text: 1Ma dəba i məhəne zlam na, Ananiyas bagwar i ndo məvəlaway wu a Mbəlom ta siye i madugula i Yahuda hay ada ndoweye andaya tə zalay Tertulus, ndo məsəre gər i bazlam i sariya i bəy i Roma, ti ye a Sezare. Ti ye ka təv i bəy niye tə zalay Felikus aye, ta wuda ka Pol. 2Bəy a slər ndo ka Pol. Ti ye, tə zalay naha. Pol a yaw na, Tertulus a dazlay məŋgay naha bazlam a gər a Pol. A gwaɗay a bəy: «Bəy bagwar eye, zay andaya məndze haladzay ka dala kway na, hərwi yak. Mələve i bəy yak nakə faya ka ləviye na, tə metsehe lele. Ka lambaɗ tay ha wu hay lele hərwi madzəne dala kway. 3Hərwi wu neheye tebiye nəmaa huta aye na, nəmaa gaka sɨsœ kwa ahəl waray ada kwa kəɗay. Nəmaa gaka sɨsœ haladzay. 4«A seŋ məmətse kar ha haladzay bay. Ane tuk na, amboh hərwi ŋgwalak yak, pamay zləm ka bazlam may məndze tsekweŋ tey. 5Nəmaa sər ha, ndo nakay na, ndo mənese ha dala kway. Neŋgeye na, bəy i ndo neheye faya ta pay bəzay a parasay i ndo neheye tə zalatay Nazaret hay aye. Neŋgeye faya makwasatay ha gər a Yahuda hay tebiye ka məndzibəra. 6Ka pəla tsəveɗ ka mənese ha gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom. Hərwi niye, nəmaa gəs na. [A samay məgay sariya andza bazlam may mapala eye, 7ane tuk na, Lisiyas bəy i sidzew a buwa famaya abəra ta gədaŋ a ŋgaha na. 8Tsa na, Lisiyas a gwaɗamay: “Dum ta wudum faya ka təv i bəy Felikus.” Nəmaa yaw ka təv yak na, hərwi mawude faya.] Taɗə ka tsətsah faya bazlam na, nəkar tə gər yak ka səriye wu nakə nəmaa wuda ha faya aye na, deɗek.» 9Yahuda hay dərmak tə gwaɗ: «Bazlam niye na, deɗek andza niye. Wu neheye tə tsik ka Pol aye na, nəte.» 10Ta ndəv ha bazlam tay na, bəy a vəlay tsəveɗ a Pol ka mətsike me. A gay naha a Pol wiyaw tə həlay. Tsa na, Pol a dazlay a mətsike me, a gwaɗ: «Na sər ha, nəkar na, ndo məge sariya ka dala kway kə ndza məve haladzay. Hərwi niye ɗərev ga kə ŋgwasa haladzay hərwi na huta tsəveɗ məge sariya kame yak. 11Bəy, nəkar tə gər yak ka sliye faya matsətsehe məndze ga ka ndo hay. Kə ge anəke na, ma ziye məhəne kuro gər eye sulo bay nakə na yaw a Zerozelem mata ɗəslay naha gər a Mbəlom aye. 12Ahəl nakə na ye a ɗəma aye na, nəmaa ge mahəmba kwa ta ndo hay bay ada kwa na pay me a ndo hay mə gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom bay. Ada kwa mə gay i maɗuwule me, kwa ma wuzlahgəma na pay me a ndo hay bay. 13Ndo neheye anəke nəteye faya ta ndərɓakiye na, wuray kəriye. Ta sla faya mətsike wu nakə ta dəɗiye ga ha ta sariya aye bay. 14Neŋ na, na ɗakeye ha wu nakə na sər aye. Ta deɗek, na pay bəzay a tsəveɗ nakə nəteye tə gwaɗ lele bay aye. Ane tuk na, neŋ faya na gay məsler na, a Mbəlom i bəba təte may hay. Ada na dzala ha ka wu nakə mawatsa eye mə ɗerewel i Musa ada nakə mawatsa eye mə ɗerewel i ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom hay aye. 15Hərwi na sər ha ta deɗek andza nəteye neheye tə sər ta deɗek ndo neheye mənese andaya fataya bay aye ta ndo i mezeleme hay ta lətseweye abəra ma mədahaŋ. 16Hərwi niye, neŋ na vəliye ha bo ga məndze tsəɗaŋŋa kame i Mbəlom ada kame i ndo hay pat pat. 17«Na ndza mə slele məve haladzay, na ye a Zerozelem bay. Na ye a Zerozelem na, na zla madzəne a ndo ga hay ada hərwi məvəlay wu a Mbəlom. 18Tə ndzeŋ a gər mə gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom na, na ndəv ha məsler i məbere bo tsəɗaŋŋa tsɨy. Ndo hay andaya bay ada magazləga andaya bay. 19Ane tuk na, siye i Yahuda neheye ka dala i Azi aye, nəteye andaya. Haɓe taɗə ta huta fagaya mənese na, mata dayaw mawude fagaya ka təv yak na, nəteye. 20Kəgəbay mənese nakə na ge tə gəs ga faya, ti ye ga ha kame i bagwar i Yahuda hay aye na, ta tsikaka. 21Ma giye na, hərwi nakə na gwaɗ ta magala kame tay: “Ka gəsuma ga ahaya kame kurom bəgom na, hərwi nakə neŋ na dzala ha ta deɗek mədahaŋ hay ta lətseweye abəra ma mədahaŋ aye.”» 22Bəy Felikus na, a sər ha tsəveɗ i məpay bəzay a Yesu lele. Hərwi niye, ka ndəv ha sariya bay, a gwaɗatay: «Lisiyas bəy i sidzew ki yaw na, na ndəviye ha sariya aye.» 23A gwaɗay a bagwar i sidzew: «Pa na Pol a daŋgay, kâ gay ɗəretsətseh bay, gəray tsəveɗ a dzam ŋgay hay tâ zəbay ɗəre.» 24A ndza məhəne tsekweŋ na, Felikus ta ŋgwas ŋgay Duruzel tə ndisl naha. Ŋgwas ŋgay na, dem i Yahuda hay. A slər ndo ka Pol, mâ zalayaw ada mâ yaw ka təv tay. Ki yaw, ka təkəratay ka məpe mədzal gər ka Yesu Kəriste, ta pay zləm. 25Tsa na, a dazlay mətsikatay ka məndze nakə ta ndziye mənese andaya fataya bay, ka məgay metsehe a bo ada ka sariya nakə Mbəlom ma gateye a ndo hay aye. Felikus a tsəne andza niye na, zluwer a gay. Tsa na, a gwaɗay a Pol: «Anəke na, do wu yak, aza na huta həlay eye na, na zalakeye sa.» 26Felikus a dzala mə gər ŋgay agəna Pol ma vəleye suloy. Hərwi niye a zalaway a Pol mətsike me. 27Tə ndza ka bo məve sulo na, ta mbəɗa ha Felikus ta Porsiyos Festus. Felikus na, neŋgeye a say mayatay a gər a Yahuda hay. Hərwi niye a gər ha Pol ma daŋgay.


c: text/html

text: 1Wata nya fa əndə'i uura ca waɓə də ŋgeerənə asəkə maɗuunə kuvə ŋga Əntaŋfə. Ca ba ka malaa'ikanyiitə məɗəfə, əŋki ci, “Ŋgərəmə kwalakənyinə ŋga ciɓənyiitsə məɗəfə ŋga maɓətəsəkə ŋga Əntaŋfə acii unə, una dzə ka əjigərənə aanə duuniya.” 2Wata malaa'ika ŋga təkəŋwanə a shi ka əjagərə sətə asəkə kwalakaakii aanə duuniya. Makə əjagərə ci, pii wata uyiginə a kyaalagi ashi ənjitə da i sagida ŋga dabata, təya paslə tə pushashinaakii. Uyiginəkii a zəmə tə tii ka shaŋə. 3Wata malaa'ika ŋga bəra'inə a shi ka əjagərə naakii aagi uunəva. Ma kə əjagərə ci, pii wata ma'inə a zə'ugi makə idənə ŋga mantə ənda. Patənə ŋga uushi'inə da əpinatii agi uunəva, kə məətəgi. 4Wata malaa'ika ŋga makkənə a shi ka əjagərə naakii aagi ma'inə ŋga gəərənyinə da aa gu'u ma'inə. Makə əjagərə ci, pii wata ma'inə a zə'ugi ka idənə əsə. 5Wata nya fa malaa'ikatə ba'avə ənji ma'inə aaciikii, ca ba, “'Ya'ə Malaaɓakii, hə nəndə əndzə'i, hə nəndə ŋukə əsə. Də gooŋgaanə lagi hə gəŋwanə. 6Acii ma ənjitsa, kə ɓəələgi tii anabiinə da harii ənjaaku. Watiitsə kə upaa tii sətə ali tii, wahətsə kə vii ka tii idənə kaa təya sa.” 7Wata nya fa əndə'i uura danə ha ŋga ɗa sataka, əŋki ci, “Awa, 'ya'ə Slandanə Əntaŋfə, Maɗuunəkəya, də gooŋgaanə nə hə ka la gəŋwanaaku.” 8Ma daba'əkii, wata malaa'ika ŋga ənfwaɗənə a shi ka əjagərə sətə asəkə kwalakaakii əsə aagi uusəra. Makə əjagərə ci, wata uusəra a upaa rəgwa ŋga tsakə ɗa iza'unə, ca ətsa ənji makə gunə. 9Kə səəɗəgi shishinətii ka shaŋə, acii iza'unə ŋga uusəra. Wata təya baaba məza uushi'inə aashi Əntaŋfə. Ci boo nəndə da baawəɗa agyanə ciɓənyiitsa, amma mabwaseemə tii ka ɗa 'waslyakəənatii, kaa təya ɗuunətə tə ci. 10Wata malaa'ika ŋga tufənə a shi ka əjagərə sətə asəkə kwalakaakii aagyanə dəgələ ŋwaŋuunə ŋga dabata. Makə əjagərə ci, pii wata ŋwaŋuunaakii a ɗagi dəgwamə acii mandə vəɗa. Ənjə a ŋgi'i ka shaŋə acii zəmənə ŋga ciɓənyiitsa. 11Təya baaba bwaya uushi'inə aashi Əntaŋfə ŋga dadagyə putə ŋga ciɓənyiitsə ci təya sa da putə ŋga uyigiitə ashitii. Mabwaseemə tii ka bwaya ndzaanatii. 12Wata malaa'ika ŋga kuwanə a dzə ka əjigərə sətə asəkə kwalakaakii aagi maɗuunə gəərə ŋga Ifəratisa. Makə əjigərə ci, pii wata gəərəkii a ifəgi, kaa meeminə da tsaaŋwə a shii upaa rəgwa ŋga dzənə. 13Wata nya nee ka ginaajinyinə makkə makə gwandiinə. Rəŋwə ca shigi da ma rəhuuta, əndə'i a shigi da ma dabata, əndə'i a shigi da ma majirakənə ŋga anabitə əsə. 14Ma ginaajinyiitsa, ŋga Seetanə nə tii. Ma təya, agi ɗanə nə tii sə ŋga hurəshishinə, təya dzə aaɓii meeminə ŋga duuniya patə, təya dzatə də tii ka ha rəŋwə kaa təya tasəka panə agi maɗuunə uusəra ŋga Əntaŋfə Əndə baawəɗa. 15Wata ginaajinyiitsə a dzatə də meemiitsə ka ha rəŋwə, waatoo ka hatə ci ənjə a 'wa Arəmagidoonə də uura Ibəraaniya. Ma bii Yeesu, “Fatəmə kaa nya ba koonə: makə mahərə nii kya shi. Tə'i barəkaanə ashi əndətə nii kya la tə ci dəməgigi, nya la tə ci da i kəjeerənaakii matasəkakii ataŋgalakii ka ŋganə, acii ga ayinə a kəshi tə ci, ca wii ahada ənji də purəki.” 17Wata malaa'ika ŋga məɗəfənə a shi ka əjagərə sətə asəkə kwalakaakii aagi məɗa. Makə əjagərə ci, pii wata nya fa əndə'i uura danə dəgələ ŋga ŋwaŋuunə asəkə maɗuunə kuvə ŋga Əntaŋfə, ca ŋgəree ka uurakii, əŋki ci, “Kə uugi ha'ə!” 18Wata pyapiɗənə cii kya nee, i wazənə makə dzanə ŋga vəna cii kya fa, i gəgədzənə ŋga hanyinə. Makə ghənyi ənji əndə shiŋkinə, pooshi tsarə gəgədzənə ŋga hanyiitsə sha ɗii. Acii tsarə gəgədzəətsə palee patə. 19Ma vəranə ŋga Babila, kə 'waarakəgi ginəkii makkə. Vəranyinə ŋga taa ŋgutə hanyinə əsə, kə waalagi. Də ha'ə buurətə Əntaŋfə tə maɗuunə vəraatsa, ca kavə tə ki kaa kya sa ma'iza'u ciɓə ŋga bwaya maɓətəsəkaakii. 20Patənə ŋga təpurətə ahada uunəva, kə zagi dza'ə. Ha'ə nə giŋunyinə əsə. 21Wata kwaalyanə nə madiigərə laarənyinə dadagyə aagyanə ənja. Taa ŋgutə rəŋwə agi laarənyiitsa, kə mbu'i zəzəkəənaakii kiloo tufə pu'unə. Kə waɓi ənji bwaya uushi'inə aashi Əntaŋfə putə ŋga ciɓəətsə ci təya ciɓə. Acii ma ciɓəətsa, bwayakii ka shaŋə.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1"Jiri, yira gə sha yə mwa, wuntyi mbəlyi tsá shə mə yə tə nkwaa ndzaranjəa, tsá ndza njə nee, ka mtə hyá hataba nda səkə hyá nata səkə zəmə mbəgə Hyalatəmwə lə dənama wə," əkwə Yesu sha hyá. 2Má kətərəmbwe hya nkwangə ná, ba Yesu kata Bitrus ba Yakubu hyá lə Yohana, a ba li lə hyá dzəmə wuntə mwə dawhyee, waləka hyá kalə. Má məɓa ná, ba pa ra Yesu mbərə kwa ntsə-hya; 3lə"use-ranjə mwa ná, ba mbərə ɓyanggə wanggə—tsá ndza njə nee, mdi shə tsəramə yaɓəntə lə"use kala tsa shə kwa wdunya lə ɓya wə. 4Tsa"a kwə hyá nə nkwa ná, na Iliya tsa hyá lə Musa tə ɓwa vəcə lə Yesu; 5ba nggadləni tsəshə hyá dabwaa. Ba Bitrus gə sha Yesu nee, "Mala, dandərəa ndza-ramyi tə nkwaa! Yə́ mələ yə gəlike makənə—patlə tazhe na, patlə nga Musa, ba nga Iliya dəwa," əkwə njə, təmburi vá sənata wsi kə gə njə wə. 7Má tə nkwa shə ná, hələkəkəkkə kulyaɓa səkə nkələshə nkwa tá hyá lə shinankwə zərəppi. Má shilyə mə kulyaɓa tsa ná, ba vəcə gəgwa nee, "Njə́a Zəgwi-tara kə rá "intə kashasha! Nka wa tləmə tá vəcə-njə!" əkwə. 8Wurəɗyə-wurəɗyə kwə yə Bitrus nənə nkwa, wuntə mdi shə təɓa wə—se waləka Yesu kutəra-ranjə; wuri yə Musa hyá lə Iliya kə li. 9Má vi ndza hyá tə səkwa mə mwəa ná, ba Yesu "yəmə hyá nee, "Washə yə gərəshə wsi kə yə nata tsa tə́ mdi wə; se mbəlyi tlanətə Zəgwi ra Za lə mkyə səmə kwa kúlə hataba," əkwə njə. 10"Yaw," əkwə hyá; a má kwalyə ghi-hya ná, acə hyá tə gə vəcə nee, "Waá tsəli vəcə kə njə gəa, se mbəlyi tlanətə njə́ səmə kwa kúlə, əkwəa ri?" 11Ba hyá yiwi va Yesu nee, "Təmburi waá nda gə mala-mala kə sənata wada ra Musa nee, se Iliya səkə hataba, kwə hyá ri?" əkwə. 12Ba Yesu gə nee, "Handanda Iliya dzəgə səkə tsəmi, a njə hyi zaka wsha paɗə. A má mwa, wuri kə ɗafətəgwa kwa Dləparamə Hyalatəmwə nee, mbəlyi dzəgə wshəntə Zəgwi ra Za, a njə dzəgə sa bwanyə dabwaa; təmburi waá nda ɗafətəgwa njə tsətsə ri? 13Jiri, yira gə sha yə, wuri Iliya kə səkə! Má mbəlyi mwa, ba mələrətə zaka mbwara wsha ntintimye kə ghi-hya "i tə́ njə́, kala tsá kə mbəlyi ɗafətə mbweghe-njə zamə," əkwə njə sha hyá. 14Má nda səkwa hyá mə mwəa ná, kúkulə mbəlyi kə tsənitəgwa tá wuntyi mbəlyi kə zəli má dzəmə mwəa. Má wuntyi mala-mala kə sənata wada ra Musa ná, tə nggərə ghəpi hyá lə mbəlyi kə zəli Yesu ngyi. 15Má vi kə mbəlyi kúkulə ngyi nata Yesu ná, ba hyá gə nee, "Yawaa, na wa Yesu kə səkə!" əkwə; ba hyá tlagwa kə́rəpi lə huhwə dzəgə tá njə́. "Samə lə səkə! Samə lə səkə!" əkwə hyá sha njə́. 16Ba Yesu yiwi va mbəlyi kə zəli njə́ ngyi nee, "Waá wsi nggərə ghəpi yə tə lə mala ngyi ri?" əkwə. 17Ba wuntə mdi mə mbəlyie hyi gə sha Yesu nee, "Mala, yira kələkə zəgwi-tara səkə tə́ na, təmburi hyala ɗa njə́ tá ghi—kandə njə gətə vəcə wə. 18Má hyala tsa mwa, ndaka latə njə́ tə ka gurappə, a fəyə njə́ ntsanggi, tsəkuffə lə pwə tá mnyə; ba njə mpurə tlənə-njə. Ba rá gədyi va mbəlyi kə zəli na, a hyá dləntə hyala tsa tá njə́, a ndyarə hyá və," əkwə ta ra zəgwie. 19Ba Yesu gə sha hyá nee, "Yə mbəlyi má mbərəsa handa! Yira sa bwanyə va yə; tsəma mələ rá lə yə nda ndza yə mbərəsa ndangə, kwə yə ri, mbəlyi-ra? Nggə rá wa zəgwi shə shalyi," əkwə. 20Ba hyá kələrəkə zəgwi shə shalyi tə́ Yesu. Nata kə hyala tsa nata Yesu mwa, hawuliwulli njə kətə zəgwie tá ghi, a latə tə ka ɓəra"a, a tətaɓəligwa zəgwie tə ka, tsəkuffə lə pwə tá mnyə. 21Ba Yesu yiwi va ta ra zəgwie, "Tsəma vi atərə ɗa njə́ wsie ri?" əkwə. "Tsəshə ala ndza-ranjə ka zəgwi dabatlyəa," əkwə ta ra zəgwie. 22"Kúkulə zhigi hyalaa la njə́ dzəmə ghwi ba dzəgwa yemyi tazhe pətlə njə́. "Usa, titihwə na rá; zhihwi tá yə́ ba na vweta yə́, ndərə á na tə́," əkwə. 23Ba Yesu gə nee, "Tsəma səkə na gə, 'ndərə á na tə́,' əkwə na ri? Zaka mbwara wsha nə, kasəkayə tə́ mdi lə mbərəsa! A mbərəsa va na ná?" əkwə sha njə́. 24"Lə mbərəsa rá! A má mbərəsa-taraa ná, kúkulə wə, kambi wə; vweta rá!" əkwə ta ra zəgwie. 25Má vi kə Yesu nata nee, tə səkə mbəlyi lə huhwə kúkulə tazhe nə wsi ndza mələgwa ná, ba njə ɗa hyala kə mbərətə zəgwie ka bata tsa nee, "Wshakatahə, hyala! Hwə tá ghi zəgwie! Wá zhini na ɗa njə́ batə wavi mwa wə!" əkwə. 26Ba hyala tsa ɗatə wá mənə, ba zhini kətə zəgwie, a latə tə ka gurəvvyə, nda səkə njə hwə tá ghi zəgwie. Má zəgwi tə ka va zhige ra hyala tsa hwə tá ghi-njə tsa ná, zərədəla"a, kala mdi kə mtə-mtə; təkə ghi mbəlyi ná, wuri njə kə mtə. 27Ba Yesu tsəshə njə́ tə pəla, ba zəgwie tlagwa! 28Má vi kə Yesu li jakə ya, hyá lə mbəlyi kə zəli njə́, ba hyá yiwi va njə́ cacika nee, "Təmburi waá nda ndəma yə́ dləntə hyala tsa ɓayə ri?" əkwə. 29Ba Yesu gə sha hyá nee, "Má tsəli hyala tsa nə, se lə adəwa ndza mdi dləntə njə́ tá mdi kalə—lə wuntə wsi wə," əkwə. 30Má vi kə hyá tlagwa tə nkwa shə mənə, ba Yesu zəlitə hunkwa kə jilyə mə Galili; vá "i njə ba mbəlyi sənata nkwa ndza njə tə wə, 31təmburi tə tətəkə wsha njə tə́ mbəlyi kə zəli njə́ venkwashə. Kwə njə na sha hyá, "Mbəlyi dzəgə tsə́ Zəgwi ra Za, a fə tə pəla tə́ mbəlyi, a hyá dzəgə pətlə njə́; a má tə kwá makənə hya-ranjə kwa kúlə ná, njə dzəgə tlagwa lə mkyə səmə kwa kúlə!" əkwə. 32Má mbəlyi kə zəli Yesu mwa ná, vá sənata wsi mə vəcəa hyá wə; a tə ɗa hyá nggadləni va yiwi. 33Má vi kə hyá səkə Kafarnahum, a ba jakə ya, ba Yesu yiwi va mbəlyi kə zəli njə́ ngyi nee, "Waá wsi nggərə ghəpi yə tə ɓayə kwa nkwa ri?" əkwə. 34Divvi hyá kəlama zhini; təmburi wsi kə hyá nggərə ghəpi təa ná, njə́ nee, "Waá mdi kulə mə myi ri?" əkwə. 35Má vi kə Yesu njigwe məndzə ná, ba njə kata hyá mungə-ɓwagəghitə tsa, a ba gə sha hyá nee, "Wamara mdi kə "i ba njə njigwe ka mdi kulə tə kəma, se njə́ wtəntə ghi-njə, a njigwe kala zəgwi rə ya kə mələ tlə́nə tə́ mbəlyi paɗə," əkwə. 36Ba njə kakə wuntə zəgwi dabatlyəa, ba tlətəyi tə kəma-rahya; ba njə məkivə zəgwie kwa gwa-ranjə, a gə nee, 37"Wamara mdi kə kə́lə zəgwi kala tsa lə hwi kutə səkwa təmburi rá, wuri mdi shə kə kə́lə rá dəwa. Má mdi kə kə́lə rá mwa, waləka rá tsá kə njə kə́lə kalə wə; balə Mdi kə mnəkə rá səkə kə́lə njə dəwa," əkwə Yesu sha hyá. 38Ba Yohana gə sha njə́ nee, "Mala, wuri yə́ kə nata wuntə mdi, a njə dləntə hyala tá mbəlyi lə barəka ra tli-nga; ba yə́ gə sha njə́ nee, 'Wá mələ na tsətsə wə!' əkwə yə́, təmburi mə myi njə wə," əkwə. 39Ba Yesu gə sha hyá nee, "Wá nka njə́ yə wə; təmburi má mdi kə mələ wsi kwatsəka lə tli-ra, ka dzəgə njə wshəntə rá wə. 40Təmburi wamara mdi kama ka dawa-ramyi nə, tá myi njə. 41Yira gə sha yə mwa, wamara mdi kə nggə yə mandara yemyi kə sa səkwa təmburi ndza-rayə ka nga Kristi, ka dzəgə njə ndyarə va tlayi nəbwa wə. 42"Má wamara mdi kə mələ wsi ndza fəmə nggwasə bəbatlyə kə mbərəsa lə rá ngyi mə mələ bikyi nə, kuji-ma tsá kə mbəlyi mpurala vəna dabwaa kwa wulyə-njə, a latə mdi shə tá kure ra tsadi! 43Má ba pəla-ranga "i fə na dzəmə mələ bikyi, tlantə pəla shə! Kuji-ma dzəgə na tlayi mkyə má kəri lə pəla kutə, nggwarə tə́ dzəgə mbəlyi la na mə ghwi ndəma ɓatləshəgwa lə pəla ɓwagə. (( 44Má nkwa shə ná, ka kəri bwanyə-njə wə; má ghwi məɓa mwa ná, ka mtə wə.)) 45Má ba səra-ranga "i fə na dzəmə mələ bikyi, tlantə səra shə! Kuji-ma dzəgə na tlayi mkyə má kəri ka gawde, nggwarə tə́ dzəgə mbəlyi la na mə ghwi lə səra ɓwagə. (( 46Má nkwa shə ná, ka kəri bwanyə-njə wə; má ghwi məɓa mwa ná, ka mtə wə.)) 47Ma ba ntsə-nga "i mnə na tá mələ bikyi mwa, kwaɗəntə ntsə shə! Kuji-ma dzəgə na dzəmə mbəgə Hyalatəmwə lə ntsə kutə, nggwarə tə́ dzəgə mbəlyi la na mə ghwi lə ntsə ɓwagə. 48Má nkwa shə ná, ka kəri bwanyə-njə wə; má ghwi məɓa mwa ná, ka mtə wə. 49Təmburi lə ghwi dzəgə Hyalatəmwə dzarə wamara mdi. 50"Má mnə nə, dazərəa njə; a má kə hwə ndyangə-njə ki, wsi shə ba zhini fəyə mə́lə mə njə́ wə. Má yə ki, njiwegwa kala mnə mə ɗalyi tə́ mbəlyi; ba yə njigwe lə zəzərə lə kwavati-yə," əkwə Yesu sha hyá.


