text: 1Ba Yesu zhinikəgwa dzəgwa mpya adəwa tə nkwa shə. Má kwa mpya shə, wuntə mdi kə mtə-mtə pəla tsá shə. 2Wuntyi mbəlyi kwa mpya shə mwa, wuri hyá kə "i və wsi ndza hyá wule Yesu tə; təmburi tsətsə, ba hyá nənə njə́—tára njə dzəgə mbə mdie tə vəci kə mkyəgwa tsa. 3Ba Yesu gə sha mdi kə mtə-mtə pəla tsa nee, "Tlagwa, ba na shalyi nkwaa." 4Vi kə mdie tlagwa, ba Yesu gə sha hyá nee, "Waá wsi kə hitəgwa a mbəlyi mələ tə vəci kə mkyəgwa, kwə wada ra Musa ri? Kə hyi-hyi ba mbəlyi vwi mdi náa, náa ba mbəlyi kə́lyə ná? Kə hyi-hyi ba mbəlyi mbə́tə mdi má kulingə náa, náa ba mbəlyi dlənata njə́, a njə mtə ná?" əkwə. Mbəlyi ngyi mwa, divvi hyá; və́ hyá zhini vəcə tə́ Yesu wə. 5Ba Yesu vəvərahata hyá lə mni tə mpwə; wuri mni-njə kə ɗantəgwa va ndza-rahya ka mbəlyi má fá vəcə. Ba njə gə sha mdie, "Ntərəkə pəla-ranga," əkwə. Ntərəkə kə mdie ntərəkə pəla-ranjəa, ba pəla shə njigwe gwagulangə! 6Má ká Farisi kwa mpya shə, ba tlagwa li jilyə, ba tsənitəgwa lə wuntyi mbəlyi Hirudus tazhe mələ səkwanyi kə pətlə Yesu. 7Venkwashə mwa, ba Yesu hyá lə mbəlyi-njə hwə hwə-rahya tə nkwa shə, ba zhini dzəgwa mnyə tsadi; ba mbəlyi kúkulə zəlitə hyá məsəbə. Səkə tə mələmi dadamə tlagwa mbəlyi ngyi: səkwa kwa hyə ká Galili wuntyi, lə səkwa mə hyə ká Yahudiya, 8lə səkwa mə Urushalima, lə shika pəlyə hyə ká Idumiya tityi, lə shika pəlyə mbwi dələ Urdun, lə səmə kwa hyə ká Sur ba Saida. Ba mbəlyi kúkulə ngyi səkə tá Yesu, təmburi wuri hyá kə fatə habarə wsha kwatsəka ndza njə mələ. 9Təmburi dyi mbəlyi ngyi kúkulə, ba Yesu gə sha mbəlyi kə zəli njə́ nee, "Vətə rá wa kwambawali, ba yə fəyə tazhe rá; təmburi má ba mbəlyi ngyi ghərədlitə nkwa tá rá tə nkwaa, ndaka dzəgwa rá," əkwə. 10Mbəlyi má kulingə kúkulə, tsá kə shiki-shikigwa səkə tá njə́ tazhe fa njə́, təmburi tsá kə njə mbə́tə mbəlyi kúkulə. 11Mwa, wamara vi kə mbəlyi kə hyala ɗa tá ghi nata njə́, ndaka səkə hyá layigwa tə kəma-ranjə gurappə, ba ɗatə wá, a gə nee, "Na nə, Zəgwi ra Hyalatəmwə na!" əkwə. 12Ba Yesu "yəmə hyala ngyi lə ndzəgə nee, "Washə yə gərəshə tə́ mdi nee, 'Yesu, njə́ Zəgwi ra Hyalatəmwə,' əkwə yə wə!" əkwə njə. 13Má venkwashə, ba Yesu li dzəmə mwə; má məɓa ná, ba njə tsəkavə mbəlyi mungə-ɓwagəghitə shilyə mə mbəlyi kə zəli njə́, ba kakə hyá səkə tá njə́. Kwə Yesu na sha hyá mwa, "Yə dzəgə ndza lə rá; yira dzəgə mnə yə mwa, tazhe gə vəcə Hyalatəmwə. 15Mwa, yira dzəgə nggə yə dənama kə dləntə hyala tá mbəlyi," əkwə. 16Má mbəlyi kə njə kata ngyi, hyá yə Siman (tsá kə Yesu ntərərətə tli Bitrus), 17ba Yakubu hyá lə dagwama-ranjə Yohana, nggwasə Zabadi (tsá kə njə ntərərətə tli Buwanarjis tə́ hyá—má "Buwanarjis" lə vəcə-hya ná, njə́ nee, "nggwasə ndəgwi va"); 18ba Andarawas, Filibus, Bartalamawas, Matta, Toma, Yakubu Alfayas, Tadawas, Siman Midala, 19ba Yahuda Iskariyoti, mdi kə pahwi Yesu. Kətərəmbwe tsa, ba Yesu li dzəgə ya. 20Má nda nə na mwa, ba mbəlyi kúkulə zhintə tsənitəgwa tá njə́ hankyə; təmburi tsətsə, ndyarə njə va tlayi vi kə zəmə wsi kə zəmə, hyá lə mbəlyi kə zəli njə́. 21Má vi kə mbəlyi Yesu fatə habarə wsie, ba hyá shilyə ka və njə́ tazhe kə́lə njə́ dzəgə ya-hya; təmburi tə gə mbəlyi nee, "Wuri njə kə mbərə ka tləkə!" əkwə. 22Má kwə wuntyi mala-mala kə sənata wada ra Musa səkwa mə Urushalima ná, "Balazabubwa ɗa njə́ tá ghi! Mbəgə hyala nggərəkə dənama ndza njə dlə hyala ngyi lə tá mbəlyi," əkwə hyá fashə. 23Má vi kə Yesu fatə vəcəa ná, ba njə kakə mbəlyi ngyi səkə tá njə́, ba gərətə vəcə nggəla tə́ hyá. Kwə njə na, "Tsəma dzəgə mbəgə hyala dləntə hyala tá mbəlyi ri? 24Má ba mbəlyi tə hyə mbəgə ntəkalyə ghi-hya bwata ɓwagə, a mpa lə ghi-hya nə, hyə shə dzəgə wtlə, a njigwe ɓwagə. 25Tsətsə lə ya mdi mwa: má ba mbəlyi hankyə ntəkalyəgwa, a mpa lə ghi-hya ki, ya shə dzəgə wtlə, a tətahəntəgwa. 26Təmburi tsətsə, má ba mbəgə hyala dləntə hyala tá mbəlyi, a hyá ɗa ghi-hya nə, mbəgə-hyaa dzəgə dla, a gurehwigwa! 27"Ghəli shə ba səkə jakə ya məgəle ra mdi, a wsətə wsha-njə, a na njə má gurehwi məgəlee hataba wə. Se njə́ gurehwi məgəlee ba mputə njə́ tə zəwə, nda ndza njə wsətə wsha-njə paɗə, a hwə lə. 28"Yira gə sha yə jiri, zaka mbwara bikyi kə mdi mələtə, lə zaka mbwara wsha ntintimye kə mdi gətə ka wsi kə wshəntə Hyalatəmwə, ndaka ntivintəgwa; 29a má mdi kə wshəntə Mambəli Hyalatəmwə, ka dzəgə bikyi-njə ntivintəgwa batə wavi wə—təmburi bikyi ndəma ntivintəgwa tsa shə," əkwə Yesu sha hyá. 30(Yesu gətə vəcəa təmburi wuntyi mbəlyi gə nee, "Hyala ɗa njə́ tá ghi," əkwə.) 31Ba nggwasama ra Yesu səkə lə mama-rahya; ba hyá tlətə pəlyə məndəge, ba mnəkə nkwa jakə nee, "Gə wa sha Yesu, shilyə njə," əkwə hyá. 32Ba dyi mbəlyi məndzə-məndzə tá Yesu ngyi gə nee, "Yesu, na mama-ranga tsa pəlyə lə nggwasama-ranga, a hyá nə na," əkwə. 33Ba Yesu gə nee, "Waá mama-tara ri? A waá nggwasama hyi-ra ri?" əkwə. 34Ba njə vəvərahata mbəlyi məndzə-məndzə vari njə́ ngyi, a gə nee, "Na mama-tara hyá lə nggwasama hyi-ra ngyi tə nkwaa! 35Təmburi wamara mdi təkwarə kə mələ tlə́nə kə Hyalatəmwə "i, njə́ dagwama-tara, njə́ zharəma-tara lə mama-tara," əkwə Yesu sha hyá.


c: text/html

text: 1Jəju ɨlə rɔne əl-de ta kɨ kujɨ ta ɓəy ə nə: 2«Ko̰ɓe kɨ dɔra̰ tɨ to tə ta lə ngar kɨ ra nḛ kuso kɨ bo mbata ngone kɨ aw tə taa dəne kɨn be. 3NGar ɨlə njé kɨlə je ləne adɨ awi əli dɨje kɨ ɓari-de lo nḛ kuso tɨ, kadɨ rəi, nə dɨje ka kɨn mbati. 4NGar təl ɨndə ta ta njé kɨlə je tɨ kɨ rangɨ ɓəy ə nə: “Kɨ ɓasɨne kɨn, nḛ kuso oy ngata, m-tɔl baw mangɨ je, kɨ bɨyə̰ je kɨ batɨ je ləm, kɨ əməi majɨ, nḛ je pətɨ asɨ-naa, ə ɨrəi lo nḛ kuso taa-naa tɨ.” 5Nə dɨje kɨ ɓari-de ka kɨn, rai kɨlə kɨ ta lie kɨn al, njé kɨ madɨ awi kɨ wale je ləde, njé kɨ na̰ je awi kɨ lo gatɨ je tɨ ləde, 6ə njé kɨ nungɨ ɓəy, uwəi njé kɨlə je adi-de ko̰ je, tɔli-de je. 7«Lo kɨn tɨ, wongɨ tɔl ngar, adɨ ɨlə kɨ asɨgar je ləne adɨ awi tɔli njé tɔl nḛ je ka kɨn nɨm, tɨləi ɓe je ləde por nɨm tɔ. 8Nɨngə go tɨ, ngar əl njé kɨlə je ləne ə nə: “Nḛ kuso taa-naa oy ngata, nə dɨje kɨ e kɨ ɓar-de, əi dɨje kɨ asi ta tḛḛ loe tɨ al. 9Awi kɨ ta tɔ rəbɨ je, ɨɓari dɨje pətɨ kɨ ɨngəi-de, adi-de rəi lo nḛ kuso taa-naa tɨ.” 10NJé kɨlə je awi kɨ go rəbɨ je, kawi dɨje pətɨ kɨ ɨngəi-de, kɨ majɨ je, kɨ majal je, adɨ dɨje rosi me kəy kɨ kadɨ dɨje usoi nḛ taa-naa tɨ. 11Lokɨ ngar ə nə n-ur kəy kadɨ n-oo dɨje kɨ ɓari-de ka kɨn nɨngə, oo dɨngəm madɨ kare kɨ ɨsɨ kɨ kɨbɨ kuso nḛ taa-naa rɔne tɨ al. 12Ə ngar əl-e ə nə: “Madɨm, ɨra ban ə ur kəy ne kɨ kanjɨ kɨbɨ kuso nḛ taa-naa rɔi tɨ ə?” Ɓa dɨngəm ka kɨn ɨlə tɨ al. 13NGa ə ngar əl njé kɨlə je ləne ə nə: “Ɨdɔɔi jie je kɨ njae, ə ɨləi-e taga lo kɨ ndul tɨ, kɨ e lo kɨ a no̰ je, a ngə ngangɨne je tɨtɨ.” 14Təkɨ rɔjetɨ, Luwə ɓar dɨje ngay, nə njé kɨ mbətɨ je əi ngay al.» 15Parɨsɨ je ɨngəi-naa, əli-naa ta, kadɨ n-ɨyəi kulə n-uwəi Jəju me ta tɨ kɨ n-a n-dəji-e ə a tḛḛ tae tɨ. 16Be ə, ɨləi njé ndo je ləde əi kɨ dɨje madɨ kɨ me ɓutɨ tɨ lə Erodɨ, adɨ awi əli-e əi nə: «NJe ndo dɨje, jɨ gər kadɨ ḭ nje kəl ta kɨ rɔjetɨ, ḭ nje ndo dɨje rəbɨ kɨ rɔjetɨ kɨ nəl Luwə nɨm, ɨɓəl kəm dəw al nɨm, tadɔ ḭ o nḛ ra kɨ gɨdɨ tɨ taga ne kam al. 17Ə əl-je adɨ j-o ta kɨ mei tɨ: e loe tɨ ə se e loe tɨ al kadɨ dəw ɨgə la-mbə nje ko̰ɓe kɨ bo Səjar ə?» 18Nə Jəju, təkɨ gər-n me majal ləde, əl-de ə nə: «Səi njé kədɨ kəm dɨje! MBa ri ə ɨyəi kulə kadɨ uwəi-mi ə? 19Ɔji-mi sɨlə kɨ kadɨ dəw a ɨgə-n la-mbə adi-mi m-o.» Ɓa ɔji-e sɨlə kare. 20NGa ə dəjɨ-de ə nə: «Dɔ na̰ ə ɨndəi, ə tɔ na̰ tɔ ə ndangi sɨlə tɨ kɨn ə?» 21Ə ɨləi-e tɨ əi nə: «E nje ko̰ɓe kɨ bo Səjar.» Ə Jəju təl əl-de ə nə: «Nḛ lə Səjar ə adi Səjar, nḛ lə Luwə ə adi Luwə tɔ.» 22Ta kɨ Jəju əl-de kɨn dum dɔde, adɨ ɨyə̰i-e ə ɔti awi. 23NDɔe tɨ no̰o̰, Sadusɨ je kɨ əi dɨje kɨ ooi kadɨ njé koy je a ḭḭ taa lo koy tɨ al, rəi rɔ Jəju tɨ dəji-e əi nə: 24«NJe ndo dɨje, Mojɨ əl ə nə: “Re dəw madɨ oy, kɨ kanjɨ kɨyə̰ ngan je tone tɨ ɓa, sɔbɨ kadɨ ngoko̰e taa dəne nduwə kɨn, ojɨ-n ngan je, kadɨ tḛḛi to nje goto tɨ.” 25Kɨ ɔjɨ dɔ ta kɨn, ndɔ kɨ to danje tɨ no̰o̰. NGakonaa je əi sɨri, kɨ dɔsa̰y taa dəne, nɨngə ojɨ-n ngon kɨ kadɨ tə ɔr toe al ɓəy ə oy, adɨ ɨyə̰ dəne nduwə adɨ ngokone. 26Nḛ kɨn ra nḛ be, ḭḭ-n dɔ kɨ ko̰ joo tɨ, kɨ kɨ ko̰ mɨtə tɨ, bɨtɨ tḛḛ-n dɔ kɨ ko̰ sɨri tɨ. 27Gode tɨ pətɨ, darɔ dəne wa re oy tɔ. 28NGa ə se ndɔ kɨ njé koy je a ḭḭ taa lo koy tɨ ə, na̰ dande kɨ sɨri kɨn ə dəne kɨn a e nee wa? Tadɔ əi pətɨ taai-e nede tɨ.» 29Ə Jəju ɨlə-de tɨ ə nə: «Səi dɨje kɨ ɨndəmi rəbɨ, tadɔ ɨgəri makɨtɨbɨ lə Luwə al nɨm, taa ɨgəri tɔgɨ lə Luwə al nɨm tɔ. 30NDɔ kɨ njé koy je a ḭḭ taa lo koy tɨ, dɨngəm je kɨ dəne je a taai-naa al ngata. Pətɨ a toi tə Malayka je be me dɔra̰ tɨ. 31Kɨ ɔjɨ dɔ kḭ taa lo koy tɨ lə njé koy je, ɨtɨdəi ta kɨ Luwə əl səsi kɨn al a? 32Luwə əl ə nə: “Mi Luwə lə Abɨrakam, mi Luwə lə Isakɨ, kɨ Luwə lə Jakobɨ.” Luwə e Luwə lə dɨje kɨ njé kɨsɨ kəm ba, ɓɨ e Luwə lə njé koy je al.» 33Kosɨ je kɨ ooi ta lə Jəju, nḛ ndo lie ətɨ-de ɓəl ngay. 34Lokɨ Parɨsɨ je ooi kadɨ Jəju dum dɔ Sadusɨ je ɓa, əi je kawi-naa. 35Ə kɨ kare dande tɨ, kɨ e nje ndo ndu-kun je, ɨyə kulə me ta tɨ, dəjɨ Jəju ə nə: 36«NJe ndo, dan ndu-kun je tɨ lə Luwə pətɨ kɨn, e kɨ ra ə e dɔ madɨne je tɨ ə?» 37Ə Jəju ɨle tɨ ə nə: «A ɨndɨgɨ Ɓaɓe Luwə ləi kɨ nga̰mei ba pətɨ, kɨ ndɨli ba pətɨ, taa kɨ mər ta ləi ba pətɨ tɔ. 38E kɨn ə e ndu-kun kɨ dɔsa̰y kɨ ɨtə ndu-kun je pətɨ. 39Nɨngə ndu-kun kɨ ko̰ joo kɨ e ndu-kun kɨ nga̰ ngay tɔ ə to kɨn: A ɨndɨgɨ dəw madi tə darɔi ḭ wa be tɔ. 40NDu-kun je lə Mojɨ ba pətɨ, kɨ ta je lə njé kəl ta kɨ ta Luwə tɨ, ngɨrəde e dɔ ndu-kun je tɨ kɨ joo kɨn.» 41Lokɨ Parɨsɨ je kawi-naa ka kɨn, Jəju dəjɨ-de ta ə nə: 42«Kɨ go mər ta tɨ ləsi dɔ Kɨrɨsɨ tɨ kɨ e Dəw kɨ Luwə mbəte kɨn, oi kadɨ e gɨn kojɨ tɨ lə na̰ ə?» Ə əli-e əi nə: «E ngon ka Dabɨdɨ.» 43Ə Jəju əl-de ə nə: «Ra ban be ə Dabɨdɨ kɨ NDɨl Luwə e mee tɨ ɓar-e “Ɓam” ə? 44Tadɔ Dabɨdɨ əl ə nə: “Ɓaɓe Luwə əl Ɓaɓe ləm ə nə: ‹Ɨre ɨsɨ dɔ ji ko̰m tɨ ne, Bɨtɨ kadɨ m-ɨlə njé ba̰ je ləi gɨn tɔgi tɨ›.” 45«Ə re Dabɨdɨ ɓar-e Ɓane ə, ra ban taa Kɨrɨsɨ, kɨ e dəw kɨ Luwə mbəte a e ngon ka Dabɨdɨ ə?» 46Lo kɨn tɨ, dəw kɨ asɨ kadɨ ɨle ta tɨ kare be goto. Nɨngə ḭ dɔ ndɔe tɨ nu kɨn, dəw ka sangɨ kadɨ n-dəje ta al ngata.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Wsi tsəmi gə rá sha na, njə́ nee, mələ adəwa mbəlyi kə zəli, lə gədyi Hyalatəmwə akə, tazhe paɗə mbəlyi kwa wdunya; ba myi "usa njə́ wamara vi. 2Mələ myi wa adəwa tə́ ká mbəmbəgə mwa, lə zaka mbwara mbəlyi kukulə mə nggwamənati, tazhe ba myi njigwe kulingə lə məhələ, lə mni kə hya-hya mə hunkwa ra Hyalatəmwə, ka mbəlyi tsapə. 3Dandərəa, a na myi kə mələtə adəwa tsatsa; mwa, ghi Hyalatəmwə Mdi kə mbə myi dzəgə bwə tə́, 4təmburi njə́ "i ba paɗə mbəlyi tlayi mbə, a sənata vəcə Kristi. 5Təmburi kutə Hyalatəmwə kalə, a kutə mdi kə daɓətə myi lə njə́ mwa dəwa—njə́ Yesu Kristi, 6mdi kə səkə mtə mə vi kə Hyalatəmwə fəyə tazhe mbərəshə mkyə paɗə mbəlyi. Njə́ shə tsá kə ncətə nee, pakatə, wuri Hyalatəmwə kə "i ba paɗə mbəlyi tlayi mbə. 7Təmburi ɓa nda fəyə rá Hyalatəmwə ka mdi kə mnə Yesu mwa, lə ka mala kə tətəkə vəcə-njə tə́ mbəlyi má ka ká Yahuda, a hyá səkə mbərəsa lə Yesu ba vəcə-njə. (Má vəcə ndza rá gəa nə, tsangwi wə; jiri tsá gə rá dye!) 8Wuri rá kə "i ba zhilyi mələ adəwa bakəma, ngyí kə nggərəkə ghi-hya tə́ Hyalatəmwə ka mavalyi hyi-njə, a mələ adəwa lə mni tsapə, kəlama mputə mni ba nggərə ghəpi. 9Má myə mwa, wuri rá kə "i ba hyá mpwə wsha kə hitəgwa. Washə hyá mpwə wsha ndza həwə zhə mbəlyi və wə; washə hyá ndə́rə shintyi ghi-hya lə wsi kwalizhizhiki wuhyə-wuhyə wə; washə hyá sərə wsha zinariya lə pəlyə́ ndəndərə tə gwa-rahya wə; washə hyá mpwə wsha dzawə pá-ranjə mwa wə. 10Mələ tlə́nə ndərə hyá, təmburi njə́ wsi kə hitəgwa a myə kə həwə va Hyalatəmwə mələ. 11Má ndza myə tətəkə wsha va zhilyi, ba hyá njigwe divvi, a həwəshə zhilyi-hya. 12Vá ɗatə yə rá tə́ ba myə tətəkə wsha tə́ zhilyi, a njigwe ka mbəlyi kukulə tə kəma ra mbəlyi wə; njigwe hyá divvi kəlama mnə mnyə mə zhilyi. 13Təmburi má vi kə Hyalatəmwə patə mdi, Adamu tsá kə njə patə tsəmi, nda səkə Hawwa"u. 14Mwa, Adamu tsá kə Shatari nggutətə tsəmi wə; a malə-njə tsá kə nggutətəgwa, nda ɓələntə wada ra Hyalatəmwə njə. 15Mandara njə ndza tsatsa, Hyalatəmwə dzəgə ya myə mə bwanyə ye nggwasə, a na hyá kə njigwe ka myə tsapə lə mbərəsa ba "ighi, a yashə ghi-hya va mələ wsha sasəwe.


