text: 1Ma dəba aye na, Yesu a həhal ka dala i Galile tebiye a say mede ka dala i Yuda bay hərwi a satay a bagwar i Yahuda hay məkəɗe na. 2Ahəl niye na, magurlom i Yahuda hay nakə tə zalay Magurlom i Madzawadzawa aye kə ndzew mazlambar. 3Hərwi niye malamar ŋgay hay tə gwaɗay: «Do abəra kanaŋ do a dala i Yahuda hərwi ada gawla yak hay nəteye tâ ŋgatay a məsler nakə ka giye dərmak. 4Taɗə a say a ndoweye ndo hay tâ sər na na, ma sliye faya məŋgehe na wu nakə ma giye bay. Faya ka giye məsler neheye andza nakay sa na, ge wu neheye, ada ndo hay tebiye tâ sər kar ha.» 5Malamar ŋgay niye hay tə tsikay andza niye na, kwa bo tay eye bəbay ta dzala ha ka Yesu bay. 6Yesu a gwaɗatay: «I ga na, həlay eye kə slaw zuk bay. Ane tuk na, i kurom na, kwa həlay waray waray, lele tsa. 7Nəkurom na, ndo i məndzibəra hay ta sliye faya mənakum ɗəre təbey. Ane tuk na, neŋ na, ta neŋeye ɗəre hərwi na gwaɗawa məsler tay nakə faya ta giye na, lele bay. 8Nəkurom eye, dum a magurlom niye. Neŋ na, na diye bay, hərwi ga na, həlay eye kə ndislew zuk bay.» 9A tsikatay ka bo abəra bazlam niye andza niye na, a ndza ŋgway ma Galile. 10Malamar ŋgay hay ti ye a magurlom i madzawadzawa niye na, Yesu a ye dərmak. A zəŋgal tay naha ma dəba. Ane tuk na, a ndisl naha a ɗəma na, ka bəz ha bo parakka bay. A ŋgaha bo. 11Bagwar i Yahuda hay mə magurlom niye, ta pəla na Yesu, ta tsətsah ka ndo hay, tə gwaɗ: «Neŋgeye i ŋgay tebiye na, məŋgay?» 12Ndo hay haladzay tə kəɗ faya wuway haladzay. Siye hay tə gwaɗ: «Ndo nakay na, neŋgeye ndo lele eye.» Siye hay tə gwaɗ: «Aʼay! Neŋgeye na, faya ma səpatiye tay ha ndo hay.» 13Ane tuk na, ndəray kwa nəte a sla faya mətsike bazlam niye parakka bay hərwi ndo hay tebiye ta dzədzar ta bagwar i Yahuda hay. 14Magurlom niye məzaw ŋgay eye mazlambar ka ndəv na, Yesu a ye a gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom. A ye naha a pa bo ka matətikatay a ndo hay. 15Bazlam ŋgay niye faya ma tətikateye a ndo hay aye na, a gatay a bagwar i Yahuda hay hərɓaɓəkka, tə gwaɗ: «Ndo nakay kə dzaŋga bay tuk na, ada a sər wu haladzay na, kəkay?» 16Yesu a mbəɗatay faya a gwaɗatay: «Bazlam nakay faya na tsikakumeye na, a yaw mə neŋ bay. A yaw mə Mbəlom neŋgeye nakə a sləra ga ahaya aye. 17Ndoweye kə say məge wu nakə a yay a gər a Mbəlom aye na, ma səriye bazlam ga nakə na tsik aye a yaw abəra mə Mbəlom kəgəbay a yaw ma mədzal gər ga. 18Ndo nakə a tsik bazlam nakə a yaw ma mədzal gər ŋgay aye na, a say ndo hay tâ ɗəslay ha gər. Ane tuk na, ndo nakə faya ma tətikateye a ndo hay hərwi ada ndo hay tâ ɗəslay ha gər a ndo nakə a sləra ahaya na, neŋgeye ndo i deɗek. Neŋgeye na, maraw me andaya mə neŋgeye bay. 19Na gwaɗ maa vəlakum bazlam i Mbəlom mapala eye na, Musa bəɗaw? Ada ndəray kwa nəte mə walaŋ kurom ka rəhay ha gər bay. Ada a sakum məkəɗe ga na, hərwi mey?» 20Ndo hay ta mbəɗay faya a Yesu, tə gwaɗay: «Nəkar na, fakalaw mə bo yak kəla ɗaw? Mapəla tsəveɗ məkəɗe kar na, way?» 21Yesu a gwaɗatay: «Na ge masuwayaŋ nəte pat i mazəzukw bo na, a gakum hərɓaɓəkka a nəkurom tebiye. 22Sərum ha, Musa kə tsikakum ɗəsum tay ha wawa kurom hay. Maa dazlay məge andza niye na, bəba təte kurom hay bəna Musa bay. Andza niye na, ka ɗəsawum wawa kurom hay pat i mazəzukw bo. 23Ka ɗəsum wawa pat i mazəzukw bo na, hərwi ada marəhay gər a bazlam i Mbəlom mapala eye nakə Musa a vəlakum aye. Ada na mbəl ha ndo abəra ma ɗəvats pat i mazəzukw bo ɗuh na, ka gum fagaya mevel na, hərwi mey? 24Kâ gum sariya ka ndo tə wu nakə ka ŋgatumay tə ɗəre aye tsa bay. Ɗuh gum na, ta tsəveɗ deɗek eye.» 25Siye i ndo i Zerozelem hay, tə gwaɗ: «Ndo nakə ta pəla məkəɗe na aye na, neŋgeye bəɗaw? 26Zəbum faya tey: Faya ma tsikiye me parakka mə walaŋ i ndo hay tebiye, ada ta gwaɗay wuray kwa tsekweŋ bay tebiye. Ma giye na, bəy kway hay tə sər neŋgeye Kəriste nakə Mbəlom a gwaɗ ma sləraweye kəla ɗaw? 27Ane tuk na, ma giye na, andza niye bay bəna Kəriste ma deyeweye na, a yaw məŋgay na, ndəray ma səriye bay. Ndo nakay a yaw məŋgay na, ka sərakwa.» 28Andza niye, Yesu faya ma tətikateye a ndo hay mə gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom mba, a tsik me ta magala, a gwaɗ: «Ka sərum ga ha azlakwa ɗaw? Neŋ na yaw məŋgay na, ka sərum ha. Ane tuk na, na yaw na, ka gər bo ga bay. Ndo nakə a sləra ga ahaya na, neŋgeye ndo i deɗek. Nəkurom ka sərum na bay. 29Neŋ na, na sər na hərwi na yaw na, abəra ka təv ŋgay ada maa sləra ga ahaya na, neŋgeye.» 30Andza niye, ta pəla tsəveɗ məgəse na Yesu. Ane tuk na, ndəray kə gəs na bay hərwi həlay ŋgay aye kə ndisl a ɗəma zuk bay. 31Ndo hay haladzay tə dzala ha ka Yesu. Tə gwaɗ: «Ndo nakay ma giye na, Kəriste. Ndo mekeleŋ eye ma deyeweye ma giye masuwayaŋ ma ziye i ndo nakay ɗaw?» 32Farisa hay tə tsəne wu neheye ndo hay faya ta tsikiye ka Yesu tə masəsəkwe aye. Nəteye ta bagwar hay i ndo neheye tə vəlaway wu a Mbəlom hay tə haya gər, tə slər sidzew neheye ta tsəpawa gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom aye hərwi ada tâ ye, tâ gəsaw Yesu. 33Yesu a ŋgatay andza niye na, a gwaɗ: «Neŋ andaya ka təv kurom ma məndze tsekweŋ mba. Tsa na, na miye gwa ka təv i ndo nakə a sləra ga ahaya aye. 34Ka ta pəlumeye ga ada ka ta hutumeye ga bay hərwi ka slumeye faya mede a təv nakə neŋ na diye a ɗəma aye bay.» 35Tsa na, Yahuda hay ta tsətsah mə walaŋ tay, tə gwaɗ: «Ma diye na, a ŋgay nakə ada ka slakweye faya məhute na bay aye. Ma diye na, a walaŋ i Yahuda neheye nəteye mandza eye mə walaŋ i Gərek hay aye kəla ɗaw? Ada ma ta tətikateye a Gərek hay kəla ɗaw? 36Bazlam ŋgay niye a gwaɗ: “Ka ta pəlumeye ga, ada ka ta hutumeye ga bay hərwi ka slumeye faya mede a təv nakə neŋ na diye a ɗəma aye bay.” A tsik andza niye na, andza məgweɗe mey?» 37Pat i mandəve i magurlom na, pat nakə bagwar aye. Pat eye niye Yesu a lətse, a tsik me ta magala, a gwaɗ: «Taɗə ndoweye yam a gay na, mâ yaw ka təv ga mâ sa. 38Ndoweye kə dzala ha ka neŋ na, “yam nakə ma vəliye sifa aye ma ŋgəziye waɗ waɗ mə ɗərev ŋgay” andza nakə tə watsa ahəl niye mə Ɗerewel i Mbəlom.» 39Yesu a tsik andza niye na ka Məsəfəre i Mbəlom. Ndo neheye ta dzala ha ka Yesu aye na, ta hutiye Məsəfəre niye. Ahəl nakə Yesu a tsik andza niye na, Məsəfəre ki yaw zuk bay hərwi Yesu kə tsal a təv nakə Mbəlom ma ɗəslay ha gər aye zuk bay. 40Ndo hay tə tsəne bazlam i Yesu nakə a tsik aye na, siye i ndo hay tə gwaɗ: «Ta deɗek ndo nakay na, ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom nakə faya ka həbakweye aye!» 41Siye hay tə gwaɗ: «Neŋgeye na, Kəriste!» Ane tuk na, siye hay tə gwaɗ sa: «Kəriste na, ma deyeweye abəra ka dala i Galile ɗaw? 42Tə watsa mə Ɗerewel i Mbəlom na, tə gwaɗ Kəriste ma deyeweye na, abəra ma gwala i Davit ada ma Betelehem, gəma nakə Davit a ndzawa mə ɗəma aye.» 43Andza niye, bazlam a ye tay ka bo a ndo hay bay hərwi Yesu. 44Ndo siye hay a satay məgəse na Yesu. Ane tuk na, ndəray kwa nəte kə lamay bay. 45Sidzew neheye ta tsəpawa gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom hay, tə maw ka təv i bagwar hay i ndo neheye tə vəlaway wu a Mbəlom aye ta Farisa hay. Anəke tə maw na, ndo neheye ta tsətsah fataya, tə gwaɗatay: «Ka gəsumaw Yesu bay na, hərwi mey?» 46Sidzew matsəpe gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom niye hay ta mbəɗatay faya, tə gwaɗatay: «Ndəray kə tsik me ɗaɗa andza ndo nakay bay!» 47Farisa hay tə gwaɗatay: «Nəkurom dərmak ka səpat kurom ɗaw? 48Ka ŋgatumay a ndəray mə walaŋ may bəy i Farisa hay ada mə walaŋ i bəy hay i ndo neheye tə vəlaway wu a Mbəlom aye hay kə dzala ha ka ndo niye ɗaw? 49Ane tuk na, maa dzala ha ka Yesu eye na, ndo kəriye hay, tə sər bazlam i Musa mapala eye bay. Nəteye na, Mbəlom kə vəlatay mezeleme.» 50Nikodem neŋgeye nəte mə walaŋ i Farisa niye hay dərmak. Neŋgeye ndo nakə a ye ka təv i Yesu ahəl niye aye. A gwaɗatay a siye i Farisa niye hay: 51«Bazlam kway mapala eye kə vəlakway tsəveɗ məgay sariya a ndo andza niye kəriye tsa bay. Tsənakwa wu nakə ma tsikiye ada wu nakə a ge aye təday.» 52Ta mbəɗay faya, tə gwaɗay: «Nəkar na, ndo i Galile dərmak ɗaw? Dzaŋga bazlam i Mbəlom lele təday ada ka səriye ha na, ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom kwa nəte ma deyeweye abəra ma Galile bay.» [ 53Kwa way a tsəne andza niye na, a ye ŋgway a mətagay.


c: text/html

text: 1Wata nya nee ka mafuuɗə ləkaləkatə da ciizəma Əndətə dasə asəkə dəgələ ŋwaŋuunə. Manaahəkii nə ba'a da səkə ŋga ləkaləkatəkii. Manyi'əkii hakii məɗəfə nə ma ŋga ləkaləkatəkii də ɓuka. 2Wata nya nee ka maɗuunə malaa'ika, ca ŋgəree ka uurakii, əŋki ci, “Wu mbu'i bahə əndzəgi ɓuka a ma mafuuɗə ləkaləkatə, ca wunəpana?” 3Ma nee nyi, pooshi əndə dagyə taa a duuniya taa agi ənjə agu'u ətə mbu'i bahə wunəpaa mafuuɗə ləkaləkatəkii bahə ca tsaamətə aasəkəkii. 4Ma nyi, kə kiwə nyi ka shaŋə acii pooshi ənji upaa əndətə mbu'i bahə wunəpaa mafuuɗə ləkaləkatəkii, bahə ca tsaamətə aasəkəkii. 5Wata rəŋwə agi gayiitə a ba ka nyi, “Ga ha tuu, tsaamuu, wiitsə Əndətə ci ənjə a 'wa ‘Livarə ŋga slikərənə ŋga Yahuda’, waatoo maɗuunə jijinə ŋga Dawuda. Ma ca, kə jaalii ci. Jaalanaakii vii ka ci baawəɗa ŋga əndzəgi də ɓukatsə hakii məɗəfə, ca wunəpaa mafuuɗə ləkaləkatətsa.” 6Ma ahadahada dəgələ ŋwaŋuunə da uushi'iitə ənfwaɗə da i əpinatii da ahada gayiita, kə nee nyi ka Uundzə Baga kəŋə. Makə kə lagi ənji uurakii nə ci. Tə'i ci da mapa məɗəfə anəkii da i ginəkii məɗəfə əsə. Ma giitə məɗəfə, ŋunyi ma'yanə ŋga Əntaŋfə məɗəfə nə tii. Əntaŋfə sləkee ka tii aasəkə duuniya patə. 7Wata Uundzə Bagatə a dzə ka luu mafuuɗə ləkaləkatətə da ciizəma Əndətə dasə asəkə dəgələ ŋwaŋuunə. 8Ma kə liwə ci, wata uushi'iitə ənfwaɗə da i əpinatii da gayiitə pupusərə aji ənfwaɗə a gərə'waanə akəŋwacii Uundzə Bagata. Taa wu agitii, da i kəzhimbərə aciikii, da i kwalakə ŋga əndzənə aciikii əsə, pasə da i urədya asəkəkii. Ma urədikii, ci ndzaanə ka də'wa ŋga ənji ŋga Əntaŋfə. 9Təya ka kura wanyanə, təya ba, “Kə mbu'i hə bahə ŋgərə mafuuɗə ləkaləkatə, ha əndzəgi ɓukatə a makii, acii kə ɓələgi ənji tə hə. Də əjigi idənaaku ɗərəgi hə ənji ka Əntaŋfə taa agi ŋgutə slikərənə, taa ŋgutə uura əsə da hanyinə ŋga duuniya patə, 10ha kavə tə tii kaa təya ndzaanə ka limanyinə agi ŋwaŋuunaaku, kaa təya paslə tə Əntaŋfə, təya ɗa ŋwaŋuunə agyanə duuniya.” 11Yoo, nya ənə ka tsaamənə, nya nee ka malaa'ikanyinə laŋə, pooshi əndə ɓaanatənə, təya guŋutə də dəgələ ŋwaŋuunə da uushi'iitə ənfwaɗə da i əpinatii da gayiita. 12Ma nya fa, təya ŋgəree ka uuratii ka ka wanyanə, təya ba, “Ma ha, Bagatə ɓələgi ənji, tə'i hə da baawəɗa, da waha, da shiinə, da ŋgeerənə. Kə mbu'i hə bahə dəlanə də hə, ənjə a ɗuunətə tə hə, ənjə a kuyirii tə hə.” 13Ma nya fa əsə, taa ŋgutə uushi da i əpinə a makii dadagyə da a duuniya da agi ənjagu'u da agi uunəvənyinə, tii patə, təya ka wanyanə, təya ba, “Dəlaamə də Əndətə dasə asəkə dəgələ ŋwaŋuunə tii da Uundzə Baga. Dəlaamə də tii putə ŋga ɗuunuunatii da baawəɗatii ka ca'ə ndəŋwə ndəŋwə. Kuyirii amə tə tii.” 14Wata əŋki uushi'iitə ənfwaɗə da i əpinatii, “Wa ca ɗa ha'ə.” Gayiitə natii əsə, təya gərə'waanə, təya paslə tə Əntaŋfə da tə Uundzə Bagata.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Mi Pol kɨ nje kaw kɨlə lə Jəju Kɨrɨsɨ kɨ go ndɨgɨ tɨ lə Luwə, naa tɨ kɨ ngoko̰je Tɨmote ə jɨ ndangɨ makɨtɨbɨ kɨn, 2j-adɨ səi dɨje lə Luwə kɨ ɨsɨ me ɓe tɨ kɨ Kolosɨ, səi ngako̰je je kɨ adi mesi Kɨrɨsɨ. Kadɨ Luwə kɨ Bawje ra səsi majɨ ə kadɨ adɨ səsi lapɨya tɔ. 3Jɨ ra oyo Luwə kɨ Baw Ɓaɓe ləje Jəju Kɨrɨsɨ, dɔkagɨlo je pətɨ kɨ j-ɨsɨ j-əl sie ta kɨ mbata ləsi. 4Jɨ ra-e oyo tadɔ j-o poy kadɨ-me ləsi kɨ adi Jəju Kɨrɨsɨ, kɨ ndɨgɨ kɨ ɨndɨgi dɨje pətɨ kɨ əi dɨje lə Luwə. 5Kadɨ-me əi kɨ ndɨgɨ-naa kɨn, gɨnde e dɔ nḛ kɨndə me dɔ tɨ ləsi kɨ Luwə ɨsɨ ngəm me dɔra̰ tɨ adɨ səsi. Ɨgəri nḛ kɨndə me dɔ tɨ kɨn kɨ takul kɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ kɨ e ta kɨ rɔjetɨ. 6Poy Ta kɨ Majɨ kɨn aw bɨtɨ tḛḛ rɔsi tɨ. Nɨngə asɨ dɔnangɨ ba pətɨ kɨ kandɨne, ə aw kɨ kəte kəte təkɨ to-n dansi tɨ kɨn be tɔ, ɨlə ngɨre me ndɔ tɨ wa kɨ oi poy ta kɨ ɔjɨ dɔ me-majɨ lə Luwə, taa ɨgəri me-majɨ kɨn tə nḛ kɨ rɔjetɨ. 7E Epapɨrasɨ, kɨ e madɨje kɨ ngay me kɨlə tɨ ə ndo səsi nḛ je kɨn. E dəw kɨ dana kɨ nje ra kɨlə ɓəə lə Kɨrɨsɨ dansi tɨ. 8Nɨngə e ə əl-je ta dɔ ndɨgɨ-naa tɨ kɨ NDɨl Luwə adɨ səsi. 9Be ə, je ka, ndɔ tɨ wa kɨ j-o-n poy ta ləsi kɨn, j-ɨyə̰ ta kəl ta kɨ Luwə kɨ mbata ləsi al. Jɨ dəje kadɨ adɨ səsi ɨgəri ndɨgɨ lie majɨ kɨ takul gosɨ kɨ nḛ gər kɨ NDɨle adɨ səsi. 10Lo kɨn tɨ, pa njɨyəsi a e pa njɨyə dɨje lə Ɓaɓe kɨ nəl-e me nḛ je tɨ pətɨ, a e pa njɨyə kɨ aw kɨ kəte kəte me kɨlə ra kɨ majɨ tɨ, ə a ɨtɔgi me gər Luwə tɨ par par tɔ. 11Jɨ dəjɨ Luwə kadɨ adɨ səsi tɔgɨ me nḛ je tɨ pətɨ kɨ takul tɔge kɨ ətɨ ɓəl, mba kadɨ uwəi tɔgɨsi ba me nḛ je tɨ pətɨ, kɨ kɨsɨ dɔ tɨ kɨ kore me tɔ. 12Ɨrai oyo Luwə kɨ Bawje kɨ rɔnəl təkɨ adɨ səsi asi kɨngə nḛ nduwə kɨ ɨsɨ ngəm me ɓeko̰ tɨ lie kɨ ndole, mbata dɨje kɨ əi ya̰e je. 13E ə, ɔr-je gɨn tɔgɨ tɨ lə tɨl, re səje me ɓeko̰ tɨ lə NGone kɨ nje ndɨgɨ lie. 14Kɨ takul NGone kɨn ə, je-n kɨ taa kɨyə̰ taa, nɨngə majal je ləje e kɨ kɨyə̰ go kɔ tɔ. 15NGon kɨn, e bana kəm Luwə kɨ dəw asɨ ko-e al. E NGon dər nḛ kɨndə je pətɨ. 16Təkɨ rɔjetɨ, e kɨ takule ə Luwə ra-n nḛ je pətɨ kɨ me dɔra̰ tɨ nɨm, kɨ dɔnangɨ tɨ ne nɨm tɔ. Nḛ je kɨ dəw oo-de kɨ kəmne, kɨ nḛ je kɨ dəw oo-de kɨ kəmne al, re ən ko̰ɓe je, kɨ tɔgɨ je, ə se njé ko̰ɓe je ba pətɨ ka, e kɨ takule ə Luwə ra-n nḛ je kɨn pətɨ nɨm, ta e kɨ mbata lie nɨm tɔ. 17Kɨrɨsɨ e no̰ nḛ kɨndə je tɨ pətɨ. Nɨngə e kɨ takule ə, nḛ je pətɨ kɨ Luwə rade, ai kɨ dɔde taa tɔ. 18Kɨrɨsɨ ə wa e kɨ bo dɔ njé kaw-naa je tɨ, kɨ əi darɔe. E wa ə e kɨlə ngɨrə nḛ, e dəw kɨ dɔ kəte kɨ tḛḛ dan njé koy je tɨ. Be mba kadɨ-me nḛ je tɨ pətɨ, e kɨ dɔ kəte. 19Tadɔ Luwə ge kadɨ nḛ je pətɨ kɨ rɔne tɨ asɨ-naa bərəre rɔ Kɨrɨsɨ tɨ. 20Nɨngə e kɨ takul Kɨrɨsɨ ə Luwə ndɨgɨ kadɨ dɨje pətɨ kɨ dɔnangɨ tɨ ne ɨləi nojɨ naa tɨ səne. E kɨ takul məsɨ NGone kɨ a̰y dɔ kagɨ-dəsɨ tɨ kɨn ə, Luwə adɨ lapɨya re-n dɔnangɨ tɨ ne ə se dɔra̰ tɨ. 21Nɨngə səi je kɨ kəte ɔri kagɨsi kɔ ta kəm Luwə tɨ, səi njé ba̰ je lie kɨ mbata mər ta je ləsi, kɨ nḛ rasi je kɨ majal. 22Nə ngɔsɨne Luwə ɨlə nojɨ naa tɨ səsi kɨ takul darɔ Kɨrɨsɨ kɨ go rəbɨ koye, mba kadɨ ra adɨ tḛḛi ta kəm Ɓaɓe tɨ tə dɨje kɨ ayi njay nɨm, kɨ kanjɨ yoro nɨm, taa kɨ kanjɨ ta madɨ dɔsi tɨ nɨm tɔ. 23Nɨngə, majɨ kadɨ ai dɔ njasi tɨ me kadɨ-me tɨ. Kadɨ-me kɨn ə e gɨn kəy kɨ nga̰ kɨ ai dɔ tɨ, kɨ kanjɨ kadɨ nḛ madɨ ɔr səsi aw səsi sa̰y kɨ nḛ kɨndə me dɔ tɨ ləsi kɨ Poy Ta kɨ Majɨ adɨ səsi kɨn. Poy Ta kɨ Majɨ kɨ e kɨ kɨlə mbḛ kadɨ dɨje pətɨ kɨ dɔnangɨ tɨ ne kɨn. Nɨngə e ə mi Pol mi nje ra kɨle. 24NGɔsɨne, rɔm nəl-m mbata ko̰ je kɨ m-ɨsɨ m-ɨngə mbata ləsi. Təkɨ rɔjetɨ, me rɔm tɨ, kɨ mbata majɨ lə njé kaw-naa je kɨ əi darɔ Kɨrɨsɨ, m-tɔl ta ko̰ je kɨ nay kadɨ Kɨrɨsɨ ɨngə. 25Kɨ mbata njé kaw-naa je ə m-təl-n nje ra kɨlə ɓəə ləde. E Luwə ə ɨlə kɨlə kɨn jim tɨ mba kadɨ m-ra-n səsi. Kɨlə kɨn e kadɨ m-ɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ lə Luwə kɨn ba pətɨ madɨ səsi. 26E nḛ kɨ to lo ɓɔyɔ tɨ kɨ rɔ gɨn dɨje tɨ pətɨ kɨ dɔkagɨlo je pətɨ, nə ngɔsɨne tḛḛ kɨ dɔe adɨ dɨje ləne gəri. 27Tadɔ Luwə ndɨgɨ kadɨ gəri nḛ kɨ ɔjɨ kadɨ ra ə e nḛ kɨ majɨ kɨ ətɨ ɓəl kɨn. E nḛ kɨ kɨndə dɔe dana mbata majɨ lə dɨje pətɨ. Nḛ kɨ to lo ɓɔyɔ tɨ kɨ Luwə tḛḛ kɨ dɔe e Kɨrɨsɨ kɨ ɨsɨ mesi tɨ, ə adɨ ɨgəri ay njay təkɨ a səi me tɔɓa tɨ lə Luwə kɨn. 28E Kɨrɨsɨ kɨn ə, j-ɨsɨ j-ɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ lie kɨ rəbɨ ndɔr mbi dɨje pətɨ, kɨ rəbɨ ndo-de nḛ kɨ takul kəm-kədɨ kɨ Luwə adɨ-je. MBa kadɨ əi pətɨ təli dɨje kɨ tɔgi gangɨ me Kɨrɨsɨ tɨ. 29MBata kɨn ə, m-ɨsɨ m-ra-n kɨlə nɨm, m-ɨsɨ rɔ-n nɨm, kɨ tɔgɨ Kɨrɨsɨ kɨ ɨsɨ ɔdɨ rɔne rɔm tɨ.


