.» 25Lo kɨn tɨ, Jəju əl-de ə nə: «Səi dɨje kɨ nḛ gər ləsi goto, nga̰ səsi kadɨ adi mesi kalangɨ ba nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ! 26Sɔbɨ kadɨ Kɨrɨsɨ a ɨngə ko̰ be taa kadɨ a ɨngə-n tɔɓa ləne.» 27Be ə, ɔr-n-de gɨn makɨtɨbɨ je pətɨ kɨ əl ta kɨ dɔe tɨ, ɨlə ngɨre dɔ ndu-kun tɨ lə Mojɨ tḛḛ-n dɔ njé kəl ta je kɨ ta Luwə tɨ pətɨ. 28Lokɨ ɨndəi dɔ ɓe kɨ ɨsɨ awi tɨ ɓasi ɓa, Jəju ra dɔ kəmne tɨ tə nḛ kɨ a aw kɨ kəte be. 29Ə gangi-e əi nə: «Kadɨ ur ngata, adɨ lo dɨbɨ, ə nə ɨsɨ nangɨ rɔjetɨ.» Be ə, tɔ aw səde lo kɨsɨde tɨ. 30Lokɨ ɨsɨ ta nḛ kuso tɨ səde, un mapa, ra oyo Luwə dɔ tɨ, uwə tətɨ naa tɨ, ɓa təl-n adɨ-de. 31Lo kɨn tɨ ngata ə, kəmde tḛḛ adɨ gəri-e təkɨ e Jəju, nə loe tɨ no̰o̰, Jəju tən jɨpɨ adɨ ooi-e al. 32Ə təli ɨsɨ əli-naa əi nə: «Lokɨ ɨsɨ əl-je ta dɔ rəbɨ tɨ, ɨsɨ ɔr-n-je gɨn nḛ je kɨ ndangi me makɨtɨbɨ je kɨn, to tə nḛ kɨ e por ə ɨsɨ o̰ meje tɨ be.» 33Ɓa loe tɨ no̰o̰, ḭḭ taai, təli ɨləi dɔde kaw Jorijaləm gogɨ. Awi ɨngəi njé ndo je kɨ dɔgɨ gɨde kare kɨ ndəge je kɨ gode tɨ kawi-naa ɨsi. 34Ə pətɨ əli njé ndo je kɨ joo ka kɨn əi nə: «E ta kɨ rɔjetɨ kadɨ Ɓaɓe ḭ lo koy tɨ! Tḛḛ ɨngə Sɨmo̰, adɨ Sɨmo̰ oo-e kɨ kəmne!» 35Lo kɨn tɨ, njé ndo je kɨ joo, ɨləi rɔde ɔri-de gɨn nḛ je kɨ ɨngə-de dɔ rəbɨ tɨ, kɨ gər kɨ gəri Jəju lo tətɨ mapa tɨ. 36Lokɨ ɨsɨ əli-naa ta ba ɓəy nɨngə, Jəju wa tḛḛ hɔy dande tɨ, əl-de ə nə: «Lapɨya e səsi.» 37Lo kɨn tɨ, ɓəl tɔl-de, ndɨlde tḛḛ. Gai kadɨ e ndɨl ə ooi-e. 38Ə Jəju əl-de ə nə: «Ra ban ə ndɨlsi goto je, mesi tɔsɨ je be ə? 39Ɨgo̰i jim je, kɨ njam je kɨn oi, e mi wa. NDɨl aw kɨ dane je, kɨ sɨngəne je təkɨ oi-mi kɨn al.» 40Lo kɨn tɨ, tɔjɨ-de jine je, kɨ njane je adɨ-de ooi. 41Rɔnəl dum dɔ njé ndo je, e nḛ kɨ ətɨ-de ɓəl kɨ dum, adɨ lo kadɨ ooi tə e nḛ kɨ rɔjetɨ nga̰. Ə Jəju dəjɨ-de ə nə: «Awi kɨ ngon nḛ kuso nḛ a?» 42Ɓa adi-e ngon dam kanjɨ kɨ ndaw. 43Ə Jəju taa, uso ta kəmde tɨ. 44Nɨngə go tɨ, əl-de ə nə: «Ta je kɨ ndɔ kɨ m-əl səsi lokɨ mi-n səsi ɓəy ə to kɨn: NDɔ kɨ m-əl səsi təkɨ, nḛ je pətɨ kɨ ndangi me ndu-kun tɨ lə Mojɨ je, kɨ me ta tɨ lə njé kəl ta je kɨ ta Luwə tɨ, kɨ me pa kosɨ je tɨ kɨn, sɔbɨ kadɨ a tɔli tade be.» 45Lo kɨn tɨ nga ə, Jəju adɨ-de ku dɔde, kadɨ gəri me makɨtɨbɨ lə Luwə. 46Nɨngə əl-de ə nə: «E ta kɨ ndangi kəte, təkɨ mi Kɨrɨsɨ m-a m-ɨngə ko̰, dɨje a tɔli-mi, ɓa go tɨ, m-a m-ḭ taa dan njé koy je tɨ kɨ ndɔ kɨ ko̰ mɨtə lə ndɔ koym. 47Dɨje a ɨləi mbḛ kɨ tɔm, ɨlə ngɨre Jorijaləm tɨ, bɨtɨ kɨ rɔ gɨn dɨje tɨ pətɨ, kadɨ dɨje ɨyə̰i go rəbɨ nḛ rade je kɨ majal kɔ, kadɨ Luwə ɨyə̰-n go majal je ləde kɔ tɔ. 48Nɨngə səi ə səi njé ma najɨ kɨn. 49Kɨ ɔjɨ dɔm, m-a m-ɨlə kɨ nḛ kɨ Bai un mɨndɨne dɔ tɨ kadɨ n-a n-adɨ səsi kɨn. Nɨngə a ɨsi ɓe bo tɨ ne bɨtɨ kadɨ tɔgɨ kɨ ḭ dɔra̰ tɨ kɨn re dɔsi tɨ ɓəy taa.» 50Go tɨ, Jəju aw kɨ njé ndo je ləne ɓasi kadɨ ɓe tɨ kɨ Bətani, ɓa ɔy jine kɨ taa, njangɨ dɔde. 51Lokɨ njangɨ dɔde nɨngə, ɨyə̰-de ə ɔr rɔne kɔ rɔde tɨ, ɓa uni-e awi sie dɔra̰ tɨ. 52Lo kɨn tɨ no̰o̰, njé ndo je ɔsi məkəsɨde nangɨ no̰e tɨ, ɓa təli gogɨ Jorijaləm tɨ kɨ rɔnəl ngay. 53Dɔkagɨlo je pətɨ, əi gɨn kəy tɨ lə Luwə, ɨləi tɔjɨ dɔ Luwə tɨ.


