text: 1NDɔ kare, Jəju ɨndə də me ndɔr gəme je tɨ. E ndɔ taa kə̰ə̰ lə Jɨpɨ je. Nɨngə, njé ndo je lie kɨ əi sie, gangi dɔ ko je jide tɨ, təmi usoi. 2Ə Parɨsɨ je madɨ əli-de əi nə: «Ra ban ə ɨrai nḛ kɨ kadɨ dəw ra ndɔ taa kə̰ə̰ tɨ al be ə?» 3Jəju əl-de ə nə: «Ɨtɨdəi nḛ kɨ ngar Dabɨdɨ ra lokɨ ɓo ra-de kɨ dɨje kɨ goe tɨ kɨn al bɨtɨ a? 4Dabɨdɨ ur me kəy tɨ lə Luwə, un mapa kɨ dɨje adi Luwə kadɨ-kare tɨ uso, nɨngə təl-n adɨ dɨje kɨ goe tɨ usoi tɔ. Usoi mapa kɨ e nḛ kɨ sɔbɨ kadɨ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je par ə usoi.» 5Jəju təl əl-de ɓəy ə nə: «Mi NGon dəw m-aw kɨ tɔgɨ dɔ ndɔ taa kə̰ə̰ tɨ.» 6NDɔ taa kə̰ə̰ kɨ rangɨ, Jəju aw kəy kaw-naa tɨ lə Jɨpɨ je, ndo nḛ dɨje. Nɨngə dɨngəm kare kɨ ji ko̰e oy njururu, e me kəy kaw-naa tɨ no̰o̰. 7NJé ndo ndu-kun je kɨ Parɨsɨ je ɨsi jəke ɨsɨ ɨndəi kəmde kadɨ n-ooi se Jəju a adɨ dɨngəm kɨn rɔ nga ndɔ ta kə̰ə̰ tɨ lə Jɨpɨ je wa? E ta bole kɨ ɨsɨ sangi kadɨ n-ɨngəi ɓa n-ɨndəəi ta dɔe tɨ. 8Nə Jəju gər mər ta je ləde, adɨ əl dɨngəm kɨ jie oy njururu ka kɨn ə nə: «Ḭ taa, a dana ta kəm dɨje tɨ pətɨ.» Dɨngəm ḭ a taa. 9Nɨngə Jəju təl dəjɨ ndəgɨ dɨje ə nə: «M-dəjɨ səsi m-o, e ri ə majɨ kadɨ dəw ra ndɔ ta kə̰ə̰ tɨ ə? Kadɨ dəw ra majɨ ə se kadɨ ra majal ə? Kadɨ dəw nagɨ madɨne ta yo tɨ ə se kadɨ ɨyḛ adɨ tujɨ kɔ ə?» 10Jəju ɨndə kəmne go̰-n-de ba pətɨ, nɨngə əl dɨngəm ka kɨn ə nə: «Ɨsurə jii.» Dɨngəm surə jine, nɨngə jie təl to majɨ kare. 11Wongɨ tɔl njé ndo ndu-kun je kɨ Parɨsɨ je, adɨ əli-naa ta dande tɨ dɔ nḛ tɨ kɨ kadɨ n-rai kɨ Jəju. 12Me ndɔe je tɨ kɨn, Jəju aw dɔ mbal tɨ mba kəl ta kɨ Luwə. Əl ta kɨ Luwə kondɔ bɨtɨ lo ti. 13Lokɨ lo ti, Jəju ɓar njé ndo je ləne. Nɨngə mbo̰ njé ndo je tɨ kɨn ə, mbətɨ-de dɔgɨ gɨde e joo, ɓar-de njé kaw kɨlə je. 14Adɨ e Sɨmo̰, kɨ ɨndə tɔe nə Pɨyər əi kɨ ngokone Andɨre, kɨ Jakɨ, kɨ Ja̰, kɨ Pɨlɨpɨ, kɨ Batɨləmi, 15kɨ Matɨye, kɨ Tomasɨ, kɨ Jakɨ, kɨ ngon lə Alpe, kɨ Sɨmo̰ kɨ ɓari-e dəw kɨ e mbo̰ njé rɔ mbata kɨngə dɔ lə ɓe ləde tɨ, 16kɨ Judɨ kɨ ngon lə Jakɨ, taa Judasɨ Isɨkarɨyotɨ kɨ təl nje kun dɔ Jəju tɔ. 17Jəju ḭ kɨ njé kaw kɨlə je dɔ mbal tɨ re tḛḛ lo tɨ kɨ gɨde asɨ naa majɨ nɨngə, ɨngə kosɨ njé ndo je ləne, kɨ kosɨ dɨje ngay kɨ ḭ dɔnangɨ Jude tɨ je, njé kḭ ɓe bo Jorijaləm tɨ je, njé kḭ ɓe bo je tɨ kɨ kadɨ ba tɨ kɨ Tɨr je kɨ Sɨdo̰ je. Rəi mba koo ta lə Jəju je mba kadɨ ajɨ-de dɔ mo̰y je tɨ ləde je. 18NJé kɨ ndɨl je kɨ majal yəti angalde ɨngəi rɔ nga tɔ. 19Nɨngə kosɨ dɨje pətɨ sangi kadɨ n-ɔdi rɔe, tadɔ tɔgɨ madɨ ɨsɨ tḛḛ rɔe tɨ adɨ-de rɔ nga. 20Jəju un kəmne oo-n njé ndo je ləne nɨngə əl-de ə nə: Səi njé ndoo je, səi njé majɨ-kur, tadɔ ko̰ɓe lə Luwə e ya̰si. 21Səi kɨ ɓo ɨsɨ ra səsi ɓone, səi njé majɨ-kur, tadɔ lo ti ə a ɨndani. Səi kɨ ɨsɨ no̰i ɓone, səi njé majɨ-kur, tadɔ lo ti ə a kogi. 22Majɨ-kur e ləsi lokɨ dɨje ɨsɨ mbati səsi, dɨje ɨsɨ tuwəi səsi, dɨje ɨsɨ taji səsi, dɨje ɨsɨ əli ta je kɨ majal dɔsi tɨ, mbata tɨ ləm mi NGon dəw. 23NDɔ kɨ nḛ je kɨn tḛḛ dɔsi tɨ ə, majɨ kadɨ ɨrai rɔnəl, ɨtḭḭ bal, tadɔ nḛ kɨgə go jisi e ngay dɔra̰ tɨ. Tadɔ e be ə kade je adii ko̰ njé kəl ta je kɨ ta Luwə tɨ, kəte. 24Nə səi njé nḛ kɨngə, səi njé kəm-to-ndoo. Səi njé kəm-to-ndoo tadɔ ɨngəi nḛ sɔl me ləsi ngata. 25Səi kɨ ɓone ɨndani, səi njé kəm-to-ndoo, tadɔ lo ti ə ɓo a ra səsi. Səi kɨ ɓone ɨsɨ kogi, səi njé kəm-to-ndoo, tadɔ lo ti ə a uwəi ndoo je a no̰i je. 26Səi kɨ dɨje ɨsɨ əli ta kɨ majɨ majɨ dɔsi tɨ, səi njé kəm-to-ndoo, tadɔ e be ə kade je rai kɨ njé kəl ta kɨ ta Luwə tɨ kɨ njé ngom je. 27Nɨngə səi kɨ ɨsɨ oi ta ləm, m-əl səsi kadɨ ɨndɨgi njé ba̰ je ləsi, ɨrai majɨ kɨ njé kɨ ɨsɨ ɔsi səsi ta. 28Ɨnjangi dɔ njé kɨ ɨsɨ mani səsi, ə əli ta kɨ Luwə mbata lə njé kɨ ɨsɨ əli ta je kɨ majal dɔsi tɨ. 29Re dəw ɨndə dam mbɔi kɨ kare ə, ɨyətɨ dame kɨ nungɨ ade ɨndə ɓəy. Re dəw taa kɨbɨ kɨ ngal ləi ə, ade e kɨ gɔjɨ dɔ tɨ. 30Dəw kɨ ra kɨ dəji nḛ ə ade, nɨngə dəw taa nḛ ləi ə ɨdəjɨ goe al tɔ. 31Nḛ je kɨ ɨndɨgi kadɨ dɨje rai adi səsi kɨn ə, ɨrai kae tɨ wa kɨn adi-de tɔ. 32Kɨn ə ɨndɨgi njé kɨ ndɨgi səsi tɔ par ə, oyo ri ə kadɨ dəw ra səsi ə? Dəw a ra səsi oyo al, tadɔ njé ra majal je ka ndɨgi njé kɨ ndɨgi-de tɔ. 33Kɨn ə ɨrai majɨ kɨ njé kɨ rai səsi majɨ par nɨngə, oyo ri ə kadɨ dəw ra səsi ə? Dəw a ra səsi oyo al, tadɔ njé ra majal je ka rai təkɨ ɨrai kɨn be tɔ. 34Kɨn ə adi njé kɨ ɨgəri majɨ kadɨ a ugəi səsi ɓangɨ par ə tunəi səsi nḛ nɨngə, oyo ri ə kadɨ dəw ra səsi ə? Dəw a ra səsi oyo al, tadɔ njé ra majal je ka, adi njé kɨ gəri majɨ kadɨ a ugəi-de kɔr nḛ ləde gogɨ par ə tunəi-de nḛ tɔ. 35Majɨ kadɨ ɨndɨgi njé ba̰ je ləsi, ɨrai majɨ kɨ no̰o̰ par, ə adi dɨje tunəi səsi nḛ kɨ kanjɨ kadɨ ɨndəi mesi dɔ kɨnge tɨ gogɨ. E be ə a ɨngəi nḛ kɨgə go ji kɨ bo, taa a səi ngan lə nje kɨsɨ dɔ nḛ je tɨ pətɨ tɔ. Tadɔ e nje ra majɨ kɨ dɨje kɨ gəri ra oyo al kɨ dɨje kɨ nje me majal. 36Majɨ kadɨ səi njé ra majɨ kɨ ngay təkɨ Bawsi Luwə e-n nje ra majɨ kɨ ngay kɨn be tɔ. 37Ɨgangi ta dɔ dəw tɨ al, nɨngə Luwə a gangɨ ta dɔsi tɨ al tɔ. Uwəi dəw kɨ ta al, nɨngə Luwə a uwə səsi kɨ ta al tɔ. Ɨyə̰i go majal lə dəw kɔ, nɨngə Luwə a ɨyə̰ go majal ləsi kɔ tɔ. 38Adi, ə Luwə a adɨ səsi tɔ. Luwə a ɓukɨ posɨ kɨbɨ tɨ ləsi kadɨ rosɨ majɨ: a yəkɨ, mbɨsɨ dɨgɨ dɨgɨ, ɓukɨ kadɨ rosɨ re puu kɔ. Tadɔ go rəbɨ kɨ ɨgangii ta dɔ dɨje kɨn ə Luwə a gangɨ-n ta dɔsi tɨ tɔ. 39Nɨngə Jəju təl əl-de ta kare me kujɨ ta tɨ ɓəy ə nə: «NJe kəm tɔ a ndɔr nje kəm tɔ madɨne ban ə? A ndɔr-e al, tadɔ re ndɔr-e ə a osi joo pu me ɓe tɨ. 40NJe ndo ɨtə nje ndo-e nḛ al, re e nje ndo kɨ ɓae ndo-e nḛ bərəre bərəre majɨ nɨngə, a to tə ɓane be. 41«Ra ban be ə, o burɨm wale kɨ to kəm ngoko̰i tɨ yo, ə o kagɨ kɨ boy kɨ to ya̰i tɨ ḭ wa kɨn al ə? 42Kagɨ kɨ boy kɨ to kəmi tɨ ḭ wa kɨn o al nɨngə, kɨ go rəbɨ kɨ ban ə a asɨ kadɨ əl ngoko̰i ə nə: “NGokom, adɨ m-un burɨm wale kɨ to kəmi tɨ kɨn,” ə? Ḭ nje kədɨ kəm dɨje, un kagɨ kɨ boy kɨ kəmi tɨ kɨn nɨngə tə, a o lo ay njay kadɨ un-n burɨm wale kɨ kəm ngoko̰i tɨ. 43«Kagɨ kɨ majɨ kɨ kadɨ a andɨ kandɨ kɨ majal goto, taa kagɨ kɨ majal kɨ kadɨ a andɨ kandɨ kɨ majɨ ka goto tɔ. 44E kɨ kandɨ kagɨ kɨ sɔbɨ dɔ kage kɨn ə a gəri-e-n. Dəw a ɨjə kandɨ mbay-kote dɔ kon pa tɨ al, taa dəw a ɨjə kandɨ nju dɔ kon bər tɨ al tɔ. 45Dəw kɨ majɨ, kɨlə rae tḛḛ me nḛ ra tɨ kɨ majɨ kɨ uwə mee. Nɨngə dəw kɨ majal, kɨlə rae tḛḛ me nḛ ra tɨ kɨ majal kɨ uwə mee tɔ. Tadɔ e nḛ je kɨ rosɨ me dəw kɨn ə ɨsɨ tḛḛ tae tɨ. 46«Ra ban ə ɨɓari-mi “Ɓaɓe, Ɓaɓe”, ə ɨrai nḛ kɨ m-əl səsi al ə? 47Dəw kɨ ra kɨ re rɔm tɨ, oo ta ləm, ə təl rɔne go tɨ nɨngə, e dəw kɨ to tə dəw kɨ m-a m-əl səsi ta lie kam be. 48To tə dəw kɨ nje ra kəy, kɨ ur ɓe dɔ dii tɨ adɨ əbɨ majɨ, ɓəy taa, ɨndə gɨn kəy tɨ kɨn be. Lokɨ man ḭ nɨngə, man ko̰ lo re un kəy ka kɨn, nə asɨ kadɨ tɔ kəy ka kɨn al, tadɔ ɨndə adɨ nga̰ majɨ. 49Nə dəw kɨ oo ta ləm, ə təl rɔne go tɨ al, to tə dəw kɨ ɨndə kəy ləne dɔnangɨ tɨ taa ne kare, kɨ kanjɨ kur ɓe kɨndə gɨne tɨ be. Lokɨ man ko̰ re un kəy ka kɨn nɨngə, ndə̰y ba ɓəy par ə kəy budɨ nangɨ mur mur kɔ.»