text: 1NGakom je, nḛ kɨ uwə mem ngay kɨ m-ɨsɨ m-dəjɨ Luwə mbata tɨ lə Jɨpɨ je, e kadɨ ɨngəi kajɨ. 2Tadɔ m-asɨ kadɨ m-ma najɨ ləde, təkɨ tɨngəi bɨl mbata tɨ lə Luwə, nə ke ə e tɨngə kɨ nḛ gər goto me tɨ. 3Təkɨ rɔjetɨ, gəri rəbɨ kɨ Luwə ɨsɨ ɔr-n ta dɔ dɨje tɨ al, adɨ ɨsɨ sangi rəbɨ kɨn kɨ dɔde əi je wa. Lo kɨn tɨ, əi je, gotoi dɔ rəbɨ tɨ kɨ Luwə ɨsɨ ɔr-n ta dɔ dɨje tɨ. 4Tadɔ Kɨrɨsɨ ə e ta tɔl ta ndu-kun, mba kadɨ dəw kɨ ade mene ɓa, Luwə ɔr ta dɔ dəwe tɨ. 5Mojɨ wa əl ta ɔjɨ-n dɔ kɔr ta dɔ tɨ kɨ go rəbɨ lə ndu-kun ə nə: «Dəw kɨ təl rɔne go ndu-kun ɓa, dəwe a ajɨ kɨ rəbɨ lə ndu-kun ka kɨn.» 6Nɨngə ta kɨ ɔjɨ dɔ kɔr ta dɔ tɨ kɨ rəbɨ kadɨ-me ə to kɨn: «Otɨ kadɨ əl mei tɨ ə nə: na̰ ə a aw dɔra̰ tɨ wa?» Tadɔ Kɨrɨsɨ ḭ dɔra̰ tɨ ə re. 7Taa, na̰ ə a aw ko wa ka, əl be al tɔ, tadɔ Kɨrɨsɨ ḭ lo koy tɨ dan njé koy je tɨ. 8Makɨtɨbɨ lə Luwə əl ə nə: «Ta lə Luwə e kadi tɨ ɓasi, to tai tɨ kadɨ əl, e nga̰mei tɨ. E ta kɨn ə j-ɨsɨ j-ɨlə mbḛe.» 9Təkɨ rɔjetɨ, re ta tḛḛ tai tɨ təkɨ Jəju e Ɓaɓe, ə re adɨ nga̰mei kadɨ Luwə un-e taa dan njé koy je tɨ ɓa, a ɨngə kajɨ. 10Tadɔ kadɨ-me kɨ ḭ nga̰me tɨ ə Luwə a ɔr ta dɔ dəw tɨ, nɨngə ta kɨ tḛḛ ta dəw tɨ ə a ajɨ dəw tɔ. 11Tadɔ makɨtɨbɨ lə Luwə əl ə nə: «Dəw kɨ ra kɨ ade mene, nḛ a tule naa tɨ al.» 12Lo kɨn tɨ, dangɨ dangɨ goto dan Jɨpɨ je tɨ kɨ dɨje kɨ əi Jɨpɨ je al. Pətɨ Ɓaɓe kɨ kare wa kɨn ə e Ɓaɓe ləde. E kɨ nje kadɨ nḛ majɨ dɨje pətɨ kɨ ɓai tɔe. 13Tadɔ makɨtɨbɨ lə Luwə əl ə nə: «Dəw kɨ ra kɨ ɓa tɔ Ɓaɓe a ɨngə kajɨ.» 14NGa nɨngə, kɨn ə dɨje adi-e mede al ə, lo kadɨ a ɓai tɔe goto, a kɨn ə dəw əl-de ta lie al ə, lo kadɨ a adi-e mede goto, a kɨn ə dəw kɨ nje kɨlə mbḛ ta lie goto ə, lo kadɨ a ooi ta lie goto tɔ. 15A kɨn ə dɨje kɨ njé kaw kɨlə je gotoi ə, lo kadɨ dəw a ɨlə mbḛ ta lie goto tɔ. Makɨtɨbɨ lə Luwə əl ta dɔ tɨ be ə nə: «E nḛ kɨ to rɔnəl ngay kadɨ dəw oo nja njé kɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ.» 16Nə dɨje madɨ mbati təli rɔde go Poy ta tɨ kɨ Majɨ. NGa nɨngə, Ejay dəjɨ ta dɔ lo kɨn tɨ ə nə: «Ɓaɓe, dəw kɨ taa meje dɔ mbḛ tɨ kɨ j-ɨlə kɨn goto.» 17Jɨ gər təkɨ dəw a adɨ mene kɨ go rəbɨ lə Poy Ta kɨ Majɨ kɨ oo, nga nɨngə, Poy Ta kɨ Majɨ kɨn, e mbḛ ta lə Kɨrɨsɨ. 18Ə kadɨ m-dəjɨ m-o se Jɨpɨ je ooi ta kɨn al bɨtɨ wa? OOi ta kɨn majɨ. Tadɔ makɨtɨbɨ lə Luwə əl ta dɔ tɨ ə nə: «NDu njé kɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ aw kɨ dɔ ɓe je pətɨ, taa, dɨje kɨ ɨsi dɔbəy lo je tɨ kɨ dɔnangɨ tɨ ne pətɨ ka, ta kɨ tade tɨ osɨ mbide tɨ tɔ.» 19Ə kadɨ m-dəjɨ m-o se ngan Isɨrayəl je gəri me ta kɨ ɓa kɨn al wa? Mojɨ əl ta kɨ ta Luwə tɨ dɔ lo kɨn tɨ ə nə: «M-a m-adɨ jangɨ ra səsi dɔ dɨje tɨ kɨ dəw gər gɨnde al, M-a m-adɨ wongɨ ra səsi ngay dɔ dɨje tɨ kɨ əi dɨje kɨ nḛ gər ləde goto.» 20Ejay aw bɨtɨ əl ta kɨ ta Luwə tɨ ə nə: «Dɨje kɨ sangɨ ka sangi-mi al, ɨngəi-mi, M-tḛḛ kɨ dɔm taga m-adɨ dɨje kɨ dəji-mi nḛ madɨ al.» 21Nə kɨ ɔjɨ dɔ ngan Isɨrayəl je, Mojɨ ɨlə dɔ tɨ ə nə: «NDɔ je pətɨ, m-ɨlə jim m-adɨ dɨje kɨ njé təl rɔde go ta tɨ al, Dɨje kɨ njé ta̰ rɔ.»


text: 1Wuri Mambəli Hyalatəmwə kə gətə tə gambala nee, wuntyi mbəlyi dzəgə hwə tá zəli Kristi tə wuntə vi; hyá dzəgə nka tləmə tá vəcə shatari, a zəli vəcə tsangwi ndza shatarie hyi tətəkə fashə. 2Má tsəli tətəkə wsha ngyi, səkə va mbəlyi kə nggutə nkwa lə wsha tsangwi—mbəlyi ndza njə nee, lə mni tsapə hyá wə, təmburi wuri Shatari kə kətə mni-hya ka nganjə. 3Má kwə mbəlyi ngyi mə wsi ndza hyá tətəkə tə́ mbəlyi, "Washə mbəlyi kə zəli mwə́ malə wə," lə nee, "Washə mbəlyi zəmə wsi tsa"a wə," əkwə. Má paɗə wsha kə zəmə nə, tazhe ba mdi zəmə patə hyá Hyalatəmwə huri? Təmburi tsətsə, má ká zəli kə sənata vəcə Kristi, ndaka zəmə wamara wsi hyá, a na hyá kə "usa Hyalatəmwə mbweghe wsi kə zəmə tsa. 4Təmburi wamara wsi kə Hyalatəmwə patə, dandərəa—wsi shə ba mbəlyi dlənata wə; zaka mbwara wsha, ba mbəlyi kə́lə lə "usa. 5Təmburi má vəcə Hyalatəmwə ndza mbəlyi gə lə "usa mə adəwa-rahya tsa, wuri kə fəyə wsi kə zəmə tsa ka wsi dandərəa. 6Timotawas, má kə zəzirətə vəcə ngyi na tə́ nggwasama-ramyi, na dzəgə ndza ka mava tsapə tə́ Yesu Kristi. Mwa, ba na buhəshə mni-nga lə vəcə Hyalatəmwə ba jiri tətəkə wsha və́ na zəli. 7Wá fá vəcə kwə-kwə fashə ndza mbəlyi gə na wə; má vəcə-hyaa nə, vəcə tsapə wə. "Yətə ghi-nga mə zəli hunkwa ra Hyalatəmwə talala. 8"Yə́ gwa-ranga tá mələ wsi dzawə, dandərəa; a má "yə́ mni-nga tá zəli hunkwa ra Hyalatəmwə talala, njə́ mdashə lə rəba kashasha! Təmburi njə́ hunkwa ndza mdi tlayi barəka səkə va Hyalatəmwə kwa wdunya, ba mkyə má kəri dzəgəndza. 9Vəcəa nə, jiri, tsəramə paɗə mbəlyi ɗatə yə tə́, a mbərəsa lə. 10Təmburi tsətsə nda ntsitəgwa myi tá mələ tlə́nə-myi lə paɗə dənama-ramyi; təmburi wuri myi kə ngga tə Hyalatəmwə, tsá kə njigwe ka Mdi kə mbə nkwa tə́ paɗə mbəlyi, ndanda tə́ mbəlyi kə mbərəsa. 11Gə vəcəa tə́ mbəlyi, ba na tətəkə wsha ngyi tə́ hyá. 12Washə na ɗa yə tə́ a mdi wshəntə na va ndza-ranga ka zəgwi wə; njigwe ka wsi kə tətəkə tə́ mbəlyi kə zəli səkə kə gə vəcə-nga, lə "ighi-nga, lə mbərəsa-ranga, ba ndza-ranga ka mdi tsapə. 13Fəmə dənama-ranga mə jangga Dləparamə Hyalatəmwə, lə gə vəcə Hyalatəmwə, ba tətəkə wsha tə́ mbəlyi, nda səkə rá. 14Washə na dlənata wsi kə Mambəli Hyalatəmwə nggə na, vi kə zakuri hyi Hyalatəmwə gətə vəcə a ba mbəlyi kukulə mə zəli fəyə na pəla kwa ghi-nga venkwashəa wə. 15Kasha mələ tlə́nə lə wsha ngyi, a ba na nggərəkə paɗə dənama-ranga tə́ hyá, tazhe ba paɗə mbəlyi nata dzətə kəma-ranga. 16Á na ya ghi-nga mwa, lə tətəkə wsi ndza na tətəkə tə́ mbəlyi. Kasha mələ wsha ngyi akə; təmburi mə mələ tsətsə, yə dzəgə tlayi mbə—yə lə paɗə mbəlyi kə fá vəcə-nga.


text: 1E be ə, ta kəm Luwə tɨ kɨ ta kəm Jəju Kɨrɨsɨ tɨ kɨ a gangɨ ta dɔ dɨje tɨ kɨ ɨsi kɨ dɔde taa ə se njé koy je, kɨ mbata təl re lie ə se ko̰ɓe lie, 2m-dəji kadɨ ɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ kɨn par par, dɔkagɨlo tɨ kɨ majɨ ə se kɨ majal. Ɔr dɨje ta rəbɨ, ɨkɔl dɔ hal tɨ kɨ majal, ɨlə dɨngəm me dɨje tɨ kɨ takul nḛ ndo ləi, kɨ kɨsɨ dɔ tɨ kɨ kanjɨ kɨyə̰ tae. 3Tadɔ dɔkagɨlo a re no̰ kadɨ dɨje a mbati nḛ ndo kɨ rɔjetɨ, ə a rai nḛ je kɨ go me ge je tɨ ləde. A sangi njé ndo nḛ je ngay kɨ a gugi dɔde wukɨ mba kadɨ ndoi-de nḛ je kɨ mbide ndɨgɨ koo. 4A uti mbide dɔ ta tɨ kɨ rɔjetɨ, ə təli rɔde go su kɨ kɨdə tɨ yo. 5Nə ḭ, majɨ kadɨ ɨndə dɔ rɔi tɨ me nḛ je tɨ pətɨ. Uwə rɔi ba me ko̰ je tɨ. Majɨ kadɨ ɨra kɨlə kɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ ləi kɨn majɨ. Ɨndə kəmi go ra kɨlə ɓəə tɨ lə Luwə majɨ tɔ. 6Kɨ ɔjɨ dɔm, dɔkagɨlo re kadɨ m-ɨlə rɔm kadɨ-kare tɨ m-adɨ Luwə ngata. Dɔkagɨlo koy ləm re nga. 7M-rɔ rɔ kɨ majɨ, m-tɔl ta ngɔdɨ ləm, m-ngəm go kadɨ-me ləm. 8NGɔsɨne, nḛ kɨgə go ji njé tətɨ rɔ je, adɨ e nḛ ra kɨ dana kɨ a to ratata ɨsɨ ngəm-m. Ɓaɓe kɨ e nje gangɨ ta kɨ dana, a adɨ-m ndɔ dangɨ ta tɨ. A adɨ-m mi par al, nə dɨje pətɨ kɨ ndɨgi təl-e, ə ɨsɨ ngəmi ndɔe kərəngɨ. 9M-dəji kadɨ ɨndə dɔ rɔi tɨ, ə re kalangɨ ɨngə-m. 10Tadɔ Dəmasɨ ɨyə̰-m kɔ, ə aw Təsalonɨkɨ tɨ, mbata nḛ majɨ je kɨ dɔnangɨ tɨ, kɨ dɔkagɨlo tɨ kɨ ɓone uwə me. Kɨrəsa̰sɨ aw dɔnangɨ Galasi tɨ. Nɨngə Tɨtɨ aw Dalmasi tɨ tɔ. 11Lukɨ kɨ karne ba par ə e səm ne. Ɨre kɨ Markɨ kəmi tɨ adɨ-m tadɔ a ra səm majɨ ngay me kɨlə ɓəə tɨ kɨ e jim tɨ. 12M-ɨlə Tɨsɨkɨ me ɓe bo tɨ kɨ Epəjɨ. 13Dɔkagɨlo kɨ a re ə, un kɨbɨ kul ləm kɨ m-ɨyə̰ me kəy tɨ lə Karpusɨ, me ɓe tɨ kɨ Tɨrowasɨ kɨn jii tɨ ɨre-n adɨ-m. Ɔy makɨtɨbɨ je ləm jii tɨ tɔ. Kɨ bo ngay, e makɨtɨbɨ nda je kɨn. 14Aləgɨjandɨr kɨ kɔdɨ ko nḛ je adɨ-m ko̰ ngay, nə Ɓaɓe a ɨge kɨ go kɨlə rae tɨ. 15Ḭ ka, majɨ kadɨ ɨndə kəm-kədɨ dɔ rɔi tɨ rɔe tɨ tɔ, tadɔ mbatɨ ta je ləje kɨ tɔgɨne ngay. 16NDɔ gangɨ ta tɨ ləm kɨ dɔsa̰y, dəw kare kɨ re a gom tɨ goto, dɨje pətɨ ɨyə̰i mi kɔ. Nɨngə kadɨ Luwə tɨdə majal kɨn dɔde tɨ al. 17Nə Ɓaɓe e səm naa tɨ. E ə adɨ-m tɔgɨ mba kadɨ m-ɨlə-n mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ lie m-tɔl tae, mba kadɨ dɨje pətɨ kɨ əi Jɨpɨ je al ooi dɔe. Luwə ə ɔr-m kɔ ta ɓɔl tɨ. 18Ɓaɓe a ɔr-m kɔ ta nḛ je tɨ kɨ majal pətɨ. Nɨngə a ajɨ-m mbata ko̰ɓe lie kɨ dɔra̰ tɨ tɔ. Tɔjɨ e lie kɨ dɔkagɨlo je kɨ dɔkagɨlo je! Amen. 19Uwə ji Pɨrɨsɨka nɨm, Akɨla nɨm adɨ-m. Taa uwə ji dɨje kɨ me kəy tɨ lə Onəsɨpɔr tɔ. 20Erasɨ nay ɓe bo Korḛtɨ tɨ. Tɨropɨm e kɨ mo̰y adɨ m-ɨyḛ Mɨle tɨ. 21Ɨsangɨ rəbɨ kadɨ ɨre kəte no̰ nay kul tɨ. Ebulu, kɨ Puda̰sɨ, kɨ Lɨnusɨ, taa Kɨlodɨya kɨ ndəgɨ ngako̰ je je pətɨ uwəi jii. 22Kadɨ Ɓaɓe e səi, nɨngə kadɨ me-majɨ lie nay səsi pətɨ tɔ.