text: 1Má kətərəmbwe tsa ná, ba rá nata mbəlyi kə mnə Hyalatəmwə fwarə mətlətə tə bəla ra wdunya fwarə tsa; ba hyá nkənkayi sefi fwarə tə wgyiwgyigwa tə wdunya tsa. Shalala yemyi tə tsadi; mandara tlibəlyi fwə, ka wghyiwghyigwa wə. 2Ba rá nata wuntə mdi kə mnə Hyalatəmwə səmə kwa bəla vəci, lə wsi kə ɗafə tli Hyalatəmwə Mdi lə mkyə. Ba njə dlangətə nggurədlə tamwə, a ka mbəlyi kə mnə Hyalatəmwə fwarə ngyi, tsá kə mbəlyi nggərəkə dənama tə́ hyá tazhe ɗa wdunya ba yə tsadi; kwə njə na sha hyá, 3"Tayə wa—washə yə fa wdunya lə tsadi ba fwə hataba wə; se yə́ ɗafətə tli kwa kəma ra mavalyi hyi Hyalatəmwə-myi hataba," əkwə. 4Má dyi mbəlyi kə tli Hyalatəmwə ɗafətəgwa kwa kəma-rahya shə ná, dəbuwi arəwi patlə ba fwarəmtsi-fwarəghitə, shilyə mə wamara bwata ra ká Isra"ila: 5mbəlyi dəbuwi mungə-ɓwagəghitə shilyə mə bwata ra Yahuda; dəbuwi mungə-ɓwagəghitə shilyə mə bwata ra Ruben; dəbuwi mungə-ɓwagəghitə shilyə mə bwata ra Jada; 6dəbuwi mungə-ɓwagəghitə shilyə mə bwata ra Ashira; dəbuwi mungə-ɓwagəghitə shilyə mə bwata ra Naftali; dəbuwi mungə-ɓwagəghitə shilyə mə bwata ra Manassa; 7dəbuwi mungə-ɓwagəghitə shilyə mə bwata ra Simiyan; dəbuwi mungə-ɓwagəghitə shilyə mə bwata ra Lawi; dəbuwi mungə-ɓwagəghitə shilyə mə bwata ra Isakar; 8dəbuwi mungə-ɓwagəghitə shilyə mə bwata ra Zebulun; dəbuwi mungə-ɓwagəghitə shilyə mə bwata ra Yusufu; dəbuwi mungə-ɓwagəghitə shilyə mə bwata ra Bunyamunu. Hyá mbəlyi kə tli Hyalatəmwə ɗafətəgwa tə kəma-rahya ngyi. 9Má kətərəmbwe tsa ná, tsa"a kwə rá nata nkwa, na wuntyi mbəlyi ngyi kúkulə, tsá ndəma wɗatəgwa, səkə tə wamara hyə kwa wdunya lə shilyə mə wamara bwata ra mbəlyi paɗə; dadamə vəcə-hya. Mətlətə hyá mənə, tə kəma ra nkwa kə ndza ra mbəgə tsa ba Gamə Hyalatəmwə tsa; lə lə"use ɓya hyá mbweghe-hya paɗə, ba pəla ra tlibəlyi tləmpə tá pəla-rahya tazhe fali Hyalatəmwə. 10Ba hyá dlangətə nggurədlə tamwə nee, "Tlayi mbə lə mkyə, səkə va Hyalatəmwə-yə́, Mdi kə njigwe tə nkwa kə ndza ra mbəgə tsa, ba səkə va Gamə-njə tsa!" əkwə hyá. 11Paɗə mbəlyi kə mnə Hyalatəmwə məɓa tamwə, ba dləmə nkwa kə ndza ra mbəgə tsa lə mbəlyi kukulə bakəmtsi-fwarəghitə ngyi ba wsha fwarə lə mkyə ngyi, jiwwi; ba hyá gəliɓyi tə kəma ra nkwa kə ndza ra mbəgə tsa, a fali Hyalatəmwə. 12Kwə hyá na, ""Usa, Hyalatəmwə-yə́! Yə́ humə na, a nggə na həwə dabwaa; na Mdi kulə, tsá lə dənama ba ntsəkulə paɗə! "Usa tə́ na—na Mdi kulə batə wavi!" əkwə hyá. 13Ba wuntə patlə mə mbəlyi kukulə bakəmtsi-fwarəghitə ngyi yiwi va rá nee, "Waá mbəlyi kə lambwi lə"use ɓya ngyi ri? Shaka hyá dəwa ri?" əkwə. 14Ba rá gə nee, "Vá sənata rá wə, kambi-ra wə; na mdi kə sənata," əkwə. Ba njə gə sha rá nee, "Mbəlyi ngyi nə, hyá mbəlyi kə səsəwihwi bwanyə ɗa kə mbəlyi ɗa hyá dabwaa tsa, a ba shilyə mə kulingə. Wuri hyá kə yaɓəntə wsha-hya lə mimyi Gamə Hyalatəmwə, a ba mbərəntə hyá ɓya pwakkə. 15Təmburi tsətsə nda səkə hyá tətayə mətlətə tə kəma ra nkwa kə ndza ra mbəgə Hyalatəmwə; tə nggərəkə həwə hyá tə́ njə́ mwa kwa mpya-njə, vərə lə vəci. Má Mdi məndzə tə nkwa kə ndza ra mbəgə tsa, njə dzəgə ya hyá lə ndza-ranjə tá hyá. 16Ka zhini dzəgə má ɗa hyá mwa ba ndəra wə; ka zhini dzəgə vəci fa hyá lə wghyana-ranjə, ba wamara wsi wghyananakə kə ndyi nkwa wə— 17təmburi Gamə Hyalatəmwə mə təpə nkwa kə ndza ra mbəgə tsa, tsá kə dzəgə ya hyá; njə dzəgə kə́lə hyá dzəgə məndilyi yemyi mkyə má kəri, a hyá sa. Hyalatəmwə dzəgə tsarəntə ntahuni kwa ntsə tə́ hyá paɗə mwa," əkwə.


text: 1Hərwi niye, gakway metsehe a bazlam neheye ka tsənakwa aye lele huya hərwi ada kâ dzakwa tsəveɗ bay. 2Bazlam neheye gawla i Mbəlom hay tə yaw tə tsik aye na, gədaŋ eye haladzay. Ndo neheye tə nas ha ada ta rəhay gər bay aye na, Mbəlom kə gatay sariya ɗa ka mənese tay. 3Kə ge Mbəlom kə gatay sariya na, ka gwaɗum na, taɗə ka gakway masəfaya a tsəveɗ ŋgwalak eye nakə ka təmakweye ha aye na, ma gakweye sariya bəɗaw? Taɗə ka gakway masəfaya na, ta deɗek ka təmakweye bay. Maa lah məɗe ha Mbəlom ma təmiye kway ha ma kəkay na, Bəy Maduweŋ. Ndo neheye tə tsəne aye na, maa tsikakway bazlam neheye deɗek na, nəteye. 4Bo i Mbəlom eye tə gər ŋgay, kə ɗa ha bazlam neheye na, deɗek ta masuwayaŋ wal wal tebiye ada Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye a vəl gədaŋ a ndo hay ka məge wu hay wal wal andza nakə a say aye. 5Mbəlom a pa hərwi mələve məndzibəra weɗeye nakə ma deyeweye na, gawla i Mbəlom hay bay. 6Azlakwa bay, mawatsa eye mə Ɗerewel i Mbəlom na, ndoweye a gwaɗ: «Ndo neŋgeye na, way tey Mbəlom, nakə ka dzaliye ka neŋgeye aye? Ndo zezeŋ way nakə ka dzaliye faya, ka geye gər aye? 7Hərwi həlay tsekweŋ, ka pa tay ha ndo zezeŋ hay a huvo i gawla i Mbəlom hay. Ma dəba eye na, ka vəlay məzlaɓ ta məɗəslay ha gər. 8Ka pa wu hay tebiye a huɗ i sik ŋgay mâ ləva.» Kə ge Mbəlom kə pay wu hay tebiye mâ ləva na, niye na, andza məgweɗe wuray andaya nakə kə pay bay aye na, andaya bay. Ane tuk na, anəke faya ka ŋgatakweye faya ma ləviye wu hay tebiye zuk bay. 9Ane tuk na, ka ŋgatakway a Mbəlom kə kəts ha Yesu abəra ka gawla i Mbəlom hay həlay tsekweŋ. Anəke na, Mbəlom kə vəlay məzlaɓ ada ta məɗəslay ha gər hərwi nakə kə sa ɗəretsətseh ada kə mət aye. Niye na, ta ŋgwalak i Mbəlom nakə Yesu a mət hərwi ndo hay tebiye aye. 10Mbəlom a ge wu hay tebiye. A ge tay ha na, hərwi ŋgay eye ŋgway. A say məhəle ndo hay haladzay a təv ŋgay nakə ta məzlaɓ aye, nəteye na, wawa ŋgay hay. Andza niye kə yay a gər matəre ha Yesu ŋgwalak eye hərwi mətəme tay ha tə ɗəretsətseh ŋgay ada ta məməte ŋgay, hərwi mata de kame tay mətəme tay ha na, Yesu. 11Maa təra ha ndo hay ŋgwalak eye kame i Mbəlom na, Yesu ada nəteye neheye a təra tay ha ŋgwalak eye hay aye na, bəba tay nəte. Hərwi niye horoy ma geye məzalatay malamar ga hay bay. 12A gwaɗ: «Na ɗatay ha məzele yak a malamar ga hay Na zambaɗakeye mə walaŋ i ndo hay mahaya gər eye.» 13A gwaɗ sa: «Neŋ, na dzaliye ha ka Mbəlom.» A gwaɗ sa: «Neŋ kanaŋ ta wawa neheye Mbəlom a peŋ tay aye.» 14Wawa neheye a tsik fataya aye na, nəteye tebiye slo ada bambaz. Neŋgeye dərmak ka təra ndo zezeŋ andza nəteye hərwi ada mâ mət ada andza niye ma giye ha bəle ta ndo nakə gədaŋ i məməte mə həlay ŋgay aye, andza məgweɗe Fakalaw. 15Yesu a ge andza niye na, hərwi zluwer mâ gəs tay ha ndo hay hərwi məməte bay. Ahəl niye tə ndzawa huya andza beke hay hərwi zluwer a gawatay, ane tuk na, anəke Yesu kə təma tay ha. 16Ka sərakwa ha a yaw məmatay bo a gawla i Mbəlom hay bay, a yaw məmatay bo na, a wawa i huɗ i Abraham hay. 17Andza niye, kutoŋ ka təra andza malamar ŋgay hay mə wu hay tebiye. A ge niye na, hərwi ada mâ təra bagwar i ndo məvəlaway wu a Mbəlom nakə ma gateye ŋgwalak a ndo hay ada ma pay naha faya a Mbəlom aye, hərwi ada mâ vəl ha gər ŋgay hərwi məheme mezeleme i ndo hay ada məsəre tay ka bo ndo hay ta Mbəlom. 18Anəke na, ma sliye məmatay bo a ndo neheye Fakalaw faya ma səpatiye tay aye hərwi ahəl niye Fakalaw ka səpat na ada kə say ɗəretsətseh.


text: 1Ma dəba eye na, gawla i Mbəlom nəte mə walaŋ i gawla i Mbəlom neheye tasəla kwa way ta gəse mə həlay aye, a yaw ka təv ga, a gweɗeŋ: «Dara hərwi ada nâ bəzaka ha ŋgwas nakə a ɗa zləm, a gawa madama ma siye ɗəretsətseh. Ŋgwas məge madama niye a ɗa ha na, gəma nakə ta ɗəzl bəse ta magayam hay wal wal haladzay aye. 2Bəy i məndzibəra hay ta ge mezeleme ta neŋgeye ada ndo i məndzibəra hay ta sa guzom ŋgay. Ta kwaya, ta ge mezeleme dərmak.» 3Tsa na, Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye a yaw ka təv ga, a zla ga a ye ga ha a kəsaf. Ahəl nakə neŋ mə kəsaf aye na, na ŋgatay a ŋgwas mandza eye ka wu i pesl ndozza. Gər ŋgay hay tasəla, dəram ka gər niye hay kuro. Ka bo ŋgay na, məzele hay mawatsa eye faya haladzay. Məzele neheye hay lele bay aye, faya ta tsaleye ka gər a Mbəlom. 4Ŋgwas niye na, petekeɗ ka bo ndozza andza ɓəre nakə a dəv haladzay aye, tə wu i maslawa, gura, ada tə kwar neheye lele haladzay aye. Gəse i gura mə həlay ŋgay. Gəse niye na, maraha eye tə wu neheye ŋgwalak eye bay aye. Andza məgweɗe tə mezeleme nakə a gawa aye. 5Ta watsa məzele ka daʼar ŋgay. Məzele ŋgay niye a ɗa wu maŋgaha eye, andza məgweɗe: «Babilon bagwar i gəma, neŋgeye maya i ŋgwas neheye tə gawa madama aye ada tə wu ŋgwalak eye bay ka məndzibəra aye.» 6Na zəba faya na, ŋgwas niye kə sa bambaz i ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu. Tə kəɗ tay ha na, hərwi tə gwaɗawa parakka Yesu neŋgeye Bəy Maduweŋ, ada ŋgwas niye kə kwaya tə bambaz tay. Na ŋgatay andza niye na, a geŋ hərɓaɓəkka. 7Gawla i Mbəlom niye a gweɗeŋ: «A gaka hərɓaɓəkka na, hərwi mey?» A gwaɗ: «Tsəne, na ɗakeye ha wu nakə maŋgaha eye ka ŋgwas nakay aye ada ka wu i pesl nakə mandza eye faya aye. Wu i pesl niye na, gər hay faya tasəla ada dəram hay kuro. 8Wu i pesl niye ka ŋgatay kurre na, neŋgeye andaya tə ɗəre. Ane tuk na, anəke na, neŋgeye andaya sa bay. Ma tsalaweye abəra ma bəɗ nakə kutsɨk bagwar eye aye. Ahəl nakə kə tsalaw aye na, Mbəlom ma dziye ha abəra mə ɗəma. Kwa ahəl nakə Mbəlom kə ge məndzibəra zuk bay aye na, Mbəlom kə watsa məzele a ɗerewel nakə tə watsa a ɗəma məzele i ndo neheye ta huta sifa aye. Siye i ndo hay andaya neheye kə watsa məzele tay a ɗerewel bay aye. Ndo neheye məzele tay mə ɗerewel bay aye ta ŋgatay a wu i pesl niye na, ma gateye hərɓaɓəkka hərwi a ndzawa neŋgeye na, andaya, anəke na, neŋgeye andaya sa bay ada pat mekeleŋ eye na, ma maweye mba.» 9A gweɗeŋ sa: «Ndo hay tâ huta metsehe hərwi mətsəne wu neheye. Gər i wu i pesl neheye tasəla aye na, a ɗa ha mahəmba hay tasəla nakə ŋgwas niye mandza eye faya aye dərmak. A ɗa ha bəy hay tasəla. 10Mə walaŋ tay na, bəy hay zlam mələve i bəy tay ka ndəv. Neŋgeɗ nəte na, neŋgeye andaya faya ma ləviye bəy ŋgay. Matasəla eye na, həlay ŋgay eye kə slaw zuk bay. Aza həlay ŋgay kə slaw na, ma ndziye həlay tsekweŋ tsa. 11Wu i pesl nakə ahəl niye neŋgeye tə ɗəre aye ada anəke neŋgeye andaya tə ɗəre sa bay na, neŋgeye na, matsamahkar i bəy. Neŋgeye mə walaŋ i bəy neheye tasəla aye dərmak. Ahəl nakə aza kə ndohwaw aye na, Mbəlom ma kəɗiye na hele hele. 12«Dəram neheye kuro ka ŋgatay aye na, a ɗa ha bəy hay kuro ta deyeweye. Ta yaw zuk bay. Mbəlom ma vəlateye gədaŋ hərwi ada nəteye ta wu i pesl niye ta ləviye mələve bəy ɓəre nəte. 13Bəy neheye kuro aye mədzal gər tay na, nəte. Ta geye məsler a wu i pesl ta gədaŋ tay peteh hərwi ada mâ ləva bəy ŋgay. 14Ta giye vəram ta Wawa i təɓaŋ. Wawa i təɓaŋ ma sliye fataya hərwi neŋgeye na, Bəy Maduweŋ ka gər i bəy Maduweŋ hay. Neŋgeye Bəy a ze bəy hay tebiye. Ndo ŋgay hay faya ta pay bəzay na, tə ɗərev tay peteh. Neŋgeye a pala tay ha, a zalatay ada ta pay bəzay. Andza niye ta ŋgwasiye fataya tə neŋgeye.» 15Gawla i Mbəlom niye a gweɗeŋ sa: «Magayam nakə ka ŋgatay ŋgwas niye a gawa madama mandza eye ka tsakay aye na, andza məgweɗe: Slala hay, ndo hay mbərzəzza haladzay, gəma hay, ndo neheye tə tsik kwa bazlam i gəma waray waray aye. 16Dəram neheye kuro ka ŋgatay aye ta wu i pesl niye dərmak, ta neye ɗəre a ŋgwas niye. Ta buwiye wu hay tebiye abəra mə həlay i ŋgwas niye hərwi ada mâ ndza bo kəriye. Ta gəsiye na ada ta həpəɗiye na. Siye nakə ka zəkaw aye na, ta kaliye ha a ako, ta fəkiye na abəra mə ɗəma hurɗœk hurɗœk. 17Bəy neheye kuro mədzal gər tay nəte aye ada tə gay məsler a wu i pesl niye hərwi ada mâ ləva bəy ŋgay na, maa ge ha andza niye na, Mbəlom. Mbəlom a ge andza niye hərwi ada tâ ge wu nakə a say aye. Wu i pesl ma ləviye bəy ŋgay hus ka wu nakə Mbəlom a tsik ahəl niye mâ ge bo. 18Ŋgwas nakə ka ŋgatay aye na, bagwar i gəma nakə ma ləviye bəy i məndzibəra hay tebiye.»


