text: 1Kɨ ɔjɨ dɔ nḛ kaw kɨ mbata lə dɨje lə Luwə kɨ ɨsi Jorijaləm tɨ, m-dəjɨ səsi kadɨ ɨrai təkɨ m-ɔjɨ-n njé kaw-naa je kɨ dɔnangɨ Galasi tɨ kɨn be tɔ. 2M-əl səsi kadɨ ndɔ kɨ dɔ kəte lə ndɔ je kɨ sɨri pətɨ pətɨ, kadɨ dəw kɨ ra dansi tɨ, ɔr nḛ me nḛ tɨ ləne ndə̰y ngəm dangɨ mbata kɨlə kɨn. Kadɨ ɔr kɨ go tɔge tɨ kɨ Luwə ade-n. Ɨrai be mba kadɨ m-re ɓəy taa ɨkawi nḛ, al. 3Nɨngə, dɔkagɨlo kɨ m-a m-tḛḛ dansi tɨ ɓa, m-a m-ɨlə kɨ dɨje kɨ səi je wa ɨmbəti-de, Jorijaləm tɨ. M-a m-adɨ-de makɨtɨbɨ jide tɨ kadɨ awi kɨ kadɨ-kare je ləsi. 4A kɨn ə re to kadɨ mi wa m-aw kɨ rɔm nɨngə, a awi səm naa tɨ tɔ. 5M-a m-tḛḛ rɔsi tɨ no̰o̰ kɨ ta rəbɨ kɨ Masəduwan tɨ. Tadɔ, m-a m-ɨndə dɔnangɨ kɨ Masəduwan gangɨ. 6Dɔmajɨ ə, m-a m-ra ndɔ je rɔsi tɨ. Majɨ ə ɓa ka a gangɨ dɔm tɨ rɔsi tɨ, kadɨ tə ɨndəi-mi ta rəbɨ tɨ adɨ m-aw lo kɨ sɔbɨ kadɨ m-aw tɨ. 7Kawm kɨn, m-ge kadɨ re Luwə ndɨgɨ səm dɔ tɨ nɨngə, m-ra səsi ngan ndɔ je kɨ asɨ tatɨ. Kadɨ m-o səsi kɨ njam taa par al. 8Nɨngə, m-a m-ɨsɨ me ɓe bo tɨ kɨ Epəjɨ ratata dɔkagɨlo Pa̰təkotɨ tɨ. 9NJé ba̰ je ləm əi ngay Epəjɨ tɨ, nə ta rəbɨ to tagɨra no̰m tɨ wətəngɨ kadɨ m-ra-n kɨlə ləm. 10Re Tɨmote re tḛḛ dansi tɨ nɨngə, ɨrai-e adɨ e kɨ rɔnəl dansi tɨ, tadɔ e ka ɨsɨ ra kɨlə lə Ɓaɓe tə mi be tɔ. 11Kadɨ dəw madɨ kare dansi tɨ kɨde al. Nɨngə kadɨ ɨndəi-e ta rəbɨ tɨ kadɨ re tḛḛ rɔm tɨ kɨ maje. Tadɔ m-ɨsɨ m-ngəm-e kɨ ndəgɨ ngako̰ je kɨ a əi sie. 12Kɨ ɔjɨ dɔ ngoko̰je Apolosɨ, m-ɨlə dɨngəm me tɨ ngay kadɨ aw rɔsi tɨ, ɨndə rɔne naa tɨ kɨ ngako̰je je kɨ ɨsɨ awi kɨ rɔsi tɨ, nə mee ndɨgɨ kaw kɨ ɓasɨne tɨ kɨn al ɓəy. NDɔ kɨ ɨngə rəbɨ ə a aw ɓəy. 13Ɨsi dɔgɨ tɨ, ai dɔ njasi tɨ me kadɨ-me tɨ ləsi, ai dɨngəm ə uwəi tɔgɨsi ba. 14Majɨ kadɨ ɨrai kɨlə je pətɨ me ndɨgɨ-naa tɨ. 15NGakom je, m-gər kadɨ ɨgəri Ɨsɨtəpanasɨ kɨ dɨje kɨ me kəy tɨ lie majɨ. Əi dɨje kɨ dɔsa̰y kɨ adi mede dɔnangɨ tɨ kɨ Akay. Nɨngə, kɨ go me ndɨgɨ tɨ ləde, uni rɔde kadɨ rai kɨ dɨje lə Luwə. Be ə, m-dəjɨ səsi nḛ kare ɓəy. 16Majɨ kadɨ, ɨtəli rɔsi go ta tɨ lə dɨje kɨ be kɨn, ə ɨtəli rɔsi go ta tɨ lə dɨje kɨ ɨndəi rɔde ta kɨlə tɨ ɨsɨ rai səde tɔ. 17Rɔm nəl-m ngay dɔ re tɨ lə Isɨtəpanasɨ, kɨ Pɔrtunatusɨ, kɨ Akaykusɨ. Tadɔ, rai nḛ je ngay adi-mi tosi tɨ. 18Uwəi angalm ɨndəi nangɨ təkɨ rai səsi ka kɨn be tɔ. 19NJé kaw-naa je kɨ dɔnangɨ Aji tɨ uwəi jisi. Akɨla əi kɨ Pɨrɨsɨl, naa tɨ kɨ njé kaw-naa je kɨ ɨsi me kəy tɨ ləde uwəi jisi ngay tɔ. 20NGako̰je je pətɨ uwəi jisi. Majɨ kadɨ uwəi ji-naa mbo̰si tɨ kɨ rɔnəl. 21Nɨngə, e mi Pol ə wa ə m-dangɨ ta kuwə ji kɨn kɨ jim. 22Re dəw madɨ dansi tɨ ndɨgɨ Luwə al nɨngə, kadɨ Luwə man-e. «Marana ta», Ɓaɓe re. 23Kadɨ me-majɨ lə Ɓaɓe Jəju e naa tɨ səsi. 24M-ndɨgɨ səsi kare kare pətɨ me kɨndə rɔ naa tɨ kɨ Jəju Kɨrɨsɨ.


c: text/html

text: 1Farisa hay tə tsəne, ndo hay tə pay bəzay a Yesu ada a dzəhuɓawa tay ha ndo hay a yam na, haladzay a ze i Yuhana. 2Azlakwa ta deɗek eye na, Yesu a dzəhuɓawa tay ha ndo hay a yam bay. Maa dzəhuɓawa tay ha ndo hay a yam na, gawla ŋgay hay bəna, bo ŋgay eye bay. 3Ahəl nakə Yesu a tsəne wu nakə Farisa hay tə tsik faya na, a həl bo abəra ka dala i Yahuda a ye ka dala i Galile. 4Tsəveɗ mede a Galile na, ta dala i Samari. 5Ahəl nakə faya ma diye na, a ndisl a təv aye andaya ka dala i Samari tə zalay Sikar. Təv niye na, bəse ta guvah nakə Zakob a vəlay a wawa ŋgay Yusufa ahəl niye aye. 6Ada bəɗiyem nakə Zakob a la ahəl niye andaya ka təv aye niye. Yesu a ndisl ka bəɗiyem niye na, ki ye gər, a ndza ka tsakay i bəɗiyem niye. Məndisle nakə Yesu a ndisl naha ka təv aye niye na, ma giye magərhəpat. 7Ahəl nakə gawla i Yesu hay ti ye mata səkəmaw wu mənday mə walaŋ gay na, ŋgwas i Samari wuray a ye naha mata təɗe yam. A yaw na, Yesu a gwaɗay: «Təɗəŋew yam nâ sa tey.» 9Ŋgwas i Samari niye a gwaɗay a Yesu: «Na gwaɗ nəkar na, Yahuda hay bəɗa! Ada ka tsətsahiye yam ka neŋ ŋgwas i Samari na, kəkay?» Ŋgwas niye a tsik andza niye na, hərwi Yahuda hay tə dzawa gər a bo ta Samari hay bay. 10Yesu a mbəɗay faya, a gwaɗay: «Taɗə ka sər wu nakə Mbəlom ma vəliye ada ka sər neŋ nakə na tsətsah fakaya yam aye na, nəkar ɗuh ka tsətsahiye fagaya yam nakə ma vəliye sifa aye ada na vəlakeye.» 11Ŋgwas niye a gwaɗay faya: «Bəy ga, wu mətəɗe yam andaya fakaya bay ada bəɗiyem eye na, sɨɗuk tuk na, ka hutiye yam nakə ma vəliye sifa a ndo aye na, ma kəkay? 12Maa lamay bəɗiyem nakay na, bəba təte kway Zakob. Bo ŋgay eye kə sa yam ma bəɗiyem nakay. Wawa ŋgay hay ta gənaw ŋgay hay ta sa yam ma bəɗiyem nakay dərmak. Ada nəkar ka dzala na, ka ze na Zakob ɗaw?» 13Yesu a mbəɗay faya, a gwaɗay: «Kwa way kə sa yam nakay na, yam ma geye sa. 14Ane tuk na, ndoweye kə sa yam nakə neŋ na vəleye na, ɗaɗa yam ma geye sa bay. Yam nakə na vəleye na, ma təriye andza bəɗiyem nakə a ŋgəz waɗ waɗ aye ada ma vəleye sifa nakə ma ndəviye bay aye.» 15Ŋgwas niye a gwaɗay: «Bəy ga, vəleŋ yam eye niye tey hərwi ada yam mâ geŋ sa bay ada nâ yaw ɗaɗa mətəɗe naha yam kanaŋ sa bay.» 16Yesu a gwaɗay: «Do, pəla ahaya zal yak ada kâ yumaw kanaŋ.» 17Ŋgwas niye a mbəɗay faya, a gwaɗay: «Zal ga andaya bay.» Yesu a gwaɗay: «Ka gwaɗ zal yak andaya bay na, ka tsik na, deɗek. 18Hərwi zal yak hay na, zlam ada ndo nakə anəke nəkurom mandza eye salamay aye na, zal yak bay. Ka tsik na, deɗek.» 19Tsa na, ŋgwas niye a gwaɗay: «Ah! Bəy ga, na sər ha nəkar na, ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom. 20Bəba təte may Samari hay tə ɗəslaway ha gər a Mbəlom na, mə gər i gəma nakay. Ane tuk na, nəkurom Yahuda hay na, ka gwaɗum i kurom təv məɗəslay ha gər a Mbəlom na, ma Zerozelem.» 21Yesu a gwaɗay: «Ŋgwas nakay, dzala ha ka wu nakə na tsikakeye, həlay eye ma deyeweye na, ndo hay ta ɗəslay ha gər a Bəba Mbəlom na, mə gər i gəma nakay ɗekɗek kəgəbay ma Zerozelem ɗekɗek tsa bay. 22Nəkurom Samari hay ka sərum wu nakə ka ɗəslumay ha gər aye bay. Nəmay Yahuda hay na, nəmaa sər, hərwi Mbəlom a bəzatay ha tsəveɗ i mətəme a ndo hay na, ta Yahuda hay. 23Ane tuk na, həlay eye ma deyeweye ɓa həlay eye anaŋ tsɨy, Məsəfəre i Mbəlom ma vəliye gədaŋ a ndo neheye a satay məɗəslay ha gər a Bəba Mbəlom ta deɗek eye na, ta ɗəslay ha gər ta deɗek Mbəlom ma pəliye na, slala i ndo niye hay. 24Mbəlom na, məsəfəre. Hərwi niye ndo neheye ta ɗəslay ha gər aye na, tâ ɗəslay ha gər na, ta deɗek ada ta gədaŋ i məsəfəre.» 25Ŋgwas niye a gwaɗay: «Na sər ha na, ndo nakə Mbəlom a pay dzagwa i bəy a gər aye ma deyeweye (andza məgweɗe Kəriste). Aza ki yaw na, ma ɗakway ha wu hay tebiye.» 26Yesu a mbəɗay faya, a gwaɗay: «Neŋ nakə faya na tsikakeye me anəke, neŋ eye.» 27Ahəl nakə Yesu ta ŋgwas niye faya ta tsikiye me na, gawla i Yesu hay tə maw tuk. Tə ŋgatay a Yesu faya ta tsikiye me ta ŋgwas niye na, a gatay hərɓaɓəkka. Ane tuk na, ndəray kwa nəte mə walaŋ tay ka tsətsah ka Yesu, kə gwaɗay: «Ka pəla abəra ka ŋgwas eye mey?» kəgəbay «Ka tsikumeye me ta ŋgwas eye na, hərwi mey?» na, ndəray ka tsətsah faya bay. 28Ŋgwas niye a gər ha kalawah ŋgay ka bəɗiyem, a mbəɗa gər a walaŋ gay. A ye naha a gwaɗatay a ndo hay: 29«Dumara, zəbum ka ndo wuray anaŋ eye təday, a pesleŋ na wu nakə na gawa ahəl niye aye tebiye. Ma giye na, Kəriste nakə Mbəlom a gwaɗ ma sləraweye aye.» 30Ndo hay tə tsəne bazlam i ŋgwas niye a tsikatay aye na, ti yaw abəra mə walaŋ gay, ti yaw ka təv i Yesu. 31Ahəl nakə ŋgwas niye a ye a walaŋ gay aye, gawla i Yesu hay nəteye faya ta geye amboh a Yesu mâ nda wu mənday, tə gwaɗay: «Miter may, nda wu mənday!» 32Ane tuk na, Yesu a mbəɗatay faya a gwaɗatay: «Wu mənday ga andaya nakə na ndiye, nəkurom ka sərum bay.» 33Gawla ŋgay hay tə tsəne andza niye na, tə tsik mə walaŋ tay, tə gwaɗ: «Ma giye na, ndəray kə zlayaw wu mənday kəla ɗaw?» 34Yesu a gwaɗatay: «Wu mənday ga na, məge wu nakə a say a ndo nakə a sləra ga ahaya aye ada mandəve ha məsler nakə a vəleŋ a gweɗeŋ ge aye. Matəra wu mənday ga na, neŋgeye.» 35Yesu a gwaɗatay sa: «Dzeke andaya, a gwaɗ: “A ləkaw kiye faɗ na, ta dziye wu mənday abəra ka dala.” Ane tuk na, neŋ ɗuh na gwaɗakumeye: Ehey, zəbum ka guvah hay lele, təday. Wu hay na, ta nah tsɨy. Kə sla mədze. 36Ndo nakə ma dziye na wu mənday abəra ka dala aye na, ma hutiye merəɓe ŋgay ada ma hayay gər a wu mənday niye. Wu mənday na, andza məgweɗe ndo neheye ta huta sifa nakə ma ndəviye bay ka tor aye. Andza niye ndo masləge ta ndo mədze wu abəra ka dala na, ta ŋgwasiye salamay. 37Hərwi dzeke nakə a gwaɗ: “Ndo neŋgeɗ ma sləgiye, ndo neŋgeɗ na, ma dziye na abəra ka dala”, a tsik na, deɗek. 38Na slər kurom a guvah mata dze na wu mənday nakə ka fətumay bay aye, ka təmumay a həlay a ndo hay tsa.» 39Ndo i dala i Samari niye hay haladzay tə dzala ha ka Yesu. Tə dzala ha na, hərwi ŋgwas niye a ɗatay ha parakka a gwaɗatay: «A pesleŋ wu nakə na gawa ahəl niye tebiye.» 40Samari niye hay tə ndisl naha ka təv i Yesu na, ta tsətsah ka Yesu, tə gwaɗay: «Ndza ka təv may tey.» Yesu a təma bazlam tay niye, a ndza ka təv tay məhəne sulo. 41Yesu a tsikawatay bazlam i Mbəlom. Tə tsəne na, ndo siye hay haladzay tə dzala ha ka Yesu sa. 42Ndo niye hay tə gwaɗay a ŋgwas niye: «Anəke nəmaa dzala ka Yesu na, hərwi wu nakə ka təkəramay aye sa bay. Nəmaa dzala ha na, hərwi nakə nəmaa tsəne wu nakə bo ŋgay eye a tsik aye. Ada nəmaa sər ha neŋgeye na, ndo mətəme ha ndo i məndzibəra hay deɗek.» 43Yesu a ndza ka təv niye məhəne sulo na, a həl bo a ye abəra ka təv niye, a ye a Galile. 44Bo i Yesu eye a tsik, tə gər ŋgay, a gwaɗ: «Ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom na, ta rəhay ha gər ma gəma ŋgay bay.» 45Azlakwa ɗuh Yesu a ndisl a Galile na, ndo i dala niye hay ta təma na lele tə məŋgwese eye hərwi nəteye dərmak ta ye a magurlom i Pak niye ma Zerozelem aye ada a həlay i magurlom niye na, ta ŋgatay a wu nakə Yesu a ge aye. 46Andza niye, Yesu a mbəɗa gər a Kana ka dala i Galile sa, gəma nakə a təra ha yam guzom eye. Ndo məge məsler i bəy bagwar eye wuray andaya, wawa ŋgay ɗəvats eye ma gəma i Kafernahum. 47A tsəne Yesu kə maw abəra ma Yahuda neŋgeye ka dala i Galile na, a həl bo a ye ka təv i Yesu. A ye naha a gay amboh a Yesu, a gwaɗay: «Amboh tama a Kafernahum, ta mbəleŋ ahaya wawa ga andaya ɗəvats eye faya ma mətiye tey.» 48Yesu a gwaɗay: «Nəkurom na, taɗə na ge masuwayaŋ eye bay na, ka dzalumeye ha bay na, kəkay?» 49Ndo məge məsler niye a mbəɗay faya, a gwaɗay: «Bəy ga, tama bəse bəna wawa ga ma ta mətiye.» 50Yesu a gwaɗay: «Mbəɗa gər a mətagay, wawa yak ma mbəliye.» Ndo niye a dzala ha ka bazlam i Yesu niye a tsikay aye. A ma a mətagay. 51Ahəl nakə ndo niye faya ma diye a mətagay, neŋgeye ka tsəveɗ mba na, ndo i məsler ŋgay hay ti yaw, tə ŋgəlayaw gər həf ka tsəveɗ tə gwaɗay: «Wawa yak kə mbəl!» 52A tsətsah fataya, a gwaɗatay: «Wuye a gay ŋgama na, kəɗay?» Ta mbəɗay faya, tə gwaɗay: «A gay ŋgama na, məveneŋ ta ɓəre nəte i huwa.» 53A sər ha həlay niye na, tits həlay nakə Yesu a gwaɗay: «Wawa yak ma mbəliye» aye. Tsa na, neŋgeye ta ndo i gay ŋgay hay tebiye tə dzala ha ka Yesu. 54Nakay na, masuwayaŋ masulo eye nakə a ge ma Galile aye. A ge na, ahəl nakə a maw abəra ma Yahuda aye.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Ma bariya ŋga Yahudiinə, kə ndzaa ci ka məndzaaŋgu'inə ŋga dagwa uushi'iitə na shi aakəŋwa tanə, pooshi bariyaakii ka ɓaarəginə paŋgəraŋə tə makə sətə nə tantanyitə uushi'iitsə a ndzaanə. Ma agi nə'utə bariya, satakanyiitə rəŋwə ha'ə ci ənjə a ɗa ka fəzə ka fəzə. Ma tsarə ŋga satakatsa, pooshi ŋgeerənə davə bahə ca kavə tə ənjitə ca əntsahə aaɓii Əntaŋfə kaa təya ndzaanə yadə idəpaa uushi ashitii. 2Maci ma ənjitə ca paslə tə Əntaŋfə, kə laaɓagi ənji tə tii agi 'waslyakəənatii tanyi, kaɗa pooshi 'waslyakəənə ashitii ma'ə; kaɗa pooshi tii agi ɗa sataka ma'ə əsə. 3Amma ma satakatə ci təya ɗa ka fəzə ka fəza, ci ca buurətə ka tii oo'i, agi ɗanə nə tii 'waslyakəənə. 4Acii ma idənə ŋga liinə da ŋga uuhinə, pooshi ci da ŋgeerənə ŋga ŋgərəgi 'waslyakəənə. 5Ci ɗii, ma saa'itə Aləmasiihu kədəhə ka shinə aasəkə duuniya, kə bii ci ka Əntaŋfə, əŋki ci, “Pooshi kaɗeesəkə ka hə nə ɗa ka hə sataka də dabanyinə taa vii ka hə uushi'inə, amma kə ɗii hə ka nyi shishinə kaa nya ɗa də sataka ka hə. 6Pooshi kaɗeesəkə ka hə nə ətsagi ka hə daba agyanə ha ŋga ɗa sataka, taa ɗa ka hə hara satakanyinə ka shii ŋgərəgi də 'waslyakəənə. 7Wata əŋki nyi, Əntaŋfwa, wanyina, kə shi nyi, kaa nya slənə sətə cii kwa moo nya slənə, makə sətə nyaahə ənji agyanəki asəkə malaaɓa ləkaləkatə.” 8Ma agi waɓəətsə waɓi ca, təkəŋwanə ŋga sətə bii ci, əŋki ci, pooshi kaɗeesəkə ka Əntaŋfə nə ɗa ka ci sataka, pooshi kaɗeesəkə ka ci əsə nə ətsagi ka ci daba agyanə ha ŋga ɗa sataka, taa ɗa ka ci hara satakanyinə ka shii ŋgərəgi də 'waslyakəənə. Kə bii ci ətsə ha'ə taa ŋgahi patənə ŋga satakatsə ci ənjə a ɗa, ka nə'u sətə bii bariya ci təya ɗa. 9Ca waɓə ŋga bəra'inə, əŋki ci, “Əntaŋfwa, wanyinə kə shi nyi, kaa nya slənə sətə cii kwa moo nya slənə.” Ma waɓəətsa, ci ɓaarii kaamə oo'i kə ŋgərəgi Əntaŋfə iirə rəgwa ŋga ɗa sataka, ca ənəvəgi də ɗa sataka ŋga Yeesu. 10Də ətsəkii ha'ə ndzaa amə malaaɓakii, waatoo, də ɗagi sataka ŋga Yeesu Aləmasiihu də naakii nə gahu rəŋwə dyaŋə. 11Ma hara limanyinə patə, uusəra patə nə tii agi slənatii, təya dzə də ɗaaɗa satakanyiitə rəŋwə ha'ə anəkii anəkii ətə pooshi da ŋgeerənə ŋga ŋgərəgi 'waslyakəənə. 12Amma ma Aləmasiihu, rəŋwə gahu ɗii ci naakii sataka, ca ŋgərəgi 'waslyakəənə ka ca'ə ndəŋwə ndəŋwə. Aciikii ha'ə, waatə dasə da ciizəma Əntaŋfə. 13Davə nə ci dasə, ka gəra saa'itə nə Əntaŋfə a kavə tə ənji daawaanaakii aatsaa səɗəkii. 14Acii də sataka rəŋwə tanə laaɓagi ci ənjaakii agi 'waslyakəənə ka ca'ə ndəŋwə ndəŋwə, təya ndzaanə yadə sə ŋga idəpaanə ashitii. 15Malaaɓa Ma'yanə maa, kə ɓaarəgi ci kaamə oo'i, ma uushi'iitsa, tantanyinə. Ma ŋga təkəŋwanə, kə bii ci, əŋki ci, 16“Əŋki Slandana, maɗa kə mbu'ya saa'ikii, wiinə aləkawalətə nii kya ɗa ka tii: Waatoo, ka kavənə nə nyi tə tii ka paaratəginə də bariyaaki, nya naahəvə aa ədzəmətii əsə.” 17Ca tsakə banə, əŋki ci, “Pa nya buurə bwaya uushi'iitə nji təya ɗaaɗa ma'ə.” 18Acii ha'ə, makə kə tifyagi Əntaŋfə ka tii 'waslyakəənatii, pooshi nafa ŋga ɗa sataka ma'ə. 19Ndzəkəŋushi'inəkya, kə upaa amə rəgwa ka shaŋə ŋga dəmənə aasəkə Hatə palee də Laaɓanə. Ma rəgwatsa, dagi idənə ŋga Yeesu upaa amə. 20Ci wunəgi kaamə rəgwa ŋga upaa əpinə. Ma rəgwatsa, dagi gwada ca dzə, ca mbu'u kura'ə aasəkə hatə palee də laaɓanə. Waatoo, ma gwadatsa, ci nə shishinə ŋga Yeesu. 21Tə'i amə da maɗuunə limanə ətə ca nəhə yi ŋga Əntaŋfə. 22Acii ha'ə, əntsahaamə aaɓii Əntaŋfə də ədzəmə rəŋwə, də vii gooŋga ŋga tantanyinə əsə. Acii kə laaɓagi ci kaamə ədzəmaamə; mayiɓəkii naamə də ŋunyi ma'inə. 23Kəŋaanaamə ndihə ndihə, gaama ŋgwalə ka baaba ka ənji tə sətə kii amə naamə nə davə. Acii ma Əntaŋfə ənə ɗii kaamə aləkawala, əndə gooŋga nə ci. 24Ɗaamə hiima ŋga tsaakəshinə ahadaamə, kaama uuɗəshi, kaama slənə ŋga'əənə. 25Gaama bwasee ka dza də nə gaamə, makə sətə bwasee hara ənja. Tsaakəshaamə də ŋunyi waɓənə, makə kə nee amə kə uugi uusəra ŋga Slandanə mbəshanə. 26Maɗa kə gyaamə aakəŋwa də slənə 'waslyakəənə ŋga də əmbanə, dagyanə wanaamə kə shii gooŋgaanə, yoo, kə shii amə, pooshi əndə'i ɗa sataka ŋga ŋgərəgi də 'waslyakəənə ma'ə. 27Ma əndətə gi aakəŋwa də slənə 'waslyakəənə ŋga də əmbanə, see ŋgwalənə ŋgwalənəkii tanə, ca gəra gəŋwanə ŋga Əntaŋfə da bwaya guutə na zamagi də ənji daawaanə ŋga Əntaŋfə. 28Ma əndətə taŋəgi bariya ŋga Muusa, ka kərənə nə ənji tə ci aakəŋwacii gəŋwanə. Maɗa kə shigi seedawiinə bəra'i taa makkə oo'i, kə taŋəgi ci bariya tanyi, ka ɓələginə nə ənji tə ci, pooshi nəhə təgunuunaakii. 29Maɗa ha'ə makə ətsa, asee ma əndətə pooshi nee ka shiŋkinə anə Uuzənə ŋga Əntaŋfə, ca ciɓee ka idənətə ŋgirə Əntaŋfə kaa aləkawalə a ndzaanə da ŋgeerənə davə, waatoo, idənətə laaɓagi ənji də ci, ca bərapaa tə Ma'yanə ŋga Əntaŋfə əsə ətə ca kira pwapoonə, ma əndətsa, ka paleenə nə ciɓaakii ka ŋga əndətə taŋəgi bariya. 30Acii kə shii amə tə Əndətə bii, “Nyi na ki'itə ciɓə də ciɓa. Ka ənənə nə nyi ka ki'itə taa mi patə.” Kə bii ci əsə, “Əntaŋfə Slandanə na la gəŋwanə ka ənjaakii.” 31Ma əndətə nə Əntaŋfə Əndə vii əpinə a lagi ka ci gəŋwanə, kə kulii agyanəkii. 32Yoo, buurətəmə sətə slənyi duunə fəzənyiinə dzəgi aaba'ə, waatoo, saa'itə 'watəgi ənji ɓaarə koonə ɓərənə ŋga Əntaŋfə. Ma saa'ita, kə ciɓuunə ka shaŋə, amma patə da ha'ə, kə kəŋaanuunə ndihə ndihə, una sə'watə patənə ŋga uushi'inə. 33Ka əndə'i saa'i maa, ənjə a dzaana tuunə aamoonə, təya ciɓee koonə. Ka əndə'i saa'i una ləɓəshi da ənjitə ca sa ciɓə ha'ə makə noonə. 34Ma saa'ita, kə nyihuunə təgunuunə ŋga ənji furəshina. Maɗa kə luuwətə ənji uushi'inə goonə, agi sə'watənə nuunə də mooɗasəka. Acii kə shii unə oo'i, tə'i unə da matahu uushi'inə ətə ŋga ca'ə ndəŋwə ndəŋwə. 35Makə kə shii unə ha'ə, kəŋəmə ndihə. Acii ma ənjitə kəŋaanə ndihə ndihə, ka upaanə nə tii maɗuunə shikwa. 36Kə dəɓee una dzə aakəŋwa də kəŋaanə ndihə ndihə, koona mbee ka ɗa sətə kaɗeesəkə ka Əntaŋfə, una shii upaa də sətə ɗii ci aləkawalə ŋga viinə koonə. 37Acii kə bii Əntaŋfə oo'i, “Ma agi uundzə saa'i gi'u, ma əndətə na shi, ka shinə nə ci, paa ci ka səkəpaa na. 38Ma ənjaaki ənji gooŋga, dagi vii gooŋgatii ka nyi upaanə nə tii əpinə. Amma taa wu ənyi aa ba'ə, paa ci ka kaɗeesəkənə ka nyi.” 39Ma amə, əntaa tsarə ŋga ənjitə ca ənə aaba'ə kaa təya za naamə; amma ma amə, ənjitə gi'i tə Əntaŋfə naamə, kaama shii upaa luupaanə ŋga əpinə gaamə.


