text: 1Ɓal je də go tɨ, Ja̰ Batɨsɨ tḛḛ, ɨlə mbḛ dɨlə lo tɨ kɨ Jude ə nə: 2«Ɨyə̰i go rəbɨ njɨyəsi je kɨ majal kɔ, tadɔ ko̰ɓe lə Luwə e ɓasi.» 3Ja̰ Batɨsɨ ə, e dəw kɨ nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ Ejay əl ta dɔe tɨ ə nə: «NDu dəw madɨ ɓa dɨlə lo tɨ ə nə: “Ɨrai go rəbɨ lə Ɓaɓe! Ɨrai go rəbɨ lie adɨ a njururu!”» 4Ja̰ ɨlə kɨbɨ kɨ ra kɨ bḭ jambal rɔne tɨ, nɨngə dɔ mene kɨ nda tɔ. Nḛ kusoe e gɨbɨri je kɨ təjɨ je. 5Dɨje kɨ ɓe bo Jorijaləm tɨ, kɨ dɔnangɨ Jude tɨ pətɨ, kɨ dɔnangɨ kɨ kadɨ ba Jurdḛ tɨ pətɨ, rəi rɔ Ja̰ tɨ, 6rəi tɔri ndude dɔ majal je tɨ ləde, adɨ Ja̰ ra-de batəm me ba Jurdḛ tɨ. 7Lokɨ Ja̰ oo adɨ Parɨsɨ je, kɨ Sadusɨ je ngay rəi kadɨ ra-de batəm ɓa, əl-de ə nə: «Səi njé man majal tə li je be kam, na̰ ə əl səsi kadɨ a̰yḭ-naa wongɨ lə Luwə kɨ a re ə? 8Majɨ kadɨ kɨlə rasi tɔjɨ kadɨ səi dɨje kɨ ɨyə̰i pa njɨyəsi je kɨ majal kɔ. 9Nɨngə, kadɨ ɨyə̰i ta kɔjɨ mesi tɨ kə nə: “Je ngan ka Abɨrakam.” MBata, Luwə asɨ kadɨ a təl gajɨ mbal je kam ngan ka Abɨrakam tɨ kare. 10Kɨ ne kɨn, kɨngə e ɓasi kadɨ tɨgə ngɨrə kagɨ je gangɨ ngata. Kagɨ kɨ ra kɨ andɨ majɨ al ə, a tɨgəi-e kadɨ ɨləi-e me por tɨ kɔ. 11Mi, m-ra səsi batəm me man tɨ, mba kadɨ tɔjɨ təkɨ ɨyə̰i pa njɨyəsi je kɨ majal kɔ, nə dəw kɨ a re gom tɨ, e nje tɔgɨ kɨ ətɨ ɓəl, kɨ ɨtə-m sa̰y. M-asɨ kadɨ sa kɨ njae tɨ ka m-ɔr al. E a ra səi batəm, me NDɨl Luwə tɨ, kɨ me por tɨ. 12Uwə kee to nḛ jine tɨ kadɨ to-n ka̰ ko kɨ majɨ, ɔy me dam tɨ, ɓa ɨlə tɨse por. E por kɨ a oy al ratata.» 13Lo kɨn tɨ no̰o̰, Jəju ḭ Galile tɨ, re ta ba Jurdḛ tɨ rɔ Ja̰ tɨ, kadɨ Ja̰ ra-e batəm. 14Nə Ja̰ ge kɔdɨ al, adɨ əl Jəju ə nə: «E mi ə kadɨ ḭ, ɨra-m batəm, nɨngə ḭ taa ɨtəl ɨre rɔm tɨ kadɨ m-ra-i batəm ɓəy tɔ a?» 15Nə Jəju əl-e ə nə: «Kɨ ɓasɨne kɨn, ɨra be, tadɔ e kɨ goe kɨn ə j-a jɨ tɔl-n ta ndɨgɨ lə Luwə.» Be ə, Ja̰ ndɨgɨ dɔ tɨ, ra-e-n batəm. 16Lokɨ Jəju ra batəm taa par, ə tḛḛ me man tɨ nɨngə, loe tɨ no̰o̰, ta dɔra̰ tḛḛ, adɨ oo NDɨl Luwə rɨsɨ tə də dum be re ɨsɨ dɔe tɨ. 17Nɨngə, ndu ta madɨ tḛḛ dɔra̰ tɨ, ə nə: «E kam e NGonm, nje ndɨgɨ ləm, kɨ rɔm nəl-m dɔe tɨ ngay.»


c: text/html

text: 1NDɔ mi go tɨ, kɨ bo lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je kɨ ɓari-e nə Ananɨyasɨ re Səjare tɨ. Dɨje kɨ dani-e rəi sie əi ngatɔgɨ je taa nje najɨ ta dɔ dɨje tɨ kɨ ɓari-e nə Tərtulusɨ tɔ. Ananɨyasɨ kɨ dɨje kɨ goe tɨ kɨn awi səki Pol rɔ nje ko̰ɓe tɨ kɨ dɔnangɨ Səjare tɨ. 2Lokɨ ɓari Pol ɓa, Tərtulusɨ ɨlə ngɨrə kɨndə ta dɔe tɨ no̰o̰ nje ko̰ɓe tɨ ə nə: 3«Ḭ kɨ bo, Pəlɨsɨ, kɨ takuli, kɨ takul gosɨ ko̰ɓe ləi, kɨ takul nḛ je kɨ ɨtu gɨnde kɨ mba majɨ lə dɨje me ɓe ə, j-ɨsɨ-n kɨ lapɨya. E kɨn e majɨ kɨ jɨ gər kɨ lo je pətɨ me nḛ je tɨ pətɨ. 4Nɨngə, kadɨ j-ɨndəi kɔ tɨ ngay al, jɨ dəji kadɨ ur mbi, kɨ go me-majɨ tɨ ləi kadɨ o-n dɔ ta kɨ j-a j-əli ta je kare joo. 5J-o kadɨ dɨngəm kam e nje tujɨ ɓe. Re kɨ gangɨ-naa dan Jɨpɨ je tɨ kɨ lo je pətɨ dɔnangɨ tɨ ne. E nje kun dɔ ɓutɨ lə dɨje kɨ Najarətɨ tɨ. 6Aw bɨtɨ kadɨ n-təl kɨ kəy lə Luwə lo kɨ to njḛ tɨ, ə j-uwe. [ 7Jɨ ndɨgɨ kadɨ jɨ gangɨ ta dɔe tɨ kɨ go ndu-kun tɨ ləje, nə nje kun dɔ asɨgar je kɨ ɓari-e nə Lɨsɨyasɨ, re ɨndə tɔgɨ taa-e-n jije tɨ. 8Nɨngə un ndune kadɨ njé kɨndə ta dɔe tɨ rəi no̰i tɨ.] Kɨn ə ɨdə-je ta ə, ḭ wa a oo kadɨ ta je kɨ j-əli dɔe tɨ kɨn e ta kɨ rɔjetɨ.» 9Jɨpɨ je ɨndəi rɔde naa tɨ kɨ Tərtulusɨ əi nə, ta je kɨ əl dɔ Pol tɨ e ta kɨ rɔjetɨ. 10NJé ko̰ɓe ra nḛ madɨ adɨ-n ta rəbɨ Pol kadɨ əl ta. Be ə, Pol un ta tane tɨ ə nə: «M-gər kadɨ asɨ ɓal ngay ə ɨsɨ gangɨ ta me ɓe tɨ ləje ne. Nɨngə, e kɨ go taa kɨ m-taa mei ə m-a m-najɨ-n ta dɔm tɨ no̰i tɨ. 11Asɨ kadɨ ḭ wa ɨsangɨ gɨne ə a ɨgər majɨ. Kaw kɨ m-aw Jorijaləm tɨ m-ɔsɨ dɔm nangɨ no̰ Luwə tɨ kɨn, man dɔ ndɔ kɨ dɔgɨ gɨde e joo al ɓəy. 12Nɨngə, lokɨ m-aw kɨn, e gɨn kəy tɨ lə Luwə, ə se gɨn kəy kaw-naa tɨ lə Jɨpɨ je, ə se lo madɨ tɨ kɨ rangɨ me ɓe bo tɨ no̰o̰, dəw kɨ oo-je, j-ɨsɨ jɨ najɨ-naa ta tɨ kɨ dəw madɨ, ə se oo-m m-ɨsɨ m-sulə dɨje goto. 13Taa dɨje wa kɨ ai ne kam, asi kadɨ ɔji nḛ madɨ kare dɔ ta tɨ kɨ ɨndəi dɔm tɨ kɨn, kadɨ e ta kɨ rɔjetɨ, al tɔ. 14Nɨngə, m-gər no̰i tɨ ne təkɨ, m-ɨsɨ m-ra kɨlə ɓəə lə Luwə lə bawm je. M-ra kɨlə kɨn kɨ go rəbɨ kɨ əi je kɨ ɨndəi ta dɔm tɨ kɨn, ooi kadɨ e go rəbɨ kɨ loe tɨ al. Mi m-o kadɨ nḛ je pətɨ kɨ ndu-kun lə Mojɨ əl tae, kɨ nḛ je pətɨ kɨ njé kəl ta je kɨ ta Luwə tɨ əli tae əi nḛ je kɨ rɔjetɨ. 15M-ɨndə mem dɔ nḛ tɨ kɨn rɔ Luwə tɨ. Nɨngə əi je ka, ɨndəi mede dɔ tɨ tɔ. Pətɨ, j-ɨndə meje tɨ kadɨ dɨje kɨ njé ra nḛ kɨ dana kɨ njé ra nḛ kɨ dana al, a ḭ lo koy tɨ. 16E mbata kɨn ə, m-ɨndə tɔgɨ dɔ rɔm tɨ mba kadɨ angalm uwə-m kɨ ta no̰ Luwə tɨ al nɨm, no̰ dɨje tɨ al nɨm tɔ. 17Go ɓal je tɨ kɨ ba̰y ba̰y kɨ m-goto, m-re kɨ la kadɨ m-ra-n kɨ dɨje ləm, taa kɨ kadɨ-kare kadɨ m-adɨ Luwə tɔ. 18Lo kɨn tɨ, e Jɨpɨ je kɨ Aji tɨ, ə ɨngəi-mi m-a m-ra kujɨ nḛ ra je kɨ mba kay rɔ njay gɨn kəy tɨ lə Luwə. Lokɨ ɨngəi-mi kɨn, dɨje uwəi-naa gɨdɨm tɨ al nɨm, taa dəw ra nḛ kɨ bɨrɨri al nɨm tɔ. 19NGa nɨngə, e Jɨpɨ je kɨ Aji tɨ ka kɨn ə re a rəi no̰i tɨ ne kadɨ tə ɨndəi ta dɔm tɨ, lokɨ re awi səm kɨ ta madɨ. 20A re e be al tɔ nɨngə, njé kɨndə ta dɔm tɨ kɨ ai nḛ ka kɨn, əli ta nḛ kɨ m-tɔl ə ooi tae, lokɨ m-a-n no̰ njé gangɨ ta tɨ lə Jɨpɨ je ka kɨn adɨ j-o. 21Ta kare kɨ m-un ndum taa no̰de tɨ m-əl m-ə nə: “E kɨ mba kadɨ kɨ m-adɨ mem kadɨ njé koy je a ḭ lo koy tɨ ə m-a-n no̰si tɨ lo gangɨ ta tɨ ne”, kɨn wa ə e ta kɨ kare ba kɨ ai dɔ tɨ wa taa.» 22Pəlɨsɨ kɨ gər rəbɨ lə Kɨrɨsɨ majɨ, ɔr ndɔ kəte, nɨngə əl-de ə nə: «NDɔ kɨ Lɨsɨyasɨ kɨ nje kun dɔ asɨgar je re ə tə m-ɨndə manjɨ ta ləsi kɨn ɓəy.» 23Nɨngə adɨ ndune adɨ kɨ bo lə asɨgar je kɨ ɓu, kare kɨ nje ngəm Pol kadɨ ngəm-e dangay tɨ. Nə ke ə kadɨ ɨyə̰ Pol adɨ ɨlə rɔne, taa kadɨ ɨyə̰ ta rəbɨ adɨ dəw lie kɨ ra kɨ ge kadɨ n-ra sie ka, kadɨ ra sie tɔ. 24Asɨ ndɔ je go tɨ, Pəlɨsɨ təl rəi kɨ nene Dɨrusɨl kɨ e Jɨpɨ. Lokɨ rəi, ɨlə adɨ rəi kɨ Pol adɨ əl-e ta kɨ dɔ kadɨ-me Jəju Kɨrɨsɨ tɨ. 25Nə lokɨ Pol əl ta tḛḛ-n dɔ nḛ ra tɨ kɨ dana, kɨ kuwə rɔ gɨn tɔgɨ tɨ, kɨ ta kɨ gangɨ kɨ a re ɓa, ɓəl ra Pəlɨsɨ adɨ əl Pol ə nə: «Asɨ ngata, ə aw tə ndɔ kɨ m-ɨngə dɔkagɨlo kɨ rangɨ ə m-a m-ɓari ɓəy.» 26Nɨngə ga mene tɨ təkɨ Pol a adɨ-ne la wa, adɨ taa taa, ɓa Pol adɨ re wal sie ta. 27Ɓal man joo dɔ Pol tɨ, nɨngə Pɔrsɨyusɨ Pəsɨtusɨ ɔr to Pəlɨsɨ. Pəlɨsɨ ndɨgɨ kadɨ n-ra nḛ kɨ nəl Jɨpɨ je adɨ ɨyə̰ Pol dangay tɨ ba.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Dəw kɨ adɨ mene kadɨ Jəju e Dəw kɨ Luwə mbəte e ngon lə Luwə. NGa nɨngə, dəw kɨ ndɨgɨ baw ngon, ndɨgɨ ngone kɨ oje tɔ. 2Kɨn ə re jɨ ndɨgi Luwə, ə jɨ rai kɨlə kɨ ndu-kun je lie nɨngə, lo kɨn tɨ ə j-a jɨ gərɨ-n təkɨ jɨ ndɨgi ngane je. 3Tadɔ ndɨgɨ Luwə e ta kadɨ jɨ ngəmi go ndu-kun lie. Nɨngə ndu-kun je lie ɔy al tɔ, 4mbata ngan lə Luwə pətɨ təti rɔ ndɨgɨ ra kɨ dɔnangɨ tɨ ne. Nɨngə nḛ kɨ jɨ tətɨ-n rɔ ndɨgɨ ra kɨ dɔnangɨ tɨ ne e kadɨ-me ləje. 5Na̰ ə asɨ kadɨ tətɨ rɔ ndɨgɨ ra kɨ dɔnangɨ tɨ ne ə? Dəwe ɓa e dəw kɨ adɨ mene kadɨ Jəju e ngon Luwə kɨn par. 6E Jəju Kɨrɨsɨ ə re dɔnangɨ tɨ ne kɨ man batəm ləne nɨm kɨ məsɨ koyne nɨm. Re kɨ man par al, nə re kɨ man əi kɨ məsɨ. Nɨngə NDɨl ə e nje ma najɨ, mbata NDɨl e ta kɨ rɔjetɨ. 7Ɓa kɨ ne kɨn, njé ma najɨ je əi mɨtə, 8adɨ e NDɨl Luwə nɨm, man nɨm, taa məsɨ nɨm tɔ. Nɨngə nḛ je kɨ mɨtə kɨn ndude e naa tɨ. 9Jɨ taa najɨ kɨ ma lə dɨje majɨ, nə najɨ kɨ ma lə Luwə tɔge e ngay wa ɓəy tɔ; nɨngə e najɨ kɨ ma kɨ ma dɔ NGonne tɨ. 10Dəw kɨ adɨ mene NGon Luwə aw kɨ najɨ kɨ ma kɨn mene tɨ, nə dəw kɨ taa ta lə Luwə al, ra-e nje ngom tɨ, tadɔ taa najɨ kɨ ma kɨ Luwə ma dɔ NGonne tɨ kɨn al. 11Najɨ kɨ ma kɨ kadɨ jɨ gəri majɨ e kajɨ kɨ bɨtɨ kɨ no̰ tɨ kɨ Luwə adɨ-je kɨn. Nɨngə e kajɨ kɨ adɨ-je kɨ takul NGone. 12Dəw kɨ e me NGon tɨ ɨngə kajɨ, nə dəw kɨ e me NGon tɨ al, kajɨ lie goto. 13NGa nɨngə, kɨ ne kɨn, m-ndangɨ makɨtɨbɨ kɨn m-adɨ səsi, səi kɨ adi mesi NGon Luwə, kadɨ ɨgəri təkɨ ɨngəi kajɨ kɨ bɨtɨ kɨ no̰ tɨ. 14Kɨn ə re jɨ dəjɨ Luwə nḛ kɨ go ndɨgɨ tɨ lie ə, a oo dɔ nduje, nɨngə lo kɨn tɨ, j-a jɨ tḭ meje katɨ. 15Təkɨ jɨ gər kadɨ oo dɔ nduje, jɨ tḭ meje katɨ kadɨ j-a j-ɨngə nḛ kɨ jɨ dəje tɔ. 16Kɨn ə dəw madɨ oo ngokone me majal tɨ kɨ asɨ kadɨ tḛḛ koy ə, majɨ kadɨ əl ta kɨ Luwə ə Luwə a aje. E dɨje kɨ majal je ləde a tḛḛ koy al ə ta kɨn sɔbɨ dɔde. Ta kare, majal madɨ e no̰o̰ a tḛḛ kɨ koy, nɨngə e ko majal kɨ be kɨn ɓa m-dəjɨ səsi kadɨ əli ta kɨ Luwə dɔ tɨ al. 17Nḛ ra kɨ go tɨ al pətɨ e majal, nə majal pətɨ ɓa tḛḛ koy al. 18Jɨ gər kadɨ dɨje kɨ əi ngan lə Luwə, a nayḭ-naa kɨ lo ra majal tɨ al, tadɔ NGon lə Luwə ngəm dɔde, nje majal asɨ ra səde nḛ madɨ al. 19Jɨ gər kadɨ je dɨje lə Luwə, nə dɔnangɨ ba pətɨ e gɨn tɔgɨ tɨ lə nje majal. 20Jɨ gər ɓəy tɔ kadɨ NGon lə Luwə re, adɨ-je nḛ gər kɨ kadɨ jɨ gər-n Luwə kɨ rɔjetɨ. Nɨngə je, j-ɨndə rɔje naa tɨ kɨ Luwə kɨ rɔjetɨ kɨ takul NGone Jəju Kɨrɨsɨ. E ə e Luwə kɨ rɔjetɨ, e ə e kajɨ kɨ bɨtɨ kɨ no̰ tɨ. 21NGanm je, ɔgi rɔsi kun go kagɨ yo je.