text: 1Təkɨ uni səsi lo koy tɨ naa tɨ kɨ Kɨrɨsɨ, majɨ kadɨ ɨsangi nḛ je kɨ taa dɔra̰ tɨ, kɨ e lo kɨ Kɨrɨsɨ ɨsɨ tɨ, dɔ ji ko̰ Luwə tɨ kɨn. 2Ɨməri ta dɔ nḛ je tɨ kɨ dɔra̰ tɨ, ɓɨ dɔ nḛ je tɨ kɨ dɔnangɨ tɨ ne al. 3Tadɔ səi dɨje kɨ oyi, nɨngə kajɨ ləsi e kɨ ɓɔyɔ naa tɨ kɨ Kɨrɨsɨ rɔ Luwə tɨ. 4Dɔkagɨlo kɨ Kɨrɨsɨ kɨ e kɨsɨ kɨ dɔ taa ləsi a tḛḛ nɨngə, səi je ka a tḛḛi sie me tɔɓa tɨ kɨ taa lo. 5Majɨ kadɨ ɨdɨbi nḛ je pətɨ kɨ dɔnangɨ tɨ ne, kɨ to rɔsi tɨ: adɨ ə sangɨ-naa kɨ lo kaya tɨ, kɨ nḛ ra kɨ to njḛ, kɨ ngur darɔ kɨ ətɨ ɓəl, kɨ ɓo nḛ je kɨ majal, kɨ ra ta nḛ kɨngə, kɨ e yo kɨ ra. 6E nḛ je kɨn ə ɨsɨ re kɨ wongɨ lə Luwə dɔ dɨje tɨ kɨ njé ta̰-e rɔ. 7E kɨn ə, e pa njɨyəsi je kɨ kəte, lokɨ ɨsi me majal tɨ ɓəy. 8Nə ngɔsɨne, majɨ kadɨ ɨmbati nḛ je kɨn pətɨ, adɨ e wongɨ kɨ ra, kɨ nḛ ra kɨ dɔ gu tɨ, kɨ me ndul, kɨ nḛ tajɨ, kɨ ta je kɨ go rəbe tɨ al kɨ ɨsɨ tḛḛ tasi tɨ. 9Oti kadɨ əli-naa ta ngom. Tadɔ səi dɨje kɨ ɔri kɔkɨ dəw rɔsi tɨ kɔ, kɨ kɨlə rae je ngata. 10Nɨngə ngɔsɨne ɨləi dəw kɨ sɨgɨ rɔsi tɨ, dəw kɨ Luwə kɨ nje kɨndə nḛ je ɨsɨ təl-e kɨ sɨgɨ tɨ taa taa, kadɨ tɨtɨ-naa sie, kadɨ tḛḛ gər-e tɨ kɨ rɔjetɨ. 11Me kɨsɨ kɨ dɔ ta tɨ kɨ sɨgɨ kɨn, kɔr kəm-naa goto, mbo̰ dɨje tɨ kɨ əi Jɨpɨ je ə se njé je kɨ əi Jɨpɨ je al, mbo̰ njé kɨjə mɔtɨde kɨ njé kɨjə mɔtɨde al. Kəl kə nə mba ə se dəw kɨ kəm tḛḛ al, goto, kəl kə nə ɓəə ə se dəw dɔrɔne, goto. E Kɨrɨsɨ par ə e nḛ je pətɨ me nḛ je tɨ pətɨ. 12Səi dɨje kɨ Luwə mbətɨ səsi, səi dɨje lie kɨ ndɨgɨ səsi. E mbata kɨn ə, majɨ kadɨ awi kɨ koo kəm-to-ndoo lənaa rɔsi tɨ, kadɨ səi njé ra majɨ, njé kɨlə dɔ nangɨ, kadɨ səi dɨje kɨ sɔl lɔm lɔm, dɨje kɨ njé kore me. 13Majɨ kadɨ ɨsi dɔ tɨ kɨ naa. A re dəw madɨ aw kɨ ta kɨ to rɔe dɔ ngoko̰e tɨ ə, majɨ kadɨ ɨyə̰i go kɔ yo kɨ ne adi-naa, təkɨ Kɨrɨsɨ ɨyə̰-n go majal je ləsi kɔ kɨn be tɔ. 14Nḛ kɨ e dɔ nḛ je tɨ pətɨ, e kadɨ ndɨgɨ-naa e kɨbɨ rɔsi. E ə a ra kadɨ kɨndə rɔ naa tɨ ləsi a e kɨ rɔjetɨ. 15Kadɨ lapɨya lə Kɨrɨsɨ o̰ ɓe nga̰mesi tɨ. E kɨ mbata lapɨya kɨn ə Luwə ɓar-n səsi, kadɨ ɨtəli darɔ kɨ kare. Nɨngə kadɨ səi njé ra oyo Luwə. 16Majɨ kadɨ ta lə Kɨrɨsɨ rosɨ mesi. Nɨngə kadɨ ɨndoi-naa nḛ je, ɨndəji-naa je kɨ yo kɨ ne kɨ gosɨ kɨ ngay. NGa nɨngə, kadɨ osi pa, ɨləi tɔjɨ dɔ Luwə tɨ kɨ oyo kɨ ra me Pa je tɨ kɨ me makɨtɨbɨ tɨ lə Luwə, kɨ me pa kɨlə dɨngəm me naa tɨ, kɨ me pa je tɨ kɨ NDɨl Luwə adɨ səsi. 17Nḛ je pətɨ kɨ ɨsɨ ɨrai, kɨ ta je pətɨ kɨ ɨsɨ əli, majɨ kadɨ e me tɔ Ɓaɓe Jəju tɨ, nga nɨngə kadɨ ɨrai oyo Luwə kɨ takule. 18Səi dəne je kɨ njé ngaw, majɨ kadɨ ɨləi dɔsi gɨn tɔgɨ tɨ lə ngawsi je təkɨ sɔbɨ kadɨ ɨrai ta kəm Ɓaɓe tɨ. 19Səi ngaw dəne je, majɨ kadɨ ɨndɨgi nesi je. Adi rɔsi atɨ səsi dɔde tɨ al. 20Səi ngan je, majɨ kadɨ ɨtəli rɔsi go ta tɨ lə njé kojɨsi je me nḛ je tɨ pətɨ, tadɔ e nḛ kɨ nəl Ɓaɓe. 21Nɨngə səi baw ngan je, oti kadɨ ɨrai adɨ wongɨ ra ngansi je, tadɔ re e be ə, mede a tujɨ. 22Səi ɓəə je, majɨ kadɨ ɨtəli rɔsi go ta tɨ lə ɓasi je kɨ dɔnangɨ tɨ ne kɨn. Nɨngə, oti kadɨ ɨrai tə kɨlə kədɨ kəm-naa taga nḛ par kadɨ nəl dəw, nə kadɨ ɨrai kɨ me kɨ kare, kɨ ɓəl NDɨl Ɓaɓe. 23Kɨlə kɨ to ban kɨ ɨsɨ ɨrai ɓa, kadɨ ɨrai kɨ me kɨ majɨ tə kɨlə lə Ɓaɓe ə ɨsi ɨrai, ɓɨ tə kɨlə lə dəw, al. 24Nɨngə kadɨ ɨgəri təkɨ Ɓaɓe a adɨ səsi nḛ majɨ kɨ ngəm mbata lə dɨje ləne kɨn, tə nḛ kɨgə go jisi. Tadɔ Ɓaɓe kɨ rɔjetɨ e Jəju Kɨrɨsɨ. 25Kɨ rɔjetɨ, dəw kɨ ra nḛ kɨ go rəbe tɨ al, a tətɨ kandɨ nḛ ra kɨ go tɨ al ləne kɨn, tadɔ kɔr dəw dana goto rɔ Luwə tɨ.


text: 1Ndzəkəŋushi'inəkya, ma saa'itə shi nya gi ka waɓənə koonə agyanə ma'umbee uushi ŋga Əntaŋfə, pooshi nyi ɓaarii koonə mbee ka waɓənə, pooshi nyi ɓaarii oo'i, kə shii nyi uushi'inə əsə. 2Acii ma saa'itə nyi ahadoonə, pooshi uushi kavə nyi aakəŋwaciiki maɗaamə Yeesu Aləmasiihu. Ma palee maa, əntənaakii ashi ənfwa. 3Ma saa'itə nyi ahadoonə, raara'ə nji nyi. Kə digə ədzəməki acii ŋgwalənə. 4Ma agi dzəgunənaaki da waɓənaaki koonə, pooshi nyi ɓaarii koonə mbee ka waɓənə taa ɓaarə koonə shiinə ŋga əndə shiŋkinə. Amma Ma'yanə ŋga Əntaŋfə da ŋgeerənaakii ɓaarəgi koonə oo'i, gooŋga tanyi nə uushi'iitsə fii unə amaki. 5Acii ha'ə, əntaa shiinə ŋga əndə shiŋkinə kavə tuunə ka vii gooŋga, amma ŋgeerənə ŋga Əntaŋfə kavə tuunə. 6Yoo, patə da ha'ə, shiinə ciina baaba ka ənjitə haɗatəgi Ma'yanə ŋga Əntaŋfə də mooɗəfətii. Amma ma shiinəkii, əntaa ŋga duuniyana, əntaa ŋga meeminə ŋga duuniyana əsə. Acii ma təya, ka uudəginə nə ŋgeerənatii pii pii. 7Ma shiinə ənə ciina waɓə agyanəkii, ma'umbee shiinə ŋga Əntaŋfə nə ci. Kə shi ca umbee acii əndə shiŋkinə. Daga ci ma'ə matagamə duuniya, kə ɗii ci aniya ŋga ɓaarii kaamə shiitsa, kaama shii mbee ka ndzaanə agi ɗuunuunaakii. 8Ma shiitsa, pooshi meeminə ŋga duuniyanə paaratəgi. Maci kə paaratəgi tii, kaɗa pooshi tii gwa'avə tə Slandana aashi ənfwa. Ma ca, əndə məghərəvənə nə ci. 9Ma ətsa, kə ɗii ha'ə makə sətə shi ənjə a nyaahə aasəkə malaaɓa ləkaləkatə oo'i, “Uushi'iitə ma'ə əndə shiŋkinə maneemə, taa fanə, da sətə pooshi əndə sha kii hiima agyanəkii, ci nə tantanyitə sətə ɗəkəpaa Əntaŋfə ka ənjitə uu'i tə ci.” 10Kaamə ɓaarəgi Əntaŋfə ma'umbee səkii dacii Ma'yanaakii. Acii ma Ma'yanə ŋga Əntaŋfə, agi neenə nə ci ka patənə ŋga uushi'iinə furəŋə. Hiima ŋga Əntaŋfə maa, agi neenə nə ci. 11Pooshi əndə ca shii hiima ŋga əndə, maɗaamə ma'yanə ŋga əndəkii ci daanəkii. Ha'ə əsə ɗii nə Əntaŋfə, pooshi əndə ca shii hiimaakii, maɗaamə Ma'yanaakii saakii. 12Ma Ma'yaanə a ədzəmaamə, əntaa ŋga duuniya, amma Əntaŋfə sləkee kaamə ka Ma'yanəkii, kaama shii paaratəgi də patənə ŋga uushi'iitə vii ci kaamə. 13Ma uushi'iitsə ciina baaba ka ənja, əntaa shiinə ŋga ənji shiŋkinə, amma Malaaɓa Ma'yanə vii keenə shiinəkii, ina baaba ka ənja, waatoo, ka ənjitə da Ma'yanə ŋga Əntaŋfə a ədzəmətii. 14Ma əndətə yadə Ma'yanəkii a ədzəməkii, pooshi ci ka upaa uushi'iitə ci Ma'yanə ŋga Əntaŋfə a vii. Paa ci ka paaratəgi də uushi'iitsa, maɗiikə uushi nə ci akəŋwaciikii, acii see Ma'yanə ŋga Əntaŋfə tanə nə kavə əndə ka paaratəgi də uushi'iitsa. 15Ma əndətə da Ma'yanə ŋga Əntaŋfə a ədzəməkii, ci nəndə paaratəginə də uushi'iitsə patə. Amma pooshi ənji duuniya ka paaratəgi də sətə cii kəya ɗa. 16Makə sətə bii malaaɓa ləkaləkatə, oo'i, “Wu saŋə shii hiima ŋga Slandanə bahə ka ka ci hiima?” Amma ma amə, tə'i amə da Ma'yanə ŋga Aləmasiihu.