text: 1Ma dəba eye na, Yesu a ye a walaŋ i gay hay ta gəma hay. A ye a həhal mə ɗəma na, a ɗa ha Labara Ŋgwalak eye i Bəy i Mbəlom mə ɗəma tebiye. Gawla ŋgay hay kuro gər eye sulo tə paway bəzay. 2Ŋgwas neheye Yesu a həhar fataya abəra fakalaw aye ta neheye a mbəl tay ha abəra ma ɗəvats aye ta zəŋgal na dərmak. Nəteye na: Mari nakə tə zalay Mari Magədala eye, Yesu a həhar faya abəra Fakalaw hay tasəla aye; 3Zan ŋgwas i Kuza neŋgeye ndo məgəse dala i Herod; Suzan; ada ta ŋgwas hay wal wal neheye ta dzənawa Yesu ta gawla ŋgay hay tə wu tay hay aye. 4Ndo hay haladzay ti ye naha ma gəma hay wal wal. Yesu a ŋgatay a ndo niye hay ti ye naha haladzay tə haya gər ka təv ŋgay na, a tsikatay me ta dzeke a gwaɗatay: 5«Ndo wuray a ndohwaw abəra mə gay. A həl hulfe ŋgay a ye ha a pesl mata sləge. A ye naha na, a dazlay a masləge. Ahəl nakə faya ma kutsiye hulfe ŋgay a guvah aye na, siye hay tə kuts ka tsakay i tsəveɗ. Hulfe niye na, ndo hay ta mbərasla na, ɗiyeŋ hay tə pala na tebiye. 6Siye a dəɗ ka sik i pəlaɗ. Tə ndzohwaw na, kwayaŋŋa tə kula heryew heryew. Tə kula na, hərwi ta huta yam ma bəɗ bay. 7Neŋgeɗ a dəɗ a gay i dak. Dak niye hay tə gəl. Tsa na, dak niye hay tə ŋgəɗətsa na hulfe niye a ndzohwaw aye, kwa hulfe niye hay ta ge bo bay ada ta nah bay. 8Ane tuk na, siye hay tə kuts ka təv lele eye. Tə ndzohwaw ada tə gəl. Tə gəl na, tə nah lele. Makwehe nəte na, wur eye faya temerre.» Yesu a gwaɗatay sa: «Ndo nakə zləm andaya faya mətsəne aye na, mâ tsəne lele!» 9Ma dəba eye na, gawla ŋgay hay ta tsətsah faya, tə gwaɗay: «Dzeke nakə ka tsik aye na, a say məgweɗe mey?» 10Yesu a mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Nəkurom na, Mbəlom kə ɗakum ha wu nakə maŋgaha eye ma bəy ŋgay aye. Ane tuk na, ndo siye hay ta tsəniye wu hay na, ta dzeke. Andza niye: “Ta sliye mazəbe faya, ane tuk na, ta ŋgateye bay. Ta sliye faya mətsəne, ane tuk na, andza məgweɗe mey na, ta tsəniye bay.”» 11Yesu a gwaɗatay sa: «Dzeke nakay a say məgweɗe na, anaŋ: Hulfe na, bazlam i Mbəlom 12Ndo siye hay ta ndzəkit bo ta tsakay i tsəveɗ nakə hulfe a kuts faya aye. Nəteye na, tə tsəne bazlam i Mbəlom. Tsa na, Fakalaw a yaw a buwa na bazlam i Mbəlom niye tə tsəne aye abəra mə ɗərev tay. A buwa na na, hərwi ada tâ dzala ha faya bay ada tâ təma bay. 13Siye hay ta ndzəkit bo ta təv nakə bətekwew andaya faya haladzay bay aye. Tə tsəne bazlam i Mbəlom ada ta təma tə məŋgwese eye lele. Ane tuk na, ta huta məpe zləlay mə bazlam i Mbəlom bay. Ɗəretsətseh tə masəpete i Fakalaw a ndzatay a gər na, tə gər ha mədzele gər abəra ka Mbəlom. 14Hulfe neheye tə kuts a gay i dak hay aye na, ta ndzəkit bo ta ndo neheye tə tsəne bazlam i Mbəlom aye. Ane tuk na, bor i məndzibəra, bor i zlele, ta bor i wu mekeleŋ eye hay wal wal a ye tay a bo. Wu niye hay tə ŋgəɗətsa na bazlam i Mbəlom nakə mə ɗərev tay aye. Bazlam i Mbəlom dərmak kə huta məvəle hohway bay. 15Hulfe nakə a kuts ka təv lele eye na, ta ndzəkit bo ta ndo neheye tə tsəne bazlam i Mbəlom aye na, tə pa na a ɗərev tay lele. Tə gay metsehe lele. Bazlam i Mbəlom a gəl mə ɗərev tay, tə nah lele.» 16Yesu a tsikatay dzeke sa, a gwaɗatay: «Ɗaɗa ndo ma zlaweye lalam ŋgay ma piye faya ako ada ma hurəkwiye faya gəse ɗaw? Kəgəbay ma piye na a dəba i sləlah ɗaw? Ɗuh ma piye na na, ka wu məpe lalam hərwi ada ndo neheye ta fələkwiye a gay aye mâ dəvatay dzaydzay. 17Sərum ha na, wu neheye maŋgaha eye hay aye na, ta zəbiye ŋgəray ŋgəray ta həpat. Ada wu neheye ndo hay tə sər bay aye na, ndo hay ta ta səriye mə dzaydzay.» 18A gwaɗatay sa: «Gumay metsehe a mətsəne wu nakə ka pawumay zləm aye. Hərwi ndoweye kə pay zləm lele na, Mbəlom ma səkahiye ha mətsəne ada mâ tsəne lele. Ane tuk na, ndo nakə a say mətsəne bay aye na, kwa tsekweŋ eye nakə a tsəne aye na, ta buwiye na.» 19May i Yesu ta malamar i Yesu hay ta pəla na Yesu. Ta pəla na na, ta huta na Yesu. Ane tuk na, ta ndisl ka təv ŋgay bay hərwi ndo hay haladzay ka tsəveɗ. 20Tə gwaɗay a Yesu: «May yak ta malamar yak hay, nəteye ma bəra faya ta tsətsahiye kar. A satay məŋgataka.» 21Ane tuk na, Yesu a mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «May ga ta malamar ga hay na, ndo neheye faya ta pay zləm a bazlam i Mbəlom ada faya ta giye wu nakə bazlam i Mbəlom a tsik aye.» 22Pat wuray na, Yesu a gwaɗatay a gawla ŋgay hay: «Tsalakwa a kwalalaŋ i yam takwa a diye i dəlov neŋgeɗ.» Tsa na, tə tsal a kwalalaŋ i yam, ti ye. 23Ahəl nakə faya ta diye ka gər i yam aye na, Yesu a ndzahəra. A ndzahəra na, kwayaŋŋa mətasl a vəzl ka gər i dəlov niye ta gədaŋ. Tsa na, kwalalaŋ i yam a rah ta yam mazlambar ta kutsiye a yam. 24Gawla ŋgay hay ta həndzəɗ ka təv ŋgay. Ta wuda ka bo, ta pəɗeke ha Yesu abəra ka məndzehəre. Tə gwaɗay: «Bəy may, Bəy may, ka mətakweye!» Tsa na, Yesu a pəɗeke, a gay me a mətasl ada a yam. Kwayaŋŋa mətasl a ndza ɗeɗik. Məɓəle i wuray kwa tsekweŋ andaya sa bay. 25Yesu a gwaɗatay a gawla ŋgay hay: «Ka yum ha mədzal gər kurom aye a ŋgay!» Ane tuk na, ta dzədzar haladzay. A gatay hərɓaɓəkka. Tə gwaɗ mə walaŋ tay: «Nakay na, ndo wuray? A gatay me a mətasl ta yam na, tə gəsay me aye!» 26Yesu ta gawla ŋgay hay tə ndisl a gəma i Geraseni nakə ta diye i dəlov niye tə zalay dəlov i Galile aye. Niye na, bəse kame i dala i Galile. 27Yesu a mbəzlaw abəra mə kwalalaŋ i yam na, ndo wuray a ndzawa ma wuzlahgəma, a ŋgatay a Yesu na, a yaw ka təv ŋgay. Ndoweye niye na, gər a vuway. Kə ndza haladzay a pawa ka bo petekeɗ sa bay ada a hənawa mə gay bay sa tsa. Ane tuk na, a hənawa mə walaŋ i tsəvay hay. 28A ŋgatay a Yesu na, kwayaŋŋa a wuda ta gədaŋ. A kal ha bo kame i Yesu. Tsa na, a gwaɗay: «Nəkar na, Yesu Wawa i Bəy Mbəlom Fetek. Ka wuɗa ka neŋ na, mey? Amboh kâ geŋ wuray bay tey.» 29A tsik andza niye na, hərwi Yesu a gwaɗaway a fakalaw: «Dara abəra mə bo i ndo nakay.» Tə dzawaway na sik tə səselek ada tə paway tsalalaw a həlay. Ane tuk na, a ŋgəzlahawa ha wu niye hay tə dzawawa na aye ndərtsətsətse ada fakalaw a yawa ha a təv dəreŋ aye hay abəra mə walaŋ i gay, a kəsaf. 30Yesu a tsətsah faya, a gwaɗay: «Məzele yak na, way?» Fakalaw niye a mbəɗay faya a gwaɗay: «Məzele ga na, Haladzay.» A tsikay a Yesu andza niye na, hərwi nəteye haladzay mə bo i ndo niye. 31Fakalaw niye hay tə gay amboh a Yesu hərwi ada mâ kuts tay a bəɗ nakə kutsɨk bagwar eye aye bay. 32Ka təv eye niye na, madəras hay andaya faya ta pəliye wu mənday tay hay ma tsaholok wuray. Fakalaw niye hay mə bo i ndo niye tə gay amboh a Yesu hərwi ada mâ vəlatay tsəveɗ məfələkwe a bo i madəras niye hay. Yesu a vəlatay tsəveɗ mede a bo i madəras niye hay. 33Tsa na, fakalaw niye hay ti yaw abəra mə bo i ndo niye ti ye, tə fələkwa a bo i madəras hay. Madəras niye haladzay aye ta hwayaw abəra ka mahəmba niye. Ti yaw tə kuts a dəlov niye tebiye, tə dze a ɗəma. 34Ndo mətsəkure madəras niye hay tə ŋgatay andza niye na, ta hway, ti ye a wuzlahgəma mata ɗatay ha labara niye a ndo hay ada a ndo neheye nəteye dəreŋ ta wuzlahgəma aye hay. 35Tsa na, ndo hay tə tsəne na, ti yaw mata zəbe naha ka wu nakə a ge bo aye. Ti yaw tə ndislew ka təv i Yesu na, tə ŋgatay a ndo niye fakalaw hay ti yaw abəra mə bo ŋgay aye mandza eye ka təv i Yesu. Anəke na, petekeɗ ka bo ada neŋgeye lele, andza nakə a ndzawa aye sa bay. Tə ŋgatay andza niye na, ta dzədzar. 36Ndo neheye labara i gər mavuwe a ge bo ka ɗəre tay aye nəteye dərmak ta təkəratay labara eye a ndo niye hay ti ye naha, nəteye ta ŋgatay təbey aye. Gər mavuwe niye a mbəl kəkay na, ta təkəratay. 37Tə tsəne na, ndo i dala i Geraseni niye tebiye ta tsətsah ka Yesu tə gwaɗay: «Do abəra ka dala may» hərwi ta dzədzar haladzay. Tsa na, Yesu a tsal a kwalalaŋ i yam hərwi mede abəra ka dala niye. 38Ndo nakə fakalaw hay ti yaw abəra mə bo ŋgay aye, a gay amboh a Yesu ada Yesu mâ vəlay tsəveɗ mâ zəŋgal na. Ane tuk na, Yesu kə vəlay tsəveɗ ka məpay bəzay bay. A gwaɗay: 39«Do a mətagay yak! Təkəratay a ndo hay wu nakə Mbəlom a ge hərwi yak aye, kwa tsekweŋ ka gər ha faya abəra bay.» Tsa na, ndo niye a ye a təkər wu nakə Yesu a ge hərwi ŋgay aye ma wuzlah gay tebiye. 40Yesu a maw ma diye i dəlov a diye neŋgeɗ na, ndo hay haladzay faya ta həbiye na. Ndo niye hay tə ŋgatay a Yesu na, ta təma na lele. 41Tsa na, ndo wuray tə zalay Dzayrus a ye naha dərmak. Neŋgeye na, bəy i gay i maɗuwule me. A ye naha a dəkway gurmets a huvo a Yesu. A gay amboh a Yesu, a gwaɗay: «Amboh kâ ma a gay ga tey.» 42A say Yesu mâ ye a gay ŋgay na, hərwi dem ŋgay andaya nəte məve ŋgay ma giye kuro gər eye sulo. Dem eye niye na, bo a wur faya ma mətiye. Ahəl nakə Yesu faya ma diye na, ndo hay haladzay faya ta ŋgəɗətsiye na kwa tə waray kwa tə waray. 43Ŋgwas wuray andaya dərmak. Ŋgwas eye niye na, ɗəvats eye. Bambaz a mbəɗawayaw abəra mə huɗ. Ɗəvats eye niye kə ndza faya məve kuro gər eye sulo. Kə dze ha zlele ŋgay haladzay a gay i ndo i sidem hay. Ane tuk na, ndəray nəte kə sla faya məmbəle ha bay. 44A ye a walaŋ i ndo niye hay. Tsa na, a həndzəɗ ka təv i Yesu ta dəba, a lamay a me i petekeɗ i Yesu. Kwayaŋŋa bambaz nakə a mbəɗawayaw faya abəra aye a tərəts. A huta zay. 45Yesu a tsətsah, a gwaɗ: «Maa lemeŋ, way?» Nəteye tebiye tə sər maa lamay way na, tə sər bay. Piyer a gwaɗay: «Bəy ga, ka gwaɗiye “Maa lemeŋ way” na, ka ŋgatay tə lawara kar ada faya ta ŋgəɗətsiye kar kwa tə waray kwa tə waray təbəɗew.» 46Aya ane tuk na, Yesu a gwaɗ: «Ndəray kə lemeŋ, hərwi na sər ha gədaŋ ki yaw abəra mə bo ga.» 47Ŋgwas niye a sər ta huta na na, a ye ka təv i Yesu tə madzədzere eye. A ye a dəkway gurmets a huvo a Yesu. A təkəray, a lamay hərwi mey ada a mbəl kwayaŋŋa na, a təkəray kame i ndo niye hay tebiye. 48Yesu a gwaɗay: «Dem ga, mədzal gər yak kə mbəl kar ha. Do wu yak barbarra.» 49Ahəl nakə Yesu faya ma tsikeye a ŋgwas niye andza niye na, ta sləraw ndo abəra mə gay i bəy i gay i maɗuwule me niye tə zalay Dzayrus aye. A yaw a gwaɗay: «Dem yak kə mət. Kâ wurɗay me a Miter sa bay.» 50Ane tuk na, Yesu kə tsəne, a gwaɗay a Dzayrus: «Kâ dzədzar bay, dzala ha ka neŋ tsa na tsɨy, dem yak ma mbəliye.» 51Tə ndisl naha a gay i Dzayrus na, kə vəlatay tsəveɗ a ndo hay məfələkwe a gay bay. Ti ye na, ta Piyer, Yuhana ta Yakuba ɗekɗek tsa ta bəba ada ta may i wawa. 52Mə gay i mədahaŋ niye na, ndo hay tebiye taŋgof taŋgof, siye faya ta ndəviye kuɗa hərwi wawa niye a mət aye. Yesu a ye naha na, a gwaɗatay: «Kâ tuwum bay. Dem nakay na, kə mət bay, neŋgeye mandzahəra eye.» 53Ane tuk na, ndo niye hay tə ŋgwasay dəla mə gər, tə sər lele dem niye na, kə mət. 54Yesu a ye naha na, a gəs na dem niye mə həlay ada a gwaɗay ta gədaŋ: «Wawa, lətse!» 55Dem niye a mbəl. Kwayaŋŋa a lətse tsəkwaɗ. Yesu a gwaɗatay: «Vəlumay wu mənday.» 56Tsa na, bəba ta may i wawa a gatay hərɓaɓəkka. Ane tuk na, Yesu a gwaɗatay: «Wu nakay a təra aye na, kâ tsikumay a ndəray bay.»