text: 1Ḭ ngonm Tɨmote, majɨ kadɨ uwə tɔgi ba me me-majɨ tɨ kɨ j-ɨngəi kɨ takul kɨndə rɔ naa tɨ kɨ Kɨrɨsɨ kɨn. 2Nɨngə nḛ ndo kɨ ɨngə rɔm tɨ ta kəm kosɨ dɨje tɨ, majɨ kadɨ ɨndo dɨje kɨ dana kɨ asi nakɨ kadɨ əi je ka, uni ndoi dɨje kɨ rangɨ kəte tɔ. 3Ɨngə ko̰ səm tə nje rɔ kɨ majɨ lə Jəju Kɨrɨsɨ. 4NJe rɔ madɨ dan njé rɔ je tɨ kɨ ge kadɨ n-nəl kɨ bo kɨ dɔne tɨ, kɨ ɨndə rɔne ta nḛ je tɨ kɨ rangɨ yo goto. 5NJe ka̰y ngɔdɨ kɨ a ɨngə nḛ kɨngə go jine re a̰y ngɔdɨ kɨ go ndu-kun tɨ al goto. 6NJe ndɔr kɨ nje ra kɨlə kɨ tɔgɨne ə a ra rɔnəl dɔ kandɨ ko tɨ kəte. 7Majɨ kadɨ ɨmər ta dɔ ta tɨ kɨ m-əli kɨn majɨ nɨngə, Ɓaɓe a adi tər kadɨ ɨgər-n ndəgɨ nḛ je pətɨ tɨgə. 8Adɨ mei ole dɔ Jəju Kɨrɨsɨ tɨ kɨ e gɨn ka tɨ lə Dabɨdɨ, Jəju Kɨrɨsɨ kɨ ḭ taa dan njé koy je tɨ kɨ go Poy Ta tɨ kɨ Majɨ kɨ m-ɨsɨ m-ɨlə mbḛe. 9E kɨ mbata Poy Ta kɨ Majɨ wa kɨn ə, m-ɨsɨ m-ɨngə-n ko̰. Dɔɔi-mi kɨ kulə gɨndɨ tə dəw kɨ nje tɔl dəw be. Nə ta lə Luwə dəw kɨ asɨ dɔɔ-e goto. 10Be ə, m-tɨgə tam njakɨ dɔ nḛ je tɨ pətɨ mbata njé je kɨ Luwə mbətɨ-de, mba kadɨ əi je ka, ɨngəi kajɨ kɨ e me Jəju Kɨrɨsɨ tɨ, naa tɨ kɨ kɔsɨ-gon kɨ ratata tɔ. 11Ta kɨ m-a m-əl kam e ta kɨ rɔjetɨ: Re j-oyi naa tɨ kɨ Kɨrɨsɨ ə, J-a j-ɨsi kəm ba naa tɨ sie tɔ. 12Re j-uwəi tɔgɨje ba sie ə, J-a j-o̰i ɓe naa tɨ sie tɔ. Re j-ə nə jɨ gəri-e al ə, E ka a ə nə n-gər-je al tɔ. 13Re je j-a dɔ njaje tɨ al ə, E a dɔ njane tɨ. Tadɔ a najɨ ta gər rɔne al ratata. 14Majɨ kadɨ ɨna̰y kɨ lo kole mede dɔ ta je tɨ kɨn taa taa. Kɨ no̰ Luwə tɨ, əl-de kɨ tɔgi mba kadɨ gaki-naa dɔ ku ta je tɨ kɨ ndade goto kɨn al. E kɨn a ra nḛ madɨ al, nə a tujɨ dɨje kɨ njé ko dɔe tə tujɨ yo. 15Ɨndə dɔ rɔi tɨ kadɨ ɨtḛḛ no̰ Luwə tɨ tə dəw kɨ asɨ, nje ra kɨlə kɨ rɔe sɔl-e dɔ kɨlə tɨ lie al, kɨ ɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ kɨ rɔjetɨ lə Luwə kɨ go rəbe tɨ. 16Ɨmbatɨ ta kɨ najɨ je kɨ ndade goto kɨ ɔsɨ ta kadɨ-me. Təkɨ rɔjetɨ, njé je kɨ ta je kɨ be kɨn nəl-de, nda̰de ngal kɨ Luwə par par. 17Nḛ ndo ləde to tə do bay kɨ aw kɨ kəte kəte kɨn be. Iməne əi kɨ Pɨlətɨ əi mbo̰ dɨje tɨ kɨn tɔ. 18Əi sa̰y kadɨ ta tɨ kɨ rɔjetɨ. Nɨngə əli əi nə, njé koy je ḭḭ taa lo koy tɨ ngata. E be ə, tuji kɨ kadɨ-me lə njé kɨ na̰ je. 19Be ka, ngɨrə kəy kɨ nga̰ kɨ Luwə ɨndə ɨsɨ lo kɨse tɨ. Luwə ndangɨ ta je kɨn dɔ tɨ ə nə: «Ɓaɓe gər dɨje kɨ əi ya̰e je ɓətɨ, nɨngə majɨ kadɨ dəw kɨ ra kɨ ə nə n-e ya̰ Ɓaɓe, kadɨ a̰y sa̰y kadɨ majal tɨ.» 20Me kəy kɨ bo tɨ, dəw a ɨngə nḛ ra kɨlə je kɨ ra kɨ ɔr ə se kɨ nɨngə kasɨ par al, nə a ɨngə njé kɨ madɨ je kɨ rai-de kɨ kagɨ ə se wanjɨ tɔ. NJé je kɨ na̰ je, e kɨ mba ra kɨlə ndɔ madɨ je par. NJé je kɨ nungɨ, e kɨ mba ra kɨlə kɨ ndɔ je pətɨ tɔ. 21Re dəw madɨ ay rɔne njay dɔ majal je tɨ kɨn ə, a to tə nḛ ra kɨlə kɔsɨ-gon, kɨ kɨndə ta dangɨ, kɨ ndae to tɨ mbata ɓae, kɨ kɨndə dɔ dana mbata kɨlə je pətɨ kɨ majɨ. 22Majɨ kadɨ ɔr rɔi kɔ me ngur darɔ tɨ kɨ dɔkagɨlo basa tɨ. Ɨsangɨ rəbɨ ra nḛ kɨ dana, kɨ kadɨ-me, kɨ ndɨgɨ-naa, kɨ kɨsɨ kɨ naa maje, kɨ njé je kɨ ɨsɨ əli ta kɨ Ɓaɓe kɨ me kɨ ay njay. 23Ɨmbatɨ ta kɨ najɨ je kɨ to mbə kɨ ndae goto. Ta kɨ najɨ je kɨ be kɨn a re kɨ gakɨ-naa. 24Təkɨ rɔjetɨ, dəw kɨ nje ra kɨlə ɓəə kadɨ Ɓaɓe, e dəw kɨ a gakɨ dɨje al, nə e dəw kɨ a ɔjɨ ndɨgɨ-naa ləne kɨ rɔ dɨje tɨ pətɨ nɨm, dəw kɨ asɨ ndo nḛ dɨje nɨm. A e dəw kɨ a ɨsɨ dɔ ta tɨ tɔ. 25Kɨ mɨndɨ kɨ sɔl lɔm ə a tur-n ta dɨje kɨ njé kɔse ta. Dɔmajɨ ə Luwə a ra adɨ tui kalde mba kadɨ tḛḛi me gər ta kɨ rɔjetɨ tɨ, ɓa a təli uni angal kɨ majɨ gogɨ. 26A tḛḛi me gum je tɨ lə su kɨ uwə-n-de dangay tɨ, gɨn tɔgɨne tɨ mba kadɨ rai ndɨgɨ lie.


text: 1NGakom je kɨ njé kadɨ-me je, səi kɨ Luwə ɓar səsi, majɨ kadɨ uri kəmsi kɨ dɔ Jəju tɨ. E ə, Luwə ɨlə sie adɨ-je, mba kadɨ e nje kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare kɨ bo. E kɨ takule ə, j-adɨ-n me je, ə j-ɨsɨ j-əl ta dɔ tɨ taga ta kəm dɨje tɨ. 2Təkɨ rɔjetɨ, Luwə kɔtɨ Jəju mba kadɨ e nje kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare kɨ bo. A dɔ njane tɨ kɨ rɔ Luwə tɨ kɨ nje mbəte, kadɨ ra kɨlə kɨn, təkɨ ndɔ kɨ Mojɨ a-n dɔ njane tɨ me kɨlə je tɨ pətɨ kɨ ra me kəy tɨ lə Luwə kɨn be tɔ. 3Təkɨ rɔjetɨ, Jəju asɨ ta pɨtɨ kɨ ɨtə ya̰ Mojɨ sa̰y təkɨ jɨ gəri kadɨ nje kɨndə kəy aw kɨ kɔsɨ-gon ɨtə kəy kɨn be. 4Kəy kɨ aw kɨ nje kɨndə nḛ al goto. NGa nɨngə nje ra nḛ je pətɨ e Luwə. 5Mojɨ a dɔ njane tɨ me kɨlə je tɨ pətɨ kɨ ndɔ kɨ ra me kəy tɨ lə Luwə. Nə ke ə e ngon nje kɨlə kare. Kɨlə lie e kɨ mba kadɨ əl dɨje ta ɔjɨ dɔ nḛ je kɨ Luwə a əl me ndɔ tɨ kɨ lo ti tɨ. 6Nə Kɨrɨsɨ a dɔ njane tɨ tə NGon lə Luwə, kɨ Luwə un-e ɨnde dɔ kəy tɨ ləne. J-əi ə, j-əi kəy je lie, re j-uwəi tɔgɨ je ba, taa jɨ rai rɔnəl dɔ nḛ kɨndə me dɔ tɨ ləje tɔ. 7Majɨ kadɨ uri mbisi oi dɔ ta kɨ NDɨl Luwə əl kɨn: «Dɔkagɨlo kɨ ɓone kɨn, re oi ndu Luwə nɨngə, 8Oti kadɨ adi mesi nga̰ təkɨ ndɔ kɨ kasi je ta̰i-mi rɔ kɨn be, Dɔkagɨlo tɨ kɨ nai mi me dɨlə lo tɨ. 9Oyo e dɔkagɨlo tɨ kɨ kasi je ɨndəi kadɨde səm ə nai mi, Go ɓal tɨ kɨ kutɨ sɔ tɨ kɨ m-ra nḛ je m-adɨ oi kɨ kəmde kɨn. 10E be ə, wongɨ ra-m ngay kɨ gɨn kojɨ kɨn, Adɨ m-əl m-ə nə, mede nay kɨ lo ndəm ta rəbɨ tɨ. Lo kadɨ gəri nḛ kɨ m-ɨsɨ m-ngəm rɔde tɨ goto. 11Be ə, me wongɨ tɨ ləm, m-un-n mɨndɨm m-ə nə: A uri me ɓe kɔr kə̰ə̰ tɨ kɨ m-ɨsɨ m-ra kɨ mbata ləde kam al ratata.» 12Be ə, ngakom je, majɨ kadɨ ɨndəi kəm-kədɨ dɔ rɔsi tɨ, mba kadɨ dəw madɨ kare dansi tɨ aw kɨ me kɨ majal ə se me nga̰ kɨ kadɨ aw sie adɨ təl gɨdɨne adɨ Luwə kɨ nje kɨsɨ kəm ba al. 13Təkɨ ɓone Luwə nay kɨ lo kəl səsi ta tɨ ɓəy kɨn, majɨ kadɨ ɨləi dɨngəm me na tɨ kɨ ndɔ je kare kare pətɨ, dɔkagɨlo tɨ kɨ ɨsɨ oi dɔ ɓar lie ɓəy kɨn. Ɨrai be mba kadɨ majal ədɨ dəw kare dansi tɨ adɨ təl nje me nga̰ al. 14Təkɨ rɔjetɨ, je kɨ kɨndə rɔ naa tɨ kɨ Jəju Kɨrɨsɨ. Nə ke ə, kadɨ-me kɨ ndɔ kɨ j-adi-e, ə jɨ təli njé kadɨ-me je kɨn, kadɨ j-uwəi ba bɨtɨ ta tɔl ta nḛ je tɨ. 15Makɨtɨbɨ lə Luwə ə nə: «Dɔkagɨlo tɨ kɨ ɓone kɨn, re oi ndu Luwə ə, Oti kadɨ adi mesi nga̰ təkɨ ndɔ kɨ kasi je ta̰i-n rɔ dɨlə lo tɨ kɨn be.» 16Se na̰ je ə, ooi ndu Luwə ə təli ta̰i rɔ dɨlə lo tɨ wa? Əi njé je kɨ Mojɨ ɔr no̰de ə tḛḛ səde me ɓe tɨ kɨ Ejɨpɨ tɨ wa kɨn. 17Ə se njé je kɨ ra tɔ ə, wongɨ ra Luwə səde ɓal kutɨ sɔ wa? Wongɨ ra Luwə kɨ njé je kɨ rai majal ə nɨnde a dɔ-naa tɨ ɓɨsɨri dɨlə lo kɨn. 18Ə se njé kɨ ra tɔ ə, Luwə ɨbɨ rɔne kadɨ a uri ɓe kɔr kə̰ə̰ tɨ al ratata wa? E njé kɨ mbati kadɨ təli rɔde goe tɨ kɨn. 19J-o kadɨ asi kur me ɓe kɔr kə̰ə̰ tɨ lə Luwə al, tadɔ mbati kadɨ adi-e mede.


text: 1Ndzəkəŋushi'inəkya, ga ənji laŋə ahadoonə a moo ndzaanə ka ənji dzəgunənə ka ənja, makə kə shii unə, ma inə ənji dzəgunənə ka ənja, kadə nə gəŋwanə geenə a palee ka ŋga hara ənji də iza'unə. 2Acii amə patə, agi puu'unə naamə laŋə. Ma əndətə pooshi ka pu'unə agi waɓənaakii, ci nə matakəɗəkəɗə ənda, ka mbeenə nə ci ka ətsətə naakii nə əsə taa ka ŋgutə rəgwa patə. 3Kə shii amə, agi ŋgaaŋgavənə naamə riidzama aa ma təhinə kaa təya fa taamə. Də ha'ə caama mbee ka kərənə tə tii ka rəgwatə mwayi amə patə. 4Buurətəmə agyanə madiigərə kumbawalənyinə əsə. Taa ŋgahi madiigərəkii nə tii ka shaŋə, mandalə məɗə ca dza tə tii əsə, amma patə da ha'ə də uundzə kada ci əndə gwazənə a kərə tə kumbawaləkii ka hatə mwayi ci ca dzə. 5Ha'ə nə gana ŋga əndə shiŋkinə əsə. Taa ŋgahi ɗii fiɗyasə, amma tə'i ci da baawəɗa laŋə. Buurətəmə agyanə bwaŋənə ŋga bilinə. Amma ndzaŋənə ka uundzə gana ŋga gunə cii kəya ətsagi kwarəma'ə! 6Acii ha'ə, ma gana, makə gunə nə ci ashaamə. Ci ca kavə əndə ka ɗa taa ŋgutə tsarə ŋga bwaya bwayaanə. Ci ca saawee ka patənə ŋga shishinə, ca saawee ka patənə ŋga ndzaanə ŋga əndə əsə ganə asəkə duuniya. Dacii Seetanə ci baawəɗa ŋga gana a shigi. 7Ka mbeenə nə əndə shiŋkinə ka dzalə taa ŋgutə tsarə ŋga dabanyinə, waatoo, daba ŋga bilinə, da əginyinə, da ətə ca ələ anə mbuurə səkətii da hərəfinə. Kə dzalətə ci əsə. 8Amma, ma gana, pooshi əndə shiŋkinə ca mbee ka dzalətənə tə ci! Ma ca, bwaya uushi nə ci, paa ci ka luuvə ndzaanə kəɗa'ə. Makə ŋguma nə ci ətə ca ɓələgi ənda. 9Də ci caama dəla də Slandanaamə Dəsənaamə. Də ci əsə caama dzaana ənja, taa ŋgahi kə ghənyi Əntaŋfə tə tii kaa təya pusha tə ci. 10Də matə rəŋwə ha'ə ci ənjə a dəlagi də Əntaŋfə, də ci ci ənjə a dzaanagi də ənji əsə. Ndzəkəŋushi'ina, ma ətsa, madzəmə! 11Pooshi ŋunyi ma'inə da mazənə ma'inə ka kiwanə ka gu'u rəŋwə. 12Pooshi ənfwə uudəvə ka poo jaŋwa, pooshi ənfwə dəɗəmə ka poo uudəvə əsə. Ha'ə nə gu'u ətə ci mazənə ma'inə a kiwa davə əsə, pooshi ənji ka upaa ŋunyi ma'inə davə. 13Tə'i əndə hiima da shiinə ahadoonə kwa? Maɗa tə'i, wa ndzaanaakii a ɓaarii shiinaakii, waatoo, wa ca ɗa ŋunyi sləna, ca həətəpaa naakii nə akəŋwacii ənja, makə ɗii ci tə'i ci da shiinə. 14Amma, maɗa tə'i unə da məza sərəha, una uuɗə noonə na, madəɓəmə una ɗuunətə noonə na, una ŋgəɗəgi gooŋga də jirakənə. 15Ma tsarə ŋga shiitsa, əntaa tsarə ətə ca jima dadagyə, amma ŋga duuniya, ŋga uuɗənə ŋga ədzəma, da ŋga Seetanə əsə. 16Ma hatə ndzaa sərəha da ghatə uuɗənə ka əndə'i ənda, davə nə mabizhinə da taa ŋgutə tsarə ŋga bwaya bwayaanə. 17Amma, ma əndətə da shiinə ətə jima dadagyə, macaməkii nə ci, ka kiranə nə ci jamənə ka ənja, ca ndzaa da haŋkala da waawa'anə, ka nəhənə nə ci təgunuunə ŋga hara ənja, ca ɗa ŋunyi slənə taa guci patə, paa ci ka ɓaarii kama kamaanə ahada ənja, paa ci ka isəkwa ənji əsə. 18Ma ənjitə da mabanee ma'yanə, ətə ca kira jamənə aahada ənji əsə, ka upaanə nə tii ndzaanə də rəgwakii. Ma ndzaanə də rəgwakii, kə ndzaa ci makə cifanə ətə ci əndə a upaa agi sətə ləgii ci.


text: 1Ma dəba eye na, na ŋgatay a magərmbəlom weɗeye ta məndzibəra weɗeye. Magərmbəlom makurre eye ta məndzibəra makurre eye ta dze. Ada bəlay andaya sa bay kə dze. 2Na ŋgatay naha a gəma tsəɗaŋŋa eye, gəma niye na, Zerozelem weɗeye nakə faya ma mbəzlaweye abəra ka təv i Mbəlom aye. Gəma niye na, a lambaɗ bo, a le haladzay andza dahəlay nakə a lambaɗ bo lele ma diye a gay i zal aye. 3Na tsəne mətsike me a tsənew abəra ka təv məndze i bəy ta magala, a gwaɗ: «Zəbum, Mbəlom kə ge gay ŋgay a walaŋ i ndo hay, ma ndziye tə nəteye. Ta təriye ndo ŋgay hay. Neŋgeye Mbəlom nəte ŋgweŋ ma ndziye tə nəteye. 4Ma takaɗiye na yam ɗəre tay. Ta mətiye sa bay tebiye. Wuray ma ndalateye sa bay. Ta tuwiye sa bay, wuray ma wuriye fataya sa bay. Wu guram eye hay ta dze.» 5Tsa na, ndo nakə mandza eye ka təv məndze i bəy aye, a gwaɗ: «Zəba, na giye wu hay tebiye weɗeye hay.» Tsa na, a gweɗeŋ: «Watsa wu nakay hərwi bazlam neheye na, deɗek, makəraw me kwa tsekweŋ andaya mə ɗəma bay.» 6A gweɗeŋ sa: «Ka ndəv. Maa dazlay a wu tebiye na, neŋ, maa ndəv ha wu hay tebiye na, neŋ gwa. Neŋ makurre i wu hay tebiye ada neŋ mandəve i wu hay tebiye. Ndo nakə yam a gay aye na, na vəleye yam kəriye. Yam niye a ŋgəzaw ma bəɗiyem. Yam niye na, yam nakə ma vəlateye sifa a ndo hay aye. 7Ndo nakə kə ŋgwasa ka ɗəretsətseh aye na, na vəleye wu neheye tebiye. Na təriye Mbəlom ŋgay, neŋgeye ma təriye wawa ga. 8Ane tuk na, ndo i takazay hay, ndo neheye ta dzala ha ka Yesu bay aye, ndo neheye ɗərev tay lele bay aye, ndo məkəɗe gər i ndo hay, ndo məge madama hay, madaŋ hay, ndo məpay bəzay a kule hay, ndo i parasay hay, nəteye ɗuh ta diye na, a dəlov i ako. Gufa i kuɗamasara nakə a təma wafafafa aye mə ɗəma. Ta mətiye məməte masulo aye na, mə ɗəma.» 9Ma dəba eye na, gawla i Mbəlom a yaw ka təv ga. Neŋgeye nəte mə walaŋ i gawla i Mbəlom neheye tasəla ta gəse mə həlay tay aye neheye maduk i duk i ɗəretsətseh mə ɗəma maraha eye. A yaw na, a gweɗeŋ: «Dara, na ɗakeye ka dahəlay nakə Wawa i təɓaŋ ma zliye aye.» 10Tsa na, Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye a yaw ka gər ga ada kwayaŋŋa gawla i Mbəlom niye a zla ga, a ye ga ha a mahəmba bagwar eye sololololo. A ɗeŋ ka Zerozelem gəma tsəɗaŋŋa eye, faya ma mbəzlaweye abəra ma magərmbəlom, a mbəzlaw abəra ka təv i Mbəlom. 11Gəma niye na, a dəv dzaydzay andza kwar lele eye, a wuzl ɗəre andza malam. Maa wuzl ɗəre niye na, məzlaɓ i Mbəlom. 12Tə lawara na gəma niye na, ta zleɗ. Zleɗ niye maɗəzla eye dabasəm eye ada zəbol eye dərmak. Tə ge faya məgeɗ i məfələkwe a ɗəma na, kuro gər eye sulo, ada gawla i Mbəlom kwa way ka məgeɗ neheye kuro gər eye sulo aye. Ka məgeɗ niye hay na, tə watsa faya məzele kuro gər eye sulo i slala i Israyel hay. 13Gəma niye na, hawal faɗ. Ka hawal niye hay faɗ aye na, məgeɗ faya mahkar mahkar. Mahkar ta diye i bəzay, mahkar ta diye i pat mədəɗe ada mahkar ta diye i tsakay, mahkar ta diye i Salawa. 14Tə pa mədok i zleɗ i gəma niye tə kwar bagwar eye hay kuro gər eye sulo. Ka kwar niye hay nəte nəte tə watsa faya məzele i ndo i maslaŋ i Wawa i təɓaŋ kuro gər eye sulo. 15Gawla i Mbəlom nakə faya ma tsikeŋeye me aye na, sakwal i gura mə həlay. Sakwal niye na, hərwi mələve ha wu hay. A ye, a ləva ha gəma, məgeɗ eye hay ada zleɗ i gəma eye. 16Hawal i gəma niye faɗ na, tə ləva ta ze a bo bay. Gawla i Mbəlom a ləva na gəma eye ta sakwal ŋgay niye. Zəbol ŋgay eye na, gwezem kuro gər eye sulo. Zlabatam ŋgay eye tə solololo ŋgay eye andza niye dərmak. 17Ma dəba eye, gawla i Mbəlom a ləva zleɗ niye. Solololo ŋgay eye temerre tə kuro kuro faɗ gər eye faɗ. A ləva na, andza nakə ndo hay tə ləvawa wu aye. 18Ta ɗəzl zleɗ niye na, tə kwar nakə tə zalay zaspe aye. Gəma niye na, ta ɗəzl ta gura lele ɗəre a tsara ha andza malam. 19Tə wurkatsa na mədok i zleɗ niye na, tə kwar neheye wal wal a le haladzay aye. Kwar eye niye hay na, tə zalatay zaspe. Masulo eye na, tə zalay safir, mamahkar eye tə zalay apate, mafaɗ eye tə zalay emerod, 20mazlam eye tə zalay sardowan, maməkwa eye tə zalay kornalin, matasəla eye tə zalay kərisolite, matsamahkar eye tə zalay beril, matsɨɗ eye tə zalay topaz, makuro eye tə zalay kərisopəras, makuro gər eye nəte tə zalay hisiŋte, makuro gər eye sulo tə zalay ametiste. 21Wu i məgeɗ niye kuro gər eye sulo eye i kwar, tə zalay perəl, a le haladzay. Təv məhay gər i gəma niye na, ta ndərat faya na, gura lele ɗəre a tsara ha aye. 22Na ŋgatay a gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom ma gəma niye bay hərwi Bəy Maduweŋ Mbəlom bagwar eye ada Wawa i təɓaŋ nəteye wu tay ma təv maɗuwule me. 23Na zəba ɗəre na, pat ta kiye ta təriye kəriye ma gəma niye hərwi dzaydzay i Mbəlom a dəv mə ɗəma. Wawa i təɓaŋ neŋgeye a vəl dzaydzay ma gəma niye. 24Slala hay wal wal ka məndzibəra ta həhaliye ma təv dzaydzay ŋgay ma gəma niye. Bəy i məndzibəra hay ta fələkwiye a ɗəma tə zlele tay hərwi məvəlay wu a Mbəlom. 25Məgeɗ i gəma niye ma ndziye na, tuwaŋŋa hwapat ta dərəzliye na bay. Ta dərəzliye na ɗaɗa bay hərwi həvaɗ andaya sa bay. 26Ta zliye zlele tə wu neheye lele aye ka məndzibəra, ta fələkwiye ha a gəma niye hərwi məvəlay a Mbəlom. 27Wu neheye lele bay aye ta sliye faya mede a ɗəma bay. Ndo neheye ɗərev tay manasa eye ada ndo i parasay ta fələkwiye a ɗəma bay dərmak. Mata fələkwe a ɗəma na, ndo neheye tə watsa məzele tay a ɗerewel i Wawa i təɓaŋ aye. Maa huta sifa deɗek eye na, nəteye.