text: 1Təkɨ e kɨlə kɨ Luwə ə adɨ-je kɨ go me-majɨ tɨ lie, tɔgɨje goto ta tɨ al. 2Je jɨ mbatɨ nḛ ra kɨ lo ɓɔyɔ tɨ, kɨ nḛ kɨ to rɔsɔl kɨ dɨje ɨsɨ rai. Pa njɨyəje e kɨ lo kədɨ kəm-naa tɨ al, taa jɨ mbɨr ta lə Luwə dam kare al tɔ. Lokɨ jɨ tɔjɨ nḛ kɨ rɔjetɨ kɨ taga ɓa, jɨ sangɨ kadɨ jɨ taa me dɨje ta kəm Luwə tɨ tə taa yo. 3NGa nɨngə, re Poy Ta kɨ Majɨ kɨ j-ɨsɨ j-ɨlə mbḛe kɨn, to lo ɓɔyɔ tɨ ɓa, to lo ɓɔyɔ tɨ mbata lə dɨje kɨ ɨsɨ awi tujɨ tɨ, 4mbata lə njé me nga̰ je. Su kɨ nje ko̰ɓe dɔ dɔnangɨ tɨ ne, bəy angalde bəy, nḛ gər ləde goto, adɨ lo kadɨ ooi kunjɨ Poy Ta kɨ Majɨ kɨ nje tɔjɨ tɔɓa lə Kɨrɨsɨ kɨn goto. Kɨrɨsɨ kɨ e bana kəm Luwə wa. 5Təkɨ rɔjetɨ, j-ɨsɨ j-ɨlə mbḛ rɔje je wa al, nə e Jəju Kɨrɨsɨ kɨ Ɓaɓe ə j-ɨsɨ j-ɨlə mbḛe. NGa nɨngə je wa je ɓəə ləsi mbata tɨ lə Jəju. 6Tadɔ Luwə kɨ nje kəl ə nə: «Kadɨ kunjɨ unjɨ dan tɨl tɨ» kɨn ə adɨ kunje unjɨ nga̰meje tɨ, mba kadɨ jɨ gər-n kətɨ ɓəl lie kɨ unjɨ pal kəm Kɨrɨsɨ tɨ kɨn. 7Nɨngə nḛ majɨ lə NDɨl kɨn, j-otɨ darɔje tɨ kɨ to̰ kɨ to tə ngoo kɨ kɨbə kɨ nangɨ be kɨn. E be kadɨ to ay njay təkɨ tɔgɨ kɨ ətɨ ɓəl kɨn ḭ rɔ Luwə tɨ ɓɨ ḭ rɔje tɨ je al. 8Ko̰ je kɨ dangɨ dangɨ kawi-naa kɨ dɔje tɨ, nə budɨ sɨngə je al; meje gangɨ man, nə j-ore meje nga̰ wa kɨn. 9Dɨje ɨndəi kəmje ndoo, nə Luwə ɨyə̰-je kɔ al; tɔti-je nangɨ, nə tɔli-je al. 10Darɔje ɨsɨ oy ko koy lə Kɨrɨsɨ kɨ dɔkagɨlo je pətɨ, mba kadɨ dɨje ooi təkɨ Kɨrɨsɨ ɨsɨ kəm ba darɔje tɨ. 11Tadɔ je kɨ j-ɨsɨ kɨ dɔje taa, j-ɨsɨ ta koy tɨ kɨ dɔkagɨlo je pətɨ mbata tɨ lə Kɨrɨsɨ. E be kadɨ dɨje ooi təkɨ Kɨrɨsɨ ɨsɨ kəm ba darɔje tɨ kɨ ndɔ madɨ ə a oy kɨn. 12Lo kɨn tɨ, je j-a je ta koy tɨ kadɨ tə səi ɨsɨ kəm ba tɔ. 13Təkɨ e ndɨl kadɨ-me kɨ kare ba ə ɨsɨ ra kɨlə meje tɨ, makɨtɨbɨ lə Luwə əl ə nə: «E mbata kadɨ kɨ m-adɨ mem Luwə ə m-əl ta lie.» Nɨngə je ka e mbata kadɨ kɨ j-adɨ meje Luwə ə j-əl ta lie tɔ. 14Tadɔ jɨ gər kadɨ, Luwə kɨ tḛḛ kɨ Ɓaɓe Jəju lo koy tɨ kɨn, a tḛḛ səje lo koy tɨ kɨ Kɨrɨsɨ tɔ. A tḛḛ səje kadɨ ɨndə je nɨm, səi je nɨm kadɨne tɨ. 15Nḛ je pətɨ kɨ tḛḛ dɔje tɨ e mbata majɨ ləsi. Nɨngə, lo kɨn tɨ, ra majɨ lə Luwə a to mbar mbar kadɨ aw kɨ dɔ dɨje tɨ kɨ kəte kəte. Aw kɨ kəte kəte kadɨ tə dɨje kɨ njé kəl ta kɨ Luwə, rai-e-n oyo je, pɨti-e-n je, toi mbar mbar kɨ dɔ tɨ. 16E mbata kɨn ə, j-ɨngə-n tɔgɨ par par. Re darɔje kɨ koo kɨ kəm ne kɨn ə tɔge ɨsɨ təl kɨ gogɨ ka, ndɨlje ɨsɨ ɨngə tɔgɨ kɨ rangɨ kɨ ndɔ je ndɔ je. 17Tadɔ ko̰ je kɨ j-ɨsɨ j-ɨngə-de ɓone kɨn, e ko̰ kɨ dɔkagɨlo lie e ndə̰y be par, taa ɔle kəl kare tɔ, lokɨ j-un j-ɨndə kadɨ tɔɓa tɨ kɨ ətɨ ɓəl, kɨ dɔbəye goto kɨ a re go ko̰ je tɨ kɨn. 18Nḛ kɨ j-ɨsɨ j-a̰y ngɔde, e nḛ kɨ dəw oo kɨ kəmne kɨn al, nə e nḛ kɨ dəw oo kɨ kəmne al yo. Nḛ kɨ dəw oo kɨ kəmne, ndɔe e ngay al, nə nḛ kɨ dəw oo kɨ kəmne al, a to bɨtɨ kɨ no̰ tɨ.


text: 1Məlma aɗaw hay daa mecəmey-ray ŋga ndəhay ŋga Yesu, Gazlavay ta zəlkwar la ŋga tərey ndəhay aŋga hay. Anda keɗe, wulkam da ray Yesu, ndaw masa Gazlavay ma slərdərwa ŋga key ndaw mahura da ray ndəhay ma ka kwakwas aŋga. Ara ta fa aŋga aləkwa ma təɓkwa mey ŋga Gazlavay, aləkwa fa wuzdakwa mey a fa mey ŋga ndəhay tabiya. 2Ara Gazlavay ma pa ŋga ka sləra ha. A ka sləra ha na, ta cəveɗ e anda Mawiz ma ka sləra aŋga ta cəveɗ e ŋgada ndəhay ŋga Gazlavay tabiya zleezle may. 3Yesu na, si ndəhay aa həmdamara ma fəna Mawiz. Ara kəne may, ndaw ma ləma way na, aa həmdamara a fəna way a. 4Ka sərmara, kwa way wura wura na, ndaw ma ləma daha. Ama ma katərwa cek hay tabiya na, ara Gazlavay. 5Mawiz na, ara ndaw ma ka sləra ta cəveɗ e da wuzlah ndəhay ŋga Gazlavay tabiya. Ara aŋga ma wuzdatara mey masa Gazlavay ma daa guzlda ŋgada fa mey. 6Ama ma wey da ray ndəhay ŋga Gazlavay tabiya ta cəveɗ e na, ara Kəriste, Bəzey ŋga Gazlavay. Da aləkwa fa jarakwa maaya maaya daa mey ŋga Gazlavay masa aləkwa ma təɓkwa, asaya, da aləkwa fa səkwakwa cek masa Gazlavay ma da vəldandakwara ta meesəmey na, ŋgene, aləkwa ndəhay aŋga hay. 7Maja ŋgene, Mesəfney ŋga Gazlavay a ləvey: «Da akwar fa cəndamara ɗay ŋga Gazlavay tasana na, 8ka da dəzlmata sləmay akwar hay ba. Ka da kamara anda papaŋ ŋga papakw akwar hay zleezle ma kam həma a ray Gazlavay ba. Daa ŋgene, ata da wuzlah-ley, ta jadamara Gazlavay la.» 9Gazlavay aa guzley, a ləvey: «Da wuzlah-ley a, ta hətmatar cek hay maaya tabiya masa yah ma kata daa mevey kwakwar məfaɗ la. Ama ta ŋgene he cəpa, ta jadamaya la cəŋga. 10Ara maja ŋgene, yah ma cey mevel a ray ata. Ta’, yaa guzley, ya ləvey: “Mewulkey ata, aŋga maaya ba, cek masa yah ma wuɗey amba a kamara na, ta sərmara daa ba.” 11Daa masa yah ma cey mevel heyey na, ya ta mbeɗey la, ya ləvey: “Kwa fa da mbəzam aa slam masa yah ma ɗiytara ŋga məskey vaw na, daa ba səlak.”» 12Məlma aɗaw hay, wam vaw! Ndəhay masa ta mevel maaya ba, ma təɓa mey ŋga Gazlavay ba na, kwa ndaw pal da wuzlah akwar a da tərey anda ata ba, maja mevel maaya ba anda ŋgene na, a da zlaŋgaɗadakwar ta Gazlavay, ndaw masa aŋga daha ta dey ŋga sərmataw. 13Ama maaya na, ka dəkam mevel da wuzlah akwar mandaw mandaw, amba Sataŋ a batakwar ŋga key mebərey ba, kwa ndaw pal da wuzlah akwar fa da dəzla sləmay daa ba. Ahaw, dəkam mevel da wuzlah akwar, maja tasana keɗe, Gazlavay a wuɗey ŋgaa guzlndakwar saya. 14Mey ŋga Gazlavay masa aləkwa ma təɓkwa dəga ŋga mezley a haa mendəvey a na, da aləkwa fa jarakwa maaya maaya daa mey a na, ŋgene, aləkwa ndəhay ŋga Kəriste. 15Mawuzlalakaya daa ɗerewel ŋga Gazlavay, a ləvey: «Da akwar fa cəndamara ɗay ŋga Gazlavay tasana na, ka da dəzlmata sləmay akwar hay ba. Ka da kamara anda papaŋ ŋga papakw akwar hay zleezle ma kam həma a ray Gazlavay ba.» 16Ma cəndamara ɗay ŋga Gazlavay ta ma kam həma a ray a na, wa hay wa? Ara ndəhay tabiya masa Mawiz ma badatərwa daa hwayak ŋga Ejip. 17Gazlavay a cey mevel mevey kwakwar məfaɗ na, da ray wa hay wa? A cey mevel na, da ray ndəhay a ma kam mebərey. Anda keɗe, ata cəpa ta məcam sem da wuzlah-ley. 18Gazlavay ta mbeɗey la, a ləvey: «Kwa fa da mbəzam aa slam masa yah ma ɗiytara ŋga məskey vaw na, daa ba səlak.» A mbeɗey kəne na, maja wa hay wa? A mbeɗey na, maja ndəhay a ma cənmar mey ba. 19Fara fara, ya sərkwa ta hətam ŋga mbəzey aa slam meməskey-vaw a daa ba, maja ata ma təɓmara mey ŋga Gazlavay daa ba.