text: 1Yesu a gwaɗatay a gawla ŋgay hay: «Wu hay andaya haladzay ta səpatiye tay ha ndo hay ka məge mezeleme. Kutoŋ ma giye bo andza niye. Ane tuk na, ɗəretsətseh ka gər i ndo nakə ma səpatiye ndo hay ka məge mezeleme aye. 2Ŋgama tâ ɓaray maɗiz i kwar a ɗay ada tâ kal ha a huɗ i bəlay tə bəmalə nakə ma səpatiye nəte mə walaŋ i wawa neheye tsekweŋ tsekweŋ ka məge mezeleme aye. 3Anəke na, gum metsehe lele, həbum gər kurom. «Taɗə malamar yak kə gaka mənese na, tsikay faya ta tsəfetsəfe aye. Ada taɗə kə gər ha mezeleme ŋgay na, pəsay ha mezeleme ŋgay. 4Taɗə a gaka mənese mə walaŋ i məhəne nəte sik tasəla ada faya ma deyeweye ka təv yak məgwaɗaka: “Na nasaka, amboh pəsa ga ha” na, pəsa ha.» 5Ndo i maslaŋ i Yesu hay ta tsətsah, tə gwaɗay a Yesu: «Bəy Maduweŋ, səkahamay ha mədzal gər ka nəkar tey.» 6Bəy Maduweŋ a mbəɗatay faya a gwaɗatay: «Taɗə ta deɗek mədzal gər kurom mâ ge andaya tsekweŋ andza wur i ɓəzaŋ na, ka slumeye faya məgwaɗay a dərizl i gərɗaf i kuvoray nakay: “Ŋgwaɗ abəra kanaŋ, do ta zəv bo a bəlay” na, ma gəsakumeye me.» 7Yesu a gwaɗatay sa: «Way nakə mə walaŋ kurom, ndo i məsler ŋgay faya ma fəteye ma guvah agəna ma tsəkureye na gənaw ŋgay hay, kə maw a mətagay na, ndo i gay ŋgay ma gwaɗeye: “Dara bəse, nda ɗaf” ɗaw? 8Ane tuk na, ma gwaɗeye ɗuh na: “Do naha, deŋew ɗaf ga. Mbəɗaw ka bo petekeɗ mekeleŋ hərwi məhəleŋew ɗaf ga. Ahəl nakə neŋ faya na ndiye ada na siye wu məse aye na, ma dəba eye nəkar dərmak ka sliye faya mənde wu mənday ada ka siye wu məse.” Ndo i gay ŋgay ma tsikeye andza niye bəɗaw? 9Ka dzalum na, ma geye sɨsœ a ndo i məsler ŋgay niye hərwi kə gay na wu nakə a tsikay ge aye ɗaw? 10«Nəkurom dərmak andza niye, taɗə ka gum məsler nakə Mbəlom a gwaɗakum “gum” aye na, gwaɗum ɗuh na: “Nəmay ndo məge məsler tsa hərwi nəmay, nəmaa ge na, məsler nakə təɗe a ye ka bo nəmaa giye.”» 11Yesu faya ma diye a Zerozelem na, a ye tə kokway nakə a ŋgəna ha dala i Samari ta dala i Galile aye. 12Mazlambar ma ta ndisliye a gəma wuray na, ndo madəgwaɗa eye hay kuro ta hway naha a satay mədzəgər tage Yesu. Tə lətse dəreŋ. 13Tsa na, ta wuda ta gədaŋ, tə zalay naha a Yesu, tə gwaɗ: «Yesu, Bəy! Nəmaâ gaka mə bo təbəɗew!» 14Yesu a ŋgatatay, a gwaɗatay naha: «Dum ta bəzumay ha bo a ndo neheye tə vəlaway wu a Mbəlom aye.» Nəteye faya ta diye mata bəzatay ha bo a ndo məvəlaway wu a Mbəlom na, tə mbəl suwuɗ suwuɗ. 15Ndo nəte mə walaŋ tay a zəba ka bo ŋgay na, kə mbəl suwuɗ suwuɗ. A mbəɗa gər ka təv i Yesu pəlasl. A ye tə mazambaɗay naha a Mbəlom ta magala. 16A ye naha na, a kal ha bo kame i Yesu ta daʼar luz ka dala. A gay sɨsœ haladzay a Yesu. Ndoweye niye na, ndo i Samari hay. 17Yesu a gwaɗ: «Na gwaɗ tə mbəl na, kuro tebiye bəɗaw? Neheye tsɨɗ eye na, nəteye məŋgay? 18Ndəray kə dzala mə walaŋ tay madayaw məgay naha sɨsœ a Mbəlom bay. Ɗuh mayaw na, bərakəzaŋ nakay ɗaw?» 19Tsa na, Yesu a gwaɗay a bərakəzaŋ niye: «Lətse! Do wu yak, mədzal gər yak nakə ka dzala ha ka neŋ aye kə mbəl kar ha.» 20Pat wuray na, Farisa hay ta tsətsah ka Yesu, tə gwaɗay: «Bəy i Mbəlom ma ta deyeweye na, kəɗay?» Yesu a mbəɗatay faya a gwaɗatay: «Bəy i Mbəlom ma deyeweye na, ndo hay ta ŋgateye bay. 21Ta gwaɗiye: “Zəbum neŋgeye anaŋ kanaŋ” kəgəbay “Neŋgeye atay” bay. Hərwi sərum ha Bəy i Mbəlom na, neŋgeye mə walaŋ kurom.» 22Tsa na, a gwaɗatay a gawla ŋgay hay: «Həlay eye ma deyeweye ma sakumeye məŋgatay a Wawa i Ndo kwa pat eye nəte tsa, ane tuk na, ka ŋgatumeye bay. 23Ta gwaɗumeye: “Zəbum atay!” Kəgəbay “Zəbum neŋgeye anaŋ!” Ane tuk na, kâ yum bay, kâ hwayum faya bay. 24Pat eye ma deyeweye neŋ Wawa i Ndo na deyeweye na, andza mawutseɗe i mbəlom nakə a wutseɗe na, dzaydzay ŋgay eye a dəv kwa abəra mə bəzay i mbəlom hus a məgəma aye. Na deyeweye na, andza niye. 25Ane tuk na, na siye ɗəretsətseh haladzay təday ada ndo neheye anəke aye ta kaliye ga ha.» 26«Wu nakə a ge bo a həlay i Nuhu aye na, pat nakə neŋ Wawa i Ndo na deyeweye na, ma ta giye bo andza niye dərmak. 27Ahəl niye na, ndo hay tə ndayawa wu mənday ada tə sawa wu məsay, tə zlawa dahəlay hay ada tə vəlawa dem tay hay a zal hus a pat nakə Nuhu a fələkwa a kwalalaŋ i yam aye. Yam bagwar eye a rah ka məndzibəra a dze tay ha siye i ndo hay tebiye. 28«Sa na, ma ta təriye andza a həlay i Lot: Ndo hay tə ndayawa wu mənday ada tə sawa wu məsay. Ta səkəmawa wu hay ada ta səməkawa ha. Ta zəvawa dərizl i gərɗaf hay ada ta ɗəzlawa gay tay hay. 29Ane tuk na, pat nakə Lot a lətse a yaw abəra ma gəma i Sodom aye na, ako a paw abəra mə mbəlom andza yam ada tə wuye andaya a təma wafafafa, a dze tay ha ndo i gəma niye hay tebiye. 30Pat nakə neŋ Wawa i Ndo na deyeweye na, ma ta təriye andza niye dərmak. 31«Pat eye niye na, ndo nakə ka gər i gay ada wu ŋgay hay mə gay aye na, mâ mbəzlaw hərwi məzlaw wu mə gay bay. Andza niye ndo nakə ma guvah aye na, mâ maw a mətagay bay. 32Wu nakə a ge bo ta ŋgwas i Lot aye na, mâ mətsakum gər bay! 33Ndo nakə ka pəla mətəme ha məsəfəre ŋgay aye na, ma ta dziye ha ɗuh. Ane tuk na, ndo nakə ma dziye ha məsəfəre ŋgay hərwi ga aye na, ma təmiye ha ɗuh. 34«Sərum ha pat eye niye ta həvaɗ na, ndo hay sulo mahəna eye ka sləlah na, ta zliye nəte, ta gəriye ha neŋgeɗ. 35Ŋgwas hay sulo ta ləgəriye salamay ka ber, ta zliye nəte, ta gəriye ha neŋgeɗ. [ 36Hasləka hay sulo ma guvah ta fətiye, ta zliye nəte, ta gəriye ha neŋgeɗ.]» 37Gawla ŋgay hay ta tsətsah faya tə gwaɗay: «Wu niye ma ta giye bo andza niye na, ka waray Bəy Maduweŋ.» Yesu a mbəɗatay faya a gwaɗatay: «Təv nakə wu maməta eye mə ɗəma aye na, magoduk hay ta hayiye gər a ɗəma.»


text: 1NDɔ dɨmasɨ kɨ gɨn lo, lo kɨ lo to pɨtɨ pɨtɨ ba ɓəy, Mari kɨ Magɨdala ɨsɨ aw dɔ ɓadɨ tɨ nɨngə, oo kadɨ mbal kɨ uti ta ɓadɨ ka kɨn, dəw uwə ɔr. 2Ə Mari a̰y ngɔdɨ, aw ɨngə Pɨyər əi kɨ nje ndo kare kɨ Jəju ndɨge, əl-de ə nə: «Uwəi Ɓaɓe ɔri-e ɓada, nɨngə jɨ gər lo kɨ ɨləi-e tɨ al.» 3Pɨyər əi kɨ nje ndo kɨ kare ka kɨn tḛḛi, ɨsɨ awi kɨ dɔ ɓadɨ tɨ. 4A̰yḭ-naa ngɔdɨ joo pu, nə nje ndo kɨ kare ka kɨn a̰y ngɔdɨ ɨtə Pɨyər, adɨ aw tḛḛ dɔ ɓadɨ tɨ kəte no̰e tɨ. 5Lokɨ aw tḛḛ, ɨlə mbɔne, go̰ lo nɨngə, oo ta kɨbɨ je kɨ doləi nɨn ə a, nə ur me ɓe tɨ al. 6Pɨyər kɨ e goe tɨ, ḭ ya̰ne no̰o̰ re ɓa, ur me ɓe tɨ, oo ta kɨbɨ je kɨ doləi nɨn ə a, 7taa oo ta kɨbɨ kɨ ɨləi jam dɔ Jəju tɨ tɔ ə to. Ta kɨbe kɨn to naa tɨ kɨ əi je kɨ doləi nɨn kɨn al, nə dəw ɓɨndɨ adɨ to ya̰ne dangɨ. 8Go tɨ, nje ndo kɨ kare kɨ re kəte ka kɨn, ur me ɓe tɨ tɔ, adɨ oo nḛ je kɨ kəmne nɨm, adɨ mene kadɨ e nḛ kɨ rɔjetɨ nɨm tɔ. 9NGa nɨngə, bɨtɨ tḛḛ loe tɨ kɨn ka, tɨjə-de tɨ kadɨ Jəju a ḭ taa dan njé koy tɨ, təkɨ makɨtɨbɨ lə Luwə əl-n tae kəte kɨn, al ɓəy. 10E be ə, njé ndo je kɨ joo, təli ɨləi dɔde awi ɓe. 11Lokɨ njé ndo je awi, Mari a taga, kadɨ ɓadɨ tɨ ɓasi, a no̰. Lokɨ a no̰, ɨlə mbɔne go̰-n lo ɓe nɨn tɨ ɓa, 12oo malayka je joo kɨ ɔi kɨbɨ kɨ nda, ə ɨsi lo tɨ kɨ kəte ɨləi nɨn Jəju tɨ. Kɨ kare ɨsɨ toe tɨ, kaw kɨ dɔe tɨ, ə e kɨ nungɨ ɨsɨ kaw kɨ njae tɨ tɔ. 13Malayka je dəji-e əi nə: «Dəne, ra ban ə a no̰ ə?» Ə Mari ɨlə-de tɨ ə nə: «Ɔri Ɓaɓe ləm, nɨngə m-gər lo kɨ ɨləi-e tɨ al.» 14Lokɨ əl ta be nɨngə, ɨlə rətɨ ɓa, oo Jəju, nə gər kadɨ e Jəju al. 15Ə Jəju dəje ə nə: «Dəne, ra ban ə a no̰ ə? Ɨsɨ sangɨ na̰ ə?» Nɨngə Mari oo ə nə e nje ra kɨlə me ndɔr tɨ kɨ to no̰o̰ ka kɨn wa, adɨ əl-e ə nə: «Ɓam, re e ḭ ə ɔr-e ə, ɔjɨ-m lo kɨ ɨle tɨ, adɨ m-aw m-un-e.» 16Jəju ɓar-e: «Mari!» Ə Mari yətɨ rɔne kɨ rɔe tɨ, un ndune kɨ taa, əl-e ə nə: «Rabuni!» kɨ ta ebɨrə, kɨ kɔr me nə «NJe ndo dɨje!» 17Lo kɨn tɨ, Jəju əl-e ə nə: «Ɔdɨ rɔm al, tadɔ m-aw dɔra̰ tɨ rɔ Bai tɨ al ɓəy. NGa nɨngə, kɨ ɓasɨne kɨn ɓa, aw rɔ ngakom je tɨ, əl-de təkɨ m-aw rɔ Bai tɨ kɨ e Bawsi tɔ kɨn, m-aw rɔ Luwə tɨ ləm kɨ e Luwə ləsi tɔ kɨn.» 18Ə Mari kɨ Magɨdala aw ɨngə njé ndo je əl-de ə nə: «M-o Ɓaɓe kɨ kəm!» Nɨngə əl-de ta je kɨ Jəju əl-e ka kɨn adɨ-de ooi. 19NDɔ dɨmasɨ tɨ wa no̰o̰ lo sɔlɔ, njé ndo je kawi-naa me kəy tɨ madɨ, nɨngə uti ta kəy mbukɨ dɔde tɨ, mbata ɓəli njé kun dɔ Jɨpɨ je. Ə Jəju re, a taa dande tɨ, əl-de ə nə: «M-dəjɨ kadɨ lapɨya e səsi!» 20Ɓa lo kɨn tɨ, tɔjɨ-de to do kɨ jie tɨ je, kade tɨ je adɨ-de ooi. Rɔ njé ndo je nəl-de ngay, lokɨ ooi Ɓaɓe. 21Jəju təl əl-de ɓəy ə nə: «M-dəjɨ kadɨ lapɨya e səsi! NGa nɨngə, təkɨ Bai ɨlə-m, mi ka m-ɨlə səsi tɔ.» 22Ɓa go ta je tɨ kɨn, Jəju to kə̰ə̰ne dɔ njé ndo je tɨ, ə əl-de ə nə: «Ɨtaai NDɨl Luwə mesi tɨ. 23Dɨje kɨ a ɨyə̰i go majal je ləde kɔ, Luwə a ɨyə̰ go majal je ləde kɔ tɔ, ə njé kɨ a mbati kɨyə̰ go majal je ləde kɔ, Luwə a tɨdə majal je ləde dɔde tɨ ba tɔ.» 24Lokɨ Jəju re rɔ njé ndo je tɨ kɨn, Tomasɨ kɨ ɓari-e NDɨgə, kɨ e kɨ kare dan njé ndo je tɨ e səde loe tɨ al. 25Ə ndəgɨ njé ndo je əli-e əi nə: «J-o Ɓaɓe kɨ kəmje.» Nə Tomasɨ əl-de ə nə: «Kɨn ə m-o to do po̰ytɨ kɨ ɓəi jie kɨn al nɨm, m-ɨlə ngon jim to po̰ytɨ tɨ kɨn al nɨm, taa m-ɨlə jim m-ɔdɨ-n to do nɨngə kɨ ɔsi kade kɨn al nɨm ə, m-a m-adɨ səsi mem al jagɨ.» 26NDɔ jijoo go tɨ, njé ndo je təli ɨngəi-naa me kəy tɨ ɓəy, nɨngə e kɨn Tomasɨ e səde ngata. Uti ta kəy mbukɨ dɔde tɨ, ə Jəju re, a taa dande tɨ, əl-de ə nə: «M-dəjɨ kadɨ lapɨya e səsi!» 27Nɨngə əl Tomasɨ ə nə: «Tomasɨ, ɨlə ngon jii lo kɨn tɨ, ə ɨgo̰ jim je kɨn oo, taa ɨlə jii ɔdɨ-n to do nɨngə kɨ kadɨm tɨ kɨn o tɔ. Onoi kadɨ mei nga̰, majɨ kadɨ adɨ mei.» 28Lo kɨn tɨ no̰o̰, Tomasɨ əl Jəju ə nə: «Ɓaɓe ləm! Luwə Ləm!» 29Ə Jəju əl-e ə nə: «E koo kɨ o-m kɨ kəmi ne kɨn ə adɨ-n mei. Nɨngə adɨ m-əli m-adɨ ɨgər təkɨ njé rɔnəl je ə əi dɨje kɨ adi mede kɨ kanjɨ koo nḛ kɨ kəmde.» 30Jəju ra nḛ kɔjɨ je kɨ rangɨ ngay wa ɓəy ta kəm njé ndo je tɨ ləne, kɨ e kɨ ndangɨ me makɨtɨbɨ tɨ kɨn al. 31Nə e je kɨn e kɨ ndangɨ-de be mba kadɨ adii mesi təkɨ Jəju e Kɨrɨsɨ kɨ Luwə mbəte, e NGon lə Luwə. Nɨngə lokɨ adi mesi kɨn ɓa a ɨngəi kajɨ kɨ bɨtɨ kɨ no̰ tɨ kɨ takule.


