text: 1Ma dəba eye na, Pol ta Silas ti ye ta gəma i Amfipolis ada ta gəma i Apoloni. Tə ndisl a gəma i Tesalonik. Mə ɗəma na, gay i maɗuwule me i Yahuda hay andaya. 2Pol a ye a ɗəma andza nakə a gawa aye. Pol a yawa, a mba ha ka bo pat i mazəzukw bo sik mahkar. Tə kəɗawa wuway ka Ɗerewel i Mbəlom ta ndo neheye mə ɗəma aye. 3A ɗawa tay ha, a gwaɗawatay: «Kəriste na, kutoŋ ma siye ɗəretsətseh, ta kəɗiye na. Ma lətseweye abəra ma mədahaŋ. Yesu nakə neŋ faya na ɗakumeye ha anəke aye na, Kəriste.» 4Tə tsəne bazlam niye na, siye mə walaŋ i Yahuda hay ta təma bazlam i Pol ta Silas. Tə patay bəzay. Siye i Gərek hay haladzay neheye tə ɗəslaway ha gər a Mbəlom aye ta ŋgwas neheye tə ɗa a zləm aye, nəteye haladzay ta təma bazlam niye dərmak. 5Ane tuk na, siye i Yahuda neheye ta təma təbey aye na, tə ge sələk ka Pol ta Silas. Ti ye ta pəlaw ndo neheye tə sər wuray bay nəteye faya ta həhaliye ka tsəveɗ kəriye, tə hayatay gər. Tə ma ha ka bo bazlam ka gər i Pol ta Silas. Ta ŋgəna ha bazlam niye a wuzlahgəma tebiye. Tsa na, ndo hay ti ye tə lawara na gay i Zason. Ta pəla Pol ta Silas hərwi məhəla tay ahaya kame i ndo hay. 6Ta pəla tay na, ta huta tay ha bay. Tsa na, tə gəsatay ahaya Zason ta malamar neheye tə pa mədzal gər ka Yesu aye. Tə həlatay ahaya kame i ndo i sariya hay. Tə ndislew ka təv tay na, ta wuda, tə gwaɗ: «Ndo neheye na, nəteye faya ta kwasatay gər a ndo hay tebiye ka məndzibəra, ada anəke na, ta ndislew kanaŋ na, kəkay! 7Zason a təma tay ha ada ndo neheye tebiye faya ta tsikiye na, wu nakə wal tə bazlam i bəy i Roma aye a gay ŋgay. Nəteye tə gwaɗ: Bəy bagwar eye andaya mekeleŋ eye, tə zalay Yesu.» 8Siye i ndo hay ta ndo məge sariya hay tə tsəne bazlam niye hay na, a ndalatay haladzay. 9Zason tə siye i ndo hay tə hamatay a ndo i sariya hay təday ada tə gər tay ha. 10Həvaɗ a ge na, malamar neheye tə pa mədzal gər ka Yesu aye, tə laka tay ha Pol ta Silas a gəma i Bere. Tə ndisl a ɗəma na, ti ye a gay i maɗuwule me i Yahuda hay. 11Ndo i gəma i Bere hay na, nəteye ŋgwalak i ndo hay abəra ka Yahuda neheye ma gəma i Tesalonik aye. Ta təma bazlam i Mbəlom tə ɗərev tay peteh. Tə dzaŋgawa Ɗerewel i Mbəlom pat pat hərwi məsəre ha wu nakə Pol a tsik aye na, deɗek ɗaw? 12Ndo hay haladzay mə walaŋ tay tə dzala ha ka Yesu ada mə walaŋ i Gərek hay ta ŋgwas neheye məzele tay a ɗa a zləm haladzay aye nəteye haladzay tə dzala ha ka Yesu dərmak. 13Ane tuk na, Yahuda neheye ma Tesalonik aye tə tsəne Pol faya ma ɗiye ha bazlam i Mbəlom ma Bere na, tə həl bo, ti ye mata kwasatay gər a ndo hay ka Pol. 14Malamar neheye nəteye mapa mədzal gər eye ka Yesu aye ta zəba faya andza niye na, kwayaŋŋa, ti ye ha Pol ta diye i dəlov. Silas ta Timote na, tə ndza ma Bere. 15Ndo neheye tə laka ha Pol aye, tə tsal a kwalalaŋ i yam. Ti ye a gəma i Aten. Tsa na, Pol a gwaɗatay: «Ka mbəɗum gər a Bere na, gwaɗumatay a Silas ta Timote na, tâ yaw, tâ ndza ga ahaya a kanaŋ bəse.» Tsa na, ndo neheye ta mbəɗa gər a Bere. 16Ahəl nakə Pol faya ma həbiye Silas ta Timote aye na, a zəba ka gəma i Aten na, a ndalay haladzay hərwi maraha eye tə kule hay. 17Tə kəɗawa wuway mə gay i maɗuwule me ta Yahuda hay ada ta ndo neheye Yahuda hay bay, nəteye tə ɗəslaway ha gər a Mbəlom aye. Ada ka təv məhay gər nakə tə hayawa gər a ɗəma aye na, tə kəɗawa wuway pat pat ta ndo neheye ta diye ta təv eye niye aye. 18Ndoweye hay andaya tə pawa bəzay a matətike i Epikuriyeŋ hay ta Sətosiyeŋ hay. Pat wuray tə tsik me tə Pol. Siye hay mə walaŋ tay, tə gwaɗ: «Ndo nakay faya ma bəbəliye wu andza nakay na, mbəɗaw bo na, kəkay?» Siye hay tə tsəne Pol faya ma ɗiye ha labara i Yesu ada mədahaŋ hay ta lətseweye abəra ma mədahaŋ na, tə gwaɗ: «Ma giye faya ma ɗiye ha na, mbəlom i bərakəzaŋ hay kəla ɗaw?» 19Ma dəba eye na, ti ye ha kame i madugula hay ka təv nakə tə zalay Ayəropaz aye. Ti ye naha na, ta tsətsah faya, tə gwaɗay: «Ɗamay ha matətike nakay weɗeye nəkar faya ka tsikiye tey. 20Nəkar faya ka tsikameye wu neheye ɗaɗa nəmaa tsəne bay aye. A say məgweɗe kəkay na, a samay nəmaâ sər tey.» 21Ndo i Aten hay ta madurloŋ hay tə dzawa ha həlay i məndze tay tebiye ka məpay zləm a wu neheye weɗeye tsa ada ka matəkəre wu weɗeye hay. 22Pol a lətse kame i ndo niye hay, a gwaɗatay: «Nəkurom Aten hay, na zəba faya nəkurom na, a sakum məpay bəzay a mbəlom hay wal wal haladzay. 23Hərwi na həhal ma wuzlahgəma kurom na, na ŋgatay a təv neheye ka tawalawum kule kurom hay mə ɗəma aye. Na ŋgatay a təv eye andaya nəte tə watsa faya: “Təv nakay na, hərwi mbəlom nakə ndo hay tə sər bay aye.” Ayaw! Mbəlom nakə nəkurom faya ka ɗəslumay ha gər ka sərum bay aye na, neŋ na yaw anaŋ mata ɗakum ha. 24«Maa ge məndzibəra tə wu neheye mə ɗəma aye na, neŋgeye. Neŋgeye bəy i magərmbəlom ta dala. Neŋgeye na, ma ndziye mə gay neheye ndo hay ta ɗəzl aye bay. 25Ada neŋgeye na, a say ndo zezeŋ mâ rəzlay a gər məvəlay wuray bay. Hərwi maa vəl sifa, məsəfəre ada tə siye i wu hay tebiye a ndo hay na, neŋgeye. 26«Ta ndo nəte na, a ge slala hay tebiye hərwi ada tâ ndza ka məndzibəra tebiye. Ahəl nakə kə ge məndzibəra zuk bay aye na, ɓa kə pa na kokway i həlay i təv məndze tay, kə pa na kokway i gəma neheye ta ndziye mə ɗəma aye. 27A ge andza niye na, hərwi ada ndo hay tâ pəla na. A say tâ bəzay naha həlay ada ta hutiye na. Ta deɗek Mbəlom na, neŋgeye dəreŋ ta nəkway bay. 28Andza ndoweye andaya a gwaɗ: “Maa vəlakway sifa na, neŋgeye. Nəkway kanaŋ, wu nakə faya ka gakweye na, hərwi ŋgay.” «Siye i ndo məvəɗe bazlam kurom hay ɓa ta tsik: “Ayaw, nəmay wawa ŋgay hay.” 29«Taɗə nəkway tebiye wawa i Mbəlom hay na, kâ dzalakwa mə gər kway, Mbəlom na, a ndzəkit bo i kule i gura, i ɓəre kəgəbay i kwar bay. Wu neheye ndo zezeŋ a lambaɗ tə metsehe ŋgay hərwi matəre ha kule hay. Ane tuk na, wu neheye na, Mbəlom bay. 30Mbəlom na, kə pa mezeleme niye hay ahəl niye ka məda bay hərwi ahəl niye ndo hay tə sər wuray bay. Ane tuk na, anəke na, neŋgeye faya ma zalateye kwa məŋgay tâ yaw, tâ mbəɗa ha mede tay. 31Ɓa Mbəlom ka mbərəm məpe pat i sariya nakə ma giye. Sariya nakə ma giye na, sariya i deɗek. Ndo nakə ma gateye sariya a ndo hay aye na, Yesu. A ɗa ha na, ahəl nakə a lətse ahaya abəra ma mədahaŋ aye.» 32Tə tsəne bazlam i Pol nakə a tsik ma mələtsew abəra ma mədahaŋ aye na, siye hay tə ŋgwasa faya ada siye hay tə gwaɗay: «A samay na, ka tsikameye wu nakay nəmaa piye faya zləm pat mekeleŋ eye sa.» 33Tsa na, Pol a yaw abəra mə walaŋ tay, a ye ŋgway. 34Siye i ndo mekeleŋ eye hay ta dzala ha ka bazlam i Pol, tə pay bəzay. Mə walaŋ tay niye na, Dənis ndo məgawa sariya ka təv i məge sariya tay nakə tə zalay Ayəropaz aye, ŋgwas eye andaya tə zalay Damaris ada siye i ndo mekeleŋ eye hay sa.


c: text/html

text: 1Neŋ Yakuba, ndo i məsler i Mbəlom ta Bəy Maduweŋ Yesu Kəriste. Na tsikakum naha me a nəkurom ndo i Mbəlom neheye ka məndzibəra tebiye aye. 2Malamar ga hay, ɗəretsətseh hay waray waray i mədze nakə ta dziye kurom ha, ta ndzakum a gər na, ɗərev kurom mâ ŋgwasa haladzay, 3hərwi ka sərum ha na, taɗə ka pum mədzal gər kurom ka Mbəlom huya ada faya ka səmumay naha a mədze nakə ta dziye kurom ha aye na, ka ndzumeye ɓəŋɓəŋ lele. 4Ndzum ɓəŋɓəŋ hus ka mandəve eye hərwi ada ka tərumeye masəra gər eye hay mə wu hay tebiye ada wuray mâ kətsakum bay, wu nakə lele bay aye mâ ge andaya mə ɗərev kurom bay. 5Taɗə ndoweye mə walaŋ kurom metsehe ŋgay andaya hala bay na, mâ tsətsah ka Mbəlom hərwi ada Mbəlom mâ vəlay. Mbəlom a vəlawa kwa a way tə ɗərev ŋgay peteh, ma kərahiye ha a ndo bay, ta deɗek ma vəliye metsehe a ndo nakə ka tsətsah faya aye. 6Ane tuk na, taɗə ndoweye ma tsətsahiye wu ka Mbəlom na, mâ sər ha ta deɗek Mbəlom ma vəleye, mâ dzala gər faya sulo sulo bay hərwi ndo nakə mədzal gər ŋgay sulo sulo aye na, neŋgeye andza dəlov nakə wekit wekit mətasl a ɓəl kwa a diye wuray wuray tebiye aye. 7Slala i ndo nakay andza niye mâ dzala mə gər ŋgay Bəy Maduweŋ ma vəleye wu bay, 8hərwi mədzal gər ŋgay sulo sulo ka Mbəlom, mədzele gər ŋgay ka wu nəte bay. 9Ndo nakə mətawak eye faya ma pay bəzay a Yesu Kəriste aye na, ɗərev ŋgay mâ ŋgwasa hərwi Mbəlom ka səkah ha. 10Ndo nakə zlele eye faya ma pay bəzay a Yesu Kəriste aye na, ɗərev ŋgay mâ ŋgwasa dərmak hərwi Mbəlom kə ma ha ka dala. A sər ha na, ma dziye andza məvurze i guzer nakə a ɓəta bəse aye. 11Pat kə zla faya abəra ŋgulak na, ma kuliye ha guzer, məvurze hay ta kutsiye ada məle tay kə nas. Andza niye, ndo i zlele ma dziye tə məsler ŋgay hay tebiye andza guzer neheye tə ɓəta kəriye tsa aye. 12Məŋgwese ma ndziye ka ndo nakə a səmay naha a mədze neheye tə dza ha aye. Kə səmay a mədze neheye na, Mbəlom ma vəleye magogoy ŋgay, andza məgweɗe sifa nakə a gwaɗ ma vəliye a ndo neheye a wuɗa tay ha aye. 13Taɗə masəpete kə ndzay a gər a ndoweye na, mâ gwaɗ «Maa səpat ga na Mbəlom» bay hərwi ndəray ma sliye masəpete Mbəlom ka məge mənese bay, ada Mbəlom a səpat ndo a mənese bay dərmak. 14Kwa way a ge mənese na, ta bor i bo ŋgay nakə lele bay a səpat na ka məge mənese aye. 15Wu neheye lele bay a dzala mə gər ŋgay aye, ma dəba i məndze tsekweŋ na, ma giye parakka. Mezeleme niye ka səkah haladzay na, ma diye ha a məməte. 16Malamar ga neheye na wuɗa kurom haladzay aye, ndəray mâ vakum gər bay. 17Wu neheye ŋgwalak eye tebiye ti yaw abəra ka təv i Mbəlom, wu neheye lele eye na, i Mbəlom Bəba kway nakə a ge pat tə wurzla hay aye. Mbəlom na, a mbəɗa bay, a mbəɗa andza pat nakə a mbəɗa ma gəriye kurom ha a ləvoŋ aye bay. 18A vəlakway sifa tə bazlam ŋgay deɗek eye. A ge niye na, tə ɗərev hərwi ada kâ tərakwa kurre eye hay mə walaŋ i wu neheye a ge aye. 19Malamar ga neheye na wuɗa kurom haladzay aye, dzalum ka wu nakay anaŋ aye: Ndzum tsezlezleŋŋe ka məpay zləm a wu neheye siye i ndo hay ta tsikiye aye, ane tuk na, kâ tsik me bəse tsa bay, zla həlay eye təday ada kâ ge mevel bəse bay dərmak, 20hərwi ndo nakə ma giye mevel aye na, ma sliye faya məge wu nakə a yay a gər a Mbəlom aye bay. 21Hərwi niye, zlum na wu neheye lele bay tebiye abəra mə ɗərev kurom, kâ gum mezeleme sa bay. Rəhum ha gər kurom ka dala kame i Mbəlom, ada pumay zləm a bazlam nakə a pa a ɗərev kurom aye. Bazlam nakay na, gədaŋ ŋgay andaya mətəme ha məsəfəre kurom. 22Kâ tərum ndo məpay zləm a wu nakə Mbəlom a tsik aye ɗekɗek bay, gum wu nakə a tsik aye dərmak. Ndo nakə a pay zləm ɗekɗek tsa kə ge na faya məsler eye bay na, a vay gər a bo ŋgay. 23Taɗə ndoweye a pay zləm a bazlam nakay ada kə ge wu nakə a tsik aye bay na, neŋgeye andza ndo nakə a zəba ka ɗəre ŋgay mə malam, neŋgeye kəkay na, a ŋgatay. 24A zəba ka ɗəre ŋgay lele na, a ye ŋgway. Neŋgeye kəkay na, a mətsa ha gər tə mazəbe ŋgay. 25Ndoweye ka zəba ɗəre a bazlam i Mbəlom mapala eye, kə ge ha məsler tə wu nakə a tsik aye na, Mbəlom ma piye faya ŋgama. Mâ pay zləm ɗekɗek tsa ada mâ mətsa ha gər bay. Ane tuk na, ɗuh mâ rəhay ha gər. Mbəlom ma piye faya ŋgama hərwi bazlam nakay mapala eye ŋgwalak eye, neŋgeye gədaŋ eye hərwi mətəme kway ha abəra mə mezeleme. 26Taɗə ndoweye kə dzala neŋgeye ndo məpay bəzay a Mbəlom, kə gay metsehe a ɗərneh ŋgay bay faya ma tsikiye wu neheye lele bay aye huya na, a vay gər a bo ŋgay, məpay bəzay a Mbəlom ŋgay niye ma giye ŋgama kwa tsekweŋ bay. Bazlam ŋgay neheye faya ma tsikiye ta təra kəriye. 27Məpay bəzay a Mbəlom ta lele eye nakə a yay a gər a Mbəlom aye na, məgatay gər a wur mətawak hay, a madakway i ŋgwas neheye faya ta siye ɗəretsətseh aye. Mâ gay metsehe a bo ŋgay hərwi ada wu i məndzibəra neheye lele bay aye tâ ye ha a mezeleme bay.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1M-o makɨtɨbɨ kɨ kuu gɨdɨ-naa tɨ to da ji ko̰ nje kɨsɨ dɔ kɨmbər ngar tɨ. E makɨtɨbɨ kɨ ndangi nḛ me tɨ je gɨdɨ tɨ je, nɨngə uwəi lo sɨri kɨ nḛ kuwə makɨtɨbɨ je. 2M-o malayka kɨ nje tɔgɨ kare un ndune kɨ taa ə nə: «Na̰ ə asɨ kadɨ rə̰y nḛ kuwə makɨtɨbɨ je ə tḛḛ makɨtɨbɨ kɨn ə?» 3Nə kɨ me dɔra̰ tɨ, kɨ dɔnangɨ tɨ ə se gɨn dɔnangɨ tɨ, dəw kɨ asɨ kadɨ tḛḛ makɨtɨbɨ kɨn, ə se kadɨ ɨlə kəmne me tɨ goto. 4Lo kɨn tɨ, m-no̰ ngay, tadɔ dəw asɨ kɨngə dəw kɨ asɨ kadɨ tḛḛ makɨtɨbɨ kɨn ə ɨlə kəmne me tɨ al. 5Ɓa dəw kare dan ngatɔgɨ je tɨ əl-m ə nə: «Ɨno̰ al, o ɓɔl nda kɨ gɨn kojɨ tɨ lə Juda, dəw kɨ tḛḛ gɨn Dabɨdɨ tɨ, kɨ tətɨ rɔ, e asɨ kadɨ rə̰y nḛ kuwə makɨtɨbɨ je kɨ sɨri ə tḛḛ makɨtɨbɨ kɨn.» 6Lo kɨn tɨ no̰o̰, m-o NGon batɨ a taa dana no̰ kɨmbər ngar tɨ, nɨngə nḛ je kɨ njé kɨsɨ kəm kɨ sɔ kɨ ngatɔgɨ je kɨ kutɨ joo gɨde sɔ gəi gɨde. NGon batɨ ka kɨn to tə nḛ kɨ dəw ɨjə mɨnde be. Gaje je əi sɨri, taa kəme je əi sɨri tɔ, tə ndɨl je kɨ sɨri lə Luwə kɨ ɨlə-de kɨ dɔnangɨ ba pətɨ. 7NGon batɨ ɨsɨ re ɓasi kɨ rɔ nje kɨsɨ dɔ kɨmbər ngar tɨ kadɨ taa makɨtɨbɨ jie tɨ. 8Ta naa tɨ no̰o̰, nḛ je kɨ njé kɨsɨ kəm ba kɨ sɔ kɨ ngatɔgɨ je kɨ kutɨ joo gɨde sɔ ɔsi məkəsɨde nangɨ no̰ NGon batɨ tɨ. Dəw kɨ ra uwə kənde kɨ kɔpɨ je kɨ rai kɨ ɔr kɨ ndujɨ kagɨ kɨ ətɨ majɨ jine tɨ. Nḛ je kɨn əi ta je kɨ dɨje lə Luwə ɨsɨ əli kɨ Luwə. 9NJé kɨsɨ kəm ba kɨ sɔ kɨ ngatɔgɨ je kɨ kutɨ joo gɨde sɔ, osi pa kɨ sɨgɨ əli əi nə: «Ḭ asɨ kadɨ un makɨtɨbɨ, Ə ɨrə̰y nḛ kuwe je. Tadɔ dɨje tɔli-ni, ḭ ɨgangɨ dɔ gɨn kojɨ je kɨ dangɨ dangɨ, NDon ta je kɨ dangɨ dangɨ, Dɨje kɨ dangɨ dangɨ, Gɨn ɓe je kɨ dangɨ dangɨ kɨ məsi, adɨ Luwə. 10Gɨn dɨje kɨ dangɨ dangɨ kɨn, Ɨndə-de ta dangɨ tə ngar je, Ɨtəl-de njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare tɨ mbata lə Luwə ləje, Nɨngə əi je o̰i ɓe dɔnangɨ tɨ ne.» 11Lo kɨn tɨ, m-go̰ lo ɓa, m-o ndu kosɨ malayka je ngay, kɨ əi dɨbɨ kutɨde dɨbɨ kutɨde, gəi gɨdɨ kɨmbər ngar, kɨ nḛ je kɨ njé kɨsɨ kəm ba, kɨ ngatɔgɨ je. 12Nɨngə uni ndude kɨ taa əli əi nə: «NGon batɨ kɨ dɨje tɔli-e, Asɨ kadɨ ɨngə tɔgɨ, kɨ nḛ kɨngə, kɨ gosɨ, kɨ ngangɨ, kɨ kɔsɨ-gon, kɨ tɔɓa, kɨ kɨlə tɔjɨ!» 13Taa m-o ndu nḛ kɨndə je pətɨ kɨ dɔra̰ tɨ, kɨ dɔnangɨ tɨ, gɨn dɔnangɨ tɨ, kɨ me ba bo tɨ osi pa əi nə: «Kɨlə tɔjɨ, kɨ kɔsɨ kurə, kɨ tɔɓa, kɨ tɔgɨ, E lə nje kɨsɨ dɔ kɨmbər ngar tɨ əi kɨ NGon batɨ bɨtɨ kɨ no̰ tɨ!» 14Lo kɨn tɨ no̰o̰ be, nḛ je kɨ njé kɨsɨ kəm ba kɨ sɔ əli əi nə: «Amen!» Ɓa ngatɔgɨ je ɔsi məkəsɨde nangɨ no̰ nje kɨsɨ dɔ kɨmbər ngar tɨ əi kɨ ngon batɨ, ɔsi gonde.


