text: 1Ahəl nakə Yesu a ndəv ha matətike aye na, a gwaɗatay a gawla ŋgay hay: 2«Ka sərum ha magurlom i Pak a zəkaw na, məhəne sulo. Neŋ Wawa i Ndo ta gəsiye ga hərwi ada tâ dar ga ka mayako mazləlmbaɗa eye.» 3A həlay niye na, bagwar hay i ndo neheye tə vəlaway wu a Mbəlom aye ta madugula i Yahuda hay tə haya gər a gay i Kayif, bagwar i ndo məvəlaway wu a Mbəlom. 4Tə ma ha ka bo bazlam mə walaŋ tay, a satay məgəse Yesu ta məkal ada məkəɗe na. 5Ane tuk na, tə gwaɗ: «Kâ gəsakwa na tə magurlom nakay bay bəna, ndo hay ta gəriye kway ha bay.» 6Yesu neŋgeye ma gəma i Betani, mə gay i ndo wuray tə zalay Simoŋ. Ndoweye niye a ndzawa na, ɗəvats i madəgweɗe a gaway. 7Ahəl nakə faya ta ndiye wu mənday aye na, ŋgwas wuray a ye naha ka təv i Yesu ta dos mə həlay a le haladzay, maraha eye tə mal nakə a ze huŋŋa tsakala eye haladzay aye. A mbəɗa mal niye ka gər i Yesu. 8Gawla ŋgay hay tə ŋgatay na, a yatay a gər bay, tə gwaɗ: «A nas ha mal nakay na, hərwi mey? 9Ŋgama meeneŋ mâ səkəm ha na, ma hutiye ha suloy haladzay ada ma pateye suloy eye a ndo i mətawak hay.» 10Yesu a səratay naha a gər ka bazlam tay niye, a gwaɗatay: «Ka kwasumeye gər a ŋgwas nakay na, hərwi mey? Wu nakə a ge hərwi ga aye na, lele haladzay. 11Ndo i mətawak hay na, nəteye ka təv kurom huya. Ane tuk na, neŋ na, na ndziye tə nəkurom huya bay. 12Neŋgeye ka mbəɗa mal ka bo ga hərwi mələve ha bo i məzle ga a bəɗ. 13Neŋ faya na gwaɗakumeye, sərum ha: Kwa a ŋgay ta ɗiye ha Labara Ŋgwalak eye nakay ka məndzibəra tebiye na, ta tsikiye ka ŋgwas nakay hərwi wu nakə a ge aye. Ndo hay ta mətsiye ha gər bay.» 14Ndo nəte mə walaŋ i gawla i Yesu hay kuro gər eye sulo, məzele ŋgay Yudas Iskariyot, a ye ka təv i bagwar hay i ndo neheye tə vəlaway wu a Mbəlom aye. 15A ye naha, a gwaɗatay: «Taɗə na pəlakum tsəveɗ məgəse Yesu na, ka vəlumeŋeye mey?» Bagwar hay i ndo neheye tə vəlaway wu a Mbəlom tə paslay kwar i suloy kuro kuro mahkar, tə vəlay. 16A dazlay pat eye niye Yudas a pəla həlay nakə lele eye hərwi məge ɗaf ka Yesu aye. 17Pat makurre i magurlom nakə tə ndayawa wu mənday nakə gəɗe faya bay aye na, gawla i Yesu hay ti ye ka təv i Yesu, tə gwaɗay: «A saka nəmaa daka ɗaf i magurlom i Pak na, ka waray?» 18Yesu a gwaɗatay: «Dum a wuzlahgəma, a gay i ndoweye andaya, gwaɗumay: “Miter a gwaɗ: Həlay eye i ga kə slaw. Na ndiye ɗaf i Pak ta gawla ga hay na, mə gay yak.”» 19Gawla i Yesu hay ti ye tə ge wu nakə Yesu a tsikatay aye. Tə da wu mənday i Pak mə ɗəma. 20Huwa a ge na, Yesu ta gawla ŋgay hay kuro gər eye sulo ti ye tə ndza, ta dazlay a mənde wu mənday. 21A həlay nakə nəteye faya ta ndiye wu mənday aye na, Yesu a gwaɗatay: «Neŋ faya na gwaɗakumeye: Sərum ha na, ndo nəte mə walaŋ kurom ma giye fagaya ɗaf.» 22A ndalatay a gawla ŋgay hay tebiye. Tsa na, ta dazlay matsətsehe faya, nəte ta nəte: «Bəy Maduweŋ, neŋ ɗaw?» 23Yesu a mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Mata ge fagaya ɗaf na, ndo nakə faya nəmaa tələkiye həlay a səra salamay aye. 24Neŋ Wawa i Ndo na mətiye andza nakə Ɗerewel i Mbəlom a tsik aye. Ane tuk na, ɗəretsətseh ka gər i ndo nakə ma giye ɗaf ka neŋ Wawa i Ndo aye. Ndo niye na, ŋgama meeneŋ tâ wa na bay.» 25Yudas, ndo nakə ma giye ɗaf ka Yesu aye, a tsətsah faya: «Neŋ ɗaw, Miter?» Yesu a mbəɗay faya, a gwaɗay: «Andza nakə ka tsik aye.» 26Ahəl nakə faya ta ndiye ɗaf aye na, Yesu a zla peŋ, a gay naha sɨsœ a Mbəlom. Ma dəba eye na, a ŋgəna ha peŋ niye, a vəlatay a gawla ŋgay hay, a gwaɗatay: «Zlum, ndayum. Nakay na, bo ga.» 27Ma dəba eye a zla gəvet, a gay naha sɨsœ a Mbəlom. Ma dəba eye a vəlatay, a gwaɗatay: «Sum nəkurom tebiye. 28Nakay na, bambaz ga nakə Mbəlom ma ɓariye dzam ta ndo hay aye. Ta mbəɗiye ha na, hərwi məpəse ha mezeleme i ndo hay haladzay. 29Neŋ faya na tsikakumeye, na ta siye wu məse nakay sa bay hus a pat nakə ka ta sakweye weɗeye ma bəy i Bəba ga Mbəlom aye.» 30Ma dəba eye, ta zambaɗay a Mbəlom ta dəmes na, ti ye tə tsal a Mahəmba i Tetəɗœz. 31Ma dəba eye na, Yesu a gwaɗatay a gawla ŋgay hay: «Bəgom ta həvaɗ nakay nəkurom tebiye ka gərumeye ga ha. Hərwi mawatsa eye mə Ɗerewel i Mbəlom, a gwaɗ: “Na ta kəɗiye na ndo mətsəkure tay, ada təɓaŋ niye hay mahaya gər eye ta ŋgəniye gər kweye kweye kwa a ŋgay.” 32Ane tuk na, na mbəlaw abəra ma mədahaŋ na, na həbiye kurom ma Galile.» 33Piyer a mbəɗay faya, a gwaɗay: «Kwa siye i ndo hay ta gər kar ha na, neŋ na gəriye kar ha ɗaɗa təbey.» 34Yesu a mbəɗay faya, a gwaɗay: «Neŋ faya na gwaɗakeye: Sər ha na, bəgom ta həvaɗ nakay dzagulok ma ta zlahiye na, ɓa ka gwaɗ sik mahkar ka sər neŋ bay.» 35Piyer a gwaɗay: «Na sər kar bay na, na tsikiye ɗaɗa bay, kwa taɗə ka mətameye ka bo salamay.» Siye i gawla ŋgay hay tebiye tə tsik andza niye dərmak. 36Yesu ta gawla ŋgay hay tə ndisl a təv eye andaya tə zalay Getsemene. Mə ɗəma na, a gwaɗatay: «Ndzum kanaŋ. Na diye, na ɗuwulay naha me a Mbəlom kataɗay.» 37Tsa na, ti ye ta Piyer ada ta wawa i Dzebede hay sulo. Tə ndisl a ɗəma na, mevel i Yesu a dazlay məwure faya ada a dzədzar haladzay. 38A gwaɗatay: «Ɗərev ga na, kə rah tə ɗəretsətseh i mədahaŋ. Nəkurom na, ndzum kanaŋ, ndzakwa na, tsezlezleŋŋe.» 39A ye abəra ka təv niye izaɗ tsekweŋ, a ye naha a kal ha bo ka dala bərut daʼar ka dala. A ɗuwulay naha me a Mbəlom, a gwaɗ: «Bəba ga, taɗə ma giye bo na, zla fagaya abəra ɗəretsətseh nakay na siye tey. Ane tuk na, kâ ge andza nakə a seŋ a neŋ aye bay, ge andza nakə a saka a nəkar aye.» 40A maw ka təv i gawla ŋgay neheye mahkar aye na, nəteye mandzahəra eye. A gwaɗay a Piyer: «Andza niye, ka slum faya məndze tə neŋ tsezlezleŋŋe tə ɗəre kwa ɓəre nəte bay na, kəkay? 41Ndzum tə ɗəre tsezlezleŋŋe ada ɗuwulumay me a Mbəlom hərwi ada kâ dəɗum a masəpete i Fakalaw bay. Məsəfəre na, a say məge wu lele eye, ane tuk na, gədaŋ kurom andaya məsəmay naha a masəpete i Fakalaw bay.» 42A ye fataya abəra masulo eye sa, a ye naha a ɗuwulay me a Mbəlom. A gwaɗ: «Bəba, taɗə ka sliye məzle fagaya abəra ɗəretsətseh nakay na siye bay na, vəleŋ gədaŋ nâ sa andza nakə a saka a nəkar aye.» 43Tsa na, a maw ka təv i gawla ŋgay neheye sa. A ndzatay a gər na, nəteye mandzahəra eye. Tə mba faya məndze tə ɗəre kwa tsekweŋ bay tebiye. 44A gər tay ha, a ye sa. A ɗuwulay me a Mbəlom andza nakə meeneŋ eye. 45Tsa na, a maw ka təv i gawla ŋgay hay, a gwaɗatay: «Faya ka ndzahərumeye sa ada faya ka zəzəkumeye bo ba? Gum metsehe, anəke na, həlay eye kə slaw. Neŋ Wawa i Ndo ta vəlay ga ha a həlay i ndo i mezeleme hay tuk. 46Lətsum, takwa ta dzakwa gər! Zəbum, ndo nakə ma giye fagaya ɗaf aye, kə ndzew.» 47Ahəl nakə Yesu faya ma tsikiye me mba aye na, pəslaŋ Yudas neŋgeye nakə nəte mə walaŋ i gawla i Yesu hay kuro gər eye sulo aye, a ye naha. Ti ye naha ta ndo hay haladzay ta maslalam tay hay ada ta sakwal tay hay. Maa slər tay naha na, bagwar hay i ndo neheye tə vəlaway wu a Mbəlom ta madugula i Yahuda hay. 48Yudas ndo məgatay ɗaf ka Yesu aye ɓa kə ɗatay ha wu nakə ma giye. A gwaɗatay: «Ndo nakə na ye na gəs na ka bo təmbolok təmbolok aye na, neŋgeye! Gəsum na.» 49Yudas a həndzəɗ naha kwayaŋŋa ka təv i Yesu, a gwaɗay: «Zay ɗaw, Miter!» Tsa na, a gəs na ka bo təmbolok təmbolok. 50Tsa na, Yesu a mbəɗay faya, a gwaɗay: «Dzam ga, wu nakə ka yaw məge na, ge na.» Tsa na, siye i ndo hay ti ye naha, tə wuya kura ka Yesu, tə gəs na. 51Ndo nəte mə walaŋ i ndo neheye nəteye tə Yesu aye, a ŋgwaɗaw maslalam ŋgay mbəhhat, a fay ha a ndo i məsler i bagwar i ndo məvəlaway wu a Mbəlom, a ɗəsay na zləm fats ka dala. 52Tsa na, Yesu a gwaɗay: «Ma ha maslalam yak a gay ŋgay eye hərwi ndo neheye ta giye vəram ta maslalam aye na, ta bəbazliye tay ha ta maslalam dərmak. 53Neŋ na sliye məzalay a Bəba ga Mbəlom, mâ sləreŋew gawla ŋgay hay gwezem haladzay anəke na, ka sər təbəɗew? 54Ane tuk na, kə ge andza niye na, wu nakə tə watsa a Ɗerewel i Mbəlom ma giye bo na, ma kəkay kəla?» 55Yesu a gwaɗatay a ndo hay: «Ka yumaw fagaya ta maslalam kurom hay ada ta sakwal kurom hay andza ta gəsiye ndo i məkal ɗaw? Pat pat neŋ mandza eye mə gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom, na tətikawa, ka gəsum ga bay! 56Ane tuk na, wu neheye tebiye tə ge bo aye na, hərwi ada wu nakə ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom hay tə watsa mə Ɗerewel i Mbəlom aye tâ ge bo.» Tsa na, gawla ŋgay hay tə gər ha, ta hway faya abəra. 57Ma dəba eye ndo neheye tə gəs Yesu aye na, ti ye ha Yesu a gay i Kayif bagwar i ndo məvəlaway wu a Mbəlom. Mə ɗəma na, ndo mədzaŋgawa bazlam i Mbəlom mapala eye ta madugula i Yahuda hay, nəteye mahaya gər eye. 58Ahəl nakə faya ta diye ha Yesu aye na, Piyer a pay bəzay ma dəba dəreŋ hus a dalamətagay i gay i bagwar i ndo məvəlaway wu a Mbəlom. A ye naha a fələkwa a dalamətagay, a ndza ka təv i ndo niye hay faya ta tsəpiye məgeɗ aye. A say mazəbe faya ta giye ha tə Yesu na, kəkay. 59Bagwar hay i ndo neheye tə vəlaway wu a Mbəlom aye ta madugula i Yahuda hay tebiye ta pəla ndo hay hərwi maraw faya me hərwi məgay sariya i məkəɗe na. 60Ndo hay haladzay ti ye naha ta raw faya me. Ane tuk na, ta huta tsəveɗ məkəɗe na bay. Ka mandəve ŋgay eye na, ndo hay sulo ti ye naha, tə gwaɗ: 61«Ndo nakay a gwaɗ: “Na sliye faya mambəzle ha gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom ada ma məhəne mahkar na, na ɗəzliye na weɗeye.”» 62Tə tsəne andza niye na, bagwar i ndo məvəlaway wu a Mbəlom a lətse, a gwaɗay a Yesu. «Ka mbəɗatay faya a ndo neheye təbəɗew? Tə tsik fakaya na, mey?» 63Ane tuk na, Yesu a ndza ŋgway tete. Bagwar i ndo məvəlaway wu a Mbəlom a gwaɗay: «Neŋ faya na tsətsahiye fakaya tə məzele i Mbəlom nakə ma ndziye ka tor eye, mbəɗeŋew faya: Nəkar na, Kəriste Wawa i Mbəlom ɗaw?» 64Yesu a gwaɗay faya: «Andza nakə ka tsik aye. Ane tuk na, sərum ha, ma dazlay anəke, ka ŋgatumeŋeye a neŋ Wawa i Ndo na ndziye tə həlay i mənday i Mbəlom, neŋgeye nakə gədaŋ eye ka gər i wu hay tebiye aye. Ka ŋgatumeŋeye sa na, ma magərmbəlom na deyeweye ma pazlay.» 65Bagwar i ndo məvəlaway wu a Mbəlom a tsəne andza niye na, a ndalay haladzay. A ŋguraɗa ha petekeɗ ŋgay, a gwaɗ: «Kə tsalay ka gər a Mbəlom! Ka pəlakweye na, sa mey, na gwaɗ ka tsənum wu nakə a tsik aye. 66Nəkurom ka dzalum na, kəkay?» Ndo hay ta mbəɗay faya, tə gwaɗay: «Neŋgeye ndo məge mənese, təɗe məkəɗe na.» 67Tsa na, ta tufay slesleɓ ka ɗəre a Yesu, tə fay ta məpeɗe həlay, siye hay tə fay ka maholom. 68Tə gwaɗay: «Kəriste, nəkar ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom ba! Tsikamay, maa faka na, way?» 69Piyer na, neŋgeye mandza eye ma dalamətagay ma bəra. Ŋgwas wuray a gawa məsler mə gay i bagwar i ndo məvəlaway wu a Mbəlom niye, a həndzəɗ ka təv i Piyer, a gwaɗay: «Nəkar dərmak na, ndo i Yesu, ndo i Galile.» 70Ane tuk na, Piyer a ɗay bərakəzaŋ a Yesu kame i ndo niye hay tebiye, a gwaɗ: «Aʼay, na sər wu nakə a saka mətsikeŋ aye bay.» 71Ma dəba eye Piyer a ye a ndza sləp ka həlay məgeɗ. Ŋgwas wuray a ye ka təv ŋgay, a gwaɗatay a ndo neheye ka təv niye aye: «Ndo nakay tə ndzawa tə Yesu ndo i Nazaret!» 72Piyer a ɗay bərakəzaŋ a Yesu masulo eye. A mbaɗa, a gwaɗ: «Aʼay, na gwaɗum na sər ndo niye bay tiya!» 73Ma dəba i məndze tsekweŋ na, ndo neheye ka təv niye aye, ta həndzəɗ ka təv i Piyer, tə gwaɗay: «Ta deɗek, nəkar dərmak na, nəte mə walaŋ i gawla i Yesu hay. Hərwi mətsike me nakə faya ka tsikiye na, a ɗa ha təv yak nakə ka yaw abəra mə ɗəma aye.» 74Tsa na, Piyer a gwaɗ: «Kə ge na raw me na, Mbəlom mâ geŋ ɗəretsətseh. Na mbaɗa na, ta deɗek na sər na ndo nakay bay.» Kwayaŋŋa dzagulok a zlaha. 75Bazlam i Yesu nakə a tsik aye a mayaw a gər a Piyer. Yesu a gwaɗay: «Dzagulok ma ta zlahiye na, ɓa ka gwaɗ sik mahkar ka sər neŋ bay.» Tsa na, Piyer a yaw abəra ma dalamətagay, a tuwa tsɨɗuk tsɨɗuk.