text: 1Lokɨ Jəju əl ta je kɨn pətɨ kosɨ dɨje ɓa, ɔtɨ aw Kapərnayɨm tɨ. 2Me ɓe tɨ kɨn, dəw kare kɨ nje kun dɔ ɓutɨ asɨgar je kɨ ɓu, aw kɨ ngon nje kɨlə ləne kare kɨ e mo̰y, to ta koy tɨ. Nɨngə e ngon nje kɨlə kɨ ɓae ge ta lie ngay. 3Be ə, lokɨ kɨ bo lə asɨgar je ka kɨn oo ta lə Jəju nɨngə, ɨlə ngatɔgɨ je madɨ, kɨ əi ngatɔgɨ lə Jɨpɨ je, adɨ-de awi ɨngəi Jəju kadɨ dəji-e adɨ re səde ajɨ ngon nje kɨlə ləne kɨn. 4Lokɨ rəi ɨngəi Jəju nɨngə, no̰i dɔe tɨ kɨ nja naa tɨ naa tɨ əi nə: «Dɨngəm kɨn, e dəw kɨ asɨ kadɨ ɨra sie me nḛ dəjɨ tɨ lie kɨn, 5tadɔ ndɨgɨ-je je Jɨpɨ je ngay, taa e e tɔ ə ra kəy kaw-naa ləje adɨ-je.» 6Ə Jəju ɔtɨ aw səde. Awi, ə lokɨ ɨndəi dɔ kəy ɓasi nɨngə, kɨ bo lə asɨgar je ka kɨn ɨlə madɨne je madɨ adɨ awi əli Jəju əi nə: «Ɓaɓe, ɨtapɨ rɔi al, tadɔ mi m-asɨ kadɨ ɨndə njai ta kəy tɨ ləm al. 7E mbata kɨn ə, mi wa m-aw-n kɨ rɔm rɔi tɨ al. NGa nɨngə, m-dəji kadɨ əl ta kare par ə ngon nje kɨlə ləm a ɨngə rɔ nga. 8M-əl be tadɔ, mi kɨ dɔm mi gɨn tɔgɨ tɨ lə njé kɨ dɔm tɨ, nɨngə m-aw kɨ asɨgar je kɨ əi gɨn tɔgɨ tɨ ləm tɔ. Adɨ re m-əl asɨgar kare m-ə nə: “Aw!” ɓa aw; kɨn ə m-əl kɨ nungɨ m-ə nə: “Ɨre!” ɓa re; kɨn ə m-əl ngon nje kɨlə ləm m-ə nə: “Ɨra nḛ kɨ be!” ɓa ra nḛe kɨn tɔ.» 9Lokɨ Jəju oo ta je kɨn ɓa, pɨtɨ kɨ bo lə asɨgar je ka kɨn, nɨngə təl kəmne kɨ dɔ kosɨ dɨje tɨ kɨ a njɨyəi goe tɨ, əl-de ə nə: «Adɨ m-əl səsi, ko kadɨ-me kɨ be kɨn, dɔnangɨ kɨ Isɨrayəl tɨ wa ka m-ɨngə al ɓəy.» 10Lokɨ njé kaw kɨlə je əi nə n-təli ɓe nɨngə yə ɨngəi ngon nje kɨlə ka kɨn, rɔe nga adɨ ɨsɨ kare. 11Jəju ɔtɨ no̰o̰ aw ɓe bo tɨ kɨ tɔe nə Nayɨm. NJé ndo je lie kɨ kosɨ dɨje ngay uni goe awi sie. 12Lokɨ rəi tḛḛi ɓasi kɨ ta rəbɨ kɨ ur kɨ me ɓe tɨ ka kɨn nɨngə, dɨje ɨsɨ awi kɨ dəw kɨ oy kadɨ dɨbi-e. Dəw kɨ oy ka kɨn e ngon lə dəne kɨ nje ngaw koy kare be. E ngone kɨ dɨngəm kɨ kare ba be, adɨ kosɨ dɨje ngay kɨ me ɓe tɨ, ɨsɨ dani dəne ka kɨn lo dɨbɨ ngone tɨ. 13Lokɨ Jəju o dəne ka kɨn nɨngə, kəm ko̰ ra-e ngay mbata tɨ lə dəne ka kɨn, adɨ əl-e ə nə: «Ɨno̰ al.» 14Jəju aw kadɨ kəsɨ yo tɨ, ɨlə jine ɔdɨ-n. NJé kotɨ nɨn je ai nangɨ, ɓa Jəju əl ə nə: «Basa, m-əli kadɨ ḭ taa!» 15Nɨngə nje koy ḭ ɨsɨ taa, ə ɨlə ngɨrə kəl ta. Jəju təl ule ji ko̰e tɨ. 16Dɨje pətɨ, nḛ je kɨn ətɨ-de ɓəl, adɨ ɨləi tɔjɨ dɔ Luwə tɨ əi nə: «NJe kəl ta kɨ ta Luwə tɨ kare kɨ bo tḛḛ danje tɨ ne: Luwə re ra kɨ dɨje ləne.» 17Nḛ kɨ ra nḛ kɨn, poye rosɨ dɔnangɨ kɨ Jude tɨ pətɨ kɨ ngan ɓe je kɨ gəi gɨde. 18NJé ndo je lə Ja̰ ɔri-e poy nḛ kɨ ra nḛ kɨn adi-e oo, ə Ja̰ ɓar njé ndo je ləne joo, 19ɨlə-de rɔ Ɓaɓe tɨ adɨ dəji-e əi nə: «Ḭ ə ḭ dəw kɨ Luwə mbəte, kɨ sɔbɨ kadɨ a re ka kɨn ə se, e nay no̰o̰ ɓəy kadɨ tə jɨ ngəm tae ə?» 20Lokɨ rəi tḛḛi rɔ Jəju tɨ, əli-e əi «E Ja̰ Batɨsɨ ə ɨlə-je kɨ rɔi tɨ kadɨ jɨ dəji se “ḭ ə ḭ dəw kɨ Luwə mbəte, kɨ sɔbɨ kadɨ a re ka kɨn ə se, e nay no̰o̰ ɓəy kadɨ tə jɨ ngəm tae wa?”» 21Dɔkagɨloe tɨ wa kɨ ɨsɨ dəji-e ta kɨn, Jəju ɨsɨ ajɨ njé mo̰y je ngay nɨm, njé mətɨ je nɨm, ɨsɨ tuwə ndɨl je kɨ majal dɔ dɨje tɨ nɨm, taa adɨ njé kəm tɔ je ngay ooi lo nɨm tɔ. 22Nɨngə ɨlə njé kɨlə je tɨ lə Ja̰ ə nə: «Awi əli Ja̰ nḛ je kɨ oi kɨ mbisi je, kɨ kəmsi je kɨn: NJé kəm tɔ je ooi lo, njé mətɨ je njɨyəi majɨ, njé banjɨ je ɨngəi rɔ nga, njé mbi bəy je ooi ta, njé koy je ḭḭ taa lo koy tɨ, taa njé ndoo je ka, e kɨ kɨlə-de mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ tɔ. 23Majɨ-kur e lə dəw kɨ m-təl gɨn kosɨ lie, al.» 24Lokɨ njé ndo je lə Ja̰ təli awi, Jəju ɨlə ngɨrə kəl kosɨ je ta kɨ dɔ Ja̰ tɨ ə nə: «E ri ə awi ɨsɨ oi dɨlə lo tɨ ə? E gakɨra kɨ nəl ɨsɨ aw sie kɨ yo je, kɨ ne je kɨn a? 25A re e e al ə, e ri wa bangɨ awi ɨsɨ oi ə? E dəw kɨ ɔ kɨbɨ kɨ ndole ngay ɓa awi oi-e ma? NGa njé kɨ ɔi kɨbɨ je kɨ gate e ngay ka, ɨsi lo je tɨ kɨ sɔl lum, ɨsi me kəy je tɨ kɨ boy kɨ ngar je ɨsi tɨ. 26Ə se e ri wa ə awi oi wa? E nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ ə awi oi-e ma? Re e e ə, m-əl səsi m-ə nə oyo, e nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ kɨ ɨtə njé kəl ta je kɨ ta Luwə tɨ ɓəy. 27E e ə makɨtɨbɨ lə Luwə əl ta kɨ dɔe tɨ kəte ə nə: “M-a m-ɨlə kɨ nje kaw kɨlə ləm kəte kadɨ ra go rəbɨ no̰i tɨ.” 28Nɨngə adɨ m-əl səsi, dan dɨje tɨ pətɨ kɨ dəne je oji-de kɨn, dəw kɨ bo ɨtə Ja̰ goto. Nə kɨ ɓasɨne kɨn, dəw kɨ e kɨ du ngay me ɓeko̰ tɨ lə Luwə bo ɨte. 29Dɨje pətɨ kɨ ooi ta lie, naa tɨ kɨ njé taa la-mbə je gəri kadɨ Luwə ra nḛ kɨ dana, adɨ adi Ja̰ ra-de batəm. 30Nə Parɨsɨ je kɨ njé ndo ndu-kun je ɔsi nḛ kɨ Luwə ɨndə dɔe dana mbata tɨ ləde ngərəngɨ, adɨ mbati kadɨ Ja̰ ra-de batəm. 31M-o dəw kɨ kadɨ m-un-e m-ɔjɨ-n dɨje kɨ dɔkagɨlo tɨ kɨ ɓone kɨn al. Toi tə na̰ wa ka m-gər al. 32M-a m-ə nə toi tə ngan je kɨ du kɨ ɨsi ta mbalo tɨ, ɓari-naa kɨ yo je, kɨ ne je əi nə: “Jɨ kɔl nal kadɨ ɨndamii, ə ɨmbati ndam, j-osɨ pa yo kadɨ ɨno̰i, ə ɨmbati no̰.” 33E be ə, Ja̰ Batɨsɨ re, ə uso mapa al nɨm, a̰y kasɨ nju al nɨm ɓa, əli əi nə: “Dɔe majal.” 34NGa ə, mi NGon dəw m-re, ə m-uso nḛ je, m-a̰y man je ɓa, səi əli əi nə: “Mi nje kuso nḛ kədɨ, mi nje ka̰y nḛ, mi madɨ njé taa la-mbə je, kɨ njé ra majal je,” ɓəy tɔ! 35Nə ngan lə Luwə pətɨ kɨ ndɨgi gosɨ lie, gəri kadɨ gosɨ lie e gosɨ kɨ dana.» 36Parɨsɨ kare ɓa Jəju kadɨ aw uso səne ne. Be ə, Jəju aw ɨsɨ sie ta nḛ kuso tɨ. 37Lo kɨn tɨ, dəne kare kɨ me ɓe tɨ kɨn tḛḛ no̰o̰ re. E dəne kɨ nje ra kaya, ə gər kadɨ Jəju ɨsɨ ɓe lə Parɨsɨ kɨ ɓari-e Sɨmo̰ kɨn no̰o̰, ɨsɨ uso nḛ. Dəne re kɨ ku mbal kɨ ɓari-e albatɨr kɨ yɨbɨ kɨ ətɨ majɨ rosɨ. 38Re ɨsɨ go Jəju tɨ, njae tɨ, ɨsɨ no̰, nɨngə yo̰m nja Jəju kɨ man kəmne, ɓa bɔr kɨ bɨsɨ dɔne. Go tɨ, təl tɔn nja Jəju, ɓa ɓukɨ yɨbɨ tɨ ka kɨn. 39Lo kɨn tɨ, Parɨsɨ kɨ ɓa Jəju ɓe ləne ka kɨn əl mene tɨ ə nə: «Kɨn ə re dɨngəm kɨn e nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ təkɨ rɔjetɨ ə, asɨ kadɨ a gər dəne kɨ ɨsɨ ɔde kɨn, asɨ kadɨ a gər kɨlə ra-e je kɨ majal kɨn.» 40Ə Jəju əl-e ə nə: «Sɨmo̰, m-aw kɨ ta kare ne kadɨ m-əli.» NGa ə Sɨmo̰ ɨlə Jəju tɨ ə nə: «NJe ndo dɨje, əl-m.» 41Ɓa Jəju əl-e ə nə: «Dɨngəm kare adɨ la dɨje joo, ɨndə kɨrə tɨ. Kɨ kare kadɨ a uge kɨrə kɨ lo kɨlə kɨ ndɔ ɓu mi, ə kɨ nungɨ kadɨ a uge kɨrə kɨ lo kɨlə tɨ kɨ ndɔ kutɨ mi tɔ. 42Nə lokɨ asi kadɨ ugəi kɨrə ka kɨn dɔde tɨ al, dɨngəm kɨ nje la ka kɨn ɨyə̰ kɔ kɨ go me-majɨ tɨ adɨ-de joo pu. Ə se dan dɨje tɨ kɨ joo kɨn, e kɨ ra a ndɨgɨ dɨngəm kɨ nje la kɨn ngay ə?» 43Nɨngə Sɨmo̰ ɨlə Jəju tɨ ə nə: «M-o kadɨ e e kɨ la kɨ dɔe tɨ e ngay ə ɓae ɨyə̰ kɔ kɨn ə a ndɨgɨ nje la kɨn ngay.» Ə Jəju əl-e ə nə: «Ta ləi e ta kɨ rɔjetɨ.» 44Nɨngə təl kəmne kɨ dɔ dəne tɨ ka kɨn, ɓa əl Sɨmo̰ ə nə: «O dəne kɨn a? M-re ɓe ləi, ə man kɨ kare ka ɨmbəl dɔ njam tɨ al, nə e, yo̰m njam kɨ man kəmne, taa bɔr kɨ bɨsɨ dɔne ɓəy. 45Ḭ uwə-m kɨ rɔi tɨ jururu al, nə e, lokɨ m-ur kəy nu, ra kɨlə kɔy njam jururu kɨ rɔne tɨ. 46Ḭ ɨɓukɨ yɨbɨ dɔ njam tɨ al, nə e, ɓukɨ yɨbɨ kɨ ətɨ majɨ dɔ njam tɨ pɔ pɔ. 47Be ə, m-a m-əli təkɨ e kɨ go rəbɨ majal je lie kɨ ngay kɨ kɨyə̰ kɨn ə, ɔjɨ-n ndɨgɨ-naa kɨ ətɨ ɓəl kɨn. Nɨngə dəw kɨ majal je lie e kɨ kɨyə̰ go kɔ ngay al, a tɔjɨ ndɨgɨ-naa kɨ ngay al tɔ.» 48Ɓa Jəju əl dəne ka kɨn ə nə: «Majal je ləi e kɨ kɨyə̰ go kɔ kadi.» 49Lo kɨn tɨ, dɨje madɨ kɨ ɨsi sie ta nḛ kuso tɨ ɨləi ngɨrə kəl mede tɨ əi nə: «Dəw kɨn e na̰ ə aw bɨtɨ kadɨ ɨyə̰ go majal lə dɨje kɔ ə?» 50Nə Jəju əl dəne ə nə: «Kadɨ-me ləi aji, aw kɨ lapɨya.»


text: 1Daba'ə baanə tufə, wata gawə ŋga limanyinə, waatoo Ananiya a maɗə da hara gayinə da əndə'i əndə ətə ɗii ləməkii Tarətula. Ma Tarətula, kə shii ci bariya ŋga ənji Rooma ŋga'ə. Təya dzə aa Kayisariya ka wulanə tə Bulusə akəŋwacii ŋgwaməna. 2Makə 'wagərə ənji tə Bulusə, Tarətula a 'watəgi waɓənə də wulanə tə ci, əŋki ci, “'Ya'ə Filikusə gawa, putə ŋga barəkaanə ŋga ŋwaŋuunaaku ndzaa inə jamə. Kə ɗii inə ka hə yawa putə ŋga gazhi'waanə ɗii hə ka haɗatəgi keenə də hanyinə geenə. 3Ətsə patə, kə liwiinə də kuyiriinə ka shaŋə. 4Amma, acii ga nya siipaa də waɓənə akəŋwaciiku, kə kədii inə baawəɗaaku kaa ha fatə magusə haalanə geenə. 5Ma lapaa inə əndəna, bwayakii nə ci ka shaŋə. Agi maɗeenə nə ci ka panə ahada Yahudiinə asəkə duuniya patə. Rəŋwə nə ci agi matakəŋwanyinə ŋga kurəgə ŋga ənji Nazaratu əsə. 6Ha'ə kə mwayi ci ajijinətə yi ŋga Əntaŋfə. Amma ina kəsətə tə ci. [Ma mwayi inə, keena lagi ka ci gəŋwanə makə sətə bii bariya geenə. 7Amma Lisiya matakəŋwanə ŋga soojiinə a shi ka gutsəginə tə ci acii inə də ŋgeerənə. 8Ca ba ka ənji wulaakii, wa təya shi aakəŋwaciiku.] Maɗa kə ləgwatə hə ka ci, ka shiinə nə hə dalilatə wulii inə tə ci gooŋga.” 9Makə uugi Tarətula waɓənə, wata Yahudiinə patə a jikəvə, əŋki tii, “Ma sətə bii ci, patə ha'ə tanyi.” 10Wata ŋgwaməna a vii rəgwa ka Bulusə kaa ca waɓə, Bulusə a jikəvə, əŋki ci, “Makə kə shii nyi oo'i, mala gəŋwanə nə hə ŋga hanyiinə fəzənyinə laŋə, də mabanee ma'yanə nə nyi ka pərəgi naaki nə akəŋwaciiku. 11Maɗa kə ləgwatə hə ŋga'ə, mapaləmə tə baanə pu'u aji bəra'i, makə gi nyi aa Urusaliima ka paslənə tə Əntaŋfə. 12Paa tii sha lapaa tə nyi ka ɗa mabizhinə taa da wu, taa maɗee ka haala ŋga dzatə də ənji asəkə yi ŋga Əntaŋfə, taa asəkə kuvə də'wanyinə taa asəkə vəranə əsə. 13Pooshi tii ka mbeenə ka ɓaarii ka hə tantanyinəkii də wulaatsə wulii tii tə nyi. 14Amma wanyinə ka banə ka hə: makə sətə bii rəgwa ətə ci təya 'wa rəgwa ŋga jirakənə, ha'ə nə nyi agi paslənə tə Əntaŋfə ŋga dzədzəshi'iniinə, nya luuvə sətə bii bariya da sətə nyaahə anabiinə. 15Agi kanə nə nyi nə də gooŋga, makə sətsə ci təya ka natii oo'i, ka maɗənə nə maməətə ənji da i əpinə, ŋunyi ənji da bwaya ənji patə. 16Putakii cii kya ciŋə ka ndzaanə də malaaɓa ədzəmə taa guci patə akəŋwacii Əntaŋfə da akəŋwacii ənja. 17“Yoo, daba'a fəzənyinə laŋə, kə gi nyi aa Urusaliima ka kərə ka ənji hanyinaaki uushi'inə da ka ɗa sataka ka Əntaŋfə. 18Ma nyi agi ɗanə ha'ə, wata təya lapaa tə nyi, ci ətsə ha'ə uudəpaa nyi ɗa sataka ŋga laaɓagi naaki nə asəkə yi ŋga Əntaŋfə. Pooshi ənji aɓiiki, pooshi wazənə əsə. Amma tə'i hara Yahudiinə ətə shi daga agyanə hanyinə ŋga Asiya. 19Maɗa tə'i tii da waɓənə agyanəki, tii dəɓee shinə aakəŋwaciiku ka kira wulaaki. 20Maɗa pooshi ha'ə əsə, wa ənjinə də natii nə a ba 'waslyakəətə lapaa tii ashiki, saa'itə nyi akəŋwacii mətərəkinə, 21maɗaamə waɓəətə rəŋwə ətə ŋgəree nyi ka uuraki ka banə akəŋwaciitii oo'i, ‘putə ŋga maɗənə ŋga maməətə ənji ci ənjə a la ka nyi gəŋwanə akəŋwacii unə ənshinə.’ ” 22Amma, makə kə shii Filikusə haala ŋga rəgwa ŋga Slandanə ŋga'ə, kə bii ci, “Maɗa kə mbu'ya matakəŋwanə ŋga soojiinə, waatoo Lisiya, ka laginə nə nyi gəŋwanə goonə.” Ma daba'əkii, ca ba ka tii, wa təya təəkəgi, see ka əndə'i uusəra. 23Ca ba ka sooja, kaa ca pa'əgi tə Bulusə, amma ga ca irəla tə ci; wa ca bwasee kaa guviinəkii a nəhə tə ci. 24Daba'ə baanə gi'u, Filikusə a shi tii da minaakii Dərusila. Mitə Yahuda nə ki. Ca sləkee ka ŋgiranə tə Bulusə kaa ca fa amakii tə waɓənə ŋga vii gooŋga ka Yeesu Aləmasiihu. 25Wata Bulusə a waɓə ka tii agyanə ndzaanə ka əndə gooŋga, ca ba ka tii makə sətə ətsətənə əndə naakii na, da makə sətə nə gəŋwanə a ɗa uusəra uudənə ŋga duuniya. Makə fii Filikusə ha'ə, wata ca ŋgwaləgi, əŋki ci, “Ma əndzə'i ɗiya, ənuu saaku. Maɗa upaa nyi saa'i, ka ənənə nə nyi ka 'wanə tə hə.” 26Acii ma nə ci ka nəhənə, ka viinə nə Bulusə ka ci kwaɓa. Ci ɗii cii kəya 'waa'wa tə ci atsakii atsakii kaa təya waɓə. 27Amma daba'ə fəzə bəra'i, əndə'i əndə a ŋgərə dəgələ ŋga Filikusə. Ma ləməkii, Purəkiyusə Fisətusə. Ma saa'itə Filikusə a bwasee ka ŋwaŋuunə, makapaamə ci tə Bulusə, acii kə mwayi ci uuɗagi səkə ŋga Yahudiinə.