c: text/html

text: 1Bazlam i Musa mapala eye na, mezek i wu neheye ŋgwalak eye faya ka hutakweye aye. Nəteye na, wu niye hay bay. Ndo hay tə kəɗaway wu a Mbəlom hərwi mahəndzəɗe tə neŋgeye, tə kəɗaway wu a Mbəlom ka məve ka məve, ane tuk na, a sla faya matəre tay tsəɗaŋŋa kame i Mbəlom bay. 2Taɗə ndo hay ta təra tsəɗaŋŋa hərwi nakə tə kəɗaway wu a Mbəlom ta deɗek aye na, haɓe ta gəriye ha məkəɗay wu a Mbəlom. Hərwi atay mezeleme tay kə bara sik nəte ka ndəv, mezeleme tay a matayaw a gər bay. 3Ane tuk na, ɗuh məkəɗe wu neheye tə kəɗaway a Mbəlom aye na, mezeleme tay a matayaw a gər ka məve ka məve, 4hərwi bambaz i merisla ta voʼar a sla məbere mezeleme bay. 5Hərwi niye, ahəl nakə Kəriste mazlambar ma deyeweye ka məndzibəra aye na, a gwaɗay a Mbəlom: «A saka tâ kəɗaka gənaw hay bay, tâ vəlaka wu mekeleŋ eye bay. Ane tuk na, ka vəleŋ bo hərwi ada nâ vəlaka. 6Məkəɗe gənaw hərwi məfəkaka naha ada məkəɗe wu hərwi məpəse ha mezeleme na, a yaka a gər bay. 7Aya, na gwaɗaka: Neŋ anaŋ Mbəlom, na yaw ka məndzibəra na, hərwi ada nâ ge wu nakə a saka aye, andza nakə mawatsa eye ka gər ga mə ɗerewel i bazlam mapala eye aye.» 8Wu nakə Kəriste a lah mətsike aye na, a gwaɗ: «A saka tâ kəɗaka gənaw hay bay, tâ vəlaka wu mekeleŋ eye bay. Məkəɗe gənaw hərwi məfəkaka naha ada məkəɗe wu hərwi məpəse ha mezeleme na, a yaka a gər bay.» Kwa wu neheye a pay bəzay a bazlam mapala eye bəbay na, a yay a gər a Mbəlom bay. 9Kəriste a gwaɗ sa: «Neŋ anaŋ na yaw ka məndzibəra na, hərwi ada nâ ge wu nakə a saka aye.» Andza niye, a mbata ha Dzam Guram eye, a vəl a ɗəma tsəveɗ weɗeye. 10Ka tərakwa tsəɗaŋŋa kame i Mbəlom hərwi Yesu Kəriste a ge wu nakə a yay a gər a Mbəlom aye ada a vəl ha bo sik nəte ɗa ka tor eye. 11Ndo neheye tə vəlaway wu a Mbəlom aye, nəteye tebiye malətsa eye pat pat ka məge məsler tay pat pat. Tə kəɗaway wu huya a Mbəlom. Ane tuk na, wu neheye tə kəɗawa aye na, tə sla məmbete ha mezeleme i ndo hay bay. 12Yesu Kəriste na, a vəl bo ŋgay eye sik nəte hərwi məzle mezeleme abəra ka ndo hay ka tor eye. Tsa na, a ndza tə həlay i mənday i Mbəlom. 13Anəke na, neŋgeye faya ma həbiye Mbəlom mâ pa ndo mane ɗəre ŋgay hay a huɗ i sik ŋgay. 14Andza niye, a vəl ha bo ŋgay sik nəte ka tor eye, a təra ha ndo ŋgay hay tsəɗaŋŋa kame i Mbəlom. A pa tay ha wal hərwi ŋgay. A təra tay ha ŋgwalak eye hay ka tor eye. 15Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye faya ma ɗakweye ha dərmak parakka wu neheye na, deɗek. A gwaɗ təday na: 16«Bəy Maduweŋ Mbəlom a gwaɗ: “Dzam nakə na ɓariye ta ndo ga hay a həlay niye aye na, anaŋ: Na piye bazlam ga mapala eye a ɗərev tay, na watsiye bazlam ga mapala eye a mədzal gər tay.”» 17Tsa na, a gwaɗ sa: «Na ma ahaya mezeleme tay a mədzal gər ga sa bay, kwa məsler neheye tə ge ŋgwalak eye bay aye.» 18Mbəlom kə pəsatay ha mezeleme i ndo hay tsɨy na, məvəlay wu hay a Mbəlom ma dzəniye hərwi məzle mezeleme abəra ka ndo hay sa bay. 19A nəkurom malamar ga hay, ka hutakwa tsəveɗ məfələkwe a təv nakə a ze siye hay tə tsəɗaŋŋa aye na, hərwi bambaz i Yesu nakə a mbəɗa ha aye. 20Yesu ka ŋguraɗa ha petekeɗ nakə kame kway aye. Ka həndəkakway tsəveɗ weɗeye, nakə ka slakweye məfələkwe a ɗəma aye. Tsəveɗ nakay weɗeye na, ka hutakweye ha sifa. Petekeɗ nakə a ŋguraɗa ha aye na, andza məgweɗe bo nakə ta dar na ka mayako mazləlmbaɗa eye aye. 21Andza niye, i kway na, bagwar i ndo məvəlay wu a Mbəlom andaya a ləvay gər a gay i Mbəlom. 22Kə ge andza niye na, həndzəɗakwa ka təv i Mbəlom tə ɗərev deɗek eye, ta məpe mədzal gər gədaŋ eye ka Mbəlom, hərwi Yesu ka təra kway ha tsəɗaŋŋa tə bambaz ŋgay ada kə bara kway ta yam tsəɗaŋŋa eye. 23Tsikakwa parakka huya nəkway ka pakwa mədzal gər ka wu nakə Mbəlom a tsik aye, kâ dzədzakwa ha mədzal gər kway bay, hərwi wu nakə a gwaɗ ma giye na, huya ma giye andza nakə a tsik aye. 24Pəlakwa tsəveɗ nakə ka vəlakweye ha gədaŋ a bo nəte nəte mə walaŋ kway aye hərwi ada kâ wuɗakwa bo kame kame ada kâ gakwa wu neheye ŋgwalak eye. 25Kâ gərakwa ha məhay gər andza ndo siye hay bay. Ɗuh na, vəlakwa a bo gədaŋ nəte nəte mə walaŋ kway, wene wene eye hərwi ka sərum ha pat nakə Yesu Kəriste ma maweye aye na, mazlambar bəse. 26Ka sərakwa deɗek i Mbəlom. Hərwi niye taɗə faya ka gakweye mezeleme huya ada ka sərakwa lele ŋgwalak eye bay na, sərakwa ha wu mekeleŋ eye andaya neheye ta sliye faya məvəle hərwi məmbete ha mezeleme aye na, andaya sa bay tebiye. 27Taɗə ndoweye kə ge mənese andza niye na, mâ dzədzar hərwi Mbəlom ma geye sariya. Sariya niye na, a ge zluwer haladzay, ako gədaŋ eye ma fəkiye ndo neheye ta rəhay ha gər a Mbəlom bay aye. 28Ka sərum ha taɗə ndoweye ka rəhay gər a bazlam i Musa mapala eye bay, taɗə ndo hay sulo kəgəbay mahkar ta tsik ta deɗek kə ge mənese na, ta kəɗiye na ta sakay naha bay. 29Taɗə kə ge tə bazlam i Musa andza niye na, ɗəretsətseh i ndo nakə a zəba ka Wawa i Mbəlom andza wuray kəriye aye na, ma ziye nakay bəɗaw? Neŋgeye na, kə nas ha bambaz i məɓere dzam nakə a təma ahaya abəra mə mezeleme aye dərmak. Faya ma tsaɗeye a Məsəfəre Tsəɗaŋŋa nakə faya ma ɗakweye ha ŋgwalak i Mbəlom aye. 30Ka sərakwa ndo nakə a gwaɗ: «Mata gatay ɗəretsətseh a ndo neheye ta kərah marəheŋ ha gər aye na, neŋ. Na hamateye a ɗəma wu tay neheye ŋgwalak eye bay tə ge aye.» A gwaɗ sa: «Neŋ, Bəy Maduweŋ na gateye sariya a ndo ga hay.» 31Mbəlom na, a vəl sifa. Andza niye, taɗə sariya kə gəs ndoweye kame i Mbəlom na, ɗəretsətseh i ndo niye ma ziye wu hay tebiye. 32Mum ahaya a gər ma kəkay wu nakə a ge bo tə nəkurom ahəl niye ka ŋgatumay makurre eye a dzaydzay i Mbəlom aye. A həlay niye na, ta sakum ɗəretsətseh haladzay. Ane tuk na, ka səmumay naha a wu hay tebiye. 33A həlay siye na, ta tsaɗakum kame i ndo hay, ta sakum ɗəretsətseh. A həlay siye ka yum a ɗəretsətseh i ndo neheye tə satay ɗəretsətseh aye dərmak. 34Ka sum ka bo ɗəretsətseh dziye ta ndo neheye tə gəs ha tay a daŋgay aye. Ahəl nakə ndo hay ta buwa fakuma abəra wu kurom hay aye na, ka səmumay naha ta məŋgwese eye, hərwi ka sərum ha wu kurom hay ŋgwalak eye andaya a ze siye i wu hay tebiye, ta ndziye ka tor eye. 35Hərwi niye, kâ gərum ha məpe mədzal gər kurom abəra ka Mbəlom bay, hərwi taɗə ka rəzlumay a gər huya na, Mbəlom ma vəlakumeye magogoy haladzay. 36Wu nakə a ye ka bo aye na, səmumay naha ada kâ gum wu nakə a yay a gər a Mbəlom aye, hərwi ada kâ hutum wu nakə a gwaɗ ma vəlakumeye aye. 37Hərwi niye, Mbəlom a gwaɗ: «A zəkaw həlay tsekweŋ ndo nakə ma deyeweye na, ma deyeweye, ma gaweye mahonok bay. 38Ndo nakə neŋgeye ŋgwalak eye ka ɗəre ga aye, kə dzala ha ka neŋ na, ma ndziye ma sifa ka tor eye. Ane tuk na, taɗə kə ma ta dəba na, neŋgeye a yeŋ a gər sa bay.» 39Nəkway na, ndo neheye tə ma ta dəba ada tə dze aye bay. Ɗuh nəkway na, ndo neheye tə pa mədzal gər tay ka Mbəlom aye. Andza niye, ka hutakweye sifa ka tor eye.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Masa ta slam yawa cay amba ya diyam aa hwayak ŋga Itali ta kwambiwal na, ta’, a vəldamata ata Pawl, ta daŋgay hay siya a har ndaw mezəley Juliyus, mahura ŋga sewje hay. Aŋga mahura da wuzlah sewje hay ŋga Rawm, masa ata ma zəlmata «Sewje hay ŋga Bay Agustus.» 2Ta’, ya ndəkwam aa kwambiwal ma sawa daa berney ŋga Adəramit. Kwambiwal a, a daw ŋgadaa slam-mepey-salay mekele mekele ta dey bəlay ŋga hwayak ŋga Azi. Ta’, ya diyam. Ala bama ta ata ndaw daha mezəley Aristarke, ndaw Masadəwan daa berney ŋga Tesalawnik. 3Pepərek e, ya wusam aa berney ŋga Sidaŋw. Juliyus, a sərfar dey-ceceh a Pawl, ta’, a vəlar cəveɗ ŋga pey salay ŋga daw aa berney a ŋga nəktərwa jam aŋga hay, amba a jənmara. 4Fa dəɓa ha, ya təpam aa kwambiwal saya. Ya gwamara ŋga diyam dər e ba, maja memeɗ fa kawa a ray ala. Ta’, ya diyam ta cakay hwayak da wuzlah bəlay mezəley Sipəre masa memeɗ fa key ga daa ba. 5Ya təŋgam a dey bəlay gweegwe ta hwayak ŋga Silisi leŋ hwayak ŋga Pamfili, ta’, ya wusam a Mira daa hwayak ŋga Lisi. 6Feteɗe, mahura ŋga sewje hay heyey a səpey kwambiwal mekele. A hətndar kwambiwal ma sawa daa berney ŋga Alekzandəri ma daw ŋgadaa hwayak ŋga Itali. Ta’, a təpdandar aa kwambiwal a. 7Ɗar ga, ala fa diyam nekəɗey, nekəɗey. Ya wusam gweegwe ta berney ŋga Kənit na, banay daha ga ŋga daw maja memeɗ faa bərey. Memeɗ e a təkndar ŋga daw fa mey, ta’, ya slapalam ta fa slam da wuzlah bəlay mezəley Salmawne, ŋga wusey a dey laŋgar ŋga hwayak da wuzlah bəlay mezəley Kəret, dey masa memeɗ daa ba. 8Ya diyam ta banay taa kwakway ŋga hwayak a, ya wusam aa slam da Kəret mezəley Slam-mepey-salay Maaya, masa gweegwe ta berney ŋga Laze. 9Daa madaw ala ha na, ya ta kam ɗar ga sem. Ndəhay ta kamara daliyam ŋga mbəkey mebərey sem. Anda meləvey, piya gweegwe a wuswa, madaw ta kwambiwal a key saba maja bərgadaŋ fa key. Maja ŋgene, Pawl a ləvey: 10«Waa jam aɗaw hay, ya səra madaw aləkwa keɗe a kandakwar banay ga la. Kwambiwal ta cek hay da hwaɗ a, a da ndəkwam asi yam, a daa zəɗam. Ma daa zəɗam na, cek hay a daada ba, ama kwa aləkwa ray aləkwa may.» 11Mahura ŋga sewje hay heyey a cənda mey ŋga Pawl ba, ama a cəney na, mey ŋga ndaw ma hwada kwambiwal ta bay ŋga kwambiwal a gway. 12Slam-mepey-salay feteɗe na, aŋga maaya ŋga lecey kwambiwal a hwaɗ a ta piya ba. Daa ŋgene har-gədaŋ ŋga ndəhay a, a wuɗam ŋga diyam. Da a gwamara ma wusam na, a wuɗam a diyam aa slam-mepey-salay daa berney ŋga Fenikis, amba a njam feteɗe ta piya ha. Berney ŋga Fenikis na, aa daa hwayak ŋga Kəret da wuzlah bəlay heyey. Slam-mepey-salay da Fenikis ha na, aa ta har-gula ŋga ndaw ma nəkey dey ŋgada mey-aŋgwa leŋ ta har-zəmay ŋga ndaw ma nəkey dey ŋgada wurza. 13Fa dəɓa ha, memeɗ ta dey ŋga Məzam a kawa nekəɗey. A wulkam a hətam cəveɗ la ŋga wusey a Fenikis anda ata ma wuɗam. Da ray ŋgene, a ɗaɗamərwa ɓərey mandandal a ma lacada kwambiwal, a pamara a hwaɗ a. Ta’, a diyam ta mey kwakway ŋga hwayak ŋga Kəret. 14Ama fa dəɓa ha nekəɗey bərgadaŋ ta’, a kawa. Bərgadaŋ a na, a zəlmara Erakilaŋw, a sawa taa aŋgwa ŋga Kəret. 15A fəna kwambiwal ta gədaŋ. Ya gwamara ŋga handamara kwambiwal a dər e saba. Mbak! ya mbəkdamara, memeɗ e ŋga handa. 16Fa dəɓa ha, ya diyam ta dəɓa hwayak mekele mecəhe da wuzlah bəlay mezəley Kwada. Hwayak a, a təka memeɗ nekəɗey ma da sawa ŋgada ray ala. Feteɗe, ya baŋgaɗamərwa kwambiwal mecəhe ŋgadaa kwambiwal mahura maja kwambiwal mecəhe a daa zəɗey, ama aa ta banay ga maja memeɗ e kalah. 17Masa ndəhay ma hwada kwambiwal a ma pamara kwambiwal mecəhe heyey la aa kwambiwal mahura na, ta’, a təkɗam laza fa kwambiwal mahura heyey. Asaya, ta’, a kəzlam cek aa bəlay ŋga təka kwambiwal ŋga daw a rav-zazay ŋga hwayak ŋga Libi maja a zluram da a wusam haa a rav-zazay a na, a da slənam aa mawurɓay. Fa dəɓa ha, mbak! a mbəkdamara kwambiwal a amba memeɗ a handa aa wuzlah bəlay. 18Memeɗ e, fa key, fa key ta gədaŋ cəŋga. Anda keɗe, pepərek e, a kəzlamata cek hay ŋga filaw masa daa kwambiwal a aa bəlay. 19Pepərek e mekele, memeɗ e fa key cəŋga. Cek hay masa maadakw a maadakw a fa kwambiwal a na, ndəhay ma hwada a cəkwmata, a hazakadamata aa bəlay ta har ata. 20Ɗar ga, ya hətmar pas ba, ya hətmatar wurzla hay ba, maja bərgadaŋ a. Fa key ta gədaŋ, ta gədaŋ haa ya wulkam ya ləham la na, daa ba. 21Menjey ga, ndəhay daa kwambiwal a ta zəmam cek daa ba. Pawl ta’, a lecey fa mey ata tabiya, a ləvtar: «Haya, jam aɗaw hay, anja da akwar ma təɓmara mey aɗaw la na, ya ta sləkɗakurwa daa hwayak ŋga Kəret daa ba. Da aləkwa ma sləkɗakurwa da Kəret e daa ba na, anja cek aləkwa hay keɗe fa da nəsam daa ba, fa daa zəɗam daa ba. 22Ama wure keɗe, ya fa ləvkwar, kərzamara mevel, kwa ndaw pal dasi aləkwa fa daa zəɗey daa ba, si kwambiwal ma daa zəɗey gway. 23Dasi tavaɗ keɗe, Gazlavay, ndaw masa ma walaya, masa yah ma ragadar, ta slərwa maslaŋ aŋga la da vaɗ fa yah. 24A ləvya: “Pawl, ka da zlurey ba, fara fara si ka wusey, ka lecey fa mey ŋga Bay Sezere da Rawm ŋga kaka sariya. Gazlavay a ləhdata ndəhay tabiya daa kwambiwal keɗe la, aa zəɗam daa ba maja maaya aŋga aa da ray akah.” 25Da ray ŋgene, jam aɗaw hay, kərzamara mevel, ka da zluram ba, maja ya səra Gazlavay a ka la fara fara anda aŋga ma ləvya. 26Ama si kwambiwal a lecey a ray hwiyak da wuzlah bəlay la ɗagay.» 27Ɗar kuraw a ray a məfaɗ, memeɗ e fa dəkdandar daa bəlay ŋga Mediterene cəŋga. Ta wuzlah-tavaɗ, ndəhay ma hwada kwambiwal a wulkam na, ala gweegwe ya wusam a ray-ɗəgar. 28Ata a padamərwa salay ta ɓərey majəwkaya fa kwambiwal a, amba a wamara yam a. A hətfamar yam a seleleŋ, a key meeter kwakwar maakar a ray a maasala. A diyam fa mey nekəɗey, a wamara yam saya, a hətfamar yam a seleleŋ, a key meeter kwakwar cew a ray a daaŋgafaɗ. 29A zluram maja memeɗ a da handa kwambiwal fa aŋgwa. Da ray ŋgene, a padamatərwa salay ta ɓərey hay məfaɗ mandandal a mandandal a ma lacada kwambiwal fa dəɓa ŋga kwambiwal a. A səkwam slam ŋga wurey, ama slam a wurfatar gweegwe ba. 30Ndəhay ma hwada kwambiwal a, a wuɗam ma bamawa da hwaɗ a amba a ləham. Ta’, a padamərwa salay ta kwambiwal mecəhe heyey aa yam. A kam anda a da padamatərwa salay ta ɓərey mandandal a mandandal a ma lacada kwambiwal fa mey ŋga kwambiwal mahura. 31Ama Pawl a ləvtar a sewje hay, ta ŋgada mahura ata: «Da ndəhay ma hwada kwambiwal a, a njam a hwaɗ a ba na, akwar fa da gwamara ŋga ləhey daa bəlay a daa ba.» 32Sewje hay heyey ta’, a ɗəslmara laza ma kərza kwambiwal mecəhe, a mbəkdamara aa yam, a daw. 33Gweegwe slam a wurey na, ta’, Pawl a zəlta ndəhay tabiya ŋga zəmey ɗaf, a ləvtar: «Akwar ta ɓəsmara banay la ɗar kuraw a ray a məfaɗ, akwar ta zəmam kwa meeme daa ba. 34Maaya na, ya zəmkwa ɗaf ŋga hətey gədaŋ ŋga ləhey. Kwa eŋgwec pal fa ray ŋga ndaw da wuzlah akwar fa daa zəɗey daa ba.» 35Masa aŋga ma ləvey la anda keɗe na, leŋ! a ley peŋ, a kar suse a Gazlavay fa mey ata tabiya, ta’, a həɓey, a zəmey. 36Da ray ŋgene, ata tabiya a kərzamara mevel. Fa dəɓa ha, a zəmam peŋ e may. 37Ala daa kwambiwal a tabiya a key temere cew ta kwakwar maasala a ray a maakwaw. 38Masa ata ma rəham la na, ta’, a kəzlamara cek anda daw daa kwambiwal a aa yam, maja a wuɗam kwambiwal a, a key dadakw ba. 39Fa dəɓa ha slam ma wurey la na, ndəhay ma hwada kwambiwal a hətmar hwiyak, ama a sərmara slam aha ba. Daa slam aha, a hətmar slam masa maaya ŋga lecey kwambiwal da ray-ɗəgar, mawurɓay da hwaɗ a. Da a gwamara na, anja a wuɗam ŋga handamara kwambiwal feteɗe, a wuɗam a mbəkdamara feteɗe. 40Da ray ŋgene, ta’, a ɗəslmara laza ŋga ɓərey məfaɗ mandandal a mandandal a heyey, a mbəkdamata aa yam. Ta’, a pəskamata laza hay masa ma jəwa hwadam ma hwada kwambiwal. Ta’, a baŋgaɗamara zana fa mey ŋga kwambiwal amba memeɗ a handa a rav-zazay. 41Ama kwambiwal kaa a daw, a hətfey slam, yam da hwaɗ a ga daa ba, deŋ! a lecey aa mawurɓay daa yam a, mey a, caca’! aa mawurɓay a, kwa a wusey ba səlak. Vaŋgwala ŋga yam a sawa a həɓa hwadam fa dəɓa. 42Maja ŋgene, sewje hay a wuɗam a kəɗmata ndəhay daŋgay hay vagay maja a zluram ndəhay a, a daa ndavam, a da ləham. 43Ama mahura ŋga sewje hay a wuɗey ma ləhda Pawl, ta’, a təkta siya hay ŋga kəɗmata ndəhay daŋgay hay a. A ləvtar a ndəhay ma sərmara mendendevey ŋga jəvam teeseɗ aa yam a, amba a wusam kasl a rav-zazay. 44Siya hay, a ləhmawa na, a kərzam har ta hwadam hay ŋga kwambiwal mahəɓkaya. Anda keɗe, ala tabiya ma ləhmawa sem a palah, kwa cek ma kandar daa ba səlak.


text: 1Kɨ ɔjɨ dɔ nḛ kaw kɨ kadɨ jɨ ra-n kɨ dɨje lə Luwə kɨ ɨsi Jorijaləm tɨ, kəm kadɨ m-ndangɨ ta dɔ tɨ m-adɨ səsi, m-o al. 2M-gər ndɨgɨ ra majɨ kɨ rosɨ mesi kɨn, adɨ m-pɨtɨ səsi kɨ taga ta kəm dɨje tɨ kɨ dɔnangɨ Masəduwan tɨ. M-əl-de m-ə nə: «NGako̰je je kɨ dɔnangɨ Akay tɨ ɨsi dɔ njade tɨ kal ne kal.» Nɨngə tɨngə bɨl ləsi kɨn ra adɨ njé kaw-naa je ngay ndəli. 3Lo kɨn tɨ, m-ɨlə ngako̰je je kɨ rɔsi tɨ kadɨ pɨtɨ kɨ jɨ pɨtɨ səsi ɔjɨ-n dɔ lo kɨn, təl nḛ kɨ kare al. Nɨngə təkɨ m-əl-n, m-ndɨgɨ ngay kadɨ ɨsi dɔ njasi tɨ təkɨ rɔjetɨ wa tɔ. 4Tadɔ kɨn ə re dɨje kɨ dɔnangɨ Masəduwan tɨ awi səm rɔsi tɨ, ə ɨsi dɔ njasi tɨ al nɨngə, je kɨ jɨ taa mesi kɨn, j-a təl dɨje kɨ rɔde sɔl-de, nga nɨngə, rɔsɔl kɨ bo ngay a e dɔsi tɨ səi je wa. 5E mbata kɨn ə, m-o majɨ ngay kadɨ m-dəjɨ ngako̰je je madɨ kɨn kadɨ awi kəte no̰m tɨ, rɔsi tɨ, kadɨ kawi nja kadɨ-kare me ndɨgɨ kɨ uni ndusi dɔ tɨ kɨn. Lokɨ e kɨ kɔsɨ njae naa tɨ pətɨ ə dəw oo ɓa, a e nḛ kadɨ kɨ me ndɨgɨ, ɓɨ e nḛ kɨ dəw ɨndə tɔgɨ dɔ madɨne tɨ ə adɨ-n al. 6Nɨngə kadɨ ɨgəri təkɨ: «Dəw kɨ dɨbɨ nḛ ndə̰y be, A tətɨ ndə̰y be tɔ; Ə dəw kɨ dɨbɨ nḛ ngay, Ə tətɨ ngay tɔ.» 7Kadɨ dəw kɨ ra adɨ kɨ go kɔje tɨ kɨ ɔjɨ mene tɨ, ɓɨ kɨ ndɨngə rɔ ə se kɨ tɔgɨ madɨ kɨ kɨndə dɔ tɨ al. Tadɔ Luwə ndɨgɨ dəw kɨ adɨ kɨ rɔnəl. 8Luwə aw kɨ tɔgɨ kadɨ adɨ majɨ je kɨ dangɨ dangɨ ndogɨ səsi man tɨ. Lo kɨn tɨ, a awi kɨ nḛ je pətɨ kɨ kadɨ ra səsi kɨ dɔkagɨlo je pətɨ. A to səsi mbar mbar kadɨ uni ɨrai kɨlə je kɨ majɨ. 9Təkɨ makɨtɨbɨ lə Luwə əl-n ə nə: «Ka̰y nḛ kɨngə ləne kɨ me ndɨgɨ adɨ njé ndoo je, Ra majɨ lie to kɨ ndɔ je ndɔ je.» 10Luwə kɨ nje kadɨ ko nḛ nje dɨbɨ nḛ kɨ nje kadɨ nḛ kuso dəw uso, a adɨ səsi ko nḛ kɨ to mbar mbar, taa a ra kadɨ tɔgɨ tɔ. Lo kɨn tɨ, ra majɨ ləsi a tḛḛ kɨ dɔne kɨ taga wangɨ. 11NGa nɨngə a səi njé nḛ kɨngə je me nḛ je tɨ pətɨ, kadɨ ɨraii majɨ kɨ me ndɨgɨ ləsi kɨ kəte kəte. Nɨngə a ra kadɨ dɨje kɨ a ɨləi jisi adɨ j-adɨ-de kɨn, a təli kɨ oyo adi Luwə tɔ. 12Kadɨ kare ləsi kɨn, a ra kɨ njé kadɨ-me je par al, nə a ra kadɨ dɨje təli kɨ oyo ngay adi Luwə tɔ. 13Lokɨ əi oi majɨ lə kɨlə kɨn ɓa, a ɨləi tɔjɨ dɔ Luwə tɨ mbata təl kɨ ɨtəli rɔsi go Poy ta tɨ kɨ Majɨ lə Kɨrɨsɨ, ɨmai naje kɨ taga kɨn, kɨ majɨ kɨ ɨrai səde ə ɨka̰yḭ nḛ majɨ je ləsi adi-de nɨm adi ndəgɨ dɨje pətɨ nɨm kɨn tɔ. 14A əli ta kɨ Luwə mbata tɨ ləsi, tɔji ndɨgɨ-naa ləde kɨ rɔsi tɨ, ɔjɨ-n dɔ majɨ lə Luwə kɨ ɨndə nangɨ rɨpɨ rɨpɨ kɨ dɔsi tɨ kɨn. 15Tɔjɨ e kɨ dɔ Luwə tɨ mbata kadɨ-kare lie kɨ dəw oo ga̰e al kɨn.