text: 1Jəju əl kosɨ je kɨ njé ndo je ləne ə nə: 2«NJé ndo ndu-kun je kɨ Parɨsɨ je, kɨlə ləde e kɔr gɨn ndu-kun lə Mojɨ. 3NGa nɨngə səi, majɨ kadɨ ɨtəli rɔsi go nḛ je tɨ kɨ əli səsi, nə ɨndaji kɨlə rade je al, tadɔ rai nḛ kɨ əi je wa ɨsɨ əli kɨ tade kɨn, al. 4Dɔɔi nḛ kɨ ɔy ɨndəi dɔ dɨje tɨ, nə mbati kun ngon jide taa ndə̰y be kuwə-n səde tae. 5Kɨlə rade je pətɨ, rai kɨ kadɨ dɨje ooi gɨdɨde. NGan ndu-kun je kɨ ndangi ɨləi me ngan buwatɨ je tɨ, ə dɨje dɔɔi natɨ no̰de tɨ ə sə jide tɨ wa kɨn, rai ya̰de adɨ boy, taa kulə je kɨ dɨje ɔsi sɨl kɨbɨ je tɨ kɨn ka, rai ya̰de adɨ ngal tɔ. 6Əi dɨje kɨ gei lo kɨsɨ kɨ kəte no̰ dɨje tɨ, lo nḛ kuso tɨ, kɨ nḛ kɨsɨ kɨ kəte no̰ dɨje tɨ, gɨn kəy kaw-naa je tɨ. 7Taa gei kadɨ dɨje rai-de lapɨya kɨ ɓukɨ-naa tɨ lo kɨngə-naa je tɨ lə kosɨ je nɨm, kadɨ dɨje ɓari-de “NJé ndo dɨje” nɨm tɔ. 8Nə səi, adi dəw ɓar səsi “NJe ndo dɨje”, al, tadɔ pətɨ, səi ngakonaa je, nɨngə NJe ndo səsi e kare ba tɔ. 9Ɨɓari dəw madɨ dɔnangɨ tɨ ne “Bawsi” al, tadɔ Bawsi e kare ba, ə ɨsɨ dɔra̰ tɨ taa. 10Taa adi dəw ɓar səsi “Dɨje kɨ bo”, al tɔ, tadɔ Dəw kɨ bo ləsi e kare ba, ə e Kɨrɨsɨ kɨ e dəw kɨ Luwə mbəte. 11Dəw kɨ bo dansi tɨ, a e nje ra kɨlə ɓəə ləsi. 12Dəw kɨ un dɔne kɨ taa, a ɨləi dɔe kɨ nangɨ, ə dəw kɨ ɨlə dɔne kɨ nangɨ, a uni dɔe taa tɔ. 13«Kəm-to-ndoo e ləsi, səi njé ndo ndu-kun je, kɨ Parɨsɨ je. Səi njé kədɨ kəm dɨje! Ɨsɨ uti ta rəbɨ kɨ kaw ko̰ɓe tɨ kɨ dɔra̰ tɨ dɔ dɨje tɨ. Səi je wa uri me tɨ al, nɨngə dɨje kɨ gei kur me tɨ ka, ɔgi-de nɨm tɔ. [ 14«Kəm-to-ndoo e ləsi, səi njé ndo ndu-kun je kɨ Parɨsɨ je. Ɨtaai nḛ majɨ je lə njé ngaw koy je pətɨ pətɨ jide tɨ, nɨngə ədi kəm dɨje kɨ kəl ta kɨ Luwə kɨ gɨne gangɨ al, kadɨ dɨje ooi səsi, təkɨ səi dɨje kɨ majɨ. Go kɨlə ra je tɨ kɨ be kɨn, Luwə a gangɨ-n ta kɨ nga̰ ngay dɔsi tɨ.] 15«Kəm-to-ndoo e ləsi, səi njé ndo ndu-kun je kɨ Parɨsɨ je, səi njé kədɨ kəm dɨje! Awi mba, a̰yḭ-naa ngɔdɨ dɔnangɨ rai je tɨ kɨ lo lo, dɔ ba tɨ je mba kadɨ ɨngəi dəw kare gosi tɨ. Ə lokɨ ɨngəi-e nɨngə, ɨrai-e adɨ təl asɨ ta kaw me por tɨ nja joo ɨtə səi je wa ɓəy tɔ. 16«Kəm-to-ndoo e ləsi, səi njé kɔr dɨje ta rəbɨ, kɨ kəmsi tɔ! Ɨsɨ əli əi nə: “Re dəw ɨbɨ rɔne kɨ kəy lə Luwə ɓa, to kare, a re ɨbɨ rɔne kɨ lɔr kɨ kəy lə Luwə ə, sɔbɨ kadɨ ra nḛ kɨ ɨbɨ-n rɔne.” 17Səi mbə dɨje, dɨje kɨ kəmsi oo lo al! Lɔr e nḛ kɨ kəy lə Luwə, adɨ e ya̰ Luwə. Ə se lɔr ɓa e kɨ bo ngay ə se, kəy lə Luwə kɨ təl lɔr nḛ kɨ kɨndə ta dangɨ tɨ kɨn wa? 18Ɨtəli əli ɓəy əi nə: “Re dəw ɨbɨ rɔne kɨ dɨngɨri lo kɨndə kadɨ-kare ɓa, to kare, a re ɨbɨ rɔne kɨ kadɨ-kare ə, sɔbɨ kadɨ ra nḛ kɨ ɨbɨ-n rɔne.” 19Səi njé kəm tɔ je! E ri ə e kɨ bo ngay ə? E kadɨ-kare ə se e dɨngɨri lo kɨndə kadɨ-kare kɨ təl kadɨ-kare nḛ kɨ kɨndə ta dangɨ tɨ kɨn ə? 20Dəw kɨ ɨbɨ rɔne kɨ lo kɨndə kadɨ-kare ɓa, ɨbɨ rɔne kɨ dɨngɨri lo kɨndə kadɨ-kare nɨm, kɨ nḛ je pətɨ kɨ ɨsɨ dɔ tɨ nɨm tɔ. 21Dəw kɨ ɨbɨ rɔne kɨ kəy lə Luwə ɓa, ɨbɨ rɔne kɨ kəy lə Luwə nɨm, kɨ Luwə kɨ ɨsɨ me tɨ nɨm. 22Dəw kɨ ɨbɨ rɔne kɨ dɔra̰ ɓa, ɨbɨ rɔne kɨ kɨmbər ngar lə Luwə nɨm, kɨ Luwə kɨ ɨsɨ dɔ tɨ nɨm. 23«Kəm-to-ndoo e ləsi, səi njé ndo ndu-kun je, kɨ Parɨsɨ je, səi njé kədɨ kəm dɨje. Ɔri nḛ kare dan kɨ dɔgɨ tɨ, me mbi kam je tɨ kɨ ətɨ majɨ, kɨ me mbi kam ndɨr ta̰y je tɨ, kɨ me ngan nḛ ndɨr ta̰y je tɨ, adi Luwə, nɨngə ɨndəi njasi dɔ nḛ je tɨ kɨ rɔjetɨ me ndu-kun tɨ lə Luwə, tə nḛ ra kɨ dana, kɨ koo kəm-to-ndoo, kɨ ra go tɨ. Kɨ rɔjetɨ, e kɨn ə e nḛ je kɨ sɔbɨ kadɨ re a ɨndəi kəmsi go tɨ ɨrai, kɨ kanjɨ kɨyə̰ ndəge je. 24Səi njé kɔr dɨje ta rəbɨ, kɨ kəmsi tɔ! Ɨsɨ ɨləi nḛ ta ngoo man tɨ ɨtaai man mbata ngan ku je kɨ du, ə ɨsɨ tɨwi kədɨ mesi tɨ. 25«Kəm-to-ndoo e ləsi, səi njé ndo ndu-kun je, kɨ Parɨsɨ je, səi njé kədɨ kəm dɨje! Ɨtogi gɨdɨ ka man, kɨ gɨdɨ ka kuso nḛ adɨ ay, nə mee kəy rosɨ kɨ nḛ ɓogɨ je, kɨ nḛ kɨ ɨngəi kɨ go rəbɨ ngur nḛ ra kɨ majal. 26Ḭ Parɨsɨ kɨ nje kəm tɔ! Ɨtogɨ me ka man, nɨngə gɨde a ay tɔ. 27«Kəm-to-ndoo e ləsi, səi njé ndo ndu-kun je kɨ Parɨsɨ je, səi njé kədɨ kəm dɨje! Ɨtoi tə dɔ ɓadɨ je kɨ dɨje lati po̰ gɨdɨ tɨ adɨ ndai kam be: re o gɨde taga ne ɓa, ndole, nə mee kɨ kəy rosɨ kɨ sɨngə dɨje, kɨ nḛ je kɨ ndum. 28E be tɔ ə, gɨdɨsi tɨ taga ne, ɨtɔji adɨ dɨje ooi təkɨ səi njé təl rɔsi go ndu Luwə tɨ, nə mesi tɨ kəy ɓa, kədɨ kəm dɨje kɨ majal kɨ ra, rosɨ. 29«Kəm-to-ndoo e ləsi, səi njé ndo ndu-kun je kɨ Parɨsɨ je, səi njé kədɨ kəm dɨje! Ɨndəi ɓadɨ njé kəl ta kɨ ta Luwə tɨ adɨ majɨ, ɨrai ɓadɨ dɨje kɨ dana adɨ ndole, 30nɨngə əli əi nə: “Re dɔkagɨlo tɨ lə kaje je kɨn je no̰o̰ ə, re j-a j-ɨndə rɔje naa tɨ səde kadɨ jɨ tɔl-n njé kəl ta je kɨ ta Luwə tɨ, al.” 31Lo kɨn tɨ, səi je wa ɨsɨ tɔji kadɨ səi ngan ka njé tɔl njé kəl ta kɨ ta Luwə tɨ. 32E ən ə, ɨrai kɨ no̰si tɨ, ɨtɔlii ta nḛ kɨ kasi je ɨləi ngɨre! 