text: 1Wiinə sətə ci vii gooŋga a moo banə: Waatoo, maɗa kə vii amə gooŋga agyanə uushi, ci ca moo banə, kə shii amə weewee oo'i, ma sətə kii amə naamə davə, ka upaanə naamə səkii. Kə shii amə əsə, ma sətə pooshi amə nee də ginaamə, tantanyinə. 2Ma ənji ŋga ŋukə, putə ŋga vii gooŋgatii ŋgirə Əntaŋfə tə tii kaa təya ndzaanə ka ənjaakii. 3Dagi vii gooŋga gaamə shii amə oo'i, də waɓənə ŋga Əntaŋfə tagii duuniya. Waatoo, dagi sətə pooshi ənji nee də ginə shigi sətə ci ənjə a nee. 4Putə ŋga vii gooŋga ŋga Habiila ɗii ci dagwa sataka ka Əntaŋfə palee ka ŋga Kaa'inu. Kə liwə Əntaŋfə satakaakii. Də ha'ə ɓaarii ci oo'i, kə ŋgirə ci tə ci ka ŋunyi ənda acii kə vii ci ka ci gooŋga. Ma Habiila, kə əŋki ci, amma ca'ə əndzə'i, ma'ə ləməkii agi dzənə aakəŋwa putə ŋga vii gooŋgaakii. 5Putə ŋga vii gooŋga ŋga Anuuhu, kə ŋgirə Əntaŋfə tə ci aadəgyə yadə əntənə. Pooshi əndə ənyi ka neenə ka ci ma'ə, acii kə ŋgərəgi Əntaŋfə tə ci. Kə nyaahə ənji agyanəkii oo'i, daga Əntaŋfə ma'ə maŋgərəmə tə ci, kə kaɗeesəkə slənaakii ka Əntaŋfə. 6Pooshi əndə ca kaɗeesəkə ka Əntaŋfə maɗa paa ci vii ka ci gooŋga. Maɗa ŋga'ə ka əndə nə əntsahənə aaɓii Əntaŋfə, tyasə see a vii ci gooŋga oo'i, davə nə Əntaŋfə; ca vii gooŋga oo'i, ma ənjitə ca alə tə ci, ka viinə nə ci ka tii shikwa. 7Putə ŋga vii gooŋga ŋga Nuuhu kapaa ci liminəkii ka saa'itə waɓi Əntaŋfə ka ci agyanə uushi'iitə na slənə. Taa ŋgahi paa ci nee ka uushi'iitsə də ginəkii, amma kə fii ci tə Əntaŋfə, ca ɗa kumbawala. Kumbawaləkii luupaa tə ci da ənji yaakii acii ma'inə. Də ha'ə ɓaarii ci oo'i, ma ənji duuniya, bwayakii nə slənatii. Də ha'ə əsə ndzaa ci ka əndə gooŋga akəŋwacii Əntaŋfə putə ŋga vii gooŋgaakii. 8Putə ŋga vii gooŋga ŋga Ibərahiima fii ci tə Əntaŋfə, waatoo saa'itə 'wii Əntaŋfə tə ci kaa ca maɗə, ca bwasee ka hanyinaakii, ca palə aanə hanyiitə nə Əntaŋfə a vii ka ci kaa ca ndzaa ka naakii. Taa ŋgahi paa ci shii hatə cii kəya dzə aadəvə, patə da ha'ə kə ma'i ci, ca bwasee ka hanyinatii, ca palə. 9Putə ŋga vii gooŋgaakii ndzaa ci anə hanyiitə ɗii Əntaŋfə aləkawalə ŋga viinə ka ci. Makə məshipətə əndə ndzaa ci asəkə kuvə kuvə'unə tii da i Isiyaaku da Yakubu, waatoo, slikərənaakii ətə ɗii Əntaŋfə ka tii aləkawalətsa. 10Ma ndzaanə ŋga Ibərahiima ka məshipətə ənda, ka gəra maghənə vəraatə ghənyi Əntaŋfə, waatoo, vəraatə mbukya ənji ŋga'ə a gu'u, pooshi ka uulanə. 11Putə ŋga vii gooŋga ŋga Ibərahiima upaa ci pawa, dagyanə ci kə uugi iirənə. Ma Saraatu minaakii boo, masaawa nə ki. Patə da ha'ə, kə vii ci gooŋga tantanyi oo'i, ka mbu'utəginə nə Əntaŋfə də aləkawalaakii. 12Ma Ibərahiima, uushi rəŋwə da mantəkii nə ci ka ətə saa'i acii iirənə. Amma dashikii rəŋwə dyaŋə kə ndzaa jijinyinaakii makə tikisa agintaŋfə də laŋənə, makə mandzənə a gəərə də laŋənə əsə. 13Ma ənjitsə patə, agi vii gooŋgatii məəki tii. Ma tii ka nətii, pooshi tii upaa uushi'iitə ɗii Əntaŋfə aləkawalə ŋga viinə ka ənja. Amma makə caamə tii dzaɗə, təya nee ka uushi'inəkii, kə ɗii tii maŋushinə. Kə luuvə tii paŋgəraŋə oo'i, mu'uminə nə tii ganə asəkə duuniyana. 14Ma ənji ɗa tsarə waɓəətsa, kə ɓaarii tii paŋgəraŋə oo'i, hanyinə ŋga natii nə ci təya alə. 15Paa tii agi buurə hanyiitə shi tii anəkii ma'ə. Maci ma'ə tii agi buurənə anəkii, kaɗa kə nee tii ka rəgwa, təya ənə aadəvə. 16Amma agi kanə nə tii nə ka hatə palee, waatoo, hatə ŋga Əntaŋfə dagyə. Ci ɗii pooshi Əntaŋfə ka ayinə putə ŋga ndzaanaakii ka Əntaŋfwatii, acii kə haɗapaa ci ka tii də ha. 17Putə ŋga vii gooŋga ŋga Ibərahiima luuvə ci ɗa sataka ka Əntaŋfə də uuzənaakii rəŋwə dyaŋə Isiyaaku saa'itə tiɓə Əntaŋfə tə ci. Kə luuvə ci ɗanə ha'ə taa ŋgahi agyanə uuzəətsə rəŋwə dyaŋə shi Əntaŋfə a ɗii aləkawalə ka ci 18oo'i, “Dashi Isiyaaku nə jijinyinaaku a shigi.” 19Ma Ibərahiima, kə vii ci gooŋga oo'i, tə'i Əntaŋfə da baawəɗa ŋga maɗeenə ka əndə agi maməətə ənja. Acii ha'ə, ma Isiyaaku, kə ənyi Ibərahiima ka ŋgərənə tə ci makə əndətə ma'i agi maməətə ənja. 20Vii gooŋgaanə ŋga Isiyaaku kavə tə ci ka ɗa barəkaanə ka manjeevənaakii Yakubu tii da Isəwa. 21Vii gooŋgaanə əsə kavə tə Yakubu ka ɗa barəkaanə ka manjeevənə ŋga Yusufu bəra'i ətsə ci kədəhə ka əntənə. Ma saa'ita, agyanə shakwataakii gwaŋaanə ci ka paslənə tə Əntaŋfə. 22Putə ŋga vii gooŋgaanə ŋga Yusufu əsə, ətsə ci kədəhə ka əntənə, waɓi ci agyanə ma'yanə ŋga ənji Isərayiila satii anə hanyinə ŋga Misəra. Kə waɓi ci əsə makə sətə nə təya ɗa də waakii. 23Putə ŋga vii gooŋga ŋga i dii tii da məci Muusa, makə pwayi tii tə ci, kə umbee tii ka ci ŋga ləgiɗə makkə. Acii kə nee tii, ma uuzənəkii, dagwa ka shaŋə, wata paa tii ŋgwali acii taŋəgi bariya ŋga ŋwaŋwə Fəriauna. 24Putə ŋga vii gooŋga ŋga Muusa əsə, makə girə ci, kə naanagi ci ka luuvənə ənjə a 'wa tə ci uuzənə ŋga kwatama uuzənə ŋga ŋwaŋwa. 25Kə ta'i ci sa ciɓə tii da ənji ŋga Əntaŋfə palee ka ndzaanə ŋga uundzə saa'i ka maka ma'yanə agi slənə bwaya uushi'inə. 26Kə luuvə ci dzaananə tə ci putə ŋga Aləmasiihu. Gəɗə sa ciɓəkii ka ci acii fəɗə patənə ŋga gəna ŋga hanyinə ŋga Misəra. Acii kə kii ci nəkii agyanə shikwatə nii kəya upaa aakəŋwa. 27Putə ŋga vii gooŋgaakii ma'i ci, ca bwasee ka hanyinə ŋga Misəra. Ma palənaakii, əntaa ŋgwalənə ŋgwali ci acii ɓəzənə ŋga səkə ŋga ŋwaŋwə ŋga Misəra. Kə kəŋə ci ndihə ndihə, ca palə, makə agi neenə nə ci ka Əndətə pooshi ənji ka neenə ka ci də ginə. 28Putə ŋga vii gooŋgaakii əsə kii ci kumənə ətə ci ənjə a 'wa Pasəka, ca ba ka ənji Isərayiila kaa təya miicivə idənə aashi mayinyinatii, acii ga malaa'ikatə ca ɓəələ təkəŋwatə manjeevənə a ɓəələgi da i natii. 29Putə ŋga vii gooŋga ŋga ənji Isərayiila taŋəgi tii gəərətə ci ənjə a 'wa “Madizə Gəərə”, təya wii anə mahuurə hanyinə makə pooshi ma'inə sha nji davə a gəərə. Amma makə ɗii ənji Misəra gazhi'waanə ŋga taŋənə tə gəərəkii, wata ma'inə a ndagi tə tii patə. 30Putə ŋga vii gooŋga ŋga ənji Isərayiila əsə uulii mahwalə ŋga vəranə ŋga Yarikoo, saa'itə ɗii tii baanə məɗəfə ka zaawanə də mahwalakii, see də makə uulii. 31Putə ŋga vii gooŋga ŋga badawa ŋga miitə ɗii ləmətə Rahabə mbərə'i ki acii əntənə; waatoo ka saa'itə məəki ənjitə pooshi ka fanə tə Əntaŋfə. Acii ma kya, kə shi kya liwə mu'uminə ənji Isərayiila ətə sha gi ka təərətə hanyinəkii, kya kapaa tə tii gatə asii. 32Yoo, iitə daa, a dzə nyi aakəŋwa də baabanə tə tii kwa? Pooshi saa'i ma'ə ŋga waɓənə agyanə i Gidiyanə da Barakə da Saməsənə da Jafətə da Dawuda da Samuyila da patənə ŋga anabiitə nja baaba waɓənə ŋga Əntaŋfə. 33Putə ŋga vii gooŋgatii paapii tii da hara hanyinə, təya jaala agyanətii patə əsə. Də gooŋgaanə slənyi tii. Ma uushi'iitə ɗii Əntaŋfə aləkawalə ŋga viinə ka tii əsə, kə upaa tii. Kə paa'əgi tii ma ŋga livarənyinə putə ŋga vii gooŋgatii. 34Kə ɓəələgi tii gunə ca hənə gərə gəra, kə mbərə'i tii agi panə, pooshi uushi uree ka tii. Taa ŋgahi maməətəkii nji shishinətii, amma ma ka muudinə, kə ənyi shishinətii ka upaa ŋgeerənə, təya ənəgi ka ŋguyirə panə ka shaŋə, təya laakəənə ənji daawaanatii. 35Putə ŋga vii gooŋga ŋga ənji əsə ənyi duurənyinə ŋga hara makinə ka maɗənə dagi wa. Ma hara ənja, kə ciɓə tii ka shaŋə, ha'ə maa, kə məəki tii. Kə naanagi tii ka luuvə kaareenə ka Əntaŋfə kaa ənjə a bwasee ka tii. Ma ɗii tii ha'ə, acii kə kii tii nə ŋga ənənə ka maɗənə da i əpinə ətə matahukii. 36Kə sii hara ənji ciɓə ka shaŋə; ənjə a ŋusə tə tii, ənjə a fəslə tə tii, ənjə a aanəgi tə tii, ənjə a paa'əgi tə tii a furəshina. 37Ma hara ənja, kə kaalii ənji tə tii də faariinə ka wa. Hara ənji əsə, kə taakee ənji ka shishinətii gədzalə bəra'i. Hara ənji, kə ɓəəli ənji tə tii də ŋgila purəŋanə. Hara ənji əsə, maaghiinə nə tii, kuvə'unə ŋga bagiinə da uuhinə nə sə ŋga umbee də purəkinatii. Kə ciɓee ənji ka tii ka shaŋə. 38Ma ənjitsə kamə, agi bilinə nji təya wiigi'i i agi giŋunyinə. Asəkə ɓurəhənyinə da gu'unyinə njii təya babaanə. Mambu'umə duuniya bahə ndzaanatii davə. 39Ma ənjitsə patə, kə vii tii ka Əntaŋfə gooŋga, kə kaɗeesəkə tii ka ci, amma patə da ha'ə pooshi tii upaa uushi'iitə ɗii Əntaŋfə aləkawalə ŋga viinə ka ənja. 40Acii ma Əntaŋfə, kaamə da tii ɗəkəpaa ci matahu uushi. Ma agi hiimaakii, ka fəɗənə nə ci taamə da tii, paa ci ka geeginə ka tii mambu'ukii bahə ndzaanə aɓiikii yadə amə.