text: 1Wiinə ləkaləkatə ca dzə daciiki Bulusə, masləkee əndə ŋga Yeesu Aləmasiihu makə sətə mwayi Əntaŋfə. Inə da ndzəkəŋushi'inaamə Timooti 2ca nəhəpaa tuunə patə ənji ŋga Əntaŋfə də Kwalasiya. Ma una, ndzəkəŋushi'iniinə nuunə ənji gooŋga. Ləɓə da Aləmasiihu nuunə. Wa Əntaŋfə Dəsənaamə a ɗa koonə pwapoonə, ca vii koonə ndzaanə jamə. 3Ma inə agi ɗa də'wa ka putə goonə, agi kuyiriinə niinə tə Əntaŋfə Dii Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu taa guci patə. 4Agi kuyiriinə niinə tə ci, acii kə fii inə makə sətə vii unə gooŋga ka Yeesu Aləmasiihu. Kə fii inə əsə makə sətə cuuna uuɗə ənji ŋga Əntaŋfə patə. 5Ma cuuna ɗa ha'ə, acii agi kanə nuunə nə ka sətə ɗəkəpaa Əntaŋfə koonə gatə dagyə. Dagi fa Ŋunyi Habara, waatoo, waɓənə ŋga tantanyinə, paariigyuunə də sətə ɗəkəpaa Əntaŋfə koonə. 6Agi siyinə nə waɓənə ŋga Ŋunyi Habara asəkə duuniya patə. Agi kiranə nə ci ŋunyi ndzaanə a ədzəmə ənji patə, makə sətə cii kəya kira ŋunyi ndzaanə aahadoonə noonə əsə, ndzaŋənə ka saa'itə 'watəgyuunə luu waɓənəkii. Davə paaratəgyuunə paŋgəraŋə makə sətə ɗii Əntaŋfə koonə barəkaanə. 7Kə jigunyuunə pwapoonə ŋga Əntaŋfə acii kaɗashinə geenə Əpafərasə. Ma ca, əndətə ciina slənə ka hakii nə ci; də ədzəmə rəŋwə cii kəya slənə ka Aləmasiihu ahadoonə ka madəɓama geenə. 8Ci bii keenə makə sətə kavə Ma'yanə ŋga Əntaŋfə uuɗənə a ədzəmuunə. 9Ci ɗii daga ka saa'itə fii inə habara goonə ha'ə, mazaarəmiinə ka ɗa də'wa ka Əntaŋfə ka putə goonə, ina ɗa də'wa kaa ca shiitə koonə patənə ŋga sətə mwayi ci, waatoo, wa ca tsakə koonə Ma'yanaakii koona upaa haŋkala da shii uushi'inə ŋga'ə. 10Maɗa kə ɗii ha'ə, ka mbeenə nuunə ka ndzaanə makə sətə mwayi Slandanaamə, una ɗa sətə kaɗeesəkə ka ci taa guci patə. Ka ɗanə nə ndzaanə goonə ŋga'ə də dagwa slənə kama kama, ka tsakənə nuunə dzənə aakəŋwa əsə agi shiinə tə Əntaŋfə. 11Ma ca, pooshi uushi ətə cii kəya ətee agi məghərəvənaakii. Aciikii agi kədiinə niinə aciikii əsə, kaa ca vii koonə ŋgeerənaakii ka shaŋə, una shii ndzaanə ndihə ndihə, una mbee ka sə'watə taa mi patə. 12Kuyiriimə tə Dəsənaamə də mooɗasəka, acii kə mbu'utəgi ci duunə bahə upaa ŋunyi uushi'iitə ɗəkəpaa ci ka ənjaakii agi camənə. 13Ci luupaa taamə acii baawəɗa ŋga təkunə, ca əjipaa taamə jamə agi ŋwaŋuunə ŋga Uuzənaakii kaɗashinaakii. 14Uuzənaakii tifyagi kaamə 'waslyakəənə gaamə, daciikii ndzaa amə ka dimuyinə. 15Ma Əntaŋfə, pooshi əndə sha nee ka ci. Amma ma Aləmasiihu ənə nee ənji də ginə, ndilə ndilə makə sətə ɗii Əntaŋfə nə ci. Ci nə ŋga təkəŋwanə palee ka patənə ŋga sətə ghənyi Əntaŋfə. 16Taa mi patə, daciikii ghənyi Əntaŋfə, sətə agintaŋfə da sətə anə hanyinə, uushi'iitə ci ginə a nee da ətə pooshi ginə ka neenə patə, da uushi'iitə gatə dagyə da i əpinə a matii patə, taa iitə nə baawəɗatii patə. Daciikii ghənyi Əntaŋfə uushi'inə patə, ka ci ghənyi ci əsə. 17Aləmasiihu nə təkəŋwanə ŋga taa mi patə, ci nə kilatii əsə. 18Ci nə nə ŋga shishinəkii, waatoo, Ikəliisiya. Ci 'watəgi də Ikəliisiya, tə ci 'watəgi Əntaŋfə maɗeenə agi maməətə ənja kaa ca ndzaanə ka gawə ŋga uushi'inə patə. 19Acii kə kaɗeesəkə ka Əntaŋfə kaa Uuzənaakii a ŋgərə tə patənə ŋga ndilə ndilə tə ndzaanaakii. 20Kə kaɗeesəkə ka Əntaŋfə əsə kaa təya nara daciikii taa tii da mi patə. Kə kira ci jamənə dagi əjigi idənə ŋga Uuzənaakii ashi ənfwa. Də ɗanə ha'ə ɗeegi ci taa ka mi patə a duuniya da dadagyə, təya ndzaanə da ci ka ma rəŋwə yadə mabizhinə. 21Ma ŋga ŋukə, ma una, ənji daawaanə ŋga Əntaŋfə njuunə. Dzaɗə dzaɗə njuunə da ci acii 'waslyakəətə njuuna ɗaaɗa da ətə njuuna hiima. 22Amma, ma ŋga ənəna, kə haɗatə Əntaŋfə duunə dagi əntənə ŋga Uuzənaakii, koona ndzaa ka ma rəŋwə ləɓə da ci, una shii ndzaanə ka ənjaakii, una ndzaanə malaaɓakii, yadə idəpaa uushi ashuunə, saa'itə nuunə a dzə aakəŋwaciikii. 23Maɗa kaa ca ɗa ha'ə, see a dzuunə aakəŋwa də vii ədzəmə ka Yeesu, una kəŋaanə ndihə ndihə, goona guguɗə. Gadə taa mi a ŋgərəgi haŋkala goonə shaŋə, ga hiima goonə a dzəgi anə sətə fii unə asəkə Ŋunyi Habara. Ma nyi Bulusə, slənaaki nə waaza Ŋunyi Habaratsa. Waatoo Ŋunyi Habarakii waazii ənji ka taa wu patə asəkə duuniya. 24Yoo, ma ŋga ənəna, ka mooɗasəkə nə nyi putə ŋga ciɓəənə cii kya ciɓə ka putə goonə. Acii dagi ciɓəənə cii kya ciɓə cii kya uudəpaa ciɓətə ɗəkəpaa Aləmasiihu ka putə ŋga shishinəkii, waatoo, Ikəliisiya. 25Əntaŋfə ta'i tə nyi kaa nya ndzaa ka əndə slənənə ka Ikəliisiya. Ci kavə tə nyi ka ɗa slənətsə ka putə goonə, waatoo, slənə ŋga waazagi waɓənaakii patə. 26Ma ŋga ŋukə, ma'umbeekii nji waɓənə ŋga Əntaŋfə ka ənja. Amma, ma ŋga ənəna, kə ŋgiragi ci paŋgəraŋə ka ənjaakii. 27Ma təya, kə ɗii Əntaŋfə aniya ŋga ŋgiragi ka tii ɗuunuunə da məghərəvənə ŋga sətə nji ma'umbeekii. Ma ətsa, ci nə: unə ətsə əntaa Yahudiinə maa, a ədzəmuunə nə Aləmasiihu. Waatoo, weewee ka ndzaanə nuunə ka hakii da Əntaŋfə agi ɗuunuunaakii. 28Aciikii tə Aləmasiihu ciina waaza ka ənji patə, ina dzalə tə tii, ina dzəgunə ka tii də haŋkala, keena kərə tə taa wu patə aakəŋwacii Əntaŋfə, taa wu ahadatii, təya ndzaanə mazəŋakii agi ləɓənatii da Aləmasiihu. 29Ka putakii cii kya ciŋə agi slənəkii də maɗuunə ŋgeeriitə vii Aləmasiihu ka nyi. Ci ca slənə ashiki kaa nya uudəpaa slənəkii.


text: 1Ma dəba eye Məsəfəre Tsəɗaŋŋa a rahay a bo i Yesu na, a ye abəra ka təv i magayam i Yurdum niye. Tsa na, Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye a ye ha a makulkwandah. 2Mə ɗəma na, Yesu kə ndza məhəne kuro kuro faɗ, Fakalaw a say masəpete na. Ma məndze niye na, Yesu kə nda wu mənday kwa tsekweŋ bay tebiye. Ka mandəve i məhəne niye hay na, may a wur faya tuk. 3Tsa na, Fakalaw a yaw ka təv ŋgay, a gwaɗay: «Taɗə kə ge nəkar Wawa i Mbəlom na, gwaɗay a kwar nakay mâ təraka wu mənday.» 4Yesu a mbəɗay faya: «Mawatsa eye mə bazlam i Mbəlom na: “Ndo zezeŋ ma ndziye na, ta wu mənday ɗekɗek bay.”» 5Fakalaw a ye ha ka gər i gəma. Kwayaŋŋa a bəzay ha bəy i məndzibəra tebiye. 6A bəzay ha na, a gwaɗay: «Na vəlakeye a nəkar hərwi gədaŋ ta zlele neheye ma bəy i dala neheye tebiye mavəla eye a neŋ. Na sliye faya məvəle kwa a way andza nakə a seŋ aye. 7Taɗə ka dəkweŋ gurmets na, na vəlakeye ha tebiye a nəkar.» 8Yesu a mbəɗay faya: «Mawatsa eye mə bazlam i Mbəlom na, a gwaɗ: “Ɗəslay ha gər a Bəy Maduweŋ yak Mbəlom, ada ka geye məsler na, a neŋgeye nəte ŋgweŋ.”» 9Fakalaw a ye ha a gəma i Zerozelem, ka gər i gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom. Tə ndisl a ɗəma na, a gwaɗay a Yesu: «Taɗə kə ge nəkar Wawa i Mbəlom sa na, kal ha bo abəra ka gər i gay nakay ka dala. 10Hərwi mawatsa eye mə bazlam i Mbəlom na, a gwaɗ: “Mbəlom ma gwaɗateye a gawla ŋgay hay na, tâ dzəna kar, tâ tsəpa kar. 11Tâ kəndawa kar, hərwi ada sik yak mâ ndzay a kwar bay.”» 12Yesu a mbəɗay faya a gwaɗay: «Mawatsa eye mə bazlam i Mbəlom na, a gwaɗ: “Kâ dza ha Bəy Maduweŋ yak Mbəlom bay.”» 13Fakalaw a ndəv ha wewer ŋgay tebiye hərwi masəpete Yesu. Ma dəba eye na, a ye ŋgway abəra ka təv i Yesu hus a pat mekeleŋ eye. 14Ma dəba eye na, Yesu a mbəɗa gər a Galile. A ye na, neŋgeye maraha eye ta gədaŋ i Məsəfəre i Mbəlom. Mə ɗəma na, məzele ŋgay a ɗa zləm a gəma hay tebiye. 15A tətikawatay bazlam i Mbəlom a ndo hay mə gay i maɗuwule me. Ndo hay tebiye ta zambaɗaway. 16Ma dəba eye Yesu a lətse, a ye a gəma i Nazaret. Nazaret na, gəma nakə a gəl mə ɗəma aye. Pat i mazəzukw bo na, a lətse a ye a gay i maɗuwule me andza nakə a gawa ha aye. Mə ɗəma na, a lətse hərwi mədzeŋge bazlam i Mbəlom. 17Tsa na, ti ye naha tə zlayaw ɗerewel i Ezay ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom, tə vəlay. Tsa na, a pəla ha ɗerewel niye. A pəla ha na, a huta təv nakə mawatsa eye, a gwaɗ: 18«Məsəfəre i Bəy Maduweŋ ka gər ga. A zla ga, a sləra ga ahaya na, hərwi məzlatayaw Labara Ŋgwalak eye a ndo i mətawak hay. A sləra ga ahaya na, hərwi məɗatay labara i mətəme a ndo i daŋgay hay. A sləra ga ahaya hərwi mahəndəkatay na ɗəre a guluf hay. A sləra ga ahaya na, mətəme tay ha, ndo neheye faya ta gateye ɗəretsətseh aye. 19Məɗe ha məve nakə Mbəlom ma gateye ŋgwalak ŋgay a ndo hay aye na, kə ndislew.» 20Yesu a ndəv ha mədzeŋge andza niye na, a paɗa na ɗerewel niye. A may ha a ndo məge məsler i gay i maɗuwule me niye. Tsa na, a ye a ndza ŋgway. Ndo niye hay tebiye mə gay i maɗuwule me aye na, ta zəba ka Yesu. 21Tsa na, Yesu a dazlay mətsikatay, a gwaɗatay: «Nəkurom neheye faya ka pumay zləm a wu nakə faya na tsikakumeye na, wu nakə na dzaŋga mə Ɗerewel i Mbəlom aye na, ɓa kə ge bo bəgom tsɨy.» 22Ndo niye hay tebiye tə tsik faya, tə gwaɗ: «Ndo nakay na, lele.» Ada Bazlam i Yesu niye a tsikatay aye na, bazlam niye ŋgwalak eye a gatay hərɓaɓəkka. Tə gwaɗ: «Neŋgeye na, wawa i Yusufa na gwaɗ bəɗa?» 23Yesu a gwaɗatay sa: «Ta deɗek, nəkurom ka tsikumeŋeye bazlam i dzeke nakay anaŋ aye. Ka gweɗumeŋeye: “Nəkar ndo mətəme ha ndo, təma ha bo yak aye tey.” Nəmaa tsəne wu neheye ka ge ma Kafernahum aye. Anəke na, ge ma gəma yak andza neheye ka ge ma Kafernahum aye dərmak.» 24Tsa na, a gwaɗatay sa: «Sərum ha ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom na, kwa nəte ta təma na ma gəma ŋgay nakə tə wa na mə ɗəma aye bay. 25Sa tsa na, sərum ha ahəl i Eliya ndo i maslaŋ i Mbəlom na, madakway i ŋgwas hay haladzay ma Israyel. Ahəl niye na, yam kə pa bay məve mahkar ta kiye məkwa. Mandərzlaŋ bagwar eye a ge ka dala niye tebiye. 26Madakway i ŋgwas hay andaya ma Israyel, ane tuk na, Mbəlom kə slər Eliya a gay i madakway i ŋgwas hay kwa nəte bay tebiye. Ane tuk na, Mbəlom a slər Eliya na, a gay i madakway i ŋgwas wuray a ndzawa ka dala i Səripta ma gəma i Sidoŋ. 27Ahəl i Elize ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom na, ndo madəgwaɗa eye hay haladzay ka dala i Israyel. Mbəlom kə mbəl tay ha ndo niye madəgwaɗa eye hay kwa nəte bay, a mbəl ha na, Namaŋ ndo i gəma i Siri.» 28Ndo niye hay tebiye mə gay i maɗuwule me aye tə tsəne bazlam ŋgay niye na, a ndalatay haladzay. 29Tsa na, tə lətse, tə pay həlay a Yesu. Ti ye ahaya abəra ma wuzlahgəma, ti ye ha a gər i mahəmba i Nazaret. Gəma i Nazaret ma geye na, ka mahəmba eye niye. Tə tsal ha a ɗəma na, hərwi madzəgəɗa ahaya a zavay. 30Ane tuk na, Yesu a ye mə walaŋ tay tsəriɗ tsəriɗ a ye ŋgway. 31Ma dəba eye na, Yesu a lətse a ye a Kafernahum. Kafernahum na, wuzlahgəma i Galile. Pat i mazəzukw bo na, pat pat a tətikawatay a ndo hay. 32Ndo hay tə tsəne matətike ŋgay niye na, a gatay hərɓaɓəkka. Hərwi matətike ŋgay nakə a tətikatay aye ta məzlaɓ eye. 33Azlakwa bay mə gay i maɗuwule me niye na, ndoweye andaya gər a vuway. A wuda ta gədaŋ kələrra, a gwaɗ: 34«Nəkar Yesu ndo i Nazaret, mey yak ka nəmay na, mey? Ka yaw na, mata dze may ha ɗaw? Nəkar way na, na sər ha lele: Nəkar na, ndo nakə tsəɗaŋŋa Mbəlom a sləraw aye!» 35Tsa na, Yesu a gay me, a gwaɗay: «Ndza ɗikɗik! Dara abəra mə bo i ndo nakay!» Tsa na, fakalaw a kal ha ndo niye kame i ndo niye hay ɓərra. Tsa na, a ndohwaw abəra mə bo i ndo niye. Kə gay wuray a ndo niye kwa tsekweŋ bay. 36Ka təv niye na, a gatay a ndo hay daɓək daɓək, hərɓaɓəkka. Tə gwaɗ mə walaŋ tay: «Eh! Eh! Nakay na, bazlam waray! Nakay i ŋgay na, ndo waray a tsik me ta məzlaɓ eye! A gatay me ta gədaŋ a məsəfəre lele bay eye hay na, tə gəsay me ada tə ndohwaw abəra mə bo ndo nakay aye!» 37Labara i Yesu a ɗa a zləm ma gəma niye tebiye. 38Ma dəba eye na, Yesu a yaw abəra mə gay i maɗuwule me niye. A həl bo a ye a gay i Simoŋ. A ye naha na, mese i Simoŋ lele bay. Maraɓaraɓ a gay haladzay. Tsa na, tə gwaɗay a Yesu: «Maraɓaraɓ a gay a mese i Simoŋ, dzəna na tey!» 39Yesu a lətse, a ye ka təv ŋgay. A ye naha na, a guɗuk faya. A ŋgərəz ka maraɓaraɓ niye ta gədaŋ. Tsa na, maraɓaraɓ niye a ndala abəra ka ŋgwas niye. Kwayaŋŋa a gatay mbəlok. 40Ma dəba eye pat a dəɗ na, ndo hay tə həlayaw ndo neheye ɗəvats mə bo tay tebiye a Yesu. Kwa slala i ɗəvats waray waray na, tə həlayaw a Yesu. Yesu a pa fataya həlay nəte nəte tay eye. A mbəl tay ha abəra ma ɗəvats tay niye hay. 41A həhar fakalaw hay abəra mə bo i ndo hay haladzay dərmak. Fakalaw niye hay ta wuda, tə gwaɗay: «Nəkar na, Wawa i Mbəlom!» Ane tuk, na, Yesu a ŋgərəz fataya. A gwaɗatay: «Kâ tsikum me bay.» Hərwi nəteye na, tə sər ha Yesu na, Kəriste. 42Ɗəre a tsaɗa kwayaŋŋa na, Yesu a lətse a ndohwaw, a yaw abəra mə gay. A ye dəreŋ abəra ma wuzlahgəma. A ye a təv nakə ndəray andaya mə ɗəma bay aye. Ndo hay haladzay ta zəba ɗəre na, ta ŋgatay a Yesu bay. Tsa na, ta pəla na. Tə huta na Yesu na, a satay Yesu mâ ye fataya abəra bay, mâ ndza ta nəteye huya. 43Ane tuk na, Yesu a gwaɗatay: «Na diye a gəma mekeleŋ eye hay, na ta ɗatay ha Labara Ŋgwalak eye i Bəy i Mbəlom dərmak. Mbəlom a sləra ga ahaya na, hərwiye.» 44Tsa na, a lətse, a ye a ɗawa ha bazlam i Mbəlom mə gay i maɗuwule me neheye ka dala i Yahuda aye.