text: 1Səi dɨje kɨ Galatɨ, tɨ dɔsi a dana al! Dɔsi a dana al, tadɔ j-ɔr səsi gɨn koy lə Kɨrɨsɨ dɔ kagɨ-dəsɨ tɨ ay njay ta kəmsi tɨ adɨ oi, ə ɨtəli adi dəw madɨ kɨ rangɨ re yəl səsi. 2M-əl səsi nḛ kare madɨ ɨgəri: E mbata Poy Ta kɨ Majɨ kɨ ɨtaai, ə adi mesi kɨn, ə Luwə adɨ-n səsi NDɨl Luwə ɓɨ e mbata ra go ndu-kun tɨ lə Mojɨ al. 3Dɔsi a dana al! Lo kɨlə ngɨre tɨ, uwəi kul NDɨl Luwə, nɨngə kɨ ɓasɨne kɨn ɨgəi kadɨ uwəi kul rɔsi ngata. 4NGa ko̰ kɨ ɨngəi bore be kɨn kadɨ e kare kɨ dangɨ a? A e go tɨ al kadɨ e kare kɨ ndangɨ. 5Luwə adɨ səsi NDɨl nḛ kɨ ay njay taa ra nḛ kɔjɨ je kɨ ətɨ ɓəl dansi tɨ tɔ. Ə se ra be mbata təl kɨ ɨtəli rɔsi go ndu-kun tɨ lə Mojɨ wa? Jagɨ e be al, ra mbata taa kɨ ɨtaai Poy Ta kɨ Majɨ kɨ kadɨ-me. 6E be ə, Luwə tɨdə-n Abɨrakam dəw tɨ ləne, ɓar-e-n dəw kɨ dana, mbata adɨ mene Luwə. 7Sɔbɨ kadɨ ɨgəri majɨ təkɨ dɨje kɨ uni mede adi Kɨrɨsɨ ə əi ngan lə Abɨrakam kɨ rɔjetɨ. 8Makɨtɨbɨ lə Luwə əl ta ɓal ngay kəte təkɨ dɨje kɨ əi Jɨpɨ je al, Luwə a tɨdə-de dɨje tɨ ləne kɨ takul kadɨ-me ləde. Poy Ta kɨ Majɨ kɨn e kɨ kəl Abɨrakam təkɨ Luwə a njangɨ dɔ dɨje pətɨ kɨ dɔnangɨ tɨ ne kɨ takule. 9E be ə, njé kɨ adi mede, Luwə a njangɨ dɔde təkɨ njangɨ-n dɔ Abɨrakam kɨ adɨ mene be. 10Dɨje pətɨ kɨ gai kadɨ Luwə a ɔr ta dɔde tɨ kɨ takul təl rɔ go ndu-kun tɨ lə Mojɨ, ndɔl e dɔde tɨ. NDɔl e dɔde tɨ, tadɔ makɨtɨbɨ lə Luwə ə nə: «Dəw kɨ ra kɨ ɨndə kəmne go ndu-kun je tɨ pətɨ, kɨ e kɨ ndangɨ me makɨtɨbɨ tɨ lə Luwə kɨn kɨ dɔkagɨlo je pətɨ al nɨngə, ndɔl e dɔe tɨ.» 11Jɨ gər majɨ kadɨ dəw kɨ Luwə a təl-e dəw tɨ ləne kɨ takul təl rɔ go ndu-kun tɨ goto. Tadɔ makɨtɨbɨ lə Luwə ə nə: «Dəw kɨ adɨ mene Luwə ə e dəw kɨ dana, nɨngə kɨ takul kadɨ-me lie ə a ɨsɨ-n kɨ dɔne taa.» 12Kɨ rɔjetɨ, ngɨrə ndu-kun e dɔ kadɨ-me tɨ al, əi nḛ je kɨ dangɨ dangɨ. Makɨtɨbɨ lə Luwə ə nə: «Dəw kɨ ra go ndu-kun je tɨ ɓa a ɨngə kajɨ kɨ go rəbɨ təl rɔ go tɨ.» 13Kɨrɨsɨ taa-je ɨlə-je taa ta ndɔl tɨ lə ndu-kun. Kɨrɨsɨ ɔr to je, un ndɔl kɨ dɔje tɨ kɨ dɔne tɨ. MBata makɨtɨbɨ lə Luwə ə nə: «Dəw kɨ ɓəi-e dɔ kagɨ-dəsɨ tɨ e dəw kɨ Luwə ndɔle.» 14E be mba kadɨ njangɨ dɔ kɨ Luwə un mɨndɨne kadɨ n-adɨ Abɨrakam kɨn, dɨje kɨ əi Jɨpɨ je al ka ɨngəi kɨ takul Jəju Kɨrɨsɨ, ə kadɨ kɨ go rəbɨ lə kadɨ-me, j-ɨngə NDɨl Luwə kɨ Luwə un ndune kadɨ n-adɨ-je. 15NGakom je, m-a m-un nḛ kare kɨ j-ɨsɨ j-oi kɨ ndɔ je pətɨ dɔnangɨ tɨ ne mba kadɨ m-ɔjɨ-n səsi nḛ kɨn: lokɨ dəw un mɨndɨne, ndangɨ me makɨtɨbɨ tɨ, dəw made kɨ rangɨ kɨ asɨ kadɨ tujɨ kɨlə mɨndɨ lie kɨn, ə se kadɨ ɨlə nḛ kɨ rangɨ dɔ tɨ goto. 16Nɨngə kun mɨndɨ kɨ Luwə un adɨ Abɨrakam, kɨ dəw kɨ gɨn kojɨ tɨ lie ka e be tɔ. Makɨtɨbɨ lə Luwə ə nə: «Luwə un mɨndɨne adɨ dəw kɨ gɨn kojɨ tɨ lə Abɨrakam,» adɨ e dəw kare ba, kɨ e Jəju Kɨrɨsɨ, ɓɨ makɨtɨbɨ ə nə: «Luwə un mɨndɨne adɨ dɨje kɨ gɨn kojɨ tɨ lə Abɨrakam,» tə dɨje kɨ ba̰yḭ-naa, al. 17Nḛ kɨ m-ge kadɨ m-əl ə to kɨn: Luwə un mɨndɨne adɨ Abɨrakam majɨ. Nɨngə asɨ ɓal ɓu sɔ kɨ kutɨ mɨtə go tɨ ɓəy taa, ndu-kun re. NDu-kun kɨ re go gogɨ kɨn ra tɔgɨ kadɨ tujɨ kun mɨndɨ kɨ Luwə un adɨ Abɨrakam kəte kɨn al. Re ndu-kun tujɨ kun mɨndɨ kɨn nɨngə, kun mɨndɨ lə Luwə a təl nḛ kɨ kɔ kare. 18Re Luwə adɨ nḛ dɨje kɨ go rəbɨ təl rɔ go ndu-kun tɨ nɨngə, tɔjɨ kadɨ e kɨ go kun mɨndɨ tɨ ə Luwə adɨ-n nḛ dɨje al. NGa je j-o kadɨ e kɨ go rəbɨ kun mɨndɨ ə Luwə adɨ majɨ-kur re-n dɔ Abɨrakam tɨ tɔ. 19Re e be nɨngə, se kɨlə ra ndu-kun kɨ Luwə adɨ Jɨpɨ je e ri wa? Luwə adɨ ndu-kun mba kadɨ gəri majal rade je kɨ ɨsɨ rai ta kəm Luwə tɨ. NDu-kun to be kɨ naa tɨ, bɨtɨ kadɨ ngɨnə-n dəw kɨ gɨn kojɨ tɨ lə Abɨrakam kɨ a re. Adɨ e dəw kɨ Luwə un ndune ade. Lokɨ Luwə ndɨgɨ kadɨ ndu-kun, e malayka je ə Luwə ɨlə-n-de kɨ go rəbɨ lə dəw kɨ kare kɨ a mbo̰ Luwə tɨ kɨ dɨje kadɨ ɨlə-de nojɨ naa tɨ. 20Nɨngə nje ka mbo̰ dɨje tɨ kadɨ ɨlə-de nojɨ naa tɨ, a a mbo̰ dɨje tɨ kɨ ba̰yḭ-naa, nə Luwə e kare ba ɓɨ ba̰y al. 21Ə se e kɨn ɔjɨ kadɨ ndu-kun ɔsɨ ta kun mɨndɨ lə Luwə wa? Jagɨ ɔse ta al. Re ndu-kun madɨ to no̰o̰, asɨ kadɨ adɨ dɨje kajɨ nɨngə, m-gər kadɨ re ndu-kun a ɔr ta dɔ dɨje tɨ no̰ Luwə tɨ. Ke ə ndu-kun kɨ be kɨn goto. 22Makɨtɨbɨ lə Luwə əl təkɨ dɨje pətɨ kɨ dɔnangɨ tɨ əi gɨn tɔgɨ tɨ lə majal. To be mba kadɨ kun mɨndɨ kɨ Luwə un adɨ dɨje kɨ adi-e mede, tɔl tane me kadɨ-me Kɨrɨsɨ tɨ. 23Kəte taa kadɨ dɔkagɨlo kadɨ-me Jəju Kɨrɨsɨ re, j-ɨsɨ tə dangay je gɨn tɔgɨ tɨ lə ndu-kun. J-ɨsɨ gɨn tɨ bɨtɨ kadɨ Luwə tḛḛ kɨ dɔ kadɨ-me Jəju Kɨrɨsɨ adɨ-je. 24Dɔkagɨloe tɨ kɨn ndu-kun to tə nje kɨndə kəmne goje tɨ bɨtɨ kadɨ Kɨrɨsɨ re-n. Lo kɨn tɨ nga ə Luwə ɔr-n ta dɔje tɨ kɨ takul kadɨ-me Kɨrɨsɨ. 25Nɨngə lokɨ dɔkagɨlo kadɨ-me Kɨrɨsɨ re kɨn, je gɨn tɔgɨ tɨ lə ndu-kun kɨ kəte ɨsɨ ɨndə kəmne goje tɨ ka kɨn al ngata. 26MBata səi pətɨ, səi ngan lə Luwə kɨ takul kadɨ-me Jəju Kɨrɨsɨ. 27Səi pətɨ, rai səsi batəm lə Kɨrɨsɨ, adɨ ɨtoi tə Kɨrɨsɨ wa be. 28NGɔsɨne, dangɨ dangɨ goto mbo̰ dɨje tɨ. Jɨpɨ ə se Gɨrəkɨ goto; ɓəə ə se dəw kɨ e ɓa rɔne goto; dəne ə se dɨngəm goto. Pətɨ, səi kare ba me kɨndə rɔ naa tɨ kɨ Jəju Kɨrɨsɨ. 29Re səi dɨje lə Jəju Kɨrɨsɨ nɨngə, səi gɨn kojɨ lə Abɨrakam tɔ. A ɨngəi nḛ je pətɨ kɨ Luwə un ndune kadɨ n-adɨ Abɨrakam kɨ dɨje kɨ gɨn kojɨ tɨ lie tɔ.


text: 1Əndətə nee nyi a ba ka nyi, “Naahuu ka malaa'ikatə ca nəhə Ikəliisiya ŋga Afisa oo'i: Wiinə waɓənə da ma Əndətə kəsəpaa tikisanyinə məɗəfə da ciizəmakii, ca wiigi'i ahada uushi'inə məɗəfə ŋga əndzənə ətə ci ənjə a dzakə garəkuwanyinə davə. 2Kə bii ci oo'i: Kə shii nyi patənə ŋga ndzaanə goonə. Kə shii nyi makə sətə ndzaa unə də gazhi'waanə agi slənə goonə da sə'watənə goonə. Kə shii nyi əsə, paa unə ka vii rəgwa ka bwaya ənja, təya ndzaanə ahadoonə. Kə gəlatuunə ənjitə ca jirakə oo'i, masləkee ənjaaki nə tii, una shi ka pukəgi ba'atii oo'i, majirakinə nə tii. 3Agi sə'watənə nuunə ciɓənyinə ka putaaki, pooshi unə zhaarə əsə. 4Amma, tə'i uushi cuuna ɗa pooshi dzəgərə ka nyi, waatoo pooshi unə agi uuɗənə tə nyi ma'ə makə ŋga ŋukə. 5Acii ha'ə, buurətəmə oo'i, ka ŋgutə ha saŋə ŋusləgyuuna? Baamə ka Əntaŋfə, una slənə sətə njuuna slənə ŋga ŋukə. Maɗa pooshi unə baanə, ka dzənə nə nyi aaɓii unə, nya dzə ka ŋgərəgi ha ŋga dzakə də garəkuwanyinə goonə ka hatə ɗii ci davə. 6Amma wiinə sənə cii kya dəla duunə agikii: kə bərapaa unə slənə ŋga Nikoolanyinəf makə sətə bərapaa nyi slənatii əsə. 7Ma əndətə da liminə ŋga fanə, wa ca fa sətə ci Malaaɓa Ma'yanə a ba ka Ikəliisiyanyinə. Ma ənjitə jaalii, ka viinə nə nyi ka tii rəgwa ŋga adə pawə ŋga ənfutə ca vii əpinə agi Aləjanaf ŋga Əntaŋfə.” 8Əndətə nee nyi a ənə ka banə ka nyi, “Naahuu ka malaa'ikatə ca nəhə Ikəliisiya ŋga Səmiirəna oo'i: Wiinə waɓənə da ma Əndətə ŋga təkəŋwanə da ŋga muudinə ətə shi a əntəgi, amma kə ma'i ci da i əpinə agi maməətə ənja. 9Kə bii ci oo'i: Kə shii nyi ciɓə goonə, kə shii nyi ghanə goonə əsə. Amma, ma ka nyi, ənji wahə nuunə. Kə shii nyi, ma ənjitə ca jirakə oo'i, Yahudiinə nə tii, agi waɓənə nə tii bwaya uushi'inə aashuunə. Amma, ma tii, əntaa Yahudiinə nə tii. Ənji ŋga Seetanə nə tii. 10Goona ŋgwalə acii taa mi patə ətə na ciɓee koonə. Shiimə oo'i, kadə nə Seetanə a gəlatə tuunə, ənjə a əjigərə hara ənji goonə aa furəshina, təya ciɓə ŋga baanə pu'u. Ndzaamə da vii gooŋga, taa əntənə cuuna əntə putə ŋga vii gooŋga goonə. Maɗa kə ɗii unə ha'ə, ka viinə nə nyi koonə əpinə ətə pooshi ka uudənə putə ŋga jaalanə goonə. 11Ma əndətə da liminə ŋga fanə, wa ca fa sətə ci Malaaɓa Ma'yanə a ba ka Ikəliisiyanyinə. Ma ənjitə jaalii, ka mbəɗənə nə tii acii kanə tə tii aagi gunə, waatoo, əntənə ŋga bəra'inə. Paa ci ka əntənə ma'ə.” 12Əndətə nee nyi a ənə ka banə ka nyi, “Naahuu ka malaa'ikatə ca nəhə Ikəliisiya ŋga Parəgama oo'i: Wiinə waɓənə da ma Slanda ŋgila purəŋanə ətə ca idə kyakya'ə rəgwa. 13Kə bii ci oo'i: Kə shii nyi hatə rii unə davə. Ma gyuunə ka ranə, asəkə giwa ŋga Seetanə da ŋwaŋuunaakii. Amma patə da ha'ə pooshi unə bwasee ka vii ka nyi gooŋga. Taa ka saa'itə ɓələgi ənji tə Antipa, əndə seedaaki ŋga gooŋga, pooshi unə kaaree ka nyi. Ma ca, kə ɓələgi ənji tə ci ahadoonə, asəkə giwa ŋga Seetanə. 14Amma, tə'i uushi'inə cuuna ɗa pooshi dzəgərə ka nyi, waatoo tə'i hara ənji ahadoonə ca nə'u dzəgunənə ŋga Balaamə. Ma ca, kə dzəgunətə ci ka Balaka makə sətə kagərə ci tə ənji Isərayiila ka slənə 'waslyakəənə, ca kagərə tə tii ka adə zəmətə ɗii ənji ka uuləminə, təya aləhiinə əsə. 15Ha'ə, tə'i ahadoonə ca nə'u dzəgunənə ŋga Nikoolanyinə. 16Acii ha'ə, baamə ka Əntaŋfə. Maɗa pooshi, ka dzənə nə nyi aaɓii unə pii, nya dzə ka panə da tii də ŋgila purəŋaanə shigi da maki. 17Ma əndətə da liminə ŋga fanə, wa ca fa sətə ci Malaaɓa Ma'yanə a ba ka Ikəliisiyanyinə. Ma ənjitə jaalii, ka viinə nə nyi ka tii zəmətə ɗəkəpaa Əntaŋfə dagyə, nya vii ka tii mambwaɗaɗa faara da i manaahə kura ləmə anəkii. Ma ləmətsa, pooshi əndə na shii, maɗaamə əndətə nii kya vii ka ci.” 18Əndətə nee nyi a ənə ka banə ka nyi, “Naahuu ka malaa'ikatə ca nəhə Ikəliisiya ŋga Tiyatira oo'i: Wiinə waɓənə da ma Uuzənə ŋga Əntaŋfə. Makə gana ŋga gunə nə ginəkii ka ɓərənə. Ma səɗəkii əsə, makə mana tibisa nə ci ka ɓərənə. 19Kə bii ci oo'i: Kə shii nyi slənə goonə, kə shii nyi uuɗənə goonə da vii gooŋga goonə əsə. Kə shii nyi tsakəshinə goonə da sə'watənə goonə. Weewee, ma slənə goonə ŋga əna, kə palee ka ŋga ŋukə. 20Amma, tə'i uushi cuuna ɗa pooshi dzəgərə ka nyi. Kə vii unə rəgwa ka miitə ci ənjə a 'wa Izabyalə, kaa kya ndzaanə ahadoonə. Ma kya, agi jirakənə nə ki oo'i, ma sətə cii ta ba, da ma Əntaŋfə shigi. Amma saaweenə cii ta saawee ka ənjaaki də dzəgunə ka tii aləhiinə i adə zəmətə ɗii ənji ka uuləminə. 21Kə kapaa nyi ka ki saa'ya kaa kya baanə ka nyi. Amma paa ki ka moo bwasee ka aləhiinə. 22Acii ha'ə, ka gwakəpaanə nə nyi tə ki ka bwanea. Ma ənjitə ca ɗa aləhiinə da ki əsə, ka kyanə nə nyi ka tii bwaya ciɓa, see maa baa tii ka Əntaŋfə, təya bwasee ka nə'u sətə jigunyi ki ka tii. 23Ka ɓələginə nə nyi tə ənji nə'unə tə ki. Də ha'ə shiinə patənə ŋga Ikəliisiya oo'i, nyi nəndə shii sətə a ədzəmə ənda da sətə cii kəya moo. Ka ki'itənə nə nyi taa ka wu agyuunə mbərə mbərə da slənaakii. 24Ma unə ətsə asəkə vəranə ŋga Tiyatira, ətə pooshi nyi'u bwaya dzəgunəətsa, madzəgunəmə unə sətə ci hara ənjə a 'wa ‘ma'umbee haala ŋga Seetanə’ əsə, a ba nyi koonə: paa nyi ka kaanə koonə əndə'i slənə ma'ə. 25Ma nə uushi cuuna ɗa: kəsətəmə təŋə təŋə tə sətə jigunyuunə da sətə cuuna slənə dəŋə ka saa'yatə nii kya dzə. 26Ma ənjitə jaalii, təya kəsəpaa slənaaki dəŋə ka muudinə, ka viinə nə nyi ka tii baawəɗa makə sətə upaa nyi acii Daadə, təya ndzaanə ka gayinə agyanə patənə ŋga slikərənyinə, təya ɗa ŋwaŋuunə agyanətii də zala tibisa, təya fəəsləgi tə tii makə sətə ci ənjə a fəəsləgi uuda, nya vii ka tii vooɗa ŋga pukə də ha. 29Ma əndətə da liminə ŋga fanə, wa ca fa sətə ci Malaaɓa Ma'yanə a ba ka Ikəliisiyanyinə.”


text: 1Menjey nekəɗey, ta’, a vəlmaya zlanday. Ara zlanday ma wey cek ta aŋga. Cay, ndaw daha aa guzlya, a ləvey: «Sləkɗey, daw ta wa megəley ŋga Way-mekey-kwakwas ŋga Gazlavay, leŋ slam-mefəkey cek ŋgada Gazlavay. Asaya, sləfta ndəhay masa ma dəram daŋgay daa way a . 2Ama ka da wa slam daa ambaw ba, mbəkda maja slam a ŋgene aa mapakaya ŋgada səkway hay tabiya ma sərmara Bay Gazlavay ba, maja ndəhay a ŋgene a da wam da ray Jeruzelem, berney ŋga Gazlavay, a da nəsmara, haa kiya kwakwar məfaɗ a ray a cew . 3Asaya, ya da slərdata ndəhay aɗaw hay cew daha ŋga key sede da ray mey aɗaw fa mey ŋga ndəhay. Ndəhay cew e na, a da kəzlam zana ma təwa vagay fa vaw, amba a təwam maja mebərey ŋga ndəhay a. Fa dəɓa ha, a wuzdamara mey aɗaw masa yah maa guzlda la haa kiya kwakwar məfaɗ a ray a cew e keɗe.» 4Ndəhay a cew keɗe na, ata malacatakaya fa mey ŋga Bay Gazlavay ma wa bəla tabiya. Ara wudez hay cew ma zəley Awliviye. Asaya, ata cewete petərla hay. 5Da ndəhay masa-gəra ata hay a wuɗam ŋga kamatar cek maaya ba na, awaw a da bawa da mey ŋga ndəhay cew e, asaya, awaw a, a da takwarata masa-gəra ata hay a kəlmeɗek! Ara anda keɗe, ndəhay masa-gəra ata hay a, ma da məcam. Kwa fa da hətam dabaray ŋga ləhey daa ba səlak. 6Daa masa ndəhay cew e fa təlam mey ŋga Gazlavay na, a gwamara ŋga təkey var ma da pawa haa kasl ata ma ndəvdamara metəley-mey a. Yaw, ata ta gədaŋ ŋga tərdamara yam ŋga mambaz. Asaya, ata ta gədaŋ ŋga handawa banay hay mekele mekele a ray ndəhay da bəla, kwa ta ɗar wura wura anda ata ma wuɗam. 7Da ndəhay cew e keɗe ta ndəvdamara metəley-mey ŋga Gazlavay cay na, cek ŋga ley mahura a bawa la daa vəgeɗ meseleleŋ e heyey, a da kərzata ndəhay cew e. A da fənta ta gədaŋ, a da kəɗta vagay. 8Vagay hay a, a da njam makwiydatakaya daa bəwal ŋga berney mahura, slam masa Bay ata Mahura Yesu ma məcey da hwaɗ a fa hwadam mazlaŋgalakaya heyey. Berney a ŋgene a, a pamar sləmay-wazlay Sadawm, da daa ba, Ejip . 9Ndəhay daa hwayak hay tabiya, daa səkway hay tabiya, maa guzlam ta mey hay tabiya, ndəhay mekele mekele tabiya a da nəkmata vagay hay a daa bəwal haa ɗar maakar ta reta. Fa da vəlmatar cəveɗ ŋga pəshamata na, daa ba. 10Ndəhay maaya ba hay cəpa da bəla aa səmam la ara mey ba da ray vagay hay a. A da kam gwagway ta mevəley cek hay da wuzlah ata. Aa məlkam la fa meməcey ŋga ndəhay cew ma təlam mey ŋga Gazlavay keɗe, maja ata ta sərdamata banay la kalah ta ndəhay da bəla. 11Fa dəɓa ŋga ɗar maakar ta reta kaa heyey, Bay Gazlavay a da fətatar mesəfney a ndəhay cew maməctakaya kaa heyey, amba a mbəlam. Ta’, a sləkɗam, a lacam ta lecey. Ndəhay masa ma hətmar cek aha na, a rəzlam ga, mandərzay a katar. 12Fa dəɓa ha, ndəhay cew heyey a cənam ɗay maa guzlwa ta gədaŋ da vaɗ, a ləvtar: «Samawa, təpmawa fa yah feɗe a gazlavay.» Cay, a təpam a vaɗ, gazlavay ŋga var a sərtata meedey masa-gəra ata hay heyey. 13Daa ŋgene, hwiyak a wusey ta gədaŋ gədek gədek, anda aŋgwa ma bəzley. Da wuzlah slam hay kuraw ŋga berney a na, pal a pəlhey. Hwiyak a ma wusey na, ta kəɗey ndəhay gabal maasala vagay la. Ndəhay siya masa ta dey na, a zluram ga, a həlmamara Bay Gazlavay da vaɗ. 14Ara anda keɗe, banay ŋga dey cew e ma ndəvey. Ama wam vaw, maja menjey nekəɗey feɗe banay mekele ŋga dey maakar a, a sawa la saya. 15Fa dəɓa ŋga banay ŋga dey cew e keɗe, maslaŋ ŋga Gazlavay ŋga dey maasala ha, a fa taalam aŋga may. Ɗay hay a cənmawa ta gədaŋ da gazlavay, a ləvam: «Wure keɗe, Bay Gazlavay aləkwa leŋ Kəriste, ndaw aŋga masa aa ma wala, fa wam da ray bəla. A da wam ŋga sərmataw.» 16Masa ɗay hay a maa guzlam la na, bay-ray hay kwakwar cew a ray a məfaɗ manjatakaya daa slam-menjey hay fa mey ŋga Gazlavay heyey, ta’, a ragadam, daŋgay dar! dar! a hwayak fa mey ŋga Gazlavay, a həlmamara, 17a ləvam: Bay Gazlavay, kah Gazlavay ta gədaŋ ma fənta cek hay tabiya. Kah na, kah daha dəga bəla ta ləmey daa ba araŋ, haa kasl wure keɗe, kah daha ŋga sərmataw. Ala fa kamaka suse, maja wure keɗe ka fa wuzdərwa gədaŋ akah mahura. Ka fa wey da ray cek hay tabiya dəɓa. 18Səkway hay tabiya ta cam mevel la da ray akah. Ama wure keɗe na, ara kah, Bay Gazlavay, ma cey mevel da ray ata dəɓa. Pas masa kah ma da katar sariya ŋgada ndəhay maməctakaya tabiya ta wuswa cay. Ara pas masa kah ma da pəltara mawurɓay ŋga sləra ŋga ndəhay ma ka sləra akah hay, masa ma təla mey akah hay. Asaya, ka pəltara mawurɓay ŋga ndəhay akah hay ma namaka ray, kwa ŋgada ndəhay mahura hay ta mecəhe hay. Ama ŋgada ndəhay masa ma nəsmara bəla na, ara pas masa kah ma daa zəɗdata. 19Masa bay-ray hay a ŋgene maa guzlam cay na, Way-mekey-kwakwas ŋga Gazlavay da vaɗ bəɗaŋ! a wurey haa kwa waawa a hətar akwatay ŋga mejəwey-mey ŋga Gazlavay ta Israyel hay daa way a. Asaya, var a zəmey wəɗ-weɗ, wəɗ-weɗ, aa bəcey təzlaw! təzlaw! dey ga. Hwiyak a wusey anda aŋgwa ma bəzley. Asaya, lanja mahura mahura a kwiymawa a hwayak.


