text: 1Tə ka kɨ Kɨrɨsɨ ɨlə-n dɨngəm mesi tɨ, təkɨ ɨngəi tɔgɨ me ndɨgɨ-naa tɨ, təkɨ NDɨl dɔɔ-n səsi naa tɨ, təkɨ mesi to-n dɔ-naa tɨ, ɨsɨ ɔji majɨ ləsi kɨ rɔ naa tɨ, 2m-dəjɨ səsi kadɨ adi-mi rɔnəl me kuwə-naa məsɨ tɨ ləsi kɨn. Adi ndɨgɨ-naa kɨ kare wa kɨn ə uwə mesi, adi mesi e kare, ɨndəi rɔsi naa tɨ. 3Ɨrai nḛ madɨ kare kɨ hal ni kɨ ra al, taa hal kɔjɨ rɔ al tɔ. Nə kɨ dɔ kɨ sɔl lɔm, kadɨ dəw kɨ nungɨ oo madɨne təkɨ bo dɔne tɨ. 4Kadɨ dəw madɨ sangɨ majɨ lə rɔne wa par al, nə kadɨ sangɨ majɨ lə ndəge je tɔ taa. 5Kadɨ pa njɨyəsi kɨ rɔ naa tɨ e pa njɨyə dɨje kɨ njé kɨndə rɔde naa tɨ kɨ Kɨrɨsɨ. 6Kɨrɨsɨ kɨ, lo kɨlə ngɨre tɨ nu, re o nḛ je kɨ rɔe tɨ pətɨ ə, e Luwə wa par, nə sangɨ kadɨ n-uwə majɨ rɔne kɨ ji kasɨ kɨ n-asɨ-naa kɨ Luwə kɨn al. 7Ɔr tɔɓa kɨn dɔne tɨ kɔ tə kɔr yo, Ra rɔne ɓəə kɨlə tɨ, Təl rɔne tə dəw tɨ, Adɨ dɨje gəri-e me nḛ je tɨ pətɨ təkɨ e dəw. 8Ɨlə dɔne nangɨ, Təl rɔne go ta tɨ bɨtɨ oy-n, Koy kɨ dɔ kagɨ-dəsɨ tɨ. 9E mbata kɨn ə, Luwə un-n dɔe taa ade a ngaw, Ade tɔ kɨ e dɔ tɔje tɨ pətɨ. 10MBa kadɨ me tɔ Jəju tɨ, Nḛ kɨndə je pətɨ kɨ dɔra̰ tɨ, Dɔnangɨ tɨ, kɨ gɨn dɔnangɨ tɨ, Ɔsi məkəsɨde nangɨ no̰e tɨ, 11Ə kadɨ ta tḛḛ ta dɨje tɨ pətɨ təkɨ Jəju Kɨrɨsɨ e Ɓaɓe, Kadɨ tɔ Luwə kɨ Bawje ɓa-n. 12NGakom je kɨ majɨ, tə ka kɨ ɨrai go ndum tɨ kɨ ndɔ je ndɔ je, dɔkagɨlo kɨ mi-n dansi tɨ, kadɨ ɨrai kɨ dɔkagɨlo kɨ oi-mi dansi tɨ par al, nə dɔkagɨlo kɨ m-goto-n dansi tɨ ne wa kɨn ka, kadɨ ɨrai kɨlə dɔ kajɨ tɨ ləsi kɨ ɓəl Luwə, kɨ dɔ kɨ sɔl. 13Tadɔ Luwə wa ə ɨndə ndɨgɨ ra mesi tɨ nɨm, ɔsɨ səsi adɨ ɨrai nɨm, kɨ go kɔjɨ ra tɨ lie. 14Ɨrai nḛ je pətɨ kɨ kanjɨ ɓa ta, kɨ kanjɨ kɔl, 15mba kadɨ dəw aw kɨ ta madɨ dɔsi tɨ al, kadɨ səi dɨje kɨ kay njay, kadɨ səi ngan lə Luwə kɨ nḛ kɨ majal ɔdɨ kadɨsi al, ə ɨsi dan dɨje tɨ kɨ rɔjetɨ al, dɨje kɨ kɨlə rade majal kɨ me dunɨya̰ tɨ ne. Kadɨ unji tə por kɨ unjɨ dɔ dunɨya̰ tɨ, 16lokɨ a ɨləi-de mbḛ ta kajɨ. Lo kɨn tɨ, m-a m-un səsi kadɨ m-ɨndə-n gum, ndɔ təl Kɨrɨsɨ tɨ. MBata m-a̰y ngɔdɨ kɨ rɔm to-m kɨ ndangɨ kare al. 17Re kadɨ məsɨm osɨ nangɨ dɔ kɨlə tɨ kɨ m-ra, kadɨ kɨ m-un-n kadɨ-me ləsi tə kadɨ-kare m-adɨ Luwə ɓa, m-ra rɔnəl, nɨngə kadɨ rɔnəl ləm kɨn e rɔnəl ləsi pətɨ. 18Nɨngə səi ka, kadɨ ɨrai rɔnəl tɔ, ɓa adi rɔnəl ləsi e rɔnəl ləm tɔ. 19M-gər dɔm tɨ majɨ kadɨ me tɔ Ɓaɓe Jəju tɨ, nay ngay al kadɨ m-a m-ɨlə kɨ Tɨmote rɔsi tɨ no̰o̰ kadɨ re kɨ poysi adɨ-m kadɨ mi ka m-ɨngə-n tɔgɨ tɔ. 20Tɨmote kɨ karne ba par ə e dəw kɨ aw kɨ mər ta ləm, ta ləsi uwə mee adɨ ɨsɨ ga ta dɔsi tɨ. 21NDəge je pətɨ, ngɔdɨ kɨ mbata majɨ lə rɔde wa par ə uwə mede, ɓɨ ngɔdɨ lə Jəju Kɨrɨsɨ al. 22Nə e, tɔjɨ kɨ taga adɨ dɨje gəri-e tə ngon kɨ nje njɨyə nja bawne tɨ. Ɨndə rɔne ta kɨlə kɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ tɨ səm. 23M-gər kadɨ e ə m-a ɨle kɨ rɔsi tɨ lokɨ m-a m-o ta kɨ dɔm tɨ ay njay. 24Taa m-gər dɔm tɨ majɨ, kadɨ-me tɔ Ɓaɓe tɨ, dɔkagɨlo ngay al ə, darɔm mi wa, m-a m-re kadɨ m-o səsi. 25Nɨngə kɨ ɓasɨne kɨn, m-o majɨ ngay kadɨ m-təl m-ɨlə ngoko̰je Epapɨrodɨtɨ, kɨ e madɨ-kɨləm kɨ madɨ rɔ ləm rɔsi tɨ gogɨ. E kɨ ɨləi-e kadɨ re kɨ nḛ je kɨ m-aw kɨ ndooe, kadɨ ra səm. 26Epapɨrodɨtɨ ndɨgɨ ngay kadɨ n-oo səsi pətɨ, nɨngə sangɨ kɨ rɔ tḭne, mbata mo̰y ra-e, adɨ oi tae. 27Mo̰y ra-e, kɨ koye e ɓasi, nə Luwə oo kəm-to-ndoo lie. Nɨngə e kəm-to-ndoo lie par al, nə e kəm-to-ndoo ləm tɔ ə Luwə oo, mba kadɨ m-ɨngə me-ko̰ kɨ rangɨ dɔ made tɨ ɓəy al. 28M-sangɨ kadɨ m-ɨle rɔsi tɨ gogɨ law, kadɨ re oi-e ɓa, ɨngəi rɔnəl, ə kadɨ mi ka mem osɨ-n kɨ nangɨ tɔ. 29Lo kɨn tɨ, majɨ kadɨ uwəi-e kɨ rɔsi tɨ kɨ rɔnəl ngay, me tɔ Ɓaɓe tɨ. Ko dɨje kɨ tə e be kɨn, sɔbɨ kadɨ ɔsi gonde. 30Tadɔ nay ndə̰y ba kadɨ ɨngə yo mbata kɨlə lə Kɨrɨsɨ. Un rɔne ɨlə kɔ, kadɨ re ra səm tosi tɨ, me nḛ tɨ kɨ səi je wa asi kadɨ ɨrai adi-mi al.