text: 1Fa dəɓa ŋga cek hay ma kam keɗe, yah, Jaŋ, ya cəney ɗay maa guzlwa ta gədaŋ daa Way-mekey-kwakwas ŋga Gazlavay da vaɗ heyey. Ɗay a, aa guzlwa ŋgada maslaŋ hay ŋga Gazlavay maasala heyey, a ləvtar: «Diyam ta mbəɗdamara mecey-mevel ŋga Gazlavay daa taasa hay maasala keɗe cəpa a bəla.» 2Anda keɗe, maslaŋ masa ŋgeeme ta’, a daw a mbəɗda masa daa taasa aŋga a ray bəla. Daa ŋgene, mbəlek hay ma cey kalah a bamawa njaɓa-njaɓa fa ndəhay masa lamba ŋga cek ŋga ley matəhtakaya fa vaw ata, masa ma namar ray ŋgada cek maləmkaya anda cek ŋga ley a heyey. 3Fa dəɓa ha, maslaŋ masa ŋga dey cew e ta’, a mbəɗda masa daa taasa aŋga may aa bəlay. Daa ŋgene, yam daa bəlay a, a tərey anda mambaz ŋga ndaw maməckaya ma bawa. Anda keɗe, cek hay daa yam a cəpa ta məcam sem. 4Ta’, maslaŋ masa ŋga dey maakar a, a mbəɗda masa daa taasa aŋga may aa wayam hay ta aa wurak ŋga yam hay. Anda keɗe, yam daa wayam hay a ta daa wurak hay a ta tərey sem anda mambaz may. 5Cay, yah, Jaŋ, ya cənda ɗay ŋga maslaŋ ŋga Gazlavay ma wey da ray yam fa həslar ray ŋgada Gazlavay, a ləvey: «Kah na, Bay Gazlavay pal taava akah. Kah daha dəga zleezle haa wure keɗe. Ka ta ka sariya keɗe la ta cəveɗ e. 6Ndəhay ma kəɗmata ma təla mey akah hay vagay, ta ndəhay ma kəɗmata ndəhay akah hay siya na, ka ta vəltar mambaz la ŋga sey. Ŋgene he, ara cek təɗe fa sləra ata.» 7Cay, ya cəney ɗay mekele maa guzlwa ta gədaŋ da cakay slam-meewurey cek ŋgada Gazlavay, a ləvey: «Ahaw, Bay Gazlavay, ndaw masa ta gədaŋ ma fənta cek hay cəpa. Ka fa katar sariya a ndəhay ta cəveɗ e, membərzley da hwaɗ a daa ba səlak.» 8Menjey nekəɗey, maslaŋ ŋga dey məfaɗ a, ta’, a mbəɗda masa daa taasa aŋga may a ray pas. Anda keɗe, pas a hətey cəveɗ ŋga cey ŋgulca-ca haa a ndəlta ndəhay. 9Daa masa pas a fa ndəlta ndəhay a ŋgene, ta’, a cəɗmara Gazlavay, maja ara aŋga ma slərdərwa banay a keɗe. Ama ta mbəɗdamara menjey ata da bəla daa ba, a namar ray a Gazlavay ba cəŋga. 10Fa dəɓa ha, maslaŋ ŋga dey zlam a, ta’, a mbəɗda masa daa taasa aŋga may a ray slam-menjey ŋga cek ŋga ley heyey. Daa ŋgene, ləvaŋ a key daa slam masa cek ŋga ley a ma wa cəpa. Ndəhay cəpa daa slam aha aa pəɗam sler maja fa səram banay. 11Ama ta banay ŋgene cəpa na, kwa ndəhay a ta mbəɗdamara menjey ata daa ba, ata fa kam cek maaya ba hay cəŋga. A cəɗmara Gazlavay da vaɗ maja banay ata ta mbəlek hay mekele mekele ma catar. 12Cay, maslaŋ ŋga dey maakwaw a, ta’, a mbəɗda masa daa taasa aŋga aa wayam mahura ŋga Efərat. Yam daa wayam a, taa səkey sem mbasl! amba bay hay ma da samawa ta daa dana a hətam cəveɗ ŋga zləŋgey a dey laŋgar. 13Fa dəɓa ha, ta’, yah, Jaŋ, ya hətey mesəfney hay maaya ba maakar. Ata a səram ba ta kakəraŋ hay. Mesəfney a pal a bawa da mey gədem heyey. Laŋgar a bawa da mey cek ŋga ley heyey. Laŋgar may, a bawa da mey ndaw ma təla mey ta membərzley. 14Mesəfney hay a ŋgene a samawa ta fa bay-malula. Fa kam maazla hay mandaw mandaw ŋga rəzley ndəhay. Fa diyam a way bay hay da bəla cəpa ŋga kusmatərwa amba a kam vəram ta Gazlavay ta pas masa Gazlavay, ndaw ma fənta cek hay cəpa, ma da wuzdərwa gədaŋ aŋga. 15Da ray ŋgene, Bay Mahura a ləvey: «Wam vaw maaya maaya, maja ya da sawa na, dərfafay anda ndaw-mayal. Maaya ŋga Gazlavay aa da ray ndaw ma jəɗa vaw aŋga, a ney ba, ma wada vaw ta zana aŋga, amba ɗar masa yah ma da sawa na, ndaw a, a gwa ŋga pəkey ta vaw ɓa’ kəne ba, asaya, hwaray fa da kar maja ndəhay a da hətmar vaw ɓa’ kəne na, daa ba.» 16Ta’, mesəfney hay maaya ba maakar ma diyam a way bay hay heyey, a kusmata bay hay a aa slam daha mezəley ta mey Hebəre «Harmagwadaŋw». 17Fa dəɓa ha, maslaŋ masa ŋga dey maasala ha, ta’, a mbəɗda masa daa taasa aŋga aa memeɗ. Ɗay a cənwa ŋga gədaŋ daa slam-menjey ŋga Bay Gazlavay daa Way-mekey-kwakwas aŋga, a ləvey: «Banay hay a, ta kam cay.» 18Da ray ŋgene, var a zəmey wəɗ-weɗ, wəɗ-weɗ, aa bəcey ta gədaŋ təzlaw! təzlaw! Hwiyak a wusey ga anda aŋgwa ma bəzley. Dəga Gazlavay ma zlar ŋga ləmtərwa ndəhay a bəla na, hwiyak ta wusey anda ŋgene daa ba səlak. 19Ta’, hwiyak a ɓəzley, berney mahura heyey a wunkey slam maakar. Berney hay cəpa da bəla a pəlham pəlah! pəlah! may. Gazlavay a sərfadərwa berney mahura ŋga Babilaŋw, ta’, a cey mevel a ray a, a sərda banay ga, anda ndaw ma sa cek meeɗəwek e marəhkaya pece pece daa vəley. 20Daa ŋgene, hwayak hay da wuzlah bəlay cəpa, yam aa zəɗdata. Asaya, aŋgwa hay a yayiham. 21Lanja ga a kwiywa da vaɗ a ray ndəhay. Lanja ha pal na, mahura anda hutkwam. Maja ŋgene, ndəhay a cəɗmara Gazlavay maja lanja ha fa sərdamata banay ga kalah.


text: 1Má tə kwá makənə vəci ná, ba mbəlyi ɗa mwə́ tə Kana, kwa hyə ká Galili. Mama ra Yesu ná, wuri kə dzəgə tá mwə́a. 2Yesu lə mbəlyi kə zəli njə́ mwa, wuri mbəlyi kə kata hyá dzəgə dəwa; a ba hyá tlagwa dzəgə. 3Má nda fá na ná, ba yemyi anapə ndza mbəlyi sa tá mwə́a kəri; ba mama ra Yesu səkə gə sha Yesu nee, "Wuri yemyi anapə kə kəri," əkwə. 4Ba Yesu gə nee, "Waá tsəkwə va myi lə vəcəa ri, Mama? Vá nakə vi-ra dzəkitəgwa wə," əkwə. 5Ba mama ra Yesu gə sha mbəlyi kə mələ tlə́nə mwə́a nee, "Wamara wsi kə njə gə sha yə ka mələ, mələtə wa," əkwə. 6Tə nkwa shə mə́ ná, tarəwtya tsá shə nkwangə tazhe zəma pyə pəla ra ká Yahuda mə zəli-hya. Tarəwtya ngyi mwa ná, dabubwaa hyá: wamara tsá kutə mə hyá, ndaka shikalagwa yemyi ləpwə bakəmtsi, a na njə má makəmtsi kwa. 7Ba Yesu gə sha mbəlyi kə mələ tlə́nə mwə́ ngyi nee, "Lələhəntə wa tarəwtya ngyi lə yemyi," əkwə; ba hyá lələhəntə pirə-pirə. 8"Ndzaranjəa, katsəkə wa dzəgə tə́ mdi ndza mwə́a tə pəla-ranjə," əkwə Yesu. Ba hyá katsəkə dzəgə. (Ndana wuri yemyie kə mbərə ka yemyi anapə!) 9Má vi kə mdie ɗamata yemyi anapəa, ba njə ndayə. Vá sənata nkwa kə yemyi anapəa səkə njə tə wə—waləka mbəlyi kə kələkə ngyi tsá kə sənata. Ba mdi ndza ɗa mwə́a tə pəla-ranjə tsa gə sha za makwa nee, 10"Má ndza mbəlyi ɗa mwə́ mamə, yemyi anapə zərə tsá kə́lə mbəlyi səkə tsəmi, a mbəlyi sahwi, nda səkə mbəlyi lə tsá zhirəmye kətərəmbwi; ndana má na kwa nganga mwa, ba na mbushə tsá zərə, a səkə lə ndzaranjəa ɓa!" əkwə. 11Njə́a tsəmi wsi kwatsəka kə Yesu mələtə; tə Kana kwa hyə ká Galili mələtə njə. Wsie mwa, wuri kə ncətə kulə-njə; mbəlyi kə zəli njə́ mwa ná, ba mbərəsa lə njə́ səkwa tə. 12Má kətərəmbwe tsa ná, ba Yesu li dzəgwa Kafarnahum lə mama-ranjə ba nggwasama-ranjə, hyá lə mbəlyi kə zəli njə́; ba hyá hyata hya batlyə kwaɓa. 13Má venkwa kə vi kə mələ sarəka kə yiyisi mimyi gamə hələgitəgwa ná, ba Yesu dzəmə Urushalima. 14Má kwa mpya Hyalatəmwə ná, ba njə tawa wuntyi mbəlyi kə pahwi yə tlá lə təmə lə ghurəmi, ba ká mbərə "u"wi, məndzə-məndzə mnyə tlə́nə-hya. 15Ba Yesu lashə wura lə zəwə, a ba dləntə wsha ngyi paɗə shilyə mə mpya Hyalatəmwə—paɗə təmə lə tláa hyi dləntə njə. Ba njə wdiyi "u"wi mbəlyi kə mbərə "u"wi ngyi tə ka, a ba tsətsəngwintə teburi-hya. 16Kwə njə na sha ká pahwi ghurəmi ngyi mwa, "Wsəntə wa wsha va yə ngyi tə nkwa tsa! Washə yə fəyə mpya Ta-tara ka shikwi wə!" əkwə. 17Ba mbəlyi kə zəli Yesu zəzitə vəcə kə ɗafətəgwa kwa Dləparamə Hyalatəmwə nee, ""I-ra "i mpya-nga nə, Hyalatəmwə nə, kala ghwi kə tsə kwa mni-ra," əkwə. 18Ba ká Yahuda tə nkwa shə gə sha Yesu nee, "Mələtə yə́ wsi kwatsəka ndzaranjəa, tsá kə ncətə nee, ndana wulyə tsá va na kə mələ wsha ngyi," əkwə. 19Ba njə gə sha hyá nee, "Na njə́a, dlantə wa mpya Hyalatəmwə tsa, a yira zhini anətə njə́ mə vəci makənə kalə," əkwə. 20Ba ká Yahuda ngyi gə nee, "Á! Va fwarəmtsi-nkwangəghitə mbəlyi mələtə təkwarə kə anə mpya tsa; a ndaka anətə na mə vəci makənə, kwə na ná?" 21(Má mpya kə Yesu gə nkwa ra dlantə tə́ hyá tsa ná, ndana gwa-ranjə lə ghi-njə. 22Təmburi tsətsə, má vi kə Hyalatəmwə tlanətə Yesu lə mkyə səmə kwa kúlə ná, ba mbəlyi kə zəli njə́ zəzitə nee, kə gətə njə ndangə mə́; ba hyá mbərəsa lə vəcə kə ɗafətəgwa kwa Dləparamə Hyalatəmwə ba vəcə kə Yesu gətə, səfə njə lə hyá kwa wdunya tsa.) 23Má vi ndza Yesu mə Urushalima, vi kə mələ sarəka tsa ná, mbəlyi kúkulə tsá kə mbərəsa lə njə́ təmburi tsá kə hyá nata wsha kwatsəka ndza njə mələ. 24Má Yesu mwa ná, vá ngga njə tə hyá wə, 25təmburi wuri njə kə sənata mni paɗə mbəlyi. Vá və njə ba mbəlyi gərəshə wsi mbweghe mni mbəlyi tə́ njə́ wə, təmburi wuri njə kə sənata wsha kwa mni-hya ndangə mə́.