text: 1Pat i mazəzukw bo a ye abəra mə ɗəma na, Mari i Magədala, Mari may i Yakuba ta Salome, ti ye ta səkəm mal huŋŋa eye, hərwi a satay məwetse ka mədahaŋ i Yesu. 2Pat i luma i sidzew i mekedœ ŋgwas neheye ti ye ka me tsəvay. Tə husa na, pat faya ma tsaraweye tərɗassa. 3Ahəl nakə faya ta diye na, ta tsətsah ka bo mə walaŋ tay, tə gwaɗ: «Mata bədəŋgwalakway na beber abəra ka me i tsəvay na, way?» 4Tə ndisl naha na, ta zəba ɗəre. Ta zəba ɗəre na, tə ŋgatay a beber niye bagwar eye ta dərəzl ha ka tsəvay aye na, ɓa mabədəŋgwala eye faya abəra, madzaka eye ka tsakay tsɨy. 5Ti ye naha na, tə fələkwa a tsəvay niye. Ti ye na tə ŋgatay a ndo gawla aye. Neŋgeye mandza eye ta diye i həlay i mənday. Ndoweye niye na, tə petekeɗ kweɗek kweɗek eye ka bo. Petekeɗ eye niye faya na, zəbol eye təzl. Ŋgwas niye hay tə ŋgatay andza niye ta dzədzar slaɓ slaɓ. 6Ane tuk na, a gwaɗatay: «Kâ dzədzarum bay. Faya ka pəlumeye na, Yesu ndo i Nazaret, neŋgeye nakə ta dar na ka mayako mazləlmbaɗa eye. Neŋgeye andaya kanaŋ bay, kə mbəlaw abəra ma mədahaŋ. Ehey! Zəbum, təv nakə tə həna ha faya aye na, anaŋ. 7Dum anəke ta tsikumatay faya a gawla ŋgay hay ada kâ ɗumay ha a Piyer lele. Gwaɗumatay na, ma lahakumeye a Galile. Ka ŋgatumeye mə ɗəma andza nakə a tsikakum eye.» 8Tə tsəne andza niye na, tə ndohwaw abəra na, ta hway dəreŋ abəra ka təv i tsəvay niye. Ta hway na, hərwi zluwer a gatay, faya ta dzədzariye. Ta təkəray a ndəray kwa tsekweŋ bay tebiye hərwi zluwer a gatay. 9Pat i luma i sidzew pərik i mekedœ na, Yesu a lətsew abəra ma mədahaŋ. A lətsew na, a bəzay ha bo kurre a Mari nakə a yaw abəra ma Magədala aye. Neŋgeye na, ŋgwas nakə Yesu a həhar faya abəra fakalaw hay tasəla aye. 10A ye a təkəratay a ndo neheye tə ndzawa tage Yesu aye. A ye naha na, faya ta tuwiye hərwi mədahaŋ i Yesu. A təkəratay wu nakə a ge bo tə neŋgeye. 11Tə tsəne wu nakə a tsikatay aye, a gwaɗatay: «Yesu na, kə mbəlaw abəra ma mədahaŋ, neŋ na, na ŋgatay bəna mey na!» Ndo neheye ta təma bazlam ŋgay niye a tsikatay aye bay. 12Ma dəba eye na, Yesu a mbəɗa ha bo ŋgay wal a bəzatay ha bo a gawla ŋgay hay sulo. A bəzatay ha bo na, ahəl nakə nəteye ka tsəveɗ faya ta diye a gəma aye. 13Ndo niye hay sulo aye tə maw a Zerozelem. Tə maw na, ta təkəray wu nakə tə ŋgatay aye a siye i gawla i Yesu hay. Nəteye ta təmatay na bay ŋgway huya. 14Ma dəba eye sa na, Yesu a bəzatay ha bo a gawla ŋgay hay kuro gər eye nəte. A bəzatay ha bo na, ahəl nakə nəteye faya ta ndiye ɗaf aye. Tsa na, a gatay me hərwi mədzele gər tay nakə andaya bay aye, ada hərwi ta dzala ha ka wu nakə ndo neheye tə tsikatay kurre, tə gwaɗatay: «Nəmaa ŋgatay a Yesu kə lətsew abəra ma mədahaŋ» aye na, ta dzala ha bay. 15Tsa na, a gwaɗatay: «Anəke na, dum ka kokway i məndzibəra tebiye. Ɗum ha Labara Ŋgwalak eye a ndo zezeŋ tebiye ka məndzibəra. 16Ndo nakə kə tsəne ada kə dzala ga ha tə ɗərev nəte ada ta dzəhuɓ ha a yam aye na, ma təmiye. Ndo nakə kə dzala ga ha bay aye na, Mbəlom ma ta giye faya sariya 17Ta ta səriye ha ndo neheye ta dzala ga ha ta deɗek na, ma kəkay? Nəteye na, ta sliye faya mahəhere fakalaw abəra mə bo i ndo tə məzele ga. Ta tsikiye me tə bazlam i gəma hay wal wal. 18Kwa taɗə ta gəs dədœ tə həlay, kwa tə sa muwar na, ma gateye wuray kwa tsekweŋ bay tebiye. Ta piye həlay ka ndo i ɗəvats hay na, ta mbəliye.» 19Yesu Bəy Maduweŋ a tsikatay andza niye na, a tsal ŋgway a mbəlom. A ye na, a ndza tə həlay i mənday i Mbəlom. 20Gawla ŋgay hay dərmak ti ye mata ɗa ha bazlam ŋgwalak eye niye Yesu a tsikatay aye kwa a ŋgay. Bəy Maduweŋ a dzənawa tay ha ada a vəlawatay gədaŋ ka məge wu neheye a ge masuwayaŋ aye. Maa ɗa ha tə tsik bazlam i Mbəlom ta gədaŋ i Yesu na, masuwayaŋ nakə tə gawa aye.


text: 1Nay ndɔ joo kəte kadɨ ndɔ ra nay Pakɨ, kɨ nay mapa kɨ əm ɔde al asɨ. NJé kun dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, kɨ njé ndo ndu-kun je, sangi rəbɨ kadɨ n-uwəi Jəju gɨdɨ ngə̰y n-tɔli-e. 2Be ə, əli-naa əi nə: «Adɨ j-uwəi-e ndɔ ra nay tɨ al nə dɨje a ḭḭ tə rai wongɨ.» 3Jəju e me ɓe tɨ kɨ Bətani, me kəy tɨ lə Sɨmo̰ kɨ kəte e nje banjɨ. Lokɨ Jəju ɨsɨ uso nḛ, dəne madɨ re kɨ ku mbal kɨ ɓari-e albatɨr kɨ yɨbɨ kɨ ətɨ majɨ rosɨ. Yɨbɨ kɨn gate e ngay, rai kɨ man kagɨ kɨ ɓari-e nar. Dəne tɔ ku, nɨngə ur yɨbɨ ka kɨn dɔ Jəju tɨ. 4Dɨje madɨ dan njé kɨ əi loe tɨ no̰o̰, rɔde nəl-de al adɨ əli-naa dande tɨ əi nə: «Kəm tujɨ yɨbɨ kɨn kɔ be par kɨn nə ri ə? 5Asɨ kadɨ dəw taa-n la kɨ al dɔ kɨlə tɨ kɨ ndɔ ɓu mɨtə be ka e kɨ ra-n kɨ njé ndoo je!» To rɔde adɨ əli ta dəne ka kɨn ngay. 6Nə Jəju əl-de ə nə: «Ɨyə̰i dəne kɨn jəke. MBari ə ɨsɨ njɨbəi-e ə? Nḛ kɨ ra dɔm tɨ kɨn e kɨlə kɨ majɨ. 7NJé ndoo je kam, ɨsi səsi ne kɨ ndɔ je pətɨ, adɨ ndɔ kɨ mesi ndɨgɨ par ə a rai səde, nə mi, m-a m-ɨsɨ səsi kɨ no̰ tɨ al. 8Dəne kɨn ra nḛ kɨ asɨ go tɔgɨne: Ɔy yɨbɨ rɔm tɨ kəte kadɨ tə darɔm aw-n ɓada. 9Nɨngə adɨ m-əl səsi ta kɨ rɔjetɨ: lo je pətɨ dɔnangɨ tɨ ne, kɨ dɨje a ɨləi mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ tɨtɨ, a ɔri poy nḛ kɨ dəne ra kɨn kadɨ mede ole-n dɔe tɨ.» 10Judasɨ Isɨkarɨyotɨ kɨ e kɨ kare mbo̰ njé ndo je tɨ lə Jəju kɨ dɔgɨ gɨde joo, aw ɨndə dɔ ta naa tɨ kɨ njé kun dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, mba kadɨ ɨlə-n Jəju jide tɨ. 11Lokɨ kɨ bo je ooi ta kɨ ta Judasɨ tɨ, rɔde nəl-de ngay adɨ uni mɨndɨde kadɨ n-adi-e la. Loe tɨ no̰o̰, Judasɨ ɨlə ngɨrə sangɨ kadɨ n-oo se n-a n-ra ban ə n-a n-ɨngə dɔkagɨlo kɨ to kadɨ n-ɨlə-n Jəju jide tɨ wa. 12NDɔ kɨ dɔsa̰y lə ra nay kuso mapa kɨ əm ɔde al, kɨ e ndɔ kɨ dɨje ɨsɨ tɔli ngan dəgɨ batɨ je mbata nḛ kuso Pakɨ, njé ndo je lə Jəju dəji-e əi nə: «Lo kɨ ra be ə ɨndɨgɨ kadɨ j-aw jɨ ra nḛ kuso Pakɨ tɨtɨ, j-ɨndə dɔe dana j-adi uso ə?» 13Nɨngə Jəju ɨlə njé ndo je ləne joo, əl-de ə nə: «Awi me ɓe bo tɨ kam ɓa, a ɨngəi dɨngəm kare kɨ otɨ gum man dɔne tɨ nɨngə uni goe. 14Me kəy kɨ ur tɨ ə, əli ɓa nje kəy kɨn əi nə: “NJe ndo dɨje ə nə se me kəy kɨ ra ə kadɨ n-re n-uso nḛ Pakɨ tɨ kɨ njé ndo je ləne wa?” 15A ɔjɨ səsi me kəy kɨ boy. Me kəy kɨn to taa, e kɨ ra oy, kɨ nḛ je kɨ me tɨ pətɨ. Lo kɨn ə a rai nḛ kuso Pakɨ tɨtɨ kadɨ j-usoi. 16NJé ndo je ḭḭ taai, awi me ɓe bo tɨ ka kɨn nɨngə, ɨngəi nḛ je pətɨ asɨ naa təkɨ wa kɨ Jəju əl-n-de, adɨ rai nḛ kuso Pakɨ, ɨndəi dɔe dana.» 17Lokɨ kadɨ ur, Jəju re kɨ njé ndo je ləne kɨ dɔgɨ gɨde e joo. 18Nɨngə lokɨ ɨsi ta nḛ kuso tɨ, Jəju əl-de ə nə: «Təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi, dəw kare dansi tɨ kɨ ɨsɨ usoi səm nḛ ne kɨn, a ɨlə-m ji dɨje tɨ.» 19Me njé ndo je ɨlə ngɨrə tɔsɨ-de, adɨ dəji ta Jəju kɨ bare bare əi nə: «E mi ɓe?» 20Jəju əl-de ə nə: «E dəw kare dansi tɨ səi kɨ dɔgɨ gɨde e joo wa kɨn. E kɨ ɨsɨ ɨlə jine səm naa tɨ me ka tɨ wa kɨn. 21Mi NGon dəw m-a m-oy təkɨ ndangi me makɨtɨbɨ tɨ lə Luwə, nə kəm-to-ndoo e lə dəw kɨ a ɨlə-m mi NGon dəw ji dɨje tɨ. Dəwe kɨn, koje al e sotɨ ngay.» 22Lokɨ ɨsi ta nḛ kuso tɨ, Jəju un mapa, ra oyo Luwə dɔ tɨ, uwə tətɨ naa tɨ, təl-n adɨ njé ndo je, nɨngə əl-de ə nə: «Ɨtaai, e kɨn e darɔm.» 23Go mapa tɨ, Jəju un kɔpɨ kasɨ kandɨ nju, ra oyo Luwə dɔ tɨ, nɨngə təl-n adɨ njé ndo je a̰yḭ-naa pətɨ dande tɨ, 24nɨngə əl-de ə nə: «E kɨn e məsɨm, məsɨ kun mɨndɨ kɨ sɨgɨ kɨ a a̰y mbata kosɨ dɨje. 25Nɨngə təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi m-a m-a̰y kasɨ kandɨ nju kɨ rangɨ al, bɨtɨ kadɨ m-a m-a̰y kɨ sɨgɨ me ɓeko̰ tɨ lə Luwə.» 26Lokɨ osi pa kɨlə tɔjɨ dɔ Luwə tɨ gɨne gangɨ, tḛḛi awi dɔ mbal kagɨ bɨni je tɨ. 27Jəju əl njé ndo je ləne ə nə: «A ɨmbati-mi pətɨ, tadɔ ndangi me makɨtɨbɨ tɨ lə Luwə əi nə: “M-a m-tɔl ɓa batɨ je, nɨngə batɨ je a sanəi-naa kɨ lo lo”. 28Nə lokɨ m-a m-ḭ lo koy tɨ, m-a m-aw kəte no̰si tɨ, tə ngəm səsi Galile tɨ.» 29Pɨyər əl Jəju ə nə: «Re dɨje pətɨ ə ɨyə̰i-ni kɔ ka, nḛ kɨn a ra nḛ rɔm tɨ mi Pɨyər al.» 30Jəju təl əl-e ə nə: «Ḭ, təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əli, ɓone, me kondɔ tɨ wa kɨn, kunə kɨnjə no̰ nja joo al ɓəy ə a najɨ ta nja mɨtə ə nə ɨgər-m al.» 31Nə Pɨyər a dɔ ndune ə nə: «Re e-n koy ka m-a m-oy səi, ɓɨ m-a najɨ ta gəri, al ratata.» Nɨngə ndəgɨ njé ndo je pətɨ əli ko ta wa kɨ Pɨyər əl ka kɨn tɔ. 32Go tɨ, Jəju əi kɨ njé ndo je ləne ɔti rəi lo tɨ madɨ kɨ tɔe nə Jətɨsəmane. Jəju əl-de ə nə: «Ɨsi lo kɨn tɨ ne be ɨngɨnəi-mi, dɔkagɨlo tɨ kɨ m-a m-əl ta kɨ Luwə.» 33Jəju adɨ Pɨyər nɨm, Jakɨ nɨm, Ja̰ nɨm awi sie. Lo kɨn tɨ, dadɨ kɨ ɓəl kɨ me ndɨl tɨ ɨlə ngɨrə ra Jəju. 34Adɨ Jəju əl-de ə nə: «Me-ko̰ rosɨ mem rosɨ kɨ asɨ koy. Ɨsi lo kɨn tɨ ne be, ɨsi kəm ɓɨ ɨtoi ɓi al.» 35Jəju ɔtɨ kɨ kəte ndə̰y, nɨngə osɨ kɨ nangɨ, dəjɨ Luwə kadɨ re to ban ə, ɔsɨ dɔ kadɨ ko̰ kɨn ngərəngɨ rɔne tɨ. 36Jəju ə nə: «Aba! Bai, nḛ kɨ dum tɔgi goto, ə ɔsɨ ko̰ kɨn ngərəngɨ kɔ rɔm tɨ! Nə ke ə kadɨ e ndɨgɨ ləm al, nə kadɨ e ndɨgɨ ləi yo taa.» 37Jəju təl re rɔ njé ndo je tɨ kɨ mɨtə, nɨngə ɨngə-de, ɨsɨ toi ɓi, adɨ əl Pɨyər ə nə: «Sɨmo̰, ɨsɨ to ɓi wa bɨtɨ a? Asɨ kadɨ ɨsɨ kəm dɔ kadɨ kɨ kare be al bɨtɨ a? 38Ɨsi kəm ba, əli ta kɨ Luwə, kadɨ osi me nḛ na tɨ al. NDɨl ndɨgɨ ra nḛ kɨ majɨ, nə darɔ e kɨ to̰.» 39Nɨngə təl ɔr nda̰ne səde kɨ rangɨ ɓəy, əl ta kɨ Luwə, un go mɨndɨne kɨ kəte wa ka kɨn ɓəy. 40Lokɨ təl re rɔ njé ndo je tɨ nɨngə, ɨngə-de ɨsɨ toi ɓi ɓəy, kəmde ɔy dɨrɨri, lo ta kɨ kadɨ əli ka gəri al. 41Jəju təl aw, re kɨ ko̰ mɨtə, əl-de ə nə: «Ɨtoi ta ɓi tɨ ne, ɨsɨ ɔri kə̰ə̰ ɓəy a? Asɨ be nga! Dɔkagɨlo re kadɨ a ɨləi-mi NGon dəw ji njé ra majal je tɨ ngata. 42ḬḬ taai adɨ j-awi, nje kɨlə-m jide tɨ ə re am!» 43Loe tɨ no̰o̰, lokɨ ta nay kɨ ta Jəju tɨ ba ɓəy nɨngə, Judasɨ, kɨ e kɨ kare dan njé ndo je tɨ kɨ dɔgɨ gɨde e joo, ə tḛḛ ɨsɨ re. Re kɨ kosɨ dɨje ngay gone tɨ. Dɨje kɨ njé kuwə kɨyə kasɨgar je, njé kuwə gɔl jide tɨ je. Kosɨ je kɨn, e njé kun dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, kɨ njé ndo ndu-kun je, kɨ ngatɔgɨ je, ə ɨləi-de. 44Judasɨ kɨ nje kun dɔ Jəju, əli-naa səde nḛ kɨ n-a n-ra kadɨ tə gəri Jəju ə nə: «Dəw kɨ m-a m-uwe rɔm tɨ rututu kɨn ɓa, e darɔe ə wa ən ə, uwəi-e, ɨndəi kəmsi goe tɨ awi sie!» 45E be ə, tḛḛ ə wa kɨ Judasɨ re tḛḛ par ə, sɔbɨ Jəju əl-e ə nə: «NJe ndo dɨje!» Nɨngə, uwe rututu kɨ rɔne tɨ. 46Ɓa loe tɨ no̰o̰ dɨje, kɨ rəi kɨ Judasɨ ka kɨn ɨndəi jide dɔ Jəju tɨ uwəi-e. 47Lokɨ uwəi-e, kɨ kare dan njé kɨ əi sie naa tɨ, ɔr kɨyə kasɨgar, tɨgə-n paja lə kɨ bo lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, ɓa tɨgə mbie latɨ gangɨ. 48NGa nɨngə Jəju un ta əl-de ə nə: «To tə nḛ kɨ mi nje ɓogɨ, ə ɨrəi kɨ kɨyə kasɨgar je, kɨ gɔl je taa kadɨ uwəi-mi be? 49NDɔ je pətɨ, mi dansi tɨ gɨn kəy tɨ lə Luwə, m-ndo dɨje nḛ, ka uwəi-mi al, nə e kɨn to be ɓone mba kadɨ ta je kɨ ndangi me makɨtɨbɨ tɨ lə Luwə tɔli tade.» 50Lo kɨn tɨ, njé ndo je lie pətɨ a̰yḭ-naa ə ɨyə̰i-e 51NGon kɨ basa kare, kɨ dole rɔne kɨ ta kɨbɨ ə wa par, un go Jəju. Dɨje uwəi ngon kɨ basa ka kɨn, 52nə, ɨyə̰ ta kɨbɨ kɨ dolə-n rɔne ka kɨn jide tɨ, ə a̰y kɨ rɔne kare aw. 53NJé kuwə Jəju, awi sie no̰ kɨ bo tɨ lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je. E lo kɨ njé kun dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, kɨ ngatɔgɨ je, kɨ njé ndo ndu-kun je, pətɨ kawi-naa tɨ. 54Pɨyər adɨ nda̰e ngal, ə njɨyə-n go Jəju tɨ, ndə̰y, ndə̰y, re ur-n gode tɨ kəy, natɨ lo tɨ lə kɨ bo lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je ka kɨn. Re ɨsɨ naa tɨ kɨ paja je ta por tɨ, ɨsɨ ndɨbɨ. 55NJé kun dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, kɨ njé gangɨ ta je lə Jɨpɨ je, ba pətɨ, sangi rəbɨ ta madɨ kadɨ n-gangii ta koy dɔ Jəju tɨ, nə ɨngəi al. 56Dɨje ngay təti ta je kɨ ngom dɔe tɨ, nə ta kɨ tətɨ je ləde aw go-naa tɨ al. 57NJé kɨ na̰ je ḭḭ ai taa kɨ njade, taa təti ta je kɨ ngom mɨnde tɨ əi nə: 58«J-o tae tɨ əl ə nə: “M-a m-tujɨ kəy lə Luwə kɨ dɨje rai kɨ jide kam kɔ, nɨngə me ndɔ tɨ kɨ mɨtə, m-a m-təl m-ɨndə e kɨ rangɨ gogɨ. A e kəy kɨ dəw a ra kɨ jine al.”» 59Dɔ ta tɨ wa kɨn ka, ndu njé tətɨ ta je osɨ go-naa tɨ al. 60Ə kɨ bo lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je ḭ taa dan dɨje tɨ, dəjɨ Jəju ə nə: «Ta kɨ dɨje a əli dɔi tɨ kam, a əl ta madɨ dɔ tɨ al a?» 61Nə Jəju a tane mbə, tḛḛ tane ɨlə-de tɨ al. Ə kɨ bo lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je dəjɨ Jəju ta kɨ rangɨ ɓəy ə nə: «E ḭ, ə ḭ Kɨrɨsɨ kɨ Luwə mbəte, kɨ e NGon lə Luwə kɨ dɨje ɨsɨ ɨləi tɔjɨ dɔe tɨ kɨn a?» 62Ə Jəju əl-e ə nə: «E mi wa, nɨngə a oi-mi NGon dəw m-ɨsɨ dɔ ji ko̰ Luwə tɨ kɨ nje tɔgɨ, m-a m-ḭ dɔra̰ tɨ m-re me kɨl ndi tɨ.» 63Kɨ bo lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je tɨl kɨbɨ je kɨ rɔne tɨ, ɓa əl ə nə: «E kɨn, jɨ sangi kadɨ dəw madɨ kɨ rangɨ əl ta dɔe tɨ ɓəy a? 64Səi je wa oi ndue kɨ əl-n ta kɨ mal dɔ Luwə tɨ kɨ mbisi ne. Ta ri ə ɨməri dɔe tɨ ə?» Ə dɨje pətɨ gangi ta dɔ Jəju tɨ, kadɨ e dəw kɨ sɔbɨ koy. 65NJé kɨ na̰ je, ɨləi gɨn tɨbɨ man tade dɔe tɨ, ndəmi ta kəme, nɨngə ɓɨri jide ɔsi-e-n, ə əli-e ə nə: «Ɨndo̰ ndɨl, ə ɨɓa tɔ dəw kɨ ɨndəi adɨ j-o.» Loe tɨ no̰o̰, paja je taai Jəju, ɓa agi kɨ ta tɨndə mbɔe tɨ. 66Lokɨ Pɨyər e ta mbalo tɨ, nangɨ ne ɓəy, dəne kare kɨ dan dəne je tɨ kɨ njé ra kɨlə me kəy tɨ lə kɨ bo lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je ḭ no̰o̰ re. 67Ə lokɨ oo Pɨyər ɨsɨ ndɨbɨ por nɨngə, ɨndə manje ba, ɓa əl-e ə nə: «Ḭ ka, ḭ kɨ Jəju kɨ Najarətɨ tɨ tɔ al a?» 68Nə Pɨyər najɨ ə nə: «Jagɨ m-gər-e al, taa m-gər me ta ləi kɨ ɨge kəl kɨn al tɔ.» Go tɨ Pɨyər ɔtɨ njɨyə ɨsɨ aw kɨ ta ndogɨ tɨ, [nɨngə kunə kɨnjə no̰.] 69Dəne ka kɨn ɨlə kəmne oo-n Pɨyər, nɨngə təl re dɔ ta tɨ ka kɨn ɓəy, əl dɨje kɨ ai loe tɨ no̰o̰ ə nə: «Dɨngəm kam e kɨ kare dan dɨje tɨ lie tɔ.» 70Pɨyər təl najɨ nja kare ɓəy, ə nə n-gər-e al. Nɨngə njaba go tɨ ə, dɨje kɨ ai səde no̰o̰, rəi əli Pɨyər ɓəy əi nə: «Təkɨ rɔjetɨ, ḭ ka, ḭ kɨ kare dan dɨje tɨ lie tɔ, tadɔ ḭ dəw kɨ Galile tɨ.» 71Ə lo kɨn tɨ, Pɨyər ɨbɨ rɔne kɨ ta kɨ nga̰ ngay ə nə: «M-ɨbɨ rɔm kadɨ Luwə ra səm nḛ kɨ nga̰, re m-əl ta kɨ ngom. M-gər dɨngəm kɨ a əli ta lie kam al.» 72Ɓa ta naa tɨ no̰o̰, kunə kɨnjə no̰ kɨ ko̰ joo. NGa nɨngə, me Pɨyər ole dɔ ta tɨ kɨ Jəju əl-e ə nə: «Kəte taa kadɨ kunə kɨnjə no̰ nja joo, a najɨ ta nja mɨtə ə nə ɨgər-m al,» ka kɨn, adɨ Pɨyər ɨndə lo tḛḛ taga kɨ ngɔdɨ njane tɨ, no̰ kɨ man kəmne.