c: text/html

text: 1Yesu a gwaɗatay: «A həlay niye na, Bəy i Mbəlom ma ndzəkitiye bo na, tə merehe i dem hay kuro. Tə həl lalam tay hay, ti ye hərwi mədzəgər tə zal i dahəlay. 2Mə walaŋ i merehe i dem neheye kuro aye, zlam na, matərakahaŋ eye hay, siye hay zlam na, metsehe tay andaya. 3Merehe i dem neheye zlam matərakahaŋ aye, tə həl lalam tay na, ta ləva ha bo tə mal bay. 4Merehe i dem neheye zlam metsehe tay andaya aye na, tə həl lalam tay ada kwa way a ləva ha bo tə mal ma dos. 5Zal i dahəlay ki yaw bəse bay. Merehe i dem niye hay tebiye məndzehəre a gatay, tə ndzahəra. 6«Ta magərhəvaɗ na, mawude a tsəne. “Anaŋ zal i dahəlay kə ndzew! Lətsum ka mbəlom, dum ta dzum gər.” 7Merehe i dem niye hay ta pəɗeke abəra ka məndzehəre, ta dazlay mələve bo ta lalam tay hay. 8Merehe i dem neheye matərakahaŋ aye na, ta tsətsah mal ka merehe i dem neheye metsehe tay andaya aye, tə gwaɗatay: “Mbəɗumamay mal a lalam may hay tsekweŋ tey hərwi faya ta mbatiye.” 9Merehe i dem neheye metsehe tay andaya aye, ta mbəɗatay faya, tə gwaɗatay: “Aʼay, andaya haladzay ma sliye a nəmay ada a nəkurom bay. Hwayum naha bəse ɗuh ka təv i ndo i tsakala, səkəmumaw.” 10Ahəl nakə ti ye masəkəmaw mal aye na, zal i dahəlay a ndislew. Merehe i dem neheye zlam maləva bo aye na, tə fələkwa ka bo tə neŋgeye a gay i magurlom i məzle dahəlay. A dərəzl a məgeɗ. 11Məndze zərat na, siye i merehe i dem niye hay tə maw. Tə maw na, tə gwaɗ: “Bəy Maduweŋ, Bəy Maduweŋ, həndəkamay abəra ma məgeɗ!” 12Ane tuk na, zal i dahəlay a gwaɗatay: “Neŋ faya na gwaɗakumeye ta deɗek, na sər kurom bay.” 13Hərwi niye, ndzum tsezlezleŋŋe bəna pat eye kwa həlay eye na, ka sərum bay.» 14Yesu a gwaɗatay sa: «Ma giye bo andza ndo i gay nakə a say mede a tsekene aye. A zalatay a ndo i məsler ŋgay hay, a gər ha zlele ŋgay a həlay tay. 15A vəlay kwa a way ka gədaŋ ŋgay. A vəlay a ndo ŋgeɗ kwar i suloy temerre zlam, a ndo ŋgeɗ temerre sulo, a ndo mamahkar eye temerre nəte. Tsa na, a ye ŋgway. 16«Ndo i məsler nakə tə vəlay kwar i suloy temerre zlam aye na, a ye a mbəɗa ha həlay kwayaŋŋa. A huta faya kwar i suloy temerre zlam sa. 17Ndo nakə tə vəlay kwar i suloy temerre sulo aye na, a ge ha andza niye dərmak. A huta faya kwar i suloy temerre sulo. 18Ane tuk na, ndo nakə tə vəlay kwar i suloy temerre nəte aye na, a ye a la bəɗ, a ŋgaha na suloy i ndo i gay ŋgay niye a ɗəma. 19«Aza a ndzaw məve tsakway na, ndo i gay i ndo i məsler niye hay a maw. Tsa na, a say məpesle na suloy ŋgay nakə a vəlatay aye. 20Ndo nakə a vəlay kwar i suloy temerre zlam aye, a ye ka təv ŋgay, a gwaɗay: “Ndo i gay ga, ka vəleŋ na, kwar i suloy temerre zlam. Anaŋ na huta faya kwar i suloy temerre zlam.” 21Ndo i gay ŋgay a gwaɗay: “Lele haladzay, nəkar na, ndo i ŋgwalak ada ndo i deɗek. Nəkar ndo i deɗek kwa mə wu neheye tsekweŋ aye, na pakeye wu haladzay a həlay. Dara ŋgwasama ka bo tə neŋ.” 22Ndo i məsler nakə a vəlay kwar i suloy temerre sulo aye, a ye naha, a gwaɗay: “Ndo i gay ga, ka vəleŋ kwar i suloy temerre sulo. Anaŋ na huta faya kwar i suloy temerre sulo.” 23Ndo i gay ŋgay a gwaɗay: “Lele, nəkar na, ndo i ŋgwalak ada ndo i deɗek. Nəkar ndo i deɗek kwa mə wu neheye tsekweŋ aye, na pakeye wu haladzay a həlay. Dara ŋgwasama ka bo tə neŋ.” 24Ndo nakə tə vəlay kwar i suloy temerre nəte aye, a ye naha a gwaɗay: “Ndo i gay ga, na sər ha, nəkar na, ndo makula gər eye. Ka dziye wu nakə ka sləga bay aye, ka hayay gər a wu nakə ka zəv bay aye. 25Na dzədzar, hərwi niye na ye na ŋgaha kwar i suloy yak a bəɗ. Anaŋ suloy yak.” 26Ndo i gay ŋgay a gwaɗay: “Nəkar na, ndo i məsler nakə ŋgwalak eye bay aye ada sœ eye. Ka sər na, na dziye wu nakə na sləga bay aye ada na hayay gər a wu nakə na zəv bay aye ba? 27Meeneŋ na, peŋ na suloy a bank. A həlay i məmaw ga na, na həla ahaya suloy ga ta magogoy eye faya. 28Həlum faya abəra kwar i suloy niye temerre nəte aye. Vəlumay ha faya a ndo nakə kwar i suloy andaya faya gwezem aye. 29Hərwi ndo nakə wu ŋgay andaya aye na, ta səkahay ha sa. Ane tuk na, ndo nakə wu ŋgay andaya bay aye na, kwa tsekweŋ eye nakə andaya faya aye na, ta zliye na faya abəra. 30Gəsum na ndo nakay ma giye ŋgama bay aye. Kalum naha abəra a ləvoŋ. Mə ɗəma na, ta tuwiye tə mahəpəɗe zler eye.”» 31Yesu a gwaɗatay sa: «Ahəl nakə neŋ Wawa i Ndo na deyeweye ma məzlaɓ ga ta gawla i Mbəlom hay tebiye aye na, na ndziye ka dzaŋga i bəy ga ta məzlaɓ. 32Ndo i məndzibəra hay tebiye ta hayiye gər ka təv ga ada na ŋgəniye ha ka bo abəra ndo hay ta ndo siye hay andza ndo mətsəkure ma ŋgəniye tay ha təɓaŋ hay ta wak hay. 33Ka ŋgəna tay ha na, ma piye tay ha təɓaŋ hay a diye i həlay i mənday ŋgay ada ma piye tay ha wak hay a diye i həlay i gula ŋgay. 34«Bəy ma gwaɗateye a ndo neheye tə həlay i mənday ŋgay aye: “Dumara, nəkurom neheye Mbəlom Bəba ga a pa fakuma ŋgama aye, ka ndzumeye ma bəy ga nakə Mbəlom a ləvakum ha bo kwa ahəl nakə kə ge məndzibəra zuk bay aye. 35Hərwi ahəl niye, may a wur fagaya na, ka vəlumeŋ wu mənday, yam a geŋ na, ka vəlumeŋ yam məsay, neŋ mbəlok eye na, ka təmum ga a gay kurom, 36petekeɗ andaya fagaya bay na, ka pumeŋ ka bo petekeɗ, neŋ ɗəvats eye na, ka gumeŋ gər, neŋ ma daŋgay na, ka yum ka zəbumeŋew ɗəre.” 37«Ndo neheye tə gawa wu nakə a yay a gər a Mbəlom aye na, ta mbəɗeye faya, ta gwaɗeye: “Bəy Maduweŋ, nəmaa ŋgataka may a wur fakaya ada nəmaa vəlaka wu mənday na, kəɗay? Yam a gaka ada nəmaa vəlaka yam məsay na, kəɗay? 38Nəmaa ŋgataka nəkar mbəlok eye ada nəmaa təma kar a gay may na, kəɗay? Petekeɗ fakaya bay ada nəmaa paka ka bo petekeɗ na, kəɗay? 39Nəmaa ŋgataka nəkar ɗəvats eye kəgəbay nəkar ma daŋgay ada nəmaa ye mazəbakaw ɗəre na, kəɗay?” 40«Bəy ma mbəɗateye faya, ma gwaɗateye: “Neŋ faya na gwaɗakumeye, sərum ha, kwa mey ka gumay a ndo wawa eye tsekweŋ mə walaŋ i malamar ga hay na, ka gum niye na, a neŋ.” 41Ma dəba eye bəy ma gwaɗateye a ndo neheye tə həlay i gula ŋgay aye: “Dum abəra ka təv ga, nəkurom neheye Mbəlom a vəlakum mezeleme aye! Dum a ako nakə ma mbatiye ɗaɗa bay Mbəlom a ləvatay ha bo a Fakalaw ta gawla ŋgay hay aye. 42Hərwi, ahəl nakə may a wur fagaya na, ka vəlumeŋ wu mənday bay. Yam a geŋ na, ka vəlumeŋ yam bay, 43Neŋ mbəlok eye na, ka təmum ga a gay kurom bay, petekeɗ andaya fagaya bay na, ka pumeŋ ka bo petekeɗ bay, neŋ ɗəvats eye ada neŋ ma daŋgay na, ka gumeŋ gər bay.” 44«Nəteye dərmak ta mbəɗeye faya, ta gwaɗeye: “Nəmaa ŋgataka may a wur fakaya, yam a gaka, nəkar mbəlok eye, ɗəvats eye kəgəbay ma daŋgay nəmaa gaka gər bay na, kəɗay?” 45«Bəy ma mbəɗateye faya, ma gwaɗateye: “Neŋ faya na gwaɗakumeye: Sərum ha na, wu nakə ka slum faya məgay a ndo wawa eye tsekweŋ mə walaŋ i ndo neheye bay na, ka gumeŋ a neŋ bay dərmak.”» 46Yesu a gwaɗatay: «Nəteye, ta diye ta hutiye na, ɗəretsətseh nakə ma ndəviye bay ka tor eye. Ndo neheye tə ge wu nakə a yay a gər a Mbəlom aye na, ta diye a sifa nakə ma ndəviye bay aye.»