text: 1Má kətərəmbwe tsa ná, ba Yesu li jilyə mbwi tsadi ká Galili, tsá ndza mbəlyi ka lə tsadi Tibariya. 2Ba mbəlyi kúkulə tlagwa zəlitə njə́, təmburi tsá kə hyá nata wsha kwatsəka kə njə mələtə, vi kə njə mbə́tə mbəlyi má kulingə. 3Ba Yesu li dzəmə mwə, a njigwe məɓa lə mbəlyi kə zəli njə́. 4(Sarəka kə yiyisi mimyi gamə mwa, wuri kə hələgitəgwa venkwashə.) 5Tsa"a kwə Yesu ná, na mbəlyi kúkulə ngyi səkə tá njə́; ba njə gə sha Filibus nee, "Kaá ndza myi pashə wsi kə zəmə wuri buhəshə mbəlyi ngyi ri?" əkwə. 6(Má vəcə kə njə gətə tsa, tazhe nə wsi kə ɗa ra Filibus; má Yesu kwa nganjə mwa, wuri njə kə sənata wsi dzəgə njə mələ.) 7Ba Filibus gə nee, "Mandara myi pashə wsi kə zəmə nga dinari arəwi ɓwagə nə, kandə ndəkəshə mbəlyi ngyi paɗə wə!" əkwə. 8Wuntə mdi patlə mə mbəlyi kə zəli Yesu, tsá ndza mbəlyi ka lə Andarawas, dagwama ra Siman Bitrus ná, ba gə sha Yesu nee, 9"Na wuntə zəgwi tsa tə nkwaa, lə səmi ɗafa mcifə ba kələpə ɓwagə; a dawi ka buhəshə paɗə mbəlyi ngyi huri?" əkwə. 10Ba Yesu gə nee, "Gə wa sha mbəlyi, njigwe hyá məndzə," əkwə. (Tə nkwa shə ná, wtsi tsá shə ntənggi.) Paɗə mbəlyi ná, ba njigwe məndzə; zhilyi mə hyá ná, wuri kə mələtə dəbuwi mcifə. 11Ba Yesu kətə ɗafa tsa, a ba "usa Hyalatəmwə; ba njə ntəntəkaralyə tə́ mbəlyi məndzə ngyi. Tsətsə njə mələtə lə kələpəa dəwa. Paɗə mbəlyi ná, ba tlayi wuri hyá buhə və! 12Má vi kə paɗə mbəlyi ngyi ɗahwi ba buhə ná, ba Yesu gə sha mbəlyi kə zəli njə́ nee, "Tsənitə wa məncini ɗafa paɗə; washə myi ɗantə mandara batlyə wə," əkwə. 13Ba hyá tsənitə paɗə, a lələhəntə kwacike mungə-ɓwagəghitə lə məngushingushi ɗafa kə ncini va mbəlyi vá zəmə səmi ɗafa mcifə ngyi. 14Má vi kə mbəlyi tə nkwa shə nata wsi kwatsəka və́ Yesu mələtə tsa, ba hyá gə nee, "Pakatə, zakuri kə gə vəcə Hyalatəmwə ndza mbəlyi ghə səkə-njəa tsa!" əkwə. 15Má vi kə Yesu nata nee, hyá "i səkə kə́lə njə́ lə bwa, a fə njə́ ka mbəgə-hya ná, ba njə hwə dzəmə mwə, kutəra-ranjə. 16Má vi kə tikwari səkə, ba mbəlyi kə zəli Yesu dzəgwa mnyə tsadi. 17Ba vərə səkə; Yesu mwa, vá səkə tá hyá wə. Ba hyá dzəgwa kwambawali ka tlagwa li jilyə mbwi tsadi tsa, jilyə kwa Kafarnahum. 18Má tə tsadi tsa mwa, acə sefi tə wgyigwa dabwaa, a vulə yemyi ɗəkəkəkki dzəmə tamwə. 19Má vi kə hyá ndalə kwambawali tsa kala zabəga makənə, á tára fwarə ná, ba hyá nata Yesu tə ntahə təghe yemyi tsadi lə səra, a səkə hələgi tá kwambawali-hya; ba nggadləni tsəshə hyá dabwaa. 20Ba Yesu gə nee, "Yira—washə yə nggadləni wə!" əkwə. 21Vi kə njə zhinitə vəcəa tə́ hyá, ba hyá kakə njə́ dzəgwa kwambawali; má nda fá na ná, təkwashə-təkwashə wuri hyá kə ntsəkəshə nkwa ndza hyá tə dzəgəa! 22Má kəri ra nkwa ná, ba məncini mbəlyi kə tsənitəgwa pəlyə mbwi tsadi ngyi vəvərahə nkwa. Mamə, waləka kwambawali kutə tsá tə nkwa shə; wuri hyá kə sənata mwa, vá dzəgwa kwambawali tsa Yesu ka kutə lə mbəlyi kə zəli njə́ wə—waləka mbəlyi kə zəli njə́ tsá kə dzəgwa, kutəra-rahya. 23Wuntyi kwambawali tsá shə təɓa dəwa, ngyí kə shika pəlyə Tibariya ba səkə hələgi tá nkwa və́ mbəlyi ɗahwi ɗafa kə Tlamda fəmə barəka məa. 24Má vi kə mbəlyi kə tsənitəgwa ngyi nata nee, Yesu shə wə, a mbəlyi kə zəli njə́ shə tə nkwa shə dəwa wə, ba hyá dzəgwa kwambawali ngyi, a li jilyə Kafarnahum ka və Yesu. 25Má vi kə mbəlyi ngyi vətə Yesu pəlyə mbwi tsadi tsa ná, ba hyá gə sha njə́ nee, "Mala, venkwa-ma shilyə nkwaa na ri?" əkwə. 26Ba Yesu gə nee, "Jiri tsá gə rá sha yə, wsha kwatsəka kə yə nata, tsá kə kələkə yə səkə nkwaa ka və rá wə; ɗafa kə rá buhəshə hwi-yə lə, tsá kə kələkə yə səkə! 27Washə yə ɗa lə və wsi kə zəmə fashə ndza darə zazamə wə; kasha wa və wsi kə zəmə má darə batə wavi, tsá lə mkyə má kəri, tsá ndza Zəgwi ra Za dzəgə nggə yə. Má Zəgwi ra Za, njə́ tsá kə Hyalatəmwə Ta ncətə jiri-njə," əkwə. 28Ba mbəlyi ngyi gə nee, "Tsəma mələ yə́, a yə́ mələ tlə́nə kə Hyalatəmwə "i a yə́ mələ ri?" əkwə. 29Ba Yesu gə nee, "Tlə́nə kə Hyalatəmwə "i a yə mələ, njə́ nee, ba yə mbərəsa lə Mdi kə njə mnəkə səkə tə́ yə tsa," əkwə. 30Ba hyá gə sha njə́ nee, "Waá wsi kwatsəka ndza na mələtə yə́, tazhe ba yə́ nata, a mbərəsa lə na ri? Mələtə yə́ mə! 31Shi hyi-myi zamə, ɗafa tsá kə Musa nggərəkə tə́ hyá mə gamba, a hyá zəmə—kala tsá kə ɗafətəgwa kwa Dləparamə Hyalatəmwə nee, 'Ba njə nggərəkə ɗafa tə́ hyá səkwa məɓa tamwə,' əkwə." 32Ba Yesu gə nee, "Jiri tsá gə rá sha yə, ɗafa kə Musa nggərəkə tə́ shi zamə, ɗafa ndangə səkwa məɓa tamwə wə; má ɗafa ndangə səkwa məɓa tamwə, njə́ tsá kə Ta-tara mnəkə səkə tə́ yə. 33Má ɗafa ra Hyalatəmwə ndangə, njə́ tsá kə səkwa məɓa tamwə, a ba nggərəkə mkyə má kəri tə́ mbəlyi kwa wdunya," əkwə. 34"Mala, njə́a tsá kə yə́ "i; nggə yə́ tsəli ɗafaa wamara vi!" əkwə hyá. 35Ba Yesu gə sha hyá nee, "Yira lə ghi-ra ɗafa shə, tsá kə nggərəkə mkyə má kəri tə́ mbəlyi! Má wamara mdi kə səkə tá rá, ka dzəgə má zhərəshə tə́ njə́ batə wavi wə; má mdi kə mbərəsa lə rá mwa, ka dzəgə ndəra ɗa njə́ dəwa wə! 36Má kwə rá sha yə mwa, wuri yə kə nata rá, a vá mbərəsa yə lə rá dəwa akə wə. 37A má wamara mdi kə Ta-tara nggə rá, mdi shə səkə tá rá; má mdi kə səkə tá rá mwa, ka dlənata mdi shə rá wə. 38"Má yira nə, səkwa məɓa tamwə rá, a tazhe mələ wsi kə ghi-ra "i wə, a tazhe mələ wsi kə Mdi kə mnəkə rá "i a rá mələ. 39Wsi kə Mdi kə mnəkə rá "i mwa, njə́ nee, washə mbəlyi kə njə nggə rá za mandara kutə wə; a yira dzəgə tlanə hyá paɗə lə mkyə səmə kwa kúlə dzəgəndza, tə vəci ndza Hyalatəmwə dzəgə gə kita. 40Má wsi kə Ta-tara "i, njə́ nee, wamara mdi kə nata Zəgwi-ranjə tsa a ba mbərəsa lə njə́, mdi shə dzəgə tlayi mkyə má kəri; yira dzəgə tlanə hyá paɗə lə mkyə səmə kwa kúlə, tə vəci shə dzəgəndza," əkwə Yesu. 41Ká Yahuda mwa ná, acə hyá mə ngungunyi Yesu təmburi tsá kə njə gə nee, "Yira ɗafa kə səkwa məɓa tamwə," əkwəa. 42Ba hyá gə nee, "Karə mdie nə, Yesu zəgwi ra Yusufu njə ha"i huri? Ta-ranjə lə ma-ranjə, wuri myi kə sənata hyá mwa huri? A tsətsəma gə njə fashə nee, 'Səkwa məɓa tamwə rá,' əkwə ri?" 43Ba Yesu zhinirətə tə́ hyá nee, "Washə yə ngungunyi lə jigamnya wə! 44Yira gə sha yə, mdi shə ba səkə tá rá, a na Ta-tara kə mnəkə rá má kələkə njə́ səkə wə; má wamara mdi kə səkə tá rá mwa, yira dzəgə tlanə njə́ lə mkyə səmə kwa kúlə, tə vəci ndza Hyalatəmwə dzəgə gə kita. 45Wuri zakuri hyi Hyalatəmwə kə ɗafətə zamə nee, 'Paɗə-hya, Hyalatəmwə dzəgə tətəkərəshə wsha tə́ hyá,' əkwə; má wamara mdi kə nkatə tləmə tá vəcə Ta-tara, a ba tətəkəvə wsi va njə́, mdi shə səkə tá rá. 46Wuntə mdi shə kə ala nata Hyalatəmwə wə; se waləka Mdi kə Hyalatəmwə mnəkə səkwa məɓa tamwə, tsá kə nata njə́. 47"Jiri tsá gə rá sha yə, má wamara mdi kə mbərəsa lə rá, wuri mdi shə kə tlayi mkyə má kəri! 48Yira lə ghi-ra, ɗafa kə nggərəkə mkyə má kəri tsa rá tə́ mbəlyi. 49Shi hyi-yə zamə, ɗafa tsá və́ hyá zəmə mə gamba; wuri hyá kə mtə mwa, paɗə-hya. 50A má ɗafa ndangə kə səkwa məɓa tamwə, má kə ɗahwi mdi ná, ka mtə mdi shə wə. 51Má yira nə, ɗafa kə səkwa məɓa tamwə tsa rá ndangə, tsá kə nggərəkə mkyə tə́ mbəlyi! Má wamara mdi kə ɗahwi ɗafa tsa, njə dzəgə ndza lə mkyə batə wavi. Má ɗafa ndza rá nggərəkə tə́ mbəlyi, njə́ tlyi gwa-tara—tazhe ba mbəlyi kwa wdunya tlayi mkyə má kəri," əkwə Yesu. 52Ba ká Yahuda dlangətə vəcə kwalyə ghi-hya va vəcə tsa, a gə nee, "Tsətsəma dzəgə mdie nggə myi tlyi gwa-ranjə, a myi zəmə ri ta?!" əkwə. 53Ba Yesu gə nee, "Jiri tsá gə rá sha yə, má və́ yə ɗahwi tlyi gwa ra Zəgwi ra Za, a ba yə sahwi mimyi-njə wə ná, kandə yə tlayi mkyə má kəri wə. 54Wamara mdi kə zəmə tlyi gwa-tara a ba sa mimyi-ra ná, mkyə má kəri tsá va mdi shə pakatə; yira dzəgə tlanə njə́ lə mkyə səmə kwa kúlə mwa tə vəci shə dzəgəndza. 55Təmburi má tlyi gwa-tara, ɗafa handanda; má mimyi-ra mwa, wsi kə sa ndangə. 56"Má wamara mdi kə zəmə tlyi gwa-tara a ba sa mimyi-ra ná, mə rá mdi shə, a mə njə́ rá mwa. 57Má Hyalatəmwə Ta kə mnəkə rá ná, lə mkyə njə; səkə kə mkyə-njəa nda ndza rá lə mkyə mwa. Tsətsə wamara mdi kə zəmə tlyi gwa-tara dəwa: səkə kə ndza-tara lə mkyə nda dzəgə mdi shə ndza lə mkyə. 58Má ɗafa kə səkwa məɓa tamwə tsa, kala tsəli ɗafa və́ shi hyi-yə zəmə mə gamba zamə nda səkə hyá mtə wə; má wamara mdi kə zəmə njə́a ɗafa tsa nə, njə dzəgə ndza lə mkyə batə wavi," əkwə Yesu sha hyá. 59(Kwa mpya adəwa gətə vəcə ngyi Yesu, vi ndza njə tə tətəkə wsha kwa Kafarnahum.) 60Mbəlyi kúkulə mə mbəlyi kə zəli Yesu, vi kə hyá fatə vəcə Yesu tsa, ba hyá gə nee, "Njə́a tətəkə wsie nə, dzawə; tsəma dzəgə mbəlyi nka tləmə tə́, a fatə ri?" əkwə. 61Yesu mwa ná, wuri kə sənata nee, tə ngungunyi mbəlyi kə zəli njə́ va tsəli tətəkə wsha-ranjə tsa; ba njə gə sha hyá nee, "Njə́a vəcə-ra tsa "i dlə yə dəwa ná? 62Tsəma mələ yə mənə, a na yə kə nata Zəgwi ra Za tə zhini li dzəmə nkwa kə njə səkwa mə ri? 63"Mambəli tsá kə nggərəkə mkyə tə́ gwa wuna? Má gwa lə ghi-njə kəlama mambəli, ka wsi fashə huri? Má vəcə və́ rá gə yə ngyi nə, nga Mambəli, ngyí kə nggərəkə mkyə tə́ mbəlyi; 64a má wuntyi mbəlyi mə yə, və́ yə mbərəsa lə vəcə-ra wə," əkwə Yesu. (Təmburi alandza, wuri njə kə sənata mbəlyi má dzəgə mbərəsa, lə tsá kə dzəgə pahwi njə́.) 65Ba Yesu zhini gə sha hyá dəwa nee, "Təmburi ɓa nda gə rá sha yə nee, mdi shə ba səkə tá rá, a na Ta-tara má ɗatə yə tə́ a ba kələkə mdi shə səkə wə," əkwə. 66Má səkwa təmburi vəcə tsa, kúkulə wuntyi mbəlyi vá zəli Yesu, ba hwə tá njə́; və́ hyá zhini ntahə məsəbə-njə wə. 67Ba Yesu gə sha mbəlyi kə zəli njə́ mungə-ɓwagəghitə nee, "Balə yə dəwa "i hwə tá rá ná?" əkwə. 68Ba Siman Bitrus gə sha njə́ nee, "Tlamda, waá mdi dzəgə yə́ tə́ ri? Na mdi ndza vəcə mkyə má kəri və! 69Wuri yə́ kə mbərəsa lə na, a ba sənata nee, na Mdi tsapə kə Hyalatəmwə mnəkə," əkwə. 70Ba Yesu gə sha hyá nee, "Yira mdi kə tsəkavə yə, yə mbəlyi kə zəli rá mungə-ɓwagəghitə huri? Má mdi patlə mə yə mwa, Shatari njə!" əkwə. 71(Mbweghe Yahuda zəgwi ra Siman Iskariyoti gətə vəcəa njə; təmburi njə́ tsá kə dzəgə pahwi Yesu, mandara njə ndza patlə mə mbəlyi mungə-ɓwagəghitə tə zəli Yesu.)


text: 1«Na tsikakum wu neheye ka bo abəra anəke na, hərwi ada kâ gərum ha mədzele ka neŋ bay. 2Ta ta həhara kurom ahaya abəra mə gay i maɗuwule me. Həlay eye ma deyeweye, ndo hay ta kəɗiye kurom, ada ta dzaliye mə gər tay na: “Nəmaa ge na, wu nakə a yay a gər a Mbəlom aye.” 3Ta giye andza niye na, hərwi nəteye tə sər Bəba ga bay ada tə sər neŋ bay. 4Na tsikakum ka bo abəra anəke na, hərwi ada ahəl nakə faya ta gakumeye andza niye na, bazlam nakə na tsikakum aye mâ makumaw a gər.» Yesu a gwaɗatay sa: «Na tsikakum kurre bay na, hərwi neŋ ka təv kurom mba. 5Anəke na, na miye gwa ka təv i ndo nakə a sləra ga ahaya aye. Ndəray kwa nəte mə walaŋ kurom ma tsətsahiye təv ga nakə na diye a ɗəma aye bay. 6Ane tuk na, ma ndalakumeye haladzay hərwi nakə na gwaɗakum na, na diye gwa aye. 7Ayaw! Sərum ha lele, na ye fakuma abəra ɗuh i kurom na, lele. Andza niye taɗə na ye gwa bay na, ndo nakə ma deyeweye mata dzəne kurom aye na, ma deyeweye sa bay. Ane tuk na, na ye na, na sləra ahaya. 8«Ki yaw na, ma bəzatay ha a ndo i məndzibəra hay na, nəteye faya ta giye mezeleme, ma bəzatay ha tsəveɗ nakə deɗek aye, ada ma bəzatay ha sariya i Mbəlom nakə ma ta giye. 9Mezeleme nakə ma bəzatay ha aye, a ɗa ha na, nəteye ta dzala ga ha bay. 10Ta səriye ha tsəveɗ nakə deɗek eye na, tsəveɗ məpeŋ bəzay a neŋ hərwi na miye ka təv i Bəba ga. Ka ta ŋgatumeŋeye sa bay. 11A bəzatay ha sariya na, hərwi ɓa Mbəlom kə gəs bəy i məndzibəra nakay a sariya.» 12Yesu a gwaɗatay sa: «Wu neheye na tsikakum zuk bay aye na, andaya haladzay. Ane tuk na, na tsikakum anəke na, ka slumeye faya mətsəne bay. 13Məsəfəre niye ma ɗatay ha tsəveɗ i deɗek a ndo hay. Ki yaw na, ma ɗakumeye ha tsəveɗ niye deɗek eye tebiye. Ma ta tsikiye na, ka gər bo ŋgay bay. Ane tuk na, ma ta tsikiye na, wu nakə a tsənew ka Mbəlom aye. Ma ɗakumeye ha wu nakə ma giye bo kame aye. 14Ndo hay ta ɗəsleŋeye ha gər hərwi ŋgay. Hərwi wu neheye ma ɗakumeye ha aye na, ti yaw abəra mə neŋ. 15Wu neheye mə həlay i Bəba ga tebiye na, i ga dərmak. Hərwi niye na gwaɗakum na, wu nakə Məsəfəre ma ta ɗakumeye ha aye na, ma deyeweye abəra na, mə neŋ.» 16Yesu a gwaɗatay: «Məndze tsekweŋ na, ka ŋgatumeŋeye sa bay. Ada məndze tsekweŋ na, ka ŋgatumeŋeye sa.» 17Siye hay mə walaŋ i gawla ŋgay hay tə tsəne andza niye na, tə gwaɗ mə walaŋ tay: «A say məgweɗe na, kəkay? A gwaɗ: “Məndze tsekweŋ na, ka ŋgatumeŋeye sa bay ada məndze tsekweŋ na, ka ŋgatumeŋeye sa.” Ada a gwaɗakway sa na: “Ka ŋgatumeŋeye sa bay, hərwi na miye ka təv i Bəba” na, hərwi mey? 18“Məndze tsekweŋ” niye a tsik aye na, andza məgweɗe mey? Ka sərakwa wu nakə a say mətsike aye bay.» 19Yesu a sər ha a satay a gawla ŋgay hay matsətsehe faya bazlam. A gwaɗatay: «Ka tsikum mə walaŋ kurom na, ka bazlam nakə na gwaɗ “məndze tsekweŋ na, ka ŋgatumeŋeye sa bay ada məndze tsekweŋ na, ka ŋgatumeŋeye sa” ɗaw? 20«Ayaw! Sərum ha na, ka ta tuwumeye, ka wudumeye ka bo haladzay. Ndo i məndzibəra hay na, ta ŋgwasiye. Ɗərev ma ndalakumeye haladzay, ane tuk na, ɗəretsətseh kurom ma təriye məŋgwese. 21Ma giye na, andza məwe wawa nakə a dazlay a ŋgwas aye. Ahəl nakə wawa a dazlay a ŋgwas aye na, ɗərev a ndalay hərwi ɗəretsətseh. Ane tuk na, kə wa na wawa tsɨy na, ma mətsiye ha gər tə ɗəretsətseh. Ma ŋgwasiye hərwi wawa nakə a wa, a yaw ka məndzibəra aye. 22Andza niye nəkurom mə ɗəretsətseh anəke dərmak. Ane tuk na, na ta ŋgatakumeye, ka ta ŋgwasumeye haladzay, ndəray ma sliye faya mabuwe fakuma abəra məŋgwese niye bay. 23«Pat eye niye na, ka ta tsətsahumeye fagaya sa bay. Sərum ha na, kwa mey ka tsətsahum ta məzele ga na, Bəba ma vəlakumeye. 24Hus anəke ka tsətsahum wuray ta məzele ga zuk bay. Tsətsahum, ka hutumeye ada məŋgwese ma rahiye a ɗərev kurom lele.» 25Yesu a gwaɗatay: «Na tsikakum wu neheye tebiye na, ta dzeke. Həlay eye ma deyeweye, na tsikakumeye ta dzeke sa bay. Ane tuk na, na ta tsikakumeye ka gər i Bəba ga parakka. 26Pat eye niye na, ka tsətsahumeye wu hay ka Bəba ga ta məzele ga. Agəla ka gwaɗumeye na, na ta tsətsahiye faya wu hərwi kurom. Aʼay! Bo kurom eye ka tsətsahumeye tə bazlam kurom. 27Bəba, bo ŋgay eye a wuɗa kurom. A wuɗa kurom na, hərwi nəkurom ka wuɗum ga ada ka dzalum ha neŋ na yaw na, abəra ka təv i Mbəlom. 28Na yaw na, ma təv i Bəba ga ada na yaw ka məndzibəra. Anəke na, na gəriye ha məndzibəra, na miye ka təv i Bəba ga.» 29Gawla ŋgay hay tə gwaɗay: «Yawa! Anəke faya ka tsik me na, parakka tuk. Ka tsik ta dzeke sa bay. 30Anəke nəmaa sər ha, ka sər wu hay tebiye. Ndo ma ta tsətsahiye fakaya bazlam na, ɓa ka sər tsɨy. Hərwi niye nəmaa dzala kar ha, nəmaa sər ka yaw na, abəra ka təv i Mbəlom deɗek.» 31Yesu a mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Ka dzalum ha na, anəke ɗaw? 32Pat eye ma deyeweye, ɓa ka mbərəm madayaw tsɨy. Pat eye niye na, ka ŋgənumeye gər kweye kweye kwa way ma miye a mətagay ŋgay. Ka gərumeye ga ha mahəgeye. Aʼay! Ta deɗek na, neŋ mahəgeye bay. Bəba ga, neŋgeye tə neŋ. 33«Na tsikakum wu neheye kurre ada nəkurom neheye madzapa eye tə neŋ aye na, hərwi ada kâ ndzum zay. Ka məndzibəra na, ka gumeye ɗəretsətseh. Ane tuk na, ɗərev mâ ye fakuma abəra bay, hərwi neŋ na, na ŋgwasa ka məndzibəra.»


text: 1Mi Pol kɨ nje kaw kɨlə lə Jəju Kɨrɨsɨ, kɨ nje kaw kɨlə lə Luwə kɨ Bawje kɨ adɨ Jəju Kɨrɨsɨ ḭ taa dan njé koy je tɨ ə m-ndangɨ makɨtɨbɨ kɨn. Kɨ rɔjetɨ, mi nje kaw kɨlə kɨ go ndɨgɨ tɨ lə dɨje al, taa kɨ takul dəw madɨ al tɔ. 2Je kɨ ngakom je pətɨ kɨ əi səm naa tɨ ne, j-uwə jisi səi njé kaw-naa je kɨ ɨsi dɔnangɨ Galasi tɨ. 3Jɨ dəjɨ kadɨ Bawje Luwə əi kɨ Ɓaɓe ləje Jəju Kɨrɨsɨ adi me-majɨ kɨ kɨsɨ-maje ləde e naa tɨ səsi. 4Jəju kɨ, e wa ɨlə rɔne kɔ gangɨ-n dɔje mba kadɨ Luwə ɨyə̰-n go majal je ləje kɔ, kadɨ tə taa-n-je gɨn tɔgɨ tɨ lə majal kɨ dɔnangɨ tɨ ne. Jəju Kɨrɨsɨ ra be mbata e go ndɨgɨ tɨ lə Bawje Luwə. 5Kadɨ j-ɨləi tɔjɨ dɔ Luwə tɨ kɨ dɔkagɨlo je kɨ dɔkagɨlo je. Amen! 6E Luwə ə ɓar səsi kɨ takul Kɨrɨsɨ kɨ ra səsi majɨ, nga ban be ə, ɨtəli gɨdɨsi kalangɨ ba adi-e, ə ɨtəli rɔsi go poy ta tɨ kɨ rangɨ yo ə? E nḛ kɨ ətɨ-m ɓəl ngay. 7A oi təkɨ Poy Ta kɨ Majɨ kɨ rangɨ to no̰o̰ ɓəy, nə Poy Ta kɨ Majɨ kɨ rangɨ goto. E dɨje par ə ɨsɨ yəti dɔsi kɨ nḛ ndo je ləde kɨ rangɨ, mba kadɨ n-yətii gɨn Poy Ta kɨ Majɨ lə Jəju Kɨrɨsɨ. 8Kɨn ə re dəw madɨ kɨ rangɨ, ə se e-n je wa, ə se malayka kɨ dɔra̰ tɨ, re ɨlə səsi mbḛ poy ta kɨ to ta dangɨ kɨ e kɨ j-ɨlə səsi mbḛe kɨn nɨngə, kadɨ dəwe kɨn Luwə man-e. 9Ta kɨn j-əl səsi ngata, nə m-təl m-re dɔ tɨ ngɔsɨne kadɨ m-əl səsi ɓəy: re dəw madɨ ɨlə səsi mbḛ poy ta kɨ to ta dangɨ kɨ e kɨ ɨngəi kɨn nɨngə, kadɨ dəwe kɨn Luwə man-e. 10Nɨngə kɨ ngɔsɨne kɨn, m-ɨsɨ m-sangɨ kadɨ m-ɨngə majɨ rɔ Luwə tɨ ɓɨ m-ɨsɨ m-sangɨ kɨngə majɨ rɔ dɨje tɨ al. M-ɨsɨ m-sangɨ kadɨ m-nəl dɨje al. Re m-ɨsɨ m-sangɨ kadɨ m-nəl dɨje ɓəy nɨngə, m-a mi nje ra kɨlə ɓəə lə Kɨrɨsɨ al. 11M-əl səsi madɨ ɨgəri ngakom je, təkɨ Poy Ta kɨ Majɨ kɨ m-ɨlə səsi mbḛe kɨn e ta lə dəw al. 12Nɨngə e Jəju Kɨrɨsɨ ə tḛḛ kɨ dɔe adɨ-m m-ɨgər, ɓɨ e dəw madɨ ɓa adɨ-m al, taa e dəw madɨ ɓa ndo-m al tɔ. 13M-gər kadɨ oi poy kɨlə ram je kɨ m-ra dɔkagɨlo tɨ kɨ kəte mi-n me kujɨ ra nḛ tɨ lə Luwə, kɨ Jɨpɨ je ɨsɨ rai kɨn ɓətɨ. M-ɨndə kəm njé kaw-naa je ndoo kɨndə kɨ al dɔ majɨ, taa m-sangɨ kadɨ m-tujɨ-de kɔ tɔ. 14Me kujɨ ra Luwə tɨ, kɨ Jɨpɨ je ɨsɨ rai, m-ra ya̰m madɨ ətɨ ɓəl, ɨtə ya̰ madɨm Jɨpɨ je kɨ ɓal kojɨ-de e naa tɨ səm. M-ra m-ɨtə-de tadɔ m-tɨngə bɨl mbata nḛ jibəl ɓe lə kam je. 15Nə Luwə kɨ ɔr-m ɨndə-m ta dangɨ lokɨ mi-n me kom tɨ ɓəy, ɓar-m kɨ go me-majɨ tɨ lie. 16Nɨngə, lokɨ Luwə oo majɨ, ə tḛḛ kɨ dɔ NGonne adɨ-m, mba kadɨ m-ɨlə mbḛe gɨn dɨje kɨ əi Jɨpɨ je al, m-aw m-taa ta kɔjɨ rɔ dəw madɨ tɨ al, 17taa, m-aw Jorijaləm tɨ m-ɨngə njé je kɨ əi njé kaw kɨlə je kɨ kəte no̰m tɨ al nɨm tɔ. Kalangɨ ba, m-ḭ taa m-aw dɔnangɨ Arabi tɨ, taa m-təl m-re Damasɨ tɨ. 18Ɓal mɨtə go tɨ ɓəy taa, m-aw Jorijaləm tɨ kadɨ m-gər Pɨyər, m-ɨsɨ rɔe tɨ ndɔ dɔgɨ gɨde e mi. 19Nɨngə lo kɨn tɨ, m-o nje kaw kɨlə madɨ kɨ rangɨ al. Dəw kɨ m-o-e e Jakɨ kɨ ngoko̰ Ɓaɓe. 20Kɨ no̰ Luwə tɨ, ta kɨ m-ndangɨ m-adɨ səsi kɨn e ta kɨ rɔjetɨ ɓɨ m-əl ta ngom al. 21Go tɨ m-ɔtɨ m-aw dɔnangɨ Sɨri tɨ kɨ dɔnangɨ Sɨlɨsi tɨ. 22Nə dɔkagɨloe tɨ kɨn, njé kaw-naa je lə Kɨrɨsɨ kɨ dɔnangɨ Jude tɨ ooi darɔm kɨ kəmde al. 23Poy ta ləm par ə ooi kɨ ndu mbḛ əi nə: «Dəw kɨ kəte ɨsɨ ɨndə kəmje ndo ka, ɓasɨne kɨn e wa nga ə a ɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ kɨ kadɨ dɨje adi mede Kɨrɨsɨ, kɨ ndɔ kɨ ndɨgɨ kadɨ n-tujɨ kɔ ka.» 24Lo kɨn tɨ, ɨləi tɔjɨ dɔ Luwə tɨ mbata ləm.