text: 1Wuntə mdi kulə ká Yahuda tsá shə, tli-njə ná, Nikodimu; mdi ká Farisi njə. 2Ba Nikodimu tsa səkə tá Yesu havərə, a gə sha njə́ nee, "Mala, wuri yə́ kə sənata, na mala kə Hyalatəmwə mnəkə tazhe tətəkə yə́; təmburi mdi shə ba mələ tsəli tlə́nə kwatsəka ndza na mələ tsa, a na Hyalatəmwə má nggərəkə dənama tə́ njə́ wə," əkwə. 3Ba Yesu gə sha njə́ nee, "Jiri tsá gə na rá, mdi shə ba dzəgə nata zəmə mbəgə Hyalatəmwə, a na mbəlyi má zhini yeki njə́ ka kwá ɓwagə wə," əkwə. 4"Mala, tsətsəma ndza mbəlyi zhini yeki mdi ka kwá ɓwagə, a na mdi kə halə ri? Á njə zhini dzəgwa hwi ma-ranjə, a ba yekigwa ná?" əkwə Nikodimu. 5Ba Yesu gə nee, "Jiri tsá gə rá sha na, mdi shə ba dzəgə dzəmə mbəgə Hyalatəmwə, a na mbəlyi má zhini yeki njə́ lə yemyi ba lə Mambəli Hyalatəmwə wə. 6Má wsi kə mdi yeki nə, mdi tsa shə; a má wsi kə Mambəli yeki, mambəli tsa shə. 7Washə njəa ndza ka wsi kə ghiri tə́ na, təmburi tsá kə rá gə nee, se mbəlyi zhini yeki yə ka kwá ɓwagə, əkwəa wə. 8Sefi nə, dzəgə tə wamara nkwa kə njə "i wgyigwa njə; ndaka fə́fa ɗagwa-ranjə na, a kandə na sənata nkwa kə njə səkə tə, lə nkwa ndza njə dzəgə zhigi tə wə. Tsətsə ndza ra mbəlyi kə yekigwa lə Mambəli Hyalatəmwə mwa," əkwə Yesu. 9Ba Nikodimu gə nee, "Tsəma ndza njə mələtəgwa kala tsa ri?" əkwə. 10Ba Yesu gə nee, "Na nə, mala ra ká Isra"ila na, mdi dakuləa; ndana vá sənata wsie na dəwa huri? 11Jiri, yira gə sha na, wsi kə yə́ sənata, tsá gə vəcə-njə yə́; wsi kə yə́ nata lə ntsə-yə́, tsá gə yə́ mbweghe-njə. A má yə mwa ki, və́ yə nka tləmə tá vəcə-yə́ wə. 12Má ba rá gətə yə vəcə mbweghe wsha kwa wdunya, a və́ yə mbərəsa lə wə, tsətsəma dzəgə yə mbərəsa lə vəcə-ra mbweghe wsha məɓa tamwə ri? 13Mdi shə kə ala dzəmə tamwə wə—se waləka Zəgwi ra Za, mdi kə səkwa məɓa. 14"Kala tsá kə Musa fətə shishi tə wci, a tlanətə tamwə mə gamba zamə, tsətsə dzəgə mbəlyi fə Zəgwi ra Za tə wci, a tlanətə tamwə— 15təmburi ba wamara mdi kə mbərəsa lə njə́ dzəgə tlayi mkyə má kəri. 16Hyalatəmwə nə, wuri njə kə "i mbəlyi kwa wdunya dabwaa; təmburi tsətsə, ba njə mnəkə Zəgwi-ranjə kutə ndyandyangə səkə wdunya, tazhe ba wamara mdi kə mbərəsa lə Zəgwi tsa dzəgə tlayi mkyə má kəri—ka dzəgə njə za wə. 17Vá mnəkə Zəgwi-ranjə tsa Hyalatəmwə səkə tazhe fəyə kita rə bwanyə kwa ghi mbəlyi wə; tazhe ba mbəlyi tlayi mbə səkə kə njə́ səkə njə. 18"Wamara mdi kə mbərəsa lə njə́ mwa, ka dzəgə mdi shə fəgwa mə bwanyə kita ra Hyalatəmwə wə; a má mdi má mbərəsa lə njə́, wuri kita kə tsəshə njə́ təmburi má-ranjə mbərəsa lə Zəgwi ra Hyalatəmwə kutə ndyandyangə tsa. 19Na ndza ra kita tsa: wuri nggamə kə səkə wdunya, a má mbəlyi kwa wdunya mwa, "i-ma hyá "i nkutli tə́ nggamə tsa, təmburi wsha ntintimye tsá mələ hyá. 20Wamara mdi kə mələ wsha ntintimye, wuri mdi shə kə dlənata nggamə tsa; ka səkə mdi shə mwa tá nggaməa, vashə wsha ntintimye ndza njə mələ ngyi ncətəgwa tə ka ba natagwa wə. 21A má mdi kə mələ tlə́nə jiri, mdi shə səkə tá nggamə tsa, tazhe ba tlə́nə-njə jiri tsa ncətəgwa tə ka, a mbəlyi sənata nee, səkə va həwə kə njə həwə va Hyalatəmwə nda mələtə njə," əkwə Yesu. 22Má kətərəmbwe tsa ná, ba Yesu lə mbəlyi kə zəli njə́ tlagwa li dzəgwa hyə ká Yahudiya. Má kwaɓa ná, ba njə hyata hya lə mbəlyi kə zəli njə́ ngyi; mwa, tə mələrəshə batizəma hyá tə́ mbəlyi tə nkwa shə. 23Má Yohana venkwashə ná, tə mələ batizəma njə dəwa tə́ mbəlyi, tə nkwa ndza mbəlyi ka lə Ainon, hələgi tá Salim; təmburi yemyi kúkulə tsá shə tə nkwa shə. Mbəlyi kúkulə mwa ná, tə səkə hyá tá njə́, a njə mələrəshə batizəma tə́ hyá. 24(Má venkwashə shə ná, vá nakə Yohana falagwa kwa furəshina wə.) 25Ba wuntyi mbəlyi kə zəli Yohana nggərə ghəpi lə wuntə mdi ká Yahuda mbweghe batizəma ndza hyá mələrəshə tə́ mbəlyi. 26Ba hyá səkə tá Yohana, a gə sha njə́ nee, "Mala, má mdi tá myi vəcirəɓa pəlyə mbwi dələ Urdun, tsá kə na gə vəcə mbweghe-njəa nə, tə mələ batizəma njə dəwa; paɗə mbəlyi mwa ná, tə hwə hyá tá myi, a dzəgə tá njə́," əkwə. 27Ba Yohana gə sha hyá nee, "Mdi shə ba tlayi wsi, a na Hyalatəmwə má nggərəkə tə́ njə́ wə. 28Yə lə ghi-yə nə, wuri yə kə fatə wsi kə rá gətə venkwashə nee, Kristi Mdi kə mnə Hyalatəmwə rá wə. Má yira nə, mdi kə mnəkəgwa tə kəma-ranjə ka mdi kə hirəshə nkwa nda səkə njə. 29Má tlamda makwa nə, za makwa. Má mcə-njə za makwa mwa, vari za makwa tsa ndza njə tazhe fá wsi gə za makwa; njə dlama va tsá kə njə fatə vəcə za makwa tsa. Tsətsə ndza-tara dəwa: dlama-tara nə, wuri kə njigwe dabwaa ndzaranjəa. 30Jiri handanda, yira gə sha yə, dləvi-njə dzəgə mtsəhəgwa dakuləa; a má yira kwa ngara, ngara dzəgə wtəntəgwa," əkwə Yohana. 31Má Mdi kə səkwa məɓa tamwə nə, njə́ Mdi kulə kə mdashə paɗə. Má mbəlyi kwa wdunya, nga wdunya hyá; vəcə gə hyá mwa, mbweghe wsha kwa wdunya. Má Mdi kə səkwa məɓa tamwə tsa, njə́ Mdi kulə kə mda nkwa paɗə. 32Wsi kə njə fatə a ba nata məɓa, tsá gə njə; ndana ka nka tləmə mbəlyi tá vəcə kə njə gə tsa wə. 33A má wamara mdi kə nka tləmə tá vəcə-njə, a ba ɗatə yə tə́, wuri mdi shə kə sənata nee, vəcə Hyalatəmwə nə, jiri. 34Má Mdi kə Hyalatəmwə mnəkəa, vəcə Hyalatəmwə tsá gə njə; təmburi wuri Hyalatəmwə kə ləhəshə mni-njə lə Mambəli-njə. 35Wuri Hyalatəmwə Ta kə "intə Zəgwi-ranjəa dabwaa, a ba fəyə zaka wsha paɗə tá təkwi-njə. 36Má wamara mdi kə mbərəsa lə Zəgwi-ranjəa, wuri mdi shə kə tlayi mkyə má kəri; má mdi kə dlənata Zəgwi ra Hyalatəmwə tsa mwa, ka tlayi mkyə má kəri njə wə—tə njə́ dzəgə bwanyə ndza va Hyalatəmwə dabwaa batə wavi.


text: 1Məlsɨsədəkɨ ka kɨn e ngar kɨ ɓe bo Salem tɨ, taa e nje kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare lə Luwə kɨ e dɔ nḛ je tɨ pətɨ tɔ. E ə ɨngə Abɨrakam lo kɨ təl lo tətɨ rɔ tɨ kɨ tətɨ ngar je, ə njangɨ dɔe tɔ. 2E ə, Abɨrakam ade kɨ kare me nḛ kɨ dɔgɨ tɨ, me nḛ je tɨ pətɨ kɨ təl-n ta rɔ tɨ. Kɨ dɔ kəte, kɔr me tɔ kɨ nə Məlsɨsədəkɨ e «ngar kɨ nje ra nḛ kɨ dana». Ɓəy taa, Məlsɨsədəkɨ e ngar kɨ ɓe bo Salem tɨ tɔ, kɔr me tɔ ka kɨn nə: «NGar kɨ nje lapɨya.» 3Makɨtɨbɨ lə Luwə əl ta lə baw Məlsɨsədəkɨ ə se ta lə ko̰e al, nɨm taa əl ta lə gɨn kae je al nɨm tɔ. Ɓəy taa, əl ta dɔ koje tɨ ə se dɔ koye tɨ al ratata nɨm tɔ. Tɨtɨ-naa kɨ NGon lə Luwə, nɨngə e nje kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare kɨ a ɨsɨ kɨ dɔkagɨlo je pətɨ. 4Ɨgəri majɨ kadɨ Məlsɨsədəkɨ e dəw kɨ ndae e ngay. Be ə, kaje Abɨrakam wa ka, ade kɨ kare me kɨ dɔgɨ tɨ, me nḛ je tɨ pətɨ kɨ təl-n lo rɔ tɨ. 5NGan Isɨrayəl je, kɨ go ndu-kun tɨ lə Mojɨ, e gu dɔde tɨ kadɨ adi kɨ kare me kɨ dɔgɨ tɨ me nḛ je tɨ pətɨ kɨ ɨngəi, dɨje kɨ əi gɨn kojɨ tɨ lə Ləbi kɨ əi njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, kɨ əi ngako̰de je wa, tadɔ əi je ka, əi gɨn ka tɨ lə Abɨrakam tɔ. 6Məlsɨsədəkɨ e gɨn kojɨ tɨ lə Ləbi al, nə Abɨrakam ade nḛ kare me kɨ dɔgɨ tɨ me nḛ je pətɨ kɨ ɨngə. Adɨ Məlsɨsədəkɨ njangɨ dɔ Abɨrakam kɨ Luwə un mɨndɨne ade. 7Nɨngə təkɨ rɔjetɨ, ngatɔgɨ ə a njangɨ dɔ ngon kɨ du. 8Gɨn ka je lə Ləbi kɨ njé taa kɨ kare me kɨ dɔgɨ tɨ, me nḛ majɨ je tɨ ji ndəgɨ Isɨrayəl je tɨ, əi dɨje kɨ a oyi. Nə kɨ ɔjɨ dɔ Məlsɨsədəkɨ, Makɨtɨbɨ lə Luwə əl kadɨ e, ɨsɨ kəm ba. 9Kɨ dɔbəy tɨ, ta kɨ kadɨ j-əl ən: dɔkagɨlo tɨ kɨ Abɨrakam adɨ kɨ kare me kɨ dɔgɨ tɨ me nḛ kɨngəne je tɨ pətɨ kɨn, Ləbi kɨ gɨn kae je əi njé taa kɨ kare me kɨ dɔgɨ tɨ me nḛ je tɨ pətɨ kɨn ka, adɨ tɔ. 10Təkɨ rɔjetɨ, dɔkagɨlo tɨ kɨ Məlsɨsədəkɨ ɨngə-n Abɨrakam kɨn, oji Ləbi al ɓəy, nə ke ə, e məsɨ kane Abɨrakam tɨ ngata. 11Me ndu-kun tɨ lə ngan Isɨrayəl je, e dɨje kɨ gɨn kojɨ tɨ lə Ləbi ə sɔbɨ kadɨ dɨje kɔti-de tə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je. Əi njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je tə Aro̰ be. Nə rəbɨ ra kɨlə kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare ləde to asɨ-naa bərəre al. Re e be al ə, dəw a sangɨ nje kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare kɨ rangɨ tə Məlsɨsədəkɨ be ɓəy al ngata. 12NGa nɨngə, re rəbɨ ra kɨlə lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare kɨ gɨn ka tɨ lə Ləbi yətɨ nɨngə, e go tɨ kadɨ ndu-kun ka yətɨ tɔ. 13Nɨngə Ɓaɓe ləje kɨ ta je kɨn ɔjɨ dɔe, e gɨn ka tɨ lə Ləbi al, nə e gɨn ka tɨ kɨ rangɨ. Nɨngə gɨn ka tɨ kɨn, dəw madɨ kɨ ra kɨlə tə nje kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare dɔ dɨngɨri lo tɨ goto. 14Dɨje pətɨ gəri kadɨ oji Ɓaɓe ləje gɨn kojɨ tɨ lə Juda. Nɨngə kɨ ɔjɨ dɔ gɨn kojɨ kɨn, Mojɨ əl ta madɨ dɔ tɨ al, lokɨ əl ta kɨ ɔjɨ dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je. 15NGɔsɨne nḛ je toi ay njay nga. NJe kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare kɨ rangɨ kɨ e gɨn kojɨ tɨ lə Ləbi al, kɨ to tə Məlsɨsədəkɨ be re. 16E təl nje kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare kɨ go rəbɨ kojɨ kɨ darɔ tɨ al, nə kɨ go tɔgɨ kɨsɨ kɨ dɔ taa tɨ kɨ a to ratata. 17Təkɨ rɔjetɨ, makɨtɨbɨ lə Luwə əl ə nə: «Ḭ nje kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare kɨ ratata, Təkɨ ndɔ kɨ Məlsɨsədəkɨ ɨsɨ-n be.» 18Be ə, kun-ndu je kɨ kəte, e kɨ bujɨ kɔ mbata tɔge goto, taa ndae ka goto tɔ. 19NDu-kun je lə Mojɨ asi kadɨ rai adɨ dɨje asi-naa bərəre ta kəm Luwə tɨ al. NGa nɨngə nḛ kɨndə me dɔ tɨ kɨ majɨ tɔi ndu-kun je lə Mojɨ e kɨ kadɨ-je. Nɨngə kɨ takule j-asɨ kadɨ jɨ re kɨ rɔ Luwə tɨ. 20Nḛ kɨ rangɨ ɓəy, nḛ je kɨn pətɨ rai nḛ kɨ takul kɨbɨ rɔ lə Luwə. Nə ndəge je tḛḛi njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare kɨ kanjɨ kun mɨndɨ lə Luwə. 21Nə kɨ ɔjɨ dɔ Jəju, Luwə un mɨndɨne, lokɨ əl ə nə: «Mi Ɓaɓe ma m-yətɨ ndum al, M-un mɨndɨm m-ə nə: Ḭ nje kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare kɨ ratata.» 22Be ə, kɨ rəbɨ kɨbɨ rɔ lə Luwə kɨn, jɨ tḭ meje katɨ kadɨ j-ɨngə kɨlə mɨndɨ kɨ sɨgɨ kɨ majɨ ɨtə e kɨ kəte kɨn sa̰y kɨ takul Jəju. 23Nḛ kɨ rangɨ ɓəy, njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare kɨ gɨn kojɨ tɨ lə Ləbi ba̰yḭ-naa. Nə ke ə, yo tɔl-de taa taa adɨ lo kadɨ rai kɨlə kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare kɨn ratata goto. 24Nə Jəju e nje kɨsɨ ratata, nɨngə kɨlə kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare lie a to kɨ no̰ne tɨ tɔ. 25E be ə, Jəju asɨ kadɨ kajɨ kɨ ratata dɨje kɨ njé re kɨ rɔ Luwə tɨ kɨ takule. Təkɨ rɔjetɨ, e nje koy al adɨ a əl ta kɨ Luwə kɨ dɔkagɨlo je pətɨ kɨ mbata ləde. 26Jəju e nje kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare kɨ bo kɨ sɔbɨ kadɨ j-ɨnge. E ay njay nɨm, ra nḛ kɨ majal nja kare al nɨm, taa Luwə ɔse ngərəngɨ kadɨ njé ra majal je tɨ nɨm tɔ. Nɨngə, un-e ɨnde adɨ ɨsɨ ngərəngɨ dɔra̰ tɨ nu, dɔ nḛ je tɨ pətɨ. 27Jəju to tə ndəgɨ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je kɨ bo kam al, adɨ e nḛ kɨ ndae goto rɔe tɨ kadɨ ɨjə nḛ məsɨ kɨ ndɔ je kare kare pətɨ kɨ mba kadɨ Luwə ɨyə̰-n go majal je ləne wa nɨm, taa mba kadɨ ɨyə̰-n go majal je lə kosɨ dɨje pətɨ kɔ tɔ. Jəju ɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare nja kare ba par ə asɨ nakɨ. Adɨ e kadɨ-kare darɔe wa kɨ adɨ dɔ kagɨ-dəsɨ tɨ kɨn. 28Tadɔ ndu-kun lə Mojɨ ɨndə jine dɔ dɨje tɨ madɨ kɨ kɨlə rade asɨ-naa al, tə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je kɨ bo. NGa nɨngə kun mɨndɨ lə Luwə kɨ re go ndu-kun tɨ, ɨndə jine dɔ NGone tɨ tə nje kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare kɨ bo, e kɨ asɨ-naa bərəre kɨ no̰ne tɨ.