c: text/html

text: 1Wata Bulusə a maɗee ka ginəkii ka tsaamənə tə mətərəkinə, əŋki ci: “Ndzəkəŋushi'ina, kə gərə'u nyi ka Əntaŋfə də ədzəmə rəŋwə 'watəginə daga ŋukə ha'ə mbu'ya ka ənshinə.” 2Wata gawə ŋga limanyinə, waatoo Ananiya a ba ka ənjitə kədəhə aɓii Bulusə kaa təya dəgə tə ci də meeciinə a makii. 3Əŋki Bulusə ka ci, “Əntaŋfə na dəgə tə hə ha'ə naaku əsə, hə bwaya əndəna. Asee, dasə nə hə ka la ka nyi gəŋwanə makə sətə bii bariya əna, amma wahənə ka taŋəgi bariyakii də banə ka ənjə a dəgə tə nyi.” 4Wata ənjitə kədəhə aɓiikii a ba ka ci, “Gawə limanə ŋga Əntaŋfə dzaanii hə see?” 5Əŋki Bulusə ka tii, “Mashiimə nyi ɗii, ndzəkəŋushi'inə, taa gawə ŋga limanə nə ci. Acii kə bii waɓənə ŋga Əntaŋfə oo'i, ga ha waɓə bwaya uushi agyanə gawə goonə.” 6Makə ɗii ci kə shii Bulusə oo'i, ma əndə'i kurəga, Sadukiinə nə tii, əndə'i əsə, Farisanyinə nə tii, wata ca maɗee ka uurakii akəŋwacii mətərəkinə, əŋki ci, “Ndzəkəŋushi'inəkya, ma nyi, Farisa nə nyi, uuzənə ŋga əndə Farisa əsə. Acii putə ŋga kanətə kii nyi də gooŋga oo'i, ka maɗənə nə maməətə ənji da i əpinə, ci ɗii nyi kəŋə akəŋwacii gəŋwanə.” 7Uudə baginaakii ha'ə, wata mabizhinə a maɗəgi ahada Farisanyinə da Sadukiinə, ha'ə dzadənəkii a təkəgi bəra'i. 8Taa sha ɗii, tə'i mabizhinə ahadatii, acii kə bii Sadukiinə, pooshi maɗənə ŋga maməətə ənja, pooshi malaa'ika taa ma'yanə. Əŋki Farisanyinə natii, tə'i uushi'iitsə patə. 9Wata bwaya mabizhinə a maɗəgi ahadatii. Hara maliminə ŋga kurəgə ŋga Farisanyinə a maɗətə kəŋə, əŋki tii, “Maneemiinə ka bwaya uushi ashi əndətsa. Yaci ma'yanə taa malaa'ika waɓi ka ca?” 10Makə gwazəgi haalakii, kə ŋgwali matakəŋwanə ŋga soojiinə naakii acii ga təya pwaatəgi tə Bulusə. Ca ba ka soojiinaakii, wa təya dzə ka ŋgiraginə tə ci də ŋgeerənə ahadatii, təya kərə tə ci aasii aa hatii. 11Vəɗəkii, Slandanə a kəŋaanə aɓii Bulusə, əŋki ci ka ci, “Ga ha ŋgwalə. Makə sətə seedii hə tə nyi ganə də Urusaliima, tyasə ha'ə nii kwa seeda tə nyi də Rooma əsə.” 12Pukənə ŋga ha, Yahudiinə a anə uura, təya jiɗə oo'i, paa təya adə zəma, paa təya sa taa mi, see maa kə ɓələgi tii tə Bulusə. 13Kə pitəgi tii tə ənfwaɗə pu'unə nə ənjitə anyi uuratsa. 14Wata təya dzə aaɓii madiigərənə ŋga limanyinə da gayiinə, əŋki tii, “Kə ji'iinə bwaya jiɗa, ina anətə uureenə oo'i, pa ina adə zəma da sa taa mi, see maa ɓələgiinə tə Bulusə. 15Acii ha'ə, ma unə da mətərəkinə, sləkeemə ka ənji ka kədiinə acii matakəŋwanə ŋga soojiinə kaa ənjə a kira tə Bulusə koonə, makə koona tsakə ləgwanə amakii tə sətə ɗii ŋga'ə. Ma inə əsə, matasəkakii niinə keena ɓələgi tə ci taabu'u mbu'yanaakii aaɓii unə.” 16Asee, kə fii uuzənə ŋga cikəŋuci Bulusə sətə anyi tii, ca dzə, ca dəməgərə aasii aa ha soojiinə, ca bagi ka Bulusə. 17Bulusə a 'wa tə əndə'i sooja, əŋki ci ka ci, “Kəruu tə uundzə dagwatsə aaɓii matakəŋwanə ŋga soojiinə. Tə'i uushi cii kəya ba ka ci.” 18Soojatə a ŋgərə tə ci, ca kərə aaɓii matakəŋwanatii, əŋki ci: “Bulusə ətə mapa'əkii 'wii tə nyi, ca ba ka nyi, kaa nya kira tə uundzə dagwanə aaɓiiku. Mbu'u tə'i uushi cii kəya ba ka hə.” 19Matakəŋwanə ŋga soojiinə a kəsə tə ci ka ciinə, təya dzəgi aataŋgala, ca ləgwa ka ci, “Mi dee cii kwa moo banə ka nya?” 20Əŋki ci ka ci, “Kə anəgi Yahudiinə uura kaa təya sləkee aaɓiiku kaa ha kərə ka mətərəkinə tə Bulusə doorə, makə kaa təya tsakə ləgwanə tə sətə ɗii ŋga'ə. 21Amma ga ha luuvə ka tii, acii kə palee tii ka ənfwaɗə pu'unə ətə anyi uura, təya jiɗə oo'i, pa təya zəmə, pa təya sa taa mi əsə, see maa ɓələgi tii tə ci. Matasəkakii nə tii ka gəra kərənaaku tə ci.” 22Wata matakəŋwanə ŋga soojiinə a ba ka uundzə dagwata, “Ga ha ba taa ka wu oo'i, kə bii hə ka nyi waɓəətsa.” Ca ba ka ci, wa ca palə saakii. 23Wata matakəŋwanə ŋga soojiinə a 'wa gayi soojiinə bəra'i, əŋki ci ka tii, “Dəmə ka tasəka soojiinə gya'ə bəra'i, da ənji təhinə məɗəfə pu'unə da ənji uudəminə gya'ə bəra'i, kaa təya dzə aa Kayisariya də tibisə əliŋə ənshinə davəɗə.” 24Ca ba ka tii əsə, wa təya tasəka ka Bulusə naakii sə ŋga dzəginə, təya kərəgi tə ci də ŋga'ə ka Filikusə ŋgwaməna. 25Ca naahə ləkaləkatə ka ŋgwaməna, əŋki ci: 26“Wiinə ləkaləkatə ca dzə ka Filikusə gawə ŋgwaməna, daciiki Kəlawudiyasə Lisiya. Kə nəhəpaa nyi tə hə. 27Daba'ə nəhəpaanə, ma əndətsə sləkee nyi ka hə, kə kəsətə Yahudiinə tə ci. Gi'u ha'ə mbəɗaanə kaa təya ɓələgi tə ci. Makə fii nyi, tə'i dimwaanə ŋga Rooma ashikii, wata ina dzə da soojiinaaki ka luupaanə tə ci. 28Makə mwayi nyi fa 'waslyakəətə slənyi ci, nya kərə tə ci aasəkə mətərəkinatii. 29Ma lapaa nyi, atsa bariyatii kəshi tii tə ci. Malapaamə nyi taa mi ashikii bahə ɓələnə tə ci, taa bahə kanə tə ci aa furəshina. 30Amma makə bagi ənji ka nyi oo'i, kə anyi Yahudiinə uura ŋga ɓələginə tə ci, ci nee hə kərəgi nyi tə ci aaɓiiku pii pii, nya ba ka ənjinə wulii tə ci əsə, wa təya dzə ka wulanə tə ci akəŋwaciiku.” 31Wata soojiitə a ŋgərə tə Bulusə, makə sətə bii ənji ka tii, təya kərəgi tə ci aa Antipatəra davəɗə. 32Pukətə hakii soojiinə a ənə satii aasii, ənji təhinə a palə tii da Bulusə. 33Makə mbu'i tii aa Kayisariya, təya vii ləkaləkatətə ka ŋgwaməna, təya vii tə Bulusə ka ci əsə. 34Makə jaŋgatə ci ləkaləkatəta, ca ləgwa ka Bulusə, taa əndə hanyinə ŋga mi nə ci. Makə fii ci, əndə Silikiya nə ci, 35əŋki ci, “Maɗa kə shi ənji wulaaku, kadə nii kya fa waɓənaaku patə.” Wata ca ba ka ənjə a pa'əgi tə Bulusə asəkə yi ŋwaŋuutə ghənyi Hirudusə.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Kɨ ɓasɨne kɨn, dɨje kɨ ɨndəi rɔde naa tɨ kɨ Kɨrɨsɨ, ta kɨ gangɨ goto dɔde tɨ ngata. 2Tadɔ tɔgɨ lə NDɨl Luwə kɨ nje kadɨ dəw ɨsɨ kɨ dɔne taa me kɨndə rɔ naa tɨ kɨ Kɨrɨsɨ, taa-je ɨlə-je taa ji tɔgɨ tɨ lə majal kɨ tɔgɨ lə koy. 3E nḛ kɨ ndu-kun lə Mojɨ asɨ kadɨ ra al, mbata darɔ kɨ to̰ ra adɨ tɔge goto. Nə Luwə ra nḛ kɨn kɨ go rəbɨ lə NGone wa, ade kadɨ ɔr majal. Re kɨ darɔ kɨ tɨtɨ-naa kɨ ya̰ dəw kɨ nje ra majal, gangɨ-n ta dɔ majal tɨ kɨ aw kɨ tɔgɨ dɔ darɔ dəw tɨ. 4Luwə ra be mba kadɨ ndɨgɨ ra kɨ dana lə ndu-kun lə Mojɨ tɔl tane dɔje tɨ, je kɨ j-ɨsɨ njɨyə kɨ go ndɨgɨ tɨ ləje al, nə j-ɨsɨ njɨyə kɨ go ndɨgɨ tɨ lə NDɨl Luwə yo kɨn. 5Təkɨ rɔjetɨ, dɨje kɨ ɨsi gɨn tɔgɨ tɨ lə darɔde, ɨsɨ rai ndɨgɨ lə darɔde, nə dɨje kɨ ɨsi gɨn tɔgɨ lə NDɨl Luwə, ɨsɨ rai ndɨgɨ lə NDɨl Luwə tɔ. 6Ra ndɨgɨ lə darɔ, a aw kɨ dəw ɓe lə yo, nə ra ndɨgɨ lə NDɨl Luwə, a aw kɨ dəw ade ɨngə kajɨ, a ade ɨngə lapɨya. 7Ra ndɨgɨ lə darɔ, e təl dəw nje ba̰ tɨ lə Luwə. Dəw kɨ nje ra ndɨgɨ lə darɔ, e dəw kɨ ɨlə dɔne gɨn ndu-kun tɨ lə Luwə al, tadɔ asɨ kadɨ a ra al. 8Dɨje kɨ ɨsi gɨn tɔgɨ tɨ lə darɔde, asi kadɨ a rai nḛ kɨ nəl Luwə al. 9NGa nɨngə səi je, ɨsi gɨn tɔgɨ tɨ lə darɔsi al, nə ɨsi gɨn tɔgɨ tɨ lə NDɨl Luwə. MBata NDɨl Luwə ɨsɨ mesi tɨ. Re dəw aw kɨ NDɨl Kɨrɨsɨ mene tɨ al ə, e dəw lə Kɨrɨsɨ al. 10Re Kɨrɨsɨ ɨsɨ mesi tɨ ə, darɔsi kɨn a oy ə wa, mbata lə majal, nə NDɨl Luwə e kɨsɨ kɨ dɔ taa ləsi, mbata səi dɨje kɨ Luwə tɨdə səsi dɨje tɨ ləne. 11A re NDɨl Luwə kɨ nje tḛḛ kɨ Jəju dan njé koy je tɨ ɨsɨ mesi tɨ ə, Luwə kɨ nje tḛḛ kɨ Jəju dan njé koy je tɨ a adɨ darɔsi kɨ koy təl ɨsɨ kəm kɨ takul NDɨle kɨ ɨsɨ mesi tɨ. 12Lo kɨn tɨ, ngakom je kɨ dəne kɨ kɨ dɨngəm, j-awi kɨ kɨrə dɔje tɨ, nɨngə e kɨrə lə darɔ kadɨ tə jɨ ra-n ndɨgɨ lə darɔ al. 13Tadɔ re ɨsi ta ra nḛ tɨ kɨ go ndɨgɨ tɨ lə darɔsi ə a oyi. A re uni NDɨl Luwə, ɨtɔli kɨlə ra je lə darɔsi ɓa, a ɨsɨ kɨ dɔsi taa tɔ. 14MBata dɨje pətɨ kɨ NDɨl Luwə ɨsɨ ɔr-de ta rəbɨ əi NGan lə Luwə. 15Tadɔ NDɨl kɨ ɨngəi-e, e NDɨl kɨ kadɨ ra səsi ɓəə tɨ al, taa e NDɨl kɨ kadɨ təl ɨndə ɓəl mesi tɨ ɓəy al tɔ. Nə e NDɨl kɨ nje ra səsi ngan kotɨ tɨ. E kɨ ta rəbɨ lə NDɨl kɨn ə j-ɨsɨ jɨ ɓar-n nḛ kɨ nduje kɨ taa boy j-ə nə: «Aba, Bawje.» 16NDɨl wa kɨn ə e nje tɔjɨ ndɨlje kadɨ gər təkɨ je ngan lə Luwə. 17Ə re je ngan lə Luwə ɓa, je ka j-a j-ɨngə nḛ majɨ je kɨ Luwə un ndune dɔ tɨ kadɨ n-a n-adɨ dɨje ləne kɨn tɔ. J-a j-ɨngə nḛ majɨ je kɨn naa tɨ kɨ Kɨrɨsɨ, mbata j-ɨngə ko̰ naa tɨ sie, kadɨ je-n naa tɨ sie me tɔɓa tɨ lie. 18M-gər majɨ kadɨ ko̰ kɨ dɔkagɨlo tɨ kɨ ɓone kɨn asɨ naa kɨ tɔɓa kɨ Luwə a tḛḛ kɨ dɔe kadɨ jɨ gər kɨn al. 19Nḛ kɨndə je pətɨ ɨsi rəle, ɨsɨ ngəmi dɔkagɨlo kɨ Luwə a tɔjɨ-n tɔɓa lə ngan ləne. 20Tadɔ nḛ kɨndə je osi gɨn tɔgɨ tɨ lə tɔgɨ je kɨ ndade goto. E kɨ me ndɨgɨ ləde wa al, nə e Luwə wa ə ndɨgɨ be kadɨ əi gɨn tɔgɨ je tɨ kɨn. 21Nɨngə ɨsɨ ɨndəi mede dɔ tɨ tɔ kadɨ ndɔ kare ə, a tḛḛi gɨn tɔgɨ tɨ kɨ nje tujɨ-de kɨ uwə-de ɓəə tɨ kɨn. A tḛḛi gɨn tɨ kɔ mba kadɨ ɨngəi dɔde naa tɨ kɨ ngan lə Luwə, taa kadɨ əi me tɔɓa lə ngan lə Luwə tɔ. 22Kɨ ɓasɨne kɨn, jɨ gər kadɨ nḛ kɨndə je kɨn pətɨ ɨsɨ tɨməi rusɨ rusɨ tə dəne kɨ ndoo ra-e be. 23Nɨngə e nḛ kɨndə je par dɔrɔde al, je kɨ j-ɨngə NDɨl Luwə tə nḛ kɨ dɔsa̰y dan kadɨ-kare je tɨ Luwə ka, jɨ tɨmə rusɨ rusɨ tɔ, j-ɨsɨ jɨ ngɨnə kadɨ Luwə təl-je ngane tɨ, kadɨ taa-je ɨlə-je taa. 24Tadɔ Luwə ajɨ-je, nə e kɨn j-ɨsɨ jɨ ngəm tae tə ngəm ɓəy. NGa nɨngə, re dəw oo nḛ kɨ ɨsɨ ngəm tae kɨ kəmne nɨngə, e nḛ kɨ ɨsɨ ngəm tae al ngata. Dəw kɨ kadɨ oo nḛ kɨ kəmne, ə təl ɨsɨ ngəm tae tə ngəm ɓəy goto. 25A re jɨ ngəm ta nḛ kɨ j-o kɨ kəmje al nɨngə, jɨ ngəm tae kɨ kore me. 26E be tɔ ə, NDɨl Luwə ɨsɨ re ra-n səje, me tɔgɨ goto tɨ ləje. Tadɔ jɨ gər kəl ta kɨ Luwə təkɨ sɔbɨ kadɨ j-əl-e-n al, nə NDɨl Luwə wa ɨsɨ əl sie ta toje tɨ kɨ ndu kɨ dəw asɨ gər me al. 27Nɨngə Luwə kɨ gər nga̰meje, gər nḛ kɨ NDɨl ndɨgɨ kadɨ əl-e, tadɔ NDɨl ɨsɨ əl ta kɨ Luwə, mbata majɨ lə dɨje lə Luwə, təkɨ Luwə wa ndɨgɨ-n. 28Jɨ gər kadɨ nḛ je pətɨ rai nḛ mba kadɨ majɨ kɨ dɨje kɨ ndɨgi Luwə, adɨ e dɨje kɨ e wa ɓar-de kɨ go kɔjɨ tɨ ləne. 29MBata njé kɨ Luwə gər-de kəte, ə un ndune dɔde tɨ kadɨ toi tə NGone Kɨrɨsɨ be, mba kadɨ Kɨrɨsɨ e-n ngon kɨ ngatɔgɨ lə kosɨ ngako̰e je. 30Adɨ e njé kɨ Luwə kɔtɨ-de kəte, Luwə ɓar-de tɔ, njé kɨ Luwə ɓar-de, ɔr ta dɔde tɨ tɔ, nɨngə njé kɨ ɔr ta dɔde tɨ, adɨ-de tɔɓa tɔ. 31Ta kɨ kadɨ j-əl dɔ lo tɨ kɨn goto. Re Luwə e səje ə, dəw kɨ kadɨ a ɔsɨ-je ta goto. 32Luwə kɨ un ko̰ dɔ NGone tɨ wa kɔ al, nə un-e ɨle kɔ mbata tɨ ləje pətɨ, a adɨ-je nḛ je pətɨ kare naa tɨ kɨ NGone. 33Dəw kɨ kadɨ a ɨndə ta dɔ dɨje tɨ kɨ Luwə kɔtɨ-de goto, mbata e Luwə wa ə ɔr ta dɔde tɨ. 34Dəw kɨ kadɨ a gangɨ ta dɔde tɨ goto, mbata Kɨrɨsɨ e nje koy. Kɨ bo ngay, e ə ḭ taa dan njé koy je tɨ, ɨsɨ dɔ ji ko̰ Luwə tɨ, ɨsɨ əl ta kɨ Luwə kɨ mbata ləje. 35Dəw kɨ asɨ kadɨ a gangɨ-je naa tɨ kɨ ndɨgɨ kɨ Kɨrɨsɨ ndɨgɨ-je kɨn goto. E kəm-to-ndoo, ə se me-ko̰ asɨ al, kɨndə kəm-ndoo, ə se ɓo, ə se ndoo, ə se tujɨ, ə se koy, asi al. 36Makɨtɨbɨ lə Luwə əl ə nə: «MBata ləi, Koy e kadɨje tɨ ɓasi kɨ sḭ je, kada je, kɨ lo sɔlɔ je. Dɨje ooi-je tə da je kɨ dəw ɨsɨ aw səde lo tɔl-de tɨ be.» 37Nə me nḛ je tɨ kɨn pətɨ, j-a jɨ tətɨ rɔ kɨ tɔgɨ kɨ ngay kɨ nje ndɨgɨ-je adɨ-je. 38MBata m-gər majɨ, təkɨ rɔjetɨ, kadɨ e koy al nɨm, e kɨsɨ kɨ dɔ taa al nɨm, e malayka je al nɨm, e tɔgɨ lə ndɨl je kɨ majal al nɨm, e nḛ kɨ ɓone al nɨm, nḛ kɨ lo ti tɨ al nɨm, e tɔgɨ je kɨ me dunɨya̰ tɨ al nɨm, 39e tɔgɨ je kɨ taa al nɨm, e kɨ nangɨ al nɨm, e nḛ kɨndə madɨ al nɨm, nḛ madɨ kare kɨ kadɨ a gangɨ-je naa tɨ kɨ ndɨgɨ kɨ Luwə ndɨgɨ-je kɨn goto. E ndɨgɨ kɨ ndɨgɨ-je kɨ go rəbɨ lə Ɓaɓe ləje Jəju Kɨrɨsɨ kɨn.


text: 1Kəriste kə təma kway ahaya abəra mə bazlam i Musa mapala eye hərwi ada kâ tərakwa beke i wuray sa bay. Ndzum ɓəŋɓəŋ, kâ vəlumay tsəveɗ a ndəray tâ təra kurom ha beke i wuray bay. 2Neŋ Pol, faya na tsikakumeye: Taɗə a sakum ndo hay tâ ɗəs kurom na, niye na, andza məgweɗe wu nakə Kəriste a ge hərwi kurom aye ma giye ŋgama bay. 3Neŋ faya na masakumeye ha sa, taɗə ndoweye kə ɗəs bo na, kutoŋ mâ pay bəzay a bazlam i Musa mapala eye tebiye. 4Nəkurom ndo neheye ka dzalum mə gər kurom ka tərumeye ŋgwalak eye hay kame i Mbəlom hərwi nakə faya ka pumeye bəzay a bazlam i Musa mapala eye na, ka ŋgənum, ka zum a bo tə Kəriste dəreŋ. Ka hutumeye ŋgwalak i Mbəlom sa bay. 5Nəmay na, nəmaa pa faya mədzal gər may, Mbəlom ma ta təriye may ha ŋgwalak eye hay hərwi nəmaa vəl ha ɗərev may a Kəriste. Nakay na, wu nakə faya nəmaa həbiye ta gədaŋ i Məsəfəre Tsəɗaŋŋa aye. 6Taɗə ndoweye madzapa eye tə Yesu Kəriste, taɗə agəna neŋgeye maɗəsa bo eye, agəna maɗəsa bo eye bay na, ma giye wuray bay. Wu bagwar eye na, nakə ka dzalakweye ka neŋgeye aye. Məpe mədzal gər kway ka neŋgeye ma vəlakweye gədaŋ mawuɗe siye i ndo hay. 7Ahəl niye na, ka yawum kame kame ta məge wu nakə lele aye. Maa gakum me ka məge wu neheye deɗek aye na, way? 8Ndo nakə a səpat kurom, a say gum andza niye na, Mbəlom nakə a zalakum kâ tərum ndo ŋgay hay aye bay. 9Ndo hay tə gwaɗawa na: «Ka kuts gəɗe ka wu tsekweŋ na, ma kwasiye ha wu niye tebiye.» 10Hərwi nəkway na, madzapa eye ta Bəy Maduweŋ Yesu Kəriste. Neŋ na sər ta deɗek ka təmumeye andza i ga, ka dzalumeye andza neŋ. Na sər ha ndo faya ma zlakumeye naha mawesewes aye na, kwa way Mbəlom ma gəsiye na a sariya. 11Malamar ga hay, neŋ na, taɗə na ɗawa ha bazlam i Mbəlom huya, ada na gwaɗawatay a ndo hay ɗəsum bo na, Yahuda hay ta geŋeye ɗəretsətseh bay. Ada bazlam nakə na tsikiye ka madere i Kəriste nakə ta dar na ka mayako mazləlmbaɗa eye aye na, ma ndalateye bay. Ane tuk na, na tsikawa andza niye bay. 12Ndo neheye faya ta kwasakumeye ha gər aye na, a seŋ na, tâ ye tâ təra andza voʼar neheye mahəla kuɗes aye. 13Malamar ga hay, nəkurom na, Mbəlom a zalakum hərwi ada kâ təmumaw abəra ma beke i bazlam i Musa mapala eye. Ka ləvumeye gər kurom andza niye, kâ gwaɗumay a gər kurom ka gumeye wu nakə a say a bor i bo kurom aye bay. Ɗuh na, dzənum bo nəte nəte tə mawuɗe bo. 14Wu nakə bagwar eye mə bazlam i Musa mapala eye na, andza nakay: «Wuɗa ndo i məgeɗ yak dərmak andza ka wuɗa na gər yak.» 15Taɗə ɗuh faya ka gumeye andza wu i pesl hay, ka dzumeye bo ada ka gumeye mbəlak a bo na, gum metsehe bəna, ka nasumeye ha bo nəte nəte kurom eye. 16Wu nakə a seŋ mətsikakum aye na, anaŋ: Vəlumay tsəveɗ a Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye mâ ɗakum ha tsəveɗ. Taɗə ka gum andza niye na, ka pumay bəzay a tsəveɗ neheye lele bay bo kurom a wuɗa aye sa bay. 17Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye a wuɗa wu neheye lele bay a say a bo i ndo məge aye bay, ada bo i ndo nakə a kula ha gər ka Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye. Nəteye neheye sulo aye faya ta giye vəram. Hərwi niye ka slumeye məge wu nakə a sakum məge aye bay. 18Ane tuk na, taɗə Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye faya ma ɗakumeye ha tsəveɗ na, bazlam i Musa mapala eye a ləva kurom sa bay. 19Ka sərakwa wu neheye a say a bor i bo kway aye. A say məge na, wu neheye anaŋ aye: Məge madama, məge wu nakə lele bay aye ada məge wu nakə a ge horoy aye. 20Ta tawal kule, tə ge madaŋ, ndo hay tə nay ɗəre bo nəte nəte mə walaŋ tay, faya ta təriye a bo, ta sələk, wu a ndalatay, tə dzala na, bo tay ɗekɗek, ta ŋgəna ka bo abəra ndo hay, me a ye tay ka bo bay. 21Tə ge ɗəre ka wu i ndo hay, tə kwaya, tə ge wu nakə a ye ka bo məge bay aye, ada faya ta giye wu siye andza nakay haladzay. Ɓa na gakum ɗaf, anəke na maseye sa. Ndo neheye faya ta giye slala i wu neheye na, ta fələkwiye a Bəy i Mbəlom bay. 22Wu nakə a yaw ma Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye andza hohway i gərɗaf aye anaŋ: Məsəfəre a vəl mawuɗe bo, məŋgwese, zay, məsəmay naha, ŋgwalak, lele, deɗek, 23məndze ləfeɗeɗe, məge metsehe a bo. Ndo neheye faya ta giye andza nakay aye na, sariya ma gəsiye tay ha bay. 24Ndo neheye nəteye i Yesu Kəriste aye na, ta kərah bor i bo tay ada ta mədzal gər nakə lele bay aye, andza ta dar tay ha wu niye hay ka mayako mazləlmbaɗa eye. 25Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye kə vəlakway sifa. Kutoŋ mata ləve kway na, neŋgeye. 26Kâ ɗəslakway ha gər a bo kway bay, kâ ndalakway ha ɗərev a siye i ndo hay bay, kâ gakwa sələk ka siye i ndo hay bay.