text: 1Gum metsehe nəkurom ndo i zlele hay, tuwum bo kurom ta magala hərwi ɗəretsətseh neheye faya ta həbiye kurom aye. 2Zlele kurom hay ta ze, petekeɗ kurom hay bəbay mətul hay ta nda. 3Gura kurom hay ta suloy kurom na, reŋgez kə nas tay ha, reŋgez ma makumeye ha mənese hərwi nəkurom həzay eye. Bo kurom ma ta nasiye dərmak, andza ta fəkiye ta ako. Ka hayumay gər a zlele a həlay nakay anaŋ məndzibəra mazlambar ma ndəviye aye. 4Ka vumatay gər a ndo neheye tə ge məsler ma guvah kurom aye, ka vəlumatay wu i merəɓe tay bay. Tsənum kəkay nakə faya ta tuweye naha bo a Mbəlom hərwi ada mâ dzəna tay ha aye. Ndoweye neheye tə gakum məsler aye na faya ta tuwiye ada Bəy Maduweŋ Mbəlom Gədaŋ eye faya ma tsəniye. 5Ka ndayum bəra tə zlele kurom ka məndzibəra, ka pumay bəzay na, wu neheye tə yakum a gər aye. Ka ndawum wu mənday haladzay, ka gəlawum tetəp tetəp andza sla nakə ta kəɗiye. 6Ka gəsum tay ha ndo neheye ta gakum wuray bay aye a sariya, ka kəɗum tay ha. Nəteye na, ta ge fakuma gədaŋ bay. 7Malamar ga hay, zlum ŋgatay hus a həlay nakə Bəy Maduweŋ ma maweye fakwaya aye. Zəbum ka ndo məfəte hay təday. Ndo məfəte na, ma həbiye wu i guvah ŋgay hay ta məzle ŋgatay. Ma həbiye na, ka madazlay i makurre i yam məpe hus ka maduk i duk i yam nakə tsɨy ma piye sa bay aye. 8Nəkurom dərmak, zlum ŋgatay. Ndzum ɓəŋɓəŋ hərwi pat i məmaw i Bəy Maduweŋ kway mazlambar faya ma ndisleweye. 9Malamar ga hay, kâ guŋguzum wuray a bo bay hərwi ada Mbəlom mâ gəs kurom a sariya bay. Tsənum, ndo nakə ma giye sariya aye mazlambar faya ma ndisleweye, neŋgeye malətsa eye ka həlay məgeɗ. 10Malamar ga hay, dzalum ka ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom neheye ahəl niye tə tsik me ta məzele i Mbəlom aye. Ta sa ɗəretsətseh ada ta zla ŋgatay. Nəkurom dərmak, zlum ŋgatay andza nəteye. 11Zəbum, ndo neheye Mbəlom a pa fataya ŋgama hərwi nakə tə səmay naha a ɗəretsətseh aye. Ka tsənum labara i Zob nakə a səmay naha a wu hay ahəl nakə ɗəretsətseh a ndzay a gər aye. Ma dəba eye na, ka sərum ha wu nakə Mbəlom a vəlay aye. Ta deɗek Mbəlom na, a sakay naha a ndo hay, ma gateye ŋgwalak. 12Malamar ga hay, bazlam bagwar eye anaŋ: Mə wu hay tebiye na, kâ mbaɗum bay. Kâ mbaɗum ta magərmbəlom bay, kâ mbaɗum ta dala bay, kâ mbaɗum tə wu mekeleŋ eye bay. Lele na, ayaw kurom mâ ndza ayaw. Aʼay kurom mâ ndza aʼay. Tsikum andza niye hərwi ada Mbəlom mâ gəs kurom a sariya bay. 13Taɗə ndo andaya mə walaŋ kurom faya ma siye ɗəretsətseh na, mâ ɗuwulay me a Mbəlom. Taɗə ndo andaya mə walaŋ kurom ɗərev ŋgay faya ma ŋgwasiye na, mâ gay naha dəmes a Mbəlom, mâ zambaɗay. 14Taɗə ndo andaya ɗəvats eye mə walaŋ kurom na, mâ zalatay a madugula i ndo məpe mədzal gər ka Yesu hay hərwi ada tâ faɗa faya mal ta məzele i Bəy Maduweŋ Yesu ada tâ ɗuwulay me a Mbəlom hərwi ŋgay. 15Taɗə ka ɗuwulay me a Mbəlom ada kə dzala ha Mbəlom kə tsəne maɗuwule me ŋgay na, ma dzəniye na. Bəy Maduweŋ ma mbəliye ha. Taɗə kə ge mezeleme na, Mbəlom ma pəsay ha dərmak. 16Hərwi wu nakay, neŋ faya na gwaɗumeye, ɗum ha a bo mezeleme kurom hay mə walaŋ kurom nəte nəte, ada ɗuwulumay me a Mbəlom hərwi ndo siye hay dərmak hərwi ada Mbəlom mâ təma kurom ha. Maɗuwule me i ndo nakə tsəɗaŋŋa kame i Mbəlom aye na, gədaŋ eye haladzay. 17Dzalum ka Eliya nakə ahəl niye aye. Neŋgeye na, ndo andza nəkway. Ka ɗuwulay me a Mbəlom tə ɗərev ŋgay peteh hərwi ada yam mâ pa bay. Yam kə pa ka dala niye bay məve mahkar ta kiye məkwa. 18Ma dəba eye na, a ɗuwulay me a Mbəlom hərwi ada yam mâ pa sa. Mbəlom a paw yam ada wu hay ta ndzohwaw dərmak. 19Malamar ga hay, taɗə ndoweye mə walaŋ kurom kə dze abəra ka tsəveɗ i Mbəlom, tsa na, ndo ki ye kə ma ahaya ka tsəveɗ na, 20sərum ha ndoweye nakə ka dzəna ndo i mezeleme hərwi ada mâ gər ha mezeleme aye na, ma təmiye ha ndo i mezeleme niye abəra ma mədahaŋ. Kwa taɗə mezeleme ŋgay haladzay bəbay na, Mbəlom ma pəsay ha.


text: 1Kɨlə-mɨndɨ kɨ kəte ka, aw kɨ ndu-kun je kɨ tɔjɨ dɨje go rəbɨ kɔsɨ məkəsɨ nangɨ no̰ Luwə tɨ, ə se aw kɨ lo kaw-naa kɨ dɔnangɨ tɨ ne tɔ. 2Kəy kɨbɨ kɨ gangi mee joo e kɨ ra. Me kəy tɨ kɨ dɔsa̰y, kɨ ɓari-e lo kɨ ay njay, lo kɨndə lambɨ kɨ bajie e sɨri ɨsɨ me tɨ. Taa tabɨlə kɨ mapa kadɨ-kare kɨ dɨje adi Luwə e dɔ tɨ, ɨsɨ tɨ no̰o̰ tɔ. 3Nɨngə kəy kɨ ko̰ joo kɨ kɨbɨ gangɨ lo e ta tɨ, e lo kɨ ɓari-e lo kɨ ay njay ɨtə ndəgɨ lo je. 4Lo kɨn tɨ ə dɨngɨri lo kɨ ra kɨ ɔr e tɨ. Nɨngə dɔ dɨngɨri tɨ ka kɨn ə, yɨbɨ kɨ ba̰yḛ ətɨ mbḭ e kɨ kɨlə por dɔ tɨ. Me lo tɨ kɨ ko̰ joo tɨ ka kɨn tɔ ə, sandukɨ kɨlə mɨndɨ kɨ gɨde e kɨ ra kɨ ɔr e tɨ. Me sandukɨ tɨ ka kɨn ə, ku madɨ kɨ man rosɨ mee e səm tɨ. Ku ka kɨn gɨde e kɨ ra kɨ ɔr tɔ. Ɓəy taa, me sandukɨ tɨ ka kɨn ka, kagɨ tɔsɨ lə Aro̰ kɨ ɨbə mbine e me tɨ tɔ. Ɓəy taa, me sandukɨ tɨ wa kɨ kare kɨn ə, mbal je kɨ ndangi ta je kɨ ɔjɨ dɔ kɨlə mɨndɨ tɨ e me tɨ tɔ. 5Dɔ sandukɨ tɨ ka kɨn ə, tɔli kagɨ je joo kɨ toi tə Malayka je kɨ ɓari-de nə serubḛ je, kɨ awi kɨ kɔsɨ-gon ngay ɨndəi-de dɔ tɨ. Malayka je ka kɨn naji bagɨde dɔ lo kadɨ-kare məsɨ tɨ kɨ ɔjɨ go kɨyə̰ go majal je lə dɨje kɔ. Nə ke ə, e dɔkagɨlo kɨ kadɨ dəw ɔr-n gɨn ta je kɨn pətɨ al ɓəy. 6Kəy kɨbɨ ka kɨn e kɨ gangi lo joo. NJé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je uri me kəy tɨ kɨ dɔsa̰y kɨ ndɔ je kare kare pətɨ mba ra kɨlə ləde. 7Nə me kəy tɨ kɨ ko̰ joo, nje kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare kɨ bo kɨ karne ba par ə, a ur tɨ nja kare me ɓal tɨ kare. Lo kɨn tɨ ə a re kɨ məsɨ da mba kadɨ adɨ Luwə kadɨ-kare tɨ kadɨ ɨyə̰-n go majal je lə nje kɨjə nḛ məsɨ kare kɨ bo wa kɨn kɔ nɨm, taa ya̰ ndəgɨ kosɨ dɨje kɨ rai kɨ go me ndɨgɨ tɨ ləde al nɨm tɔ. 8NDɨl kɨ ay njay ndo-je kɨ takul nḛ je kɨn kadɨ dɔkagɨlo je pətɨ kɨ me kəy kɨ dɔsa̰y kɨn to nɨngə, ta rəbɨ kur me lo tɨ kɨ ay njay njay ɨtə made je kɨn e kɨ tḛḛ al ɓəy. 9Nḛ kɔjɨ je kɨn əi ndɨl nḛ je kɨ dɔkagɨlo tɨ kɨ ɓone. Kɔr me nə: kadɨ-kare je kɨ nḛ məsɨ je kɨ j-ɨsɨ j-adi Luwə kɨn asi kadɨ rai adɨ me dəw kɨ nje ra kɨlə kadɨ Luwə kɨn asɨ-naa bərəre al. 10Təkɨ rɔjetɨ, nḛ je kɨn əi ndu-kun je kɨ ɔjɨ dɔ nḛ kuso ə se nḛ ka̰y kɨ kujɨ nḛ ra je kɨ ɔjɨ dɔ kay rɔ kɨ man par. Nḛ je kɨn əi kujɨ nḛ ra lə dɨje kɨ dɔnangɨ tɨ ne. NDade to kɨ mbata dɔkagɨlo kɨ ndə̰y be par, bɨtɨ dɔkagɨlo tɨ kɨ Luwə a ɨndə-n gɨn ndu-kun je kɨ sɨgɨ. 11Nə Kɨrɨsɨ re tə nje kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare kɨ bo mba kadɨ adɨ-je nḛ majɨ je kɨ toi ne ngata. Kɨrɨsɨ ur me kəy kɨbɨ tɨ kɨ bo ngay nɨm, asɨ-naa bərəre nɨm tɔ. E kəy kɨbɨ kɨ dɨje ə rai kɨ jide al nɨm, taa e kəy kɨ goto dɔnangɨ tɨ ne nɨm tɔ. 12Kɨrɨsɨ ur me kəy tɨ kɨ ay njay njay ɨtə made je ka kɨn nja kare ba par. Ur me kəy tɨ ka kɨn kɨ məsɨ bal bɨyə̰ ə se kɨ məsɨ ngan mangɨ je al, nə kɨ məsɨne wa. E kɨ rəbɨ kɨn ə, Kɨrɨsɨ gangɨ-n dɔje nja kare ba par ratata dɔ majal je tɨ. 13Təkɨ rɔjetɨ, kɨ go nḛ jibəl ɓe tɨ, dɨje a tɔli bal bɨyə̰ je kɨ ngan mangɨ je, ə a sɨkəi məsɨde je kɨ bu ngon ko̰ mangɨ kɨ kɨlə por dɔ tɨ dɔ dɨje tɨ kɨ rai majal. Rai nḛ je kɨn be mba kadɨ dɨje ka kɨn təli kɨ kay njay gogɨ kɨ go nḛ jibəl ɓe tɨ. 14Re nḛ kɨn e kɨ rɔjetɨ kadɨ məsɨ da je awi kɨ tɔgɨ nɨngə, məsɨ Kɨrɨsɨ, tɔge a ɨtə məsɨ da je sa̰y ngay ɓəy. Nə Kɨrɨsɨ wa un rɔne adɨ Luwə tə nḛ kadɨ-kare kɨ ay njay kɨ tɔgɨ lə NDɨl kɨ nje kɨsɨ ratata. Məse ka kɨn a togɨ nga̰meje adɨ ay njay mba kadɨ jɨ ra nḛ je kɨ majal kɨ a aw səje koy tɨ al. NGata nɨngə, j-a j-asɨ kadɨ j-a ra kɨlə j-adɨ Luwə kɨ nje kɨsɨ kəm ba. 15Be ə, Kɨrɨsɨ e nje ka mbo̰ dɨje tɨ kɨ Luwə kɨ rəbɨ kɨlə mɨndɨ kɨ sɨgɨ. MBa kadɨ njé je kɨ Luwə ɓar-de ɨngəi nḛ nduwə kɨ a to ratata kɨ Luwə un-n mɨndɨne adɨ-de. Nḛ kɨn a ra nḛ, tadɔ Kɨrɨsɨ oy nɨngə məse taa dɨje ɨlə-de taa ta nḛ je tɨ kɨ majal kɨ ɨsɨ rai nḛ dɔkagɨlo tɨ kɨ əi gɨn tɔgɨ tɨ lə kɨlə mɨndɨ kɨ kəte. 16J-ɨngə kadɨ re dəw ra makɨtɨbɨ kɨlə mɨndɨ kɨ ɔjɨ dɔ ləbɨ nḛ nduwə tone tɨ nɨngə, majɨ kadɨ dəwe ka kɨn a oy ɓəy taa, noje je a ləbi-naa nḛ nduwə. 17Təkɨ rɔjetɨ, re dəw e kɨ dɔ ne taa ɓəy ɓa, nda makɨtɨbɨ kɨlə mɨndɨ kɨ ɔjɨ dɔ nḛ nduwə goto. Lokɨ dəwe ka kɨn oy ngata nɨngə ndae to. 18Be tɔ ə, kɨlə mɨndɨ kɨ kəte ka, lo kadɨ aw kɨ tɔgɨ ra kɨlə kəte goto no̰ məsɨ tɨ kɨ a̰y. 19Lokɨ Mojɨ ɔr me ndu-kun je pətɨ təkɨ ndangɨ-n me makɨtɨbɨ je tɨ kɨ mi no̰ kosɨ Isɨrayəl je tɨ pətɨ nɨngə, un məsɨ ngan mangɨ je kɨ məsɨ bal batɨ je kɨ pote-de kɨ man jine tɨ. Nɨngə un baji kagɨ madɨ kɨ ul njukɨ kɨ ətɨ majɨ ngay kɨ ɓari-e nə ijopɨ. Baji kagɨ ka kɨn e kɨ ɓɨr gɨne kɨ kɨbɨ kɨ rai kɨ bəl batɨ je adɨ sɔl lɔm lɔm ə kər njɨr njɨr tɔ. Nɨngə kagɨ ka kɨn ə, ɨlə me məsɨ tɨ ɓa sɨkə dɔ makɨtɨbɨ je tɨ kɨ ndangi ndu-kun je me tɨ nɨm taa dɔ kosɨ dɨje tɨ nɨm tɔ. 20Dɔkagɨlo sɨkə məsɨ tɨ, Mojɨ ə nə: «E kɨn e məsɨ kɨlə mɨndɨ kɨ Luwə un ndune dɔ tɨ adɨ səsi, kadɨ ɨtəli rɔsi go tɨ.» 21Be tɔ ə, sɨkə-n məsɨ ka kɨn dɔ kəy kɨbɨ tɨ kɨ dɔ nḛ ra kɨlə je tɨ pətɨ kɨ me tɨ tɔ. 22Təkɨ rɔjetɨ, kɨ go ndu-kun tɨ, nḛ je ngay a təli kɨ kay njay kɨ takul məsɨ par. Nɨngə kɨ kanjɨ məsɨ kɨ sɨkə, kɨyə̰ go majal je a goto tɔ. 23Nḛ je kɨ tɨti-naa kɨ nḛ je kɨ rɔjetɨ kɨ dɔra̰ tɨ pətɨ sɔbɨ kadɨ e kɨ təl-de kɨ kay njay tɨ kɨ rəbɨ kɨn. Nɨngə kɨ ɔjɨ dɔ nḛ je kɨ rɔjetɨ kɨ me dɔra̰ tɨ wa ka, gei nḛ kadɨ-kare məsɨ kɨ majɨ ɨtə məsɨ da je sa̰y. 24Təkɨ rɔjetɨ, Kɨrɨsɨ ur me kəy kɨbɨ tɨ kɨ dɨje rai kɨ jide kɨ e ndɨl e kɨ rɔjetɨ kɨ me dɔra̰ tɨ kɨn al. Nə e aw me dɔra̰ tɨ, ɔjɨ rɔne ta kəm Luwə tɨ, ɨsɨ əl sie ta kɨ mbata ləje. 25Jəju aw me dɔra̰ tɨ mba kadɨ adɨ rɔne kadɨ-kare tɨ Luwə nja ba̰y ba̰y al. Nə nje kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare kɨ bo ur me kəy tɨ kɨ ay njay ɨtə made je ka kɨn kɨ ɓal je kare kare pətɨ, kɨ məsɨ da je. 26Re e be al ə, Kɨrɨsɨ a ɨngə ko̰ nja ba̰y ba̰y lo kɨlə ngɨrə dɔra̰ kɨ dɔnangɨ tɨ nu. Nə təkɨ rɔjetɨ, Kɨrɨsɨ re nja kare ba dɔkagɨlo kɨ dɔbəy tɨ, mba kadɨ bɔr majal kɔ, kɨ takul darɔe kɨ un adɨ Luwə nḛ məsɨ tɨ. 27Nɨngə e kɨ kɨndə dɔ dana kəte, kadɨ dəw kɨ ra ra a oy nja kare par, nɨngə go koye tɨ, Luwə a gangɨ ta dɔe tɨ. 28Be tɔ ə, Kɨrɨsɨ adɨ rɔne nja kare ba par, mba kadɨ bɔr majal lə kosɨ dɨje. Nɨngə a ɔjɨ rɔne kɨ ko̰ joo ɓəy, nə ke ə, e kɨ mba bɔr majal al ngata, nə kɨ mba kadɨ ajɨ njé je kɨ ɨsɨ ngɨnəi ndɔ təl-e.