c: text/html

text: 1Jəju ɓar njé ndo je ləne kɨ dɔgɨ gɨde e joo, adɨ-de tɔgɨ kadɨ tuwəəi ndɨl je kɨ majal je, ajii njé mo̰y je, kɨ njé rɔ to je, pətɨ. 2Tɔ njé kaw kɨlə je kɨ dɔgɨ gɨde e joo ə to kɨn: E kɨ dɔsa̰y e Sɨmo̰, kɨ ɓari-e nə Pɨyər əi kɨ ngokone Andɨre; Jakɨ əi kɨ Ja̰ kɨ ngan lə Jəbəde; 3Pɨlɨpɨ əi kɨ Batɨləmi, Tomasɨ əi kɨ Matɨye kɨ nje taa la-mbə; Jakɨ kɨ ngon lə Alpe əi kɨ Tade; 4Sɨmo̰ kɨ e mbo̰ njé rɔ mbata kɨngə dɔ lə ɓe ləde tɨ əi kɨ Judasɨ Isɨkarɨyotɨ kɨ nje kun dɔ Jəju. 5Jəju ɨlə njé kaw kɨlə je ləne kɨ dɔgɨ gɨde joo kɨ ndu kɨn ə nə: «Awi rɔ dɨje tɨ kɨ əi Jɨpɨ je al, al, taa awi me ɓe bo je tɨ kɨ Samari tɨ al tɔ. 6Awi kɨ rɔ gɨn kojɨ tɨ kɨ Isɨrayəl, kɨ toi tə batɨ je kɨ ndəmi be kɨn yo. 7Dɔ rəbɨ tɨ, ɨləi mbḛ təkɨ ko̰ɓe lə Luwə e ɓasi. 8Ə aji njé mo̰y je, adi njé koy je ḭḭ lo koy tɨ, adi banjɨ ur kɔ rɔ njé banjɨ je tɨ adɨ rɔde ay, ə ɨtuwəi ndɨl je kɨ majal dɔ dɨje tɨ tɔ. E nḛ kɨ ɨngəi kare, ə adi dɨje kare tɔ. 9Uni ɔr al nɨm, la al nɨm, sɨlə al nɨm, ɨləi dɔ nda tɨ kɨ ɓədɨsi tɨ al. 10Taa, uni ɓɔl kaw mba al nɨm, ɔyi kɨbɨ joo al nɨm, ɔyi sa al nɨm, uni kagɨ tɔsɨ al nɨm tɔ. Tadɔ sɔbɨ kadɨ nje ra kɨlə ɨngə nḛ kusone ji dɨje tɨ kɨ ra kɨlə dande tɨ. 11Lokɨ uri me ngon ɓe tɨ, ə se me ɓe bo tɨ ə, ɨdəji ta, ə re ɨngəi dəw kɨ asɨ kadɨ uwə səsi rɔne tɨ ɓa, ɨsi ɓe lie no̰o̰ bɨtɨ kadɨ awii. 12Lokɨ uri me kəy tɨ nɨngə, ɨrai dɨje kɨ me tɨ lapɨya. 13Kɨn ə re uwəi səsi kɨ rɔde tɨ ɓa, kadɨ lapɨya ləsi aw kɨ dɔde tɨ, a kɨn ə re uwəi səsi kɨ rɔde tɨ al tɔ ɓa, kadɨ ɨtəli ɨtaai lapɨya ləsi gogɨ. 14A kɨn ə re, me kəy tɨ, ə se me ɓe tɨ, dɨje mbati kuwəi səsi kɨ rɔde tɨ, ə se mbati koo dɔ ta ləsi ɓa, lokɨ ɨsɨ tḛḛi me ɓe tɨ kɨn kɨ taga ə, ɨndəi bu kɨ njasi tɨ kɔ. 15M-əl səsi təkɨ rɔjetɨ, ndɔ gangɨ ta tɨ ə, ta kɨ gangɨ kɨ dɔ ɓee tɨ kɨn a ɨtə ya̰ Sodom kɨ Gomɔr ɓəy. 16«Kɨ ne kɨn, mi, m-ɨlə səsi tə batɨ je dan jagɨm je tɨ. Majɨ kadɨ ɨndəi kəm-kədɨ dɔ rɔsi tɨ tə li je be, ə ɨsɔli lɔm lɔm tə də dum je be tɔ. 17Adi kəmsi ədɨ dɔ rɔsi tɨ kɨ rɔ dɨje tɨ, tadɔ a awi səsi lo gangɨ ta je tɨ, a tɨndəi səsi kɨ ndəy kabɨlay gɨn kəy kaw-naa je tɨ. 18A awi səsi no̰ njé ko̰ɓe je tɨ, kɨ no̰ ngar je tɨ kɨ boy kɨ mbata ləm. Lo kɨn tɨ, əi je, kɨ dɨje kɨ əi Jɨpɨ je al, a e ta rəbɨ kɨ kadɨ a ɨngəəi najɨ kɨ ma kɨ dɔm tɨ rɔsi tɨ. 19Lokɨ a uwəi səsi kadɨ a awi səsi lo gangɨ ta tɨ, onosi kadɨ mesi ɓəl, kə nə se ta ri ə a əli-de wa, ə se a əli-de kɨ kuje kɨ ban wa. Ta kɨ kadɨ a əli-de ɓa, Luwə a ɨndə tasi tɨ loe tɨ no̰o̰. 20Tadɔ e səi je wa ə a əli ta al, nə e NDɨl Bawsi Luwə ə a un səsi kadɨ əl-n ta. 21«NGakonaa je a uni dɔ-naa awii lo tɔl-naa tɨ, baw ngon a aw kɨ ngon kadɨ tɔli-e kɔ, nɨngə ngan je, mede a majal kɨ njé kojɨ-de je, ə a uni dɔde awi kadɨ tɔli-de tɔ. 22Dɨje pətɨ mede a majal səsi kɨ mbata ləm, nə dəw kɨ uwə rɔne ba bɨtɨ ta tɔl tae tɨ, ə a ɨngə kajɨ. 23Lokɨ a adi səsi ko̰ me ɓe bo tɨ kɨ kare ə, a̰yḭ-naa awi kɨ nungɨ tɨ. Nɨngə təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi, a ɨləi ta nja ɓe bo je kɨ Isɨrayəl tɨ naa tɨ al ɓəy ə mi NGon dəw m-a m-re. 24NJe ndo ɨtə nje ndo-e nḛ al, taa ɓəə ɨtə ɓane al tɔ. 25NJe ndo, re asɨ kɨ nje ndo-e nḛ be ɓa, e ngay; ə ɓəə, re asɨ kɨ ɓane ɓa e ngay tɔ. Kɨn ə, ɓa nje kəy wa mɨndɨ ə, dɨje ɓari-e Bəljəbul kɨ e ngar lə ndɨl je kɨ majal nɨngə, njé kɨ me kəy tɨ lie ya̰de a to ban? 26«Ɨɓəli-de al, tadɔ nḛ ra kɨ gɨdɨ ngə̰y tɨ kɨ gɨne a tḛḛ al goto, taa nḛ kɨ to lo ɓɔyɔ tɨ, kɨ dəw a gər al ka goto tɔ. 27Nḛ kɨ m-əl səsi lo kɨ ndul tɨ, əli tae kada wangɨ, ə nḛ kɨ dɨje kɔti mbisi tɨ ngun ngun ngun, ɨləi mbḛe dɔ kagɨ tɨ taa tɔ. 28Ɨɓəli dɨje kɨ a tɔli darɔsi par, ɓɨ asi tɔl ndɨlsi al kɨn, al. Nə kadɨ ɨɓəli Luwə kɨ asɨ kadɨ tujɨ ndɨlsi əi kɨ darɔsi naa tɨ me por tɨ lə su kɨn. 29Dɨje ɨsɨ gati kɨ ngan yəl je joo ə gusɨ kare adɨ oi ne, nə kɨ kare dande tɨ kɨ kadɨ osɨ nangɨ kɨ kanjɨ kadɨ Bawsi Luwə ndɨgɨ goto. 30Kɨ ɔjɨ dɔsi, bḭ dɔsi wa kɨn ka Luwə tɨdə kare kare gər kɔre. 31Ɨɓəli nḛ madɨ al, səi je, Luwə oo ndasi ɨtəi ngan yəl je kɨ ngay. 32«Dəw kɨ ra kɨ un ndune ta kəm dɨje tɨ wangɨ, təkɨ n-e dəw ləm, mi ka m-a m-un ndum no̰ Bai tɨ, kɨ ɨsɨ dɔra̰ tɨ, təkɨ e dəw ləm tɔ. 33Nə dəw kɨ najɨ ta kəm dɨje təkɨ, n-gər-m al, mi ka m-a m-najɨ ta kəm Bai tɨ, kɨ ɨsɨ dɔra̰ tɨ təkɨ m-gər-e al tɔ.» 34«Ɨgai mesi tɨ təkɨ m-re kɨ lapɨya dɔnangɨ tɨ al; m-re kɨ lapɨya al, nə m-re kɨ rɔ dan dɨje tɨ. 35M-re kɨ gangɨ-naa dan ngon kɨ dɨngəm tɨ əi kɨ bawne, m-re kɨ gangɨ-naa dan ngon kɨ dəne tɨ əi kɨ kone, m-re kɨ gangɨ-naa dan ngon kɨ dəne tɨ əi kɨ məmne kɨ dəne. 36Dəw madɨ, dɨje kɨ me kəy tɨ lie e wa, a təli njé ba̰ je lie. 37«Dəw kɨ ndɨgɨ kone, ə se bawne ɨtə-m, dəwe kɨn asɨ kadɨ e dəw ləm al. Dəw kɨ ndɨgɨ ngonne kɨ dɨngəm, ə se kɨ dəne ɨtə-m, dəwe kɨn asɨ ta kadɨ e dəw ləm al. 38Dəw kɨ un kagɨ-dəsɨ ləne dɔne tɨ, ə un gom, al, dəwe kɨn asɨ ta kadɨ e dəw ləm al. 39Dəw kɨ ge ngəm rɔne ne wa, a tḭ tae, nə dəw kɨ ɨlə rɔne kɔ kɨ mbata ləm, ta rɔe a tḭ al. 40«Dəw kɨ uwə səsi kɨ rɔne tɨ, e mi ə dəwe uwə-m kɨ rɔne tɨ. Nɨngə dəw kɨ uwə-m kɨ rɔne tɨ, e nje kɨlə-m ə uwe kɨ rɔne tɨ tɔ. 41Dəw kɨ uwə nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ kɨ rɔne tɨ, mbata ke kɨ e nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ ɓa, a ɨngə nḛ kɨgə go ji kɨ asɨ naa kɨ ya̰ nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ wa kɨn be tɔ. Dəw kɨ uwə dəw kɨ dana kɨ rɔne tɨ, mbata ke kɨ e dəw kɨ dana ɓa, a ɨngə nḛ kɨgə go ji kɨ asɨ naa kɨ ya̰ dəw kɨ dana wa kɨn be tɔ. 42M-əl səsi təkɨ rɔjetɨ, dəw kɨ adɨ man kɨ sɔl wa kɨn par me ngon kal man tɨ, kɨ kare dan njé kɨ du tɨ kɨ dan njé ndo je tɨ ləm kɨn, mbata ke kɨ e nje ndo ləm ɓa, dəwe kɨn, təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi, a nal nḛ kɨgə go ji ləne al.»

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Kɨ ɔjɨ dɔ da kɨ gugi yo nɨngə, m-o kadɨ j-əi pətɨ, j-əi njé nḛ gər təkɨ rɔjetɨ. Nə nḛ gər e nje re kɨ kɔjɨ rɔ. NDɨgɨ-naa ə yə e nje ra kɨ dəw kade tɔgɨ me kadɨ-me tɨ lie. 2Re dəw madɨ oo rɔne tə nje nḛ gər nɨngə, dəwe kɨn gər nḛ kɨ rɔjetɨ al ɓəy. 3Nə re dəw ndɨgɨ Luwə nɨngə, Luwə gər dəwe kɨn. 4Ə se kadɨ dəw uso da kɨ poli yo ə se kadɨ uso al wa? Ta kɨ kadɨ j-əl ən: Jɨ gər kadɨ yo madɨ kare goto dɔnangɨ tɨ ne. Taa, Luwə kɨ rangɨ goto, Luwə e karne ba par ə ɨsɨ no̰o̰. 5Dɨje ɨsɨ ɓari nḛ je madɨ dɔra̰ tɨ, ə se dɔnangɨ tɨ ne luwə je. Ə re, ɨsɨ ɓari-de luwə je, ə adɨ luwə je kɨ ɓaɓe je ba̰yḭ-naa ka, 6kɨ rɔje tɨ je ɓa, Luwə e karne ba ə ɨsɨ no̰o̰. Luwə kɨ Bawje, kɨ nje kɨndə nḛ je pətɨ, kɨ j-ɨsɨ kɨ dɔje taa kɨ takule. Taa Ɓaɓe e kare ba tɔ. E kɨ go rəbɨ lie ə Luwə ɨndə-n nḛ je pətɨ. Taa, j-ɨsɨ kɨ dɔje taa, kɨ go rəbɨ lie tɔ. 7Nə dɨje kɨ na̰ je gəri kɨ be kɨn al. Kɨ madɨ je, rai yo je kɨ ndɔe ndɔe, adɨ kɨ ɓone wa kɨn ka, lokɨ ɨsɨ usoi da kɨ poli yo nɨngə, usoi təkɨ e da lə yo je kɨ rɔjetɨ ka kɨn tɔ. Taga ləde, tɔge goto, adɨ ooi rɔde tə dɨje kɨ to njḛ. 8E nḛ kuso ə e nje kaw səje rɔ Luwə tɨ al. Re j-usoi al ə, nḛ kare kɨ du-je goto; a re j-usoi ə, nḛ kare kɨ j-ɨngəi dɔ made tɨ goto tɔ. 9Re e be ka, kadɨ oi go rɔsi majɨ. Oi go rɔsi majɨ, kadɨ taa kɨ Kɨrɨsɨ taa səsi ɨlə səsi taa kɨn, təl rəbɨ kɨ kadɨ adii njé kɨ əi to̰ je, tosii me majal tɨ al. 10Təkɨ dəw kɨ to̰, oo-i, ḭ kɨ ɨgər nḛ majɨ, ɨsɨ uso nḛ kəy ra yo tɨ. Lokɨ oo-i kɨn, se a ra kadɨ a aw kɨ kəte kəte me kuso da je tɨ kɨ Pəli yo al wa? 11E be ə, ngoko̰je kɨ to̰, kɨ Kɨrɨsɨ oy mbata lie kɨn, a tujɨ kɨ go rəbɨ nḛ gər ləi. 12Majal kɨ ɨsɨ ɨrai ɔsi ta ngako̰si je, ɨsɨ ɨrai adi do taga je ləde kɨ tɔge goto kɨn, e majal kɨ ɨsɨ ɨrai ɨndori Kɨrɨsɨ tɔ. 13E be ə, re e kɨ mbata nḛ kuso ə kadɨ ngokom osɨ-n me majal tɨ ɓa, m-a m-uso da al, mba kadɨ m-adɨ ngokom osɨ-n me majal tɨ al.


text: 1Ma dəba eye na, na tsəne mətsike me a tsənew mə mbəlom andza ndo hay haladzay ta tsikiye me. Tə gwaɗ: «Haleluya! Zambaɗumay a Mbəlom. Maa təma tay ha ndo hay na, neŋgeye. Neŋgeye məzlaɓ eye, neŋgeye gədaŋ eye a ze kwa mey. 2Neŋgeye na, ndo i deɗek, a ge sariya ŋgay a ndo hay na, ta deɗek. Kə gəs na maya i ŋgwas neheye tə gawa madama aye. Ŋgwas niye na, kə nas tay ha ndo hay ka məndzibəra tebiye tə wu neheye lele bay aye. Mbəlom kə vəlay ɗəretsətseh a ŋgwas niye hərwi nakə a kəɗ ndo i məsler ŋgay hay aye.» 3Ma dəba eye, tə ma faya sa, tə gwaɗ: «Zambaɗumay a Mbəlom. Geŋgis nakə a tsalaw abəra ma gəma niye aye na, ma ndəviye bay, ma tsalaweye huya andza niye.» 4Tsa na, madugula hay kuro kuro sulo gər eye faɗ ada wu neheye faɗ aye ta dəkw gurmets kame i təv məndze niye Mbəlom mandza eye faya aye ada tə ɗəslay ha gər, tə gwaɗ: «Haleluya! Nəkar Mbəlom bagwar eye.» 5Na tsəne mətsike me a tsənew abəra ma təv məndze i bəy eye, a gwaɗ: «Zambaɗumay a Mbəlom kway, nəkurom ndo məge məsler ŋgay hay, nəkurom neheye ka rəhumay ha gər ta deɗek, kwa wawa hay kwa bagwar hay.» 6Na tsəne mətsike me neŋgeɗ a tsənew sa andza ndo hay haladzay mbərzəzza faya ta tsikiye me. A tsənew sa na, andza mazaw bagwar eye nakə a vaw ka mahəmba aye. A tsənew andza maləve i mbəlom bagwar eye dərmak. Neŋ faya na piye faya zləm na, mətsike me niye a gwaɗ: «Nəkar Mbəlom bagwar eye hərwi Bəy Maduweŋ Mbəlom kway na, gədaŋ eye. Maa ləva wu hay tebiye na, neŋgeye. 7Ŋgwasakwa, ɗərev kway mâ ge laŋlaŋ lele. Zambaɗakway hərwi həlay eye kə slaw. Wawa i təɓaŋ ma zliye dahəlay. Dahəlay maləva bo eye tsɨy, faya ma həbiye. 8Ta vəlay tsəveɗ məpe ka bo petekeɗ nakə tsəɗaŋŋa, ndəluɓ kwa tsekweŋ andaya faya bay aye, ada nakə a dəv haladzay pəzləɗ pəzləɗ aye. Ŋgwalak ŋgwalak i petekeɗ niye a ɗa ha na, wu neheye ŋgwalak eye ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu tə ge aye.» 9Tsa na, gawla i Mbəlom eye andaya a gweɗeŋ: «Watsa a ɗerewel na, məŋgwese ma ndziye ka ndo neheye tə zalatay a magurlom i məzle dahəlay i Wawa i təɓaŋ aye.» Gawla i Mbəlom niye a gweɗeŋ sa na: «Bazlam neheye anaŋ aye na, deɗek. A yaw na, abəra mə bazlam i Mbəlom.» 10Na tsəne andza niye na, na dəkw gurmets kame ŋgay hərwi məɗəslay ha gər, ane tuk na, a gweɗeŋ: «Kâ ge andza niye bay. Neŋ dərmak na, ndo i məsler i Mbəlom andza nəkar ada andza malamar yak neheye tə pa mədzal gər tay ka bazlam i Yesu nakə a ɗa ha aye. Ɗəslay ha gər ɗuh na, a Mbəlom.» Maa vəlatay gədaŋ a ndo i maslaŋ i Mbəlom na, bazlam nakay. 11Ma dəba eye na, na ŋgatay magərmbəlom mahəndəka eye tuwaŋŋa. Pəles herre eye malətsa eye mə ɗəma ada ndoweye andaya mandza eye faya tuŋŋa, tə zalay na, ndo i deɗek ada ndo nakə a ge wu ta tsəveɗ aye. Ma giye sariya ada ma giye vəram ta deɗek. 12Ɗəre ŋgay a dəv andza ɗərneh i ako. Kə pa dzagwa i bəy a gər haladzay. Ta watsa faya məzele. Ndəray a sər məzele niye bay, maa sər na, neŋgeye nəte. 13Kələmedze ŋgay nakə ka bo aye na, bambaz faya haladzay. Məzele ŋgay na, bazlam i Mbəlom. 14Slala i sidzew hay wal wal mə mbəlom tə pay bəzay. Nəteye mandza eye ka pəles herre eye hay. Petekeɗ tay hay ka bo na, herre kwa tsekweŋ ndəluɓ faya bay dərmak. 15Maslalam matasla eye hepepe, a yaw abəra mə bazlam ŋgay. Ta maslalam niye na, ma həhariye tay ha ndo neheye ta təma bazlam ŋgay bay aye. Ma təriye bəy ta gədaŋ eye ka gər tay. Ma mbərasliye tay ha mbərasl mbərasl andza hohway neheye ta mbəraslawa tay ha hərwi maɗɨtsaw abəra mə ɗəma yam aye. A ɗa ha niye na, mevel i Mbəlom bagwar eye. 16Ta watsa məzele ŋgay ka petekeɗ ŋgay ada ka gwas ŋgay. Tə watsa na, tə gwaɗ: «Neŋgeye na, bəy ka gər i bəy hay tebiye. Bəy Maduweŋ ka gər i bəy maduweŋ hay tebiye.» 17Tsa na, na ŋgatay a gawla i Mbəlom neŋgeɗ malətsa eye ka pat. A wuda ta magala, a zalatay a ɗiyeŋ neheye faya ta tsəviye ta magərmbəlom aye, a gwaɗatay: «Hayum gər, dumara ndayum bagwar i magurlom nakə Mbəlom a da aye. 18Dumara həpəɗum slo i mədahaŋ i bəy hay, həpəɗum slo i mədahaŋ i sidzew hay tə slo i bəy tay hay. Həpəɗum slo i pəles hay tə slo i ndo neheye tə tsalawa faya aye ada tə slo i ndo hay tebiye, kwa slo i beke hay, kwa i ndo neheye nəteye beke hay bay aye, kwa i bagwar hay, kwa i wawa hay.» 19Tsa na, na ŋgatay a wu i pesl niye ada ta bəy i məndzibəra hay. Sidzew tay hay tə haya gər hərwi məge vəram ta ndo nakə a tsal ka pəles herre eye ada ta sidzew ŋgay hay. 20Ahəl nakə ta dazlay a vəram aye na, ndo niye tə sidzew ŋgay hay tə gəs na wu i pesl ta ndo nakə a gwaɗ neŋgeye ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom, azlakwa neŋgeye ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom bay aye. Maa ge masuwayaŋ kame i wu i pesl na, neŋgeye. Andza niye, a vatay gər a ndo hay ka matəme ka bo tay ŋgoɗgor i wu i pesl ada ka məɗəslay ha gər a kule nakə a ge aye. Ahəl nakə tə gəs wu i pesl ta ndo niye a gwaɗ neŋgeye ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom aye na, tə kuts tay ha a dəlov i ako tə ɗəre. Ako niye a təma na, andza dəlov a təma andza gufa i wur i kuɗamasara. 21Sidzew i wu i pesl hay na, ndo niye tə pəles aye a kəɗ tay ha ta maslalam nakə a yawaw abəra mə bazlam ŋgay aye. Ɗiyeŋ hay tebiye, tə yaw tə nda mədahaŋ tay, tə rah.