text: 1Bagwar i ndo məvəlaway wu a Mbəlom a tsətsah ka Etiyen, a gwaɗay: «Wu nakə tə tsik fakaya na, deɗek ɗaw?» 2Etiyen a mbəɗay faya, a gwaɗay: «Malamar ga hay ta bəba ga hay, tsənum wu nakə na tsikakumeye təday. Mbəlom nakə a ze wu hay tebiye ta məzlaɓ aye a bəzay ha bo a bəba təte kway Abraham ka dala i Mizapotami kurre ahəl nakə ki ye a Haraŋ zuk bay aye, 3ada a gwaɗay: “Lətse abəra ma gəma yak ada gər ha ndo yak hay, do a gəma nakə na ɗakeye faya aye.” 4«Yaw! Abraham a tsəne bazlam i Mbəlom na, a lətse abəra ma Kaladeyen hay, a ye mata ndze ma Haraŋ. Ma dəba eye bəba ŋgay a mət na, Mbəlom a zla na abəra ma Haraŋ, a ye ha a gəma nakay anaŋ nəkway mandza eye mə ɗəma aye. 5Mə ɗəma na, Mbəlom kə vəlay guvah i məda ŋgay kwa tsekweŋ bay, kwa dala tsekweŋ bəbay na, kə ɗəsay bay. Ɓa Mbəlom kə tsikay kurre, a gwaɗay: “Gəma nakay na, na ta vəlakeye ha tebiye. Aza nəkar andaya sa bay na, wawa i huɗ yak hay ta ndziye mə ɗəma, ma təriye i tay.” Ahəl niye Mbəlom a tsikay a Abraham na, wawa ŋgay andaya kwa nəte zuk bay. 6Wu nakə Mbəlom a tsikay aye na, a gwaɗay: “Wawa i huɗ yak hay ta diye, ta ndziye ma gəma i ndo hay. Mə ɗəma na, ta təriye tay beke eye hay. Ta gateye ɗəretsətseh. Ta ndziye məve temerre faɗ mə ɗəretsətseh. 7Ane tuk na, na ta giye sariya ka ndo i gəma niye hay tə gatay ɗəretsətseh aye. Ma dəba eye na, ta diye abəra ma gəma nakay, ta diye ta ɗəsleŋ ha gər ma təv nakə ta ndziye mə ɗəma aye.” 8Mbəlom a ɓar dzam ta Abraham, a ɗay ha na, ta məɗəse bo. Ma dəba eye, Abraham a wa Izak, a ge məhəne tsamahkar na, a ɗəs na. Izak a wa Zakob, Izak a ɗəs na. Zakob dərmak a wa wawa hay kuro gər eye sulo. Nəteye neheye ta təra bəba təte kway hay na, Zakob a ɗəs tay ha dərmak. 9«Bəba təte kway hay tə nay ɗəre a malamar tay nakə nəte mə walaŋ tay tə zalay Yusufa aye. Tə gəs na ta səkəm ha beke eye a gəma i Ezipt. Ane tuk na, Mbəlom ka tsəpa na. 10Mbəlom kə təma ahaya Yusufa abəra mə ɗəretsətseh hay tebiye. A vəlay metsehe ta ŋgwalak i bo ka ɗəre i bəy nakə a ləva Ezipt tebiye, tə zalay Farawoŋ aye. Neŋgeye a pa na bəy eye ka dala i Ezipt ada a ləvay gər a ndo neheye mə gay ŋgay aye tebiye. 11«Ma dəba eye na, mandərzlaŋ a ge ka dala i Ezipt tebiye ada ka dala i Kanan. Mandərzlaŋ niye a ge na, mandərzlaŋ bagwar eye. Ndo hay ta sa ɗəretsətseh haladzay. Bəba təte kway hay tə huta wu mənday kwa tsekweŋ bay tebiye. 12Zakob a tsəne wu mənday andaya ma Ezipt na, a slər wawa ŋgay niye hay ta təra bəba təte kway aye. A slər tay ha makurre eye. 13Ta mbəɗa gər masulo eye na, Yusufa a ɗatay ha bo ada Farawoŋ bəy bagwar eye a sər ha nəteye na, gwala i Yusufa hay. 14Tsa na, Yusufa a slər ndo hay ka bəba ŋgay Zakob ta ndo i gay ŋgay hay tebiye. Nəteye tebiye na, kuro kuro tasəla gər eye zləm. 15Zakob tə həl bo, ti ye a Ezipt ta ndo i gay ŋgay hay. Zakob a mət mə ɗəma ada bəba təte kway hay dərmak tə mət mə ɗəma. 16Mədahaŋ tay na, tə həlawa a gəma nakə tə zalay Sisem aye. Tə pawa a tsəvay nakə Abraham a səkəm abəra ka wawa i Hamor ma gəma i Sisem ta suloy aye. 17«Wu nakə Mbəlom a tsikay kurre a Abraham aye na, mazlambar həlay eye kə ndislew. Gwala kway hay tə wa bo. Ta səkah məwe bo haladzay ma Ezipt. 18Bəy nakə a sər Yusufa aye na, andaya sa bay. Tə pa na bəy weɗeye nakə faya ma ləviye dala i Ezipt aye. Neŋgeye na, a sər Yusufa bay. 19Bəy niye bagwar eye a vatay gər a bəba təte kway hay. A gawatay ɗəretsətseh haladzay ada a gawatay kutoŋ ka məkwetse wawa tay a pesl ada tâ mət. 20Həlay niye na, tə wa na Musa. Musa a le haladzay ada a yay a gər a Mbəlom. Tə wa na na, tə gəl na kiye mahkar mə gay i bəba ŋgay. 21Ma dəba eye na, tə gər ha. Dem i Farawoŋ a ndzay a gər, a zla na. A ye ha a gəl na andza wawa ŋgay. 22Andza niye, Musa a gəl bo na, a zla metsehe ta ndaraw i Ezipt hay. A təra ndo ta məzlaɓ eye hərwi bazlam ŋgay neheye a tsikawa aye ta məsler neheye a gawa aye. 23«Musa a ge məve kuro kuro faɗ na, a say mede mata dzəne tay ha gwala ŋgay Israyel hay. 24A ye na, a ŋgatay a ndo i Ezipt faya ma geye ɗəretsətseh a ndo nəte mə walaŋ i Israyel hay. Tsa na, a ye naha a dzəna na ndo niye faya ta geye ɗəretsətseh aye. A kəɗ na ndo i Ezipt niye mədahaŋ eye. 25Musa a dzala na, Israyel malamar ŋgay hay tə sər ha Mbəlom ma ta təmiye tay ha abəra mə ɗəretsətseh tə həlay ŋgay. Ane tuk na, tə sər bay. 26Tədœ eye Musa a ndzatay a gər a Israyel hay sulo faya ta kəɗiye bo. A say a Musa maŋgəne tay ha ada tâ ndza zay mə walaŋ tay. A gwaɗay: “Dzam ga, nəkurom ta malamar tuk na, ada ka gumeye ɗəretsətseh a bo kurom ta məkəɗe bo na, hərwi mey?” 27Ane tuk na, ndo nakə faya ma geye ɗəretsətseh a malamar ŋgay aye na, a pay həlay a Musa, a gwaɗay: “Maa pa kar bəy ada ndo məge may sariya na, way? 28A saka məkəɗe ga andza nakə ka kəɗ ndo i Ezipt məveneŋ aye sa ɗaw?” 29Musa a tsəne andza niye na, a hway, a ye ŋgway ka dala i Madiyan. Mə ɗəma na, a zla ŋgwas. Tə wa wawa hasləka eye hay sulo. 30«Ma dəba i məve kuro kuro faɗ na, Musa neŋgeye huya ma gəma niye mə makulkwandah aye. Pat wuray na, neŋgeye bəse ta mahəmba i Sinay. Gawla i Mbəlom a yaw, a bəzay ha bo. Musa a ŋgatay na, ma ako ka gay i dak nakə faya ma təmiye aye. 31Musa a ŋgatay andza niye na, a gay hərɓaɓəkka. Ane tuk na, ahəl nakə neŋgeye faya ma həndzəɗiye naha faya bəse mazəbe faya na, a tsəne mətsike me i Bəy Maduweŋ, a gwaɗayaw: 32“Neŋ Mbəlom i bəba təte yak hay, Mbəlom i Abraham, Mbəlom i Izak, ada Mbəlom i Zakob.” Musa a tsəne andza niye na, a dzədzar, zluwer a gay. Tsa na, a say mazəbe ɗəre ka ako niye sa bay. 33Mbəlom a gwaɗayaw sa: “Musa, tsok na tahərak abəra mə sik, hərwi təv nakay nəkar mə ɗəma aye na, təv tsəɗaŋŋa eye. 34Faya ta gateye ɗəretsətseh a ndo ga hay ma Ezipt kəkay na, na ŋgatay. Na tsəne mətuwe tay ada na yaw na, mata mbəle tay ha. Na sləriye kar ha, do anəke a Ezipt.” 35«Musa neŋgeye nakə Israyel hay tə kal ha, tə gwaɗay: “Maa pa kar bəy ada ndo məge may sariya na, way?” aye. Ane tuk na, Mbəlom a slər ka təv tay hərwi ada mâ təra bəy tay ada ndo mətəme tay ha abəra mə ɗəretsətseh na, neŋgeye. Mata sləre na ka məsler niye na, gawla i Mbəlom nakə a bəzay ha bo ma ako ka gay i dak aye. 36Maa ndzatay kame a Israyel hay məndohwaw abəra ma Ezipt na, neŋgeye. Kə ge masuwayaŋ hay wal wal mə ɗəma. Kə ge kame i Bəlay Ndozza eye ada mə makulkwandah dərmak hus a məve kuro kuro faɗ. 37«Maa gwaɗatay a Israyel hay: “Mbəlom ma ta slərakumaweye ndo məɗe ha bazlam ŋgay andza neŋ. Ma zliye na, abəra ma gwala kurom” na, Musa. 38Sa na, ahəl nakə Israyel hay nəteye mahaya gər eye mə makulkwandah aye na, maa lətse mə walaŋ i bəba təte kway ta gawla nakə a tsikawatayaw me mə mahəmba i Sinay aye na, Musa. Gawla i Mbəlom ma tsikataweye bazlam nakə ma vəliye sifa aye ada neŋgeye ma makweye ha. 39«Ane tuk na, bəba təte kway hay ta kərah matəme bazlam ŋgay. Ta kal na a pesl. A satay mambəɗe gər ka dala i Ezipt. 40Tə gwaɗay a Aroŋ: “Lambaɗamay mbəlom hay hərwi məzle kame kway. Hərwi ka sərakwa wu nakə a ndzay a gər a Musa, ndo məhəlakway ahaya abəra mə Ezipt na, ka sərakwa bay.” 41Tsa na, ta lambaɗ kule andza sla wawa eye andza mbəlom tay. Tə vəlay wu a kule tay niye. Tə ge magurlom tə məŋgwese eye lele hərwi wu nakə bo tay eye ta lambaɗ aye. 42Ane tuk na, Mbəlom a mbəɗatay dəba. Ma dəba eye tə ɗəslay ha gər a wurzla hay. Mbəlom a vəlay tsəveɗ andza nakə mawatsa eye mə ɗerewel i ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom hay, Mbəlom a gwaɗ: “A nəkurom Israyel hay, wu neheye hay ka vəlawum wal wal ada ta gənaw hay məve kuro kuro faɗ aye na, a neŋ bəɗaw? 43Ka zlum madzawadzawa i gay i mbəlom kurom Molok, ka zlum mandzəkit bo i wurzla i mbəlom kurom Refam. Kule kurom neheye ka gum aye na, hərwi məɗəslay ha gər. Hərwi niye na həliye kurom abəra ma gəma nakay, na diye kurom ha dəreŋ abəra ta gəma i Babilon.”» 44Etiyen a gwaɗatay sa: «Ahəl niye bəba təte kway hay nəteye mə makulkwandah na, madzawadzawa i məɗəslay ha gər a Mbəlom andaya fataya hərwi ada tâ sər ha Mbəlom andaya ta nəteye. Gay niye mapa eye na, andza nakə Mbəlom a tsikay a Musa aye. Mbəlom a gwaɗay a Musa tâ ge na gay niye na, andza nakə a ŋgatay aye. 45Ma dəba eye na, bəba təte kway hay ta vəlatay ha madzawadzawa i məɗəslay ha gər a Mbəlom niye a wawa i huɗ tay hay. Ndo məndzatay kame a wawa i huɗ tay niye hay na, Zozowe. Ti ye a gəma niye na, ta zla na gay i madzawadzawa niye. Mbəlom ka həhar tay ha ndo i gəma niye abəra kame tay. Ta sla fataya. Andza niye gay i madzawadzawa a ndza ma gəma niye hus a həlay i bəy Davit. 46Davit na, a yay a gər a Mbəlom haladzay. A tsətsah tsəveɗ ka Mbəlom ka maɗəzlay gay nakə wawa i huɗ i Zakob hay ta sliye faya məɗəslay ha gər a Mbəlom mə ɗəma aye. 47Maa ɗəzlay gay na, Salomoŋ. 48«Ane tuk na, Mbəlom Fetek ma ndziye mə gay neheye ndo hay ta ɗəzl aye bay. Andza nakə mawatsa eye mə ɗerewel i ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom aye na, Mbəlom a gwaɗ: 49“Təv məndze i bəy ga na, mbəlom, ada məndzibəra na, təv sik ga. Gay nakə ka ɗəzlumeŋeye na, slala i gay waray? Təv nakə ma sliye məndze mə ɗəma aye na, waray? 50Maa ge wu neheye tebiye na, neŋ bəɗaw?”» 51Etiyen a gwaɗatay sa: «A nəkurom neheye seweɗ eye hay. Ka dərəzlum na ɗərev kurom ta zləm kurom hay a məzele i Mbəlom nakə faya ma zalakumeye. A sakum mahəndəkay na ɗərev kurom a Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye bay. Nəkurom na, andza bəba təte kurom hay. 52Ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom waray nakə bəba təte kurom hay ta gay ɗəretsətseh bay aye? Kwa məkəɗe ta kəɗ tay ha ndo neheye tə ɗa ha madayaw i ndo nakə neŋgeye ndo i deɗek nəte ŋgweŋ aye. Ndo nakə anəke ka gum faya ɗaf ada ka kəɗum na aye na, neŋgeye. 53Mbəlom kə vəlakum bazlam ŋgay mapala eye tə həlay i gawla ŋgay hay, ane tuk na, ka rəhumay ha gər bay.» 54Ndo niye hay mahaya gər eye tə tsəne bazlam i Etiyen niye na, a ndalatay haladzay, ta həpəɗ zler ka Etiyen kəraw kəraw. 55Ane tuk na, Etiyen na, a rah ta Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye. Tsa na, a zəba ɗəre a mbəlom. A ŋgatay naha a dzaydzay i Mbəlom ada a ŋgatay naha a Yesu malətsa eye tə həlay i mənday i Mbəlom. 56A gwaɗatay a ndo niye hay: «Tsənum! Neŋ faya na ŋgateye a mbəlom mahəndəka eye ada Wawa i Ndo neŋgeye malətsa eye tə həlay i mənday i Mbəlom.» 57Tə tsəne andza niye na, nəteye tebiye ta wuda haladzay ada ta dərəzl na zləm tay hay. Nəteye tebiye ka manəte eye tə mbəzla ka Etiyen məgəse. 58Tə gəs na, tə vaha na abəra mə wuzlah gay. Ti ye naha, tə pa bo ka məkele na tə kwar hərwi məkəɗe na. Ndo məhəle mbal hay ta tsok na petekeɗ tay hay, tə gər ha ka təv i gawla eye andaya tə zalay Sol. 59Ahəl nakə nəteye faya ta kaliye Etiyen tə kwar aye na, Etiyen neŋgeye faya ma ɗuwuleye me a Mbəlom. Mə maɗuwule me niye faya ma ɗuwuliye na, a gwaɗ: «Bəy Maduweŋ ga Yesu, zla na məsəfəre ga.» 60Tsa na, a dəkw gurmets, a wuda ta magala, a gwaɗ: «Bəy Maduweŋ ga, mezeleme nakay tə ge aye na, kâ matay ha mənese bay.» A tsik andza niye na, ma dəba eye a mət.