text: 1Kɨ ngɔsɨne kɨn, m-ɨlə dɨngəm me ngatɔgɨ je tɨ kɨ ɨsi dansi tɨ. Mi kɨ mi ngatɔgɨ madɨde, kɨ m-o lo ko̰ je kɨ ɨngə Kɨrɨsɨ kɨ kəm, mi, m-a mi lo tɔɓa tɨ kɨ dɔe a tḛḛ tɔ. 2Kadɨ uli njé kaw-naa je tə batɨ je kɨ Luwə ɨlə-de jisi tɨ. Kadɨ uli-de kɨ go kɨndə dɔ tɨ al, nə kɨ go me ndɨgɨ tɨ təkɨ Luwə ndɨgɨ-n. Uli-de mba kɨngə-n la al, nə kadɨ e kɨ kadɨ rɔ kɨ tɨngə bɨl. 3Kadɨ ɨrai ngar dɔ njé tɨ kɨ Luwə ɨlə-de gɨn jisi tɨ kɨn al, nə kadɨ səi nḛ ndajɨ mbata tɨ ləde yo taa. 4Nɨngə lokɨ NJe kul batɨ je kɨ bo a ɨndə lo tḛḛ hɔy ɓa, a ɨngəi jɔgɨ tɔɓa kɨ ndolee a goto al. 5Be tɔ ə, səi ngan je, sɔbɨ kadɨ ɨləi dɔsi gɨn tɔgɨ tɨ lə ngatɔgɨ je. Nɨngə səi je pətɨ, kadɨ dɔ sɔl to dansi tɨ kɨ rɔ-naa tɨ. Tadɔ makɨtɨbɨ lə Luwə əl ə nə: «Luwə ta̰ rɔ dɨje kɨ njé kun dɔde taa, ə adɨ me-majɨ ləne e kɨ dɨje kɨ njé sɔl dɔ.» 6Sɔbɨ kadɨ ɨsɔli dɔsi gɨn tɔgɨ ji Luwə tɨ kɨ NJe tɔgɨ, kadɨ tə un dɔsi taa dɔkagɨloe tɨ kɨ ɔjɨ. 7Ɔri taga je ləsi ɨɓuki dɔ Luwə tɨ, tadɔ e ə ɨsɨ ɨndə kəmne gosi tɨ. 8Sɔbɨ kadɨ ɨsi dɔ njasi tɨ kɨ kəm kɨ kay njay, tadɔ nje ba̰ ləsi, nje majal a njɨyə kɨ lo, no̰ tə ɓɔl kɨ a sangɨ dəw kadɨ tə n-rɨbe be. 9Ai dɔ njasi tɨ nga̰me kadɨ-me Luwə tɨ ləsi, ɨta̰i-e rɔ. Tadɔ ɨgəri ɓətɨ, ngako̰si je kɨ njé kadɨ-me je pətɨ kɨ dɔnangɨ tɨ, ɨsɨ ɨngəi ko ko̰ kɨ ɨsɨ ɨngəi kɨn tɔ. 10A ɨngəi ko̰ dɔkagɨlo ndə̰y be, nə Luwə kɨ me-majɨ pətɨ e lie, kɨ ɓar səsi kɨ me tɔɓa tɨ ləne kɨ dɔbəye goto, kɨ takul Kɨrɨsɨ, a təl ɨndə səsi majɨ gogɨ, a adɨ ngɨrəsi nga̰, a adɨ səsi tɔgɨ, ta a adɨ ai dɔ njasi tɨ ba tɔ. 11Kadɨ tɔgɨ e lie kɨ dɔkagɨlo je kɨ dɔkagɨlo je. Amen! 12NGon makɨtɨbɨ kɨ m-ndangɨ m-adɨ səsi kɨn, nje ra səm kadɨ m-ndangɨ e Sɨlbḛ (Sɨlasɨ), kɨ m-o-e tə ngoko̰je kɨ a dana. M-ndangɨ m-adɨ səsi kadɨ m-ɨlə-n dɨngəm mesi tɨ, ə m-ɔjɨ səsi m-adɨ ɨgəri təkɨ e me-majɨ kɨ rɔjetɨ lə Luwə ə uni rɔsi adi kɨ mbae. 13NJé kaw-naa je kɨ Babɨlon tɨ, kɨ əi njé kɨ Luwə mbətɨ-de, uwəi jisi, taa ngonm Markɨ ka uwə jisi tɔ. 14M-dəjɨ səsi kadɨ uwəi ji-naa kuwə ji kɨ tɔjɨ ndɨgɨ lə ngakonaa je. Nɨngə kadɨ kɨsɨ-maje lə Luwə e səsi naa tɨ, səi pətɨ kɨ səi lə Kɨrɨsɨ.


text: 1Wiinə ləkaləkatə ca dzə daciiki masara ŋga Ikəliisiya ka hə guvaki Gayusə. Kaɗashinaaki nə hə dərəva. Agi ɗanə nə nyi də'wa kaa ha ndzaanə agi jamənə, shishinəku a ndzaanə jamə əsə makə sətə ɗii ədzəməku jamə akəŋwacii Əntaŋfə. 3Kə shi hara ənji nə'unə aa hanə, təya ba ka nyi makə sətə cii kwa nə'u gooŋgaanə də patənə ŋga ədzəməku. Makə fii nyi ha'ə, kə ɗii nyi mooɗasəkə ka shaŋə də ndzaanaaku agi gooŋgaanə ŋga Əntaŋfə taa guci patə. 4Pooshi uushi palee də ɗa ka nyi mooɗasəkə makə fanə oo'i, agi nə'u gooŋgaanə ŋga Əntaŋfə nə manjeevənaaki. 5Kaɗashinaakya, kə nee nyi, əndə gooŋga nə hə agi patənə ŋga slənaaku ka ənji nə'unə, taa ŋgahi mu'uminə nə hara ənji agitii. 6Ma ənjitə cakə hə tə tii, makə shi tii aa hanə, kə waɓi tii akəŋwacii Ikəliisiya agyanə uuɗənaaku. Tuutəta'ə, tsakuu tə tii makə sətə kaɗeesəkə ka Əntaŋfə, kaa təya dzə aakəŋwə agi wiigi'inatii. 7Acii, ma ma'i ənjitsə ka wiigi'inə, kaa təya slənə ka Yeesu Aləmasiihu. Maluuvəmə tii luu uushi acii ənjitə əntaa ənji nə'unə. 8Acii ha'ə, ma amə ənji nə'unə, ŋga'ə maa cakaamə tə tsarə ŋga ənjitsə də uushi'inə, kaama ndzaa ka guvii-slənatii agi waaza gooŋgaanə ŋga Əntaŋfə. 9Kə nyaahə nyi magusə ləkaləkatə ka Ikəliisiya. Amma, ma Diyatərifisə, maluuvəmə ci kaa ca fa waɓənaaki, acii kə mwayi ci gawuunə. 10Acii ha'ə, maɗa kə gi nyi aa hoonə, ka pukəginə nə nyi ba'akii, nya baabagi bwaya uushi'iitə cii kəya jaarakə aashiinə. Əntaa wata ətsə cii kəya ɗaaɗa. Ha'ə maa, agi kaareenə nə ci ka luu mu'umuunə ŋga mu'uminə ənji nə'unə, ca təŋagi tə ənjitə ca moo luu mu'umuunatii, ca lakəgi tə tii asəkə Ikəliisiya əsə. 11Kaɗashinaakya, ga ha nə'u rəgwa ŋga slənə bwaya bwayaanə, amma nə'u rəgwa ŋga slənə ŋga'aanə. Ma əndətə ca slənə ŋga'aanə, uuzənə ŋga Əntaŋfə nə ci. Amma, ma əndətə ca slənə bwaya bwayaanə, mashiimə ci tə Əntaŋfə. 12Ma Dimitəriya, ənji patə ca dəla də ci oo'i, agi slənətənə nə ci ŋga'ə. Ŋga'aanə ŋga slənaakii ca ɓaarii oo'i, agi nə'utənə nə ci gooŋgaanə ŋga Əntaŋfə agi taa mi patə cii kəya ɗa. Inə maa, kə bii inə koonə oo'i, ŋga'ə nə slənaakii. Kə shii unə boo, gooŋga nə waɓənə geenə. 13Tə'i uushi'inə laŋə cii kya moo banə ka hə, amma paa nyi ka moonə nya naahə ka hə də naahə naahə. 14Acii kə kii nyi nə ŋga dzənə aaɓiiku kədəhə, aŋwa waɓə ma da ma. 15Wa Əntaŋfə a vii ka hə ndzaanə jamə. Kə nəhəpaa guviinaaŋwə tə hə. Nəhəpaa tə guviinaaŋwə patə ka ləmə ka ləmə.


text: 1J-əi kɨ j-awi kɨ tɔgɨ me NDɨl tɨ, majɨ kadɨ jɨ gəti njé je kɨ əi to̰ je, kɨ kanjɨ sangɨ rəbɨ nḛ kɨ nəl meje. 2Majɨ kadɨ dəw kɨ ra danje tɨ sangɨ kadɨ ra nḛ kɨ nəl ngokone. Ra nḛ kɨ nəl-e kɨ mba majɨ lie kadɨ tɔgɨ-n me ndɨl tɨ. 3Kɨrɨsɨ kɨ dɔne, sangɨ nḛ kɨ nəl rɔne al, nə təkɨ Makɨtɨbɨ lə Luwə əl-n: «Nḛ tajɨ je kɨ sɔbɨ kadɨ aw kɨ dɔi tɨ, təl kɨ dɔe tɨ yo.» 4NGa nɨngə, nḛ je pətɨ kɨ ndangi me Makɨtɨbɨ tɨ dɔkagɨlo tɨ kɨ kəte kɨn, ndangi mba kadɨ tə təl nḛ ndo mbata tɨ ləje. Makɨtɨbɨ ndo-je kadɨ kore me kɨ kuwə tɔgɨ ba ləje re kɨ kɨndə me dɔ tɨ. 5Majɨ kadɨ Luwə kɨ nje re kɨ kore me kɨ kuwə tɔgɨ ba ra adɨ tasi asɨ-naa majɨ təkɨ Jəju Kɨrɨsɨ ndɨgɨ-n. 6Lo kɨn tɨ, a ɨləi tɔjɨ dɔ Luwə tɨ kɨ e Baw Ɓaɓe ləje Jəju Kɨrɨsɨ kɨ me kɨ kare kɨ ndu kɨ kare. 7Uwəi naa rɔ naa tɨ yo je ne je təkɨ Kɨrɨsɨ uwə-n səsi rɔne tɨ kɨn be, mba kadɨ Luwə ɨngə-n tɔɓa. 8Təkɨ rɔjetɨ, m-əl səsi, Kɨrɨsɨ təl nje ra kɨlə lə Jɨpɨ je mba kadɨ tɔl-n ta ndu-kun kɨ Luwə un adɨ kade je. 9Taa re mba kadɨ dɨje kɨ əi Jɨpɨ je al, ɨləi tɔjɨ dɔ Luwə tɨ mbata me-majɨ lie, təkɨ Makɨtɨbɨ lə Luwə əl-n ə: «M-a m-pɨti dan gɨn ɓe je tɨ kɨ dangɨ dangɨ, Taa m-a m-osɨ pa m-ɨlə-n tɔjɨ dɔi tɨ tɔ.» 10Nɨngə təl əl ɓəy ə nə: «Səi gɨn ɓe je kɨ dangɨ dangɨ, ɨrai rɔnəl kɨ dɨje lə Ɓaɓe.» 11Ɓəy tɔ: «Ɨləi tɔjɨ dɔ Ɓaɓe tɨ, səi gɨn ɓe je pətɨ, Osi pa, ɨpɨti-e-n, səi gɨn dɨje pətɨ!» 12NJe kəl ta kɨ ta Luwə tɨ Ejay əl tɔ ə nə: «Dəw kɨ gɨn kojɨ tɨ lə Jəse kare a re, E ə a ḭ taa kadɨ a o̰ ɓe dɔ gɨn ɓe je tɨ kɨ dangɨ dangɨ, Nɨngə e tɔ ə gɨn ɓee je kɨn a ɨndəi mede dɔe tɨ.» 13Kadɨ Luwə kɨ e nje re kɨ nḛ kɨndə me dɔ tɨ, adɨ rɔnəl, kɨ lapɨya lie ta̰ səsi bɨyə̰ tɨ, me kadɨ-me tɨ. Nɨngə kadɨ tɔgɨ NDɨl Luwə adɨ kɨndə me dɔ tɨ ləsi aw kɨ kəte kəte tɔ. 14NGakom je, kɨ ɔjɨ dɔsi, mi kɨ dɔm, m-gər majɨ, kadɨ mər ta kɨ majɨ rosɨ mesi, nḛ gər kɨ dum səsi goto, taa asi gakɨ kadɨ adi-naa ta kɔjɨ yo je kɨ ne je tɔ. 15Be ka, kɨ madɨ je, m-ndangɨ makɨtɨbɨ kɨ tɔge to m-adɨ səsi kadɨ m-ole-n mesi. Nɨngə m-ra be ɔjɨ dɔ majɨ kɨ Luwə ra səm. 16Luwə ra adɨ m-un rɔm m-ɨlə kɔ mbata kɨlə lə Jəju Kɨrɨsɨ kɨ rɔ dɨje tɨ kɨ əi Jɨpɨ je al. Ɨndə-m ta dangɨ kadɨ m-ɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ lie, kadɨ dɨje kɨ əi Jɨpɨ je al təli kadɨ-kare kɨ nəl Luwə, kadɨ-kare kɨ NDɨl Luwə e dɔ tɨ. 17Asɨ kadɨ m-ɨndə gum me tɔ Jəju Kɨrɨsɨ tɨ ɔjɨ-n dɔ kɨlə lə Luwə. 18NGa nɨngə, re m-əl ta ɓa, m-əl ta dɔ nḛ tɨ kare ba par, adɨ e kun kɨ Kɨrɨsɨ un-m ra-n kɨlə adɨ dɨje kɨ əi Jɨpɨ je al təli rɔde go ndue tɨ kɨn. Kɨrɨsɨ ra kɨlə kɨ ta kɨ tam tɨ nɨm, kɨ kɨlə ram nɨm, 19taa kɨ tɔgɨ nḛ kɔjɨ je, kɨ nḛ je kɨ ətɨ ɓəl, kɨ tɔgɨ lə NDɨl Luwə. Be ə, ḭ Jorijaləm tɨ bɨtɨ tḛḛ-n Ɨlɨri tɨ, m-ɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ lə Kɨrɨsɨ kɨ lo je pətɨ. 20Nɨngə m-ndɨgɨ ngay kadɨ m-ɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ lo kɨ tɔ Kɨrɨsɨ ɓa tɨ al ɓəy par, mba kadɨ m-ɨndə ngɨrə kɨlə ləm dɔ kɨlə tɨ kɨ dəw madɨ ɨndə ngɨre kəte al. 21Lokɨ m-ra be kɨn ɓa, m-ra təkɨ Makɨtɨbɨ lə Luwə əl-n ə nə: «Dɨje kɨ dəw ɨlə-de mbḛ ta lie al a ooi-e, Ə dɨje kɨ ta lie osɨ mbide tɨ al, a gəri me ta kɨn tɔ.» 22E kɨn ə e nḛ kɨ ɔgɨ-m ta rəbɨ kɨ dɔkagɨlo je pətɨ kadɨ m-aw rɔsi tɨ. 23Nə kɨ ɓasɨne kɨn, m-aw kɨ lo madɨ kɨ kadɨ m-ra kɨlə tɨ go lo je tɨ kɨn al ngata. E be ə, asɨ ɓal ngay ɓone, m-ndɨngə kadɨ m-aw rɔsi tɨ. 24M-a m-aw dɔkagɨlo tɨ kɨ m-a m-aw-n Ɨsɨpa̰y tɨ. Tadɔ, m-ɨndə mem tɨ kadɨ kawm ə, m-a m-tḛḛ dɔsi tɨ kadɨ m-o səsi, nɨngə kadɨ ɨrai səm adɨ m-aw m-tḛḛ tɨtɨ. Nə ke ə, m-a m-o səsi kadɨ ngure ɔr dɔm tɨ ndə̰y ɓəy taa m-a m-gangɨ m-aw. 25Nɨngə kɨ ɓasɨne kɨn, m-ɨsɨ m-aw Jorijaləm tɨ mba ra kɨ dɨje lə Luwə kɨ ɨsi nu. 26Tadɔ dɨje lə Luwə kɨ ɨsi dɔnangɨ Masəduwan tɨ kɨ dɔnangɨ Akay tɨ uni ndude kawi nḛ kadɨ n-rai kɨ njé ndoo je kɨ dan dɨje tɨ lə Luwə kɨ ɨsi Jorijaləm tɨ. 27Uni ndude rai nḛ kɨn, nɨngə e nḛ kɨ sɔbɨ kadɨ rai səde be wa. Tadɔ kəte, dɨje kɨ əi Jɨpɨ je al ɨngəi nḛ majɨ kɨ go NDɨl tɨ rɔde tɨ əi kɨ əi Jɨpɨ je, nɨngə ɓasɨne sɔbɨ kadɨ dɨje kɨ əi Jɨpɨ je al, rai kɨ Jɨpɨ je kɨ nḛ kɨ e nḛ majɨ lə darɔ kɨ to jide tɨ tɔ. 28Be ə, re m-ra kɨlə kɨn gɨne gangɨ, adɨ m-ɨlə kande nḛ kaw kɨn ji dɨje tɨ lə Luwə kɨ Jorijaləm ɓa, m-a m-aw Ɨsɨpa̰y tɨ kɨ rəbɨ kɨ dɔsi tɨ. 29M-gər kadɨ kawm kɨ m-a m-aw kɨ rɔsi tɨ, m-a m-aw kɨ njangɨ dɔ lə Kɨrɨsɨ kɨ to mbar mbar. 30NGakom je, m-ɨlə dɨngəm mesi tɨ kɨ takul Ɓaɓe ləje Jəju Kɨrɨsɨ, kɨ takul ndɨgɨ-naa lə NDɨl Luwə, kadɨ ɨndəi rɔsi naa tɨ səm, ɨrɔi kɨ kəl ta kɨ Luwə mbata tɨ ləm. 31Əli ta kɨ Luwə mba kadɨ taa-m ji njé me nga̰ je tɨ kɨ Jude, taa kadɨ tə kadɨ-kare kɨ m-a m-aw-n Jorijaləm kɨn ka, dɨje lə Luwə taai kɨ rɔnəl tɔ. 32Lo kɨn tɨ, m-a m-aw m-tḛḛ rɔsi tɨ kɨ rɔnəl, nɨngə re Luwə ndɨgɨ ɓa, m-a m-uwə-n kɔ rɔm rɔsi tɨ ndə̰y tɔ. 33Kadɨ Luwə kɨ nje kadɨ Lapɨya e naa tɨ səsi pətɨ. Amen!