text: 1Be ə, majɨ kadɨ nḛ ndo je kɨ j-ɨngəi kɨn, adɨ jɨ rai jɨ ndami al, re jɨ rai jɨ ndamii ə, j-a ndəmi rəbɨ. 2Jɨ gər kadɨ ta kɨ ndɔ kɨ malayka je rəi əli kaje je e ta kɨ rɔjetɨ. Nɨngə dɨje pətɨ kɨ njé kal dɔ ndu kɨn nɨm, njé təl rɔde go tɨ al nɨm, Luwə adɨ-de kɨndə kɔjɨ kɨ sɔbɨ kadɨ ɨngəi. 3Təkɨ rɔjetɨ, j-əi wa ka j-a nali kɨndə kɔjɨ lə Luwə kɨn al, re j-oi ta kajɨ kɨ ətɨ ɓəl be kɨn tə nḛ kɨ kare. Ta kajɨ kɨn, Ɓaɓe Jəju wa ə ɨlə mbḛe dɔsa̰y. Nɨngə njé je kɨ ooi ta-e tɨ, rəi mai naje adi-je, təkɨ e ta kɨ rɔjetɨ. 4Luwə wa kɨ dɔne ma najɨ dɔ ta kəl-de tɨ kadɨ e ta kɨ rɔjetɨ kɨ takul nḛ kɔjɨ je kɨ ətɨ ɓəl nɨm, nḛ ra je kɨ dəw asɨ ra al nɨm, kɨ mbəli je kɨ ra kɨ rəbɨ je kɨ dangɨ dangɨ nɨm tɔ. Taa Luwə tɔjɨ nḛ kɨ rangɨ ɓəy, adɨ njé ma najɨ je ka kɨn, kadɨ-kare je kɨ dangɨ dangɨ kɨ go NDɨle tɨ, kɨ go ndɨgɨ tɨ lie. 5J-ɨsɨ j-əl ta dɔ kɨsɨ kɨ dɔ taa tɨ kɨ sɨgɨ kɨ a re. Nɨngə kɨsɨ kɨ dɔ taa kɨ sɨgɨ ka kɨn, e malayka je ə, Luwə a adɨ tɔgɨ dɔ tɨ al. 6Makɨtɨbɨ lə Luwə ə nə: «Ḭ Luwə, nda dəw e ri ə kadɨ to rɔi kɨ mbata lie be ə? Ə se, ngon dəw e ri ə kadɨ ɨndə kəmi goe tɨ be ə? 7Ra-e adɨ malayka je əi dɔe tɨ mbata ngon dɔkagɨlo kɨ ndə̰y be, Nɨngə ɨlə jɔgɨ pɨtɨ kɨ kɔsɨ-gon dɔe tɨ. 8Ɔsɨ gone mba kadɨ o̰ ɓe dɔ nḛ kɨndə je tɨ pətɨ.» Lokɨ Luwə ɨlə nḛ je pətɨ gɨn tɔgɨ tɨ lə dəw, nḛ madɨ kare kɨ ɨyə̰ taga goto. Nɨngə kɨ ngɔsɨne kɨn, j-o kadɨ o̰ ɓe dɔ nḛ je tɨ pətɨ al ɓəy. 9Nə j-o Jəju kɨ kəte, malayka je ɨtəi-e kɨ mba dɔkagɨlo ndə̰y, kɨ mba kadɨ kɨ takul me-majɨ lə Luwə, kɨ ade oy mbata lə dɨje pətɨ. Nɨngə e kɨ tadɔ ko̰ kɨ koy kɨ Jəju ɨngə kɨn ə, Luwə ɨlə-n jɔgɨ pɨtɨ kɨ kɔsɨ-gon dɔe tɨ. 10Təkɨ rɔjetɨ, Luwə e nje ra nḛ je pətɨ, taa nḛ je pətɨ əi ya̰e je tɔ. Luwə təl Jəju dəw kɨ asɨ naa bərəre tɨ go rəbɨ ko̰ je kɨ ɨngə, mba kadɨ dɨje ngay kɨ təli ngane je, ɨndəi rɔde naa tɨ sie dɔ pɨtɨ tɨ lie tɔ. Tadɔ Jəju e njé kɔr no̰de kaw səde kajɨ tɨ. 11Nɨngə Jəju kɨ nje təl dɨje kɨ kasɨ-naa bərəre tɨ dɔ majal je tɨ ləde, taa njé je kɨ təli-de kɨ kay njay tɨ ba pətɨ, Bawde e kare ba, adɨ e Luwə. Be ə, rɔ Jəju sɔl-e al kadɨ ɓar-de ngakone je. 12Jəju əl Luwə ə nə: «Ma m-əl ta kɨ ɔjɨ dɔi ngakom je, Ta kəm kosɨ dɨje tɨ ləi, M-a m-osɨ pa m-ɨlə-n tɔjɨ dɔi tɨ.» 13Nɨngə əl ɓəy: «M-a m-adɨ mem Luwə ba pətɨ, Ɓəy taa, m-a ne kɨ dɨje pətɨ kɨ Luwə adɨ-m-de, Kɨ toi tə nganm je be.» 14Təkɨ dɨje ka kɨn awi kɨ darɔ kɨ məsɨ ka kɨn ə, Jəju wa ka, təl rɔne dəw tɨ kɨ rɔjetɨ tə əi be tɔ. Ra be mba kadɨ kɨ takul koye, su kɨ aw kɨ tɔgɨ lə koy jine tɨ, təl nḛ kɨ kare. 15Jəju oy mba kadɨ taa dɨje ɨlə-de taa tɔ. Dɨje kɨ dɔkagɨlo kɨsɨ kɨ dɔ taa ləde pətɨ, ɨsɨ tə ɓəə je me ɓəl koy tɨ. 16Təkɨ rɔjetɨ, Jəju re mba kadɨ ra kɨ malayka je al, nə re kɨ mba kadɨ ra kɨ dɨje kɨ gɨn kojɨ tɨ lə Abɨrakam. 17E be ə, me nḛ je tɨ pətɨ, kadɨ to tə ngakone je be, mba kadɨ təl nje kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare ləde kɨ bo kɨ nje ndɨgɨ dɨje kɨ ətɨ ɓəl, taa kɨ nje ka dɔ njane tɨ njururu dɔ kɨlə tɨ kɨ Luwə ade tɔ. E ə, a bɔr majal lə dɨje nɨm, taa a ɨlə-de nojɨ naa tɨ kɨ Luwə nɨm tɔ. 18Oyo, Jəju wa kɨ dɔne ɨngə nḛ na nɨm, ɨngə ko̰ nɨm tɔ. Be ə, ngɔsɨne kɨn, asɨ kadɨ a ra kɨ njé je kɨ nḛ na je tḛḛi dɔde tɨ.


text: 1Kɨ ɔjɨ dɔm, m-o majɨ ngay kadɨ m-təl m-aw rɔsi tɨ gogɨ al, nə tə m-tujɨ mesi. 2Tadɔ re m-tujɨ mesi ə, dəw kɨ a adɨ-m rɔnəl goto. Dəw kɨ a adɨ-m rɔnəl ɓa, e səi ka kɨ m-a m-tujɨ mesi ka kɨn par. 3Nɨngə, e gɨne kɨn ə, m-ndangɨ-n makɨtɨbɨ tə ndangɨ m-adɨ səsi kadɨ tə m-aw kɨ rɔm al. M-aw kɨ rɔm al nə tə dɨje kɨ kadɨ adi-mi rɔnəl, təli tuji mem tə tujɨ yo. M-gər majɨ ngay, kɨ ɔjɨ dɔsi, kadɨ rɔnəl ləm e rɔnəl ləsi pətɨ. 4E kɨ me-ko̰ kɨ ngay, kɨ me kɨ ur made, kɨ man no̰ kɨ tɔ kəm ə m-ndangɨ-n makɨtɨbɨ m-adɨ səsi. Nɨngə e kɨ mba kadɨ m-tujɨ-n mesi al, nə kadɨ ɨgəri ndɨgɨ kɨ m-ndɨgɨ səsi. 5Re dəw madɨ e nje gɨn me kɨ tujɨ ɓa, e mi ə tujɨ mem al, nə e səi pətɨ ə tujɨ mesi. Kɨ kadɨ j-əl j-adɨ al dɔ majɨ al ɓa, tujɨ me dɨje madɨ dansi tɨ. 6Nɨngə ko dəw kɨ be kɨn, ta kosɨ je kɨ kaw-naa kɨ dɔe tɨ wa kɨn ase nakɨ. 7E be ə, kɨ ɓasɨne kɨn, kadɨ adi mesi sɔl dɔe tɨ, ə ɨləi dɨngəm me tɨ, nə tə me tujɨ kɨ al dɔ majɨ ḭ tɔy dɔe. 8Lo kɨn tɨ, m-dəjɨ səsi kadɨ ɔji-e ndɨgɨ kɨ ɨndɨgi-e adɨ gər. 9NGa nɨngə, gɨn ndangɨ kɨ m-ndangɨ makɨtɨbɨ m-adɨ səsi e kadɨ m-na mesi m-o se ɨtəli rɔsi go ta tɨ me nḛ je tɨ pətɨ wa. 10Lokɨ mesi sɔl dɔ dəw tɨ kɨ ra nḛ kɨ majal, mi ka mem a sɔl dɔe tɨ tɔ. NGa nɨngə, re mem sɔl, lokɨ nḛ madɨ to kadɨ mem sɔl dɔ tɨ ɓa, e mbata tɨ ləsi ə mem sɔl-n ta kəm Kɨrɨsɨ tɨ. 11MBa kadɨ Sata̰ ɨngə ta rəbɨ dɔje tɨ al, tadɔ jɨ gəri ndɨgɨ ra je lie ɓətɨ. 12Lokɨ m-aw m-tḛḛ Tɨrowasɨ tɨ kadɨ m-ɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ lə Kɨrɨsɨ, m-o kadɨ Ɓaɓe tḛḛ ta rəbɨ pa̰y adɨ-m, 13nə mem a sururu, tadɔ m-ɨngə ngokom Tɨtɨ al. E be ə, m-ɨyə̰ njé kadɨ-me je, ə m-un ta rəbɨ kaw Masəduwan tɨ. 14J-ɨlə tɔjɨ dɔ Luwə kɨ ɔy-je kɨ dɔkagɨlo je pətɨ adɨ-je me rɔ tɨ kɨ Kɨrɨsɨ tətɨ kɨn. Luwə un-je ɨlə-n mbḛ lə Kɨrɨsɨ kɨ lo je pətɨ adɨ dɨje gəri-e tə nom kagɨ kɨ ba̰yḛ ətɨ majɨ kɨ sane kɨ lo lo be. 15Lo kɨn tɨ, jɨ to tə nom kagɨ kɨ ba̰yḛ ətɨ majɨ, kɨ Kɨrɨsɨ un adɨ Luwə be. J-ətɨ majɨ, mbata tɨ lə dɨje kɨ ɨsɨ sangi kajɨ nɨm, mbata tɨ lə dɨje kɨ ɨsɨ awi tujɨ tɨ nɨm tɔ. 16Kɨ rɔ dɨje madɨ tɨ, e ba̰y yo kɨ ɨsɨ aw səde koy tɨ, nə kɨ rɔ njé kɨ nungɨ tɨ, e ba̰y kajɨ kɨ ɨsɨ aw səde kajɨ tɨ tɔ. Ə se na̰ ə asɨ kadɨ ra kɨlə kɨn wa? 17Je jɨ to tə ndəgɨ dɨje ngay kɨ ɨsɨ uni ta lə Luwə tə nḛ ra gatɨ kɨn al. J-əl ta kɨ rɔjetɨ, kɨ ḭ rɔ Luwə tɨ, ta kəm Luwə tɨ me kɨndə rɔ naa tɨ kɨ Kɨrɨsɨ.


text: 1Makə uudəpaa Yeesu waɓə uushi'iitsa, wata ca tsaamə aadəgyə, əŋki ci, “Daadə, kə uugi saa'i mbu'yanə. Ɓaarii ɗuunuunaaki ka ənja, kaa nya ɓaarii ka tii naaku əsə. 2Acii kə vii hə ka nyi baawəɗa agyanə patənə ŋga əndə shiŋkinə, kaa nya shii vii əpinə ŋga ca'ə ndəŋwə ndəŋwə ka ənjitə vii hə ka nyi patə. 3Ma əpinə ŋga ca'ə ndəŋwə ndəŋwə, ci nə shiinə tə hə Əntaŋfə rəŋwə dyaŋə Əndə gooŋga da shiinə tə nyi Yeesu Aləmasiihu ətə sləkee hə. 4Ma nya, kə ɓaarii nyi ɗuunuunaaku asəkə duuniya. Kə uudəpaa nyi slənətə vii hə ka nyi kaa nya ɗa. 5Daada, ma əndzə'i, ɗuunətə tə nyi gatə ka hatə ɗii hə davə, makə sətə ɗuunətə hə tə nyi saa'itə duuniya ma'ə matagamə. 6“Kə bii nyi tə hə ka ənjitə taɗəgi hə tə tii tsaŋə agi duuniya, ha vii ka nyi. Naaku nə tii, ha vii ka nyi tə tii əsə. Kə nə'utə tii waɓənaaku. 7Ma əndzə'i, kə shii tii oo'i, patənə ŋga sətə vii hə ka nyi, daciiku ca shi. 8Kə bii nyi ka tii waɓəətə vii hə ka nyi, kə liwə tii əsə, kə shii tii tantanyinə oo'i, daciiku shi nyi, təya vii gooŋga oo'i, hə sləkee ka nyi. 9“Wanyinə ka ɗa də'wa ka putatii. Əntaa putə ŋga duuniya patə cii kya ɗa də'wa, amma ka putə ŋga ənjinə vii hə ka nyi, acii naaku nə tii. 10Patənə ŋga ənjaaki naaku. Patənə ŋga ənjaaku əsə, naaki nə tii. Dashitii əsə ci ənjə a nee ka ɗuunuunaaki. 11Wanyitsə ka dzənə aaɓiiku. Paa nyi ma'ə a duuniya. Amma ma təya, a duuniya nə tii. Malaaɓa Daada! kaka'atə tə tii də baawəɗa ŋga ləməku ətə vii hə ka nyi, kaa təya ndzaanə ka ma rəŋwə. 12Ma saa'itə nyi ahadatii, kə kaka'atə nyi tə tii də baawəɗa ŋga ləməku ətə vii hə ka nyi, agi nəhənə nə nyi tə tii. Taa rəŋwə pooshi əndə sha zii agitii, maɗaamə əndətə rəŋwə, waatoo, əndə ŋga gunə. Ma ɗii ha'ə, kaa sətə bii malaaɓa ləkaləkatə a ndzaa ka tantanyinə. 13“Ma əndzə'i, wanyinə ka dzənə aaɓiiku. Ma bii nyi uushi'iitsə asəkə duuniya əsə, kaa təya shii ndzaanə də mooɗasəkaaki, ca ndzaanə sarai a ədzəmətii. 14Kə bii nyi ka tii waɓənaaku. Kə ushapaa duuniya tə tii, acii ɗii tii əntaa ŋga duuniya, makə sətə ɗii nyi əntaa ŋga duuniya əsə. 15Ma cii kya kədii aciiku, əntaa kaa ha fəɗəgi tə tii ganə a duuniya, amma kaa ha kaka'agi tə tii acii ma'waslyakə əndətsa. 16Makə sənə ɗii nyi əntaa ŋga duuniya, ha'ə nə tii əsə, əntaa ŋga duuniya nə tii. 17Zhi'ee ka tii, təya ndzaa camə ka hə saaku, təya shii gooŋgaanə ŋga waɓənaaku. 18Wanyinə ka sləkeenə ka tii aasəkə duuniya, makə sətə sləkee hə ka nyi aasəkə duuniya naaku əsə. 19Wanyinə ka vii naaki nə ka hə ka putatii. Tii maa, kaa təya shii mbee ka vii natii nə ka hə əsə də gooŋgaanə. 20“Əntaa wata ka putatii cii kya ɗa də'wa, amma da i ka putə ŋga ənjitə na vii ka nyi gooŋga putə ŋga fa Ŋunyi Habara amatii. 21Agi ɗanə nə nyi də'wa kaa təya shii ndzaanə ka ma rəŋwə patə. Daadə! wa təya ləɓə daaŋwə, makə sənə ɗii aŋwə. Wa təya ndzaanə ka ma rəŋwə, kaa duuniya a shii oo'i, hə sləkee ka nyi. 22Ma ɗuunuutə vii hə ka nyi, ci vii nyi ka tii, kaa təya shii ndzaanə ka ma rəŋwə makə sənə ɗii aŋwə rəŋwə. 23Waatoo nya ndzaanə ashitii, hə əsə ha ndzaanə ashiki, təya ndzaanə rəŋwə ka shaŋə, kaa duuniya a shii oo'i, hə sləkee ka nyi. Ma hə əsə, kə uu'i hə tə tii makə sənə uu'i hə tə nyi. 24“Daada! ma ənjinə vii hə ka nyi, ŋga'ə ka nyi kaa təya ndzaanə ka hatə nii kya ndzaanə, kaa təya shii neenə ka ɗuunuunaaki ətə vii hə ka nyi. Ma vii hə ka nyi, acii kə uu'i hə tə nyi daga duuniya ma'ə matagamə. 25Daadə Əndə gooŋga, pooshi duuniya shii tə hə, amma ma nya, kə shii nyi tə hə. Ma ənjinə əsə, kə shii tii oo'i, hə sləkee ka nyi. 26Kə bii nyi tə hə ka tii, ka dzənə nə nyi aakəŋwa də banə ka tii ha'ə əsə, kaa uuɗəətə cii kwa uuɗə tə nyi a ndzaanə ashitii, nyi maa, kaa nya shii ndzaanə ashitii.”


text: 1Kə mwayi nyi una shii makə sətə cii kya ciŋə ka putə goonə da ənji Lawədikiya da hara ənjitə pooshi sha nee ka nyi də ginətii. 2Ma cii kya ɗa ha'ə, koona kəŋaanə ndihə ndihə də ŋgeerənə asəkə ədzəmuunə, una uuɗəshi, una shii ndzaanə ləɓə ka hakii, una shii ŋga'ə tə waɓəətə nji ma'umbeekii, koona paaratəgi ŋga'ə tə sətə ɓaarii Əntaŋfə kaamə, waatoo, Aləmasiihu. 3Daciikii tanə upaa nə ənji shii uushi da ŋunyi hiima patə. 4Ma bii nyi ətsa, acii gadə taa wu a ha'utə duunə də makuɗə kuɗə waɓənə ŋga jarəwiinə. 5Taa ŋgahi ɗii amə dzaɗə dzaɗə, amma ləɓə ka hakii nə ma'yanə gaamə. Makə fii nyi vii unə ədzəmə ka Aləmasiihu, kəŋaanuunə ndihə ndihə, kə ɗii ka nyi mooɗasəka. 6Makə kə liwuunə tə Yeesu Aləmasiihu, ndzaa ci ka Slandanuunə, dəmə aakəŋwa də ndzaanə ləɓə da ci ha'ə. 7Ndzaamə asəkə ciikii makə sətə ci ənfwə a əji slərəginə aagi hanyi. Tsakəmə gərənə aakəŋwə aakəŋwa, dəmə aakəŋwa də vii gooŋga ka ci makə sətə jigunyuunə, kuyiriimə tə Əntaŋfə taa guci patə. 8Nəhəmə noonə na acii ga taa wu a ha'utə duunə də makurəŋə shiinaakii ŋga zaɓə. Ma tsarə ŋga shiitsa, dagi alə'aada ŋga ənji shiŋkinə shigi da ŋga bariyatii, əntaa dagi dzəgunənə ŋga Aləmasiihu. 9Ma bii nyi ətsa, acii ma Aləmasiihu, ashikii caama nee ka patənə ŋga ndilə ndilə tə ndzaanə ŋga Əntaŋfə. 10Ma una, kə upaa unə tə patənə ŋga tantanyitə əpinə ŋga Əntaŋfə dagi ləɓənə goonə da Aləmasiihu. Ci ca ɗa ŋwaŋuunə agyanə patənə ŋga uushi'iitə da i əpinə a matii, taa iitə nə baawəɗatii patə. 11Dagi ləɓənə goonə da ci əsə upaa unə tantanyitə ryaminanə. Waatoo, əntaa tsarə ŋga ryaminaatə ci ənji shiŋkinə a ɗa, amma, ma tsarə ŋga ryaminaatsa, ŋgərəgi haŋkala ŋga ɗa 'waslyakəənə. Ci nə ryaminanə ŋga Aləmasiihu. 12Ma saa'itə ɗii ənji koonə bapətisəma, kə ndzaa ci makə kə ŋgəɗəgi ənji tuunə ləɓə da Aləmasiihu, ənjə a maɗee koonə ləɓə da ci əsə, acii kə gi'yuunə ŋgeerənə ŋga Əntaŋfə ətə maɗee ka Aləmasiihu agi maməətə ənja. 13Ma ŋga ŋukə, makə maməətə ənji nji Əntaŋfə a nee koonə putə ŋga slənə 'waslyakəənə goonə da putə ŋga ghatə shiinə goonə tə ci. Amma, ma ŋga ənəna, kə maɗee ci koonə ləɓə da Aləmasiihu, ca tifyagi kaamə 'waslyakəənə gaamə patə, 14ca tsəərəgi ləkaləkatə ŋga ɓəzə dəməətə nja nə'u taamə putə ŋga ghatə nə'u bariya, ca tsəərəgi də gwa'avənə aashi ənfwa. 15Də əntənə ŋga Aləmasiihu ashi ənfwa kanəvə ci ka ŋgeerənə ŋga patənə ŋga uushi'iitə da baawəɗa. Ca kwaasləgi mapa agyanətii patə, ca ɗavə ka tii ayinə akəŋwacii patənə ŋga ənja. 16Acii ha'ə, ga taa wu a yaaree ka ɗəəkə koonə bariya agyanə zəma taa sə ŋga sanə, taa ɗaaɗa kumənə, taa kumənə ŋga kəŋənə ŋga kura ləgiɗa taa agyanə ifə uusərə ŋga əpisəka. 17Ma uushi'iitsə patə, ma ŋga ŋukə, kə ndzaa tii ka məndzaaŋgu'inə ŋga sətə na ɗa. Amma, ma tantanyinəkii, Aləmasiihu. 18Goona kapaa rəgwa kaa taa wu a saawee koonə də banə oo'i, əndə'i uushi nə ci, acii puta cii kəya siini, ca həətəpaa naakii nə ŋga da'wa, ca paslə tə malaa'ikanyinə əsə. Ma tsarə ŋga əndətsa, aslətə naakii nə cii kəya aslətə zaɓə. Hiima ŋga əndə shiŋkinə nə hiimaakii. 19Kə kagi tii tə Aləmasiihu ətə ɗii ka nə ŋga shishinə, waatoo, Ikəliisiya. Makə sətə ɗii shishinə ŋga ənda magəŋukii də bərəda ka gwaɗə ka gwaɗa, ha'ə ndzaa Ikəliisiya patə magəŋukii ka hakii də baawəɗa ŋga Aləmasiihu, təya upaa zəma, təya gərə makə sətə mwayi Əntaŋfə. 20Yoo, kə shii unə, ma unə da Aləmasiihu, kə məətəgyuunə. Makə ɗii ha'ə, kə ndzaa ci, pooshi bariya ŋga ənji duuniya da ŋgeerənə anuunə ma'ə. Ya makə ɗii ha'ə əna, ka mi saŋə cuuna ənə ka ɗanə makə ŋga ənji duuniya? Ka mi saŋə cuuna nə'u waɓəətsə ci ənjə a waaɓa? Agi banə nə ənji: 21“Ga ha kəsə sətsə aaciiku, ga ha təɓətə sətsa, ga ha uree ka ətsə əsə”. 22Ma tsarə ŋga bariyanyiitsə patə, agyanə uushi'iitə ca saawagi pii pii ci təya waɓə. Pooshi bwatyatii ma'ə. Əndə shiŋkinə ci saakii laalatə bariyanyinəkii da dzəgunənəkii. 23Ma tsaratii, ma neenə ənda, makə dagi shiinə ca shigi, acii agi kavənə nə tii əndə ka paslənə, ca banee ka naakii na, ca ciɓə də shishinəkii. Amma, ma tantanyinəkii, ma bariyanyiitsə patə, pooshi bwatyakii, acii pooshi tii da baawəɗa ŋga təŋapaa sətə mwayi shishinə ɗanə shaŋə.