text: 1Ma daba'əkii, wata Yeesu a dəməgi asəkə yi ŋga Əntaŋfə. Ma ca palə, lyawarənaakii a dzə aaɓiikii ka ɓaarii ka ci makə sətə ghənyi ənji maɗuunə yikii. 2Amma Yeesu a ba ka tii, əŋki ci, “Kə nee unə ka uushi'iitsə patə nii? Tantanyinə cii kya ba koonə: taa rəŋwə, pooshi faara na mbəɗaanə ganə anə əndə'i, ka waalaginə nə ənji patə.” 3Kə gi Yeesu ka ndzaanə dasə anə giŋwə ŋga Zayitunə, wata lyawarənaakii a shi aaɓiikii, tii daanətii, təya ləgwa ka ci, əŋki tii, “Bawə keenə guci saŋə nə ətsə ha'ə a ɗa. Mi saŋə na slənə ka ɓaariinə oo'i, saa'i ŋga ənyanaaku da uudənə ŋga duuniya uugi mbu'yana?” 4Əŋki Yeesu ka tii, “Nəhəmə acii ga ənjə a gəpi duunə. 5Acii tə'i ənji laŋə na shi, təya ɗəkəvə ləməki ka natii na, taa wu ca ba, ci nə Aləmasiihu, təya ŋuusləgi də hara ənji laŋə a rəgwa. 6Kadə nuuna fa habara ŋga paapanə taa dama patə. Amma goona buurə. Acii ma ətsa, weewee ka ɗanə ha'ə, amma əntaa ci nə muudinə ŋga duuniya. 7Kadə nə əndə'i slikərənə a dzə ka panə da əndə'i. Ŋwaŋuunə a pa da əndə'i ŋwaŋuunə. Kadə nə maɗəfənə a kula, gəgədzənə ŋga hanyinə a ɗaaɗa taa dama patə. 8Ma ətsə patə, makə 'watəginə ŋga ɓərakənə ətsa. 9“Ma ka saa'ikii, kadə nə ənjə a kəəsə tuunə, təya kavə tuunə aacii hara ənji kaa təya ciɓə duunə, ənjə a ɓəələgi tuunə. Ənji shiŋkinə patə, kadə nə təya ushapaa tuunə putə ŋga nə'unə goonə tə nyi. 10Laŋə nə ənjitə na təkuree ka sə'watənə ka saa'ikii. Kadə nə təya ŋusləgi, təya taŋəgi magəŋuura ŋga hara ənji, təya kaaree ka hara ənji. 11Laŋə nə majirakinə ŋga anabinyinə na shigi, təya ŋuusləgi də hara ənji laŋə. 12Putə ŋga tsakənə ŋga slənə bwaya bwayaanə, tə'i ənji laŋə ətə nə uuɗənə a əpigi a ədzəmətii. 13Amma taa wu patə sə'watə ciɓənyinəkii ca'ə ka muudinə, ka upaanə nə ci luupaanə. 14Ma ŋunyi habara agyanə ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə əsə, ka waazanə nə ənji asəkə patənə ŋga duuniya, ka seedanə ka patənə ŋga ənji shiŋkinə. Ma daba'əkii, ka mbu'yanə nə muudinə ŋga duuniya ha'ə.” 15“Ka neenə nuunə ka ma'ajijinə uushi ətə palee. Ci waɓi anabi Daniyalə anəkii. Kadə na kəŋaanə anə malaaɓa ha. (Ma əndətə ca jaŋga, wa ca paaratəgi ŋga'ə.) 16Maɗa kə nee unə ha'ə, ma ənjitə ganə anə hanyinə ŋga Yahudiya, wa təya huyi ka umbənə aanə giŋunyinə. 17Ma əndətə dzakə anə kuvaakii, wa ca jimagərə, ca huyi, ga ca dzə dasii ka ŋgərəənə uushi. 18Ma əndətə də bilə əsə, ga ca ənə aasii ka ŋgira kəjeerənaakii. 19Tə'i ŋgəra'wə agyanə maki ɗasəkiinə da ŋugiginə ka saa'ikii. 20Kədiimə acii Əntaŋfə, acii ga huyinəkii a ɗii agi vyanə taa uusəra əpisəka. 21Acii ma ciɓətə na kula ka saa'ikii, ci na palee patə də bwaya bwayaanə, pooshi tsarəkii sha ɗii shaŋə makə tagii Əntaŋfə duuniya ca'ə ka əndzə'i. Pooshi tsarəkii na ɗa shaŋə ma'ə əsə. 22Maci pooshi ətə galee Əntaŋfə ka saa'ikii, kaɗa pooshi əndə shiŋkinə ca mbəɗə. Amma, acii putə ŋga mataɗə ənjaakii, ka galeenə nə ci ka saa'ikii. 23“Maa kə bii əndə koonə: ‘Waanə Aləmasiihu ganə’ taa ‘Waatə Aləmasiihu gatə’, goona luuvə. 24Acii kadə nə aləmasiihunyinə da anabinyinə ŋga jirakənə a shigi, təya ɗaaɗa sə ŋga hurəshishinə ka shaŋə, kaa təya shii ŋuusləgi də ənja. Maci ka mbeenə nə tii maa, da i mataɗə ənji ŋga Əntaŋfə. 25Buurətəmə ŋga'ə! Acii kə bagi nyi koonə daga saa'ikii ma'ə mambu'yamə. 26Acii ha'ə, maɗa kə bii ənji koonə oo'i: ‘Waatə də bilə!’ goona dzə aa dəvə. Taa maɗa bii ənji koonə oo'i: ‘Waanə a kumu’, goona luuvə. 27Acii ma shinə ŋga Uuzənə ŋga ənda, paŋgəraŋə a babara makə sətə ci vənə a pyapiɗə, ca ɓərəgi səkəntaŋfə taa dama patə, ndzaŋənə da tsaaŋwə ca'ə aa də waka, ha'ə nii kəya shi. 28Ka hatə ɗii mantə uushi patə, davə dzanə kadəguyinə də na.” 29“Ma pii daba'ə ciɓənyiitsa, ka əndəginə nə uusəra, pooshi ləgiɗə ka ɓərənə, tikisanyinə a kwaalya dagyə, ka gaŋgəzənə nə taa mi patə asəkəntaŋfə. 30Ka saa'ikii nə ənjə a nee agintaŋfə ka sətə ca ɓaarii oo'i, Uuzənə ŋga əndə ca shi. Ənji duuniya patə a tuu, təya tsaamə tə Uuzənə ŋga əndə ca jima agyanə kuraɓiinə dadagyə, də baawəɗa da məghərəvənə laŋə, 31ca sləkee ka malaa'ikanyinaakii, təya ədə uutəma ətə ca wazə də ŋgeerənə, təya dzaadzatə də patənə ŋga mataɗə ənjaakii, ndzaŋənə ka əndə'i taŋgala ŋga duuniya ka ca'ə ka əndə'i.” 32“Wa ənfwə uudəvə a ka koonə hiima. Maɗa kə nee unə wiitsə kə 'watəgi ənənə, yoo, kə shii unə ətsə, kədəhə nə mətsətsəfə ka ɗanə. 33Ha'ə əsə, maɗa kə nee unə uushi'iitsə patə a ɗaaɗa, ka shiinə nuunə ətsə, kədəhə nə Uuzənə ŋga ənda, matasəkakii kaa ca shi. 34Tantanyinə cii kya ba koonə: ma ənji ŋga zamanana, pooshi tii ka məətəginə patə, uushi'iitsə ma'ə maɗaaɗamə patə. 35Ka uudəginə nə ha a dagyə da ha a panə, amma, ma waɓənaaki, pooshi ka uudənə shaŋə.” 36“Ma uusəra taa saa'i ŋga ɗanə ŋga uushi'iitsa, pooshi əndə shii. Malaa'ikanyinə ŋga dadagyə maa, pooshi tii shii. Ha'ə nə Uuzənə əsə, paa ci shii, see Dii ci daanəkii. 37Makə sətə sha ɗii tə ənji agi zamana ŋga Nuuhu, ha'ə na ɗa saa'i ŋga ənyanə ŋga Uuzənə ŋga ənda. 38Ma agi zamana ŋga Nuuhu taabu'u shi ma'i tuufaanə, kə nji ənjə a zəmə, ənjə a saasa, kə nji ŋguyirənə da makinə a ŋgəərəshi, ha'ə mbu'ya uusəratə dəməgərə Nuuhu aasəkə kumbawala. 39Pooshi ənji puləgi, ha'ə shi ma'i tuufaanə, ca zamagi də tii patə. Ha'ə na ɗa əsə saa'itə nə Uuzənə ŋga əndə a shi. 40“Ma ka saa'ikii, ka dzənə nə ənji bəra'i aasəkə rə ka sləna. Ka ŋgərəginə nə ənji əndə'i əndə, ənjə a bwasee ka əndə'i əndə. 41Ka dzənə nə makinə bəra'i ka ədənə ka təŋwə rəŋwə. Ka ŋgərəginə nə ənji əndə'i minə, ənjə a bwasee ka əndə'i. 42Acii ha'ə, kantsaamə ginə, makə ɗii ci mashiimuunə taa ŋgutə uusəra nə Slandanuunə a shi. 43Shiimə oo'i, maci ka shiinə nə slanda yi saa'itə ci mahərə a dzə ka ci aasii davəɗə, kaɗa ka ba'əginə nə ci də məgigi, acii ga ca gi ka ci aasii. 44Acii ha'ə, ma unə əsa, see a ndzaa unə matasəkakii ka gəra shinə ŋga Uuzənə ŋga ənda, acii ka shinə nə ci ka uusəratə makamuunə nə ŋga shinaakii.” 45“Ma əndə gooŋga ŋga mava, əndə haŋkala, tə ci kapaanə slandanəkii ka nəhə yaakii, kaa ca vii zəmə ka hara ənji slənə ka saa'itə diɓə. 46Maɗa shi slandanəkii ka lapaanə tə ci agi slənə sətə bii ci ka ci, tə'i barəkaanə ashikii. 47Tantanyinə cii kya ba koonə: ma mavata, ka ba'avənə nə slandanəkii patənə ŋga uushi'inaakii aaciikii. 48Amma mbu'u ka banə nə bwaya mava də səkəkii oo'i: ‘Pooshi slandanəki ka shinə kədəhə.’ 49Wata ca ndzaŋə fəslənə tə hara maviinə makə ci, ca zəmə, ca saasa ənvwə tii da ənji sa ənvwa. 50Amma ka shinə nə slandanəkii uusəratə makamə ci nə ŋga mbu'yanaakii, saa'itə mashiimə ci əsə. 51Ka dzalənə nə slandanəkii tə ci də ŋgwaaŋgwa'ənə, ca vii ka ci shikwa mbərə mbərə da ŋga ənjitə ca kərə ka Əntaŋfə də bəra'i asəkətii. Davə tuunə ənji, təya tsəɓə linyinətii.”


text: 1Wuntə mdi tsá shə kwa Kaisariya, tli-njə Karniliyas; mdi kulə njə mə səwaja ra ká Roma, mə dəvwe ndza mbəlyi ka lə Dəvwe ra ká Italiya. 2Njə́ ná, mdi kə "i zəli Hyalatəmwə njə; njə́ lə mbəlyi hankyə ya-njə paɗə, tə həwə hyá va Hyalatəmwə. Tə vwi dawarandyi njə kúkulə. Wamara vi mwa, gədyi Hyalatəmwə tsá mələ njə akə. 3Má tə wuntə vi, hələgi tikwari səkə, ba njə nata mdi kə mnə Hyalatəmwə məɓa tamwə tə shakə ya-njə, kapara mə shikwə: "Karniliyas!" əkwə mdi kə mnə tsa. 4Ba Karniliyas parakə ntsə tə́ njə́ lə nggadləni: "Waá wsi "i na ri, Tlamda?" əkwə. Ba mdi tsa gə nee, "Wuri Hyalatəmwə kə nata adəwa-ranga lə wsi ndza na nggərəkə tə́ dawarandyi; tlə́nə tsapə tsá mələ na kwa kəma-ranjə. 5Təmburi tsətsə, mnəkə mbəlyi dzəgwa Yafa, a hyá dzəgwa ka na mdi ndza mbəlyi ka lə Siman Bitrus səmə. 6Hankyə ya wuntə mdi kə mələ tlə́nə wtá njə kwaɓa—tli mdi shə, Siman dəwa; ya-njə mwa ná, mnyə tsadi," əkwə. 7Má vi kə mdi kə mnə Hyalatəmwə tsa hwə, ba Karniliyas tsəkavə mavalyi ɓwagə ba wuntə səwaja kə həwə va Hyalatəmwə shilyə mə mbəlyi kə mələrəshə tlə́nə, 8a ba gərətə wsi kə ɗaratəgwa paɗə tə́ hyá; a ba njə mnəkə hyá dzəgwa Yafa. 9Má kəri ra nkwa mənə, vi ndza hyá kwa nkwa hələgi tá Yafaa, ba Bitrus tlagwa dzəmə wuntə mpya havəci tazhe mələ adəwa. 10Má venkwashə, ba má tsəshə njə́; má tə tarashə wsi kə zəmə mbəlyi tə́ njə́, ba njə nata wsi kala shikwə. 11Tsa"a kwə njə nata nkwa dzəmə tamwə, wanggə njə mnəntəgwa; a tə səkwa wuntə wsi kapara mayafyi dabwaa tə mpwə, a mbəlyi kəlala səkwa tə zəwə fwarə zalawwə! 12Má kwa wsie ná, ba njə nata zaka mbwara tsəli wsha lə mkyə—lə yə wsha kə shintyi kwa, lə yə wsha kə ntsə́kəgwa lə hwi tə ka, lə yə "yə dəwa. 13Ba vəcə gəgwa tə́ njə́ nee, "Bitrus, tlagwa ba na tlantə wulyə tə wsha ngyi, a na zəmə!" əkwə. 14Má kwə Bitrus na mwa, "Awə, Tlamda! Ala rá ɗahwi wsha fafashə kala tsa tappə wə," əkwə. 15Ba vəcəa zhini gəgwa tə́ njə́ mwa dəwa, "Má wsi kə Hyalatəmwə fəyə ka tlyi ndangə nə, wá gə na nee, 'wsha fafashə,' kwə na wə," əkwə. 16Ka makənə zhigi və́ vəcəa gəgwa, a ba Bitrus zhinitə tsətsə, nda səkə mbəlyi kələntə wsie dzəmə tamwə. 17Ba Bitrus ndayə va wsi kə mələtəgwaa, təmburi vá sənata wsi mə shikwə kə njə nataa njə wə. Má tamakə batlyə ná, ba mbəlyi kə Karniliyas mnəkə ngyi vətə nkwa ndza ya Siman tsa tə; a ba hyá tlətlətə pəlyə məndəge, 18a ka mbəlyi hankyə nee, "Wuntə məntiɓə tə nkwaa, tsá ndza mbəlyi ka lə Siman Bitrus ná?" əkwə hyá. 19Má səfə Bitrus tə zəzi nee, "Waá wsie tsə́ ri?" əkwə, ba Mambəli Hyalatəmwə gə sha njə́ nee, "Na mbəlyi makənə ngyi pəlyə məndəge, hyá və na. 20Tlagwa ba na dzəgwa tá hyá, a na li lə hyá; wá nggərə ghəpi na tá zəli hyá wə, təmburi yira tsá kə mnəkə hyá," əkwə. 21Təmburi tsətsə, ba Bitrus səkwa mənə, a ba gə sha mbəlyi ngyi nee, "Yira mdi kə yə və; waá vəcə kə kələkə yə səkə ri?" əkwə. 22Ba hyá gə nee, "Tlamda ya-yə́ mnəkə yə́—Karniliyas tli-njə; mdi kulə njə mə səwaja. Mdi tsapə njə mwa; tə həwə njə va Hyalatəmwə dabwaa. Paɗə ká Yahuda humə njə́ mwa. A ba mdi kə mnə Hyalatəmwə məɓa tamwə səkə gə sha njə́, a njə ka na dzəmə ya-njə tazhe ba njə fatə vəcə-nga," əkwə hyá. 23Má vi kə Bitrus fatə vəcə-hya tsa, ba njə kakə hyá jakə tazhe ɗarashə məntiɓə tə́ hyá, a hyá hya hankyə ya shə lə njə́. Má kəri ra nkwa mənə, ba Bitrus tlagwa li lə mbəlyi ngyi; a ba wuntyi ká Yafa kə zəli Yesu zəlitə hyá məsəbə dəwa. 24Má kəri ra wuntə nkwa mwa, ba hyá ntsəkəshə Kaisariya, nkwa ndza Karniliyas tə, a ghə njə́, lə wuntyi mbəlyi-njə ba mcə hyi-njə kə njə kata. 25Má kwa nkwa kə jakə ya-njə Bitrus, ba Karniliyas səkə gəliɓyi tə kəma-ranjə ka nggərəkə həwə tə́ njə́. 26Ba Bitrus tsəshə njə́ tə pəla, a gə nee, "Tlagwa! Yira nə, mdi rá kala na—Hyalatəmwə rá wə!" əkwə, a ba tlanətə njə́. 27Má vi ndza hyá tə jakə ya, a gərəshə vəcə Bitrus tə́ Karniliyas mənə. Má vi kə hyá jakə ya, tsa"a kwə Bitrus ná, kúkulə mbəlyi kə tsənitəgwa hankyə tə nkwa shə. 28Ba Bitrus gə sha hyá nee, "Kə sənata yə, paɗə-yə, wuri wada-rayə́ kə nkatə yə́ ká Yahuda kə daɓəgwa tə nkwa kutə lə mbəlyi má ka ká Yahuda, a dzəgə ya-hya; a má ɓayə, wuri Hyalatəmwə kə ncətə rá nee, kandə rá fəyə wamara mdi ka wsi ntimye lə ɗá wə. 29Təmburi tsətsə, má vi kə yə mnəkə nkwa tazhe ka rá səmə, vá ghəpi rá, a kə́lyə kə səkə wə. Ndzaranjəa, yira yiwi va yə, tá waá ka rá yə ri?" əkwə Bitrus. 30Ba Karniliyas gə nee, "Má mbəra humbəra ca, hələgi tikwari səkə—tsa"a vəci, kala ndza ra vəci ndzaranjəa—a yira tə mələ adəwa mə mpya-ra ná, vəkkə wuntə mdi səkə tlətə tə kəma-tara; wanggə lə"use-ranjə mbələ. 31Kwə njə na sha rá, 'Karniliyas, wuri Hyalatəmwə kə fatə adəwa-ranga, a wuri njə kə nata wsi ndza na nggərəkə tə́ dawarandyi mwa; tlə́nə tsapə tsá mələ na kwa kəma-ranjə. 32Təmburi tsətsə, mnəkə nkwa dzəgwa Yafa, a mbəlyi ka na mdi ndza mbəlyi ka lə Siman Bitrus səmə. Hankyə ya wuntə mdi kə mələ tlə́nə wtá njə kwaɓa—Siman tli-njə dəwa; ya-njə mwa ná, mnyə tsadi,' əkwə njə sha rá. 33Təmburi tsətsə, ba rá mnəkə nkwa zazamə tazhe ka na; a lə barəka-ranga mwa, wuri na kə ɗatə yə tə́ a ba səkə. "Usa dabwaa! Ndzaranjəa, na yə́a tə nkwaa paɗə kwa kəma ra Hyalatəmwə; yə́ "i fá wamara wsi kə Tlamda gə sha na a na gə yə́," əkwə Karniliyas. 34Ba Bitrus tlagwa gə vəcə; kwə njə na, "Wuri rá kə sənata ndzaranjəa nee, pakatə, ka nta alá Hyalatəmwə kwalyə mbəlyi wə; ka kutə fəyə paɗə mbəlyi njə. 35Wamara mdi kə həwə va Hyalatəmwə, a mələ tlə́nə jiri—mandara mdi shə ndza mə bwata ra wamara tsəli mbəlyi kwa wdunya—Hyalatəmwə kə́lə njə́! 36"Wuri yə kə sənata habarə ndərə kə Hyalatəmwə mnəkə tə́ yə́ ká Isra"ila, mbweghe tsá kə Hyalatəmwə patə wsi kwalyə myi lə njə́, a myi ndza ka mcə hyi-njə səkə kə Yesu Kristi, Tlamda wdunya paɗə. 37Má vəcəa ná, wuri kə wtləshə nkwa tə hyə ká Yahudiya paɗə; kwa Galili atəgwa njə, kətərəmbwe vi kə Yohana gə vəcə Hyalatəmwə tə́ mbəlyi, a mələrətə batizəma rə wtubyi tə́ hyá. 38Hyalatəmwə ná, ba kətə Yesu mdi ká Nazarat, a ba nggərəkə Mambəli Hyalatəmwə lə dənama dabwaa tə́ njə́. Má Yesu mwa, tlə́nə ndəndərə tsá mələ njə tə wamara nkwa mə ntahə-njə, a vwi mbəlyi; ba njə mbə́tə mbəlyi kúkulə, ngyí kə Shatari ɗa hyá—təmburi tá njə́ Hyalatəmwə. 39Mwa, zaka mbwara wsha kwatsəka kə njə mələtə tə hyə ká Yahudiya lə mə Urushalima, wuri yə́ kə nata lə ntsə-yə́. "Ba ká Yahuda pətləshə njə́ tə wci dladlakə. 40A má Hyalatəmwə mwa, ba tlanətə njə́ lə mkyə səmə kwa kúlə tə kwá makənə hya-ranjə kwa kúlə, a ba ncətə njə́ lə mkyə tə́ mbəlyi! 41Vá nata njə́ zaka mbwara mbəlyi paɗə wə; a waləka yə́ mbəlyi kə Hyalatəmwə tsəkavə ka sakida-ranjə, tsá kə nata. Və́ yə́ zəmə wsi kə zəmə lə njə́ mwa, kətərəmbwe vi kə Hyalatəmwə mbə́tə njə́ lə mkyə! 42"Ba Yesu gə sha yə́ nee, 'Mayi wa wtləshə nkwa lə vəcə-ra, a ba yə ncərətə tə́ mbəlyi nee, yira tsá kə Hyalatəmwə fəyə ka mdi kə dzəgə gə kita tə́ mbəlyi, ngyí lə mkyə lə ngyí kwa hyə paɗə,' əkwə njə. 43Zaka mbwara zakuri hyi kə gə vəcə Hyalatəmwə zamə mwa, wuri hyá kə gətə vəcə mbweghe-njə nee, wamara mdi kə mbərəsa lə njə́, Hyalatəmwə dzəgə ntivirəntə bikyi-njə lə barəka ra Yesu," əkwə Bitrus sha hyá. 44Má tə gə vəcəa Bitrus mənə, ba Mambəli Hyalatəmwə səkə dzəgwa mni mbəlyi kə nka tləmə tá vəcə-njə hankyə yaa paɗə; 45acə hyá tə gə vəcə lə vəcə mbəlyi dadamə, a fali Hyalatəmwə! Má ká Yahuda kə zəlitə Bitrus məsəbə səmə kwa Yafa, ba hyá ghiri və dabwaa: "Balə tə́ ká kyə nggərəkə Mambəli-njə Hyalatəmwə dəwa ɓa?!" əkwə hyá. Ba Bitrus gə sha ká Yahuda ngyi, 47"Wuri mbəlyi ngyi kə tlayi Mambəli Hyalatəmwə dəwa, kala tsá kə myi tlayi! Ndaka nkatə hyá myi kə kə́lə batizəma ná?" əkwə; 48ba njə gə sha hyá nee, "Mələrətə wa batizəma tə́ hyá, a hyá dzəmə zəli Yesu Kristi mənə!" əkwə. Má kətərəmbwe batizəmaa mwa, ba mbəlyi Karniliyas yiwi Bitrus, a njə hyata hya tá hyá batlyə.