text: 1Wu nakə na tsikiye aye na, deɗek, hərwi neŋ i Yesu Kəriste, na rawiye me bay. Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye faya ma ɗeŋeye ha bazlam ga na, deɗek ada mədzal gər ga bəbay andza niye. 2Mevel a wur fagaya haladzay, faya ma geŋeye ɗəretsətseh huya, 3hərwi gwala ga Yahuda hay. Nəteye na, malamar ga hay. Taɗə tsəveɗ andaya na, Mbəlom mâ vəleŋ mezeleme ada mâ mbəl tay ha ɗuh. A seŋ na, mâ vəleŋ mezeleme, mâ ŋgəna ga ha ka bo abəra tə Yesu Kəriste hərwi madzəne tay. 4Nəteye Israyel hay, Mbəlom a pala tay hərwi ada tâ təra wawa ŋgay hay. Ka bəzatay ha məzlaɓ ŋgay. Kə ɓar dzam ta nəteye, kə vəlatay bazlam mapala eye, kə ɗatay ha tsəveɗ i məɗəslay ha gər, kə tsikatay wu nakə ma giye hərwi tay aye. 5Nəteye ti yaw ma hulfe i Abraham ta wawa ŋgay hay. Kəriste dərmak ahəl nakə a təra ndo aye na, neŋgeye slala tay. Kəriste neŋgeye Mbəlom, a ləva wu tebiye. Zambaɗakway ka tor eye! Mâ ge bo andza niye. 6Na gwaɗ na, wu nakə Mbəlom a gwaɗ ma giye hərwi ndo neheye ka təra kəriye na, na tsik bay. Wu nakə a tsik aye na, kə ge bo. Ane tuk na, siye i ndo i Israyel hay nəteye ndo i Mbəlom hay bay. 7Wawa i Abraham hay na, haladzay, ane tuk na, nəteye tebiye wawa ŋgay hay deɗek eye andza nakə a Mbəlom a tsik aye bay. Mbəlom a gwaɗay a Abraham ahəl niye: «Hulfe yak deɗek eye ma deyeweye na, ma hulfe i wawa yak Izak.» 8Andza məgweɗe: Wawa i Abraham hay ta təra wawa i Mbəlom hay hərwi bəba təte tay bay. Ta təra wawa i Mbəlom hay hərwi wu nakə Mbəlom a gwaɗ ma vəliye aye ɗekɗek. 9Wu nakə Mbəlom a gwaɗ ma vəleye aye na: «Aza həlay eye nakə na pa aye kə sla, na diye naha na, Sara kə wa wawa. Ma wiye wawa hasləka eye.» 10Neŋgeye niye ɗekɗek bay. Rebeka andaya dərmak. Neŋgeye ŋgwas i bəba təte kway Izak. Kə wa mawsa hay. 11Mbəlom a gwaɗay: «Wawa bagwar eye ma geye məsler a malamar ŋgay wawa eye.» Ahəl nakə Mbəlom a tsik andza niye na, ta ge ŋgwalak bay, ta ge mənese bay. Rebeka kə wa tay zuk bay. Mbəlom a ge andza niye hərwi məɗe ha, a gawa wu na, andza nakə a say aye. Ma zliye ndo ŋgay mə walaŋ i ndo hay na, ma zliye hərwi məsler tay ŋgwalak eye bay. 13Andza nakə mawatsa eye mə Ɗerewel i Mbəlom, Mbəlom a gwaɗ: «Na wuɗa Zakob, ane tuk na, na kal ha Ezayu.» 14Niye na, andza məgweɗe: Mbəlom a ge wu hay ta tsəveɗ eye bay ɗaw? Aʼay, andza niye bay. 15A gwaɗay a Musa ahəl niye: «Na geye ŋgwalak a ndo nakə a seŋ məgay ŋgwalak aye. Na sakay naha a ndo nakə a geŋ mə bo aye.» 16Mbəlom a zla ndo na, a zla na hərwi nakə a say məgay ŋgwalak aye ɗekɗek bəna hərwi nakə a say a ndoweye kəgəbay hərwi məsler ŋgay bay. 17Mbəlom kə tsikay a Farawoŋ dərmak ada mawatsa eye mə Ɗerewel ŋgay, a gwaɗ: «Na təra kar ha bəy na, hərwi ada ahəl nakə ka rəheŋ ha gər bay aye na, na bəziye ha gədaŋ ga a ndo hay tebiye ka nəkar ada məzele ga mâ ɗa a zləm kwa ka waray ka məndzibəra.» 18Andza niye Mbəlom na, ma giye ŋgwalak a ndo nakə a say aye. Ma kulay ha ɗərev a ndo nakə a say aye. 19Agəla ndəray ma gwaɗiye: «Taɗə kə ge andza niye na, Mbəlom faya ma matay ha maŋgok a ndo hay na, hərwi mey? Nəteye faya ta giye na, wu nakə bo ŋgay eye a pa hərwi tay aye.» 20Nəkar ndo zezeŋ kəriye! Nəkar nakə faya ka tsətsahiye andza niye, ka may ha maŋgok a Mbəlom andza niye na, nəkar eye na, way? Səŋgəle i doɗo ma sliye faya məgwaɗay a ndo nakə a ŋgar na aye: «Ka ŋgar ga andza niye hərwi mey?» na, ma tsikiye təta ɗaw? 21Ndo nakə a ŋgar səŋgəle na, gədaŋ ŋgay andaya məge wu nakə a say aye ta doɗo. Ma sliye faya maŋgəna ha doɗo sulo, ma zliye neŋgeɗ, ma ŋgariye ha səŋgəle nakə ta giye ha məsler na, pat i magurlom aye. Neŋgeɗ na, ma ŋgariye ha səŋgəle nakə ta giye ha məsler pat pat aye. 22Ayaw, taɗə kə say a Mbəlom məge andza ndo məŋgere gərwa na me yak andaya mə ɗəma ɗaw? A say na, ndo hay tâ sər ha neŋgeye ta mevel eye ada neŋgeye gədaŋ eye. Hərwi niye, ma zliye ŋgatay hərwi ndo neheye neŋgeye ta mevel eye fataya neheye haɓe ɗa mədze tay ha abəra mə ɗəma aye. 23Mbəlom a ge andza niye na, hərwi ada ndo hay tâ sər ha neŋgeye məzlaɓ eye haladzay ada ma ŋgəniye məzlaɓ ŋgay niye a nəteye, a say məgatay ŋgwalak. Ɓa kə ləva ha bo kurre hərwi ada tâ huta məzlaɓ ŋgay. 24Nəkway tebiye ndo neheye Mbəlom a pala matəre kway ha i ŋgay aye. A pala na, Yahuda hay ɗekɗek tsa bay. A pala nəteye ta siye i ndo hay dərmak. 25Andza nakə Mbəlom a tsik mə ɗerewel i Oze nakə a watsa, a gwaɗ: «Ndo neheye ahəl niye ndo ga hay bay aye na, na gwaɗateye: Nəkurom ndo ga hay, Slala nakə ahəl niye na wuɗa bay aye, na gwaɗeye: Na wuɗa kar.» 26Ada «Ma təv nakə tə gwaɗatay a ndo hay: “Nəkurom ndo ga hay bay”, ta zalateye Wawa i Mbəlom nakə ta sifa aye.» 27Ezay ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom kə tsik ka gər tay dərmak, kə tsik ta magala, a gwaɗ: «Taɗə Israyel hay kwa ta ge haladzay andza hewiyeŋ ka me i bəlay na, sərum ha ndo neheye Mbəlom ma təmiye tay ha aye na, nəteye haladzay bay. 28Bəy Maduweŋ Mbəlom ma giye mahonok bay, ma deyeweye ka məndzibəra ma giye wu nakə a tsik aye.» 29Andza Ezay nakay eye ɓa kə tsik faya, a gwaɗ: «Taɗə Bəy Maduweŋ Mbəlom Gədaŋ eye, mâ gər ha siye i gwala kway hay bay na, ka dzakweye andza ndo i Sodom hay ta Gomora hay.» 30Andza məgweɗe mey? Andza məgweɗe na, ndo neheye nəteye Yahuda hay bay aye na, nəteye ta pəla tsəveɗ matəre ŋgwalak eye ka ɗəre i Mbəlom bay, ane tuk na, anəke ta təra ŋgwalak eye ka ɗəre ŋgay. Andza niye hərwi ta dzala ha ka neŋgeye. 31Ane tuk na, Yahuda hay nəteye ta pəla bazlam i Musa mapala eye məpay bəzay hərwi ada tâ təra ŋgwalak eye hay ka ɗəre i Mbəlom andza niye, ane tuk na, ta dəɗ ka tsəveɗ. 32Tə dəɗ ka tsəveɗ na, hərwi mey? Hərwi tə dzala na, ta təriye ŋgwalak eye hay ka ɗəre i Mbəlom tə wu nakə bo tay eye tə gawa aye ada tə dzala ha ka Mbəlom bay. Hərwi niye ta kərah Yesu neŋgeye nakə andza kwar nakə ndo hay ta ndəfiye faya sik ta dəɗiye, 33tə tsik faya mə Ɗerewel i Mbəlom aye. Mə ɗerewel niye na, Mbəlom a gwaɗ: «Zəbum! Na piye kwar a wuzlahgəma i Zerozelem. Ndo hay ta ndəfiye faya sik. Hotokom nakə ndo hay ta dəɗiye hərwi ŋgay aye. Ane tuk na, ndo nakə kə pa faya mədzal gər ŋgay aye na, wuray ma dzəmiye na ɗaɗa sa bay.»


text: 1Əŋki Yeesu ka lyawarənaakii, “Taa guci patə, tə'i uushi'inə ətə ca dəəməgərə də ənji aagi ɗaaɗa 'waslyakəənə. Amma agi ŋgəra'wə nə əndətə ca kavə əndə ka pu'unə. 2Maɗa kə kavə ci tə əndə rəŋwə agi ənjinə ushapaa duuniya tə tii ka ɗa 'waslyakəənə, ma sətə na upaa tə ci, gəɗə anəvə təŋwə aa uurakii ka ci də ŋga'əənə, ənjə a kagərə tə ci aagi uunəva, acii sətə na upaa tə ci. 3Nəhəmə noonə na! “Maɗa kə ɗii əndə nə'unə makə hə 'waslyakəənə, waɓuu ka ci. Maɗa kə baa ci, tifyagi ka ci. 4Taa kə kyawəri ci ka ɗanə də hə bwayakii məɗəfə agi uusəra, maɗa ca dzə də shinə ka banə ka hə oo'i: ‘Kə baa nyi ka hə’, ga ha kəsəpaa tə ci a ədzəməku.” 5Fanə ŋga masləkee ənji ha'ə, əŋki tii ka Slandana, “Tsakuu keenə ŋgeerənə ŋga gi'inə tə hə.” 6Əŋki ci ka tii, “Maci kə mbu'i gi'inə goonə tə nyi taa wata makə hi'u iza,f kaɗa ka mbeenə nuunə ka banə ka ɓaratsa: ‘Mbuɗuu, duu ŋguɓəpaa naaku nə agi uunəva’, ca luuvə koonə əsə.” 7“Yaci tə'i əndə agyuunə gi lawaraakii aa bilə ka uuzanə taa ka gəranə, ya maɗa nee ci ka ci, ca shi də bilə, ka banə nə ci ka ci oo'i: ‘Palyəgi tsakə tsakə, ndzaŋuu adənə’ nii? 8Poosha. Amma ka banə nə ci ka ci: ‘Tasəkapaa ka nyi adənə zəku'i, zə'wee ka kəjeerənaaku, kaa ha ɗa ka nyi slənə saa'itə cii kya adə, nya sa. Ma daba'əkii, ka mbeenə nə hə ka adənə naaku, ha sa.’ 9Kə kuyirii ci tə lawaraakii puta slənətə ci ka ci sətə bii ci ətsə nii? 10Ha'ə nuunə noonə əsə. Maɗa kə ɗatuunə patənə ŋga sətə bii Əntaŋfə koonə, shiimə oo'i, wata lyawarənə nuunə. Ma sətə ɗii una, sətə dəɓee una ɗa.” 11Ma Yeesu a dzə də palənə aa Urusaliima, anə riɓinə ŋga hanyinə ŋga Samariya da hanyinə ŋga Galili pitəgi ci. 12Ma ətsə kaa ca mbu'u aasəkə əndə'i vəranə ha'ə, wata ənji uyikuzənə pu'u a shi ka guŋunə da ci. Təya kəŋaanə dzaɗə gi'u da ci, 13təya ŋgəree ka uuratii, əŋki tii, “Yeesu, Dəsəniinə, nəhuu təgunuunə geenə!” 14Neenə ŋga Yeesu ka tii, əŋki ci, “Ma ɗanuuna, dəmə ka ɓaarii noonə nə ka limanyinə.” Ma tii ka ha ŋga dzənə, wata ma nee tii, kə mbə'i tii. 15Neenatii kə mbə'i tii, wata əndə rəŋwə agitii a ənyatə aaba'a, ca dzə də dəlanə də Əntaŋfə də ŋgeerənə. 16Ca kulagi atsaa səɗə Yeesu, ca kuyirii tə ci. Asee, ma əndəta, əndə Samariya nə ci. 17Wata Yeesu a ləgwa, əŋki ci, “Əntaa ənjitə pu'u patə mbə'ya? Aa maatiinə hara ənjinə əliŋə ɗiya? 18Iitə ɗii da pooshi əndə shi ka dəlanə də Əntaŋfə maɗaamə mu'umətsa?” 19Wata əŋki Yeesu ka ci, “Maɗətə, duu saaku aasii. Kə mbə'i hə putə ŋga gi'inaaku tə nyi.” 20Kə ləguyi harii Farisanyinə a ma Yeesu taa guci nə Əntaŋfə a ɗa ŋwaŋuunaakii agyanə ənja. Əŋki Yeesu ka tii, “Ma ɗa ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə, pooshi ndzaanə makə sətə ci ənjə a nəhee də ginə. 21Pooshi ənji ka mbeenə ka banə oo'i: ‘Tsaamuu, wiinə ganə’, taa: ‘Wiitə gatə ha'ə.’ Acii ma nə ɗii ca, kə uugi ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə ndzaanə ahadoonə.” 22Wata əŋki ci ka lyawarənaakii, “Kadə nə saa'i a ɗa. Maɗa kə ɗii saa'ikii, kadə nuuna moo neenə ka Uuzənə ŋga ənda, taa wata uusəra rəŋwə. Amma paa unə ka neenə ka ci. 23Ka banə nə ənji koonə: ‘Ganə nə ci’, taa: ‘Gatə ha'ə nə ci.’ Ma ɗanuuna, goona dzə, goona nə'u tə tii shaŋə. 24Acii makə sətə ci pyapiɗənə ŋga vənə a ɓərəgi səkəntaŋfə taa dama patə, ha'ə nə Uuzənə ŋga əndə a ndzaanə ka uusəraakii paŋgəraŋə a babara. 25Amma see a ciɓə ci ka shaŋə dərəva zəku'i, ənji ŋga zamananə a kaaree ka ci əsə. 26“Makə sətə sha ɗii tə ənji agi zamana ŋga Nuuhu, ha'ə na ɗa uusəratə nə Uuzənə ŋga əndə a shi. 27Ma agi zamana ŋga Nuuhu, kə nji ənjə a zəmə, ənjə a saasa, kə nji ŋguyirənə da makinə a ŋgəərəshi, ha'ə mbu'ya uusəratə dəməgərə Nuuhu aasəkə kumbawala. Wata shinə nə ma'i tuufaanə, ca naanə ka duuniya, ca zamagi də ənjitə patə. 28Kadə na ɗa əsə makə agi zamana ŋga Luudu. Ma agi zamana ŋga Luudu, kə nji ənjə a zəmə, ənjə a saasa, kə nji ənjə a ɗa fiiriinə, kə nji ənjə a laaga uushi'inə, kə nji ənjə a ghəənə yinyinə. 29Amma, ma uusəratə shigi Luudu də Sadooma, kə bujikaanə gunə dadagyə da baruuda aagyanə ənjitə ənəgi davə də Sadooma. Wata dza'ə kə zagi ənji davə. 30Ha'ə makə ətsə əsə na ɗa uusəratə nə Uuzənə ŋga əndə a jiga. 31“Ma uusərakəya, ma əndətə anə kuvaakii da uushi'inaakii a kumu, wa ca jimagərə, ca huyi, ga ca dəmə aa kumu ka fəɗəənə uushi'inaakii. Ma əndətə də bilə əsə, wa ca huyi, ga ca ənə aasii. 32Buurətəmə haala ŋga minə ŋga Luudu! 33Taa wu patə ca ɗa gazhi'waanə ŋga luupaa əpinaakii, ka əteenə nə ci ka əpinəkii. Amma taa wu patə ətee ka əpinaakii, ci na luupaa əpinaakii. 34Wanyinə ca ba koonə: ma ka uusərakii davəɗə, ka baanə nə ənji bəra'i ka ədzə rəŋwə, ka ŋgərəginə nə ənji əndə'i əndə, ənjə a bwasee ka əndə'i əndə. 35Ka dzənə nə makinə bəra'i ka ədənə ka təŋwə rəŋwə; ka ŋgərəginə nə ənji əndə'i minə, ənjə a bwasee ka əndə'i. [ 36Ka dzənə nə ŋguyirənə bəra'i aasəkə rə ka uuzanə; ka ŋgərəginə nə ənji əndə'i əndə, ənjə a bwasee ka əndə'i əndə.”] 37Wata əŋki lyawarənaakii ka Yeesu, “Da da, Slandana, nə ətsə ha'ə a ɗa?” Əŋki Yeesu ka tii, “Ka hatə ɗii mantə uushi patə, davə dzanə kadəguyinə də na.”


text: 1Ŋga'ə ka nyi ka ənjə a shii oo'i, ma inə, ənji slənə ka Aləmasiihu niinə. Aacii inə ba'avə Əntaŋfə ma'umbee uushi'iinaakii, keena baaba ka ənja. 2Ma tsarə ŋga əndə slənətsa, kə dəɓee ca slənə slənaakii də gooŋgaanə. 3Taa mi patə hiimii unə agyanəki, hara ənji ka ɓəzənə nə tii səkə də nyi, hara ənji əsə ka dəlanə nə tii də nyi, amma ma nyi, paa nyi ka neenə makə uushi. Nyi ka naaki nə maa, paa nyi ka lagi gəŋwanə ŋga naaki nə taa kə slənyi nyi ŋga'ə taa pooshi. 4Taa ŋgahi paa nyi shii hatə kulii nyi davə, patə da ha'ə əntaa nyi nə lagi gəŋwanə ŋga naaki nə oo'i, pooshi uushi ashiki. Əntaŋfə na lagi ka nyi gəŋwanə. 5Acii ha'ə, pooshi diɓə una lagi gəŋwanə agyanə ənji daga saa'ikii ma'ə mambu'yamə, waatoo daga Slandanə ma'ə mashimə. Ma ca, ci na ŋgiragi tə uushi'iitə ma'umbeekii agi təkunə ka ɓərənə. Ca ɓaarəgi paŋgəraŋə tə hiimatə a ədzəmə ənda. Ma uusərakii, ka dəlanə nə Əntaŋfə də taa wu patə makə sətə dəɓee ka ci. 6Ndzəkəŋushi'inəkya, ma waɓi nyi uushi'iitsə patə agyaniinə da Apoolasə, kaa ca shii tsakənə tuunə, una nə'u dərəpə geenə, acii goona piitəgi sətə nyaahə ənji asəkə malaaɓa ləkaləkatə, goona haŋətə noonə na putə ŋga əndə rəŋwə, una bərapaa əndə'i ənda. 7Ya ha, wu saŋə ɗuunətə tə ha? Ya saŋə əntaa Əntaŋfə vii ka hə patənə ŋga uushi'inə aciiku kwa? Maɗa viina, ka mi ɗii cii kwa haŋətə naaku nə, ha ɗatə makə də ŋgeeriiku upaa ha? 8Ya saŋə kə uugi unə upaa patənə ŋga sətə dəɓee una upaa kwa? Kə uugi unə ɗaginə ka mawahənyinə kwa? Taa ŋgahi əntaa meeminə nuunə saŋa, kə ɗii unə ŋwaŋuunə kwa? Kə mwayi nyi una ɗa ŋwaŋuunə, kaama shi zəmə ŋwaŋuunə patə. 9Ma cii kya nee naaki, kə geegi Əntaŋfə keenə mbəfə, inə masləkee ənja. Ma inə, makə ŋga ənjitə lagi ənji ka tii gəŋwanə ŋga ɓələnə tə tii niinə, inə kəŋaanə akəŋwacii patənə ŋga duuniya. Malaa'ikanyinə da patənə ŋga ənji shiŋkinə a tsaamə tiinə, ina əntə. 10Ma inə, makə maɗiikə ənji niinə putə ŋga Aləmasiihu. Ya saŋə mafyarakii nuunə agi ləɓənə goonə da Aləmasiihu kwa? Pooshi ŋgeerənə ashiinə. Ya unə noona, tə'i ŋgeerənə ashuunə kwa? Kə bərapaa ənji tiinə. Ya unə noona, kə ɗuunətə ənji tuunə kwa? 11Dəŋə ənshinə agi maɗəfənə da meegiirənə niinə, dəgəjinə patə nə kəjeerənə geenə, agi fəəslənə nə ənji tiinə, pooshi yi geenə əsə. 12Də ciiniinə ciina slənə makə a əntəgiinə. Maɗa kə dzaanii ənji tiinə, agi ɗanə niinə ka tii barəkaanə. Maɗa ciɓee ənji keenə, agi sə'watənə niinə. 13Maɗa waɓi əndə bwaya uushi aashiinə, də ŋunyi waɓənə jikə niinə ka ci. Kə ənəpaa inə ka gərədzəkə ŋga duuniya. Ca'ə əndzə'i ma'ajijinəkii niinə akəŋwacii duuniya. 14Ma nyaahə nyi koonə ətsa, əntaa ka ɗavə də ayinə koonə, amma kaa nya shii paaratəginə koonə, makə mooɗə manjeevənaaki. 15Taa kə upaa unə ənji dzəgunətə koonə waɓənə ŋga Aləmasiihu saɓakə, rəŋwə nə dəsənuunə. Nyi ndzaanə ka dəsənuunə agi ləɓənə gaamə da Yeesu Aləmasiihu saa'itə kirə nyi koonə Ŋunyi Habara. 16Aciikii wanyinə ka kədiinə acii unə koona nə'u dərəpaaki. 17Putakii ha'ə, wanyinə ka sləkeenə koonə ka Timooti. Ma ca, kaɗashinaaki nə ci, uuzənaaki əndə gooŋga putə ŋga Slandana. Ci na dzə ka buurətə koonə ndzaanaaki agi ləɓəənə ləɓiinə da Aləmasiihu. Ca ɓaarii koonə sənə cii kya dzəgunə ka ənji taa asəkə ŋgutə Ikəliisiya taa da patə. 18Ma hara ənji ahadoonə, kə haŋətə tii natii na. Ma nə tii ka nəhənə, paa nyi ka ənənə ka tsaamətənə tuunə ma'ə. 19Amma maɗa kə luuvə Slandana, ka dzənə nə nyi aahoonə kədəhə. Maɗa kə gi nyi, ka neenə nə nyi ka baawəɗatə marii ənjitsə ca haŋətə natii na, əntaa wata waɓənatii. 20Acii ma ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə, paa ci ka ɓaarə naakii nə də waɓənə, amma də baawəɗa ɓaarənəkii naakii na. 21Gəɗə ŋgutə saŋə koona? A dzə nyi da i uu'yanə nii, anii a banee nyi ka ədzəməki, nya dzə ka ɓaariinə koonə makə sətə uu'i nyi tuuna?