text: 1Ma ətsə i Yeesu da lyawarənaakii kədəhə ka mbu'unə aasəkə vəranə ŋga Urusaliima, təya mbu'u aa Bayitifaaji ashi giŋwə ŋga Zayitunə, wata ca sləkee ka hara lyawarənaakii bəra'i 2də banə ka tii, “Dəmə aasəkə vəraatsa. Maɗa kə mbu'yuunə, pii ka lapaanə nuunə vamənda gwalə da uuzənatə. Pəryatəmə, una kira ka nyi. 3Maɗa kə ləguyi əndə a moonə taa ka mi cuuna pərə, bamə ka ci: ‘Slandanə mwayi.’ Maɗa kə fii ci ha'ə, ka bwaseenə nə ci koonə pii pii.” 4Ma slənyi ətsa, ka mbu'utəginə də sətə bii anabi oo'i: 5“Bamə ka ənji vəranə ŋga Sihiyoona:f ‘Tsaaməmə! Wiitsə ŋwaŋwə goonə ka shinə aa hoonə! Əndə haŋkala nə ci, aba'ə vamənda nə ci, waatoo aba'ə uundzə vamənda.’ ” 6Wata lyawariitə a maɗə, təya palə, təya ɗatə makə sətə bii Yeesu ka tii. 7Təya kira vaməndatə ba'ə uundzəkii, təya luukutəvə kəjeerənyinatii aa ba'ətii. Wata Yeesu a ndərəvə. 8Ma daɓaala, kə sasafəpaa tii kəjeerənyinatii a rəgwa, hara ənjə a pusha ba ŋga ənfuginə, təya sasafə a rəgwa. 9Ma daɓaalatə davə, dakəŋwaciikii da daba'əkii patə, kə ŋgəree tii ka uuratii, təya ba, “Dəlanə də jijinə ŋga Dawuda! Tə'i barəkaanə ashi əndətə ca shi də ləmə ŋga Slandana! Dəlaamə də Əntaŋfə!” 10Makə mbu'i Yeesu aa Urusaliima, wata vəranəkii a gwazəgi purətə, ənji patə a ləgwa, “Wu saŋə nə əndətsa?” 11Daɓaala a ba, “Ma əndətsa, ci nə anabi Yeesu ətə shi daga də Nazaratu anə hanyinə ŋga Galili.” 12Mbu'unaakii wata ca dəməgərə aasəkə yi ŋga Əntaŋfə, ca shaabagi tə patənə ŋga ənji ɗa fiiriinə davə, ca dzaadzapaa ha ŋga pəra kwaɓa da dəgələnyinə ŋga ənji ɗərə də bilyamasariinə, 13ca ba ka ənjita, “Tə'i manaahəkii asəkə malaaɓa ləkaləkatə oo'i, ma bii Əntaŋfə, ‘Yi ŋga ɗa də'wa 'wanə ənji yaaki.’ Amma, ma una, agi geeginə nuunə ka yikii ka ha ŋga umbənə ŋga mahiirənə.” 14Wata muurəfinə da mahurəməsə ənjə a shi aaɓii Yeesu aasəkə yi ŋga Əntaŋfə, ca mbəɗəpaa də tii. 15Ma madiigərə limanyinə da maliminə, kə zhima tə tii asəkətii, makə nee tii ka sə ŋga hurəshishiitə cii kəya ɗaaɗa, manjeevənə əsə a dzə də ka wanyanə asəkə yi ŋga Əntaŋfə, təya ba, “Dəlanə də jijinə ŋga Dawuda!” 16Wata təya ləgwa ka Yeesu, “Agi fanə nə hə sətsə ci manjeeviitsə a ba see?” Yeesu a ba ka tii, “Awa, agi fanə nə nyi. Pooshi unə sha jaŋgii kunə asəkə malaaɓa ləkaləkata? ətə bii ca, ‘Kə tasəkapaa hə tə manjeevənə da ətə ma'ə ka sa 'wanə, kaa təya dəla də hə.’ ” 17Ma daba'əkii, Yeesu a bwasee ka tii, ca gimagi asəkə vəranəkii, ca palə saakii aa Bayitaniya, ca baanə davə. 18Pukətə hakii tsəɗakə, ma Yeesu a ənya aasəkə vəranə ŋga Urusaliima, kə ɗii maɗəfənə tə ci. 19Wata ca lapaa ənfwə uudəvə ataŋgala rəgwa, ca dzə aatsakii. Amma, malapaamə ci pookii davə, wata ba səgafə. Wata ca naalagi tə ənfuta, əŋki ci, “Pa ha poo ma'ə shaŋə!” Pii wata ənfwə uudəvətə a huurəgi hwa'ə. 20Makə nee lyawarənaakii ha'ə, kə ɗii ka tii ka sə ŋga hurəshishinə. Əŋki tii, “Iitiitə daa huurəgi uudəvətsə pii pii ha'a?” 21Yeesu a ba ka tii, əŋki ci, “Tantanyinə cii kya ba koonə: maɗa kə gi'yuunə tə Əntaŋfə yadə hiimanə oo'i, mbu'u taa pooshi ha'ə ka ɗanə, əntaa wata sənə ɗii nyi ka uudəvətsə ɗanuunə tanə, amma taa ka giŋunə maa, ka mbeenə nuunə ka banə: ‘Mbuɗuu, ha dzə ka kulagərənə aagi uunəva!’ Ka ɗanə ha'ə əsə. 22Maɗa kə gi'yuunə tə Əntaŋfə, taɗa mi patə kədii unə agi də'wa, ka upaanə nuunə səkii.” 23Makə dzəgərə Yeesu aasəkə yi ŋga Əntaŋfə, ca dzəgunə ka ənja, wata madiigərə limanyinə da gayinə a shi aaɓiikii, təya ləgwa ka ci, əŋki tii, “Də ŋgutə baawəɗa saŋə cii kwa ɗaaɗa uushi'iinə ha'a? Wu saŋə vii ka hə baawəɗatsa?” 24Yeesu a ba ka tii, əŋki ci, “Nyi maa, ka ləgwanə nə nyi koonə naaki uushi rəŋwə. Maɗa kə bagyuunə ka nyi, nyi maa, ka banə nə nyi koonə taɗa də ŋgutə baawəɗa cii kya ɗaaɗa uushi'iina. 25Ya əna, wu saŋə sləkee ka Yoohana kaa ca ɗa bapətisəma ka ənja? Əntaŋfə nii, anii ənda?” Wata təya ɗa mabizhinə ahadatii, təya ba, “Mi banaamə əna? Maɗa bii amə oo'i, Əntaŋfə sləkee ka Yoohana, ka banə nə ci, aa mi pooshi unə luuvə waɓənaakii ɗiya? 26Amma maɗa kə bii amə oo'i, ənji sləkee ka ci, ŋgwalii amə acii daɓaala, acii ma təya, kə luuvə tii oo'i, anabi nji Yoohana.” 27Wata əŋki tii ka ci, “Mashiimiinə taa wu sləkee ka ci.” Əŋki Yeesu ka tii naakii, “Ha'ə nə nyi əsə, paa nyi ka banə koonə taɗa də ŋgutə baawəɗa cii kya ɗa uushi'iina.” 28“Iitə nee unə noonə agyanə sənə cii kya moo banə koona? Tə'i əndə sha ɗii da i uuji ŋguyirənaakii bəra'i. Ca dzə aaɓii gawəkii, ca ba ka ci: ‘Uuzənaakya, duu ka slənənə asəkə tsanə ŋga inabi ənshinə.’ 29Uuzəətə a ba ka ci: ‘Paa nyi ka dzənə.’ Amma, ma daba'ə, ca baanə ka dii, ca dzə ka sləna. 30Dii a dzə aaɓii dara əsə, ca ba ka ci makə sətə bii ci ka gawəkii. Uuzəətə a ba ka dii: ‘Ka dzənə nə nyi ɗii, daadə.’ Amma, madzəmə ci. 31Ya agi manjeeviitsa, wu saŋə slənyi sətə mwayi dəsənətəya?” Təya ba, “Gawəkii.” Wata Yeesu a ba ka tii, “Tantanyinə cii kya ba koonə: ənji luu tsəkə da badawiinə ŋga makinə na ta koonə kəŋwanə aagi ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə. 32Acii ma shi Yoohana, kaa ca ɓaarii koonə ŋunyi rəgwa ŋga nə'unə. Amma, maluuvəmuunə waɓənaakii. Amma ənji luu tsəkə da badawiinə ŋga makinə, kə luuvə tii waɓənaakii. Taa makə nee unə ka sətə ɗii ənjitsə maa, makatəmuunə hiima ŋga luu waɓənaakii.” 33Wata Yeesu a tsakə banə ka tii, əŋki ci, “Fatəmə, kaa nya ba koonə əndə'i misaali. Ma sha ɗii, tə'i əndə'i əndə ɗii rə ŋga inaba. Ca tsatə, ca tələgi gu'u ŋga mya'ə də inaba, ca ghənəgi magərə ha ŋga nəhə uushi'inə, ca ŋgərə rəkii, ca vəgi ka mooziinə, kaa təya təkə cifanə ŋga rəkii da i ci. Ma daba'əkii, ca palə oogə. 34Makə mbu'ya saa'i ŋga cifanə ŋga inaba, wata ca sləkee ka ənji slənaakii ka liwa ka ci gyaɗalaakii aciitii. 35Wata mooziitə a kəəsətə tə lyawariita, təya fəsləgi rəŋwə, təya ɓələgi rəŋwə. Əndə'i əsa, təya kaalatə tə ci də faariinə. 36Slanda rətə a ənə ka sləkee ka hara lyawarənə palee ka ŋga təkəŋwanə də ɓəzəənə. Wata mooziitə a ənə ka ɗanə ka tii ha'ə əsə. 37Ma daba'əkii, ca sləkee ka tii ka uuzənaakii, ca ba, ‘Weewee, ka neenə nə tii ka məghərəvənə ŋga uuzənaaki.’ 38Amma, makə nee mooziitə ka uuzənaakii, wata təya ba ahadatii, ‘Waanə mazəmə yi kə mbu'ya. Shoomə, kaama ɓələgi tə ci, ama zəmə ya.’ 39Wata təya kəsətə tə ci, təya kagi tə ci aa ba'a tsanə, təya ɓələgi tə ci. 40“Ya ətsa, maɗa kə gi slanda rətsa, mi ɗanəkii də mooziitsa?” 41Ənjə a ba ka Yeesu, “Weewee ɓəələginə ɓəələginəkii tə bwaya aginyiitsa, ca vii rəkii ka hara ənji slənə pamə ətə na vii ka ci gyaɗalə ŋga inabaakii ka cifanəkii.” 42Yeesu a ba ka tii, “Mashiimuunə a jaŋgii asəkə malaaɓa ləkaləkatə kuna? ətə bii ci: ‘Ma faaratə kaaree ənji ghənə kuva makə pooshi nafaakii, ci ənəpaa ka faaratə palee də məghərəvənə. Ma ətsa, slənə ŋga Slandana. Ma amə əsə, sə ŋga hurəshishinə kaamə.’ [ 43“Taa wu kulii aanə faaratsa, ka əɓinə nə ci. Maɗa kə kulii faarakii aanə əndə əsa, ka ədəginə tə ci makə əmpunə.] Acii ha'ə cii kya ba koonə: ma ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə, kadə nə ənjə a ŋgərəgi acii unə, ənjə a vii ka ənjitə ca vii ŋunyi cifanə.” 45Fanə ŋga madiigərə limanyinə da Farisanyinə tə misaalinyiitsə ɗii Yeesu, wata təya paaratəgi oo'i, agyanətii cii kəya waɓə. 46Wata təya alə rəgwa ŋga kəsənə tə ci. Amma təya ŋgwaləgi acii daɓaala, acii ma daɓaala, kə luuvə tii oo'i, anabi nə Yeesu.


text: 1Wu nakə a seŋ mətsikakum aye na, anaŋ: Maga eye na, andza wawa nakə ma ndiye gay i bəba ŋgay aye. Ahəl nakə neŋgeye wawa eye mba kwa taɗə wu i bəba ŋgay tebiye i ŋgay bəbay na, neŋgeye andza beke. 2Ahəl nakə neŋgeye wawa eye mba aye na, ndo hay ta geye gər, ta geye gər a wu ŋgay hay dərmak hus a məpesle həlay i bəba ŋgay nakə ma ndisliye a ɗəma aye. 3I kway andza niye dərmak. Ahəl nakə nəkway andza wawa hay mba aye na, nəkway beke i məsəfəre neheye ŋgwalak eye bay neheye faya ta ləviye məndzibəra aye. 4Ane tuk na, ahəl nakə məpesle i həlay i Mbəlom a ndisl a ɗəma aye na, a sləraw wawa ŋgay. Ŋgwas a wa na. A pay bəzay a bazlam i Musa mapala eye lele, 5hərwi ada mâ təma tay ha ndo neheye nəteye beke i bazlam i Musa mapala eye ada kâ tərakwa wawa i Mbəlom hay. 6Wu nakə ka sərakweye ha ta deɗek nəkway wawa ŋgay hay aye na, anaŋ: Mbəlom a sləraw Məsəfəre i wawa ŋgay a ɗərev kway. Məsəfəre niye faya ma zaleye a Mbəlom mə ɗərev kway, «Abba, Bəba ga.» 7Andza niye, nəkurom beke i fakalaw hay sa bay, nəkurom wawa i Mbəlom hay ɗuh. Sa tsa na, ka hutumeye wu neheye ma vəlateye a wawa ŋgay hay aye dərmak hərwi nəkurom wawa ŋgay hay. 8Ahəl niye Mbəlom neŋgeye way ta ɗakum ha zuk bay na, nəkurom beke i wu hay wal wal ada wu niye hay na, Mbəlom nakə deɗek aye bay. 9Anəke na, ka sərum Mbəlom, a seŋ məgweɗe ɗuh na, Mbəlom a sər kurom. Ass! Ka mbəɗumeye gər məpay bəzay a wu neheye kəriye gədaŋ andaya mə ɗəma bay aye sa na, ma kəkay? A sakum matəre beke i wu neheye sa na, hərwi mey? 10Ka pum mədzal gər kurom na, ka məhəne hay, ka kiye hay, məve hay, neheye tebiye həlay eye kə sla a ɗəma na, ka gawum magurlom. 11Məndze kurom na, a dzədzar ga ha. Agəna məsler ga nakə na ge mə walaŋ kurom aye na, a təra kəriye. 12Malamar ga hay, neŋ na təra andza nəkurom neheye Yahuda hay bay aye. Neŋ faya na gakumeye amboh, tərum andza neŋ. Ka gumeŋ mənese kwa tsekweŋ bay. 13Nəkurom ka sərum ha makurre eye bo a geŋ nakə na ndza mə walaŋ kurom hərwi məɗakum ha Labara Ŋgwalak eye aye. 14Ɗəvats ga kə sakum ɗəretsətseh haladzay. Ane tuk na, kwa andza niye bəbay na, ka zəbum fagaya andza wu kəriye wal bay, ka həharum ga bay. Ɗuh ka təmum ga lele andza neŋ na, gawla i Mbəlom, ada ka təmum ga sa na, andza neŋ na, Yesu Kəriste eye tə gər ŋgay. 15A həlay niye na, ɗərev kurom kə ŋgwasa haladzay. Ada ɗərev kurom a ŋgwasa anəke sa bay na, hərwi mey? Ahəl niye neŋ tə gər ga na sər ha taɗə tsəveɗ andaya məŋgweɗe na ɗəre kurom na, atay na, ka ŋgwaɗum ka vəlumeŋ. 16Anəke ka zlum ga andza ndo məne ɗəre kurom na, hərwi nakə na tsikakum deɗek aye ɗaw? 17Ndo neheye tə tsik me ada ta mbəɗa ha Labara Ŋgwalak eye na, tə ge məsler ta tsəɓtsəɓ eye mə walaŋ kurom. Ane tuk na, wu nakə tə dzala faya məge aye na, lele bay. Faya ta giye andza niye na, hərwi ada kâ gərum ga ha ada kâ gum tsəɓtsəɓ ka məpatay bəzay a nəteye. 18Lele haladzay nakə ndo hay ta giye tsəɓtsəɓ hərwi ndo siye hay aye. Taɗə ta giye andza niye huya na, lele. Taɗə nəkway dziye kəgəbay neŋ dəreŋ tə nəkurom na, a seŋ ndzum tə neŋ huya. 19Nəkurom na, wawa ga neheye na wuɗa kurom haladzay aye. Neŋ andza ŋgwas nakə faya ma wiye wawa aye. Faya na siye ɗəretsətseh ada ma wuriye fagaya andza niye hus ka təv nakə mədzal gər kurom ka təra andza i Kəriste aye. 20A seŋ tə ɗərev ga peteh mede naha ka təv kurom anəke hərwi ada nâ sər mətsikakum wu neheye. Ɗərev faya ma diye fagaya abəra hərwi kurom. 21A nəkurom neheye a sakum məpay bəzay a bazlam i Musa mapala eye, tsikumeŋ: Ka tsənum wu nakə Ɗerewel i Musa a tsik aye təbəɗew. 22Tə watsa mə Ɗerewel i Mbəlom na, tə gwaɗ: Abraham na, wawa ŋgay hay sulo. Neŋgeɗ na, beke a wa, wawa neŋgeɗ ŋgwas nakə beke eye bay aye a wa. Ŋgwas nakə beke eye aye na, tə zalay Agar. Ŋgwas nakə beke eye bay aye na, tə zalay Sara. 23Wawa i beke na, tə wa ta mədzal gər i slo i bo tay, ane tuk na, wawa i ŋgwas nakə beke eye bay aye a wa na, hərwi wu nakə Mbəlom a tsikay a Abraham kurre, a gwaɗay na vəlakeye aye. 24Bazlam nakay na, a say məɗakway ha wu andaya. Ŋgwas neheye sulo aye na, a ndzəkit ha bo ta dzam neheye Mbəlom a ɓar aye. Agar, ŋgwas beke eye na, a ndzəkit bo ta dzam nakə Mbəlom a ɓar tə Musa mə mahəmba i Sinay aye. Wawa neheye ta wiye tay ma dzam niye na, nəteye beke i bazlam i Musa mapala eye. 25Agar na, neŋgeye andza mahəmba i Sinay nakə ka dala i Arabi aye. Neŋgeye na, andza gəma i Zerozelem nakə anəke aye dərmak hərwi gəma niye ta ndo neheye tebiye nəteye mə ɗəma aye na, nəteye beke i bazlam i Musa mapala eye. 26Ane tuk na, Zerozelem nakə mə mbəlom aye na, neŋgeye andza ŋgwas nakə beke eye bay aye. Maa təra andza may kway na, neŋgeye. 27Maga eye na, andza nakə tə watsa mə Ɗerewel i Mbəlom aye, tə gwaɗ: «Nəkar ŋgwas dəlay eye, ka wa wawa nəte bay aye, ɗərev yak mâ ŋgwasa, nəkar nakə ɗəretsətseh i məwe wawa kə zlakazay nəte bay aye, wuda ta məŋgwese eye, hərwi ŋgwas nakə zal ŋgay a gər ha aye na, ma ta hutiye wawa hay haladzay abəra ka ŋgwas nakə mandza eye tə zal ŋgay aye.» 28Malamar ga hay, nəkurom na, wawa deɗek eye hay andza i Mbəlom nakə a tsik kurre aye. Neŋgeye na, andza nakə Mbəlom a tsikay a Abraham kurre a gwaɗay nakə Sara ma ta wiye Izak aye. 29A həlay niye na, wawa nakə tə wa ta mədzal gər i slo i bo aye na, a saway ɗəretsətseh a wawa nakə tə wa ta gədaŋ i Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye. A həlay nakay anəke eye na, huya andza niye dərmak. 30Ane tuk na, tə watsa mə Ɗerewel i Mbəlom na, tə gwaɗ kəkay? «Həhar na ŋgwas nakə beke eye ta wawa ŋgay hərwi wawa i beke ma ndiye wu i bəba ŋgay bay. Mata nde na, wawa i ŋgwas nakə beke eye bay aye.» 31Malamar ga hay, nəkway na, wawa i beke bay, nəkway wawa i ŋgwas nakə beke eye bay aye.


text: 1Gawla i Mbəlom mazlam eye a fa tolom ŋgay. A fa tolom ŋgay niye na, na ŋgatay a wurzla a dəɗaw abəra ma magərmbəlom ka dala. Tsa na, tə vəlay kəle i mahəndəke abəra ka bəɗ nakə kutsɨk bagwar eye fakalaw hay mandza eye mə ɗəma aye. 2Wurzla niye a həndək abəra mə ɗəma na, geŋgis a ndohwaw abəra mə ɗəma andza zler i ako. Geŋgis niye a dərəzl ka pat tekəɗəgəm, ɗəre a zəba bay tebiye zəŋzəŋ. 3Tsa na, dzaray a bətsakwaw abəra ma geŋgis niye ka dala. Tə vəlatay gədaŋ i mədze ndo andza hərdəde hay. 4Tə gwaɗatay: «Kâ həpəɗum guzer bay, kâ nasum ha dərizl i gərɗaf bay, wu neheye tə ndzohwaw aye tebiye kâ nasum tay ha bay. Gumatay ɗəretsətseh na, a ndo neheye ŋgoɗgor i Mbəlom ka daʼar tay bay aye.» 5Ta vəlatay tsəveɗ ka məkəɗe ndo hay mədahaŋ eye bay. Tə gwaɗatay: «Gumatay ɗəretsətseh.» Ta gateye ɗəretsətseh na, kiye zlam. Ɗəretsətseh niye na, andza məwure i hərdəde. 6A həlay niye na, ndo hay ta pəliye məməte ada tâ mət hərwi ada ɗəretsətseh mâ gatay sa bay. Ane tuk na, ta hutiye məməte bay. Məməte ma deyeteye a gər haladzay, ane tuk na, ta hutiye məməte bay mədahaŋ ma hwiye fataya abəra. 7Dzaray niye hay ta ndzəkit bo andza pəles neheye tə gawa vəram aye. Wuye hay ka gər tay andza dzagwa i bəy nakə tə ŋgar ta gura aye. Daʼar tay a ndzəkit bo i ndo zezeŋ. 8Məkwets tay na, zəbol eye andza məkwets i ŋgwas hay, ada zler tay hay andza zler i zɨl. 9Tə ɓar ɗərev tay hay tə wuye andza petekeɗ i vəram tə ŋgar ta ɓəre aye. Gwezleviyek tay hay tə ge zləm huwwa andza muta i pəles neheye nəteye haladzay faya ta diye a vəram aye. 10Hutel fataya andza hutel i hərdəde hay ada ta dzatay ha a ndo hay ta hutel niye hay dərmak. Mata vəlatay gədaŋ ka mədzatay a ndo hay kiye zlam na, hutel tay niye hay. 11Bəy tay na, gawla nakə a ləvay gər a bəɗ nakə kutsɨk bagwar eye Fakalaw mandza eye mə ɗəma aye. Tə zalay tə bazlam i Yahuda hay na, Abaddoŋ. Tə bazlam i Gərek bəbay tə zalay Apoliyoŋ. Andza məgweɗe: Neŋgeye ndo mabəbezle wu hay. 12Ɗəretsətseh makurre eye ki ye abəra mə ɗəma. Siye ɗəretsətseh hay sulo ta deyeweye sa. 13Gawla i Mbəlom maməkwa eye a fa tolom ŋgay. Na tsəne mətsike me a tsənew abəra ka dəram i təv nakə tə fəkaway naha faya wu a Mbəlom aye wal wal faɗ. Təv nakə tə fəkaway naha faya wu a Mbəlom niye maŋgara eye ta gura, mapa eye kame i Mbəlom. 14A gwaɗay a gawla i Mbəlom maməkwa eye: «Pəla tay ha gawla niye hay faɗ tə ɓar tay ha ka me i dəlov bagwar eye niye tə zalay Efrat aye.» 15Gawla neheye faɗ tə tsik fataya aye na, Mbəlom a patay məpesle həlay hərwi ada tâ ge məsler ma məve eye niye, ma kiye eye niye, ma məhəne eye niye ada ma ɓəre eye niye. Andza niye a həl tay ha na, hərwi ada tâ ŋgəna ha məndzibəra təv mahkar. Təv nəte na, ta bəbazl abəra mə ɗəma ndo hay kəɗats. Kwayaŋŋa ahəl nakə mətsike me niye a gwaɗay a gawla i Mbəlom «Pəla tay ha» aye na, gawla i Mbəlom niye a ye, a pəla tay ha. 16Tsa na, sidzew hay haladzay ti yaw, nəteye mandza eye ka pəles hay. Nəteye nday na, ta tsikeŋ. Nəteye na, gwezem temerre sulo madzəga gwezem. 17Ma məsine ga na, na ŋgatatay a pəles hay ada ta ndo neheye mandza eye fataya aye. Nəteye na, petekeɗ i vəram ka bo slala mahkar. Siye hay ndozza andza ako, siye hay a zəba mbəlommbəlom, siye hay a zəba kuɗewawa kuɗewawa. Gər i pəles niye hay ta ndzəkit bo andza gər i zɨl. Ako ta geŋgis eye a ndohwaw abəra mə bazlam tay hay ada tə wu eye andaya a təmawa wafafa andza wur i asana. 18Ɗəretsətseh neheye wal wal mahkar aye a kəɗ tay ha ndo hay. A kəɗ tay ha na, ma təv nakə a ŋgəna ha mahkar a zla nəte aye. Ɗəretsətseh neheye wal wal mahkar aye na, ako, geŋgis ada tə wu nakə a təma andza wur i asana aye. Tə ndohwaw abəra mə bazlam i pəles hay, ta bəbazl tay ha ndo hay. 19Andza niye, maa vəl gədaŋ a pəles hay ka məge wu nakə lele bay aye a ndo hay na, bazlam tay. Ane tuk na, hutel tay hay tə gawatay ɗəretsətseh a ndo hay dərmak. Hutel tay hay na, a ndzəkit bo dədœ, gər fataya andza gər i dədœ, tə dzawa tay ha ndo hay. 20Siye i ndo neheye ta zəkaw aye ta mət tə ɗəretsətseh neheye mahkar aye bay, nəteye huya ta gər ha mezeleme tay bay. Nəteye faya ta ɗəslay ha gər a fakalaw ada a kule neheye bo tay aye tə ŋgar aye. Faya ta ŋgariye kule niye hay ta gura, siye hay ta ɓəre, tə kwar, tə mbəzew ada siye hay ta lambaɗ ta mayako. Wu neheye na, tə ŋgatay a ɗəre bay, tə tsəne wuray kwa tsekweŋ bay, ta həhal bay. Ane tuk na, nəteye faya ta ɗəslatay ha gər huya. 21Ndo neheye dərmak nəteye faya ta kəɗiye ndo hay huya. Ta gər ha məge masuwayaŋ bay. Nəteye madaŋ eye hay ada ta məge madama, nəteye faya ta kəliye. Nəteye faya ta giye huya andza niye, ta gər ha mezeleme bay.