text: 1Oi ndɨgɨ kɨ ətɨ ɓəl kɨ Bawje Luwə ndɨgɨ-je kɨn! NDɨgɨ-je ndɨgɨ kɨ ɓar-n-je ngane je. Nɨngə j-əi ngane je təkɨ rɔjetɨ wa ka tɔ! Kɨn ə re dɨje kɨ gei nḛ je kɨ dɔnangɨ tɨ ne ngay gəri-je al ə, tɔjɨ kadɨ gəri Luwə. 2NJé ndɨgɨ je ləm kɨ ngay, kɨ ɓasɨne kɨn j-əi ngan lə Luwə, nə nḛ kɨ j-a jɨ təl lo ti tɨ, to lo ɓɔyɔ tɨ ɓəy. Nɨngə nḛ kare, jɨ gər kadɨ ndɔ kɨ Kɨrɨsɨ a tḛḛ hɔy ɓa, j-a jɨ to tɨtɨ-naa sie, tadɔ j-a j-o darɔe wa təkɨ rɔjetɨ. 3NGa nɨngə, dɨje pətɨ kɨ awi kɨ kɨndə me kɨ be kɨn dɔ Kɨrɨsɨ tɨ ɓa, a ɔgi rɔde ra majal təkɨ Kɨrɨsɨ wa tḛḛ kadɨ majal tɨ al kɨn be. 4Dəw kɨ ra kɨ ra majal, ɔsɨ ta ndu-kun lə Luwə, tadɔ majal kɨ ra e ta̰ rɔ ndu-kun lə Luwə. 5Ɨgəri majɨ kadɨ Kɨrɨsɨ re mba kɔr majal je ləje, nɨngə e, dəw oo majal rɔe tɨ al. 6Lo kɨn tɨ, dəw kɨ a dɔ Kɨrɨsɨ tɨ, e dəw kɨ a nay kɨ lo ra majal tɨ al, nə dəw kɨ nay kɨ lo ra majal tɨ, e dəw kɨ oo Kɨrɨsɨ al nɨm, gər-e al nɨm tɔ. 7NGanm je, ɨndəi kəm-kədɨ dɔ rɔsi tɨ, adi dəw ədɨ səsi al. Kɨn ə re dəw ra nḛ dana ɓa, e dəw kɨ dana təkɨ Kɨrɨsɨ e-n dəw kɨ dana kɨn be tɔ. 8Dəw kɨ nay kɨ lo ra majal tɨ, e dəw lə su, tadɔ su e nje ra majal lo kɨlə ngɨrə nḛ je tɨ nu. Nɨngə kɨre NGon lə Luwə e kɨ mba kadɨ tujɨ kɨlə rae je. 9Dəw kɨ təl rɔne ngon Luwə tɨ, e dəw kɨ a ɨyə̰ ta majal kɨ ra, tadɔ tɔgɨ kɨ ḭ rɔ Luwə tɨ e rɔe tɨ. Asɨ kadɨ a nay kɨ lo ra majal tɨ al, tadɔ Luwə e Bawe. 10Rəbɨ kɨ kadɨ dəw a gər-n ngan lə Luwə ay njay dan ngan lə su tɨ ə to kɨn: dəw kɨ mbatɨ ra nḛ kɨ dana nɨm, mbatɨ ndɨgɨ ngokone nɨm e dəw lə Luwə al. 11MBḛ ta kɨ osɨ mbisi tɨ lo kɨlə ngɨrə nḛ je tɨ, e ta kadɨ ɨndɨgi-naa kɨ yo je kɨ ne je. 12Nɨngə kadɨ ɨrai təkɨ Ka̰y ra-n kɨn al. Ka̰y e dəw lə nje majal ə tɔl ngokone. Nɨngə e mbata ri ə tɔl-n ngokone ə? Tɔl-e mbata kɨlə rae e Ka̰y majal, nə kɨlə ra ngoko̰e e kɨlə ra kɨ dana. 13NGakom je, kɨn ə re dɨje kɨ nḛ kɨ dɔnangɨ tɨ ne nəl-de ngay ɔdi ta ləsi al ə, adi ətɨ səsi ɓəl al. 14J-əi, jɨ gəri kadɨ jɨ tḛḛi me koy tɨ j-uri me kajɨ tɨ, tadɔ jɨ ndɨgi ngako̰je je. E be tadɔ dəw kɨ ndɨgɨ ngokone al, e dəw kɨ ɨsɨ gɨn tɔgɨ tɨ lə koy. 15Dəw kɨ me majal kɨ ngoko̰e e dəw kɨ nje tɔl dɨje. NGa nɨngə ɨgəri majɨ kadɨ dəw kɨ nje tɔl dɨje, kajɨ kɨ bɨtɨ kɨ no̰ tɨ goto rɔe tɨ. 16Nḛ kɨ kadɨ jɨ gər-n nḛ kɨ ɓari-e ndɨgɨ-naa ə to kɨn: Jəju Kɨrɨsɨ un rɔne ɨlə kɔ mbata ləje, e be ə, je ka majɨ kadɨ j-un rɔje j-ɨlə kɔ mbata tɨ lə ngako̰je je tɔ. 17Nḛ kare, kɨn ə re dəw aw kɨ nḛ kɨngə je kɨ dɔnangɨ tɨ ne, ə oo ngokone me ndoo tɨ, nə utɨ kəmne dɔe tɨ nɨngə, ndɨgɨ Luwə to ra be rɔe tɨ ə? 18NGakom je, adɨ jɨ ndɨgi-naa kɨ ɓal ta je kɨ taje tɨ ne par al, nə adɨ jɨ ndɨgi-naa kɨ kɨlə ji kadɨ-naa, me nḛ ra tɨ kɨ rɔjetɨ. 19Lo kɨn tɨ, j-a jɨ gəri kadɨ j-əi dɨje lə ta kɨ rɔjetɨ, ngata nɨngə, ta kəm Luwə tɨ, j-a j-ɨləi meje nangɨ. 20Təkɨ rɔjetɨ, re meje uwə-je kɨ ta ka, jɨ gər kadɨ Luwə ɨtə meje taa, gər nḛ je pətɨ tɔ. 21NJé ndɨgɨ je ləm kɨ ngay, kɨn ə re meje gangɨ ta dɔje tɨ al ə, j-a j-əl ta kɨ Luwə kɨ me kɨ tḭ katɨ. 22Nḛ je pətɨ kɨ jɨ dəje, j-a j-ɨngə rɔe tɨ, tadɔ jɨ təl rɔje go ndu-kun je tɨ lie nɨm, jɨ ra nḛ je kɨ nəl-e nɨm. 23NGa nɨngə, ndu kɨ un adɨ-je ə to kɨn: e ta kadɨ j-ade meje kɨ tɔ NGone Jəju Kɨrɨsɨ, taa kadɨ jɨ ndɨgi-naa kɨ yo je kɨ ne je təkɨ Kɨrɨsɨ adɨ-n-je ndune. 24Dəw kɨ ngəm ndu-kun je kɨn, e dəw kɨ a dɔ Luwə tɨ nɨm, Luwə ɨsɨ mee tɨ nɨm tɔ. Nḛ kɨ kadɨ jɨ gər-n təkɨ Luwə ɨsɨ meje tɨ, e kɨ takul NDɨle kɨ adɨ-je.


text: 1Təkɨ rɔjetɨ, njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je kɨ bo, kare kare pətɨ, Luwə ə mbətɨ-de dan dɨje tɨ. Nɨngə Luwə ɨndə-de mba kadɨ rai kɨlə ləne mbata majɨ lə dɨje ka kɨn. Kɨlə ləde e mba kadɨ adi kadɨ-kare nɨm, taa ɨjəi nḛ məsɨ kadɨ-kare adi Luwə mbata majal je lə dɨje kɨ rai nɨm tɔ. 2NJe kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare kɨ bo wa kɨ dɔne ka, aw kɨ kasɨ al je ləne ngay tɔ. Be tɔ ə, a asɨ kadɨ gər ə ra kɨ dɨje kɨ njé ra nḛ kɨ majal kɨ go me ndɨgɨ tɨ ləde al, adɨ ndəmi ta rəbɨ. 3E mba kasɨ al je lie ka kɨn ə, a ɨlə məsɨ kadɨ-kare adɨ Luwə mbata majal je ləne wa nɨm, taa kɨ mbata majal je lə dɨje nɨm tɔ. 4Ra kɨlə kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare e kɔsɨ-gon, nə ke ə dəw a ɨndə rɔne kɨ dɔ rɔne mba kɨngə-n kɔsɨ-gon kɨn al. Dəw a ɨngə kɔsɨ-gon kɨn kɨ takul ɓar kɨ Luwə ɓar-e taa. Nḛ kɨn ə ra, dɔkagɨlo tɨ kɨ ɓarɨ-n Aro̰. 5E be ə, ya̰ Kɨrɨsɨ ka to be tɔ. E e wa ə adɨ rɔne tɔɓa mba kadɨ n-təlɨ-n nje kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare kɨ bo kɨ ɨtə ndəge je al. Nə ɨngə ji Luwə tɨ kɨ əl-e ə nə: «Ḭ ə, ḭ ngonm, Ɨlə ngɨre ɓone, mi m-təl Bawi.» 6Me Makɨtɨbɨ tɨ lə Luwə, lokɨ rangɨ tɨ, Luwə əl ɓəy ə nə: «Ḭ nje kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare kɨ a ɨsɨ ratata, Tə Məlsɨsədəkɨ be.» 7Dɔkagɨlo tɨ kɨ Jəju e dɔnangɨ tɨ ne ɓəy, əl ta kɨ Luwə kɨ rəbɨ je kɨ dangɨ dangɨ, taa əl sie ta kɨ go kare kɨ sɔl dɔ, kɨ ndune kɨ bo taa kɨ man no̰ kəmne tɨ, Luwə kɨ asɨ kadɨ taa-e ta koy tɨ. Nɨngə Luwə oo dɔ ndue mbata kɨlə kɨ ɨlə dɔne gɨn tɔge tɨ. 8Təkɨ rɔjetɨ, E NGon Luwə wa, nə kɨ go rəbɨ ko̰ je tɨ kɨn pətɨ, ndo kadɨ təl rɔne go Luwə tɨ. 9Lokɨ Jəju tɔl ta kɨlə je pətɨ kɨ ra mba kadɨ ra ngata nɨngə, Jəju təl rəbɨ kajɨ kɨ a to ratata mbata dɨje pətɨ kɨ njé təl rɔde goe tɨ. 10Təkɨ rɔjetɨ, Luwə ɨnde nje kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare kɨ bo tə Məlsɨsədəkɨ be. 11Nḛ je toi ngay kadɨ j-əl dɔ ta tɨ kɨn, nə ke ə, lo kadɨ j-ɔr mee kadɨ ay njay dɔsi tɨ goto, tadɔ nga̰ səsi ngay kadɨ ɨgəri me nḛ je kalangɨ. 12Təkɨ rɔjetɨ, dɔkagɨlo kɨ rai me ta tɨ lə Luwə kɨn e ngay nga, adɨ majɨ kadɨ ɨtəli nje ndo dɨje ndu Luwə ngata. Nə bɨtɨ ɓone ka, ɨgei kadɨ dɨje kɨ rangɨ ə ndoi səsi nḛ ɔjɨ dɔ ta lə Luwə kɨ ɨndoi lo kɨlə ngɨre tɨ nu wa kɨn ɓəy. Ɨgei mba tə ngan je kɨ kasɨ be ɓəy ɓɨ nḛ kuso lə ngatɔgɨ je kɨ tɔge to tɨ al. 13Dəw kɨ nay kɨ lo ka̰y mba kone tɨ e ngon kɨ kasɨ. Gər kəl ta dɔ nḛ tɨ kɨ rɔjetɨ al. 14NGata nɨngə, nḛ kuso kɨ tɔge to tɨ e kɨ mbata ngatɔgɨ je. Tadɔ kɨ go kɨlə je tɨ kɨ ɨsɨ rai kɨ ndɔ je kare kare pətɨ me kɨsɨ kɨ dɔ ta tɨ ləde, asi kadɨ ɔri mbo̰ nḛ kɨ majɨ kɨ nḛ majal naa tɨ.


text: 1NGakom je kɨ njé ndɨgɨ ləm, m-ndɨgɨ ngay kadɨ m-təl m-o səsi. Səi, səi nḛ rɔnəl ləm, səi jɔgɨ kɔsɨ-gon kɨ ɨsɨ dɔm tɨ. Lo kɨn tɨ, njé ndɨgɨ ləm, majɨ kadɨ uwəi tɔgɨsi ba tə kɨn be, ɨnjɨyəi naa tɨ kɨ Ɓaɓe. 2M-uwə nja Ebodi əi kɨ Sḛtɨsɨ, m-dəjɨ-de kadɨ adi mede e kare me kɨndə rɔ naa tɨ kɨ Ɓaɓe. 3NGa nɨngə ḭ kɨ madɨ-kɨləm kɨ majɨ, m-dəji kadɨ ɨra səde adɨ ndude osɨ go-naa tɨ, tadɔ əi dəne je kɨ ɨndəi rɔde naa tɨ səm, rɔi mbata Poy Ta kɨ Majɨ. Rɔi, naa tɨ kɨ Kɨləma je kɨ ndəgɨ madɨ-kɨləm je kɨ rangɨ pətɨ kɨ Luwə ɨndə tɔde me makɨtɨbɨ kajɨ tɨ. 4Ɨrai rɔnəl kɨ dɔkagɨlo je pətɨ me njɨyə naa tɨ kɨ Ɓaɓe. M-təl m-əl səsi ɓəy, ɨrai rɔnəl! 5Majɨ kadɨ dɨje pətɨ gəri ra majɨ ləsi. Ɓaɓe a re ɓasɨne. 6Nɨngə, kadɨ adi mesi a sururu dɔ nḛ madɨ tɨ al. Me nḛ je tɨ pətɨ kɨ to rɔsi, majɨ kadɨ ɨndəi no̰ Luwə tɨ, əli sie ta, ɨno̰i dɔe tɨ, ə ɨrai-e oyo tɔ. 7NGa nɨngə, lapɨya lə Luwə kɨ ɨtə nḛ gər lə dəw, a ngəm nga̰mesi kɨ taga je ləsi me kɨndə rɔ naa tɨ kɨ Jəju Kɨrɨsɨ. 8Kɨ ɓasɨne kɨn ngakom je, majɨ kadɨ nḛ je pətɨ kɨ e nḛ kɨ rɔjetɨ, nḛ kɨ dɨje pɨti, nḛ kɨ e nḛ kɨ dana, nḛ kɨ ay njay, nḛ kɨ nəl dɨje, nḛ kɨ dɨje ɔsi-gone, nḛ kɨ tɔe ɓa, nḛ kɨ dɨje ɨləi tɔjɨ dɔ tɨ, ə kadɨ uwə mesi. 9Nḛ kɨ m-ndo səsi, nḛ kɨ ɨngəi rɔm tɨ, nḛ kɨ oi tam tɨ, kɨ nḛ kɨ oi rɔm tɨ, majɨ kadɨ uni ɨrai kɨlə. Nɨngə Luwə kɨ nje kadɨ lapɨya a e naa tɨ səsi. 10Rɔm nəl-m ngay me kɨndə rɔ naa tɨ kɨ Ɓaɓe, lokɨ m-o ɨtɔji kɨ taga ɓone təkɨ mesi to dɔm tɨ. Mesi kɨn to dɔm tɨ be mari nu, nə ta rəbɨ kɨ kadɨ ɨtɔjii-mi adɨ m-gər ə ɨngəi al. 11NGa nɨngə, m-əl ta kɨn be mbata nḛ kɨ to rɔm, al jagɨ. Tadɔ mi dəw kɨ m-gər lo ra rɔnəl dɔ nḛ tɨ kɨ to jim tɨ. 12M-gər kɨsɨ me ndoo tɨ, taa m-gər kɨsɨ me nḛ kɨngə tɨ tɔ. Me nḛ je tɨ pətɨ, kɨ lo je pətɨ, m-gər kɨsɨ me ndan tɨ kɨ me ɓo tɨ, me nḛ to mbar tɨ kɨ me nḛ to rɔ tɨ. 13M-asɨ kadɨ m-dɔɔ urm me nḛ je tɨ pətɨ kɨ takul Kɨrɨsɨ kɨ nje kadɨ-m tɔgɨ. 14NGa nɨngə, e nḛ kɨ majɨ ə ɨrai kadɨ ɨndəi rɔsi naa tɨ səm dɔ ko̰ tɨ ləm. 15Səi Pɨlɨpɨ je, səi wa ɨgəri majɨ təkɨ, lo kɨlə ngɨrə kɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ tɨ, lokɨ m-aw kadɨ m-ɨyə̰ dɔnangɨ kɨ Masəduwan tɨ, dəw madɨ kɨ rangɨ kɨ kadɨ un nḛ adɨ-m to nḛ tɨ kɨ mi m-un m-adɨ kɨn goto. Dəw ɓa, e səi je par. 16Lokɨ mi Təsalonɨkɨ tɨ, ɨləi kɨ nḛ kɨ m-aw kɨ ndooe asɨ nja joo kare, ɨrai səm. 17Nɨngə e kadɨ-kare ɓa m-ɨsɨ m-sangɨ jisi tɨ al, nə m-ɨsɨ m-sangɨ kadɨ kɔr ra majɨ ləsi aw kɨ dɔ made tɨ dɔ made tɨ. 18Kɨ ɓasɨne kɨn, nḛ je kɨ m-aw kɨ ndooe ka m-ɨngə pətɨ tɔ ngata. M-ɨngə kɨ to mbar mbar rɔm tɨ, nḛ kɨ du-m goto lokɨ Epapɨrodɨtɨ adɨ-m nḛ kɨ adi-e kadɨ adɨ-m kɨn. Nḛ kɨ adi-mi kɨn to tə kadɨ-kare kɨ ba̰yḛ ətɨ majɨ, kɨ Luwə taa, kadɨ-kare kɨ nəl-e. 19Lo kɨn tɨ, Luwə a adɨ səsi nḛ je pətɨ kɨ awi kɨ ndooe, kɨ go nḛ kɨngə tɨ lie kɨ ətɨ ɓəl kɨ go rəbɨ lə Jəju Kɨrɨsɨ. 20Nɨngə kadɨ kɔsɨ-gon e kɨ dɔ tɔ Luwə tɨ kɨ Bawje kɨ dɔkagɨlo je kɨ dɔkagɨlo je. Amen! 21Uwəi ji njé kadɨ-me je pətɨ me tɔ Jəju tɨ adi-mi. NGakom je kɨ əi səm nḛ uwəi jisi. 22Taa njé kadɨ-me je pətɨ uwəi jisi tɔ. Kɨ bo ngay e njé kɨ ɨsɨ rai kɨlə me kəy tɨ lə nje ko̰ɓe kɨ boy Səjar. 23Kadɨ me-majɨ lə Ɓaɓe Jəju Kɨrɨsɨ e naa tɨ səsi pətɨ. Amen!