text: 1Me ndɔ je tɨ kɨn, kosɨ dɨje ngay kawi-naa təkɨ rangɨ ɓəy dɔ Jəju tɨ. Nɨngə, nḛ kɨ kadɨ usoi goto. Be ə Jəju ɓar njé ndo je ləne əl-de ə nə: 2«M-o kəm-to-ndoo lə kosɨ dɨje kɨn, tadɔ ndɔ mɨtə ɓone ə əi səm naa tɨ, nɨngə nḛ kɨ kadɨ usoi goto. 3Re m-tuwə-de madɨ awi ɓe kɨ mede kɨ ɓo ba ə, ɓo a taa tɔgɨde rəbə, tadɔ njé kɨ madɨ dande tɨ ḭḭ sa̰y ə rəi.» 4NJé ndo je lie təli əli-e əi nə: «J-a j-ɨngə mapa ra dɨlə lo tɨ ne, ə a usoi asɨ-de ə?» 5Jəju dəjɨ-de ə nə: «Mapa kɨ jisi tɨ e ban ə?» Ə əli-e əi nə: «Mapa e sɨri.» 6Go tɨ nɨngə, Jəju əl kosɨ dɨje kadɨ ɨsi nangɨ. Ɔy mapa kɨ sɨri ka kɨn jine tɨ, ra oyo Luwə dɔ tɨ nɨngə, gangɨ naa tɨ, ə adɨ njé ndo je ləne, kadɨ adi kosɨ dɨje. Be ə, njé ndo je taai ləbi kosɨ dɨje tɔ. 7Awi kɨ ngan kanjɨ je jide tɨ tɔ. Jəju ra oyo Luwə dɔ tɨ ə adɨ njé ndo je ləne kadɨ ləbi dɨje tɔ. 8Dɨje usoi nḛ ndani, adɨ, njé ndo je kawi gɨnde je kɨ nay, kare sɨri. 9Dɨje kɨ usoi nḛ, asi dɨbɨ sɔ. Go tɨ nɨngə, Jəju ɨyə̰-de adɨ awi. 10Kalangɨ ba go tɨ, Jəju əi kɨ njé ndo je ləne ali me to tɨ, awi dɔnangɨ Dalmanuta tɨ. 11Parɨsɨ je ḭḭ no̰o̰ rəi nɨngə, ɨləi ngɨrə najɨ ta tɨ kɨ Jəju, ɓa dəji-e kadɨ ra nḛ kɔjɨ madɨ kɨ ḭ dɔra̰ tɨ adɨ-de n-ooi. Dəji-e be tə kulə kɨ kɨyə mba kuwə-n dəw. 12Jəju ɨlə mene pṵṵ, ə əl-de ə nə: «MBari ə dɨje kɨ dɔkagɨlo tɨ kɨ ɓone dəji mba kadɨ n-ooi nḛ kɔjɨ kɨ ətɨ ɓəl ə? Təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi madɨ oi, nḛ kɔjɨ madɨ kɨ kadɨ dəw a ra kɨ mbata ləde goto.» 13Be ə, Jəju ɨyə̰-de, ə al me to tɨ mba kaw dam ba tɨ kɨ kare. 14Me njé ndo je oy dɔ mapa tɨ kɨ kadɨ ɔyi. E kɨ jide tɨ kɨ ɨsi me to tɨ e kare ba par. 15Jəju ndəjɨ-de, ə əl-de ə nə: «Oi majɨ! Adi kəmsi ədɨ dɔ rɔsi tɨ, ɔjɨ-n dɔ əm lə Parɨsɨ je, kɨ əm lə Erodɨ.» 16NJé ndo je naji-naa ta dande tɨ əi nə: «Jəju əl be tadɔ jɨ rəi kɨ mapa al!» 17Jəju gər ta kɨ mede tɨ, adɨ əl-de ə nə: «MBa ri ə ɨsɨ naji-naa ta dansi tɨ dɔ mapa tɨ kɨ ɔyi al ə? Ɨgəri me nḛ je al ka ɓəy a? Kəmsi tḛḛ dɔ nḛ je tɨ madɨ al ka ɓəy a? Səi dɨje kɨ ku dɔsi goto a? 18Kəmsi to mba kadɨ oi lo al a? Rai mbisi kadɨ oi dɔ ta al a? Mesi ole dɔ tɨ al a? 19NDɔ kɨ m-ləbɨ mapa mi, dɨngəm je dɨbɨ mi kɨn, gɨndɨ mapa kɨ nay, ɔyi kare ban ə?» Nɨngə əli əi nə: «J-ɔy kare dɔgɨ gɨde e joo.» 20«NGa ndɔ kɨ, m-ləbɨ mapa sɨri dɨngəm je dɨbɨ sɔ kɨn, gɨnde je kɨ nay, ndɔ kɨ ɔyi kare ban ə?» Nɨngə əli-e əi nə: «J-ɔy kare sɨri.» 21Lo kɨn tɨ, Jəju əl-de ə nə: «Ɨgəri al ɓəy a?» 22Lokɨ Jəju əi kɨ njé ndo je ləne rəi tḛḛi me ɓe tɨ kɨ Bətɨsayda tɨ nɨngə, dɨje rəi kɨ nje kəm tɔ kare rɔ Jəju tɨ. Dɨje ka kɨn no̰i dɔ Jəju tɨ kadɨ ɔde. 23Jəju uwə ji nje kəm tɔ ka kɨn, ə aw sie gɨdɨ ɓe tɨ. Lokɨ yo̰m kəme kɨ man tane nɨngə, ɨndə jine dɔe tɨ ə dəje ə nə: «O nḛ madɨ a?» 24NJe kəm tɔ go̰ lo nɨngə ə nə: «M-o dɨje, nə to ə toi tə kagɨ je ə a njɨyəi be.» 25Jəju təl ɨndə jine dɔ kəme tɨ nja kare ɓəy adɨ oo lo ay njay njay ngata. Ɨngə rɔ nga, ta oo nḛ je pətɨ ay njay njay tɔ. 26Go tɨ nɨngə, Jəju ɨyḛ adɨ aw ɓe ləne, ə əl-e ə nə: «Otɨ təl kaw me ɓe tɨ kɨn gogɨ.» 27Jəju ɔtɨ loe tɨ no̰o̰ nɨngə, awi kɨ njé ndo je ləne ngan ɓe je tɨ kɨ gɨdɨ Səjare tɨ, kɨ Pɨlɨpɨ. Lokɨ əi dɔ rəbɨ tɨ, Jəju dəjɨ-de ə nə: «Dɨje ɨsɨ əli ta kɨ dɔm tɨ təkɨ mi na̰ ə?» 28Ə njé ndo je əli-e əi nə: «Dɨje madɨ əi nə ḭ Ja̰ Batɨsɨ; njé kɨ nungɨ əi nə ḭ nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ Eli; njé kɨ rangɨ ɓəy əi nə ḭ kɨ kare dan njé kəl ta je kɨ ta Luwə tɨ.» 29Nɨngə, Jəju təl re dəjɨ-de əi je wa ə nə: «NGa səi wa kɨ dɔsi, əli əi nə mi na̰ ə?» Ə Pɨyər ɨle tɨ ə nə: «Ḭ Kɨrɨsɨ, kɨ Luwə mbəte.» 30Jəju ndəjɨ-de kɨ tɔgɨne kadɨ əli ta kɨn kəte kadɨ dəw kɨ rangɨ oo al. 31Go ta je tɨ kɨn nɨngə, Jəju ɨlə ngɨrə kadɨ ndo-de təkɨ ne NGon dəw n-a n-ɨngə ko̰ ngay. NGatɔgɨ je lə Jɨpɨ je, kɨ kɨ bo je lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, kɨ njé ndo ndu-kun je a mbati-ne. Dɨje a tɔli-ne, nə ndɔ kɨ ko̰ mɨtə lə ndɔ koyne ɓa, n-a n-tḛḛ lo koy tɨ. 32Əl-de ta je kɨn pətɨ ay njay. Pɨyər ɔr Jəju aw sie dəbɨ kare, nɨngə ɨlə ngɨrə kɔl sie. 33Nə Jəju təl rɔne, go̰ njé ndo je ləne nɨngə ndangɨ Pɨyər kɨ tɔgɨne ngay ə nə: «Ɨtəl gogɨ Sata̰, ɔr rɔi kɔ gom tɨ! tadɔ mər ta ləi e mər ta kɨ ḭ rɔ Luwə tɨ al, nə e mər ta lə dɨje.» 34Go tɨ nɨngə, Jəju ɓar kosɨ dɨje kɨ njé ndo je ləne, nɨngə əl-de ə nə: «Re dəw madɨ ndɨgɨ njɨyə gom tɨ nɨngə, kadɨ oo rɔne tə nḛ madɨ al, kadɨ e wa un kagɨ-dəsɨ koy ləne, ə re un gom. 35Təkɨ rɔjetɨ, dəw kɨ ge kajɨ rɔne ne wa dɔnangɨ tɨ ne a tḭ ta rɔne. Nə dəw kɨ tḭ ta rɔne kɨ mbata ləm, ə se kɨ mbata Poy Ta kɨ Majɨ, a ajɨ rɔne tɔ. 36Kɨn ə re dəw ɨngə nḛ majɨ je kɨ dɔnangɨ tɨ ne pətɨ tɨgə, nə ndɨle tujɨ ə, maje to ra be ə? 37Nḛ madɨ kɨ dəw a adɨ ɔr-n to ndɨlne to no̰o̰ a? 38Təkɨ rɔjetɨ, re rɔ dəw madɨ sɔl-e kɨ mbata ləm, ə se kɨ mbata ta ləm ta kəm dɨje tɨ kɨ njé ra kaya kɨ njé ra majal kɨ dɔkagɨlo tɨ kɨn, mi NGon dəw m-a m-ra rɔsɔl dɔe tɨ tɔ, ndɔe tɨ kɨ m-a m-re-n me kɔsɨ-gon tɨ lə Bawm, naa tɨ kɨ malayka je kɨ ayi njay.»


text: 1J-əi kɨ j-awi kɨ tɔgɨ me NDɨl tɨ, majɨ kadɨ jɨ gəti njé je kɨ əi to̰ je, kɨ kanjɨ sangɨ rəbɨ nḛ kɨ nəl meje. 2Majɨ kadɨ dəw kɨ ra danje tɨ sangɨ kadɨ ra nḛ kɨ nəl ngokone. Ra nḛ kɨ nəl-e kɨ mba majɨ lie kadɨ tɔgɨ-n me ndɨl tɨ. 3Kɨrɨsɨ kɨ dɔne, sangɨ nḛ kɨ nəl rɔne al, nə təkɨ Makɨtɨbɨ lə Luwə əl-n: «Nḛ tajɨ je kɨ sɔbɨ kadɨ aw kɨ dɔi tɨ, təl kɨ dɔe tɨ yo.» 4NGa nɨngə, nḛ je pətɨ kɨ ndangi me Makɨtɨbɨ tɨ dɔkagɨlo tɨ kɨ kəte kɨn, ndangi mba kadɨ tə təl nḛ ndo mbata tɨ ləje. Makɨtɨbɨ ndo-je kadɨ kore me kɨ kuwə tɔgɨ ba ləje re kɨ kɨndə me dɔ tɨ. 5Majɨ kadɨ Luwə kɨ nje re kɨ kore me kɨ kuwə tɔgɨ ba ra adɨ tasi asɨ-naa majɨ təkɨ Jəju Kɨrɨsɨ ndɨgɨ-n. 6Lo kɨn tɨ, a ɨləi tɔjɨ dɔ Luwə tɨ kɨ e Baw Ɓaɓe ləje Jəju Kɨrɨsɨ kɨ me kɨ kare kɨ ndu kɨ kare. 7Uwəi naa rɔ naa tɨ yo je ne je təkɨ Kɨrɨsɨ uwə-n səsi rɔne tɨ kɨn be, mba kadɨ Luwə ɨngə-n tɔɓa. 8Təkɨ rɔjetɨ, m-əl səsi, Kɨrɨsɨ təl nje ra kɨlə lə Jɨpɨ je mba kadɨ tɔl-n ta ndu-kun kɨ Luwə un adɨ kade je. 9Taa re mba kadɨ dɨje kɨ əi Jɨpɨ je al, ɨləi tɔjɨ dɔ Luwə tɨ mbata me-majɨ lie, təkɨ Makɨtɨbɨ lə Luwə əl-n ə: «M-a m-pɨti dan gɨn ɓe je tɨ kɨ dangɨ dangɨ, Taa m-a m-osɨ pa m-ɨlə-n tɔjɨ dɔi tɨ tɔ.» 10Nɨngə təl əl ɓəy ə nə: «Səi gɨn ɓe je kɨ dangɨ dangɨ, ɨrai rɔnəl kɨ dɨje lə Ɓaɓe.» 11Ɓəy tɔ: «Ɨləi tɔjɨ dɔ Ɓaɓe tɨ, səi gɨn ɓe je pətɨ, Osi pa, ɨpɨti-e-n, səi gɨn dɨje pətɨ!» 12NJe kəl ta kɨ ta Luwə tɨ Ejay əl tɔ ə nə: «Dəw kɨ gɨn kojɨ tɨ lə Jəse kare a re, E ə a ḭ taa kadɨ a o̰ ɓe dɔ gɨn ɓe je tɨ kɨ dangɨ dangɨ, Nɨngə e tɔ ə gɨn ɓee je kɨn a ɨndəi mede dɔe tɨ.» 13Kadɨ Luwə kɨ e nje re kɨ nḛ kɨndə me dɔ tɨ, adɨ rɔnəl, kɨ lapɨya lie ta̰ səsi bɨyə̰ tɨ, me kadɨ-me tɨ. Nɨngə kadɨ tɔgɨ NDɨl Luwə adɨ kɨndə me dɔ tɨ ləsi aw kɨ kəte kəte tɔ. 14NGakom je, kɨ ɔjɨ dɔsi, mi kɨ dɔm, m-gər majɨ, kadɨ mər ta kɨ majɨ rosɨ mesi, nḛ gər kɨ dum səsi goto, taa asi gakɨ kadɨ adi-naa ta kɔjɨ yo je kɨ ne je tɔ. 15Be ka, kɨ madɨ je, m-ndangɨ makɨtɨbɨ kɨ tɔge to m-adɨ səsi kadɨ m-ole-n mesi. Nɨngə m-ra be ɔjɨ dɔ majɨ kɨ Luwə ra səm. 16Luwə ra adɨ m-un rɔm m-ɨlə kɔ mbata kɨlə lə Jəju Kɨrɨsɨ kɨ rɔ dɨje tɨ kɨ əi Jɨpɨ je al. Ɨndə-m ta dangɨ kadɨ m-ɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ lie, kadɨ dɨje kɨ əi Jɨpɨ je al təli kadɨ-kare kɨ nəl Luwə, kadɨ-kare kɨ NDɨl Luwə e dɔ tɨ. 17Asɨ kadɨ m-ɨndə gum me tɔ Jəju Kɨrɨsɨ tɨ ɔjɨ-n dɔ kɨlə lə Luwə. 18NGa nɨngə, re m-əl ta ɓa, m-əl ta dɔ nḛ tɨ kare ba par, adɨ e kun kɨ Kɨrɨsɨ un-m ra-n kɨlə adɨ dɨje kɨ əi Jɨpɨ je al təli rɔde go ndue tɨ kɨn. Kɨrɨsɨ ra kɨlə kɨ ta kɨ tam tɨ nɨm, kɨ kɨlə ram nɨm, 19taa kɨ tɔgɨ nḛ kɔjɨ je, kɨ nḛ je kɨ ətɨ ɓəl, kɨ tɔgɨ lə NDɨl Luwə. Be ə, ḭ Jorijaləm tɨ bɨtɨ tḛḛ-n Ɨlɨri tɨ, m-ɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ lə Kɨrɨsɨ kɨ lo je pətɨ. 20Nɨngə m-ndɨgɨ ngay kadɨ m-ɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ lo kɨ tɔ Kɨrɨsɨ ɓa tɨ al ɓəy par, mba kadɨ m-ɨndə ngɨrə kɨlə ləm dɔ kɨlə tɨ kɨ dəw madɨ ɨndə ngɨre kəte al. 21Lokɨ m-ra be kɨn ɓa, m-ra təkɨ Makɨtɨbɨ lə Luwə əl-n ə nə: «Dɨje kɨ dəw ɨlə-de mbḛ ta lie al a ooi-e, Ə dɨje kɨ ta lie osɨ mbide tɨ al, a gəri me ta kɨn tɔ.» 22E kɨn ə e nḛ kɨ ɔgɨ-m ta rəbɨ kɨ dɔkagɨlo je pətɨ kadɨ m-aw rɔsi tɨ. 23Nə kɨ ɓasɨne kɨn, m-aw kɨ lo madɨ kɨ kadɨ m-ra kɨlə tɨ go lo je tɨ kɨn al ngata. E be ə, asɨ ɓal ngay ɓone, m-ndɨngə kadɨ m-aw rɔsi tɨ. 24M-a m-aw dɔkagɨlo tɨ kɨ m-a m-aw-n Ɨsɨpa̰y tɨ. Tadɔ, m-ɨndə mem tɨ kadɨ kawm ə, m-a m-tḛḛ dɔsi tɨ kadɨ m-o səsi, nɨngə kadɨ ɨrai səm adɨ m-aw m-tḛḛ tɨtɨ. Nə ke ə, m-a m-o səsi kadɨ ngure ɔr dɔm tɨ ndə̰y ɓəy taa m-a m-gangɨ m-aw. 25Nɨngə kɨ ɓasɨne kɨn, m-ɨsɨ m-aw Jorijaləm tɨ mba ra kɨ dɨje lə Luwə kɨ ɨsi nu. 26Tadɔ dɨje lə Luwə kɨ ɨsi dɔnangɨ Masəduwan tɨ kɨ dɔnangɨ Akay tɨ uni ndude kawi nḛ kadɨ n-rai kɨ njé ndoo je kɨ dan dɨje tɨ lə Luwə kɨ ɨsi Jorijaləm tɨ. 27Uni ndude rai nḛ kɨn, nɨngə e nḛ kɨ sɔbɨ kadɨ rai səde be wa. Tadɔ kəte, dɨje kɨ əi Jɨpɨ je al ɨngəi nḛ majɨ kɨ go NDɨl tɨ rɔde tɨ əi kɨ əi Jɨpɨ je, nɨngə ɓasɨne sɔbɨ kadɨ dɨje kɨ əi Jɨpɨ je al, rai kɨ Jɨpɨ je kɨ nḛ kɨ e nḛ majɨ lə darɔ kɨ to jide tɨ tɔ. 28Be ə, re m-ra kɨlə kɨn gɨne gangɨ, adɨ m-ɨlə kande nḛ kaw kɨn ji dɨje tɨ lə Luwə kɨ Jorijaləm ɓa, m-a m-aw Ɨsɨpa̰y tɨ kɨ rəbɨ kɨ dɔsi tɨ. 29M-gər kadɨ kawm kɨ m-a m-aw kɨ rɔsi tɨ, m-a m-aw kɨ njangɨ dɔ lə Kɨrɨsɨ kɨ to mbar mbar. 30NGakom je, m-ɨlə dɨngəm mesi tɨ kɨ takul Ɓaɓe ləje Jəju Kɨrɨsɨ, kɨ takul ndɨgɨ-naa lə NDɨl Luwə, kadɨ ɨndəi rɔsi naa tɨ səm, ɨrɔi kɨ kəl ta kɨ Luwə mbata tɨ ləm. 31Əli ta kɨ Luwə mba kadɨ taa-m ji njé me nga̰ je tɨ kɨ Jude, taa kadɨ tə kadɨ-kare kɨ m-a m-aw-n Jorijaləm kɨn ka, dɨje lə Luwə taai kɨ rɔnəl tɔ. 32Lo kɨn tɨ, m-a m-aw m-tḛḛ rɔsi tɨ kɨ rɔnəl, nɨngə re Luwə ndɨgɨ ɓa, m-a m-uwə-n kɔ rɔm rɔsi tɨ ndə̰y tɔ. 33Kadɨ Luwə kɨ nje kadɨ Lapɨya e naa tɨ səsi pətɨ. Amen!