text: 1Má tá pəla ra Mdi kə njigwe tə nkwa kə ndza ra mbəgə tsa ná, ba rá nata wuntə dləparamə lə vəcə kə ɗafətəgwa tə wamara bəla-ranjə; mburəfungə bwata-ranjə mwa, a ba mbəlyi nkələtə. 2Ba rá nata wuntə məgəle ra mdi kə mnə Hyalatəmwə məɓa tə wahi vəcə lə nggurədlə dabwaa nee, "Waá mdi tsəramə mnəntə dləparamə tsa, a paləntə wsha kə nkələtəgwa ngyi ri?" əkwə. 3Ndana mdi shə məɓa tamwə lə kwa wdunya ba kwa hyə, tsá tsəramə mnəntə a ba nata nkwa kwa wə. 4Ba rá ntahuni dabwaa təmburi má ra mdi shə tsəramə mnəntə dləparamə tsa, a nata nkwa kwa. 5Ba wuntə mdi patlə mə mbəlyi kukulə bakəmtsi-fwarəghitə ngyi gə sha rá nee, "Wá ntahuni na wə! Na njə́a mənə, wuri Ləvari kə shilyə mə bwata ra ká Yahuda, tsá ka Shi ra Dawuda, a ba gurehwi nkwa paɗə; njə́ tsá ndza pəpaləntə wsha kə nkələtə dləparamə mburəfungə ngyi a ba mnəntə!" əkwə. 6Tsa"a kwə rá ná, na Mdi ka Gamə Hyalatəmwə tsa mətlətə tə hwi nkwa kə ndza ra mbəgə tsa, ba wsha fwarə lə mkyə ngyi dləmə njə́ jiwwi, ba mbəlyi kukulə bakəmtsi-fwarəghitə ngyi dəwa. Gamə tsa mwa, kala wsi kə mbəlyi pətləshə njə. Mburəfungə tərəmwi kwa ghi-njə, lə ntsə mburəfungə—hyá mambəli mburəfungə ka nga Hyalatəmwə, tsá kə mnəkəgwa səkwa wdunya paɗə. 7Ba Gamə tsa tlagwa a kə́lə dləparamə tsa tá pəla ɗafa va Mdi məndzə tə nkwa kə ndza ra mbəgə tsa. 8Má vi kə njə kə́lə dləparamə tsa ná, ba wsha fwarə lə mkyə ngyi ba mbəlyi kukulə bakəmtsi-fwarəghitə ngyi gəliɓyi tə kəma-ranjə. Wamara mdi mə hyá mwa, lə gagəra ba tasa kə mələtəgwa lə zinariya; má kwa tasa ngyi ná, wuri mbəlyi kə fəyə wsha zəmwi zərə kə "izi ghwi (njə́ adəwa ra mbəlyi ka nga Hyalatəmwə). 9Tə a cimyi məlifyi hyá nee, "Tsəramə kə́lə dləparamə tsa na, a pəpaləntə wsha kə nkələtə tsa, təmburi wuri na kə pətləshəgwa; səkə kə mtə-nga tsa mwa, wuri na kə mbərərəkə mbəlyi tə́ Hyalatəmwə, shilyə mə wamara bwata ra mbəlyi kwa wdunya, mbəlyi lə vəcə dadamə. 10Wuri na kə fəyə hyá ka mbəlyi kə zəmə mbəgə Hyalatəmwə, ba ka mbəlyi kə mələ tlə́nə tə́ Hyalatəmwə-myi; hyá dzəgə ndza ka mbəgə kwa wdunya," əkwə. 11Má nda fá na ná, ba rá fatə vəcə mbəlyi kə mnə Hyalatəmwə məɓa tamwə kúkulə, dəbuwi-dəbuwi! Hyá dləmə nkwa kə ndza ra mbəgə tsa ba wsha fwarə lə mkyə ngyi ba mbəlyi kukulə bakəmtsi-fwarəghitə ngyi, jiwwi; 12ba hyá dlangətə nggurədlə, a cimyi nee, "Má Gamə kə mbəlyi pətləshə tsa, Mdi dakuləa njə lə dənama dabwaa! Á mbəlyi nggərəkə həwə tə́ njə́, a fali njə́! Paɗə ntsəkulə lə galipə, wuri kə ndza ka nganjə," əkwə hyá. 13Wamara wsi lə mkyə məɓa tamwə lə kwa wdunya, lə wsha kwa yemyi, ba mbəlyi kwa hyə—zaka wsha kə patəgwa paɗə, ba dlangətə nggurədlə-hya, a cimyi nee, ""Usa tə́ Mdi məndzə tə nkwa kə ndza ra mbəgə tsa! "Usa tə́ Gamə Hyalatəmwə! Ngahya kulə lə dənama, batə wavi!" əkwə. 14Má wsha fwarə lə mkyə tsa mwa ná, ba zhinitə nee, "Amin, Amin!" əkwə. Ba mbəlyi kukulə bakəmtsi-fwarəghitə ngyi gəliɓyi tə ka, a nggərəkə həwə tə́ Mdi məndzə tə nkwa kə ndza ra mbəgə tsa, ba tə́ Gaməa.


text: 1Andza niye, na diye naha ka təv kurom zuk bay hərwi na dzala na, na ta wurakumeye ha ɗərev sa tsa. 2Taɗə na wurakum ha ɗərev na, neŋ dərmak ɗərev ma wuriye fagaya. Ndəray andaya ma ŋgweseŋeye ha ɗərev bay, hərwi nəkurom tebiye ɗərev ma wuriye fakuma. 3Hərwi niye nakə na watsakum naha ɗerewel neŋgeɗ niye aye na, ada na ye naha ka təv kurom sa bay aye. Na watsakum naha na, hərwi ada nâ ndisl naha na, ka wurumeŋeye ha ɗərev bay. Hərwi mata ŋgweseŋ ha ɗərev na, nəkurom. Azlakwa ɗuh na sər kurom ha tebiye, na sər taɗə ɗərev ga maŋgwasa eye na, nəkurom dərmak ɗərev kurom maŋgwasa eye. 4Ahəl nakə neŋ na watsakum naha ɗerewel niye na, ta mətuwe eye haladzay. Na watsa ta mədzal gər eye hərwi ɗərev a wur fagaya ɗokɗok haladzay. Na watsakum naha na, hərwi məwurakum ha ɗərev bay. Ane tuk na, na watsakum naha na, hərwi ada kâ sərum ha, na wuɗa kurom haladzay. 5Ndoweye kə wurakum ha ɗərev na, a wureŋ ha ɗərev a neŋ bay, a nəkurom tebiye, siye hay kə ndalatay haladzay, siye hay tsekweŋ. Ane tuk na, a seŋ mətsike faya ka zal bay. 6Matsəla ndo hay haladzay ta kəta na ndo niye, kə sla ɗa andza niye. 7Anəke ɗuh na, pəsumay ha mənese ŋgay ada vəlumay gədaŋ ta məmay naha ɗərev, bəna ma ta mətiye ta mevel. 8Hərwi niye neŋ faya na gwaɗakumeye naha amboh, pəsumay ha mənese ŋgay hərwi ada mâ sər na, ka wuɗum na. 9Ɗerewel niye na watsakum naha aye na, hərwi a seŋ məsəre ha faya ka rəhumay ha gər a bazlam ga ŋgway ɗaw? 10Ka pəsumay ha mənese a ndo niye na, neŋ dərmak na pəsay ha. Neŋ na, kə ge wu andaya məpəsay ha na, na pəsay ha. Na pəsay ha na, hərwi kurom, kame i Kəriste. 11Na ge andza niye na, hərwi ada Fakalaw mâ ŋgwasa fakwaya bay. Hərwi wu nakə a say məge aye na, ka sərakwa ha lele. 12Na həl bo, na ye a gəma i Tərowas mata ɗa ha Labara Ŋgwalak eye nakə a tsik ka Kəriste aye mə ɗəma. Na ndisl naha a ɗəma, na zəba faya na, Bəy Maduweŋ Yesu kə həndekeŋ na tsəveɗ vototo lele. 13Ane tuk na, mədzal gər ga mandza eye wadəŋ wadəŋ hərwi na huta na malamar kway Titus mə ɗəma bay. Hərwi niye, na gər tay ha ndo məpe mədzal gər neheye ma gəma i Tərowas aye, na ye ka dala i Masedowan. 14Ane tuk na, zambaɗakway a Mbəlom! Maa ye may ha kame kame məsle ka wu hay huya na, neŋgeye, hərwi nəmay madzapa eye tə Kəriste. Andza niye faya ma ɗiye ha Kəriste a ndo hay kwa ka waray ka waray tebiye tə nəmay, ma zatay a ndo hay andza mal nakə a ze huŋŋa aye. 15Nəmay na, andza mal nakə a ze huŋŋa lele Kəriste ma vəlay naha a Mbəlom aye. Mal eye niye a zatay a ndo neheye Mbəlom ma təmiye tay ha aye ada ndo neheye ta dziye aye. 16Hərwi ndo neheye faya Mbəlom ma təmiye tay ha na, a zatay lele ada Mbəlom ma vəlateye sifa. Hərwi ndo neheye faya ta dziye, mal niye a zatay i tay na, məməte ada faya ta mətiye hərwiye kame i Mbəlom. Mata sle faya məge məsler nakay na, way? 17Nəmay na, ndo neheye Mbəlom a slər may ha mata ge məsler aye. Nəmay na, andza ndo neheye ta təra ha bazlam i Mbəlom andza wu i tsakala aye bay. Maa slər may ha na, Mbəlom. Nəmaa ɗa ha bazlam ŋgay ta deɗek kame ŋgay hərwi nəmay madzapa eye tə Yesu Kəriste.


text: 1Təmburi tsətsə mənə, nkatə myi wa tləmə tá habarə ndərə kə myi fatə tsa, a ba myi tsəyi dandərəa vashə njə dzəgə hwə va myi, a myi ndza ndafə. 2Má vəcə kə mbəlyi kə mnə Hyalatəmwə səkə lə zamə nə, wuri kə ncətəgwa nee, jiri vəcə kə hyá səkə lə tsa; wamara mdi má həwəshə vəcə shə a yatə mwa ná, ba mbəlyi ɗa njə́ lə bwanyə, kaləkalə lə wsi ntimye kə njə mələtə. 3Má ndərə tsətsə wsi kə mələrətəgwa tə́ mbəlyi má həwəshə vəcə mbəlyi kə mnə Hyalatəmwə ngyi ná, tsəma dzəgə myi mbə́lə va bwanyə mənə, a na myi má nkatə tləmə tá vəcə mbə səkə va Zəgwi ra Hyalatəmwə tsa tsə́ ri? Təmburi Tlamda lə ghi-njə tsá kə atərə səkə lə vəcə mbə tsa dye! Má mbəlyi kə fatə vəcə-njə tsa mwa ná, wuri kə ndza ka sakida ra jiri vəcə mbə tsa. 4Má Hyalatəmwə mwa ná, wuri kə ncətə myi jiri habarə ndərə tsa, səkwa tə wsha kwatsəka dadamə və́ njə mələtə lə dənama-ranjə, lə səkwa tə dənama ra Mambəli Hyalatəmwə kə njə nggərəkə tə́ mbəlyi tazhe mələ tlə́nə-njə dadamə, kala tsá kə njə "i. 5Hyalatəmwə nə, vá fəyə mbəlyi kə mnə-njə məɓa tamwə njə ka mbəlyi kə zəmə mbəgə kwa wdunya kə dzəgə səkə wə. (Má wdunya ndza myi kwa tsa ndzaranjəa, njə́ tsá gə vəcə rá mbweghe-njə wə.) 6A má tə wuntə nkwa kwa Dləparamə Hyalatəmwə, wuri kə ɗafətəgwa nee, "Mdi kwa wdunya nə, waá njə fashə nda səkə na zəzi njə́ ri, Tlamda? Mdi kə patəgwa lə nkyə fashə nə, təmburi waá nda ɗingə njə́ na ri? 7Má ndza ra mbəlyi kə mnə-nga məɓa tamwə ná, wuri kə mdashə nga mdi kwa wdunya, mə vi-njə batlyə kwa wdunya tsa. Ndana dabwaa kulə kə na nggərəkə tə́ njə́ mwa, a njə ndza ka mbəgə— 8wuri na kə fəyə njə́ ka mbəgə mbweghe paɗə zaka wsha kwa wdunya!" əkwə. Ka mbəgə njə mbweghe paɗə zaka wsha kwa wdunya, əkwə njə huri? Wuri njəa kə ncətə nee, wsi shə má mdi ka tlamda-njə wə. A má ndzaranjəa, vá nakə myi nata gure ra mdi kwa wdunya gure wsha ngyi paɗə hataba wə. 9A má Yesu ná, njə́ Tlamda kə gure zaka wsha paɗə! Vi ndza njə kwa wdunya tsa mwa, pakatə, ndza ra mbəlyi kə mnə Hyalatəmwə məɓa tamwə, wuri kə mdashə nganjə lə zərə; ba njə mtə tazhe paɗə mbəlyi kwa wdunya, səkwa tə zhihwi Hyalatəmwə. Má ndzaranjəa mwa, wuri Hyalatəmwə kə nggərəkə kulə dabwaa tə́ njə́, səkwa təmburi bwanyə kə njə savə mə mtə-njə tsa. 10Hyalatəmwə ná, njə́ mdi kə patə zaka wsha paɗə; paɗə zaka wsha mwa, tazhe njə́; təmburi tsətsə, wuri kə hitəgwa, tsá kə njə saravə bwanyə tə́ Yesu—təmburi njə́ "i mələ tlə́nə kwa mni-njə, a njə ndza ka Mdi kulə kə mbə nkwa. Səkwa tə bwanyə və́ Yesu savə tsa mwa nda kələkə nggwasə-njə Hyalatəmwə kúkulə dzəmə kulə mbəgə-njə, a hyá tlayi mbə. 11Má Mdi kə yaɓəntə mni mbəlyi va bikyi-hya tsa, ba mbəlyi kə mni-hya yaɓəntəgwa ngyi ná, tsá kutə Ta-rahya lə nganjə; təmburi ɓa mənə nda má həwə zhə Yesu va ka mbəlyi kə njə yaɓəntə mni-hya ngyi ka nggwasama-ranjə— 12kala tsá kə njə gətə kwa Dləparamə Hyalatəmwə nee, "Yira dzəgə gə vəcə-nga tə́ nggwasama hyi-ra; mə tsənigwa ra ká zəli mwa ná, yira dzəgə fali na ndangə," əkwə. 13Ba njə zhini gətə dəwa nee, "Yira dzəgə mbərəsa lə Hyalatəmwə, a ba nggatəgwa tə njə́," əkwə. Kwə njə na dəwa, "Na rá tsa tə nkwaa, lə nggwasə kə Hyalatəmwə nggə rá," əkwə. 14Má nggwasə kə njə gə ngyi ná, mbəlyi kwa wdunya hyá; təmburi tsətsə, ba Yesu səkə ndza ka mdi kwa wdunya dəwa kala hyá—tazhe má səkə kə mtə-njə ka mdi kwa wdunya tsa, ba njə zantə dənama ra Shatari mdi lə dənama kə pətlə mdi, 15ba njə kələntə mbəlyi shilyə mə mava ra mtə—mbəlyi ndza njə nee, ala yekigwa-rahya ná, mtə wsi nggadləni hyá və mə́. 16Təmburi tsətsə nda mtə njə ka mdi kwa wdunya; təmburi mbəlyi kə mnə Hyalatəmwə məɓa tamwə, tsá kə njə səkə mbə wə; myi mbəlyi kwa wdunya, tsá kə njə səkə mbə, ndanda myi shi hyi Ibrahim. 17Təmburi tsətsə, wuri kə njigwe ka də́walə kwa ghi-njə, a njə ndza kala nggwasama hyi-njə mə wamara wsi—tazhe ba njə ndza ka mdi kə zhihwi ba ka mdi lə jiri mə tlə́nə-njə ka mdi kə mələ sarəka kə pa wsi kwalyə mbəlyi lə Hyalatəmwə, a Hyalatəmwə ntivirəshə bikyi-hya. 18Má kala tsá ndza njə nee, wuri njə kə savə bwanyə a dzaratagwa kala myi, dənama tsá va njə́ tazhe vwi myi mwa, vi kə wsi kə dzarə nkwa səkə tawa myi.