text: 1Má tə wuntə vi venkwashə, ba Kaisar Augustas mbəgə ká Roma wahitə wada nee, mbəlyi wɗa nkwa tə hyə-njə paɗə, əkwə. 2(Kiriniyas tsá ka nggwaməna tə hyə ká Siriya nda mələtəgwa njəa tsəmi wɗa nkwa tsa.) 3Wamara mdi, ba lie ɗafə tli-njə kwa dləparamə tə mələmi shi-ranjə. 4Má Yusufu venkwashə ná, ba tlagwa səkwa kwa Nazarat kwa hyə ká Galili, a li dzəmə wuntə mələmi mə Yahudiya, tsá ndza mbəlyi ka lə Baitalami. (Mə mələmi shə yekigwa Dawuda, mbəgə ká Isra"ila zamə. Yusufu ndangə mə́, tsəli Dawuda njə; a təmburi ɓa nda dzəmə mələmi shə njə.) 5Ba njə li dzəmə Baitalami tsa, hyá lə Maryamu malə kwa wa-ranjə, tazhe ɗafə tli-hya. Má Maryamu venkwashə mwa, lə hwi njə. 6Má vi ndza hyá məɓa ná, ba vi kə ye ra Maryamu dzəkitəgwa. 7Ba njə yeki Tizhə-njə, a ba pərəmə mə kadəɓəli, a hiniyi tə nkwa kə wdi wtsi kwara kwa dləma, va má ra nkwa kə ndza va hyá va ntikwə məntiɓə hankyə. 8Má tə hyə shə mamə ná, wuntyi mbəlyi kə ya wsha tsá shə, a hyá hya tá wsha-hya tə gambala havərə. 9Ba mdi kə mnə Tlamda məɓa tamwə ntsa tá hyá, ba nggamə kulə Tlamda wangəshə nkwa tá hyá; ba nggadləni dabwaa tsəshə hyá. 10Kwə mdi kə mnə Hyalatəmwə tsa na sha hyá, "Washə yə nggadləni wə, təmburi habarə ndərə tsá kə rá kələkə səkə, tsá kə dzəgə ndza ka wsi kə dlama dabwaa tə́ paɗə mbəlyi bakəma! 11Tə vərə ɓeshie, mə mələmi Dawuda nə, wuri Mdi kə mbə nkwa kə yekigwa—njə́ Kristi Tlamda! 12Na wsi kə dzəgə ncə tə́ yə tsa: yə dzəgə tawa zəgwi vəlinjə kə pəpərə mə kadəɓəli tə nkwa kə wdi wtsi kwara kwa dləma," əkwə. 13Má nda nə na ná, həntəkkə mbəlyi kə mnə Hyalatəmwə məɓa tamwə ntsa tə nkwa shə kúkulə tá mdi kə mnə Hyalatəmwə tsa, lə a cimyi kə fali Hyalatəmwə. 14Kwə cimyi-hya ná, ""Usa myi wa Hyalatəmwə, Mdi kulə məɓa tamwə! Wuri ndza rə zəzərə kə tawa mbəlyi kwa wdunya, mbəlyi ndza njə fá zəzərə ndza-rahya!" əkwə. 15Má vi kə mbəlyi kə mnə Hyalatəmwə ngyi zhinikəgwa li dzəmə tamwə ná, ba mbəlyi kə ya wsha ngyi gə nee, "Tlawagwa, myi dzəmə Baitalami tazhe nəwə wsi kə mələtəgwa kə Tlamda gətə myi tsa!" əkwə hyá. 16Ba hyá tlagwa tə nkwa shə lə wduwdugwa, ba dzəgə vətə nkwa ndza Yusufu hyá lə Maryamu təɓa; a ba hyá nata zəgwi vəlinjə shə tə nkwa kə wdi wtsi kwara kwa dləma. 17Má vi kə hyá nata zəgwie mənə, ba hyá gərətə tə́ Yusufu hyá lə Maryamu zaka mbwara wsha kə mdi kə mnə Hyalatəmwə tsa gərətə tə́ hyá mbweghe zəgwi tsa. 18Má paɗə mbəlyi kə fatə vəcə kə mbəlyi kə ya wsha ngyi gətə tsa ná, ba hyá ndayə və. 19Ba Maryamu tsəyi paɗə vəcə ngyi kwa mni-njə, a zəzi dabwaa mbweghe-hya. 20Ba mbəlyi kə ya wsha ngyi zhinikəgwa dzəgə tá wsha-hya, lə a cimyi kə fali Hyalatəmwə va paɗə wsha kə hyá fatə ba nata tsa. Wuri kə njigwe kala tsá kə mdi kə mnə Hyalatəmwə tsa gərətə tə́ hyá talala. 21Má tə kwá təkəsə hya ra zəgwie, ba mbəlyi səkə tlarantə pityi tə́ njə́. Má venkwashə, ba mbəlyi karatə tli Yesu, tli kə mdi kə mnə Hyalatəmwə tsa ntaravə, səfə njə má nakə dzəgwa hwi tsa. 22Má vi kə vi dzəkitəgwa, a Yusufu hyá lə Maryamu mələ sarəka kə zəma ghi-hya kala tsá kə wada ra Musa gətə, ba hyá kələtə zəgwi-rahya dzəmə Urushalima tazhe ncəkə njə́ tə́ Tlamda— 23kala tsá kə ɗafətəgwa kwa wada ra Tlamda nee, "Wamara zəgwi kə yekigwa ka Tizhə, mbəlyi fə njə́ ka nga Tlamda," əkwə. 24Ba hyá dzəmə tazhe mələ sarəka tə́ Tlamda mwa, kala tsá kə wada-ranjə gətə nee, "Ba na səkə lə rəpə ɓwagə, a na njə má nggwasə rəpə ká Masar ɓwagə," əkwə. 25Wuntə mdi tsá shə mwa mə Urushalima, tli-njə Simiyan. Mdi lə jiri njə; tə zəli Hyalatəmwə njə lə mni kutə, a ghə mbəgwa kə dzəgə səkə tə́ ká Isra"ila. Mambəli Hyalatəmwə mwa ná, wuri kə dzəgwa mni-njə, 26a ba gə sha njə́ nee, ka mtə njə wə—se njə́ nata Kristi Mdi kə mnə Hyalatəmwə hataba. 27Ba Mambəli Hyalatəmwə mnəkə Simiyan dzəgwa mpya Hyalatəmwə, vi kə Yusufu hyá lə Maryamu səkə dzəgwa mpya Hyalatəmwə lə Yesu tazhe mələrəshə wsi kə wada ra Tlamda gətəa. 28Má vi kə Simiyan nata Yesu, ba njə kətə njə́, a tsəyi tá hwi, a ba "usa Hyalatəmwə nee, 29"Wuri vəcə-nga kə na gətə rá zamə kə njigwe jiri ɓeshi, Tlamda. Ndzaranjəa, mbəlata mava-ranga, a njə mtə lə ndza rə zəzərə; 30təmburi wuri rá kə nata Mdi kə mbə nkwa kə na mnəkə lə ntsə-ra, 31mdi kə na fəyə tə kəma ra paɗə mbəlyi kwa wdunya. 32Njə dzəgə ndza ka nggamə kə ncə hunkwa-ranga tə́ ká kyə, a ba ka mdi kə nggərəkə kulə tə́ mbəlyi-nga ká Isra"ila," əkwə Simiyan. 33Má ta ra zəgwie lə mama-ranjə ná, ba hyá ndayə va wsha kə Simiyan gətə mbweghe zəgwi-rahya tsa. 34Ba Simiyan fərəmbwi barəka tə́ hyá, a ba gə sha Maryamu ma ra Yesu, "Zəgwie nə, wuri Hyalatəmwə kə kətə njə́ tazhe mbə mbəlyi kúkulə mə ká Isra"ila; a səkə kə njə́ mwa dzəgə mbəlyi kúkulə za mə hyá. Njə dzəgə ndza ka wsi kə ncətə dənama ra Hyalatəmwə, tsá ndza mbəlyi kúkulə dzəgə gə vəcə ntintimye tə njə́, 35təmburi ba zəzi-hya tə mbwə shilyə tə ka. Má na ma-ranjə ná, mni-nga dzəgə ɗantəgwa va wsha ngyi mwa, kala wsi kə hwa "yəvə na," əkwə Simiyan. 36Wuntə malə tsá shə təɓa dəwa, tsá kə gə vəcə Hyalatəmwə tə́ mbəlyi; tli-njə, Hannatu—wzha ra Fanu"ila njə, shilyə mə bwata ra ká Ashira. Maləa ná, kə hahalə njə ndangə: mburəfungə va-ranjə lə za kalə nda səkə za-njə mtə; 37má va-ranjə ka wjagə ná, təkəsəmtsi-fwarəghitə. Kəvi-kəvi səkə mpya Hyalatəmwə njə; vərə lə vəci nggərəkə həwə njə tə́ Hyalatəmwə, a mələ adəwa lə ashamə. 38Má venkwashə shə ná, vəkkə njə səkə mpyaa. Má nata kə njə nata zəgwie ná, ba njə "usa Hyalatəmwə; ba njə lie gətə vəcə mbweghe-njə tə́ paɗə mbəlyi kə ghə səkə Hyalatəmwə tazhe mbə ká Isra"ila. 39Má vi kə hyá kərintə lə paɗə wsha kə wada ra Tlamda gətə a mbəlyi mələ, ba Yusufu lə mbəlyi-njə zhinikəgwa dzəgwa ya-hya kwa Nazarat kwa hyə ká Galili. 40Ba zəgwie kələ mənə, ba njigwe ka zəgwi lə dənama, ba lə ntsəkulə; má barəka ra Hyalatəmwə mwa, tá njə́. 41Wamara va dzəmə Urushalima mbəlyi kukulə Yesu tazhe mələ sarəka kə yiyisi mimyi gamə. 42Má vi ndza va ra Yesu mungə-ɓwagəghitə, ba hyá dzəmə Urushalima tá mələ sarəka tsa, kala tsá mələ hyá alandza. 43Má vi kə sarəka tsa kəri ná, ba hyá tlagwa ka li dzəgwa ya-hya. Ndana má Yesu kwa nganjə mwa, ba ngguti mə Urushalima; a vá sənata mbəlyi kukulə-njə wə. 44Má təkə ghi-hya, məsəbə wuntyi mbəlyi ndza hyá kwa zərə́ lə njə. Ba hyá ntahə kulevəci kwa zərə́. Má hatikwari ná, acə hyá mə və njə́ lə ntsə kwalyə mbəlyi-hya lə mcə hyi-hya; 45ba hyá ndyarə va vətə njə́. Təmburi tsətsə, ba hyá zhinikəgwa dzəmə Urushalima tazhe və njə́. 46Má tə kwá makənə vəci ná, ba hyá vətə njə́ kwa mpya Hyalatəmwə, məndzə tá mala-mala, a nka tləmə tá vəcə-hya lə yiyiwi wsha va hyá. 47Paɗə mbəlyi təɓa kə fatə vəcə-njə ná, ba hyá ndayə va ntsəkulə-njə lə va vəcə ndza njə zhinirəshə tə́ hyá. 48Má vi kə mbəlyi kukulə-njə nata njə́ ná, ba hyá ndayə; ba mama-ranjə gə sha njə́ nee, "Zəgwi-tara, təmburi waá nda səkə na mələtə yə́ wsi kala tsa ri? Yə́ lə ta-ranga nə, kə savə bwanyə yə́ dabwaa təkwarə kə və na," əkwə. 49Ba njə gə sha hyá nee, "Təmburi waá nda səkə yə və rá ri? Vá sənata yə ndangə mə́ nee, də́walə ba rá ndza mə mpya Ta-tara huri?" əkwə. 50Má ta-ranjə hyá lə ma-ranjə ná, vá sənata wsi kə njə gətəa hyá wə. 51Ba Yesu zəlitə hyá dzəgwa Nazarat, a ba həwəshə hyá mə zaka wsha paɗə. Má mama-ranjə ná, ba tsəyi paɗə zaka wsha kə mələtəgwa ngyi kwa mni-njə. 52Ba Yesu kələ, ba ntsəkulə-njə mtsəhətəgwa. Má Hyalatəmwə mwa ná, kə bwə-bwə ghi-njə tá Yesu; paɗə mbəlyi dəwa, tə "i njə́.


text: 1J-asɨ kadɨ j-ore meje, jɨ ngɨnə bɨtɨ al, adɨ j-un nduje kadɨ j-ɨsɨ kɨ karje ba Atən tɨ, 2ə j-ɨlə kɨ ngoko̰je Tɨmote, kɨ e madɨ-kɨləje me kɨlə tɨ lə Luwə, ɔjɨ-n dɔ kɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ lə Kɨrɨsɨ, kadɨ adɨ səsi tɔgɨ, ə ɨlə dɨngəm mesi tɨ me kadɨ-me tɨ ləsi. 3E be mba kadɨ dəw madɨ dansi tɨ ɨyə̰ rɔne adɨ ko̰ kɨ ɓasɨne ɨsɨ ɨngəi kɨn dum dɔe al. Tadɔ səi je wa ɨgəri majɨ kadɨ e nḛ kɨ sɔbɨ dɔje kadɨ a ra-je. 4Dɔkagɨlo kɨ ndɔ kɨ je-n səsi ɓəy, j-əl səsi j-ə nə dɨje a ɨndəi kəmje ndoo, nɨngə e nḛe ka kɨn ə ɨsɨ ra nḛ kɨn, adɨ e nḛ kɨ ɨgəri majɨ. 5E mbata kɨn ə, tə ka kɨ m-asɨ kadɨ m-ore mem, m-ngɨnə bɨtɨ al, m-ɨlə Tɨmote kɨ rɔsi tɨ kadɨ dəjɨ ta dɔ kadɨ-me tɨ ləsi oo. M-ɓəl kadɨ su ədɨ səsi, adɨ ko̰ ləje təl nḛ kɨ kare rɔje tɨ. 6Nɨngə kɨ ɓasɨne kɨn, Tɨmote təl rɔsi tɨ re tḛḛ rɔje tɨ ne, ə adɨ-je Poy Ta kɨ Majɨ ngay ɔjɨ dɔ kadɨ-me ləsi kɨ ndɨgɨ-naa kɨ to dansi tɨ adɨ j-o. Tɨmote əl-je təkɨ mesi to dɔje tɨ majɨ ngay kɨ ndɔ je pətɨ, taa əl-je ɓəy kadɨ ɨndɨgi ngay kadɨ oi-je təkɨ je ka j-ɨsɨ sangɨ ngay kadɨ j-o-n səsi ka kɨn be tɔ. 7Lo kɨn tɨ ngakom je, me ndɨngə rɔ je tɨ, kɨ me ko̰ je tɨ ləje pətɨ, j-ɨngə tɔgɨ rɔsi tɨ kɨ takul kadɨ-me ləsi. 8Kɨ ɓasɨne kɨn, jɨ təl j-ɨngə tɔgɨ kɨsɨ kəm, tadɔ uwəi tɔgɨsi ba me kɨndə rɔ naa tɨ kɨ Ɓaɓe. 9Jɨ gər nḛ wa kɨ kadɨ jɨ ra taa kadɨ jɨ ra-n oyo Luwə ngay mbata tɨ ləsi, ɔjɨ dɔ rɔnəl kɨ adi j-ɨngə ta kəm Luwə tɨ kɨn, al. 10Kondɔ kɨ kada, j-ɨsɨ jɨ dəjɨ Luwə kɨ rɔtḭje kadɨ adɨ-je ta rəbɨ adɨ jɨ təl j-o-n səsi, ə kadɨ jɨ tɔl-n ta nḛ kɨ du səsi me kadɨ-me tɨ ləsi tɔ. 11Kadɨ Luwə kɨ Bawje ə wa, əi kɨ Ɓaɓe ləje Jəju Kɨrɨsɨ, tḛḛi ta rəbɨ kɨ kaw rɔsi adi-je. 12Nɨngə kadɨ Ɓaɓe ra adɨ ndɨgɨ-naa kɨ to dansi tɨ, kɨ ndɨgɨ kɨ ɨsɨ ɨndɨgi dɨje pətɨ kɨn aw kɨ kəte kəte, to tə ndɨgɨ kɨ je j-ɨsɨ jɨ ndɨgɨ səsi kɨn be tɔ. 13Taa kadɨ Luwə adɨ səsi tɔgɨ nga̰mesi tɨ, kadɨ ndɔ kɨ Ɓaɓe Jəju a re kɨ dɨje ləne ɓa, kadɨ ayi njay, ta goto dɔsi tɨ no̰o̰ Luwə tɨ kɨ Bawje.