text: 1Pol ta Silas tə ndisl a Derbe ada a Listəre. Mə ɗəma na, ndoweye andaya kə pa mədzal gər ka Yesu, məzele ŋgay Timote. May ŋgay na, dem i Yahuda hay, ka təra ndo məpay bəzay a Kəriste. Ane tuk na, zal ŋgay, bəba i Timote na, Gərek hay. 2Timote na, malamar neheye ma Listəre aye ada ma Ikoniyom aye na, tə tsikawa faya wu lele eye haladzay. 3A say a Pol məzle na ta diye ka bo dziye. A zla na, a ɗəs na hərwi Yahuda neheye hay ma gəma niye hay aye. Ndo haladzay tə sər ha bəba i Timote na, Gərek hay. 4Ahəl nakə ta diye na, ti ye ka gəma ka gəma. Tə ɗatay ha bazlam neheye ndo i maslaŋ i Yesu hay ta madugula hay ma Zerozelem tə tsik aye. Ta tsətsah fataya, tə gwaɗatay: «Rəhumay ha gər lele.» 5Ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu ta huta gədaŋ ada ndo hay ta səkah pat pat tə dzala ha ka Yesu. 6Ma dəba eye na, a satay mede mata ɗa ha bazlam i Mbəlom ka dala i Azi. Ane tuk na, Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye a gwaɗatay: «Kâ yum bay.» Tsa na, tə tas abəra ma gəma i Firigiya ada Galat. 7Ahəl nakə tə ndisl a gəma i Mizi aye na, tə dzala mə gər tay mede a Bitini. Ane tuk na, Məsəfəre i Yesu kə vəlatay tsəveɗ mede a ɗəma bay. 8Tsa na, tə tas abəra ma Mizi ada ti ye a wuzlahgəma i Tərowas. 9Ta həvaɗ na, məsine a gay a Pol. A ŋgatay a ndo i Masedowan, malətsa eye. Ndo i Masedowan niye a gay amboh, a gwaɗay: «Tasaw a Masedowan, ta məmay bo tey!» 10Ma dəba i məsine niye na, kwayaŋŋa nəmaa pəla tsəveɗ mede a Masedowan. Hərwi nəmaa sər ta deɗek Mbəlom a zalamay mata ɗa ha Labara Ŋgwalak eye a ndo i gəma niye hay. 11Tsa na, nəmaa həl bo abəra ma Tərowas, nəmaa ye kwayaŋŋa a Samotəras ta wuzlah i yam. Tədœ eye na, nəmaa həndzəɗ a Neyapoli. 12Abəra mə ɗəma na, nəmaa həl bo nəmaa ye a gəma i Filip, wuzlahgəma nakə a ze siye hay ka dala i Masedowan aye. Maa ndzawa ma gəma eye niye na, Roma hay. Nəmaa ndza məhəne haladzay mə walaŋ gay niye. 13Pat i mazəzukw bo na, nəmaa yaw abəra mə walaŋ gay, nəmaa ye ka me i magayam. Nəmaa dzala na, nəmaa hutiye təv maɗuwulay me a Mbəlom i Yahuda hay. Ŋgwas wuray hay andaya mahaya gər eye ka təv niye. Nəmaa ndisl naha a ɗəma na, nəmaa ndza ka dala hərwi mətsikatay me. 14Mə walaŋ i ŋgwas niye hay na, ŋgwas eye andaya tə zalay Lidiya. A yaw abəra ma gəma i Tiyatir. A səkəmawa petekeɗ lele eye hay, ndozza mə luma. Neŋgeye na, a ɗəslaway ha gər a Mbəlom. Bəy Maduweŋ a həndəkay ha ɗərev hərwi ada mâ pay zləm a bazlam i Pol. Tsa na, a dzala ha. 15Pol a dzəhuɓ ha a yam ta ndo neheye mə gay ŋgay aye tebiye. Lidiya a gwaɗatay: «Taɗə ka dzalum, nəmaa dzala ha ka Bəy Maduweŋ ta deɗek na, dumara ta ndzum mə gay ga.» A gatay kutoŋ, ta təma məndze mə gay ŋgay. 16Pat wuray nəmay faya nəmaa diye a təv i maɗuwule me na, dem wuray a yaw mata dzəgər ta nəmay. Məsəfəre nakə lele bay eye mə bo ŋgay, a tsikawa wu nakə ma deyeweye kame aye. Ndo neheye a gawatay məsler aye na, tə hutawa suloy haladzay tə wu ŋgay nakə a tsikawa aye. 17A dazlay məpamay bəzay a Pol ta nəmay. A gwaɗawa: «Ndo neheye na, ndo i məsler i Mbəlom nakə bagwar eye mə gər eye. Nəteye na, faya ta ɗakumeye ha tsəveɗ nakə Mbəlom ma təmiye kurom ha aye.» 18A pamay bəzay ma giye məhəne haladzay. Ka mandəve eye na, a ndalay a Pol. A mbəɗa bo ta təv i dem niye, a ŋgərəz ka məsəfəre niye lele bay eye, a gwaɗay: «Ta məzele i Yesu Kəriste, dara abəra mə bo i dem nakay bəse.» Kwayaŋŋa məsəfəre niye a yaw abəra mə bo i dem niye. 19Ndo i gay ŋgay niye hay tə ŋgatay, məsəfəre niye tə hutawa ha suloy andaya sa bay na, tə gəs tay ha Pol ta Silas, ti ye tay ha kame i bəy i dala hay. 20Ti ye tay ha kame i sariya. Ti ye naha, tə gwaɗatay: «Ndo neheye na, nəteye faya ta zlamayaweye mawesewes a gəma. Nəteye na, Yahuda hay, 21ada nəteye faya ta tətikiye kule tay nakə nəkway Roma hay tə vəlakway faya tsəveɗ məpay bəzay bay aye.» 22Ndo hay tebiye ta mbəɗa fataya me tə bazlam. Bagwar tay hay ta buwa petekeɗ abəra ka Pol ta Silas, tə gwaɗatay: «Ndaɓum tay ha ta mandalaɓa.» 23Tə ndaɓa tay ha leɗeɗe. Ma dəba eye na, tə gəs tay ha, ti ye tay ha a daŋgay. Tə gwaɗay a ndo matsəpe gay i daŋgay: «Tsəpa tay ha lele.» 24Ndo matsəpe gay i daŋgay a tsəne andza niye na, kwayaŋŋa a ye a pa tay ha a huɗ i gay i daŋgay. A tələkatay ha sik tay hay a səselek hay. 25Magərhəvaɗ a ge na, Pol ta Silas tə ɗuwulawa me ada tə gawa dəmes hərwi mazambaɗay a Mbəlom. Siye i ndo neheye ma daŋgay aye nəteye faya ta piye fataya zləm. 26Ahəl nakə nəteye faya ta giye dəmes aye na, kwayaŋŋa dala a ɓəl. A ɓəl ha gay i daŋgay niye hus ka mədok eye. Məgeɗ i gay i daŋgay ta həndək tebiye ada tsalalaw i ndo neheye ma daŋgay aye ta ŋgəzlah abəra mə sik tebiye. 27Tsa na, ndo matsəpe gay i daŋgay niye a pəɗeke abəra ka məndzehəre. A ŋgatay a məgeɗ i gay i daŋgay hay mahəndəka eye hay tebiye na, a zla maslalam ŋgay a say məkəɗe bo ŋgay abəra mə ɗəma, hərwi a dzala a gwaɗ ma giye na, ndo neheye mə gay i daŋgay aye ta hway. 28Pol a ŋgatay na, a wuda ta gədaŋ ŋgay peteh, a gwaɗay: «Kâ kəɗ bo yak bay. Nəmay andaya tebiye kanaŋ, ndəray ka hway bay.» 29A tsəne bazlam i Pol niye na, a tsətsah ako. Tsa na, a ye ha a huɗ i gay i daŋgay tə madzədzere eye haladzay, zluwer a gay. A ye naha, a kal ha bo kame i Pol ta Silas. 30Tsa na, a həlatay ahaya abəra mə gay i daŋgay, a tsətsah fataya, a gwaɗatay: «A nəkurom, na ta təmiye na, na giye kəkay?» 31Ta mbəɗay faya, tə gwaɗay: «Dzala ha ka Bəy Maduweŋ Yesu ada ka təmiye ta ndo i gay yak hay tebiye.» 32Tə tsikay bazlam i Bəy Maduweŋ ada a ndo neheye mə gay ŋgay aye tebiye. 33Tsa na, ndo matsəpe gay i daŋgay niye a həl Pol ta Silas ta həvaɗ eye niye, a ye a baratay na mbəlak i məndeɓe tay nakə tə ndaɓa tay ha aye. Pol ta Silas ta dzəhuɓ ha ndo niye a yam ta ndo i gay ŋgay hay tebiye. 34Ma dəba eye a həl Pol ta Silas a gay ŋgay. A vəlatay wu mənday, tə nda. Ndo niye ta ndo i gay ŋgay hay tebiye, ɗərev tay a rah ta məŋgwese hərwi nakə tə dzala ha ka Mbəlom aye. 35Ɗəre a tsaɗa na, bagwar i Roma hay tə slər ndo hay ka təv i ndo matsəpe gay i daŋgay, ta gwaɗay na, mâ gər tay ha Pol ta Silas abəra ma daŋgay. 36Ndo matsəpe gay i daŋgay niye, a ye a tsikay a Pol, a gwaɗay: «Bagwar i Roma hay ta sləraw ndo hay, tə gweɗeŋ na, nâ gər kurom ha. Anəke na, ka slumeye madayaw abəra ada dum kurom tə zay.» 37Ane tuk na, Pol a gwaɗatay a ndo neheye tə slər tay naha aye: «Ta ndaɓa may kame i ndo hay tebiye, ta gamay sariya bay. Ada nəmay na, Roma hay dərmak tuk na, ta gəriye may ta məkal na, kəkay? Andza niye na, nəmaa wuɗa bay. Bo tay eye tâ yaw tâ gər may ha.» 38Ndo neheye tə slər tay naha aye, ta mbəɗa gər ka təv i bagwar i Roma hay. Ti ye, ta təkəratay wu nakə Pol a tsik aye. Tə tsəne Pol ta Silas nəteye Roma hay na, ta dzədzar haladzay. 39Tsa na, ti ye tə gatay amboh. Tə həlatay ahaya abəra mə gay i daŋgay, tə gwaɗatay: «Amboh, dum kurom abəra ma walaŋ i gay.» 40Pol ta Silas ti yaw abəra ma daŋgay na, ti ye a gay i Lidiya. Ti ye naha, tə ndzatay a gər a malamar hay. Tə vəlatay gədaŋ. Tsa na, ti ye wu tay.


text: 1Njə́a vəcəa, səkə va rá Bulus, mdi kə mnə Yesu Kristi. (Má ndza-tara ka mdi kə mnə Yesu, səkwa tə tsá kə Hyalatəmwə Mdi kə mbə myi gətə, hyá lə Yesu Kristi, mdi kə myi ghə a ba fətə ghi tə.) 2Dzəgə tə́ Timotawas, zəgwi-tara mə zəli Yesu: Á Hyalatəmwə Ta-ramyi ba Yesu Kristi Tlamda-myi nggə na barəka lə zhihwi-njə, ba hinigwe ra mni. 3Wuri rá kə "i ba na njigwe tə Afisa, Timotawas, kala tsá kə rá gə sha na vi ndza rá kwa nkwa kə jilyə Makidoniya. Təmburi wuntyi mbəlyi tsá shə tə Afisa, ngyí kə tətəkə vəcə tsangwi fashə tə́ mbəlyi; ba na nkatə hyá kə tətəkə wsi-hya tsa. 4Gə sha hyá ba hyá hwə tá vəcə kwə-kwə ndza hyá tətəkə tsa, ba tli shi kúkulə kə hyá wɗa ngyi; təmburi nggərə ghəpi tsá kə́lə wsha ngyi səkə kalə—kandə vweta mbəlyi tazhe tlayi mbə, kala vəcə Kristi ndangə mə́ wə. 5Má wsi kə myi "i va mbəlyi kə zəli, njə́ nee, ba hyá "i kwavati-hya lə "ighi ndangə—kala tsá səkwa kwa mni mbəlyi kə mbərəsa lə Yesu handanda, a zəli vəcə-njə lə mni kutə ba zəzi tsapə. 6Wuri wuntyi mbəlyi kə hwə tá hunkwa ra Yesu tsa, a ba zantə ghi-hya lə nggərə ghəpi rə bata fashə; 7hyá "i ba hyá ndza ka mala-mala kə tətəkə wada ra Musa, a vá sənata vəcə kə hyá gə hyá wə—ba hyá ntsitəgwa tá gə vəcə-hya tsa lə dənama fashə, kala wsi kə hyá sənata ndangə. 8Wuri myi kə sənata nee, dandərəa wada ra Musa, a na mbəlyi kə zəlitə njə́ kala tsá kə Hyalatəmwə "i a mbəlyi mələ. 9Ba myi sənata mwa nee, vá fəyə wadaa Hyalatəmwə tazhe mbəlyi lə məhələ tsapə wə; a tazhe mbəlyi má zəli wada a yatə fəyəgwa njə—kala yə ká bikyi kə mələ wsha ntintimye, lə mbəlyi má nggadləni Hyalatəmwə kə kə́lyə kə fá vəcə Hyalatəmwə, lə ká pətlə nkwa (kala yə mbəlyi kə pətlə ta-rahya lə mama-rahya), 10lə mbəlyi kə mələ wsha sasəwe (kala zhilyi kə nyə zhilyi kwavati-hya), lə ká ghəli mdi a pahwi, lə mbəlyi kə tlətle mnyə, lə ká fə vəcə tsangwi tə mbəlyi, ba paɗə mbəlyi kə mələ wamara wsi má hitəgwa tə́ habarə Yesu və́ Hyalatəmwə fətə tə pəla-tara tazhe təkərəshə tə́ mbəlyi tsa. Hyalatəmwə, njə́ Mdi kulə—"usa dabwaa tə́ njə́! 12Wuri rá kə "usa Tlamda-myi Yesu Kristi—njə́ mdi kə nggə rá dənama tazhe mələ tlə́nə-ra; wuri rá kə "usa njə́ təmburi tsá kə njə fəyə rá tsəramə mələrəshə tlə́nə tə́ njə́, a ba kətə rá— 13mandara rá vá ɗa njə́ zamə, a gə vəcə ntimye tə́ njə́, a wshəntə njə́. Má Tlamda lə barəka-ranjə, ba zhihwi tá rá va má-tara mbərəsa, təmburi vá sənata wsi ndza rá təkwarə mələ rá venkwashə wə. 14Ba Tlamda-myi zhihwi tá rá dabwaa, a ba nggə rá mbərəsa lə "ighi səkə kə Yesu Kristi. 15Təmburi tsətsə, ba kə́rəpi mbəlyi sənata a mbərəsa nee, wuri Yesu Kristi kə səkwa wdunya tazhe mbə ká bikyi handanda! Má yira mwa, ngara bikyi mdashə nga paɗə wuntyi mbəlyi; 16təmburi ɓa mwa nda tlayi zhihwi rá, tazhe ba Yesu Kristi ncətə mungyalə-njə dabwaa səkə kə rá, yira mdi kə mdashə lə bikyi kashasha tsa. Mungyalə-njə kə njə ncətə rá tsa mwa, njə ndza ka wsi kə tləkəshə paɗə mbəlyi kə dzəgə səkə mbərəsa lə njə́, a tlayi mkyə má kəri va njə́. 17Hyalatəmwə, njə́ Mbəgə má mtə batə wavi, tsá ndəma mbəlyi nata lə ntsə; wuntə Hyalatəmwə shə wə—se njə́ kutəra-ranjə. "Usa dabwaa tə́ njə́—njə́ Mdi kulə batə wavi! 18Zəgwi-tara, na vəcə kə rá gə na tsa, kala tsá və́ wuntyi zakuri hyi Hyalatəmwə gətə venkwashə mbweghe-nga; ba vəcə ngyi njigwe ka balami-nga mə mpa ra Hyalatəmwə ndza na mpa tsa. 19Tsəyi mbərəsa-ranga, ba na njigwe lə mni kutə kwa kəma ra Hyalatəmwə. Wuntyi mbəlyi, wuri hyá kə kə́lyə kə nka tləmə tá vəcə kə Hyalatəmwə gə sha hyá; təmburi ɓa nda zantəgwa mbərəsa-rahya. 20Mə mbəlyi kə mələtə wsha kala tsa shə, yə Himanayas hyá lə Iskandari; təmburi tsətsə, wuri rá kə dlənata hyá tə́ Shatari, tazhe ba hyá tətəkə nee, ndara ndərə mə gə vəcə ntintimye tə́ Hyalatəmwə wə.


text: 1Ama gà wele duwa tə zalar Ananiyas nda mə̀kəs ŋgar Safira, ta kal à gùvàh tar ika himmè àhəm a. 2A ndzə̀k mezèha siŋgwè ŋa a ba ŋgar. Mə̀kəs ŋgar tèkeɗè, a sər mbàŋa, na a ndzə̀k a. Ama ka, àsìŋ ŋana a da dəraha a gà ɓə̀zla meslire Mbulum. 3A da dəraha tsàra ka, Piyer a gwaɗar: "Aàmala na kà zazam pàrsa Sadan a? Aàmala na kà sàs pàrsa a Mèzìte Mesife Mbulum a, aɗàbà ana kà ndzə̀k mezèha siŋgwè gùvàh aaha a biy yak pàm a? 4Gùvàh ŋa dze ana, biy yak tsìye, na aka na kàa kal dər zùkw tsìye? Dìte aka ana kàa kal dər dze ana, siŋgwè ŋa na biy yak tsìye? Meme na kà dzala i gər yak, aà megè gà dukw ata ya? Kà sàs pàrsa ka, a mburma tsà. Ama kà sàs pàrsa ka, a Mbulum." 5Ananiyas a tsaraka bazlam ata tsàra ka, a də̀ɗ aà mbulum a, a mə̀t tsàra. Gà mburma ana tserdze tə sər ahər a ka, ta ge magə̀ɗa hinne. 6I dəba ŋa ya, gà ɓə̀za gawla tə daha, ta mbe məmə̀ta ŋa, tə zlara ŋgat a bəra ya, ti le ŋgat. 7Zàkwayiya i dəba ŋa ya, a ge a ka, ndzemdè màkər ka, Safira a daha, a pə̀ts a ga ata mbàŋa. Ŋgat ka, aka sər aà dukw tar ata ta ge riŋ a tsà. 8A daha ka, a gwaɗar: "Tsikiŋ, wànà siŋgwè gùvàh ana kà kalum dər ana, naha pəra ya?" A gwaɗar, "Haya, siŋgwè ŋa ka, kataya." 9Piyer a gwaɗar: "Meme na kurum nda zal yak ki mwim akaba à àhəm sula məmà ka, aà məbàzà za a Mèzìte Mesife Mbulum a? Tsaraka, taraka, gà mburma ana ti le a zal yak a, ti deriŋa, ti zle a kər mbàŋa." 10A tsikar kataya ka, a də̀ɗ aà sik mala meslire Mbulum ata tsàra mbàŋa. Gà ɓə̀za gawla tə daha a ga ata ka, aka mbə̀r mimìte. Tə zla, tə daha, ti le ŋgat a tsaka zal ŋgar a fata asa. 11Gà mburma Mbulum tserdze nda gà àsìŋ gà mburma ana i fata ya, tə tsaraka làbara ata kataya ka, ta ge magə̀ɗa hinne. 12Gà ɓə̀zla meslire Mbulum tàa ge gà dukw menè à mburma nda gà dukw ŋgìɗ pàmpàm ika màgə̀r gà mburma hinne. Gà mburma Mbulum ti yahaba gər aà huɗ màsàpàr ana tə zalar Màsàpàr Salumun a, nda gə̀zlə̀ŋ ilik. 13Gà na tàa gə̀s Mbulum zùkw tsìye, ta ge magə̀ɗa aà madàha a tə̀v tar. Ku mege ta ge magə̀ɗa aà madàha a tə̀v tar tèkeɗè ka, tə zlə̀b à tar hinne. 14Gà asləka nda gà mə̀kəs ta gə̀s Batsàh kwa ŋa nda gə̀zlə̀ŋ tar lèlè, tə sə̀kàhawa aà gà mburma Mbulum ata hinne. 15Alə̀ka i dəba ŋa ya, gà àsìŋ ŋa tə ndzə̀kawaha gà ɓə̀zla dukw məmə̀ta a fata. Tə dzàyawa tar aà gùva vatwa. Ta hənawa à tar aka slə̀làh, ki ge tsà aka bwitse. Aɗàbà a tə̀v ana Piyer a de a nda ta ya ka, sìsiye ŋgar aka dzà aka tar ka, ta mbalawa. 16Gà mburma hinne tə dayawara i gà kwite ana ta mbeha a Yeruzalem a mbàŋa. Tə ndzə̀kawaha gà ɓə̀zla dukw məmə̀ta nda gà mburma ana gà sitene ti slewa a tar za ya, dìte tar ata tserdze ya, ta mbəlawa i dukw məmə̀ta tar a. 17Ama batsàh mala mandə̀và kuɗa a Mbulum ata nda gà Saduki ana ta gə̀s bazlam ŋgar a, ti ne are a gà ɓə̀zla meslire Mbulum hinne. Ta ge metsèhe, ta gwa: "Gasakwa tar." 18Ta gasa tar, tə dzà tar a ga dàŋgay. 19Alə̀ka ndaàvə̀ɗ ka, gawla Mbulum ilik a daha, a handakaya i gà bìye hə̀rmaga ya fit, a pə̀lara iɗəm à gà ɓə̀zla meslire Mbulum ata ya. A gwaɗa a tar: 20"Dum a ga Mbulum batsàh ŋana, dìte ka tsikwim bazlam mesife awiya ŋa ana Yesuw a da dərra i tə̀v Mbulum a, a mburma." 21Gà ɓə̀zla meslire Mbulum ata ta gə̀s mifèfile gawla Mbulum ata tsàra. I mèkwède hèdwe ka, tə da a ga Mbulum batsàh ŋa ata. Tə daha, tə dzà ba aà metsìkè bazlam ata a gà mburma. Zàkwayiya ka, gà mala mandə̀và kuɗa a Mbulum ata nda gà mburma ana ta gə̀s bazlam ŋgar a, tə zal a gà àsìŋ gà bàba gà Yahuda ana ta kwere a mburma ya. Ti yahaba gər. Ta fàfəl ika màgə̀r tar. Alə̀ka i dəba ŋa ya, tə slər gà mburma aka gà ɓə̀zla meslire Mbulum ata i ga dàŋgay a. 22Alə̀ka gà mburma ata tə daha, ta hə̀ndə̀k i ga dàŋgay a ka, tàa le aɗəm aà wùra tsà. Ta mbə̀ɗ gər a tə̀v mayàhàba gər gà mburma ata. Tə daha, ta gwa: 23"Mì daha ka, ga dàŋgay mahə̀ndə̀kà ŋa iɗəm a lèlè dukw ŋgar, gà ɓə̀zla makàslà ga ŋa ìbam, tar riŋ ika bìye hə̀rmaga ŋa. Ama mì hə̀ndə̀k i ga ya ka, màa ŋgat a wùra ilik tsìdze." 24Əbay gà ɓə̀zla makàslà ga Mbulum batsàh ŋa ata nda gà ə̀bay gà ɓə̀zla mandə̀và kuɗa a Mbulum tə tsaraka gà bazlam ata tsàra ka, tə sər dukw ana ti dzele a nda tə̀v gà ɓə̀zla meslire Mbulum ata ya asa tsà. Ta gwaɗaba ika màgə̀r tar: "Dìte meme na dukuməŋa a ge ba ya?" 25I dəba ŋa ya, mìsle ŋgìɗ ilik a dara a tə̀v tar a, a gwaɗa a tar: "Gà mburma ana kà dzùm tar a dàŋgay a ka, tar ɗa i ga Mbulum batsàh ŋana i faha, ti tsik a bazlam Mbulum a mburma." 26Tə tsaraka kataya tsàra ka, ə̀bay gà ɓə̀zla makàslà ga Mbulum batsàh ŋa ata tə da nda gà mburma ŋgar. Tə daha, ta gasara gà ɓə̀zla meslire Mbulum ata ya. Ama ta gasa tar ka, nda maaga tsà, aɗàbà gà mburma ta kelewe a tar nda kur. 27Tə ndzə̀kaha tar aka miɗ sèriyè a tə̀v mayàhàba gər tar ata. Dìte batsàh mala mandə̀và kuɗa a Mbulum ata a wiz aà tar bazlam a. 28A gwaɗa a tar: "Màa pala a kurum àhəm hinne, aà metsìkè bazlam nda zləm wele ata. Kurum dze ana, kà tsarakum zləm beye, na dìte ki dwim a à bazlam ŋa aka miɗ aka miɗ, i Yeruzalem asa ya? Ama a sàs a kurum megweɗe ka, mə̀r na a kə̀ɗ wele ata ya." 29Gà Piyer nda gà àsìŋ gà ɓə̀zla meslire Mbulum ata ta gwaɗar aakaha: "Say megìse ka, bazlam Mbulum ìvaɗ, tsə̀ka, biy mburma tsà. 30Kà ndwandwayum Yesuw aà dìzl, a mə̀t, àma Mbulum gà batsàh tsir kwa a mbəlara à ŋgat i məmə̀ta ya. 31Mbulum a hitse à ŋgat aka tsèke ahər mezime ŋgar, a tike ŋgat a ə̀bay. A ne à ŋgat mala məmbàlà à mburma asa. A ge dər kàmala taŋa ya ka, dìte gà mburma Israyel tə ta ŋgat vatwa aà məmbə̀ɗà à gà gə̀zlə̀ŋ tar nda məpə̀là à bakal tar tserdze. 32Mə̀r ka, gà ɓə̀zla sìda gà dukw ata ta ge ba ya, mə̀r nda gà Mèzìte Mesife Mbulum ana a vəl a gà na tàa gə̀s bazlam ŋgar a." 33Gà ɓə̀zla mayàhàba gər ata tə tsaraka taŋa ka, ta ge àrə̀v hinne. Tə dzà akaba àhəm, aà mibetse iɗəm gà ɓə̀zla meslire Mbulum ata ya fit. 34Ama Farisa duwa a riŋ ika màgə̀r tar, zləm ŋgar Gamaliyel. Ŋgat ka, mala medzèŋgè məpàlà àhəm Musa ana gà mburma ta gə̀sawa mifèfile ŋgar lèlè ya. A hitse aka màgə̀r mayàhàba gər ata, a gwaɗa a tar: "Gà ɓə̀zla meslire Mbulum tə da a bəra zàakwa dzekwiŋ." 35Alə̀ka i dəba ŋa ya, a gwaɗa a gà mburma ana mayàhàba gər ŋa ya asa: "A kurum gà Israyel, gwim metsèhe nda tə̀v dukw ana ki ta gwim a à gà mburma aaha ya. 36Akahər ata ka, wele duwa a riŋ tə zalar Tudas. A pə̀r aàba ka, a gwa: 'Iye ka, ŋgwal mburma hinne.' Ama ka, gà mburma ti sle a də̀rmə̀kà faɗ na ta gə̀s bazlam ŋgar a. I dəba ŋa ya, tàa kə̀ɗ dər akaba ŋgat pəra, gà mburma ana tə zazam ŋgat a, tə tə̀z ihər a fit, ku ilik wùra aka zeha tsìdze. 37I dəba ŋgat a ka, wele ŋgìɗ a riŋ ilik, a tike aɗəm ba i tə̀v ana tar riŋ ta wetse a mburma ya. Tə zalar Yudas gà Galile. A ndzə̀k mburma hinne aà mendzwil. Ama tàa kə̀ɗ ŋgat asa mbàŋa. Gà mburma ana tə zazam ŋgat a, tə tə̀z ihər a asa. 38Ama ka, ìye ihər i gweɗe a kurum a kinèhe ya: Kàa yehwim duwa à gà wele aaha ya asa tsà, miyekwim à tar, tə da ba. Aɗàbà na megè ìmir tar aaha ta ge a ya, gà mburma na ti tsik a ter a ya ka, a ndze a tsà. 39Ama na megè ìmir tar a dere a i tə̀v Mbulum a ka, ki slwim aà mimbete a dər tsìdze. Gwim metsèhe lèlè. Biy tsà ki gwim a gùvəl ka, nda gà Mbulum. Ki sirwim a iɗəm àba ya tsà." Ama gà mayàhàba gər gà mburma ata ta gə̀s bazlam Gamaliyel ata. 40Tə zalaha a gà ɓə̀zla meslire Mbulum ata, ta gazla tar, ta gwaɗa a tar: "Ka ta fàfəlum nda zləm Yesuw asa tsìdze." I dəba ŋa ya, ta pə̀l à tar kuɗa. 41Gà ɓə̀zla meslire Mbulum ata tə dara i tə̀v mayàhàba gər tar ata ya, nda gà maŋgàyà ba, aɗàbà ana Mbulum a gə̀s tar lèlè, a vəl a tar vatwa aà mesèwère are agəra zləm Yesuw a. 42I dəba ŋa ya, ti tsikewa bazlam ŋgwal ŋa aaha agəra Yesuw ana Mbulum a gwa, i slir a kurumehe a ya, i ga Mbulum batsàh ŋana kə̀la pat kuɗa.