text: 1Yoo, makə ɗii ci kə ŋgirə Əntaŋfə taamə ka ənji gooŋga putə ŋga vii gooŋga gaamə, tə'i jamənə ahadaamə da Əntaŋfə dacii Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu. 2Ci kərəgərə taamə ka upaa pwapoonə ŋga Əntaŋfə putə ŋga vii gooŋga gaamə. Agyanə pwapoonəkii kəŋaamə ndihə əsə. Agi ɗa maŋushinə naamə acii kə kii amə naama ŋga dzənə ka ndzaanə agi ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə. 3Ha'ə əsə, agi ɗanə naamə maŋushinə agi sa ciɓə gaamə, acii kə shii amə, ma sa ciɓa, ka kiranə nə ci sə'watənə. 4Maɗa kə sə'wii ənda, ka kiranə nə ci kəŋənə ndihə ndihə. Kəŋənə ndihə ndihə əsə, ka kiranə nə ci ka nə ŋga upaa dagwa uushi. 5Ma ka nətsa, pooshi ka ənəvə da ayinə aagyaamə, acii kə nagərə Əntaŋfə uuɗənaakii aa ədzəmaamə dacii Malaaɓa Ma'yanə, waatoo, viinə ŋga Əntaŋfə kaamə. 6Tanyi ma Aləmasiihu, ka putə gaamə əŋki ci ka saa'itə ɗəkəpaa Əntaŋfə. Ma'waslyakə ənji njaamə ka saa'ikii. Pooshi ŋgeerii amə. 7Dzawə shaŋə kaa əndə a əntə taa ka putə ŋga əndə gooŋga. Mbu'u ka luuvənə nə əndə'i əndə əntənə ka putə ŋga əndə slənə ŋga'aanə. 8Amma ma Əntaŋfə, kə ɓaarii ci kaamə makə sətə uu'i ci taamə: waatoo saa'itə amə ma'ə agi slənə 'waslyakəənə əŋki Aləmasiihu ka putə gaamə. 9Makə ɗii ci kə ŋgirə Əntaŋfə taamə ka ənji gooŋga putə ŋga idənaakii, asee weewee ka upaanə naamə luupaanə acii maɓətəsəkə ŋga Əntaŋfə daciikii. 10Ma njaamə, ənji daawaanə ŋga Əntaŋfə, amma kə zhi'wee ci kaamə ka guviinəkii dagi əntənə ŋga Uuzənaakii. Makə ɗii ci guviinə ŋga Əntaŋfə naamə ŋga əna, asee weewee ka upaanə naamə luupaanə də əpinə ŋga Uuzənaakii. 11Əntaa wata ətsə ha'ə, amma agi ɗa maŋushinə naamə də ləɓənə gaamə da Əntaŋfə dacii Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu. Ci zhi'wee kaamə, kaama ndzaa ka guviinə ŋga Əntaŋfə. 12Ma 'waslyakəənə, dashi əndə rəŋwə shi ci aasəkə duuniya. 'Waslyakəənaakii əsə kira wa, ca təəkəgi ka patənə ŋga slikərənyinə, acii patənə ŋga ənji ɗii 'waslyakəənə. 13Ma bii nyi ha'ə, acii ma saa'itə Əntaŋfə ma'ə maviimə bariya, tə'i 'waslyakəənə asəkə duuniya. Ma saa'itə pooshi bariya, paa ci nja ka nə ka 'waslyakəənə. 14Patə da ha'ə, ma ndzaŋənə ka saa'i ŋga Adamu ka shinə ka saa'i ŋga Muusa, kə ɗii wə ŋwaŋuunə agyanə ənja. Ma wa, kə ɗii ci ŋwaŋuunə taa agyanə ənjitə pooshi 'waslyakəənatii mbu'i makə ŋga Adamu, waatoo ətə naanagi ci ka nə'u sətə bii Əntaŋfə ka ci. Ma Adamu, kə ndzaa ci ka misaali ŋga əndətə na shi. 15Amma ma ənjitsə bəra'i, kama kama nə slənatii. Acii ənji laŋə məəki putə ŋga 'waslyakəənə ŋga əndə rəŋwə, waatoo Adamu. Amma ma pwapoonə ŋga Əntaŋfə, ənji laŋə upaa luupaanə dacii əndə rəŋwə, waatoo Aləmasiihu. 16Ma pwapoonə ŋga Əntaŋfə, tsaŋə nə ci da shikwa ŋga 'waslyakəənə ŋga əndətsə rəŋwə. Acii 'waslyakəətə ŋga əndə rəŋwə kira gəŋwanə ŋga zanə ka ənja. Amma taa ŋgahi laŋə nə 'waslyakəənə ŋga ənja, pwapoonə ŋga Əntaŋfə kira ndzaanə ka ənji gooŋga akəŋwaciikii. 17Makə kə shii amə, putə ŋga 'waslyakəənə ŋga əndə rəŋwə shi wa, ca ɗa ŋwaŋuunə asəkə duuniya, shii amə əsə oo'i, ka paleenə nə slənə ŋga əndə'i ənda, waatoo Yeesu Aləmasiihu. Acii patənə ŋga ənjitə liwə malaŋə pwapoonə ŋga Əntaŋfə, ca vii ka tii rəgwa ŋga ndzaanə ka ənji gooŋga, ka upaanə nə tii əpinə, təya ɗa ŋwaŋuunə dacii Aləmasiihu. 18Acii ha'ə, makə sətə ci 'waslyakəənə ŋga əndə rəŋwə a zamagi də ənji patə, ha'ə əsə nə gooŋgaanə ŋga əndə rəŋwə a kira luupaanə ka ənji patə, ca vii ka tii əpinə. 19Makə ɗii ci, ənji laŋə ɗii 'waslyakəənə putə ŋga ghatə fanə ŋga əndə rəŋwə, ha'ə əsə ənji laŋə na ndzaanə ka ənji gooŋga akəŋwacii Əntaŋfə putə ŋga fanə ŋga əndə rəŋwə. 20Ma ŋgiragi Əntaŋfə bariya, ka siipaa də ɗa məzaanə. Amma ma 'waslyakəənə a tsakə, ha'ə nə pwapoonə ŋga Əntaŋfə ka tsakənə naakii palee. 21Makə sətə ɗii 'waslyakəənə da ŋgeerənə ŋga kira wə ka ənja, ha'ə nə pwapoonə ŋga Əntaŋfə əsə: tə'i ci da ŋgeerənə ŋga kira gooŋgaanə kaamə, ca kərə taamə ka upaa əpinə ŋga ca'ə ndəŋwə ndəŋwə dacii Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu.


text: 1Ma amə, makə ɗii ci tə'i seedawanyinə ha'ə laŋə ca tsaamə taamə, bwasee amə ka patənə ŋga uushi'iitə ca səkəpaa taamə da 'waslyakəənə ənə pooshi ka moonə ca kapaa taamə. Kəŋaanaamə ndihə ndihə, ama dzə aakəŋwa də taabiɗəwa ənə akəŋwacii amə. 2Kaama ginaamə ka tsaamənə tə Yeesu tanə. Ma ca, ci nə slərəginə ŋga vii gooŋga gaamə, 'watəginə ka təkəŋwanə ca'ə ka muudinə. Kə luuvə ci kaa ca əntə ashi ənfwa, paa ci nee ka əntənəkii makə sə ŋga ayinə. Ma ɗii ci ha'ə, kaa ca shii upaa mooɗasəkə ətə ɗəkəpaa Əntaŋfə ka ci. Acii ha'ə, dasə nə ci əndzə'i da ciizəma dəgələ ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə. 3Buurətəmə ŋga'ə tə Yeesu: kə luuvə ci kaa ca sa ciɓə acii ma'waslyakə ənja. Buurətəmə agyanəkii, acii ga shishinuunə a əntəgi, una bwasee dəŋwa'ə. 4Ma agi paatsə cuuna pa da 'waslyakəənə, weewee agi panə nuunə, amma ma'ə panəkii mambu'umə bahə ɓəələnə tuunə. 5Acii ha'ə, ma waɓəətə shi Əntaŋfə bii koonə ka tsakə koonə də ŋgeerənə, oo'i manjeevənaakii nuunə, ga ca zaanə koonə. Kə bii ci, “Uuzənaakya, maɗa kə dzyalə Slandanə tə hə, kapaa liminəku, ha fatə, ga dzalənəkii a ɓələgi shishinəku əsə. 6Tə əndətə ci Əntaŋfə a uuɗə cii kəya dzalə. Tə ənjitə ŋgirə ci ka manjeevənaakii, tə tii cii kəya fəslə əsə.” 7Acii ha'ə, sə'watəmə patənə ŋga dzaləətə ca la tuunə. Də dzalənəkii ci Əntaŋfə a ɓaarii koonə oo'i, manjeevənaakii nuunə. Ya saŋə tə'i uuzənə pooshi dii ka dzalənə tə ci maɗa ɗii ci 'waslyakəənə kwa? 8Maɗa pooshi unə agi luu dzalənə makə sətə ci hara ənjə a luu, ci ca ɓaarii ətsə mazaguyinə nuunə, əntaa manjeevənaakii. 9Ma ənjitə pwayi taamə, agi dzalənə nə tii taamə, agi fanə naamə tə tii əsə. Acii ha'ə, ka ɗanə ŋga'ə maɗa fii amə ha'ə tə Dəsənaamə ətə dagyə, kaama shii upaa əpinə. 10Ma ənjitə pwayi taamə, kə dzyalə tii taamə ŋga uundzə saa'i tanə, makə sətə kaɗeesəkə ka tii. Amma ma Əntaŋfə, ma dzalənaakii taamə, ka shii tsakənə taamə, kaama ndzaanə malaaɓakii makə naakii. 11Ma saa'itə ci dzalənə a la taamə, agi ŋgərənə naamə tə ci ka uushi ŋga maɓətə səka, əntaa sə ŋga mooɗasəka. Amma ma na uudəpaa ba'ə, ka ndzaanə nə dzalənəkii ka sə ŋga mooɗasəka. Ma ənjitə luuvə kapaa liminə ka fanə, ka kavənə nə ci tə tii ka slənə dagwa uushi, təya ndzaanə agi jamənə. 12Yoo, wa ciinuunə a ənə ka ndzaanə da ŋgeerənə. Ha'ə nə iduunə əsə, wa ca ənə ka ndzaanə ndalə. 13Dəmə aakəŋwa də wiinə asəkə ŋunyi rəgwa, acii ga ənjitə ca ədərə a tsakə 'urəŋgaslənə, təya təkuree ka mbəɗənə dəŋwa'ə. 14Ɗamə gazhi'waanə koona shii ndzaanə agi jamənə da patənə ŋga ənja. Ɗaamə gazhi'waanə ŋga ndzaanə malaaɓakii əsə, acii pooshi əndə ca nee ka Əntaŋfə shaŋə maɗaamə ci kə ndzaanə ha'ə. 15Ɗamə haŋkala acii ga əndə a ŋusləgi agyanə pwapoonə ŋga Əntaŋfə. Ha'ə əsə, ɗamə haŋkala acii goona ndzaanə makə maŋgərəkiki uushi ətə ca zhi'wee ka hara uushi'inə ŋgərəkiki. Tsarə ŋga ənjitsə ca kavə hara ənji aagi bwaya ndzaanə, ca saawee ka ndzaanə ŋga ənji laŋə. 16Ɗamə haŋkala acii ga əndə a slənyi ajijinəənə, taa bərapaanə tə Əntaŋfə, makə sətə shi Isəwa ɗii. Ma ca, putə ŋga zəmə rəŋwə tanə bwasee ci ka gawuunaakii ka madzəgaakii. 17Kə shii unə, ma daaba'əkii, makə mwayi ci kaa dii ɗa ka ci barəkaanə, kə kaaree dii ka ci, acii paa ci upaa rəgwa ŋga baanə ka Əntaŋfə. Taa ŋgahi da kiinə agikii ali ci ɗa ka ci barəkaanəkii, patə da ha'ə paa ci upanə. 18Ma una, əntaa makə ŋga ənji Isərayiila nuunə. Ma təya, kə əncahə tii aaɓii sətə ci ənjə a təɓətə də ciinə, waatoo aatsa giŋwə ŋga Siina. Ma davə, kə hənyi gunə gərə gəra, kə ɗii mandə vəɗə dəgwamə, kə ɗii mədaŋkaya əsə. 19Təya fa ədə uutəma, təya fa waɓənə ŋga ənda. Makə fii tii waɓənəkii, kə ŋgwali tii, təya kədii, əŋki tii, ga əndəkii a ənə ka waɓənə ka tii ma'ə. 20Ma waɓənəkii, kə palee ka ŋgeeriitii, acii kə bii ci, “Taa mi patə təɓətə giŋuna, taa daba maa, wa ənjə a kaalatə tə ci də faariinə ka wa.” 21Ma uushi'iitə nee tii gatə, kə ŋgwalee ka tii ka shaŋə. Muusa də naakii nə maa, kə bii ci, “Agi udzənə nə shishinəki, kə ŋgwali nyi.” 22Amma ma unə, kə uugi unə mbu'yanə aaɓii giŋwə ŋga Sihiyoona. Asəkə vəranə ŋga Əntaŋfə Əndə vii əpinə nuunə, waatoo Urusaliima ŋga dagyə. Ma dava, tə'i malaa'ikanyinə, pooshi ɓaanatənə acii laŋənə. 23Kə mbu'yuunə aagi dza də nə də maŋushinə ŋga təkəŋwatə manjeevənə, waatoo, ənjitə ɗii ləmətii manaahəkii dagyə. Kə mbu'yuunə aakəŋwacii Əntaŋfə mala gəŋwanə ŋga patənə ŋga ənja. Kə mbu'yuunə aagi ma'yanyinə ŋga ənjitə nja slənə gooŋgaanə, waatoo, ənjitə geegi Əntaŋfə ka tii mambu'ukii. 24Kə mbu'yuunə aaɓii Yeesu, əndə rəgwa ŋga kura aləkawalətə ahada Əntaŋfə da ənja. Kə mbu'yuunə əsə aaɓii idənətə miicivə ənja. Ma idənətsa, matahu uushi waɓi ci, əntaa makə sətə waɓi idənə ŋga Habiila. 25Ɗaamə haŋkala ɗii, gaama naanagi ka fa sətə ci Əntaŋfə a ba kaamə. Ma ənjitə naanagi ka fa waɓənə ŋga əndətə nja baaba waɓənə asəkə duuniya, paa tii mbərə'ya. Makə ɗii ci ha'ə, iitiitə ɗii upaa naamə rəgwa ŋga mbərəɗənə, maɗa təkuree amə ka fa waɓənə ŋga əndətə ca waɓya kaamə dadagya? 26Ma ŋga ŋukə, kə shi uurakii a udzətə duuniya. Amma ma ŋga əna, kə ɗii ci aləkawalə oo'i, “Ma'ə nyi ka ənənə ka gaŋgəzətə duuniya patə da dadagyə.” 27Ma waɓəətsə bii ci, “Ma'ə nyi ka ənənə”, ci ca ɓaarii oo'i, ma uushi'iitə tagii ci, ka gaŋgəzətənə nə ci, ca fəɗəgi, kaa uushi'iitə pooshi ka gaŋgəzənə a ənəgi tii daanətii. 28Acii ha'ə, see a kuyirii amə, acii kə upaa amə ŋwaŋuunə, waatoo, ŋwaŋuutə pooshi ka gaŋgəzənə. Də ha'ə əsə, paslaamə tə Əntaŋfə ka rəgwatə kaɗeesəkə ka ci, ama ŋgwalə tə ci, ama gərə'u ka ci. 29Acii ma Əntaŋfə gaamə, makə gunə nə ci ətə ca zamagi də uushi'inə dza'ə.


text: 1Yira ɗafə vəcəa tə́ yə, mbəlyi-ra, vashə yə mələ bikyi. Má kə mələtə bikyi wuntə mdi mə yə mwa, ba yə sənata nee, Yesu Kristi Mdi lə jiri, tsá shə tá myi tazhe gədyi Hyalatəmwə Ta-ranjə mbweghe-myi. 2Səkə kə Yesu nda ntivintəgwa bikyi-myi (mwa, bikyi-myi kutəra-ramyi wə, a balə bikyi paɗə mbəlyi). 3Má kə yatə vəcə Hyalatəmwə myi, njə́ tsá kə ncətə nee, wuri myi kə sənata Hyalatəmwə. 4Má ba mdi gə nee, "Wuri rá kə sənata Hyalatəmwə," əkwə, a və́ mdi shə yatə vəcə-njə wə, má mdie ná, tsangwi tsá gə njə—jiri shə va mdi tsatsa wə. 5Má mdi kə həwəshə vəcə Hyalatəmwə, njə́ mdi kə "i Hyalatəmwə handa lə mni kutə. Má wamara mdi kə gə nee, mə Hyalatəmwə njə, əkwə, ba njə yimitə ndza-ranjə kala nga Yesu Kristi talala; təmburi njə́a tsá kə ncətə nee, mə Hyalatəmwə myi handanda. 7Mbəlyi-ra, məlifyi wada tsá ɗafə yə rá wə, a wada kə yə sənata alandza; má wada kə hahalə tsa, njə́ vəcə kə yə fatə ala zamə. 8Mandara yə fatə alandza, wuri njə kə mbərə ka məlifyi ndzaranjəa; jiri-njə mwa, wuri kə ncətəgwa səkə kə ndza ra Yesu ba səkə kə ndza ra yə mbəlyi-njə. Təmburi wuri vi kə ndza mə nkutli kə kwatsənə, a ba nggamə Hyalatəmwə səkə, ndaka mbələ. 9Má wamara mdi kə gə nee, wuri njə kə ndza mə nggamə, əkwə, ndana tə "imye kwavati-njə njə, má mdi shə ná, səfə njə mə nkutli ndangə. 10Má mdi kə "i kwavati-njə, mdi shə tsá kə njigwe mə nggamə; wsi shə ba mdie mələ tazhe fə wuntə mdi mə bikyi mwa wə. 11Má mdi kə dlənata kwavati-njə, mə nkutli mdie; mwa, mə nkutlie ntahə njə, a vá sənata nkwa dzəgə njə njə tə wə, təmburi wuri nkutli kə fəyə njə́ ka ghuli. 12Yira ɗafə vəcə tə́ yə, nggwasə, təmburi wuri bikyi-yə kə ntivintə yə gwa səkə kə mtə Yesu. 13Yira ɗafə vəcə tə́ yə dəwa, yə mbəlyi kukulə, təmburi wuri yə kə sənata Yesu—tsá ndza njə nee, njə́ tsá shə nda patəgwa wdunya. Mwa dəwa, balə tə́ yə dyegwelyi ɗafə vəcə rá, təmburi wuri yə kə gurehwi "yagarə Shatari. 14Yə nggwasə mwa, yira ɗafə tə́ yə təmburi wuri yə kə sənata Hyalatəmwə Ta-rayə. Yə mbəlyi kukulə, yira ɗafə tə́ yə təmburi wuri yə kə sənata Mdi ndza njə nee, njə́ tsá shə nda patəgwa wdunya. Yira ɗafə tə́ yə dəwa, yə dyegwelyi, təmburi lə dənama yə; vəcə Hyalatəmwə mwa, kwa mni-yə njə, a wuri yə kə gurehwi "yagarə Shatari. 15Wá ndza yə ka mbəlyi kə "i fá zəzərə wdunya lə wsha kwa wdunya wə. Má ba yə "i fá zəzərə wsha rə wdunya, ka "i Hyalatəmwə Ta yə kwa mni-yə wə. 16Təmburi wamara wsi kə njigwe ka wsi rə wdunya—kala yə wsha kə mbəlyi ɗagwa tə́, lə zaka mbwara wsha kə mbəlyi nata a ba "i, lə wamara wsi kwa wdunya kə mbəlyi ɓwa ghi lə—hyá nə, ka nga Hyalatəmwə ngyingyie hyi wə; nga wdunya hyá paɗə. 17Má wdunya lə zaka mbwara wsha-njə kə mbəlyi ɗagwa tə́ mwa, hyá dzəgə za kə́rəpi; a má mdi təkwarə kə mələ wsi kə Hyalatəmwə "i, njə dzəgə ndza lə mkyə batə wavi. 18Wuri vi kə za ra wdunya kə hələgitəgwa dye, mbəlyi-ra. Kala tsá kə mbəlyi gə sha yə nee, dawa ra Kristi dzəgə səkə, əkwəa, ndzaranjəa wuri dawa hyi-njə kə ntsa kúkulə; təmburi tsətsə nda sənata myi nee, wuri vi shə kə hələgitəgwa. 19Má mbəlyi ka dawa hyi-njə ngyi, mə bwata-ramyi hyá zamə; a má zəzi-hya, vá daɓətəgwa lə ngamyi wə, a təmburi ɓa mwa nda hwə hyá tá myi. Má ndərəma ka kutə zəzi-hya lə ngamyi, kə njigwe hyá tá myi mə ngamyi bwata mamə; má hwə-hya tá myie, wuri kə ncətə nee, mdi shə mə hyá tá myi wə. 20A má yə ki, wuri Yesu kə mnəkə Mambəli Hyalatəmwə dzəgwa mni-yə, a wuri yə kə sənata jiri vəcə Yesu mwa, paɗə-yə. 21Má vəcə ndza rá ɗafə tə́ yəa mənə, təmburi va má-rayə sənata vəcə-njə wə, a təmburi tsá kə yə sənata vəcə-njə dandərəa; kə sənata yə mwa nee, kandə tsangwi shilyə mə jiri wə. 22Waá mdi kə tsangwi ri? Má mdi kə tsangwi, njə́ mdi kə gə nee, Kristi Mdi kə mnə Hyalatəmwə Yesu wə, əkwə. Má mdi tsatsa, dawa ra Kristi njə; a waləka Zəgwi ra Hyalatəmwə tsá kə njə dlənata wə, a balə Hyalatəmwə Ta dəwa. 23Təmburi wamara mdi kə dlənata Zəgwi ra Hyalatəmwə, wuri mdi shə kə dlənata Hyalatəmwə Ta dəwa; má mdi kə həwəshə Zəgwi ra Hyalatəmwə, wuri njə kə həwəshə Hyalatəmwə Ta dəwa. 24Má vəcə Hyalatəmwə kə yə fatə alandzaa, tsəyi wa kwa mni-yə dandərəa; təmburi má ba yə tsəyi vəcə-njə kwa mni-yə, mə Hyalatəmwə Ta dzəgə yə ndza, ba mə Yesu Zəgwi-ranjə. 25Mwa, yə dzəgə tlayi mkyə má kəri, tsá kə Yesu mputə myi aləkawalə-njə. 26Mbweghe mbəlyi kə "i nggutə yə ka hwə tá wsi ndza yə zəli, ɗafə yə vəcəa rá. 27Má yə kwa ngayə ki, wuri Yesu kə mnəkə Mambəli-njə dzəgwa mni-yə ka ndza; wsi shə ba yə və a mdi tətəkə yə njə́ wə—təmburi tə tətəkə yə zaka mbwara wsha Mambəli shə. Má wsi ndza njə tətəkə yə mwa, jiri—tsangwi mə wə. Təmburi tsətsə, həwəshə wa wsi ndza Mambəli-njə tətəkə tə́ yə, a ba yə njigwe mə zəli Yesu. 28Mbəlyi-ra, njiwegwa mə zəli Yesu mənə—tazhe má vəcirəvi kə njə dzəgə səkə tə wuntə vi, myi dzəgə ndza kəlama nggadləni lə ndza rə həwə tá njə́. 29Kə sənata yə nee, Yesu, mdi tsapə lə jiri njə; təmburi tsətsə, ba yə sənata mwa nee, wamara mdi kə mələ tlə́nə tsapə lə jiri, njə́ zəgwi ra Hyalatəmwə dəwa.