text: 1Nəkway na, ndo neheye tebiye tə pawa mədzal gər ka Mbəlom ta lawara kway, faya ta ɗakway ha ma kəkay nakə nəkway bəbay ka pakweye mədzal gər ka Mbəlom aye. Hərwi niye, kalakwa ha ka bo abəra wu neheye tebiye faya ta gakweye me ka mede kame aye ada ta mezeleme nakə ma miye kway ha ta dəba aye, ada hwayakwa mahway nakə Mbəlom a gwaɗakway hwayum aye, madagər mâ gakway bay. 2Zəbakwa kame ka Yesu. Neŋgeye nakə a vəlakway tsəveɗ ka pakwa faya mədzal gər ka neŋgeye aye, mata laka kway ha hus ka mandəve eye na, neŋgeye. Ka təma məməte ka mayako mazləlmbaɗa eye. Horoy kə gay məməte ka mayako mazləlmbaɗa eye bay hərwi a sər ha ɗərev ma ŋgwasiye ta məŋgwese nakə Mbəlom a ləva ha bo hərwi ŋgay aye. Anəke neŋgeye mandza eye tə həlay i mənday i təv məndze i bəy i Mbəlom. 3Dzalum ka neŋgeye lele ma kəkay nakə ndo i mezeleme hay tə nay ɗəre aye ada ma kəkay nakə a səmay naha a ɗəretsətseh nakə tə say aye. Dzalum ka neŋgeye hərwi ada ɗərev mâ ye fakuma abəra bay, ada kâ gum bəle bay. 4Ka gumeye vəram tə mezeleme, ane tuk na, hus ka məməte bay. Aya ane ɗərev mâ ye fakuma abəra bay. 5Ka mətsum ha gər tə bazlam neheye Mbəlom a tsikakum hərwi məmakum naha ɗərev aye ɗaw? A tsikakum me andza bəba ma tsikeye me a wawa ŋgay, a gwaɗ: «Wawa ga, Bəy Maduweŋ Mbəlom kə tsikaka ka makəte na, kâ zəba faya andza wu kəriye bay. Kə maka ha maŋgok na, ɗərev mâ ye faka abəra bay, 6hərwi faya ma tsikateye ka makəte na, a ndo neheye a wuɗa tay aye. Ma ndaɓiye na, ndo neheye tebiye ta təra wawa ŋgay hay aye.» 7Andza niye, səmumay naha a ɗəretsətseh ɓəŋɓəŋ hərwi ada kâ sərum wu nakə Mbəlom a kəta kurom ha aye. Ɗəretsətseh nakay a ɗa ha na, Mbəlom kə həl kurom hərwi ada kâ tərum wawa ŋgay hay. Wawa andaya nakə bəba ŋgay ma tsikeye ka makəte bay aye na, andaya ɗaw? Andaya bay! 8Mbəlom faya ma kətiye wawa ŋgay hay tebiye. Taɗə kə tsikakum ka makəte bay na, nəkurom wawa ŋgay hay bay, nəkurom madazla hay. 9Bəba hay ka məndzibəra nakay, ta kəta kway ada ka rəhakwa tay ha gər. Ada sadzək ka rəhakway ha gər a Bəba kway nakə mə mbəlom aye bəɗaw? Taɗə ka rəhakway ha gər na, ka hutakweye sifa. 10Bəba kway hay ka məndzibəra, nəteye ta kətiye kway na, həlay tsekweŋ tsa andza nakə ta zəba faya lele aye. Ane tuk na, Bəba kway nakə mə mbəlom aye, neŋgeye ma kətiye kway hərwi ada mâ dzəna kway ada ka tərakwa tsəɗaŋŋa andza neŋgeye huya. 11A həlay nakə faya ta kətiye kway aye na, a wur fakwaya, məŋgwese andaya mə ɗərev kway bay. Aza kame, ndo neheye ta təma makəte aye na, ta giye wu nakə a yay a gər a Mbəlom aye ada ɗərev tay ma ndziye zay. 12Kə ge andza niye na, nduɗum ha həlay kurom neheye madagər eye hay aye, gurmets kurom tâ ge bəle bay. 13Lambaɗum tsəveɗ fehe lele hərwi sik kurom hay hərwi ada ndo neheye faya ta dzəgəɗasliye na, sik tay mâ səkah mənese bay, ane tuk na, tâ mbəl. 14Gum gədaŋ məndze zay ta ndo hay tebiye, gum gədaŋ ada mede kurom mâ yay a gər a Mbəlom. Kə ge andza niye bay na, ndəray ma ŋgateye a Bəy Maduweŋ bay. 15Gum metsehe, ndəray mâ kərah ŋgwalak i Mbəlom bay. Gum metsehe, ndəray mə walaŋ kurom mâ təra andza dərizl i gərɗaf nakə təleŋeŋe, a ndzohw faya ma gəliye, ma kwasateye gər a ndo hay aye bay. Slala i ndo niye ma nasiye ha siye i ndo hay mə walaŋ kurom. 16Gum metsehe, ndəray mə walaŋ kurom mâ ge wu nakə ŋgwalak eye bay aye bay. Rəhumay ha gər a wu i Mbəlom. Kâ tərum andza Ezayu nakə hərwi ɗaf sik nəte na, a səkəm ha magedze ŋgay aye bay. 17Ka sərum ha ma dəba eye na, a say mambəɗe ha mədzal gər i bəba ŋgay ada mâ pa faya ŋgama. Ane tuk na, bəba ŋgay a kərah. Ezayu a pəla tsəveɗ kwa ta mətuwe bəbay na, wewer mekeleŋ eye andaya hərwi mambəɗe ha wu nakə a ge aye bay. 18Sərum ha təv nakə nəkurom malətse faya kame i Mbəlom aye na, andza mahəmba nakə ahəl niye Israyel hay tə lətse faya tə lamay tə həlay aye bay. Ta ŋgatay a ako faya ma təmiye zləkəɗ zləkəɗ, ta ŋgatay a ləvoŋ, ɗəre a zəba bay, ta ŋgatay a mətasl nakə a vəzl ta gədaŋ aye. 19Ta tsəne maləve i tolom, ta tsəne maləve i mətsike me i Mbəlom. Tə tsəne maləve i mətsike me niye na, tə ge amboh mətsike me niye mâ tsikatayaw sa bay, 20hərwi wu nakə a tsikatay aye na, tə sla faya məsəmay naha bay. Mbəlom a gwaɗatay: «Ndoweye kə lamay a mahəmba nakay, kwa maa lamay gənaw, kwa way kalum na tə kwar ada kəɗum na.» 21Wu neheye Mbəlom a bəzatay ha aye na, ka dzədzar tay ha. Kwa Musa, a gwaɗ: «Zluwer a geŋ, na dzədzariye.» 22I kurom na, andza niye bay! Nəkurom i kurom ka həndzəɗum na, ka mahəmba i Siyoŋ, gəma i Mbəlom nakə ma vəliye sifa aye, Zerozelem nakə mə mbəlom aye. Gawla i Mbəlom hay haladzay mahaya gər eye mə ɗəma məge magurlom, ma pasliye bo bay. 23Nəkurom ka hayum gər ta siye i malkwara hay, Mbəlom kə watsa məzele tay a ɗerewel mə mbəlom. Ka həndzəɗum ka təv i Mbəlom, neŋgeye ndo məgatay sariya a ndo hay tebiye. Ka həndzəɗum ta ndo neheye nəteye ŋgwalak eye ka ɗəre i Mbəlom ada Mbəlom a təra tay ha tsəɗaŋŋa aye. 24Nəkurom ka həndzəɗum ka Yesu. Neŋgeye ka həndzəɗ tay ha ka bo ndo hay ta Mbəlom hərwi ada Mbəlom mâ ɓar Dzam Weɗeye ta nəteye. Ka həndzəɗum ka bambaz i Yesu nakə a gwatsaka fakuma aye. Bambaz eye niye faya ma tsikakweye ka wu nakə a ze ha bambaz i Abel faya ma tsikakweye aye. 25Kə ge andza niye na, gum metsehe. Kâ kərahum məpay zləm a bazlam i ndo nakə ma tsikakumeye aye bay. Ahəl niye na, ta kərah məpay zləm a ndo nakə a ɗawatay ha bazlam i Mbəlom ka məndzibəra aye. Nəteye niye ta təma abəra mə ɗəretsətseh bay. Nəkway neheye faya ka pakway zləm a mətsike me nakə a yaw mə mbəlom aye, ka kərahakwa na, ka slakweye faya mətəme abəra mə ɗəretsətseh sa bay. 26Ahəl niye mətsike me i Mbəlom a ɓəlawa ha dala. Ane tuk na, anəke kə tsik, a gwaɗ: «Sik nəte sa na, ma ɓəliye ha dala ɗekɗek sa bay ta magərmbəlom aye dzay.» 27Bazlam neheye a gwaɗ «sik nəte sa» aye na, a ɗakway ha parakka wu neheye tə ge aye tebiye ta ɓəliye, ta dziye hərwi ada wu neheye ta ɓəliye təbey aye na, ta ndziye. 28Kə ge andza niye na, gakway sɨsœ a Mbəlom hərwi ka hutakweye bəy ŋgay nakə ndəray ma ɓəliye ha ɗaɗa bay aye. Zambaɗakway andza nakə a yay a gər aye, ɗəslakway ha gər ada rəhakway ha gər. 29Hərwi ta deɗek Mbəlom na, neŋgeye andza ako nakə ma təmiye wu hereyew hereyew aye.


text: 1Yesu a zalatay a gawla ŋgay hay kuro gər eye sulo. A vəlatay gədaŋ ka mahəhere məsəfəre neheye ŋgwalak eye bay aye abəra ka ndo hay, ada məmbəle tay ha ndo i ɗəvats hay ta ndo neheye matəra eye aye. 2Məzele i ndo i maslaŋ ŋgay neheye kuro gər eye sulo aye na, anaŋ: Təday Simoŋ nakə tə zalay Piyer aye ta malamar ŋgay Aŋdəre, Yakuba ta malamar ŋgay Yuhana, nəteye sulo tay eye wawa i Dzebede, 3Filip ta Bartelemi, Tomas ta Mata, neŋgeye ndo matsekele dzaŋgal, Yakuba wawa i Alfe, Tade, 4Simoŋ ndo məge vəram hərwi dala ŋgay, Yudas Iskariyot ndo məge ɗaf ka Yesu. 5Yesu a slər ndo i maslaŋ ŋgay neheye kuro gər eye sulo aye, a tsikatay gər i bazlam hay, a gwaɗatay: «Kâ yum a gay i ndo neheye nəteye Yahuda bay aye bay, kâ fələkum a gəma i Samari hay bay. 6Dum ɗuh na, ka təv i Israyel hay, hərwi nəteye andza təɓaŋ madza eye hay. 7Ka deyumeye ka tsəveɗ na, ɗumatay ha, gwaɗumatay: “Bəy i Mbəlom ka həndzəɗaw mazlambar tə nəkurom.” 8Mbəlum tay ha ndo i ɗəvats hay, mbəlum tay ha mədahaŋ hay, mbəlum tay ha ndo madəgwaɗa eye hay, həharum fakalaw abəra mə bo i ndo hay. Ka hutum gədaŋ neheye na, kəriye, nəkurom dərmak vəlumatay a ndo hay kəriye. 9Ka deyumeye na, kâ zlum gura bay, kâ həlum suloy bay, kwa kwar i suloy kâ həlum a gwezem kurom hay bay. 10Kâ zlum gwezem i mahəhele kurom hay bay, kâ həlum petekeɗ i məkelkabo kurom hay sulo sulo bay, kâ həlum tahərak bay, kwa sakwal kâ zlum bay. Andza niye ndo məge məsler na, kutoŋ ma hutiye wu mənday ŋgay.» 11Yesu a gwaɗatay sa: «Ka ndislum a wuzlah gay kəgəbay a gəma na, pəlum ndo nakə neŋgeye maləva bo eye ka matəme kurom aye. Ndzum mə gay i ndo niye hus a pat nakə ka deyumeye kurom abəra ma təv niye aye. 12Ahəl nakə faya ka fələkumeye a gay i ndo na, gwaɗum: “Mbəlom mâ vəlakum zay!” 13Taɗə ndo i gay niye hay ta təma kurom na, məpəse me i zay kurom ma ndziye fataya. Ane tuk na, taɗə ta təma kurom bay na, muma ahaya fataya abəra məpəse me i zay kurom. 14Taɗə ka fələkum a gay i ndo kəgəbay a wuzlah gay, ndo neheye mə ɗəma aye ta kərah matəme kurom kəgəbay məpe zləm ka bazlam kurom na, dum kurom abəra ma təv niye ada tətəkum ha bətekwew i gəma tay abəra ka sik kurom hay. 15Neŋ faya na gwaɗakumeye: Sərum ha pat i sariya i Mbəlom na, sariya tay ma diye me ma ziye i ndo i Sodom ta Gomora.» 16Yesu a gwaɗatay: «Anaŋ, na sləriye kurom hay andza təɓaŋ hay a walaŋ i ndo neheye andza kəra i pesl hay aye. Tərum andza dədœ neheye faya ta tsəpiye bo tay aye, ada ndzum mənese mâ ge andaya fakuma bay andza bodobodo. 17Gum metsehe, hərwi ndo hay ta diye kurom hay kame i sariya, ta ndaɓiye kurom ta mandalaɓa mə gay i maɗuwule me hay. 18Ta diye kurom ha kame i ndo mələve dala hay ada kame i bəy hay hərwi ga, hərwi ada kâ slum faya məte mbal ga ta deɗek kame tay ada kame i ndo neheye Yahuda hay bay aye. 19Ahəl nakə faya ta diye kurom ha kame i sariya aye na, ɗərev mâ ye fakuma abəra bay. Kâ gwaɗum: “Nəmaa ta gwaɗiye kəkay? Nəmaa tsikiye na, mey?” bay. A həlay niye, Mbəlom ma vəlakumeye bazlam neheye ka tsikumeye aye. 20Andza niye mata tsike me na, nəkurom bay. Mata tsike me mə nəkurom na, Məsəfəre i Bəba kurom Mbəlom.» 21Yesu a gwaɗatay sa: «Ndo hay ta vəliye ha malamar tay hay ada tâ kəɗ tay ha, bəba hay ta giye ta wawa tay hay andza niye dərmak. Wawa hay ta natay ɗəre a bəba tay hay, ta kəɗiye tay ha. 22Ndo hay tebiye ta nakumeye ɗəre hərwi ga. Ane tuk na, ndo nakə kə səmay naha hus ka mandəve aye na, Mbəlom ma təmiye ha. 23Taɗə agəna ta sakum ɗəretsətseh ma gəma nakə nəkurom mə ɗəma aye na, hwayum a gəma neŋgeɗ. Neŋ faya na gwaɗakumeye: Sərum ha, neŋ Wawa i Ndo na maweye na, ka dzum ha gər mahəhele ma gəma neheye ka dala i Israyel aye tebiye zuk bay.» 24Yesu a gwaɗatay: «Ndo nakə faya ma tətikiye wu aye na, ma ziye ndo matətikay wu bay. Ndo i məsler ma ziye ndo i gay ŋgay bay. 25Taɗə ndo nakə faya ta tətikiye wu aye ka təra andza ndo matətikay wu ada ndo i məsler ka təra andza ndo i gay ŋgay na, niye na, ɗa. Taɗə ta zalay a ndo i gay “Bedzabul” na, ta tsaɗateye a ndo i ŋgay hay ma ziye i ŋgay bəɗaw?» 26«Hərwi niye, kâ dzədzarumatay a ndo hay bay. Wu nakə tebiye maŋgaha eye na, ta ɗiye ha, ada wu nakə tə tsikawa ta məkal aye na, ta ɗiye ha. 27Wu nakə faya na tsikakumeye ma ləvoŋ aye na, masumay a mətsike parakka mə dzaydzay ta həpat. Wu nakə ta tsikakumeye ka zləm tə məsəsəkwe aye na, wudum ha kələrra ka gər i gay. 28Kâ dzədzarumatay a ndo neheye ta kəɗiye slo i bo kurom aye bay. Nəteye na, ta sliye faya mədze ha məsəfəre kurom bay. Dzədzarumay ɗuh a Mbəlom nakə ma sliye mədze ha bo kurom ta məsəfəre kurom eye dzay a ako nakə ma mbatiye bay ka tor eye aye. 29Sisi hay sulo ta səkəmiye tə dala nəte na, ka sərum təbəɗew? Ane tuk na, kwa nəte mə walaŋ i ɗiyeŋ hay ma dəɗiye bay, say kə yay a gər a Bəba Mbəlom mâ dəɗ. 30I kurom na, kwa məkwets i gər kurom bəbay, Mbəlom kə pasla na. 31Hərwi niye, kâ dzədzarum bay, nəkurom ka zum tay ha sisi niye hay.» 32Yesu a gwaɗatay sa: «Taɗə ndoweye kə tsik parakka kame i ndo hay: “Neŋ gawla i Yesu” na, neŋ dərmak na tsikiye kame i Bəba ga mə mbəlom: “Ndo nakay na, gawla ga.” 33Ane tuk na, taɗə ndoweye kə tsik kame i ndo hay neŋgeye gawla ga bay na, neŋ dərmak na tsikiye kame i Bəba ga mə mbəlom: “Ndo nakay na, gawla ga bay.”» 34«Kâ dzalum neŋ na yaw, nâ zlaw zay ka məndzibəra na, kâ dzalum bay. Na yaw na, na zlaw zay bay, na zlaw na, maslalam ɗuh. 35Na yaw na, maŋgəne tay ha ka bo abəra ndo hay. Wawa hasləka eye ta bəba ŋgay, dem ta may ŋgay, ŋgwas ta may i zal ŋgay, 36ndo hay mə gay tay ta niye a bo ɗəre.» 37Yesu a gwaɗatay sa: «Ndoweye ka wuɗa bəba ŋgay ta may ŋgay ka ze neŋ na, neŋgeye ma sliye məndze ka təv ga bay. Ndoweye ka wuɗa wawa ŋgay hasləka eye tə dem ŋgay a ze neŋ na, neŋgeye ma sliye məndze ka təv ga bay. 38Ndoweye kə zla mayako mazləlmbaɗa eye kə peŋ bəzay bay na, neŋgeye ma sliye məndze ka təv ga bay. 39Ndo nakə a say mətəme ha məsəfəre ŋgay aye na, ma dziye ha ɗuh. Ane tuk na, ndo nakə ma dziye ha məsəfəre ŋgay hərwi ga aye na, ma hutiye a ɗəma ɗuh.» 40Yesu a gwaɗatay sa: «Taɗə ndoweye ka təma kurom na, ka təma na, neŋ. Ada taɗə ndoweye ka təma ga na, a təma ndo nakə a sləra ga ahaya aye. 41Ndoweye ka təma ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom hərwi nakə neŋgeye ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom aye na, ma hutiye magogoy nakə ta vəleye a ndo məɗe ha bazlam aye. Ndoweye ka təma ndo nakə ŋgwalak eye kame i Mbəlom aye hərwi nakə neŋgeye ŋgwalak eye kame i Mbəlom aye na, ma hutiye magogoy nakə ta vəleye a ndo nakə ŋgwalak eye kame i Mbəlom aye. 42Neŋ faya na gwaɗakumeye: Sərum ha na, taɗə ndoweye kə vəlay yam gəsiyem nəte matasla eye a ndo nakə makətsa eye mə walaŋ i gawla ga hay hərwi nakə neŋgeye gawla ga aye na, magogoy ŋgay ma dziye bay.»


text: 1Ma ka əndə'i uusəra, Yeesu a dzəgunə ka ənji asəkə yi ŋga Əntaŋfə, ca waaza Ŋunyi Habara. Kə shi madiigərə limanyinə da maliminə da gayinə aaɓiikii. 2Əŋki tii ka ci, “Bawə keenə də ŋgutə baawəɗa saŋə cii kwa ɗaaɗa uushi'iinə ha'a? Wu saŋə vii ka hə baawəɗatsa?” 3Əŋki Yeesu ka tii, “Nyi maa, ka ləgwanə nə nyi a moonə naaki, bamə ka nyi ɗii: 4Wu saŋə sləkee ka Yoohana kaa ca ɗa bapətisəma ka ənja, Əntaŋfə nii, anii ənda?” 5Wata təya gwaŋə ka ɗa waɓənə ahadatii, əŋki tii, “Mi banaamə əna? Maɗa bii amə oo'i, Əntaŋfə sləkee ka Yoohana, ka banə nə ci, aa mi pooshi unə luuvə waɓənaakii ɗiya? 6Amma maɗa kə bii amə oo'i, ənji sləkee ka ci, ka kaalatənə nə daɓaala taamə, acii ma nə tii ka nəhənə, ma Yoohana, anabi nji ci.” 7Wata əŋki tii, “Mashiimiinə taa wu sləkee ka ci.” 8Əŋki Yeesu ka tii naakii, “Ha'ə nə nyi əsə, paa nyi ka banə koonə taɗa də ŋgutə baawəɗa cii kya ɗa uushi'iina.” 9Wata Yeesu a gwaŋə ka waɓənə ka ənji də ɗa misaalina, əŋki ci, “Tə'i əndə'i əndə sha ɗii rə ŋga inabi. Ca ŋgərə rəkii, ca vəgi ka mooziinə kaa təya təkə cifanə ŋga rəkii da i ci. Ma daba'əkii, ca palə oogə. Kə ta'avə ci davə. 10Makə ɗii cifanə ŋga inaba, wata ca sləkee ka əndə slənaakii ka liwa ka ci gyaɗalaakii aciitii. Wata təya kəsə tə ci, təya fəəsləpaa, təya ənəpaa də ci pooshi taa mi aciikii. 11Slanda rətə a ənə ka sləkee ka əndə'i əndə slənaakii. Ma ci əsa, kə fəəsləgi mooziitə tə ci, ayi ayi dərəva ciɓee tii ka ci, təya ənəpaa də ci pooshi taa mi aciikii. 12Slanda rətə a ənə ka sləkeenə ka əndə'i əndə ka makkənə əsə. Ma ci əsa, kə ɗavə tii ka ci uya, təya lyakaanə tə ci. 13Əŋki slanda rətə ka naakii nə: ‘Iitə saŋə ɗanəki də ənjitsa? Takwa a sləkee nyi ka uuzənaaki ətə uu'i nyi. Mbu'u ka gaɗeenə nə tii ka ci.’ 14Amma, makə nee mooziitə ka uuzəətə, wata əŋki tii ahadatii: ‘Waanə mazəmə yi kə mbu'ya. Ɓələgyaamə tə ci kaama zəmə ya.’ 15Wata təya kəsətə tə ci, təya kagi tə ci aa ba'a tsanə, təya ɓələgi tə ci. “Ya ətsa, mi nə sətə ɗanə slanda rətə də təya? 16Ka shinə nə ci, ca ɓəələgi tə tii, ca vəgi rətə ka hara mooziinə.” Makə fii ənji waɓəətsə ha'ə, əŋki tii, “Aa'a, wa Əntaŋfə a dzagya!” 17Wata Yeesu a tsaamətə tə tii, əŋki ci, “Aa maɗa ha'ə əna, ka mi ɗii nyaahə ənji aasəkə malaaɓa ləkaləkata, tuu'inə, ‘Ma faaratə kaaree ənji ghənə kuva makə pooshi nafaakii, ci ənəpaa ka faaratə palee də məghərəvənə.’ 18Taa wu patə kulii aanə faaratsa, ka əɓinə nə ci. Maɗa kə kulii faarakii aanə əndə əsa, ka ədəginə tə ci makə əmpunə.” 19Kə ali maliminə da madiigərə limanyinə rəgwa ŋga kəsənə tə Yeesu ka tsaakii, acii kə shii tii oo'i, agyanətii waɓi ci də misaalitsa. Amma kə ŋgwali tii acii ənja. 20Wata təya ndzaŋə nəhənə tə Yeesu. Təya sləkee ka maɗəkənyinə aaɓiikii ətə ca ɗeegi ka natii nə makə ənji gooŋga. Ma ɗii tii ha'a, kaa təya mbee ka pwaakya waɓənə ətə madzəmə ama Yeesu; waatoo, ka kavənə tə ci aasəkə cii ŋgwaməna. 21Əŋki maɗəkənyiitə ka Yeesu, “Maləma, kə shii inə oo'i, ma sənə cii kwa waɓə da sənə cii kwa dzəgunə patə, kə ndzaanə də rəgwakii; paa hə ka tsaamənə ka ɗuunuunə ŋga ənda. Də gooŋga nə hə ka dzəgunətənə ka ənji rəgwa ŋga Əntaŋfə. 22Ya saŋa, kə kapaa bariya gaamə kaamə rəgwa ŋga vii tsəkə ka ŋwaŋwə Kayisarə nii, anii poosha?” 23Asee, kə shii Yeesu jarəwiinatii. Əŋki ci ka tii: 24“Kiramə kwaɓa kaa nya tsaamətə.” Makə caamə ci, ca ləgwa ka tii, əŋki ci, “Ya əna, kəŋwaciinə da ləmə ŋga wu ənə anə kwaɓana?” Təya ba, “Ma ətsa, kəŋwaciinə ŋga ŋwaŋwə Kayisarə.” 25Wata Yeesu a ba ka tii, “Makə ha'ə ɗiya, viimə ka Kayisarə sətə ndzaa ka naakii, una vii ka Əntaŋfə sətə ndzaa ka ŋga Əntaŋfə.” 26Kə təkuree tii ka upaa sə ŋga kəsənə tə ci də ma'inə agi səndə waɓi ci akəŋwacii patənə ŋga ənja. Kə ɗii ka tii ka sə ŋga hurəshishinə nə jikəvənaakii, wata təya ənəgi kəɗa'ə. 27Kə shi hara Sadukiinə aaɓii Yeesu. Ma təya, tii nə kurəgətə ca ba, pooshi maməətə ənji ka maɗənə da i əpinə shaŋə. 28Əŋki tii ka Yeesu, “Maləma, kə nyaahə Muusa kaamə bariya ətə bii ci, maɗa kə əntəgi əndə anə minaakii, pooshi tii pwayi manjeevənə, see a ŋgərə ndzəkəŋuci tə miita, kaa ca poo manjeevənə ka ndzəkəŋuci ətə əŋki. 29Ma sha ɗii, tə'i ndzəkəŋushi'inə məɗəfə. Kə ŋgirə gawatii minə. Kə əntəgi ci. Pooshi uuzənə. 30Bəra'inə a ŋgərə mooryafiita. Ca əntəgi. Pooshi uuzənə. 31Makə ətsə əsə ɗii ka makkənə. Ha'ə ɗii ka tii patə məɗəfə: kə məətəgi tii. Pooshi əndə upaa uuzənə ashitə. 32Ma daba'əkii, kya əntəgi əsə. 33Ya ətsa, maa ma'i tii patə uusəra ŋga maɗənə ŋga maməətə ənja, makə watiitsə tii patə məɗəfə ŋgirə tə kya, minə ŋga wu saŋə ndzaanəta?” 34Əŋki Yeesu ka tii, “Agi duuniya ci ənjə a ŋgərəshi. 35Amma, ma ənjitə mbu'i bahə upaa rəgwa ŋga maɗənə da i əpinə, da ŋga ndzaanə agi zamanatə na shi, paa tii na ŋgəərəshi. 36Acii paa tii ka məətənə ma'ə. Makə malaa'ikanyinə nə təya ndzaanə. Manjeevənə ŋga Əntaŋfə nə tii; acii kə maɗee ci ka tii da i əpinə. 37Ma agyanə maɗənə ŋga maməətə ənji əsa, taa Muusa maa, ma saa'itə waɓi ci agyanə guutə agi ba, kə ɓaarii ci oo'i, ka maɗənə nə tii. Ma saa'ikii, kə 'wii ci tə Əntaŋfə Slandanə də Əntaŋfə ətə ci Ibərahiima da Isiyaaku da Yakubu a paslə. 38Ma Əntaŋfə, ənjitə da i əpinə amatii ca paslə tə ci, əntaa ənjitə yadə əpinə amatii. Acii ma ndzaa ənji patə da i əpinə amatii, ka ci saakii.” 39Wata əŋki hara maliminə, “Ma ɗii Maləma, ŋga'ə waɓi hə.” 40Ma daba'əkii, pooshi əndə ənyi ka ləgwa waɓənə ama Yeesu ma'ə, acii ŋgwalənə. 41Əŋki Yeesu ka tii, “Iitə saŋə mbee ənji ka banə oo'i, jijinə ŋga Dawuda nə Aləmasiihu? 42Acii taa Dawuda də naakii nə maa, kə bii ci asəkə ləkaləkatə ŋga Jabuura oo'i: ‘Əŋki Əntaŋfə Slandanə ka Slandanəki, ndzaanə gadəvə da ciizəmaki. 43Ka kavənə nə nyi ənji daawaanaaku aatsaa səɗəku.’ 44Wiinə ɗii, kə 'wii Dawuda tə Aləmasiihu də Slandana. Aa iitə ɗii ndzaa ci ka jijinaakəya?” 45Əŋki Yeesu ka lyawarənaakii akəŋwacii patənə ŋga ənja, 46“Nəhəmə noonə nə acii maliminə ŋga bariya. Ma təya, də madiigərə kəbənə moonətii wiigi'inə. Ma moonətii, nəəhəpaanə tə tii ŋga'ə a luuma. Ka hatə da ginə davə moonətii ndzaanə asəkə kuvə də'wanyinə da agi əndzanə. 47Təya luuwutə yinyinə ŋga mooryafinyinə, təya gərətəgi də də'wa ka dəla də natii nə akəŋwacii ənja. Ma təya, kadə nə təya upaa bwaya gəŋwanə ətə palee patə.”