text: 1Ma daaba'ə ətsa, kə wiigi'i Yeesu anə hanyinə ŋga Galili, paa ci mwayi wiigi'inə anə hanyinə ŋga Yahudiya, acii ma Yahudiitə davə, kə aali tii rəgwa ŋga ɓələginə tə ci. 2Ma saa'ikii, kə uugi kumənatii mbəshanə, waatoo kumənə ŋga kuvə bəlinə. 3Wata əŋki ndzəkəŋushi'inə ŋga Yeesu ka ci, “Maɗuu, dzuu aanə hanyinə ŋga Yahudiya, kaa ənji nə'unə tə hə ətə davə a nee ka uushi'iitə cii kwa ɗaaɗa. 4Maɗa ŋga'ə ka ənda, kaa ənjə a shii tə ci ŋga'ə, paa ci ka umbee ka sətə cii kəya ɗaaɗa. Makə agi ɗaaɗanə nə hə uushi'iitsa, wa patənə ŋga duuniya a shii tə hə!” 5Ma bii ndzəkəŋushi'inəkii ka ci ha'ə, acii pooshi tii vii ka ci gooŋga. 6Wata əŋki Yeesu ka tii, “Ma saa'yaaki, ma'ə mambu'yamə. Ma unə, taa ŋgutə saa'i patə matahukii koonə. 7Acii pooshi ənji duuniya ka bərapaanə tuunə. Amma ma nyi, kə ɓiipaa nyi ka tii səka, acii agi dzənə nə nyi də seedanə agyanətii oo'i, bwayakii nə slənatii. 8Ma unə, dzəmə ka kuməətsa. Ma nyi, paa nyi ka dzənə acii ma'ə matahu saa'ikii mashimə ka nyi.” 9Makə bagi ci ka tii ha'ə, ca banee də Galili zəku'i. 10Makə pyalə ndzəkəŋushi'inə ŋga Yeesu ka kumənəkii, ca maɗə, ca palə naakii ha'ə. Də itə itə gi ci, paa ci gi paŋgəraŋə paŋgəraŋə. 11Gayinə ŋga Yahudiinə a nəəhə tə ci ka ha ŋga kumənəkii, təya ləgwa, “Maanə əndətə kwa?” 12Kə ɗaaɗii ənji matatahinə laŋə agyanəkii ahada daɓaala. Hara ənjə a ba, “Maŋga'ə əndə nə ci.” Əŋki hara ənji, “Pooshi, agi ŋusləginə nə ci də hara ənji a rəgwa.” 13Amma pooshi əndə ca ŋgəree ka uurakii ka waɓənə agyanəkii, acii kə ŋgwali tii acii gayinatii. 14Ma ətsə ənji agi hadahadanə ŋga kumənəkii, wata Yeesu a maɗə, ca dzəgərə aasəkə yi ŋga Əntaŋfə, ca dzəgunə ka ənja. 15Kə ɗii ka gayinə ŋga Yahudiinə ka sə ŋga hurəshishinə nə dzəgunənaakii, əŋki tii, “Iitə daa mbee əndənə ka uushi'inə ha'ə yoo, paa ci gi kurəŋə agi jigunyana?” 16Wata əŋki Yeesu ka tii, “Ma sənə cii kya dzəgunə ka ənja, əntaa dzəgunənaaki saaki, amma dacii Əndətə sləkee ka nyi ca shi. 17Taa wu patə ca moo slənə sətə ci Əntaŋfə a moo, ka taarapaaginə nə ci ahada sənə cii kya dzəgunə ka ənja, ka shiinə nə ci taa dacii Əntaŋfə ca sha, taa ŋga naaki nə cii kya waɓə. 18Ma əndətə ca waɓə ŋga naakii na, alə ɗuunuunə cii kəya alə ka naakii na. Amma ma əndətə ca moo ɗuunuunə ka əndətə sləkee ka ca, ci nə əndə gooŋga, pooshi sə ŋga idəpaanə ashikii. 19“Ma Muusa, ci vii koonə bariya, amma pooshi unə nə'utə bariyakii. Ci ɗii cuuna alə rəgwa ŋga ɓələginə tə nyi.” 20Əŋki daŋkana ka ci, “Ma hə ɗiya, tə'i uushi ca ndəərə aanəku! 21Wu saŋə ca alə rəgwa ŋga ɓələginə tə ha?” Yeesu a ba ka tii, “Kə ɗii nyi əndə'i sə ŋga hurəshishinə uusəra ŋga əpisəka, kə ɗagi koonə patə ka sə ŋga hurəshishinə. 22Kə bii Muusa koonə, ryaminagi manjeevənə goonə. Taa agi uusəra ŋga əpisəka maa, agi ɗanə nuunə ha'ə. Shiimə əsə, əntaa Muusa 'watəgi ɗanə ha'ə, amma dzədzəshi'inuunə. 23Yoo, maɗa kə ryaminii ənji uuzənə agi uusəra ŋga əpisəka acii ga ənjə a taŋəgi bariya ŋga Muusa, ka mi ɗii cuuna ɓəzə səkə aashiki acii mbəɗəpaa nyi də əndə uusəra ŋga əpisəka? 24Bwaseemə ka lagi gəŋwanə də sətə cuuna nee də ginuunə. Amma lamə gəŋwanə də rəgwakii.” 25Wata əŋki hara ənji Urusaliima, “Əntaa tə əndətsə ci gayinə a moo ɓələginə nii? 26Tsaaməmə, waatsə ka waɓənə ahada ənji patə, amma pooshi uushi cii təya jikə ka ci. Mbu'u ma nə tii ka nəhənə, ci nə Mataɗəkii ŋga Əntaŋfə. 27Amma ma əndətsa, kə shii amə hatə shi ci davə. Ma Mataɗəkii, pooshi əndə na shii taa da nii kəya shi.” 28Ma Yeesu a dzə də dzəgunənə ka ənji asəkə yi ŋga Əntaŋfə, ca ŋgəree ka uurakii ka ləgwanə, əŋki ci, “Kə shii unə tə nyi kwa? da shi nya? Əntaa də ŋga naaki nə shi nyi, Əndə sləkee ka nyi. Ma ca, əndə gooŋga nə ci, pooshi unə shii tə ci. 29Amma ma nyi, kə shii nyi tə ci, acii daciikii shi nyi. Ci sləkee ka nyi əsə.” 30Wata təya ɗa gazhi'waanə ŋga kəsənə tə ci, amma pooshi əndə kavə ciinə aashikii, acii ma'ə saa'yaakii mambu'yamə. 31Amma laŋə agi daɓaala vii ka ci gooŋga, əŋki tii, “Maɗa kə shi Mataɗəkii, kadə nii kəya ɗaaɗa sə ŋga hurəshishinə palee ka ətsə ŋga əndətsə nii?” 32Kə fii Farisanyinə daɓaala a ɗaaɗa matatahinə agyanə Yeesu, wata təya maɗə, tii da matakəŋwanyinə ŋga limanyinə, təya sləkee ka soojiinə ka kəsənə tə ci. 33Wata əŋki Yeesu, “Ma'ə nyi ka ta'aveenə doonə gi'u. Ma daba'əkii, ka palənə nə nyi aaɓii Əndətə sləkee ka nyi. 34Ka alənə nuunə tə nyi, amma pooshi unə ka neenə ka nyi, pooshi unə na mbu'u ka hatə nii kya ndzaanə.” 35Wata əŋki gayinə ŋga Yahudiinə ahadatii satii, “Aama daa cii kəya dzə bahə pooshi amə na nee ka ca? Aasəkə vəranyinə ŋga Gərikə hatə ɗii ənji gaamə cii kəya dzə kwa? kaa ca dzə ka dzəgunənə ka ənji Gərika? 36Acii kə bii ci, ka alənə naamə tə ci, pooshi amə na nee ka ci, pooshi amə ka mbu'unə ka hatə nii kəya ndzaanə. Mi cii kəya moo banə saŋa?” 37Ma ka muudinə ŋga uusəra ŋga kuməəta, waatoo maɗuunə uusəra ŋga kumənəkii, kə maɗətə Yeesu ahada daŋkana, ca ŋgəree ka uurakii, əŋki ci, “Taa wu patə ci meegiirənə a ɗa tə ci, wa ca shi aaɓiiki, ca shi ka sa ma'inə. 38Makə sətə bii malaaɓa ləkaləkatə, ma əndətə vii ka nyi gooŋga, ka shiginə nə gəərə ŋga ma'iitə ca vii əpinə a ədzəməkii.” 39Ma waɓi Yeesu ətsa, agyanə Ma'yanə ŋga Əntaŋfə waɓi ci. Ci nə ənji nə'unə a upaa. Ma ka saa'ita, ma'ə tii ma'upaamə zəku'i, acii ma'ə Yeesu ma'upaamə ɗuunuunə dagyə. 40Makə fii hara ənji ahada daŋkana ca ba ha'ə, əŋki tii, “Ma əndətsa, tanyi ci nə anabi ətə bii ənji na shi.” 41Hara ənji əsə, əŋki tii, “Mataɗəkii nə ci!” Amma ma hara ənji, kə bii tii, “Pooshi Aləmasiihu ka shinə da Galili! 42Ma bii malaaɓa ləkaləkatə, jijinə ŋga ŋwaŋwa Dawuda na ndzaa ka Mataɗəkii. Də Bayitilaama nə ənjə a poo tə ci əsə, waatoo vəraatə nji Dawuda davə.” 43Acii ha'ə tə'i təəkəshinə ahada daŋkana putaakii. 44Ŋga'ə ka hara ənji kaa təya kəsə tə ci, amma pooshi əndə kavə ciinə aashikii. 45Wata kə ənyi soojiinə satii. Makə mbu'i tii, ləguyi limanyinə da Farisanyinə ka tii, əŋki tii, “Mi pooshi unə kira tə ci kwa?” 46Əŋki soojiinə ka tii, “Pooshi əndə sha waɓə makə ŋga əndətsa!” 47Wata əŋki Farisanyinə ka tii, “Kə ŋusləgi ci duunə noonə əsə kwa? 48Kə shuuna fii rəŋwə agi gayinə taa rəŋwə agi Farisanyinə a vii ka ci gooŋga nii? 49Ma daŋkanata, ma vii tii gooŋga, acii pooshi tii shii bariya ŋga Muusa. Acii ha'ə tə'i naalanə agyanətii.” 50Yoo, ahadatii nə Nikoodaməsə, waatoo əndətə sha gi aaɓii Yeesu. Wata əŋki ci ka tii, 51“Maɗa nə'utə sətə bii bariya gaamə, pooshi amə ka lagi gəŋwanə ka əndə, amə ma'ə mafatəmə ŋga'ə tə sətə ɗii ci.” 52Əŋki tii ka ci, “Əndə Galili nə hə əsə kwa? Buurətə ŋga'ə tə sətə bii malaaɓa ləkaləkatə. Davə shiinəku, ma də Galili, pooshi anabi ka shiginə.” [ 53Wata ənjə a təəkəgi satii aasii.


text: 1Wata nya nee ka mafuuɗə ləkaləkatə da ciizəma Əndətə dasə asəkə dəgələ ŋwaŋuunə. Manaahəkii nə ba'a da səkə ŋga ləkaləkatəkii. Manyi'əkii hakii məɗəfə nə ma ŋga ləkaləkatəkii də ɓuka. 2Wata nya nee ka maɗuunə malaa'ika, ca ŋgəree ka uurakii, əŋki ci, “Wu mbu'i bahə əndzəgi ɓuka a ma mafuuɗə ləkaləkatə, ca wunəpana?” 3Ma nee nyi, pooshi əndə dagyə taa a duuniya taa agi ənjə agu'u ətə mbu'i bahə wunəpaa mafuuɗə ləkaləkatəkii bahə ca tsaamətə aasəkəkii. 4Ma nyi, kə kiwə nyi ka shaŋə acii pooshi ənji upaa əndətə mbu'i bahə wunəpaa mafuuɗə ləkaləkatəkii, bahə ca tsaamətə aasəkəkii. 5Wata rəŋwə agi gayiitə a ba ka nyi, “Ga ha tuu, tsaamuu, wiitsə Əndətə ci ənjə a 'wa ‘Livarə ŋga slikərənə ŋga Yahuda’, waatoo maɗuunə jijinə ŋga Dawuda. Ma ca, kə jaalii ci. Jaalanaakii vii ka ci baawəɗa ŋga əndzəgi də ɓukatsə hakii məɗəfə, ca wunəpaa mafuuɗə ləkaləkatətsa.” 6Ma ahadahada dəgələ ŋwaŋuunə da uushi'iitə ənfwaɗə da i əpinatii da ahada gayiita, kə nee nyi ka Uundzə Baga kəŋə. Makə kə lagi ənji uurakii nə ci. Tə'i ci da mapa məɗəfə anəkii da i ginəkii məɗəfə əsə. Ma giitə məɗəfə, ŋunyi ma'yanə ŋga Əntaŋfə məɗəfə nə tii. Əntaŋfə sləkee ka tii aasəkə duuniya patə. 7Wata Uundzə Bagatə a dzə ka luu mafuuɗə ləkaləkatətə da ciizəma Əndətə dasə asəkə dəgələ ŋwaŋuunə. 8Ma kə liwə ci, wata uushi'iitə ənfwaɗə da i əpinatii da gayiitə pupusərə aji ənfwaɗə a gərə'waanə akəŋwacii Uundzə Bagata. Taa wu agitii, da i kəzhimbərə aciikii, da i kwalakə ŋga əndzənə aciikii əsə, pasə da i urədya asəkəkii. Ma urədikii, ci ndzaanə ka də'wa ŋga ənji ŋga Əntaŋfə. 9Təya ka kura wanyanə, təya ba, “Kə mbu'i hə bahə ŋgərə mafuuɗə ləkaləkatə, ha əndzəgi ɓukatə a makii, acii kə ɓələgi ənji tə hə. Də əjigi idənaaku ɗərəgi hə ənji ka Əntaŋfə taa agi ŋgutə slikərənə, taa ŋgutə uura əsə da hanyinə ŋga duuniya patə, 10ha kavə tə tii kaa təya ndzaanə ka limanyinə agi ŋwaŋuunaaku, kaa təya paslə tə Əntaŋfə, təya ɗa ŋwaŋuunə agyanə duuniya.” 11Yoo, nya ənə ka tsaamənə, nya nee ka malaa'ikanyinə laŋə, pooshi əndə ɓaanatənə, təya guŋutə də dəgələ ŋwaŋuunə da uushi'iitə ənfwaɗə da i əpinatii da gayiita. 12Ma nya fa, təya ŋgəree ka uuratii ka ka wanyanə, təya ba, “Ma ha, Bagatə ɓələgi ənji, tə'i hə da baawəɗa, da waha, da shiinə, da ŋgeerənə. Kə mbu'i hə bahə dəlanə də hə, ənjə a ɗuunətə tə hə, ənjə a kuyirii tə hə.” 13Ma nya fa əsə, taa ŋgutə uushi da i əpinə a makii dadagyə da a duuniya da agi ənjagu'u da agi uunəvənyinə, tii patə, təya ka wanyanə, təya ba, “Dəlaamə də Əndətə dasə asəkə dəgələ ŋwaŋuunə tii da Uundzə Baga. Dəlaamə də tii putə ŋga ɗuunuunatii da baawəɗatii ka ca'ə ndəŋwə ndəŋwə. Kuyirii amə tə tii.” 14Wata əŋki uushi'iitə ənfwaɗə da i əpinatii, “Wa ca ɗa ha'ə.” Gayiitə natii əsə, təya gərə'waanə, təya paslə tə Əntaŋfə da tə Uundzə Bagata.


text: 1Wu nakə na tsikiye aye na, deɗek, hərwi neŋ i Yesu Kəriste, na rawiye me bay. Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye faya ma ɗeŋeye ha bazlam ga na, deɗek ada mədzal gər ga bəbay andza niye. 2Mevel a wur fagaya haladzay, faya ma geŋeye ɗəretsətseh huya, 3hərwi gwala ga Yahuda hay. Nəteye na, malamar ga hay. Taɗə tsəveɗ andaya na, Mbəlom mâ vəleŋ mezeleme ada mâ mbəl tay ha ɗuh. A seŋ na, mâ vəleŋ mezeleme, mâ ŋgəna ga ha ka bo abəra tə Yesu Kəriste hərwi madzəne tay. 4Nəteye Israyel hay, Mbəlom a pala tay hərwi ada tâ təra wawa ŋgay hay. Ka bəzatay ha məzlaɓ ŋgay. Kə ɓar dzam ta nəteye, kə vəlatay bazlam mapala eye, kə ɗatay ha tsəveɗ i məɗəslay ha gər, kə tsikatay wu nakə ma giye hərwi tay aye. 5Nəteye ti yaw ma hulfe i Abraham ta wawa ŋgay hay. Kəriste dərmak ahəl nakə a təra ndo aye na, neŋgeye slala tay. Kəriste neŋgeye Mbəlom, a ləva wu tebiye. Zambaɗakway ka tor eye! Mâ ge bo andza niye. 6Na gwaɗ na, wu nakə Mbəlom a gwaɗ ma giye hərwi ndo neheye ka təra kəriye na, na tsik bay. Wu nakə a tsik aye na, kə ge bo. Ane tuk na, siye i ndo i Israyel hay nəteye ndo i Mbəlom hay bay. 7Wawa i Abraham hay na, haladzay, ane tuk na, nəteye tebiye wawa ŋgay hay deɗek eye andza nakə a Mbəlom a tsik aye bay. Mbəlom a gwaɗay a Abraham ahəl niye: «Hulfe yak deɗek eye ma deyeweye na, ma hulfe i wawa yak Izak.» 8Andza məgweɗe: Wawa i Abraham hay ta təra wawa i Mbəlom hay hərwi bəba təte tay bay. Ta təra wawa i Mbəlom hay hərwi wu nakə Mbəlom a gwaɗ ma vəliye aye ɗekɗek. 9Wu nakə Mbəlom a gwaɗ ma vəleye aye na: «Aza həlay eye nakə na pa aye kə sla, na diye naha na, Sara kə wa wawa. Ma wiye wawa hasləka eye.» 10Neŋgeye niye ɗekɗek bay. Rebeka andaya dərmak. Neŋgeye ŋgwas i bəba təte kway Izak. Kə wa mawsa hay. 11Mbəlom a gwaɗay: «Wawa bagwar eye ma geye məsler a malamar ŋgay wawa eye.» Ahəl nakə Mbəlom a tsik andza niye na, ta ge ŋgwalak bay, ta ge mənese bay. Rebeka kə wa tay zuk bay. Mbəlom a ge andza niye hərwi məɗe ha, a gawa wu na, andza nakə a say aye. Ma zliye ndo ŋgay mə walaŋ i ndo hay na, ma zliye hərwi məsler tay ŋgwalak eye bay. 13Andza nakə mawatsa eye mə Ɗerewel i Mbəlom, Mbəlom a gwaɗ: «Na wuɗa Zakob, ane tuk na, na kal ha Ezayu.» 14Niye na, andza məgweɗe: Mbəlom a ge wu hay ta tsəveɗ eye bay ɗaw? Aʼay, andza niye bay. 15A gwaɗay a Musa ahəl niye: «Na geye ŋgwalak a ndo nakə a seŋ məgay ŋgwalak aye. Na sakay naha a ndo nakə a geŋ mə bo aye.» 16Mbəlom a zla ndo na, a zla na hərwi nakə a say məgay ŋgwalak aye ɗekɗek bəna hərwi nakə a say a ndoweye kəgəbay hərwi məsler ŋgay bay. 17Mbəlom kə tsikay a Farawoŋ dərmak ada mawatsa eye mə Ɗerewel ŋgay, a gwaɗ: «Na təra kar ha bəy na, hərwi ada ahəl nakə ka rəheŋ ha gər bay aye na, na bəziye ha gədaŋ ga a ndo hay tebiye ka nəkar ada məzele ga mâ ɗa a zləm kwa ka waray ka məndzibəra.» 18Andza niye Mbəlom na, ma giye ŋgwalak a ndo nakə a say aye. Ma kulay ha ɗərev a ndo nakə a say aye. 19Agəla ndəray ma gwaɗiye: «Taɗə kə ge andza niye na, Mbəlom faya ma matay ha maŋgok a ndo hay na, hərwi mey? Nəteye faya ta giye na, wu nakə bo ŋgay eye a pa hərwi tay aye.» 20Nəkar ndo zezeŋ kəriye! Nəkar nakə faya ka tsətsahiye andza niye, ka may ha maŋgok a Mbəlom andza niye na, nəkar eye na, way? Səŋgəle i doɗo ma sliye faya məgwaɗay a ndo nakə a ŋgar na aye: «Ka ŋgar ga andza niye hərwi mey?» na, ma tsikiye təta ɗaw? 21Ndo nakə a ŋgar səŋgəle na, gədaŋ ŋgay andaya məge wu nakə a say aye ta doɗo. Ma sliye faya maŋgəna ha doɗo sulo, ma zliye neŋgeɗ, ma ŋgariye ha səŋgəle nakə ta giye ha məsler na, pat i magurlom aye. Neŋgeɗ na, ma ŋgariye ha səŋgəle nakə ta giye ha məsler pat pat aye. 22Ayaw, taɗə kə say a Mbəlom məge andza ndo məŋgere gərwa na me yak andaya mə ɗəma ɗaw? A say na, ndo hay tâ sər ha neŋgeye ta mevel eye ada neŋgeye gədaŋ eye. Hərwi niye, ma zliye ŋgatay hərwi ndo neheye neŋgeye ta mevel eye fataya neheye haɓe ɗa mədze tay ha abəra mə ɗəma aye. 23Mbəlom a ge andza niye na, hərwi ada ndo hay tâ sər ha neŋgeye məzlaɓ eye haladzay ada ma ŋgəniye məzlaɓ ŋgay niye a nəteye, a say məgatay ŋgwalak. Ɓa kə ləva ha bo kurre hərwi ada tâ huta məzlaɓ ŋgay. 24Nəkway tebiye ndo neheye Mbəlom a pala matəre kway ha i ŋgay aye. A pala na, Yahuda hay ɗekɗek tsa bay. A pala nəteye ta siye i ndo hay dərmak. 25Andza nakə Mbəlom a tsik mə ɗerewel i Oze nakə a watsa, a gwaɗ: «Ndo neheye ahəl niye ndo ga hay bay aye na, na gwaɗateye: Nəkurom ndo ga hay, Slala nakə ahəl niye na wuɗa bay aye, na gwaɗeye: Na wuɗa kar.» 26Ada «Ma təv nakə tə gwaɗatay a ndo hay: “Nəkurom ndo ga hay bay”, ta zalateye Wawa i Mbəlom nakə ta sifa aye.» 27Ezay ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom kə tsik ka gər tay dərmak, kə tsik ta magala, a gwaɗ: «Taɗə Israyel hay kwa ta ge haladzay andza hewiyeŋ ka me i bəlay na, sərum ha ndo neheye Mbəlom ma təmiye tay ha aye na, nəteye haladzay bay. 28Bəy Maduweŋ Mbəlom ma giye mahonok bay, ma deyeweye ka məndzibəra ma giye wu nakə a tsik aye.» 29Andza Ezay nakay eye ɓa kə tsik faya, a gwaɗ: «Taɗə Bəy Maduweŋ Mbəlom Gədaŋ eye, mâ gər ha siye i gwala kway hay bay na, ka dzakweye andza ndo i Sodom hay ta Gomora hay.» 30Andza məgweɗe mey? Andza məgweɗe na, ndo neheye nəteye Yahuda hay bay aye na, nəteye ta pəla tsəveɗ matəre ŋgwalak eye ka ɗəre i Mbəlom bay, ane tuk na, anəke ta təra ŋgwalak eye ka ɗəre ŋgay. Andza niye hərwi ta dzala ha ka neŋgeye. 31Ane tuk na, Yahuda hay nəteye ta pəla bazlam i Musa mapala eye məpay bəzay hərwi ada tâ təra ŋgwalak eye hay ka ɗəre i Mbəlom andza niye, ane tuk na, ta dəɗ ka tsəveɗ. 32Tə dəɗ ka tsəveɗ na, hərwi mey? Hərwi tə dzala na, ta təriye ŋgwalak eye hay ka ɗəre i Mbəlom tə wu nakə bo tay eye tə gawa aye ada tə dzala ha ka Mbəlom bay. Hərwi niye ta kərah Yesu neŋgeye nakə andza kwar nakə ndo hay ta ndəfiye faya sik ta dəɗiye, 33tə tsik faya mə Ɗerewel i Mbəlom aye. Mə ɗerewel niye na, Mbəlom a gwaɗ: «Zəbum! Na piye kwar a wuzlahgəma i Zerozelem. Ndo hay ta ndəfiye faya sik. Hotokom nakə ndo hay ta dəɗiye hərwi ŋgay aye. Ane tuk na, ndo nakə kə pa faya mədzal gər ŋgay aye na, wuray ma dzəmiye na ɗaɗa sa bay.»