text: 1Má Malkisadik tsa ná, mbəgə ká Shalima njə zamə; njə́ mwa dəwa, mdi kə mələ sarəka tə́ Hyalatəmwə məɓa tamwə. Má vi ndza Ibrahim səkə kyə tə nkwa rə kə mpə ká mbəmbəgə və́ njə mpəntə tə mpa ná, ba Malkisadik kəmə lə Ibrahim kwa nkwa, a ba fərəmbwi barəka tə́ Ibrahim. 2Ibrahim mwa, ba nggərəkə wsi patlə shilyə mə wamara wsi mungə ndza njə lə paɗə tə́ Malkisadik. Má zəzi mə tli "Malkisadik" tsa ki, njə́ nee, "mbəgə lə jiri"; wuntə zəzi tsá shə mə tli-njəa mwa, va ndza-ranjə ka mbəgə ká Shalima—njə́ nee, "mbəgə kwá zərəndza." 3Má Malkisadik tsa, vá sənatagwa ta-ranjə lə ma-ranjə wə; a vá sənatagwa bwata ra shi hyi-njə dəwa wə. Vá sənatagwa vi kə njə yekigwa tə wə; vi kə mtə-njə mwa, vá sənatagwa dəwa wə. Kala ndza ra Zəgwi ra Hyalatəmwə, ndza-ranjə: mdi kə mələ sarəka tə́ Hyalatəmwə njə batə wavi. 4Kə nata tsəli kulə və́ mdie lə yəw? Mandara Ibrahim shi-ramyi lə ghi-njə ná, ba ɗaravə wsi patlə shilyə mə wamara wsi mungə və́ njə tlayi səkə va mbəlyi kə njə gurehwi hyá lə mpa tsa! 5Mamə ná, mbəlyi ka bwata ra ká Lawi, ngyí ka mbəlyi kə mələ sarəka tə́ Hyalatəmwə, tsá kə wada ra Hyalatəmwə fəyəgwa kwa ghi-hya a hyá tsəni wsha patlə shilyə mə mungə səkə va paɗə nggwasama-rahya ká Isra"ila, mandara nggwasama-rahyaa hyi ndza ka shi hyi Ibrahim dəwa. 6A má Malkisadik nə, mandara njə má mə bwata ra ká Lawi tsa, wuri njə kə kə́lə wsha va Ibrahim, a ba fərəmbwi barəka tə́ Ibrahim, mdi kə Hyalatəmwə mpurətə aləkawalə-njə tsa! 7Jiri handanda, ndangə mə́, má mdi kə fərəmbwi barəka tə́ mdi, wuri kə mdashə mdi kə barəka fərəmbwigwa. 8Má ká Lawi kə tsəni wsha va mbəlyi mə́, mbəlyi kə dzəgə mtə hyá; a má Malkisadik kwa nganjə mwa ná, mdi má mtə njə, kala tsá kə Dləparamə Hyalatəmwə gətə. 9Ndaka gə myi mwa nee, má Lawi lə ghi-njə, wuri njə kə ncəntə wsi tə́ Malkisadik, səkwa tə tsá kə shi-ranjə Ibrahim nggərəkə wsi tsa—mandara njə ndza nee, bwata ra ká Lawi tsá kə tsəni wsha va mbəlyi mamə; 10təmburi Lawi, mə mimyi Ibrahim njə vi kə Ibrahim kəmə lə Malkisadik zamə tsa, mandara Lawi má nakə yekigwa venkwashə. 11Səkə kə bwata ra Lawi nggərəkə wada ra Musa Hyalatəmwə tə́ ká Isra"ila zamə. Má ndərəma sarəka mələ ká Lawi ngyi ndza ka wsi tsəramə mbə́tə nkwa nə, təmburi waá nda səkə Yesu ka mdi kə mələ sarəka damə ri? Njə́ mwa, kala Malkisadik zamə—shilyə mə bwata ra Haruna njə wə. 12Má ba mbəlyi mbərəntə ndza ra mbəlyi kə mələ sarəka tə́ Hyalatəmwə kala tsa shə nə, də́walə mwa ba mbəlyi mbərəntə wada kə fəyə mbəlyi ka mbəlyi kə mələ sarəka tsa dəwa. 13Má Tlamda-myi, mdi ndza myi gə vəcə mbweghe-njə tsa mwa, shilyə mə bwata ra ká Lawi njə wə—damə nganjə bwata; mdi shə ala mələ sarəka kwa mpya Hyalatəmwə mə nganjə bwata wə. 14Təmburi wuri myi kə sənata nee, shilyə mə bwata ra ká Yahuda yekigwa Tlamda-myi; a vá gətə vəcə Musa mbweghe bwata-rahya tsa mwa nee, ndza shə hyá ka mbəlyi kə mələ sarəka tə́ Hyalatəmwə, əkwə wə. 15Na njə́a mənə, wuri kə ncətəgwa tə gambala dəgələyə: wuri wuntə mdi kə mələ sarəka tə́ Hyalatəmwə kə səkə, tsá kala Malkisadik. 16Vá fəyəgwa njə ka mdi kə mələ sarəka səkə kə wada ra mbəlyi lə wsha kə zəli mbəlyi wə; wuri njə kə njigwe ka mdi kə mələ sarəka səkə kə ndza-ranjə lə mkyə má kəri batə wavi. 17Təmburi wuri kə gətəgwa kwa Dləparamə Hyalatəmwə nee, "Na dzəgə ndza ka mdi kə mələ sarəka tə́ Hyalatəmwə batə wavi, kala ndza ra Malkisadik zamə," əkwə. 18Má wada ra Musa və́ mbəlyi yatə zamə tsa mənə, wuri kə fəyəgwa vari bəla, təmburi dənama va njə́ tsəramə mbə́tə nkwa wə—wada fashə njə; 19təmburi kandə wada ra Musa mbə́tə mdi, a njə ndza ka mdi tsapə kəlama bikyi wə. A má ndzaranjəa mənə ki, wuri Hyalatəmwə kə mputə myi aləkawalə wsi tsəramə myi nggatəgwa tə, aləkawalə kə mdashə wada ra Musa kashasha; səkə kə aləkawalə tsa nda kələkəgwa myi səkə tá Hyalatəmwə ndangə. 20Mwa, wuri Hyalatəmwə kə patlətə mnyə nee, Yesu ndza ka mdi kə mələ sarəka tə́ njə́ batə wavi pakatə. Má wuntyi mbəlyi kə mələ sarəka kwa mpya Hyalatəmwə zamə ngyi nə, vá patlətə mnyə Hyalatəmwə tá ngahya ndza shə kala tsa wə; 21a má Yesu kwa nganjə, ba Hyalatəmwə patlətə mnyə tá nganjə, a gə sha njə́ nee, "Wuri rá kə patlətə mnyə nee, na dzəgə ndza ka mdi kə mələ sarəka tə́ rá batə wavi; ka zhini rá mbərəgwa dzəgwa kətərəmbwi lə vəcə-ra tsa mwa wə," əkwə. 22Njə́a tsá kə ncətə jiri aləkawalə kə Hyalatəmwə mputə tə́ myi səkə kə Yesu; mwa, wuri mbəlyi nggatəgwa tə njə́ səkə kə mnyə kə Hyalatəmwə patlətə tsa. Wuri aləkawalə tsa kə mdashə wada ra Musa kashasha! 23Má mbəlyi kə mələ sarəka kwa mpya Hyalatəmwə zamə ngyi ná, kúkulə hyá mwa, təmburi tə mtə hyá akə; a kandə hyá mələ tlə́nə sarəka tsa batə wavi wə. 24A má Yesu kwa nganjə, mdi kə ndza təmwə njə batə wavi; təmburi tsətsə nda ndza njə ka mdi kə mələ sarəka tə́ Hyalatəmwə batə wavi! 25Təmburi tsətsə mənə, lə dənama va njə́ tsəramə mbə́tə mbəlyi batə wavi, a na mbəlyi kə səkə tá Hyalatəmwə səkə kə njə́—kala tsá ndza njə nee, lə mkyə njə batə wavi tazhe gədyi Hyalatəmwə mbweghe mbəlyi. 26Yesu mənə tsə́ ki, njə́ mdi kulə kə mələ myi sarəka tə́ Hyalatəmwə tazhe yaɓə bikyi-myi. Mdi tsapə má bikyi və njə, ka nga Hyalatəmwə—ayibə shə va njə́ wə; wuri Hyalatəmwə kə kələntə njə́ shilyə mə ká bikyi ntintimye hwi kwa wdunya, a ba tlanətə njə́ dzəmə tamwə ka mdi lə kulə ndangə. 27Vá ndza njə kala wuntyi mbəlyi kukulə vá mələ sarəka kwa mpya Hyalatəmwə zamə ngyi wə; ka mələ sarəka njə kəvi-kəvi, kala tsá ndza hyá mələ tazhe yaɓə ngahya bikyi ba nga wuntyi mbəlyi wə. Kutə zhigi mələtə sarəka tsa Yesu kalə, a tazhe paɗə mbəlyi batə wavi mələtə njə; ghi-njə tsá kə njə mələtə sarəka tsa lə mwa! 28Má wada ra Musa, mbəlyi lə bikyi tsá kə njə kətə tazhe ndza ka mbəlyi kukulə kə mələ sarəka kwa mpya Hyalatəmwə; a má vəcə aləkawalə kə Hyalatəmwə mputə lə wdla ghi tsa (a kətərəmbwe wada ra Musa səkə njə mwa) ná, Zəgwi ra Hyalatəmwə tsá kə njə kətə ka mdi kulə kə mələ sarəka; bikyi shə va Zəgwi-ranjə tsa mwa batə wavi wə.


text: 1“Ma ŋwaŋuunə ŋga dagyə, kə ndzaa ci mbərə mbərə da əndə'i slanda ya ətə gimagi tsəɗakə ka alə ənji sləna, kaa təya dzə ka slənənə ka ci asəkə tsanə ŋga inabaakii. 2Makə upaa ci ənji sləna, kə luuvə ci ki'inə ka tii makə sətə ci ənjə a ki'i ŋga ka uusəra, waatoo hwaslə rəŋwə. Wata ca kərə tə tii aasəkə tsanə kaa təya slənə. 3Ca ənə ka dzənə aa luuma tibisə əliŋə, ca lapaa tə hara ənji pooshi uushi ci təya ɗa. 4Wata ca ba ka tii əsə: ‘Dəmə ka ɗa ka nyi slənə asəkə tsanə. Ka ki'inə nə nyi koonə makə sətə diɓə.’ 5Wata təya dzə. Makə ənyi ci ka dəməginə uusərə ahadana, ha'ə əsə tibisə makkə, təya ɗa ha'ə da hara ənji slənə makə əta. 6Ma ətsə kədəhə ka tibisə tufə əsə, makə gi ci aa luuma, ca lapaa hara ənji əsə kəŋə kəŋə davə. Ca ba ka tii: ‘Mi cuuna kagi uusəra zaɓə kwa?’ 7Təya ba ka ci: ‘Acii pooshi əndə ŋgirə tiinə ciina kagi uusəra zaɓə.’ Wata ca ba ka tii əsə: ‘Dəmə ka slənənə ka nyi asəkə tsanə ŋga inabi.’ 8“Makə ɗii kədəwanə, wata slanda tsanə ŋga inabitə a ba ka gawə ŋga ənji slənaakii: ‘'Waa'wawə tə ənji slənətsa, ha ki'i ka tii kwaɓatii. Ka ənjitə uugi ba'ə ka dzənə 'watəginəku ki'inə, ha uudəpaa də ənjitə 'watəgi dzənə.’ 9Ma ənjitə gi tibisə tufə, ənjə a vii ka taa wu agitii hwaslə rəŋwə. 10Yoo, makə mbu'i aanə ənjitə 'watəgi dzənə aadəvə aasəkə tsanə, ma nə tii ka nəhənə, ka viinə nə ənji ka tii sətə palee ka ŋga ənjitə uugi ba'a. Asee, tii maa, hwaslə rəŋwə rəŋwə vii ənji ka tii. 11Makə liwə tii kwaɓatii, wata təya ŋgəərə ma agyanə slanda tsaata, 12əŋki tii: ‘Ma ənjinə uugi hə ba'ə ka ŋgərənə, ŋga tibisə rəŋwə tanə slənyi tii. Amma, ha ki'i keenə uushi rəŋwə nii? Inə ənə kagi uusəra pa'ə ka slənənə, əŋki hə tsəfənə ŋga uusəra!’ 13Amma slanda tsaata ənəpaagi ka əndə'i əndə agitii, əŋki ci: ‘Guvakya, ma'adəmə nyi tə hə. Əntaa agyanə hwaslə rəŋwə narii aŋwə kwa? 14Ŋgəruu sətə narii aŋwə, ha palə saaku aasii. Ha'ə mwayi nyi viinə ka əndənə shi ŋga muudinə makə naaku. 15Anii pooshi nyi da baawəɗa ŋga ɗa sətə mwayi nyi də kwaɓaakya? Anii sərəhə ca ɗa tə hə putə ŋga ŋga'əənaakya?’ ” 16Yeesu a uudəpaa waɓənə, əŋki ci, “Ha'ə əsə, ma moodəba'a, ka ndzaanə nə ci ka ŋga təkəŋwanə. Ma ŋga təkəŋwanə əsə, ka ndzaanə nə ci ka moodəba'a.” 17Ma Yeesu a dzə aa Urusaliima, ca 'wagi tə lyawarənaakii pu'u aji bəra'i tsaŋə aataŋgala, ca ba ka tii, təya dzə də palənə, əŋki ci, 18“Fatəmə ŋga'ə! Wanaamə ka dzənə aa Urusaliima. Ma dava, ka dzənə nə ənji ka viinə tə Uuzənə ŋga əndə aacii madiigərə limanyinə da maliminə, təya lagi ka ci gəŋwanə ŋga ɓələnə, 19təya vii tə ci aacii ənjitə mashiimə tə Əntaŋfə. Ma təya, ka ŋusənə nə tii tə ci, təya fəslə tə ci, təya gwa'avə tə ci aashi ənfwa. Ma ka makkənə ŋga uusəra, ənjə a maɗee ka ci agi maməətə ənja.” 20Ma daba'əkii ha'ə, wata məci manjeevənə ŋga Zabadiya a əntsahə tii da manjeevənatə aaɓii Yeesu, kya gərə'waanə akəŋwaciikii ka kədii uushi. 21Ca ləgwa ka ki, “Mi cii kwa uuɗə kwa?” Kya ba ka ci, “Ɗawə ka nyi rəgwa kaa manjeevənaaki bəra'i a ndzaanə ataŋgalaku agi ŋwaŋuunaaku, əndə'i da ciizəmaku, əndə'i əsə da madzənaku.” 22Yeesu a ba ka tii, “Mashiimuunə sətə cuuna kədii. Kadə nuuna mbee ka sə'watə sa ciɓə makə ətə nii kya sa kwa?” Əŋki tii ka ci, “Awa, ka mbeenə niinə.” 23Yeesu a ba ka tii, “Ka sanə nuunə weewee. Amma, ma ndzaanə ataŋgalaki, əntaa nyi nəndə da baawəɗa ŋga viinə. Ma hatsa, ŋga ənjitə taɗəpaa Daadə tə tii.” 24Fanə ŋga hara lyawarənaakii pu'u tə waɓəətsa, wata səkətii a ɓəzəgi aashi ndzəkəŋushi'iitə bəra'i. 25Wata Yeesu a 'watə tə tii patə aaɓiikii, ca ba ka tii, “Kə shii unə oo'i, ma ənjitə mashiimə tə Əntaŋfə, meeminatii ca ɗa ŋwaŋuunə agyanətii. Ma madiigərə ənjatii əsə, agi kanə nə tii ka tii bariya də baawəɗa. 26Amma ma unə, pooshi ka ɗanə ha'ə ahadoonə. Taa wu patə mwayi ndzaanə ka gawə ahadoonə, see a ndzaa ci ka əndə slənə goonə. 27Ha'ə taa wu patə mwayi ndzaanə ka matakəŋwanə ahadoonə, tyasə see a ndzaa ci ka mava goonə. 28Ha'ə nə nyi Uuzənə ŋga əndə əsə. Ma shi nyi, əntaa ka ənjə a slənə ka nyi, amma, kaa nya slənə ka ənja, nya vəgi əpinaaki ka pərapaanə də ənji laŋə.” 29Ma Yeesu da lyawarənaakii a bwasee ka vəranə ŋga Yarikoo, dzənə nə daɓaala laŋə də nə'unə tə tii. 30Tə'i muurəfinə bəra'i dasə dasə ataŋgala rəgwa. Makə fii tii oo'i, Yeesu ətsə ca pitəgi, wata təya maɗee ka uuratii, əŋki tii, “Slandana, jijinə ŋga Dawuda, nəhuu təgunuunə geenə!” 31Daɓaala a wazə ka tii, ənjə a ba ka tii, “Ndzaamə kəɗa'ə!” Amma, ma muurəfiita, wata təya tsakə ŋgəree ka uuratii palee ka əta, əŋki tii, “Slandana, jijinə ŋga Dawuda, nəhuu təgunuunə geenə.” 32Wata Yeesu a kəŋaanə, ca 'wa tə tii, ca ba, “Mi cuuna moo nya ɗa koona?” 33Təya ba ka ci, “Slandana, ŋga'ə keenə, keena nee ka ha.” 34Kə nyihə Yeesu təgunuunatii, ca təɓətə ginətii. Pii wata təya ənə ka neenə ka ha, təya nə'u tə ci dəŋwa'ə.