text: 1A seŋ na, sərum ha na ge məsler haladzay hərwi kurom Kolosi hay, hərwi ndo i Lawdise hay ada hərwi siye i ndo neheye ta ŋgeteŋ zuk bay aye. 2Faya na giye andza niye na, hərwi məmakum naha ɗərev ada kâ wuɗum bo nəte nəte mə walaŋ kurom ada kâ dzapum nəte. A seŋ sa na, sərum wu nakə Mbəlom a bəzakway ha parakka aye hərwi ada kâ ndzum ɓəŋɓəŋ mə ɗəma. Sa na, ada kâ tərum ndo i zlele hay ka tsəveɗ ŋgay. Wu nakə Mbəlom a ɗakum ha aye na, Yesu Kəriste. 3Neŋgeye na, ma həndəkakweye tsəveɗ hərwi ada kâ hutakwa metsehe ada kâ sərakwa wu hay. Metsehe nakay na, lele haladzay, ma səkəmiye bo ta suloy bay. 4Na tsik andza niye na, hərwi ada ndəray mâ vakum gər tə bazlam ləfeɗeɗe eye bay. 5Sərum ha na, kwa neŋ dəreŋ tə nəkurom bəbay na, faya na dzaliye huya ka nəkurom. Ɗərev ga faya ma ŋgwasiye hərwi faya ka gumeye wu hay ta tsəveɗ eye ada hərwi nakə ka dzalum ha ka Kəriste aye, nəkurom mandza eye ɓəŋɓəŋ lele. 6Ka təmum Yesu Kəriste ka təra Bəy Maduweŋ kurom. Hərwi niye mede kurom mâ ge na, andza nakə a yay a gər a neŋgeye aye. 7Ndzum mə həlay ŋgay andza dərizl i gərɗaf nakə a pa zləlay ŋgay a bəɗ haladzay aye. Dum kame kame, dzalum ha peteh ka neŋgeye huya andza nakə ta tətikakum aye. Gumay naha sɨsœ haladzay a Mbəlom huya. 8Gum metsehe, ndəray mâ vakum gər tə metsehe nakə ma giye ŋgama bay aye bay. Metsehe niye na, a yaw abəra ma ndo hay ada ma məsəfəre neheye lele bay ka məndzibəra aye bəna abəra mə Kəriste bay. 9Ka pumateye zləm a nəteye bay na, hərwi mede i Mbəlom na, tebiye mə bo i Yesu Kəriste. 10Taɗə nəkurom madzapa eye tə Kəriste na, Mbəlom kə rah kurom ha tə Məsəfəre ŋgay. Kəriste na, bəy ka gər i wu hay tebiye ada ka gər i bəy tay hay. 11Ka hutum məɗəse bo na, hərwi nakə ka dzapum tə Kəriste aye. Məɗəse bo niye na, məɗəse bo nakə tə həlay i ndo zezeŋ aye bay. A yaw na, mə Yesu Kəriste. A zla fakuma abəra wu nakə ma diye kurom ha a mənese aye na, ta neŋgeye. 12Ahəl nakə ta dzəhuɓ kurom ha a yam aye na, andza nakə tə la kurom ka bo tə Kəriste aye. A həlay niye ka tsalumaw abəra ma yam na, andza nakə nəkurom tə Kəriste ka lətsumaw abəra ma mədahaŋ aye hərwi ka dzalum ha Mbəlom na, gədaŋ ŋgay andaya mələtse kurom ahaya abəra ma mədahaŋ andza nakə a lətse ahaya Yesu Kəriste abəra ma mədahaŋ aye. 13Ahəl niye nəkurom na, andza mədahaŋ hay hərwi ka gawum mezeleme ada hərwi nakə Yesu Kəriste kə ɗəs kurom bay aye. Anəke na, Mbəlom kə lətse kurom ahaya abəra ma mədahaŋ tə Yesu Kəriste ada kə pəsakway ha mezeleme kway. 14Ahəl niye na, sariya kə gəs kway hərwi wu nakə Mbəlom a tsik aye na, ka gakwa bay. Ane tuk na, Mbəlom kə zla fakwaya abəra mezeleme nakə ka gər kway aye, kə hama gwedere nakə fakwaya aye, andza a dar na ka mayako mazləlmbaɗa eye. 15Ahəl nakə Yesu Kəriste a mət ka mayako mazləlmbaɗa eye na, a zla gədaŋ abəra ka fakalaw hay ada ta bəy tay hay tebiye. A həhal tay ha kame i ndo hay tebiye, a patay horoy a ɗəre. 16Taɗə kə ge andza niye na, ndəray kwa nəte mâ gakum me hərwi wu mənday kəgəbay hərwi wu məse na, ndəray mâ gakum me bay. Ndəray kə gwaɗakum gum magurlom i məhəne siye hay, i wur kiye kəgəbay i pat i mazəzukw bo na, kâ təmum bay. 17Wu neheye na, andza mezek, a ɗatay ha a ndo hay wu nakə ma deyeweye kame aye. Wu deɗek eye nakə a ɗa ha na, bo i Yesu Kəriste eye. 18Kâ gərumatay tsəveɗ a ndo hay tâ səpat kurom tə bazlam kəriye abəra ka magogoy kurom bay. Ndo niye hay faya ta gwaɗiye kutoŋ məgay ɗəretsətseh a bo, ada məɗəslatay ha gər a gawla i Mbəlom hay. Nəteye faya ta tsikiye na, ka wu nakə tə ŋgatay ma məsine aye. Slala i ndo neheye na, faya ta ɗəslay ha gər a bo kəriye tsa, tə dzala i tay na, ka wu neheye ka məndzibəra aye. 19Nəteye madzapa eye tə Kəriste bəy tay sa bay. Matəra andza gər na, neŋgeye ada ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu na, bo ŋgay. Ndo neheye madzapa eye tə neŋgeye na, ta hutiye gədaŋ mə həlay ŋgay, maa dzapa tay ha ka təv manəte eye na, neŋgeye. Ta gəliye, ka tsəveɗ ŋgay andza nakə a yay a gər a Mbəlom aye. Ma piye tay ha ndo ŋgay hay ka təv manəte eye hərwi ada nəteye tebiye tâ dzapa andza bo i ndo nəte a zəv ka təv manəte eye tə mbəle hay ada ta slo i bo hay. 20Nəkurom ka sərum ha, ka mətum ka bo tə Kəriste. Andza niye, fakalaw hay ta ləviye kurom sa bay. Taɗə kə ge andza niye tuk na, ada ka ndzum andza nəkurom ndo i məndzibəra hay sa kəkay? Faya ka pumay bəzay a wu neheye tə gwaɗ: 21«Kâ zla wu nakay bay», «kâ ndzaka wu nakay bay», «kâ tətal ka wu nakay bay» aye na, ma kəkay? 22Maa tətik bazlam neheye mapala eye na, ndo hay ɗekɗek tsa. Wu neheye tebiye na, ta dziye ahəl nakə ndo hay ta giye ha məsler aye. 23Ka madazlay, ndo hay tə dzala mə gər tay bazlam neheye mapala eye na, ta vəliye metsehe hərwi tə gwaɗ, tə ge kutoŋ hərwi məpay bəzay a kule tay, marəhay gər ka dala ada məgay ɗəretsətseh a bo. Ane tuk na, neŋ na ŋgatay na, kule tay ma dzəniye ndo hərwi ada mâ gay metsehe a bor i bo ŋgay kwa tsekweŋ bay tebiye.


text: 1Mi Pol kɨ Luwə ɓar-m, kɨ go me ndɨgɨ tɨ lie kadɨ mi nje kaw kɨlə lə Jəju Kɨrɨsɨ, naa tɨ kɨ ngoko̰je Sosɨtən, 2j-uwə jisi səi njé kaw-naa je kɨ ɨsi Korḛtɨ tɨ, j-uwə jisi səi njé kɨ Luwə ɔr səsi me majal tɨ kɔ kɨ go rəbɨ kɨndə rɔ naa tɨ kɨ Jəju Kɨrɨsɨ, j-uwə jisi səi njé kɨ Luwə ɓar səsi tə dɨje kɨ kay njay ləne, j-uwə jisi səi dɨje pətɨ kɨ, me lo je tɨ kɨ dangɨ dangɨ, ɨsɨ ɓai tɔ Ɓaɓe ləje Jəju Kɨrɨsɨ, Ɓaɓe ləsi kɨ Ɓaɓe ləje. 3Kadɨ me-majɨ kɨ kɨsɨ-maje lə Bawje Luwə əi kɨ Ɓaɓe Jəju Kɨrɨsɨ e dɔsi tɨ. 4M-ra oyo Luwə ləm kɨ ndɔ je ndɔ je kɨ mbata ləsi. M-ra-e oyo ɔjɨ dɔ me-majɨ lie kɨ to dɔsi tɨ me kɨndə rɔ naa tɨ kɨ Jəju Kɨrɨsɨ. 5Tadɔ me kɨndə rɔ naa tɨ kɨ Kɨrɨsɨ kɨn ə majɨ ur-n səsi me kujɨ ta tɨ kɨ me nḛ gər tɨ. 6Najɨ kɨ ma kɨ dɔ Kɨrɨsɨ tɨ e kɨ ma kɨ tɔgɨ dansi tɨ, 7adɨ kadɨ-kare madɨ kare kɨ du səsi goto. Ɨsɨ ɨngəmi ndɔ kɨ Ɓaɓe ləje Jəju Kɨrɨsɨ a tḛḛ-n hɔy. 8Kɨrɨsɨ wa kɨ dɔne a adɨ səsi tɔgɨ kadɨ uwəi rɔsi ba bɨtɨ dɔbəy ndɔ tɨ. A adɨ uwəi rɔsi ba mba kadɨ ndɔ təl-e ɓa səi kɨ ta dɔsi tɨ al. 9MBata Luwə kɨ nje ɓar səsi, ɨlə səsi naa tɨ kɨ NGone Jəju Kɨrɨsɨ kɨ Ɓaɓe ləje, e Luwə kɨ nje ka dɔ ndune tɨ. 10NGakom je, m-ndəjɨ səsi me tɔ Ɓaɓe tɨ ləje Jəju Kɨrɨsɨ kadɨ adi ndusi e naa tɨ. Adi gangɨ-naa goto dansi tɨ. Majɨ kadɨ adi tagasi je kɨ angalsi je e naa tɨ kare ba. 11MBa ri ə m-əl ta kɨn be wa? M-əl be mbata dɨje kɨ Kolowe tɨ əli-mi ta kɨ dɔsi tɨ adɨ-m m-o. 12Nɨngə nḛ kɨ m-ge kadɨ m-əl səsi, m-o təkɨ dansi tɨ dəw madɨ ə nə: «Mi dəw lə Pol», kɨ nungɨ ə nə: «Mi dəw lə Apolosɨ», kɨ rangɨ ə nə: «Mi dəw lə Pɨyər», ə e kɨ rangɨ ɓəy ə nə: «Mi lə Kɨrɨsɨ». 13Ə se Kɨrɨsɨ e kɨ gangɨ rɔne dana wa? Se e Pol ə ɓəi-e dɔ kagɨ-dəsɨ tɨ mbata ləsi wa? Se rai səsi batəm me tɔ Pol tɨ wa? 14M-ra oyo Luwə təkɨ ra adɨ m-ra batəm dəw madɨ kare dansi tɨ al. Dɨje kɨ m-ra-de batəm e Kɨrɨsɨpusɨ əi kɨ Gayusɨ par. 15Dəw madɨ kare kɨ a ə nə rai nḛ batəm me tɔm tɨ goto. 16Dɨje kɨ m-ra-de batəm ɓəy tɔ ɓa, e njé kɨ me kəy tɨ lə Isɨtəpanasɨ. Kɨ rangɨ to no̰o̰ nɨngə, m-o al ngata. 17E kɨ mba kɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ ə Kɨrɨsɨ ɨlə-m, ɓɨ e kɨ mba ra batəm al. Kɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ kɨn e kɨ gosɨ ta kɨ ta tɨ al. Re e kɨ gosɨ ta kɨ ta tɨ nɨngə, koy Kɨrɨsɨ dɔ kagɨ-dəsɨ tɨ a təl nḛ kɨ ndae goto. 18MBḛ koy Kɨrɨsɨ dɔ kagɨ-dəsɨ tɨ e ta mbə kɨ rɔ dɨje tɨ kɨ ɨsɨ awi tujɨ tɨ. Nə kɨ rɔjetɨ je kɨ j-ɨngə kajɨ nɨngə e tɔgɨ lə Luwə. 19Makɨtɨbɨ lə Luwə ə nə: «M-a m-tujɨ tər lə njé tər je, nɨngə njé nḛ gər je, m-a m-ro ta nḛ gər ləde kadɨ təl nḛ kɨ kare.» 20NJe tər e ra be? NJe ndo ndu-kun e ra be? NJe najɨ ta e ra be? Tər lə dəw kɨ dunɨya̰ tɨ ə yə Luwə təl-e nḛ kɨ mbə tɨ. 21E be mbata tər kɨ dɔnangɨ tɨ ne asɨ kadɨ aw kɨ dɨje adɨ gəri tər lə Luwə al. E be ə Luwə ndɨgɨ ngay kadɨ n-ajɨ dɨje kɨ adi-e mede. Dɨje kɨ adi-e mede kɨ go rəbɨ kɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ kɨ dəw oo ə to tə ta mbə yo. 22Jɨpɨ je dəji kadɨ n-ooi nḛ kɔjɨ, Gɨrəkɨ je sangi tər tɔ. 23Kɨ sɔbɨ dɔje nɨngə, j-ɨlə mbḛ Kɨrɨsɨ kɨ ɓəi-e dɔ kagɨ-dəsɨ tɨ. MBḛ kɨn təl jɨgɨ tɨgə Jɨpɨ je, ə e ta mbə kɨ rɔ dɨje tɨ kɨ əi Jɨpɨ je al tɔ. 24Nə kɨ rɔ dɨje tɨ əi Jɨpɨ je kɨ dɨje kɨ əi Jɨpɨ je al, kɨ Luwə ɓar-de nɨngə, mbḛ lə Kɨrɨsɨ kɨn e tɔgɨ kɨ tər lə Luwə mbata tɨ ləde. 25Tadɔ ta mbə lə Luwə kɨn e tər kɨ ɨtə tər lə dɨje, ə tɔgɨ goto lə Luwə kɨn e tɔgɨ kɨ ɨtə tɔgɨ lə dɨje. 26NGakom je, ɨndəi kəmsi majɨ oi. Dansi tɨ kɨ Luwə ɓar səsi kɨn, njé tər je kɨ go darɔ tɨ əi ngay al, njé tɔgɨ je əi ngay al, njé tɔɓa je əi ngay al tɔ. 27Nɨngə kadɨ ɨgəri təkɨ Luwə kɔtɨ nḛ je kɨ njé tɔgɨ al kɨ dɔnangɨ tɨ ne mba kadɨ ɨlə-n rɔsɔl dɔ nḛ je tɨ kɨ njé tɔgɨ. 28Luwə kɔtɨ nḛ je kɨ kəme goto, nḛ kɨ dɨje kɨdi-e dɔnangɨ, nḛ je kɨ əi nḛ madɨ al, mba ro-n ta nḛ je kɨ dɨje ooi ndade. 29Be mba kadɨ dəw madɨ ɨndə gune no̰ Luwə tɨ al. 30E Luwə ə ɨlə səsi naa tɨ kɨ Kɨrɨsɨ. Kɨrɨsɨ kɨ ɓone e tər ləje kɨ ḭ rɔ Luwə tɨ. E ə, kɨ go rəbɨ lie, Luwə ɔr-n ta dɔje tɨ, adɨ j-ayi njay, ugə dɔje ji majal tɨ. 31E be təkɨ makɨtɨbɨ lə Luwə əl-n ə nə: «Dəw kɨ ge kɨndə gune nɨngə, majɨ kadɨ un Ɓaɓe ə ɨndə-n gune.»