text: 1Dɔkagɨlo tɨ kɨ kəte, Luwə əl ta kɨ kaje je nja ba̰y ba̰y, taa kɨ rəbɨ je kɨ dangɨ dangɨ tɔ kɨ takul njé kəl ta je kɨ tae tɨ. 2Nɨngə kɨ ngɔsɨne kɨn, dɔkagɨlo kɨ dɔbəy tɨ, Luwə əl-je ta kɨ takul NGonne. E kɨ takule ə Luwə ra-n dɔra̰ kɨ dɔnangɨ kɨ nḛ je pətɨ kɨ me tɨ, taa ade e ɓa nḛ je pətɨ tɔ. 3Kunjɨ kɨ ətɨ ɓəl lə Luwə ɔjɨ rɔne kɨ taga rɔ NGone tɨ. Nɨngə tɨtɨ-naa kɨ darɔ Bawne wa ay njay njay. Kɨ takul ta lie kɨ aw kɨ tɔgɨ, ra adɨ nḛ je toi lo tode tɨ me dɔnangɨ tɨ ne. Lokɨ ay dɨje njay dɔ majal je tɨ ləde ngata nɨngə, aw ɨsɨ dɔ ji ko̰ Luwə tɨ kɨ nje tɔgɨ kɨ ətɨ ɓəl, me dɔra̰ tɨ. 4Be ə, NGon Luwə e kɨ bo ɨtə malayka je sa̰y. Taa Luwə ade tɔ kɨ e dɔde tɨ pətɨ tɔ. 5Malayka madɨ kare kɨ Luwə əl-e ta dan made je tɨ ə nə: «Ḭ ə ḭ ngonm, M-təl bawi me ndɔ tɨ kɨ ɓone» goto. Taa, ta kɨ ə nə: «M-a mi bawe, Ə e, a e ngonm» kɨn ka, tḛḛ ta-e tɨ kɨ rɔ malayka tɨ madɨ al ratata tɔ. 6Nə dɔkagɨlo tɨ kɨ Luwə aw kadɨ ɨlə ngonne kɨ kare ba me dɔnangɨ tɨ nɨngə, əl ə nə: «Kadɨ malayka je ləm pətɨ ɔsi məkəsɨde nangɨ no̰e tɨ.» 7Luwə əl ta kɨ ɔjɨ dɔ malayka je ə nə: «Malayka je rai kɨlə adi-mi tə nəl je be, Taa tə ndon por je be tɔ.» 8Nɨngə kɨ ɔjɨ dɔ ngonne, Luwə ə nə: «Ḭ Luwə, a o̰ ɓe ratata. Nḛ ra kɨ dana e gɔl ko̰ɓe kɨ a o̰-n ɓe dɔ dɨje tɨ ləi. 9Ḭ nje ndɨgɨ nḛ ra kɨ dana, ə nje mbatɨ nḛ ra kɨ go tɨ al tɔ. Be ə, ḭ kɨ ḭ Luwə, Luwə ləi, kɔti dan ngar madi je tɨ, Ur yɨbɨ rɔnəl dɔi tɨ.» 10Nɨngə təl əl ɓəy tɔ ə nə: «E ḭ Ɓaɓe ə, lo kɨlə ngɨrə nḛ je tɨ, ɨra dɔnangɨ, Nɨngə dɔra̰ e nḛ ra ji tɔ. 11Nḛ je kɨn pətɨ a gotoi, nə ḭ, a ɨsɨ lo kɨsi tɨ ratata. Dɔra̰ kɨ dɔnangɨ a ngɨsi tə kɨbɨ be. 12A dole-de təkɨ dəw a dolə-n tuwə kam be, Oyo, a mbəli-de təkɨ dəw a mbəl-n kɨbɨ kam be. Nə ḭ, a mbəl al ratata. Nɨngə a ɨsɨ kɨ dɔi taa, kɨ dɔ ɓal je, kɨ dɔ ɓal je.» 13Malayka madɨ kare dan malayka je tɨ lie kɨ Luwə əl-e ə nə: «Ɨre ɨsɨ dɔ ji ko̰m tɨ, Bɨtɨ kadɨ m-ɨlə njé ba̰ je ləi gɨn tɔgi tɨ, goto.» 14Kɨ ɔjɨ dɔ malayka je, əi ndɨl je kɨ njé ra kɨlə kadɨ Luwə par. Luwə ɨlə-de mba kadɨ rai kɨ dɨje kɨ a ajɨ-de.


text: 1Tə wuntə vəci kə mkyəgwa, ba Yesu li dzəgə ya wuntə mdi kulə mə ká Farisi tazhe zəmə wsi kə zəmə. Mbəlyi təɓa ná, acə mə nənə Yesu didikkə lə ntsə. 2Wuntə mdi tsá shə təɓa, tsá kə səra hyi-njə lə pəla hyi-njə vuvulətəgwa. 3Ba Yesu yiwi va mala-mala lə va ká Farisi təɓa nee, "Tsəma kwə wada-ramyi ri? Kə hyi-hyi ba mbəlyi mbə́tə mdi tə vəci kə mkyəgwa ná? Náa, tsəma ri?" əkwə. 4Divvi hyá njigwe, kəlama zhini. Ba Yesu mbə́tə mdi tsa, a ba mnəntə njə́ li. 5Ba njə gə sha mbəlyi tə nkwa shə nee, "Karə nə, mdi shə mə yə lə zəgwi va njə́, a ba zəgwi-ranjə tsa tərə dzəgwa bəlagajə (á tára mca-ranjə) tə vəci kə mkyəgwa, kama mdi shə dzəgə kəlamə zazamə ná?" əkwə. 6Má mbəlyi kukulə ngyi təɓa ná, ndyarə hyá va zhini vəcəa. 7Nata kə Yesu nata wuntyi mbəlyi kə katagwa səkə ya mdie, a ba mbatsəshə nkwa kə ndza ra mbəlyi kukulə ná, ba njə gə sha hyá lə vəcə nggəla nee, 8"Má ba mdi kata na dzəgə tá mwə́ nə, washə na mbatsə nkwa kə ndza ndərə wə. Təmburi má kə katagwa wuntə mdi kə mdashə na lə kulə ná, 9ndaka səkə tlamda mwə́ kə kata gyapə-yə tsa gə sha na nee, 'Hwə tə nkwa va naa tə́ Zana,' əkwə; na dzəgə tlagwa tə nkwa kə ndza va naa lə həwə, ba njigwe tə nkwa ntimye. 10Má ba mdi kata na dzəgə tá mwə́ ki, njigwe tə nkwa ntimye! Təmburi má səkə mdi kə kata na tsa, njə dzəgə gə sha na nee, 'Ndə njigwe tə nkwa ndərə vari rá, mcə-ra,' əkwə; a paɗə mbəlyi kə səkə zəmə mwə́a dzəgə həwə va na. 11Təmburi wamara mdi kə fəyə ghi-njə ka mdi kulə, Hyalatəmwə dzəgə fə njə́ ka tsá kwanahə; a má mdi kə wtəntə ghi-njə, njə́ tsá dzəgə Hyalatəmwə fə ka mdi dakuləa," əkwə Yesu sha hyá. 12Ba Yesu gə sha mdi kə kata njə́ tsa nee, "Má vi ndza na ta ɗafa mcə, a ka mbəlyi tə́ nə, washə na ka mcə hyi-nga lə nggwasama-ranga, lə mbəlyi ka tsəli-nga ba mbəlyi galipə kwa giwe-rayə wə; təmburi hyá dzəgə ka na tá ngahya ɗafa mcə tə wuntə vi dəwa, a ba ncəntə na wsi kə na mələtə tə́ hyá tsa paɗə. 13Má ndza na ta ɗafa mcə ki, kata ká tiki lə ká dawarandyi, 14a na dzəgə tlantə barəka səkə va Hyalatəmwə! Təmburi wsi va hyá kə dzəgə ncə na njə́ wə; Hyalatəmwə tsá kə dzəgə ncə na, vi ndza njə dzəgə tlanə mbəlyi lə jiri səmə kwa kúlə lə mkyə dzəgəndza," əkwə Yesu. 15Wuntə mdi mə mbəlyi kə səkə zəmə ɗafa təɓa ná, vi kə njə fatə vəcə kə Yesu gətə tsa, ba njə gə nee, "Barəka dabwaa tsá va mdi kə katagwa tá zəmə ɗafa mə zəmə mbəgə Hyalatəmwə!" əkwə. 16Ba Yesu gə sha njə́ nee, "Wuntə mdi tsá shə, ba tashə ɗafa mcə, ba kata mbəlyi kúkulə tá ɗafa tsa. 17Má vi kə ɗafa tsa nakə, ba njə mnəkə mava-ranjə dzəgə kakə mbəlyi kə njə kata tá ɗafa mcə tsa nee, 'Ndə wa, wuri zaka wsha kə hitəgwa!' əkwə. 18Má paɗə mbəlyi kə njə kata tá ɗafa tsa mwa, ba gə nee, 'Kandə rá dzəgə wə, kandə rá dzəgə wə,' əkwə. Má kwə wuntə mdi ná, 'Yira pashə vwə; ndzaranjəa yira dzəgə nə vwə tsa. Titihwə, nkwa tə rá wə,' əkwə. 19Kwə wuntə ná, 'Wuri rá kə pashə tlá kə wza mungə; ndzaranjəa yira dzəgə wza lə hyá. Titihwə, nkwa tə rá wə,' əkwə. 20Má kwə wuntə mdi kwa nganjə dəwa ná, 'Wuri rá kə mushə malə; təmburi tsətsə, kandə rá tlantə nkwa kə dzəgə wə,' əkwə. 21Ba mava ra mdi tsa səkə gərətə paɗə vəcə mbəlyi ngyi tə́ njə́. "Ba mni tlamda ya tsa fwə dabwaa, a ba njə gə sha mava-ranjə tsa nee, 'Tlagwa zazamə ba na dzəmə shikwi lə wamara nkwa mə mələmi, ba na kakə ká tiki lə ká dawarandyi paɗə, a hyá səkə zəmə wsi kə zəmə tsa!' əkwə. 22Tamakə batlyə ná, ba mava tsa zhinikəgwa səkə gə nee, 'Wsi kə na gətə ráa nə, wuri kə mələtəgwa, tlamda. Na nkwa kə ndza tsa mwa, wuri kə nggalə,' əkwə. 23Ba tlamda ya tsa gə sha mava shə nee, 'Tlagwa ba na kələtə hunkwa kə dzə mtə, ba na kakə mbəlyi səkwa kwa mtə dəwa, a ya-ra ndza garrə va mbəlyi! 24Təmburi jiri, yira gə sha yə, má mbəlyi kə rá kata hyá tsəmi ba kə́lyə tsa, mdi shə mə hyá mandara kutə dzəgə ɗamata wsi kə zəmə kə rá mələtə tsa wə,' əkwə tlamda yaa," əkwə Yesu. 25Má venkwashə, tə zəli Yesu mbəlyi məsəbə kúkulə. Ba njə mbəralyəgwa a gə sha hyá nee, 26"Má wamara mdi kə "i zəli rá, má və́ njə "intə rá mdashə ta-ranjə lə ma-ranjə, lə malə-njə ba nggwasə-njə, lə nggwasama hyi-njə ba nggwalimə ma-ranjə, ba njə́ lə ghi-njə wə ná, kandə mdi shə njigwe ka mdi kə zəli rá wə. 27Má wamara mdi má ɗatə yə tá mtə səkwa təmburi rá, a ba zəli rá lə jiri wə ná, kandə mdi shə njigwe ka mdi kə zəli rá wə. 28"Karə mə́ nə, má mdi kə "i anə mpya, ka njigwe njə hataba, a zəmatə "u"wi dzəgə njə zantə tə mələ mpya tsa, tára ka kərintə tlə́nə-njəa "u"wi va njə́ huri? 29Má və́ njə tsətsə wə, má kə fətə dəgi mpyaa njə, a ba "u"wi va njə́ dawi ka kərintə mpya tsa, má paɗə mbəlyi kə səkə nata, hyá dzəgə ɗa njə́ lə wura, 30a gə nee, 'Kye, nata wa mdie fashə: ba atə dəgi mpya, ba ndyarə va kərintə ɓa!' əkwə. 31"Tsətsə ndza ra mbəgə kə tlagwa ka mpa lə wuntə mbəgə: má wuntə mbəgə tsa ná, mbəlyi dəbuwi bakəmtsi tsá va njə́ ka mpa; a má nga wuntəa ná, mbəlyi dəbuwi mungə kalə. Ka mələ səkwanyi njə hataba nee, 'Á rá dlərətəgwa lə wuntə mbəgə tsa ndangə ná?' əkwə njə nda səkə njə tlagwa lə mbəlyi-njə ka mpa huri? 32Má ndəma njə kə́lə mpa va wuntə mbəgə tsa lə mbəlyi-njə ngyi ná, njə dzəgə mnə nkwa dzəgə tá wuntə mbəgə tsa, səfə njə tityi kyə lə mbəlyi-njə, tazhe ba hyá patəgwa lə məhələ. 33Tsətsə ndza-rayə paɗə mwa: mdi shə mə yə tsəramə ndza ka mdi kə zəli rá, a na njə má ɗatə yə tá hwə tá zaka wsha va njə́ paɗə wə. 34"Má mnə nə, dazərəa njə; a má kə hwə ndyangə-njə ki, wsi shə ba zhini fəyə mə́lə mə njə́ wə. 35Wsi shə mbəlyi mələ lə wə, mandara wdi tə vwə ka gwaɓa wə—se wdintə kalə; njə ndza ka wsi fashə. Kə fatə yəw?" əkwə Yesu sha hyá.


text: 1Lokɨ wongɨ lə dɨje yogɨro nɨngə, Pol ɨlə ɓar njé ndo je, ɨlə dɨngəm mede tɨ ɓəy taa rade lapɨya ə ɔtɨ aw Masəduwan tɨ. 2Pol ɨngə dɔkagɨlo je ngay ɨlə-n dɨngəm me njé kadɨ-me je tɨ lokɨ ɨsɨ ɨndə dɔnangɨ ka kɨn gangɨ. Nɨngə gangɨ kɨ kəte no̰o̰ aw Gɨrəkɨ tɨ. 3Pol ɨsɨ tɨ no̰o̰ nay mɨtə. Dɔkagɨlo tɨ kɨ kadɨ un bato kɨ kaw kɨ dɔnangɨ Sɨri tɨ nɨngə, gər kadɨ Jɨpɨ je ləi tade nangɨ kadɨ n-rai sie nḛ kɨ majal. Be ə, təl un rəbɨ kɨ Masəduwan tɨ. 4MBo̰ dɨje tɨ kɨ dani-e a ɨngə Sopatər kɨ ngon lə Pɨrusɨ kɨ Bəre tɨ nɨm, Arɨsɨtarkɨ əi kɨ Səgo̰dusɨ kɨ əi dɨje kɨ Təsalonɨkɨ tɨ nɨm, Gayusɨ kɨ Dərbɨ tɨ nɨm, Tɨmote nɨm, taa Tɨsɨkɨ əi kɨ Tɨropɨm kɨ əi dɨje kɨ dɔnangɨ Aji tɨ nɨm tɔ. 5Dɨje kɨn ɔti kəte no̰je tɨ, awi ngɨnəi-je Tɨrowasɨ tɨ. 6Je ɓa, go ndɔ je tɨ lə mapa kɨ ra kɨ kanjɨ əm, ə j-al me bato tɨ me ɓe tɨ kɨ Pɨlɨpɨ j-ɨsɨ j-aw. J-aw, jɨ ra ndɔ mi rəbə, ɓa j-aw j-ɨngə madɨje je Tɨrowasɨ tɨ, jɨ ra ndɔ sɨri. 7NDɔ dɨmasɨ, jɨ kaw-naa mba kuso mapa, Pol a aw lo ti tɨ, adɨ əl ta kɨ njé ndo je. Be ə, əl ta ratata dan lo dɔe tɨ. 8Jɨ kaw-naa me kəy tɨ kɨ e dɔ made tɨ taa. Nɨngə me kəy tɨ ka kɨn, lambɨ je ngay əi tɨ no̰o̰. 9Lokɨ Pol ɨsɨ əl ta adɨ ngal, Basa kare kɨ tɔe nə Etɨkusɨ ɨsɨ pənətɨr tɨ, to ɓi makɨ, adɨ ɓi un-e, ḭ kəy tɨ kɨ ko̰ mɨtə dɔ made tɨ, tḛḛ osɨ. Lokɨ dɨje əi nə n-uni-e ɓa, basa oy. 10Pol ur nangɨ, dəbɨ rɔne dɔe tɨ ə un-e jine tɨ ɓa əl-de ə nə: «Kadɨ mesi gangɨ man al nə to kəm ɓəy!» 11Go tɨ, Pol təl al aw ta gogɨ, gangɨ mapa uso. Un ta kɨ tane tɨ gogɨ bɨtɨ ta gɨn lo tɨ, ɓa ɔtɨ aw. 12NGa nɨngə, dɨje ɔri basa awi sie ɓe kəm, adɨ dɨje pətɨ mede osɨ nangɨ. 13Je j-aw kəte kɨ bato me ɓe tɨ kɨ Asosɨ. Me ɓee tɨ kɨn ə, j-a j-un Pol naa tɨ səje. Tadɔ kɨ go kɔjɨ ta tɨ lie, ge kadɨ n-un rəbɨ kɨ njane. 14Lokɨ re ɨngə-je Asosɨ tɨ, j-un-e me bato tɨ naa tɨ səje ə j-aw Mɨtɨlən tɨ. 15Lo ti go tɨ nɨngə, j-ɔtɨ no̰o̰, jɨ re jɨ tḛḛ ta lo tɨ kɨ Kɨyo. NDɔ kɨ go tɨ nɨngə, jɨ tḛḛ Samosɨ. NDɔ kɨ ko̰ sɔ ɓəy taa jɨ tḛḛ Mɨle tɨ. 16Pol ndɨgɨ kadɨ n-a lo ka tɨ Epəjɨ tɨ al nə pane taa dɔkagɨlo də dɔne tɨ dɔnangɨ Aji tɨ. Ge mba kadɨ n-aw kalangɨ kadɨ re to-n ban wa ka, ndɔ Pa̰təkotɨ osɨ dɔne tɨ Jorijaləm. 17Lokɨ Pol e me ɓe tɨ kɨ Mɨle ɓa, ɨlə ɓar ngatɔgɨ je lə njé kaw-naa je kɨ Epəjɨ tɨ. 18Lokɨ rəi tḛḛi rɔe tɨ nɨngə, əl-de ə nə: «Ɨgəri rəbɨ pa njɨyəm dɔkagɨlo je pətɨ kɨ mi-n səsi naa tɨ, ɨlə ngɨre dɔ ndɔ kɨ dɔsa̰y tɨ kɨ m-re-n dɔnangɨ Aji tɨ. 19M-ra kɨlə ɓəə lə Ɓaɓe kɨ dɔ kɨ sɔl lɔm lɔm, me man no̰ tɨ kɨ me nḛ na je tɨ kɨ m-ɨngə kɨ rəbɨ je kɨ dangɨ dangɨ kɨ go rəbɨ kɨlə ta nangɨ kɨ ḭ rɔ Jɨpɨ je tɨ kɨ madɨ. 20Səi ɨgəri ɓətɨ, m-ɓɔyɔ səsi dɔ nḛ madɨ kare al. M-ɨlə səsi mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ ta m-ndo səsi nḛ je pətɨ kɨ a ra səsi majɨ tɔ, taga dan kosɨ dɨje tɨ nɨm, me kəy je tɨ nɨm tɔ. 21M-ɨlə mbḛ Jɨpɨ je nɨm, Gɨrəkɨ je nɨm kadɨ təli rɔde go Luwə tɨ ə ɨyə̰i go rəbɨ nḛ rade je kɨ majal kɨn kɔ, taa kadɨ adi mede Ɓaɓe ləje Jəju Kɨrɨsɨ tɔ. 22Kɨ ɓasɨne kɨn, NDɨl Luwə ɨndə dɔm tɨ, adɨ m-ɨsɨ m-aw Jorijaləm tɨ kɨ kanjɨ kadɨ m-gər nḛ kɨ a ra-m nu. 23Nḛ kɨ m-gər, me ɓe bo je tɨ kare kare kɨ m-tḛḛ tɨ, NDɨl Luwə adɨ-m m-gər təkɨ dangay je kɨ ko̰ je ɨsɨ ngɨnəi-mi no̰o̰. 24Kɨ ɔjɨ dɔm, kɨsɨ kɨ dɔ ta ləm e nḛ madɨ ta kəm tɨ al. Nḛ ge ləm e kadɨ m-aw ratata m-tɔl ta ngɔdɨ ləm, ə kadɨ m-ra kɨlə ɓəə kɨ m-ɨngə ji Ɓaɓe tɨ kɨn majɨ. Adɨ e kɨlə kɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ kɨ ɔjɨ dɔ me-majɨ lə Luwə. 25Nɨngə ɓasɨne, m-gər kadɨ səi pətɨ kɨ m-njɨyə dansi tɨ ə m-ɨlə səsi mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ kɨ ɔjɨ dɔ ko̰ɓe lə Luwə kɨn, a oi kəm gogɨ al ratata ngata. 26E be ə, m-əl ta ləm taga ay njay ɓone, ta məsɨsi səi pətɨ goto dɔm tɨ. 27Tadɔ kɔjɨ ta ra je lə Luwə pətɨ, m-ɨlə mbḛ dɔ tɨ madɨ oi. Nḛ kɨ m-ɓɔyɔ dɔe rɔsi tɨ goto. 28Ɨndəi kəm-kədɨ dɔ rɔsi tɨ səi je wa, taa dɔ nḛ kul je tɨ kɨ NDɨl Luwə adɨ səsi kadɨ ɨngəmi-de kɨn tɔ. Majɨ kadɨ ɨndəi kəmsi go njé kaw-naa je tɨ lə Luwə kɨ ndogɨ-de kɨ məsɨne, tə njé ngəm nḛ kul je kɨ majɨ. 29M-gər kadɨ lokɨ m-a m-goto dansi tɨ, dɨje madɨ kɨ a toi tə jagɨm je kɨ njé me ndul, a rəi uri dansi tɨ ə a rai njé kaw-naa je majal. 30Nɨngə mbo̰si tɨ wa ka, dɨje madɨ a təli njé rugɨ ta kɨ rɔjetɨ mba kadɨ təli njé kaw-naa madɨ je njé ndo je tɨ ləde. 31Majɨ kadɨ ɨsi dɔgɨ tɨ, adi mesi ole dɔ tɨ, təkɨ me ɓal tɨ kɨ mɨtə kɨ m-ra dansi tɨ, kondɔ kɨ kada, kare kare pətɨ, m-ɨyə̰ ta kɨlə dɨngəm mesi tɨ al, kɨ man no̰ kəm tɨ. 32Nɨngə ngɔsɨne, m-ɨlə səsi ji Luwə tɨ, taa m-ndəjɨ səsi kɨ ta lie kɨ go me-majɨ tɨ lie tɔ. Ta kɨn aw kɨ tɔgɨ mba kadɨ adɨ ɨtɔgii me kadɨ-me tɨ, taa Luwə a adɨ səsi nḛ majɨ je pətɨ kɨ ɨsɨ ngəm mbata tɨ lə dɨje pətɨ kɨ əi ya̰e je tɔ. 33Lo kɨ mi dansi tɨ, m-ra kəm-nda la, ə se ɔr ə se kɨbɨ lə dəw madɨ dansi tɨ al. 34Səi je wa ɨgəri ɓətɨ, kadɨ kɨ ɔjɨ dɔ kɨsɨ kɨ dɔ taa ləm, ə se kɨ ya̰ madɨ-kɨləm je, m-ra kɨlə kɨ jim mi wa. 35M-ɔjɨ səsi kɨ lo je pətɨ, ə se kɨ dɔkagɨlo je pətɨ kadɨ ɨrai kɨlə be mba kadɨ ɨndəi kəmsi go njé ndoo je tɨ. Nɨngə majɨ kadɨ mesi ole dɔ ta tɨ kɨ Ɓaɓe Jəju wa əl kɨ tane ə nə: “Majɨ-kur e ngay dɔ ji tɨ kɨ adɨ ɨtə ji kɨ taa.”» 36Go ta je tɨ kɨ Pol əl kɨn nɨngə, ɔsɨ məkəsɨne nangɨ, ɓa əl ta kɨ Luwə kɨ mbata tɨ ləde pətɨ. 37Ɓa go tɨ, əi pətɨ, ɓuki-naa kɨ no̰ tɨ, tosi mɨndɨ Pol tɨ uwəi-e, orəi-e kɨ rɔde tɨ. 38Ta lie kɨ əl-de ə nə: «A oi kəm gogɨ al, ngata» kɨn ɔr tɔgɨde ngay. Nɨngə dani-e bɨtɨ awi sie ta bato tɨ.