text: 1Wuntə mdi ká Baitanya tsá shə, tsá kə shiligi tsəshə njə́; tli-njə ná, Li"azaru. (Má Baitanya tsa, wuntə mələmi batlyə ndza Maryamu tə, hyá lə zharəma-ranjə Marta. 2Maryamu tsa, tsá kə fishə səra ra Tlamda lə ɓurədyi, a ba tsarəntə lə shintyi ghi-njə; má Li"azaru kama kulingə tsa, dagwama-ranjə mwa.) 3Ba nggwalimə ma-ranjə ngyi mnəkə nkwa dzəgə tá Yesu nee, "Tlamda, má mcə-nga, kama kulingə njə dabwaa ndzaranjəa," əkwə. 4Má vi kə Yesu fatə vəcə tsa ná, ba njə gə nee, "Má kama kulingə-njə tsa, ka tsá kə dzəgə mtə wə; ka wsi kə dzəgə ncə kulə Hyalatəmwə njə, təmburi səkə kə njə́ dzəgə kulə Zəgwi ra Hyalatəmwə ncəgwa," əkwə Yesu. 5Má yə Marta hyá lə zharəma-ranjə Maryamu ba Li"azaru dagwama-rahya tsa, wuri Yesu kə "i hyá dabwaa. 6Mandara njə ndza tsatsa, má vi kə Yesu fatə vəcə má kulingə Li"azaru tsa ná, ba njə zhini hya ɓwagə tə nkwa kə habarə tsa tawa njə́. 7Kətərəmbwe hya ɓwagə tsa, ba njə gə sha mbəlyi kə zəli njə́ nee, "Nggwari wa, myi zhinigwa dzəmə hyə ká Yahudiya," əkwə. 8Mbəlyi kə zəli njə́ mwa ná, ba gə nee, "Mala, vəcirəɓa kwarə tsətsəa və́ ká Yahuda və nkwa kə pətlə na lə pəlyə́; a na zhini dzəmə, kwə na mwa ná?" əkwə. 9Ba Yesu gə sha hyá nee, "Awa mungə-ɓwagəghitə mə vəci huri? Má mdi kə ntahə havəci nə, ka tsa njə́ wsi tə səra wə, təmburi wanggə nkwa—ndaka nənə wamara wsi njə; 10a má mdi kə ntahə havərə, təkənə dzəgə tsa njə́ təmburi má-ranjə lə nggamə," əkwə. 11Kətərəmbwe vəcə tsa, ba njə gə nee, "Wuri mcə-myi Li"azaru kə li tá hya; yira dzəgə fəri njə́, a njə tlagwa," əkwə. 12Ba mbəlyi kə zəli Yesu gə nee, "Má ndərə njə́ li tá hya nə, Tlamda nə, njə bwazhangə wuna?" əkwə. 13Má vəcə kə Yesu gətə tsa, njə́ nee, wuri Li"azaru kə mtə; a má təkə ghi mbəlyi kə zəli Yesu, hya handanda tsá hya Li"azaru, a mkyəgwa. 14Ba Yesu gərətə tə́ hyá tə ka dəgələyə nee, "Wuri Li"azaru kə mtə! 15Wuri rá kə dlama dabwaa təmburi má-tara təɓa venkwashə, təmburi səkə kə wsie dzəgə yə mbərəsa lə rá. Nggwari myi wa, myi li dzəmə tá njə́," əkwə. 16Má Toma, tsá ndza mbəlyi ka lə Kwandya, ba gə sha kwavati hyi-njə tə zəli Yesu nee, "Mayi myi wa, myi li dzəmə, a hyá pətlə myi ka kutə lə Tlamda," əkwə. 17Má nda dzəmə nkwa tsa Yesu ná, wuri Li"azaru kə hya fwarə kwa kúlə. 18Baitanya mə́ ná, hələgi njə tá Urushalima—kala zabəga ɓwagə tyi-njə; 19ká Yahuda kúkulə mwa, tsá kə səkwa mə Urushalima dzəgwa Baitanya tazhe ɗarashə kawa tə́ Marta ba Maryamu, a səsəkwi mni-hya va mtə dagwama-rahya tsa. 20Má vi kə Marta fatə nee, tə səkə Yesu ná, ba njə lie tawa Yesu kwa hunkwa; Maryamu kwa nganjə mwa ná, ba njigwe hankyə. 21Ba Marta gə sha Yesu nee, "Tlamda, má ndərəma tə nkwaa na nə, kandə dagwama-tara mtə mə́ wə. 22Wuri rá kə sənata mwa, wamara wsi kə na yiwi va Hyalatəmwə ndzaranjəa, njə nggə na," əkwə. 23Ba Yesu gə sha njə́ nee, "Kasha dlama, dagwama-ranga dzəgə tlanətəgwa lə mkyə səmə kwa kúlə!" əkwə. 24Ba Marta gə nee, "Wuri rá kə sənata, Tlamda, má vəcirəvi ndza mbəlyi dzəgə tlanəgwa səmə kwa kúlə, njə dzəgə tlanəgwa lə mkyə," əkwə. 25Ba Yesu gə sha Marta nee, "Yira lə ghi-ra tsá kə tlanə mbəlyi səmə kwa kúlə lə mkyə! Má wamara mdi kə mbərəsa lə rá ná, mandara njə́ mtə, njə dzəgə mbə lə mkyə; 26wamara mdi lə mkyə kə mbərəsa lə rá mwa, ka dzəgə mdi shə mtə batə wavi wə! Kə mbərəsa na lə vəcə-ra tsa ná?" əkwə Yesu. 27"Yə, Tlamda, wuri rá kə mbərəsa nee, na Kristi Zəgwi ra Hyalatəmwə, mdi ndza mbəlyi ghə səkə-njə səkə wdunya alandzaa," əkwə Marta. 28Má vi kə Marta gətə vəcə tsa ná, ba njə li dzəgə kata zharəma-ranjə Maryamu, a gə sha njə́ cacika nee, "Wuri Mala kə səkə, a tə ka na njə mwa," əkwə. 29Fatə kə Maryamu fatə vəcə tsa ná, ba njə tlagwa zazamə, a jilyə dzəgə tawa Yesu. 30Má Yesu mamə ná, vá nakə njə ntsəkəshə mələmi-hya hataba wə; səfə njə tə nkwa kə Marta tawa njə́ kwa hunkwa tsa. 31Má ká Yahuda kə səkə ɗarashə kawa tə́ Maryamu, vi kə hyá nata tlagwa-ranjə jilyə zazamə ná, ba hyá tlagwa zəlitə njə́; má təkə ghi-hya ná, njə li dzəmə kúlə ntahuni. 32Má vi kə Maryamu ntsəkəshə nkwa Yesu, a nata njə́, ba njə gəliɓyi tə kəma ra Yesu, a gə nee, "Tlamda, má ndərəma tə nkwaa na nə, kandə dagwama-tara mtə mə́ wə," əkwə. 33Má vi kə Yesu nata Maryamu tə ntahuni ba ká Yahuda məsəbə-njə ngyi tə ntahuni dəwa ná, ba mni-njə ndá, a ba məhələ-njə ɗantəgwa dabwaa; 34ba njə gə sha hyá nee, "Kaá lántə njə́ yə ri?" əkwə. "Ndə nata, Tlamda," əkwə hyá. 35Ba Yesu wdeka ntahuni. 36Ba ká Yahuda ngyi gə nee, "Nata wa "i kə njə "intə njə́ tsə́!" əkwə. 37Ba wuntyi mbəlyi mə ká Yahuda ngyi gə nee, "Karə nə, mdie tsá kə mnəntə ntsə mdi ghuli tsa ha"i huri? A kandə njə nkatə Li"azaru kə mtə, na njə tə nkwa shə venkwashə huri?" əkwə hyá. 38Má vi kə Yesu ntsəkəshə kúlə tsa, ba mni-njə zhini ndá, a zhərəshə. (Kúləa mwa ná, wuntə yímyi; wuri mbəlyi kə nkələtə mnyə-njə lə citli.) 39Ba Yesu gə nee, "Kələntə wa citli tsa jilyə ka!" əkwə. Marta, zharəma ra mdi kə mtə-mtə tsa ná, ba gə nee, "Tlamda, njə zəmwi nkwa dantimyee, təmburi kwá fwarə hya-ranjə tsa kwa kúlə!" əkwə. 40Ba Yesu gə sha njə́ nee, "Vá gətə na rá nee, má ba na mbərəsa, na dzəgə nata kulə dənama ra Hyalatəmwə huri?" 41Mbəlyi təɓa ngyi ná, ba hyá kələntə citli mnyə kúlə tsa jilyə ka, kala tsá kə Yesu gə sha hyá; Yesu mwa, ba tlanata kəma-ranjə, a gə nee, "Ta-tara, wuri rá kə "usa na təmburi ndza-ranga tə fá vəcə-ra. 42Kə sənata rá ndangə mə́, tə nka tləmə na tá vəcə-ra wamara vi; má tsa vəcə kə rá gətəa, tazhe mbəlyi tə nkwaa kalə, a hyá sənata nee, na mdi kə mnəkə rá səkə wdunya," əkwə. 43Má vi kə Yesu gətə vəcə tsa ná, ba njə dlangətə nggurədlə dabwaa, a gə nee, "Li"azaru, səmə!" əkwə. 44Má nda fá na ná, ba mdi kə mtə-mtə tsa səmə kwa kúlə! Pəla hyi-njə lə səra hyi-njə ná, wuri kə pərəməgwa mə tilimyi kə njə lántəgwa mə; kəma-ranjə mwa ná, wuri kə mbushəgwa lə wsha kə pərə ghi kə lá nkwa. "Pələntə wa njə́, a njə li!" əkwə Yesu. 45Má ká Yahuda kə səkə pəkə Maryamu tsa, vi kə hyá nata wsi kwatsəka və́ Yesu mələtə tsa ná, kúkulə mə hyá, ba mbərəsa lə Yesu. 46Ba wuntyi mbəlyi mə ká Yahuda ngyi lie gərətə wsi kə ɗatəgwa tsa tə́ ká Farisi. 47Təmburi wsi tsa mwa, ba ká Farisi lə mbəlyi kukulə mə ká mələ sarəka tsənitəgwa lə paɗə mbəlyi kukulə ká Yahuda; kwə hyá na ná, "Waá wsi mələ myi lə mdie ri? Təmburi kúkulə wsha kwatsəka ndza njə mələ tsa. 48Má və́ myi nkatə njə́ kə mələ tsəli wsha ngyi wə nə, wamara mdi dzəgə mbərəsa lə njə́; ká Roma mwa, ba dzəgə səkə wtləwtləntə mpya Hyalatəmwə-myi, a ba wsətə mbəlyi-myi paɗə!" əkwə. 49Ba wuntə mdi patlə mə hyá tlagwa ka gə vəcə; tli mdie ná, Kayafas—njə́ mdi kulə mə paɗə ká mələ sarəka kwa mpya Hyalatəmwə venkwashə. Kwə njə na sha hyá ná, "Yə nə, vá sənata wsi yə ndangə wə! 50Vá tsamətə yə mə ghi-yə ndangə mə́ nee, kuji-ma tsá kə mdi kutə mtə tə zherə mbəlyi, tə́ tsá kə paɗə mbəlyi dzəgə mətye huri?" əkwə. 51(Má vəcə kə njə gətə tsa, shilyə mə ghi-njə wə; vəcə səkə va Hyalatəmwə tsá gə njə, va ndza-ranjə ka mdi kulə mə ká mələ sarəka. Mə vəcə-njə tsa, wuri Hyalatəmwə kə ncətə nee, Yesu dzəgə mtə tə zherə ká Yahuda paɗə; 52waləka ká Yahuda kalə mwa wə, a tazhe paɗə nggwasə Hyalatəmwə bakəma kwa wdunya, a hyá səkə daɓətəgwa ka kutə.) 53A má mbəlyi kukulə ngyi, tsəshə tə venkwashə shə ná, ba hyá və dabari kə pətlə Yesu. 54Təmburi tsətsə mwa, səfə Yesu ntahə tə gambala kwa ntsə ká Yahuda wə; ba njə tlagwa tə nkwa shə, a li dzəgə wuntə mələmi hələgi vari gamba, tsá ndza mbəlyi ka lə Ifraimu, a njigwe tə nkwa shə lə mbəlyi kə zəli njə́. 55Má venkwashə, wuri vi kə mələ sarəka kə yiyisi mimyi gamə kə hələgitəgwa; mbəlyi kúkulə səkə tə mələmi dadamə mə gamba ná, ba li dzəmə Urushalima tazhe zəma ghi-hya nda səkə vi kə mələ sarəka tsa ɗatəgwa. 56Má vi ndza hyá tə zəma ghi-hya kwa mpya Hyalatəmwə ná, ba hyá gə sha ghi-hya nee, "Tsəma kwə yə ri? Səkə shə njə tá sarəka tsa ndangə ná?" əkwə hyá, təmburi tə və njə́ hyá. 57Má venkwashə, wuri mbəlyi kukulə mə ká mələ sarəka lə ká Farisi kə gə sha mbəlyi nee, má mdi kə nata nkwa ndza Yesu tə ná, ba njə səkə gə sha hyá, a hyá lie tsə́ njə́.


text: 1Má aləkawalə tsəmi kə Hyalatəmwə mputə tə́ mbəlyi-njə zamə nə, lə nganjə wada ndza mbəlyi zəli njə. Ba mbəlyi mələrətə bwi ka nkwa kə mələ sarəka tə́ Hyalatəmwə, 2ba mbəlyi ntəkalyə nkwa mə bwi tsa ɓwagə lə laɓələ. Má tsəmi mpya mə hwi-njə, a na kə dzəmə ná, "nkwa tsapə" əkwə mbəlyi sha ka; patərəla ba teburi, lə səmi ɗafa kə fəyəgwa ka nga Hyalatəmwə, tsá kə fəyəgwa məɓa. 3Má nkwa kətərəmbwe laɓələ tsa, tsá kwanahə ka vyi ná, "nkwa ka nga Hyalatəmwə" ka mbəlyi; 4má mə tsa shə mpya shə, wuntə wsi kə mələtəgwa lə zinariya tsá shə tazhe "izi wsha zəzəmwi zərə tə, ba akwatyi ndza mbəlyi ka lə "akwatyi aləkawalə kə Hyalatəmwə mputə." (Wuri akwatyi tsa kə fishəgwa lə zinariya paɗə.) Má kwa akwatyi tsa ná, tasa kə mələtəgwa lə zinariya tsá shə kwa, lə wuntə tsəli ɗafa kə Hyalatəmwə nggərəkə tə́ ká Isra"ila səkwa mə tamwə ka zəmə zamə, kwa tasa tsa; ba mwa, lə dəla ra Haruna, tsá kə guti tlibəlyi; lə mwa dəwa, pəlyə́ ɓwagə dabəbədləa, tsá kə vəcə aləkawalə kə Hyalatəmwə mputə lə ká Isra"ila zamə tsa ɗafətəgwa tə hyá, kwa akwatyie. 5Má təghe akwatyi tsa ná, pa ra mbəlyi kə mnə Hyalatəmwə məɓa tamwə tsá shə ɓwagə, tsá kə ncətə kulə Hyalatəmwə; má bidzi-hya ná, ba pələyigwa a dzəɓintə nkwa ndza bikyi mbəlyi ntivintəgwa tə. (Njə́a mwa, vi kə gə yə zəzi mə wsha ngyi paɗə wə.) 6Má vi kə mbəlyi hitə wsha ngyi kala tsa ná, má mbəlyi kə mələ sarəka, wamara vi səkə hyá dzəmə tsəmi mpya mə bwi tsa (tsá ndza mbəlyi ka lə "nkwa tsapə") tazhe mələ tlə́nə-hya. 7A má kwá ɓwagə mpya, tsá kətərəmbwe laɓələ tsa, waləka mdi kulə mə ká mələ sarəka, tsá kə dzəmə kalə; kutə zhigi mə va dzəmə njə. Mdi kulə shə mwa ná, se njə́ kələkə mimyi sarəka səkə tə́ Hyalatəmwə tazhe yaɓə ghi-njə va bikyi, ba tazhe yaɓə bikyi və́ kwavati-njə mbəlyi mələtə va má-rahya sənata. 8Mambəli Hyalatəmwə mwa, wuri kə ncətə myi tə gambala mə paɗə wsha ngyi nee, má hunkwa kə dzəmə nkwa ka nga Hyalatəmwə ndangə, vá nakə mnəntəgwa tə́ mbəlyi, a na tsá tsəmi mpya pəlyə mbwi laɓələ mə bwi tsa səfə təɓa wə. 9(Má njə́a mwa ki, wsi tsá shə mə tazhe vi fangyi ndza myi mə tsa.) Təmburi ncəkə wsi tə́ Hyalatəmwə lə mələ sarəka tə́ njə́ ná, kandə yaɓəntə mni mdi, a mdi ndza ka mdi tsapə ndangə kwa kəma ra Hyalatəmwə wə. 10Wsha ngyi nə, zəmə wsha kə zəmə lə sa wsha sa-sa ba zəma wsha dadamə, tlə́nə kə hyá fata—wada kə fəyəgwa tazhe mpuyi gwa ra mdi kalə, nda səkə vi dzəgə Hyalatəmwə ncətə myi hunkwa məlifyi mə Kristi. 11Má ndzaranjəa, wuri Kristi kə səkə, a ba ncətə myi məlifyi hunkwa tsa! Má Kristi mənə ki, wuri kə ndza ka ngamyi mdi kulə kə mələ sarəka tə́ Hyalatəmwə. Má nkwa kə njə dzəmə lə sarəka tsa mwa, wuri kə mdashə nga bwi zamə tsa kashasha: má nkwa kə njə dzəmə tsa, vá anətəgwa lə pəla ra mdi wə; mwa, kwa wdunya-ramyi tsa nkwa shə wə—məɓa tamwə njə! 12Kristi mwa, kutə zhigi dzəmə nkwa ka nga Hyalatəmwə tsa njə kalə; sarəka kə njə mələtə tsa, wuri mbə́tə mbəlyi batə wavi. Mimyi kwə lə nga ləvi tlá, tsá və́ njə tlayi tə nda dzəmə njə ka mələ sarəka tsa wə; mimyi-njə lə ghi-njə tsá kə Kristi tlayi tə, nda səkə njə vəkə myi mbə batə wavi! 13Mimyi kwə lə nga mca ba wtsəri ləvi tlá kə wtsantəgwa həɗikkə, tsá yiyisi mbəlyi mamə dzəgə tə mbəlyi kə bikyi fata, tazhe yaɓəntə bikyi-hya; 14a wuri nga Kristi mimyi kə mdashə ngahya kashasha! Má Kristi, səkə kə Mambəli Hyalatəmwə tsá lə mkyə batə wavi nggərəkə ghi-njə njə ka sarəka kə mdashə paɗə tə́ Hyalatəmwə; má sarəka tsa mwa, njə́ tsá kə yaɓəntə mni-myi ba zəzi-myi va wsha fafashə və́ myi mələ paɗə, a myi səkə nggərəkə həwə tə́ Hyalatəmwə Mdi lə mkyə, lə mni kutə. 15Wuri Kristi kə hitə məlifyi aləkawalə tsa tazhe ba mbəlyi kə Hyalatəmwə kata hyá tlayi barəka batə wavi, tsá kə njə mpurətə aləkawalə-njə tə́ hyá tsa. Ndzaranjəa, ndaka nggərəkə barəka Hyalatəmwə tə́ mbəlyi, təmburi wuri mtə Kristi kə kələntə mbəlyi shilyə mə wsha ntintimye və́ hyá mələ, vi ndza hyá səfə tə zəli aləkawalə tsəmi kə Hyalatəmwə mputə lə wada ra Musa tsa. 16Vəcə zəmə ya mdi nə, má nda zəməgwa ya tá wsi mdi ki, se mdi shə mtə hataba; 17təmburi kandə mbəlyi mələ tlə́nə lə vəcə zəmə ya və́ mdi gətə, a na mdi shə səfə təmwə lə mkyə wə. Se vi kə mdi shə mtə nda səkə mbəlyi zəli vəcə kə njə gətə nee, "Tsa"a mələ yə lə wsha-ra," əkwəa. 18Təmburi tsətsə nda ndza njə nee, mandara tsəmi aləkawalə kə Hyalatəmwə mputə lə wada ra Musa tsa, se mbəlyi zəmatə njə́ lə mimyi sarəka nda səkə njə ndza ka aləkawalə kə mputəgwa ndangə. 19Tsəmi-njə zamə, ba Musa wahitə tə́ mbəlyi paɗə zaka vəcə kə wada ngyi gə, kala tsá kə ɗafətəgwa kwa dləparamə wada ra Musa. Vi kə njə gətə vəcə tsa tə́ hyá ná, ba njə kətə mimyi ləvi tlá kə njə tlətlantə wulyə tə, lə nga yə kwə, ba yemyi, a ba yiyisitə tə dləparamə ndza wada tsa kwa, ba tə paɗə mbəlyi, lə shintyi təmə ghə ba lə tlibəlyi fwə ndza mbəlyi ka lə|i izob|d; 20ba njə gə sha hyá nee, "Njə́a mimyie, tsá kə ncətə mputəgwa ra aləkawalə kə Hyalatəmwə mputə yə tsa," əkwə. 21Tsətsə mwa, ba Musa yiyisitə mimyi tsa tə bwi tsa, ba tə paɗə wsha ndza mbəlyi nggərəkə həwə tə́ Hyalatəmwə lə. 22Má kwə wada ra Musa nə, lə mimyi zəma wamara wsi mbəlyi nda ndza njə ka wsi tsapə má ayibə vari; má və́ mimyi tlatəgwa tə ka mwa wə ná, pakatə, kandə bikyi mbəlyi ntivintəgwa wə. 23Təmburi tsətsə, má bwi zamə tsa lə wsha mə paɗə, tsá kə mbəlyi anətə kapara nkwa ka nga Hyalatəmwə məɓa tamwə ná, də́walə ba mbəlyi zəmatə hyá lə yiyisitə mimyi tə kala tsa shə, kala tsá kə wada ra Musa gətə talala; a má nkwa ka nga Hyalatəmwə məɓa tamwə tsa ndangə, se sarəka kə mdashə tsa mələtəgwa nda səkə mbəlyi tlayi nkwa kə dzəmə. 24Má Kristi lə ghi-njə ná, vá dzəmə "nkwa ka nga Hyalatəmwə" kə mbəlyi anətə lə pəla-rahya kala bwi kə pa lə tsá məɓa tamwə tsa njə wə; njə́ məɓa tamwə tsa, tsá kə Kristi dzəmə, a ba njigwe tá Hyalatəmwə tazhe myi! 25Má mdi kulə kə mələ sarəka kwa mpya Hyalatəmwə tazhe ká Isra"ila nə, wamara va dzəmə "nkwa ka nga Hyalatəmwə" njə, lə mimyi sarəka tazhe mələ sarəka lə; a má Kristi kwa nganjə mwa ki, vá dzəmə mpyaa njə ka mələ sarəka kúkulə zhigi wə— 26təmburi má ndərəma wamara va dzəmə njə mənə nə, də́walə ba njə mtə dəwa akə, a mtə akə, tsəshə tə patəgwa ra wdunya. Tsətsə nga Kristi wə; kutə zhigi kalə nganjə, mə vi fangyi mə kwanahə zamanə tsa! Má sarəka kə njə mələtə lə mimyi-njə tsa mwa, wuri mbə́tə mbəlyi batə wavi! Tazhe ntivintə bikyi mbəlyi mələtə sarəka tsa njə. 27Wamara mdi mənə, kutə zhigi dzəgə njə mtə; má kətərəmbwe mtə-njə tsa ná, ba Hyalatəmwə mələrəshə kita. 28Tsətsə mwa kala tsa shə ndza ra Kristi: kutə zhigi kalə ncəkə ghi-njə njə ka sarəka tə́ Hyalatəmwə, tazhe ntivintə bikyi mbəlyi kúkulə. Kristi zhini dzəgə səkə kwá ɓwagə mwa; səkə-njə tsa ná, tazhe ntivintə bikyi wə, a tazhe səkə mbə mbəlyi tə ghə njə́.