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1NGakom je, səi kɨ adi mesi Ɓaɓe Jəju Kɨrɨsɨ kɨ tɔjɨ e lie, sɔbɨ kadɨ kɔr kəm-naa goto dansi tɨ, tadɔ e nḛ kɨ uwə-naa kɨ kadɨ-me al. 2Tə kɨn ə ɓone, dəw kɨ nje nḛ kɨngə kare, ɨlə kɨbɨ kɨ ndole majɨ rɔne tɨ, kɨ nɨngə kɨ ra kɨ ɔr jine tɨ, re lo kaw-naa tɨ ləsi. Nɨngə dəw kɨ nje ndoo, kɨ ɨlə ngɨsɨ kɨbɨ rɔne tɨ, re lo kaw-naa tɨ ka kɨn tɔ. 3Lokɨ ɨləi kəmsi oi nje kɨlə kɨbɨ kɨ ndole nɨngə, ɨɓuki-e tɨ ə əli-e əi nə: «Ɨre, ɨsɨ nangɨ lo kɨ majɨ tɨ kɨn.» Nɨngə əli nje ndoo əi nə: «Ḭ a kɨ taa no̰o̰» ə se «Ɨsɨ njam tɨ nanga ne be.» 4Təkɨ ɨsɨ rai be nɨngə, se oi kadɨ e kɔr ə ɨsɨ ɔri kəm-naa dana dansi tɨ, ə ɨsɨ təli njé gangɨ ta dɔ dɨje tɨ kɨ kɔjɨ ta je ləsi kɨ majal al wa? 5NGakom je kɨ njé ndɨgɨ ləm, uri mbisi oi ta kɨn: Se oi kadɨ Luwə mbətɨ njé ndoo je kɨ dɔnangɨ tɨ ne mba kadɨ təli njé nḛ kɨngə je, kɨ go kadɨ kɨ adi mede Jəju Kɨrɨsɨ, al wa? MBətɨ-de kadɨ ɨngəi ko̰ɓe kɨ Luwə un mɨndɨne adɨ dɨje kɨ ndɨgi-e. 6Nɨngə səi je ɨsɨ kɨdi-de. Se njé nḛ kɨngə je ka kɨn ə ɨsɨ adi səsi ko̰ al wa? Taa ɨsɨ awi səsi no̰ njé gangɨ ta je tɨ tɔ al wa? 7E əi je wa kɨn ə ɨsɨ əli ta kɨ majal dɔ tɔ tɨ kɨ majɨ kɨ Luwə ɨndə dɔsi tɨ kɨn. 8Təkɨ rɔjetɨ, re ɨtɔli ta ndu-kun lə Luwə kɨ ɨtə ndəge je kɨ ndangi me makɨtɨbɨ tɨ ə nə: «A ɨndɨgɨ dəw madi tə darɔi ḭ wa be,» kɨn nɨngə, ɨrai go rəbe tɨ. 9Nə re ɨrai kɨ go kɔr kəm-naa dana tɨ nɨngə, e majal ə ɨsɨ rai, ndu-kun lə Luwə uwə səsi kɨ ta tə njé kal dɔ ta je. 10MBata re dəw təl rɔne go ndu-kun je tɨ lə Luwə pətɨ, nə al dɔ ndu-kun kɨ kare nɨngə, təl nje kal dɔ ndu-kun je pətɨ. 11Tadɔ nje kəl kə nə: «A uwə marɨm al,» ka kɨn ə əl ə nə: «A tɔl dəw al tɔ.» Ə re uwə marɨm al, nə ɨtɔl dəw nɨngə ɨtəl nje kal dɔ ta. 12Gɨne kɨn ə, kadɨ ta kəlsi je, kɨ nḛ rasi je, tɔjɨ kadɨ səi dɨje kɨ sɔbɨ kadɨ a gangi ta dɔsi tɨ kɨ ndu-kun kɨ nje taa kɨlə taa. 13Tadɔ dəw kɨ nje koo kəm-to-ndoo lə dɨje al, Luwə a oo kəm-to-ndoo lie ndɔ gangɨ ta tɨ al tɔ. Nɨngə koo kəm-to-ndoo e nḛ kɨ utɨ dɔ ta kɨ gangɨ. 14NGakom je, lokɨ dəw madɨ ə nə n-e n-aw kɨ kadɨ-me, nɨngə tɔjɨ kadɨ-me Luwə ləne, kɨ kɨlə kɨ ra, al, se maje e ri wa? Maje goto. Kadɨ-me Luwə kɨ be kɨn asɨ kaje al. 15Tə kɨn ə ɓone, ngoko̰je kɨ dɨngəm ə se kɨ dəne awi kɨ rɔde kare, taa asi kɨngə nḛ kusode kɨ ndɔ je pətɨ al tɔ. 16Nɨngə dəw madɨ dansi tɨ əl-de ə nə: «Awi kɨ maje, kadɨ rɔsi tɨngə rututu, ə usoi nḛ mesi dan.» Kɨ kanjɨ kadɨ adɨ-de nḛ kɨ kadɨ ra səde, se maje e ri wa? 17Kadɨ-me Luwə ka to be tɔ, re tɔjɨ rɔne me kɨlə kɨ ra tɨ al nɨngə, e nḛ kɨ koy. 18Dəw madɨ ə nə: «Ḭ aw kɨ kadɨ-me Luwə, ə mi m-aw kɨ kɨlə je kɨ ra tɔ.» Ɓa m-a m-əl-e m-ə nə: «Majɨ kadɨ ɔjɨ-m kadɨ-me Luwə ləi kɨ kanjɨ kɨlə je kɨ ra adɨ-m m-o, ə mi m-a m-ɔji kadɨ-me Luwə ləm kɨ kɨlə je kɨ m-ra m-adɨ oo tɔ.» 19Ḭ adɨ mei təkɨ Luwə e kare ba al wa? E nḛ kɨ majɨ, nɨngə kadɨ ɨgər təkɨ ndɨl je kɨ majal ka gəri-e be tɔ. Ɓəl rade adɨ dadi no̰e tɨ. 20Ḭ dəw kɨ dɔi goto, ɨndɨgɨ kadɨ ɨgər se e kɨ mba ri ə kadɨ-me kɨ kɨle goto a ra nḛ kare al wa? 21Se oo kaje Abɨrakam kɨ Luwə ɔr ta dɔe tɨ kɨ takul kɨlə rae je, mbata ndɨgɨ kadɨ n-tɔl ngonne Isakɨ dɔ dɨngɨri kadɨ-kare tɨ lə Luwə, n-ade kadɨ-kare tɨ kɨn al wa? 22OO, kadɨ-me Luwə lie awi naa tɨ kɨ kɨlə rae je. Kɨlə rae je tɔli ta kadɨ-me Luwə lie adɨ asɨ naa bərəre. 23E be ə tɔl-n ta ta kɨ ndangi me makɨtɨbɨ tɨ lə Luwə əi nə: «Abɨrakam adɨ mene Luwə, lokɨ Luwə oo kadɨ-me lie nɨngə tɨde tə dəw kɨ dana.» Adɨ ɓar-e madɨne. 24Oi ne majɨ, təkɨ Luwə ɔr ta dɔ dəw tɨ kɨ takul kɨlə rae je, ɓɨ e kɨ takul kadɨ-me lie par kare ba al. 25Adi mesi ole dɔ Rakabɨ tɨ kɨ e kaya dəne kɨn. Rakabɨ uwə njé kɨlə je lə Isɨrayəl rɔne tɨ, nɨngə ra səde adɨ tḛḛi uni rəbɨ kɨ rangɨ a̰yḭ-naa awi. E kɨ mbata kɨlə rae kɨn ə Luwə ɔr-n ta dɔe tɨ. 26Be ə, təkɨ j-o-n kadɨ darɔ kɨ kə̰ə̰ goto tɨ e kɨ koy ka kɨn ə, kadɨ-me Luwə kɨ kɨle goto ka e kɨ koy tɔ.


text: 1Pat i mazəzukw bo na, Yesu a ye a gay i bəy i Farisa wuray hay mata ndayaw wu mənday. Ndo hay niye tebiye mə ɗəma aye faya ta zəzuriye na Yesu. 2Ndo wuray andaya ɗəvats eye, bo ŋgay mazlambara eye. Neŋgeye malətse eye kame i Yesu. 3Yesu a dazlay a mətsike me, a tsətsah ka ndo mədzaŋgawa bazlam i Mbəlom mapala eye hay ta Farisa hay. A gwaɗatay: «Bazlam kway mapala eye kə vəl tsəveɗ məmbəle ha ndo pat i mazəzukw bo tsukuɗu kə vəl bəɗaw?» 4Ane tuk na, a satay mambəɗay faya bay. Yesu a gəs ndo niye ɗəvats eye mə həlay. Tsa na, a mbəl ha. A gwaɗay: «Do wu yak a mətagay.» 5Tsa na, a gwaɗatay a ndo niye hay: «Taɗə ndo mə walaŋ kurom, wawa ŋgay kəgəbay sla ŋgay kə dəɗ a bəɗiyem pat i mazəzukw bo na, ma diye kwayaŋŋa ma zla ahaya abəra mə ɗəma bəɗaw?» 6Ndo niye hay ta mba faya mambəɗay faya bay. 7Yesu a ge ŋgoɗgor ka ndo neheye tə zalatay ka wu mənday aye. A ge fataya ŋgoɗgor na, hərwi tə lah ka təv məndzay lele eye. Hərwi niye a tsikatay a ndo niye hay tebiye ta dzeke. 8A gwaɗatay: «Taɗə ndo kə zalaka a magurlom i məzle dahəlay na, kâ ye kâ ndza ka təv məndzay lele eye bay. Ka ndza ka təv məndzay lele eye na, agəna ta zalay a ndo nakə a ze kar aye dərmak. 9Ada ndo nakə a zalakum ta ndo niye, ki yaw na, ma gwaɗakeye: “Lətse! Gəray ha təv məndzay a ndo nakay.” Ka lətsiye, ka diye ka təv məndze nakə duk aye na, horoy ma gakeye. 10Ɗuh bay, taɗə ta zalaka na, do ndza ka təv məndzay nakə lelebay duk ma dəba aye, hərwi ada ahəl nakə ndo nakə a zalaka ki yaw na, ma gwaɗakeye: “Dzam ga, dara ndza ka təv məndzay lele eye. Andza niye, nəkar, ka təriye kame i ndo niye mazala eye hay tebiye na, ndo bagwar eye.” 11Hərwi ndoweye ka səgər ha bo ŋgay na, ta təriye ha wawa eye. Ndoweye kə həna ha gər, a təra ha bo ŋgay wawa eye na, ta səgəriye ha bagwar eye.» 12Tsa na, Yesu a gwaɗay a ndo nakə a zalay aye: «Taɗə ka vəliye wu mənday a ndo hay na, kâ zalatay a dzam yak, a malamar yak hay, a gwala yak hay, a ndo i zlele hay bay, hərwi nəteye na, ta sliye faya məzalaka. Ta hamakeye wu mənday nakə ka vəlatay aye. 13Ane tuk na, taɗə ka vəlateye wu mənday i magurlom a ndo hay na, zalatay a ndo i mətawak hay, a ndo videl eye hay, a ndo matəra eye hay, ada a guluf hay. 14Ka ge andza niye na, ka ta hutiye məŋgwese pat nakə ndo i ŋgwalak hay ta lətseweye abəra ma mədahaŋ aye. Nəteye na, wu tay andaya məvəlatay a ɗəma bay. Mata vəlatay a ɗəma na, Mbəlom.» 15Ndo niye hay tebiye tə tsəne bazlam i Yesu niye na, ndo nəte mə walaŋ tay a gwaɗay a Yesu: «Məŋgwese ka ndo nakə ma ta ndiye wu mənday ma Bəy i Mbəlom aye.» 16Yesu a mbəɗay faya a gwaɗay: «Pat wuray na, ndoweye andaya a da wu mənday haladzay. A da wu mənday niye na, a zalatay a ndo hay haladzay ka mənde. 