text: 1Má tə wuntə vi mwa, ba wuntyi ká Farisi lə wuntyi mala-mala kə sənata wada ra Musa kə səkwa mə Urushalima tsənitəgwa tá Yesu. 2Ba hyá nata wuntyi mbəlyi kə zəli Yesu tə zəmə wsi kə zəmə kəlama zəmatə pyə pəla. 3(Təmburi má ká Farisi lə zaka mbwara mbəlyi-hya ká Yahuda paɗə mə́ ná, wsi shi tsá zəli hyá. Má nda zəmə wsi kə zəmə hyá ná, se hyá zəmatə pyə pəla hataba, kala wsha kə zəli shi-rahya gətə; 4ka zəmə wamara wsi hyá səkə tə shikwi mwa kəlama zəmatə yaɓə-njə wə. Kúkulə wuntyi wsha kə zəli shi-rahya tsá ndza hyá zəma—kala yaɓə yə kwatləkwi kə sa yemyi, lə yə dəgwi lə yə tasa; se hyá zəmatə nda yaɓə hyá.) 5Təmburi tsətsə, ba ká Farisi ngyi lə mala-mala ngyi gə sha Yesu nee, "Təmburi waá nda má mbəlyi kə zəli na zəma wsha kə zəli shi-ramyi alandza, nda zəmə wsi kə zəmə hyá kəlama zəmatə pyə pəla ri?" əkwə. 6Ba Yesu gə sha hyá nee, "Mbəlyi lə hwi ɓwagə yə tá Hyalatəmwə dye! Ndana talala vəcə Hyalatəmwə kə Ishaya gətə zamə mbweghe-yə nee, 'Mbəlyi ngyi nə, lə vəcə tá mnyə nggə rá həwə hyá kalə, a lə mni ɓwagə ndza hyá tá rá. 7Fashə humə-hya humə rá, təmburi vəcə shi-rahya tsá tətəkə hyá tə́ mbəlyi, kala vəcə Hyalatəmwə fashə,' əkwə. 8Təmburi wuri yə kə fəyə wada ra Hyalatəmwə vari bəla, a zəli wsi shi fashə! 9"Handa lantə wada ra Hyalatəmwə yə tityi, tazhe zəli wsi shi fashə; dandərəa wsie tə́ yə mwa, kwə yə tsə́ ɓa! 10Təmburi má kwə wada ra Musa, 'Həwəshə ta-ranga lə ma-ranga,' ba njə zhini gə mwa nee, 'Má mdi kə wshəntə ta-ranjə lə ma-ranjə, a gə vəcə ntintimye tə hyá ná, mbəlyi pətlə mdi shə,' əkwə. 11A má kwə yə lə ngayə cikərə, má wsi tsá va mdi tazhe vwi ta-ranjə lə ma-ranjə mə́, a ba mdi shə gə sha hyá nee, 'Má wsie,|i korban|d njə,' əkwə ná, wuri—ndaka kə́lyə njə kə vwi mbəlyi kukulə kə yeki njə́, əkwə yə! (Má|i 'korban'|d tsa, njə́ wsi kə fəyəgwa ka nga Hyalatəmwə.) 13Handanda wshəntə vəcə Hyalatəmwə yə lə tətəkə wsi shi kala tsa tə́ mbəlyi! Kúkulə wsha kala tsa mwa, tsá ndza yə təkwarə mələ," əkwə Yesu sha hyá. 14Ba Yesu zhini kata mbəlyi kúkulə ngyi tə nkwa shə, a gə sha hyá nee, "Nkatə wa tləmə tá vəcə-ra, paɗə-yə, ba yə fatə dandərəa! 15Wsi shə ba mdi ɗahwi, a ba mbərətə mdi ka mdi bikyi wə; se wsi kə səmə kwa mni mdi, tsá kə fə mdi ka mdi bikyi. (( 16Kə fatə yəw?))" əkwə. 17Má vi kə Yesu hwə tá mbəlyi ngyi pəlyə, a li dzəgə ya, ba mbəlyi kə zəli njə́ yiwi va njə́ hankyə mbweghe vəcəa. 18Ba Yesu gə sha hyá nee, "Balə yə dəwa kəlama sənata wsi mə vəcə-ra ná? Vá sənata yə ndangə mə́ nee, wsi shə ba mdi ɗahwi, a ba mbərətə mdi ka mdi bikyi wə huri? 19Təmburi má wsi kə mdi ɗahwi, ka dzəgwa njə kwa mni mdi wə; dzəgwa kwa bisi li njə, nda ntəkəntə mdi dzətə ka!" əkwə. (Wuri Yesu kə ncətə tə nkwaa nee, zaka mbwara wsha kə zəmə ná, ndaka zəmə mdi.) 20Ba Yesu gə nee, "Se wsi kə səmə kwa mni mdi, tsá kə fə mdi ka mdi bikyi; 21təmburi səmə kwa mni mdi tlagwa zaka mbwara zəzi ntimye, nda mnə mdi njə tá mələ wsha ntintimye—kala yə mələ wsha sasəwe, lə ghəli, lə pətlə nkwa, lə nyə səri, 22lə ɗagwa tá wsi mdi lə zərəwsha, lə mələ zaka mbwara wsha ntintimye lə wsha má hitəgwa, lə nggutə nkwa, lə shíshi ba dlya, lə wshəntə nkwa, lə ɓwa ghi, ba mələ wsha bata tə́ Hyalatəmwə. 23Zaka mbwara wsha ntintimye ngyi paɗə ná, səmə kwa mni mdi tlagwa hyá, nda ndza mdi ka mdi bikyi," əkwə Yesu sha hyá. 24Ba Yesu tlagwa tə nkwa shə, a li dzəgwa hyə ká Sur ba Saida. Má kwaɓa ná, ba njə li jakə wuntə ya, a njigwe. Kə "i njə ba mbəlyi sənata səkə-njə tə nkwa shə wə; a kandə njə njigwe tə mbwə má mbəlyi sənata wə. 25Təkwashə-təkwashə ná, ba wuntə malə kə fatə habarə səkə-njəa səkə tá njə́, tsá kə hyala ɗa wzha-ranjə tá ghi. Ba njə gəliɓyi tə kəma ra Yesu, 26a mpərəshə pəla; kwə njə na, "Titihwə na rá, dləntə rá hyala tá ghi wzha-tara!" əkwə. Maləa ná, wzha rə ká Yahuda njə wə; wzha rə ká kyə njə, tsá kə shika pəlyə Finikiya tə hyə ká Siriya. 27Təmburi tsətsə, ba Yesu gə sha njə́ nee, "Tafəna, buhəshə nggwasə hankyə mbəlyi hataba lə wsi kə zəmə; təmburi vá hitəgwa ba mbəlyi kələtə wsi kə zəmə nggwasə, a lantə tə́ kə́lyə́ wə," əkwə. 28Ba maləa gə nee, "Handa-ranga, Tlamda; a má dəwa nə, má ɗafa kə ngungushintəgwa tə ka va nggwasə kə ɗahwi ná, ka zəmə kə́lyə́ huri?" əkwə. 29Ba Yesu gə nee, "Vəcə kə na gətəa nə, malə nə, handanda jiri; təmburi vəcə-nga tsa, yira dləntə hyala tá wzha-ranga! Mayi dzəgə ya; 'kulingə' kwə wzha-ranga shə!" əkwə. 30Má nda zhinikəgwa maləa dzəgə ya ná, məhya wzha-ranjəa tə dlə; wuri hyala kə hwə tá ghi-njə! 31Ba Yesu tlagwa tə hyə ká Sur, a zəlitə hunkwa kə jalyi mə Saida; ba njə li jilyə mə Dikafolis, hyə ndza mələmi mungə tə, nda dzəgwa mnyə tsadi ká Galili njə. 32Má tə nkwa shə, ba wuntyi mbəlyi kələkə wuntə mdi midəngi səkə tə́ Yesu; ba hyá gədyi Yesu nee, "Titihwə na yə́, fəyə pəla-ranga mbweghe-njə, təmburi ba njə fatə vəcə, a gə vəcə," əkwə. 33Ba Yesu tsəshə mdie tə pəla, a li jalyi wuntə bəla lə, ɓwaɓwagə-rahya; ba njə kətə fala lihyi pəla-ranjə kwa tləmə mdie, ba ntiviyi ndigulyi tə pəla-ranjə, a ba fata anyə mdie lə. 34Ba Yesu latə kəma tamwə: "Mmm," əkwə njə lə nggələvi, ba gə lə vəcə-hya nee,|i "Iffata!"|d (nee, "Mnəntəgwa!") əkwə sha mdie. 35Lyanggə tləmə mdie mnəntəgwa, ndaka fá vəcə təkwashə-təkwashə; a tsalawwə nggurədlə-njə, acə njə tə gə vəcə ntar, ntarrə! 36Ba Yesu "yəmə mbəlyi tə nkwa shə mənə nee, "Wá gərəshə yə tə́ mdi wə!" əkwə. A má vi kə njə "yəmə mbəlyi ná, venkwashə dzəgə hyá mtsəhə gə wsi kə njə mələtə. 37Zaka mbwara mbəlyi kə fatə wsi kə mələtəgwaa ná, ba hyá ghiri və kashasha, a gə nee, "Dandərəa mələ zaka mbwara wsha njə paɗə! Balə yə midəngi mələ njə ka fá vəcə, ndaka gə vəcə ntar, ntarrə!" əkwə hyá.


text: 1Ma dəba eye na, Pol a lətse abəra ma gəma i Aten, a ye a gəma i Koriŋte. 2A ye naha a ɗəma na, a ndzay a gər a Yahuda wuray məzele ŋgay Akelas. Neŋgeye tə wa na ka dala i Poŋtus. A yaw abəra ma gəma i Itali ta ŋgwas ŋgay Pərisil hərwi Kəlod bəy i Roma a gwaɗ: «Yahuda hay tebiye tâ lətse, tâ ye abəra ka dala i Roma.» Pol a ye ka təv tay mata tsikatay me. 3Pol na, a ŋgarawa petekeɗ i məge ha madzawadzawa. Məsler i Akelas ta ŋgwas ŋgay na, məŋgere petekeɗ eye niye dərmak. Hərwi niye Pol a ndza mə gay tay, tə ge məsler dziye. 4Pat i mazəzukw bo na, Pol a yawa a gay i maɗuwule me i Yahuda hay. A tsikawatay a Yahuda hay kwa a Gərek hay dərmak tâ dzala ha ka Yesu. 5Ane tuk na, ahəl nakə Silas ta Timote ti yaw abəra ka dala i Masedowan aye na, Pol kə ge məsler i wuray sa bay. A ɗawa ha bazlam i Mbəlom ɗekɗek tsa. A ɗawatay ha a Yahuda hay Yesu na, Kəriste. 6Ane tuk na, Yahuda hay ta təma bazlam ŋgay bay. Tə tsaɗay pəleslesle. Tsa na, Pol a yaw abəra mə walaŋ tay. A bəzlum ha burhway i gəma tay abəra ka petekeɗ ŋgay, a gwaɗatay: «Taɗə ka dzum na, mənese ga sa bay. Mənese eye ka gər kurom. Anəke kwayaŋŋa na diye na ta ɗatay ha bazlam i Yesu a ndo neheye Yahuda hay bay aye.» 7A lətse, a ye abəra ma təv niye. A ye a gay i ndo wuray tə zalay Titus Zustus. Neŋgeye na, a ɗəslaway ha gər a Mbəlom ada gay ŋgay na, ka tsakay i gay i maɗuwule me i Yahuda hay. 8Kərispus na, neŋgeye bəy i gay i maɗuwule me niye. A dzala ha ka Bəy Maduweŋ ta ndo i gay ŋgay hay tebiye. Koriŋte hay haladzay, neheye tə pawa zləm ka bazlam i Pol aye tə dzala ha ka Yesu dərmak. Pol a dzəhuɓ tay ha a yam. 9Pat wuray ta həvaɗ na, Bəy Maduweŋ a tsikay me a Pol ma məsine, a gwaɗay: «Pol kâ dzədzar bay, ɗa ha bazlam ga huya, kâ ndza tete bay. 10Neŋ andaya tə nəkar, ndəray ma sliye faya məgaka wuray kwa tsekweŋ bay, hərwi ma gəma nakay na, ndo ga hay haladzay mə ɗəma.» 11Tsa na, Pol a ndza ma Koriŋte məve nəte ta məzaw. A tətikawatay bazlam i Mbəlom a ndo hay tebiye. 12A həlay wuray Gayoŋ neŋgeye a ləva dala i Akay eye na, Yahuda hay tə haya gər ka Pol. Tə gəs na ti ye ha kame i Sariya. 13Tə gwaɗay a bəy niye: «Ndo nakay na, faya ma tsəviye tay ha ndo hay a pesl tə matətikatay məɗəslay ha gər a Mbəlom ta tsəveɗ weɗeye wal. Wu nakə faya ma tsikateye na, a ye ka bo tə bazlam mapala eye bay.» 14A say haɓe a Pol mətsike me, Gayoŋ a mbəɗatay naha faya a Yahuda hay, a gwaɗatay: «Taɗə ndo nakay kə tsik wuray ka bəy i dala kəgəbay a ge mənese nakə ka zal naha aye na, nəkurom Yahuda hay na sliye faya məzle həlay eye mətsənakum na. 15Ane tuk na, ka kəɗum wuway na, ka wu hay, ka məzele hay kəriye ada ka bazlam kurom mapala eye hay. Wu neheye a zəbakum naha ɗəre aye na, a nəkurom eye kurom bəna, neŋ na giye sariya i wu neheye andza nakay aye bay. A seŋ bay, bazlam ga mə ɗəma bay.» 16Tsa na, a həhar tay ahaya abəra ma təv məge sariya. 17Ti yaw abəra na, tə gəs Sosten bəy i gay i maɗuwule me, tə ndaɓa na kame i sariya. Ane tuk na, a gay mə gər kəset a Gayoŋ bay. 18Pol a ndza məhəne haladzay ma Koriŋte. Ma dəba eye, a lətse abəra ma Koriŋte, a gər ha malamar hay. A ye a gəma i Seŋkəre ta Pərisil ada ta Akelas. Mə ɗəma na, Pol a həz na gər hərwi ɓa kə gwaɗ kurre: «Na vəl ha bo ka məge məsler i Mbəlom.» Tsa na, tə lətse abəra ma Seŋkəre, tə tsal a kwalalaŋ i yam ti ye ta Akelas ada ta Pərisil a Aŋtiyos ka dala i Siri. 19Tə ndisl a Efez na, Pol a gər ha Pərisil ta Akelas. Neŋgeye a ye a gay i maɗuwule me mata kəɗe wuway ta Yahuda hay. 20Mə ɗəma na, Yahuda hay ta tsətsah faya, tə gwaɗay: «Ndza ka təv may məhəne haladzay.» Pol a wuɗa məndze bay. 21A lətse, a gər tay ha, a gwaɗatay: «Taɗə kə say a Mbəlom na, na maweye ka təv kurom mba.» A tsal a kwalalaŋ i yam ma Efez a ye a Sezare. 22A lətsew abəra ma Sezare na, a ye a Zerozelem təday. A ye a tsikatayaw me a ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu. Tsa na, a ye a Aŋtiyos. 23A ndza mə ɗəma məhəne tsakway. A mbəɗa gər ta dəba, a ye a tas ta Galat ada ta Firigiya. A vəlatay gədaŋ a ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu tebiye mə ɗəma. 24A həlay niye na, Yahuda wuray andaya məzele ŋgay Apolos, tə wa na ka dala i Aləgəzandəri. Neŋgeye kə ndislew a Efez. Ndoweye niye na, a sər matətike wu a ndo hay lele. A sər Ɗerewel i Mbəlom lele. 25Neŋgeye ka tətik bazlam i Yesu. A ɗawatay ha a ndo hay ada a tətikawatay na, ta tsətsuɓ tsətsuɓ eye lele. A ɗawa ha na, wu nakə a tsik ka Yesu ta deɗek aye. Ane tuk na, a sər na, madzəhuɓe nakə Yuhana a dzəhuɓawa ha ndo hay a yam aye tsa. 26A dazlay a mətsike me parakka mə gay i maɗuwule me i Yahuda hay, zluwer a gay bay. Pərisil tə zal ŋgay Akelas tə tsəne bazlam ŋgay niye na, tə zla na ka təv tay. Tə ɗay ha tsəveɗ i Mbəlom peteh. 27Ma dəba eye na, a say a Apolos mede a gəma i Akay. Ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu tə vəlay gədaŋ ada tə watsay ɗerewel a həlay hərwi ada ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu neheye ma Akay aye tâ təma na lele. Tə watsa a ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu neheye ma Akay aye hərwi məgwaɗatay naha: «Apolos ki ye naha na, təmum na lele.» Tsa na, Apolos a ye a Akay. A ye naha na, a dzəna tay ha ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu ta ŋgwalak i Mbəlom. 28Hərwi niye, a dzaŋgawatay Ɗerewel i Mbəlom a Yahuda hay, a ɗawatay ha parakka Yesu na, Kəriste. Andza niye a dərəzlawatay ka bazlam i Yahuda kame i ndo hay tebiye.