text: 1Kɨ ngɔsɨne kɨn ngakom je, m-ge kadɨ ɨgəri kadɨ-kare je kɨ dangɨ dangɨ lə NDɨl, ɓɨ kadɨ ɨsi day dɔ tɨ al. 2Dɔkagɨlo tɨ kɨ ɨgəri Luwə al ɓəy, ɨnjɨyəi tə njé kəm tɔ je go yo je tɨ kɨ mbi bəy. 3E be ə, m-əl səsi kadɨ ay njay. Dəw kare kɨ NDɨl lə Luwə ɔr no̰e kɨ a ə nə: «NDɔl e dɔ Jəju tɨ» goto. Ta dəw madɨ kɨ a ə nə: «Jəju e Ɓaɓe» kɨ kanjɨ kadɨ NDɨl ɔr no̰e ka goto tɔ. 4Kadɨ-kare je e dangɨ dangɨ nə NDɨl kɨ nje kadɨ-de e kare ba. 5Kɨlə ɓəə je to dangɨ dangɨ, nə Ɓaɓe e kare ba. 6Kɨlə ra je to ta dangɨ dangɨ, nə Ɓaɓe kɨ kare ba ə ɨndə me njé ra-e tɨ pətɨ. 7Luwə adɨ kadɨ-kare kɨ go NDɨl tɨ dəw kɨ ra mba kadɨ ra majɨ kɨ kosɨ dɨje pətɨ. 8E be ə, kɨ go rəbɨ lə NDɨl kɨ kare wa kɨn, Luwə adɨ dəw madɨ kujɨ kəl ta kɨ kəm-kədɨ, ə adɨ kɨ nungɨ kujɨ kəl ta kɨ nḛ gər. 9Kɨ madɨ, Luwə ade kadɨ-me, nɨngə kɨ nungɨ ade kadɨ-kare nga njé mo̰y je kɨ go rəbɨ lə NDɨl kɨ kare wa kɨn. 10Adɨ kɨ madɨ, kadɨ-kare ra nḛ je kɨ ətɨ ɓəl ɓəl; adɨ kɨ nungɨ, kadɨ-kare kəl ta kɨ ta Luwə tɨ; kɨ nungɨ, kadɨ-kare kɔr nɨn NDɨl Luwə kɨ ndɨl je kɨ ngom naa tɨ; adɨ kɨ nungɨ, kadɨ-kare kəl ndon ta je kɨ dangɨ dangɨ; nɨngə adɨ kɨ nungɨ ɓəy, kadɨ-kare kɔr gɨn ta je kɨ dangɨ dangɨ tɔ. 11Kadɨ-kare je wa pətɨ kɨn, e kɨ go rəbɨ lə NDɨl kɨ kare wa kɨn ə Luwə adɨ-n dəw kɨ ra kɨ go me ndɨgɨ tɨ ləne. 12Təkɨ darɔ dəw e kare ba, nə aw kɨ ngan rɔje je ngay, ngan rɔje je kɨ ngay kɨn, re ba̰yḭ-naa tə ri ka, əi darɔ kɨ kare. Dɨje pətɨ kɨ ɨndəi rɔde naa tɨ kɨ Kɨrɨsɨ ka toi be tɔ. 13Tadɔ j-əi pətɨ, Jɨpɨ je kɨ gɨn dɨje kɨ dangɨ dangɨ; ɓəə je kɨ dɨje kɨ əi ɓa rɔde je; j-ɨngəi batəm me NDɨl tɨ kɨ kare ba. Taa j-a̰yḭ-naa man me NDɨl tɨ kɨ kare wa kɨn tɔ. 14Darɔ dəw e ngon rɔje kɨ kare ba al, nə e ngan rɔje je kɨ dangɨ dangɨ. 15Kɨn ə re nja ə nə: «Mi ji al, adɨ mi kɨ kare dan ngan rɔ je tɨ al», nɨngə kəl-e kɨ be kɨn par ə ɔr nja kɔ dan ngan rɔje je tɨ al. 16Kɨn ə re mbi ə nə: «Mi kəm al, adɨ mi kɨ kare dan ngan rɔje tɨ al», nɨngə kəl-e kɨ be kɨn par ə ɔr mbi kɔ dan ngan rɔje je tɨ al. 17Kɨn ə re darɔ pətɨ e kəm ə, dəw a oo ta ban ə? Kɨn ə re darɔ pətɨ e mbi ə, dəw a ətɨ ba̰y nḛ ban ə? 18Kɨ rɔjetɨ, Luwə ɨndə ngan rɔje je kare kare kɨ kɨlə kɨ sɔbɨ dɔde kɨ go ndɨgɨ tɨ ləne. 19Kɨn ə re ngan rɔje je pətɨ əi ngon rɔ kɨ kare ba nɨngə, dəw a əl ta lə darɔje al. 20NGan rɔje je əi ngay nə darɔje e kare ba. 21Nɨngə lo kadɨ kəm əl ji ə nə: «M-gər-i al», goto; taa lo kadɨ dɔ əl nja ə nə: «M-gər-i al», goto tɔ. 22NGan rɔje je madɨ kɨ toi tə nḛ kɨ tɔgɨde goto be kɨn, awi kɨ ndade ngay. 23Nɨngə, ngan rɔje je kɨ j-oi-de tə nḛ madɨ al me rɔje tɨ kɨn ə, j-oi gode ngay. Ə njé kɨ j-oi-de tə nḛ kɨ majɨ kəl tae al kɨn ə jɨ ngəmi-de majɨ tɔ. 24NGan rɔje je kɨ ɨngəi kɔsɨ-gon, awi kɨ ndoo kɔsɨ-gon al nga. Luwə ɨndə-je kɨ ngan rɔje je kɨ dangɨ dangɨ, nɨngə ngan rɔje je kɨ kɔsɨ-gon du-de, Luwə ɔsɨ gonde ngay. 25Luwə ra be mba kadɨ gangɨ-naa goto me darɔ tɨ. Nɨngə kadɨ ngan rɔje je kɨ dangɨ dangɨ ɨndəi kəmde go-naa tɨ pətɨ. 26Adɨ re ngon rɔ kare ɨngə ko̰ nɨngə, ndəgɨ rɔje je pətɨ ɨngəi ko̰ sie naa tɨ. A re ngon rɔ kare ɨngə kɔsɨ-gon nɨngə, ndəgɨ rɔje je pətɨ ɨngəi kɔsɨ-gon sie naa tɨ tɔ. 27NGɔsɨne səi nga rɔ Kɨrɨsɨ, nɨngə səi kare kare pətɨ, səi nga rɔ kɨ sɔbɨ dɔsi. 28E be ə, dan njé kaw-naa je tɨ, Luwə ɨndə njé kaw kɨlə je tə dɨje kɨ dɔsa̰y dɔ njé kaw-naa je tɨ; kɨ ko̰ joo, ɨndə njé kəl ta je kɨ tae tɨ; kɨ ko̰ mɨtə, ɨndə njé ndo nḛ je. Nɨngə go tɨ, Luwə adɨ kadɨ-kare je kɨ dangɨ dangɨ, adɨ e kadɨ-kare ra nḛ kɔjɨ je kɨ ətɨ ɓəl ɓəl, kɨ kadɨ-kare nga njé mo̰y je, kɨ kadɨ-kare ra kɨ njé kaw-naa je, kɨ kadɨ-kare kɔr no̰ dɨje, kɨ kadɨ-kare kəl ndon ta je kɨ dangɨ dangɨ. 29Pətɨ əi njé kaw kɨlə je al, pətɨ əi njé kəl ta kɨ ta Luwə tɨ al, pətɨ əi njé ndo nḛ je al, pətɨ əi njé ra nḛ kɔjɨ je kɨ ətɨ ɓəl ɓəl al. 30Pətɨ awi kɨ kadɨ-kare nga njé mo̰y je al, pətɨ awi kɨ kadɨ-kare kəl ndon ta je kɨ dangɨ dangɨ al, pətɨ əi njé kɔr gɨn ta je kɨ dangɨ dangɨ al. 31Ɨndəi tɔgɨ dɔ rɔsi tɨ kadɨ ɨngəi kadɨ-kare je kɨ ndade e ngay ɨtə ndəge je, nɨngə m-a m-ɔjɨ səsi rəbɨ kɨ majɨ ngay ɨtə nḛ je pətɨ.


text: 1Ma daba'ə fəzə pu'u aji ənfwaɗə, kə ənyii aa Urusaliima, inə da Barənaba. Nya 'waanə tə Titusə. 2Ma gi nyi aa Urusaliima, acii Əntaŋfə də naakii nə ɓaarii ka nyi, kaa nya dzə aadəvə, keena dzə ka ɗa mətərəkinə, wata inə da gayinə tanə. Nya dzəgunətə ka tii makə sətə cii kya waaza Ŋunyi Habara ka hara slikərənə. Ma ɗii nyi ha'ə, keena shii ləɓənə ka ma rəŋwə agi waazanə geenə, acii ga slənaaki patə a ndzaa ka uushi zaɓə. 3Ma Titusə ətə giinə da i ci, əntaa slikərənə ŋga Yahudiinə nə ci. Amma, patə da ha'ə, pooshi ənji bii ka ci tyasə see a ryamina ci. 4Taa ŋgahi kə mwayi hara ənji kaa ca ryamina, amma pooshi ɗii ha'ə. Ma ənjitsa, kə ɗatə tii makə ənji nə'unə nə tii makə naamə, təya 'yaakyagərə aahadeenə ka ɗəkənə tiinə, kaa təya shii tsaamə dimwaatə upaa amə agi ləɓənə gaamə da Aləmasiihu. Ma təya, kə mwayi tii ənəgərənə daamə aagi mavaanə, kaama nə'u bariya ŋga Yahudiinə makə ŋga ŋukə. 5Amma, maluuvəmə inə waɓənatii taa gi'u, acii ga gooŋgaanə ŋga waɓənə ŋga Əntaŋfə a zagi a nuunə. 6Ma ənjitə ndzaanə ka gayinə, maneemə nyi ka gawuunatii makə maɗuunə uushi dərəvaava. Acii mbərə mbərə nə ənji patə akəŋwacii Əntaŋfə. Ma gayiitsə əsə, makə jigunyii ka tii waɓənə ŋga Əntaŋfə ətə cii kya waaza ka ənja, pooshi əndə'i kura uushi tsakəvə tii. 7Kə paaratəgi tii oo'i, kə vii Əntaŋfə ka nyi slənə ŋga waaza Ŋunyi Habara ka hara slikərənə, makə sətə vii ci ka Piita slənə ŋga waaza Ŋunyi Habara ka Yahudiinə. 8Acii Əntaŋfə 'wii tə Piita kaa ca ndzaa ka masləkee əndə ka Yahudiinə, Əntaŋfəkii rəŋwə ha'ə 'wii tə nyi kaa nya ndzaa ka masləkee əndə ka hara slikərənə əsə. 9I Yakubu da Piita da Yoohana nə ənjitə kəŋee Ikəliisiya kaa təya ndzaanə ka gayinə. Ma təya, kə shii tii oo'i, Əntaŋfə tagi tə nyi kaa nya slənə ka ci. Makə waɓəgəriinə ka ma rəŋwə ha'ə, wata təya kəəsəshi ciiniinə deenə da Barənaba, ina waɓəgərə ka ma rəŋwə tuu'ina: ma inə da Barənaba, ahada hara slikərənə dzəniinə ka waazanə. Ma tii natii, ahada Yahudiinə dzənətii ka waazanə. 10See ma nə uushi rəŋwə bii tii keenə, waatoo, weena dzə də buurətə maaghiitə ahadatii. Ma ətsa, tə'i hiimaaki davə daga ŋukə əsə. 11Ma daba'əkii, makə shi Piita aa Antakiya, wata nya maɗə, nya waɓə ka ci akəŋwacii patənə ŋga ənja acii kə ɗii ci məzaanə. 12Waatoo ma ŋga ŋukə, kə njii kəya zəmə ka kəŋwə rəŋwə da hara slikərənə ənji nə'unə. Amma, makə mbu'ya ənjitə sləkee Yakubu, waatoo ənjitə ca haŋətə ryaminanə, wata ca ŋgwaləgi, paa ci ənyi ka zəmənə ka kəŋwə rəŋwə da tii ma'ə. 13Ka ha'ə, kə dəməgərə hara ənji nə'unə ŋga Yahudiinə ka ɗa ghatə gooŋgaanə makə naakii. Patə da Barənaba, kə dəməgərə ci aagi jarəwiinəkii da i ci əsə. 14Makə nee nyi, manə'umə tii rəgwa gooŋga makə sətə bii Ŋunyi Habara, wata əŋki nyi ka Piita akəŋwaciitii patə, “Əndə Yahuda nə hə, amma, makə mbu'ya hə aa hanə, maslənəmə hə makə ŋga Yahudiinə. Amma makə ŋga hara slikərənə ndzaa hə. Ya makə ɗii ha'ə əna, də iitiitə banəku ka hara slikərənə, see a ɗa tii sətə ci Yahudiinə a ɗa tyasa?” 15Ma inə, Yahudiinə niinə. Əntaa ma'waslyakə ənji niinə makə sətə ci ənjə a 'wa tə hara slikərənə. 16Amma kə shii inə pooshi əndə ca mbee ka ndzaanə ka əndə gooŋga akəŋwacii Əntaŋfə də slənətə sətə bii bariya, amma see də vii gooŋga ka Yeesu Aləmasiihu. Taa inə maa, ka Yeesu Aləmasiihu vii inə gooŋga, keena shii ndzaanə ka ənji gooŋga akəŋwacii Əntaŋfə. Dagi vii gooŋga geenə ka Aləmasiihu ndzaa inə ka ənji gooŋga akəŋwaciikii, əntaa də slənətə sətə bii bariya. Acii pooshi əndə ca ndzaanə ka əndə gooŋga akəŋwacii Əntaŋfə də slənətə sətə bii bariya. 17Taa inə Yahudiinə, də vii gooŋga ka Aləmasiihu ciina upaa ndzaanə ka ənji gooŋga akəŋwacii Əntaŋfə. Də ci ɓaarii inə neenə nə tuu'ina: uushi rəŋwə niinə da hara slikərəətə ci ənjə a 'wa tə tii ma'waslyakə ənja. Maɗa ha'ə əna, Aləmasiihu ca kərə tiinə ka ɗa 'waslyakəənə nii? Aa'a, pooshi. 18Maɗa kə ənəgərə nyi ka slənə ndilə ndilə tə sətə bii bariya ŋga Yahudiinə, ci nə kə taŋəgi nyi sətə bii Əntaŋfə ətsa. 19Acii ma nya, mantəkii nə nyi akəŋwacii bariyatsa, ci ɓələgi tə nyi. Ma ɗii ha'ə patə, kaa nya ndzaanə da əpinə akəŋwacii Əntaŋfə. Kə ɓələgi ənji tiinə da Aləmasiihu ashi ənfwa. 20Taa ŋgahi wanyinə da əpinə amaki, patə da ha'ə əntaa nyi ca əpi, amma Aləmasiihu. Ma əpiinə amaki əndzə'i, də vii gooŋga ka Uuzənə ŋga Əntaŋfə ətə uuɗəgi tə nyi, ca vəgi əpinaakii ka putaaki. 21Pa nya kagi pwapoonə ŋga Əntaŋfə shaŋə. Acii maci də nə'u bariya ci əndə ndzaanə ka əndə gooŋga akəŋwacii Əntaŋfə, kaɗa uushi zaɓə nə əntənə ŋga Aləmasiihu.