17Həlay i mənde wu mənday a sla na, a slər ndo i məsler ŋgay mata zalatayaw a ndo hay. Mâ gwaɗatay tâ yaw anəke hərwi wu mənday maləva bo eye tsɨy. 18«Ndo i məsler a həl bo a ye a gwaɗatay dumara. Ane tuk na, kwa way a may ha me. Ndo makurre eye a gwaɗay a ndo i məsler: “Na slay mede naha bay. Na səkəm guvah anəke na zəbaweye faya təday. Pəsa ga ha, mâ ndalaka bay.” 19«Ndo neŋgeɗ a gwaɗay: “Na səkəm sla hay anəke sulo sulo zləm, na diye na ta dziye tay ha təday. Amboh pəsa ga ha, na slay naha bay. Mâ ndalaka bay.” 20«Ndo mekeleŋ eye a gwaɗay sa: “Na zla dahəlay anəke hərwi niye na slay naha mede naha bay.” 21«Ndo i məsler niye a maw a mətagay. A ye ka təv i ndo i gay ŋgay. A təkəray bazlam i ndo niye hay a ndo i gay ŋgay. Ndo i gay ŋgay a tsəne andza niye na, a ndalay haladzay. A gwaɗay a ndo i məsler ŋgay: “Do bəse ka təv məhay gər hay, ka tsəveɗ i walaŋ i gay hay. Zalatayaw a ndo i mətawak hay, a ndo videl eye hay, a guluf hay, a ndo matəra eye hay, tâ yaw kanaŋ.” 22«Ndo i məsler a ye a zalatayaw a slala i ndo niye hay. A maw a gwaɗay a ndo i gay ŋgay: “Ndo i gay ga na ge məsler nakə ka tsikeŋ aye, ane tuk na, təv andaya ndo hay ta rah a ɗəma bay.” 23«Tsa na, ndo i gay ŋgay a gwaɗay: “Do ka tsəveɗ neheye a ye a gəma wawa eye hay ada ka tsəveɗ neheye a ye ta tsakay i dzal aye. Gatay kutoŋ tâ yaw ada gay ga mâ rah ta ndo hay ɓirtsitse. 24Neŋ faya na gwaɗakum eye: Ndo neheye tə lah məzalatay kurre ta yaw bay aye na, ndəray kwa nəte mə walaŋ tay ta ndzakiye ɗaf ga bay.”» 25Ndo hay haladzay tə paway bəzay a Yesu. Ahəl nakə faya ta diye ka tsəveɗ aye na, Yesu a mbəɗa me ka təv i ndo niye hay faya ta pay bəzay aye, a gwaɗatay a nəteye niye tebiye: 26«Ndo nakə a say matəre gawla ga aye na, mâ wuɗa bəba ŋgay, may ŋgay, ŋgwas ŋgay, wawa ŋgay hay, malamar ŋgay hasləka eye hay kwa malamar ŋgay dem eye hay, mâ wuɗa tay ha mâ ze neŋ bay, kwa məgwaɗay a gər ŋgay neŋ eye mâ ze neŋ bay, bəna, ma sliye faya matəre gawla ga bay. 27Ndoweye kə zla mayako mazləlmbaɗa eye kə peŋ bəzay bay na, ma sliye faya matəre gawla ga bay. 28«Taɗə ndo mə walaŋ kurom a say məge gay na, ma ndziye ada ma pasliye suloy nakə ma dziye ha ka məge gay, ma zəbiye faya ma sleye ɗa mandəve ha məsler ɗaw. 29Andza niye taɗə kə dzala faya dze bay. A pa naha mədok eye ɗekɗek tsa, ka ndəv ha maɗəzle bay na, ndo hay ta ŋgatay na, ta ŋgwasiye faya. 30Ta gwaɗiye: “Ndo nakay a dazlay a maɗəzle gay tuk na, kə mba faya mandəv ha məsler eye bay!” 31«Andza niye bəy nakə sidzew ŋgay hay gwezem kuro aye na, ma diye mata ge vəram ta bəy nakə sidzew ŋgay hay gwezem kuro kuro sulo aye ɗaw? Ma ta diye madazlay a vəram na, ma ndziye ma dzaliye gər lele təday. Ma tsətsahiye a gər ŋgay: “Anəke na, ta sidzew ga hay gwezem kuro na, na sliye faya məge vəram ta bəy nakə sidzew ŋgay hay gwezem kuro kuro sulo aye ɗaw?” 32Taɗə ma sliye faya bay na, ma sləriye ndo hay ka təv i bəy niye ahəl nakə neŋgeye dəreŋ mba aye. Ma tsətsahiye naha faya məndze zay.» 33Yesu a gwaɗatay sa: «Andza niye mə walaŋ kurom dərmak, taɗə ndoweye kə gər ha wu ŋgay tebiye bay na, ma sliye faya matəre gawla ga bay.» 34Yesu a tsikatay dzeke mekeleŋ eye sa, a gwaɗatay: «Ayaw sluwal na, wu nakə lele aye. Ane tuk na, taɗə sluwal a vəɗ sa bay na, ta sliye matəre ha mâ vəɗ həraɓəɓa sa na, ma kəkay? 35Ta sliye faya məge ha məsler sa bay. Kwa məkutse a guvah andza bərbur bəbay na, ma giye ŋgama bay. Ta kutsiye ha a bəra. Ndo nakə zləm andaya faya mətsəne aye na, mâ tsəne lele!»


text: 1Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye kə tsik parakka, a gwaɗ: Aza kame na, ndo mekeleŋ eye hay ta gəriye ha mədzele ha ka Yesu. Ta rəhatay ha gər a məsəfəre neheye ŋgwalak eye bay ta rawiye me aye. Ta pay bəzay a matətike neheye tə yaw abəra ka fakalaw hay aye. 2Ndo neheye faya ta tətikateye wu neheye a ndo hay aye na, ɗərneh mə bazlam tay sulo, faya ta ɗəsiye parasay. Mədzal gər tay kə nas andza wu nakə ako a fəka na aye. 3Ndo neheye na, faya ta gwaɗateye a ndo hay məzle ŋgwas na, lele bay. Faya ta giye me ka mənde wu siye hay sa dərmak. Ane tuk na, Mbəlom, neŋgeye a ge wu neheye na, hərwi ada ndo neheye ta dzala ha ka Kəriste ada tə sər deɗek aye, tâ nda ada tâ gay sɨsœ. 4Andza niye, hərwi wu nakə Mbəlom a ge tebiye aye na, lele. Wu mənday kwa waray ka kərahum mənde bay, ndayum tsa ada kâ gumay naha sɨsœ a Mbəlom. 5Wu mənday tebiye na, lele hərwi bazlam i Mbəlom ada hərwi maɗuwule me kway nakə faya ka ɗuwulakweye me aye. 6Taɗə ka tətikatay wu neheye a ndo mədzal gər hay ka Yesu Kəriste na, ka təriye ndo məge məsler i Yesu Kəriste lele eye ada ka hutiye gədaŋ hərwi bazlam i Mbəlom nakə ka dzalakwa ha aye ada hərwi matətike nakə faya ka pay bəzay lele aye. 7Wurmbez neheye kəriye a yay a gər a Mbəlom bay aye na, kâ pay zləm bay. Mede yak mâ səkah matəre kame kame andza nakə a say a Mbəlom aye. 8Taɗə ndoweye ma giye həbaɗ hərwi matətəɗe ha mbəle ŋgay aye na, ma geye ŋgama tsekweŋ a bo ŋgay. Ane tuk na, taɗə mede ŋgay lele andza nakə a say a Mbəlom aye na, ma geye ŋgama na, haladzay, hərwi a sər ma dzəniye na anəke ma sifa nakə ka məndzibəra aye ada ma sifa nakə ma hutiye ka tor eye. 9Bazlam nakay na, bazlam deɗek eye. Lele na, kwa way mâ təma tə ɗərev ŋgay peteh. 10Hərwi niye ka vəlakway ha gədaŋ kway ka məge məsler, ka ŋgəlakwa ha faya bo sah lele na, hərwi ka pakwa faya mədzal gər kway ka Mbəlom, neŋgeye nakə ta sifa aye. Neŋgeye ndo mətəme tay ha ndo hay tebiye, ma təmiye ha wene wene eye na, ndo neheye tə dzala ha ka Kəriste aye. 11Ɗatay ha ada kâ tətikatay wu nakay a ndo hay. 12Ndəray mâ kəts kar hərwi nəkar wawa eye segey bay. Ɗuh nəkar na, bəzatay ha a ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu ta ndziye na, kəkay. Bazlam yak nakə ka tsikiye na, mâ təra bazlam lele eye, mede yak mâ ge lele, wuɗa ndo hay, dzala ha ka Yesu ada ndza na, tsəɗaŋŋa. 13Dzaŋga Ɗerewel i Mbəlom pat pat kame i ndo hay. Ɗatay ha ada kâ tətikatay hus a pat nakə aza na ye naha aye. 14Kâ gay masəfaya a gədaŋ nakə Mbəlom a vəlaka aye bay. A vəlaka na, ahəl nakə ndo hay tə ɗa ha wu nakə Mbəlom a tsik ka nəkar aye ada madugula hay tə pa faya həlay tay aye. 15Pay gər na, a məsler neheye anaŋ aye. Vəlay ha bo yak tebiye hərwi ada ndo hay tâ ŋgatay faya ka diye kame kame ka tsəveɗ i Mbəlom. 16Gay metsehe a mede yak, gay metsehe a wu nakə faya ka tətikateye a ndo hay aye ada ndza ɓəŋɓəŋ lele. Taɗə ka ge andza niye na, ka təmiye ha bo yak eye ada ndo neheye faya ta pay zləm a bazlam yak aye dərmak.