text: 1Ma ŋga ŋukə ŋukə, kə waaɓi Əntaŋfə ka dzədzəshi'inaamə ka rəgwanyinə kama kama da ma anabinyinə. 2Amma ma agi zamananə ŋga muudina, kə waɓi ci kaamə da ma uuzənaakii. Tə ci ta'i ci kaa patənə ŋga uushi'inə a ndzaanə aciikii. Daciikii əsə tagii Əntaŋfə duuniya. 3Dashikii neenə ənji ka ŋgeerənə ŋga ɗuunuunə ŋga Əntaŋfə. Ma ca, ndilə ndilə nə ci makə sətə ɗii Əntaŋfə. Tə'i ŋgeerənə ka waɓənaakii, ci kavə tə patənə ŋga duuniya ka dzənə aakəŋwa də waɓənəkii. Makə uugi ci wunəgi rəgwa ŋga tifyagi 'waslyakəənə ŋga patənə ŋga ənji shiŋkinə, kə ŋgirə ci aadəgyə, ca dzə ka ndzaanə dasə daciizəma Əntaŋfə Ŋwaŋwa agyanə meeminə patə. 4Ma Uuzənə ŋga Əntaŋfə, kə kavə Dii tə ci kaa ca palee ka malaa'ikanyinə, makə sətə palee ləmətə ikə ci ka ci ka natii də məghərəvənə. 5Acii əntaa ka malaa'ika shi Əntaŋfə a bii oo'i, “Uuzənaaki nə hə, daga ənshinə kə ndzaa nyi ka Duu.” Ha'ə əsə, paa ci sha bii ka malaa'ika, “Duu nə nyi, uuzənaaki nə hə.” 6Amma ma ka saa'itə Əntaŋfə kədəhə ka sləkeenə ka mukajaakii aasəkə duuniya, kə bii ci, əŋki ci, “Wa patənə ŋga malaa'ikanyinə ŋga Əntaŋfə a paslə tə ci.” 7Ma malaa'ikanyinə əsə, kə waɓi Əntaŋfə agyanətii oo'i, ka kavənə nə ci tə malaa'ikanyinaakii kaa təya slənə ka ci, təya ndzaanə makə məɗa. Ca kavə tə tii əsə təya ndzaanə makə gana ŋga gunə. 8Amma ma uuzənaakii, kə bii ci ka ci, əŋki ci, “'Ya'ə Əntaŋfə, ma ŋwaŋuunaaku, ŋga ca'ə ndəŋwə ndəŋwə nə ci. Də gooŋgaanə cii kwa ɗa ŋwaŋuunaaku. 9Kə kaɗeesəkə ka hə nə sətə da gooŋga agikii. Ma sətə pooshi gooŋga agikii əsə, kə ɓiipaa ka hə səka. Ci ɗii ta'i Əntaŋfwaaku tə hə, waatoo Əntaŋfə rəŋwə dyaŋə, kaa ha ndzaa da ɗuunuunə da mooɗasəka palee ka patənə ŋga guvii-slənaaku.” 10Kə waɓi Əntaŋfə ka ci əsə, əŋki ci, “Slandana, hə tagii duuniya daga ka 'watəginə, də ciinəku saaku ɗii hə səkəntaŋfə. 11Patənə ŋga uushi'iitsa, ka uudəginə, amma ma hə, ma'ə hə. Ka iirəginə nə tii makə sətə ci kəjeerənə a iirəgi. 12Ka fuuɗəginə nə hə tə tii, makə sətə ci ənjə a fuuɗə baləwa. Ka zə'uginə nə tii makə sətə ci kəjeerənə a zə'ugi. Amma ma hə, ca'ə ndəŋwə ndəŋwə nə hə. Pooshi muudinə ŋga əpinaaku əsə.” 13Əntaa ka malaa'ika shi Əntaŋfə a bii, “Ndzaanə gadəvə da ciizəmaki, see maɗa kavə nyi tə hə kaa ha jaala agyanə ənji daawaanaaku.” 14I wu saŋə nə malaa'ikanyina? Ma təya, ma'yanyinə nə tii ətə ca slənə ka Əntaŋfə. Tə tii cii kəya sləkee ka tsakənə tə ənjitə ca upaa luupaanə.


text: 1Má vi kə Yesu kərintə gə vəcə ngyi ná, ba njə hwə tə Galili, a li jilyə wuntə bəla ra hyə ká Yahudiya pəlyə mbwi dələ Urdun. 2Mbəlyi kúkulə mwa, ba zəlitə njə́; ba njə mbə́tə ngyí má kulingə mə hyá paɗə pəlyəɓa. 3Ba wuntyi ká Farisi səkə yiwi va njə́ tazhe dzarə njə́ lə vəcə ka tsə́; kwə hyá na, "Karə nə, kə hyi-hyi ba mdi ntəkə lə malə-njə səkwa tə wamara wsi ná?" əkwə. 4Ba Yesu gə sha hyá nee, "Ala yə janggatə njə́a vəcəa kwa Dləparamə Hyalatəmwə nee, vi kə Hyalatəmwə patə mdi, 'Wuri njə kə patə za lə malə,' əkwə huri? 5Kwə njə na mwa, 'Təmburi tsətsə, mdi dzəgə hwə hankyə tá ta-ranjə lə ma-ranjə, a ndza lə malə-njə tə nkwa kutə; ɓwagə-hya dzəgə daɓəgwa, a ndza ka mdi kutə,' əkwə. 6Təmburi tsətsə, səfə hyá ka mbəlyi ɓwagə dadamə wə, a ka mdi kutə. Má wsi kə Hyalatəmwə daɓətə mwa, washə mdi ntəkalyə wə," əkwə Yesu sha hyá. 7Ba ká Farisi ngyi gə sha njə́ nee, "A təmburi waá nda səkə Musa gətə nee, 'Se mdi ɗafərətə ɗarəwali kə ntəkə lə malə tə́ malə-njə nda dləntə njə́ mdi,' əkwə ri?" 8Ba Yesu gə nee, "Va má-rayə fá vəcə ɗatə yə Musa tə́ a yə ntəkə lə myə-yə; a má ndangə mə́, vi kə Hyalatəmwə patə mdi ná, tsətsə vəcə kə gətəgwa wə. 9Yira gə sha yə mwa, má ba mdi ntəkə lə malə-njə, a səkwa tə nyə səri nda dləntə maləa njə wə, nyə səri tsá mələ mdi shə, a na njə kə mushə wuntə malə," əkwə Yesu sha hyá. 10Ba mbəlyi kə zəli Yesu gə sha njə́ nee, "Ya, má ndərə tsətsə ndza ra mugwa nə, zərə-ma ndza kəlama mwə́ malə!" əkwə. 11Ba Yesu gə sha hyá nee, "Kandə paɗə mbəlyi ɗatə yə tá ndza kəlama malə wə; se waləka mbəlyi kə Hyalatəmwə nggərəkə dənama tə́ hyá ka ndza tsatsa. 12Wsha dadamə kə nka mbəlyi kə mwə́ malə tsá shə: wuntyi mbəlyi, təmburi tsá kə mbəlyi yeki hyá tsatsa, kandə hyá hya lə malə wə; wuntyi mbəlyi, lə dənama pətləshə ngahya wsi kə hya lə malə mbəlyi; wuntyi mbəlyi mwa ná, va "i-hya "i mbəgə Hyalatəmwə nda kə́lyə hyá kə mwə́ malə. Má mdi tsəramə ndza kəlama malə nə, njigwe njə tsatsa," əkwə Yesu. 13Má venkwashə ná, ba mbəlyi kələkə nggwasə səkə tə́ Yesu, a njə fərəmbwi pəla tə́ hyá, lə mələrəshə adəwa tə́ hyá. Má vi kə mbəlyi kə zəli njə́ nata ná, ba hyá ndzəgə mbəlyi kə kə́lə nggwasə ngyi səkə. 14Ba Yesu gə sha hyá nee, "Dlənata wa nggwasə, a hyá səkə tá rá; wá kalə hyá yə wə! Təmburi zəmə mbəgə Hyalatəmwə nə, se mbəlyi kə njigwe lə məhələ kala nga nggwasə ngyi, tsá kə dzəgə dzəmə," əkwə. 15Ba njə fəfərəmbwi barəka tə́ nggwasə ngyi, a ba li li-ranjə. 16Má nda fá na ná, ba wuntə mdi səkə tá Yesu, a gə sha njə́ nee, "Mala, waá wsi tsapə ndza rá mələtə nda ndza rá tlayi mkyə má kəri ri?" əkwə. 17Ba Yesu gə sha njə́ nee, "Təmburi waá nda yiwi na mbweghe wsi tsapə va rá ri? Mdi tsapə nə, kutə kalə; má ndərə kə "i tlayi mkyə ndangə na, yatə wada hyi-njə," əkwə. 18"Ngyi-ma wada tsá ya rá ri?" əkwə mdie. Ba Yesu gə nee, "Wá pətlə mdi na wə; wá nyə na səri wə; wá ghəli na wə; wá fə vəcə tsangwi na tə kwavati-nga wə; 19həwə va ta-ranga lə ma-ranga; ba na "i kwavati-nga kala tsá kə na "i ghi-nga," əkwə. 20Ba zəgwi dyegwe tsa gə nee, "Tə zəli vəcəa rá kə́rəpi; wuri rá kə yatə hyá talala. A waá wsi kə ncini va rá, a yira mələ mənə ri?" əkwə. 21Ba Yesu gə sha njə́ nee, "Má ndərə na "i ndza ka mdi tsapə kashasha mənə, mayi pahwi zaka wsha va na paɗə, ba na nggərəkə "u"wi-njə tə́ ká tiki, a na dzəgə tlantə galipə məɓa tamwə; a ba na səkə na zəli rá," əkwə. 22Má vi kə zəgwi dyegwee fatə vəcə tsa ná, ba njə hwə lə ɗantəgwa ra mni, təmburi mdi galipə njə ndangə mə́. 23Ba Yesu gə sha mbəlyi kə zəli njə́ mwa nee, "Jiri tsá gə rá sha yə, dzawə handanda ba mdi galipə dzəgə dzəmə mbəgə Hyalatəmwə! 24Kasəkayə-ma jilyə dləgwami tə wurə mashila, tə́ dzəgə mdi galipə dzəgə dzəmə mbəgə Hyalatəmwə," əkwə. 25Fatə kə mbəlyi kə zəli Yesu ngyi fatə vəcəa ná, ba hyá ndayə və ndangə; kwə hyá na, "Waá mdi ndza dzəgə tlayi mbə, ndərə tsətsə njər?" əkwə. 26Ba Yesu nənə hyá kwantsə-kwantsə, a gə nee, "Dzawə handa tə́ mdi, təmburi kandə mdi mbə́tə ghi-njə wə; a má tə́ Hyalatəmwə, zaka wsha nə, kasəkayə," əkwə. 27Ba Bitrus gə nee, "Na njə́a mənə tsə́, wuri yə́ kə hwə tá zaka wsha va yə́ paɗə tazhe zəli na; a waá wsi dzəgə yə́ tlayi səkwa tə mənə ri?" əkwə. 28Ba Yesu gə sha hyá nee, "Jiri, yira gə sha yə, má vəcirəvi kə wdunya dzəgə mbərə ka məlifyi, vi ndza Zəgwi ra Za dzəgə dzəmə kulə zəmə mbəgə-njə, má yə mbəlyi kə zəli rá, yə dzəgə ndza mə mbəgə mbweghe bwata ra ká Isra"ila mungə-ɓwagəghitə ngyi. 29Má wamara mdi kə hwə tá ya-njə lə nggwasama-ranjə ba nggwalimə ma-ranjə, á tára ta-ranjə lə ma-ranjə lə nggwasə-njə ba vwə-njə səkwa təmburi rá, mdi shə dzəgə tlantə wsha kúkulə, mdashə ngyí kə njə hwə tə́ tsa kashasha; má dzəgəndza mwa, mdi shə dzəgə tlayi mkyə má kəri! 30Kúkulə mə mbəlyi tə kəma ndzaranjəa, tsá kə dzəgə ndza kwanahə; má mbəlyi kwanahə ndzaranjəa mwa, hyá dzəgə ndza ka mbəlyi tə kəma.


text: 1Ba Yesu zhinikəgwa dzəgwa mpya adəwa tə nkwa shə. Má kwa mpya shə, wuntə mdi kə mtə-mtə pəla tsá shə. 2Wuntyi mbəlyi kwa mpya shə mwa, wuri hyá kə "i və wsi ndza hyá wule Yesu tə; təmburi tsətsə, ba hyá nənə njə́—tára njə dzəgə mbə mdie tə vəci kə mkyəgwa tsa. 3Ba Yesu gə sha mdi kə mtə-mtə pəla tsa nee, "Tlagwa, ba na shalyi nkwaa." 4Vi kə mdie tlagwa, ba Yesu gə sha hyá nee, "Waá wsi kə hitəgwa a mbəlyi mələ tə vəci kə mkyəgwa, kwə wada ra Musa ri? Kə hyi-hyi ba mbəlyi vwi mdi náa, náa ba mbəlyi kə́lyə ná? Kə hyi-hyi ba mbəlyi mbə́tə mdi má kulingə náa, náa ba mbəlyi dlənata njə́, a njə mtə ná?" əkwə. Mbəlyi ngyi mwa, divvi hyá; və́ hyá zhini vəcə tə́ Yesu wə. 5Ba Yesu vəvərahata hyá lə mni tə mpwə; wuri mni-njə kə ɗantəgwa va ndza-rahya ka mbəlyi má fá vəcə. Ba njə gə sha mdie, "Ntərəkə pəla-ranga," əkwə. Ntərəkə kə mdie ntərəkə pəla-ranjəa, ba pəla shə njigwe gwagulangə! 6Má ká Farisi kwa mpya shə, ba tlagwa li jilyə, ba tsənitəgwa lə wuntyi mbəlyi Hirudus tazhe mələ səkwanyi kə pətlə Yesu. 7Venkwashə mwa, ba Yesu hyá lə mbəlyi-njə hwə hwə-rahya tə nkwa shə, ba zhini dzəgwa mnyə tsadi; ba mbəlyi kúkulə zəlitə hyá məsəbə. Səkə tə mələmi dadamə tlagwa mbəlyi ngyi: səkwa kwa hyə ká Galili wuntyi, lə səkwa mə hyə ká Yahudiya, 8lə səkwa mə Urushalima, lə shika pəlyə hyə ká Idumiya tityi, lə shika pəlyə mbwi dələ Urdun, lə səmə kwa hyə ká Sur ba Saida. Ba mbəlyi kúkulə ngyi səkə tá Yesu, təmburi wuri hyá kə fatə habarə wsha kwatsəka ndza njə mələ. 9Təmburi dyi mbəlyi ngyi kúkulə, ba Yesu gə sha mbəlyi kə zəli njə́ nee, "Vətə rá wa kwambawali, ba yə fəyə tazhe rá; təmburi má ba mbəlyi ngyi ghərədlitə nkwa tá rá tə nkwaa, ndaka dzəgwa rá," əkwə. 10Mbəlyi má kulingə kúkulə, tsá kə shiki-shikigwa səkə tá njə́ tazhe fa njə́, təmburi tsá kə njə mbə́tə mbəlyi kúkulə. 11Mwa, wamara vi kə mbəlyi kə hyala ɗa tá ghi nata njə́, ndaka səkə hyá layigwa tə kəma-ranjə gurappə, ba ɗatə wá, a gə nee, "Na nə, Zəgwi ra Hyalatəmwə na!" əkwə. 12Ba Yesu "yəmə hyala ngyi lə ndzəgə nee, "Washə yə gərəshə tə́ mdi nee, 'Yesu, njə́ Zəgwi ra Hyalatəmwə,' əkwə yə wə!" əkwə njə. 13Má venkwashə, ba Yesu li dzəmə mwə; má məɓa ná, ba njə tsəkavə mbəlyi mungə-ɓwagəghitə shilyə mə mbəlyi kə zəli njə́, ba kakə hyá səkə tá njə́. Kwə Yesu na sha hyá mwa, "Yə dzəgə ndza lə rá; yira dzəgə mnə yə mwa, tazhe gə vəcə Hyalatəmwə. 15Mwa, yira dzəgə nggə yə dənama kə dləntə hyala tá mbəlyi," əkwə. 16Má mbəlyi kə njə kata ngyi, hyá yə Siman (tsá kə Yesu ntərərətə tli Bitrus), 17ba Yakubu hyá lə dagwama-ranjə Yohana, nggwasə Zabadi (tsá kə njə ntərərətə tli Buwanarjis tə́ hyá—má "Buwanarjis" lə vəcə-hya ná, njə́ nee, "nggwasə ndəgwi va"); 18ba Andarawas, Filibus, Bartalamawas, Matta, Toma, Yakubu Alfayas, Tadawas, Siman Midala, 19ba Yahuda Iskariyoti, mdi kə pahwi Yesu. Kətərəmbwe tsa, ba Yesu li dzəgə ya. 20Má nda nə na mwa, ba mbəlyi kúkulə zhintə tsənitəgwa tá njə́ hankyə; təmburi tsətsə, ndyarə njə va tlayi vi kə zəmə wsi kə zəmə, hyá lə mbəlyi kə zəli njə́. 21Má vi kə mbəlyi Yesu fatə habarə wsie, ba hyá shilyə ka və njə́ tazhe kə́lə njə́ dzəgə ya-hya; təmburi tə gə mbəlyi nee, "Wuri njə kə mbərə ka tləkə!" əkwə. 22Má kwə wuntyi mala-mala kə sənata wada ra Musa səkwa mə Urushalima ná, "Balazabubwa ɗa njə́ tá ghi! Mbəgə hyala nggərəkə dənama ndza njə dlə hyala ngyi lə tá mbəlyi," əkwə hyá fashə. 23Má vi kə Yesu fatə vəcəa ná, ba njə kakə mbəlyi ngyi səkə tá njə́, ba gərətə vəcə nggəla tə́ hyá. Kwə njə na, "Tsəma dzəgə mbəgə hyala dləntə hyala tá mbəlyi ri? 24Má ba mbəlyi tə hyə mbəgə ntəkalyə ghi-hya bwata ɓwagə, a mpa lə ghi-hya nə, hyə shə dzəgə wtlə, a njigwe ɓwagə. 25Tsətsə lə ya mdi mwa: má ba mbəlyi hankyə ntəkalyəgwa, a mpa lə ghi-hya ki, ya shə dzəgə wtlə, a tətahəntəgwa. 26Təmburi tsətsə, má ba mbəgə hyala dləntə hyala tá mbəlyi, a hyá ɗa ghi-hya nə, mbəgə-hyaa dzəgə dla, a gurehwigwa! 27"Ghəli shə ba səkə jakə ya məgəle ra mdi, a wsətə wsha-njə, a na njə má gurehwi məgəlee hataba wə. Se njə́ gurehwi məgəlee ba mputə njə́ tə zəwə, nda ndza njə wsətə wsha-njə paɗə, a hwə lə. 28"Yira gə sha yə jiri, zaka mbwara bikyi kə mdi mələtə, lə zaka mbwara wsha ntintimye kə mdi gətə ka wsi kə wshəntə Hyalatəmwə, ndaka ntivintəgwa; 29a má mdi kə wshəntə Mambəli Hyalatəmwə, ka dzəgə bikyi-njə ntivintəgwa batə wavi wə—təmburi bikyi ndəma ntivintəgwa tsa shə," əkwə Yesu sha hyá. 30(Yesu gətə vəcəa təmburi wuntyi mbəlyi gə nee, "Hyala ɗa njə́ tá ghi," əkwə.) 31Ba nggwasama ra Yesu səkə lə mama-rahya; ba hyá tlətə pəlyə məndəge, ba mnəkə nkwa jakə nee, "Gə wa sha Yesu, shilyə njə," əkwə hyá. 32Ba dyi mbəlyi məndzə-məndzə tá Yesu ngyi gə nee, "Yesu, na mama-ranga tsa pəlyə lə nggwasama-ranga, a hyá nə na," əkwə. 33Ba Yesu gə nee, "Waá mama-tara ri? A waá nggwasama hyi-ra ri?" əkwə. 34Ba njə vəvərahata mbəlyi məndzə-məndzə vari njə́ ngyi, a gə nee, "Na mama-tara hyá lə nggwasama hyi-ra ngyi tə nkwaa! 35Təmburi wamara mdi təkwarə kə mələ tlə́nə kə Hyalatəmwə "i, njə́ dagwama-tara, njə́ zharəma-tara lə mama-tara," əkwə Yesu sha hyá.