text: 1Kɨndə gu e nḛ kɨ ndae goto, nə m-a m-nay kɨ lo kɨndə gum tɨ ɓəy. Nɨngə m-a m-əl ta dɔ nḛ je tɨ kɨ Ɓaɓe adɨ m-o me ndɨl tɨ kɨ nḛ je kɨ tḛḛ kɨ dɔe adɨ m-gər. 2M-gər dɨngəm kare kɨ nje kadɨ mene Kɨrɨsɨ, kɨ asɨ ɓal dɔgɨ gɨde sɔ ɓone, Luwə un-e awi sie bɨtɨ me dɔra̰ tɨ kɨ ko̰ mɨtə. Nɨngə dɨngəm kɨn, Luwə un-e kɨ darɔe wa kɨn be ə se e me ndɨl tɨ wa ka m-gər al, nə Luwə gər. 3M-gər kadɨ dɨngəm kɨn Luwə un-e, nə un-e kɨ darɔe wa kɨn be ə se e me ndɨl tɨ wa ka m-gər al, nə Luwə gər ɓətɨ. 4Luwə un-e aw sie bɨtɨ ko̰ɓe tɨ ləne, adɨ oo ta je kɨ dum kadɨ dəw əl kɨ tane. E ta je kɨ adi dəw madɨ ta rəbɨ kadɨ təl əl rangɨ al. 5M-a m-ɨndə gum kɨ ɔjɨ dɔ dəwe kɨn, nə kɨ ɔjɨ dɔm, m-a m-ɨndə gum ɓa, m-ɨndə me tɔgɨ goto tɨ ləm kɨn par. 6A re kadɨ m-ɨndə gum ka, dəw a oo-m tə dəw kɨ dɔe goto al, tadɔ e ta kɨ rɔjetɨ ə m-a m-əl. Nə m-mbatɨ kɨndə gum, nə pane taa dəw oo-m tə dəw kɨ ngay kɨ al dɔ nḛ kɨ oo-m m-ɨsɨ m-ra ə se oo tam tɨ. 7Nɨngə mba kadɨ m-ɨndə gum kɨ nḛ koo me ndɨl tɨ kɨ ətɨ ɓəl kɨn al, m-ɨngə mətɨ madɨ rɔm tɨ. NJe kaw kɨlə lə Sata̰ kare ə ɨngə kɨlə kadɨ tə ɨndə-m kadɨ m-ɨndə gum al. 8Asɨ nja mɨtə, m-no̰ dɔ Ɓaɓe tɨ kadɨ ɔr ko̰ kɨn rɔm tɨ kɔ. 9Nə Ɓaɓe əl-m ə nə: «Me-majɨ ləm asi nakɨ, tadɔ m-ɨsɨ m-ɔjɨ tɔgɨm me tɔgɨ goto tɨ ləi.» Adɨ m-a m-ɨndə gum kɨ tɔgɨ goto ləm, kadɨ tɔgɨ Kɨrɨsɨ e dɔm tɨ. 10E mbata kɨn ə, tɔgɨm goto ka m-ra rɔnəl nɨm, dɨje taji-mi je, adi-mi me-ko̰ je, ɨndəi kəmm ndoo je, adi-mi ko̰ je mbata tɨ lə Kɨrɨsɨ ka, m-ra rɔnəl par, tadɔ lokɨ tɔgɨm goto kɨn ɓa, e ə m-ɨngə tɔgɨ tɨ. 11Ɓasɨne m-təl dəw kɨ dɔe majal, nɨngə e səi ə ɨndəi tɔgɨ dɔm tɨ adɨ m-təl nje dɔ majal. Səi ə re a mai najɨ dɔm tɨ, tadɔ re mi nḛ madɨ al ka, nḛ kɨ njé kaw kɨle je kɨ nga̰i ngay kam ɨtəəi-mi goto. 12Nḛ je kɨ tɔjɨ kadɨ mi nje kaw kɨlə rai nḛ dansi tɨ adɨ oi. M-uwə tɔgɨm ba me nḛ je tɨ kɨ nga̰, m-ra nḛ kɔjɨ je, kɨ nḛ je kɨ ətɨ ɓəl, kɨ tɔgɨ je ta kəmsi tɨ. 13E ri ə ndəgɨ njé kaw-naa je kɨ rangɨ ɨngəi ɨtəi səsi ə? Nḛ kare kɨ m-gər ɓa, e kɔy kɨ mi nḛ kɨ kɔy dɔsi tɨ al kɨn par. NGa nɨngə, kadɨ mesi sɔl dɔm tɨ kɨ ɔjɨ dɔ nḛ kɨ go tɨ al kɨn! 14Kɨ ɓasɨne kɨn, njam e ta rəbɨ tɨ kadɨ m-aw m-o səsi kɨ ko̰ mɨtə. Nɨngə kawm kɨ m-a m-aw kam, m-a mi nḛ kɨ kɔy dɔsi tɨ al, tadɔ e darɔsi wa ə m-ɨsɨ m-sangɨ, ɓɨ m-sangɨ nḛ kɨngə ləsi al. Təkɨ rɔjetɨ, e baw ngan je ə a ngəmi nḛ kɨngə mbata tɨ lə ngande je, ɓɨ e ngan je ɓa a ngəmi nḛ kɨngə mbata tɨ lə bawde je al. 15Nɨngə kɨ ɔjɨ dɔm, mi ɓasi ngay kadɨ m-ra nḛ kɔ dɔsi tɨ. Darɔm ə wa ba pətɨ, mi ɓasi ngay kadɨ m-ra kɔ mbata tɨ ləsi. M-gər kadɨ re m-ndɨgɨ səsi ngay be kɨn ə, səi a ɨndɨgi-mi ngon ndɨgɨ al. 16Dɨje madɨ a əli əi nə e kɨ rɔjetɨ kadɨ mi nḛ kɔy kɨ dɔsi tɨ al, nə a əli təkɨ mi nje kədɨ kəm dɨje, m-tə səsi kɨ ta ngom m-taa-n nḛ ləsi. 17Ə se dan dɨje tɨ kɨ m-ɨlə-de kɨ rɔsi tɨ kɨn, dəw madɨ kɨ m-un gɨrə dɔe tɨ m-taa-n nḛ jisi tɨ e no̰o̰ wa? 18M-dəjɨ Tɨtɨ m-ade aw dansi tɨ, nɨngə m-ɨlə ngoko̰je kare m-adɨ aw sie tɔ. Ə se Tɨtɨ un gɨrə taa-n nḛ madɨ jisi tɨ wa? Tɨtɨ a un gɨrə taa-n nḛ jisi tɨ al, tadɔ je səde je kɨn, je dɨje kɨ ndɨl kɨ kare ba ə ɨsɨ ɔr-je ta rəbɨ, taa j-ɨsɨ j-un go rəbɨ kɨ kare ba tɔ. 19Mari nu ba, ɨsɨ oi ə nə j-ɨsɨ jɨ sangɨ kadɨ j-ɔr ta dɔje tɨ kɨ no̰si tɨ, nə jagɨ, e no̰ Luwə tɨ, me kɨndə rɔ naa tɨ kɨ Kɨrɨsɨ ə j-ɨsɨ j-əl-n ta. Nɨngə nḛ je kɨn pətɨ, e mba kadɨ ɔsɨ gɨnsi kɨ kəte me kadɨ-me tɨ ləsi. 20Təkɨ rɔjetɨ, m-ɓəl kadɨ lokɨ m-aw m-tḛḛ dansi tɨ ɓa, m-ɨngə səsi ta nḛ ra tɨ kɨ nəl-m al. Ə re m-ɨngə səsi ta nḛ ra tɨ kɨ nəl-m al ɓa, nḛ kɨ m-a m-ra a nəl səsi al tɔ. M-ɓəl kadɨ m-aw ɓa, m-tɔr ta kɔl-naa tɨ, kɨ ta jangɨ kɨ ra tɨ, kɨ ta wongɨ tɨ, kɨ ta ni tɨ, kɨ nḛ tajɨ tɨ, kɨ ta kəl-naa ta tɨ, kɨ ta kɔjɨ rɔ tɨ, kɨ ta nḛ ra kɨ bɨrɨri tɨ. 21M-ɓəl kadɨ kɨrem dansi tɨ me ndɔ je tɨ kɨ a re kɨn, Luwə ɨlə rɔsɔl dɔm tɨ ta kəmsi tɨ. M-ɓəl kadɨ m-aw m-a ta no̰ tɨ mbata dɨje madɨ ngay kɨ kəte rai majal, nə ɨyə̰i rəbe kɔ al, ə ɨsi ta nḛ kɔbɨ tɨ, kɨ ta sangɨ-naa kaya tɨ, kɨ ta nḛ kɨ to ra al tɨ ba.


text: 1Nḛ kɔjɨ madɨ kɨ ətɨ ɓəl tḛḛ dɔra̰ tɨ. Nɨngə e dəne kɨ kadɨ utɨ dɔ rɔe tə kɨbɨ tɨ, ɓa nay ɨsɨ gɨn njae tɨ. Mee je kutɨ gɨde joo ə ɨndəi rɔde naa tɨ tə jɔgɨ kɔsɨ-gon ɨsi dɔe tɨ. 2Dəne ka kɨn naye ngay al kadɨ ojɨ ngon, ə lokɨ to ndoo ra-e ɓa, un ndune kɨ taa no̰. 3Nḛ kɔjɨ madɨ kɨ rangɨ ɓəy tḛḛ dɔra̰ tɨ. Nɨngə e kəkɨrə da madɨ kɨ ɓari-e dɨrago̰, kər tə por be ə tḛḛ a. Dɔe e sɨri, ə gaje e dɔgɨ tɔ, nɨngə jɔgɨ kɔsɨ-gon ɨsɨ dɔe je tɨ ka kɨn kare kare. 4Un mongɨne ɓa, ɨtə-n me je kɨ kare me kɨ mɨtə tɨ dɔra̰ tɨ ɓukɨ-de kɨ dɔnangɨ tɨ. Re a ta dəne tɨ kɨ aw tə ojɨ ngon ka kɨn kadɨ tə re ojɨ ngon taa ɓa, n-rɨbə ngon n-uso-e. 5Dəne ojɨ ngon kɨ dɨngəm kɨ kadɨ tə a ɨsɨ dɔ gɨn ɓe je tɨ pətɨ kɨ dɔnangɨ tɨ ne, a o̰-de ɓe kɨ ko̰ɓe lie a nga̰ tə gɨndɨ be. E mbata kɨn ə, lokɨ ojɨ ngon taa par ə, uni ngon ka kɨn awi sie kadɨ Luwə tɨ, kadɨ kɨmbər ngar tɨ lie. 6NGa nɨngə dəne taa a̰y ya̰ne aw dɨlə lo tɨ kɨ e lo kɨ Luwə ɨndə dɔ lo madɨ dana tɨtɨ kadɨ tə ɨsɨ tɨ adɨ tə ngəmi-e kɨ nḛ kuso asɨ ndɔ dɨbɨ kɨ ɓu joo kɨ kutɨ mehḛ (1260). 7Lo kɨn tɨ, rɔ ḭ dɔra̰ tɨ. Mɨsəl əi kɨ malayka je ləne rɔi kɨ da kɨ ɓari-e dɨrago̰ ka kɨn. Dɨrago̰ ka əi kɨ malayka je ləne ḭḭ səde kɨ rɔ tɔ, 8nə rɔ təte. Lo ləde əi kɨ malayka je ləne goto dɔra̰ tɨ ngata. 9Ɔsi kəkɨrə dɨrago̰ ɨləi-e nangɨ. E kɨ e ɓɨgə li kɨ ɓari-e su je kɨ Sata̰ je, e kɨ e nje kədɨ dɨje pətɨ kɨ dɔnangɨ tɨ ne. Ɔsi-e ɨləi nangɨ, naa tɨ kɨ malayka je kɨ goe tɨ. 10Lo kɨn tɨ, m-o ndu dəw madɨ ɓa kɨ tɔgɨne ə nə: «Dɔkagɨlo kajɨ re ngata, dɔkagɨlo kadɨ Luwə ɔjɨ tɔgɨne re ngata, dɔkagɨlo ko̰ɓe lie re ngata. E dɔkagɨlo kɨ tɔgɨ e ji Kɨrɨsɨ tɨ ngata. Tadɔ dəw kɨ nje kɨndə ta dɔ ngako̰je je tɨ ka ɔsi-e dɔra̰ tɨ ɨləi-e dɔnangɨ tɨ. E kɨ nje kɨndə ta dɔde tɨ kondɔ je kɨ kada je no̰ Luwə tɨ ləje. 11Nə əi je təti-e rɔ kɨ takul məsɨ NGon batɨ nɨm, kɨ takul ta lə Luwə kɨ mai naje nɨm. Ɓəli rɔde al, əi ɓasi ngay kadɨ ndɨgi koy. 12E mbata kɨn ə, Majɨ kadɨ ḭ dɔra̰ ɨra rɔnəl, Ə səi kɨ ɨsi me dɔra̰ tɨ ka ɨrai rɔnəl tɔ! NGa nɨngə ḭ dɔnangɨ, səi kɨ ba bo, tujɨ e ləsi, Tadɔ su rɨsɨ nangɨ kɨ rɔsi tɨ no̰o̰, Wongɨ tɔl-e, MBata gər kadɨ dɔkagɨlo ləne nay ngay al ngata.» 13Lokɨ dɨrago̰ oo kadɨ ɔsi-ne ɨləi-ne nangɨ ɓa, ɔr ngɔdɨ kɨ go dəne tɨ kɨ nje kojɨ ngon kɨ dɨngəm ka kɨn. 14Nə adi dəne ɨbə bagɨne joo tə bagɨ kəkɨrə soro be, kadɨ ḭḭ-n aw osɨ lo tɨ kɨ Luwə ɨndə dɔe dana ade dɨlə lo tɨ, kadɨ tə ngəmi-e kɨ nḛ kuso asɨ ɓal mɨtə kɨ nusɨ, sa̰y, kadɨ li ndətɨ kade al. 15Lo kɨn tɨ, li ɨlə man tane tə man ba be kɨ go dəne tɨ no̰o̰ kadɨ tə tɔgɨ man ka kɨn ɨnde aw sie. 16Nə dɔnangɨ re rɔ lə dəne, tḛḛ tane tɨbɨ-n ndəə man kɨ li tɔmo̰ ka kɨn yɨkɨ. 17Lo kɨn tɨ, wongɨ tɔl dɨrago̰ dɔ dəne tɨ, adɨ aw rɔ dɔ gɨn kojɨ tɨ lie, kɨ əi njé təl rɔde go ndu Luwə tɨ, njé ka dana dɔ nḛ kɨ rɔjetɨ kɨ Jəju tḛḛ kɨ dɔe kɨ taga. 18Go tɨ, aw ɨlə rɔne a ta ba bo tɨ.