33«Səi dɨje kɨ mansi majal tə li pi je be, ra ban ə ɨməri kadɨ a a̰yḭ-naa, ta ta kɨ gangɨ tɨ lə por ə? 34E mbata kɨn ə, m-a m-ɨlə-n kɨ njé kəl ta je kɨ ta Luwə tɨ, kɨ njé gosɨ je, kɨ njé ndo dɨje ta lə Luwə, rɔsi tɨ. A tɔli-de je, a ɓəi-de kagɨ-dəsɨ tɨ je, a tɨndəi-de kɨ ndəy kabɨlay gɨn kəy kaw-naa tɨ je, taa a ngɔdi-de, ḭḭ səde ɓe bo tɨ kɨ kare ə ɨgangi səde ɓe bo tɨ kɨ nungɨ kɨ kəte kəte. 35Lo kɨn tɨ, dɨje kɨ dana kɨ məsɨde e kɨ ɓukɨ kɔ, ɨlə ngɨre dɔ Abəl tɨ, tḛḛ-n dɔ Jakari tɨ kɨ ngon lə Barasi kɨn, ta məsɨde a e dɔsi tɨ. E Jakari kɨ ndɔ kɨ ɨtɔli-e dadan lo tɨ kɨ ḭ kəy tɨ lə Luwə re lo dɨngɨri kadɨ-kare tɨ kɨn. 36Təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi, ta nḛ tɔl je kɨn pətɨ a e dɔ dɨje tɨ kɨ dɔkagɨlo tɨ kɨ ɓone. 37«Səi dɨje kɨ Jorijaləm tɨ, səi dɨje kɨ Jorijaləm tɨ, səi njé tɔl njé kəl ta je kɨ ta Luwə tɨ, səi njé tɨlə dɨje kɨ Luwə ɨlə səde adɨ səsi kɨ mbal tɔli-de. NJa ngay, m-sangɨ kadɨ m-kaw səsi təkɨ ko̰ kɨnjə a kaw-n ngane je gɨn bagɨne tɨ kɨn be, nə ɔdi al. 38Nɨngə kɨ ne kɨn, Luwə a ɨyə̰ kəy kaw-naa ləsi kɔ jisi tɨ. 39Tadɔ a oi-mi al ngata, bɨtɨ ndɔ kɨ a əli əi nə: “NJangɨ dɔ e dɔ dəw tɨ kɨ re me tɔ Ɓaɓe tɨ”.»


text: 1Əndətə nee nyi a ənə ka banə ka nyi, “Naahuu ka malaa'ikatə ca nəhə Ikəliisiya ŋga Sarədisə oo'i: Wiinə waɓənə da ma Əndətə da ŋunyi ma'yanə ŋga Əntaŋfə məɗəfə da i tikisanyinə məɗəfə. Kə bii ci oo'i: Kə shii nyi slənə goonə. Ma nə ənji ka nəhənə, da i əpinə nuunə, amma maməətəkii nuunə. 2Ma caamə nyi, gədamə nə slənə goonə akəŋwacii Əntaŋfwaaki. Acii ha'ə, vəɗəhəmə ka ŋunyinə, una ənə ka haɗatəgi də slənə goonə acii ga ca uudəpaa na. 3Buurətəmə sətə jigunyuunə da sətə fii unə. Dəmə də nə'utənə, una baanə ka Əntaŋfə. Maɗa pooshi unə və'ihə, ka dzənə nə nyi aaɓii unə makə sətə ci mahərə a dzə ka hərənə, pooshi unə na shii saa'i ŋga dzənaaki. 4Tə'i hara ənji ahadoonə gi'u ətə makapaamə nətii nə ka slənə 'waslyakəənə. Kadə niinə a wii ka hakii da tii da i mabwaɗaɗa kəjeerənyinə ashiinə, acii kə mbu'i tii bahə ɗanə ha'ə. 5Ma ənjitə jaalii, ka ŋganə nə tii mabwaɗaɗa kəjeerənə ha'ə makə ətsa. Paa nyi na əndzəgi ləmətii shaŋə asəkə ləkaləkatətə ɗii ləmə ŋga ənjitə ca upaa əpinə ŋga ca'ə ndəŋwə ndəŋwə asəkəkii. Kadə nii kya ba akəŋwacii Daadə da malaa'ikanyinaakii oo'i, naaki nə tii. 6Ma əndətə da liminə ŋga fanə, wa ca fa sətə ci Malaaɓa Ma'yanə a ba ka Ikəliisiyanyinə.” 7Əndətə nee nyi a ənə ka banə ka nyi, “Naahuu ka malaa'ikatə ca nəhə Ikəliisiya ŋga Filadaləfiya oo'i: Wiinə waɓənə da ma Malaaɓa ənda, Əndə gooŋga əsə. Aciikii nə lakila ŋga makuvə ŋga ŋwaŋwə Dawuda. Maɗa kə wunəgi ci, pooshi əndə mbee ka pa'əginə. Maɗa kə pa'əgi ci əsə, pooshi əndə mbee ka wunəginə ma'ə. 8Kə bii ci oo'i: Kə shii nyi slənə goonə. Kə shii nyi, gi'u nə baawəɗa goonə əsə, amma kə nə'utuunə tə dzəgunənaaki, makaareemuunə ka nyi. Wiitsə kə kapaa nyi makuvə furəŋə akəŋwaciiku, pooshi əndə pa'əginə. 9Fatəmə! Ma ənji ŋga Seetanə, waatoo majirakiitsə ca jirakə oo'i, Yahudiinə nə tii, ka kavənə nə nyi tə tii, kaa təya gəra'wə akəŋwacii unə. Davə shiinə tii oo'i, kə uu'i nyi tuunə. 10Kə nə'utuunə waɓənaaki, una kəŋaanə ndihə ndihə də sə'watənə. Acii ha'ə, ka nəhənə nə nyi tuunə acii təɓəətə nə ənjə a təɓə tə duuniya patə ka gəlatənə də patənə ŋga ənja. 11Wanyitsə ka dzənə kədəhə. Kəsətəmə təŋə təŋə tə sətə jigunyii koonə, acii ga ənjə a ləwuma shikwa goonə. 12Ma ənjitə jaalii, paa tii ka dzəginə shaŋə asəkə maɗuunə kuvə ŋga Əntaŋfwaaki. Ka kavənə nə nyi tə tii ka ndzaanə ka kila asəkəkii. Ka naahəvənə nə nyi ləmə ŋga Əntaŋfwaaki da ləmə ŋga vəranaakii aashitii. Ma vəranəkii, ci nə kura Urusaliima ətə na jima dadagyə dacii Əntaŋfwaaki. Ka naahəvənə nə nyi kura ləməki aashitii əsə. 13Ma əndətə da liminə ŋga fanə, wa ca fa sətə ci Malaaɓa Ma'yanə a ba ka Ikəliisiyanyinə.” 14Əndətə nee nyi a ənə ka banə ka nyi, “Naahuu ka malaa'ikatə ca nəhə Ikəliisiya ŋga Lawədikiya oo'i: Wiinə waɓənə da ma Əndətə ci ənjə a 'wa ‘Aamiina’, Əndə seeda ŋga gooŋga, pooshi jirakənə ashikii. Ci nə kilə ŋga patənə ŋga sətə ghənyi Əntaŋfə. 15Kə bii ci oo'i: Kə shii nyi slənə goonə: pooshi unə watsə watsə, pooshi unə bwasee dəŋwa'ə ka nə'unə tə nyi əsə. Maci taa watsə watsə nuunə taa bwaseenə dəŋwa'ə ka nə'unə tə nyi, kaɗa ka shiinə nə nyi sə ŋga ɗanə duunə. 16Yoo, makə ɗii ci, gədamə nuunə, ka tifyaginə nə nyi tuunə asəkə maki. 17Wanuunə ka banə oo'i, ənji gəna nuunə, pooshi uushi ghii unə, pooshi uushi cuuna moo əsə. Asee, mashiimuunə oo'i, unə nə matəgugunəkii ka shaŋə, maaghiinə nuunə, moorəfəkii, dimə də purəki. 18Wanyinə ka banə koonə, koona ɗərə əndzənə aciiki ətə sləwatə ənji ŋga'ə də gunə, koona ndzaanə ka ənji gəna; una ɗərə mabwaɗaɗa kəjeerənə aciiki ka umbee də purəkinə goonə acii ga ayinə a kəshi tuunə; una ɗərə kuzəka, koona ɓəzəvə aa gyuunə koona mbee ka nee ka uushi'inə. 19Ma nya, ka ənjitə cii kya uuɗə cii kya wazə, nya dzalə tə tii əsə. Acii ha'ə, baamə ka Əntaŋfə, una nə'u tə nyi də ədzəmə rəŋwə. 20Wanyinə kəŋə ka dza makuva. Ma əndətə fii uuraki, ca wunəgi makuva, ka dzəgərənə nə nyi aa hakii aasii, ina adə zəmə ka hakii da i ci. 21Ma ənjitə jaalii, ka viinə nə nyi ka tii rəgwa ŋga ndzaanə ataŋgalaki asəkə dəgələ ŋwaŋuunaaki makə sətə jaalii nyi, wanyinə dasə ataŋgala Daadə asəkə dəgələ ŋwaŋuunaakii. 22Ma əndətə da liminə ŋga fanə, wa ca fa sətə ci Malaaɓa Ma'yanə a ba ka Ikəliisiyanyinə.”