text: 1Lo kɨlə ngɨrə nḛ je tɨ pətɨ, dəw kɨ e ta e no̰o̰ ngata, Dəw kɨ e ta e naa tɨ kɨ Luwə, Dəw kɨ e ta e Luwə. 2Lo kɨlə ngɨrə nḛ tɨ, dəw kɨ e ta e naa tɨ kɨ Luwə. 3E ə Luwə un-e ra-n nḛ je pətɨ. Nḛ kɨ Luwə ra-e kɨ kanje e goto. 4Dəw kɨ e ta ka kɨn ə e nje kadɨ dɨje ɨsi kɨ dɔde taa. Nɨngə kɨsɨ kɨ dɔ taa kɨ ḭ rɔe tɨ kɨn ə e kunjɨ dɔ dɨje tɨ kɨ dɔnangɨ tɨ ne. 5Kunjɨ unjɨ dɔ tɨl tɨ, Nə tɨl uwə kunjɨ ka kɨn kɨ rɔne tɨ al. 6Luwə ɨlə dəw kare kɨ tɔe nə Ja̰ ade re. 7Re tə nje ma najɨ kadɨ ma najɨ lə kunjɨ, Kadɨ dɨje pətɨ adi mede kunjɨ kɨ takule. 8Ja̰ e kunjɨ al, nə e nje ma najɨ lə kunjɨ. 9Dəw kɨ e ta kɨn e ə e kunjɨ kɨ rɔjetɨ. Kunjɨ kɨ rɔjetɨ kɨ re dɔnangɨ tɨ ne, Unjɨ dɔ dɨje tɨ pətɨ. 10Dəw kɨ e ta e dɔnangɨ tɨ ne. Nɨngə e ə Luwə un-e ra-n dɨje kɨ dɔnangɨ tɨ ne, Nə dɨje kɨ dɔnangɨ tɨ ne gəri-e al. 11Dəw kɨ e ta kɨn re dan dɨje tɨ lie, Nə dɨje lie uwəi-e kɨ rɔde tɨ al. 12NGa nɨngə, njé kɨ uwəi-e kɨ rɔde tɨ, Adɨ e njé kɨ adi-e mede, adɨ-de ta rəbɨ kadɨ təli ngan lə Luwə. 13Təli ngan lə Luwə, kɨ go kojɨ tɨ kɨ məsɨ təkɨ dɨje ɨsɨ ojii-naa kɨn al nɨm, Kɨ go ndɨgɨ tɨ lə dəw al nɨm, nə e Luwə wa ə ra adɨ təli ngane je. 14Dəw kɨ e ta, təl darɔ dəw kɨ rɔjetɨ, Uwə lo kɨsɨ danje tɨ. Me-majɨ, kɨ nḛ kɨ rɔjetɨ rosɨ mee. Je j-o tɔɓa lie. E tɔɓa kɨ NGon kɨ kare ba ɨngə kɨ rɔ Bawne tɨ. 15Ja̰ un ndune kɨ taa, ma-n najɨ lie ə nə: «E ə e dəw kɨ m-əl ta lie kəte m-əl m-ə nə: “Dəw kɨ re gom tɨ, e kɨ bo dɔm tɨ, Tadɔ e ɨsɨ kɨ dɔne taa kəte no̰m tɨ.” 16«Je pətɨ, j-ɨngə nḛ majɨ kɨ ḭ rɔe tɨ, kɨ go me-majɨ tɨ lie. Adɨ-je majɨ-kur kɨ ɔsɨ go naa go naa. 17Luwə adɨ-je ndu-kun kɨ go rəbɨ lə Mojɨ, Nə me-majɨ kɨ nḛ kɨ rɔjetɨ rəi kɨ go rəbɨ lə Jəju Kɨrɨsɨ. 18Dəw kɨ oo Luwə goto, nə NGon kɨ kare ba, Kɨ e Luwə ə ɨsɨ kadɨ Bawne tɨ, ə ra adɨ jɨ gər-e.» 19Lokɨ Jɨpɨ je kɨ Jorijaləm tɨ ɨləi njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je kɨ njé je kɨ gɨn kojɨ tɨ lə Ləbi kɨ rɔ Ja̰ tɨ dəji-e ə nə: «Ḭ na̰ ə?» 20Ɓa, Ja̰ əl-de wangɨ kɨ taga, kɨ kanjɨ yətɨ ta ə nə: «Mi Kɨrɨsɨ al.» 21NJé kɨ ɨləi-de ka kɨn təli dəji-e əi nə: «NGa ḭ na̰ dana? Ḭ nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ Eli a?» Ə Ja̰ ɨlə-de tɨ ə nə: «Jagɨ, mi Eli al.» Təli dəji-e ɓəy əi nə: «Ḭ NJe kəl ta kɨ ta Luwə tɨ kɨ j-ɨsɨ jɨ ngəm-e a?» Ja̰ ə nə: «Jagɨ, mi NJe kəl ta kɨ ta Luwə tɨ al.» 22Lo kɨn tɨ no̰o̰, əli-e əi nə: «NGa ḭ na̰ dana bangɨ wa əl-je adɨ j-o, tadɔ sɔbɨ kadɨ j-a jɨ təl kɨ ta madɨ kadɨ j-aw-n kɨ rɔ njé je tɨ kɨ ɨləi-je. Ta ri ə əl dɔ rɔi tɨ ḭ wa ə?» 23No̰o̰ be ngata ə Ja̰ ɨlə-de tɨ ə nə: «Mi ə mi dəw kɨ ndue ɓa dɨlə lo tɨ ə nə: “Ɨrai go rəbɨ lə Ɓaɓe adɨ a njururu!” Təkɨ nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ Ejay əl-n.» 24NJé kɨ ɨləi-de ka kɨn əi Parɨsɨ je. 25Ə təli dəji Ja̰ Batɨsɨ ɓəy əi nə: «A kɨn ə re ḭ Kɨrɨsɨ al nɨm, ḭ Eli al nɨm, taa ḭ NJe kəl ta kɨ ta Luwə tɨ kɨ j-ɨsɨ jɨ ngəm-e kɨn al nɨm tɔ ə, ra ban ə ɨsɨ ɨra dɨje batəm ə?» 26Ə Ja̰ əl-de ə nə: «Mi m-ra dɨje batəm me man tɨ, nə dəw madɨ e mbo̰si tɨ no̰o̰ kɨ ɨgəri-e al. 27E re gom tɨ, nə kɨlə sa kɨ njae tɨ ka mi m-asɨ kadɨ m-tutɨ al.» 28Nḛ je kɨn pətɨ rai nḛ Bətani tɨ, dam ba Jurdḛ tɨ, kɨ Ja̰ ra dɨje batəm tɨ. 29Lo ti dɔ tɨ, Ja̰ oo Jəju kɨ ɨsɨ re kɨ rɔe tɨ nɨngə əl ə nə: «Oi NGon dəgɨ batɨ lə Luwə kɨ nje kɔr majal lə dɨje kɨ dɔnangɨ tɨ ne kɔ. 30E ə e dəw kɨ m-əl ta lie kəte m-əl m-ə nə: “Dəw kɨ re gom tɨ, e kɨ bo dɔm tɨ, tadɔ e ɨsɨ kɨ dɔne taa kəte no̰m tɨ.” 31Mi kɨ dɔm m-gər-e kəte al, nə m-re m-ra dɨje batəm me man tɨ mba kadɨ m-adɨ Isɨrayəl je gəri-e-n.» 32Ja̰ ma najɨ ə nə: «M-o NDɨl Luwə ḭ taa, rɨsɨ tə də dum be re ɨsɨ dɔe tɨ. 33Mi m-gər-e al, nə Luwə kɨ ɨlə-m adɨ m-re m-ra dɨje batəm me man tɨ ə əl-m ə nə: “Dəw kɨ a o NDɨl ḭ taa rɨsɨ re ɨsɨ dɔe tɨ kɨn ə, a ra dɨje batəm me NDɨl tɨ.” 34Nɨngə mi, m-o nḛ kɨn kɨ kəm, adɨ m-ma naje təkɨ dəw kɨn e NGon Luwə.» 35Lo ti kɨ go tɨ, Ja̰ təl re loe tɨ ka kɨn ɓəy, əi kɨ njé ndo je ləne joo. 36Be ə, lokɨ Jəju ɨsɨ də, adɨ kəme e kɨ dɔe tɨ oo-e-n, nɨngə əl ə nə: «Oi NGon dəgɨ batɨ lə Luwə.» 37Lokɨ njé ndo je lə Ja̰ ooi dɔ ta kɨn nɨngə, uni go Jəju. 38Lokɨ Jəju ɨlə rətɨ nɨngə, oo-de kadɨ ɨsɨ uni goe, ə dəjɨ-de ə nə: «Ə ri ə ɨsɨ sangi ə?» Ə əi je ɨləi-e tɨ əi nə: «Rabi, lo kɨ ɨsɨ tɨ e ra be ə?» («Rabi» kɔr me nə: NJe ndo dɨje) 39Jəju əl-de ə nə: «Ɨrəi, ə a oi.» Be ə, awi, ooi lokɨ Jəju ɨsɨ tɨ. Ɓa ɨsi, tɔli ta ndɔ ləde rɔe tɨ no̰o̰. Dɔ kadɨ, e kadɨ kɨ sɔ kɨ lo sɔlɔ. 40Andɨre kɨ ngoko̰ Sɨmo̰ Pɨyər e dəw kare dan dɨje tɨ kɨ joo kɨ ooi ta ta Ja̰ tɨ ə uni go Jəju. 41Dəw kɨ dɔsa̰y kɨ Andɨre ɨnge, e ngoko̰e Sɨmo̰. Ə əl-e ə nə: «J-ɨngə Məsi.» («Məsi» kɔr me nə «Kɨrɨsɨ, kɨ e dəw kɨ Luwə mbəte.») 42Ɓa, aw kɨ Sɨmo̰ rɔ Jəju tɨ. Ə Jəju go̰ Sɨmo̰ ba nɨngə əl Sɨmo̰ ə nə: «Ḭ Sɨmo̰, kɨ ngon lə Jonasɨ. A ɓari-ni Səpasɨ», («Səpasɨ», kɔr me nə «Pɨyər».) 43Lo ti kɨ go tɨ, Jəju un ndune kadɨ n-aw dɔnangɨ Galile tɨ. Dɔ rəbɨ tɨ, ɨngə Pɨlɨpɨ, nɨngə əl-e ə nə: «Un gom.» 44Pɨlɨpɨ e dəw kɨ Bətɨsayda tɨ, kɨ e ɓe lə Andɨre əi kɨ Pɨyər. 45Go tɨ, Pɨlɨpɨ aw ɨngə Natanɨyəl, nɨngə əl-e ə nə: «J-ɨngə dəw kɨ Mojɨ əl ta lie me ndu-kun tɨ, taa njé kəl ta je kɨ ta Luwə tɨ ka əli ta lie tɔ ka kɨn. E Jəju kɨ ngon lə Jɨsəpɨ kɨ Najarətɨ tɨ.» 46Ə Natanɨyəl əl-e ə nə: «Ɓe kɨ Najarətɨ tɨ kam kadɨ nḛ kɨ majɨ a tḛḛ tɨ tɔ ma?» Ə Pɨlɨpɨ əl-e ə nə: «Ɨre o.» 47Lokɨ Jəju oo Natanɨyəl ɨsɨ re kɨ rɔe tɨ, əl ta dɔe tɨ ə nə: «Oi Isɨrayəl kɨ rɔjetɨ, kɨ dəw asɨ kɨngə nḛ kɨ majal rɔe tɨ al.» 48Lo kɨn tɨ no̰o̰, Natanɨyəl dəjɨ Jəju ə nə: «Ɨra ban ə ɨgər-m ə?» Ə Jəju əl-e ə nə: «Kəte ɓəy taa kadɨ Pɨlɨpɨ ɓar-i, lokɨ ɨsɨ gɨn kagɨ mbay-kote tɨ kɨn m-o-i.» 49NGata ə Natanɨyəl əl Jəju ə nə: «NJe ndo dɨje, ḭ NGon lə Luwə, ḭ ngar lə Isɨrayəl je.» 50Jəju ɨle tɨ ə nə: «MBata kəl kɨ m-əli m-ə nə m-o-i gɨn kagɨ mbay-kote tɨ kɨn ə adɨ-m mei, nə a o nḛ je kɨ ətɨ ɓəl ɨtə e kɨn ɓəy.» 51Taa Jəju təl ɨlə dɔ ta tɨ kɨn ɓəy ə nə: «Təkɨ rɔjetɨ, m-əl səsi, a oi dɔra̰ tḛḛ tane, nɨngə malayka je lə Luwə a awi kɨ taa je, təli kɨ nangɨ je dɔm tɨ mi NGon dəw.»


text: 1Ndzaranjəa, nggwasama, kasha wa dlama va ndza-rayə ka nga Tlamda. (Zhinigwa ndza rá zhinigwa tá ɗafə yə wsha ngyi nə, ka tərəhi rá və wə; tazhe vwi yə ɗafə rá.) 2Á yə ya ghi-yə va mbəlyi "yagarə kə gə fashə nee, də́walə ba yə tlantə pityi, əkwə ngyi; wshakatahə hyá! 3Myi lə ghi-myi tsá kə tlantə pityi tsá jiri kwa mni, təmburi myi mbəlyi kə zəli hunkwa ra Hyalatəmwə handanda, səkə kə Mambəli-njə kə njə nggə myi. Vá nggatəgwa myi tə zəma wsha fafashə lə zəli wada ra Musa wə; se tə Yesu Kristi ngga myi kalə. 4Má ndərəma zəma wsha ngyi lə ya wadaa tsá kə mbə mdi ndangə, ndaka nggatəgwa rá tə tlayi mbə səkwa tə wsha ngyi dəwa. Má ba mdi gə nee, ndaka nggatəgwa njə tə tlayi mbə səkwa tə zəma wsha fafashə ngyi, ndaka gə rá nee, yira mda wamara mdi lə zəma wsha ngyi! 5Má yira, tə kwá təkəsə hya yekigwa-tara tlantə rá pityi mbəlyi; mdi ká Isra"ila rá ndangə, shilyə mə bwata ra ká Bunyamunu; mdi ká Ibraniya rá pakatə; ka mdi ká Farisi və́ rá ndza, a zəli wada ra Musa talala. 6(Lə mni kutə və́ rá ya wada tsa mwa—acə rá mə ɗa ká zəli Yesu lə bwanyə.) Má ndərəma kandə mdi ndza ka mdi tsapə səkwa tə yatə wada ra Musa nə, wuri rá kə tlayi mbə mənə; təmburi talala və́ rá yatə wada tsa, kəlama ayibə tá nə mdi. 7A má paɗə zaka wsha vá ndza ka rəba tə́ rá ngyi, wuri rá kə lantə hyá həlangə, a ba fəyə hyá ka wsha fafashə tazhe zəli Kristi. 8Pakatə, wuri rá kə fəyə zaka wsha paɗə ka wsi fashə, tazhe ba rá sənata Tlamda-ra Yesu Kristi—təmburi njə́ tsá kə mdashə paɗə. Səkwa təmburi Kristi, wuri rá kə lantə ghi tá zaka wuntyi wsha, a ba fəyə hyá ka wsi fashə—tazhe ba Kristi ndza ka ngara, 9a rá ndza ka nganjə dəwa. Səfə rá ngga tə wada ra Musa tazhe mbə ghi-ra a ndza ka mdi tsapə wə; má ndzaranjəa mənə, Kristi tsá kə rá mbərəsa lə, a ngga tə. Hyalatəmwə mwa, wuri njə kə fəyə rá ka mdi tsapə kwa kəma-ranjə səkwa tə mbərəsa-tara lə Kristi tsa. 10Wsi kə rá "i kalə ndzaranjəa ná, ba rá sənata Kristi ndangə, ba dənama-ranjə kə ncətəgwa mə tlagwa-ranjə lə mkyə səmə kwa kúlə; mwa, yira "i sa bwanyə ka kutə lə njə́ mə bwanyə və́ njə savə tsa, a ba ndza kala njə́ mə tsəli mtə və́ njə mtə dəwa— 11tazhe ba rá dzəgə tlagwa lə mkyə səmə kwa kúlə kala nganjə. 12Vá gətə rá nee, wuri rá kə tlayi wsha ngyi, lə mwa dəwa nee, wuri rá kə njigwe ka mdi tsapə kashasha tə́ Hyalatəmwə, əkwə rá wə. Má wsi mələ rá ná, fəmə ghi-ra mə və wsha ngyi akə, a hyá ndza ka ngara ndangə—təmburi wuri Yesu Kristi kə fəyə rá ka nganjə. 13Má pakatə nə, nggwasama nə, vá fəyə ghi-ra rá nee, wuri rá kə tlayi wsha ngyi, əkwə rá wə; má wsi patlə ndza rá tə mələ, njə́ nee, yira lantə ghi tá zaka wsha kə kwatsənə paɗə, a rá ntsitəgwa tá və wsi tə kəma-tara tsa lə paɗə dənama-tara. 14Təmburi tsətsə mənə nda huhwə rá akə tərə"i"i dzəgə tá wsi kə fəyəgwa tə kəma-tara tsa, tazhe ba rá tlayi nəbwa ra wsie—njə́ ka kə Hyalatəmwə ka nkwa tá mkyə məɓa tamwə səkə kə Yesu Kristi. 15Má paɗə myi mbəlyi kə li tityi mə zəli ná, kə hyi-hyi ba myi kətə tsəli njə́a məhələ tsa. Má ba yə ndza lə məhələ damə mə wuntə wsi ná, Hyalatəmwə dzəgə ncə yə hunkwa kə mdashə. 16Má wsi mələ myi, dzətə myi wa kəma lə zəli wsi və́ myi tətəkəvə a zəli rapə tə vi ɓeshi tsa. 17Nggwasama, kasha wa tətəkə ndza-tara, paɗə-yə; təmburi wuri yə́ kə fəyə ndza-rayə́ ka wsi kə zəli tə́ yə. Nata wa ndza ra mbəlyi tə tətəkə ndza-rayə́ tsa, ba yə yimitə ndza-rayə kala ngahya. 18Kə gətə yə tsa rá mwa ka ɗa kúkulə zhigi alandza; má ndzaranjəa mwa dəwa, yira zhini gə tə́ yə lə ntahuni kwa ntsə nee, wuntyi mbəlyi tsá shə kúkulə, ngyí ka dawa ra mtə Kristi tə wci dladlakə va ntimye hwi-hya. 19Má dzəgəndza, hyá dzəgə za mə ghwi—təmburi ngahya tlamda ná, wsha ntintimye ndza hyá "i mələ. Lə wsha həwə má hitəgwa ɓwa ghi hyá fashə; wsi rə wdunya tsá zəzi hyá kalə. 20A má myi kwa ngamyi, nggwasə Hyalatəmwə myi—myi dzəgə zəmə mbəgə Hyalatəmwə məɓa tamwə! Tə ghə səkə Mdi kə mbə nkwa myi səkwa məɓa—njə́ Tlamda-myi Yesu Kristi. 21Njə dzəgə səkə mbərəntə gwa-ramyi má dənama tə́ va myi tsa, a hyá ndza ka məlifyi, kala nganjə gwa lə kulə; lə dənama-ranjə wuri gurehwi paɗə zaka wsha dzəgə njə mbərəntə hyá.


text: 1Ye'e mvə̀'nə̀ ŋgwì bʉ̀ nə̀ Jisos Krɛst à tesə bohò wo à ye. Jisòs à tesə mvweʼ ŋgwì bʉ̀ nə̀ Devìd. Devìd à tesə mvweʼ ŋgwì bʉ̀ nə̀ Abràham. 2Abràham dzə Azìk; Azìk dzə Jàkop; Jàkop dzə Judà bə bwe ma ye wèŋ. 3Judà à dzə Perè bə Zerà. (Liŋ ma àwo à ye də Tamà.) Perè dzə ye Hezròŋ; Hezròŋ dzə Ràm; 4Ràm dzə Àminadàp; Àminadàp dzə Nasòŋ; Nasòŋ dzə Samòŋ; 5Samòŋ dzə Bowàs. (Liŋ ma Bowàs à ye də Rahàp.) Bowàs dzə Obè. (Liŋ ma Obè à ye də Rus.) Obè nə à dzə ye Jesì; 6Jesì à dzə ŋkum Devìd yi. Devìd nə dzə Sòlomù. (Ma Sòlomù nə ànə ye to me ŋgwe Yùriyà sə̀'.) 7Sòlomù dzə Rèhobòm; Rèhobòm dzə Àbijà; Àbijà dzə Asà; 8Asà dzə Jèhosafà; Jèhosafà dzə Joràm; Joràm dzə Uziyà; 9Uziyà dzə Jotàm; Jotàm dzə Ahàs; Ahàs dzə Hèzìkayà; 10Hèzìkayà dzə Mànasì; Mànasì dzə Amòn; Amòn dzə Jòsayà; 11Jòsayà dzə Jèkòniyà bə bwe ma ye wèŋ. Yi à dzə yà' ghà nə̀ bʉ̀ʉ Babilòŋ wèŋ à kə̀ ko kùrə lò bʉ̀ʉ Izùrɛ wèŋ la'à wo co ŋkwɛ̀ŋ yà'a. 12Ghà nə̀ wo ànə jəŋ lo me wo mvwe' lak Babilòŋ anə vɛ'nə fana Jèkòniyà dzə Seatì; Seatì dzə Zèrubabè; 13Zèrubabè dzə Àbiyù; Àbiyù dzə Èliyakìm; Èliyakìm dzə Azò; 14Azò dzə Zadòk; Zadòk dzə Acìm; Acìm dzə Eliyù; 15Eliyù dzə Eleazà; Eleazà dzə Matàn; Matàn dzə Jàkop; 16Jàkop dzə Jòsep nə̀ yi à ye ndu Mèri. Mèri nə̀ yi à ye ma Jisòs, wo to yi mok də Krɛst. (A yà'a də, ŋkum ŋgà gèm bwìŋ.) 17A yà'a də, ye jəŋ mʉni'ì Abràham kə dzeŋ mʉni'ì Devìd, yà' sə nìtsə̀' də tàcicii bwìŋ à ye hum-ncòp-kwè. Ye jəŋ bwi mʉni'ì Devìd kə dzeŋ mvə̀'nə̀ wo à ko lò bʉ̀ʉ sə mvwe' lak Babilòŋ fana tàcicii bwìŋ à ye sə̀' hum-ncòp-kwè. Ye ŋga'a fa'nə kə dzeŋ mvə̀'nə̀ wo à dzə Krɛst nə, a sə̀' hum-ncòp-kwè. 18Nsàp mandzə̀ nə̀ wo ànə dzə Jisòs Krɛst à ye mʉmvə̀ʼ nè'e . Jòsep à sə sak ma ye Mèri gù. Yi kà nà' ntò sə̀ jə fana Mèri nə tse' zʉm bə ŋàaŋ Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə. Bwìŋ à rɛɛŋ də Mèri bə zʉm. 19Jòsep à ye ŋwə̀ nəmòk nə̀ yi à sə gʉ̀gə̀ bum ye pwe' bə mandzə̀ nə̀ kə̀kʉrə̀. Fana yi kà dzəm də yi fa Mèri marè'tu mʉtsətsəʼrəə bwìŋ dzəm. Yi sə tsərə mʉmvə̀'nə̀ yi nə co'rə fis bo sənə nzak gù nə̀ bə Mèri tse' nə gəe'. 20Yi ànə sə tsərə bum yè'sə fana masinjà Tà Nwì və̀ bohò yi ndzə loò, nə dʉk fa yi də, “Wùu Jòsep ŋgwì bwìŋ Devìd, kà də wu wəp ŋgò jə Mèri də yi ye ŋgwe yo dʉk. Bʉsə̀ yi a tse' zʉm yà'sə bə ŋàaŋ Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə. 21Mèri nə nə dzə mombam. Yi dzə nà', wù to fa yi liŋ də Jisòs, bʉsə̀ a yi nə̀ yi nə fis bʉ̀ʉ ye wèŋ mvwe' bʉp awo sə̀ wo gʉ̀ʉ.” 22Bum yè'sə à sə ye vɛ'nə pwe'fo' ŋgò gʉ̀ də ya yusə̀ Tà Nwì ànə cep casə yà' mʉ cùhù ŋgàa tsòhò bum Nwì wèeŋ bʉʉŋ və zìnə. Wo à tsə̀' də, 23“Mʉwà'ŋgwɛ̀ŋ nə̀ yi ka ŋwə̀mbam riŋ yuk nə zʉʉ . Mèri nə nə dzə mwembam, wo to liŋ ye də Ìmanùwè.” (Liŋ yà'sə də, Nwì cu venə wèŋ.) 24Jòsep ànə yəəŋ və fana yi gʉ megu sə̀ʼ mʉmvə̀'nə̀ masinjà Nwì anə tsok yi sə. Yi jəŋ Mèri ŋgò ye ŋgwe ye. 25Bə nà' à ka kè co ŋgwe bə ndum be'lə lok tè yi dzə mo nə. Yi à dzə nà', Jòsep to fa nà' liŋ də Jisòs.