text: 1Dɔkagɨloe tɨ kɨn, dɨbɨ dɨje kɨ ba̰y ba̰y ə kawi-naa dɔ Jəju tɨ, adɨ mbɨsəi-naa kɨ yo je, kɨ ne je. Lo kɨn tɨ, Jəju əl njé ndo je ləne ə nə: «Nḛ kɨ dɔ kəte, majɨ kadɨ ɨndəi kəm-kədɨ dɔ rɔsi tɨ ɔjɨ-n dɔ əm lə Parɨsɨ je, adɨ e kədɨ kəm-naa ləde. 2Nḛ ra kɨ gɨdɨ ngə̰y tɨ kɨ gɨne a tḛḛ al goto, taa nḛ kɨ to lo ɓɔyɔ tɨ, kɨ dəw a gər al ka goto tɔ. 3MBata, ta je pətɨ kɨ əli lo kɨ ndul tɨ, dɨje a oi dɔe kada wangɨ, ə ta je kɨ uwəi tasi mbinaa tɨ taa əli kəy kɔrɔkɨ, dɨje a ɨləi mbḛe dɔ kagɨ tɨ taa tɔ.» 4Səi kɨ səi madɨm je, m-əl səsi kadɨ ɨɓəli dɨje kɨ a tɔli darɔsi par, ə go tɨ asi ra nḛ kɨ rangɨ al, kɨn al. 5M-a m-tɔjɨ səsi dəw kɨ sɔbɨ kadɨ ɨɓəli-e. Dəw kɨ sɔbɨ kadɨ ɨɓəli-e e Luwə kɨ a tɔl darɔsi, ɓa təl a dɔ tɨ no̰o̰ kadɨ ɨlə səsi me por tɨ lə su ɓəy kɨn. Təkɨ rɔjetɨ, e ə sɔbɨ kadɨ ɨɓəli-e. 6Dɨje ɨsɨ gati kɨ ngan yəl je mi ə gusɨ joo adɨ oi ne, nə kɨ kare dande tɨ kɨ kadɨ me Luwə oy dɔe tɨ goto. 7Kɨ ətɨ ɓəl ngay wa ɓəy kɨ kadɨ ɨgəri, bḭ dɔsi wa kɨn ka Luwə tɨdə kare kare gər kɔre. Ɨɓəli nḛ madɨ al, səi je, Luwə oo ndasi ɨtəi ngan yəl je kɨ ngay. 8M-əl səsi ta kɨ rɔjetɨ kadɨ ɨgəri təkɨ, dəw kɨ ra kɨ un ndune ta kəm dɨje tɨ wangɨ təkɨ n-e dəw ləm, mi NGon dəw m-a m-əl ta wangɨ ta kəm malayka je tɨ lə Luwə təkɨ e dəw ləm tɔ. 9Nə dəw kɨ najɨ ta ta kəm dɨje tɨ təkɨ n-gər-m al, mi NGon dəw m-a m-najɨ ta ta kəm malayka je tɨ təkɨ m-gər-e al tɔ. 10Dəw kɨ əl ta kɨ majal ɔsɨ-n tam mi NGon dəw ə, Luwə a ɨyə̰ go majal je lie kɔ, nə dəw kɨ əl ta kɨ mal ɔsɨ-n ta NDɨl Luwə, Luwə a ɨyə̰ go majal lie kɔ al ratata. 11Lokɨ a uwəi səsi kadɨ awi səsi lo kaw-naa je tɨ lə Jɨpɨ je kadɨ gangi ta dɔsi tɨ, a awi səsi no̰ ngar je tɨ, kɨ no̰ njé ko̰ɓe je tɨ, onosi kadɨ mesi ɓəl kə nə se a asi kadɨ ɨnaji ta dɔsi tɨ wa, se ta ri ə a əli wa. 12Tadɔ, loe tɨ wa no̰o̰ kɨn, NDɨl Luwə a ndo səsi ta kɨ kadɨ əli. 13Dəw kare dan kosɨ dɨje tɨ əl Jəju ə nə: «NJe ndo dɨje, əl ngokom adɨ, nḛ nduwə kɨ bawje ɨyə̰ adɨ-je kɨn, ka̰y ya̰m adɨ-m.» 14Ə Jəju əl-e ə nə: «Dəw kɨ ɨndə-m kadɨ tə mi nje ngangɨ ta dansi tɨ ə se kadɨ tə mi nje ka̰y səsi nḛ kɨngə goto.» 15Ɓa təl əl dɨje pətɨ ə nə: «Majɨ kadɨ ɨndəi kəm-kədɨ dɔ rɔsi tɨ ɔjɨ-n dɔ mal nḛ kɨngə kɨ dunɨya̰ tɨ. Tadɔ re dəw ɨngə-n nḛ tə ri, tə ri ka, nḛ kɨngə lie kɨn ə a ra adɨ ɨsɨ-n kɨ dɔne taa al.» 16Ɓa Jəju təl əl-de kujɨ ta madɨ ə nə: «Dɨngəm madɨ kare kɨ nje nḛ kɨngə ɨsɨ no̰o̰, lo ndɔr je lie, ɨngə nḛ me tɨ ngay. 17Ə dəjɨ rɔne ta ə nə: “E ri ə kadɨ tə m-ra dana? Lo kɨ kadɨ tə m-kaw nḛ ndɔr tɨ ləm goto.” 18Nɨngə təl əl ə nə: “Majɨ, nḛ kɨ m-a m-ra ə to kɨn: m-a m-ndu dam je ləm kɨ kəte kɨn kɔ, ɓa m-a m-ur dam je kɨ boyi ngay kadɨ tə m-kaw nḛ ko je ləm tɨ pətɨ, naa tɨ kɨ ndəgɨ nḛ majɨ je ləm. 19Nɨngə m-a m-əl mem tɨ m-ə nə: ‹Ɓasɨne m-aw kɨ nḛ kɨngə kɨ to mbar mbar kadɨ m-ra-n ɓal ba̰y ba̰y, ə kadɨ m-uwə kɔ rɔm, m-uso je, m-a̰y je, m-o-n majɨ rɔm.›” 20Nə Luwə əl-e ə nə: “Ḭ mbə dəw kɨ ɨsɨ əl ta kɨn, kondɔ kɨ ne wa kɨn ndɔi a asɨ. Ə se nḛ je kɨ ɨsɨ kaw kɨ dɔ-naa tɨ kɨn, a e ya̰ na̰ wa?” 21E kɨn ə e nḛ kɨ a tḛḛ dɔ dəw tɨ kɨ nje kaw nḛ kɨngə je kɨ naa tɨ mbata lə rɔne wa, ɓɨ mbata tɨ lə Luwə al.» 22Jəju əl njé ndo je ləne ə nə: «E mbata kɨn ə, m-əl səsi kadɨ adi mesi a sururu dɔ nḛ kusosi tɨ, kɨ kadɨ ɨsi kɨ dɔsi taa al, taa dɔ kɨbɨ kɔsi tɨ al nɨm tɔ. 23Tadɔ kɨsɨ kɨ dɔ taa ɨtə nḛ kuso, taa darɔ dəw ɨtə kɨbɨ kɨ kɔ tɔ. 24Ɨgo̰i kaga̰ je oi, dɨbi ko al nɨm, təti al nɨm, taa awi kɨ lo madɨ kɨ kadɨ ngəmi nḛ tɨ mba ndɔ kɨ lo ti tɨ al nɨm, dam ləde ka goto nɨm tɔ, nə Luwə ɨsɨ adɨ-de nḛ usoi majɨ. Nɨngə səi, oi kadɨ Luwə oo ndasi ɨtə yəl je al a? 25Na̰ dansi tɨ ə asɨ kadɨ a ɨlə ngon kadɨ kɨ ndə̰y be dɔ ndɔne tɨ kɨ takul me ka sururu ləne ə? 26Kɨn ə nḛ kɨ ndə̰y be kɨn ka asi kadɨ ɨrai kɨ dɔrɔsi al ə, ra ban be ə mesi osɨ nangɨ dɔ ndəgɨ ne je tɨ al ə? 27Ɨgo̰i putɨ kam je kɨ ai me wale tɨ kɨn oi. Rai kɨlə madɨ al nɨm, oji kɨbɨ al nɨm tɔ, nə ngar Salomo̰ kɨ tɔe ɓa ngay me nḛ kɨngə tɨ kɨn ka ɔ kɨbɨ kɨ ndole asɨ naa səde al. 28Ə kɨn ə Luwə ɨlə kɨbɨ rɔ ngan kagɨ je tɨ kɨ wale, kɨ j-o-de ɓone, ə lo ti par ə a o̰i por kɨn be nɨngə, ra ban ə səi dɨje taa a ɨlə kɨbɨ rɔsi tɨ al ə? Səi to̰ je me kadɨ-me tɨ. 29Adi ta ga al dɔsi ɔjɨ-n dɔ nḛ kusosi ə se man ka̰ysi al. 30Nḛ je kɨn pətɨ, e dɨje kɨ gəri Luwə al kɨ dɔnangɨ tɨ ne kɨn ə ɨsɨ sangi kɨ no̰ kəmde tɨ, nə səi, Bawsi gər majɨ kadɨ awi kɨ ndooe tɔ. 31Nḛ kɨ kadɨ ɨsangi, e ko̰ɓe lie, nɨngə a adɨ səsi ndəgɨ nḛ je kɨn dɔ tɨ. 32Səi kɨ ɨtoi tə nḛ kul je kɨ ngay al, kɨ ɨsɨ uni go ɓade be kɨn, adi ɓəl ra səsi al, mbata Bawsi oo majɨ ngay kadɨ adɨ səsi ɓeko̰ ləne. 33«Ɨgati kɨ nḛ majɨ je ləsi, ə adi lae njé ndoo je. Ɨrai ɓɔl la kɨ a tujɨ al, ɨkawi nḛ kɨngə je ləsi dɔra̰ tɨ, kɨ e lo kɨ nje ɓogɨ a tḛḛ tɨ al nɨm, e lo kɨ yo̰ goto tɨ nɨm kɨn. 34Tadɔ lo kɨ nḛ kɨngə ləsi e tɨtɨ ə mesi a e tɨ tɔ. 35«Ɨsi dɔ njasi tɨ kɨ kɨbɨ ra kɨlə, adi por lambɨ je ləsi o̰ majɨ. 36Nɨngə kadɨ ɨtoi tə dɨje kɨ ɨsɨ ngəmi ta təl ɓade kɨ aw lo taa naa tɨ be. Ɨsɨ ngəmi tae kadɨ re təl taa, ə ɨndə ta kəy ɓa tḛḛi adi-e. 37Majɨ-kur e dɔ ɓəə kɨlə je tɨ kɨ, ɓade təl ɓa ɨngə-de ɨsi dɔ njade tɨ. Təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi, ɓade a un kɨbɨ kɨlə ləne ɨlə rɔne tɨ, ə a adɨ-de ɨsi nangɨ kadɨ adɨ-de nḛ usoi. 38Kɨn ə re təl dan lo tɨ, ə se ta gɨn lo tɨ, ə ɨngə-de ɨsi dɔ njade tɨ ə, majɨ a ur-de. 39«Ɨgəri majɨ kadɨ re ɓa nje kəy gər dɔ kadɨ kɨ nje ɓogɨ a re-n ə, a ɨyə̰ nje ɓogɨ kadɨ ur kəy al. 40Ə səi ka, ɨsi dɔ njasi tɨ tɔ, tadɔ mi NGon dəw m-a m-re dɔ kadɨ tɨ kɨ ɨgəri al.» 41Lo kɨn tɨ, Pɨyər dəjɨ Jəju ə nə: «Ɓaɓe, kujɨ ta kɨ əl kɨn sɔbɨ dɔje je par ə se sɔbɨ dɔ dɨje pətɨ ə?» 42Ə Ɓaɓe əl-e ə nə: «NJe ngəm nḛ kɨ e dəw kɨ dana, kɨ kəme ədɨ, ə e dəw kɨ ɓae a ɨnde dɔ me kəy tɨ kadɨ ləbɨ nḛ kuso dɨje kɨ kadɨ kɨ kadɨ adɨ-n-de. 43NJe ra kɨlə kɨn a e nje majɨ-kur, lo kɨ ɓae təl ə ɨnge ta kɨlə tɨ kɨn, a ra. 44Təkɨ rɔjetɨ kadɨ m-əl səsi, a ɨnde dɔ nḛ majɨ je tɨ ləne pətɨ. 45A kɨn ə re nje ra kɨlə kɨn əl mene tɨ ə nə: “Ɓam a re law al ɓəy” ə, a a ta tɨndə ndəgɨ njé kɨlə je tɨ kɨ dəne kɨ kɨ dɨngəm, a ta kuso tɨ, kɨ ta ka̰y tɨ, ra-n kasɨ ra. 46Lo kɨn tɨ, ɓa nje kəy a re kɨ ndɔ kɨ e ɨndə mene dɔ tɨ al, kɨ dɔ kadɨ kɨ e gər al. Ɓae a tuwe kɔ, kadɨ oo nḛ ko̰ kɨ a ra dɨje kɨ nje ra nḛ kɨ dana al. 47Ɓəə kɨlə kɨ gər ndɨgɨ ra lə ɓane majɨ, nə ɨndə rɔne ta ndɨgɨ ra tɨ kɨn ra al, a ɨngə ndəy ta ba̰y ba̰y. 48NGa nɨngə, ɓəə kɨlə kɨ gər ndɨgɨ ra lə ɓane al, ə ra nḛ kɨ asɨ ta kɨndə ə, a ɨngə kɨndə ngay al. Ɨgəri kadɨ dəw kɨ adi-e ngay, a dəji-e ngay tɔ, ə dəw kɨ adi-e nḛ ngay kadɨ ngəm, a gei nḛ ngay jie tɨ tɔ. 49«M-re kɨ por dɔnangɨ tɨ; nɨngə kɨn, m-ndɨgɨ kadɨ por ka kɨn o̰ ngata! 