text: 1Wata nya nee ka malaa'ika ca jima dadagyə ndzaŋə da i uuzənə ŋga makuvə ŋga gu'u ŋga zanə da i mandalə mahyakahyaka'ə aciikii. 2Ca kəsətə rəhuuta, waatoo, rəhuutə ŋga ŋukə ŋukə, ətə ɗəkəvə ənji ka ci ləmə “Ibəlisa” da “Seetanə”, ca anəgi tə ci kaa ca ndzaa ma'anəkii ŋga fəzə dəbu'u. 3Wata ca kagərə tə ci aasəkə makurəŋə gu'u ŋga zanə, ca pa'əgi, ca nyii'igi ma ŋga gu'ukii, acii ga Seetanə a gəpətə də slikərənyinə ma'ə. Ma daba'ə fəzə dəbu'utsa, tyasə ka kapaanə nə ənji tə ci ŋga uundzə saa'ya. 4Ma daba'əkii, wata nya nee ka dəgələnyinə ŋga ŋwaŋuunə da i slanjii dəgələkii dasə dasə anəkii. Kə vii ənji ka tii baawəɗa ŋga la gəŋwanə. Kə nee nyi ka ma'yanyinə əsə ŋga ənjitə laalagi ənji nətii putə ŋga waaza gooŋgaatə ɓaarii Yeesu, da putə ŋga waaza waɓənə ŋga Əntaŋfə. Ma təya, kə ənyi tii ka upaa əpinə, təya ɗa ŋwaŋuunə da Aləmasiihu ŋga fəzə dəbu'u. Acii mapasləmə tii ka dabatə da pushashinaakii, paa tii liwə sagidaakii aa kəŋwaciitii taa aaciitii əsə. 5Tii nə təkəŋwanə ŋga maɗənə agi maməətə ənja. Ma mbəɗaanənə ŋga maməətə ənja, paa tii ma'i da i tii, see daba'ə fəzətsə dəbu'u. 6Patənə ŋga ənjitə upaa maɗənə ŋga təkəŋwanə, ənji mooɗasəkə nə tii, malaaɓakii. Pooshi əntənə ŋga bəra'inə da baawəɗa anə tsarə ŋga ənjitsa. Ka ndzaanə nə tii ka limanyinə ŋga Əntaŋfə da ŋga Aləmasiihu, təya ɗa ŋwaŋuunə da ci ŋga fəzə dəbu'u. 7Ma daba'ə kə uugi fəzətsə dəbu'u, ka pəryapaanə nə ənji tə Seetanə asəkə furəshinaakii. 8Ka gimaginə nə ci, ca dzə ka gəpə də slikərənyinə ŋga duuniya patə. Ma slikərənyiitsa, tə tii ci ənjə a 'wa Gwagə da Magwagə. Ka dzatəginə nə Seetanə də tii patə ka ha rəŋwə, kaa təya pa da Əntaŋfə. Makə mandzənə a gəərə nə laŋənatii. 9Wata nya nee, təya təəkəgi taa dama patə anə hanyinə ŋga duuniya, təya guŋutəgi də hatə ɗii ənji ŋga Əntaŋfə davə, da vəraatə uu'i ci. Amma, wata ma nya nee, gunə a jima dadagyə, ca ətsagi tə tii. 10Ma Seetanə, əndə gəpənə də tii, kə kagərə ənji tə ci aagi guutə ɗii kurəŋənəkii makə uunəva, baruuda a dzə də tsakə iza'unəkii, waatoo hatə shi ənjə a kagərə tə dabatə da majirakə ŋga anabita. Ka sanə nə tii ŋgəra'wə vəɗə da uusəra ŋga ca'ə ndəŋwə ndəŋwə. 11Wata nya nee ka maɗuunə mambwaɗaɗa dəgələ ŋwaŋuunə da i Əndə dasə asəkəkii. Ma nya tsaamə, wata kə zagi hanyinə da səkəntaŋfə akəŋwaciikii. Pooshi ənji ənyi ka neenə ka tii ma'ə. 12Wata nya nee ka maməətə ənji da i əpinatii, uuji ənji da madiigərə ənji patə, kəŋə kəŋə akəŋwacii dəgələ ŋga ŋwaŋuunə. Ənjə a wunəpaa ləkaləkatənyinə, ənjə a wunəpaa əndə'i ləkaləkatə əsə, waatoo ləkaləkatətə ca ɓaarii tə ənjitə ca upaa əpinə. Ənjə a la gəŋwanə ka maməətə ənji mbərə mbərə da slənənyinatii, makə sətə nyaahə ənji asəkə ləkaləkatənyiita. 13Ma maməətə ənjitə agi uunəva, kə ma'i tii. Ma wa, da ha ŋga ndzaanə ŋga maməətə ənja, kə kapaa tii natii maməətə ənji əsə, ənjə a la gəŋwanə ka taa wu patə agitii, makə sətə njii təya slənə. 14Ma daba'əkii, ənjə a kagərə tə i ha ŋga ndzaanə ŋga maməətə ənji da wə aagi guutə makə uunəva. Waatoo əntənə ŋga bəra'inə nə gunəkii. 15Patənə ŋga ənjitə malapaamə ənji ləmətii manaahəkii asəkə ləkaləkatətə ɗii ləmə ŋga ənjitə ca upaa əpinə ŋga ca'ə ndəŋwə ndəŋwə asəkəkii, wata ənjə a kagərə tə tii aagi guutsə makə uunəva.


text: 1Gum metsehe nəkurom ndo i zlele hay, tuwum bo kurom ta magala hərwi ɗəretsətseh neheye faya ta həbiye kurom aye. 2Zlele kurom hay ta ze, petekeɗ kurom hay bəbay mətul hay ta nda. 3Gura kurom hay ta suloy kurom na, reŋgez kə nas tay ha, reŋgez ma makumeye ha mənese hərwi nəkurom həzay eye. Bo kurom ma ta nasiye dərmak, andza ta fəkiye ta ako. Ka hayumay gər a zlele a həlay nakay anaŋ məndzibəra mazlambar ma ndəviye aye. 4Ka vumatay gər a ndo neheye tə ge məsler ma guvah kurom aye, ka vəlumatay wu i merəɓe tay bay. Tsənum kəkay nakə faya ta tuweye naha bo a Mbəlom hərwi ada mâ dzəna tay ha aye. Ndoweye neheye tə gakum məsler aye na faya ta tuwiye ada Bəy Maduweŋ Mbəlom Gədaŋ eye faya ma tsəniye. 5Ka ndayum bəra tə zlele kurom ka məndzibəra, ka pumay bəzay na, wu neheye tə yakum a gər aye. Ka ndawum wu mənday haladzay, ka gəlawum tetəp tetəp andza sla nakə ta kəɗiye. 6Ka gəsum tay ha ndo neheye ta gakum wuray bay aye a sariya, ka kəɗum tay ha. Nəteye na, ta ge fakuma gədaŋ bay. 7Malamar ga hay, zlum ŋgatay hus a həlay nakə Bəy Maduweŋ ma maweye fakwaya aye. Zəbum ka ndo məfəte hay təday. Ndo məfəte na, ma həbiye wu i guvah ŋgay hay ta məzle ŋgatay. Ma həbiye na, ka madazlay i makurre i yam məpe hus ka maduk i duk i yam nakə tsɨy ma piye sa bay aye. 8Nəkurom dərmak, zlum ŋgatay. Ndzum ɓəŋɓəŋ hərwi pat i məmaw i Bəy Maduweŋ kway mazlambar faya ma ndisleweye. 9Malamar ga hay, kâ guŋguzum wuray a bo bay hərwi ada Mbəlom mâ gəs kurom a sariya bay. Tsənum, ndo nakə ma giye sariya aye mazlambar faya ma ndisleweye, neŋgeye malətsa eye ka həlay məgeɗ. 10Malamar ga hay, dzalum ka ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom neheye ahəl niye tə tsik me ta məzele i Mbəlom aye. Ta sa ɗəretsətseh ada ta zla ŋgatay. Nəkurom dərmak, zlum ŋgatay andza nəteye. 11Zəbum, ndo neheye Mbəlom a pa fataya ŋgama hərwi nakə tə səmay naha a ɗəretsətseh aye. Ka tsənum labara i Zob nakə a səmay naha a wu hay ahəl nakə ɗəretsətseh a ndzay a gər aye. Ma dəba eye na, ka sərum ha wu nakə Mbəlom a vəlay aye. Ta deɗek Mbəlom na, a sakay naha a ndo hay, ma gateye ŋgwalak. 12Malamar ga hay, bazlam bagwar eye anaŋ: Mə wu hay tebiye na, kâ mbaɗum bay. Kâ mbaɗum ta magərmbəlom bay, kâ mbaɗum ta dala bay, kâ mbaɗum tə wu mekeleŋ eye bay. Lele na, ayaw kurom mâ ndza ayaw. Aʼay kurom mâ ndza aʼay. Tsikum andza niye hərwi ada Mbəlom mâ gəs kurom a sariya bay. 13Taɗə ndo andaya mə walaŋ kurom faya ma siye ɗəretsətseh na, mâ ɗuwulay me a Mbəlom. Taɗə ndo andaya mə walaŋ kurom ɗərev ŋgay faya ma ŋgwasiye na, mâ gay naha dəmes a Mbəlom, mâ zambaɗay. 14Taɗə ndo andaya ɗəvats eye mə walaŋ kurom na, mâ zalatay a madugula i ndo məpe mədzal gər ka Yesu hay hərwi ada tâ faɗa faya mal ta məzele i Bəy Maduweŋ Yesu ada tâ ɗuwulay me a Mbəlom hərwi ŋgay. 15Taɗə ka ɗuwulay me a Mbəlom ada kə dzala ha Mbəlom kə tsəne maɗuwule me ŋgay na, ma dzəniye na. Bəy Maduweŋ ma mbəliye ha. Taɗə kə ge mezeleme na, Mbəlom ma pəsay ha dərmak. 16Hərwi wu nakay, neŋ faya na gwaɗumeye, ɗum ha a bo mezeleme kurom hay mə walaŋ kurom nəte nəte, ada ɗuwulumay me a Mbəlom hərwi ndo siye hay dərmak hərwi ada Mbəlom mâ təma kurom ha. Maɗuwule me i ndo nakə tsəɗaŋŋa kame i Mbəlom aye na, gədaŋ eye haladzay. 17Dzalum ka Eliya nakə ahəl niye aye. Neŋgeye na, ndo andza nəkway. Ka ɗuwulay me a Mbəlom tə ɗərev ŋgay peteh hərwi ada yam mâ pa bay. Yam kə pa ka dala niye bay məve mahkar ta kiye məkwa. 18Ma dəba eye na, a ɗuwulay me a Mbəlom hərwi ada yam mâ pa sa. Mbəlom a paw yam ada wu hay ta ndzohwaw dərmak. 19Malamar ga hay, taɗə ndoweye mə walaŋ kurom kə dze abəra ka tsəveɗ i Mbəlom, tsa na, ndo ki ye kə ma ahaya ka tsəveɗ na, 20sərum ha ndoweye nakə ka dzəna ndo i mezeleme hərwi ada mâ gər ha mezeleme aye na, ma təmiye ha ndo i mezeleme niye abəra ma mədahaŋ. Kwa taɗə mezeleme ŋgay haladzay bəbay na, Mbəlom ma pəsay ha.