text: 1Dɨngəm kare kɨ nje mo̰y e no̰o̰, tɔe nə Lajar. Ɨsɨ me ɓe tɨ kɨ Bətani kɨ e ngon ɓe lə Mari əi kɨ ngokone Martɨ. 2E darɔ Mari wa kɨn ə a ɔy yɨbɨ kɨ ətɨ majɨ nja Ɓaɓe tɨ nɨm, bɔr njae kɨ bɨsɨ dɔne nɨm. NGa nɨngə e ngoko̰e Lajar ə rɔe to-e. 3NGakonaa je kɨ dəne kɨ joo kɨn ɨləi dəw madɨ ade aw əl Jəju ə nə: «Ɓaɓe, basa madi e mo̰y.» 4Lokɨ Jəju oo ta kɨn nɨngə əl ə nə: «Mo̰y lə Lajar kɨn a tɔl-e al, nə e mo̰y kɨ re kadɨ tɔjɨ tɔgɨ Luwə, taa kadɨ dɨje ɨləi tɔjɨ dɔm tɨ mi NGon Luwə tɔ.» 5Jəju ndɨgɨ Martɨ əi kɨ ngoko̰e Mari, taa ndɨgɨ Lajar tɔ. 6Jəju oo majɨ kadɨ Lajar e mo̰y, nə ɨsɨ lo tɨ kɨ ɨsɨ tɨ kɨn ba ndɔ joo ɓəy. 7Go tɨ, əl njé ndo je ləne ə nə: «Adɨ jɨ təli j-awi Jude tɨ gogɨ.» 8Ə NJé ndo je lie əli-e əi nə: «NJe ndo dɨje, ndɔ ngay al ne ɓəy ə Jɨpɨ je sangi kadɨ n-tɨləi-ni kɨ mbal n-tɔli-ni ka kɨn ə, ɨge kadɨ ɨtəl aw Jude tɨ ɓəy a?» 9Jəju ɨlə-de tɨ ə nə: «NGan kadɨ e dɔgɨ gɨde joo me kadɨ tɨ kɨ kare. Nɨngə kɨn ə re dəw njɨyə kada ə a osɨ al, tadɔ oo lo majɨ. 10A re njɨyə kondɔ ə a osɨ, tadɔ oo lo majɨ al.» 11Go ta tɨ kɨn, Jəju ɨlə ta kɨ rangɨ dɔ tɨ ə nə: «Madɨje Lajar to ɓi, nɨngə m-a m-aw kadɨ m-ndəl-e.» 12Ə njé ndo je əli-e əi nə: «Ɓaɓe, re e ɓi ə to ə a ndəl ɓəy.» 13Jəju əl ta lə koy Lajar, nə njé ndo je ooi təkɨ e ta lə ɓi kɨ kare. 14Ə Jəju əl-de ay njay ə nə: «Lajar oy. 15NGa nɨngə kɨ ɔjɨ dɔsi, rɔm nəl-m ngay kadɨ m-goto loe tɨ, kadɨ tə səi je adii-mi mesi. Ɓa kɨ ne kɨn, adɨ j-awi dɔe tɨ.» 16Ə Tomasɨ kɨ ɨsɨ ɓari-e «NDɨngə» əl ndəgɨ njé ndo je ə nə: «J-əi ka adɨ j-awi sie tə j-oyi sie.» 17Lokɨ Jəju re tḛḛ Bətani tɨ, oo kadɨ dɨbi Lajar ra ndɔ sɔ ngata. 18Bətani e ɓasi kɨ Jorijaləm, asɨ kulə mətər mɨtə be par, 19adɨ Jɨpɨ je ngay rəi rɔ Martɨ tɨ əi kɨ Mari kadɨ sɔli mede ɔjɨ-n dɔ koy lə ngoko̰de. 20Lokɨ Martɨ oo kadɨ Jəju a re no̰o̰, ḭ aw tɨlə kəme, nɨngə Mari taa ɨsɨ ya̰ne nangɨ me kəy tɨ. 21Martɨ kɨ aw tɨlə kəm Jəju, əl Jəju ə nə: «Ɓaɓe, kɨn ə re ḭ səje ne ə re ngokom a oy al. 22Nə kɨ ne wa kɨn ka m-gər kadɨ nḛ je pətɨ kɨ ɨdəjɨ Luwə ə a adi.» 23Ə Jəju əl-e ə nə: «NGoko̰i a ḭ lo koy tɨ.» 24Nɨngə Martɨ ɨle tɨ ə nə: «E kɨ rɔjetɨ, m-gər kadɨ ndɔ kɨ njé koy je a ḭḭ taa lo koy tɨ dɔbəy ndɔ tɨ ə, Lajar a ḭ taa lo koy tɨ tɔ.» 25Lo kɨn tɨ, Jəju əl-e ə nə: «Mi nje kadɨ dɨje ḭḭ taa lo koy tɨ, kɨ nje kadɨ dɨje ɨsi kɨ dɔde taa. Dəw kɨ adɨ-m mene, re oy mɨndɨ ka, a təl ɨsɨ kɨ dɔne taa. 26NGa nɨngə, dəw kɨ ɨsɨ kɨ dɔne taa, ə adɨ-m mene ɓa, dəwe kɨn a oy al ratata. M-dəji se oo be wa?» 27Ɓa Martɨ ɨle tɨ ə nə: «Oyo, Ɓaɓe, m-adi mem təkɨ ḭ ə ḭ Kɨrɨsɨ kɨ Luwə mbəte, ḭ ə ḭ NGon lə Luwə, ḭ ə ḭ dəw kɨ sɔbɨ kadɨ a re dɔnangɨ tɨ.» 28Go ta tɨ kɨ Martɨ əl kɨn ɓa, ɔtɨ aw ɓar ngokone Mari, əl-e ta nangɨ yɔgɨrɔ be ə nə: «NJe ndo dɨje a no̰o̰, ə ɨsɨ dəji kadɨ aw.» 29Lokɨ Mari oo ta kɨn taa par ə ḭ taa kalangɨ aw kɨ rɔ Jəju tɨ. 30Jəju ur me ɓe tɨ al ɓəy, e lo tɨ wa kɨ Martɨ aw ɨnge tɨ kəte ka kɨn ɓəy. 31Jɨpɨ je kɨ ɨsi me kəy tɨ kɨ Mari, ɨsɨ sɔli mee, lokɨ ooi-e ḭ taa kalangɨ, tḛḛ taga, ooi ə nə ɨsɨ aw kɨ dɔ ɓadɨ tɨ kadɨ no̰ wa, adɨ ḭḭ taai goe tɨ. 32Lokɨ Mari aw tḛḛ lo tɨ kɨ Jəju a tɨ, ə oo Jəju ɓa, osɨ nangɨ njae tɨ, nɨngə əl-e ə nə: «Ɓaɓe, kɨn ə re ḭ səje ne ə re ngokom a oy al.» 33Lokɨ Jəju oo kadɨ Mari ɨsɨ no̰, taa Jɨpɨ je kɨ ḭḭ goe tɨ ka ɨsɨ no̰i tɔ ɓa, mee ur made, taa ndɨle ɨsɨ nangɨ al tɔ. 34Ə dəjɨ-de ə nə: «Ɨləi-e ra be ə?» Ɓa əli-e əi nə: «Ɓaɓe, ɨre ə a o.» 35Lo kɨn tɨ, Jəju no̰. 36Ə Jɨpɨ je əli əi nə: «Oi tɔjɨ kɨ tɔjɨ ndɨgɨ kɨ ndɨge kɨn.» 37Nə njé kɨ nungɨ əli əi nə: «Tḛḛ kəm nje kəm tɔ, nga ra ban ə asɨ kadɨ ɔgɨ Lajar koy al tɔy?» 38Lo kɨn tɨ, me Jəju təl ur made kur kɨ rangɨ ɓəy, adɨ ɔtɨ aw kɨ dɔ ɓadɨ tɨ. Nɨngə e bole mbal ə ɨndəi mbal made utii tae. 39Jəju əl-de ə nə: «Ɔri mbal kɨn kɔ», nə Martɨ kɨ konan nje goto əl Jəju ə nə: «Ɓaɓe, ra ndɔ sɔ ngata, adɨ a ətɨ.» 40Ə Jəju əl-e ə nə: «M-əli m-ə nə ri ə? M-əli m-ə nə re adɨ mei ə a o tɔgɨ Luwə.» 41Lo kɨn tɨ, ɔri mbal kɔ, ə Jəju un kəmne kɨ taa nɨngə əl ə nə: «Bai, m-ra-i oyo təkɨ o dɔ ndum. 42M-gər kadɨ ta je kɨ m-ɨsɨ m-əl səi kɨn o dɔ ndum dɔrɔ, nə m-əl ta kɨn be mbata kosɨ dɨje kɨ gəi gɨdɨm kɨn, kadɨ adi-mi mede təkɨ e ḭ ə ɨlə-m.» 43Go ta tɨ kɨn ɓa, Jəju un ndune kɨ taa əl ta kɨ tɔgɨne ə nə: «Lajar, ɨtḛḛ taga!» 44Nɨngə nje goto Lajar ɨndə lo tḛḛ taga. Jie je kɨ njae je e kɨ ragɨ kɨ ta kɨbɨ, taa ta kəme e kɨ dole kɨ kɨbɨ tɔ. Ə Jəju əl-de ə nə: «Ɨtuti-e, ə ɨyə̰i-e adɨ aw.» 45Jɨpɨ je ngay kɨ awi rɔ Mari tɨ, ə ooi nḛ kɨ Jəju ra, adi mede Jəju. 46Nə njé kɨ na̰ je awi ɨngəi Parɨsɨ je, əli-de nḛ kɨ Jəju ra. 47Lo kɨn tɨ, njé kun dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, kɨ Parɨsɨ je, ɔsi dɔ njé gangɨ ta je lə Jɨpɨ je naa tɨ, nɨngə dəji-naa əi nə: «E ri dana ə kadɨ jɨ rai ə? Dɨngəm kɨn ra nḛ je kɨ ətɨ ɓəl ɓəl ngay! 48Kɨn ə re j-ɨyə̰i-e j-adɨ ra nḛ je ləne kɨn kɨ no̰ne tɨ ə, dɨje pətɨ a adi-e mede, nɨngə dɨje kɨ Rom tɨ a rəi kadɨ tuji kəy lə Luwə, taa a tuji gɨn ɓe ləje tɔ!» 49Ə Kayɨpɨ kɨ e kɨ kare dan njé kun dɔ Jɨpɨ je tɨ, kɨ ɓale tɨ no̰o̰ e kɨ bo dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je tɨ, un ta əl-de ə nə: «Ɨgəri nḛ kare me nḛ tɨ kɨ ɨsɨ ra nḛ kɨn al! 50Ɨməri ta majɨ oi! E sotɨ ngay mbata tɨ ləsi kadɨ ba kal dəw kare oy mbata lə gɨn dɨje kosɨ, ə gɨn ɓe kɨ tae ba ɨngə tujɨ al.» 51NGa nɨngə e ta kɨ Kayɨpɨ wa ɓa əl kɨ dɔne al, nə təkɨ ɓale tɨ no̰o̰ e kɨ bo dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je tɨ, Luwə ɨndə ta tae tɨ adɨ ɨlə mbḛe kəte təkɨ sɔbɨ kadɨ Jəju a oy mbata lə gɨn ɓe lə Jɨpɨ je. 52Nɨngə a oy mbata lə gɨn ɓe lə Jɨpɨ je par al, nə a oy mba kadɨ kaw-n ngan lə Luwə kɨ sanəi-naa kɨ lo je dangɨ dangɨ kɨn kadɨ təli gɨn dɨje kɨ kare ba. 53Ḭ dɔ ndɔe tɨ no̰o̰ kɨn, njé kun dɔ Jɨpɨ je uni ndude kadɨ n-tɔli Jəju. 54E be ə, Jəju ɨndə ngangɨ njɨyə taga ta kəm Jɨpɨ je tɨ. Ɔr rɔne aw ɓasi kadɨ dɨlə lo tɨ, me ngon ɓe tɨ kɨ ɓari-e Epɨrayɨm. Aw ɨsɨ tɨ no̰o̰ kɨ njé ndo je ləne. 55Dɔkagɨlo ra nay lə Jɨpɨ je kɨ ɓari-e Pakɨ e ɓasi, adɨ dɨje ngay awi Jorijaləm tɨ kəte no̰ tɨ kadɨ tə rai nḛ je kɨ go kuje tɨ ləde əi Jɨpɨ je kadɨ Luwə oo-n-de tə dɨje kɨ kanjɨ majal. 56Dɨje ka kɨn əi gɨn kəy tɨ lə Luwə, nɨngə ɨsɨ sangi Jəju, ə dəji-naa ta dande tɨ əi nə: «Mər ta ləsi e ri ə? Kadɨ a re lo ra nay tɨ al a?» 57Nḛ kare ɓa, njé kun dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, kɨ Parɨsɨ je adi ndu kadɨ re dəw madɨ oo lo kɨ Jəju e tɨ ɓa, kadɨ əl-de adɨ n-awi n-uwəi-e.


text: 1Wiinə ləkaləkatə ca dzə daciiki Yahuda, ndzəkəŋuci Yakubu. Ma nya, əndə slənə ŋga Yeesu Aləmasiihu nə nyi. Agi naahənə nə nyi koonə, ənjitə 'wii Əntaŋfə tuunə, una ndzaanə agi uuɗənə ŋga Əntaŋfə Dəsənaamə, Yeesu Aləmasiihu a dzə də nəhənə tuunə. 2Wa Əntaŋfə a ɗa koonə ŋga'əənə, ca vii koonə ndzaanə jamə da uuɗənə a ədzəmuunə aakəŋwa aakəŋwa. 3Kaɗashinyinaakya, kə ɗii nyi aniya ka shaŋə kaa nya naahə koonə agyanə luupaanə ənə upaa amə patə. Amma ma nee nyi, gəɗə wa nya naahə koonə kaa nya kədii tuunə koona ɗa gazhi'waanə agi waɓənə ŋga Əntaŋfə, ənjə a vii gooŋga. Acii gahu rəŋwə ɓaarii Əntaŋfə gooŋgaanaakii ka ənjaakii. 4Ma bii nyi ha'ə, tə'i hara ənji ətə pooshi shii tə Əntaŋfə iitəgərə aahadoonə, təya ɗa gazhi'waanə ŋga gwazee ka habara ŋga pwapoonə ŋga Əntaŋfə, kaa təya shii upaa rəgwa ŋga ɗa tsarə ŋga bwaya uushi ətə kaɗeesəkə ka tii. Də ɗanə ha'ə makə ətsə ci təya kaaree ka Yeesu Aləmasiihu Gawə gaamə, Slandanaamə əsə. Daga ŋukə tə'i manaahəkii asəkə ləkaləkatə makə sətə nə Əntaŋfə a zamagi də tii. 5Taa ŋgahi kə shii unə sənə cii kya moo banə, amma ŋga'ə ka nyi kaa nya ənə ka buurətənə koonə oo'i, ma ŋga ŋukə, kə luupaa Əntaŋfə tə ənjaakii kaa təya bwasee ka hanyinə ŋga Misəra. Patə da ha'ə, ma daaba'əkii, kə zamagi ci də hara ənji ahadatii ətə pooshi vii ka ci gooŋga. 6Ha'ə əsə, buurətəmə habara ŋga malaa'ikanyiitə pooshi luuvə kaa təya ndzaanə ka hatə ɗəkəpaa Əntaŋfə tə tii. Ma təya, kə bwasee tii ka hatə ɗəkəpaa Əntaŋfə tə tii. Wata ca kaalagərə tə tii aagi təkunə ruku ruku. Ma'aanəkii asəkə mahyakahyaka'ə nə tii ka ca'ə ndəŋwə ndəŋwə. See maɗa mbu'ya uusəratə nə Əntaŋfə a ɗa gəŋwanə ka duuniya. 7Buurətəmə agyanə vəranyinə ŋga Sadooma da Gwamoora da hara vəranyiitə kədə kədəhə da tii əsə. Ma ənji ŋga vəranyiitsa, kə dzəgərə tii aagi ɗa ajijinəənə kama kama, təya bwasee ka rəgwa gooŋga. Kə upaa tii shikwatii ŋga ndzaanə agi gunə ŋga ca'ə ndəŋwə ndəŋwə. Ətsə boo, kə ndzaa ka dzalənə paŋgəraŋə ka patənə ŋga ənja. 8Ha'ə əsə nə ənjitə iitəgərə aahadoonə. Kə sənii tii səniinə ətə kavə tə tii ka ajijinətə shishinətii, təya bərapaa baawəɗa ŋga Əntaŋfə, təya dzaana tə uushi'iitə dadagyə da məghərəvənə. 9Mikayilu maa, ətə ɗii ka gawə ŋga malaa'ikanyinə pata, paa ci dzaanii tə Seetanə də makii. Saa'itə pii tii da Seetanə agyanə wə ŋga Muusa, paa ci haŋətə naakii nə bahə waɓə bwaya uushi aashi Seetanə. Amma wata ma bii ci ka ci, “Wa Əntaŋfə a dzalə tə hə.” 10Amma ma ənjitsə ahadoonə, agi dzaananə nə tii uushi'iitə pooshi tii paaratəgi. Ma təya, makə dabiinə nə tii yadə hiima. Acii agi ɗanə nə tii see sətə shigi a mooɗəfətii. Ma təya dzə də ɗanə ha'ə makə ətsa, gəŋwanə nə tii ka əlyanə aagyanətii. 11Kə lii ŋgəra'wə tə tii, acii kə ŋgirə tii tsaasəɗə ŋga Kaa'inu, kə vigi tii natii nə ka ɗa 'waslyakəənə, kaa təya shii upaa də kwaɓa, makə sətə shi Balaamə a ɗii. Agi ɗanə nə tii panə da Əntaŋfə makə sətə shi Koora a ɗii. Acii ha'ə ka zaamaginə nə Əntaŋfə də tii, makə sətə shi ca zaamagi də Koora. 12Ma agi gəshinə goonə, kə ndzaa tii makə ɗiinə ahadoonə. Pooshi uushi shii tii, maɗaamə natii nə tanə. Pooshi ayinə agitii əsə. Makə kuraɓiinə ətə ci məɗə a pyawərigi yadə ndzəmənə ŋga vənə nə tii. Makə ənfugiitə pooshi ka poonə taa ka saa'yatii nə tii. Makə ənfugiitə ci ənjə a mbuuɗəgi nə tii, təya huurəgi hwa'ə. 13Ma tii, makə ma'iitə ca ŋgərəma əndə nə tii. Təya ɗavə ka natii nə ayinə. Makə tikisanyiitə pooshi ka kəŋaanənə ka hakii nə tii. Ma təya, kə ɗəkəpaa Əntaŋfə ka tii ha agi matəku təku ha ruku ruku. Davə nii təya ndzaanə ka ca'ə ndəŋwə ndəŋwə. 14Agyanə tsarə ŋga ənjitsa shi Anuuhu a waɓi. Ma ca, ci nə məɗəfənə ŋga slikərənə ndzaŋənə ka Adamu. Kə bii ci, “Kadə nə Slandanə a shi da malaa'ikanyinaakii gya'ə pu'unyinə da gya'ə pu'unyinə, yadə ɓaanatənə. 15Ka la gəŋwanə ka patənə ŋga ənji cii kəya shi. Bwayakii ka shaŋə nə gəŋwanaakii a ndzaanə ka ŋga ənjitə pooshi nyi'u tə Əntaŋfə, acii bwayakii nə slənətə ɗaaɗii tii da uushi'iitə baabii tii aashikii.” 16Ma ənjitsa, uusəra patə nə tii ka ŋgəərə ma, taa guci patə nə tii ka ŋgəərə ma də hara ənja, təya ɗa sətə kaɗeesəkə ka shishinətii, təya haŋətə natii na, təya ɗa mandikə-ndikə waɓənə ka gəpətə də ənja, kaa təya shii nə'u rəgwatii. 17Kaɗashinyinaakya, ma waɓəətə shi masləkee ənji ŋga Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu a bii koonə oo'i kadə na ɗa, ga ca zaanə koonə. 18Kə njii təya baaba koonə, “Ma ka muudinə ŋga duuniya, kadə nə ənjə a shigi ətə na ŋusə tuunə. Ma ənjitsa, paa tii shii tə Əntaŋfə. Agi ɗanə nə tii sətə kaɗeesəkə ka tii tanə.” 19Tii nə ənjitə ca kira təəkəshinə aahada ənja, ənji ŋga duuniyanə nə tii, pooshi tii shii Ma'yanə ŋga Əntaŋfə. 20Kaɗashinyinaakya, ma unə, ɗamə gazhi'waanə ŋga tsakəshinə ahadoonə, koona shii dzənə aakəŋwa də zəŋanə agi vii gooŋgaanə goonə ətsə shi dacii Əntaŋfə ci saakii. Dəmə aakəŋwa də ɗa də'wa də ŋgeerənə ŋga Malaaɓa Ma'yanə. 21Kavəmə noonə na aagi uuɗənə ŋga Əntaŋfə, una gəra saa'itə nə Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu a nəhə təgunuunə gaamə, ca vii kaamə əpinə ŋga ca'ə ndəŋwə ndəŋwə. 22Tə'i hara ənji pooshi tii ba'avə. Ma tsarə ŋga ənjitsa, nəhəmə təgunuunatii. 23Luupaamə hara ənji acii gunə. Ma hara ənji əsə, nəhəmə təgunuunatii. Amma una dzə də kavə na acii ga təya ŋusləgi duunə. Taa kəjeerənatii maa, mandəkii putə ŋga ajijinəənə ŋga ndzaanatii. Acii ha'ə, goona təɓətə shaŋə. 24Dəlaamə də Əntaŋfə. Ci nə əndə da baawəɗa ŋga nəhənə tuunə acii goona ŋusləgi gakii a rəgwa. Ka mbeenə nə ci ka ŋgərəgi koonə patənə ŋga 'waslyakəənə goonə, ca kira tuunə ka ndzaanə agi ŋwaŋuunaakii, una ndzaanə də mooɗasəkə ka shaŋə. 25Dəlaamə də Əntaŋfə, acii ci daanəkii nə Slandanə agyanə taa mi patə. Ci luupaa taamə dacii Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu. Wa ənjə a ɗuunətə tə ci, ənjə a dəla də ci. Ci ca ɗa ŋwaŋuunə ka ca'ə ndəŋwə ndəŋwə, ndzaŋənə ka 'watəginə, ka mbu'yanə ka ənshinə ka dəŋə ka muudinə. Aamiina.


text: 1Dɨje pətɨ kɨ adi mede kɨ əi ɓəə je, sɔbɨ kadɨ ɨləi dɔde gɨn tɔgɨ tɨ lə ɓade je. Ɨləi dɔde gɨn tɔgɨ tɨ lə ɓade je mba kadɨ dəw əl ta kɨ mal dɔ tɔ Luwə tɨ al, taa dɔ nḛ ndo tɨ kɨ jɨ ndo səsi kɨn al tɔ. 2E go tɨ al kadɨ ɓəə je kɨ ɓade je adi mede Luwə, uni gɨrə dɔ ke ngakonaa me ta tɨ lə Luwə ə mbati kadɨ ɨləi dɔde gɨn tɔgɨ tɨ lə ɓade je. Kede ngakonaa me ta tɨ lə Luwə ka kɨn ə sɔbɨ kadɨ rai kɨlə adi-de kɨ kəte no̰o̰ ɓəy, tadɔ e ngako̰de je kɨ njé kadɨ-me je ə ɨsɨ rai kɨlə adi-de. 3Ta kɨ m-aw tə m-əli kam, e ta kɨ sɔbɨ kadɨ ɨndo dɨje ə ɨndəjɨ-de kadɨ rai kɨle. Re dəw madɨ ndo dɨje nḛ kɨ rangɨ, ə ɨyə̰ go rəbɨ ta kɨ rɔjetɨ lə Ɓaɓe ləje Jəju Kɨrɨsɨ, kɨ go rəbɨ nḛ ndo kɨ go kadɨ-me tɨ ləje kɨn nɨngə, 4e dəw kɨ kun dɔ ta tɔl-e, taa e dəw kɨ ɨsɨ day tɔ. Nḛ kɨ gər e ta kɨ najɨ kɨ to rɔe tɨ tə mo̰y. E nje sangɨ ta me ta kɨ najɨ tɨ dɔ ta je kɨ ndade goto. Nɨngə lo kɨn ə, jangɨ je, kɨ gakɨ-naa je, kɨ tajɨ-naa je, kɨ ta kɨ tətɨ dɔ-naa tɨ je tḛḛi tɨ. 5Ta kɨ najɨ kɨ gɨne gangɨ al, mbo̰ dɨje tɨ kɨ ku dɔde goto, kɨ ngon gɨr ta kɨ ndə̰y kɨ ɔjɨ dɔ ta kɨ rɔjetɨ goto dɔde tɨ, tḛḛ lo kɨn tɨ no̰o̰. Nɨngə məri kadɨ, kadɨ-me Luwə e rəbɨ kɨngə nḛ. 6Təkɨ rɔjetɨ, kadɨ-me Luwə e nḛ kɨngə kɨ bo ngay, re dəw ra rɔnəl dɔ nḛ tɨ kɨ to me jie tɨ. 7Təkɨ jɨ re-n me dunɨya̰ tɨ kɨ jije kare, be tɔ ə j-a jɨ təl-n kɨ jije kare. 8E be ə, re j-ɨngəi nḛ kusoje kɨ kɨbɨ rɔje nɨngə, kadɨ jɨ ra rɔnəl dɔ tɨ. 9Dɨje kɨ sangi kadɨ n-təli njé nḛ kɨngə kɨ ngay kɨ rəbɨ je kɨ dangɨ dangɨ, osi me gum nḛ na tɨ. Osi me gum tɨ kɨ go rəbɨ ra ta nḛ kɨ to mbə, kɨ kɨ majal, kɨ aw kɨ dɨje me nḛ tɨ kɨ majal, kɨ me tujɨ tɨ. 10Tadɔ ra ta la e ngɨrə majal je pətɨ. NJé kɨ madɨ uni rɔde ba pətɨ ɨndəi ta sangɨ la tɨ, adɨ ndəmi sa̰y go rəbɨ kadɨ-me tɨ. Nɨngə əi je wa adi ko̰ ndɨlde. 11Nə ḭ kɨ ḭ dəw lə Luwə, a̰y gədɨ nḛ je tɨ kɨn kɨ rangɨ, sɔbɨ kadɨ ɨsa rəbɨ nḛ ra kɨ dana, kɨ ɓəl Luwə, kɨ kadɨ-me, kɨ ndɨgɨ-naa, kɨ kore me, kɨ sɔl lɔm. 12Ɨrɔ rɔ kɨ majɨ kɨ ɔjɨ dɔ kadɨ-me, uwə kajɨ kɨ to ratata kɨn səm, tadɔ Luwə ɓari mba kadɨ ɨgər ta kajɨ kɨn, dɔkagɨlo tɨ kɨ un ndui taa ɨma-n najɨ kɨ majɨ dɔ tɨ no̰ kosɨ dɨje tɨ. 13M-ndəji ta kəm Luwə tɨ kɨ nje kɨndə nḛ je pətɨ, taa kɨ no̰ Jəju Kɨrɨsɨ kɨ un ndune kɨ taa man najɨ kɨ rɔjetɨ no̰ Po̰sɨ Pɨlatɨ tɨ, 14kadɨ ɨngəm go ndu-kun kɨ ɨngə kɨn majɨ, me kay njay tɨ kɨ kanjɨ ta madɨ dɔi tɨ bɨtɨ kadɨ Ɓaɓe Jəju Kɨrɨsɨ təl re-n. 15Ɓaɓe Jəju Kɨrɨsɨ a re dɔkagɨlo tɨ kɨ Luwə ɔjɨ, Luwə kɨ nje majɨ-kur, kɨ e kɨ karne ba e ɓa rɔne, E NGar lə ngar je kɨ Ɓaɓe lə ɓaɓe je, 16E kɨ karne ba e nje koy al, Ɨsɨ me kunjɨ tɨ kɨ dəw asɨ kadɨ tḛḛ kadɨ tɨ al. Dəw kare kɨ dɔnangɨ tɨ ne kɨ oo-e kɨ kəmne goto. Dəw kɨ asɨ koo-e goto. Tɔɓa kɨ tɔgɨ kɨ to bɨtɨ kɨ no̰ tɨ e ya̰e! Amen! 17Əl njé nḛ kɨngə je kɨ dɔnangɨ tɨ ne kadɨ ɨndəi gude al. Əl-de kadɨ uwəi kul nḛ kɨngə je kɨ a tujɨ kɨn al, nə kadɨ uwəi kul Luwə kɨ nje kadɨ-je nḛ je pətɨ kɨ to mbar mbar, jie ɔy al, mba kadɨ j-ɨsɨ-n me rɔnəl tɨ. 18Əl-de kadɨ rai majɨ, kadɨ nḛ kɨngəde e kɨlə ra kɨ majɨ. Nɨngə kadɨ əi dɨje kɨ jide ɔy al, kadɨ kəki nḛ kɨngə je ləde kɨ dɨje kɨ rangɨ. 19Re rai be nɨngə, ɨsɨ kawi nḛ majɨ je ləde ɨndəi lo ngəm nḛ tɨ kɨ majɨ kɨ nga̰ mba ndɔ kɨ lo ti tɨ, kadɨ ɨngəi kajɨ kɨ rɔjetɨ. 20Ḭ Tɨmote, sɔbɨ kadɨ uwə go ndu Luwə kɨn səm. Ɔsɨ rɔi kɔ kadɨ ta je tɨ kɨ kəl kɨ ndae goto, kɨ ɔsɨ ta ta lə Luwə, ɔsɨ rɔi kɔ kadɨ ta je kɨ najɨ tɨ kɨ go nḛ gər tɨ kɨ ngom kɨ dɔnangɨ tɨ ne. 21Dɨje madɨ uwəi kul nḛ gər kɨn, adɨ ndəmi go rəbɨ kadɨ-me ləde. Kadɨ me-majɨ lə Luwə e naa tɨ səsi. Amen!