text: 1Ma dəba eye na, bəy a pamay pat mede ka dala i Itali ta kwalalaŋ i yam. Ahəl nakə pat eye a ndisl a ɗəma aye na, tə vəlay ha Pol ta ndo i daŋgay siye hay a həlay i bəy i sidzew wuray ada mâ ye tay ha a Roma. Məzele i bəy i sidzew niye na, Zuliyus. Neŋgeye nəte mə walaŋ i sidzew neheye ta tsəpawa bəy i Roma aye dərmak. 2Nəmaa tsal a kwalalaŋ i yam nakə a yaw abəra ma gəma i Adramite aye. Sləlah i yam faya ma diye ta wuzlahgəma i Azi neheye ka me i bəlay aye. Tsa na, nəmaa ye tuk. Nəmay ka bo dziye ta ndoweye andaya tə zalay Aristark, ndo i gəma i Tesalonik ka dala i Masedowan. 3Tədœ eye na, nəmaa ndisl a gəma i Sidoŋ. Nəmaa ndisl naha na, bəy i sidzew niye tə zalay Zuliyus, neŋgeye a gay gər a Pol lele. A vəlay tsəveɗ a Pol mâ ye, mâ zəbatay ɗəre a dzam ŋgay hay ada tâ vəlay wu hay, tâ gay gər lele. 4Nəmaa həl bo abəra ka təv niye na, tə kwalalaŋ i yam sa. Nəmaa ye tə həlay i gula i Sipəre. Haɓe nəmaa ye tə həlay i mənday, aya ane mətasl a vəlamay tsəveɗ bay. 5Nəmaa tas ta dəlov nakə bəse ta gəma i Silisi ada ta gəma i Pamfeli aye ada nəmaa ndisl a gəma i Mira ka dala i Lisiya. 6Nəmaa ndisl naha a ɗəma na, bəy i sidzew niye a huta kwalalaŋ i yam nakə a yaw abəra ma Aləgəzandəri aye. Ma diye ka dala i Itali. Nəmaa mbəzlaw abəra ma neŋgeɗ, nəmaa tsal a ɗəma. Tsa na, nəmaa ye kwayaŋŋa. 7Nəmaa ndza ka tsəveɗ məhəne haladzay. Nəmaa ye tsəfetsəfe, nəmaa ndisl a wuzlahgəma i Kinidus na, ta gər eye. Nəmaa sla faya mede ɗeɗer sa bay, mətasl a ma may ha a diye i həlay i gula. Nəmaa ye tə həlay i gula i Kəret nəmaa ndisle bəse ta gəma i Salmone. Kəret na, malawara eye ta yam. 8Mede kame na, mawura bo eye haladzay. Tsa na, nəmaa ndisl a təv eye andaya tə zalay Təv Ŋgwalak Eye Hay neheye ndo hay tə lətsawa ha a ɗəma kwalalaŋ i yam hay aye, bəse ta wuzlahgəma i Lase. 9Nəmaa ndza ka tsəveɗ haladzay. Ahəl i mede may nakə faya nəmaa diye na, pat i daliyam i Yahuda hay ka mbərəm mede abəra mə ɗəma. Hərwi kə ndisl ka kiye niye andza niye na, ndəray ma diye tə kwalalaŋ i yam sa bay. Ta ɓariye kwalalaŋ i yam tay hay ka ɗakal hərwi mətasl nakə a gawa haladzay yam a tsalawa ka bo ɗaŋgwala aye. Ta həbiye ka təv eye niye haladzay bəna ta dəɗiye a yam. Ane tuk na, Pol a zəba ka ndo niye hay a satay mələtse bay, ta diye kame na, a gatay ɗaf. 10A gwaɗatay: «Dzam ga hay, na zəba faya na, mede kway nakay faya ka deyekweye tə kwalalaŋ i yam aye na, mədze andaya mə ɗəma. Kwalalaŋ i yam tə wu neheye mə ɗəma tebiye aye na, ta nasiye. Ada nəkway dərmak na, agəna ka təmakweye bay, ka dzakweye.» 11Ahəl nakə tə həl bo, ndo məɓəle kwalalaŋ i yam ta ndo i kwalalaŋ i yam, tə gwaɗ: «Takwa ha ka bo kame.» Bəy i sidzew niye a tsəne bazlam i Pol nakə a tsik aye na, kwa ka təma bay. A təma na, i ndo neheye tə gwaɗ «Takwa ha ka bo» aye. 12Ada sa na, təv niye məndze mə ɗəma a həlay i mətasl na, lele bay, hərwi mətasl a gawa haladzay. Hərwi niye matsəla ndo hay tebiye na, a satay mede kame. A satay taɗə ma giye bo na, ta ndisliye a Fenikis təv məpe bo i kwalalaŋ i yam nakə ma Kəret aye. Bəlay andaya na, ta diye i məgəma ɗekɗek tsa. Ta ndziye mə ɗəma təmaɗ. 13Mətasl a dazlay a mavəzle farfar. Mətasl nakə a yaw ma diye i Salawa aye. Tə dzala mə gər tay na, ta sliye faya məndisle a təv nakə ta ndisliye a ɗəma aye. Tə lətse ha ɓəre eye andaya mə kwalalaŋ i yam. Ti ye bəse ta tsakay i gəma i Kəret. 14Ane tuk na, kwayaŋŋa mətsal bagwar eye a vəzl haladzay. Mətasl niye tə zalay na, mətasl nakə a yaw ma bəzay i gəma aye. 15A zla na kwalalaŋ i yam. Tə dza bo ka məmay ahaya gər a kwalalaŋ i yam a diye i mətasl nakə a yaw aye na, tə sla faya bay. Nəmaa gər ha, mətasl mâ ye may ha. 16Nəmaa ye ta diye i Salawa i gəma wuray tə zalay Koda ma wuzlah i yam. Nəmaa zəzukw bo tsekweŋ abəra ka mətasl. Andza niye, nəmaa ɓar na, kwalalaŋ nakə wawa eye ta gər eye, merəɓe gwetsek hərwi mâ dze bay. 17Tə zla ahaya kwalalaŋ i yam niye tsekweŋ eye tə pa na ka gər i kwalalaŋ i yam bagwar eye. Tsa na, ləɓer andaya maləva bo eye, ta ndeweɗ ka kwalalaŋ i yam bagwar eye. Ta dzədzar haladzay hərwi hewiyeŋ andaya bəse ka tsakay i Libiya, kwalalaŋ i yam ma ta ndəfiye faya sik. Ka ndəf faya sik na, ma dziye a yam. Hərwi niye tə kal ha təŋgel wuray maɓara eye ka kwalalaŋ i yam hərwi ada kwalalaŋ i yam mâ ŋgərzla faya. 18Huya, mətasl niye na, kə gər ha mavəzle bay, faya ma ɓəliye may ha ta gədaŋ haladzay. Tədœ eye na, tə pa bo ka məkutse tay ha wu hay abəra mə kwalalaŋ i yam a bəlay. 19Tədœ eye sa na, tə kuts ha ləɓer, petekeɗ nakə faya ma diye ha kwalalaŋ i yam. Tə kuts ahaya tə həlay tay eye. 20Məhəne haladzay nəmaa ŋgatay a pat bay, a wurzla bay. Mətasl faya ma vəzliye ta gədaŋ huya. Nəmaa təmiye na, nəmaa pa faya mədzal gər may sa bay. 21Ta nda wu mənday bay məhəne haladzay. Pol a lətse kame tay, a gwaɗatay: «Dzam ga hay, ka tsənumeŋ na bazlam ga, ada ka yakwaw abəra ma Kəret bay na, ka sakweye ɗəretsətseh bay, wu kway hay ta dziye bay. 22Ane tuk na, anəke na, faya na gwaɗakumeye ɗərev mâ ye fakuma abəra bay. Ndəray kwa nəte ma mətiye bay. Kwalalaŋ i yam kway na, ma dziye. 23Ta həvaɗ nakay, gawla i Mbəlom ga nakə faya na geye məsler aye, ki yaw ka təv ga. 24A gweɗeŋ: “Pol, kâ dzədzar bay! Bəy i Roma ma gakeye sariya yak. Mbəlom ma təmiye tay ha ndo neheye faya ka deyumeye ka bo dziye hərwi yak.” 25Dzam ga hay, ɗərev mâ ye fakuma abəra bay. Na sər ha ta deɗek wu nakə Mbəlom a tsikeŋ aye na, ma giye bo. 26Ka təmakweye na, a dala eye andaya malawara eye ta yam.» 27Məhəne kuro gər eye faɗ, mətasl niye faya ma diye may ha huya ka gər i bəlay i Mediterane. Ta magərhəvaɗ na, ndo məɓəle kwalalaŋ i yam, tə sər ha nəteye faya ta həndzəɗiye bəse ta dala. 28Tə kal ɓəre maɓara eye ka ləɓer a yam mələve ha zəbol i yam. Ta zəba faya na, zəbol ŋgay eye miter 40. Ti ye kame tsekweŋ sa na, ta dazlay a mələve. Ta zəba faya kwetsetsik yam niye na, miter 30. 29Ta dzədzar haladzay, tə gwaɗ kwalalaŋ i yam ka ndəf sik ka hotokom na, ka dzakweye. Hərwi niye tə həl ləɓer hay faɗ, tə ɓar ka təŋgel hay faɗ, tə kal tay ha ta dəba. Tsa na, ta ɗuwulay me a mbəlom tay hay hərwi ada ɗəre mâ tsaɗa. 30Ndo məɓəle kwalalaŋ hay a satay mətəmaw abəra mə kwalalaŋ i yam. Ta pəla tsəveɗ ka məzla ha kwalalaŋ niye wawa eye a yam ada tə gwaɗ na, ta pəliye ha təŋgel hay, ane tuk ta raw me ka məhute gər i bazlam hərwi məzlaw abəra mə kwalalaŋ ada mətəme. 31Pol a gwaɗay a bagwar i sidzew i Roma ta sidzew hay: «Taɗə ndo neheye ta ndza ma kwalalaŋ i yam bay na, ka slumeye faya mətəme bay.» 32Tsa na, sidzew hay ta tərəts ha ləɓer neheye tə ɓar ha kwalalaŋ i yam nakə wawa aye, tə gər ha a ye ka gər i yam. 33Mazlambar ɗəre ma tsaɗiye na, Pol a zalatay a ndo hay tebiye ka mənde wu mənday, a gwaɗatay: «Bəgom, kə ge məhəne kuro gər eye faɗ, faya ka həbumeye ze mənde wu mənday. 34Neŋ faya na gwaɗakumeye, ndayum wu mənday hərwi kwa way a say mətəme. Andza niye, ndəray kwa nəte mə walaŋ kurom ma dziye bay, kwa məkwets i gər ŋgay ma dziye bay.» 35Ma dəba i bazlam niye hay na, Pol a zla wu mənday, a gay naha sɨsœ a Mbəlom kame i ndo hay tebiye. Tsa na, a ŋgənatay wu mənday niye a dazlay a mənde wu mənday. 36Nəteye tebiye tə ma ha a bo ɗərev, tə nda wu mənday. 37Nəmay tebiye mə kwalalaŋ i yam na, temerre sulo tə kuro kuro tasəla gər eye məkwa. 38Ahəl nakə kwa way a nda wu mənday ka mərehe aye na, tə kuts ha siye i wu mənday a yam hərwi kwalalaŋ mâ mba ka gər i yam sa bay. 39Ɗəre a tsaɗa na, ndo madzərweɗe kwalalaŋ i yam ta sər ha nəteye ka waray bay. Ane tuk na, tə ŋgatay a təv laloŋ eye ta hewiyeŋ eye. Tə gwaɗ: «Taɗə ma giye bo na, takwa ha a ɗəma, kwalalaŋ i yam mâ gərzla a ɗəma.» 40Tə pəla ha ləɓer neheye tə ɓar ka ɓəre mə huɗ i yam aye. Tə gər ha ɓəre niye a yam. Ti ye naha tə pəla ləɓer neheye mazəva eye ka mayako nakə a may bo a kwalalaŋ i yam ka məɗay ha tsəveɗ aye. Tə ɓar petekeɗ ka mbəlom kame ŋgay eye ada mətasl mâ təhay lele. Ahəl nakə faya ta diye na, mətasl a təhatay ta gədaŋ, a ye tay ha ka hewiyeŋ niye. 41Ane tuk na, tə ndisl na, kwalalaŋ i yam a husa dənuts ka hewiyeŋ. Kwalalaŋ i yam a sla faya məɓəle sa bay. Me ŋgay eye a ye mbəzək a hewiyeŋ, a sla faya madayaw abəra mə ɗəma sa bay. Tsa na, yam nakə a tsal ka bo aye, a ɓəl haladzay a həɓ ha dəba i kwalalaŋ niye. 42A satay haɓe a sidzew hay məkəɗe ndo i daŋgay hay hərwi ada ndəray mâ təma ha bo tə mahuzluve bay. 43Ane tuk na, a say a bəy i sidzew i Roma mətəme ha Pol. A gatay me a sidzew hay ka məge wu nakə tə dzala aye. A gwaɗatay a ndo neheye tə sər mahuzluve aye, tâ lah mambəzle a yam ada tâ tas ka dala. 44A gwaɗatay a siye hay, tâ gəs həlay ka mayako kəgəbay ka wu neheye a həɓaw abəra ka kwalalaŋ i yam aye, tâ patay bəzay. Kwa way a təmaw abəra ma bəlay na, andza nakay.


text: 1Wiinə ləkaləkatə ca dzə daciiki Bulusə. Masləkee əndə ŋga Yeesu Aləmasiihu nə nyi makə sətə mwayi Əntaŋfə. Agi nəhəpaanə nə nyi tuunə ənji ŋga Əntaŋfə də Afisa, ənji gooŋga putə ŋga ləɓənə goonə da Yeesu Aləmasiihu. 2Wa Əntaŋfə Dəsənaamə da Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu a ɗa koonə pwapoonə, təya vii koonə ndzaanə jamə. 3Dəlaamə də Əntaŋfə Dii Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu! Acii kə pukyagərə ci kaamə barəkaanə ka shaŋə aasəkə mooɗəfaamə agi ləɓənə gaamə da Aləmasiihu. 4Daga Əntaŋfə ma'ə matagamə duuniya maa, ta'i ci taamə kaama ndzaanə ka naakii dagi ləɓənə gaamə da Aləmasiihu. Ma ta'i ci taamə, kaama shii ndzaanə malaaɓakii akəŋwaciikii yadə idəpaa uushi ashaamə. 5Putə ŋga uuɗənaakii taamə, kə kavə ci taamə kaama ndzaanə ka manjeevənaakii dacii Yeesu Aləmasiihu, makə sətə ɗii ci aniya ŋga ɗanə. 6Dəlaamə də ci putə ŋga maɗuunə pwapootsaakii, waatoo putə ŋga viitə vii ci kaamə ŋga zaɓə dacii mooɗə Uuzənaakii! 7Də idənə ŋga Uuzənaakii upaa amə pərapaanə. Waatoo, kə upaa amə tifyaginə ŋga 'waslyakəənə gaamə. Maɗuunəkii ka shaŋə nə pwapoonə ŋga Əntaŋfə! 8Laŋə ɗii ci kaamə də patənə ŋga shiinaakii da mbeenaakii. 9Də shiinaakii ɗii Əntaŋfə sətə ɗii ci aniya ŋga ɗanə, kə ɓaarii ci kaamə ma'umbee aniyaakii, waatoo ətə ɗii ci aniya ŋga mbu'utəginə dacii Aləmasiihu. 10Ka mbu'utəginə nə ci də aniyaakii maɗa mbu'ya saa'ikii, kaa ca shii dzatəgi də patənə ŋga uushi'inə ka hakii patə, uushi'iitə dadagyə da ənə ganə a duuniya patə, Aləmasiihu a ndzaanə ka gawa. 11Agi slənənə nə patənə ŋga uushi'inə makə sətə mwayi Əntaŋfə. Ci ta'i taamə, kaama ndzaanə ka ənjaakii agi ləɓənə gaamə da Aləmasiihu. Ma ətsə patə, putə ŋga moonaakii, makə sətə ɗii ci aniya daga ka 'watəginə. 12Ma inə ənə ndzaanə ka təkəŋwanə ŋga ka nə ka Aləmasiihu ɗiya, a dəleenə də ɗuunuunə ŋga Əntaŋfə. 13Ma unə əsə, makə fii unə tə tantanyitə habara, waatoo, Ŋunyi Habara ənə kira koonə luupaanə, kə vii unə gooŋga ka Aləmasiihu. Wata Əntaŋfə a ɗavə sagidaakii aashuunə də vii koonə Malaaɓa Ma'yanə ətə ɗii ci aləkawalə ŋga viinə. 14Putə ŋga upaanə gaamə tə Ma'yanə ŋga Əntaŋfə, ci ca ɓaarii kaamə paŋgəraŋə oo'i, ka upaanə naamə sətə ɗii ci aləkawalə ŋga viinə ka ənjaakii. Ətsə ɓaarii kaamə əsə oo'i, ka viinə nə Əntaŋfə dimwaanə ka ənjaakii. Dəlaamə də ɗuunuunaakii! 15Putə ŋga ətsə ha'ə ɗiya, agi kuyiriinə nə nyi tə Əntaŋfə, acii kə fii nyi habara ŋga vii gooŋga goonə ka Slandanə Yeesu, da makə sətə cuuna uuɗə tə patənə ŋga ənji ŋga Əntaŋfə. 16Paa nyi bədii agi kuyiriinə tə Əntaŋfə putə goonə, nya buurətə tuunə agi də'waaki, 17nya kədii acii Əntaŋfə ŋga Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu, waatoo, maɗuunə Dəsənaamə dagyə, kaa ca vii koonə Ma'yanaakii ətə ca kavə tuunə ka ndzaanə macicirəkii, ca ɓaarəgi koonə gooŋgaanə ŋga Əntaŋfə, koona shii tə ci. 18Agi kədiinə nə nyi kaa nuunə a shii ŋunənə, una nee ka ɓərənaakii, koona shii taa mi nə kanətə 'wii ci tuunə ka ci. Ŋga'ə ka nyi əsə koona shii taa mi nə maɗuunə barəkaanaakii ətə ɗii ci aləkawalə ŋga viinə ka ənjaakii; 19una shii taa iitə nə laŋənə ŋga ŋgeerənaakii ashaamə ənə vii gooŋga. Ma ŋgeerənaakii ənə ca slənə ashaamə, mbərə mbərə nə ci da ŋgeeriitə 20slənyigi ci saa'itə maɗee ci ka Aləmasiihu agi maməətə ənja, ca ndzanee ka ci dagyə da ciizəmakii. 21Ma dagyə, Aləmasiihu ca ɗa ŋwaŋuunə agyanə patənə ŋga uushi'iitə agintaŋfə da i əpinə amatii, taa iitə nə baawəɗatii patə. Kə palee məghərəvənə ŋga ləməkii ka taa ŋgutə ləmə ganə a duuniya, da duuniyatə na shi aakəŋwa patə. 22Patənə ŋga uushi'inə, kə kavə Əntaŋfə kaa təya ndzaanə atsaa səɗə Aləmasiihu, ca ndzaanə ka Slandanə ŋga patənə ŋga uushi'inə. Tə ci kavə Əntaŋfə ka ndzaanə ka nə ŋga Ikəliisiya. 23Ma Ikəliisiya, shishinə ŋga Aləmasiihu nə ci. Kə ndzaa ci manakii pasə də ndilə ndilətə ndzaanaakii. Ma Aləmasiihu, ci ca mbu'utəgi də patənə ŋga uushi'inə.


text: 1Ma dəba eye na, na ŋgatatay a gawla i Mbəlom hay faɗ, nəteye malətsa eye ka kokway i məndzibəra faɗ. Faya ta geye me a mətasl neheye faɗ ka kokway i məndzibəra hərwi ada tâ vəzl ka məndzibəra bay ada tâ lamay a dala bay, kwa a dəlov, kwa a gərɗaf hay, tâ lamay bay. 2Na ŋgatay a gawla i Mbəlom neŋgeɗ, a yaw mə bəzay. Mə həlay ŋgay na, wu məge ha ŋgoɗgor ka ndo i Mbəlom hay, i Mbəlom nakə neŋgeye ma ndziye ka tor eye. A zalatay a siye i gawla i Mbəlom neheye faɗ aye hərwi Mbəlom a vəlatay gədaŋ ka mənese ha dala ta yam. A zalatay ta magala, 3a gwaɗatay: «Kâ nasum ha dala, yam ada ta dərizl i gərɗaf hay zuk bay. Həbum, nəmaa giye ŋgoɗgor i Mbəlom ka ndo i məsler i Mbəlom hay təday.» 4Tsa na, ndo neheye tə ge fataya ŋgoɗgor aye nəteye nday na, tə tsikeŋ. Nəteye gwezem temerre tə kuro kuro faɗ gər eye faɗ. Ndo neheye na, ti yaw ma gwala i Israyel hay tebiye. 5Gwala i Yahuda nəteye 12,000, gwala i Ruben 12,000, gwala i Gad 12,000, 6gwala i Aser 12,000, gwala i Naftali 12,000, gwala i Manase 12,000, 7gwala i Simeyoŋ 12,000, gwala i Levi 12,000, gwala i Isakar 12,000, 8gwala i Zabulon 12,000, gwala i Yusufa 12,000, gwala i Bendzameŋ 12,000. Ndo neheye tebiye ta ge fataya ŋgoɗgor i Mbəlom aye. 9Ma dəba eye na, na ŋgatay a ndo hay haladzay mbərzəzza, ma pasliye bo bay. Ti yaw abəra ma gəma neheye ka məndzibəra aye tebiye. Ti yaw na, kwa abəra ma gəma waray, kwa ma gwala waray, kwa ma slala waray, kwa neheye tə tsik me i gəma waray waray aye. Nəteye tebiye kame i təv məndze i Bəy kame i Wawa i təɓaŋ. Nəteye tebiye tə petekeɗ kweɗek kweɗek eye ka bo ada nəteye tebiye ta hawal i gərɗaf nakə tə zalay təɓah aye mə həlay tay hərwi mazambaɗay a Mbəlom. 10Ta wuda ta magala, tə gwaɗ: «Mandza eye ka təv məndzay i bəy na, Mbəlom kway ada Wawa i təɓaŋ, maa mbəl may ha na, nəteye.» 11Gawla i Mbəlom hay tebiye, tə lawara na təv məndze i bəy ada madugula neheye kame i Mbəlom aye ada ta wu neheye faɗ aye, tə lawara tay ha a wuzlah. Tsa na, ta dəkway gurmets, tə ɗəslay ha gər a Mbəlom. 12Tə gwaɗ: «Ayaw, mâ təra andza niye! Məzlaɓ na, mə həlay i Mbəlom kway, neŋgeye a sər wu, neŋgeye gədaŋ eye. Gakway sɨsœ, ɗəslakway ha gər, zambaɗakwa ha ka tor eye. Zəbum, neŋgeye na, bagwar eye deɗek! Amen!» 13Nəte mə walaŋ i madugula neheye kuro kuro sulo gər eye faɗ aye, a tsətsah fagaya, a gweɗeŋ: «Ka sər tay ha ndo neheye tə petekeɗ kweɗek kweɗek eye ka bo aye ɗaw? Ti yaw na, məŋgay?» 14Na mbəɗay faya, na gwaɗay: «Ŋgalaka, neŋ na sər bay. Maa sər ɗuh na, nəkar bəɗaw?» A mbəɗeŋ faya, a gweɗeŋ: «Neheye na, ndo neheye tə səmay naha a ɗəretsətseh bagwar eye. Nəteye na, ta bara na petekeɗ tay hay hərwi ada mâ təra kweɗek kweɗek tə bambaz i Wawa i təɓaŋ. 15Hərwi niye nakə nəteye mandza eye kame i təv məndze i bəy Mbəlom huya aye. Faya ta zambaɗeye mə gay ŋgay pat pat, ta həpat kwa ta həvaɗ. Ndo nakə mandza eye ka təv məndze i bəy aye, faya ma gateye gər. 16Nəteye na, may ma gateye sa bay, yam ma gateye sa bay dərmak. Pat ma wuriye fataya sa bay, wuray kwa tsekweŋ ma fəkiye tay ha andza pat sa bay, kwa wu waray ma wuriye fataya sa bay, 17hərwi Wawa i təɓaŋ niye ma wuzlah i təv məndze i bəy niye ma təriye ndo mətsəkure tay. Ma diye tay ha ka yam nakə ma vəliye sifa aye. Mbəlom ma takaɗatay na yam ɗəre abəra ka ɗəre.»