text: 1Yoo, makə ɗii ci kə ŋgirə Əntaŋfə taamə ka ənji gooŋga putə ŋga vii gooŋga gaamə, tə'i jamənə ahadaamə da Əntaŋfə dacii Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu. 2Ci kərəgərə taamə ka upaa pwapoonə ŋga Əntaŋfə putə ŋga vii gooŋga gaamə. Agyanə pwapoonəkii kəŋaamə ndihə əsə. Agi ɗa maŋushinə naamə acii kə kii amə naama ŋga dzənə ka ndzaanə agi ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə. 3Ha'ə əsə, agi ɗanə naamə maŋushinə agi sa ciɓə gaamə, acii kə shii amə, ma sa ciɓa, ka kiranə nə ci sə'watənə. 4Maɗa kə sə'wii ənda, ka kiranə nə ci kəŋənə ndihə ndihə. Kəŋənə ndihə ndihə əsə, ka kiranə nə ci ka nə ŋga upaa dagwa uushi. 5Ma ka nətsa, pooshi ka ənəvə da ayinə aagyaamə, acii kə nagərə Əntaŋfə uuɗənaakii aa ədzəmaamə dacii Malaaɓa Ma'yanə, waatoo, viinə ŋga Əntaŋfə kaamə. 6Tanyi ma Aləmasiihu, ka putə gaamə əŋki ci ka saa'itə ɗəkəpaa Əntaŋfə. Ma'waslyakə ənji njaamə ka saa'ikii. Pooshi ŋgeerii amə. 7Dzawə shaŋə kaa əndə a əntə taa ka putə ŋga əndə gooŋga. Mbu'u ka luuvənə nə əndə'i əndə əntənə ka putə ŋga əndə slənə ŋga'aanə. 8Amma ma Əntaŋfə, kə ɓaarii ci kaamə makə sətə uu'i ci taamə: waatoo saa'itə amə ma'ə agi slənə 'waslyakəənə əŋki Aləmasiihu ka putə gaamə. 9Makə ɗii ci kə ŋgirə Əntaŋfə taamə ka ənji gooŋga putə ŋga idənaakii, asee weewee ka upaanə naamə luupaanə acii maɓətəsəkə ŋga Əntaŋfə daciikii. 10Ma njaamə, ənji daawaanə ŋga Əntaŋfə, amma kə zhi'wee ci kaamə ka guviinəkii dagi əntənə ŋga Uuzənaakii. Makə ɗii ci guviinə ŋga Əntaŋfə naamə ŋga əna, asee weewee ka upaanə naamə luupaanə də əpinə ŋga Uuzənaakii. 11Əntaa wata ətsə ha'ə, amma agi ɗa maŋushinə naamə də ləɓənə gaamə da Əntaŋfə dacii Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu. Ci zhi'wee kaamə, kaama ndzaa ka guviinə ŋga Əntaŋfə. 12Ma 'waslyakəənə, dashi əndə rəŋwə shi ci aasəkə duuniya. 'Waslyakəənaakii əsə kira wa, ca təəkəgi ka patənə ŋga slikərənyinə, acii patənə ŋga ənji ɗii 'waslyakəənə. 13Ma bii nyi ha'ə, acii ma saa'itə Əntaŋfə ma'ə maviimə bariya, tə'i 'waslyakəənə asəkə duuniya. Ma saa'itə pooshi bariya, paa ci nja ka nə ka 'waslyakəənə. 14Patə da ha'ə, ma ndzaŋənə ka saa'i ŋga Adamu ka shinə ka saa'i ŋga Muusa, kə ɗii wə ŋwaŋuunə agyanə ənja. Ma wa, kə ɗii ci ŋwaŋuunə taa agyanə ənjitə pooshi 'waslyakəənatii mbu'i makə ŋga Adamu, waatoo ətə naanagi ci ka nə'u sətə bii Əntaŋfə ka ci. Ma Adamu, kə ndzaa ci ka misaali ŋga əndətə na shi. 15Amma ma ənjitsə bəra'i, kama kama nə slənatii. Acii ənji laŋə məəki putə ŋga 'waslyakəənə ŋga əndə rəŋwə, waatoo Adamu. Amma ma pwapoonə ŋga Əntaŋfə, ənji laŋə upaa luupaanə dacii əndə rəŋwə, waatoo Aləmasiihu. 16Ma pwapoonə ŋga Əntaŋfə, tsaŋə nə ci da shikwa ŋga 'waslyakəənə ŋga əndətsə rəŋwə. Acii 'waslyakəətə ŋga əndə rəŋwə kira gəŋwanə ŋga zanə ka ənja. Amma taa ŋgahi laŋə nə 'waslyakəənə ŋga ənja, pwapoonə ŋga Əntaŋfə kira ndzaanə ka ənji gooŋga akəŋwaciikii. 17Makə kə shii amə, putə ŋga 'waslyakəənə ŋga əndə rəŋwə shi wa, ca ɗa ŋwaŋuunə asəkə duuniya, shii amə əsə oo'i, ka paleenə nə slənə ŋga əndə'i ənda, waatoo Yeesu Aləmasiihu. Acii patənə ŋga ənjitə liwə malaŋə pwapoonə ŋga Əntaŋfə, ca vii ka tii rəgwa ŋga ndzaanə ka ənji gooŋga, ka upaanə nə tii əpinə, təya ɗa ŋwaŋuunə dacii Aləmasiihu. 18Acii ha'ə, makə sətə ci 'waslyakəənə ŋga əndə rəŋwə a zamagi də ənji patə, ha'ə əsə nə gooŋgaanə ŋga əndə rəŋwə a kira luupaanə ka ənji patə, ca vii ka tii əpinə. 19Makə ɗii ci, ənji laŋə ɗii 'waslyakəənə putə ŋga ghatə fanə ŋga əndə rəŋwə, ha'ə əsə ənji laŋə na ndzaanə ka ənji gooŋga akəŋwacii Əntaŋfə putə ŋga fanə ŋga əndə rəŋwə. 20Ma ŋgiragi Əntaŋfə bariya, ka siipaa də ɗa məzaanə. Amma ma 'waslyakəənə a tsakə, ha'ə nə pwapoonə ŋga Əntaŋfə ka tsakənə naakii palee. 21Makə sətə ɗii 'waslyakəənə da ŋgeerənə ŋga kira wə ka ənja, ha'ə nə pwapoonə ŋga Əntaŋfə əsə: tə'i ci da ŋgeerənə ŋga kira gooŋgaanə kaamə, ca kərə taamə ka upaa əpinə ŋga ca'ə ndəŋwə ndəŋwə dacii Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu.


text: 1NGakom je kɨ njé kadɨ-me je, səi kɨ Luwə ɓar səsi, majɨ kadɨ uri kəmsi kɨ dɔ Jəju tɨ. E ə, Luwə ɨlə sie adɨ-je, mba kadɨ e nje kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare kɨ bo. E kɨ takule ə, j-adɨ-n me je, ə j-ɨsɨ j-əl ta dɔ tɨ taga ta kəm dɨje tɨ. 2Təkɨ rɔjetɨ, Luwə kɔtɨ Jəju mba kadɨ e nje kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare kɨ bo. A dɔ njane tɨ kɨ rɔ Luwə tɨ kɨ nje mbəte, kadɨ ra kɨlə kɨn, təkɨ ndɔ kɨ Mojɨ a-n dɔ njane tɨ me kɨlə je tɨ pətɨ kɨ ra me kəy tɨ lə Luwə kɨn be tɔ. 3Təkɨ rɔjetɨ, Jəju asɨ ta pɨtɨ kɨ ɨtə ya̰ Mojɨ sa̰y təkɨ jɨ gəri kadɨ nje kɨndə kəy aw kɨ kɔsɨ-gon ɨtə kəy kɨn be. 4Kəy kɨ aw kɨ nje kɨndə nḛ al goto. NGa nɨngə nje ra nḛ je pətɨ e Luwə. 5Mojɨ a dɔ njane tɨ me kɨlə je tɨ pətɨ kɨ ndɔ kɨ ra me kəy tɨ lə Luwə. Nə ke ə e ngon nje kɨlə kare. Kɨlə lie e kɨ mba kadɨ əl dɨje ta ɔjɨ dɔ nḛ je kɨ Luwə a əl me ndɔ tɨ kɨ lo ti tɨ. 6Nə Kɨrɨsɨ a dɔ njane tɨ tə NGon lə Luwə, kɨ Luwə un-e ɨnde dɔ kəy tɨ ləne. J-əi ə, j-əi kəy je lie, re j-uwəi tɔgɨ je ba, taa jɨ rai rɔnəl dɔ nḛ kɨndə me dɔ tɨ ləje tɔ. 7Majɨ kadɨ uri mbisi oi dɔ ta kɨ NDɨl Luwə əl kɨn: «Dɔkagɨlo kɨ ɓone kɨn, re oi ndu Luwə nɨngə, 8Oti kadɨ adi mesi nga̰ təkɨ ndɔ kɨ kasi je ta̰i-mi rɔ kɨn be, Dɔkagɨlo tɨ kɨ nai mi me dɨlə lo tɨ. 9Oyo e dɔkagɨlo tɨ kɨ kasi je ɨndəi kadɨde səm ə nai mi, Go ɓal tɨ kɨ kutɨ sɔ tɨ kɨ m-ra nḛ je m-adɨ oi kɨ kəmde kɨn. 10E be ə, wongɨ ra-m ngay kɨ gɨn kojɨ kɨn, Adɨ m-əl m-ə nə, mede nay kɨ lo ndəm ta rəbɨ tɨ. Lo kadɨ gəri nḛ kɨ m-ɨsɨ m-ngəm rɔde tɨ goto. 11Be ə, me wongɨ tɨ ləm, m-un-n mɨndɨm m-ə nə: A uri me ɓe kɔr kə̰ə̰ tɨ kɨ m-ɨsɨ m-ra kɨ mbata ləde kam al ratata.» 12Be ə, ngakom je, majɨ kadɨ ɨndəi kəm-kədɨ dɔ rɔsi tɨ, mba kadɨ dəw madɨ kare dansi tɨ aw kɨ me kɨ majal ə se me nga̰ kɨ kadɨ aw sie adɨ təl gɨdɨne adɨ Luwə kɨ nje kɨsɨ kəm ba al. 13Təkɨ ɓone Luwə nay kɨ lo kəl səsi ta tɨ ɓəy kɨn, majɨ kadɨ ɨləi dɨngəm me na tɨ kɨ ndɔ je kare kare pətɨ, dɔkagɨlo tɨ kɨ ɨsɨ oi dɔ ɓar lie ɓəy kɨn. Ɨrai be mba kadɨ majal ədɨ dəw kare dansi tɨ adɨ təl nje me nga̰ al. 14Təkɨ rɔjetɨ, je kɨ kɨndə rɔ naa tɨ kɨ Jəju Kɨrɨsɨ. Nə ke ə, kadɨ-me kɨ ndɔ kɨ j-adi-e, ə jɨ təli njé kadɨ-me je kɨn, kadɨ j-uwəi ba bɨtɨ ta tɔl ta nḛ je tɨ. 15Makɨtɨbɨ lə Luwə ə nə: «Dɔkagɨlo tɨ kɨ ɓone kɨn, re oi ndu Luwə ə, Oti kadɨ adi mesi nga̰ təkɨ ndɔ kɨ kasi je ta̰i-n rɔ dɨlə lo tɨ kɨn be.» 16Se na̰ je ə, ooi ndu Luwə ə təli ta̰i rɔ dɨlə lo tɨ wa? Əi njé je kɨ Mojɨ ɔr no̰de ə tḛḛ səde me ɓe tɨ kɨ Ejɨpɨ tɨ wa kɨn. 17Ə se njé je kɨ ra tɔ ə, wongɨ ra Luwə səde ɓal kutɨ sɔ wa? Wongɨ ra Luwə kɨ njé je kɨ rai majal ə nɨnde a dɔ-naa tɨ ɓɨsɨri dɨlə lo kɨn. 18Ə se njé kɨ ra tɔ ə, Luwə ɨbɨ rɔne kadɨ a uri ɓe kɔr kə̰ə̰ tɨ al ratata wa? E njé kɨ mbati kadɨ təli rɔde goe tɨ kɨn. 19J-o kadɨ asi kur me ɓe kɔr kə̰ə̰ tɨ lə Luwə al, tadɔ mbati kadɨ adi-e mede.


text: 1Nəkurom Galat hay, maa zla fakuma abəra metsehe na, mey? Maa ndzək kurom way? Na ɗakum ha parakka lele hərwi ada kâ tsənum ma kəkay nakə Yesu Kəriste a mət ka mayako mazləlmbaɗa eye. 2Na tsətsahiye fakuma wu nəte. Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye nakə Mbəlom a vəlakum aye na, a vəlakum na, hərwi nakə faya ka pumay bəzay a bazlam i Yahuda hay mapala eye ɗaw? Aʼay, Mbəlom a vəlakum Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye na, hərwi nakə ka tsənum Labara Ŋgwalak eye ada ka dzalum ha faya aye, na gwaɗ ba? 3Metsehe andaya fakuma bay na, hərwi mey? Ka dazlumay ahəl niye na, ta gədaŋ i Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye. Anəke a sakum mandəv ha ta gədaŋ kurom eye na, ma kəkay? 4Wu neheye tebiye a ndzakum a gər aye ka dzalum na, kəriye tsa ɗaw? Ta deɗek ma təriye kəriye tsa bay. 5Mbəlom a vəlakum Məsəfəre ŋgay ada a ge masuwayaŋ hay mə walaŋ kurom na, hərwi nakə ka pumay bəzay a bazlam i Yahuda hay mapala eye ɗaw? Aʼay, a ge na, hərwi nakə ka pumay zləm a Labara Ŋgwalak eye ada ka pum mədzal gər kurom ka Kəriste aye. 6Wu nakə bazlam i Mbəlom a tsik ka Abraham aye na, məmum ahaya a gər, a gwaɗ: «Abraham a dzala ha ka Mbəlom, hərwi niye Mbəlom a təra ha ndo i deɗek kame ŋgay.» 7Niye na, andza məgweɗe, wawa i Abraham deɗek eye hay na, ndo neheye tə dzala ha ka Mbəlom aye. 8Tə watsa kurre mə Ɗerewel i Mbəlom, a gwaɗ: «Mbəlom ma təmiye ndo neheye nəteye Yahuda hay bay aye, ma piye tay ha nəteye ŋgwalak eye hay kame ŋgay. Niye na, hərwi ta dzala ha ka neŋgeye.» Abraham a tsəne Labara Ŋgwalak eye nakay na, kurre. Mbəlom a gwaɗ: «Na piye ŋgama ka ndo i məndzibəra hay tebiye hərwi yak.» 9Andza nakə ahəl niye Mbəlom a pa ŋgama ka Abraham hərwi nakə a dzala ha ka Mbəlom aye na, Mbəlom ma piye ŋgama ka ndo neheye tebiye tə dzala ha ka neŋgeye andza niye dərmak. 10Ndo neheye tə dzala, tə gwaɗ ta təriye ŋgwalak eye hay kame i Mbəlom ta məge wu nakə bazlam i Musa mapala eye a tsik aye na, Mbəlom ma vəlateye mezeleme. Andza niye, tə watsa a Ɗerewel i Mbəlom na, a gwaɗ: «Ndoweye kə pay bəzay a wu neheye mawatsa eye mə Ɗerewel i Musa aye pat pat bay na, Mbəlom ma vəleye mezeleme.» 11Ka sərakwa ha bazlam i Musa mapala eye ma sliye matəre ha ndo ŋgwalak eye kame i Mbəlom bay. Ka sərakwa ha na, hərwi tə watsa mə Ɗerewel i Mbəlom na, tə gwaɗ: «Ndo nakə kə dzala ha ka Mbəlom aye na, Mbəlom ma təriye ha ŋgwalak eye ka ɗəre ŋgay, ada ma hutiye sifa.» 12Ane tuk na, məpay bəzay a bazlam i Musa mapala eye na, wal ta məpe mədzal gər ka Mbəlom. Ɗuh andza nakə tə watsa a Ɗerewel i Mbəlom aye na, tə gwaɗ: «Ndo nakə kə pay bəzay tebiye a bazlam mapala eye na, ma hutiye sifa deɗek eye tə neŋgeye.» 13Andza niye Mbəlom a vəlakway mezeleme na, hərwi nakə ka pakway bəzay a bazlam i Musa mapala eye peteh bay aye. Ane tuk na, Kəriste a yaw, a zla təv məndze kway hərwi ada Mbəlom mâ vəlay mezeleme a neŋgeye a bəram kway. A ge andza niye na, a səkəma kway ahaya hərwi ada Mbəlom mâ vəlakway mezeleme sa bay. Andza nakə tə watsa a Ɗerewel i Mbəlom aye, tə gwaɗ: «Ndo nakə ta dar na ka mayako aye na, Mbəlom kə vəlay mezeleme.» 14Yesu Kəriste a ge andza niye na, hərwi ŋgama nakə Mbəlom a tsikay a Abraham kurre a gwaɗay «na ta vəlakeye» na, ndo neheye nəteye Yahuda hay bay aye ta hutiye tə həlay i Yesu Kəriste dərmak. A ge andza niye na, hərwi ada nəkway kâ hutakwa Məsəfəre nakə Mbəlom a tsik kurre a gwaɗ ma vəlakweye hərwi nakə ka pakwa mədzal gər kway ka neŋgeye aye. 15Malamar ga hay, na ɗakumeye ha wu nakay tə wu neheye ka ŋgatawakway pat pat aye. Taɗə ndo hay sulo tə ndza ka təv manəte eye, tə ma ha ka bo bazlam ada tə ɓar dzam mə walaŋ tay na, ndo andaya ma sliye faya məpəla tay ha ɗaw? Ndəray ma sliye faya masəkah ha faya wuray bay dərmak. 16Dzam nakə Mbəlom a ɓar aye dərmak andza niye. Mbəlom a tsik kurre, a gwaɗ ma vəliye wu neheye na, a Abraham. Kə tsik, a gwaɗ ma vəliye a hulfe ŋgay dərmak. Ta watsa mə Ɗerewel i Mbəlom, Mbəlom ma vəliye wu neheye a Abraham ada a hulfe ŋgay hay na, andza niye bay. Tə tsik bazlam niye na, ka hulfe nəte tsa. Hulfe niye na, Kəriste. 17Wu nakə a seŋ mətsike aye na, anaŋ: Mbəlom a ɓar dzam ta Abraham kurre. Ma dəba i məve temerre faɗ tə kuro kuro mahkar na, Mbəlom a vəl bazlam mapala eye a Musa. Andza niye, bazlam i Musa mapala eye ma sliye məpəle ha dzam nakə Mbəlom a ɓar ta Abraham kurre aye bay, wu nakə a tsik, a gwaɗ ma vəliye na, ma sliye faya mənese ha bay. 18Taɗə Mbəlom ma vəliye wu a ndo hay hərwi nakə faya ta pay bəzay a bazlam i Musa mapala eye na, andza məgweɗe ma vəliye hərwi kə gwaɗ ma vəliye sa bay. Ane tuk na, Mbəlom a pa ŋgama ka Abraham na, hərwi nakə a tsikay kurre a gwaɗay ma ta giye andza niye aye. 19Taɗə kə ge andza niye na, Mbəlom a vəl bazlam mapala eye a Yahuda hay na, hərwi mey? Mbəlom a vəlamay na, hərwi ada kâ sərakwa ha wu neheye lele bay kame ŋgay aye. A vəl na, ka təmaɗ eye hus ahəl nakə hulfe i Abraham ki yaw aye, ndo nakə Mbəlom a gwaɗ ma ta vəleye wu niye aye. Ma dəba eye na, gədaŋ i bazlam mapala eye andaya sa bay. Mbəlom a vəl bazlam mapala eye a gwala ŋgay hay na, hərwi ada tâ yaw, tâ ɗay ha a Musa ada Musa mâ ɗatay ha a Yahuda hay. 20Ndo məma ha bazlam neŋgeye na, mə walaŋ i bəruk hay sulo huya, ane tuk na, ahəl nakə Mbəlom a gwaɗay a Abraham na ta vəlakeye wu aye na, a ge neŋgeye mahəŋgeye bəna ndəray andaya mə walaŋ tay bay. 21Andza məgweɗe na, wu nakə Mbəlom a gwaɗ ma vəliye na, a say a bazlam mapala eye bəɗaw? Aʼay, andza niye bay. Taɗə kə ge bazlam mapala eye nakə Mbəlom a vəl aye ma vəliye sifa a ndo hay na, haɓe ma sliye məge tay ha ndo hay ŋgwalak eye hay kame i Mbəlom, ane tuk na, bazlam mapala eye andaya andza niye bay. 22Azlakwa ɗuh tə watsa mə Ɗerewel i Mbəlom na, tə gwaɗ: Ndo i məndzibəra hay tebiye nəteye mə həlay i mezeleme. A ge andza niye na, hərwi ada Mbəlom mâ vəl wu nakə a gwaɗ ma vəlateye a ndo neheye tə pa mədzal gər tay ka Yesu Kəriste aye. A vəlatay na, hərwi nakə tə dzala ha ka Yesu Kəriste aye tsa. 23Ahəl niye na, tsəveɗ andaya hərwi ada ndo hay tâ dzala ha ka Yesu zuk bay, bazlam i Musa mapala eye a ləva kway. Bazlam i Musa mapala eye a ləva kway hus a həlay nakə Mbəlom a ɗakway ka tsəveɗ i mədzal ha ka Kəriste aye. 24Andza niye, bazlam i Musa mapala eye a təra andza ndo matsəpe kway hus a həlay nakə Kəriste ma deyeweye aye. Bazlam mapala eye a təra ahəl niye na, andza niye, hərwi ada Kəriste ki yaw na, ka tərakweye ŋgwalak eye hay kame i Mbəlom. Niye na, hərwi ka dzalakwa ha ka neŋgeye. 25Anəke na, Mbəlom ka həndəkakway tsəveɗ i mədzal ha ka Kəriste, bazlam i Musa mapala eye ma tsəpiye kway sa bay. 26Anəke na, nəkurom madzapa eye tə Yesu Kəriste, nəkurom tebiye wawa i Mbəlom hay hərwi ka dzalum ha ka neŋgeye. 27Neheye tebiye tə dzapa tə Kəriste mə madzəhuɓe tay ha nakə ta dzəhuɓ tay ha aye na, ta mbəɗa, məndze tay a ndzəkit bo i Kəriste. 28Taɗə agəna nəkar Yahuda, kəgəbay nəkar Yahuda bay na, ma giye wuray bay. Taɗə nəkar beke, kəgəbay beke bay na, ma giye wuray bay. Kwa taɗə nəkar hasləka eye, kwa taɗə nəkar ŋgwas eye, ma giye wuray bay. Nəkurom tebiye nəte hərwi nəkurom madzapa eye tə Yesu Kəriste. 29Kə ge nəkurom madzapa eye tə Kəriste na, andza məgweɗe nəkurom dərmak ma hulfe i Abraham. Ka ta hutumeye wu neheye tebiye Mbəlom a tsik ahəl niye a gwaɗ ma vəleye a Abraham ada a hulfe ŋgay hay aye.