50Sɔbɨ kadɨ m-nduy me ko̰ tɨ təkɨ dəw a ra-n batəm kɨn be. Nɨngə e nḛ kɨ adɨ-m ko̰ me ndɨlm tɨ, bɨtɨ kadɨ nḛ je tɔli tade. 51Kadɨ ɨgai mesi tɨ təkɨ m-re kɨ lapɨya dɔnangɨ tɨ, al. M-əl səsi, m-re kɨ lapɨya al jagɨ, nə m-re kɨ gangɨ-naa yo. 52Nɨngə kɨ ɓasɨne kɨn, dɨje mi kɨ ɨsi me kəy tɨ kɨ kare a gangi-naa, dɨje kɨ mɨtə a ɔsi ta njé kɨ joo, ə dɨje kɨ joo a ɔsi ta njé kɨ mɨtə. 53Baw ngon a ɔsɨ ta ngonne kɨ dɨngəm, ngon kɨ dɨngəm a ɔsɨ ta bawne; ko̰ ngon a ɔsɨ ta ngonne kɨ dəne, ngon kɨ dəne a ɔsɨ ta kone; ko̰ ngon kɨ dɨngəm a ɔsɨ ta məmne; ngon kɨ dəne a ɔsɨ ta məmne kɨ dəne.» 54Jəju əl kosɨ je ə nə: «Lokɨ oi ndi ḭ lo kɨbə kadɨ tɨ nɨngə, ta naa tɨ no̰o̰ əli əi nə: “NDi a ədɨ”, ɓa ndi ədɨ tɔ. 55A re oi nəl kɨ ḭ gɨn ɓe tɨ ə ɨsɨ ɨlə nɨngə, əli əi nə: “Lo a tɨngə”, ɓa lo tɨngə ka tɔ. 56Səi dɨje kɨ njé me nga̰, asi kadɨ ɨgəri kəm nḛ je kɨ a rai nḛ dɔnangɨ tɨ ne, ə se dɔra̰ tɨ, nɨngə dɔkagɨlo kɨ ɓone kɨn ɓa, asi kadɨ ɨgəri nḛ je ɨsɨ ra nḛ tɨtɨ al! 57«Ra ban be ə səi je wa, nḛ kɨ to kadɨ ɨgangi ta kɨ dana dɔ tɨ ə, ɨgangi al ə? 58Kɨn ə ɨsɨ awi lo gangɨ ta tɨ kɨ nje ta ləi ɓa, lokɨ səi dɔ rəbɨ tɨ ɓəy ə, ɨsangɨ rəbɨ kadɨ ndusi osɨ go-naa tɨ sie, nə tə aw səi ɨləi ji nje gangɨ ta tɨ, adɨ nje gangɨ ta uni ɨləi ji asɨgar je tɨ, adɨ asɨgar je ɨləi-ni dangay tɨ. 59Nɨngə adɨ m-əli, a ɨtḛḛ lo kɨn tɨ al bɨtɨ kadɨ ugə dɔbəy sɨsi ɓəy taa a ɨyə̰i-ni taa.»


text: 1Ma ətsə mbəɗaanə baanə bəra'i kaa kumənə ŋga Pasəka da kumənə ŋga adə buroodi yadə burəŋanə a mbu'ya, wata madiigərə limanyinə da maliminə ŋga bariya a alə rəgwa ŋga kəsənə tə Yeesu yadə shiinə ŋga ənja, kaa təya ɓələgi tə ci. 2Əŋki tii, “Gaama kəsə tə ci agi kumənə, acii ga ənjə a maɗee ka panə.” 3Ma saa'itə Yeesu də Bayitaniya, kə gi ci aaha Simoonə ətə shi uyi kuzənə a kəshi tə ci. Ma ətsə ca adə zəma, wata əndə'i minə a shigərə da i əbwəf urədya aciitə. Ma urədita, ŋga mandalə kwaɓa acii də ba ŋga ‘narədi’ dii ənji. Kya wunəgi əbukii, kya əjivə urəditə aanə Yeesu. 4Makə nee hara ənjitə davə ha'ə, wata ca zhimagi tə tii asəkətii, əŋki tii ahadatii, “Ka mi saawee ki ka urəditsə zaɓə ha'ə kwa? 5Maci ɗərəmaginə ɗərəmagi ənji də urəditsa, kaɗa ka upaanə nə ənji kwaɓa palee ka hwaslə gya'ə makkə, ənjə a təəkəpaa ka maaghiinə.” Wata ənjitə a wazə ka ki. 6Əŋki Yeesu ka tii, “Bwaseemə ka miitsa. Ka mi cuuna kavə tə ki ka buurə uushi'ina? Acii ma sətsə ɗii ki ka nyi, ŋunyikii ka shaŋə. 7Ma maaghiinə, ka hakii nuunə taa guci patə. Taa guci patə əsə, ka mbeenə nuunə ka ɗa ŋga'aanə ka tii. Amma ma nya, pooshi nyi na ndzaanə aɓii unə. 8Kə ɗii ki sətə mbee ki ka ɗanə. Ma əjivə ki, ka shii taasəkəpaa də shishinəki taabu'u ŋgəɗənə tə nyi. 9Tantanyinə cii kya ba koonə, taɗa da nə ənjə a waaza Ŋunyi Habara asəkə duuniya patə, ma sətsə ɗii ki, ka waɓənə nə ənji anəkii ka buurətənə də ki davə.” 10Ma Yahuda Isəkariyoota, rəŋwə nə ci agi lyawarənə ŋga Yeesu pu'u aji bəra'i, wata ca maɗə, ca palə aaɓii madiigərə limanyinə, kaa ca vəgi tə Yeesu ka tii. 11Makə fii tii ha'ə, wata kə uuɗii səkətii. Təya ɗa aləkawalə kaa təya vii ka ci kwaɓa. Ci əsa, ca 'watəgi tsaamə ŋunyi saa'i ŋga viinə tə Yeesu ka tii. 12Ma ka təkəŋwanə ŋga uusəra ŋga kumənə ŋga adə buroodi yadə burəŋanə, waatoo uusəra ŋga laala uura ŋga uuji bagiinə ka buurətə də Pasəka, wata lyawarənə ŋga Yeesu a ləgwa amakii, əŋki tii, “Da daa moonəku ina dzəgə ka hə əndzanə ŋga Pasəka?” 13Wata ca sləkee ka lyawarənaakii bəra'i, əŋki ci ka tii, “Dəmə aasəkə vəranə, ka gəŋunə nuunə da əndə da uuda ma'inə anəkii. Ma ɗanuuna, nə'umə tə ci. 14Ma yitə gimə ci aadəvə, bamə ka slanda yikii oo'i, ma bii Maləmə tuu, miinə kuvətə nii kəya zəmə əndzanə ŋga Pasəka davə da lyawarənaakii kwa? 15Kadə nii kəya ɓaarii koonə maɗuunə kuvə anə əndə'i, mahaɗakii ŋga'ə, matasəkakii əsə. Davə dzəgənuunə kaamə əndzanə.” 16Wata lyawariitə bəra'i a maɗə, təya palə aasəkə vəranə. Təya lapaa makə sətə bii Yeesu ka tii weewee. Wata təya dzəgə əndzanə ŋga Pasəka davə. 17Makə ɗii kədəwanə, Yeesu a shi tii da lyawarənaakii pu'u aji bəra'i. 18Ma ətsə təya adə zəma, wata əŋki Yeesu ka tii, “Tantanyinə cii kya ba koonə, kadə nə rəŋwə ahadoonə a vii tə nyi aacii ənja, waatoo agyuunə ənə caama adə doonə.” 19Lyawarənaakii a ndzaŋə ɗa maɓətə səka. Taa wu ahadatii a ləgwa amakii: Nyi kwa? Nyi kwa? 20Əŋki Yeesu ka tii, “Agyuunə ənə pu'u aji bəra'i nə əndəkii. Agi adənə naamə asəkə kəŋwə rəŋwə da ci. 21Ma nyi Uuzənə ŋga ənda, ka əntənə nə nyi tə əntənə makə sətə nyaahə ənji agyanəki. Amma kə ɗii anə əndətə na vii tə nyi ka ənja. Ma əndəta, maci mapoomə ənji tə ci, biɗə ci ka ci.” 22Ma tii agi adə zəma, Yeesu a ŋgərə buroodi, ca kuyirii tə Əntaŋfə. Ca ɓaatsəpaa, ca vii ka lyawarənaakii. Əŋki ci ka tii, “Ndamə. Ma ətsa, shishinəki.” 23Ca ŋgərə kwalaka da ma'i inabi asəkəkii, ca ənə, ca kuyirii tə Əntaŋfə, ca vii ka tii. Tii patə, təya saasacii. 24Yeesu a ba ka tii, “Ma ətsa, idənaaki. Ci ca mbu'utəgi də aləkawalə ŋga Əntaŋfə. Idənəkii na əjigi ka putə ŋga ənji laŋə. 25Tantanyinə cii kya ba koonə, ma daba'ə əna, paa nyi ka ənənə ka sa ma'i inabi ma'a, see uusəratə nii kya sa kurakii agi ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə.” 26Ma daba'əkii, təya ka wanyanə, təya maɗə, təya palə aashi giŋwə ŋga Zayitunə. 27Əŋki Yeesu ka tii, “Unə patə, kadə nuuna huyi, una bwasee ka nyi. Ka ɗanə makə sətə waɓi Əntaŋfə asəkə malaaɓa ləkaləkatə oo'i: ‘Ka ɓələginə nə nyi tə magəra, bagiinə a təəkəgi patə əsə’.” 28Wata ca tsakə banə, əŋki ci, “Amma maɗa kə maɗee ənji ka nyi agi maməətə ənja, ka tanə nə nyi koonə kəŋwanə ka dzənə aanə hanyinə ŋga Galili.” 