text: 1Má tə wuntə vi venkwashə ná, ba Yesu lie ntəntahə dzəgə mə mələmi dadamə, a gə habarə ndərə mbweghe zəmə mbəgə Hyalatəmwə tə́ mbəlyi. Mbəlyi kə zəli njə́ mungə-ɓwagəghitə ngyi ná, ba zəlitə njə́. 2Wuntyi myə və́ njə dləntə hyala tá hyá, lə ngyí və́ njə mbə́tə va shiligi, ba zəlitə njə́ dəwa. Myə ngyi ná, hyá yə Maryamu wzha rə ká Magadaliya (tsá kə Yesu dləntə hyala mburəfungə tá njə́), 3ba Yuwana malə Kuza (mdi kulə tə mbwi Mbəgə Hirudus), ba Suzana, lə wuntyi myə kúkulə, ngyí kə vweta Yesu hyá lə mbəlyi kə zəli njə́ lə wsha-hya. 4Má venkwashə, tə səkə mbəlyi kúkulə tá Yesu, səkə tə mələmi dadamə. Má vi kə hyá tsənitəgwa kúkulə ná, ba njə gərətə njə́a vəcə nggəlaa tə́ hyá nee: 5"Wuntə mdi tsá shə, tsá kə lie ntsə́kə tsəli kwa vwə-njə. Má vi ndza njə tə ntsə́kə tsəlie, ba wuntyi wdi kwa hunkwa; ba mbəlyi nkənkərəshə lə səra, ba "yə səkə tsəkahwi. 6Wuntyi tsəli, ba wdi tə kələɓe, tsá má hyə tə tsapə. Má vi kə tsəli ngyi wtsə́ ná, má təmburi dawi yemyi tə hyə tə nkwa shə, ba hyá wulə. 7Wuntyi tsəli, ba wdi dzəgwa mə tikə; má vi kə tsəli ngyi wtsə́ ná, ba kələ ka kutə lə tikəa, ba tikə ghərədlitə nkwa tá hyá, a ndyarə hyá va ɗashə wsi. 8Má wuntyi tsəli ná, ba wdi tə kuda ndza gwaɓa tə; ba hyá wtsə́, ba kələ, a ɗashə wsi dandərəa. Wamara ghi ha ngyi ná, dəbuwi patlə hyá patə ntsə," əkwə Yesu sha hyá. Ba njə gə nee, "Kə fatə vəcəa yəw?" əkwə. 9Ba mbəlyi kə zəli Yesu yiwi wsi mə vəcə nggəla tsa va njə́. 10Ba njə gə sha hyá nee, "Má yə nə, wuri Hyalatəmwə kə mbəlata a yə sənata wsha tə mbwə mə zəmə mbəgə-njə; a má zaka wuntyi mbəlyi ná, se lə vəcə nggəla gərəshə mbəlyi tə́ hyá—tazhe ba njə njigwe kala tsá kə mbəlyi ɗafətə zamə nee, 'Ndaka nənə nkwa hyá, a kandə hyá nata ndangə wə; ndaka nka tləmə hyá tá vəcə mwa, a kandə hyá sənata wsi mə wə,' əkwə. 11"Na wsi mə vəcə nggəlaa tsa. Má tsəlie nə, njə́ vəcə Hyalatəmwə. 12Wuntyi mbəlyi, wuri kə njigwe kala tsəli kə wdi kwa hunkwa: fatə kə mbəlyi ngyi fatə vəcə Hyalatəmwə, ba Shatari səkə kələntə kwa mni-hya, vashə hyá mbərəsa lə a ba tlayi mbə səkə mə. 13"Wuntyi mbəlyi ná, wuri kə njigwe kala tsəli kə wdi tə kələɓe: fatə kə hyá fatə vəcə Hyalatəmwə, ba hyá ɗatə yə tə́ lə dlama; a má vəcəa, vá dzəgwa mni-hya handanda wə. Təmburi tsətsə, kandə hyá ndzatagwa parangə nda səkə mbərəsa-rahya lə vəcəa mtə wə. Má vi kə wsi kə dzarə nkwa tawa hyá ná, ba hyá hwə tá vəcə tsa. 14"Wuntyi mbəlyi, wuri kə njigwe kala tsəli kə wdi dzəgwa mə tikə: wuri hyá kə fatə vəcə Hyalatəmwə dəwa; a má mbəlyi ngyi, wamara vi zəzi hyá mbweghe wsha rə wdunya—galipə lə fá zəzərə wsi rə wdunya, tsá və hyá. Ba wsha ngyi tsashə nkwa tá vəcə Hyalatəmwə kwa mni-hya, nda ndyarə vəcəa va ɗashə wsi. 15"Má wuntyi mbəlyi ná, wuri kə njigwe kala tsəli kə ntsə́kəyigwa tə kuda ndza gwaɓa tə: fatə kə hyá fatə vəcə Hyalatəmwə, ba hyá həwəshə, a tsəyi dandərəa kwa mni-hya tsapə lə jiri, a ba ɗashə vəcə lə; hyá mbəlyi kə səsəwihwi zaka wsha paɗə. 16"Mdi shə ba ndyela ghwi kwa patərəla, a ba dzəɓintə lə sərəkwə, lə fəyə mətərə dlə ná? Təghe wuntə wsi fə mbəlyi tazhe wangəshə nkwa tə́ paɗə mbəlyi kə səkə dzəmə mpyaa huri? 17Zaka mbwara wsha tə mbwə ndzaranjəa nə, hyá dzəgə shilyə tə ka, a mbəlyi sənata dzəgəndza; má wamara wsi kə mbəlyi dzəɓintə, njə dzəgə pahəntəgwa məghulimi! 18"Təmburi tsətsə, nkatə wa tləmə tá vəcə-ra dandərəa! Təmburi má mdi ndza wsi və nə, mbəlyi dzəgə mtsəhərəshə wsi tə́ njə́; a má mdi má wsi və, mandara tsá va njə́ batlyə kə ghi-njə təkərəshə tsa ná, mbəlyi dzəgə kəlalyə va njə́, a njə ndza ndafə kashasha!" əkwə Yesu sha hyá. 19Ba nggwasama ra Yesu səkə lə mama-rahya, ba hyá ndyarə va tlayi nkwa kə kəmə lə Yesu va dyi mbəlyi kwa nkwa. 20Ba mbəlyi gə sha Yesu nee, "Yesu, na mama-ranga tsa pəlyə lə nggwasama-ranga, a hyá nə na," əkwə. 21Ba Yesu gə nee, "Má mama-tara lə nggwasama hyi-ra ndangə nə, hyá mbəlyi kə nka tləmə tá vəcə Hyalatəmwə, a ba həwəshə," əkwə. 22Má tə wuntə vi, ba Yesu dzəgwa kwambawali lə mbəlyi kə zəli njə́, a ba gə sha hyá nee, "Nggwari wa, myi li jilyə mbwi tsadi," əkwə. Ba hyá tlagwa lə kwambawalie, a li mənə. 23Má tə ndalə kwambawalie hyá ná, ba Yesu li tá hya kwa. Má nda fá na ná, acə sefi tə wgyigwa dabwaa səkwa mə ka dzəgwa tsadi tsa. Ba yemyi vulə ɗəkəkəkki, a shishikəgwa dzəgwa kwambawali-hya, a və nkwa kə fə hyá dzəgwa mbuɗi. 24Ba mbəlyi kə zəli Yesu ja fəritə Yesu nee, "Mala! Mala wi! Wuri myi dye!" əkwə hyá. Ba Yesu tlagwa gə sha sefi lə yemyi kə vulə ɗəkəkəkki tsa nee, "Divi yə!" əkwə. Ba sefi ntatagwa kurəkwammə shalala, ba yemyi hinigwe payyə! 25Ba njə gə sha mbəlyi-njə ngyi nee, "Vá mbərəsa yə lə rá huri?" əkwə. Má hyá mwa ná, wuri nggadləni kə tsəshə hyá. Ba hyá ndayə va wsie: "Waá tsəli mdie ri ta?! Balə tə́ sefi lə yemyi gə vəcə njə, a ndaka fá vəcə-njə hyá ba həwə və ɓa!" əkwə hyá sha ghi-hya. 26Vi kə hyá jilyə mbwi tsadi ká Galili ná, ba hyá ntsəkəshə hyə ká Garasini. 27Səmə kə Yesu səmə kwa kwambawali a dzəmə ka ná, ba wuntə mdi səkwa mə mələmi tawa njə́, tsá kə hyala ɗa tá ghi ka tləkə. Alandza və́ mdie ntahə məntərasi, kəlama lambwi wsi mbweghe gwa. Ka ndza njə hankyə wə; se mə kúlə ndza njə. 28Má vi kə mdie nata Yesu ná, ba ɗatə wá; ba njə layi ghi-njə tə ka tə kəma ra Yesu, a ba dlangətə nggurədlə nee, "Yesu, na Zəgwi ra Hyalatəmwə məɓa tamwə! Waá tsəkwə va na lə rá ri? Titihwə na rá, washə na ɗa rá wə!" əkwə mdie, 29təmburi tsá kə Yesu gə sha hyala kə ɗa njə́ tsa, a njə hwə tá njə́. (Kúkulə zhigi və́ hyalaa ɗa njə́ alandza; a ba mbəlyi vá ɗa lə mpwə njə́, a wdela pəla-ranjə kwa zəwə lyə, a tsa njə́ kwa dəngwi. A má mdie ná, wamara vi kə mbəlyi mələrətə tsətsə, ba njə ndəndantə zəwə lyə kwa pəla-ranjəa, a huhushintə dəngwi kə mbəlyi tsala njə́ kwaa; a ba hyala tsa dləkə njə́ dzəmə gamba.) 30Ba Yesu yiwi va mdie, "Waá tli-nga ri?" əkwə. "Ntikwə tli-ra," əkwə mdie (təmburi ntikwə hyala kə ɗa njə́ ngyi tá ghi). 31Ba hyala ngyi gədyi Yesu lə mpə pəla nee, "Wá dlə yə́ na dzəgwa Kə kə za nkwa wə," əkwə. 32Má tə nkwa shə mə́ ná, kúkulə gərədi, a mbəlyi ya hyá dzəmə tə gari. Ba hyala ngyi gədyi Yesu nee, "Titihwə na yə́, mbəlata yə́, a yə́ dzəmə gərədi ngyi," əkwə. Ba Yesu ɗatə yə tə́ tə́ hyá. 33Ba hyala ngyi hwə tá mdie, a lie wdiməgwa mə gərədi ngyi. Paɗə gərədi ngyi ná, ba tla səkwa mə garie, a dzəgwa wditəgwa tá tsadi sərəfanggə, ba mətye həlangə, bitti kwa yemyi! 34Má mbəlyi kə ya gərədi ngyi, vi kə hyá nata wsi kə mələtəgwa ná, ba hyá mbə́lə, ba dzəgə wtləshə nkwa mə mələmi ba kwa mtə lə habarə wsi kə mələtəgwa tsa. 35Ba mbəlyi kúkulə səkə tazhe nə wsi kə ɗatəgwa. Má vi kə hyá səkə tá Yesu, ba hyá tawa mdi kə hyala hwə tá ghi-njə tsa məndzə vari Yesu, lə lə"use mbweghe-njə; a lə məhələ-njə njə mwa—wuri tləkə kə hwə tá ghi-njə. Ba nggadləni tsəshə hyá kə́rəpi. 36Má mbəlyi təɓa nda səkə Yesu mpantə tləkə tá ghi-njə ná, ba hyá gərətə tə́ wuntyi mbəlyi kə səkə ngyi dləntəgwa ra hyala tá mdie. 37Təmburi tsətsə, má paɗə ká Garasini tə hyə shə ná, ba gə sha Yesu nee, "Mayi na hwə tə hyə-yə́," əkwə, təmburi nggadləni dabwaa ɗa hyá paɗə. Təmburi tsətsə, ba Yesu dzəgwa kwambawali mənə, a njə li. 38Má mdi və́ Yesu mpantə tləkə tá ghi-njə tsa ná, ba gədyi Yesu nee, "Titihwə na rá, yira zəli na," əkwə. 39"Awə," əkwə Yesu sha njə́; "mayi na li dzəgə ya-nga, ba na wtləshə nkwa lə habarə wsi kə Hyalatəmwə mələtə na lə zhihwi-njə tsa," əkwə. Ba mdie tlagwa dzəgə wtləshə nkwa mə mələmi lə habarə wsi kə Yesu mələrətə tsa paɗə. 40Má vi kə Yesu zhinikəgwa shika pəlyə mbwi tsadi tsa ná, ba mbəlyi kúkulə ɗaratə "Samə lə səkə!" Má mbəlyi ngyi ná, wuri hyá kə tsənitəgwa mnyə tsadi ka ghə njə́ mamə. 41Má nda fá na ná, ba wuntə mdi səkə tá Yesu, Yayirus tli-njə; patlə njə mə mbəlyi kukulə kwa mpya adəwa tə nkwa shə. Səkə kə njə səkə ná, ba gəliɓyi tə kəma ra Yesu, a gədyi Yesu lə mpə pəla tazhe dzəgə ya-njə; 42təmburi wzha-ranjə ná, kwa nkwa kə mtə va má kulingə—alá njə́ tsa va njə́ mwa. (Má va ra zhamaləa ná, mungə-ɓwagəghitə.) Má kwa hunkwa kə dzəgə ya mdie ná, ba mbəlyi kúkulə zəlitə Yesu shiki-shiki. 43Má mə mbəlyi shiki-shiki tá njə́ ngyi ná, wuntə malə tsá shə, tsá ndza wsha təkwarə kə ndətsi tá njə́ va mungə-ɓwagəghitə. Dabwaa bwanyə kə maləa savə va wsha tsa. Paɗə wsi va njə́ mwa, wuri kə zantəgwa səkwa tə və wuyə va ká lá fwə; a ndyarə hyá va tlətəyi wsha kə ɗa njə́a. 44Ba maləa səkə kətərəmbwi-kətərəmbwi mə mbəlyi kúkulə ngyi, a ba fata kəməghi lə"use ra Yesu. Fata kə njə fata kəməghi lə"use-ranjə tsa ná, təkwashə-təkwashə ba wsha kə ɗa njə́ tsa tayə—təngwi ndətsi mwa wə! 45Ba Yesu tayə, a gə nee, "Waá mdi kə fata rá ri?" əkwə. "Yira wə! Yira wə!" əkwə wamara mdi. Ba Bitrus gə sha Yesu nee, "Mala, jiwwi na kwalyə mbəlyi shiki-shiki tá na, a fəfa na," əkwə. 46Kwə Yesu na akə ná, "Wuri wuntə mdi kə fata rá, təmburi wuri rá kə sənata nee, wuri dənama kə shilyə mə gwa-tara a ba mbə́tə mdi," əkwə. 47Má vi kə maləa nata nee, kandə wsi kə njə mələtəa mbushəgwa wə, ba njə səkə lə tsətsəki, a gəliɓyi tə kəma ra Yesu. Má kwa kəma ra paɗə mbəlyi tə nkwa shə ná, ba njə gətə wsi kə mələtəgwa nda fata Yesu njə, lə tsá kə njə tlayi kulingə təkwashə-təkwashə. 48Vi kə Yesu fatə vəcə kə maləa gətə, ba njə gə nee, "Malə, wuri mbərəsa-ranga kə mbə́tə na! Mayi na li; á Hyalatəmwə vweta na," əkwə. 49Má səfə Yesu tə gə vəcə tə́ maləa ná, ba wuntə mdi səkwa mə ya Yayirus, ba gə sha Yayirus nee, "Wuri wzha-ranga shə kə mtə; wá tərəhi Mala na lə dzəmə fashə wə," əkwə. 50Fatə kə Yesu fatə vəcə tsa, ba njə gə sha Yayirus nee, "Wá nggadləni na wə! Mbərəsa lə Hyalatəmwə kalə akə, a wzha-ranga mbə," əkwə. 51Má vi kə Yesu səkə ya Yayirus, vá ɗatə yə Yesu tə́ ba wuntə mdi dzəmə mpya ndza zhamalə kə mtə-mtə tsa mə wə—se waləka Bitrus ba Yakubu hyá lə Yohana, ba ma ra zhamaləa hyá lə ta-ranjə kalə. 52Paɗə mbəlyi hankyə nkwa shə ná, se ntahuni "Aya, aya!" lə ɗa wá təmburi mtə zhamaləa. Ba Yesu gə sha mbəlyi ngyi nee, "Washə yə ntahuni wə! Təmburi zhamaləa nə, vá mtə njə wə—njə́ li tá hya kalə," əkwə. 53Má mbəlyi ngyi paɗə ná, acə hyá tá kuti Yesu va tsá kə hyá sənata nee, kə mtə-mtə zhamaləa. 54Ba Yesu dzəmə mpya, a tsəshə zhamalə tsa tə pəla, ba ka njə́ nee, "Wzha-tara, tlagwa!" əkwə. 55Zhamalə tsa ná, ba mambəli-njə zhinikəgwa səkə tá njə́, a ba njə tlagwa təkwashə-təkwashə! "Nggərəkə wa wsi kə zəmə tə́ njə́," əkwə Yesu sha mbəlyi. 56Má mbəlyi kukulə zhamalə tsa ná, ba hyá ghiri va wsi kə Yesu mələtə tsa. Ba Yesu "yəmə hyá nee, "Wá gərəshə habarə wsi kə mələtəgwa tsa yə tə́ mdi wə!" əkwə.