text: 1Jəju tḛḛ me kəy tɨ lə Luwə kɨ taga, ɨsɨ aw nɨngə, njé ndo je lie, rəi rɔe tɨ, əli-e kadɨ oo kəy lə Luwə kɨ dɨje ɨndəi adɨ ətɨ ɓəl kɨn! 2Ə Jəju un ta əl-de ə nə: «Nḛ je kɨn pətɨ, kəmsi oo majɨ, nə təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi m-adɨ oi, mbal kare kɨ a nay kadɨ ɨsɨ dɔ made tɨ ne goto; a budi-de nangɨ mur mur.» 3Go tɨ, lokɨ Jəju aw ɨsɨ dɔ mbal kagɨ bɨni je tɨ, njé ndo je lie rəi rɔe tɨ, əli-e ta lokɨ əi sie kɨ karde ba əi nə: «Əl-je adɨ j-o, dɔkagɨlo kɨ ra tɨ ə nḛ je kɨn a rai nḛ ə? Ə nḛ kɔjɨ kɨ ban ə a tɔjɨ kadɨ jɨ gər təkɨ e dɔkagɨlo kɨ kadɨ tə ɨre-n nɨm, e dɔbəy ndɔ nɨm tɔ ə?» 4Ə Jəju ɨlə-de ə nə: «Ɨndəi kəm-kədɨ dɔ rɔsi tɨ, adi dəw ədɨ səsi al. 5Tadɔ dɨje ngay a rəi kɨ tɔm, a əli əi nə: “Mi ə mi Kɨrɨsɨ kɨ e Dəw kɨ Luwə mbəte”, nɨngə a ɓuki dɨje ngay wale tɔ. 6A oi ka rɔ je kɨ e səsi ɓasi, kɨ poy rɔ je kɨ e sa̰y, nə oi majɨ! Adi ɓəl ra səsi al. Ri ri ka nḛ je kɨn a rəi, nə e dɔbəy ndɔ al ɓəy. 7Gɨn ɓe madɨ a aw rɔ dɔ gɨn ɓe madɨne tɨ, ko̰ɓe madɨ a aw rɔ dɔ ko̰ɓe madɨne tɨ; ɓo a o̰ je, dɔnangɨ a yəkɨ je, kɨ lo je kɨ dangɨ dangɨ, 8nə nḛ je kɨn pətɨ a toi tə lo kɨlə ngɨrə to ndoo kɨ a ra dəne kɨn be ɓəy. 9Dɨje a uni dɔsi, awi səsi kadɨ ɨngəi ko̰ je, kadɨ tɔli səsi je. Dɨje pətɨ kɨ əi Jɨpɨ je al, mede a majal səsi kɨ mbata ləm. 10Lo kɨn tɨ, dɨje ngay a ɨyə̰i kadɨ-me je ləde kɔ. A uni dɔ-naa kɨ yo je kɨ ne je, a ɔsi-naa ta. 11NJé kəl ta ngom kə nə n-əi njé kəl ta kɨ ta Luwə tɨ, a tḛḛi, ədi dɨje ngay ɓuki-de wale. 12Majal a taa dɔnangɨ taa kɨ kadɨ, dɨje ngay ndɨgɨ-naa ləde a təl gogɨ. 13Nə dəw kɨ uwə tɔgɨne ba bɨtɨ dɔbəy tɨ, a ɨngə kajɨ. 14Poy Ta kɨ Majɨ kɨ dɔ ko̰ɓe tɨ lə Luwə kɨn, dɨje a ɨləi mbḛe kɨ dɔnangɨ pətɨ, kadɨ dɨje pətɨ kɨ gəri Luwə al ooi najɨ kɨ ma kɨ dɔ tɨ. Nɨngə go tɨ, dɔbəy ndɔ a re. 15«Nɨngə lokɨ a oi dəw kɨ nje ra nḛ kɨ kɔbɨ, dəw kɨ nje tujɨ lo, kɨ nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ Danɨyəl əl ta lie kɨn, a uwə lo kɨsɨ lo kɨ ay njay tɨ kɨn ɓa, majɨ kadɨ dəw kɨ nje tɨdə nḛ je kɨn, gər gɨne majɨ. 16Nɨngə njé kɨ ɨsi Jude tɨ a a̰yḭ-naa kɨ dɔ mbal je tɨ. 17Dəw kɨ ɨsɨ dɔ kəy tɨ, a ur nangɨ kadɨ aw me kəy tɨ un nḛ madɨ tḛḛ-n al. 18Dəw kɨ a e me ndɔr tɨ, a asɨ kadɨ təl re ɓe un kɨbɨ rɔne al. 19NDɔe tɨ no̰o̰ kɨn, kəm-to-ndoo kɨ ga̰e goto a e lə dəne je kɨ njé səm, kɨ njé kadɨ mba ngan je. 20Əli ta kɨ Luwə kadɨ a̰yḭ-naa ngɔdɨ kɨn ɓara al, taa kadɨ e ndɔ taa kə̰ə̰ tɨ al tɔ. 21Tadɔ dɔkagɨloe tɨ kɨn, ko̰ kɨ dɨje a ɨngəi, e ko̰ kɨ dəw oo ndɔ kare al ɓəy. Lo kɨlə ngɨrə dɔra̰ kɨ dɔnangɨ tɨ nu, bɨtɨ ɓone, dəw oo ko ko̰ kɨn nja kare al, taa dəw a oo ko ko̰ kɨn gogɨ al tɔ. 22Re Ɓaɓe uwə ta ndɔ je kɨn gangɨ al ə, dəw kare kɨ a ɨsɨ kɨ dɔne taa goto. Nə kɨ mbata lə dɨje kɨ e wa mbətɨ-de ə, a uwə-n ta ndɔ je kɨn gangɨ. 23NGa nɨngə, re dəw əl səsi ə nə: “Kɨrɨsɨ kɨ e Dəw kɨ Luwə mbəte ə e yo ɓo, e ə e ne ɓo” ə, onosi kadi-e mesi. 24MBata kɨrɨsɨ je kɨ ngom, kɨ njé kəl kə nə n-əi njé kəl ta je kɨ ta Luwə tɨ, a rəi no̰o̰ tə rai nḛ kɔjɨ je kɨ ətɨ ɓəl kɨ nḛ je kɨ dum kəl tae. A rai ra kɨ kadɨ tə njé wa kɨ Luwə mbətɨ-de kɨn ka, n-ɓuki-de wale. 25E be ə, m-əl səsi nḛ je kɨn kəte be kadɨ ɨgəri. 26«Kɨn ə re dəw əl səsi ə nə: “Dəw kɨ Luwə mbəte ə a dɨlə lo tɨ yo am” ə, awi al. Re əl səsi ə nə: “E ə ɓɔyɔ rɔne mbo̰ lo tɨ gogɨ nu am” ə adi-e mesi al. 27Nɨngə, təkɨ ndi təl ḭ-n lo kɨbə kadɨ tɨ, aw-n lo kur kadɨ tɨ ka kɨn, kɨrem mi NGon dəw ka e be tɔ. 28Lokɨ nɨn to tɨ ə mal je a kawi-naa tɨ. 29NGay al par go ko̰ je tɨ kɨ dɔkagɨloe tɨ kɨn ɓa, kadɨ a tḛḛ kəmne al, nay a nda al, mee je a ḭḭ kɨ dɔra̰ tɨ tosi kɨ nangɨ, nɨngə tɔgɨ je kɨ dɔra̰ tɨ a yəki. 30Lo kɨn tɨ, nḛ kɔjɨ kɨ dɔm tɨ mi NGon dəw a tḛḛ dɔra̰ tɨ, nɨngə gɨn kojɨ je pətɨ kɨ dɔnangɨ tɨ ne a ndɨgəi rɔde. NGa nɨngə, a oi-mi NGon dəw m-a m-re me kɨl ndi tɨ kɨ tɔgɨ, me kunjɨ tɨ kɨ ətɨ ɓəl. 31M-a m-ɨlə malayka je ləm kɨ təbɨ kɨ ɓa ɔr lo dɔ kum dɔnangɨ tɨ kɨ sɔ kadɨ kawi njé kɨ Luwə mbətɨ-de kɨ naa tɨ. A kawi-de ḭḭ ngangɨ dɔnangɨ tɨ kɨ kare tḛḛi e kɨ nungɨ tɨ. 32«Majɨ kadɨ ɨgəri nḛ ndo kɨ dɔ kagɨ mbay-kote tɨ kɨn majɨ. Lokɨ bajie je ɨndəi rungɨru, ə mbie ɨtɨ kɨn nɨngə, ɨgəri kadɨ nay ɓa e ɓasi ngata. 33Be tɔ ə, lokɨ oi nḛ je kɨn pətɨ rai nḛ nɨngə, majɨ kadɨ ɨgəri təkɨ mi NGon dəw mi ta kəy tɨ ɓasi rɔsi tɨ. 34Nɨngə təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi, dɨje kɨ ɨsi kɨ dɔde taa ne kɨn a oyi tɨgə al ɓəy ə nḛ je kɨn a rai nḛ. 35Dɔra̰ kɨ dɔnangɨ a gotoi ndɔ madɨ, nə ta ləm a to lo tone tɨ ba bɨtɨ kɨ no̰ tɨ. 36«Dəw kare kɨ gər ndɔ əi kɨ dɔ kadɨ kɨ nḛ je kɨn a rai nḛ tɨ goto. Malayka je kɨ dɔra̰ tɨ al nɨm, mi NGon lə Luwə ə wa al nɨm. Dəw ɓa e Bawje Luwə kɨ karne ba par ə gər. 37Nɨngə, nḛ kɨ ra nḛ dɔkagɨlo tɨ lə Nuwe kɨn ə, nḛe a ra nḛ ndɔ rem tɨ mi NGon dəw tɔ. 38Kəte no̰ kadɨ man ko̰ kɨ bo kɨn re, dɨje usoi je, a̰yḭ-naa je, taai-naa je, ɨləi ngande je ngaw tɨ je, bɨtɨ ndɔ tɨ kɨ Nuwe ur-n me bato tɨ. 39Me dɨje uwə-de kɨ ta al, bɨtɨ kadɨ man kɨ bo re o̰-n-de. E be ə, kɨrem mi NGon dəw ka a to be tɔ. 40Dɨngəm je joo a ai me ndɔr tɨ ɓa, a uni kare ə a ɨyə̰i kɨ nungɨ. 41Dəne je joo a uri nḛ me bɨr tɨ kɨ kare, a uni kɨ kare ə a ɨyə̰i kɨ nungɨ. 42Ə majɨ kadɨ ɨsi dɔgɨ tɨ, tadɔ ɨgəri dɔ kadɨ kɨ Ɓaɓe ləsi a re-n al. 43Ɨgəri majɨ kadɨ re ɓa nje kəy gər dɔ kadɨ kɨ nje ɓogɨ a re-n dan lo tɨ ə, a ɨsɨ kəm ba, ɓɨ a ɨyə̰ nje ɓogɨ kadɨ ur kəy al. 44E mbata kɨn ə, səi ka, ɨsi dɔ njasi tɨ tɔ, tadɔ mi NGon dəw m-a m-re dɔ kadɨ tɨ kɨ ɨgəri al. 45«Ɓəə kɨlə kɨ dana, kɨ kəme ədɨ, ə e dəw kɨ ɓae a ɨnde dɔ dɨje tɨ kɨ me kəy tɨ ləne kadɨ adɨ-de nḛ kuso kɨ dɔ kadɨ kɨ kadɨ adɨ-n-de. 46NJe ra kɨlə kɨn a e nje majɨ-kur, lo kɨ ɓae təl ə ɨnge ta kɨlə tɨ kɨn, a ra. 47Təkɨ rɔjetɨ adɨ m-əl səsi, a ɨnde dɔ nḛ majɨ je tɨ ləne pətɨ. 48A kɨn ə re e nje ra kɨlə kɨ majal ə, a əl mene tɨ ə nə: “Ɓam a re law al ɓəy”, 49ɓa a a ta tɨndə madɨ-kɨləne je tɨ, a uso je, a a̰y je kɨ njé kasɨ ra je. 50Lo kɨn tɨ, ɓa nje kəy a re kɨ ndɔ kɨ e ɨndə mene dɔ tɨ al, kɨ dɔ kadɨ kɨ gər al. 51Ɓae a tuwe kɔ, kadɨ oo nḛ ko̰ kɨ a ra dɨje kɨ njé kədɨ kəm dɨje, lo no̰ tɨ kɨ lo ngə ngangɨ tɨ.»


text: 1Ma daaba'ə ətsa, kə ənyi Yeesu ka jigaginə ka lyawarənaakii. Ma ətsa, ama uunəvə ŋga Tibeeriya.f Wiinə makə sətə slənyi. 2Ma davə, tə'i Simoonə Piita, ba'ə Tooma ətə ci ənjə a wa ‘Huyirənə’, ba'ə Nataniyalə əndə Kana ŋga hanyinə ŋga Galili, ba'ə manjeevənə ŋga Zabadiya da hara lyawarənə bəra'i davə nə tii patə. 3Əŋki Simoonə Piita ka hara ənji, “A palə nyi ka təəmənə.” Əŋki tii ka ci, “Amə patə ca palə.” Wata təya maɗə, təya palə aasəkə kumbawala. Amma ha'ə ba'agi tii həmə, pooshi tii kəshi hərəfinə. 4Ma ətsə uusəra a lə'ya, wata Yeesu a kəŋaanə anə ndəra, amma pooshi tii shii oo'i Yeesu ətsa. 5Wata əŋki ci ka tii, “Uuji daguyiina, pooshi unə kəshi uushi kwa?” Əŋki tii ka ci, “Pooshi taa mi.” 6Əŋki ci ka tii, “Kagərəmə slaaɗə goonə aadə ciizəma kumbawala, ka kəsənə nuunə hərəfinə.” Wata təya ka slaaɗatii. Makə kii tii, kə təkuree tii ka əlyaginə agi ma'inə acii kə kəshi tii hərəfinə laŋə. 7Wata lawarətə palee Yeesu də uuɗənə a ba ka Piita, əŋki ci, “Slandanə ətsa!” Makə fii Piita oo'i Slandanə ətsa, wata ca əgətə kəjeerənaakii, acii masəɗəkii nji ci, ca ləɗəgərə aagi ma'inə. 8Ma hara lyawarənə, kə shi tii aama ndzaŋa də kumbawala, təya əlya slaaɗatii pasə da i hərəfinə asəkəkii. Pooshi tii dzaɗə dzaɗə da ndəra, wata təɗanə gya'ə tanə. 9Makə mbu'i tii aanə ndəra, wata təya nee ka iləgunə da i hərəfinə agikii da i buroodi. 10Əŋki Yeesu ka tii, “Kiramə hərəfiitsə kəshuunə.” 11Simoonə Piita a ndərə aasəkə kumbawala, ca kəsətə slaaɗa pasə da i madiigərə hərəfinə asəkəkii, kaa ca tə'yagi aanə ndəra. Ma asəkəkii, tə'i hərəfinə gya'ə da tufə pu'unə aji makkə. Taa ŋgahi laŋə nə hərəfinə asəkə slaaɗəkii, amma pooshi tsii. 12Əŋki Yeesu ka tii, “Shoomə ka zəmənə.” Pooshi əndə ahada lyawarənə satə uuɗəfə ka ləgwanə ama Yeesu “Wu nə ha?” acii kə shii tii oo'i, Slandanə ətsa. 13Wata Yeesu a dzə, ca ŋgərə buroodi, ca vii ka tii, ca ŋgərə hərəfinə, ca vii əsə. 14Ətsə nə makkənə ŋga jigaginə ŋga Yeesu ka lyawarənaakii daaba'ə maɗənaakii agi maməətə ənja. 15Ma daaba'ə makə zhimə tii, əŋki Yeesu ka Simoonə Piita, “Simoonə uuzənə ŋga Yoohana, kə uu'i hə tə nyi palee ka hara ənjinə kwa?” Əŋki Piita, “Awa Slandana, kə shii hə, kə uu'i nyi tə hə.” Əŋki Yeesu ka ci, “Nəhuu uuji bagiinaaki.” 16Yeesu a ənə ka ləgwanə ka ci ŋga bəra'inə, əŋki ci, “Simoonə uuzənə ŋga Yoohana, kə uu'i hə tə nyi kwa?” Əŋki Piita, “Awa Slandana, kə shii hə, kə uu'i nyi tə hə.” Əŋki Yeesu ka ci, “Gəratə ka nyi bagiinaaki.” 17Yeesu a ləgwa ka ci ŋga makkənə, əŋki ci, “Simoonə uuzənə ŋga Yoohana, kə uu'i hə tə nyi kwa?” Kə ɓəzhi səkə ŋga Piita acii kə ləguyi Yeesu amakii ŋga makkənə oo'i, kə uu'i hə tə nyi kwa? Wata əŋki ci ka ci, “Slandana, kə shii hə uushi patə, kə shii hə kə uu'i nyi tə hə.” Əŋki Yeesu ka ci “Nəhuu bagiinaaki. 18Tantanyinə cii kya ba ka hə, ma saa'itə hə ma'ə uundzə dagwa, kə izee hə ka tasəkanə ka palənə ka hatə cii kwa moo patə. Amma maa kə iirə hə, ka kapaanə nə hə ciinəku, əndə'i əndə a tasəka tə hə, ca kərə tə hə ka hatə pooshi maku ka moonə.” 19Ma agi waɓəətsa, agi ɓaariinə nə Yeesu makə sətə nə Piita a əntə ka ɓaarii də ɗuunuunə ŋga Əntaŋfə. Wata əŋki Yeesu ka ci, “Nə'uu tə nyi.” 20Wata Piita zə'ugi, ca nee ka lawara ətə palee Yeesu də uuɗənə, ətə sha ləguyi ama Yeesu də banə, ‘Slandana, wu saŋə na vii tə hə ka ənja?’ Waatoo saa'itə ndzaa ci ataŋgalakii, təya zəmə əndzanə ŋga Slandana. 21Makə nee Piita ka ci, kə ləguyi ci ka Yeesu, əŋki ci, “Slandana, ya əndənə naakəya?” 22Əŋki Yeesu ka ci, “Ma ca, maɗa kə mwayi nyi kaa ca ndzaanə da i əpinə amakii ca'ə ka saa'itə nii kya ənya, ka mi cii kwa buura? Ma hə, nə'uu tə nyi.” 23Wata waɓənəkii a təəkəgi ahada ənji nə'unə tə Yeesu oo'i, ma lawarəta, paa ci ka əntənə. Amma pooshi Yeesu bii oo'i, paa ci ka əntənə. Ma bii ca, “Maɗa kə mwayi nyi kaa ca ndzaanə da i əpinə amakii ca'ə ka saa'itə nii kya ənya, ka mi cii kwa buura?” 24Ci nə lawarətə waɓi agyanə uushi'iina, ci nyaahə əsə. Kə shii inə oo'i, ma sətə bii ci, gooŋga. 25Yoo, tə'i hara uushi'inə laŋə ətə ɗaaɗii Yeesu. Maci kə naahəpaa ənji də rəŋwə rəŋwə patə, kə shii nyi, pooshi duuniya ka ŋgərətə laŋənə ŋga ləkaləkatənyinəkii.