text: 1Yoo, kə mbisha kumənə ŋga adə buroodi yadə burəŋanə, waatoo kumənə ətə ci ənjə a 'wa Pasəka. 2Makə ɗii ci, ma madiigərə limanyinə da maliminə ŋga bariya, ŋgwalii tii acii ənja, kə aali tii rəgwanyinə ŋga ɓələginə tə Yeesu. 3Wata kə ŋgirə Seetanə aashi Yahuda ətə ci ənjə a 'wa Isəkariyootə. Ma ca, rəŋwə nə ci agi lyawarənə ŋga Yeesu pu'u aji bəra'i. 4Maɗənə nə ci, ca dzə aaɓii madiigərə limanyinə i da meeminə ŋga soojiitə ca nəhə yi ŋga Əntaŋfə, ca waɓə da tii agyanə makə sətə mbeenəkii ka viinə tə Yeesu ka tii. 5Fanatii ha'ə, kə ɗii tii mooɗasəka, təya ɗa aləkawalə ŋga vii ka ci kwaɓa. 6Wata kə luuvə ci, ca 'watəgi tsaamə ŋunyi saa'i ŋga viinə tə Yeesu ka tii yadə shiinə ŋga ənja. 7Mbu'yanə ŋga kumənə ŋga adə buroodi yadə burəŋanə agikii, waatoo uusəratə nə ənji ka laala uura ŋga uuji bagiinə ka buurətə də Pasəka, 8wata Yeesu a sləkee ka i Piita da Yoohana, əŋki ci ka tii, “Dəmə ka dzəgə kaamə əndzanə ŋga Pasəka.” 9Əŋki tii ka ci, “Da daa moonəku ina dzəga?” 10Əŋki ci ka tii, “Maɗa kə dəməgəruunə aasəkə vəranə, ka guŋunə nuunə da əndə da uuda ma'inə anəkii. Ma ɗanuuna, nə'umə tə ci aasəkə yitə cii kəya dəmə aadəvə, 11una ba ka slanda yikii əsə: ‘Ma bii Maləmə tuu: miinə kuvətə nii kəya zəmə əndzanə ŋga Pasəka davə da lyawarənaakii kwa?’ 12Kadə nii kəya ɓaarii koonə maɗuunə kuvə anə əndə'i, mahaɗakii ŋga'ə. Davə dzəgənuunə kaamə əndzanə.” 13Palənə nə tii, təya lapaa makə sətə bii Yeesu ka tii weewee. Wata təya dzəgə əndzanə ŋga Pasəka davə. 14Makə mbu'i saa'i ŋga zəmə əndzanə, Yeesu da masləkee ənjaakii a ndzaanə ka zəma. 15Əŋki ci ka tii, “Də tantanyinə nə nyi ka moonə zəmə əndzanə ŋga Pasəkanə doonə, taabu'u ciɓənəki. 16Wanyinə ca ba koonə: paa nyi ka zəmə əndzanə ŋga Pasəka ma'ə shaŋə, maɗaamə uusəra ŋga ɗa tantanyitə əndzanə ŋga Pasəka agi ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə kə mbu'ya.” 17Wata Yeesu a luu kwalakə da ma'i inabi asəkəkii. Ca kuyirii tə Əntaŋfə. Ma daba'əkii, əŋki ci, “Ndamə kwalakəna, taa wu patə agyuunə, wa ca sa. 18Wanyinə ca ba koonə: ma daba'ə əna, paa nyi ka ənənə ka sa ma'i inabi ma'ə, see saa'itə nə Əntaŋfə a ɗa ŋwaŋuunaakii paŋgəraŋə.” 19Ma daba'əkii, ca ŋgərə buroodi, ca kuyirii tə Əntaŋfə, ca ɓaatsəpaa, ca vii ka masləkee ənjaakii, əŋki ci, “Ma əna, shishinəki [cii kya vii ka putə goonə. Dəmə aakəŋwa də ɗanə ha'ə makə əna ka buurətəginə də nyi.” 20Ha'ə əsə vii ci ka tii kwalaka da ma'i inabi asəkəkii daba'ə zəma. Əŋki ci, “Ma ətsa, ci nə kura aləkawalətə ci Əntaŋfə a ɗa də idənaaki. Ka putə goonə nə idənəkii a əjigi.] 21“Amma, wiinə əndə viinə tə nyi ka ənji ka zəmənə da nyi. 22Ma nyi Uuzənə ŋga ənda, ka əntənə nə nyi tə əntənə, makə sətə uugi kəŋənə agyanəki, amma kə ɗii anə əndətə na vii tə nyi ka ənja!” 23Wata gwaŋənə nə lyawarənaakii ka laagwashinə ahadatii taa wu agitii ca mbee ka ɗanə ha'ə. 24Kə ma'i mabizhinə ahada masləkee ənji banə tuu'inə: wu saŋə nə gawə ahadatəya? 25Fanə ŋga Yeesu ha'ə, wata əŋki ci ka tii, “Ma meeminə ŋga hara slikərənə, agi haŋətənə nə tii natii nə akəŋwacii ənjatii. Ha'ə nə gayinə əsə, agi moonə nə tii ənjə a 'wa tə tii ənji ɗa ŋga'əənə. 26Amma ma unə, pooshi ka ɗanə ha'ə ahadoonə. Ma əndətə palee də gawuunə ahadoonə, wa ca ndzaanə makə dara. Ha'ə nə matakəŋwanə goonə əsə, wa ca ŋgərə slənə ŋga əndə sləna. 27Ya saŋə, wu palee də gawuuna, əndənə ca zəmə ku, anii əndənə ca slənə ka ca? Əntaa əndənə ca zəmə kwa? Ma nyi ɗiya, ma nə nyi ahadoonə, makə əndə sləna. 28“Ma una, kə ndzaa unə da nyi taa guci patə agi ciɓənyinaaki. 29Makə sətə vii Daadə ka nyi gawuunə, ma nyi əsə, wanyinə ka viinə koonə. 30Ka zəmənə naamə, ka sanə naamə agi ŋwaŋuunaaki, una ndzaanə anə dəgələ ŋga ŋwaŋuunə, una ɗa gəŋwanə ka makuvə ŋga ənji Isərayiila pu'u aji bəra'i.” 31Əŋki Yeesu, “Simoonə, Simoonə, aa ha nəhə. Kə upaa Seetanə rəgwa ŋga kəca'ənə tuunə patə makə səkəŋwa. 32Amma, ma nya, kə ɗii nyi də'wa ka putaaku, acii ga ha bwasee ka gi'inə tə nyi. Maɗa kə ənyatə hə aaɓiiki, tsakuu ŋgeerənə ka ndzəkəŋushi'inəku.” 33Əŋki Piita ka ci, “Slandanəkya, kə tasəkii nyi dzənə taa aa furəshinə da hə, taa kaa ənjə a ɓələgi taaŋwə əsə.” 34Əŋki Yeesu ka ci, “Piita, wanyinə ca ba ka hə: ma taabu'u wanə gyaagya ənshinə, ka jikənə nə hə makkə ka hiweenə ka shiinə tə nyi.” 35Əŋki Yeesu ka lyawarənaakii əsə, “Ya makə sləkee nyi koonə yadə kwaɓa taa mbuurə taa əndə'i ɓiɓina, tə'i uushi ətee unə kwa?” Əŋki tii ka ci, “Pooshi taa mi ətee inə.” 36Wata əŋki Yeesu ka tii, “Amma, ma ənə ɗii ca, əntaa ha'ə. Maɗa tə'i kwaɓa ŋga ənda, wa ca ŋgərəənə. Ha'ə əsə, maɗa tə'i mbuurə ŋga ənda, wa ca ŋgərəənə. Maɗa pooshi ŋgila purəŋanə ŋga ənda, wa ca ɗərəmagi də kəjeerənaakii kaa ca ɗərəciigi. 37Acii wanyinə ca ba koonə: ma bii malaaɓa ləkaləkatə, ‘Kə ɗii ənji də ci makə sətə ci ənjə a ɗa də məza ənja.’ Ma ətsa, agyanəki na ɗa ha'ə. Waatoo, ma sətə uugi kəŋənə agyanəkya, wiinə ka ɗanə.” 38Wata əŋki lyawarənaakii ka ci, “Slandana, wiinə ŋgila purəŋanə ganə bəra'i.” Əŋki ci ka tii, “Bwaseemə ha'ə.” 39Ma daba'əkii, kə gimagi Yeesu, ca palə aashi giŋwə ŋga Zayitunə makə sətə izee ci ka ɗanə. Kə nyi'u lyawarənaakii tə ci aa dəvə. 40Makə mbu'i tii aa dəvə, əŋki ci ka tii, “Ɗamə də'wa acii goona bwasee ka rəgwa ŋga Əntaŋfə saa'itə nə Seetanə a təɓə tuunə.” 41Wata ca əntsahə ba'ə gi'u, ca gərə'waanə, ca ndzaŋə ɗa də'wa, 42əŋki ci: “Daadə, maɗa ka moonə nə hə, əntsahee ka nyi ka ciɓətsə akəŋwaciikii. Amma, ɗawə sətə kaɗeesəkə ka hə, ga ha ɗa sətə kaɗeesəkə ka nyi.” 43Wata malaa'ika a jima dadagyə, ca shi ka tsakə ka ci ŋgeerənə. 44Kə əjigi ma'yanə ŋga Yeesu, wata ca ənə ka ɗa gazhi'waanə ŋga ɗa də'wa palee ka əta. Lyaavanə nə hacifaakii aa panə makə idəna.] 45Makə uudəpaa ci ɗa də'wa, ca maɗə, ca palə aaɓii lyawarənaakii. Ma dzənəkəya, ka ŋunyinə nə tii, acii kə dzəgəpaa ŋgəra'wə tə tii. 46Əŋki ci ka tii, “Iitə ɗii səkii cuuna tsəfə ŋunyina? Maɗətəmə, ɗamə də'wa, acii goona bwasee ka rəgwa ŋga Əntaŋfə saa'itə nə Seetanə a təɓə tuunə.” 47Daga Yeesu ma'ə ma'uudəpaamə waɓənə, wata kə jigagi ənji dzuɓə. Yahuda, ətə agi lyawarənə ŋga Yeesu pu'u aji bəra'i, nəndə ka takəŋwanə ka tii. Ca əntsahətə aaɓii Yeesu ka nəhəpaanə tə ci ŋga'ə. 48Əŋki Yeesu ka ci, “Yahuda, dagi nəhəpaanə viinəku tə nyi Uuzənə ŋga əndə ka ənji nii?” 49Makə nee ənjitə aɓii Yeesu ka sətə ca moo ɗanə, əŋki tii ka ci: “Slandaniina, a buuriinə tə tii də ŋgila purəŋanə kwa?” 50Wata əndə'i əndə agitii a burəgi liminə ŋga mava ŋga gawə ŋga limanyinə də ŋgila purəŋanə. Ɓutə nə liminə da ciizəma. 51Amma əŋki Yeesu, “Bwaseemə. Goona ɗa ha'ə!” Wata ca ŋgərə liminə ŋga əndətə, ca nyiɓutə. 52Ma daba'əkii, Yeesu a waɓə ka ənjitə shi ka kəsənə tə ci, waatoo ka madiigərə limanyinə da meeminə ŋga soojiitə ca nəhə yi ŋga Əntaŋfə, da ka masariinə; əŋki ci, “Mi shuunə ka kəsənə tə nyi ka ŋgila purəŋanə ka ŋgila purəŋanə, ka zala ka zala kwa? Ya saŋə əndə ɗa maabə nə nyi kwa? 53Uusəra patə njaama ndzaanə ka hakii asəkə yi ŋga Əntaŋfə, patə da ha'ə pooshi unə kəshi tə nyi. Amma, ma ənə ɗii ca, kə mbu'ya uusəra goonə da baawəɗa ŋga ŋwaŋuutə agi təkunə.” 54Ma daba'əkii, kə kəsətə tii tə Yeesu, təya kərə tə ci aasii aa ha gawə ŋga limanyinə. Piita əsa, ba'ə ba'ə nə ci ka nə'unə tə tii. 55Kə hənəpaa ənji gunə a maɓaraci. Mbu'unatii, təya ndzaanə ka 'utənə. Shinə ŋga Piita əsə, ca ndzaa dasə aɓitii. 56Ma davə asii, tə'i kadəmə ca slənə kwaɓa. Makə nee ki ka Piita ama gunə, kya tsaamətə tə ci, əŋki ki, “Əndənə maa, rəŋwə nə ci agi ənji ŋga Yeesu.” 57Amma, ma Piita, kə hiwee ci, əŋki ci, “Mina, mashiimə nyi tə əndətsa.” 58Ma ta'avə gi'u, kə nee əndə'i əndə ka ci. Əŋki ci, “Hə maa, əndə ŋga Yeesu nə hə!” Əŋki Piita ka əndəta, “Əntaa əndaakii nə nyi.” 59Ma ta'avə gi'u əsa, əndə'i əndə a kəŋaanə agyanə waɓənə ŋga əndəta, ca ba, “Gooŋga tanyi, ma əndətsa, əndə ŋga Yeesu nə ci, acii əndə Galili nə ci.” 60Wata əŋki Piita ka əndətə əsə, “Paa nyi shii sətsə cii kwa ba.” Daga ci ma'ə ma'uudəpaamə banə ha'ə, wata ga'ə kə wii gyaagya. 61Zə'uginə nə Yeesu Slandanə aadəɓii Piita, ca tsaamə tə ci. Wata Piita a buurətə sətə shi Slandanə a bii ka ci oo'i, “Ma taabu'u wanə gyaagya ənshinə, ka jikənə nə hə makkə ka hiweenə ka shiinə tə nyi.” 62Buurətənaakii ha'ə, ca dzə də tuunə də kiinə ka shaŋə. 63Ma saa'ikii, ənjitə nja nəhə tə Yeesu a ha'u də ci, təya dəgə tə ci, 64təya vutəgi ginəkii, təya tsa ka ci meeciinə, əŋki tii ka ci: “Makə ɗii ci anabi nə hə, kuragi keenə taa wu digə tə hə!” 65Kə baabii tii hara uushi'inə ŋgaaŋga'ə ŋga dzaananə də ci. 66Pukənə ŋga ha, wata gayinə ŋga Yahudiinə da madiigərə limanyinə da maliminə a dza də nə ka ɗa mətərəkinə. Əŋki tii, wa ənjə a kira ka tii tə Yeesu aa kuvə gəŋwanə. 67Mbu'unaakii wata təya ləgwa ka ci, əŋki tii, “Bawə keenə maɗa hə nə Aləmasiihu.” Əŋki Yeesu ka tii, “Taa kə bii nyi koonə, paa unə ka luuvənə. 68Maɗa kə ləguyi nyi uushi a moonə əsə, paa unə ka jikəvənə. 69Amma, ma aakəŋwa gi'u, ka ndzaanə nə nyi, nyi Uuzənə ŋga ənda, a ciizəmə Əntaŋfə Əndə baawəɗa.” 70Wata əŋki tii patə, “Hə nə Uuzənə ŋga Əntaŋfə ənə nii?” Əŋki ci ka tii, “Unəkii maa, ha'ə bii unə.” 71Wata əŋki tii ahadatii, “Tə'i uushi dəɓee ama ləgwa ama əndə ma'ə kwa? Aməkii maa, kə fii amə səndə bii ci də makii.”