29Əŋki Piita ka Yeesu, “Taa kə huyi hara ənji patə aciiku, ma nyi kamə, paa nyi ka bwaseenə ka hə.” 30Wata əŋki Yeesu ka ci, “Tantanyinə cii kya ba ka hə, ma taabu'u wanə gyaagya ŋga bəra'inə ənshinə davəɗə, ka jikənə nə hə makkə ka hiweenə ka shiinə tə nyi.” 31Amma Piita a ba də ŋgeerənə, əŋki ci, “Taa əntənə cii kwa əntə, aŋwə da hə nə əntənə. Paa nyi ka hiweenə ka shiinə tə hə.” Ha'ə makə ətsə əsə bii hara lyawarənaakii patə. 32Ma daba'əkii ha'ə, təya dzə ka əndə'i ha ətə ci ənjə a 'wa Gyatsimani, wata ca ba ka lyawarənaakii, “Ndzaamə gadəvə, kaa nya dzə ka ɗa də'wa.” 33Ca 'waanə tə i Piita i Yakubu ba'a Yoohana. Ma təya dzə, wata ca ndzaŋə buurə uushi'inə ka shaŋə, səkəkii a ɓəzəgi kuzhiɗə kuzhiɗə. 34Əŋki ci ka tii, “Maɓəzəkii nə səkəki makə a əntəgi nyi. Ənəgimə ganə, goona tsəfə ŋunyinə, ndzaamə də məgigi.” 35Ca əntsahə aakəŋwa gi'u, ca kulapaa aanə səkəkii, ca ɗa də'wa oo'i, maɗa ka ɗanə, ga ca dzə aagi saa'i ŋga ciɓa. 36Əŋki ci, “Daada, taa mi patə ka mbeenə nə hə. Əntsahee ka nyi ka ciɓətsə akəŋwaciiki. Amma ɗawə sətə kaɗeesəkə ka hə, ga ha ɗa sətə kaɗeesəkə ka nyi.” 37Ca ənya aaɓii lyawariitə makkə. Ma shi ci, ka ŋunyinə nə tii patə. Wata əŋki ci ka Piita, “Simoonə, ka ŋunyinə nə hə kuna? Kə təkuree hə ka ndzaanə də məgigi taa ŋga tibisə rəŋwə dyaŋə nii? 38Ndzaamə də məgigi, una ɗa də'wa, acii goona bwasee ka rəgwa ŋga Əntaŋfə saa'itə nə Seetanə a təɓə tuunə. Ma asəkə ədzəmuunə, ŋga'ə koonə nə ɗa gazhi'waanə, amma mazaarəkii nə shishinə.” 39Yeesu a ənə ka palənə ka ɗa də'wa əsə, ca ənə ka ɗa də'wa makə ətə ɗii ci təkəŋwa. 40Ca ənya aaɓii lyawariita. Ma ənya ci əsə, ka ŋunyinə nə tii, acii kə uugi ŋunyinə ɗanə laŋə agitii ka shaŋə. Pooshi tii shii sə ŋga banə ka ci. 41Makə ənya ci ŋga makkənə, əŋki ci ka tii, “Ma'ə unə a ŋunyi kuna, una əpi səka? Kə uugi ha'ə ɗii. Ma əndzə'i, kə uugi saa'i mbu'yanə. Kə uugi ənji vəginə tə Uuzənə ŋga əndə aacii ma'waslyakə ənja. 42Tsaaməmə! Waatsə əndətə ca vəgi tə nyi. Maɗətəmə kaama dzə.” 43Ma ətsə Yeesu ma'ə agi waɓənə, pii wata kə mbu'ya Yahuda, waatoo əndətə agi lyawarənaakii pu'u aji bəra'i. Kə shi ci dzuɓə da ənji daba'əkii, tii patə da i ŋgila purəŋanyinə da i zaliinə aciitii. Madiigərə limanyinə da maliminə, ba'ə gayinə sləkee ka tii. 44Asee, ma Yahuda ətə vii tə Yeesu aacii ənja, kə bii ci ka tii makə sətə nii kəya ɗatə ka ɓaarii də ci ka tii oo'i: “Ma əndətə nii kya nəhəpaa ŋga'ə, ci nə əndəkii, kəsəmə tə ci, una palə də gəranə tə ci ŋga'ə.” 45Mbu'unaakii, ca dzə paraŋə aaɓii Yeesu, əŋki ci, “Maləma.” Ca nəhəpaa tə ci ŋga'ə. 46Wata təya kəsətə tə ci. 47Wata rəŋwə agi ənji ŋga Yeesu ətə kəŋaanə davə a əlyagi ŋgila purəŋanaakii, ca patsəgi liminə ŋga mava ŋga gawə ŋga limanyinə. 48Əŋki Yeesu ka tii, “Mi shuunə ka kəsənə tə nyi ka ŋgila purəŋanə ka ŋgila purəŋanə, ka zala ka zala kwa? Ya saŋə əndə ɗa maabə nə nyi kwa? 49Uusəra patə, ka hakii naamə doonə, nya dzəgunə ka ənji asəkə yi ŋga Əntaŋfə. Patə da ha'ə pooshi unə kəshi tə nyi. Amma ma ɗii ənə ha'ə əna, kaa sətə nyaahə ənji asəkə malaaɓa ləkaləkatə a ndzaa ka tantanyinə.” 50Wata lyawarənaakii patə a bwasee ka ci, təya huyipaa satii. 51Kəsənatii tə ci, təya palə. Tə'i əndə'i uundzə dagwa davə, ca nə'u tə ci. Wata gwadaakii əgəvə ci aashikii. Təya ɗa gazhi'waanə ŋga kəsənə tə ci, 52wata ca səɗəpaa ka tii gwadakii, ca huyipaa saakii də purəki. 53Ma ənjitə kəshi tə Yeesu, kə kirə tii tə ci aasii aa ha gawə ŋga limanyinə. Davə dzii madiigərə limanyinə da gayinə da maliminə də nə patə. 54Ma Piita, ba'ə ba'ə gi ci də nə'unə tə i Yeesu kura'ə aasii aa ha gawə ŋga limanyinə. Ca ndzaanə ahada ənji nəhə yi ŋga Əntaŋfə, ca 'utə gunə. 55Ma madiigərə limanyinə da patənə ŋga mətərəkinə, kə ali tii seeda anə Yeesu, kaa ənjə a shii ɓələginə tə ci. Amma pooshi tii upaa. 56Laŋə nə ənjitə laalii jirakənə aashikii, amma pooshi seedanatii ndzaanə mbərə mbərə. 57Wata hara ənjə a maɗətə, təya la jirakənə aashikii, 58əŋki tii, “Kə fii inə ca ba oo'i, ka uulaginə nə ci yi ŋga Əntaŋfə ətə ghənyi ənji. Ma agi baanə makkə, ka ghənətənə nə ci ətə əntaa ghənənə ŋga ənda.” 59Amma patə da ha'a, pooshi seedanatii ndzaa mbərə mbərə. 60Wata gawə ŋga limanyinə a maɗə akəŋwacii ənji patə, ca ləgwa ama Yeesu, əŋki ci, “Pooshi waɓənaaku ŋga jikəvənə aagyanə waɓəətsə waɓi ənjitsə aashiku kwa?” 61Amma, ma Yeesu, majikəmə ci ka ci. Gawə ŋga limanyinə a ənə ka ləgwanə amakii, “Hə nə Aləmasiihu Uuzənə ŋga Əntaŋfə kwa?” 62Yeesu a ba, “Awa nyi. Ka neenə nuunə əsə ka Uuzənə ŋga əndə dasə da ciizəma Əntaŋfə Əndə baawəɗa, una nee ka ci ca jima agyanə kuraɓiinə dadagyə.” 63Fanə ŋga gawə ŋga limanyinə ha'ə, wata ca tsəərəgi kəjeerənə ashikii, ca ba ka tii, “Gaama alə hara uushi'inə ma'ə. 64Kə fii unə, kə geegi ci ka naakii nə kədəhə da Əntaŋfə. Iitə nee unə noona?” Tii patə a lagi gəŋwanə ka Yeesu, əŋki tii, “Weewee, see a əntə ci.” 65Hara ənji agitii a gwaŋə ka tiifə giirənə aashiikii, təya ləkutəgi ginəkii, təya dəgə tə ci, əŋki tii, “Kuragi keenə taa wu digə tə hə.” Ənji nəhə yi ŋga Əntaŋfə a ŋgərə tə ci, təya dəgə tə ci də meeciinə. 66Ma Piita ma'ə dagərə asəkə yi ŋga gawə ŋga limanyinə, wata rəŋwə agi kadəmiitə ca slənə davə asii a shigi. 67Makə nee ki ka Piita ca 'utə gunə, kya tsaamə tə ci, əŋki ki, “Hə maa, rəŋwə nə hə agi ənji ŋga Yeesu əndə Nazaratu.” 68Amma ma Piita, kə hiwee ci, əŋki ci, “Mashiimə nyi sətsə cii kwa ba, paa nyi paaratəgi əsə.” Wata ca palə saakii aa uura mayi. [Wata gyaagya a wa ka saa'ikii.] 69Makə nee kadəmətə əsə ka Piita, kya ənə ka banə ka ənjitə davə oo'i, “Əndənə maa, əndə ŋga Yeesu nə ci.” 70Amma kə hiwee Piita əsə. Ta'avənə gi'u, wata ənjitə a ba ka ci: “Weewee, agitii nə hə tanyi, acii əndə Galili nə hə.” 71Wata Piita a gwaŋə ka nyaalya naakii na, ca jiiɗə, əŋki ci: “Mashiimə nyi tə əndətə cuuna ba.” 72Pii wata ga'ə gyaagya a wa ŋga bəra'inə. Fanə ŋga Piita ha'ə, wata ca buurətə sətə shi Yeesu a bii ka ci oo'i, “Ma taabu'u wanə gyaagya ŋga bəra'inə, ka jikənə nə hə makkə ka hiweenə ka shiinə tə nyi.” Buurətənaakii ha'ə, wata ga'ə ca wagi ka tuunə.