text: 1Nəkurom ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu, wuɗum bo nəte nəte mə walaŋ kurom huya. 2Təmum mbəlok hay a gay kurom lele, kâ mətsum ha gər bay. Siye hay ta təma mbəlok hay a gay tay ze məsəre ha, mbəlok niye hay na, gawla i Mbəlom hay. 3Dzalum ka ndo neheye ma daŋgay aye andza nəkurom ka bo dziye ma daŋgay. Dzalum ka ndo neheye ndo hay faya ta sateye ɗəretsətseh aye andza nəkurom dərmak faya ka sumeye ɗəretsətseh. 4Ɗəslumay ha gər a məzle bo i zal ta ŋgwas. Zal ta ŋgwas ŋgay tâ ge madama bay. Sərum ha na, Mbəlom ma gateye sariya a ndo məge madama hay ada a ndo neheye ta zla ŋgwas zuk bay kwa a ndo neheye ta zla zal zuk bay faya ta giye madama aye. 5Kâ gum bor i suloy bay, ɗərev kurom mâ ŋgwasa tə bəmalə nakə andaya fakuma aye. Hərwi Mbəlom a gwaɗ: «Na gakeye masəfaya ɗaɗa bay, na gəriye kar ha ɗaɗa bay.» 6Hərwi niye, ka slakweye faya mətsike tə ɗərev kway peteh: «Bəy Maduweŋ Mbəlom ma dzəniye ga huya, na dzədzareye a wuray kwa tsekweŋ bay. Ndəray ma sliye məgeŋ wuray bay.» 7Dzalum ka bagwar kurom neheye tə ɗakum ha bazlam i Mbəlom kurre aye. Zəbum ka mede tay ada ka məməte tay nakə tə mət aye. Pum mədzal gər kurom ka Mbəlom andza nəteye tə pa mədzal gər ka Mbəlom aye dərmak. 8Yesu Kəriste ka mbəɗa bay. Neŋgeye kurre eye, anəke, ada kame, Yesu a mbəɗa təbey. 9Kâ təmum ndo siye hay tâ səpat kurom abəra ka tsəveɗ i deɗek ta matətike wu weɗeye hay wal wal bay. Kâ təmum wu nakə ta tsikakumeye bay hərwi maa vəlay gədaŋ a ɗərev i ndo na, ŋgwalak i Mbəlom bəna wu mənday ma vəleye gədaŋ a ɗərev i ndo bay. Ndo neheye tə pay bəzay a bazlam mapala eye nakə a tsik ka wu mənday aye na, bazlam eye neheye mapala eye ka dzəna tay ha kwa tsekweŋ bay. 10Ndo məvəlaway wu a Mbəlom neheye tə kəɗaway wu a Mbəlom mə madzawadzawa i məɗəslay ha gər a Mbəlom nakə ta lambaɗ ta gugumaŋ aye na, ta sliye faya mənde wu nakə nəkway ka vəlakway a Mbəlom ma təv kway nakə ka vəlawakway faya wu a Mbəlom aye bay. 11Hərwi i tay na, ahəl nakə ta kəɗaway naha wu a Mbəlom aye na, bagwar i ndo məvəlaway wu a Mbəlom ma zliye bambaz eye, ma diye ha a təv nakə a ze siye hay tə tsəɗaŋŋa aye, ma vəleye a Mbəlom hərwi ada Mbəlom mâ pəsatay ha mezeleme tay. Slo eye na, ti ye ha abəra mə wuzlahgəma tə dul na. 12Hərwi niye Yesu bəbay a mət na, ti ye abəra mə wuzlahgəma. Ka mbəɗa ha bambaz ŋgay hərwi məbere mezeleme i ndo hay. 13Kə ge andza niye na, kâ pakway bəzay a kule i Yahuda hay bay, takwa abəra mə wuzlahgəma, takwa ka təv ŋgay. Təmakwa ndo hay ta tsaɗakway andza nakə tə tsaɗay aye dərmak. 14Ka məndzibəra nakay na, gəma kway andaya ka ndzakweye mə ɗəma ka tor eye bay. Faya ka təkakweye ɗəre a gəma nakə ka ndzakweye mə ɗəma ka tor eye. 15Zambaɗakway a Mbəlom huya hərwi wu nakə Yesu a ge aye. Ka zambaɗakweye ta mətsike me tə bazlam kway. Kwa kəɗay, ɗa ha neŋgeye bagwar eye. Niye na, wu nakə faya ka vəlakweye aye. Andza məgweɗe ka zambaɗakweye a məzele ŋgay. 16Sa na, kâ mətsum ha gər ta məgatay ŋgwalak a siye i ndo hay bay, ŋgənum a bo wu kurom hay ta nəteye. Kâ mətsum ha gər bay hərwi məvəle wu neheye andza wu kəriye na, a yay a gər a Mbəlom. 17Rəhumatay ha gər a bagwar kurom hay, gum wu nakə tə gwaɗakum gum aye. Nəteye na, ta gakumeye gər hərwi Mbəlom ma tsətsahiye fataya ma kəkay nakə faya ta gakumeye gər aye. Ka rəhumatay ha gər na, ta giye məsler tay ta məŋgwese eye, mevel ma gateye bay. Mevel kə gatay na, niye na, ma dzəniye kurom sa bay tebiye. 18Ɗuwulumay me a Mbəlom hərwi may huya. Nəmaa sər ha ta deɗek ɗərev may tsəɗaŋŋa, a samay məge wu ŋgwalak eye huya. 19Neŋ faya na tsətsahiye naha fakuma wene wene eye na, ɗuwulumay me a Mbəlom hərwi ada nâ ma naha a təv kurom ta bəse. 20Maa vəlakway zay a ɗərev na, Mbəlom. Maa lətse ahaya Bəy Maduweŋ Yesu abəra ma mədahaŋ na, neŋgeye. Ka təra ha Yesu ndo mətsəkure bagwar eye, kə mət hərwi kway təɓaŋ ŋgay hay. Mbəlom kə zla bambaz ŋgay, kə ɓar ha dzam ta nəkway ka tor eye. 21Mbəlom mâ vəlakum gədaŋ mə wu ŋgwalak eye hay tebiye hərwi ada kâ gum wu nakə a yay a gər aye. Mâ ge məsler ŋgay mə nəkway tə həlay i Yesu Kəriste hərwi ada kâ gakwa wu nakə a yay a gər aye. Ndo hay tâ zambaɗay a Mbəlom ka tor eye! Mâ ge andza niye! 22Malamar ga hay, na watsakum naha ɗerewel nakay hərwi məvəlakum gədaŋ. Neŋ faya na gakumeye naha amboh, pum bazlam neheye a ɗərev kurom hərwi na watsakum naha na, tsekweŋ tsa. 23Sərum ha, malamar kway Timote neŋgeye ma daŋgay sa bay. Taɗə kə ndislew ka təv ga bəse, ahəl nakə na diye mazəbakumaw ɗəre aye na, nəmaa diye naha salamay. 24Tsikumatay ha me a ndo neheye bagwar kurom aye ada a ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu tebiye. Ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu neheye ti yaw ma Itali aye ta tsikakum naha me dərmak. 25Mbəlom mâ pa ŋgama ka nəkurom tebiye.


text: 1Makə kə shii amə oo'i, kə ciɓə Yeesu Aləmasiihu ganə a duuniya, acii ha'ə, ma ɗanuuna, haɗamə də na, koona shii luuvə sa ciɓə makə naakii. Acii, ma əndətə ciɓə shishinəkii, kə kagi ci ɗa 'waslyakəənə. 2Daga əndzə'i ka dəŋə ka muudinə ŋga ndzaanə goonə agi duuniya, goona ɗa sətə mwayi shishinuunə slənənə, amma ɗamə sətə ca kaɗeesəkə ka Əntaŋfə. 3Ma ŋga ŋukə, kə slənyuunə məza uushi'inə makə sətə kaɗeesəkə ka ənjitə pooshi agi nə'unə tə Əntaŋfə. Kə ɗaaɗii unə badawaanə, da ɗa ajijinəənə; kə saasii unə ənvwa palee ka nuunə, kə ndzaa unə wata ka adənə da saasanə, kə bwasee unə ka bariya ŋga Əntaŋfə, una dzəgərə ka paaslə uuləminə. Amma, ma ŋga əna, taŋə koonə nə ətə slənyuunə ŋga ŋukə. 4Makə nee ənjitə pooshi agi nə'unə tə Əntaŋfə oo'i, pooshi unə agi ɗa məzaanə ma'ə, kə ɗii ka tii ka sə ŋga hurəshishinə. Aciikii nə tii ka dzaananə tuunə. 5Amma kadə nə təya dzə ka ba slənatii patə akəŋwacii Əntaŋfə. Kə uugi ci haɗa də na kaa ca la gəŋwanə ŋga ənjitə da əpinə amatii da ənjitə məəki. 6Ci ɗii waazii Aləmasiihu Ŋunyi Habara ka maməətə ənjə əsə. Ma saa'itə tii ma'ə maməətəmə, kə lagi Əntaŋfə ka tii gəŋwanə ŋga wa, makə sətə cii kəya lagi ka hara ənji patə. Amma ma waazanaakii ka tii, ma'yanatii a ndzaa makə ətə ŋga Əntaŋfə. 7Kədəhə nə uusəra ŋga uudənə ŋga duuniya. Makə ɗii ha'ə, ŋgərətəmə haŋkala goonə, haɗamə də nuunə, koona shii mbee ka ɗa də'wa. 8Amma, ma palee patə, uuɗəshimə tantanyi tə uuɗəshinə. Acii ma uuɗəshinə, ci ca kira tifyaginə ŋga 'waslyakəənə laŋə. 9Luushimə mu'umuunə ahadoonə də mooɗasəka, yadə ŋguŋgunənə. 10Kə shii unə kama kama vii Əntaŋfə koonə barəkaanə ŋga ɗa sləna. Aciikii, taa wu patə, wa ca slənə də ŋunyi barəkaatə vii Əntaŋfə ka ci də rəgwakii, ca tsakə də hara ənji. 11Taa wu patə ca waaza, wa ca waaza waɓənə ŋga Əntaŋfə makə sətə bii Əntaŋfə ka ci. Taa wu patə ca tsakə tə hara ənji, wa ca tsakə tə tii makə sətə vii Əntaŋfə ka ci ŋgeerənə. Ɗamə ha'ə kaa ənjə a ɗuunətə tə Əntaŋfə agi sətə cuuna slənə patə də putə ŋga Yeesu Aləmasiihu. Acii naakii nə ɗuunuunə da ŋgeerənə ka ca'ə ndəŋwə ndəŋwə. Aamiina. 12Kaɗashinyinaakya, ma ciɓətsə nii dizə agyanuunə kaa ca təɓə tuuna, ga ca ɗa koonə ka sə ŋga hurəshishinə, ga ca ndzaa koonə makə kura uushi. 13Amma, ɗamə maŋushinə, acii kə liɓuunə agyanə ciɓə da Aləmasiihu, koona shii ɗa maɗuunə mooɗasəkə uusəratə nii kəya jiga da ɗuunuunaakii. 14Maɗa kə dzaanii ənji tuunə acii ɗii unə ka ənji nə'unə tə Aləmasiihu, maŋushinə koonə, acii tə'i Ma'yanə ŋga Əntaŋfə da məghərəvənaakii agyuunə. 15Taa wu patə, ga ca ɗa bwaya bwayaanə acii ga ca upaa ciɓə agikii, taa ka rəgwa ŋga ɓələ ənda, taa ka rəgwa ŋga hərənə, taa ka rəgwa ŋga kaala makii aagi slənə ŋga hara ənji. 16Amma, maɗa ma cii kwa ciɓə acii puta ɗii hə ka əndə nə'unə tə Aləmasiihu, ga ayinə a kəsə tə hə, kuyirii tə Əntaŋfə putə ŋga 'wanə tə hə də əndə nə'unə tə Aləmasiihu. 17Ma ənə ɗii ca, kə mbu'ya saa'i ŋga la gəŋwanə ŋga Əntaŋfə. Agyanə ənjaakii 'watəginəkii lanə zəku'i. Ya maa agyanaamə ənjaakii nii kəya 'watəgi la gəŋwanə saŋa, iitə nii kəya ɗa də ənjitə naanagi ka luuvə waɓənə ŋga Ŋunyi Habaraakəya? 18Ka ɗanə makə sətə ɗii manaahəkii asəkə malaaɓa ləkaləkatə oo'i, “Ka ɗanə dzawə kaa ŋunyi ənjə a upaa luupaanə. Maɗa kə ɗii ha'ə saŋa, iitə na ɗa tə ma'waslyakə ənja, ənjitə mashiimə tə Əntaŋfwa?” 19Aciikii, ma ənjitə ca sa ciɓə də moonə ŋga Əntaŋfə, wa təya banee ka nətii pərəɓə ka shaŋə ka Əntaŋfə də dagwa slənatii. Ci ghənyi taa mi patə, ci ca mbu'utəgi də aləkawalaakii pukyanə ŋga ha patə əsə.


text: 1Kə gi tii dasəkə vəranyinə ŋga Amfipuli da Apulooniya, təya mbu'u aa Teesaloonika, hatə ɗii kuvə də'wa ŋga Yahudiinə davə. 2Bulusə a dzə aa dəvə aa kumu, makə sətə sənaavə ci ka ɗanə taa da patə. Luuma makkə nə ci ka waɓənə da ənja, ca dzə də jaŋganə asəkə malaaɓa ləkaləkatə. 3Ca waɓə ka tii, ca ɓaarii ka tii tantanyinə ŋga sətə bii malaaɓa ləkaləkatə oo'i, ma Aləmasiihu, see a sa ci ŋgəra'wa, ca əntə, ca maɗətə agi maməətə ənja. Ca ba əsə, “Yeesu ənə cii kya ba koonə, ci nə Aləmasiihu.” 4Hara ənjə a luuvə, təya nə'ushi da i Bulusə da Silasə. Ha'ə əsə laŋə agi ənji Gərikə ətə ca gərə'u ka Əntaŋfə. Matakəŋwanyinə ŋga makinə laŋə ləɓətəgi də nə da tii əsə. 5Amma kə shirəhə Yahudiinə ka tii. Təya dzatə də badawiinə ŋga vəranə, təya jagi də ənji də kaala bwaya vurənə, təya dzə ka əɓigi yi ŋga Yasoonə, təya alə tə i Bulusə da Silasə davə kaa təya ŋgiragi tə tii ka ənja. 6Amma paa tii lapaa tə tii. Wata təya kəsəənə tə Yasoonə da hara ənji nə'unə, təya kərə tə tii aakəŋwacii gayinə ŋga vəranə, təya maɗee ka uuratii, təya ba, “Ənjitə gwazətə nə ŋga ənji taa dama patə, watiinə kə shi aa hanə əsə. 7Yasoonə a luu tə tii gakii asii. Wiinə patənatii kə kaanə tii səɗə ka bariya ŋga maɗuunə ŋwaŋwə ŋga ha də Rooma, təya ba: tə'i əndə'i ŋwaŋwə ətə ɗii ləməkii Yeesu.” 8Makə fii gayinə da ənji ŋga vəranə tə waɓəətsa, haŋkalatii a maɗəgi patə. 9See də makə ki'i Yasoonə da hara ənji kwaɓa taabu'u kapaa gayinə tə tii. 10Pii ndzəkəŋushi'inə a kəree ka i Bulusə da Silasə aa Biriya davəɗə. Makə mbu'i tii aa dəvə, təya dzə aa kuvə də'wa ŋga Yahudiinə. 11Ma Yahudiitə davə kamə, kə palee tii ka ətə də Teesaloonika də hiima, kə banee tii ka haŋkalatii ka fa waɓənə ŋga Slandana. Kə ɗii tii gazhi'waanə ŋga tsaamətənə asəkə malaaɓa ləkaləkatə uusərə patə, kaa təya shii taa gooŋga nə sətə fii tii. 12Acii ha'ə laŋə agitii vii gooŋga. Laŋə əsə agi matakəŋwanyinə ŋga makinə ŋga Gərikə da ŋguyirənə vii gooŋga. 13Amma, makə fii Yahudiinə ŋga Teesaloonika oo'i, agi baabanə nə Bulusə waɓənə ŋga Əntaŋfə də Biriya əsə, təya dzə ka tsəvutənə tə daŋkana davə. 14Pii wata ndzəkəŋushi'inə a kəree ka Bulusə aama uunəva. Amma Silasə da Timooti a ənəgi davə. 15Ma ənjitə kəree ka Bulusə, kə gi tii da i ci kura'ə aa Ateena. Ma təya ənya satii aasii, Bulusə a sləkee ka tii kaa təya dzə ka banə ka i Silasə da Timooti oo'i, wa təya shi ka lanə tə ci pii pii. 16Ma Bulusə a gəra tə Silasə da Timooti də Ateena, kə zhima tə ci asəkəkii makə nee ci, taa aa dəma patə tsaaməgi ci, see uuləminə neenəkii asəkə vəranəkii. 17Ci ɗii gi ci aakəŋwa də waɓənə ka ənji uusəra patə. Taa dama gi ci patə asəkə vəranəkii, taa a luuma lii ci ənja ca waɓə ka tii, taa asəkə kuvə də'wa ca waɓə ka Yahudiinə da ənji gərə'unə ka Əntaŋfə. 18Hara ənji dzəgunənə agi kurəgə ŋga Abikuriyanyinə da Sitookanyinə, kə lii tii tə Bulusə. Hara ənji ahadatii a ba, “Mi saŋə nə əndə waazaanə ka gəgəmənə ha'a? Mi mwayi ci bana?” Hara ənjə a ba, “Mbu'u ma nə ci ka waazanə, agyanə sə ŋga paslənə ŋga məshipətə ənji pamə.” Ma waɓi tii ha'ə, acii ma Bulusə, agyanə Yeesu da agyanə maɗənə agi maməətə ənji cii kəya waɓə. 19Wata təya ŋgərə tə ci, təya kərə tə ci aakəŋwacii mətərəkinə aanə ɗaŋgəra ətə ci ənjə a 'wa Ariyapaga, təya ba, “Ŋga'ə keenə nə fa sətə bii kura waazaatsə ɗii hə, 20acii kə kira hə keenə sətə mashimə liminiinə a fii. See a ba hə keenə sətə cii kəya ba.” 21Ma bii tii ha'ə, acii ma ənji Ateena da mu'umiitə davə patə, pooshi əndə'i uushi nji təya ɗa, see baaba kura uushi'inə taa fa kura waɓənə. 22Wata Bulusə a maɗətə ahada mətərəkinə ŋga Ariyapaga, əŋki ci, “Unə ənji Ateena, kə nee nyi taa ka ŋgutə rəgwa patə, ənji diina nuunə. 23Acii ma nya dzə də wiinə asəkə vəranə goonə, kə lapaa nyi uushi'iitə cuuna paslə ka tii. Ha'ə nya lapaa ha ŋga ɗa sataka ətə nyaahə ənji ashikii: ka Əntaŋfə ətə mashiimə ənji. Yoo, ma ətə cuuna paslə mashiimuunə ɗiya, tə ci cii kya ba koonə. 24Əntaŋfə ətə tagii duuniya patə da uushi'iitə asəkəkii patə, ci nə Slandanə ŋga ha dadagyə da ha a panə. Paa ci ka ndzaanə asəkə kuvə gəratə ghənyi ənji də ciinə. 25Ha'ə əsə paa ci ka alə tsakənə tə ci, makə ɗii ci pooshi uushi cii kəya moo acii ənda, acii ci vii əpinə ka ənji da taa mi patə. 26Də əndə rəŋwə 'watəgi ci taga slikərənyinə ŋga ənji patə kaa təya ndzaa taa dama patə asəkə duuniya, ca kəŋee ka saa'i da i riɓinə ŋga ndzaanatii əsə. 27Ma ɗii ci ha'ə, kaa təya alə tə Əntaŋfə, təya ɗa gazhi'waanə ŋga raramənə, mbu'u ka lapaanə nə tii tə ci, taa ŋgahi paa ci dzaɗə da taa rəŋwə agyaamə. 28Daciikii caama mbəɗə, ama guguɗə, ama ndzaanə. Kə ɗii makə sətə bii hara ənji kaala wanyanə goonə oo'i: gooŋga, slikərənaakii naamə. 29Yoo, makə ɗii ci, slikərənə ŋga Əntaŋfə naamə, madəɓeemə ama hiima oo'i, kə pusha Əntaŋfə da matsahu ɓurə tibisa, taa viiza taa faara ətə tsahutə əndə də ciinəkii agi hiimaakii. 30Ma ŋga ŋukə, pooshi Əntaŋfə nja ka nə ka ghatə shiinə ŋga ənda. Amma ma ŋga əna, agi banə nə ci ka patənə ŋga ənji taa dama patə, wa təya baanə ka ci. 31Acii kə kəŋee ci ka uusərə ŋga ɗa gəŋwanə ka duuniya patə. Də gooŋga nii kəya ɗa dacii əndətə ta'i ci. Kə ɓaarii ci tantanyinəkii ka ənji patə də maɗeenə ka ci agi maməətə ənja.” 32Makə fii ənji waɓənə ŋga Bulusə agyanə maɗənə agi maməətə ənja, hara ənjə a ŋusə tə ci, hara ənji əsə a ba, “Ka ənyanə niinə ka fa waɓəətsə a maku.” 33Wata Bulusə a maɗəgi saakii ahadatii. 34Amma hara ənjə a dzə aaɓiikii, təya vii gooŋga ka Slandana. Ahadatii nə Diyanisiya, əndə ŋga Ariyapaga, da i əndə'i minə ətə ɗii ləmətə Damarisə, da hara ənja.