text: 1Amma tə'i əndə'i əndə ɗii ləməkii Ananiya tii da minaakii Safiira. Ca ɗərəmagi də əndə'i ratii. 2Də shiinə ŋga minaakii ca umbee ka hara kwaɓakii, ca kərə harakii, ca kapaa akəŋwacii masləkee ənja, ca ɗatə makə patə vii ci. 3Wata əŋki Piita ka ci, “Ya hə Ananiya, mi saŋə kapaa hə rəgwa ka Seetanə a dəməgərə aa mooɗəfəkwa? Wiinə kə jirakə hə ka Malaaɓa Ma'yanə, ha umbee ka hara kwaɓa ŋga rə goonə. 4Daga hə ma'ə maɗərəmagimə, naaku nə rəkii. Makə ɗərəmagi hə əsə, əntaa naaku nə kwaɓakii kwa? Iitiitə 'watəgi hə kaala hiima ŋga ɗa bwaya slənətsa? Əntaa ka ənji jirakə hə, amma ka Əntaŋfə.” 5Makə fii Ananiya waɓəətsa, wata ca kulagi, ca əntəgi. Ədzəmə ŋga ənji fanə patə, kə lagi. 6Wata daguyinə a shi, təya haɗətə tə ci, təya ŋgiragi tə ci agyə, təya ŋgəɗəgi. 7Ma daba'ə bahə tibisə makkə, minaakii a shi, ki mashiimə sətə ɗii tə ŋgurii. 8Əŋki Piita ka ki, “Bawə ka nyi, ha'ə makə ətsə nə kwaɓa ŋga rətə goonə ɗərəmagyuunə kwa?” Kya ba, “Awa, ha'ə ɗərəmagiinə.” 9Wata əŋki Piita ka ki, “Mi saŋə guŋunuunə də ma ka təɓə Ma'yanə ŋga Slandana? Fawə ənyanə ŋga daguyiitə ŋgə'i tə ŋgurəku. Watiitsə kə mbu'ya a makuvə. Ka ŋgərəginə nə tii tə hə agyə naaku əsə.” 10Wata kya kulagi atsaa səɗəkii, gudərəslə kya əntəgi. Daguyiitə a gimagərə, təya lapaa tə ki mantəkii. Wata təya ŋgərəgi tə ki agyə, təya dzə ka ŋgəɗəginə tə ki ataŋgala ŋgurii. 11Wata ədzəmə ŋga ənji nə'unə patə a lagi da ənjitə fii sətə ɗaaɗii patə. 12Ma masləkee ənja, kə slənyi tii sə ŋga hurəshishinə laŋə ahada ənja. Patənə ŋga ənjitə vii gooŋga əsə, agi dzatənə nə tii də nə də ədzəmə rəŋwə atsaa malaɓatə ci ənjə a 'wa Malaɓa ŋga Sulayimaanu. 13Ma hara ənjitə pooshi vii gooŋga, kə ŋgwali tii ka guŋutə də nə da tii, amma agi dəlanə nə tii də tii. 14Ma ənjitə vii gooŋga ka Slandana, ŋguyirənə da makinə, tsakənə da tsakənə nə laŋənatii, təya ləɓə də nə da hara ənji nə'unə. 15Putə ŋga ətsə ha'ə, kə kyaara ənji ənji bwanea aa rəgwa da i ədəratii da ədzatii, təya banee ka tii; acii maa kə mbu'ya Piita, taa iitiitə mbu'u ka paləginə nə məndzaaŋgu'inaakii agyanə hara ənji bwaneatii. 16Kə shiishi hara ənji ɓəzəkii əsə daga ka giwanyiitə guŋutə də Urusaliima patə, təya kira ənji bwaneatii da ənji ginaajinyinə. Patə, kə mbə'i tii əsə. 17Ma gawə ŋga limanyinə da patənə ŋga ənjitə ci təya ndzaanə, waatoo kurəgə ŋga Sadukiinə, kə shirəhə tii ka masləkee ənji ka shaŋə. 18Təya kəsə tə tii, təya kərə tə tii aa furəshina, təya pa'əgi tə tii. 19Amma, ma davəɗə, wata malaa'ika ŋga Əntaŋfə a shi, ca wunəgi makuvənyinə ŋga furəshina, ca əjagi tə masləkee ənji, ca ba ka tii: 20“Dzəmə aasəkə yi ŋga Əntaŋfə, una waɓə ka ənji agyanə kura əpinə.” 21Makə fii masləkee ənji ha'ə, təya palə tsəɗakə, təya dəməgərə aasəkə yi ŋga Əntaŋfə, təya dzəgunə ka ənja. Pukənə ŋga ha, gawə ŋga limanyinə a shigi da ənjaakii, ca fə'ya mətərəkinaakii da matakəŋwanyinə ŋga Isərayiila patə. Təya sləkee ka soojiinə aa furəshina ka fə'yanə tə masləkee ənja. 22Mbu'unə nə soojiinə aa furəshina, malamə tii tə masləkee ənja. Wata təya ənya ka banə ka mətərəkinə, 23əŋki tii, “Kə lapaa inə makuvənyinə mapa'əkii dəŋə dəŋə, ənji nəhənə əsə, patə nə tii davə. Amma, ma wunəginiinə makuva, pooshi inə lii tə tii davə.” 24Makə fii ŋwaŋwə ŋga soojiinə da madiigərə limanyinə, kə dzəgəpaa tə tii ka shaŋə nə sətə ɗii tə masləkee ənja. Mashiimə tii taa mi na uudə ba'a. 25Wata əndə'i əndə a shi aaɓiitii, ca ba ka tii, əŋki ci, “Ma ənjitə pa'əgyuunə ŋga mbəɗə asəkə furəshina, watiitə asəkə yi ŋga Əntaŋfə ka dzəgunənə ka ənja.” 26Wata ŋwaŋwə ŋga soojiinə da ənjaakii a palə ka 'wanə tə tii, amma əntaa də ŋgeerənə, acii kə ŋgwali soojiinə ga ənjə a kaalatə tə tii də faariinə. 27Makə kira tii tə masləkee ənja, təya kəŋee ka tii akəŋwacii mətərəkinə. Gawə ŋga limanyinə a ba ka tii, 28“Kə shiina bii koonə də ŋgeerənə, goona dzəgunə də ləmə ŋga əndətsə ma'ə, amma wiinə kə guŋutəgyuunə də Urusaliima də dzəgunəətsə goonə. Ha'ə maa, ŋga'ə koonə nə ləɓeenə keenə da idənaakii.” 29Wata əŋki Piita da hara masləkee ənji ka tii, “Tyasə ka Əntaŋfə gərə'uniinə palee ka ənda. 30Ma unə, unə ɓələgi tə Yeesu də gwa'avənə tə ci aashi ənfwa. Amma kə maɗee Əntaŋfə ŋga dzədzəshi'inaamə ka ci agi maməətə ənja. 31Ka ci vii Əntaŋfə məghərəvənə əsə, ca ndzanee ka ci da ciizəmakii, kaa ca ndzaa ka gawə da maluwa, ca ɓaarii ka ənji Isərayiila rəgwa ŋga baanə ka ci, təya upaa tifyaginə ŋga 'waslyakəənatii. 32Ma inə, seedawanyinə niinə ŋga uushi'iitsa, ha'ə maa nə Malaaɓa Ma'yanə ətə vii Əntaŋfə ka ənjitə ca muu aaya ka ci.” 33Makə fii mətərəkinə ha'ə, səkətii a ɓəzəgi. Ha'ə kə mwayi tii ɓələnə tə tii. 34Amma tə'i əndə'i əndə Farisa ahadatii ətə ɗii ləməkii Gamaliyalə. Ma ca, mashii bariya nə ci. Gawə nə ci əsə akəŋwacii ənji patə. Ca maɗətə, ca ba ka soojiinə wa təya fəɗəgi tə masləkee ənji agyə zəku'i. 35Makə dəməgi tii, ca waɓə ka mətərəkinə, əŋki ci, “'Ya'ə ndzəkəŋushi'inə, ənji Isərayiila, hiimatəmə ŋga'ə sətə cuuna moo ɗanə də ənjitsa. 