text: 1Má tə wuntə vi, vi ndza Yesu tə ntahə ná, ba njə nata wuntə mdi kə yekigwa ka ghuli. 2Ba mbəlyi kə zəli Yesu yiwi va Yesu nee, "Mala, waá mdi kə mələtə bikyi nda yekigwa mdie ka ghuli ri—mbəlyi kukulə-njə náa, náa mdie lə ghi-njə ná?" əkwə. 3Ba Yesu gə nee, "Va bikyi kə mbəlyi kukulə mdie mələtə, lə va bikyi kə njə mələtə lə ghi-njə nda yekigwa njə ka ghuli wə; a tazhe ba dənama ra Hyalatəmwə ncətəgwa səkə kə njə́ kalə nda yekigwa njə kala tsa. 4Kə hyi-hyi ba myi mələ tlə́nə Mdi kə mnəkə rá səkə, səfə vəci təmwə; təmburi vərə dzəgə səkə, a kandə mbəlyi mələtə tlə́nə havərə tsa mwa wə. 5Má səfə rá kwa wdunya, yira nggamə wdunya," əkwə. 6Má vi kə Yesu gətə vəcə tsa ná, ba njə ntiviyi ndigulyi tə hyə, a hwarətə hyə lə, a ba fishə ntsə mdi ghuli tsa lə; 7"Mayi ba na pishə ntsə-nga kwa wa ra Siluwam," əkwə njə sha ghulie. (Má "Siluwam" tsa lə vəcə-hya, njə́ nee, "wuri kə mnəkəgwa.") Ba mdie li dzəgə pishə ntsə-njə kala tsá kə Yesu gə sha njə́; ba njə zhinikəgwa səkə, ndaka nənə nkwa wanggə! 8Má mbəlyi kwa giwe-ranjə lə mbəlyi vá nənə njə́ mnyə hunkwa tə gədyi ná, ba hyá yiwi nee, "Karə nə, mdi vá ndza mnyə hunkwa ka gədyi tsa mdie huri?" əkwə. 9"Njə́ mdie," əkwə wuntyi mbəlyi; "A-á, njə́ mdie wə; hyá pa lə njə́ kalə," əkwə wuntyi mwa. Ba mdie gə sha hyá nee, "Yira mdi vá ndza ka ghuli tsa pakatə!" əkwə. 10Ba hyá yiwi va njə́ nee, "Tsətsəma və́ ntsə-nga mnəntəgwa ri?" əkwə. 11Ba mdie gə nee, "Mdi ndza mbəlyi ka lə Yesu hwarətə hyə, ba fishə ntsə-ra lə, a ba gə sha rá nee, 'Mayi pishə ntsə-nga kwa wa ra Siluwam,' əkwə; ba rá li dzəgə pishə kala gə-njə tsa. Pishə kə rá pishə ntsə-ra ná, ndaka nənə nkwa rá wanggə!" əkwə mdie. 12"Kaá Yesu shə tsə́ ri?" əkwə hyá. "Vá sənata rá wə," əkwə mdie. 13Ba hyá kələkə mdi vá ndza ka ghuli tsa dzəgə tə́ ká Farisi. 14(Təmburi má vi kə Yesu hwarətə hyə tə, a fishə ntsə mdie lə nda mnəntəgwa ntsə-njə ná, vəci kə mkyəgwa.) 15Ba ká Farisi ngyi yiwi va mdie hunkwa kə ntsə-njə tsa mnəntəgwa tə. Ba njə gə sha hyá nee, "Njə́ fishə ntsə-ra lə hyə hwahwarə, ba rá pintə; ndaka nənə nkwa rá ndzaranjəa," əkwə. 16Ba wuntyi ká Farisi gə nee, "Mdi kə mələtə wsie nə, vá sənata Hyalatəmwə njə wə, təmburi vá yatə wada ra vəci kə mkyəgwa njə wə," əkwə. Má kwə wuntyi mbəlyi na kwa ngahya ná, "Á mdi fashə lə bikyi mələtə wsi kwatsəka kala tsa ná?" əkwə. Ba mbəlyi nggərə ghəpi mbweghe-njə. 17Ba ká Farisi ngyi zhini yiwi va mdie nee, "Mdi tsa mnəntə na ntsə-nga, kwə na; a tsətsəma kwə na sha mdie kwa nganga ri? Gətə yə́ mə," əkwə hyá. Ba mdi və́ Yesu mnəntə ntsə-njə tsa gə nee, "Zakuri kə gə vəcə Hyalatəmwə, mdi kə mnəntə ntsə-ra tsa!" əkwə. 18Má ká Yahuda mwa ná, vá mbərəsa hyá nee, ka ghuli və́ mdie ndza nda səkə ntsə-njə mnəntəgwa wə. Ba hyá kakə mbəlyi kukulə-njə kə yeki njə́, 19ba yiwi va hyá nee, "Njə́a mdie, zəgwi-rayə kə yekigwa ka ghuli pakatə ná? Tsətsəma və́ ntsə-njə mnəntəgwa, ndaka nənə nkwa njə ndzaranjəa tsə́ ri?" əkwə hyá. 20Ba mbəlyi kə yeki mdie gə nee, "Wsi kə yə́ sənata, zəgwi-rayə́ mdi tsa handa; ka ghuli yekigwa njə səkwa kwa hwi mwa. 21A má hunkwa kə ntsə-njə mnəntəgwa tə, ndaka nənə nkwa njə ndza-ranjə tsa, vá sənata yə́ wə. Vá sənata mdi kə mnəntə ntsə-njə tsa yə́ dəwa wə. Yiwi wa va njə́ lə ghi-njə, təmburi zəgwi njə ndzaranjəa mwa wə; wuri njə gətə yə wsi kə mələtəgwa," əkwə hyá. 22(Má vəcə kə ta-ranjə lə ma-ranjə gətə tsa, va nggadləni rə ká Yahuda gətə hyá tsətsə; təmburi wuri ká Yahuda kə gəhwi mamə, má mdi kə gətə nee, Yesu nə, Kristi Mdi kə mnə Hyalatəmwə, əkwə ná, mbəlyi dləntə mdi kə gətə vəcə shə səmə kwa mpya adəwa-rahya. 23Təmburi tsətsə nda səkə mbəlyi kə yeki mdi tsa gətə nee, "Zəgwi njə ndzaranjəa mwa wə; yiwi wa va njə́ lə ghi-njə," əkwəa.) 24Ba ká Farisi ngyi zhini kakə mdi vá ndza ka ghuli tsa səkə ka kwá ɓwagə zhigi, a gə sha njə́ nee, "Hyalatəmwə tsá "usa na va wsie; má mdi kə mnəntə ntsə-nga tsa, mdi fashə lə bikyi," əkwə. 25Ba mdi vá ndza ka ghuli tsa gə nee, "Ndza-ranjə ka mdi fashə lə bikyi, vá sənata rá wə. Wsi kə rá sənata kalə, má vənjə, ka ghuli və́ rá ndza; a má ndzaranjəa, ndaka nənə nkwa rá wanggə!" əkwə. 26Ba hyá gə sha njə́ nee, "Karə nə, waá wsi kə njə mələtə tə́ na ri? Tsətsəma və́ njə mnəntə ntsə-nga ri?" əkwə. 27Ba mdie gə sha hyá nee, "Á kye, wuri rá kə gətə yə, a və́ yə mbərəsa lə wə! Təmburi waá nda zhini yə yiwi va rá mwa ri? Yə "i ba yə ndza ka mbəlyi kə zəli njə́ dəwa ná?" əkwə. 28Ba hyá nggəmi tá mdie lə ndzəgə nee, "Na nə, mdi kə zəli mdi-nga shə na; a má yə́ kwa ngayə́, mbəlyi kə zəli Musa yə́! 29Wuri yə́ kə sənata, kə gətə vəcə Hyalatəmwə tə́ Musa handanda; a má mdi-nga shə, mandara nkwa kə njə səkə tə, vá sənata yə́ wə!" əkwə. 30Ba mdi kə ntsə-njə mnəntəgwa tsa gə nee, "Wsi kudəra! Vá sənata nkwa kə njə səkə yə tə wə, əkwə yə; ndana njə́ mdi kə mnəntə rá ntsə-ra mwa! 31Wuri myi kə sənata, má mdi fashə lə bikyi, ka fá vəcə-njə Hyalatəmwə wə; a má mdi kə həwə va Hyalatəmwə, a mələ wsi kə Hyalatəmwə "i ná, Hyalatəmwə fá vəcə mdi shə. 32Ala patəgwa ra wdunya, mdi shə kə ala fatə nee, wuri wuntə mdi kə mnəntə ntsə mdi kə yekigwa ka ghuli wə. 33Má və́ njə səkwa məɓa tá Hyalatəmwə wə nə, kandə njə mələtə wsi kala tsa wə," əkwə. 34Ba hyá gə nee, "Nggudyi! Na kə yekigwa mə bikyi mənə, tsá kə tətəkə yə́ wsha ná?" əkwə hyá, a ba dləntə mdie səmə kwa mpya adəwa-rahya. 35Má vi kə Yesu fatə nee, wuri hyá kə dləntə mdie səmə kwa mpya adəwa-rahya, acə njə tə və mdie. Má vi kə Yesu vətə njə́, ba njə gə sha mdie nee, "Wuri na kə mbərəsa lə Zəgwi ra Za ná?" əkwə. 36"Waá mdi shə ri, Mala? Yira "i mbərəsa lə njə́," əkwə mdie. 37"Wuri na kə nata njə́, a njə́ mdi kə gə na vəcə ndzaranjəa mwa!" əkwə Yesu. 38"Tlamda, wuri rá kə mbərəsa!" əkwə mdie, a ba gəliɓyi, a nggərəkə həwə tə́ Yesu. 39Ba Yesu gə nee, "Yira səkə wdunya tazhe mələ kita tə́ mbəlyi: má mbəlyi ndəma nata nkwa ná, hyá mbəlyi kə dzəgə nənə nkwa; a má mbəlyi tə nənə nkwa tá təkə ghi-hya, hyá tsá kə dzəgə ndza ka ghuli," əkwə. 40Má vi kə wuntyi ká Farisi tə nkwa shə fatə vəcə Yesu tsa, ba hyá yiwi va njə́ nee, "Ghuli yə́ mənə ná?" əkwə. 41Ba Yesu gə nee, "Má ndərəma ghuli yə ndangə, bikyi kwa ghi-yə mə́ wə; a má təmburi tsá kə yə fəyə ghi-yə ka mbəlyi tə nənə nkwa wanggə nə, səfə yə lə bikyi kwa ghi-yə pakatə.


text: 1Yeesu a tsakə waɓənə ka tii də misaali, əŋki ci: 2“Ma ŋwaŋuunə ŋga dagyə, kə ndzaa ci mbərə mbərə da ŋwaŋutə ɗii əndzanə ŋga da məhura ŋga uuzənaakii. 3Ca sləkee ka lyawarənaakii ka dzənə ka 'waa'wanə tə ənjitə baabii ci ka tii shinə ka zəmə əndzanəkii. Amma kə naanagi tii ka shinə. 4Ŋwaŋutə a ənə ka sləkeenə ka hara lyawarənə də banə oo'i: ‘Kə uugi əndzanə dzəgənə, kə lii nyi uura ŋga liinə. Taa mi patə, kə uugi tasəkanə. Shoomə əndzə'i ka zəmə əndzanə ŋga da məhura.’ 5Amma, ma ənjitə baabii ci ka tii əndzanəkii, makamə tii nətii davə. Wata təya palə satii. Harakii, aasəkə rə pyalə tii, harakii, ka ɗa fiiriinatii. 6Hara ənjitə baabii ci ka tii əsə, təya kəəsətə tə lyawarənaakii, təya ciɓə də tii, təya ɓəələgi tə tii. 7Kə ɓəzəgi səkə ŋga ŋwaŋutə ka shaŋə. Wata ca sləkee ka soojiinaakii ka ɓəələginə tə maɓələ ənjita, təya ətsagi vəranatii. 8Wata ca 'waa'watə tə harii lyawarənaakii, ca ba ka tii: ‘Kə uugi əndzanə tasəkanə kamə, amma, ma ənjinə baabii nyi ka tii, mambu'umə tii bahə zəmə əndzanəkii. 9Acii ha'ə, dəmə ka mətikətikənə ŋga rəgwanyinə, una ba ka taa wu patə lapaa unə oo'i, wa ca shi ka zəmə əndzanə.’ 10Wata lyawariitə a dzə ka baabanə taa ka wu patə lapaa tii, bwaya əndə da ŋunyi əndə patə. Wata pasə, kə nagi yi əndzanə acii ənja. 11“Makə dzəgərə ŋwaŋwə ka tsaamə tə ənjitə 'wii ci, ma ca nee, wiinə əndə'i əndə agitii yadə kəjeerənə ŋga da məhura ashikii. 12Ŋwaŋwə a ləgwa ka ci: ‘Guvakya, dama gima hə aa hanə aasii yadə kəjeerənə ŋga rəya ashikwa?’ Mashiimə əndətə sə ŋga jikəvənə ka ŋwaŋwa. 13Wata ŋwaŋwə a ba ka lyawarənaakii: ‘Anətəmə tə ci ciinəkii da səɗəkii patə, una kagərə tə ci aagi təkunə. Davə tuunə ənji, təya dzə də tsəɓə linyinətii.’ ” 14Yeesu a uudəpaa waɓənaakii, əŋki ci, “Laŋə nə ənjitə 'waa'wii ənji, amma gi'u nə mataɗəkii.” 15Wata Farisanyinə a dzə ka ɗa mətərəkinə agyanə makə sətə nii təya mbee ka kəsənə tə Yeesu agi waɓənaakii. 16Wata təya sləkee ka ci ka hara lyawarənatii da hara ənjitə ŋga kurəgə ŋga Hirudusə. Təya dzə ka banə ka ci, əŋki tii, “Maləma, kə shii inə oo'i, əndə gooŋga nə hə, agi dzəgunətənə nə hə rəgwa ŋga Əntaŋfə də tantanyinə əsə. Paa hə ka taɗəpaa taa ŋgutə tsarə ŋga ənda, acii paa hə ka tsaamənə ka ɗuunuunə ŋga ənda. 17Ya əna, iitə nə hiimaakwa? Kə kapaa bariya gaamə kaamə rəgwa ŋga vii tsəkə ka ŋwaŋwə Kayisarə nii? Anii poosha?” 18Asee, kə shii Yeesu bwaya hiimatii. Wata əŋki ci, “Una! Də bəra'i asəkuunə cuuna kərə ka Əntaŋfə! Mi saŋə cuuna moo təkənə tə nya? 19Ɓaariimə ka nyi kwaɓa ŋga tsəkəkii.” Təya ŋgiragi ka ci. 20Wata ca ləgwa ka tii, əŋki ci, “Ya əna, kəŋwaciinə da ləmə ŋga wu ənə anə kwaɓana?” 21Təya ba, “Ma ətsa, kəŋwaciinə ŋga ŋwaŋwə Kayisarə.” Wata Yeesu a ba ka tii, “Yoo, makə ha'ə ɗiya, viimə ka Kayisarə sətə ndzaa ka naakii, una vii ka Əntaŋfə sətə ndzaa ka ŋga Əntaŋfə.” 22Makə fii tii waɓəətsə ŋga Yeesu, wata kə ɗagi ka tii ka sə ŋga hurəshishinə, təya bwasee ka ci, təya palə satii. 23Agi uusəratə rəŋwə ha'ə, Sadukiinə a əntsahə aaɓii Yeesu. Ma təya, tii nə kurəgətə ca ba, pooshi maməətə ənji ka maɗənə da i əpinə shaŋə. Təya ləgwa ka ci, 24əŋki tii, “Maləma, ma bii Muusa, maɗa kə əŋki əndə pooshi manjeevənaakii, see ndzəkəŋuci nə ŋgərə mooryafinə, kaa ca poo ka ndzəkəŋuci ətə əŋki. 25Yoo, tə'i ndzəkəŋushi'inə məɗəfə sha ɗii ganə. Gawatii a ŋgərə minə, ca əntə yadə manjeevənə, ca bwasee ka minə ka ndzəkəŋuci. 26Ha'ə slənyi də madzəgəbəra'inə da makkənə, ca'ə ka məɗəfənə. Pooshi əndə upaa uuzənə ashi miita. 27Daba'atii patə, kya əntəgi dəŋwa'ə. 28Ya ətsa, ya uusərə ŋga maɗənə ŋga maməətə ənja, makə watiitsə patənatii ŋgirə tə kya, minə ŋga wu saŋə ndzaanəta?” 29Yeesu a ba ka tii, əŋki ci, “Kə kulii unə patə, acii pooshi unə paaratəgi də malaaɓa ləkaləkatə, mashiimuunə ŋgeerənə ŋga Əntaŋfə. 30Acii maɗa kə ma'i maməətə ənji, pooshi tii na ŋgərəshi. Amma, makə malaa'ikanyinə dadagyə nə təya ndzaanə. 31Yoo, ma agyanə maɗənə ŋga maməətə ənji əsə, majaŋgamuunə sətə bii Əntaŋfə koonə kuna? 32Ma bii ca, ‘Nyi nə Əntaŋfə ətə ci Ibərahiima da Isiyaaku da Yakubu a paslə tə ci.’ Ma ca, ənjitə da i əpinə a matii ca paslə tə ci, əntaa ənjitə yadə əpinə amatii.” 33Makə fii daɓaala waɓəətsə ha'ə, kə ɗii ka tii ka sə ŋga hurəshishinə nə dzəgunənaakii. 34Makə fii Farisanyinə oo'i, kə pa'əgi Yeesu ma ŋga Sadukinyinə, wata təya shi ka ciinə rəŋwə. 35Əndə'i əndə agitii, maləmə ŋga bariya nə ci. Ca ləgwa uushi ama Yeesu, kaa ca shii kəsənə tə ci agi waɓənaakii, əŋki ci, 36“Maləma, ŋgutə bariya saŋə palee də ɗuunuunə agi bariyanyina?” 37Yeesu a ba ka ci, “ ‘Uuɗuu tə Əntaŋfə Slandanəku də ədzəmə rəŋwə, də patənə ŋga əpinaaku, də patənə ŋga haŋkalaaku.’ 38Ətsə nə maɗuunə bariya, palee patə də ɗuunuunə. 39Bəra'inəkii də ɗuunuunə əsə, makə ətsə nə ci: ‘Uuɗuu tə əndətə aɓiiku makə sətə cii kwa uuɗə naaku na.’ 40Bariyanyiitsə bəra'i nə kilə ŋga patənə ŋga bariyanyinə da dzəgunənə ŋga anabinyinə.” 41Ma Farisanyinə ma'ə ka ha rəŋwa, wata Yeesu a ləgwa ka tii uushi, əŋki ci, 42“Wu saŋə shii unə nə Aləmasiihu? Uuzənə ŋga wu nə ca?” Əŋki tii: “Uuzənə ŋga Dawuda nə ci.” 43Ca ba ka tii, “Ya əna, maa ha'a, iitə ɗii daa cakə Malaaɓa Ma'yanə tə Dawuda kaa ca 'wa tə ci də Slandanəkəya? Ma bii ca: 44‘Əŋki Əntaŋfə Slandanə ka Slandanəki, ndzaanə gadəvə da ciizəmaki. Ka kavənə nə nyi tə ənji daawaanaaku aatsaa səɗəku.’ 45Aa makə kə 'wii Dawuda tə ci də Slandanə ətsa, iitiitə ɗii ndzaanə Aləmasiihu ka jijinaakəya?” 46Wata pooshi əndə mbee ka jikəvənə taa də ma rəŋwə. Ndzaŋənə ka uusərakii, pooshi əndə ənyi ka ləgwa waɓənə amakii ma'ə acii ŋgwalənə.