text: 1Lokɨ uni ndude kadɨ j-aw kɨ bato kɨ Itali tɨ, ɨyə̰i Pol əi kɨ ndəgɨ dangay je kɨ rangɨ ji nje kun dɔ ɓutɨ asɨgar je kɨ ɓu kɨ ɓari-e nə Julɨyusɨ, me ɓutɨ tɨ lə Ogusɨtɨ kadɨ ngəm-de. 2J-al me bato tɨ kɨ Adɨrami tɨ, kɨ a un rəbɨ kɨ a̰y ngangɨ lo kɨ Aji tɨ. Lokɨ j-ɔtɨ j-ɨsɨ j-aw, Arɨsɨtarkɨ kɨ Təsalonɨkɨ kɨ dɔnangɨ Masəduwan tɨ e səje naa tɨ. 3Lo ti go tɨ, jɨ re jɨ tḛḛ Sɨdo̰. Lo kɨn tɨ no̰o̰, Julɨyusɨ kɨ ɨndə kəmne go Pol tɨ majɨ ngay, ɨyə̰ ta rəbɨ ade kadɨ aw rɔ made je tɨ kadɨ rai sie. 4Go tɨ, j-ḭ j-ɨlə dɔje, j-un kadɨ dər kɨ ɓari-e nə Sɨpɨr. Jɨ təl be, tadɔ nəl un-je kɨ gogɨ gogɨ. 5J-aw j-ɨndə ba bo ɓasi kadɨ Sɨlɨsi tɨ əi kɨ Pampɨli gangɨ. J-aw jɨ tḛḛ Mɨra, dɔnangɨ tɨ kɨ Lɨsi. 6Lo kɨn tɨ, nje kun dɔ ɓutɨ asɨgar je kɨ ɓu, ɨngə bato kɨ Aləgɨjandɨri tɨ, kɨ ɨsɨ aw Itali tɨ, ə adɨ j-al me tɨ. 7Jɨ ra ndɔ ngay dɔ ba tɨ. Bato a̰y ngɔdɨ ndə̰y ndə̰y ba be, nɨngə j-ɨngə ko̰ ngay ɓəy taa jɨ tḛḛ ɓe bo tɨ kɨ Nɨdɨ. Nəl ɔgɨ-je kaw kɨ kəte, adɨ jɨ tḛḛ kɨ rəbɨ kɨ gɨn dər tɨ kɨ Kɨrətɨ, kaw kɨ kadɨ Salmone tɨ. 8Lo kɔtɨ kəte e lo tɔl naa. J-ɔtɨ ndə̰y ndə̰y j-ɨndə kadɨ lo bɨtɨ taa jɨ re jɨ tḛḛ lo tɨ madɨ kɨ ɓari-e nə: «Ta ba kɨ Majɨ», ɓasi kadɨ ɓe bo tɨ kɨ ɓari-e nə Lase. 9Kagɨ lo man ngay dɔje tɨ. Dɔkagɨlo kɔgɨ rɔ nḛ kuso kɨ nay kul tɨ ka də tɔ, adɨ kaw kɨ kəte lə bato ka təl re nga̰ kɨ asɨ koy dəw. 10E mbata kɨn ə, Pol ndəjɨ-de ə nə: «Kama je, m-o kadɨ kɨn ə re jɨ ndɨgi kadɨ j-uni ta mba ləje kɨ kəte ə, e mba kɨ nḛ je a tuji tɨ. Nɨngə e bato kɨ nḛ je kɨ me tɨ par ə a tujɨ al, darɔje wa ka a tujɨ tɔ.» 11Nə nje kun dɔ ɓutɨ asɨgar je kɨ ɓu oo ta lə Pol al, oo ta lə njé kuwə ngandɨ bato je əi kɨ kɨ bo kɨ dɔde tɨ yo. 12Ta ba kɨn majɨ kadɨ dəw ɨsɨ tɨtɨ dɔkagɨlo kul tɨ al, adɨ dɨje ngay ndɨgi kadɨ n-awi tə re to ban wa nɨngə n-tḛḛi dɔ dər tɨ kɨ Kɨrətɨ, kɨ ɓari-e Pənɨsɨ. Ta ba kɨn tu rɔne kɨ lo kur kadɨ tɨ, ḭ gɨn ɓe tɨ bɨtɨ kɨ dɔ ɓe tɨ. E ə kadɨ n-ɨsi tɨ kadɨ tə kagɨ lo kul gangɨ dɔde tɨ tɨtɨ. 13Lo kɨn tɨ, ngon nəl madɨ ɨlə, ḭ kɨ gɨn ɓe tɨ be re, adɨ oi kadɨ ndɨgɨ ra ləde a tɔl tane majɨ. Be ə, ḭḭ taai tuti bato, ə ɨləi dɔde kɨ kadɨ dər tɨ kɨ Kɨrətɨ ngɔsi ngɔsi ɨsɨ awi. 14Nə ndə̰y ba go tɨ par ə, nəl kɨ bo madɨ kɨ ɓari-e nə Ərakɨlo̰ ḭ kɨ dɔ dər tɨ, re osɨ dɔde tɨ. 15Nəl un bato dɔne tɨ. Lo kuwə bato nangɨ tae tɨ goto, j-ɨyə̰ rɔje kɨ jie tɨ adɨ aw səje kɨ no̰o̰ par. 16J-aw jɨ tḛḛ gɨn dər tɨ, kɨ ɓari-e nə Koda. Lo ka kɨn taa nəl dɔje tɨ, adɨ j-ɨngə ta rəbɨ j-ɨndə-n jije dɔ ngon bato tɨ. 17Lokɨ njé ra kɨlə me bato tɨ uni-e ɨndəi me bato tɨ kɨ bo ɓa, doləi bato kɨ bo ka kɨn kɨ kɨlə ɓɨndɨ ɓɨndɨ. Jɨ ɓəl kadɨ j-aw j-ɔsɨ dɔje yangɨra tɨ kɨ Sɨrtɨ, adɨ uni gɨndɨ ngɔ kɨ dɔɔi bato tɨ ɨləi-e dɔ man tɨ, go bato tɨ. E be ə, nəl aw səje kɨ no̰o̰. 18Nəl rɔ səje kɨ tɔgɨne ngay, adɨ lo ti dɔ tɨ, dum dɔde ə, ɓuki nḛ je madɨ kɨ me bato tɨ kɔ. 19NDɔ kɨ ko̰ mɨtə go tɨ, ɔyi nḛ kɨ rɔ bato tɨ kɨ jide ɓuki kɔ. 20NDɔ ngay, j-asɨ kadɨ j-o kadɨ al nɨm, j-asɨ kadɨ j-o mee je al nɨm. Nəl nay kɨ lo kɨlə tɨ kɨ tɔgɨne, adɨ dəw kɨ ɨndə mene dɔ tḛḛ tɨ goto. 21J-uso nḛ al kagɨ lo ngay, ə Pol ḭ a taa dan dɨje tɨ, əl-de ə nə: «Kama je, kɨn ə re oi ta ləm ə j-ɨsɨ Kɨrətɨ tɨ ba ə, nḛ je a tujɨ je, nay kɔ je be al. 22Nɨngə kɨ ɓasɨne kɨn, m-ɨlə dɨngəm mesi tɨ kadɨ uwəi tɔgɨsi ba, tadɔ dəw kɨ a tujɨ dansi tɨ goto. Nḛ kɨ a tujɨ, e bato kɨ gɨn je tɨ. 23Luwə ləm kɨ m-ɨsɨ m-ra kɨlə ɓəə lie kɨn, malayka lie kare tḛḛ hɔy kɨ rɔm tɨ kondɔ ne əl-m ə nə: 24“Pol, ɨɓəl nḛ madɨ al. Ɨɓəl al tadɔ, sɔbɨ kadɨ a a no̰ Səjar tɨ. Nɨngə Luwə a ajɨ dɨje pətɨ kɨ əi səi me bato tɨ adi.” 25E be ə ngakom je, m-dəjɨ səsi kadɨ ɨləi mesi nangɨ. Madɨ mem Luwə ləm kadɨ a tḛḛ səje təkɨ əl-n. 26Nə j-a jɨ tɔli taje majal dɔ dər tɨ.» 27Je me lo kɨ ndɔ tɨ kɨ ko̰ dɔgɨ gɨde sɔ, nə nəl un je aw səje kɨ dɔ ba bo tɨ kɨ ɓari-e Adɨrɨyatɨkɨ. Lokɨ jɨ tḛḛ dan lo tɨ, njé ra kɨlə me bato tɨ ooi kadɨ je ɓasi kɨ dɔnangɨ. 28Lokɨ ɨləi nḛ kɨ kadɨ dəw gər-n ku man nɨngə, ɔdi nangɨ asɨ tatɨ ji dəw kutɨ joo. Lokɨ awi kɨ kəte sa̰y ndə̰y nɨngə, ɨləi ɓəy ɓa, ɔdi nangɨ lo tatɨ ji dəw tɨ dɔgɨ gɨde mi. 29Ɓəli kadɨ j-aw j-ɔsɨ rɔje mbal madɨ tɨ, adɨ ɓuki gɨndɨ kɨ dɔɔi bato sɔ kɔ, ə ɨsɨ ngɨnəi kadɨ lo ti law. 30NJé ra kɨlə me bato je tɨ sangi rəbɨ kɨyə̰ bato kadɨ n-a̰yḭ-naa, adɨ uni ngon bato ɨndəi dɔ ba tɨ nɨngə, uni gɨrə əi nə n-a n-awi kadɨ n-dɔɔi go kɨlə gɨndɨ kɨ dɔɔi no̰ bato tɨ. 31Nə Pol əl nje kun dɔ ɓutɨ asɨgar je kɨ ɓu nɨm, asɨgar je wa nɨm ə nə: «Kɨn ə dɨje kɨn ɨsi səje me bato tɨ ba al ə, dəw kare ka a tḛḛ dansi tɨ al.» 32Be ə, asɨgar je gangi kulə ngon bato ka kɨn ə ɨyə̰i-e adɨ aw. 33Kəte ɓəy taa kadɨ lo ti, Pol ɨlə dɨngəm me dɨje tɨ pətɨ ə nə: «Oi, ndɔ dɔgɨ gɨde sɔ ɓone kɨ ɨsɨ ɨngəmi, kɨ kanjɨ kadɨ usoi nḛ. 34Nɨngə kɨ ɓasɨne kɨn, m-dəjɨ səsi kadɨ uni nḛ usoi, tadɔ e kɨn ə a ra səsi kadɨ tə ɨtḛḛi kajɨ tɨ. M-əl səsi təkɨ ngon bɨsɨ dɔ dəw kare dansi tɨ a osɨ kɔ al.» 35Lokɨ Pol əl-de ta ba nɨngə, un mapa ra oyo Luwə dɔ tɨ ta kəm dɨje tɨ pətɨ ɓa uso. 36Lo kɨn tɨ no̰o̰ nga ə, dɨje pətɨ uwəi rɔde nga̰ usoi nḛ. 37Pətɨ, je dɨje ɓu joo kɨ dɔ sɨri gɨde mehḛ me bato tɨ. 38Lokɨ usoi nḛ dani majɨ ɓa, ɓuki gəme kɔ kadɨ bato ɔle kəl. 39Lokɨ lo ti, njé kuwə ngandɨ bato je gəri lo al. Nə nḛ kɨ ooi e sɨl ba kɨ aw tɔl ta nḛ dɔ yangɨra tɨ par. Ə uni ndude kadɨ n-rai ndə̰y ndə̰y tə re to ban ə n-awi kɨ bato tɨtɨ. 40Nɨngə tuti gɨndɨ je kɨ dɔɔi bato tɨ, ɓuki ba, ə ai dɔ tɨ no̰o̰ tuti kɨlə kɨ dɔɔi nḛ ləl bato je tɔ. Go tɨ, ɔyi kɨbɨ kɨ nje kuwə nəl taa. Ɔyi taa kadɨ tə nəl sur bato aw sie kɨ dɔ yangɨra tɨ ka kɨn. 41Lokɨ ɨsɨ awi ɓa, ɔsi bato dɨbi yangɨra tɨ kɨ tɔgɨ man kɨ ḭ yo je nḛ je re ɔsɨ naa tɨ adɨ a. No̰ bato dɨbɨ yangɨra tɨ tuti tuti adɨ lo kadɨ ɔtɨ kəte goto. Nɨngə goe kɨ gogɨ, man re kɨ tɔgɨne ɨndə tujɨ-n tɔ. 42Asɨgar je adi ndude asɨ-naa kadɨ tə n-tɔli dangay je nə tə kɨ madɨ dande tɨ ḭ ur me man tɨ a̰y aw. 43Nə nje kun dɔ ɓutɨ asɨgar je kɨ ɓu ndɨgɨ kajɨ Pol, adɨ ɔgɨ-de dɔ kadɨ rai ndɨgɨ ləde. Adɨ ndune kadɨ dɨje kɨ gəri kal man tosi me man tɨ kəte, awi kɨ dɔ yangɨra tɨ. 44Nɨngə kadɨ ndəge je ɨsi dɔ kagɨ tɨ je, dɔ nusɨ bato tɨ je, uni gode. E be ə, dɨje pətɨ awi tḛḛi dɔ yangɨra tɨ kɨ kanjɨ kadɨ nḛ madɨ ra-de.


text: 1Kə ge andza niye na, ndo nakə Yahuda aye na, a ze ndo nakə Yahuda bay aye na, tə mey? Taɗə ndoweye kə ɗəs bo na, ŋgama eye mə ɗəma na, mey? 2Faya na gwaɗakumeye: «Ma giye ŋgama haladzay ta tsəveɗ mekeleŋ eye hay wal wal.» Mbəlom a vəl bazlam ŋgay na, a Yahuda hay təday. 3Ane tuk na, taɗə siye i Yahuda hay ta kula ha gər tay na, niye na, ma sliye məgay me a Mbəlom ka məge wu nakə a tsik aye ɗaw? 4Aʼay, andza niye bay tebiye, kwa taɗə ndo hay tebiye maraw me eye hay na, Mbəlom ma giye wu nakə a tsik aye huya. Andza nakə tə watsa a Ɗerewel i Mbəlom aye, tə gwaɗ: «Nəkar Mbəlom, ka tsik me na, ndo hay tebiye tə sər ha ka tsik na, deɗek. Taɗə ta maka ha mənese na, ndəray ma sliye məgəse kar a sariya bay.» 5Agəla siye hay ta gwaɗiye, mənese nakə faya ka gakweye ma dzəniye tay ha ndo hay ka məsəre ha Mbəlom na, neŋgeye a ge mənese bay. Wu nakə ka mbəɗakwateye faya na, wuye mey? Kə ge andza niye na, ka gwaɗakweye Mbəlom faya ma giye mənese bəna faya ma sakweye ɗəretsətseh bəɗaw? Wu nakə na tsik aye na, na tsik bazlam i ndo hay. 6Aʼay, andza niye bay, Mbəlom neŋgeye ŋgwalak eye. Taɗə neŋgeye ŋgwalak eye bay na, ma giye sariya a ndo i məndzibəra hay na, ma kəkay? 7Agəla siye hay ta gwaɗiye sa: «Taɗə maraw me ga hay faya ta dzəniye ndo hay ka məsəre Mbəlom neŋgeye a tsik deɗek na, ta zambaɗeye hərwiye. Kə ge andza niye na, nəkway ndo məge mezeleme hay Mbəlom ma gəsiye kway a sariya na, hərwi mey?» 8Siye hay faya ta gwaɗiye: «Gakwa mənese hərwi ada tâ ŋgatay parakka Mbəlom na, ŋgwalak eye, ma giye wuray ɗaw?» Siye hay faya ta tsikiye wu nakə ŋgwalak eye bay aye fagaya, tə gwaɗ neŋ eye na tsik andza niye. Nəteye ɗa nakə Mbəlom mâ gəs tay ha a sariya aye. 9Andza niye, nəkway Yahuda hay na, ka zakwa tay ha siye i ndo hay ɗaw? Aʼay, kwa tsekweŋ bay. Ɓa na tsik tsɨy, Yahuda hay ta siye i ndo hay tebiye mezeleme faya ma ləviye kway. 10Andza nakə tə watsa a Ɗerewel i Mbəlom aye na, tə gwaɗ: «Ndəray nakə neŋgeye ŋgwalak eye kame i Mbəlom aye na, andaya bay, kwa nəte. 11Ndəray nakə a sər deɗek aye na, andaya bay, ndəray nakə faya ma pəliye Mbəlom aye na, andaya bay. 12Nəteye tebiye ta mbəɗay dəba a tsəveɗ i Mbəlom, ta dze tebiye, ndəray nakə faya ma giye ŋgwalak aye na, andaya bay, kwa nəte. 13Wu nakə ma ndahwaweye abəra mə bazlam tay aye na, ŋgwalak eye bay andza wu nakə a zaw ma tsəvay nakə ta həndək faya abəra aye. Ta ɗərneh tay na, faya ta vateye ha gər a ndo hay. Ka təbəlem tay na, muwar i dədœ. 14Faya ta vəlateye mezeleme a ndo hay huya, ta tsikiye wu ŋgwalak eye bay huya. 15Tə sik tay hay na, ta hwiye ha ka məkəɗe ndo hay. 16Tsəveɗ tay nakə ta ye tə ɗəma aye na, ta nasiye ha wu hay tebiye, ada ta sateye ɗəretsətseh a ndo hay. 17Tsəveɗ i zay na, tə sər bay. 18Ta dzədzaray a Mbəlom bay tebiye.» 19Na gwaɗ ka sərakwa ha wu neheye tebiye bazlam i Mbəlom mapala eye faya ma tsikiye aye na, a tsik ka ndo neheye faya ta rəhay ha gər aye. Andza niye, ndəray ma sliye mambəɗe me abəra ka bo bay. Kwa way kə ge mənese kame i Mbəlom. 20Hərwi niye ka ɗəre i Mbəlom na, ndəray nakə ŋgwalak eye hərwi bazlam i Mbəlom mapala eye andaya bay. Bazlam i Mbəlom mapala eye faya ma ɗiye ha mezeleme i ndo hay hərwi ada tâ sər ha. 21Anəke na, tsəveɗ i ndo hay ta təriye ŋgwalak eye kame i Mbəlom aye na, kə ndohwaw parakka. Tsəveɗ eye a ndohwaw na, abəra mə ɗerewel i Musa bay. Ane tuk na, ɗerewel i Musa ada ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom hay ta tsik faya kurre. 22Tsəveɗ eye na, andza nakay: Ndo neheye tə dzala ha ka Yesu Kəriste, Mbəlom a təra tay ha deɗek eye hay ka ɗəre ŋgay aye na, nəteye. Mbəlom a həndək tsəveɗ nakay na, a ndo neheye tə dzala ha ka Yesu Kəriste aye tebiye bəna a Yahuda hay ɗekɗek bay. Mbəlom a ŋgəna tay ha ka bo abəra ndo hay bay. 23Hərwi ndo hay tebiye ta ge mezeleme, ta sliye məndze ma məzlaɓ i Mbəlom bay. 24Ane tuk na, Mbəlom kə gatay ŋgwalak kəriye, ka təra tay ha deɗek eye kame ŋgay. A ge andza niye na, tə həlay i Yesu Kəriste nakə ma mbəliye tay ha abəra mə mezeleme aye. 25Neŋgeye na, Mbəlom a zla na ada mâ mət hərwi ndo hay hərwi ada mâ zla fataya abəra mezeleme tay tə bambaz ŋgay. Tsəveɗ eye nakay Mbəlom a həndək na, hərwi ndo neheye tebiye ta dzaliye ha ka Yesu Kəriste aye. A ge andza niye na, hərwi ada ndo hay tâ zəba neŋgeye na, deɗek. Mezeleme neheye ahəl niye ndo hay tə gawa aye na, Mbəlom a gawa ha andza a ŋgataway bay. 26A tsikawa faya bay, a ɗəmawa. Ane tuk na, anəke na, faya ma ɗatay ha a ndo hay, neŋgeye na, deɗek. Neŋgeye a say məge na, wu nakə deɗek eye ada a say matəre tay ha ndo neheye tə pa mədzal gər tay ka Yesu Kəriste aye ndo deɗek eye hay. 27Kə ge andza niye na, wuray andaya nakə ka gakweye ha zlapay aye ɗaw? Aʼay, andaya bay! Mbəlom a təra kway ha deɗek eye hay kame ŋgay na, hərwi nakə faya ka dzalakweye ha ka Yesu Kəriste aye bəna hərwi nakə ka pakway bəzay a bazlam mapala eye bay. Andza niye, wuray andaya nakə ka gakweye ha zlapay aye bay. 28Andza niye, Mbəlom a təra tay ha ndo hay deɗek eye hay kame ŋgay na, hərwi nakə faya ta dzaliye ha ka Yesu Kəriste aye ɗekɗek tsa bəna hərwi nakə tə pay bəzay a bazlam i Musa mapala eye aye bay. 29Mbəlom na, neŋgeye Mbəlom i Yahuda hay ɗekɗek bay, neŋgeye Mbəlom i ndo hay tebiye, kwa i Yahuda hay ada kwa i siye i ndo hay, 30hərwi Mbəlom na, nəte ŋgweŋ. Taɗə Yahuda hay ta dzala ha ka Yesu Kəriste na, ma təriye tay ha deɗek eye hay kame ŋgay. Hərwi ndo siye hay na, andza niye dərmak, taɗə ta dzala ha ka Yesu Kəriste na, ma təriye tay ha ndo i deɗek eye hay kame ŋgay dərmak. 31Məgweɗe na, Mbəlom a təra tay ha ndo deɗek eye hay na, hərwi nakə tə dzala ha ka Yesu Kəriste aye, niye a say məgweɗe na, ndo hay tâ pay bəzay a bazlam i Mbəlom mapala eye sa bay ɗaw? Aʼay, andza niye bay. Ɗuh bazlam i Mbəlom mapala eye na, ka təmakweye na lele andza nakə a ye ka bo aye.