36Ma wanyiinə dzəgi aa ba'a, kə shigi Tawəda da ba'akii bahə gya'ə ənfwaɗə ətə ca nə'u tə ci. Kə zhi'wee ci ka naakii nə ka uushi. Amma kə ɓələgi ənji tə ci. Ənji nə'unə tə ci patə əsə, kə yiigəɗəgi tii. Sətə mwayi tii ɗanə patə, kə ndzaanə ka uushi ŋga zaɓə. 37Ma daba'əkii, saa'i ŋga ɓaana ənja, kə shigi Yahuda əndə Galili. Kə 'wii ci ənji ka nə'unə tə ci, amma kə ɓələgi ənji tə ci əsə. Ənjaakii patə əsə, kə yiigəɗəgi tii. 38Acii ha'ə, shigimə agi waɓənə ŋga ənjitsə ca nə'u tə Yeesu, una bwasee ka tii. Acii maɗa əndə ca ba ka tii ɗa tsarə slənətsa, kadə na dzəgi. 39Amma, maɗa Əntaŋfə ca ba ka tii ɗa tsarə slənətsa, pooshi unə ka mbee ka uulaginə tə tii. Nəhəmə acii goona ɗii panə da Əntaŋfə.” Wata mətərəkinə a luu waɓənə ŋga Gamaliyalə. 40Təya 'wagərə tə masləkee ənja, təya ba ka soojiinə, wa təya fəslə tə tii, təya ba ka tii, “Goona ənə ka waɓənə ka ənji də ləmə ŋga əndətsə ma'ə!” Ma daba'əkii, wata təya kapaa tə tii. 41Masləkee ənjə a gimagi satii ahada mətərəkinə, təya palə də mooɗasəkə ka shaŋə, acii kə mbu'utə Əntaŋfə də tii kaa təya sa ŋgəra'wə da ciɓa ka putə ŋga ləmə ŋga Yeesu. 42Pukyanə ŋga uusərə patə, taa asəkə yi ŋga Əntaŋfə, taa asəkə yinyinə, mabwaseemə tii ka dzəgunənə da waazanə ka ənji oo'i, Yeesu nə Mataɗəkii ŋga Əntaŋfə.


text: 1Yoo, kə mbisha kumənə ŋga adə buroodi yadə burəŋanə, waatoo kumənə ətə ci ənjə a 'wa Pasəka. 2Makə ɗii ci, ma madiigərə limanyinə da maliminə ŋga bariya, ŋgwalii tii acii ənja, kə aali tii rəgwanyinə ŋga ɓələginə tə Yeesu. 3Wata kə ŋgirə Seetanə aashi Yahuda ətə ci ənjə a 'wa Isəkariyootə. Ma ca, rəŋwə nə ci agi lyawarənə ŋga Yeesu pu'u aji bəra'i. 4Maɗənə nə ci, ca dzə aaɓii madiigərə limanyinə i da meeminə ŋga soojiitə ca nəhə yi ŋga Əntaŋfə, ca waɓə da tii agyanə makə sətə mbeenəkii ka viinə tə Yeesu ka tii. 5Fanatii ha'ə, kə ɗii tii mooɗasəka, təya ɗa aləkawalə ŋga vii ka ci kwaɓa. 6Wata kə luuvə ci, ca 'watəgi tsaamə ŋunyi saa'i ŋga viinə tə Yeesu ka tii yadə shiinə ŋga ənja. 7Mbu'yanə ŋga kumənə ŋga adə buroodi yadə burəŋanə agikii, waatoo uusəratə nə ənji ka laala uura ŋga uuji bagiinə ka buurətə də Pasəka, 8wata Yeesu a sləkee ka i Piita da Yoohana, əŋki ci ka tii, “Dəmə ka dzəgə kaamə əndzanə ŋga Pasəka.” 9Əŋki tii ka ci, “Da daa moonəku ina dzəga?” 10Əŋki ci ka tii, “Maɗa kə dəməgəruunə aasəkə vəranə, ka guŋunə nuunə da əndə da uuda ma'inə anəkii. Ma ɗanuuna, nə'umə tə ci aasəkə yitə cii kəya dəmə aadəvə, 11una ba ka slanda yikii əsə: ‘Ma bii Maləmə tuu: miinə kuvətə nii kəya zəmə əndzanə ŋga Pasəka davə da lyawarənaakii kwa?’ 12Kadə nii kəya ɓaarii koonə maɗuunə kuvə anə əndə'i, mahaɗakii ŋga'ə. Davə dzəgənuunə kaamə əndzanə.” 13Palənə nə tii, təya lapaa makə sətə bii Yeesu ka tii weewee. Wata təya dzəgə əndzanə ŋga Pasəka davə. 14Makə mbu'i saa'i ŋga zəmə əndzanə, Yeesu da masləkee ənjaakii a ndzaanə ka zəma. 15Əŋki ci ka tii, “Də tantanyinə nə nyi ka moonə zəmə əndzanə ŋga Pasəkanə doonə, taabu'u ciɓənəki. 16Wanyinə ca ba koonə: paa nyi ka zəmə əndzanə ŋga Pasəka ma'ə shaŋə, maɗaamə uusəra ŋga ɗa tantanyitə əndzanə ŋga Pasəka agi ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə kə mbu'ya.” 17Wata Yeesu a luu kwalakə da ma'i inabi asəkəkii. Ca kuyirii tə Əntaŋfə. Ma daba'əkii, əŋki ci, “Ndamə kwalakəna, taa wu patə agyuunə, wa ca sa. 18Wanyinə ca ba koonə: ma daba'ə əna, paa nyi ka ənənə ka sa ma'i inabi ma'ə, see saa'itə nə Əntaŋfə a ɗa ŋwaŋuunaakii paŋgəraŋə.” 19Ma daba'əkii, ca ŋgərə buroodi, ca kuyirii tə Əntaŋfə, ca ɓaatsəpaa, ca vii ka masləkee ənjaakii, əŋki ci, “Ma əna, shishinəki [cii kya vii ka putə goonə. Dəmə aakəŋwa də ɗanə ha'ə makə əna ka buurətəginə də nyi.” 20Ha'ə əsə vii ci ka tii kwalaka da ma'i inabi asəkəkii daba'ə zəma. Əŋki ci, “Ma ətsa, ci nə kura aləkawalətə ci Əntaŋfə a ɗa də idənaaki. Ka putə goonə nə idənəkii a əjigi.] 21“Amma, wiinə əndə viinə tə nyi ka ənji ka zəmənə da nyi. 22Ma nyi Uuzənə ŋga ənda, ka əntənə nə nyi tə əntənə, makə sətə uugi kəŋənə agyanəki, amma kə ɗii anə əndətə na vii tə nyi ka ənja!” 23Wata gwaŋənə nə lyawarənaakii ka laagwashinə ahadatii taa wu agitii ca mbee ka ɗanə ha'ə. 24Kə ma'i mabizhinə ahada masləkee ənji banə tuu'inə: wu saŋə nə gawə ahadatəya? 25Fanə ŋga Yeesu ha'ə, wata əŋki ci ka tii, “Ma meeminə ŋga hara slikərənə, agi haŋətənə nə tii natii nə akəŋwacii ənjatii. Ha'ə nə gayinə əsə, agi moonə nə tii ənjə a 'wa tə tii ənji ɗa ŋga'əənə. 26Amma ma unə, pooshi ka ɗanə ha'ə ahadoonə. Ma əndətə palee də gawuunə ahadoonə, wa ca ndzaanə makə dara. Ha'ə nə matakəŋwanə goonə əsə, wa ca ŋgərə slənə ŋga əndə sləna. 27Ya saŋə, wu palee də gawuuna, əndənə ca zəmə ku, anii əndənə ca slənə ka ca? Əntaa əndənə ca zəmə kwa? Ma nyi ɗiya, ma nə nyi ahadoonə, makə əndə sləna. 28“Ma una, kə ndzaa unə da nyi taa guci patə agi ciɓənyinaaki. 29Makə sətə vii Daadə ka nyi gawuunə, ma nyi əsə, wanyinə ka viinə koonə. 30Ka zəmənə naamə, ka sanə naamə agi ŋwaŋuunaaki, una ndzaanə anə dəgələ ŋga ŋwaŋuunə, una ɗa gəŋwanə ka makuvə ŋga ənji Isərayiila pu'u aji bəra'i.” 31Əŋki Yeesu, “Simoonə, Simoonə, aa ha nəhə. Kə upaa Seetanə rəgwa ŋga kəca'ənə tuunə patə makə səkəŋwa. 32Amma, ma nya, kə ɗii nyi də'wa ka putaaku, acii ga ha bwasee ka gi'inə tə nyi. Maɗa kə ənyatə hə aaɓiiki, tsakuu ŋgeerənə ka ndzəkəŋushi'inəku.” 