text: 1Makə nee Yeesu ka daɓaala laŋə, wata ca ndərəgi aanə ɗaŋgəra, ca ndzaanə dasə. Lyawarənaakii a əntsahə aaɓiikii. 2Ca 'watəgi dzəgunənə ka tii, əŋki ci, 3“Tə'i barəkaanə ashi ənjitə shii oo'i, tyalakinə nə tii akəŋwacii Əntaŋfə. Ma təya, ka tii də ŋwaŋuunə ŋga dagyə. 4Tə'i barəkaanə ashi ənjitə ka maɓətəsəka, acii ka puutəpaanə nə Əntaŋfə tə tii. 5Tə'i barəkaanə ashi ənjitə banee ka nətii akəŋwacii ənja, acii tii na upaa sətə bii Əntaŋfə viinə. 6Tə'i barəkaanə ashi ənjitə ca moo ka shaŋə tə slənə sətə ci Əntaŋfə a moo ənjə a slənə. Acii ma təya, ka viinə nə Əntaŋfə ka tii baawəɗa ŋga ɗa slənəkii makə sətə mwayi tii. 7Tə'i barəkaanə ashi ənjitə ca nəhə təgunuunə ŋga hara ənja. Acii tii maa, ka nəhənə nə Əntaŋfə təgunuunatii. 8Tə'i barəkaanə ashi ənjitə ɗii ədzəmətii malaaɓakii. Acii kadə nə təya nee ka Əntaŋfə. 9Tə'i barəkaanə ashi ənjitə ca slənə sətə ca kira jamənə aahada ənja. Acii ka 'wanə nə Əntaŋfə tə tii manjeevənaakii. 10Tə'i barəkaanə ashi ənjitə ci ənjə a ciɓə də tii putə ŋga slənə sətə ci Əntaŋfə a moo. Acii ka tii də ŋwaŋuunə ŋga dagyə. 11Tə'i barəkaanə ashuunə, maɗa dzaanii ənji tuunə, ənjə a ciɓə duunə, ənjə a jaarakə kama kama aashuunə putə ŋga nə'unə goonə tə nyi. 12Ɗamə maŋushinə ka shaŋə, acii tə'i maɗuunə shikwa goonə kiɗə dagyə. Ha'ə makə ətsə nji ənjə a ciɓə də anabinyinə ŋga ŋukə.” 13“Ma una, makə zhatanə nuunə ka patənə ŋga ənji shiŋkinə. Amma, maɗa kə ləvəgi zhatanə saakii, pooshi ənji ka mbeenə ka ənətəginə njamə njamə ma'ə. Pooshi nafaakii ma'ə, maɗaamə pukəginə aa panə, ənjə a wiigi anəkii də səɗa. 14“Ma una, unə nə ɓərənə ka duuniya. Ma vəraatə ghənyi ənji anə ɗaŋgəra, pooshi ka umbənə shaŋə. 15Pooshi əndə ca təzəvə gunə ka garəkuwa, ca umbətə də kəŋwa. Amma ka madzəgamə ha dzakəpaanəkii, hatə ca ɓərə taa dama patə asəkə ya. 16Ha'ə makə ətsə əsə, wa ɓərənə goonə a ɓərə taa ka wu patə, kaa təya shii nee ka ŋunyi slənə goonə, təya dəla də Dəsənuunə ətə dadagyə. 17“Goona nəhə noonə makə ma shinaaki, ka uulagi bariya ŋga Muusa da dzəgunənə ŋga anabinyinə shi nyi. Aa'a, poosha. Mashimə nyi ka uulaginə. Ma shi nyi, ka mbu'utəginə də dzəgunənatii, kaa ca ndzaa tantanyinə. 18Tantanyinə cii kya ba koonə: taa uushi pirihu gi'u, pooshi ka dzəginə agi bariya ca'ə ka saa'itə nə duuniya a uudə, see maɗa mbu'utəgi Əntaŋfə də aniyaakii patə. 19Acii ha'ə, taa wu bwasee ka nə'u bariya taa ətə palee də uundzuundzuunə maa, ha'ə ca dzəgunə ka ənji kaa təya ɗa makə naakii əsə, moodəba'a ndzaanəkii agi ŋwaŋuunə ŋga dagyə. Amma taa wu patə nə'utə makə sətə bii bariya, ca dzəgunə ka ənji kaa təya nə'utə makə naakii, gawə ndzaanəkii agi ŋwaŋuunə ŋga dagyə. 20Acii wanyinə ca ba koonə: ma slənə goonə ətə ci Əntaŋfə a moo ənjə a slənə, maɗa mapaleemə ka slənə ŋga maliminə da ka ŋga Farisanyinə, pooshi unə ka upaa dəməgərənə aagi ŋwaŋuunə ŋga dagyə.” 21“Kə fii unə ənjə a ba ka ənji daga ŋukə oo'i: ‘Ga ha ɓələ hiinə. Taa wu ɓəli əndə, ka kərənə nə ənji tə ci aakəŋwacii gəŋwanə.’ 22Amma, ma nya, wanyinə ca ba koonə: taa wu patə ɓəzhi səkə aashi əndə nə'unə makə ci, ka kərənə nə ənji tə ci aakəŋwacii gəŋwanə. Taa wu patə dzaanii tə əndə nə'unə makə ci, əŋki ci ka ci: maɗəəkə ənda, ka kərənə nə ənji tə ci aakəŋwacii madiigərə gayinə. Taa wu patə əsə dzaanii tə əndə nə'unə makə ci, əŋki ci ka ci: mazaɓə ənda nə hə! kə ɗii bahə kanə tə ci aagi gunə. 23Acii ha'ə, taa ka ha ŋga ɗa sataka nə hə ka vii satakaaku ka Əntaŋfə, maɗa kə buurətə hə oo'i, kə ɓəzee hə ka səkə ŋga ndzəkəŋu, 24ma ɗanəkwa, bwasee ka satakaaku davə gatə, ha palə, ha dzə ka naranə da ndzəkəŋu zəku'i, taabu'u nii kwa ənə ka vii satakaaku ka Əntaŋfə. 25Maɗa kə wulii əndə tə hə akəŋwacii gəŋwanə, aluu haɗatəginə da ci pii pii taabu'u mbu'unuunə aakəŋwacii gəŋwanə. Acii maɗa kə mbu'yuunə aakəŋwacii gəŋwanə, ka viinə nə ci tə hə aacii əndə la gəŋwanə, əndə la gəŋwanəkii a vii tə hə aacii soojiinə, təya dzə ka pa'əginə tə hə a furəshina. 26Tantanyinə cii kya ba ka hə: davə ndzaanəku, paa hə ka gimaginə, see maɗa ki'igi hə patənə ŋga kwaɓatə lii ənji ka hə.” 27“Kə fii unə ənjə a ba ‘Ga ha aləhiinə’. 28Amma, ma nya, wanyinə ca ba koonə: taa wu ca tsaamə minə ətə əntaa naakii ŋga mwamwa'inə, kə baa ci də ki ətsə asəkə ədzəməkii. 29Acii ha'ə, maɗa ginəku ŋga ciizəmanə ca kavə tə hə ka ɗa 'waslyakəənə, hurə'yagi, ha kagi. Gəɗə əndə'i purəŋanə ŋga shishinəku ətee hə, acii kagərənə tə patənəkii aagi gunə. 30Maɗa ciizəmaku ca kavə tə hə ka ɗa 'waslyakəənə, lagi, ha kagi. Gəɗə əndə'i purəŋanə ŋga shishinəku ətee hə, acii kagərənə tə patənəkii aagi gunə.” 31“Agi banə nə ənji daga ŋukə, ‘Taa wu lakəgi minaakii, wa ca vii ka ki manaahə ləkaləkatə ŋga kaginə də ki.’ 32Amma, ma nyi, wanyinə ka banə koonə: taɗa wu lakəgi minaakii, maɗa əntaa agyanə aləhiinə, kə kavə ci tə ki ka aləhiinə ətsa, maɗa kə ŋgirə ki əndə'i ŋgura. Ma ŋgurətə ŋgirə tə ki əsə, kə ali ci hiinə ətsa.” 33“Kə fii unə əsə ənjə a ba ka ənji daga ŋukə oo'i, ‘Ga ha əɓipaa aləkawalaaku. Amma ɗawə sətə ɗii hə aləkawalə akəŋwacii Slandanəku ŋga ɗanə’. 34Amma, ma nyi, wanyinə ca ba koonə, goona 'wa ləmə ŋga Slandanə shaŋə, una ɗa aləkawala. Goona jiɗə də dadagyə, acii ci nə dəgələ ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə. 35Taɗa də hanyinə əsə, goona jiɗə, acii ci nə ha ŋga əji səɗəkii. Taɗa də Urusaliima əsə, goona jiɗə, acii vəranə ŋga Əntaŋfə ətsa. Ci nə maɗuunə Ŋwaŋwa. 36Goona jiɗə taa də nuunə əsə, acii pooshi unə ka mbee ka dəvətə taɗa shiŋkinə rəŋwə ŋga ənduuɗa taa əndə dəŋwa. 37Ma ɗanuuna, bamə ‘awa’ taa ‘aa'aa'ə’ tanə. Taɗa mi shigi da moonə ma'ə, dacii Seetanə shigi.” 38“Kə fii unə ənjə a ba ka ənji oo'i, ‘Maɗa kə jikwagi əndə'i əndə ginə ŋga əndə'i ənda, ginəkii jikwaginə ənji naakii əsə. Maɗa kə kuriŋagi əndə'i əndə linyinə ŋga əndə'i ənda, linyinəkii kuriŋaginə ənji naakii əsə’. 39Amma, ma nyi, wanyinə ka banə koonə: maɗa kə ɓəzee əndə'i əndə ka səkəku, ga ha ki'i naaku. Maɗa kə tsagi əndə ka hə meeciinə ka hwahwaaməku ŋga ciizəmanə, zhi'wee ka ci ka hwahwaamə ŋga madzəna əsə. 40Maɗa kə kirə əndə tə hə aakəŋwacii gəŋwanə, kaa ca shii ləwutə də kəjeerənaaku, bwasee ka ci, ca ŋgərə baləwaaku əsə. 41Maɗa kə kavə əndə'i əndə tə hə tyasə ka kərə ka ci əndə'i uushi ŋga kiloomeeta rəŋwə, kərəwə ka ci ŋga kiloomeeta bəra'i. 42Maɗa kə kədii əndə uushi aciiku, vii ka ci səkii. Maɗa kə shi əndə aaɓiiku ka ndzəma, ndzəmuu ka ci.” 43“Kə fii unə ənjə a ba ka ənji oo'i, ‘Uuɗuu tə əndətə aɓiiku, ha kaaree ka ənji daawaanaaku’. 44Amma, ma nyi, wanyinə ka banə koonə: uuɗəmə tə ənjitə ca ka koonə daawaanə, una ɗa də'wa ka ənjitə ca ciɓə duunə. 45Maɗa kə ɗii unə ha'ə, ka ndzaanə nuunə ka manjeevənə ŋga Dəsənuunə dadagyə. Acii ma ɗatə ci uusəraakii, kaa ca ɓərə ka bwaya ənji da ŋunyi ənji patə ka ciinə rəŋwə. Ca ndzəmə vənə ka ənjitə ca slənə bwaya sləna da ənjitə ca slənə ŋunyi slənə patə. 46Maɗa wata tə ənjitə ca uuɗə tuunə cuuna uuɗə tanə, pooshi unə ka upaa shikwa dadagyə. Taa ənji luu tsəkə maa, agi ɗanə nə tii ha'ə makə ətsa. 47Maɗa wata ka guviinuunə cuuna waɓə, pooshi unə slənyi uushi palee ka ŋga hara ənji, acii taa ənjitə mashiimə tə Əntaŋfə maa, agi ɗanə nə tii ha'ə makə ətsa. 48See a ndzaa unə ka ənjitə yadə idəpaa uushi ashitii, makə sətə ɗii Dəsənuunə ətə dadagyə yadə idəpaa uushi ashikii.”


text: 1Dɔkagɨlo tɨ kɨ kəte ka, njé ngom je kɨ njé kəl kə nə n-əi njé kəl ta je kɨ ta Luwə tɨ əi dan ngan Isɨrayəl je tɨ no̰o̰; be tɔ ə, njé ndo nḛ je kɨ ngom a tḛḛi dansi tɨ tɔ. A rəi kɨ nḛ ndo je kɨ ngom dan dɨje tɨ kɨ kanjɨ kadɨ gəri, kadɨ a ɓukɨ-de kɔ, nɨngə a mbati Ɓade kɨ nje taa dɔde ji majal tɨ. Lo kɨn tɨ, a ndɔri tujɨ kɨ a re ta ji naa tɨ ne kɨ dɔde tɨ. 2Dɨje ngay a uni gode me kaya je tɨ ləde, nɨngə kɨlə rade a ra adɨ dɨje a ɨndəi njade dɔ nḛ kɨ rɔjetɨ, ɨbəi nangɨ. 3Kɨ mbata ra ta la ləde kɨ ngay, a ədi səsi kɨ taje kɨ tade tɨ kadɨ taai nḛ majɨ je ləsi jisi tɨ. Nɨngə dɔkagɨlo tɨ kɨ mari nu ɓəy ə, Luwə ɨndə dɔ ta kɨ gangɨ ləde naa tɨ taa tujɨ a ɨbə-de nangɨ busɨ tɔ. 4Təkɨ rɔjetɨ, malayka je kɨ rai majal kəte, Luwə ɨyə̰-de kare kɨ kanjɨ gangɨ ta dɔde tɨ al, nə ɓukɨ-de lo kɨngə ko̰ tɨ kɨ ətɨ ɓəl. Dɔɔ-de kɨ kulə gɨndɨ me lo kɨ ndul kururu tɨ. Nɨngə lo kɨn tɨ ə, ɨsɨ ngəm-de tɨ mba ngəm-n ndɔ gangɨ ta. 5Taa Luwə ɨyə̰ dɨje kɨ kəte kɨ kanjɨ gangɨ ta dɔde tɨ al tɔ. Be ə adɨ man ko̰ kɨ ətɨ ɓəl re tujɨ dɨje kɨ majal kɨ rosi dɔnangɨ. Nə ke ə, ajɨ Nuwe kɨ ɨlə mbḛ nḛ ra kɨ dana, taa ajɨ dɨje kɨ rangɨ kɨ me kəy tɨ lie sɨri tɔ. 6Luwə gangɨ ta koy dɔ ɓe bo je tɨ kɨ Sodom kɨ Gomɔr, nɨngə tujɨ-de kɨ por kɨ ro-de rakɨ rakɨ adɨ təli bu por. Nḛ kɨn to tə nḛ ndo kɨ a re dɔ dɨje tɨ kɨ njé ɓəl Luwə al. 7Nə ajɨ Lotɨ kɨ nje ra nḛ kɨ dana, kɨ to rɔe ngay kɨ mbata hal njé sangɨ-naa kaya tɨ kɨ osɨ dɔ ta tɨ je kɨ njé tɔl dɨje kɨ me ɓe bo je tɨ kɨn. 8Dɔkagɨlo tɨ kɨ Lotɨ kɨ nje ra nḛ kɨ dana ka kɨn ɨsɨ-n dande tɨ, oo nḛ je kɨ ɨsɨ rai kɨ ta je kɨ ɨsɨ əli, kada je kɨ kondɔ je, adɨ me tujɨ mbata hal kɨlə rade kɨ to lo ra tɨ al. 9Be ə, Ɓaɓe asɨ kadɨ taa dɨje kɨ njé ɓəl-e ɨlə-de taa dɔkagɨlo ko̰ je tɨ. Nɨngə asɨ kadɨ ngəm dɨje kɨ njé ra nḛ kɨ majal mba kadɨ ɨndə ɔjɨ-de ndɔ gangɨ ta tɨ tɔ. 10Kɨ bo ngay, a gangɨ ta dɔ njé je tɨ kɨ njé təl rɔde go ngur darɔde tɨ kɨ go ji kɨsɨde tɨ yo, ə kɨdi tɔgɨ ko̰ɓe kɨ dana lə Luwə. Əi dɨje kɨ njé kuwə kul rɔde, nɨngə nḛ ɨndə ta kɨ nga̰ tade tɨ, adɨ ɓəli al kadɨ əli ta je kɨ mal dɔ nḛ kɨndə je tɨ lə Luwə kɨ ɨsi dɔra̰ tə nḛ pɨtɨ je lie. 11Nə malayka je wa kɨ tɔgɨde ɨtə tɔgɨ njé ndo nḛ je kɨ ngom sa̰y kɨn ka gangi ta dɔde al nɨm, taa taji-de no̰ Ɓaɓe tɨ al nɨm tɔ. 12NGa nɨngə dɨje ka kɨn rai tə da je kɨ wale, kɨ ku dɔde goto be, kɨ oji-de mba kadɨ e kɨ kuwə-de ə kaw tɔl-de par. Əli ta kɨ mal dɔ nḛ je tɨ kɨ gəri-de al. Luwə a tujɨ-de təkɨ dɨje ɨsɨ tɔli da je kam be. 13Kɨlə rade je kɨ majal kɨ ɨsɨ rai wa kɨn ə a təl nḛ kɨgə go jide. Əi dɨje kɨ nəl-de ngay kadɨ ooi majɨ rɔde dan kadɨ nda tɨ. Kɨsɨde ta nḛ kuso je tɨ səsi, lokɨ ɨsɨ ədi səsi kɨ ngan ta je kɨ tade tɨ kɨn e nḛ kɨ to njḛ, e nḛ kɨ to rɔsɔl. 14Re ə nə ɨgo̰ kəmde ɓa, ɓo sangɨ-naa kaya tɨ ə rosɨ mede. Ɓo ra majal to mede tɨ par par, ɨsɨ ɓuki dɨje kɨ tɔgɨde kɨ go ndɨl tɨ goto, wale. Mər ta je ləde e dɔ rəbɨ kɨngə la tɨ kɨ go rəbe tɨ al kɨ dɔkagɨlo je pətɨ. Əi dɨje kɨ ndɔl lə Luwə e dɔde tɨ. 15Lokɨ tusi rəbɨ kɨ rɔjetɨ ɨyə̰i ka kɨn ɓa, uri wale, uni rəbɨ kɨ go Balam tɨ kɨ ngon lə Bewor. Balam kɨ nəl-e ngay kadɨ taa la ra-n majal, 16nə Luwə kɔl sie kɨ mbata majal lie kɨ ra. Be ə ngon ko̰ koro kɨ e da, əl ta al, nə əl ta gangɨ-n nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ Balam, dɔ kɨlə ra tɨ kɨ mbə lie. 17Dɨjee kɨn toi tə man kɨ ḭḭ kam be, toi tə kɨl ndi kɨ nəl ndɔr-e aw sie kam be. Luwə ɨndə dɔ lo kɨ ndul kururu dana mbata tɨ ləde. 18Əli ta je ngay kɨ kəme goto kɨ dɔ-naa tɨ. Uni kɨlə rade je kɨ go koo ngur darɔ tɨ, ədii dɨje kɨ ta ji naa tɨ ne ɓəy, tḛḛi patɨ patɨ ta kuwə madɨ tɨ kɨ dɨje kɨ njé njɨyə njɨyə kɨ go rəbe tɨ al. 19Əli-de təkɨ e rəbɨ kɨngə dɔ, nga nɨngə əi je wa əi ɓəə je lə ngur darɔ kɨ ɨsɨ tujɨ-de kɔ yo. Tadɔ dəw kɨ ra ka e ɓəə lə nḛ kɨ uwe gɨn tɔgɨne tɨ. 20Kɨ ɔjɨ dɔ dɨje kɨ tḛḛi kɔ gɨn nḛ ra je tɨ kɨ to njḛ kɨ dɔnangɨ tɨ ne kɨ go rəbɨ gər Ɓaɓe ləje kɨ e NJe kajɨ-je Jəju Kɨrɨsɨ kɨn, re təli awi ɨləi dɔde gɨn nḛ je tɨ kɨn gogɨ ɓəy, adi o̰i ɓe dɔde tɨ ɓa, ji kɨsɨde kɨ gogɨ ne kɨn a majal ngay ɨtə e kɨ kəte ɓəy. 21Tadɔ e sotɨ ngay mbata tɨ ləde kadɨ gəri rəbɨ nḛ ra kɨ rɔjetɨ al, kadɨ gəri ɓəy taa təli tusi ndu-kun kɨ ay njay kɨ ɨngəi kɨn ɨyə̰i. 22Nɨngə nḛ kɨ tḛḛ dɔde tɨ kɨn e ta kɨ rɔjetɨ kɨ to me tər ta tɨ kɨ ə nə: «Bɨsɨ təl aw ta tɔmo̰ tɨ ləne gogɨ,» ə se «Kɔsongɨ, tḛḛ kɨ lo ndogɨ man tɨ be par ə təl aw rogɨ bɔr tɨ gogɨ.»


text: 1“Nyi nə tantanyitə ənfwə inabi, Daadə əsə nə əndə haɗa də ənfukii. 2Agi pwaatəginə nə ci ciinə ŋga ənfwə ətə pooshi ka poonə ŋga'ə. Ma ətə ca poo ŋga'ə, ca haɗatəgi, kaa ca shii ndzaanə camə, ca poo laŋə. 3Ma unə, camə nuunə də dzəgunəətə jigunyii koonə. 4Ndzaamə ləɓə da nyi, nya ndzaa ləɓə doonə naaki. Pooshi baladzanə ŋga ənfwə ka poonə ci saakii maɗaamə ci ma'ə ashi diikii. Ha'ə əsə, pooshi unə ka poonə, maɗa pooshi unə ləɓə da nyi. 5“Nyi nə ənfwa, unə nə baladzanə ŋga ənfwa. Ma əndətə ləɓə da nyi, ashikii nə nyi əsə, ci ca poo laŋə, acii maɗa pooshi nyi, pooshi uushi cuuna mbee ka ɗatənə. 6Ma əndətə pooshi ləɓə da nyi, ka kaginə nə ənji tə ci makə baladzanə ŋga ənfwa, ca huurəgi, ənjə a dzatəgi də baladzanəkii, ənjə a kaanə gunə, ca ətsagi. 7Maɗa kə ndzaa unə ləɓə da nyi, kə ndzaa waɓənaaki ləɓə doonə əsə, ka kədiinə nuunə patənə ŋga uushi'inə ətə cuuna moo, ka upaanə nuunə əsə. 8Maɗa kə ndzaa unə makə ənfutə ca poo laŋə, ka kiranə nuunə ɗuunuunə ka Daadə. Ci na ɓaarii oo'i, ənji nə'unə tə nyi nuunə. 9Kə uu'i nyi tuunə makə sətə uu'i Daadə tə nyi. Ndzaamə agi uuɗənaaki. 10Maɗa kə nə'utuunə sətə bii nyi koonə, ka ndzaanə nuunə agi uuɗənaaki, makə sətə nə'utə nyi ndilə ndilə tə sətə bii Daadə ka nyi, nya ndzaanə agi uuɗənaakii əsə. 11“Ma bii nyi koonə ətsa, kaa mooɗasəkaaki a ndzaanə ahadoonə, mooɗasəkə goonə a mbu'u əsə. 12Ma bariyaaki, uuɗəshimə, makə sətə uu'i nyi tuunə. 13Ma maɗuunə uuɗənə ətə ci əndə a uuɗə tə guviinəkii, vigi əpinaakii ka putatii. 14Ma unə, maɗa kə nə'utuunə sətə bii nyi koonə, guviinəki nuunə. 15Paa nyi ka 'wanə tuunə ənji slənaaki ma'ə. Acii ma əndə sləna, paa ci ka shii sətə ci Slandanəkii a ɗa. Guviinəki 'wanəki tuunə, acii kə bii nyi koonə patənə ŋga sətə fii nyi ama Daadə. 16Əntaa unə ta'i tə nyi, amma nyi ta'i tuunə, nyi kavə tuunə koona dzə ka əji pawə laŋə, waatoo pawətə pooshi ka uudənə shaŋə. Maɗa kə ɗii unə ha'ə, ka viinə nə Daadə koonə taa mi kədii unə aciikii də ləməki. 17Ci ɗii cii kya ba koonə, uuɗəshimə.” 18“Maɗa kə ushapaa duuniya tuunə, buurətəmə oo'i, tə nyi 'watəgi tii ushapaanə. 19Maci ŋga duuniya nuunə, kaɗa ka uuɗənə nə duuniya tuunə. Amma kə ta'i nyi tuunə tsaŋə agi duuniya, əntaa natii nuunə. Ci ɗii ushapaa tii tuunə. 20Buurətəmə sətə bii nyi koonə tuu'inə, pooshi mava ca palee ka Slandanəkii. Ci ɗii, maɗa kə ciɓee tii ka nyi, ka ciɓeenə nə tii koonə noonə əsə. Maɗa kə nə'utə tii dzəgunənaaki, ka nə'utənə nə tii noonə əsə. 21Amma ka ɗanə nə tii koonə patənə ŋga uushi'iitsa acii ɗii unə ka naaki, acii pooshi tii shii tə Əndətə sləkee ka nyi. 22Maci pooshi nyi shi, nya waɓə ka tii, kaɗa pooshi 'waslyakəənatii kəshi tə tii. Amma makə sətsə ɗii ci ətsa, pooshi rəgwa mbərəɗənətii acii 'waslyakəənatii. 23Taa wu patə ushapaa tə nyi, tə Daadə ushii ci ətsa. 24Maci pooshi nyi ɗaaɗii uushi'inə ahadatii ətə pooshi əndə sha ɗii tsarəkii makə ətsa, kaɗa pooshi 'waslyakəənatii kəshi tə tii. Amma kə nee tii ka uushi'iitsə ɗii nyi, patə da ha'ə kə kaaree tii keenə inə da Daadə. 25Ma ɗii ətsə patə, kaa sətə nyaahə ənji asəkə bariyatii a ndzaa ka tantanyinə ətə bii ci: ‘Əntaa uushi ɗii nyi ka tii kaaree tii ka nyi.’ 26“Kadə nə Matsakə tuunə a shi dacii Daadə, waatoo Malaaɓa Ma'yanə. Ci na ɓaarəgi paŋgəraŋə tə gooŋgaanə ŋga Əntaŋfə. Dacii Daadə nii kya sləkee koonə ka ci, ca waɓə agyanəki əsə. 27Ma unə, ka waɓənə nuunə agyanəki, acii daga saa'itə 'watəgi nyi dzəgunənə ka ənji naamə doonə.