text: 1Paɗə mavalyi mwa, ba hyá həwəshə tlamda-hya, vashə mbəlyi gə vəcə ntimye dzəgə tə hunkwa ra Hyalatəmwə, a wshəntə tətəkə wsha-ramyi. 2Má mavalyi ndza tlamda-hya ka mbəlyi kə zəli, washə hyá wshəntə tlamda-hyaa hyi va ndza-rahya ka nggwasama tə́ hyá mə zəli wə; má wsi mələ hyá, ba hyá mələ tlə́nə dandərəa tə́ tlamda hyi-hya—təmburi mbəlyi kə zəli, tsá mələrəshə tlə́nə shə hyá, mbəlyi kə hyá "i. Fəmə ghi-nga mə tətəkərəshə wsha ngyi tə́ mbəlyi. 3Má wamara mdi kə tətəkə wuntə wsi kə zəli, tsá damə lə vəcə Tlamda-myi Yesu Kristi, a vá daɓə wsi shə lə zəli hunkwa ra Hyalatəmwə wə ná, 4ɓwa ghi tsá mələ mdi shə fashə; mwa, vá sənata wsi njə wə. Má mdi tsatsa mwa, wsi ntimye tsá kə njə fəyə kwa mni-njə tazhe nggərə ghəpi, lə mpa rə mnyə mbweghe vəcə gəgə; má wsi kala tsa, ndaka kələkə shíshi, lə fə mdi kwa mni, lə wshəntə mdi, lə zəzi "yagarə mbweghe mdi, 5ba vəcə kə nggərə ghəpi mə mbəlyi ka bata, ngyí kə hwə tá vəcə Kristi. Má kwə hyá mə ghi-hya akə, má hunkwa ra Hyalatəmwə nə, hunkwa kə və galipə, əkwə. 6Má zəli Hyalatəmwə lə mni kutə nə, pakatə, galipə tsá mə dabwaa, a na mdi má ɗagwa tá wsha rə wdunya! 7Vá səkə wdunya myi lə wsi wə; a ka dzəgə myi kə́lə wsi kwa wdunya, a li lə mwa, na myi kə mtə wə. 8Təmburi tsətsə, má kə tlayi wsi kə zəmə myi, lə wsha kə la, wuri myi lə. 9Má mbəlyi kə "i və galipə nə, dlərəbi dzəgə dlamə hyá mə ngga ra Shatari va zərəwsha-rahya ka bata fashə, nda dzəmə bwanyə hyá, a zantə mkyə-hya. 10Təmburi "i "u"wi nə, njə́ dəgi paɗə zaka mbwara "yagarə. Wuntyi mbəlyi, va ɗagwa-rahya tá "u"wi dabwaa, ba hyá hwə tá zəli, a dzəgə və "u"wi shə, nda fəmə ghi-hya hyá mə bwanyə dabwaa səkwa təmburi, a ɗantə mni-hya. 11Má na, Timotawas, mdi Hyalatəmwə na; hwə tá wsha fafashə ngyi, ba na ncəmə ghi-nga mə tlə́nə jiri, a na zəli Hyalatəmwə. Njigwe lə dənama mə mbərəsa-ranga lə "ighi, ba mə səsəwihwi wsi; ba na ndza ka masələmi, lə zərəndza. 12Ntsitəgwa tá zəli vəcə Yesu talala, a na tlayi mkyə má kəri tə́ ghi-nga; təmburi tazhe tlayi mkyəa kata na Hyalatəmwə, vi kə na tlagwa kwa kəma ra mbəlyi kúkulə a gə nee, "Yira zəli Yesu Kristi," əkwəa. Təmburi tsətsə, tsəyi mkyə tsa dandərəa. 13Lə Hyalatəmwə, mdi kə nggərəkə mkyə tə́ zaka mbwara wsha paɗə, ba lə Yesu Kristi, mdi kə gətə vəcə ndərə kəlama nggadləni tə kəma ra Bilatus Buntus, wuri rá kə daɓətə na lə nee: 14yatə paɗə wada kə mbəlyi fəyə tə pəla-ranga talala kəlama mələ bikyi, ka mdi tsapə má ayibə-njə shə, rapə tə vi dzəgə Tlamda-myi Yesu Kristi səkə. 15Səkə-njə dzəgəndza tsa, mə vi kə Hyalatəmwə fəyə dzəgə njə səkə. "Usa tə́ Hyalatəmwə! Njə́ Mdi kə gure nkwa paɗə—Mbəgə kə gure ká mbəmbəgə kə́rəpi, Tlamda kə gure zaka mbwara tlamda həlangə. 16Njə́ kutəra-ranjə kalə, mdi má mtə batə wavi; mə nggamə ndəma mdi asətəgwa tə́ njə. Mdi shə kə ala nata njə́ lə ntsə wə; a mdi shə mwa ba tsəramə nata njə́ wə. "Usa dabwaa tə́ njə́—njə́ Mdi kulə lə dənama batə wavi! 17Gə sha mbəlyi galipə, washə hyá ɓwa ghi lə galipə-hya wə. Washə hyá ngga tə galipə-hya kwa wdunya tsa mwa, tsá má mdi sənata vi dzəgə njə kəri tə wə; ngga hyá tə Hyalatəmwə, mdi kə nggə myi zaka wsha paɗə kəlama "ini, tazhe myi fá zərə-hya. 18Gə sha hyá, a hyá fəmə ghi-hya mə mələ tlə́nə ndərə, a hyá ndza ka mbəlyi kə mələ wsi tsapə wamara vi; ba hyá ɗaravə wsi lə pəla wassə tə́ mbəlyi má wsha və. 19Má mə mələ wsi kala tsa shə mənə, hyá dzəgə fə galipə tə́ ghi-hya məɓa tamwə, tsá kə dzəgə ndza ka dəgi lə dənama tə́ hyá tə wuntə vi; tsətsə dzəgə hyá tlayi mkyə ndangə. 20Timotawas, yatə wsi kə mbəlyi fətə na tə pəla dandərəa. Hwə tá paɗə vəcə fafashə ndza mbəlyi má zəli Hyalatəmwə gə, lə nggərə ghəpi rə bata mbweghe wsi ndza mbəlyi ka lə "sənata wsi," əkwə fashə va má-rahya sənata wsi. 21Təmburi má wuntyi mbəlyi kə gə nee, "Kə ntsəkulə yə́ lə sənata wsi," əkwə, má va sənata wsi-hya shə mwa, ba hyá hwə tá zəli hunkwa ra Yesu Kristi. Á barəka ra Hyalatəmwə njigwe lə myi.


text: 1Ma dəba eye na, Yesu ta gawla ŋgay hay tə ndisl a diye i dəlov niye. Təv eye niye ti ye a ɗəma aye na, dala i Geraseni hay. Tə ndisl a ɗəma na, tə mbəzlaw abəra mə kwalalaŋ i yam. 2Yesu a mbəzlaw abəra mə kwalalaŋ i yam na, kwayaŋŋa ndo wuray a ndohwaw abəra mə walaŋ i tsəvay hay, hərwi mede ka təv i Yesu. Ndoweye niye na, məsəfəre lele bay eye mə bo. 3A ndzawa na, mə walaŋ i tsəvay hay. Ndəray kwa nəte a mba faya məgəse ada mədzewe na bay. Kwa mədzewe tə tsalalaw bəbay na, ndəray a mba faya bay. 4Haɓe tə dzawaway na sik tə səselek ada tə paway tsalalaw a həlay. Wu neheye tə dzawa ha aye na, a ŋgəzlah ndərtsətsətse. Ndəray kwa nəte a mba faya məgəse na bay. 5Ta huwa, kwa ta həpat a həhalawa na, mə walaŋ i tsəvay hay ada mə mahəmba. A həhalawa na, tə mawude eye ada a tawa bo ŋgay tə kwar tsuraɗ tsuraɗ. 6Gər mavuwe niye a ŋgatay naha a Yesu dəreŋ na, a hway ka təv ŋgay. A hway naha na, a dəkway gurmets a huvo. 7Tsa na, a wuda ta gədaŋ, a gwaɗ: «Nəkar Yesu Wawa i Mbəlom Fetek, ka wuɗa ka neŋ na, mey? Amboh tə məzele i Mbəlom, kâ geŋ wuray bay.» 8A tsik andza niye na, hərwi Yesu a gwaɗaway: «Nəkar fakalaw, dara abəra mə bo i ndo nakay!» 9Yesu a tsətsah faya, a gwaɗay: «Məzele yak way?» Fakalaw a mbəɗay faya a Yesu, a gwaɗay: «Məzele ga Haladzay, hərwi nəmay haladzay.» 10Tsa na, a gay amboh a Yesu haladzay hərwi ada Yesu mâ həhar na dəreŋ abəra ka dala niye bay tey. 11Azlakwa bay, mə mahəmba wuray ka təv eye niye na, madəras hay andaya faya ta tsəkuriye tay ha. 12Fakalaw niye hay mə bo i ndo niye tə gay amboh a Yesu, tə gwaɗay: «Amboh, gər may ha nəmaâ ye a bo i madəras taɗaheye.» 13Yesu a vəlatay tsəveɗ. Tsa na, məsəfəre lele bay eye ti yaw abəra mə bo i ndo niye ti ye tə fələkwa a bo i madəras niye hay. Madəras niye hay haladzay ta giye gwezem sulo ta hwayaw abəra ma tsaholok niye ti ye tə kuts a dəlov, tə dze a ɗəma. 14Ndo mətsəkure madəras neheye tə ŋgatay andza niye na, ta hway, ti ye a wuzlahgəma mata ɗatay ha labara niye a ndo hay ada a ndo neheye nəteye dəreŋ ta wuzlahgəma aye. Tsa na, ndo hay ti yaw mata zəbe naha ka wu nakə a ge bo aye. 15Ndo niye hay tə ndislew ka təv i Yesu na, tə ŋgatay a ndo nakə fakalaw hay tə ndzawa mə bo ŋgay haladzay aye. Tə ŋgatay na, mandza eye, petekeɗ ka bo ada neŋgeye lele bəna andza nakə a ndzawa aye bay. Tə ŋgatay andza niye na, ta dzədzar. 16Ndo neheye labara i gər mavuwe ta madəras hay a ge bo ka ɗəre tay aye na, nəteye dərmak ta təkəratay labara eye a ndo neheye ti ye naha, nəteye ta ŋgatay təbey aye. 17Tə tsəne na, tə gay amboh a Yesu, tə gwaɗay: «Amboh, do abəra ma gəma may.» 18Ahəl nakə Yesu faya ma tsaliye a kwalalaŋ i yam aye na, ndo niye a mbəl hərwi fakalaw hay ti yaw abəra mə bo ŋgay na, a gwaɗay a Yesu: «Amboh nâ paka bəzay tey?» 19Ane tuk na, Yesu kə vəlay tsəveɗ ka məpay bəzay bay. Yesu a gwaɗay: «Do! Ta bəzay ha bo a ndo yak hay. Təkəratay ŋgwalak nakə Bəy Maduweŋ a ge hərwi yak aye.» 20A tsəne andza niye na, a lətse a ye a dala nakə tə zalay Dekapol aye. A ndisl a ɗəma na, a dazlay matəkəratay wu nakə Bəy Maduweŋ a ge hərwi ŋgay aye. Ndo neheye tebiye tə tsəne labara niye na, a gatay masuwayaŋ. 21Ma dəba eye na, Yesu ta gawla ŋgay hay tə maw tə kwalalaŋ i yam ka dəlov niye. Tə maw a diye neŋgeɗ. Tə ndisl a ɗəma na, ndo hay haladzay ti ye ka təv ŋgay. Ndo hay ti ye ka təv ŋgay na, neŋgeye ka me i dəlov niye mba. 22Bəy i gay i maɗuwule me wuray tə zalay Dzayrus, a ye naha dərmak. A ŋgatay a Yesu na, a dəkway gurmets a huvo. 23A gay amboh a Yesu, a gwaɗay: «Dem ga wuray hala bay faya ma mətiye. Amboh, dara ta peŋ faya həlay ada mâ mbəl tey.» 24Yesu a tsəne andza niye na, a həl bo, ti ye salamay. Ahəl nakə faya ma diye na, ndo hay haladzay gədəbille tə pay bəzay ada faya ta ŋgəɗətsiye na kwa tə waray, tə waray. 25Ŋgwas wuray andaya dərmak. Ŋgwas eye niye na, ɗəvats eye. Bambaz a mbəɗawayaw abəra mə huɗ. Ɗəvats eye niye kə ndza faya məve kuro gər eye sulo. 26Ki ye ha a gay i ndo i sidem hay wal wal haladzay. A sa ɗəretsətseh kəriye bəna, kə huta zay bay. Kə dze ha suloy ŋgay haladzay ka sidem ada kə gay ŋgama kwa tsekweŋ bay. Ɗuh ɗəvats niye a zaka faya. 27Ŋgwas niye a tsəne wu nakə ndo hay faya ta tsikiye ka gər i Yesu aye na, a ye a walaŋ i ndo niye hay Yesu mə ɗəma aye. A dzala mə gər ŋgay, a gwaɗ: «Na lamay a petekeɗ ŋgay na, na mbəliye segey.» Tsa na, a ye tsəriɗ tsəriɗ mə walaŋ i ndo niye hay. A ndisl bəse ka təv i Yesu ta dəba na, a lamay a petekeɗ i Yesu. 29A ye a lamay nets na, kwayaŋŋa bambaz niye a mbəɗawayaw faya abəra a tərəts tsandzaŋ. A sər ha mə bo ŋgay na, kə mbəl abəra ma ɗəvats ŋgay niye. 30Kwayaŋŋa Yesu a sər ha gədaŋ ki yaw abəra mə bo ŋgay. Tsa na, a mbəɗa me a diye i ndo neheye faya ta pay naha bəzay ma dəba aye. A tsətsah, a gwaɗ: «Maa lamay a petekeɗ ga na, way?» 31Gawla ŋgay hay ta mbəɗay faya, tə gwaɗay: «Ka gwaɗiye “Maa lemeŋ way” na, ka ŋgatay a ndo neheye haladzay faya ta ŋgəɗətsiye kar təbəɗew?» 32Ane tuk na, Yesu a zəba ɗəre ka təv niye pərwasla hərwi ada mâ ŋgatay a ndo nakə a lamay a petekeɗ ŋgay aye. 33Ŋgwas niye a lamay a petekeɗ i Yesu aye na, a dzədzar slaɓ slaɓ, hərwi a sər ha wu nakə a ge bo tə neŋgeye. A ye a dəkway gurmets a huvo a Yesu. Tsa na, a ɗay ha wu nakə deɗek aye a Yesu. 34Yesu a gwaɗay: «Dem ga, mədzal gər yak kə mbəl kar ha. Do wu yak barbarra. Ka mbəl abəra ma ɗəvats yak nakay na, ka tor eye.» 35Ahəl nakə Yesu faya ma tsikeye a ŋgwas niye andza niye na, ndo hay ti yaw mə gay i Dzayrus. Ti yaw na, ka təv i Dzayrus. Tə gwaɗay: «Dem yak kə mət, ka wurɗeye me a miter na, sa meriye?» 36Ane tuk na, Yesu na, kə pa gər ka bazlam tay niye bay. Yesu a gwaɗay a Dzayrus: «Kâ dzədzar bay, dzala ha ka neŋ tsa na, tsɨy.» 37Tsa na, a lətse, a ye. Ahəl nakə faya ma diye na, a gatay me a ndo hay ada tâ zəŋgal na bay. A vəlay tsəveɗ mede ka bo dziye na, a Piyer, a Yakuba ta malamar ŋgay Yuhana. 38Tə ndisl naha a gay i Dzayrus bəy i gay i maɗuwule me na, Yesu a zəba ɗəre na, ndo hay faya ta tuwiye taŋgof taŋgof, siye hay faya ta tuwiye tə mawude eye ndəŋndəŋ. 39Yesu a ŋgatay andza niye na, a fələkwa a gay, a ye naha a gwaɗatay a ndo neheye mə gay aye: «Mədzəɗay ta mətuway nakay na, kemey? Wawa nakay na, kə mət bay, neŋgeye mandzahəra eye.» 40Ndo hay wuyi tə ŋgwasa faya. Tsa na, a həharataya ahaya abəra. Maa ləkaw ka təv ŋgay mə gay na, bəba ta may i wawa ta gawla ŋgay neheye mahkar ti ye ka bo dziye. Nəteye, ti ye tə fələkwa a gay nakə wawa mahəna eye mə ɗəma aye. 41Tə ndisl naha na, Yesu a gəs dem niye abəra mə həlay ada a gwaɗay: «Talita kum!» (Andza məgweɗe: «Dem, faya na gwaɗakeye, lətse!») 42Tsa na, dem niye kwayaŋŋa hurum a lətse. A ye tə sik ŋgay kuteŋ kuteŋ. Məve i dem niye na, kuro gər eye sulo. Tsa na, ndo niye hay tə ŋgatay a wu niye a ge bo aye na, a gatay masuwayaŋ. 43Tsa na, Yesu a gwaɗatay: «Wu nakay na ge aye na, kâ ɗumay ha a ndəray bay.» A gwaɗatay a bəba ta may i dem niye: «Vəlumay wu mənday ada mâ nda.»


text: 1Ɨgangi ta dɔ dəw tɨ al, kadɨ Luwə gangɨ ta dɔsi tɨ al tɔ. 2Tadɔ Luwə a gangɨ ta dɔsi tɨ təkɨ ɨgangii dɔ madɨsi je tɨ be tɔ. Nɨngə kadɨ ɨgəri təkɨ go rəbɨ kɨ ɨgangii ta dɔ dɨje kɨn ə Luwə a gangɨ-n ta dɔsi tɨ tɔ. 3Ra ban be ə, oo burɨm wale kɨ to kəm ngoko̰i tɨ yo, ə oo kagɨ kɨ boy kɨ to ya̰i tɨ kɨn al ə? 4Kagɨ kɨ boy ə to kəmi tɨ ne tɔ kɨn, nga kɨ go rəbɨ kɨ ban ə a əl ngoko̰i ə nə: «Adɨ m-un burɨm wale kɨ to kəmi tɨ kɨn,» ə? 5Ḭ nje kədɨ kəm dɨje, un kagɨ kɨ boy kɨ kəmi tɨ kɨn nɨngə tə, a o lo ay njay kadɨ un-n burɨm wale kɨ kəm ngoko̰i tɨ. 6«Oti kadɨ ɨləi nḛ kɨ ay njay adi bɨsɨ je, nə tə a ḭḭ təli kɨ dɔsi tɨ tə to̰i səsi. Taa ɨɓuki mədɨ-kɔsɨ je ləsi no̰ kɔsongɨ je tɨ al, nə tə a ḭḭ njɨyəi dɔ tɨ, tɨbəi kɨ njade.» 7«Ɨdəji, ə a adi səsi, ɨsangi ə a ɨngəi, ɨndəi ta kəy ə a tḛḛi adi səsi. 8Tadɔ dəw kɨ dəjɨ ə a adi-e, dəw kɨ sangɨ ə a ɨngə, dəw kɨ ɨndə ta kəy ə a tḛḛi adi-e tɔ. 9Na̰ dansi tɨ ə ngone dəje mapa nɨngə a un mbal taa ade ə? 10Ə se dəje kanjɨ nɨngə a un li taa ade ə? 11A kɨn ə səi kɨ səi dɨje kɨ kɨlə rasi majal kɨn mɨndɨ ə ɨgəri rəbɨ kadɨ nḛ kɨ majɨ ngansi je nɨngə, ra ban be ə, Bawsi kɨ ɨsɨ me dɔra̰ tɨ taa kɨn taa a adɨ nḛ kɨ majɨ dɨje kɨ dəji-e al ə? 12«Nḛ je pətɨ kɨ ɨndɨgi kadɨ dɨje rai adi səsi kɨn ə ɨrai adi-de tɔ. Tadɔ e wa kɨn ə e nḛ ndo kɨ to me ndu-kun je tɨ lə Mojɨ nɨm, me ta je tɨ kɨ njé kəl ta je kɨ ta Luwə tɨ ndangi nɨm tɔ. 13«Uri kəy kɨ ta rəbɨ kɨ mbəngɨrə, tadɔ ta rəbɨ kɨ boy, tatɨ pandangɨ, rəbɨ kɨ kun-e o̰ al, e rəbɨ kɨ nje kaw kɨ dɨje tujɨ tɨ. NGata nɨngə, e rəbe kɨn ə dɨje ngay uni. 14Nɨngə ta rəbɨ kɨ nje kaw kɨ dɨje kajɨ tɨ taa e mbəngɨrə ba, ɨbə dɨje. Ɓa rəbe kɨn, njé kun-e je əi ngay al tɔ. 15«Ɨndəi kəm-kədɨ dɔ rɔsi tɨ kɨ rɔ njé ɓar rɔde njé kəl ta kɨ ta Luwə tɨ kɨ əi njé ngom je. A rəi rɔsi tɨ, a oi gɨdɨde taga ne əi batɨ je, nə mede tɨ kəy, əi jagɨm je kɨ njé kuwə nḛ kul je. 16A e kɨ go kɨlə ra njé ngom je kɨ njé kəl kə nə n-əi njé kəl ta kɨ ta Luwə tɨ ə a ɨgəri-de. Dəw a ɨjə kandɨ nju dɔ kon pa tɨ al, taa dəw a ɨjə kandɨ mbay-kote dɔ kon nga̰ tɨ al tɔ. 17Kagɨ kɨ majɨ, ɓa a andɨ kandɨ kɨ majɨ, ə kagɨ kɨ majal, a andɨ kandɨ kɨ majal tɔ. 18Kagɨ kɨ majɨ a asɨ kadɨ a andɨ kandɨ kɨ majal al, taa kagɨ kɨ majal a asɨ kadɨ a andɨ kandɨ kɨ majɨ al tɔ. 19Kagɨ kɨ ra kɨ andɨ kandɨ kɨ majal, a tɨgəi-e kadɨ ɨləi-e me por tɨ kɔ. 20Adɨ, a e kɨ go kɨlə ra njé ngom je kɨ njé kəl kə nə n-əi njé kəl ta kɨ ta Luwə tɨ, ə a ɨgəri-de. 21«E njé kɨ ɨsɨ ɓari-mi “Ɓaɓe, Ɓaɓe!” tade tɨ ne par kɨn ə a uri ko̰ɓe tɨ lə Luwə al, nə e njé kɨ ɨsɨ rai go ndɨgɨ tɨ lə Bai kɨ ɨsɨ me dɔra̰ tɨ taa. 22NDɔ gangɨ ta tɨ ə, dɨje ngay a əi nə: “Ɓaɓe, Ɓaɓe! e me tɔi tɨ al ə j-əl-n ta kɨ ta Luwə tɨ a? E me tɔi tɨ al ə jɨ tuwə-n ndɨl je kɨ majal a? E me tɔi tɨ al ə jɨ ra-n nḛ kɔjɨ je ngay kɨ ətɨ ɓəl ɓəl a?” 23Ɓa lo kɨn tɨ, m-a m-əl-de kɨ taga wangɨ m-ə nə: “Awi sa̰y nu, m-gər səsi ndɔ kare al, səi kɨ səi njé ra majal je!” 24«Be ə, dəw kɨ ra kɨ oo ta je kɨ m-əl kɨn, ə təl rɔne go tɨ nɨngə, to tə dəw kɨ nje kəm-kədɨ, kɨ ra kəy ləne dɔ dii tɨ be. 25Adɨ lokɨ ndi ədɨ nɨngə, man ko̰ lo re un kəy ka kɨn, nɨm taa nəl ka osɨ kɨ dɔ tɨ tɔ, nə kəy budɨ nangɨ al, tadɔ ngɨre e dɔ dii tɨ. 26Nə dəw kɨ ra kɨ oo ta je kɨ m-əl kɨn, ə təl rɔne go tɨ al nɨngə, to tə dəw kɨ mbə, kɨ ra kəy ləne dɔ yangɨra tɨ be. 27Adɨ lokɨ ndi ədɨ nɨngə, man ko̰ lo re un kəy ka kɨn, nɨm taa nəl ka osɨ kɨ dɔ tɨ tɔ, ɓa kəy budɨ nangɨ mur mur, adɨ toe to dɨlə yɨw.» 28Lokɨ Jəju tɔl ta ta ləne, nḛ ndo lie ətɨ kosɨ je ɓəl to tɨ kɨ dum. 29MBata ndo nḛ tə dəw kɨ aw kɨ tɔgɨ kɨ ḭ rɔ Luwə tɨ, ɓɨ ndo nḛ tə njé ndo-de ndu-kun je lə Luwə al.