text: 1Ba Yesu kakə mbəlyi kə zəli njə́ mungə-ɓwagəghitə tsa, ba nggərəkə dənama tə́ hyá tazhe dləntə hyala tá mbəlyi, ba tazhe mbə paɗə mbəlyi má kulingə va shiligi dadamə kə ɗa hyá. 2Na tli mbəlyi kə mnə Yesu mungə-ɓwagəghitə ngyi tsa: tsá tsəmi, Siman (tsá ndza mbəlyi ka lə Bitrus) hyá lə dagwama-ranjə Andarawas; Yakubu hyá lə dagwama-ranjə Yohana, nggwasə Zabadi; 3Filibus hyá lə Bartalamawas; Toma hyá lə Matta, mdi kə tsəni budi; Yakubu Alfayas hyá lə Tadawas; 4ba Siman Midala hyá lə Yahuda Iskariyoti, mdi kə pahwi Yesu. 5Mbəlyi mungə-ɓwagəghitə ngyi tsá kə Yesu mnəkə hyá; ba njə gə sha hyá nee, "Washə yə dzəgə mələmi ká kyə lə nga ká Samariya wə; 6waləka tá mbəlyi kə za-za mə ká Isra"ila dzəgə yə kalə. 7Má tə li yə ná, gə wa vəcə Hyalatəmwə tə́ mbəlyi, ba yə gə sha hyá nee, 'Wuri vi kə dzəkitəgwa, a Hyalatəmwə dzəgə səkə zəmə mbəgə-njə!' əkwə yə. 8Mbə́tə wa mbəlyi má kulingə lə mbəlyi ndza dərəne tə; mbəlyi kə mtə, mbə́tə wa hyá lə mkyə; dləntə wa hyala mwa tá mbəlyi kə hyala ɗa. Kala tsá kə yə tlayi fashə, nggərəkə wa tə́ mbəlyi fashə dəwa, kəlama kə́lə wsi va hyá. 9"Washə yə kə́lə wsi a li lə mwa, a yə ndza lie ntahəa wə. Wá kə́lə "u"wi kwa jiba-rayə yə, 10lə kwari kə kə́lə wsha wə; wá kə́lə ɗancikə ɓwagə yə, lə tsahwa ba dəla wə; təmburi 'má mdi kə mələ tlə́nə, kə hyi-hyi ba mbəlyi ɗaravə wsi tə zherə tlə́nə-njə.' 11"Má ba yə dzəgə mələmi ná, vətə wa mdi lə məhələ ndza kə́lə yə lə hwi kutə, a ɗatə yə məntiɓə; hankyə ya mdi shə ndza yə nda səkə yə hwə tə mələmi shə. 12Má ndza yə jakə ya mdi mwa, 'Á Hyalatəmwə nggərəkə barəka tə́ mbəlyi hankyə yaa,' əkwə yə sha mbəlyi hankyə nda jakə yə. 13Má kə kə́lə yə mbəlyi hankyə ya shə lə hwi kutə, á barəka ra Hyalatəmwə ndza hankyə nkwa shə handa; a má ba hyá dlənata yə, hwə wa lə barəka ra Hyalatəmwə va yə tsa. 14Má mbəlyi kə dlənata yə, a kə́lyə kə nka tləmə tá vəcə-yə ná, tsətsantə wa bəribəri tə səra-rayə tá hyá, ba yə hwə hwə-rayə tá ya-hya lə mələmi-hya. 15Jiri, yira gə sha yə mwa, má vəcirəvi kə Hyalatəmwə dzəgə gə kita, zhihwi-ma njə dzəgə zhihwi tá ká Saduma lə ká Gamurata "yagarə zamə, tə́ dzəgə njə zhihwi tá mbəlyi kə dlənata yə ngyi! 16"Na njə́a, na rá kə mnəkə yə kala təmə kə mnəkəgwa dzəgə tá makwagula; təmburi tsətsə, njiwegwa kə ntsəntsəkulə kala shishi, a ba yə njigwe ka masələmi kala təmə. 17Á yə ya ghi-yə va mbəlyi! Təmburi hyá dzəgə tsə́ yə, a kə́lə yə dzəgə mpya kita; hyá dzəgə nkənkə yə mwa kwa mpya adəwa-rahya. 18Mbəlyi dzəgə ntinti yə dzəgwa kəma ra nggwaməna lə ká mbəmbəgə səkwa təmburi rá—tazhe ba yə gə vəcə-yə mbweghe-ra kwa kəma-rahya ba kwa kəma ra ká kyə. 19Má ba mbəlyi tsəshə yə dzəgwa kəma-rahya, wá nggadləni yə, a zəzi wsi dzəgə yə gə wə; təmburi Hyalatəmwə dzəgə nggə yə wsi gə yə venkwashə. 20Má vəcə dzəgə yə gə tsa ná, vəcə rə ghi-yə wə; səkə va Mambəli Hyalatəmwə Ta-rayə kə gə vəcə lə mnyə-yə. 21"Má venkwashə, mbəlyi dzəgə tsə́ nggwasama-rahya, a pətləshə hyá; tsətsə mwa dzəgə ta mələ lə nggwasə-hya. Má nggwasə mwa ná, hyá dzəgə ɗa mbəlyi kukulə-hya kə yeki hyá, a ba gə sha mbəlyi nee, 'Pətləshə wa hyá!' əkwə. 22Paɗə mbəlyi dzəgə "imye yə səkwa təmburi rá. Má mdi kə səsəwihwi zaka mbwara bwanyə ngyi paɗə rapə tə vi dzəgə njə mtə ná, njə dzəgə tlayi mkyə má kəri! 23Má ba mbəlyi ɗa yə tə wuntə mələmi, mbə́lə wa dzəgə wuntə tə kəma-rayə. Yira gə sha yə jiri, kandə yə ngitə zaka mbwara mələmi ká Isra"ila lə gə vəcə Hyalatəmwə nda səkə Zəgwi ra Za dzəgə səkə wə. 24"Vá mdashə mala-ranjə zəgwi makaranta wə; mava mwa dəwa ná, vá mdashə tlamda-njə njə wə. 25Má ba zəgwi makaranta njigwe kala mala-ranjə, wuri njə lə; mava dəwa ná, má ba njə njigwe kala tlamda-njə, wuri njə lə. Má tə ka tlamda ya mbəlyi lə Balazabubwa nə, mdashə njə́a dzəgə hyá wshəntə mbəlyi hankyə ya-njə! 26"Təmburi tsətsə, washə yə nggadləni va mbəlyi wə. Wamara wsi kə mbəlyi dzəɓintə nə, njə dzəgə pahəntəgwa məghulimi; zaka wsha tə mbwə ndzaranjəa, hyá dzəgə shilyə tə ka, a mbəlyi sənata dzəgəndza. 27Má vəcə kə rá gətə yə tə mbwə, gə wa vəcə shə tə gambala; má vəcə cacika kə rá gətə yə, wahitə wa tə́ mbəlyi paɗə! 28"Washə yə nggadləni va ká pətlə nkwa wə; təmburi tlyi gwa ra mdi tsá pətlə hyá kalə—kandə hyá pətləshə mambəli mdi wə! Hyalatəmwə tsá nggadləni yə və; təmburi njə́ mdi lə dənama kə pətlə tlyi gwa ra mdi a ba zantə mambəli mdi mə ghwi. 29Ɓwagə tə kwaba pá kwaghəraɗya mbəlyi tə shikwi huri? Mandara wsha bəbatlyə ngyi, ka tsə́gwa wuntə mdi-hya kəlama lə "i Hyalatəmwə wə; sakwa-ma yə ná? 30Mandara shintyi ghi-yə nə, wuri Hyalatəmwə kə sənata mtsi-hya! 31Təmburi tsətsə, washə yə nggadləni wə; təmburi wuri yə kə mdashə kwaghəraɗya kwa ntsə Hyalatəmwə kashasha! 32"Má wamara mdi kə gə nee, 'Nga Yesu rá,' əkwə tə gambala kwa kəma ra mbəlyi ná, mdi shə tsá dzəgə rá gə sha njə́ nee, 'Ngara mdie,' əkwə rá kwa kəma ra Ta-tara məɓa tamwə. 33Má wamara mdi kə gə nee, 'Mdi kə zəli Yesu rá wə,' əkwə kwa kəma ra mbəlyi ná, mdi shə tsá dzəgə rá gə sha njə́ dəwa nee, 'Ngara mdie wə,' əkwə rá kwa kəma ra Ta-tara məɓa tamwə. 34"Washə yə zəzi nee, yira səkə wdunya tazhe pa nkwa wə. Vá səkə rá tazhe pa nkwa wə; a hwa tsá kə rá səkə lə ka ntəkə nkwa! 35Má səkwa təmburi rá ná, mbəlyi hankyə dzəgə ntəkalyəgwa: má nggwasə ná, hyá dzəgə mpa lə ta-rahya; nggwalimə dzəgə mpa lə ma-rahya dəwa; yə makwa dzəgə mpa lə ma ra za mwa dəwa. 36Má mbəlyi kə dzəgə ndza ka dawa ra mdi ndangə mə́ ná, hyá mbəlyi hankyə nkwa kutə lə mdie. 37"Má wamara mdi kə "intə ta-ranjə lə ma-ranjə mdashə rá ná, kandə mdi shə njigwe ka mdi kə zəli rá wə; má mdi kə "intə zəgwi-ranjə lə wzha-ranjə mdashə rá mwa ná, kandə njə njigwe ka mdi kə zəli rá wə. 38Má wamara mdi má ɗatə yə tá mtə səkwa təmburi rá, a ba zəli rá lə jiri wə ná, kandə mdi shə njigwe ka mdi kə zəli rá wə. 39Má mdi kə "i ya mkyə-njə vashə njə mtə səkwa tə rá, mdi shə dzəgə ndafə tə mkyə-njə tsa; a má mdi kə ɗatə yə tá mtə səkwa tə rá, njə dzəgə tlayi mkyə ndangə. 40"Má wamara mdi kə kə́lə yə lə hwi kutə, wuri mdi shə kə kə́lə rá dəwa; má mdi kə kə́lə rá mwa, wuri njə kə kə́lə Mdi kə mnəkə rá səkə dəwa. 41Má mdi kə kə́lə mdi kə gə vəcə Hyalatəmwə lə hwi kutə təmburi vəcə Hyalatəmwə ndza mdi tsa gə ná, njə dzəgə tlayi nəbwa səkə va Hyalatəmwə kala mdi kə gə vəcə Hyalatəmwə tsa; má mdi kə kə́lə mdi lə jiri təmburi jiri mdi tsa mwa ná, njə dzəgə tlayi nəbwa səkə va Hyalatəmwə kala mdi lə jiri tsa dəwa. 42Jiri, yira gə sha yə, wamara mdi kə saravə yemyi mandara tə́ mdi kwanahə mə mbəlyi kə zəli rá səkwa təmburi ndza ra mdi shə ka mdi kə zəli rá, ka dzəgə mdi kə saravə yemyie ndyarə va tlayi nəbwa wə," əkwə Yesu.


text: 1Nəmay faya nəmaa dazleye a məɗəslay ha gər a bo may ɗaw? Kəgəbay tâ watsamay ɗerewel a həlay hərwi mabəzakum ha na, nəmay ndo i maslaŋ i Yesu Kəriste hay ɗaw? Kəgəbay nəmaa tsətsah fakuma ɗerewel hərwi mabəzatay ha a ndo mekeleŋ eye hay ɗaw? Ndo siye hay na, tə gawa andza niye. Ane tuk na, nəmay andza nəteye təbey. 2Ɗerewel may na, nəkurom nakə Kəriste a watsa a ɗərev kurom aye. Kwa way ma sliye məsəre ada mədzeŋge. 3Ta deɗek nəkurom na, ɗerewel nakə Kəriste a watsa ada a slər tə həlay may aye. A watsa na, ta yam i wu nakə tə watsawa ha wu aye bay. A watsa na, ta Məsəfəre i Mbəlom neŋgeye nakə ta sifa aye. A watsa na, ka beleler i kwar bay, a watsa a ɗərev i ndo zezeŋ. 4Nəmaa gwaɗ nəkurom ɗerewel i Kəriste na, hərwi Yesu Kəriste kə ɗa may ha kame i Mbəlom maa ge məsler tə həlay may na, neŋgeye. 5Nəmaa sər ha, nəmay tə gər may nəmaa sla məge məsler ta gədaŋ may bay. Maa vəlamay gədaŋ ka məge na, Mbəlom. 6Maa vəlamay gədaŋ matəre ndo məge məsler, hərwi məɗatay ha bazlam i Dzam Weɗeye na, neŋgeye. Dzam nakay weɗeye na, andza bazlam mapala eye nakə tə watsa ahəl niye aye bay. Ane tuk na, ka rəhakway ha gər na, a Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye. Bazlam mapala eye nakə tə watsa ahəl niye na, ma diye tay ha ndo hay a mədahaŋ. Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye na, ma vəliye sifa ka tor eye. 7Ahəl niye Mbəlom a watsa bazlam ŋgay mapala eye ka beleler i kwar ada ahəl nakə a gawa aye wu niye na, ndo hay ta ŋgatay a məzlaɓ ŋgay. Daʼar i Musa ka wuzl ɗəre hərwi məzlaɓ ŋgay. Israyel hay ta sla faya mazəbe ka daʼar ŋgay bay, a dəv haladzay. Ada azlakwa dzaydzay niye na, ma ndziye huya bay. Ada taɗə bazlam mapala eye nakə ma diye tay ha ndo hay a mədahaŋ ka bəz ha məzlaɓ i Mbəlom a ndo hay ahəl nakə a yaw aye ɗuh tuk na, 8ada məsler i Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye ma bəziye ha məzlaɓ i Mbəlom ma ziye ha tebiye ɗuh! 9Bazlam mapala eye kə gəs tay ha ndo hay a sariya. Ada taɗə bazlam mapala eye ma gəsiye kway a sariya, faya ma bəzakway ha məzlaɓ i Mbəlom tuk na, ada Dzam Weɗeye nakə ma təriye kway ha ndo i deɗek kame i Mbəlom aye, ma bəzakway ha məzlaɓ, ma ziye ha ɗuh. 10Ka slakweye faya məgweɗe na, wu nakə a bəzawa ha məzlaɓ i Mbəlom ahəl niye faya ma mbatiye hərwi Dzam Weɗeye a ze Dzam Guram eye haladzay ta məzlaɓ. 11Ta deɗek Dzam Guram eye nakə Mbəlom a vəl hərwi məndze tsekweŋ, ka bəzakway ha məzlaɓ. Ada taɗə andza niye na, Dzam Weɗeye nakə ma ndziye huya aye a ze na ɗuh. 12Nəmaa tsik parakka kame i ndo hay tebiye na, hərwi nəmaa pa mədzal gər ka wu neheye. 13Musa ahəl niye na, ka tək na ɗəre ŋgay tə petekeɗ hərwi məzlaɓ i Mbəlom nakə ka daʼar ŋgay aye ada a say na, Israyel hay tâ ŋgatay a məzlaɓ nakay ma ndziye bay, ma mbatiye aye. Ane tuk na, nəmay nəmaa giye andza neŋgeye təbey. 14I Israyel hay ahəl niye na, tə sla faya mətsəne wu neheye a say məgweɗe mey na, tə tsəne bay. Bəgom kwa gwala hay tay bəbay andza niye dərmak. Faya ta dzaŋgiye ɗerewel i Dzam Guram eye na, tə tsəne bay andza ta mbuza na metsehe tay tə petekeɗ nakə Musa a mbuzawa ha ɗəre ŋgay aye. Petekeɗ niye andaya ka ɗəre huya. Say ndo nakə neŋgeye madzapa eye tə Yesu Kəriste aye. 15Ayaw, kwa bəgom, ta dzaŋgiye ɗerewel i Musa na, ta tsəniye bay, andza petekeɗ kə mbuzatay na mədzal gər. 16Ane tuk na, kwa kəɗay taɗə ndoweye ka mbəɗa bo ka təv i Bəy Maduweŋ na, petekeɗ niye ma dziye. 17Andza niye hərwi Bəy Maduweŋ ta Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye nəteye madzapa eye. Təv nakə Məsəfəre i Bəy Maduweŋ mə ɗəma aye na, ndo hay ta təmaw abəra ma beke. Nəteye beke i bazlam mapala eye sa bay. 18Andza niye nəkway neheye ka dzalakwa ka neŋgeye na, petekeɗ ka mbuzakway na ɗəre sa bay, faya ka ŋgatakweye a məzlaɓ i Bəy Maduweŋ Yesu ada faya ka tərakweye andza neŋgeye kame kame. Andza niye məzlaɓ ŋgay faya ma səkahiye mə nəkway kame kame. Anaŋ məsler nakə Məsəfəre i Bəy Maduweŋ faya ma giye aye.


text: 1Kɨ ɔjɨ dɔ da kɨ gugi yo nɨngə, m-o kadɨ j-əi pətɨ, j-əi njé nḛ gər təkɨ rɔjetɨ. Nə nḛ gər e nje re kɨ kɔjɨ rɔ. NDɨgɨ-naa ə yə e nje ra kɨ dəw kade tɔgɨ me kadɨ-me tɨ lie. 2Re dəw madɨ oo rɔne tə nje nḛ gər nɨngə, dəwe kɨn gər nḛ kɨ rɔjetɨ al ɓəy. 3Nə re dəw ndɨgɨ Luwə nɨngə, Luwə gər dəwe kɨn. 4Ə se kadɨ dəw uso da kɨ poli yo ə se kadɨ uso al wa? Ta kɨ kadɨ j-əl ən: Jɨ gər kadɨ yo madɨ kare goto dɔnangɨ tɨ ne. Taa, Luwə kɨ rangɨ goto, Luwə e karne ba par ə ɨsɨ no̰o̰. 5Dɨje ɨsɨ ɓari nḛ je madɨ dɔra̰ tɨ, ə se dɔnangɨ tɨ ne luwə je. Ə re, ɨsɨ ɓari-de luwə je, ə adɨ luwə je kɨ ɓaɓe je ba̰yḭ-naa ka, 6kɨ rɔje tɨ je ɓa, Luwə e karne ba ə ɨsɨ no̰o̰. Luwə kɨ Bawje, kɨ nje kɨndə nḛ je pətɨ, kɨ j-ɨsɨ kɨ dɔje taa kɨ takule. Taa Ɓaɓe e kare ba tɔ. E kɨ go rəbɨ lie ə Luwə ɨndə-n nḛ je pətɨ. Taa, j-ɨsɨ kɨ dɔje taa, kɨ go rəbɨ lie tɔ. 7Nə dɨje kɨ na̰ je gəri kɨ be kɨn al. Kɨ madɨ je, rai yo je kɨ ndɔe ndɔe, adɨ kɨ ɓone wa kɨn ka, lokɨ ɨsɨ usoi da kɨ poli yo nɨngə, usoi təkɨ e da lə yo je kɨ rɔjetɨ ka kɨn tɔ. Taga ləde, tɔge goto, adɨ ooi rɔde tə dɨje kɨ to njḛ. 8E nḛ kuso ə e nje kaw səje rɔ Luwə tɨ al. Re j-usoi al ə, nḛ kare kɨ du-je goto; a re j-usoi ə, nḛ kare kɨ j-ɨngəi dɔ made tɨ goto tɔ. 9Re e be ka, kadɨ oi go rɔsi majɨ. Oi go rɔsi majɨ, kadɨ taa kɨ Kɨrɨsɨ taa səsi ɨlə səsi taa kɨn, təl rəbɨ kɨ kadɨ adii njé kɨ əi to̰ je, tosii me majal tɨ al. 10Təkɨ dəw kɨ to̰, oo-i, ḭ kɨ ɨgər nḛ majɨ, ɨsɨ uso nḛ kəy ra yo tɨ. Lokɨ oo-i kɨn, se a ra kadɨ a aw kɨ kəte kəte me kuso da je tɨ kɨ Pəli yo al wa? 11E be ə, ngoko̰je kɨ to̰, kɨ Kɨrɨsɨ oy mbata lie kɨn, a tujɨ kɨ go rəbɨ nḛ gər ləi. 12Majal kɨ ɨsɨ ɨrai ɔsi ta ngako̰si je, ɨsɨ ɨrai adi do taga je ləde kɨ tɔge goto kɨn, e majal kɨ ɨsɨ ɨrai ɨndori Kɨrɨsɨ tɔ. 13E be ə, re e kɨ mbata nḛ kuso ə kadɨ ngokom osɨ-n me majal tɨ ɓa, m-a m-uso da al, mba kadɨ m-adɨ ngokom osɨ-n me majal tɨ al.