text: 1Mi Pol kɨ ɓəə kɨlə lə Luwə, mi kɨ nje kaw kɨlə lə Jəju Kɨrɨsɨ ə m-ndangɨ makɨtɨbɨ kɨn. Mi nje kaw kɨlə mba kadɨ dɨje kɨ Luwə mbətɨ-de adi mede. Taa kadɨ m-ɔjɨ-de kadɨ gəri nḛ kɨ rɔjetɨ kɨ go ndu Luwə tɨ tɔ. 2Be mba kadɨ ɨndəi mede dɔ kajɨ tɨ kɨ bɨtɨ kɨ no̰ tɨ, kɨ Luwə kɨ nje ngom al, un mɨndɨne adɨ-je dɔ tɨ kəte no̰ nḛ je tɨ pətɨ. 3Luwə ɔjɨ ta lə nḛ adɨ dɨje gəri kɨ takul kɨyə̰ kɨ ɨyə̰ jim tɨ kadɨ m-ɨlə mbḛe dɔkagɨlo tɨ kɨ e wa ɔjɨ. M-ɨlə mbḛe kɨ go ndɨgɨ tɨ lie e kɨ NJe kajɨ-je. 4M-ndangɨ makɨtɨbɨ kɨn m-adi ḭ Tɨtɨ kɨ ḭ ngonm kɨ rɔjetɨ. Ḭ ngonm kɨ rɔjetɨ me kadɨ-me tɨ, kɨ je kare ba dɔ tɨ. Kadɨ me-majɨ kɨ kɨsɨ-maje lə Luwə kɨ Bawje əi kɨ Jəju Kɨrɨsɨ kɨ NJe kajɨ-je e səi naa tɨ. 5M-ɨyə̰i gogɨ dɔnangɨ tɨ kɨ Kɨrətɨ mba kadɨ tə ɨtɔl ta kɨlə je kɨ nay. Nɨngə kadɨ ɨndə ngatɔgɨ je dɔ njé kaw-naa je tɨ me ɓe bo je tɨ kare kare pətɨ. Ɨndə-de kɨ go kɔjɨ tɨ kɨ ndɔ kɨ m-ɔjii. 6Nɨngə sɔbɨ kadɨ dəw kɨ ngatɔgɨ e dəw kɨ ta goto dɔe tɨ, e ngaw dəne kɨ kare ba, kadɨ e dəw kɨ ngane je əi njé kadɨ-me je, kɨ kadɨ dəw ɨndə ta dɔde tɨ ɔjɨ dɔ hal kɨ majal ə se dɔ nga̰ al. 7Sɔbɨ kadɨ nje kɔr no̰ njé kaw-naa je e dəw kɨ ta goto dɔe tɨ, mbata e nje ngəm nḛ lə Luwə. Kadɨ e nje to̰ rɔ al, e nje wongɨ al, e go̰ kasɨ al, e nje rɔ al, taa kadɨ e nje ge nḛ kɨ go rəbɨ tɨ kɨ dana al, al tɔ. 8Sɔbɨ kadɨ e nje ra mba, kadɨ e nje ge nḛ ra kɨ majɨ, e nje kəl ta kɨ go rəbe tɨ, e dəw kɨ dana, e dəw kɨ ay njay, e nje kuwə rɔne gɨn tɔgɨne tɨ. 9Majɨ kadɨ uwə rɔne nga̰me ta tɨ kɨ rɔjetɨ, kɨ aw naa tɨ kɨ nḛ ndo kɨ ɨngə. Lo kɨn tɨ, a asɨ kadɨ ɨlə dɨngəm me ndəgɨ dɨje tɨ kɨ nḛ ndo kɨ rɔjetɨ. Taa a asɨ kadɨ ɔjɨ njé je kɨ ɨsɨ ndoi nḛ je kɨ rangɨ kadɨ gəri təkɨ ndəmi rəbɨ tɔ. 10Dɨje ngay dan Jɨpɨ je tɨ əi njé mbatɨ təl rɔde go ta tɨ kɨ rɔjetɨ, ɨsɨ tɨdəi ta je kɨ bɨrɨri, ɨsɨ ədi dɨje kɨ ta kɨ ndae goto. 11Adɨ uti tade dɔ ta je tɨ ləde. MBata tui dɔ dɨje me kəy je tɨ ngay kɨ nḛ ndo kɨ kadɨ dəw ndo al. Rai be mba kadɨ ɨngəi nḛ kɨngə kɨ go rəbe tɨ al ji dɨje tɨ. 12Dəw kare dande tɨ, adɨ e nje kəl ta kɨ tade tɨ əi je wa ə nə: «Dɨje kɨ Kɨrətɨ tɨ əi njé kəl ta kɨ ngom kɨ ndɔ je pətɨ, əi da je kɨ mande majal, əi njé ra ta mede, kɨ njé dabɨ je.» 13Nɨngə ta kɨ əl kɨn e ta kɨ rɔjetɨ, ə majɨ kadɨ ɨndangɨ-de kɨ rɔ tḭḭ, kadɨ əi njé kadɨ-me je kɨ rɔjetɨ. 14Ɓɨ kadɨ təli rɔde go su je kɨ kɨdə tɨ lə Jɨpɨ je kɨ go ndu-kun tɨ lə dɨje kɨ njé mbatɨ ta kɨ rɔjetɨ kam al. 15Kɨ rɔ dɨje tɨ kɨ ayi njay, nḛ je pətɨ ayi njay tɔ, nə kɨ rɔ dɨje tɨ kɨ ayi njay al, kɨ dɨje kɨ njé kadɨ mede al, nḛ kɨ ayi njay goto rɔde tɨ. Nḛ kɨ ayi njay goto rɔde tɨ, tadɔ nḛ gər ləde, kɨ mede kɨ kadɨ uwə-de kɨ ta tujɨ. 16Dɨje kɨn, əli tade tɨ təkɨ n-gəri Luwə, nə kɨlə rade najɨ ta gər-e. Əi njé ra nḛ kɨ to njḛ, əi njé ta̰ rɔ je, asi kadɨ rai nḛ madɨ kare kɨ majɨ, al.


text: 1Ahəl nakə Mbəlom kə ge məndzibəra zuk bay aye na, ndo nakə tə zalay bazlam i Mbəlom aye na, neŋgeye andaya. Neŋgeye na, ta Mbəlom ada neŋgeye na, Mbəlom. 2Ahəl nakə Mbəlom kə ge məndzibəra zuk bay aye na, neŋgeye andaya ta Mbəlom 3Mbəlom a ge wu hay tebiye na, tə həlay ŋgay. Wu kwa nəte nakə Mbəlom a ge ze neŋgeye na, andaya bay. 4Maa vəl sifa a ndo hay na, neŋgeye. Sifa niye na, a vəlatay dzaydzay a ndo hay. 5Dzaydzay niye ma dəviye ma ləvoŋ ada ləvoŋ kə mbata ha bay. 6Ahəl niye na, Mbəlom a sləraw ndoweye andaya tə zalay Yuhana. 7A yaw na, məɗatay ha dzaydzay eye niye a ndo hay hərwi ada ndo hay tebiye tâ tsəne bazlam ŋgay ada tâ dzala ha ka bazlam ŋgay. 8Yuhana neŋgeye na, dzaydzay niye ma dəvateye a ndo hay aye bay. Neŋgeye a yaw na, mata ɗatay ha a ndo hay tsa. 9Dzaydzay niye na, dzaydzay deɗek eye ma deyeweye ka məndzibəra, ma dəvateye dzaydzay a ndo hay tebiye. 10Ndo nakə tə zalay bazlam i Mbəlom aye na, ki yaw ka məndzibəra. Kwa taɗə Mbəlom a ge məndzibəra tə həlay ŋgay bəbay na, ndo hay ta sər na bay. 11A yaw na, a təv ŋgay, ane tuk na, ndo ŋgay hay ta təma na bay. 12Ane tuk na, ndo mekeleŋ eye hay na, ta təma na ada ta dzala ha. Nəteye na, kə vəlatay tsəveɗ matəre wawa i Mbəlom hay. 13Ta təra wawa i Mbəlom hay na, andza nakə ndo hay faya ta wiye bo ka məndzibəra aye bay ada hərwi nakə a satay a ndo hay aye bay. Ane tuk na, ta təra wawa i Mbəlom hay na, hərwi Mbəlom eye ŋgway a vəlatay məsəfəre weɗeye. 14Neŋgeye nakə tə zalay bazlam i Mbəlom aye na, ka təra ndo zezeŋ ada ki yaw kə ndza mə walaŋ kway. Neŋgeye na, a gatay ŋgwalak a ndo hay haladzay. Ka bəzakway ha deɗek i Mbəlom. Nəmaa ŋgatay a məzlaɓ ŋgay. Maa vəlay məzlaɓ niye na, Mbəlom Bəba ŋgay. A vəlay na, a wawa ŋgay niye nəte aye. 15Yuhana faya ma ɗatay ha a ndo hay, a wuda kələrra a gwaɗ: «Ndo nakə na tsik faya aye na, neŋgeye anaŋ. Ahəl niye na gwaɗ na: “Ndoweye andaya ma deyeweye ma dəba ga a ze ga, hərwi neŋgeye na, andaya kwa ahəl nakə ta wa ga zuk bay aye.”» 16Andza niye nəkway tebiye ka hutakwa ŋgwalak ŋgay, kə pa fakwaya ŋgama ada ma piye fakwaya ŋgama ŋgay huya. 17Mbəlom a vəlakway bazlam ŋgay mapala eye na, tə həlay i Musa. Ane tuk na, ŋgwalak ŋgay ta deɗek ŋgay a vəlakway na, tə həlay i Yesu Kəriste. 18Ndəray ɗaɗa kə ŋgatay a Mbəlom bay. Ane tuk na, wawa ŋgay niye nəte aye mandza eye ka təv i bəba ŋgay aye, neŋgeye na, Mbəlom. Mbəlom neŋgeye kəkay na, ka bəzakway ha. 19Pat wuray na, bagwar i Yahuda neheye ma Zerozelem aye tə slər ndo məvəlay wu a Mbəlom hay ta Levit hay ka təv i Yuhana mata tsətsehe faya: «Nəkar təday na, way?» 20Ti ye ta tsətsah faya na, ka kərah mambəɗatay faya bay. Ane tuk na, a tsikatay parakka kame i ndo hay tebiye. A gwaɗatay: «Neŋ na, Kəriste bay.» 21Ta tsətsah faya, tə gwaɗay: «Ada nəkar na way? Nəkar na, Eliya ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom niye ahəl niye ɗaw?» Yuhana a mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Aʼay.» Ta tsətsah faya sa, tə gwaɗay: «Nəkar na, ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom nakə faya nəmaa həbiye ɗaw?» Yuhana a mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Aʼay.» 22Tə gwaɗay: «Ada tebiye nəkar kəla na, way? Ɗamay ha tey hərwi nəmaa ta tsikateye a ndo neheye tə sləra may ahaya aye. Bo yak eye ka gwaɗ nəkar na, way?» 23Yuhana a gwaɗatay: «Neŋ na, ndo nakə Ezay ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom a tsik faya ahəl niye, a gwaɗ ka neŋ na: “Ndo nakə faya ma wudiye mə kəsaf a gwaɗ: Lambaɗumay tsəveɗ a Bəy Maduweŋ fehe lele, mâ hədzak bay.”» 24Mə walaŋ i ndo neheye tə slər tay naha ka təv i Yuhana aye na, Farisa hay andaya mə walaŋ tay. 25Ti ye naha tə gwaɗay: «Taɗə nəkar na, Kəriste bay, nəkar Eliya bay, nəkar ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom nakə faya nəmaa həbiye bay na, ada faya ka dzəhuɓiye tay ha ndo hay a yam na, hərwi mey?» 26Yuhana a mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Neŋ na, na dzəhuɓiye ndo hay na, a yam tsa, aya ane ndo andaya mə walaŋ kurom ka sərum na bay. 27Neŋgeye na, ma deyeweye kame ga. Na sliye mahəndzəɗe ka təv ŋgay məpəlay ha ləɓer i tahərak ŋgay bay tebiye.» 28Wu niye a ge bo tebiye na, ma gəma i Betani, ma diye i magayam i Yurdum ka təv nakə Yuhana a dzəhuɓawa a ɗəma ndo hay a yam aye. 29Tədœ eye na, Yuhana a ŋgatay a Yesu faya ma deyeweye ka təv ŋgay. Tsa na, a gwaɗ: «Wawa i təɓaŋ nakə Mbəlom ma vəliye hərwi məpəsatay ha mezeleme i ndo hay aye na, atay ma deyeweye. 30Na gwaɗ: “Ndo ma deyeweye ma dəba ga, neŋgeye a ze ga, hərwi neŋgeye na, kwa ahəl nakə ta ge məndzibəra zuk bay aye na, neŋgeye andaya.” Na tsik na, ka neŋgeye. 31Neŋ kurre na, neŋgeye way na, na sər na bay. Ane tuk na, neŋ na yaw na, madzəhuɓe tay ha ndo hay a yam tsa, ada məɗatay ha a Israyel hay hərwi ada tâ sər na.» 32Yuhana a ɗatay ha, a gwaɗatay sa: «Na ŋgatay a Məsəfəre i Mbəlom faya ma mbəzlaweye abəra mə mbəlom andza bodobodo. A yaw a ndza ka gər ŋgay. 33Ahəl niye na, neŋgeye way na, na sər ha zuk bay. Ane tuk na, Mbəlom nakə a sləra ga ahaya madzəhuɓe ndo hay a yam aye na, a gweɗeŋ: “Ka ta ŋgateye a Məsəfəre ma mbəzlaweye abəra mə mbəlom ma ndziye ka gər i ndo. Mata dzəhuɓe tay ha ndo hay ta Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye na, neŋgeye.” 34Ada neŋ na, na ŋgatay, na ɗa ha. Ta deɗek neŋgeye na, Wawa i Mbəlom.» 35Tədœ eye na, Yuhana ta gawla ŋgay hay sulo ti ye ka təv eye niye sa. 36A ŋgatay a Yesu faya ma diye na, a gwaɗ: «Nakay na, wawa i təɓaŋ i Mbəlom nakə a vəl aye.» 37Gawla i Yuhana niye hay sulo aye tə tsəne andza niye na, tə pay bəzay a Yesu. 38Faya ta diye na, Yesu a zəba ɗəre a dəba, a ŋgatatay faya ta pay bəzay. A tsətsah fataya, a gwaɗatay: «Ka pəlum mey?» Tə gwaɗay: «Rabi, təv yak nakə ka ndzawa mə ɗəma aye na, ka waray?» (Rabi na, andza məgweɗe «Miter»). 39Yesu a mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Dumara, takwa, ka ŋgatumeye a təv ga nakə neŋ na ndzawa mə ɗəma aye.» Tsa na, ti ye. Ti ye naha tə ŋgatay a təv nakə neŋgeye mandza eye mə ɗəma aye. Ti ye na, ma giye ɓəre faɗ. Tə ndza ka bo dziye hus a həvaɗ. 40Ndo nəte mə walaŋ tay niye tə tsəne bazlam i Yuhana niye a tsik aye ada tə pay bəzay a Yesu aye na, məzele ŋgay Aŋdəre. Neŋgeye malamar i Simoŋ Piyer. 41Aŋdəre a ndzay a gər kurre na, a malamar ŋgay Simoŋ. A gwaɗay: «Nəmaa ŋgatay a ndo nakə Mbəlom a pay dzagwa i bəy a gər aye.» Andza məgweɗe, Kəriste. 42A laka ha Simoŋ ka təv i Yesu. Tsa na, Yesu a zəba faya, a gwaɗay: «Nəkar na, Simoŋ, wawa i Yuhana. Ta ta zalakeye na, Sefas.» Andza məgweɗe Piyer. 43Tədœ eye na, a say a Yesu mede a Galile. Ahəl nakə faya ma diye na, a ndzay a gər a Filip, a gwaɗay: «Dara, peŋ bəzay!» 44Filip neŋgeye na, ndo i gəma i Betesayda, gəma nakə Aŋdəre ta Piyer ti yaw abəra mə ɗəma aye dərmak. 45Ma dəba aye na, Filip a ye a ndzay a gər a Nataniyel, a gwaɗay: «Ndo nakə Musa a watsa faya mə ɗerewel ŋgay ada ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom hay tə watsa faya ahəl niye aye nəmaa ŋgatay. Neŋgeye na, Yesu, ndo i gəma i Nazaret wawa i Yusufa.» 46Nataniyel a gwaɗay faya: «Ka dzala na, wu lele eye ma sliye faya madayaw abəra ma gəma i Nazaret ɗaw?» Filip a mbəɗay faya, a gwaɗay: «Dara, ka ŋgateye.» 47Yesu a ŋgatay a Nataniyel faya ma diye naha ka təv ŋgay na, a tsik ka Nataniyel, a gwaɗ: «Ndo i Israyel nakə ɗeɗəŋ eye na, anaŋ. Neŋgeye na, maraw me andaya faya kwa tsekweŋ bay.» 48Nataniyel a tsətsah faya, a gwaɗay: «Ka sər ga ha na, ma kəkay?» Yesu a mbəɗay faya a gwaɗay: «Ahəl nakə Filip kə zalakaw zuk bay aye na, na ŋgataka, nəkar mə bəzay i gurov.» 49Tsa na, Nataniyel a gwaɗay: «Miter, nəkar na, Wawa i Mbəlom, nəkar Bəy bagwar eye i Israyel hay!» 50Yesu a mbəɗay faya, a gwaɗay: «Andza niye, ka dzala ha ka neŋ na, hərwi na gwaɗaka na ŋgataka naha mə bəzay i gurov aye ɗaw? Nəkar na, ka ta ŋgateye a wu bagwar eye hay ta ziye nakay anaŋ aye!» 51Yesu a gwaɗay sa: «Sərum ha na, ka ŋgatumeye a magərmbəlom ma həndəkiye tuwaŋ. Gawla i Mbəlom hay ta tsaliye ada ta mbəzlaweye ka gər ga, neŋ Wawa i Ndo!»