text: 1Go NDɨl Luwə tɨ kɨ rosɨ Jəju, Jəju təl ta ba Jurdḛ tɨ re. Təl re nɨngə, NDɨl Luwə ɔr no̰e aw sie dɨlə lo tɨ. 2Su na-e ndɔ dɔsɔ dɨlə lo tɨ. NDɔ kɨ Jəju ra dɔsɔ kɨn, uso nḛ madɨ al, adɨ ɓo ra-e. 3No̰o̰ be, su əl-e ə nə: «Re ḭ NGon lə Luwə ə, adɨ mbal kɨn adɨ təl mapa adɨ m-o.» 4Ə Jəju təl əl-e ə nə: «NDangi me makɨtɨbɨ tɨ lə Luwə əi nə: Dəw a ɨsɨ kɨ dɔne taa kɨ takul nḛ kuso par al.» 5Su aw kɨ Jəju dɔ lo tɨ taa, ɓa kɨ kəm kɨ kɨndə jɨpɨ, ɔje ko̰ɓe je kɨ dɔnangɨ tɨ ne pətɨ ade oo. 6Lokɨ ɔje nɨngə, təl əl-e ə nə: «M-a m-adi tɔgɨ dɔ ko̰ɓe je tɨ kɨn kɨ nḛ kɨngə je kɨ me tɨ pətɨ. Tadɔ e nḛ kɨ adi-mi me jim tɨ, nɨngə dəw kɨ mem ndɨgɨ ə m-ade. 7Re ḭ, ɔsɨ məkəsi nangɨ no̰m tɨ ə, m-a m-adi ba pətɨ tə ya̰i.» 8Jəju təl əl-e ə nə: «NDangi me makɨtɨbɨ tɨ lə Luwə əi nə: “A ɔsɨ məkəsi nangɨ no̰ Ɓaɓe Luwə tɨ ləi, nɨngə e kɨ karne ba par ə a re no̰e tɨ kadɨ ɨgose.”» 9Go tɨ gogɨ, su aw kɨ Jəju Jorijaləm tɨ, aw sie jam dɔ kəy tɨ lə Luwə taa. Lokɨ aw sie taa, nɨngə əl-e ə nə: «Re ḭ NGon lə Luwə ə, ɨyə̰ jii taa osɨ adɨ m-o, 10tadɔ ndangi me makɨtɨbɨ tɨ lə Luwə əi nə: Luwə a adɨ ndune malayka je ləne kadɨ tə ɨndəi kəmde goi tɨ. 11Ɓəy taa, a lai-ni dajide tɨ, mba kadɨ njai tɨgə mbal al.» 12Jəju təl əl-e ə nə: «NDangi me makɨtɨbɨ tɨ lə Luwə əi nə: “A na Ɓaɓe Luwə ləi al”.» 13Lokɨ su tɨgə kɨ nḛ na je kɨ kadɨ n-na-n Jəju ɓa, ɔr rɔne gogɨ sa̰y rɔe tɨ. Ɔr rɔne ngɨnə-n dɔkagɨlo kɨ rangɨ. 14Lo kɨn tɨ, Jəju təl Galile. Re kɨ tɔgɨ kɨ ḭ rɔ NDɨl Luwə tɨ. Tɔ Jəju ɓa kɨ dɔ lo je kɨ no̰o̰ pətɨ. 15NDo nḛ me kəy kaw-naa je tɨ lə Jɨpɨ je. Dɨje pətɨ ɨləi tɔjɨ dɔe tɨ. 16Jəju aw Najarətɨ tɨ, kɨ e ɓe kɨ tɔgɨ tɨ. Təkɨ ɨsɨ ra-n kəte kəte, lokɨ ndɔ taa kə̰ə̰ asɨ nɨngə, Jəju aw kəy kaw-naa tɨ lə Jɨpɨ je. Jəju ḭ taa kadɨ n-tɨdə makɨtɨbɨ. 17Lokɨ ḭ taa, adi-e makɨtɨbɨ lə nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ Ejay, kɨ kəi. Jəju rɨrə makɨtɨbɨ ka kɨn nɨngə, ɨngə ta kɨ ndangi əi nə: 18«NDɨl lə Ɓaɓe e dɔm tɨ, Ɓaɓe kɔtɨ-m kadɨ m-ɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ njé ndoo je. Ɓaɓe ɨlə-m kadɨ m-əl dangay je ta tḛḛde kəy dangay tɨ, Kadɨ m-əl njé kəm tɔ je təkɨ, kəmde a oo lo. Kadɨ m-taa njé kɨ dɨje ɨsɨ ɨndəi kəmde ndoo m-ɨlə-de taa. 19Kadɨ m-ɨlə mbḛ ɓal me-majɨ lə Ɓaɓe kɨn.» 20Go tɨ, Jəju kə makɨtɨbɨ ka kɨn, nɨngə təl-n adɨ nje kɨlə kɨ me kəy tɨ, ə ɨsɨ nangɨ kadɨ əl ta. Dɨje pətɨ kɨ me kəy kaw-naa tɨ ɓuki kəmde kɨ dɔe tɨ. 21Lo kɨn tɨ, Jəju əl-de ə nə: «Ta kɨ oi kɨn, tɔl tane dɔsi tɨ ɓone.» 22Dɨje pətɨ mai najɨ lə Jəju, taa mbḛ me-majɨ kɨ tḛḛ tae tɨ ətɨ-de ɓəl kɨ dum tɔ, adɨ əli-naa əi nə: «Ma, e ngon lə Jɨsəpɨ rɔje tɨ ne al a?» 23Be ə Jəju əl-de ə nə: «M-gər kadɨ a əli-mi kujɨ ta kɨ ə nə: “Ḭ nje ra dɨje mo̰y, ajɨ rɔi ḭ wa,” kɨn. A əli-mi əi nə: “J-o poy nḛ je pətɨ kɨ ɨra Kapərnayɨm tɨ kɨn, ə ɨra ɓe koji tɨ ne be tɔ adɨ j-o”.» 24Jəju təl əl-de ɓəy ə nə: «M-əl səsi ta kɨ rɔjetɨ, nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ kɨ ɓe koje uwe rɔne tɨ majɨ goto. 25Kɨ rɔjetɨ, dɔkagɨlo tɨ lə nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ Eli, njé ngaw koy je əi ngay Isɨrayəl tɨ. Nə lokɨ ndi ədɨ dɔnangɨ tɨ al ɓal mɨtə kɨ nusɨ, ə ɓo o̰ kɨ dɔnangɨ pətɨ, 26dəw kare dande tɨ kɨ Luwə ɨlə Eli rɔe tɨ goto. E nje ngaw koy kɨ Sarəpɨta tɨ, dɔnangɨ kɨ Sɨdo̰ tɨ yo ə Luwə ɨlə Eli kɨ rɔe tɨ. 27NJé banjɨ je ka əi ngay Isɨrayəl tɨ dɔkagɨlo tɨ lə Elɨje tɔ, nə e kɨ kare kɨ kadɨ Luwə ɔr banjɨ rɔe tɨ goto. E Nama kɨ Sɨri tɨ yo ə Luwə ɔr banjɨ rɔe tɨ.» 28Lokɨ dɨje kɨ ɨsi gɨn kəy kaw-naa tɨ ooi ta kɨn, wongɨ tɔl-de pətɨ. 29Lo kɨn tɨ, ḭḭ taai tuwəi Jəju me ɓe bo tɨ kɔ, nɨngə awi sie jam dɔ mbal tɨ kɨ ɨndəi ɓe bo tɨ. Awi sie tɨ mba kadɨ n-suri-e n-ləi-e n-tɔli-e kɔ. 30Nə Jəju ur dande tɨ aw. 31Jəju aw Kapərnayɨm tɨ, kɨ e ɓe bo kɨ dɔnangɨ Galile tɨ. Jəju ndo nḛ dɨje ndɔ taa kə̰ə̰ tɨ. 32Nḛ ndo lie ətɨ dɨje ɓəl kɨ dum. Ətɨ-de ɓəl kɨ dum tadɔ əl ta kɨ tɔgɨ kɨ ḭ rɔ Luwə tɨ. 33Nɨngə, dəw madɨ kare kɨ ndɨl kɨ majal ra-e, ɨsɨ me kəy kaw-naa tɨ ləde no̰o̰, no̰ kɨ ndune kɨ bo ə nə: 34«Jəju kɨ Najarətɨ, ri ə ɨge rɔje tɨ ə? Ɨre mba kadɨ ɨtujɨ-je a? M-gər-i majɨ: ḭ kɨ Kay njay lə Luwə.» 35Jəju ndangɨ ndɨl kɨ majal kɨ tɔgɨne ə nə: «Utɨ tai, ə ɨtḛḛ kɔ rɔ dɨngəm tɨ kɨn.» Lo kɨn tɨ, ndɨl kɨ majal bi dɨngəm ɨle dande tɨ, nɨngə tḛḛ rɔe tɨ kɨ kanjɨ kade ko̰. 36Nḛ kɨn ətɨ dɨje pətɨ ɓəl, adɨ dəji-naa ta dande tɨ əi nə: «Ta kɨn e ta kɨ ban ə ətɨ ɓəl be ə? Dəw kam aw kɨ tɔgɨ ko̰ɓe dɔ ndɨl je tɨ kɨ majal, ndangɨ-de kɨ tɔgɨ kɨ ḭ rɔ Luwə tɨ adɨ tḛḛi kɔ!» 37E be ə, tɔɓa lə Jəju sane kɨ dɔnangɨ kɨ no̰o̰ pətɨ. 38Lokɨ Jəju ḭ kəy kaw-naa tɨ lə Jɨpɨ je, aw me kəy tɨ lə Sɨmo̰. Məm Sɨmo̰ kɨ dəne, mo̰y ra-e, rɔe tɨngə ngay. Be ə, əli Jəju kadɨ ra nḛ madɨ mbata tɨ lie. 39Jəju rugɨ rɔne dɔe tɨ, ndangɨ rɔ kɨ tɨngə ngay ka kɨn adɨ ɨyḛ. Kalangɨ ba go tɨ, məm Sɨmo̰ ḭ taa ra nḛ kuso adɨ-de. 40Lo sɔlɔ, ta kadɨ kur tɨ, dɨje pətɨ kɨ awi kɨ dɨje kɨ mo̰y je kɨ dangɨ dangɨ rai-de, rəi səde rɔ Jəju tɨ. Jəju ɨndə jine dɔde tɨ kare kare pətɨ adɨ ɨngəi rɔ nga. 41NDɨl je kɨ majal ka tḛḛi rɔ dɨje tɨ ngay kɨ no̰ tade tɨ əi nə: «Ḭ NGon lə Luwə!» Nə Jəju ɨndə tɔgɨ dɔde tɨ, adɨ-de ta rəbɨ kadɨ əli ta al, tadɔ gəri-e ɓətɨ kadɨ e Kɨrɨsɨ. 42Lokɨ lo ti, Jəju tḛḛ me ɓe bo tɨ aw dɨlə lo tɨ. Kosɨ dɨje ngay sangi-e, awi ɨngəi-e. Lokɨ ɨngəi-e, ndɨgi kadɨ n-uwəi-e nangɨ rɔde tɨ kadɨ tə aw lo al. 43Nə Jəju əl-de ə nə: «Sɔbɨ kadɨ m-ɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ kɨ ɔjɨ dɔ ko̰ɓe lə Luwə ndəgɨ ɓe bo je tɨ tɔ, tadɔ e kɨ mbata ta kɨn ə Luwə ɨlə-m.» 44E be ə, Jəju ɨlə-n mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ me kəy kaw-naa je tɨ lə Jɨpɨ je dɔnangɨ Jude tɨ.


text: 1Maa watsa ɗerewel nakay na, neŋ Piyer, ndo i maslaŋ i Yesu Kəriste. Na watsakum naha a nəkurom ndo i Mbəlom neheye ka ŋgənum gər kuye kuye, nəkurom anəke mandza eye madurloŋ eye hay ka dala i Poŋtus, ka dala i Galat, ka dala i Kapados, ka dala i Azi ada ka dala i Bitini aye. 2Kurre ahəl niye ɓa Mbəlom a sər wu nakə ma giye hərwi kurom aye. A pala kurom na, mata təre ndo ŋgay hay ta gədaŋ i Məsəfəre ŋgay hərwi ada kâ rəhumay ha gər a Yesu Kəriste hərwi ada tâ gwatsaka fakuma bambaz ŋgay. Niye na, ka tərumeye tsəɗaŋŋa kame i Mbəlom. Mbəlom mâ səkah ha məpe fakuma ŋgama haladzay ada mâ vəlakum zay kame kame. 3Zambaɗakway a Mbəlom, Bəba i Bəy Maduweŋ kway Yesu Kəriste hərwi ka gakway mə bo. Hərwi niye a vəlakway sifa weɗeye tə həlay i Yesu Kəriste hərwi nakə Yesu Kəriste a lətsew abəra ma mədahaŋ aye. Hərwi niye ka sərakwa ha ka lətsakwaweye abəra ma mədahaŋ dərmak. 4Ka sərakwa ha ka hutakweye wu nakə ŋgwalak eye Mbəlom ma vəlakweye a nəkway ndo ŋgay hay aye mə mbəlom. Wu niye ma ndziye na, huya. Ma nasiye bay, ma kuliye andza guzer bay. 5Nəkurom neheye ka pum mədzal gər kurom ka Mbəlom aye na, Mbəlom faya ma tsəpiye kurom ta gədaŋ ŋgay hərwi ada ndo hay tebiye tâ sər ha parakka, ahəl nakə məndzibəra ma ndəviye na, Mbəlom ma təmiye kurom ha. 6Hərwi niye ŋgwasum haladzay. Kwa taɗə faya ka sumeye ɗəretsətseh ta tsəveɗ wal wal a həlay tsekweŋ bəbay na, ŋgwasum haladzay. 7Kwa gura nakə ma nasiye bəbay aye na, ndo hay tə zlawa, tə pawa na a ako hərwi mədze ha neŋgeye lele ɗaw. Andza niye dərmak məpe mədzal gər kurom nakə ka pum ka Mbəlom aye na, a ze gura ada ta dziye ha dərmak. Mədze niye faya ta dziye kurom ha aye na, hərwi ada tâ ŋgatay a mədzal gər kurom nakə ka pum ka Mbəlom aye na, ka dzalum ha tə ɗərev kurom peteh. Hərwi niye, ahəl nakə Yesu Kəriste ma maweye na, ndo hay ta ɗəslakumeye ha gər, ta zambaɗakumeye, ta vəlakumeye məzlaɓ. 8Kwa ka ŋgatumay a Yesu Kəriste tə ɗəre kurom zuk bay bəbay na, ka wuɗum na tsɨy. Kwa ka ŋgatumay anəke bay bəbay na, ka dzalum ha faya. Hərwi niye ɗərev kurom maraha eye ta məŋgwese haladzay, ndo ma sliye faya matəkəre bay tebiye. 9Ka hutum məŋgwese niye na, hərwi Mbəlom ma təmiye kurom ha. Nakay na, magogoy i mədzal gər kurom nakə ka pum ka Yesu aye. 10Ahəl niye na, ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom ta rəzlay a gər a mapəle ma kəkay nakə Mbəlom ma təmiye tay ha ndo hay aye. Wu niye lele eye Mbəlom a gwaɗ ma vəlakumeye na, ta ɗatay ha a ndo hay kurre. 11Məsəfəre i Kəriste nakə mə ɗərev tay aye kə ɗatay ha kurre, a gwaɗatay: Kəriste ma siye ɗəretsətseh, ma dəba eye na, ma hutiye məɗəslay ha gər nakə ndo hay ta ɗəslay gər aye. Ndo i maslaŋ i Mbəlom neheye ta pəla hərwi ada tâ sər ha wu neheye ma giye bo na, ahəl waray ada ma təriye na, ma kəkay. 12Mbəlom a ɗatay ha ka bo abəra, mata ŋgatay a wu neheye na, nəteye bay. Ane tuk na, wu niye hay na, i kurom. Anəke ndo neheye faya ta ɗakumeye ha Labara Ŋgwalak eye na, ta tsikakum wu neheye. Tə tsikakum na, ta gədaŋ i Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye nakə Mbəlom a sləraw mə mbəlom aye. Kwa gawla i Mbəlom hay bəbay a satay məsəre wu neheye hay dərmak. 13Hərwi niye, ləvum ha bo ta mədzal gər kurom na, ka məge məsler i Mbəlom. Gumay metsehe a bo kurom lele, pum mədzal gər kurom ka ŋgwalak i wu nakə Mbəlom ma vəlakumeye pat nakə Yesu Kəriste ma maweye aye. 14Gəsumay me a Mbəlom huya andza wawa neheye tə gəsawatay me a bəba tay hay aye. Ahəl niye, ka sərum bazlam i Mbəlom zuk bay na, ka pumay bəzay a wu nakə lele bay aye. Anəke kâ mum a ɗəma sa bay. 15Mbəlom nakə a zalakum kâ tərum ndo ŋgay hay aye na, neŋgeye tsəɗaŋŋa. Nəkurom dərmak tərum tsəɗaŋŋa mə wu nakə faya ka gumeye tebiye. 16Hərwi tə watsa mə Ɗerewel i Mbəlom, a gwaɗ: «Tərum tsəɗaŋŋa, hərwi neŋ tsəɗaŋŋa.» 17Ahəl nakə faya ka ɗuwulumay me a Mbəlom aye na, ka zalawumay Bəba. Kə ge andza niye na, rəhumay ha gər. Mede kurom mâ ge lele a həlay nakə nəkurom ka məndzibəra aye hərwi neŋgeye a ge sariya a ndo na, ka wu ŋgay nakə a ge aye. 18Ka sərum ha Yesu ka mbəɗa kurom ahaya tsəlok abəra mə kule i bəba kurom neheye a ge ŋgama bay ta tətikakum aye. A mbəɗa kurom ahaya abəra mə kule niye na, tə wu nakə andza suloy ma nasiye aye bay. 19Ane tuk na, a təma kurom ahaya na, tə bambaz i Yesu Kəriste nakə a ze wu hay tebiye aye. Neŋgeye a ndzəkit bo na, andza voʼar i təɓaŋ wawa eye nakə tə kəɗay a Mbəlom mənese kwa tsekweŋ andaya faya bay tebiye. 20Kurre ahəl niye Mbəlom kə ge məndzibəra zuk bay aye na, ɓa kə zla na. Ka mandəve i məndzibəra nakə anəke ma ndəviye aye na, Mbəlom a ɗakum ha parakka, hərwi ada mâ təma kurom ha. 21Ka dzalum ha ka Mbəlom na, hərwi ŋgay nakə a təma ahaya abəra ma mədahaŋ ada a vəlay məzlaɓ aye. Andza niye, ka pum mədzal gər kurom na, ka Mbəlom ada ka sərum ha neŋgeye ma təmiye kurom ha. 22Ka tərum tsəɗaŋŋa na, hərwi nakə ka rəhumay ha gər a wu neheye deɗek Mbəlom a ɗa ha aye ada ka wuɗum siye i ndo neheye faya ta pay bəzay a Mbəlom aye. Faya na gwaɗakumeye: Wuɗum bo huya tə ɗərev kurom tsəɗaŋŋa peteh. 23Sərum ha, ka wum bo weɗeye na, ta gədaŋ i bazlam i Mbəlom nakə ma vəliye sifa a ndo hay ada ma nasiye ɗaɗa bay aye. Ka tərum Wawa i Mbəlom nakə ɗaɗa neŋgeye ma mətiye bay aye. Neŋgeye na, andza nəkway neheye ka mətakweye aye bay. 24Tə watsa mə Ɗerewel i Mbəlom na, a gwaɗ: «Ndo hay tebiye ta ndzəkit bo na, andza guzer. Məle tay a ndzəkit bo andza məvurze. Guzer kə kula na, məvurze ŋgay eye a kalawa. 25Ane tuk na, bazlam i Mbəlom na, ma ndziye ka tor eye.» Bazlam i Mbəlom niye na, Labara Ŋgwalak eye nakə tə ɗakum ha aye.