text: 1Daa masa yah, Jaŋ, ya fa nəkey dey saya na, ya hətar Bəz-təɓaŋ heyey malacakaya da ray aŋgwa mezəley Siyaŋw. Ndəhay masa mezəley ŋga Bəz-təɓaŋ ta mezəley ŋga Bay Gazlavay Papaha mawuzlalatakaya fa daŋgay ata na, ata tabiya malacatakaya ta Bəz-təɓaŋ a, daa slam a. Ndəhay a tabiya, ata gabal temere ta kwakwar məfaɗ a ray a məfaɗ. 2Asaya, ya cəney ɗay maa guzlwa ta gədaŋ da gazlavay da vaɗ. Aa guzley ɗay mahura, a mbey mey ta gədaŋ anda yam ma vavawa daa maajərav mahura. Asaya, aa bəcey ta gədaŋ anda var. Ɗay a masa yah ma cənda ŋgene, a cəney anda ndəhay ma kəɗam ganjaval ga daa slam a. 3Ndəhay gabal temere ta kwakwar məfaɗ a ray a məfaɗ heyey malacatakaya fa mey ŋga cek hay məfaɗ ta dey heyey, leŋ fa mey ŋga bay-ray hay heyey. Ata tabiya fa mey ŋga slam-menjey ŋga Bay Gazlavay. Ata fa zlam walay mawiya masa kwa ndaw mekele ma səra ŋga zla daa ba səlak, si ndəhay masa gabal temere ta kwakwar məfaɗ a ray a məfaɗ heyey, masa Yesu ma mbəɗtərwa da wuzlah ndəhay da bəla. 4Ata na, ara ndəhay masa ta har-dəlay ba, maja ta nam ta ŋgusay daa ba səlak. Kwa aa slam wura wura masa Bəz-təɓaŋ ma daw na, ndəhay a, fa səpmar wurzay. Ara ata, ndəhay masa aŋga ma mbəɗtərwa teeseɗ da wuzlah ndəhay da bəla, amba a njam ŋgada Gazlavay ta ŋgada aŋga, anda cek ma key da ley teeseɗ masa ndəhay ma vəldamara a Gazlavay ta ŋgada Bəz-təɓaŋ a. 5Kwa ndaw ta cəney membərzley pal da mey ata daa ba səlak, asaya, kwa mebərey fa ata daa ba. 6Cay, yah, Jaŋ, ya hətey maslaŋ ŋga Gazlavay mekele fa pəkey dəreŋ da gazlavay da vaɗ. Mey-maaya-mawiya masa fara fara ma da njey ŋga sərmataw na, aa daha da har aŋga. A da wuzdatara ŋgada ndəhay da bəla cəpa, kwa ndəhay daa hwayak wura wura, daa səkway wura wura hay cəpa, leŋ ŋgada ndəhay masa maa guzlam ta mey hay wura wura cəpa. 7Ta’, maslaŋ ŋga Gazlavay a, aa guzltar ta gədaŋ, a ləvtar: «Namar ray a Gazlavay, həlmamara, maja pas masa aa ma da katar sariya ŋgada ndəhay na, ta wuswa cay. Həslmar ray, ara aŋga ma ləmərwa slam da vaɗ ta da hwayak, ara aŋga ma katərwa bəlay hay leŋ wurak hay ŋga yam cəpa.» 8Fa dəɓa ha, yah, Jaŋ, ya hətar maslaŋ ŋga dey cew e fa səpar wurzay ŋga maslaŋ ŋgeeme heyey, a ləvey: «Berney mahura ŋga Babilaŋw heyey ta pəlhey sem. Fara fara ta pəlhey sem pəlah! pəlah!, maja Babilaŋw aha ta ley vaw saw la, taa sərkadata səkway hay tabiya sem ŋga mbəkdamara cəveɗ ŋga Gazlavay amba a kam cek hay maaya ba mekele mekele anda aŋga. Ara anda aa ma vəltar wuzam ŋga sey mandaw mandaw ŋga nəsta.» 9Fa dəɓa ha, yah, Jaŋ, ya hətar maslaŋ ŋga dey maakar a fa səptar wurzay ŋga maslaŋ hay cew heyey. A wudey ta gədaŋ, a ləvey: «Kwa waawa ma nar ray ŋgada cek ŋga ley ma bawa daa bəlay keɗe, ta ŋgada cek maləmkaya anda aŋga heyey, asaya, kwa waawa ma təɓa amba cek aha a təhar cek fa daŋgay, da daa ba, fa har na, 10ŋgene, Gazlavay a sərda banay la. A cey mevel la a ray a. Maja ŋgene, a da sərey banay, anda ndaw ma sey cek meeɗəwek e marəhkaya pece pece daa vəley, kwa cek meedeɗek e da hwaɗ a daa ba səlak. Fara fara, Gazlavay a da sərda banay daa awaw, fa gəɗey njəm-njem. A da sərda banay kəne fa mey ŋga maslaŋ aŋga hay ta fa mey ŋga Bəz-təɓaŋ aŋga. 11Kakas ŋga awaw a, faa ŋgəsey ŋga sərmataw. Ndəhay a, ta namar ray la ŋgada cek ŋga ley heyey, leŋ ŋgada cek maləmkaya anda aŋga, asaya, ta təɓmara la amba cek aha a wuzlalatar mezəley aŋga fa ata. Anda keɗe, fa da hətam meməskey-vaw daa ba səlak. A da səram banay taa vaɗ, taa pas maja awaw a.» 12Yah, Jaŋ, ya fa ləvey: «Akwar ndəhay ŋga Gazlavay ma namar ray ŋgada kwakwas aŋga, asaya, ma təɓmara mey ŋga Yesu, banay masa akwar ma sərmara da bəla ŋgene na, si ka ɓəsmara gway.» 13Fa dəɓa ha, ya cəney ɗay maa guzlya dəga da vaɗ, a ləvey: «Wuzlala mey a keɗe: Ndəhay ma məcam daa sləra ŋga Bay Mahura na, maaya ŋga Gazlavay aa da ray ata dəga wure keɗe haa ŋga sərmataw.» Ta’, Mesəfney ŋga Gazlavay a mbəɗdara a ɗay maa guzlya heyey, a ləvey: «Ahaw, wure keɗe, sləra ata ta ndəvey cay, a da məskam vaw maja banay masa ata ma ɓəsmara da bəla heyey ta sləra maaya masa ata ma kamara na, fa wuzdərwa ata ndəhay ma kam cek maaya.» 14Fa dəɓa ha, yah, Jaŋ, ya da nəkey dey na, a ray mekwtene mabara. Ndaw anda Bəz ŋga Ndaw manjakaya da ray mekwtene he. Ndaw aha, jikwew ŋga bay-gula da ray. Jikwew a makakaya ta ɓərey magaza. Asaya, ndaw aha aa ta ɓeɓey da har, mey a makəɗkaya maaya maaya. 15Menjey nekəɗey, maslaŋ mekele a bawa daa Way-mekey-kwakwas ŋga Gazlavay da vaɗ, aa guzlar ta gədaŋ ŋgada ndaw da ray mekwtene he, a ləvar: «La ɓeɓey akah amba ka ŋgəma daw, maja pas a ta wuswa cay. Cek hay da bəla ta nəham cay.» 16Da ray ŋgene, ndaw manjakaya da ray mekwtene kaa heyey leŋ! a la ɓeɓey aŋga, ŋgam! ŋgam! a ŋgəma daw da bəla. 17Cay, ya hətey maslaŋ mekele ma bawa daa Way-mekey-kwakwas ŋga Gazlavay da vaɗ heyey saya. Aŋga ta ɓeɓey da har, mey a makəɗkaya maaya maaya may. 18Fa dəɓa ŋga maslaŋ a keɗe, maslaŋ ŋga Gazlavay mekele a sawa da cakay slam-mefəkey cek ŋgada Gazlavay. Ara maslaŋ ma wey da ray awaw. Aa guzlar ta gədaŋ ŋgada maslaŋ masa ɓeɓey da har heyey, a ləvar: «La ɓeɓey akah, daw ta slatərwa babəza ŋga wudez ma vevey ta vevey da bəla, babəza masa yam a ma kam wuzam ta aŋga, daw ta slatərwa da bəla cəpa, maja ta nəham cay.» 19Anda keɗe, maslaŋ kaa heyey leŋ! a la ɓeɓey aŋga ta’, a daw a slatərwa babəza ŋga wudez hay heyey, kway! a kwiyda aa slam masa ndəhay ma mbərzlamara ŋga ɗəcey yam a. A wuɗey ŋga ləvey na, Gazlavay fa cey mevel ga a ray ndəhay siya da bəla. 20Slam masa aa ma mbərzlamara babəza ŋga wudez e na, aa da dəɓa berney a . Masa fa mbərzlamara ŋga ɗəcey yam a, ama ma da bawa na, ara mambaz. A vevey, a ley wayam anda yam haa a daw dəreŋ a key kəlemeeter temere maakar. Da pəles a ndəkwey a hwaɗ a na, mambaz a, a kərza kasl aa mey.


text: 1Ma dzam nakə kurre aye na, bazlam mapala eye hay andaya, neheye ta ɗatay ha a ndo hay tsəveɗ i məɗəslay ha gər a Mbəlom aye. Təv andaya dərmak nakə ndo hay ta lambaɗ hərwi maɗuwulay me a Mbəlom mə ɗəma aye. 2Gay niye ta lambaɗ na, tə petekeɗ. Gay kurre eye na, tə zalay təv tsəɗaŋŋa eye. Tə pa a ɗəma lalam bagwar eye ta hawal eye hay tasəla ta ako eye fataya ada tabal tə peŋ mapa eye faya nakə tə vəlaway faya wu a Mbəlom aye. 3Petekeɗ a ŋgəna ha tsəlak niye ta tsəlak neŋgeɗ nakə kame aye. Tə zalay a tsəlak niye na, təv nakə a ze siye hay tebiye tə tsəɗaŋŋa aye. 4Tə pa a təv niye na, wu nakə tə ŋgar ta gura tə fəkawa faya wu nakə a ze huŋŋa aye. Tə pa a ɗəma zlaŋgatsa dərmak. Zlaŋgatsa niye na, mambuza eye tebiye ta gura, tə zalay zlaŋgatsa i məɓere dzam. Ma zlaŋgatsa niye səra i gura andaya mə ɗəma dərmak. Ma səra eye niye na, makwala nakə tə zalay man aye mə ɗəma. Sakwal i Aroŋ nakə a ɗuɗa, a pa slambah aye mə ɗəma dərmak, tə beleler hay sulo neheye Mbəlom a watsa faya bazlam mapala eye hay ahəl nakə a ɓar dzam ta ndo ŋgay hay aye. 5Ka gər i zlaŋgatsa niye na, ta lambaɗ wu hay sulo, tə pa faya. Tə zalatay a wu niye hay na, kerubiŋ hay, faya ta ɗatay ha məzlaɓ i Mbəlom a ndo hay. Ta həndək ha gwezleviyek tay hərwi madərəzle na təv nakə tə vəlaway naha faya wu a Mbəlom hərwi ada Mbəlom mâ pəsatay ha mezeleme i ndo neheye tə ge aye. Ane tuk na, na ɗiye ha wu neheye pendek pendek anəke bay. 6Wu niye hay malambaɗa eye tsɨy na, ndo neheye tə vəlaway wu a Mbəlom aye ti yawa pat pat a gay makurre, tə gawa məsler tay pat pat mə ɗəma. 7Tsəlak masulo eye maa yawa a ɗəma na, bagwar i ndo məvəlaway wu a Mbəlom nəte ŋgweŋ. A yawa a ɗəma na sik nəte ka məve. Ma diye a ɗəma na, kutoŋ ma zliye bambaz i gənaw a həlay ma vəleye a Mbəlom hərwi ada Mbəlom mâ pəsay ha mənese nakə a ge aye ada nakə siye i ndo hay tə ge ta mədzal gər tay bay aye. 8Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye faya ma ɗakway ha tə wu neheye na, kə ge tsəlak makurre andaya huya na, tsəveɗ nakə ndo hay ta diye ha a təv nakə a ze siye i təv hay tə tsəɗaŋŋa aye na, mahəndəka eye bay. 9Mandzəkit bo i wu neheye a ɗa ha na, wu neheye ti yaw anəke aye. Faya ma ɗakway ha na, wu neheye ta vəleye a Mbəlom aye, tə bambaz i gənaw nakə ta vəleye aye ta sliye faya matəra ha ɗərev i ndo hay ŋgwalak eye hay ka ɗəre i Mbəlom bay. 10Wu neheye faya ta tətikakweye na, ka gər i wu mənday, wu məsay ada ka gər i məbere wu hay na, kəkay ɗekɗek tsa. Wu neheye na, wu i ndo i məndzibəra ɗekɗek, ma ndziye tsekweŋ tsa hus a pat nakə Mbəlom ma mbəɗiye ha wu hay tebiye aye. 11Anəke na, Kəriste ki yaw tsɨy. Neŋgeye bagwar i ndo məvəlaway wu a Mbəlom. Wu neheye ŋgwalak eye faya ka hutakweye na, ka hutakwa mə həlay ŋgay. Neŋgeye ki ye a təv nakə bagwar eye a ze madzawadzawa i məɗəslay ha gər a Mbəlom nakə ahəl niye aye, təv niye na, lele haladzay. Ma lambaɗ təv niye na, ndo hay bay, andaya ka məndzibəra bay. 12Kəriste ki ye a təv niye, kə fələkwa a təv nakə a ze siye hay tə tsəɗaŋŋa aye. Kə zla bambaz i voʼar tə bambaz i wawa i sla ka həlay bay. Ɗuh a fələkwa a ɗəma na, a zla bambaz ŋgay eye nakə a mbəɗa ha aye, a ye sik nəte ka ndəv. Andza niye kə təma kway ahaya abəra mə mezeleme ka tor eye. 13Ahəl niye na, tə kəɗawa voʼar hay, merisla hay, ta gwatsakawa bambaz eye ka ndo neheye nəteye tsəɗaŋŋa kame i Mbəlom bay aye. Tə kəɗawa sla wawa eye dərmak, tə dulawa na, ada bətekwew maləməts eye na, tə faɗawa ka ndo hay. Andza niye, ndo neheye tə ge mənese aye na, bo tay ka təra tsəɗaŋŋa andza nakə a say a bazlam tay mapala eye. 14Kə ge andza niye na, bambaz i Yesu Kəriste a ze ha ta gədaŋ bəɗaw? Kəriste, neŋgeye na, kə ge mezeleme bay, kə zla bo ŋgay, kə vəlay a Mbəlom ta gədaŋ i Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye. Məsəfəre niye ma ndziye na, ka tor eye. Bambaz ŋgay a təra ha ɗərev kway tsəɗaŋŋa hərwi ada wu neheye ŋgwalak eye bay ta diye kway ha a mədahaŋ aye na, kâ gakwa sa bay. Ane tuk na, kâ gakwa ɗuh na, məsler i Mbəlom, neŋgeye nakə ma ndziye ka tor eye aye. 15Hərwi niye Kəriste, neŋgeye ndo məsəre tay ha ka bo ndo hay ta Mbəlom hərwi Mbəlom kə ɓar Dzam Weɗeye ta nəteye. Hərwi niye, ndo neheye Mbəlom a zalatay aye na, ta hutiye wu neheye ŋgwalak eye Mbəlom a gwaɗ ma vəlateye aye. Ta hutiye ka tor eye. Ma giye bo na, hərwi Kəriste kə mət hərwi ndo neheye tebiye ta nas ha Dzam Guram eye tə mezeleme tay aye. Ahəl nakə a mət aye kə təma tay ahaya abəra mə mezeleme. 16Taɗə ndoweye a gwaɗ: «Na mət na, ŋgənum ha wu ga hay» na, ndo niye mâ mət təday ada ta ŋgəniye ha. 17Ahəl nakə kə mət aye na, bazlam ŋgay ma hutiye gədaŋ. Taɗə ndoweye andaya tə ɗəre na, wu nakə a gwaɗ aza ka ŋgənumeye ha aye na, ta ŋgəniye ha zuk bay. 18Hərwi niye, kwa dzam makurre a ge bo na, ta mbəɗa ha bambaz təday bəna ma giye bo bay. 19Ahəl niye na, Musa a ɗatay ha bazlam mapala eye nakə Mbəlom a vəlay aye a ndo hay aye təday. Tsa na, a zla bambaz i sla wawa eye, i voʼar a dzapa ha ta yam. A zla hawal ta gugumaŋ ndozza eye a tələka ha a bambaz, a gwatsaka ka ɗerewel i bazlam mapala eye ada a gwatsaka ka ndo hay tebiye. 20Ahəl nakə faya ma gwatsakiye na, a gwaɗ: «Nakay na, bambaz nakə Mbəlom a ɓar ha dzam ta nəkurom aye. A gwaɗakum rəhumay ha gər.» 21Musa ka gwatsaka bambaz ka madzawadzawa i məɗəslay ha gər a Mbəlom niye ta lambaɗ tə petekeɗ aye dərmak ada ka gwatsaka ka wu neheye tə gawa ha məsler hərwi məɗəslay ha gər a Mbəlom aye tebiye. 22Andza nakə bazlam mapala eye a tsik aye na, matsəla wu hay tebiye ta gwatsakawa faya bambaz ada mâ təra tsəɗaŋŋa. Ta mbəɗa ha bambaz bay na, Mbəlom ma pəsiye ha mezeleme bay. 23Tsəveɗ nakə Musa a tətikawatay a ndo hay ahəl niye na, mandzəkit bo i wu neheye deɗek eye mə mbəlom aye. Kutoŋ lele mâ təra ha wu hay tebiye tsəɗaŋŋa andza nakə bazlam i Musa a tsik aye. Ane tuk na, hərwi matəre wu neheye deɗek eye mə mbəlom aye tsəɗaŋŋa na, kutoŋ məvəle wu nakə a ze bambaz i gənaw aye. 24Siye i ndo məvəlaway wu a Mbəlom ti yawa a gay i gugumaŋ nakə ndo hay ta lambaɗ aye ada gay niye na, mandzəkit bo i təv nakə Mbəlom mə ɗəma aye ɗekɗek tsa. Ane tuk na, Kəriste, neŋgeye na, ki ye a təv nakə Mbəlom mandza eye mə ɗəma aye, neŋgeye kame i Mbəlom hərwi kway. 25Bagwar i ndo məvəlaway wu a Mbəlom a yawa a təv nakə a ze siye hay tə tsəɗaŋŋa aye na, ka məve, ka məve, a yawa a zlawa bambaz i gənaw ka həlay bəna bambaz ŋgay eye bay. Kəriste na, a vəl ha bo ŋgay, neŋgeye a vəl ha bo ŋgay sik nəte bəna ka məve ka məve andza bagwar i ndo məvəlaway wu a Mbəlom bay. 26Taɗə mâ ge andza niye, kwa ka gər nakə Mbəlom a ge məndzibəra aye na, haɓe atay ma siye ɗəretsətseh haladzay. A yaw a həlay nakay ka mandəve eye sik nəte, a vəlay ha bo ŋgay a Mbəlom hərwi ada mâ zla mezeleme abəra ka ndo hay ka tor eye. 27Kwa way ma mətiye sik nəte, ma dəba eye na, Mbəlom ma geye sariya. 28Andza niye, Kəriste bəbay a mət sik nəte. A vəlay ha bo ŋgay a Mbəlom hərwi məzle mezeleme abəra ka ndo hay. Ma maweye sik nəte. Ma maweye na, hərwi məzle mezeleme abəra ka ndo hay sa bay. Ane tuk na, ma maweye hərwi mətəme tay ha ndo neheye faya ta həbiye na aye.


text: 1Ta kɨ bo kɨ kadɨ j-əl dɔ ta tɨ kɨn ə to kɨn: J-aw kɨ nje kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare kɨ bo, kɨ ɨsɨ me dɔra̰ tɨ, dɔ ji ko̰ lo kɨsɨ ko̰ɓe tɨ lə Luwə, kɨ tɔge e dɔ tɔgɨ je tɨ pətɨ. 2Ɨsɨ ra kɨlə kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare kɨ bo ləne me kəy kɨ ay njay tɨ, adɨ e me kəy kaw-naa tɨ kɨ rɔjetɨ kɨ e dɔra̰ tɨ nu. E kəy kɨ Luwə wa ə ra ɓɨ e dɨje ə rai kɨ jide al. 3NJé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je kɨ bo, kare kare pətɨ, kɨlə ləde e mba kadɨ adi nḛ je Luwə nɨm, rəi kɨ kadɨ-kare məsɨ je nɨm tɔ. Be tɔ ə, e go rəbe tɨ kadɨ Jəju ka, aw kɨ nḛ kadɨ adɨ kadɨ-kare tɨ tɔ. 4Təkɨ rɔjetɨ, re Jəju e dɔnangɨ tɨ ne nɨngə, a e nje kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare al, tadɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je kɨ ɨsɨ rai kɨlə kɨn kɨ go ndu-kun tɨ lə Mojɨ, ɨsi dɔnangɨ tɨ ne ə bəlme ngata. 5NJé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je ka kɨn, ɨsɨ rai kɨlə me kəy kaw-naa tɨ. Nə kəy kɨn e ndɨl kəy kɨ rɔjetɨ kɨ to dɔra̰ tɨ. Təkɨ rɔjetɨ, lokɨ Mojɨ ɨlə ngɨrə kadɨ ra kəy kɨbɨ, Luwə əl-e ə nə: «Ur mbi majɨ o-n dɔ ta kɨ m-a m-əli kam: majɨ kadɨ ɨra kəy kɨbɨ kɨn təkɨ ndɔ kɨ m-ɔjii dɔ mbal tɨ.» 6Nə ngɔsɨne, Jəju aw kɨ kɨlə kɨ ndae e ngay ɨtə kɨlə lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je. Adɨ e ə, e nje ka mbo̰ lo tɨ kɨ mbata kɨlə mɨndɨ kɨ majɨ, kɨ ngɨre e kɨ kɨndə dɔ kun mɨndɨ tɨ kɨ majɨ tɔ. 7Təkɨ rɔjetɨ, re nḛ kɨ majal goto me kɨlə mɨndɨ tɨ kɨ kəte ə, Luwə a re kɨ e kɨ rangɨ kɨ ko̰ joo al. 8Nə, Luwə kɔl kɨ dɨje ləne mbata majal je kɨ rai, ə nə: «Oi ndɔ je a rəi no̰o̰, Kɨ m-a m-ɨlə mɨndɨm kɨlə kɨ sɨgɨ, Kɨ dɨje kɨ Isɨrayəl tɨ nɨm, Kɨ dɨje kɨ Juda tɨ nɨm tɔ. 9Kɨlə-mɨndɨ kɨn, a to tə kɨlə mɨndɨ, Kɨ ndɔ kɨ m-ɨlə kɨ kade je, NDɔ kɨ m-uwə-n jide, MBa kadɨ m-tḛḛ-n səde dɔnangɨ Ejɨpɨ tɨ kɨn al. Lo kadɨ ay dɔ njade tɨ səm me kɨlə mɨndɨ tɨ kɨn goto. Be ə, mi Ɓaɓe, m-a m-təl gɨdɨm madɨde tɔ. 10Ɓaɓe ə nə: Kɨlə-mɨndɨ kɨ m-a m-ɨlə Kɨ dɨje kɨ Isɨrayəl tɨ go ndɔ je tɨ kɨn ə to kɨn: M-a m-adɨ-de nḛ gər MBa kadɨ gəri ndu-kun je ləm, M-a m-ndangɨ ndu-kun je ka kɨn dɔ ɓəngɨrəde tɨ. M-a mi Luwə ləde, Ə a əi dɨje ləm tɔ. 11Dəw madɨ kare kɨ a aw NDoo dəw kɨ me ɓe tɨ ləne, Ə se ngokone kadɨ gər-m goto, Tadɔ dɨje pətɨ, Ɨlə ngɨre dɔ dɨje kɨ tɔgɨ tɨ bɨtɨ tḛḛ-n dɔ ngan je kɨ du tɨ, A gəri mi. 12M-a m-ɨyə̰ go ra go tɨ al je ləde kɔ, Mem a oy dɔ majal je tɨ ləde ratata.» 13Lokɨ Luwə əl ta dɔ kɨlə mɨndɨ kɨ sɨgɨ tɨ nɨngə, e kɨn ɔjɨ kadɨ təl e kɨ kəte tə nḛ kɨ kɔke tɨ. Nɨngə j-əi pətɨ jɨ gəri kadɨ re nḛ to kɔkɨ nɨngə nay ngay al kadɨ a goto.