text: 1Mi Pol kɨ nje kaw kɨlə lə Jəju Kɨrɨsɨ kɨ go ndɨgɨ tɨ lə Luwə, naa tɨ kɨ ngoko̰ je Tɨmote, j-uwə jisi səi njé kaw-naa je lə Luwə kɨ ɨsi Korḛtɨ tɨ, taa j-uwə ji dɨje lə Luwə kɨ ɨsi dɔnangɨ tɨ kɨ Akay tɨ tae ba pətɨ tɔ. 2Kadɨ me-majɨ kɨ kɨsɨ-maje lə Bawje Luwə əi kɨ Ɓaɓe Jəju Kɨrɨsɨ e naa tɨ səsi. 3J-ɨlə tɔjɨ dɔ Luwə tɨ kɨ Baw Ɓaɓe ləje Jəju Kɨrɨsɨ. Bawje kɨ me-majɨ lie to mbar mbar, kɨ e Luwə kɨ nje sɔl me me nḛ je tɨ pətɨ. 4E ə e nje sɔl me je dɔ ko̰ je tɨ kɨ dangɨ dangɨ, mba kadɨ je ka jɨ sɔl me dɨje kɨ ko̰ je kɨ dangɨ dangɨ tḛḛ dɔde tɨ tɔ. Kadɨ jɨ sɔl mede kɨ me-sɔl kɨ j-ɨngə rɔe tɨ. 5Be tɔ ə, təkɨ j-ɨngə-n ko̰ lə Kɨrɨsɨ ngay, Kɨrɨsɨ sɔl meje ngay tɔ. 6Re j-ɨsɨ j-ɨngə ko̰ ɓa, e kɨ mba kadɨ mesi sɔl-n, taa e mbata kajɨ ləsi tɔ. Re me je sɔl ɓa, e kɨ mba kadɨ adɨ səsi me-sɔl tɔ. NGa nɨngə, me-sɔl kɨn a ra kadɨ tə uwəi tɔgɨsi ba me ko̰ tɨ təkɨ j-ɨsɨ j-ɨngə ko̰ kɨn be tɔ. 7Lo kɨn tɨ, j-ɨndə meje dɔsi tɨ njɨriri, tadɔ jɨ gər kadɨ lokɨ ɨsɨ ɨndəi rɔsi naa tɨ səje dɔ ko̰ tɨ, ɨsɨ ɨndəi rɔsi naa tɨ səje dɔ me-sɔl tɨ kɨ j-ɨsɨ j-ɨngə tɔ. 8NGakom je, jɨ ndɨgɨ kadɨ ɨgəri go ko̰ kɨ tḛḛ dɔje tɨ dɔnangɨ Aji tɨ kɨn. Dɨje adi-je ko̰ kadɨ kɨ dum kəl tae, e ko̰ kɨ al dɔ sɨngəje. Dəw kɨ ɨndə mene dɔ tɨ kadɨ n-a n-ɨsɨ kɨ dɔne taa goto. 9Je j-ɨndə meje tɨ kadɨ je dɨje kɨ gangi ta koy dɔje tɨ ngata. Nɨngə e be mba kadɨ j-uwə-n kul rɔje je wa al, nə kadɨ j-uwə kul Luwə kɨ nje kadɨ njé koy je ḭḭ lo koy tɨ. 10E e ə taa-je ta ko koy tɨ kɨn, nɨngə a nay kɨ lo taa-je tae tɨ. E ə j-ɨndə meje dɔe tɨ, kadɨ a taa-je ta ko koy tɨ kɨn ɓəy. 11Nɨngə, səi wa ka ɨsɨ ɨndəi rɔsi ta tɨ tɔ, me kəl ta tɨ kɨ Luwə mbata tɨ ləje. Luwə a ra səje majɨ kɨ rəbɨ nḛ kɨ dɨje ngay dəji mbata tɨ ləje. Lo kɨn tɨ, majɨ kɨn a təl nḛ ra oyo lə dɨje ngay mbata tɨ ləje tɔ. 12Nḛ kɨ adɨ-je rɔnəl, meje uwə-je kɨ ta al, jɨ gər kadɨ njɨyəje dan dɨje tɨ kɨ gəri Luwə al, e kɨ hal kɨ sɔl lɔm lɔm, kɨ nḛ ra kɨ rɔjetɨ kɨ ḭ rɔ Luwə tɨ. Nɨngə e njɨyə kɨ jɨ njɨyə kɨ gosɨ lə dəw al, nə kɨ ra majɨ lə Luwə. Kɨ bo ngay, e kɨ pa njɨyə kɨn ə jɨ njɨyə-n kɨ rɔsi tɨ. 13Ta kɨ jɨ ndangɨ j-adɨ səsi kɨn, e ta madɨ kɨ rangɨ al, nə e nḛ kɨ ɨtɨdəi ə ɨgəri me wa kɨn par. NGa nɨngə, m-gər kadɨ a gəri me ay njay ɓəy. 14Təkɨ ɨgəri ndə̰y ngata kɨn, a ɨgəri ay njay, ndɔ təl Ɓaɓe Jəju tɨ kɨ j-a je nḛ rɔnəl ləsi təkɨ a səi nḛ rɔnəl ləje kɨn be tɔ. 15Kɨ me kɨ tḭ katɨ kɨn ə, m-ndɨgɨ kadɨ səi ə m-tḛḛ dɔsi tɨ kəte, kadɨ m-adɨ səsi ɨngəi ra majɨ kɨ ko̰ joo. 16NGa nɨngə kadɨ m-ḭ dɔsi tɨ taa m-aw dɔnangɨ Masəduwan tɨ, ə m-ḭ Masəduwan tɨ ɓa, m-təl m-re dɔsi tɨ gogɨ ɓəy kadɨ tə ɨrai səm me nḛ ge je tɨ ləm kadɨ m-aw Jude tɨ. 17NDum kɨ m-un kɨn, m-un kɨ no̰o̰ be par al, taa ndɨgɨ ra je ləm e kɨ go mər ta tɨ lə dəw kadɨ tə m-əl m-ə nə «oyo» ə m-təl m-ə nə «jagɨ» al. 18Luwə asɨ kadɨ ma najɨ ləm: ta je kɨ j-əl səsi e «oyo» nɨm «jagɨ» nɨm al. 19Tadɔ Jəju Kɨrɨsɨ, NGon lə Luwə kɨ je kɨ Sɨlasɨ je kɨ Tɨmote je j-ɨlə səsi mbḛ ta lie kɨn e «oyo» nɨm «jagɨ» nɨm al. E dəw kɨ ta kɨ a ɨngə rɔe tɨ e «oyo» par. 20Nɨngə kun mɨndɨ je lə Luwə pətɨ, Kɨrɨsɨ ə e nje tɔjɨ-de kə nə «oyo» e kɨ rɔjetɨ, taa e kɨ go rəbɨ lie tɔ ə j-ɨsɨ j-əl-n j-ə nə «Amen», mba kulə-n tɔjɨ dɔ Luwə tɨ tɔ. 21Nɨngə e Luwə ə e nje kadɨ-je nɨm, səi je nɨm, tɔgɨ me kɨndə rɔ naa tɨ kɨ Kɨrɨsɨ. E ə mbətɨ-je ɨndə-je ta dangɨ mbata ləne. 22E e tɔ ə ɨndə ndajɨ ləne rɔje tɨ tə nḛ ləne, taa ɨndə NDɨlne meje tɨ tə nḛ kɨ adɨ-je dɔ kəte dan nḛ majɨ je tɨ kɨ ɨndə ta dangɨ mbata ləje, kadɨ a adɨ-je. 23Mi m-dəjɨ Luwə kadɨ gangɨ ta ndɔm, re m-ngom: nɨngə e mba kadɨ m-tujɨ mesi al, ə m-təl m-re-n Korḛtɨ tɨ gogɨ al. 24Nɨngə jɨ sangɨ rəbɨ kadɨ j-ɨndə tɔgɨ dɔsi tɨ kadɨ adi mesi al jagɨ, tadɔ ɨsɨ uwəi tɔgɨsi ba me kadɨ-me tɨ ne ngata. Nḛ kɨ j-ɨsɨ jɨ sangɨ, e kɨndə rɔ naa tɨ səsi dɔ kɨlə tɨ mba kadɨ ɨngəi rɔnəl.


text: 1Má kətərəmbwe vəcə ngyi ná, ba Yesu latə kəma tamwə, a gə nee, "Ta-tara, wuri vi-ra kə mələtəgwa; ndzaranjəa, ncətə kulə Zəgwi-ranga tə́ mbəlyi, a hyá nggə na həwə səkə kə Zəgwi-ranga tsa. 2Təmburi wuri na kə nggərəkə dənama tə́ njə́ mbweghe paɗə mbəlyi kwa wdunya, tazhe ba njə nggərəkə mkyə má kəri tə́ paɗə mbəlyi kə na fəyə ka nganjə. 3Hyalatəmwə kutə ndyandyangə na, Mdi lə jiri; mkyə má kəri kə hyá tlayi tsa mwa, tazhe ba hyá sənata na ba Yesu Kristi, mdi kə na mnəkə səkə wdunya. 4Wuri rá kə ncətə kulə-nga kwa wdunya, a ba kərintə tlə́nə kə na nggə rá ka mələ; 5má ndzaranjəa mənə, Ta-tara, nggə rá kulə məɓa tá na, kala tsá ndza rá lə tá na alandza, səfə wdunya má patəgwa. 6"Wuri rá kə ncətə ndza-ranga tə́ mbəlyi kə na nggə rá shilyə mə mbəlyi kwa wdunya. Nganga mbəlyi ngyi ndangə mə́, a ba na fəyə hyá ka ngara mwa; ba hyá həwəshə vəcə-nga. 7Wuri hyá kə sənata ndzaranjəa nee, má zaka wsha va rá, na mdi kə nggə rá paɗə. 8Má vəcə kə na gətə rá ná, wuri rá kə gərətə tə́ hyá; hyá mwa ná, wuri hyá kə kə́lə, a ba sənata nee, ndana səkwa məɓa tá na rá pakatə. Wuri hyá kə mbərəsa mwa nee, na mdi kə mnəkə rá səkwa. 9"Tazhe hyá mələ adəwa tsa rá. Vá mələ adəwa rá tazhe mbəlyi ka nga wdunya wə—se tə́ mbəlyi kə na nggə rá hyá ngyi, təmburi nganga hyá ndangə mə́. 10Má paɗə wsha ka ngara, nganga hyá; paɗə wsha ka nganga mwa ná, ngara. Wuri kulə-ra kə ncətəgwa səkə kə mbəlyi-ra ngyi. 11"Má ndzaranjəa, yira dzəmə tá na—səfə rá ndza kwa wdunya wə; a má hyá ná, kwa wdunya hyá. Lə barəka-ranga, Ta-tara, má mbəlyi kə na nggə rá ngyi ná, ba na yashə hyá lə dənama-ranga, a hyá njigwe ka kutə, kala ndza-ramyi kutə lə na. 12Má vi ndza rá lə hyá tə nkwa kutə, wuri rá kə yatə hyá lə dənama-ranga. Wuri rá kə yatə hyá, a wuntə shə mə hyá kə zantəgwa wə—se waləka mdi kə fəyəgwa tazhe dzəmə ghwi alandza kutə kalə, tazhe ba wsi kə Dləparamə Hyalatəmwə gətə njigwe jiri. 13"Má ndzaranjəa, tə dzəmə rá tá na; yira gətə vəcə tsa səfə rá tá mbəlyi ngyi kwa wdunya, tazhe ba dlama-tara ləhəshə mni-hya mpanggə. 14Wuri rá kə gərətə vəcə-nga tə́ hyá; má mbəlyi ka nga wdunya mwa, ba dlənata hyá təmburi má-rahya ka nga wdunya mbəlyi—kala tsá má rá ka nga wdunya. 15Vá yiwi na rá tazhe ba na kələntə hyá kwa wdunya wə, se tazhe ba na yashə hyá va "yagarə Shatari. 16Nga wdunya mbəlyi hyá wə—kala tsá ndza njə nee, nga wdunya rá dəwa wə. 17Yaɓəntə mni-hya ɗaɗawə səkə kə vəcə-nga jiri. 18Wuri rá kə mnəkə hyá dzəmə wdunya, kala tsá kə na mnəkə rá səkwa wdunya. 19Səkwa təmburi hyá nda ɗatə yə rá tá mtə mwa, tazhe ba hyá njigwe ka nganga ndangə. 20"Tazhe hyá kutəra-rahya mələ adəwa tsa rá tə́ na wə, a balə tazhe paɗə mbəlyi kə dzəgə mbərəsa lə rá səkə kə vəcə kə hyá dzəgə gə dəwa. 21Adəwa-tara mwa, ba hyá njigwe ka kutə, paɗə-hya. Lə barəka-ranga, Ta-tara, daɓətə hyá lə myi ka kutə, kala daɓətəgwa-ramyi lə na ka kutə—tazhe ba mbəlyi kwa wdunya mbərəsa nee, na mdi kə mnəkə rá səkə. 22Kulə kə na nggə rá mwa, wuri rá kə nggərəkə tə́ hyá, tazhe ba hyá daɓətəgwa ka kutə, kala ndza-ramyi lə na. 23Yira dzəgə dzəgwa mni-hya kala ndza-ranga kwa mni-ra, a hyá njigwe ka kutə ndangə, tazhe ba mbəlyi kwa wdunya sənata nee, na mdi kə mnəkə rá səkə pakatə; ba mbəlyi sənata dəwa nee, wuri na kə "i mbəlyi-nga ngyi kala tsá kə na "i rá. 24"Ta-tara, wuri rá kə "i ba mbəlyi kə na nggə rá ngyi njigwe tə nkwa kutə lə rá, tazhe ba hyá nata kulə kə na nggə rá tsa; təmburi wuri na kə "i rá, səfə wdunya má patəgwa zamə. 25Ta-tara, na mdi tsapə jiri; má mbəlyi ka nga wdunya nə, vá sənata na hyá wə; a má yira ki, wuri rá kə sənata na. Má mbəlyi-ra ngyi mwa, wuri hyá kə sənata nee, na mdi kə mnəkə rá səkə. 26Wuri rá kə ncətə ndza-ranga tə́ hyá tə gambala; tsətsə dzəgə rá mələ wamara vi, tazhe ba "i-nga "i rá tsa njigwe kwa mni-hya, a ba rá njigwe kwa mni-hya dəwa," əkwə Yesu.


text: 1E kɨ mbata kɨn ə, mi Pol, m-ɨsɨ m-əl ta kɨ Luwə. Mi dangay mbata Poy Ta kɨ Majɨ lə Jəju Kɨrɨsɨ, mbata ləsi səi dɨje kɨ səi Jɨpɨ je al… 2M-gər majɨ kadɨ oi poy kɨlə ɓəə, kɨ go me-majɨ tɨ lə Luwə ɨlə jim tɨ, kɨ mbata majɨ ləsi. 3Luwə tḛḛ kɨ dɔ nḛ je kɨ to lo ɓɔyɔ tɨ adɨ-m gər. E nḛ je kɨn ə m-ndangɨ ndəy m-ɨlə-n madɨ səsi. 4Lokɨ ɨtɨdəi makɨtɨbɨ kɨ m-ndangɨ m-ɨlə-n madɨ səsi kɨn nɨngə, səi wa a oi nḛ gər kɨ ɔjɨ dɔ Kɨrɨsɨ kɨ to lo ɓɔyɔ tɨ, kɨ Luwə tḛḛ kɨ dɔe adɨ m-gər ay njay kɨn. 5Təkɨ rɔjetɨ, nḛ je kɨ Luwə tḛḛ kɨ dɔe adɨ njé kaw kɨlə je, kɨ njé kəl ta kɨ tae kɨ takul NDɨl kɨ ay njay kɨ ɨndə-de ta dangɨ tə njé ra kɨlə ləne, tḛḛ kɨ dɔe be adɨ kaje je kɨ kəte al. 6Nɨngə nḛ kɨ to lo ɓɔyɔ tɨ ka kɨn, kɨ takul kɨndə rɔ naa tɨ ləde kɨ Jəju Kɨrɨsɨ ə, dɨje kɨ əi Jɨpɨ je al, a ɨngəi nḛ majɨ je kɨ Luwə un-n mɨndɨne kadɨ n-a n-adɨ-de naa tɨ səje j-əi kɨ j-əi Jɨpɨ je. Taa, əi səje naa tɨ me darɔ tɨ kɨ kare, nɨngə kun mɨndɨ kɨ kare wa kɨn to kɨ mbata ləde tɔ me Kɨrɨsɨ tɨ, kɨ takul Poy Ta kɨ Majɨ. 7M-təl nje ra kɨlə ɓəə lə Poy Ta kɨ Majɨ kɨn. E kɨn e kadɨ kare kɨ Luwə adɨ-m kɨ go me-majɨ lie kɨ takul kɨlə ra tɔge. 8Mi kɨ ndam goto tɔi njé kadɨ mede Kɨrɨsɨ pətɨ tɨgə. Nɨngə re e be ka, Luwə oo majɨ ngay kadɨ mi ə, ɨlə kɨlə kɨlə mbḛ nḛ gər kɨ ətɨ ɓəl lə Kɨrɨsɨ jim tɨ mbata dɨje kɨ əi Jɨpɨ je al. E nḛ gər lə Kɨrɨsɨ kɨ bo kɨ tɔy nḛ gər lə dɨje pətɨ tɨgə. 9Nɨngə m-ɨngə me-majɨ kɨ kadɨ m-tɔjɨ-n dɨje pətɨ ay njay, se go rəbɨ kɨ ban ə, Luwə a tɔl-n ta nḛ kɨ un ndune dɔ tɨ, kɨ to lo ɓɔyɔ tɨ kɨn wa. Luwə kɨ nje ra nḛ je pətɨ, ɓɔyɔ dɔ nḛ kɨn kɨ dɨje kɨ dɔkagɨlo tɨ kɨ kəte. 10Nɨngə ngɔsɨne kɨ takul njé-kaw-naa je, njé ko̰ɓe je kɨ njé tɔgɨ je kɨ me nəl tɨ taa, asi kadɨ gəri nḛ gər lə Luwə. Nḛ gər kɨn, Luwə tɔjɨ kɨ rəbɨ je kɨ dangɨ dangɨ. 11Nḛ kɨn tɔl tane kɨ go kɔjɨ ta tɨ lə Luwə kɨ to kɨ no̰ne tɨ. Kɔjɨ ta ra ka kɨn, tɔl tae kɨ takul Ɓaɓe ləje Jəju Kɨrɨsɨ. 12Me kɨndə rɔ naa tɨ ləje kɨ Kɨrɨsɨ me kadɨ me tɨ ə, j-ɨngəi ta rəbɨ kadɨ jɨ ndɔtii kɨ rɔ Luwə tɨ kɨ me kɨ tḭ katɨ. 13E be ə, m-dəjɨ səsi mba kadɨ tɔgɨ si ɔr mbata lə ko̰ je kɨ m-ɨsɨ m-ɨngə kɨ mbata ləsi kɨn al. Nə kadɨ e gɨn kɔsɨ-gon ləsi yo taa. 14MBata kɨn ə, m-ɨsɨ m-ɔsɨ məkəsɨm nangɨ no̰ Bawje tɨ kɨ dɔra̰ tɨ, 15kɨ takule kɨ karne ba ə, gɨn kojɨ je pətɨ kɨ dɔra̰ tɨ ə se kɨ dɔnangɨ tɨ ne ɨsi kɨ dɔde taa. 16M-dəjɨ Luwə kadɨ kɨ go majɨ-kur tɨ lie kɨ to mbar mbar kɨ go NDɨl tɨ kɨ ay njay, kadɨ adɨ səi njé kadɨ-me je ɨtɔgi gangɨ me ndɨlsi tɨ. 17Kadɨ Kɨrɨsɨ ra lo kɨsɨ ləne nga̰mesi tɨ kɨ takul kadɨ-me. Nḛ dəjɨ ləm e mba kadɨ ndɨgɨ-naa ra səsi adɨ ngangi, nɨngə kadɨ gɨn si uwə nangɨ nga̰ me ndɨgɨ tɨ tɔ. 18Be ə, a asi kadɨ ɨgəri kɨ ndəgɨ dɨje lə Luwə pətɨ, kadɨ ndɨgɨ lə Kɨrɨsɨ e ndɨgɨ kɨ ətɨ ɓəl, kɨ dəw asɨ kadɨ a mbɔjɨ ngale je tate je kəbe je kɨ ngale kɨ taa je al ratata. 19Oyo, a asi kadɨ ɨgəri ndɨgɨ lə Kɨrɨsɨ kɨ ɨtə nḛ gər je pətɨ, nɨngə kadɨ Luwə wa rosɨ səsi kɨ rosɨ kɨ bətəte ləne. 20Luwə aw kɨ tɔgɨ kɨ asɨ nakɨ. Adɨ, lokɨ jɨ dəji-e nḛ madɨ ɓa, ra tɔy nḛ kɨ jɨ dəji-e, ə se, e kɨ j-ɨsɨ gɨri tə gɨr ɓəy. 21Kadɨ tɔjɨ e dɔe tɨ mbo̰ njé kaw-naa je tɨ kɨ takul Jəju Kɨrɨsɨ, mbata dɔkagɨlo je pətɨ kɨ a rəi, kɨ dɔ ɓal je kɨ dɔ ɓal je. Amen!