text: 1Pol a ndazl tay ha bagwar i Yahuda hay. Tsa na, a gwaɗatay: «Malamar ga hay, neŋ na sər ha məndze ga ka tsəveɗ i Mbəlom na, lele. Mədzal gər ga mapa eye na, ka neŋgeye.» 2Bagwar i ndo məvəlaway wu a Mbəlom məzele ŋgay Ananiyas, a tsəne na, a gwaɗatay a ndo neheye nəteye bəse ka təv i Pol aye: «Fumay ka bazlam.» 3Pol a gwaɗay: «Mbəlom ma fakeye na, a nəkar. Ka ndza kanaŋ məgeŋ sariya na, andza nakə bazlam mapala eye a tsikaka aye. Ane tuk na, nəkar eye ɗuh faya ka nasiye ha bazlam i Mbəlom mapala eye hərwi ka vəlateye tsəveɗ a ndo hay tâ kəɗ ga.» 4Ndo neheye nəteye bəse ka təv i Pol aye, tə gwaɗay a Pol: «Ka tsaɗay a bagwar i ndo məvəlaway wu a Mbəlom na, kəkay!» 5Pol a mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Malamar ga hay, na sər ha neŋgeye bagwar i ndo məvəlaway wu a Mbəlom bay. Hərwi mawatsa eye mə Ɗerewel i Mbəlom na, tə gwaɗ: “Ɗaɗa ka tsikiye wuray manasa eye ka bəy i gəma yak bay.”» 6Pol a sər ha, ndo neheye mahaya gər aye na, siye hay Saduke hay, siye hay Farisa hay. Hərwi niye a wuda kələrra kame tay, a gwaɗatay: «Malamar ga hay, neŋ na, ndo Farisa ada gwala ga hay na, Farisa hay. Ka gumeŋeye sariya anəke na, hərwi nakə na dzala ha ta deɗek mədahaŋ hay ta lətseweye abəra ma mədahaŋ aye.» 7Pol a ndəv ha bazlam ŋgay niye na, kwayaŋŋa Saduke hay ta Farisa hay tə pa bo ka məma ha ka bo maŋgok mə walaŋ tay. Ma məhay gər tay niye na, mədzal gər tay a ŋgəna. 8Saduke hay nəteye tə gwaɗ na, mədahaŋ hay ta lətseweye abəra ma mədahaŋ sa bay, gawla i Mbəlom hay andaya bay ada kwa məsəfəre andaya bay. Farisa hay i tay na, ta pa faya mədzal gər tay. Tə gwaɗ wu neheye tebiye andaya. 9Ta səkah ha mawude haladzay sa. Tsa na, siye i ndo mədzaŋgawa bazlam i Mbəlom mapala eye, nəteye ma bəruk i Farisa hay dərmak, hərəm tə lətse, tə gwaɗ: «Nəmay na, nəmaa huta mənese kwa tsekweŋ ka ndo nakay təbey. Ma giye maa tsikay me na, agəna gawla i Mbəlom kəgəbay məsəfəre.» 10Ta səkah hay məbetse me huwwa mə walaŋ tay sa. Bagwar i Bəy i sidzew a zəba faya na, ta kəɗiye na Pol, a vəlay madzədzere haladzay. Tsa na, a gatay wiyaw a sidzew hay, a gwaɗatay: «Dum, gəsum ahaya Pol abəra ma wuzlah tay ada kâ yum ha a gay nakə a ndzawa mə ɗəma aye.» 11Ta həvaɗ eye niye na, Bəy Maduweŋ a yaw a bəzay ha bo a Pol, a gwaɗay: «Ɗərev mâ ye fakaya abəra bay, tete yak. Ka həl mbal ga ma Zerozelem. A seŋ kâ həl mbal ga ma Roma dərmak.» 12Tədœ eye na, siye i Yahuda hay tə haya gər, tə ma ha ka bo bazlam. Tə mbaɗa, tə gwaɗ: «Nəmaa kəɗ na Pol bay na, nəmaa ndiye ɗaf bay, nəmaa siye yam bay. Kutoŋ nəmaa kəɗiye na təday.» 13Ndo neheye tə haya gər, tə ma ha ka bo bazlam aye na, ta ziye kuro kuro faɗ. 14Tə həl bo, ti ye ka təv i bagwar hay i ndo neheye tə vəlaway wu a Mbəlom aye ta madugula hay. Ti ye naha, tə gwaɗay: «Nəmay na, nəmaa mbaɗaka kame i ndo hay. Nəmaa ndiye ɗaf bay, nəmaa siye yam bay. Kutoŋ nəmaa kəɗiye na Pol təday ada nəmaa ndiye ɗaf, nəmaa siye yam. 15Nəkurom ta bagwar i ndo mələve dala kway na, dum tsətsahum ka bagwar i bəy i sidzew, mâ zlakuma ahaya Pol a bəra. Gwaɗumay na, a samay mazəbe ada mətsəne bazlam nakə a tsikawa aye lele. Nəmay na, nəmaa ləviye bo lele, ta zla ahaya, ma ta ndisleweye kanaŋ na, nəmaa kəɗ na.» 16Ane tuk na, bazlam niye faya ta tsikiye na, wawa i malamar i Pol kə tsəne. A ye a gay i bagwar i bəy i sidzew nakə tə pa a ɗəma Pol aye. A ye naha, a ɗay ha a Pol. 17Pol a tsəne andza niye na, a zalay a bəy i sidzew, a gwaɗay: «Laka ha wawa nakay ka təv i bagwar i bəy i sidzew hərwi bazlam ŋgay andaya a say məɗay ha.» 18Bəy i sidzew ti ye ta wawa niye. A laka ha ka təv i bagwar i bəy i sidzew. A ye naha a gwaɗay: «Nəmaa yaw ka təv yak na, Pol i daŋgay a zeleŋ. Na ye ka təv ŋgay na, a gweɗeŋ nâ lakaka ahaya wawa nakay hərwi wu andaya a say məɗaka ha.» 19Tsa na, bagwar i bəy i sidzew niye hay a gəs na wawa niye abəra mə həlay. A ye ha kətsah abəra ka təv i ndo hay. A tsətsah faya, a gwaɗay: «Ka gweɗeŋ na, kəkay?» 20Wawa niye a gwaɗay: «Yahuda hay ta haya gər, tə ma ha ka bo bazlam, tə gwaɗ ta deyeweye, ta tsətsahiye naha fakaya Pol. Ka zlatay naha tədœ kame i məhay gər i bagwar i ndo mələve dala tay andza agəna ta zəbiye ka bazlam ŋgay nakə a tsikawa aye. 21Ane tuk na, ta yaw, ta tsətsah na, kâ təma tay na bay. Hərwi ndo hay mə walaŋ tay, ta ziye kuro kuro faɗ ta pay bo a goɓo. Nəteye na, ta mbəɗa tsɨy. Tə gwaɗ ta ndiye ɗaf bay, ta siye yam bay. Kutoŋ ta kəɗiye na Pol təday. Anəke na, nəteye mahaya gər eye tsɨy, ta həba na, bazlam yak nəte ŋgweŋ.» 22Bagwar i bəy i sidzew niye hay, a gwaɗay: «Kâ təkəray bazlam nakay a ndəray sa bay.» Tsa na, a gwaɗay: «Do wu yak.» 23Ma dəba eye na, bagwar i bəy i sidzew niye a zalatay a bəy i sidzew hay sulo, a gwaɗatay: «Hayumay gər a sidzew hay temerre sulo, ndo makukure pəles hay kuro kuro tasəla ada hasləka hay temerre sulo, ta həl suwal tay a həlay. Nəkurom tebiye ləvum bo lele ka mede a Sezare. Ka həlumeye bo ta ɓəre tsɨɗ i həvaɗ. 24Ləvum ha bo tə pəles neheye ka zlumeye ha Pol aye. Ka deyumeye na, mâ ndisl ka təv i Felikus ndo mələve dala i Sezare na, wuray kwa tsekweŋ mâ gay bay.» 25Tsa na, bagwar i bəy i sidzew niye hay a watsatay ɗerewel a həlay, a gwaɗ: 26«Neŋ Kəlod Lisiyas, na tsikaka naha me a nəkar Felikus. 27«Ndo nakay na sləraka naha na, Yahuda hay tə gəs na a satay məkəɗe na. Neŋ na tsəne neŋgeye ndo i Roma na, na zla na bazlam eye ka gər ga nəmay ta sidzew ga hay. Nəmaa təma ha, nəmaa gəs na nəmaa ye ha a gay may. 28Hərwi məsəre ha wu nakə ta kəɗiye na faya aye na, na zla, na ye ha kame i məhay gər i ndo mələve dala tay hay. 29Na ye ha, na pay zləm a bazlam tay eye na, tə tsik ka bazlam tay mapala eye. Gər i bazlam eye nakə ɗa məgweɗe kə nas ada məkəɗe na faya aye kəgəbay məgəse na a daŋgay aye na, andaya bay. 30Ma dəba eye na, tə gweɗeŋ Yahuda hay ta haya gər, ta ma ha ka bo bazlam. Hərwi niye, na ge mahonok bay, na sləraka naha bəse. Na gwaɗatay a ndo neheye tə may ha mənese aye na, tâ ye naha tâ wuda ka təv yak.» 31Sidzew hay tə ge andza nakə tə tsikatay aye. Tə zla Pol, ti ye ha ta həvaɗ hus a gəma i Aŋtipatəris. 32Tədœ eye na, sidzew neheye tə laka tay tə sik aye, tə gər tay ha. Ta mbəɗa gər a dəba, tə ma a təv nakə tə ndzawa mə ɗəma aye. Ndo makukure tə pəles ti ye ha Pol. 33Tə husa a Sezare na, ndo makukure pəles hay tə vəlay ɗerewel nakə tə vəlatay naha a həlay a Felikus ada tə vəlay ha Pol a həlay. 34Bəy a təma ɗerewel niye a dzaŋga. Tsa na, a tsətsah ka Pol, a gwaɗay: «Nəkar na, ndo i dala waray?» Pol a ɗay ha, a gwaɗay: «Neŋ ndo i dala i Silisi.» 35Bəy a tsəne andza niye na, a gwaɗay: «Na gakeye na sariya yak na, ndo neheye tə maka ha mənese aye tâ yaw təday.» Tsa na, a gwaɗatay a sidzew hay: «Dum ha Pol a gay nakə bəy Herod, bəy bagwar eye a ŋgar ahəl niye aye.»


text: 1Sərum ha, nəmay na, ndo məge məsler i Yesu Kəriste hay. Mbəlom a vəl wu ŋgay neheye maŋgaha eye ahəl niye na, a nəmay hərwi ada nəmaâ ɗatay ha a ndo hay. 2Ndo nakə ndo i gay ŋgay a gəray ha wu ŋgay hay, wu kurre a say ka neŋgeye mâ təra na, ndo i deɗek. 3Neŋ na, taɗə faya ka ŋgəlumeŋeye bəzay ka wu na, kwa tsekweŋ wuray a geŋ mə bo haladzay bay. Kwa taɗə siye i ndo hay faya ta ŋgəleŋeye bəzay neŋ ndo i deɗek tsukuɗu neŋ ndo i deɗek bəɗaw na, niye na, wuray a geŋ mə bo bay dərmak. Kwa neŋ eye na geye sariya a gər bay. 4Neŋ na, na sər wuray nakə mə neŋ na may ha mənese a gər ga aye bay. Ane tuk na, andza məgweɗe mənese andaya fagaya təbey aye bay. Mata ge sariya i gər ga na, Mbəlom bəna ndo hay bay. 5Hərwi niye həlay eye kə ndislew zuk bay na, kâ gum sariya ka siye i ndo bay. Pat nakə Bəy Maduweŋ Yesu ma maweye na, ma bəziye ha wu neheye anəke ma ləvoŋ aye parakka mə dzaydzay. Wu nakə ndo hay tə dzala mə gər tay aye na, ma bəziye dərmak. Pat eye niye na, Mbəlom ma zambaɗeye kwa a way hərwi məsler nakə a ge aye. Taɗə a ge haladzay na, Mbəlom ma zambaɗeye haladzay. Taɗə a ge tsekweŋ na, Mbəlom ma zambaɗeye tsekweŋ. 6Malamar ga hay, na ɗakum ha wu neheye ka neŋ ta Apolos aye na, hərwi madzəne kurom hərwi ada kâ tətikum wu nakə mə ɗəma aye. A seŋ na, pumay bəzay a bazlam i Mbəlom lele. Andza niye, kâ gum zlapay ta ndo siye hay bay ada kâ kətsum tay ha ndo siye hay bay. 7Nəkar nakə ka dzala mə gər yak, ka ze siye i ndo hay aye na, nəkar way? Maa vəlaka wu hay tebiye na, Mbəlom bəɗaw? Taɗə maa vəlaka Mbəlom na, ka giye ha zlapay andza ka huta wu niye hay ta gədaŋ yak na, hərwi mey? 8Aʼəhəŋ! Nəkurom na, ka hutum wu hay tebiye ba! Ka tərum ndo neheye zlele eye tsɨy ka tsəveɗ i Mbəlom aye na gwaɗ! Ka gwaɗum nəkurom na, bəy hay. Nəmay na, bəy eye hay təbey. Taɗə nəkurom bəy eye hay ka ɗəre i Mbəlom ta deɗek na, haɓe lele hərwi ada nəmay ndo i maslaŋ i Kəriste hay nəmaa sliye faya matəre bəy hay dərmak. 9Nəmay na, ndo i maslaŋ i Yesu Kəriste hay, ane tuk na, a ge fagaya ka ɗəre ga na, andza nəmay ma dəba i siye i ndo hay duk ma təv nakə lele bay aye. Nəmay na, ndo neheye tə gəs tay ha tə gatay sariya, ta diye tay hay mata kəɗe tay ha kame i ndo hay aye. Na tsik andza niye na, hərwi nəmay ka ɗəre i ndo i məndzibəra hay ada kwa ka ɗəre i gawla i Mbəlom hay tebiye na, andza ndo məge ɗəretsətseh hay hərwi ada ndo i məndzibəra ada kwa gawla i Mbəlom hay tâ zəba famaya andza wu məge həbaɗ. 10Andza niye nəmay na, andza ndo i matərakahaŋ hay. Nəkurom ka dzalum na, ka tsahum hərwi nəkurom madzapa eye tə Kəriste. Ndo hay tə dzala na, nəmay bəle eye hay, ane tuk na, nəkurom ka gwaɗum nəkurom gədaŋ eye hay. Nəmay na, ndo hay tə kəts may, nəkurom na, faya ta rəhakumeye ha gər. 11Hus anəke bəgom, may a wur famaya, yam a gamay dərmak. Petekeɗ may manasa eye hay. Faya ta gameye ɗəretsətseh haladzay, gay may andaya məhəne mə ɗəma bay, nəmaa təra ndo madzədza eye hay. 12Nəmaa ge məsler ta gədaŋ may hərwi məhute wu mənday. Ndo hay faya ta tsaɗameye na, nəmaa ɗuwulay me a Mbəlom hərwi ada mâ pa fataya ŋgama. Ahəl nakə ndo hay faya ta gameye ɗəretsətseh aye na, nəmaa ndza tete, nəmaa matay ha a ɗəma bay. 13Ndo hay faya ta tsikiye famaya wu lele bay eye na, nəmaa tsikatay bazlam ləfeɗeɗe eye ɗuh. Ndo hay tə dzala nəmay ka ɗəre i ndo i məndzibəra hay na, andza kwasukwalay kəriye. Hus bəgom tə dzala na, nəmay nəmaa təra andza wu neheye ndəluɓ eye ndo hay ta faɗiye, ta kutsiye ha a pesl aye. 14Wu nakə na watsa kanaŋ aye na, na watsakum hərwi məpakum horoy a ɗəre ka wu nakə ka gumeye bay. Na watsa andza nakay na, hərwi nəkurom wawa ga neheye na wuɗa kurom haladzay aye. A seŋ məɗakum ha metsehe. 15Kwa taɗə ndo hay wal wal haladzay ta ɗakum ha məpay bəzay a Yesu Kəriste bəbay na, bəba kurom hay haladzay bay. Bəba kurom na, nəte. Neŋ na təra bəba kurom na, hərwi maa ɗakum ha Labara Ŋgwalak eye na, neŋ ada nəkurom ka pum mədzal gər ka Yesu Kəriste. 16Bəba kurom na, neŋ sa, faya na gakumeye amboh, tərum andza neŋ. 17A seŋ na, gum andza niye. Hərwi niye na sləriye naha Timote ka təv kurom hərwi ada mâ ye naha mâ makum ahaya a gər mede ga ka tsəveɗ i Yesu Kəriste. Wu nakə ma diye naha ma tətikakumeye na, wu nakə na tətikawatay a ndo hay kwa ka waray aye. Tsənum! Timote na, neŋgeye wawa ga, na wuɗa na haladzay. Ada neŋgeye na, ma giye məsler i Bəy Maduweŋ Yesu ta tsəveɗ eye lele. 18Na sər ha, siye i ndo hay ta zəba faya na ye naha ka təv kurom zuk bay na, tə dzala na, na diye naha sa bay, hərwi niye faya ta ɗəslay gər a bo tay. 19Ane tuk na, taɗə Bəy Maduweŋ kway kə vəleŋ tsəveɗ na, na diye naha bəse. Na ndisl naha na, na səriye ha ndo neheye faya ta giye zlapay aye na, na zəbiye fataya təday. Na səriye ha ta tsikawa na, bazlam kəriye tsa tsukuɗu ta huta gədaŋ i Mbəlom ɗaw? 20Na tsik andza niye na, hərwi mələve i Bəy i Mbəlom nakə ma ləviye. A sər bo na, ma gədaŋ bəna mə bazlam hay kəriye ɗekɗek tsa bay. 21A sakum na, wuye mey? Ahəl nakə aza na diye naha aye na, a sakum nâ zla naha mandalaɓa ka həlay hərwi makəte kurom ha ɗaw? Kəgəbay ka mbəɗumeye ha ɗərev kurom ada neŋ na diye naha tə bazlam ləfeɗeɗe eye hərwi məɗakum ha na, na wuɗa kurom ɗaw?