text: 1Ole me njé kadɨ-me je kadɨ ɨləi dɔde gɨn tɔgɨ tɨ lə ngar je kɨ njé ko̰ɓe je. Kadɨ təli rɔde go ta tɨ ləde, nɨngə kadɨ əi ɓasi ta ra nḛ je tɨ kɨ majɨ majɨ pətɨ. 2Əl-de kadɨ əli ta kɨ majal dɔ dəw madɨ tɨ al, kadɨ əi njé ge kɔl al, kadɨ əi njé kɨlə nojɨ naa tɨ, kadɨ dɨje pətɨ gəri sɔl lɔm lɔm ləde tɔ. 3MBata je wa ka, kəte dɔje goto, je njé təl rɔ go ta tɨ al, jɨ ndəm rəbɨ, je gɨn tɔgɨ tɨ lə ngur darɔ je, kɨ koo majɨ rɔ je kɨ dangɨ dangɨ. J-ɨsɨ ta ra me ndul tɨ kɨ ta ndɨngə nḛ tɨ, dɨje mbati je, taa je wa ka jɨ mbatɨ-naa tɔ. 4Nə lokɨ Luwə kɨ nje kajɨ-je tɔjɨ majɨ kɨ ndɨgɨ ləne kɨ taga mbata tɨ lə dɨje kɨn ə j-ɨngə-n kajɨ. 5Luwə ajɨ-je kɨ go rəbɨ kɨlə raje je kɨ dana al, nə e kɨ go koo kəm-to-ndoo lie e wa. Ajɨ-je kɨ ta rəbɨ lə man batəm kojɨ kɨ sɨgɨ, kɨ ta rəbɨ lə NDɨle kɨ təl-je dɨje kɨ sɨgɨ tɨ. 6Luwə ɓukɨ NDɨl kɨ kay njay kɨn dɔje tɨ kɨ tae ba, kɨ takul Jəju Kɨrɨsɨ kɨ nje kajɨ-je. 7Luwə ɓukɨ NDɨl kɨ kay njay dɔje tɨ kɨ go me-majɨ lie, mba kadɨ ɔr-n ta dɔje tɨ. Ɔr ta dɔje tɨ kadɨ jɨ ngɨnə-n kajɨ kɨ to bɨtɨ kɨ no̰ tɨ kɨ j-ɨndə meje dɔ tɨ. 8Ta kɨn ə e ta kɨ rɔjetɨ. Nɨngə m-ndɨgɨ kadɨ a dɔ tɨ nga̰, mba kadɨ dɨje pətɨ kɨ adi mede Luwə, ɨndəi rɔde ta nḛ ra je tɨ kɨ majɨ majɨ. E kɨn ə e nḛ kɨ majɨ kɨ ndae to tɨ mbata lə dɨje pətɨ. 9Nɨngə, ta kɨ najɨ-naa tɨ kɨ to mbə, kɨ kɔr gɨn nojɨ je, kɨ gangɨ-naa, kɨ kɔl-naa dɔ ndu-kun je tɨ kɨn, əi nḛ kɨ ndade goto, ə majɨ kadɨ ɔsɨ rɔi ngərəngɨ kɔ kadɨde tɨ. 10Dəw kɨ nje re kɨ gangɨ-naa dan njé kaw-naa je tɨ, majɨ kadɨ ɨndɔr mbie nja kare, ɨndɔr kɨ ko̰ joo, ə re oo ta ləi al nɨngə, sɔbɨ kadɨ ɔse ngərəngɨ. 11Ɨgər majɨ kadɨ dəw kɨ be kɨn, e dəw kɨ ndəm rəbɨ. Ə re nay kɨ lo ra majal tɨ nɨngə, ɨsɨ gangɨ ta dɔ rɔne tɨ e wa. 12NDɔ kɨ m-a m-ɨlə Artəmasɨ ə se Tɨsɨkɨ wa, ə tḛḛ rɔi tɨ ɓa, kadɨ ḭ kalangɨ ɨre ɨngəm Nɨkopolɨsɨ tɨ. Tadɔ m-ndɨgɨ kadɨ nay kul osɨ dɔm tɨ Nɨkopolɨsɨ. 13Majɨ kadɨ ɨndə kəmi go Jənasɨ tɨ, kɨ nje gər rəbɨ gangɨ ta je əi kɨ Apolosɨ majɨ. Ɨra səde dɔ rəbɨ mba tɨ ləde. Ɨra səde kadɨ nḛ madɨ du-de al. 14Majɨ kadɨ dɨje kɨ əi dɨje ləje, ndoi kaw kəte me nḛ ra je tɨ kɨ majɨ. Be ə, a gəri lo ra kɨ dɨje kɨ nḛ to rɔde. Nɨngə, kɨsɨ kɨ dɔ taa ləde a e kare kɨ ndangɨ al tɔ. 15Dɨje pətɨ kɨ əi səm naa tɨ ne uwəi jii. Uwə ji madɨje je, kɨ əi njé kadɨ-me je. Kadɨ me-majɨ lə Luwə e naa tɨ səsi pətɨ. Amen!


text: 1Ma əndətə luuvə oo'i, Yeesu nə Aləmasiihu, uuzənə ŋga Əntaŋfə nə əndəkii. Maɗa kə uu'i əndə tə dii ənda, agi uuɗənə nə ci tə uuzənaakii əsə. 2Maɗa agi uuɗənə naamə tə Əntaŋfə, ama nə'utə sətə cii kəya ba kaamə, də ha'ə caama shii oo'i, agi uuɗənə naamə tə manjeevənə ŋga Əntaŋfə. 3Ma uuɗənə tə Əntaŋfə, ci nə nə'utənə tə sətə bii ci. Mapaleemə sətə bii ci ka ŋgeerənə gaamə də zəzəkəənə, 4acii taa wu nə uuzənə ŋga Əntaŋfə, ka jaalanə nə ci agyanə duuniya. Ma səndə ca kavə taamə ka jaalanə, ci nə vii gooŋga gaamə ka Yeesu. 5Ma əndə jaalanə agyanə duuniya, see əndətə vii gooŋga oo'i, Yeesu nə Uuzənə ŋga Əntaŋfə. 6Ma Yeesu Aləmasiihu, kə shi ci aasəkə duuniya, ənjə a ɗa ka ci bapətisəma də ma'inə, ənjə a ɓələgi tə ci, idənaakii a əjigi. Əntaa wata ɗa ka ci bapətisəma də ma'inə, amma kə ɓələgi ənji tə ci, idənaakii a əjigi. Malaaɓa Ma'yanə ɓaarii kaamə ətsə oo'i, ma uushi'iitsa, gooŋga. Əndə gooŋga nə Malaaɓa Ma'yanə əsə. 7Makkə nə seedawiinə. 8Waatoo, Malaaɓa Ma'yanə da ma'inə ŋga bapətisəma da idənaakii ətə əjigi ci ka putə gaamə. Ma uushi'iitsə makkə, ka ma rəŋwə nə tii patə. 9Maɗa bii hara ənji sətə nee tii, agi luuvənə naamə. Sakwa ŋga Əntaŋfə ɗii ətə palee waɓənaakii ka ŋga ənji shiŋkinə də ŋgeerəna? Ma ca, kə waɓi ci agyanə Uuzənaakii əsə. 10Ma əndətə vii gooŋga ka Uuzənə ŋga Əntaŋfə, tə'i ci da waɓəətsə a ədzəməkii. Amma, ma əndətə maluuvəmə waɓənə ŋga Əntaŋfə, kə zhi'wee ci ka Əntaŋfə ka majiraka, acii maluuvəmə ci sətə bii ci agyanə Uuzənaakii. 11Wiinə waɓənə ŋga Əntaŋfə kaamə: kə vii ci kaamə əpinə ŋga ha'ə ndəŋwə ndəŋwə. Ma əpinəkii, dacii Uuzənaakii shi kaamə. 12Ma əndətə ləɓə da Uuzənə ŋga Əntaŋfə, tə'i ci da əpiitsa. Amma, ma əndətə paa ci ləɓə da ci, pooshi ci da əpinəkii. 13Ma unə ənə vii gooŋga ka Uuzənə ŋga Əntaŋfə, ma cii kya naahə koonə uushi'iitsa, koona shii oo'i, tə'i unə da əpinə ŋga ca'ə ndəŋwə ndəŋwə. 14Wiinə sətə ca vii kaamə mabanee ma'yanə akəŋwacii Əntaŋfə: taa mi kədii amə aciikii, maɗa ma sətə kədii amə aciikii, kə kaɗeesəkə ka ci, ka luuvənə nə ci kaamə. 15Makə kə shii amə oo'i, taa mi patə kədii amə aciikii, agi luuvənə nə ci kaamə, kə shii amə əsə, agi viinə nə ci kaamə sətə kədii amə aciikii. 16Maɗa kə nee əndə'i əndə ka ndzəkəŋuci ca ɗa 'waslyakəənə, wa ca kədii acii Əntaŋfə ka putə ŋga əndətsa, maɗa pooshi 'waslyakəənəkii mbu'i bahə təkuree ka upaa əpinə ŋga ca'ə ndəŋwə ndəŋwə. Ka viinə nə Əntaŋfə ka ci əpinəkii. Waatoo, ka əndətə ɗii 'waslyakəənə ətə pooshi mbu'i bahə təkuree ka upaa əpinə ŋga ca'ə ndəŋwə ndəŋwə. Amma, tə'i 'waslyakəənə ətə ca kavə əndə ka təkuree ka upaa əpinəkii. Mabamə nyi koonə: ɗamə də'wa agyanə tsarəkii. 17Kala məza slənə patə, 'waslyakəənə. Amma, tə'i harii tsarə ŋga 'waslyakəənə ətə pooshi mbu'i bahə təkuree ka upaa əpinə ŋga ca'ə ndəŋwə ndəŋwə. 18Kə shii amə oo'i, ma əndətə ndzaa ka uuzənə ŋga Əntaŋfə, paa ci ka ndzaanə ka ɗaaɗa 'waslyakəənə, acii agi nəhənə nə Uuzənə ŋga Əntaŋfə tə ci. Acii ha'ə pooshi Seetanə ka ureenə ka ci. 19Kə shii amə oo'i, manjeevənə ŋga Əntaŋfə naamə. Patənə ŋga ənjitə mashiimə tə Əntaŋfə, acii Seetanə nə tii. 20Kə shii amə oo'i, kə shi Uuzənə ŋga Əntaŋfə, ca vii kaamə haŋkala ŋga shiinə tə Əntaŋfə Əndə gooŋga. Ma amə, ləɓə naamə da ci dacii Uuzənaakii Yeesu Aləmasiihu. Ci nə Əntaŋfə Əndə gooŋga. Daciikii shi əpinə ŋga ca'ə ndəŋwə ndəŋwə. 21'Ya'ə manjeevənaakya, goona paslə tə uushi'iitə əntaa Əntaŋfə ŋga gooŋga.


text: 1Go ne je tɨ kɨn, Jəju mbətɨ njé ndo je kɨ rangɨ kutɨ sɨri gɨde joo, ɓa ɨlə-de joo joo kɨ ɓe bo je kɨ lo je kɨ dangɨ dangɨ kɨ ɔjɨ kadɨ re e wa a aw tɨ. 2Nɨngə əl-de ə nə: «Ko kɨ asɨ kɨjə, dɨle e ngay, nə njé kɨje je əi ngay al. Ə əli ta kɨ Ɓa nje ko, adɨ ɨlə kɨ njé ra ko je me ko tɨ lie. 3Nɨngə kɨ ɓasɨne kɨn, osi dɔ rəbɨ tɨ awi! M-ɨlə səsi tə ngan batɨ je dan jagɨm je tɨ. 4Uni la al nɨm, uni ɓɔl al nɨm, uni sa njasi al nɨm tɔ. Taa ai rəbə ta lapɨya kɨ ra tɨ al nɨm tɔ. 5Kɨn ə awi kadɨ uri me kəy tɨ madɨ ɓa, nḛ kɨ dɔsa̰y, əli əi nə: “Lapɨya kɨ dɔ me kəy tɨ kɨn.” 6Nɨngə kɨn ə re dəw kɨ nje ndɨgɨ lapɨya ɨsɨ me kəye tɨ kɨn no̰o̰ ɓa, lapɨya ləsi a aw kɨ dɔe tɨ. A re dəw goto ɓa, lapɨya ləsi a təl kɨ rɔsi tɨ tɔ. 7Ɨsi me kəy tɨ kɨ uwə səsi kɨ rɔne tɨ kɨn no̰o̰, nḛ kuso kɨ adi səsi ə usoi, man kɨ adi səsi ə a̰yḭ-naa. Tadɔ sɔbɨ kadɨ nje ra kɨlə ɨngə nḛ kɨgə go ji ləne, ji dɨje tɨ kɨ ra kɨlə dande tɨ. Ɨɓii kəy joo al. 8Kɨn ə re uri me ɓe tɨ, ə ɓe uwə səsi kɨ rɔne tɨ ɓa, nḛ kɨ adi səsi ə usoi par. 9Re dɨje kɨ mo̰y ra-de əi me ɓe tɨ kɨn no̰o̰ ə, aji-de. Ɓa əli dɨje kɨ me ɓee tɨ əi nə: “Ko̰ɓe lə Luwə e ɓasi kɨ rɔsi tɨ.” 10A re uri me ɓe tɨ, ə dɨje kɨ me ɓee tɨ kɨn uwəi səsi kɨ rɔde tɨ al ɓa, ɨtḛḛi kɨ taga ta mbalo tɨ, ə əli əi nə: 11“Bu kɨ me ɓe tɨ ləsi kɨ nay gɨn sa njaje tɨ ka, j-ɨndə kɔ gogɨ j-adɨ səsi. Nɨngə kadɨ ɨgəri təkɨ ko̰ɓe lə Luwə e ɓasi.” 12Ə adɨ m-əl səsi m-adɨ ɨgəri təkɨ ndɔ gangɨ ta tɨ ə, ta kɨ gangɨ kɨ dɔ ɓee tɨ kɨn a ɨtə ya̰ Sodom ɓəy. 13«Kəm-to-ndoo e ləsi, səi dɨje kɨ Korajḛ! Kəm-to-ndoo e ləsi səi dɨje kɨ Bətɨsayda! Nḛ kɔjɨ je kɨ ətɨ ɓəl, kɨ Luwə ɔjɨ dansi tɨ kɨn, re nḛ je kɨn rai nḛ me ɓe ɓo Tɨr tɨ kɨ ɓe bo Sɨdo̰ tɨ be ə, re dɨje kɨ me tɨ a ɨyə̰i rəbɨ nḛ rade je kɨ majal mari nu. Re a ɨyə̰i rəbɨ nḛ rade je kɨ majal kɔ, kɨ go rəbɨ kɨlə kɨbɨ kuwə ndoo rɔ tɨ, kɨsɨ-n bu por tɨ. 14E be ə, kadɨ ɨgəri təkɨ, dɔkagɨlo gangɨ ta tɨ ə, ta kɨ gangɨ kɨ dɔ Tɨr tɨ kɨ Sɨdo̰, ya̰si a nga̰ ɨte. 15NGa nɨngə ḭ Kapərnayɨm, o kadɨ a un dɔi taa bɨtɨ kadɨ ɔdɨ ra̰, nə Luwə a təl səi bɨtɨ kaw səi koo.» 16Jəju təl əl njé ndo je ləne ɓəy ə nə: «Dəw kɨ oo ta ləsi, e mi ə dəwe kɨn oo ta ləm. Ə dəw kɨ ɔsɨ səsi ngərəngɨ ɓa, e mi ə dəwe kɨn ɔsɨ-m ngərəngɨ. Nɨngə dəw kɨ ɔsɨ-m ngərəngɨ ɓa, e nje kɨlə-m tɔ ə ɔse ngərəngɨ.» 17NJé ndo je kɨ kutɨ sɨri gɨde joo kɨ Jəju ɨlə-de, təli lo kɨlə tɨ kɨ rɔnəl, nɨngə əli Jəju əi nə: «Ɓaɓe, ndɨl je kɨ majal ka, lo kɨ jɨ ɓa tɔi ɓa, ɨləi dɔde gɨn tɔgɨje tɨ.» 18Jəju əl-de ə nə: «M-o Sata̰ ḭ dɔra̰ tɨ osɨ kɨ dɔnangɨ tɨ tə təl ndi be. 19Nɨngə m-adɨ səsi tɔgɨ kadɨ ɨnjɨyəi dɔ li je tɨ, dɔ ni je tɨ, kɨ dɔ tɔgɨ je tɨ pətɨ kɨ nje ba̰ aw-n. Nḛ madɨ kare kɨ kadɨ a ra səsi majal goto. 20NGa nɨngə kadɨ ɨrai rɔnəl mbata kɨlə kɨ ndɨl je kɨ majal ɨləi dɔde gɨn tɔgɨsi tɨ kɨn al, nə kadɨ ɨrai rɔnəl mbata tɔsi kɨ e kɨ ndangɨ me dɔra̰ tɨ taa.» 21Dɔkagɨloe tɨ no̰o̰, NDɨl Luwə ra adɨ rɔnəl rosɨ me Jəju, ə Jəju əl ə nə: «Bai, kɨ ḭ Ɓa dɔra̰ kɨ dɔnangɨ, m-ɨlə tɔjɨ dɔi tɨ, təkɨ ɨɓɔyɔ nḛ je kɨn njé tər je, kɨ njé nḛ gər je, ə ɨtḛḛ kɨ dɔe adɨ ngan je kɨ du gəri. Oyo, Bai, e ndɨgɨ ləi kadɨ nḛ kɨn ra nḛ be.» 22Ɓa, Jəju əl dɨje kɨ ai no̰o̰ ə nə: «Bai, adɨ-m nḛ je pətɨ, nɨngə dəw kare kɨ gər-m, mi NGon, goto, e Bai kɨ karne ba par, taa dəw kare kɨ gər Bai ka goto tɔ, e mi NGon kɨ karm ba par, nɨngə e dɨje kɨ mi wa ə m-ndɨgɨ kadɨ m-adɨ gəri-mi par tɔ.» 23Go tɨ, Jəju təl kəmne kɨ dɔ njé ndo je tɨ əl-de kɨ karde ba ə nə: «Səi njé majɨ-kur mbata nḛ kɨ kəmsi oo kɨn! 24NJé kəl ta je kɨ ta Luwə tɨ ngay kɨ ngar je ngay ndɨgi kadɨ kəmde oo nḛ kɨ səi je, kəmsi oo kɨn, nə asi koo al, ndɨgi kadɨ mbide oo dɔ ta kɨ səi je, mbisi oo kɨn, nə asi koo al tɔ.» 25NJe ndo ndu-kun kare ɔsɨ nangɨ ḭ taa, nɨngə dəjɨ ta kare Jəju tə ta kuwə-naa kɨ ta ə nə: «NJe ndo dɨje, e ri ə sɔbɨ kadɨ m-ra kadɨ tə m-ɨngə-n kajɨ kɨ bɨtɨ kɨ no̰ tɨ ə?» 26Ə Jəju əl-e ə nə: «E ta ri ə ndangi me ndu-kun tɨ? Ə go gər-e ləi e ban?» 27Ɓa nje ndo ndu-kun ka kɨn ɨlə Jəju tɨ ə nə: «A ɨndɨgɨ Ɓaɓe Luwə ləi kɨ nga̰mei ba pətɨ, kɨ ndɨli ba pətɨ, kɨ tɔgi ba pətɨ, kɨ mər ta ləi ba pətɨ. Nɨngə a ndɨgɨ dəw madi tə darɔi ḭ wa be tɔ.» 28Ə Jəju əl-e ə nə: «Ta kɨ m-dəji, ɨlə-m tɨ majɨ kɨ dum. Ə ɨra be, ɓa a ɨngə kajɨ.» 29NJe ndo ndu-kun sangɨ kadɨ n-tɔjɨ təkɨ ne dəw kɨ dana, adɨ təl dəjɨ Jəju ə nə: «Na̰ ə e dəw madɨm ə?» 30Ə Jəju əl-e ə nə: «Dɨngəm kare ḭ Jorijaləm ɨsɨ aw Jəriko, ɓa osɨ ji kaya je tɨ kɨ njé gangɨ rəbɨ, adɨ taai nḛ je lie pətɨ jie tɨ, tɨndəi-e adɨ to ta koy tɨ, nɨngə ɨyə̰i-e ə ɔti awi. 31Go tɨ ɓa, nje kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare ḭ no̰o̰ re tḛḛ dɔe tɨ, nə lokɨ oo-e, gangɨ sa̰y aw lo ləne. 32Go tɨ, dəw kɨ gɨn kojɨ tɨ lə Ləbi kare ḭ no̰o̰ re tɔ, nə lokɨ oo dɨngəm ka kɨn ɓa, gangɨ sa̰y aw lo ləne. 33Go tɨ nɨngə, dəw kɨ Samari tɨ kare kɨ ɨsɨ aw mba ḭ no̰o̰ re tḛḛ dɔ dɨngəm tɨ ka kɨn. Lokɨ oo-e, oo kəm-to-ndoo lie kɨ rɔjetɨ. 34Be ə, re rɔe tɨ, ur yɨbɨ kasɨ nju ta do tɨ, dɔɔ-n, nɨngə un-e ɨnde dɔ koro tɨ ləne, aw sie lo to mba je tɨ, ɨndə kəmne goe tɨ. 35Lo ti go tɨ, dɨngəm kɨ Samari tɨ ka kɨn ɔr la kɨ asɨ ra kɨlə ndɔ joo adɨ nje kɨndə kəmne go kəy mba je tɨ, nɨngə əl-e dɔ tɨ ə nə: “Ɨndə kəmi goe tɨ majɨ, a re nḛ kɨ ɨndə-n kəmi goe tɨ, al dɔ e kɨ madi kɨn ɓa, ndɔ təlm ə, mi wa m-a m-ɨgə-i.”» 36Nɨngə Jəju dəje ta dɔ tɨ ə nə: «Dan dɨje tɨ kɨ mɨtə kɨn, e kɨ ra ə e madɨ dɨngəm kɨ kaya je kɨ njé gangɨ rəbɨ gangi-e kɨn ə?» 37Ɓa, nje ndo ndu-kun ə nə: «E e kɨ oo kəm-to-ndoo lie kɨn.» NGa ə Jəju əl-e ə nə: «Re e be nɨngə, ḭ ka kadɨ aw, ə ɨra be tɔ.» 38Jəju əi kɨ njé ndo je ləne ḭ dɔ rəbɨ tɨ rəi tḛḛi ngon ɓe tɨ kare be nɨngə, dəne madɨ kɨ tɔe nə Martɨ uwə Jəju rɔne tɨ me kəy tɨ. 39Martɨ aw kɨ ngokone kɨ dəne kɨ tɔe nə Mari no̰o̰. Ə ngoko̰e ka kɨn re ɨsɨ nangɨ nja Ɓaɓe Jəju tɨ, ɨsɨ oo dɔ ta kɨ Jəju ɨsɨ əl. 40Nə Martɨ a ta ngan kɨlə je tɨ kɨ njae ɔdɨ nangɨ al, aw yo je kɨ ne je. Nɨngə tḛḛ patɨ, re əl Jəju ə nə: «Ɓaɓe, ra ban ə ngokom Mari ɨyə̰-m adɨ m-a ta kɨlə je tɨ kɨ karm ba be ka usi al par ə? Əl-e adɨ re ra səm kɨlə je.» 41Ə Ɓaɓe əl Martɨ ə nə: «Martɨ, Martɨ, mei osɨ nangɨ al, adɨ aw kɨ yo je kɨ ne je mbata nḛ je ngay. 42Nə nḛ kɨ sotɨ e kare ba. Nɨngə Mari un nḛ kɨ majɨ ɨtə nḛ je pətɨ. E nḛ kɨ dəw a taa jie tɨ al.»