text: 1Ma Farisanyinə da hara maliminə ŋga Yahudiinə ətə shi də Urusaliima, kə dzii tii də nə aɓii Yeesu. 2Ma təya nee, watiitsə hara lyawarənə ŋga Yeesu ka adənə yadə yiɓəgi ciinətii makə sətə bii alə'aada ŋga dzədzəshi'inətii. 3Acii ma Farisanyinə da Yahudiinə patə, agi nə'unə nə tii alə'aada ŋga dzədzəshi'inə, pooshi tii ka adə zəmə yadə yiɓəgi ciinətii. 4Taa tii kə shi a luuma maa, pooshi tii ka adənə, see maɗa yiɓəgi tii ciinətii zəku'i. Tə'i əsə hara alə'aadanyinə laŋə ətə lii tii, ci təya nə'u, təya cakuɓə sə ŋga sa də uushi'inə, da uudiinə, da əbu ŋga əndzənə, da ha ŋga baanə makə ətə ɓaarii alə'aadatii. 5Makə nee Farisanyinə da maliminə ha'ə, wata təya ləgwa ama Yeesu, əŋki tii, “Acii mi saŋə pooshi lyawarənaaku ka nə'u alə'aada ŋga dzədzəshi'inaama? Wata adənə nə tii zəmə yadə yiɓəgi ciinə nii?” 6Əŋki Yeesu ka tii, “Asee gooŋga waɓi anabi Isaaya agyanuunə, unə ənə ca nə'u tə Əntaŋfə də mooɗəfə bəra'i. Kə nyaahə ci sətə bii Əntaŋfə oo'i: Ma ənjitsa, amatii ci təya haŋətə tə nyi, amma ma ədzəmətii, dzaɗə da nyi ka shaŋə. 7Zaɓə nə paslənatii tə nyi, acii ma alə'aadanyiitə ci təya dzəgunə ka ənja, banə ŋga əndə shiŋkinə, əntaa banaaki.” 8Yeesu a tsakə banə ka tii, əŋki ci, “Agi uneenə nuunə ka bariya ŋga Əntaŋfə, una nə'u alə'aadanyinə ŋga ənja. 9“Ha'ə ɗii kə upaa unə dabara ŋga kaareenə ka bariya ŋga Əntaŋfə, koona nə'u alə'aadanyinə goonə. 10Kə bii Muusa: Ɗuunətə tə i duu da muu. Taa wu waɓi bwaya uushi aashi dii taa məci, wa ənjə a ɓələgi tə ci. 11Amma ma unə, agi dzəgunənə nuunə ka ənji oo'i, ma sətə dəɓee əndə a vii ka dii taa məci, maɗa bii ci ka tii, ma səna, ‘Koorəbanə’, makə banə: ŋga Əntaŋfə nə sətsa, 12ma bii əndətə ha'ə, kə luuvuunə kaa ca bwasee ka tsakənə tə dii da məci. 13Də ha'ə bwasee unə ka waɓənə ŋga Əntaŋfə, koona dzəgunə alə'aadanyinə goonə. Tə'i hara uushi'inə laŋə makə ətsə əsə cuuna ɗa.” 14Wata Yeesu a 'waa'watə daɓaala aaɓiikii, ca waɓə ka tii, əŋki ci: “Fatəmə, unə patə, una paaratəgi də sənə cii kya ba koonə. 15Pooshi səndə ca dzəgərə aasəkə əndə da makii bahə ajijinətə tə ci. Amma sətə ca shigi da makii ca ajijinətə tə ci. 16Ma əndətə da liminə ŋga fanə, wa ca fa.”] 17Makə dzəgi Yeesu agi ənja, ca dzəgərə aasii. Lyawarənaakii a ləgwa amakii taɗa mi ci misaalitsə a moo banə. 18Əŋki Yeesu ka tii, “Patə da i unə kunə, pooshi unə paaratəgi oo'i, ma sətə ca dzəgərə da ma ənda, əntaa ci ca ajijinətə tə ca? 19Acii maa kə zhimə əndə uushi, əntaa aa mooɗəfə nə ci ka dzənə, amma aa səkə nə ci ka dəmənə, ca gimagi.” (Waɓənə ŋga Yeesu ha'ə, ca ɓaarii oo'i, taa ŋgutə zəma, ŋga'ə ka adənə.) 20Uu'i Yeesu əsa, “Ma sətə ca shigi a mooɗəfə ənda, ci ca ajijinətə tə ci. 21Acii a mooɗəfə əndə ci bwaya uushi a shigi, ca kavə tə ci ka ɗa bwaya hiima, ca ɗa badawaanə, ca hərə, ca ɓələ ənda, 22ca aləhiinə, ca ɗa bwaya suuna, ca ɗa bwaya bwayaanə, ca gəəpə ənja, ca ɗa ajijinəənə, ca sərəhə, ca pəɗə ənda, ca ɗa usha'ushaanə, ca ɗa ɗəəkənə. 23Ma uushi'iitsə patə, a mooɗəfə əndə ca shigi, ca ajijinətə tə ənda.” 24Ma daba'əkii, wata Yeesu a maɗə, ca dzə aanə hanyinə ŋga Tiira. Ca dzəgərə aasii aaha əndə'i ənda. Pooshi ci ka uuɗənə ənjə a shii oo'ya, gatə nə ci. Amma patə da ha'ə pooshi umbi. 25Tə'i əndə'i minə, kə kəshi ginaaji tə uuzənatə uncitə minəkii. Makə fii ki habara ŋga Yeesu, pii wata kya shi, kya gərə'waanə akəŋwaciikii. 26Ma kya, əntaa mitə Yahuda nə ki, amma mitə hanyinə ŋga Siroofinikiya. Wata kya kədii tə Yeesu kaa ca lyakagi ka uuzənatə ginaajita. 27Əŋki Yeesu ka ki, “Taku ka manjeevənə a əburə zəku'i. Pooshi ŋga'ə nə ŋgərətə zəmə ŋga manjeevənə, ənjə a kagi ka ədiinə.” 28Əŋki miita, “Ha'ə tanyi, 'ya'ə Daadə, amma taa ədiinə əsə, agi adənə nə tii murəmurinə ŋga zəmətə ca kwaalagi acii manjeevənə.” 29Yeesu a ba ka ki, “Putə ŋga waɓəətsaaku, duu saaku aasii. Kə dzəgi ginaaji ashi uuzənaaku.” 30Wata miitə a ənə satə aasii. Ma kya dzə aasii, pərəɓə nə uuzənatə. Kə dzəgi ginaajitə ashitə. 31Yeesu maɗə anə hanyinə ŋga Tiira, ca dzə danə hanyinə ŋga Sidoonə, da ŋga Dikapooli, ca mbu'u aama uunəvə ŋga Galili. 32Wata ənjə a kira ka ci kadəguləma, paa ci ka mbee ka nyagi waɓənə ŋga'ə əsə. Təya kədii tə Yeesu kaa ca kavə ciinə aanə kadəguləməta, kaa ca mbəɗə. 33Yeesu a kəshagi tə ci aataŋgala, ca ŋgavə moojiciinəkii aa limə kadəguləməta, ca tifə giirənə aaciikii, ca uree ka gana ŋga əndəta, 34ca tsaamə aa dəgyə, ca ŋgi'i, əŋki ci də uura Yahudiinə, “Eefata,” makə bana, “Wunəgi.” 35Pii wata liminə ŋga əndətə a wunəgi, ganakii əsə a pityapaa. Ca ndzaŋə nyagi waɓənə ŋga'ə. 36Yeesu a ɗa bariya ka ənja, ga təya ba ka əndə sətə ɗii. Amma ma ca tsakə ɗa bariya ka tii, ha'ə nə tii ka tsakə baaba waɓənəkii. 37Ma ənjitə fii patə, kə ɗii ka tii ka sə ŋga hurəshishinə ka shaŋə, əŋki tii, “Yawaa, ma sətsə ɗii ci patə, ŋga'ə. Taa tə kadəguləminə, ka kavənə nə ci ka fanə, təya waɓə.”


text: 1Jəju ḭ loe tɨ no̰o̰, aw dɔnangɨ Jude tɨ, gɨdɨ ba Jurdḛ tɨ. Kosɨ dɨje kawi-naa gəi gɨde wukɨ ɓəy. Kɨ go jibəl ra-e tɨ lə Jəju, ɨlə ngɨrə ndo-de nḛ. 2Parɨsɨ je ɔti rəi rɔ Jəju tɨ, nɨngə kadɨ tə ɨyəi kulə uwəi-e-n me ta tɨ, dəji-e əi nə: «NDu-kun adɨ ta rəbɨ kadɨ dɨngəm tuwə-n nene ə se adɨ ta rəbɨ al ə?» 3Jəju dəjɨ-de ə nə: «NDu-kun ri ə Mojɨ adɨ səi dɔ tɨ ə?» 4Əi təli əli-e əi nə: «Mojɨ adɨ ta rəbɨ kadɨ dɨngəm tuwə nene, nə ke ə, kadɨ ade makɨtɨbɨ gangɨ-naa jie tɨ.» 5Ə Jəju təl əl-de ə nə: «E kɨ mbata me nga̰ ləsi ə Mojɨ ndangɨ-n ndu-kun kɨn adɨ səsi. 6Nə lo kɨlə ngɨrə kɨndə nḛ je tɨ, Luwə ra dɨngəm əi kɨ dəne. 7E be ə, dɨngəm a ɨyə̰ kone je kɨ bawne je, ə a tɨyə̰i-naa kɨ nene, 8kadɨ təli darɔ kɨ kare. Lo kɨn tɨ, a əi joo al ngata, nə a əi darɔ kɨ kare ba. 9Nɨngə nḛ kɨ Luwə dɔɔ naa tɨ, majɨ kadɨ dəw gangɨ naa tɨ al.» 10Lokɨ təli rəi ɓe, njé ndo je lie dəji-e ta dɔ tɨ ɓəy. 11Ə Jəju əl-de ə nə: «Re dəw tuwə nene, ə taa dəne kɨ rangɨ ə, dəwe kɨn təl nje kuwə marɨm, tadɔ nee kɨ kəte ɨsɨ no̰o̰ ɓəy. 12A re e dəne ə mbatɨ ngawne ə taa dɨngəm kɨ rangɨ ka, e nje kuwə marɨm tɔ.» 13Dɨje rəi kɨ ngan je kɨ du rɔ Jəju tɨ kadɨ njangɨ dɔde, nə njé ndo je kɔli səde. 14Lokɨ Jəju oo kɨlə ra njé ndo je ləne nɨngə, nəl-e al adɨ əl-de ə nə: «Ɨyə̰i ngan je kɨ du adɨ rəi rɔm tɨ, otɨ kadɨ ɔgi-de ta rəbɨ, tadɔ ko̰ɓe lə Luwə e ya̰ dɨje kɨ toi tə ngan je kɨ du be. 15Təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi, dəw kɨ ndɨgɨ kadɨ Luwə o̰ ɓe dɔe tɨ tə ngon kɨ du be al, a ur ko̰ɓe tɨ lə Luwə al ratata.» 16Go tɨ, Jəju uwə ngan je kɨ du ka kɨn kɨ rɔne tɨ, ɨndə jine dɔde tɨ, njangɨ dɔde. 17Lokɨ Jəju ɔtɨ osɨ dɔ rəbɨ tɨ nɨngə, dɨngəm madɨ kare a̰y re osɨ nangɨ njae tɨ, nɨngə dəje ə nə: «NJe ndo kɨ majɨ, e ri ə m-a m-ra ə m-a m-ɨngə-n kajɨ kɨ a to bɨtɨ kɨ no̰ tɨ ə?» 18Jəju əl-e ə nə: «MBa ri ə ɨɓar-m dəw kɨ majɨ ə? Dəw kare kɨ majɨ goto, nə Luwə kɨ karne ba par ə e dəw kɨ majɨ. 19Ḭ ɨgər ndu-kun je lə Luwə kɨ ə nə: “A tɔl dəw al, a uwə marɨm al, a ɓogɨ al, a ma najɨ kɨ ngom dɔ madi tɨ al, a ra nḛ kɨ majal kɨ dəw madɨ al, ɔsɨ gon bawi əi kɨ ko̰i kɨn majɨ.”» 20Dɨngəm ka kɨn əl-e ə nə: «NJe ndo, nḛ je kɨn pətɨ m-təl rɔm go tɨ dɔkagɨlo kɨlə ngɨrə basam tɨ nu.» 21Jəju go̰ dɨngəm ka kɨn kɨ rɔnəl, nɨngə əl-e ə nə: «Nḛ kare be ə nayḭ kadɨ ɨra. Aw, ɨgatɨ kɨ nḛ majɨ je ləi pətɨ, adɨ lae njé ndoo je, ɓa a aw kɨ nḛ kɨngə ngay me dɔra̰ tɨ, ə ɨre un gom.» 22Nə lokɨ dɨngəm ka kɨn oo ta je kɨn nɨngə, kəme ɨl kɨrɨri, ə ɔtɨ aw kɨ rɔnəl al, tadɔ e dəw kɨ aw kɨ nḛ kɨngə ngay. 23Jəju go̰ njé ndo je ləne kɨ gəi gɨde, nɨngə əl-de ə nə: «A e nḛ kɨ nga̰ ngay rɔ njé nḛ kɨngə je tɨ kadɨ uri me ɓeko̰ tɨ lə Luwə!» 24Ta lə Jəju kɨn ndɔjɨ-de, nə Jəju a dɔ tɨ gərərə ba ə nə: «NGanm je, e nḛ kɨ nga̰ ngay kadɨ dəw ur me ɓeko̰ tɨ lə Luwə. 25E nḛ kɨ nga̰ ngay kadɨ jambal kɨ oi-e kɨn ur bole kon ku nḛ tɨ, nə a nga̰ ngay ɨtə e kɨn ɓəy kadɨ nje nḛ kɨngə ur me ɓeko̰ tɨ lə Luwə.» 26Ta kɨn ətɨ-de ɓəl dɔ made tɨ ɓəy, adɨ dəji-naa dande tɨ əi nə: «NGa kɨn ə e be nɨngə, na̰ ə asɨ kadɨ ɨngə kajɨ ə?» 27Jəju ɨndə manjɨde ba, nɨngə əl-de ə nə: «Kɨ rɔ dɨje tɨ ɓa, dəw kɨ asɨ goto, nə kɨ rɔ Luwə tɨ ɓa, nḛ kɨ dum-e goto, tadɔ asɨ ra nḛ je pətɨ.» 28Ə Pɨyər ɨlə rɔne əl-e ə nə: «NGa o je kɨ, j-ɨyə̰ nḛ je ləje pətɨ kɔ, mba kadɨ j-un-n goi kɨn.» 29Jəju ɨle tɨ ə nə: «Təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi, re dəw madɨ, ɨyə̰ kəy ləne, kɨ ngakone je, kɨ konane je, kɨ kone, kɨ bawne, kɨ ngane je ə se dɔnangɨ ləne kɨ mbata ləm, ə se kɨ mbata Poy Ta kɨ Majɨ nɨngə, 30dəwe kɨn a ɨngə kəy je, kɨ ngakone je, kɨ konane je, kɨ kone je, kɨ ngane je, kɨ dɔnangɨ, nja ɓu dɔ tɨ. A ɨngə nḛ je kɨn, naa tɨ kɨ ko̰ dɔkagɨlo tɨ kɨ ɓone, taa dɔkagɨlo tɨ kɨ a re, a ɨngə kajɨ kɨ a to bɨtɨ kɨ no̰ tɨ tɔ. 31NGa nɨngə, dɨje ngay kɨ kəte, a təli njé kɨ gogɨ, ə njé kɨ gogɨ, a təli njé kɨ kəte tɔ.» 32Jəju əi kɨ njé ndo je ləne əi dɔ rəbɨ tɨ, ɨsɨ awi kɨ Jorijaləm. Jəju njɨyə no̰de tɨ no̰de tɨ. Lo kɨn tɨ, ɓəl ra njé ndo je lie ngay, taa njé njɨyə gode tɨ ka ɓəl rade tɔ. Jəju təl ɓar njé ndo je kɨ dɔgɨ gɨde e joo rɔne tɨ, nɨngə ɨlə ngɨrə kadɨ əl-de nḛ je kɨ a ra-e Jorijaləm tɨ ə nə: 33«Oi, j-ɨsɨ j-awi kɨ Jorijaləm, nɨngə a ɨləi-mi mi NGon dəw ji njé kun dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, kɨ njé ndo ndu-kun je tɨ. A gangi ta koy dɔm tɨ, nɨngə go tɨ, a ɨləi-mi ji dɨje tɨ kɨ əi Jɨpɨ je al. 34A kogi dɔm tɨ je, a tɨbi man tade dɔm tɨ je, a tɨndəi-mi kɨ ndəy kabɨlay je, taa a tɔli-mi tɔ. Nə ndɔ kɨ ko̰ mɨtə lə ndɔ koym ɓa, m-a m-tḛḛ lo koy tɨ.» 35Go ta je tɨ kɨn nɨngə, Jakɨ əi kɨ Ja̰ kɨ əi ngan lə Jəbəde, rəi rɔ Jəju tɨ ɓasi, əli-e əi nə: «NJe ndo, jɨ ndɨgɨ kadɨ ɨra nḛ kɨ j-aw tə dəji kam adɨ-je.» 36Jəju dəjɨ-de ə nə: «Ri ə ɨgəi kadɨ m-ra madɨ səsi ə?» 37Nɨngə, təli əli-e əi nə: «Re ɨndɨgɨ dɔ tɨ səje ə, adɨ dəw kare ɨsɨ dɔ ji ko̰i tɨ, ə e kɨ nungɨ ɨsɨ dɔ ji gəli tɨ tɔ, lokɨ a ɨsɨ dɔ ko̰ɓe tɨ ə dɨje a ɨləi tɔjɨ dɔi tɨ kɨn.» 38Jəju əl-de ə nə: «Ɨgəri me nḛ dəjɨ ləsi kɨn al. A asi kadɨ ɨngəi ko̰ kɨ m-aw tə m-ɨngə kam kare mɨndɨ wa? Taa, batəm kɨ to ko̰ ngay kɨ m-aw tə m-ɨngə kam a ɨngəi kare tɔ wa?» 39Ɓa əli əi nə: «Oyo, j-a j-asɨ kare.» Ə Jəju əl-de ə nə: «Təkɨ rɔjetɨ, a asi kadɨ ɨngəi ko̰ kɨ m-aw tə m-ɨngə kam kare, taa batəm kɨ to ko̰ ngay kɨ m-aw tə m-ɨngə kam a ɨngəi kare tɔ. 40Nə ta kɨ ɔjɨ dɔ kɨsɨ dɔ ji kom tɨ ə se dɔ ji gəlm tɨ; e ta ləm kadɨ mi ə m-adɨ səsi al. Lo je kɨn to kɨ mba dɨje kɨ rai goe kəte nu kɨ mbata ləde.» 41Lokɨ ndəgɨ njé ndo je kɨ dɔgɨ ooi ta je kɨn ɓa, rɔde ɨlə ngɨrə nəl-de al kɨ Jakɨ əi kɨ Ja̰. 42Be ə, Jəju ɓar-de pətɨ kɨ rɔne tɨ, əl-de ə nə: «Ɨgəri kadɨ njé je kɨ ɨndəi-de tə njé ko̰ɓe dɔ gɨn dɨje tɨ kɨ dangɨ dangɨ kɨ dɔnangɨ tɨ ne, ɨsi tə jɔgɨ dɔ dɨje tɨ, adi-de ko̰, taa dɨje kɨ njé tɔɓa, o̰i ɓe dɔde tɨ ɓəy tɔ. 43Nə a e be dansi tɨ al. Re dəw madɨ dansi tɨ, ndɨgɨ kadɨ n-e kɨ bo nɨngə, kadɨ təl nje ra kɨlə ləsi pətɨ. 44Taa re dəw madɨ ndɨgɨ kadɨ n-e dəw kɨ dɔ kəte dansi tɨ nɨngə, kadɨ təl ɓəə kɨlə ləsi pətɨ tɔ. 45Tadɔ mi NGon dəw m-re mba kadɨ dɨje rai kɨlə adi-mi al, nə kadɨ mi ə m-ra kɨlə m-adɨ-de nɨm, taa m-adɨ rɔm kadɨ m-taa-n kosɨ dɨje ngay m-ɨlə-de taa nɨm tɔ.» 46Jəju əi kɨ njé ndo je ləne rəi tḛḛi Jəriko tɨ. Lokɨ ɨsɨ tḛḛi me ɓe bo tɨ kɨ taga kɨ kosɨ dɨje ngay gode tɨ, nje kəm tɔ kare kɨ tɔe nə Bartɨme, e ngon lə Tɨme, ɨsɨ ngangɨ rəbɨ tɨ no̰o̰, ɨsɨ kɔy nḛ. 47Lokɨ oo kadɨ e Jəju kɨ Najarətɨ tɨ ə ɨsɨ ɨndə də nɨngə, un ndune kɨ taa no̰ ə nə: «Jəju kɨ NGon ka Dabɨdɨ, o kəm-to-ndoo ləm!» 48Dɨje ngay kəngi-e kəngɨ kadɨ utɨ tane, nə nje kəm tɔ un ndune kɨ taa dɔ made tɨ wa ɓəy ə nə: «NGon ka Dabɨdɨ, o kəm-to-ndoo ləm!» 49Lo kɨn tɨ, Jəju a lo ka tɨ, ə nə: «Ɨɓari-e adi-mi.» Nɨngə ɓari nje kəm tɔ ka kɨn, ə əli-e əi nə: «Uwə rɔi ba, ḭ taa, nə ɨsɨ ɓari.» 50Lokɨ oo dɔ ta je kɨn nɨngə, bi kɨbɨ ləne, ɨlə kɔ, ə ḭ taa ratɨ aw rɔ Jəju tɨ. 51Jəju dəje ə nə: «E ri ə, ɨge kadɨ m-ra madi ə?» Ə nje kəm tɔ əl-e ə nə: «NJe ndo, m-ge kadɨ kəm oo lo!» 52Ə Jəju əl-e ə nə: «Aw! tadɔ kadɨ-me ləi aji.» Par ə, ta naa tɨ no̰o̰, kəme oo lo, adɨ un go Jəju dɔ rəbɨ njɨye tɨ.