33Əŋki Piita ka ci, “Slandanəkya, kə tasəkii nyi dzənə taa aa furəshinə da hə, taa kaa ənjə a ɓələgi taaŋwə əsə.” 34Əŋki Yeesu ka ci, “Piita, wanyinə ca ba ka hə: ma taabu'u wanə gyaagya ənshinə, ka jikənə nə hə makkə ka hiweenə ka shiinə tə nyi.” 35Əŋki Yeesu ka lyawarənaakii əsə, “Ya makə sləkee nyi koonə yadə kwaɓa taa mbuurə taa əndə'i ɓiɓina, tə'i uushi ətee unə kwa?” Əŋki tii ka ci, “Pooshi taa mi ətee inə.” 36Wata əŋki Yeesu ka tii, “Amma, ma ənə ɗii ca, əntaa ha'ə. Maɗa tə'i kwaɓa ŋga ənda, wa ca ŋgərəənə. Ha'ə əsə, maɗa tə'i mbuurə ŋga ənda, wa ca ŋgərəənə. Maɗa pooshi ŋgila purəŋanə ŋga ənda, wa ca ɗərəmagi də kəjeerənaakii kaa ca ɗərəciigi. 37Acii wanyinə ca ba koonə: ma bii malaaɓa ləkaləkatə, ‘Kə ɗii ənji də ci makə sətə ci ənjə a ɗa də məza ənja.’ Ma ətsa, agyanəki na ɗa ha'ə. Waatoo, ma sətə uugi kəŋənə agyanəkya, wiinə ka ɗanə.” 38Wata əŋki lyawarənaakii ka ci, “Slandana, wiinə ŋgila purəŋanə ganə bəra'i.” Əŋki ci ka tii, “Bwaseemə ha'ə.” 39Ma daba'əkii, kə gimagi Yeesu, ca palə aashi giŋwə ŋga Zayitunə makə sətə izee ci ka ɗanə. Kə nyi'u lyawarənaakii tə ci aa dəvə. 40Makə mbu'i tii aa dəvə, əŋki ci ka tii, “Ɗamə də'wa acii goona bwasee ka rəgwa ŋga Əntaŋfə saa'itə nə Seetanə a təɓə tuunə.” 41Wata ca əntsahə ba'ə gi'u, ca gərə'waanə, ca ndzaŋə ɗa də'wa, 42əŋki ci: “Daadə, maɗa ka moonə nə hə, əntsahee ka nyi ka ciɓətsə akəŋwaciikii. Amma, ɗawə sətə kaɗeesəkə ka hə, ga ha ɗa sətə kaɗeesəkə ka nyi.” 43Wata malaa'ika a jima dadagyə, ca shi ka tsakə ka ci ŋgeerənə. 44Kə əjigi ma'yanə ŋga Yeesu, wata ca ənə ka ɗa gazhi'waanə ŋga ɗa də'wa palee ka əta. Lyaavanə nə hacifaakii aa panə makə idəna.] 45Makə uudəpaa ci ɗa də'wa, ca maɗə, ca palə aaɓii lyawarənaakii. Ma dzənəkəya, ka ŋunyinə nə tii, acii kə dzəgəpaa ŋgəra'wə tə tii. 46Əŋki ci ka tii, “Iitə ɗii səkii cuuna tsəfə ŋunyina? Maɗətəmə, ɗamə də'wa, acii goona bwasee ka rəgwa ŋga Əntaŋfə saa'itə nə Seetanə a təɓə tuunə.” 47Daga Yeesu ma'ə ma'uudəpaamə waɓənə, wata kə jigagi ənji dzuɓə. Yahuda, ətə agi lyawarənə ŋga Yeesu pu'u aji bəra'i, nəndə ka takəŋwanə ka tii. Ca əntsahətə aaɓii Yeesu ka nəhəpaanə tə ci ŋga'ə. 48Əŋki Yeesu ka ci, “Yahuda, dagi nəhəpaanə viinəku tə nyi Uuzənə ŋga əndə ka ənji nii?” 49Makə nee ənjitə aɓii Yeesu ka sətə ca moo ɗanə, əŋki tii ka ci: “Slandaniina, a buuriinə tə tii də ŋgila purəŋanə kwa?” 50Wata əndə'i əndə agitii a burəgi liminə ŋga mava ŋga gawə ŋga limanyinə də ŋgila purəŋanə. Ɓutə nə liminə da ciizəma. 51Amma əŋki Yeesu, “Bwaseemə. Goona ɗa ha'ə!” Wata ca ŋgərə liminə ŋga əndətə, ca nyiɓutə. 52Ma daba'əkii, Yeesu a waɓə ka ənjitə shi ka kəsənə tə ci, waatoo ka madiigərə limanyinə da meeminə ŋga soojiitə ca nəhə yi ŋga Əntaŋfə, da ka masariinə; əŋki ci, “Mi shuunə ka kəsənə tə nyi ka ŋgila purəŋanə ka ŋgila purəŋanə, ka zala ka zala kwa? Ya saŋə əndə ɗa maabə nə nyi kwa? 53Uusəra patə njaama ndzaanə ka hakii asəkə yi ŋga Əntaŋfə, patə da ha'ə pooshi unə kəshi tə nyi. Amma, ma ənə ɗii ca, kə mbu'ya uusəra goonə da baawəɗa ŋga ŋwaŋuutə agi təkunə.” 54Ma daba'əkii, kə kəsətə tii tə Yeesu, təya kərə tə ci aasii aa ha gawə ŋga limanyinə. Piita əsa, ba'ə ba'ə nə ci ka nə'unə tə tii. 55Kə hənəpaa ənji gunə a maɓaraci. Mbu'unatii, təya ndzaanə ka 'utənə. Shinə ŋga Piita əsə, ca ndzaa dasə aɓitii. 56Ma davə asii, tə'i kadəmə ca slənə kwaɓa. Makə nee ki ka Piita ama gunə, kya tsaamətə tə ci, əŋki ki, “Əndənə maa, rəŋwə nə ci agi ənji ŋga Yeesu.” 57Amma, ma Piita, kə hiwee ci, əŋki ci, “Mina, mashiimə nyi tə əndətsa.” 58Ma ta'avə gi'u, kə nee əndə'i əndə ka ci. Əŋki ci, “Hə maa, əndə ŋga Yeesu nə hə!” Əŋki Piita ka əndəta, “Əntaa əndaakii nə nyi.” 59Ma ta'avə gi'u əsa, əndə'i əndə a kəŋaanə agyanə waɓənə ŋga əndəta, ca ba, “Gooŋga tanyi, ma əndətsa, əndə ŋga Yeesu nə ci, acii əndə Galili nə ci.” 60Wata əŋki Piita ka əndətə əsə, “Paa nyi shii sətsə cii kwa ba.” Daga ci ma'ə ma'uudəpaamə banə ha'ə, wata ga'ə kə wii gyaagya. 61Zə'uginə nə Yeesu Slandanə aadəɓii Piita, ca tsaamə tə ci. Wata Piita a buurətə sətə shi Slandanə a bii ka ci oo'i, “Ma taabu'u wanə gyaagya ənshinə, ka jikənə nə hə makkə ka hiweenə ka shiinə tə nyi.” 62Buurətənaakii ha'ə, ca dzə də tuunə də kiinə ka shaŋə. 63Ma saa'ikii, ənjitə nja nəhə tə Yeesu a ha'u də ci, təya dəgə tə ci, 64təya vutəgi ginəkii, təya tsa ka ci meeciinə, əŋki tii ka ci: “Makə ɗii ci anabi nə hə, kuragi keenə taa wu digə tə hə!” 65Kə baabii tii hara uushi'inə ŋgaaŋga'ə ŋga dzaananə də ci. 66Pukənə ŋga ha, wata gayinə ŋga Yahudiinə da madiigərə limanyinə da maliminə a dza də nə ka ɗa mətərəkinə. Əŋki tii, wa ənjə a kira ka tii tə Yeesu aa kuvə gəŋwanə. 67Mbu'unaakii wata təya ləgwa ka ci, əŋki tii, “Bawə keenə maɗa hə nə Aləmasiihu.” Əŋki Yeesu ka tii, “Taa kə bii nyi koonə, paa unə ka luuvənə. 68Maɗa kə ləguyi nyi uushi a moonə əsə, paa unə ka jikəvənə. 69Amma, ma aakəŋwa gi'u, ka ndzaanə nə nyi, nyi Uuzənə ŋga ənda, a ciizəmə Əntaŋfə Əndə baawəɗa.” 70Wata əŋki tii patə, “Hə nə Uuzənə ŋga Əntaŋfə ənə nii?” Əŋki ci ka tii, “Unəkii maa, ha'ə bii unə.” 71Wata əŋki tii ahadatii, “Tə'i uushi dəɓee ama ləgwa ama əndə ma'ə kwa? Aməkii maa, kə fii amə səndə bii ci də makii.”