text: 1Njə́a vəcəa, səkə va rá Bitrus, mdi kə mnə Yesu Kristi; Dzəgə tə́ yə mbəlyi ka nga Hyalatəmwə, ngyí kə tətahəntəgwa ka ká kyə dzəgə tə Fantas, Galatiya, Kafadokiya, Asiya, ba Bitiniya: 2Nggwasama, wuri Hyalatəmwə Ta kə tsəkavə yə ka nganjə, a ba fəyə yə ka mbəlyi tsapə səkə kə Mambəli-njə—tazhe ba yə həwə va Yesu Kristi, a ba bikyi-yə ntivintəgwa səkə kə mtə Yesu. Á Hyalatəmwə nggə yə barəka ba hinigwe ra mni dabwaa. 3"Usa myi wa Hyalatəmwə Ta ra Tlamda-myi Yesu Kristi, təmburi tsá kə njə zhihwi tá myi dabwaa, a ba nggə myi məlifyi mkyə səkə kə tlanəgwa ra Yesu Kristi lə mkyə səmə kwa kúlə! Təmburi tsətsə nda fətə ghi myi tə tlayi barəka va Hyalatəmwə, tsá ndza njə nggərəkə tə́ mbəlyi-njə. 4Məɓa tamwə fəyə myi nəbwa-ramyi njə, tə nkwa ndəma njə darə a ɗantəgwa; mwa, ka ndəvənintəgwa njə məɓa wə. 5Ndzaranjəa mwa, səkwa təmburi mbərəsa-ramyi lə Yesu, tə ya myi Hyalatəmwə lə dənama-ranjə va zaka wsha ntintimye, nda səkə vi ndza myi dzəgə tlayi mbə tsa mə kwanahə vi. 6Dlama wa va wsie, mandara yə ndza lə ɗantəgwa ra mni mə vi batlyə ndzaranjəa təmburi bwanyə dadamə ndza yə sa. 7Má bwanyə ngyi nə, tazhe dzarə yə nee, á tára handanda mbərəsa-rayə. Mandara zinariya ndza njə nee, ndaka ɗantəgwa njə ná, tə dzarə mbəlyi lə ghwi; má mbərəsa-rayə nə, wuri kə mdashə zinariya dabwaa kashasha huri? Təmburi tsətsə, də́walə ba njə dzaratagwa dəwa, tazhe ba njə njigwe lə dənama; má yə mənə, vəcirəvi kə Yesu Kristi dzəgə səkə, yə dzəgə tlantə humə lə kulə dabwaa va njə́! 8Wuri yə kə "i Tlamda, mandara yə má ala nata njə́; wuri yə kə mbərəsa lə njə́ mwa, mandara yə má tə nənə njə́ ndzaranjəa. Təmburi tsətsə nda dlama yə dabwaa, tsá ndəma gətəgwa, 9təmburi mbə ndza mambəli-yə tlayi səkə va njə́ səkwa tə mbərəsa-rayə tsa. 10Mbweghe mbə tsa və́ zakuri hyi Hyalatəmwə gə vəcə zamə, vi ndza hyá gəgə vəcə mbweghe barəka ndza Hyalatəmwə dzəgə nggə myi. Ba hyá vəshə, a valyə wsi kə dzəgə mələgwa tsa mwa; 11kə ɗa hyá lə və vi-njə lə hunkwa ndza njə dzəgə səkə tə, təmburi Mambəli Kristi mə hyá ncətə tsa vie mə wsi kə hyá gə nee, Kristi dzəgə sa bwanyə nda səkə njə kə́lə kulə kətərəmbwe-njə, əkwə. 12Hyalatəmwə mwa, ba ncərətə tə́ zakuri ngyi nee, vəcə kə hyá gə tsa nə, tazhe ghi-hya wə, a tazhe myi mbəlyi fangyi. Má vəcə-hyaa ná, mbweghe habarə ndərə kə mbəlyi gətə yə lə dənama ra Mambəli Hyalatəmwə kə mnəkəgwa səkwa mə tamwə tsa. Balə mbəlyi kə mnə Hyalatəmwə məɓa "i sənata habarə ndərə tsa! 13Təmburi tsətsə, á yə hitəgwa, ba yə njigwe mələlə. Fətə wa ghi-yə paɗə tə barəka ndza Hyalatəmwə dzəgə nggə yə vi kə Yesu Kristi dzəgə ntsa dzəgəndza. 14Njiwegwa ka mbəlyi kə həwə va Hyalatəmwə; washə yə fə məhələ-yə mə "i wsha ntintimye, kala tsá və́ yə mələ səfə yə má nakə sənata hunkwa ra Hyalatəmwə wə. 15Mə paɗə wsha mələ yə mwa, njiwegwa ka mbəlyi tsapə, kala ndza ra Hyalatəmwə mdi kə kata yə; 16təmburi má kwə Hyalatəmwə na, "Ba yə njigwe ka mbəlyi tsapə təmburi ndza-tara tsapə," əkwə. 17"Ta-rayə́," əkwə yə sha Hyalatəmwə vi ndza yə mələ adəwa tə́ njə́ huri? Njə́ mwa, ka nta alá njə kwalyə mbəlyi, a na njə ndza mələ kita wə; ka kutə fəyə paɗə mbəlyi njə, a mələ kita tə́ hyá kaləkalə lə wsi kə hyá mələtə. Təmburi tsətsə, ba yə yimitə ndza-rayə kwa wdunya tsa dandərəa, a həwəshə njə́ rapə tə vi dzəgə yə mtə. 18Təmburi kə sənata yə, wuri yə kə mbərəshəgwa səkə kə mimyi Yesu shilyə mə wsha fafashə və́ shi-rayə zəli; má mimyi-njə kə Yesu shikəntə tazhe mbərə yə tsa mwa nə, wsi fashə kala "u"wi wə. 19Má mtə Kristi tsa, wuri kə njigwe kala sarəka kə mbəlyi mələtə tə́ Hyalatəmwə lə gamə dandərəa má ɗá vari, tsá kə mbəlyi tlantə wulyə tə tazhe ntivintəgwa ra bikyi. 20Kristi mwa, tsá kə Hyalatəmwə kətə a fəyə, səfə wdunya má nakə patəgwa; a ba njə ntsa mə kwanahə vi tsa tazhe myi. 21Səkə kə njə́ mwa nda mbərəsa yə lə Hyalatəmwə, mdi kə tlanətə njə́ lə mkyə səmə kwa kúlə a ba nggərəkə kulə tə́ njə́; təmburi tsətsə, Hyalatəmwə lə ghi-njə tsá kə yə ngga tə, a fətə ghi tə. 22Ka mbəlyi tsapə yə ndzaranjəa mənə səkwa tə tsá və́ yə həwəshə vəcə Kristi, a yə "i kwavati-yə ká zəli handanda; təmburi tsətsə, "i wa kwavati-yə ndangə lə mni kutə. 23Səkə kə vəcə Hyalatəmwə lə mkyə tsá má kəri, nda tlayi məlifyi mkyə yə səkə va Hyalatəmwə mdi má mtə; mkyə-njə má kərie, tsá kə njə nggərəkə tə́ mbəlyi. 24Kala tsá kə Dləparamə Hyalatəmwə gə nee, "Paɗə mbəlyi nə, kala wtsi; má paɗə kulə-hya mwa ná, kala ghwi rə wtsi. Ba wtsi wulə, a ba ghwi tə njə́ wdi; 25a má vəcə Tlamda ná, njə ndza batə wavi," əkwə. Njə́a vəcə Tlamdaa, njə́ habarə ndərə kə mbəlyi gətə yə tsa.


text: 1Maɗeenə nə Yeesu ka ginəkii, ca tsaamə ənji gəna a həəji kwaɓa asəkə yi ŋga Əntaŋfə. 2Wata maagha ŋga mooryafinə a shi natə. Ma Yeesu a nee, kə əjivə ki pyanya bəra'i. 3Wata əŋki ci, “Tantanyinə cii kya ba koonə: ma sətə əjigərə maagha ŋga mooryafiitsa, kə palee ka ŋga hara ənjitsə patə. 4Acii ma təya, agi ɓəzə gəna ŋgiragi tii, təya vii. Amma, ma kya, agi ghanatə patə, kə ŋgərətə ki patənə ŋga sətə cii ta alə də zəmə, kya əjigərə.” 5Kə waɓi lyawarənaakii agyanə dagwaanə ŋga yi ŋga Əntaŋfə, acii kə ɗii ənji yikii də faariitə da məghərəvənə davə da i hara uushi'inə ətə vii ənji ka Əntaŋfə. Əŋki Yeesu: 6“Kə nee unə ka uushi'iitsa: kadə nə uusəra a mbu'ya. Maɗa kə mbu'ya uusərakii, taa rəŋwə pooshi faara na mbəɗaanə anə əndə'i, ka waalaginə nə ənji patə.” 7Əŋki ənjitə nji davə, “Maləma, guci saŋə nə ətsə ha'ə a ɗa? Mi saŋə na slənə ka ɓaariinə oo'i, kədəhə nə uushi'iitsə ka ɗaaɗana?” 8Əŋki Yeesu ka tii, “Nəhəmə acii ga ənjə a gəpi duunə. Acii tə'i ənji laŋə na shi, təya ɗəkəvə ləməki ka natii na, taa wu ca ba, ci nə Aləmasiihu. Ka banə nə tii əsə, kə uugi uusəra mbəshanə. Ma ɗanuunə, goona nə'u tsaa səɗətii. 9Maɗa kə fii unə habara ŋga paapanə da purətə haŋkalaanə, goona ŋgwalə shaŋə. Kə dəɓee ətsə ha'ə a ɗa zəku'i. Amma, əntaa uudənə ŋga duuniya nəndə ka ɗanə pii ha'ə makə ətsa.” 10Yeesu a tsakə banə ka tii, əŋki ci, “Kadə nə əndə'i slikərənə a dzə ka panə da əndə'i. Ŋwaŋuunə a pa da əndə'i ŋwaŋuunə. 11Kadə nə bwaya gəgədzənə ŋga hanyinə a ɗaaɗa. Kadə nə maɗəfənə da muuva a ɗaaɗa taa dama patə. Kadə nə sə ŋga ŋgwalənə a ɗaaɗa da madiigərə sagidanyinə agintaŋfə. 12“Amma daga uushi'iitsə ha'ə ma'ə maɗamə, tə'i ənji na kəəsə tuunə, təya ciɓee koonə, təya kərə tuunə aakəŋwacii gayinə ŋga kuvə də'wa ka ɗa koonə gəŋwanə, təya kaalagərə tuunə aa furəshina. Ka kəərənə nə ənji tuunə aakəŋwacii meeminə da ŋgwamənanyinə putə ŋga nə'unə goonə tə nyi. 13Ma nə uushi'iitsə patə a ɗaaɗa ha'ə, ka wunəgi koonə də rəgwa ŋga bagi ka tii Ŋunyi Habaraaki. 14Aciikii, ma ɗanuuna, kavəmə aagi hiima goonə, goona ndzaanə ka buurənə agyanə makə sətə nuunə a jikəvə koona mbəɗə. 15Acii nyi na vii koonə jarəwiinə ŋga waɓənə da hiima. Pooshi əndə taa rəŋwə agi ənji mbiinə goonə na mbee ka ɗa koonə mabizhinə taa ka uurənə tuunə agi waɓənə. 16Taa məsənuunə da dəsənuunə da ndzəkəŋushi'inuunə da duurənyinə goonə da guviinuunə maa, ka dyarə'unə nə tii tuunə. Ma hara ənji agyuunə, ka ɓələginə nə ənji tə tii. 17Taa wu patə əsə, kadə nii kəya ushapaa tuunə putə ŋga nə'unə goonə tə nyi. 18Amma taa shiŋkinə goonə rəŋwə, pooshi na za. 19Acii ha'ə kəŋaanəmə ndihə ndihə koona luupaa də noonə na.” 20“Maɗa kə nee unə kə kərə'utə soojiinə tə vəranə ŋga Urusaliima, ma ətsə kamə, kədəhə nə vəranəkii ka ɗaginə ka uufinə. 21Ma ka uusərakəya, wa ənjitə anə hanyinə ŋga Yahudiya a huyi ka umbənə aanə giŋunyinə. Ma ənjitə asəkə vəranə, wa təya əntsahəgi. Ma ənjitə aba'ə vəranə, ga təya ənya aasəkə vəranə. 22Acii ka ndzaanə nə uusərakii ka uusəratə nə Əntaŋfə a ki'itə ka ənja. Ətsə ha'ə na mbu'utəgi də patənə ŋga uushi'iitə asəkə malaaɓa ləkaləkatə. 23Tə'i ŋgəra'wə agyanə maki ɗasəkiinə da ŋugiginə ka saa'ikii. Acii kadə nə bwaya ciɓə a ɗa anə hanyinə, acii tə'i maɓətə səkə ŋga Əntaŋfə agyanə ənja. 24Ka ɓəələginə nə ənji tə hara ənji də ŋgila purəŋanə. Hara ənji, ənjə a kəsə tə tii, ənjə a kərə tə tii ka mavaanə aanə hara hanyinə. Ka udzəginə nə ənjitə mashiimə tə Əntaŋfə tə vəranə ŋga Urusaliima see maɗa dzəgi zamanatii.” 25“Kadə nə sə ŋga hurəshishinə a ɗaaɗa agi uusəra, agi ləgiɗə da agi tikisanyinə. Kadə nə ənjə a ndzaanə ka maji ma'yanə agi duuniya. Paa tii na shii sə ŋga ɗanə acii dzaadzanə ŋga uunəvə da maɗənə ŋga ma'inə aadəgyə aadəgyə. 26Kadə nə ma'yanə ŋga ənjə a ləɗə acii ŋgwalənə putə ŋga sətə na kulaanə ka tii agi duuniya. Acii taa mi patə asəkəntaŋfə ka gaŋgəzənə. 27Ma ətsə ɗiya, ka neenə nə ənji ka Uuzənə ŋga əndə ca jima agi kuraɓiinə. Da baawəɗa da məghərəvənə laŋə nə shinaakii. 28Maɗa kə nee unə uushi'iitsə a 'watəgi ɗaaɗanə, kəŋaanəmə ndihə ndihə, kavəmə nuunə davə acii kədəhə nuunə ka upaa luupaanə.” 29Yeesu a ɗa ka tii misaali, əŋki ci, “Katəmə hiima goonə agyanə ənfwə uudəvə da hara ənfuginə patə. 30Maɗa kə nee unə wiitə ka 'watəgi ənənə, kə shii unə ətsə, kədəhə nə mətsətsəfə ka ɗanə. 31Ha'ə əsə, maɗa kə nee unə uushi'iitsə a ɗaaɗa, ka shiinə nuunə ətsə oo'i, kədəhə nə Əntaŋfə ka ɗa ŋwaŋuunə. 32Tantanyinə cii kya ba koonə: ma ənji ŋga zamanana, pooshi tii ka məətəginə patə, uushi'iitsə ma'ə maɗaaɗamə patə. 33Ka uudəginə nə ha a dagyə da ha a panə. Amma, ma waɓənaaki, pooshi ka uudənə shaŋə.” 34“Nəhəmə noonə na! Goona kavə noonə nə ka zəəmə əndzanə da saasa ənvwə dərəva. Goona kavə noonə nə agi buurə uushi'inə ŋga duuniya, acii ga uusərə ŋga shinə ŋga Uuzənə ŋga əndə a lapaa tuunə pəmə, 35makə sətə ci zaaŋwanə a umbəənə ka luwa. Acii ma uusərakəya, pəmə nii kəya lapaa tə patənə ŋga ənji agi duuniya. 36Ndzaamə də məgigi, ɗamə də'wa taa hayi patə, koona shii upaa ŋgeerənə ŋga mbərəɗənə acii uushi'iitsə na ɗaaɗa patə, una mbee ka kəŋaanənə akəŋwacii Uuzənə ŋga əndə yadə ŋgwalənə.” 37Uusərə patə nji Yeesu a dzəgunə doosərə ka ənji asəkə yi ŋga Əntaŋfə. Ma kədəwanə, ca dzə ka baanə ashi giŋutə ci ənjə a 'wa giŋwə ŋga Zayitunə. 38Pukənə ŋga ha patə ha'ə nə ənji patə ka waaryanə aasəkə yi ŋga Əntaŋfə ka fa sətə cii kəya baaba.


text: 1'Ya'ə Tawəfilasə, ma asəkə ləkaləkataaki ŋga təkəŋwanə, kə nyaahə nyi sətə ɗaaɗii Yeesu patə da sətə jigunyi ci, daga saa'itə 'watəgi ci sləna 2ha'ə mbu'ya ka saa'itə ŋgirə Əntaŋfə tə ci aadəgyə. Ma taabu'u ŋgirə Əntaŋfə tə ci aadəgyə, kə ɗii ci waɓənə ka ənjitə shi ca ta'i dagi baawəɗa ŋga Malaaɓa Ma'yanə, kaa təya ndzaa ka masləkee ənjaakii. 3Kə ɓaarii ci ka tii naakii nə da i əpinə amakii ŋga baanə ənfwaɗə pu'unə. Kə ɗaaɗii ci uushi'inə laŋə ətə ca ɓaarii oo'i, da i əpinə nə ci. Ca waɓə ka tii agyanə ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə. Ma ətsə patə, kə slənyi daba'ə əntənaakii da maɗənaakii agi maməətə ənja. 4Ma ka əndə'i uusəra, ci ahadatii, kə bii ci ka tii, “Goona dzəgi asəkə vəranə ŋga Urusaliima zəku'i, gəramə sətə bii nyi viinə koonə, waatoo, sətə bii Daadə oo'i, ka viinə nə ci koonə. 5Acii də ma'inə ɗii Yoohana bapətisəma ka ənja. Amma, ma aakəŋwa gi'u, bapətisəma də Malaaɓa Ma'yanə nuuna upaa.” 6Makə liɓə Yeesu da masləkee ənja, kə ləguyi tii ka ci, əŋki tii: “Slandana, əndzə'i nə hə ka ənəpaaginə ka ənji Isərayiila də ŋwaŋuunatii kwa?” 7Əŋki Yeesu ka tii, “Kə kəŋee Daadə ka saa'ikii da zamanakii agi baawəɗaakii. Ma una, pooshi unə ka shiinə taa guci ɗaaɗanə uushi'iitsa. 8Amma shiimə oo'i, ka viinə nə Əntaŋfə koonə Malaaɓa Ma'yanə. Də ci nuuna upaa baawəɗa, koona ndzaanə ka ənji waaza waɓənaaki asəkə vəranə ŋga Urusaliima da i hara hanyinə ŋga Yahudiya da i Samariya, dəŋə ka hatə ənyagi hanyinə.” 9Uudəpaanə ŋga Yeesu tə waɓəətsa, təya tsaamə tə ci, Əntaŋfə a ŋgərətə tə ci aadəgyə, kuraɓiinə a rarə'igi də ci anə ginətii. 10Ma təya tsaamə aadəgyə, ca dzə də ndərənə. Ma nee tii, wata wiitsə ənji bəra'i aɓitii da i mabwaɗaɗa kəjeerənə ashitii. 11Təya ba ka masləkee ənji, “Unə ənji Galili, mi ɗii unə kəŋə kəŋə ka tsaamənə aadəgyə kwa? Yeesu ətsə ŋgərətə Əntaŋfə tə ci aadəgyə aɓii unə, ha'ə nii kəya ənya makə sətsə nee unə pyalə ci aadəgyə.” 12Ma daba'əkii, wata masləkee ənjə a jimagərə anə giŋwə ŋga Zayitunə, təya ənya aa Urusaliima; ka ɗanə nə dzaɗənəkii bahə kiloomeeta rəŋwə. 13Makə mbu'i tii, təya ndərəgi aanə maɗuunə kuvə anə əndə'i ətə izee tii ka ndzaanə davə. Ma ənjitə dzii də nə dava, tii nə i Piita da Yoohana da Yakubu ba'a Andərawəsə, i Filibusə da Tooma, Barətalamawusə da Mata, əndə'i Yakubu uuzənə ŋga Haləfa, Simoonə əndə moo dimwaanə ŋga hanyinaakii, ba'a Yahuda, uuzənə ŋga Yakubu. 14Mariyaama məci Yeesu i ndzəkəŋushi'inə ŋga Yeesu da i hara makinə patə, davə nə tii, təya ləɓə də nə də mooɗəfə rəŋwə agi kədiinə acii Əntaŋfə taa ŋgutə saa'i. 15Ma agi saa'ita, kə dzii ənji nə'unə də na, kə mbu'i laŋənatii bahə gya'ə da pupusərə. Piita a maɗətə ahadatii, ca waɓə ka tii, əŋki ci: 16“Ndzəkəŋushi'inəkya, kə waɓi Malaaɓa Ma'yanə da ma Dawuda agyanə Yahuda ətə ɓaarii tə Yeesu ka ənja. Ma waɓənaakii, kə ndzaa tyasə, see a ɗa ki ka gooŋga, waatoo sətsə ɗii tə Yahuda. 17Acii ma Yahuda, kə ndzaa ci ka əndə gaamə, Yeesu ta'i tə ci kaama slənə ka ha rəŋwə ka Əntaŋfə. 18Amma ma ci, kə ɗərəgi ci ra də kwaɓatə upaa ci agi bwaya slənaakii. Ma daba'əkii, ca kulagi aa pa, səkəkii a tsəərəgi, aginaakii a əjagi patə. 19Ənji Urusaliima patə, kə fii tii haalaakii. Ci ɗii kavə tii ləmə ka rəkii də uuratii Akalədama, makə bana, ‘Rə ŋga idəna’. 20Tə'i manaahəkii asəkə ləkaləkatə ŋga Jabuura: ‘Ka ndzaanə nə yaakii uufinə zaɓə, ga əndə a ndzaanə davə.’ Kə nyaahə ənji əsə: 21‘See a ŋgərə əndə'i əndə slənaakii.’ Makə ha'ə ɗii əna, ma ənjinə nja dzəədzə deenə oogə da i Yeesu Slandanaamə taa guci patə, 22'watəginə ka yiɓə bapətisəma ŋga Yoohana ka Yeesu, ha'ə ka saa'itə ŋgirə Əntaŋfə tə ci aadəgyə, ma əndə rəŋwə agi ənjitsa, tyasə, ka ndzaanə nə ci ləɓə deenə, ina baaba maɗənə ŋga Yeesu agi maməətə ənja.” 23Makə fii ənji ha'ə, təya taɗə ənji bəra'i, waatoo Yusufu ətə ci ənjə a 'wa tə ci Barəsaba taa Yusətusə, tii da Matiyasə. 24Wata təya kədii, əŋki tii, “'Ya'ə Slandana, kə shii hə sətə a ədzəmə ənji patə, ɓaarii keenə ahada ənjinə bəra'i taa tə wu ta'i hə, 25kaa ca ŋgərə slənə ŋga əndə sləkeenə ənə kagi Yahuda, makə kə pyalə ci saakii makə sətə dəɓee ka ci.” 26Ma daba'əkii, təya kapaa haalakii akəŋwacii Əntaŋfə kaa ca ɓaarii ka tii taa tə wu ta'i ci. Wata ca ɓaarii ka tii tə Matiyasə. Kə ndzaa Matiyasə ka pu'u aji bəra'inə ŋga masləkee ənja.