text: 1Mi Pol kɨ ɓəə kɨlə lə Luwə, mi kɨ nje kaw kɨlə lə Jəju Kɨrɨsɨ ə m-ndangɨ makɨtɨbɨ kɨn. Mi nje kaw kɨlə mba kadɨ dɨje kɨ Luwə mbətɨ-de adi mede. Taa kadɨ m-ɔjɨ-de kadɨ gəri nḛ kɨ rɔjetɨ kɨ go ndu Luwə tɨ tɔ. 2Be mba kadɨ ɨndəi mede dɔ kajɨ tɨ kɨ bɨtɨ kɨ no̰ tɨ, kɨ Luwə kɨ nje ngom al, un mɨndɨne adɨ-je dɔ tɨ kəte no̰ nḛ je tɨ pətɨ. 3Luwə ɔjɨ ta lə nḛ adɨ dɨje gəri kɨ takul kɨyə̰ kɨ ɨyə̰ jim tɨ kadɨ m-ɨlə mbḛe dɔkagɨlo tɨ kɨ e wa ɔjɨ. M-ɨlə mbḛe kɨ go ndɨgɨ tɨ lie e kɨ NJe kajɨ-je. 4M-ndangɨ makɨtɨbɨ kɨn m-adi ḭ Tɨtɨ kɨ ḭ ngonm kɨ rɔjetɨ. Ḭ ngonm kɨ rɔjetɨ me kadɨ-me tɨ, kɨ je kare ba dɔ tɨ. Kadɨ me-majɨ kɨ kɨsɨ-maje lə Luwə kɨ Bawje əi kɨ Jəju Kɨrɨsɨ kɨ NJe kajɨ-je e səi naa tɨ. 5M-ɨyə̰i gogɨ dɔnangɨ tɨ kɨ Kɨrətɨ mba kadɨ tə ɨtɔl ta kɨlə je kɨ nay. Nɨngə kadɨ ɨndə ngatɔgɨ je dɔ njé kaw-naa je tɨ me ɓe bo je tɨ kare kare pətɨ. Ɨndə-de kɨ go kɔjɨ tɨ kɨ ndɔ kɨ m-ɔjii. 6Nɨngə sɔbɨ kadɨ dəw kɨ ngatɔgɨ e dəw kɨ ta goto dɔe tɨ, e ngaw dəne kɨ kare ba, kadɨ e dəw kɨ ngane je əi njé kadɨ-me je, kɨ kadɨ dəw ɨndə ta dɔde tɨ ɔjɨ dɔ hal kɨ majal ə se dɔ nga̰ al. 7Sɔbɨ kadɨ nje kɔr no̰ njé kaw-naa je e dəw kɨ ta goto dɔe tɨ, mbata e nje ngəm nḛ lə Luwə. Kadɨ e nje to̰ rɔ al, e nje wongɨ al, e go̰ kasɨ al, e nje rɔ al, taa kadɨ e nje ge nḛ kɨ go rəbɨ tɨ kɨ dana al, al tɔ. 8Sɔbɨ kadɨ e nje ra mba, kadɨ e nje ge nḛ ra kɨ majɨ, e nje kəl ta kɨ go rəbe tɨ, e dəw kɨ dana, e dəw kɨ ay njay, e nje kuwə rɔne gɨn tɔgɨne tɨ. 9Majɨ kadɨ uwə rɔne nga̰me ta tɨ kɨ rɔjetɨ, kɨ aw naa tɨ kɨ nḛ ndo kɨ ɨngə. Lo kɨn tɨ, a asɨ kadɨ ɨlə dɨngəm me ndəgɨ dɨje tɨ kɨ nḛ ndo kɨ rɔjetɨ. Taa a asɨ kadɨ ɔjɨ njé je kɨ ɨsɨ ndoi nḛ je kɨ rangɨ kadɨ gəri təkɨ ndəmi rəbɨ tɔ. 10Dɨje ngay dan Jɨpɨ je tɨ əi njé mbatɨ təl rɔde go ta tɨ kɨ rɔjetɨ, ɨsɨ tɨdəi ta je kɨ bɨrɨri, ɨsɨ ədi dɨje kɨ ta kɨ ndae goto. 11Adɨ uti tade dɔ ta je tɨ ləde. MBata tui dɔ dɨje me kəy je tɨ ngay kɨ nḛ ndo kɨ kadɨ dəw ndo al. Rai be mba kadɨ ɨngəi nḛ kɨngə kɨ go rəbe tɨ al ji dɨje tɨ. 12Dəw kare dande tɨ, adɨ e nje kəl ta kɨ tade tɨ əi je wa ə nə: «Dɨje kɨ Kɨrətɨ tɨ əi njé kəl ta kɨ ngom kɨ ndɔ je pətɨ, əi da je kɨ mande majal, əi njé ra ta mede, kɨ njé dabɨ je.» 13Nɨngə ta kɨ əl kɨn e ta kɨ rɔjetɨ, ə majɨ kadɨ ɨndangɨ-de kɨ rɔ tḭḭ, kadɨ əi njé kadɨ-me je kɨ rɔjetɨ. 14Ɓɨ kadɨ təli rɔde go su je kɨ kɨdə tɨ lə Jɨpɨ je kɨ go ndu-kun tɨ lə dɨje kɨ njé mbatɨ ta kɨ rɔjetɨ kam al. 15Kɨ rɔ dɨje tɨ kɨ ayi njay, nḛ je pətɨ ayi njay tɔ, nə kɨ rɔ dɨje tɨ kɨ ayi njay al, kɨ dɨje kɨ njé kadɨ mede al, nḛ kɨ ayi njay goto rɔde tɨ. Nḛ kɨ ayi njay goto rɔde tɨ, tadɔ nḛ gər ləde, kɨ mede kɨ kadɨ uwə-de kɨ ta tujɨ. 16Dɨje kɨn, əli tade tɨ təkɨ n-gəri Luwə, nə kɨlə rade najɨ ta gər-e. Əi njé ra nḛ kɨ to njḛ, əi njé ta̰ rɔ je, asi kadɨ rai nḛ madɨ kare kɨ majɨ, al.


text: 1Má hamashikə camənkwa vi kə shikwi ká Vwa ná, ba myə ngyi li dzəmə kúlə Yesu, lə wsha zəmwi zərə kə hyá hihitə tsa. 2Má nda dzəmə hyá, tsa"a kwə hyá ná, məghulimi kúlə shə—wuri citli mnyə kúlə shə kə təngulintəgwa! 3Ba hyá səkə dzəgwa kúlə tsa; a vá nata Yesu hyá kwa wə. 4Má vi ndza myə ngyi ndayə, a zəzi wsi kə mələtəgwa tsa ná, həntəkkə wuntyi mbəlyi ɓwagə səkə tayə tá hyá, lə lə"use ɓya pwakkə mbweghe-hya. 5Má va nggadləni mwa ná, ba myə ngyi gəliɓyi tə ka. Ba mbəlyi ɓwagə ngyi gə sha hyá nee, "Təmburi waá nda səkə yə və mdi lə mkyə mə kúlə mbəlyi kə mtə-mtə ri? 6Njə́ tə nkwaa wə—wuri njə kə tlagwa lə mkyə! Ghi-yə za tá vəcə kə njə gətə yə, vi ndza njə lə yə kwa Galili tsa ná? 7Má kwə njə sha yə nə, mbəlyi dzəgə tsərəshə Zəgwi ra Za tə pəla tə́ ká kyə, a hyá patlə njə́ tə wci dladlakə lə kusa, a njə mtə; a má tə kwá makənə hya-ranjə kwa kúlə, njə dzəgə tlagwa lə mkyə səmə kwa kúlə, əkwə huri?" əkwə mbəlyi ɓwagə ngyi. 8Ba myə ngyi zəzitə vəcə-njə tsa. 9Ba hyá zhinikəgwa səkwa mə kúlə tsa, a gərətə zaka wsha ngyi paɗə tə́ mbəlyi kə mnə Yesu mungə-kutəghitə ngyi, ba tə́ paɗə wuntyi mbəlyi kə zəli njə́. 10(Má myə kə gərətə habarə wsi kə ɗatəgwa tsa tə́ mbəlyi kə mnə Yesu ná, hyá yə Maryamu wzha rə ká Magadaliya, ba Yuwana, lə Maryamu mama ra Yakubu, ba wuntyi myə məsəbə-hya.) 11Má mbəlyi kə mnə-njə ngyi mwa ná, ba fəyə vəcə myə ngyi ka vəcə fashə; və́ hyá mbərəsa lə wə. 12A má Bitrus kwa nganjə ná, ba tlagwa li dzəmə kúlə tsa lə huhwə; má vi kə njə ntsəkəshə mnyə kúlə tsa ba kurəngi ka nə nkwa kwa, tsa"a kwə njə ná, na tilimyi ɓya kə mbəlyi lántə Yesu lə tsa, kəlama mdi mə! Ba njə zhinikəgwa səkə ya, a ndayə va wsi kə mələtəgwa. 13Má tə vəci shə mwa dəwa ná, ba mbəlyi ɓwagə mə mbəlyi kə zəli Yesu ngyi tlagwa dzəgwa wuntə mələmi ndza mbəlyi ka lə Imayas. (Tyi mələmi tsa tá Urushalima ná, kala ntərə zabəga mburəfungə.) 14Má tə ntahə hyá kwa nkwa, tə ɓwa vəcə hyá mbweghe wsha kə mələtəgwa tsa paɗə mənə. 15Má tə ɓwa vəcə tsa hyá ná, ba Yesu səkə dləvə hyá, a ntahə lə hyá kwa zərə́; 16a vá tsamətə njə́ hyá ka Yesu wə. 17Ba Yesu yiwi va hyá nee, "Waá vəcə kə yə ɓwa ala ɓayə tsa kwa nkwa ri?" əkwə. Ba hyá tayə, a hasətə kəma, a nənə njə́; 18ba wuntə mdi patlə mə hyá (tsá ndza mbəlyi ka lə Kiliyobas) gə sha njə́ nee, "Mə paɗə mbəlyi tə Urushalima, waləka na kutəra-ranga tsá má sənata wsha kə mələtəgwa məɓa mə hya ngyi wa?!" əkwə. 19"Waá wsi kə mələtəgwa ri?" əkwə Yesu. Ba hyá gə nee, "Ala na fatə habarə Yesu mdi ká Nazarat huri? Mdie nə, zakuri kə gə vəcə Hyalatəmwə njə! Zaka mbwara vəcə-njə lə wsha mələ njə paɗə, lə dənama ra Hyalatəmwə mələ njə, a ka wsi kwatsəka tə́ mbəlyi mwa. 20Ba mbəlyi kukulə-myi hyá lə mbəlyi kukulə mə ká mələ sarəka tsərəshə njə́ tə́ ká Roma ka pətlə njə́, a ba hyá patlətə njə́ tə wci lə kusa. 21Má Yesu tsa, njə́ tsá kə yə́ fətə ghi tə nee, njə dzəgə dləgwə ká Isra"ila va ká Roma mwa; a na njə́a, mbəra humbəra pətləshə njə́ hyá. 22Ba wuntyi myə mə yə́ ká zəli njə́ gətə yə́ wsi kwatsəka: vi kə hyá dzəmə kúlə-njə ɓayə hamashikə, 23vá nata njə́ hyá kwa kúlə shə wə. Ba hyá zhinikəgwa səkwa mə kúlə tsa, a gə sha yə́ nee, hyá nata mbəlyi kə mnə Hyalatəmwə məɓa, ngyí kə gə sha hyá nee, lə mkyə njə, əkwə sha hyá! 24Ba wuntyi mbəlyi mə yə́ ká zəli njə́ tlagwa dzəmə kúlə-njə tsa; má nda dzəmə hyá mwa ná, mdi shə kwa kúlə, kala tsá kə myə ngyi gətə wə; a vá nata njə́ hyá wə," əkwə mbəlyi ɓwagə kə ntahə ngyi. 25Ba Yesu gə sha hyá nee, "Kala bata yə dye! Mbəlyi má mbərəsa lə vəcə zakuri hyi Hyalatəmwə yə handa; nkərətətəkki mni-yə! 26Vá sənata yə ndangə mə́ nee, də́walə ba Kristi Mdi kə mnə Hyalatəmwə savə bwanyə kala tsa shə, nda səkə njə dzəmə kulə-njə huri?" əkwə Yesu. 27Ba njə gərətə wsi mə zaka mbwara wsha kə ɗafətəgwa kwa Dləparamə Hyalatəmwə mbweghe ghi-njə tə́ hyá, tsəshə tə dləparamə kə Musa ɗafətə lə zaka wsha kə zakuri hyi Hyalatəmwə gətə. 28Má vi kə hyá hələgitəgwa tá mələmi ndza hyá dzəgə tsa, má Yesu kwa nganjə ná, ba tlagwa ka dzəgə wuntə nkwa damə; 29ba mbəlyi ɓwagə ngyi gə sha njə́ nee, "Wá li na wə; ndə hya tə nkwaa tá yə́, təmburi tikwari nkwa ndzaranjəa; hələgi vərə səkə," əkwə hyá sha njə́. Ba Yesu ɗatə yə tə́, ba zəlitə hyá jakə. 30Má vi ndza hyá zəmə ɗafa ná, ba njə kətə ɗafa tsa, ba "usa Hyalatəmwə, a ba wtləwtləlyə, a nggərəkə tə́ hyá; 31má təɓa ná, ba hyá tsamətə njə́ nee, ndana Yesu mdi tá hyá tsa! Má təkwashə-təkwashə dəwa ná, rayyə Yesu za kwa ntsə-hya. 32Ba hyá gə sha ghi-hya nee, "Vá ɗatə wuɗikki hwi-myi ɓayə, a na njə gə myi vəcə kwa hunkwa səmə kwa Dləparamə Hyalatəmwə huri?" əkwə hyá. 33Ba hyá tlagwa tə nkwa shə dəwa tə vərə shə, a zhinikəgwa dzəmə Urushalima; ba hyá tawa mbəlyi mungə-kutəghitə kə zəli Yesu ngyi tə nkwa kutə, lə wuntyi mbəlyi tá hyá məɓa. 34Ba mbəlyi məɓa gə sha mbəlyi ɓwagə ngyi nee, "Wuri Tlamda kə tlagwa lə mkyə səmə kwa kúlə handa! Wuri njə kə ncərətə ghi-njə tə́ Siman!" əkwə. 35Ba mbəlyi ɓwagə ngyi gətə wsi kə mələtəgwa tə́ hyá kwa hunkwa dəwa, lə tsamə kə hyá tsamətə Tlamda, vi kə njə wtləwtləlyə ɗafa, a nggərəkə tə́ hyá. 36Má tə gə vəcə tsa hyá ná, vəkkə Yesu səkə tlətə kwalyə hyá mə mpyaa: "Wuri rá kə cika yə!" əkwə njə. 37Ba nggadləni tsəshə hyá dabwaa; má təkə ghi-hya ná, hyala tsá kə ncərətəgwa tə́ hyá. 38Ba Yesu gə sha hyá nee, "Təmburi waá nda nggadlənishəgwa yə ri? A waá labari nda mələ kanashə-kanashə yə kwa mni-yə fashə mwa ri? 39Nata wa pəla hyi-ra lə səra hyi-ra—yira wuna? Fata rá wa, a yə sənata ndangə! Təmburi hyala nə, tlyi gwa ba "itlə va njə́ wə; a má yira tə nkwaa, tlyi gwa ba "itlə va rá wuna?" 40Ba njə ncərətə pəla hyi-njə lə səra hyi-njə tə́ hyá. 41Má səfə hyá mələ kanashə-kanashə kwa mni-hya, a ndayə va dlama, ba Yesu gə sha hyá nee, "Wsi shə va yə tazhe zəmə tə nkwaa ná?" əkwə. 42Ba mbəlyi kə zəli njə́ ngyi nggərəkə kələpə kə ta-ta; 43ba njə kətə, a ɗahwi kwa ntsə-hya təɓa. 44Ba njə gə sha hyá nee, "Má wsha kə mələtəgwa ɓayə ngyi ná, njə́ tsá kə rá gətə yə, vi ndza rá lə yə tə nkwa kutə. Má kwə rá sha yə, zaka mbwara wsha kə ɗafətəgwa mbweghe-ra kwa wada ra Musa lə kwa dləparamə zakuri hyi Hyalatəmwə ba kwa Zabura dzəgə ndza jiri," əkwə Yesu. 45Ba njə mnəntə mni-hya tazhe sənata wsha kwa Dləparamə Hyalatəmwə, 46a ba gə sha hyá nee, "Má wsi kə ɗafətəgwa nə, də́walə ba Kristi Mdi kə mnə Hyalatəmwə savə bwanyə; má tə kwá makənə hya-ranjə kwa kúlə ná, njə dzəgə tlagwa lə mkyə! 47Má kwə njə dəwa, se ba mbəlyi gərəshə habarə ndərə tsa tə́ paɗə mbəlyi kwa wdunya (tsəshə tə Urushalima), a hyá wtubyi, a Hyalatəmwə ntivirəntə bikyi-hya. 48Má yə nə, yə dzəgə ndza ka sakida ra wsha ngyi paɗə. 49Na njə́a mwa, yira dzəgə mnə yə wsi kə Ta-tara mputə aləkawalə-njə tə́ yə; ghətə wa mə mələmie nda səkə dənama ra Hyalatəmwə səkwa məɓa tamwə tsa dzəgwa mni-yə," əkwə Yesu sha hyá. 50Ba Yesu kələkə mbəlyi-njə shilyə mə mələmi, a li dzəgwa Baitanya lə hyá; ba njə tlanata pəla hyi-njə, a fərəmbwi barəka tə́ hyá. 51Má vi və́ njə fərəmbwi barəka tsa tə́ hyá ná, ba njə hwə tá hyá, a li lə mbəlyi kə səkə kə́lə njə́ dzəmə tamwə. 52Ba mbəlyi kə zəli njə́ ngyi nggərəkə həwə dabwaa tə́ njə́, a zhinikəgwa səmə Urushalima lə dlama dabwaa ndangə; 53wamara vi dzəgwa mpya Hyalatəmwə hyá mwa, a fali Hyalatəmwə.


text: 1Wiinə ləkaləkatə ca dzə daciiki Bulusə. Kə 'wii Əntaŋfə tə nyi, makə sətə mwayi ci, kaa nya ndzaanə ka masləkee əndə ŋga Yeesu Aləmasiihu. Inə da ndzəkəŋushi'inaamə Sasətinasə 2ca nəhəpaa tuunə Ikəliisiya ŋga Əntaŋfə də Koorintiya. Ma unə, malaaɓa ənji akəŋwacii Əntaŋfə nuunə, ləɓə da Yeesu Aləmasiihu nuunə. Kə ta'i Əntaŋfə tuunə, koona ndzaanə ka ənjaakii, makə sətə ta'i ci tə patənə ŋga ənjitə ca ɗa də'wa də ləmə ŋga Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu taa dama patə. Ma təya, ŋga Slandanə rəŋwə naamə da tii. 3Wa Əntaŋfə Dəsənaamə da Slandanə Yeesu Aləmasiihu a ɗa koonə pwapoonə, təya vii koonə ndzaanə jamə. 4Taa guci patə agi kuyiriinə nə nyi tə Əntaŋfwaaki ka puta goonə, putə ŋga ɗa pwapoonaakii koonə dashi Yeesu Aləmasiihu. 5Acii dagi ləɓənə goonə da Aləmasiihu ndzaa unə mawahənyinə agi waɓənə goonə da agi shiinə goonə. 6Ma waɓəətə shuuna fii agyanə Aləmasiihu, kə əji waɓənəkii slərəginə a ədzəmuunə. 7Acii ha'ə, ma agi uushi'iitə ci Əntaŋfə a vii ka ənja, pooshi ətə ətee unə taa rəŋwə, makə ɗii ci agi gəranə nuunə ənyanə ŋga Yeesu Aləmasiihu. 8Ci kavə tuunə ka kəŋaanənə ndihə ndihə ca'ə ka muudinə, koona shii ndzaanə yadə idəpaa uushi ashuunə saa'itə nə Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu a ənya. 9Ma Əntaŋfə, əndə gooŋga nə ci, ci 'wii tuunə koona ləɓə da Uuzənaakii Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu. 10Yoo, ndzəkəŋushi'inəkya, agi kədiinə nə nyi acii unə də ləmə ŋga Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu koona ndzaanə ka ma rəŋwə, acii ga təəkəshinə a shigərə aahadoonə; wa sətə a ədzəmuunə a ndzaanə uushi rəŋwə, una waɓə ka ma rəŋwə. 11Ndzəkəŋushi'inəkya, ma bii nyi ətsə ha'ə, acii kə shi hara ənji yi ŋga Kaləwi ka baginə ka nyi paŋgəraŋə oo'i, tə'i mabizhinə ahadoonə. 12Waatoo, taa wu ahadoonə, agi banə nə ci, tə Bulusə cii kəya nə'u, əndə'i əndə əŋki ci, tə Apoolasə cii kəya nə'u. Əŋki əndə'i əndə, tə Keefasə cii kəya nə'u. Ma əndə'i əndə əsə, əŋki ci, tə Aləmasiihu cii kəya nə'u. 13Ya saŋə matəkəkii nə Aləmasiihu kwa? anii tə Bulusə saŋə gwa'avə ənji ka putə goona? Ya saa'itə ɗii ənji koonə bapətisəma saŋa, agi ləmə ŋga Bulusə kwa? 14Kə kuyirii nyi tə Əntaŋfə, makə pooshi nyi ɗii koonə bapətisəma, maɗaamə ka i Kərisəpusə tii da Gayusə. 15Acii ha'ə, pooshi əndə banə ahadoonə oo'i, də ləməki ɗii ənji koonə bapətisəma. 16Awa, kə buurətə nyi hara ənji. Kə ɗii nyi bapətisəma ka ənji yi ŋga Sətəfanu əsə. Ma daaba'ə ənjitsa, shoonə maɗa kə ɗii nyi bapətisəma ka əndə'i əndə ahadoonə ma'ə. 17Ma bii nyi ətsə ha'ə, acii əntaa ka ɗaaɗa bapətisəma sləkee Aləmasiihu ka nyi. Ma sləkee ci ka nyi, ka waaza Ŋunyi Habara. Pooshi nyi ɗii koonə dagwa ma, taa ɓaarii koonə shiinə ŋga əndə shiŋkinə. Maci ha'ə ɗii nyi, ma waɓənaaki agyanə əntənə ŋga Aləmasiihu ashi ənfwa, kaɗa pooshi ŋgeerənə davə. 18Ma habara agyanə əntənə ŋga Aləmasiihu ashi ənfwa, ma ka ənjitə zii, maɗiikə uushi nə habarakii ka tii. Amma ma amə ənə upaa luupaanə, ŋgeerənə ŋga Əntaŋfə nə habarakii kaamə. 19Tə'i manaahəkii asəkə malaaɓa ləkaləkatə oo'i, “Ka saaweenə nə nyi ka hiima ŋga əndə hiima. Ka əndzəginə nə nyi shiinə ŋga ənjitə mbee ka uushi'inə.” 20Makə ha'ə ɗii əna, iitə ɗanə ənji hiima? iitə ɗanə malimina? iitə ɗanə ənji ɗaaɗa mabizhinə ŋga zamanana? Kə ɓaarii Əntaŋfə paŋgəraŋə oo'i, maɗiikə uushi nə shiinə ŋga əndə shiŋkinə akəŋwaciikii. 21Acii ma Əntaŋfə, əndə hiima nə ci. Paa ci bwasee ka ənji shiŋkinə a shii tə ci dagi shiinatii satii. Amma ma habaranə ciina waaza, ətə cii təya ba maɗiikə uushi, dadavə kaɗeesəkə ka ci luupaanəkii tə ənjitə vii ka ci gooŋga. 22Ma Yahudiinə, kə mwayi tii neenə ka sə ŋga hurəshishinə zəku'i taabu'u viinə tii gooŋga. Ma hara slikərənə əsə, kə mwayi tii upaa shiinə zəku'i. 23Amma ma inə, ma habaranə ciina baaba, agyanə Aləmasiihu ətə shi təya gwa'avə aashi ənfwə ciina waɓə. Kə ɓiipaa səkə ka Yahudiinə nə habarakii. Ma hara slikərənə əsə, maɗiikə uushi ci təya nee ka habarakii. 24Amma ma ənjitə 'wii Əntaŋfə tə tii, Yahudiinə da hara slikərənə patə, Aləmasiihu nə habarakii. Ci ɓaarii baawəɗa ŋga Əntaŋfə da shiinə ŋga Əntaŋfə. 25Acii ma slənə ŋga Əntaŋfə ənə ci ənjə a nee makə maɗiikə uushi, kə palee ka hiima ŋga əndə shiŋkinə. Ma raara'anə ŋga Əntaŋfə əsə, tə'i ci da ŋgeerənə palee ka ŋgeerənə ŋga əndə shiŋkinə. 26Ndzəkəŋushi'inəkya, buurətəmə makə sətə njuunə saa'itə 'wii Əntaŋfə tuunə. Ma ənjitə ci ənji shiŋkinə a nee ka tii mafyarakii, pooshi tii laŋə ahadoonə. Ha'ə nə madiigərə ənji, ənji məghərəvənə əsə, pooshi tii laŋə ahadoonə. 27Amma tə uushi'iitə ci ənji duuniya a nee maɗiikəkii ta'i Əntaŋfə. Ma ɗii ci ha'ə, kaa ca ɗavə də ayinə ka mafyara ənja. Kə ta'i ci sətə maraara'əkii əsə, kaa ca ɗavə də ayinə ka ənji ŋgeerənə. 28Ha'ə əsə kə ta'i ci tə sətə geegi ənji duuniya mbəfə, təya bərapaa, ca ndzaanə mazaɓə uushi akəŋwaciitii, kaa ca shii zamagi də sətə ci təya nee makə matahu uushi. 29Acii ha'ə, pooshi əndə da rəgwa ŋga ɗuunətə naakii nə akəŋwacii Əntaŋfə. 30Əntaŋfə kavə tuunə koona ndzaanə ləɓə da Yeesu Aləmasiihu. Ci kavə tə Aləmasiihu əsə, kaa ca dzəgunətə kaamə shiinə. Yeesu Aləmasiihu ɗeegi kaamə ka ənji gooŋga akəŋwacii Əntaŋfə. Daciikii ndzaa amə ka ənji ŋga Əntaŋfə, ci pərapaa taamə əsə. 31Makə sətə ɗii manaahəkii asəkə malaaɓa ləkaləkatə oo'i, “Ma əndətə ca moo dəlaginə, wa ca dəlagi də Slandana tanə.”