text: 1Mi Judɨ, ɓəə kɨlə lə Jəju Kɨrɨsɨ, kɨ mi ngoko̰ Jakɨ, ə m-ndangɨ makɨtɨbɨ kɨn m-adɨ səi kɨ Luwə ɓar səsi, kɨ Bawje Luwə ndɨgɨ səi, kɨ Jəju Kɨrɨsɨ ngəm səsi tə nḛ ləne kɨn. 2Nɨngə kadɨ koo kəm-to-ndoo, kɨ lapɨya, kɨ ndɨgɨ-naa lə Luwə to mbar mbar kɨ dɔsi tɨ. 3NJé ndɨgɨ je ləm kɨ ngay, m-ndɨngə ngay kəte kadɨ m-ndangɨ makɨtɨbɨ madɨ səsi ɔjɨ dɔ kajɨ kɨ j-əi kare ba dɔ tɨ kɨn. Nɨngə kɨ ɓasɨne kɨn, e tɔgɨ madɨ kɨ ɨsɨ dɔm tɨ kadɨ m-ndangɨ makɨtɨbɨ kɨn m-adɨ səsi, m-ɨlə-n dɨngəm mesi tɨ kadɨ ɨrɔi dɔ kadɨ-me tɨ kɨ Luwə adɨ dɨje ləne nja kare ba par goe gangɨ kɨn. 4M-əl be mbata dɨje madɨ kɨ ta kɨ gangɨ kɨ dɔde tɨ e kɨ ndangɨ me makɨtɨbɨ tɨ lə Luwə kəte nu kɨn, turi dansi tɨ, ɨsɨ mbɨri ta me-majɨ lə Luwə kɨn, təli-e ta ra kaya tɨ ləde, taa mbati dəw kɨ e karne ba ə e NJe kun dɔje, kɨ e Ɓaɓe ləje Jəju Kɨrɨsɨ kɨn tɔ. 5M-gər kadɨ ɨgəri nḛ je pətɨ majɨ, nə m-ndɨgɨ kadɨ m-ole mesi dɔ tɨ təkɨ, lokɨ Ɓaɓe tḛḛ kɨ dɨje ləne ɓe ɓəə tɨ Ejɨpɨ tɨ, go tɨ, tɔ ko njé je kɨ rai rɔde tə njé me nga̰ je. 6Nɨngə m-ndɨgɨ kadɨ m-ole mesi dɔ tɨ ɓəy təkɨ, malayka je kɨ ai dɔ tɔgɨ tɨ kɨ Luwə adɨ-de kɨn al, nə mbati lo kɨsɨde, Luwə uwə-de dangay tɨ lo tɨ kɨ koo, dɔɔ-de kɨ kulə gɨndɨ kɨ kadɨ a toi bɨtɨ kɨ no̰ tɨ, mbata ta kɨ gangɨ kɨ boy kɨ a re. 7E be tɔ ə, Sodom kɨ Gomɔr kɨ ɓe je kɨ gəi gɨdɨde, kɨ uni rɔde ɨləi me kaya kɨ ra tɨ, kae tɨ lə malayka je wa ka kɨn tɔ, adɨ sangi-naa kɨ lo sangɨ tɨ al kɨn, Luwə uwə-de dangay tɨ me por tɨ kɨ a to bɨtɨ kɨ no̰ tɨ. Nɨngə e kɨn e ndəjɨ-naa kɨ to mbata lə dɨje pətɨ. 8E be ə, njé ndo nḛ je kɨ ngom ka kɨn, me dɔ majal tɨ ləde, buri kɨ rɔde, kɨdi tɔgɨ lə Luwə, taji malayka je kɨ əi nḛ pɨtɨ je. 9Nḛ kare, Mɨsəl kɨ nje kun dɔ malayka je, lokɨ ɨsɨ naji-naa ta tɨ kɨ su, ɨsɨ kɔli-naa dɔ nɨn Mojɨ tɨ kɨn ka, sangɨ kadɨ n-gangɨ ta madɨ tə nḛ tajɨ dɔe tɨ al, nə ta kɨ əl ɓa, əl ə nə: «Kadɨ Ɓaɓe ɨndəi ɔji.» 10Nə dɨje kɨ njé ndo nḛ kɨ ngom kɨn, nḛ kɨ gəri-e al ka taji-e, nga nɨngə, nḛ gər kɨ ojii-de tə ya̰ da je be par kɨn ɓa, e nḛ kɨ kadɨ tujɨ-de tə tujɨ yo. 11Tujɨ e dɔde tɨ, tadɔ uni rəbɨ lə Ka̰y; mbata lə la ə uri wale tə Balam be; tuji tadɔ ta̰i rɔ tə Kore əi kɨ dɨje ləne be. 12Kɨsɨde səsi ta nḛ kuso tɨ lə ngakonaa je, ra adɨ nḛ kuso ləsi təl nḛ kɨ to njḛ. Usoi je a̰yḭ-naa je adɨ asɨ-de kɨ kanjɨ rɔsɔl, go̰i ta tide əi je wa. Toi tə kɨl ndi kɨ nəl ɔr-e aw sie adɨ lo kadɨ ədɨ goto kɨn be, toi tə kagɨ je kɨ nay kandɨde tɨ ka andi al, adɨ lokɨ dəw ɔr-de kɨ ngɨrəde ba kɔ ɓa, təli oyi koy kɨ ko̰ joo kɨn be. 13Naji kɨlə rade je kɨ to rɔsɔl kɨ taga tə pungɨ ba kɨ ɓukɨ pulumne ngangɨ ba tɨ kɨn be. Taa toi tə mee je kɨ gəri lo kawde al, kɨ lo kɨ ndul kururu to mbata ləde bɨtɨ kɨ no̰ tɨ kɨn be. 14E əi je ə nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ Enokɨ kɨ e kaje kɨ nje ko̰ sɨri go Adam tɨ ndo̰ ndɨl dɔde tɨ ə nə: «Oi, Ɓaɓe a re kɨ malayka je dɨbɨ kutɨ ba̰y ba̰y, 15kadɨ gangɨ ta kɨ bo dɔ dɨje tɨ pətɨ. A uwə njé ra majal je pətɨ dangay tɨ ɔjɨ-n dɔ kɨlə rade je kɨ majal pətɨ kɨ rai ɔsii ta Luwə, taa ɔjɨ-n dɔ ta je kɨ to kəl al pətɨ kɨ əli dɔ Luwə tɨ tɔ.» 16Əi dɨje kɨ rɔnəl ləde goto, ɨsɨ ɓai ta kɨ dɔkagɨlo je pətɨ. Rai nḛ je kɨ mede ndɨgɨ, ta kɨ ɨsɨ tḛḛ tade tɨ e rɔ kɨ kɔjɨ, nɨngə re o-de ɨsɨ toi dəw pe pe kɨn ɓa, e kadɨ ɨngəi nḛ kɨ to sotɨ kɨ darɔde rɔ dəwe tɨ kɨn. 17NGa nɨngə, kɨ ɔjɨ dɔsi, səi njé ndɨgɨ je ləm kɨ ngay, m-dəjɨ səsi kadɨ adi mesi ole dɔ ta tɨ kɨ njé kaw kɨlə je lə Ɓaɓe ləje Jəju Kɨrɨsɨ əli səsi kəte nu kɨn. 18Əli səsi əi nə: «Dɔkagɨlo kɨ dɔbəy tɨ ə a ɨngəi dɨje kɨ a ɨbəi səsi kogii nɨm, a njɨyəi kɨ go ndɨgɨ ra tɨ kɨ majal kɨ mede tɨ nɨm tɔ.» 19Kadɨ ɨgəri, e əi je ə əi njé re kɨ gangɨ-naa. Nɨngə mər ta je ləde e mər kɨ go darɔ tɨ, ɓɨ e mər ta kɨ ḭ rɔ NDɨl Luwə tɨ al. 20Nə səi, njé ndɨgɨ je ləm kɨ ngay, m-dəjɨ səsi kadɨ adi ngɨrə kɨsɨ kɨ dɔ taa ləsi e dɔ kadɨ-me tɨ kɨ rɔjetɨ ləsi kɨn. Əli ta kɨ Luwə kɨ tɔgɨ NDɨle. 21Nɨngə kadɨ uwəi tɔgɨsi ba me ndɨgɨ tɨ kɨ Luwə ndɨgɨ-je. Uwəi tɔgɨsi ba ɨngɨnəi ta Ɓaɓe ləje Jəju Kɨrɨsɨ kɨ me me-majɨ tɨ lie, a adɨ səsi kajɨ kɨ bɨtɨ kɨ no̰ tɨ kɨn. 22NJé kɨ mede ɨsɨ tɔsɨ, majɨ kadɨ oi kəm-to-ndoo ləde. 23Aji-de kɨ rəbɨ nagɨ ta por tɨ taa. NJé kɨ rangɨ ɓəy, majɨ kadɨ oi kəm-to-ndoo ləde, nga nɨngə oi rɔsi majɨ kadɨ ɨlati rɔsi kɨ kɨlə rade je kɨ majal kɨn al, nə kadɨ ɔsi kɨlə rade je kɨ majal ngərəngɨ. Ɔsi ngərəngɨ, bɨtɨ kadɨ kɨbɨ rɔde kɨ kɨlə kɨ go darɔ tɨ təl-e nḛ kɨ to njḛ tɨ kɨn ka kadɨ ɔsi ngərəngɨ ɓəy. 24- 25Kadɨ kɨlə tɔjɨ e kɨ dɔ Luwə tɨ kɨ e kɨ karne ba ə e Luwə, e kɨ asɨ kadɨ ngəm səsi adɨ osi me majal tɨ al, e kɨ kadɨ a ra adɨ ɨtḛḛi rəi me kunje tɨ kɨ rɔnəl kɨ kanjɨ yoro, e kɨ ajɨ-je kɨ rəbɨ lə Ɓaɓe ləje Jəju Kɨrɨsɨ kɨn. Nɨngə kadɨ tɔɓa, kɨ kətɨ ɓəl, kɨ tɔgɨ, kɨ ko̰ɓe, e lie, dɔkagɨlo tɨ kɨ də, kɨ dɔkagɨlo kɨ ɓone, kɨ dɔkagɨlo kɨ a re bɨtɨ kɨ no̰ tɨ! Amen.


text: 1Majɨ kadɨ ɨnayḭ kɨ lo ndɨgɨ-naa tɨ kɨ yo je kɨ ne je tə ngakonaa je be. 2Adi mesi oy dɔ kuwə mba je kɨ rɔsi tɨ al. Tadɔ njé kɨ madɨ je, lo kuwə mba je tɨ kɨn ə, uwəi malayka je kɨ rɔde tɨ kanjɨ kadɨ gəri go. 3Adi mesi ole dɔ dɨje tɨ kɨ toi kəy dangay tɨ, tə nḛ kɨ səi je wa ka, səi dangay je naa tɨ səde be tɔ. Adi mesi ole dɔ njé je tɨ kɨ dɨje adi-de ko̰, tə nḛ kɨ səi je wa ə dɨje ɨsɨ rai səsi majal be. 4Majɨ kadɨ taa-naa ɨngə kojɨ kɨ kɨlə dɔ tɨ rɔ dɨje pətɨ. Nɨngə kadɨ njé taa-naa je, dɨngəm kɨ dəne ngəmi rɔde mbata lə naa. Tadɔ Luwə a gangɨ ta dɔ njé ra kaya je tɨ kɨ njé kuwə marɨm tɨ. 5Me kɨsɨ kɨ dɔ ta tɨ ləsi, otɨ kadɨ ɨrai ta la kɨ al dɔ majɨ. Ɨrai rɔnəl dɔ nḛ tɨ kɨ awi jisi tɨ. Tadɔ Luwə wa, ə nə: «Jagɨ, m-a m-ɨyə̰-i kɔ al ratata.» 6E be ə, j-a j-asi kadɨ j-əli ta kɨ me kɨ tḭ katɨ j-əi nə: «Ɓaɓe e nje ra səm, Nḛ kɨ a ra-m ɓəl goto, Nḛ kɨ dəw a ra səm goto!» 7Adi mesi ole dɔ njé kɔr no̰si tɨ je kɨ əli səsi ta lə Luwə kəte. Ɨnayḭ kɨ lo mər ta dɔ ji kɨsɨde kɨ dɔde taa tɨ bɨtɨ koyde tɨ, ə ɨndaji kadɨ-me ləde. 8Jəju Kɨrɨsɨ a yətɨ al ratata, ɨsɨ lo kɨsɨne tɨ, dɔkagɨlo tɨ kɨ kəte tɨ nu nɨm, dɔkagɨlo tɨ kɨ ɓone tɨ nɨm, taa dɔkagɨlo je tɨ kɨ a re nɨm tɔ. 9Otɨ kadɨ nḛ ndo je kɨ mba kɨ dangɨ dangɨ ədi səsi adɨ ɨtɔi dɔ rəbɨ tɨ kɨ majɨ. Nḛ kɨ a majɨ, e kadɨ me-majɨ lə Luwə ə ɨlə dɨngəm mesi tɨ ɓɨ e ndu-kun je kɨ ɔjɨ dɔ nḛ kuso, kɨ a ɨlə dɨngəm mesi tɨ al kɨn al. Tadɔ ndu-kun je kɨn, njé je kɨ ɨsɨ njɨyəi go tɨ, nḛ kɨ ra səde majɨ me tɨ no̰o̰ goto. 10NJé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je kɨ rai kɨlə me kəy tɨ lə Luwə kɨ rai kɨ kɨbɨ, awi kɨ tɔgɨ kadɨ usoi nḛ kɨ e kɨ kɨlə dɔ dɨngɨri lo kadɨ-kare tɨ ləje kɨn al. 11Təkɨ rɔjetɨ, kɨ bo lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, re kɨ məsɨ da je lo tɨ kɨ ay njay ɨtə ndəge je, mba kadɨ adɨ kadɨ-kare kɨyə̰ go majal lə dɨje kɔ. Nə darɔ nɨn da je e kɨ kɨlə por dɔ tɨ gɨdɨ ɓe tɨ. 12Be ə, Jəju ka, oy gɨdɨ ɓe bo Jorijaləm tɨ, mba kadɨ bɔr-n majal lə dɨje kɔ kɨ məsɨne. 13Adɨ j-awi j-ɨngəi-e gɨdɨ ɓe tɨ, ə adɨ jɨ ndɨgi kadɨ dɨje kɨdi-je tə e be. 14Tadɔ dɔnangɨ tɨ ne j-awi kɨ ɓe ləje kɨ kadɨ j-ɨsi tɨ ratata al. Be ə, j-ɨsɨ sangɨ kadɨ j-ɨngə e kɨ a re lo ti tɨ. 15Kɨ rəbɨ lə Jəju Kɨrɨsɨ, adɨ j-ɨləi tɔjɨ dɔ Luwə tɨ kɨ dɔkagɨlo je pətɨ, tə nḛ məsɨ be, adɨ e kadɨ-kare pa je kɨ tḛḛi taje tɨ, ə gəri-e kadɨ e Ɓaɓe. 16Adi mesi ole dɔ ra nḛ je kɨ majɨ tɨ taa taa, ə majɨ kadɨ ɨka̰yḭ nḛ majɨ je ləsi kɨ madɨsi je tɔ. Tadɔ kadɨ-kare je kɨ be kɨn ə, maji ta kəm Luwə tɨ. 17Majɨ kadɨ ɨtəli rɔsi go njé kɔr no̰si je tɨ, ə ɨləi dɔsi gɨn tɔgɨ tɨ ləde. Ɨsɨ ɨndəi kəmde gosi tɨ kɨ dɔkagɨlo je pətɨ, tadɔ Luwə a dəjɨ-de kadɨ ɔji-e go kɨndə kɨ ɨsɨ ɨndəi kəmde gosi tɨ kɨn kade oo. Be ə, re ɨtəli rɔsi gode tɨ nɨngə, a rai kɨlə ləde kɨ rɔnəl. Re e be al ə, a rai kɨlə ləde kɨ ɓa ta, adɨ nḛ kɨ a ra səsi majɨ me tɨ no̰o̰ goto. 18Əli ta kɨ Luwə kɨ mbata ləje. Jɨ gər ay njay kadɨ meje uwə-je kɨ ta dɔ nḛ madɨ tɨ al. Təkɨ rɔjetɨ, ndɨgɨ ləje e kadɨ pa njɨyəje majɨ kɨ dɔkagɨlo je pətɨ. 19M-dəjɨ səsi kɨ nga̰mem ba pətɨ kadɨ əli ta kɨ Luwə kɨ mba kadɨ m-təl m-re dansi tɨ gogɨ kalangɨ ba. 20Luwə kɨ nje kadɨ lapɨya, adɨ Jəju Kɨrɨsɨ ḭ taa dan njé koy je tɨ kɨ go rəbɨ məsɨ kɨlə mɨndɨ kɨ a to ratata. Kɨrɨsɨ kɨ e Ɓaɓe ləje, e kɨ e nje kul ba tɨ je kɨ bo. 21Kadɨ Luwə ka kɨn ra adɨ asi rai kɨlə kɨ majɨ par par, mba kadɨ ɨrai ndɨgɨ lie. Kadɨ ɨndə kɨlə ra kɨ nəl-e meje tɨ kɨ takul Jəju Kɨrɨsɨ. Nɨngə kadɨ dɨje pɨti-e kɨ dɔkagɨlo je, kɨ dɔkagɨlo je! Amen! 22NGakom je, m-dəjɨ səsi kadɨ ɨtaai ta kɨlə dɨngəm me naa tɨ kɨn kɨ kɨsɨ dɔ tɨ. Təkɨ rɔjetɨ, makɨtɨbɨ ləm kɨ m-ndangɨ m-ɨlə-n m-adɨ səsi wa ka, ngal ngay al tɔ. 23M-ge kadɨ m-əl səsi madɨ ɨgəri təkɨ ngoko̰ je kɨ me kadɨ-me tɨ Tɨmote tḛḛ kəy dangay tɨ. Re re kalangɨ ɨngə-m ə, m-a m-aw sie naa tɨ kadɨ m-o səsi. 24Ɨrai lapɨya njé kɔr no̰si je, kɨ njé kaw-naa je pətɨ. NJé kaw-naa je kɨ dɔnangɨ Itali tɨ ka uwəi jisi tɔ. 25Kadɨ me-majɨ lə Luwə e səsi naa tɨ pətɨ.