text: 1Kɨn ə m-əl ndon ta lə dɨje kɨ dangɨ dangɨ, ə se ndon ta lə malayka je mɨndɨ ka, re ndɨgɨ-naa goto rɔm tɨ ə m-to tə nɨngə-kasɨ kɨ ɓa kə̰y kə̰y, ə se gal kɨ sɨyə sakɨ sakɨ kam be par. 2Re m-aw kɨ kadɨ-kare kəl ta kɨ ta Luwə tɨ, ə se kadɨ-kare gər gɨn nḛ je kɨ to lo ɓɔyɔ tɨ pətɨ tɨgə, ə se m-aw kɨ nḛ gər je pətɨ, ə se m-aw kɨ kadɨ-me kɨ tɔge e ngay asɨ kadɨ m-ɔr-n mbal lo kae tɨ kəte ka, re m-aw kɨ ndɨgɨ-naa al ə mi nḛ madɨ al. 3Re m-adɨ nḛ kɨngə je ləm pətɨ njé ndoo je, re m-ɨlə rɔm por mbata kɨngə-n tɔɓa ka, re ndɨgɨ-naa goto rɔm tɨ ə, nḛ kare kɨ m-a m-ɨngə me tɨ goto. 4Dəw kɨ nje ndɨgɨ-naa aw kɨ kore me, e nje ra majɨ, e nje ra ta nḛ al, e nje tɔjɨ rɔne al, e nje kɨndə gune al tɔ. 5NJe ndɨgɨ-naa a ra nḛ kɨ to rɔsɔl al, a sa nḛ mbata majɨ lə rɔne par al, a ra wongɨ kalangɨ al, taa a uwə dəw mene tɨ al tɔ. 6NJe ndɨgɨ-naa a ra rɔnəl dɔ nḛ kɨ go rəbe tɨ al, al, nə a ra rɔnəl dɔ nḛ kɨ rɔjetɨ yo. 7NJe ndɨgɨ-naa e nje kɨyə̰ go majal kɔ, e nje ngəm go kadɨ-me, e nje kɨndə me dɔ tɨ, e nje kore mene dɔ nḛ je tɨ pətɨ. 8Kəl ta kɨ ta Luwə tɨ a goto ndɔ madɨ, kəl ta kɨ ndon ta je kɨ dangɨ dangɨ a goto ndɔ madɨ, gər gɨn nḛ je kɨ dangɨ dangɨ a goto ndɔ madɨ tɔ, nə ndɨgɨ-naa a to ratata. 9Nɨngə, nḛ gər ləje asɨ-naa bərəre al, taa ta kɨ ta Luwə tɨ kɨ j-ɨsɨ j-əl ka asɨ-naa bərəre al tɔ. 10Lokɨ nje kasɨ-naa pətɨ a tḛḛ hɔy nɨngə, nḛ je pətɨ kɨ asi-naa al a gotoi. 11Lokɨ mi ngon ɓəy, ta kəlm e ta kəl ngon kɨ du, gɨr ta ləm e gɨr ta lə ngon kɨ du, ə se kɔjɨ ta ləm e kɔjɨ ta lə ngon kɨ du. Nə lokɨ m-təl dəw kɨ tɔgɨ, m-ɨyə̰ nḛ ra lə ngon kɨ du kɔ. 12Kɨ ɓone kɨn, j-ɨsɨ j-oi nḛ je tə nḛ kɨ koo me kɔtɨrongɨ tɨ be, adɨ j-oi pɨtɨ pɨtɨ ba ɓəy, nə ndɔ madɨ a re no̰o̰ kadɨ j-a j-oi-e kɨ kəmje ja ja. Dɔkagɨlo tɨ kɨ ɓone m-gər nḛ je pətɨ al ɓəy, nə ndɔ madɨ a re no̰o̰ kadɨ m-a m-gər ay njay njay təkɨ Luwə gər-m jeje kɨn be tɔ. 13Kɨ ɓone kɨn nḛ je kɨ mɨtə kɨn toi lo tode tɨ, adɨ e: kadɨ-me nɨm, kɨndə me dɔ tɨ nɨm, ndɨgɨ-naa nɨm tɔ, nə e kɨ bo ngay dande tɨ e ndɨgɨ-naa.


text: 1Maa watsakum naha ɗerewel nakay na, neŋ Pol, Silas ada ta Timote. Nəmaa watsakum naha a məhay gər i ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu neheye ma Tesalonik aye, nəkurom i Mbəlom Bəba kway ada i Bəy Maduweŋ kway Yesu Kəriste. 2Mbəlom Bəba kway ta Bəy Maduweŋ kway Yesu Kəriste tâ pa fakuma ŋgama ada tâ vəlakum zay. 3Malamar ga hay, a ye ka bo nəmaâ gay naha sɨsœ a Mbəlom hərwi kurom pat pat. A ye ka bo nəmaâ ge andza niye hərwi faya ka səkahumeye ha məpe mədzal gər kurom ka neŋgeye ada nəkurom tebiye, kwa way a wuɗa siye i ndo hay kame kame dərmak. 4Hərwi niye ahəl nakə nəmay ta siye i məhay gər i ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu na, nəmaa tsikawa fakuma ta məŋgwese hərwi ndo hay faya ta gakumeye ɗəretsətseh, faya ta nakumeye ɗəre, ane tuk na, ka hwayum bay. Ka səmumay ha, faya ka dzalumeye ha ka Yesu Kəriste. Nəmay faya nəmaa ŋgalakiye kurom ha. 5Wu nakay faya ma ɗiye ha parakka Mbəlom ma giye sariya ada sariya ŋgay na deɗek. Ka gum ɗəretsətseh andza niye na, hərwi ada kâ tərum ndo məfələkwe a Bəy i Mbəlom. Hərwi niye nakə faya ka sumeye ɗəretsətseh aye. 6Deɗek, Mbəlom ma giye na, wu nakə deɗek eye, ma gateye ɗəretsətseh a ndo neheye ta gakumeye ɗəretsətseh aye. 7Nəkurom ndo neheye anəke faya ka sumeye ɗəretsətseh aye na, Mbəlom ma vəlakumeye zay ada ta nəmay dərmak. Ma giye andza niye na, a həlay nakə Bəy Maduweŋ kway ma mbəzlaweye mə mbəlom aye. Gawla ŋgay gədaŋ eye hay ta laka ahaya. 8Bəy Maduweŋ kway ma deyeweye ma ɗərneh i ako, ma gateye ɗəretsətseh a ndo neheye tə sər Mbəlom bay ada ta kərah Labara Ŋgwalak eye i Bəy Maduweŋ Yesu kway aye. 9Ta siye ɗəretsətseh. Ta dziye ka tor eye, Mbəlom ma dərəzlateye a tsəveɗ hərwi ada tâ yaw ka təv i Bəy Maduweŋ bay. Ta sliye məndze ma məzlaɓ nakə a ze kwa mey aye bay. 10Wu nakay ma giye bo na, pat nakə Bəy Maduweŋ ma maweye. Ndo ŋgay hay ta zambaɗeye. Ndo neheye ta dzala ha ka neŋgeye tebiye ta ɗəslay ha gər. Ka ɗəslumeye ha gər dərmak hərwi ka təmum bazlam nakə nəmaa ɗakum ha aye. 11Hərwi niye, nəmay faya nəmaa ɗuwulay naha me a Mbəlom huya hərwi kurom. Nəmaa ɗuwulay naha me na, hərwi ada kâ ndzum andza neheye a zalatay aye. Nəmaa ɗuwulay naha me hərwi ada mâ dzəna kurom ka məge wu neheye ŋgwalak eye tebiye a sakum haɓe məge aye ada məsler nakə ka gumeye hərwi mədzal gər ka Yesu aye. Nəmaa gwaɗeye: Mâ dzəna kurom ta gədaŋ ŋgay. 12Andza nakay, ndo hay ta zambaɗeye a məzele i Bəy Maduweŋ kway Yesu hərwi kurom ada ndo hay ta zambaɗakumeye hərwi ŋgay dərmak. Wu nakay ma giye na, hərwi Mbəlom ta Bəy Maduweŋ kway Yesu Kəriste ta piye fakuma ŋgama.


text: 1Go tɨ, Jəju nay kɨ lo njɨyə tɨ dɔnangɨ Galile tɨ, ge al kadɨ n-njɨyə n-aw ə n-təl dɔnangɨ Jude tɨ, tadɔ njé kun dɔ Jɨpɨ je ɨsɨ sangi kadɨ n-tɔli-e. 2NGa nɨngə dɔkagɨlo ra nay lə Jɨpɨ je kɨ kadɨ ɨsi gɨn Kəy lo tɨ e ɓasi, 3ə ngako̰ Jəju je əli-e əi nə: «Ḭ ne ə aw dɔnangɨ Jude tɨ adɨ njé ndo je ləi ka ooi nḛ je kɨ ɨsɨ ra-de kɨn tɔ. 4Dəw kɨ ndɨgɨ kadɨ dɨje ooi-ne kam a ra nḛ je kutɨ lo tɨ al. NGa nɨngə, təkɨ ɨsɨ ra nḛ je kɨ ətɨ ɓəl kɨn, majɨ kadɨ ɨra adɨ dɨje pətɨ ooi-ni.» 5Nə təkɨ rɔjetɨ, ngako̰e je wa adi-e mede al. 6Ə Jəju əl-de ə nə: «NDɔ ləm re al ɓəy; nə səi je, ndɔ je pətɨ to majɨ mbata tɨ ləsi. 7Dɨje kɨ dɔnangɨ tɨ ne kɨn a awi səsi kɨ ta al, nə mi ɓa, mede majal səm mbata m-əl kɨlə rade je kɨ majal kɨ taga. 8Səi ə awi lo ra nay tɨ kɨn. Mi ɓa, m-a m-aw al, tadɔ ndɔ ləm nay ɓəy.» 9Go ta je tɨ kɨ əl kɨn, ɨsɨ Galile tɨ ba. 10Nə lokɨ ngako̰e je awi lo ra nay tɨ, e ka ɔtɨ osɨ dɔ rəbɨ tɨ tɔ kɨ kanjɨ kadɨ dəw oo-e. Aw tə lo kaw kɨ lo ɓɔyɔ tɨ be. 11Dɔkagɨlo ra nay tɨ, njé kun dɔ Jɨpɨ je sangi Jəju nɨngə dəji əi nə: «E lo tɨ kɨ ra be ə?» 12Dɨje naji-naa ta tɨ ngay dɔe tɨ dan kosɨ je tɨ; njé kɨ na̰ je əli əi nə: «E dəw kɨ majɨ,» ə njé kɨ nungɨ əli əi nə: «Jagɨ, ɨsɨ ɓukɨ kosɨ dɨje wale,» tɔ. 13E be ka dəw kɨ kadɨ əl ta lie kɨ taga wangɨ goto, ɓəli njé kun dɔ Jɨpɨ je. 14NDɔ je kɨ mba ra nay də tḛḛ dana ngata ɓa Jəju aw gɨn kəy tɨ lə Luwə, ɨsɨ ndo nḛ dɨje. 15E nḛ kɨ ndɔjɨ Jɨpɨ je ngay adɨ dəji-naa ta əi nə: «E kam dəw ndo-e nḛ al tɔ, nga ra ban ə gər nḛ ətɨ ɓəl be ə?» 16Ə Jəju ɨlə-de tɨ ə nə: «Nḛ kɨ m-ɨsɨ m-ndo kɨn ngɨre ḭ rɔm tɨ al, nə ngɨre ḭ rɔ Luwə tɨ kɨ nje kɨlə-m. 17Kɨn ə re dəw ndɨgɨ kadɨ n-ra nḛ kɨ Luwə ndɨgɨ ɓa, lo kɨn tɨ ə a gər ay njay se nḛ kɨ m-ɨsɨ m-ndo kɨn ngɨre ḭ rɔ Luwə tɨ ə se e mi wa ə m-ɨndə ngɨre wa. 18Dəw kɨ nje kəl ta kɨ tɔne wa ɨsɨ sangɨ tɔɓa ləne wa. Nə dəw kɨ nje sangɨ tɔɓa lə nje kɨlə-ne a əl ta kɨ rɔjetɨ, nɨngə nḛ kɨ dana al goto rɔe tɨ tɔ. 19Mojɨ adɨ səsi ndu-kun adɨ ɨtaai majɨ, nə dəw kɨ təl rɔne go tɨ goto. NGa ra ban ə ɨsɨ sangi kadɨ ɨtɔli-mi ə?» 20Ə kosɨ je əli-e əi nə: «Ḭ aw kɨ ndɨl kɨ majal mei tɨ! Na̰ ə ɨsɨ sangɨ kadɨ n-tɔli ə?» 21Ə Jəju təl un ta ɨlə-de tɨ ə nə: «M-ra nḛ kare ba be, ə səi pətɨ ətɨ səsi ɓəl! 22Mojɨ adɨ səsi ndu kadɨ ɨjəi mɔtɨ ngan je (nɨngə e ndu kɨ tḛḛ rɔ Mojɨ tɨ ne par al, nə e kaje je kɨ kəte nu ə adi ndu kɨn) ɓa səi ɨsɨ ɨjəi mɔtɨ ngan je ndɔ taa kə̰ə̰ tɨ. 23Kɨn ə re ɨjəi mɔtɨ ngon ndɔ taa kə̰ə̰ tɨ kadɨ tə dəw kɨdɨ ndu-kun lə Mojɨ al ə, ra ban ə mesi to səsi dɔm tɨ mi kɨ m-ajɨ darɔ dəw ba pətɨ ndɔ taa kə̰ə̰ tɨ ə? 24Ɨyə̰i ta gangɨ ta kɨ go lo koo tɨ ləsi, ə ɨgangi ta kɨ dana.» 25Dɨje kɨ Jorijaləm tɨ əli əi nə: «Dəw kam al ə dɨje ɨsɨ sangi kadɨ n-tɔli-e a? 26NGa yə a əl ta taga wangɨ am, ə dəw əl-e ta madɨ al! NJé kun dɔje je ooi kadɨ e Kɨrɨsɨ ə se? 27Kɨ ne kɨn, jɨ gər lo kɨ dəw kɨn ḭ tɨ majɨ, nə ndɔ kɨ Kɨrɨsɨ kɨ e dəw kɨ Luwə mbəte a tḛḛ hɔy ɓa, dəw kare ka a gər lokɨ ḭ tɨ al.» 28Lo kɨn tɨ, Jəju kɨ ɨsɨ ndo dɨje nḛ gɨn kəy tɨ lə Luwə un ndune kɨ taa ə nə: «Ɨgai kadɨ ɨgəri-mi majɨ, taa ɨgəri lo kɨ m-ḭ tɨ tɔ! Nɨngə e mi wa ɓa m-ɨlə rɔm al, nə Luwə kɨ nje kɨlə-m e dəw kɨ asɨ kadɨ dəw ɨndə mene dɔe tɨ. Səi, ɨgəri-e majɨ al. 29Mi m-gər-e majɨ tadɔ m-ḭ rɔe tɨ, taa e e ə ɨlə-m tɔ.» 30Lo kɨn tɨ, dɨje ɨsɨ sangi kadɨ n-uwəi Jəju, nə dəw kɨ kadɨ ɨndə jine dɔe tɨ goto, tadɔ ndɔ lie asɨ al ɓəy. 31Nɨngə dan kosɨ je tɨ, dɨje ngay adi-e mede ɓa əli əi nə: «Dɔkagɨlo kɨ Kɨrɨsɨ a re ə a ra nḛ kɔjɨ je kɨ ɨtə ya̰ dɨngəm kɨn wa?» 32Ə ta kɨ kosɨ je ɨsɨ kɔti gɨn mɨndɨde tɨ ɔjɨ dɔ Jəju kɨn osɨ mbi Parɨsɨ je tɨ, adɨ Parɨsɨ je, kɨ njé kun dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je ɨləi njé ngəm dɔ lo je ləde kadɨ awi uwəi Jəju. 33Ə Jəju əl ə nə: «M-a mi səsi ngan ndɔ je ndə̰y ɓəy, ɓa m-a m-aw kɨ rɔ nje kɨlə-m tɨ. 34A sangi-mi nə a ɨngəi-mi al, tadɔ lo kɨ m-a mi tɨ kɨn a asi kadɨ a awi tɨ al.» 35Ə dɔ ta tɨ kɨn Jɨpɨ je dəji-naa ta əi nə: «Lo kɨ ra be ə a aw tɨ ə kadɨ j-a j-ɨnge al ə? A aw go ngakone je tɨ kɨ sanəi-naa dan Gɨrəkɨ je tɨ kɨn kadɨ aw ndo nḛ Gɨrəkɨ je ma? 36Ta kɨ əl ə nə: “A sangi-mi nə a ɨngəi-mi al, tadɔ lo kɨ m-a mi tɨ kɨn a asi kadɨ a awi tɨ al,” kɨn me nə ri ə?» 37Dɔbəy ndɔ ra nay, kɨ e ndɔ kɨ bo ngay ɓa, Jəju ḭ a taa un ndune əl ə nə: «Kɨn ə re dəw madɨ kɨndə ra-e ə, kadɨ re rɔm tɨ a̰y man. 38Dəw kɨ adɨ-m mene ɓa, “ndəə man kɨ nje kadɨ dɨje ɨsi kɨ dɔde taa a tḛḛ nga̰mee tɨ,” təkɨ Makɨtɨbɨ lə Luwə əl-n.» 39Lo kɨn tɨ; Jəju ɨsɨ əl ta lə NDɨl Luwə kɨ kadɨ dɨje kɨ adi-e mede a ɨngəi, mbata dɔkagɨloe tɨ kɨn NDɨl Luwə re dɔ dɨje tɨ al ɓəy, tadɔ Jəju ɨngə kɔsɨ-gon al ɓəy. 40Dan kosɨ je tɨ, dɨje madɨ kɨ ooi ta kəl Jəju əli əi nə: «Təkɨ rɔjetɨ, dəw kam e NJe kəl ta kɨ ta Luwə tɨ kɨ sɔbɨ kadɨ a re ka kɨn ə wa!» 41NJé kɨ na̰ je əli əi nə: «E Kɨrɨsɨ kɨ Luwə mbəte.» Nə njé kɨ nungɨ ɓəy naji əi nə: «Kadɨ Kɨrɨsɨ e dəw kɨ Galile tɨ a? 42Makɨtɨbɨ lə Luwə əl təkɨ Kɨrɨsɨ a e dəw kɨ gɨn kojɨ tɨ lə Dabɨdɨ, nɨngə a tḛḛ kɨ ta rəbɨ kɨ Bətɨləhəm tɨ, kɨ e ngon ɓe kojɨ Dabɨdɨ.» 43E be ə, kosɨ je gangi-naa mbata lə Jəju. 44Dɨje madɨ dande tɨ ndɨgi kuwe, nə dəw kɨ kadɨ ɨndə jine dɔe tɨ goto. 45NJé ngəm ta lo lə Jɨpɨ je kɨ awi kadɨ uwəi Jəju ka kɨn, təli rəi rɔ njé kun dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je tɨ əi kɨ Parɨsɨ je, ə njé kun dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je kɨ Parɨsɨ je dəji-de əi nə: «Ra ban ə ɨrəi sie al ə?» 46Ə njé ngəm lo je əli əi nə: «NDɔ kare j-o dəw əl ta təkɨ dɨngəm kɨn ɨsɨ əl-n al.» 47Ə Parɨsɨ je dəji-de əi nə: «Səi je ka ɨyə̰i rɔsi adɨ ədɨ səsi tɔ a?. 48Oi dəw kare be dan njé kɨ boy je tɨ ə se dan Parɨsɨ je tɨ ade mene no̰o̰ a? 49Kosɨ je kam əi dɨje kɨ gəri ndu-kun lə Mojɨ al, əi dɨje kɨ Luwə a tujɨ-de kɔ!» 50Nɨkodəm kɨ e kɨ kare dan Parɨsɨ je tɨ kɨ kəte aw rɔ Jəju tɨ un ta əl-de ə nə: 51«Kɨn ə re dəw oo ta kɨ ta dəw tɨ al nɨm, taa oo nḛ kɨ ra al nɨm ə, ndu-kun ləje a gangɨ ta dɔe tɨ al.» 52Nə ɨləi-e tɨ əi nə: «Ḭ ka ḭ dəw kɨ Galile tɨ tɔ a? Ɨsangɨ gɨne majɨ o, nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ kɨ kadɨ e dəw kɨ Galile tɨ goto.» 53[Go tɨ, dəw kɨ ra ka ɔtɨ aw ɓe ləne.