text: 1NGakom je, təkɨ Luwə ɔjɨ-n-je me-majɨ ləne kɨ taga adɨ jɨ gəri, m-ɨlə dɨngəm mesi tɨ kadɨ uni darɔsi wa tə kadɨ-kare kɨ kəm, ɨndəi ta dangɨ tə nḛ kɨ nəl Luwə, adi-e. E kɨn ə e kɔsɨ-gon Luwə kɨ rɔjetɨ kɨ kadɨ ɔsi gone. 2Nɨngə kadɨ uni go rəbɨ nḛ ra kɨ dɨje ɨsɨ rai dɔkagɨlo tɨ kɨ ɓone kɨn al, nə kadɨ ɨyə̰i rɔsi adɨ nḛ gər kɨ sɨgɨ kɨ Luwə adɨ səsi kɨn, mbəl səsi. Lo kɨn tɨ, a gəri kəm nḛ kɨ e nḛ kɨ Luwə ndɨgɨ: adɨ e nḛ kɨ majɨ, nḛ kɨ nəl-e, nḛ kɨ go rəbe tɨ. 3Kɨ takul kadɨ-kare kɨ Luwə adɨ-m, m-əl dəw kɨ ra dansi tɨ kadɨ uni ta rɔsi kɨ al dɔ majɨ al, nə kadɨ oi ta rɔsi kɨ go rəbe tɨ, dəw kɨ ra, kɨ go tɔgɨ kadɨ-me tɨ lie kɨ Luwə ade. 4Darɔje e kare ba, nə ngan rɔje je əi dangɨ dangɨ. Nɨngə na̰ na̰ aw kɨ kɨlə ləne kɨ sɔbɨ dɔne. 5Be tɔ ə, jɨ ba̰y, nə je kare ba me kɨndə rɔ naa tɨ kɨ Kɨrɨsɨ. Je kɨ dɔje dɔje, nə je ngan rɔ-naa je. 6Nɨngə, Luwə adɨ-je kadɨ-kare je kɨ dangɨ dangɨ kɨ go me-majɨ tɨ lie kɨ adɨ-n-je. Kɨn ə re e kadɨ-kare kəl ta kɨ tae tɨ ə adi ə, kadɨ ɨra-n kɨlə kɨ go kadɨ-me Kɨrɨsɨ tɨ. 7Kɨn ə re dəw madɨ aw kɨ kadɨ-kare ra kɨlə dan dɨje tɨ ə, kadɨ ra kɨle; kɨn ə dəw madɨ aw kɨ kadɨ-kare ndo nḛ dɨje ə, kadɨ ndo-de nḛ. 8Kɨn ə dəw madɨ aw kɨ kadɨ-kare kɨlə dɨngəm me dɨje tɨ ə, kadɨ ɨlə dɨngəm mede tɨ; kɨn ə dəw madɨ aw kɨ kadɨ-kare kadɨ nḛ dɨje ə, kadɨ adɨ kɨ me-nda; kɨn ə dəw madɨ aw kɨ kadɨ-kare kɔr no̰ dɨje ə, kadɨ ɔr no̰de kɨ rɔ kɨ tḭ katɨ; kɨn ə dəw madɨ aw kɨ kadɨ-kare koo kəm-to-ndoo lə dɨje ə, kadɨ oo kəm-to-ndoo ləde kɨ rɔnəl. 9Majɨ kadɨ ndɨgɨ-naa kɨ dansi tɨ e ndɨgɨ-naa kɨ rɔjetɨ. Nɨngə kadɨ ɔsi nḛ kɨ majal ngərəngɨ, ə kadɨ uwəi go nḛ ra kɨ majɨ nga̰ tɔ. 10Majɨ kadɨ ɨndɨgi-naa dansi tɨ ndɨgɨ-naa lə ngakonaa je. Nɨngə kadɨ dəw kɨ ra sangɨ kadɨ n-e taa n-ɓukɨ madɨne je tɨ. 11Kadɨ səi dɨje kɨ njé ra kɨlə, kɨ dabɨ goto rɔsi tɨ, ə ɨrai kɨlə lə Ɓaɓe kɨ me kɨ kare tɔ. 12Nɨngə kadɨ ɨrai rɔnəl dɔ nḛ tɨ kɨ ɨsɨ ngəmi tae, kadɨ orəi mesi dɔ ko̰ tɨ, ə uwəi tɔgɨsi ba me kəl ta tɨ kɨ Luwə tɔ. 13Kadɨ ɨrai kɨ ngako̰si je me nḛ je tɨ kɨ to rɔde, ə kadɨ uwəi mba je kɨ rɔsi tɨ maje. 14Ɨnjangi dɔ dɨje kɨ nje kadɨ səsi ko̰; ɨnjangi dɔde ɓɨ ɨmani-de al. 15Ɨrai rɔnəl kɨ dɨje kɨ ɨsɨ rai rɔnəl, ə ɨno̰i kɨ dɨje kɨ ɨsɨ no̰i tɔ. 16Majɨ kadɨ ndusi osɨ go-naa tɨ. Ɨsangi rəbɨ nḛ ra kɨ tɔɓa al, nə kadɨ ɨsangi rəbɨ nḛ ra kɨ dɔe du. Nɨngə kadɨ oi rɔsi tə njé gosɨ kɨ ngay al tɔ. 17Re dəw ra səsi majal ə, ugəi-e kɨrə majal kɨ ra səsi kɨn kɨ majal al. Ɨndəi dɔ rɔsi tɨ kadɨ ɨrai majɨ ta kəm dɨje tɨ pətɨ. 18Kɨn ə re ta rəbɨ lapɨya e rɔsi tɨ, ə to kadɨ ɨsangi ə, ɨsangi adɨ lapɨya to dansi tɨ kɨ dɨje pətɨ. 19NGakom je, kadɨ səi je wa ugəi kɨrə majal kɨ dəw ra səsi al, nə ɨyə̰i wongɨ lə Luwə adɨ ɔdɨ dəwe. Tadɔ Luwə əl me makɨtɨbɨ tɨ ləne ə nə: «Mi ə mi nje kɨgə kɨrə majal kɨ dəw ra kɨ madɨne. Dəw kɨ ra nḛ kɨ majal kɨ madɨne, Mi ə m-a m-ɔje kəme to tɨ.» 20Luwə ɨlə dɔ tɨ ɓəy tɔ ə nə: «Re ɓo ra nje ba̰ ləi ə, ade nḛ uso, Re kɨndə ra-e ə, ade man a̰y. Re ɨra be nɨngə, A to tə yal por ə ɔy ɓukɨ dɔe tɨ be.» 21Adɨ majal dum dɔi al, nə kadɨ ɨdum dɔ majal kɨ majɨ kɨ ra.


text: 1Neŋ Yakuba, ndo i məsler i Mbəlom ta Bəy Maduweŋ Yesu Kəriste. Na tsikakum naha me a nəkurom ndo i Mbəlom neheye ka məndzibəra tebiye aye. 2Malamar ga hay, ɗəretsətseh hay waray waray i mədze nakə ta dziye kurom ha, ta ndzakum a gər na, ɗərev kurom mâ ŋgwasa haladzay, 3hərwi ka sərum ha na, taɗə ka pum mədzal gər kurom ka Mbəlom huya ada faya ka səmumay naha a mədze nakə ta dziye kurom ha aye na, ka ndzumeye ɓəŋɓəŋ lele. 4Ndzum ɓəŋɓəŋ hus ka mandəve eye hərwi ada ka tərumeye masəra gər eye hay mə wu hay tebiye ada wuray mâ kətsakum bay, wu nakə lele bay aye mâ ge andaya mə ɗərev kurom bay. 5Taɗə ndoweye mə walaŋ kurom metsehe ŋgay andaya hala bay na, mâ tsətsah ka Mbəlom hərwi ada Mbəlom mâ vəlay. Mbəlom a vəlawa kwa a way tə ɗərev ŋgay peteh, ma kərahiye ha a ndo bay, ta deɗek ma vəliye metsehe a ndo nakə ka tsətsah faya aye. 6Ane tuk na, taɗə ndoweye ma tsətsahiye wu ka Mbəlom na, mâ sər ha ta deɗek Mbəlom ma vəleye, mâ dzala gər faya sulo sulo bay hərwi ndo nakə mədzal gər ŋgay sulo sulo aye na, neŋgeye andza dəlov nakə wekit wekit mətasl a ɓəl kwa a diye wuray wuray tebiye aye. 7Slala i ndo nakay andza niye mâ dzala mə gər ŋgay Bəy Maduweŋ ma vəleye wu bay, 8hərwi mədzal gər ŋgay sulo sulo ka Mbəlom, mədzele gər ŋgay ka wu nəte bay. 9Ndo nakə mətawak eye faya ma pay bəzay a Yesu Kəriste aye na, ɗərev ŋgay mâ ŋgwasa hərwi Mbəlom ka səkah ha. 10Ndo nakə zlele eye faya ma pay bəzay a Yesu Kəriste aye na, ɗərev ŋgay mâ ŋgwasa dərmak hərwi Mbəlom kə ma ha ka dala. A sər ha na, ma dziye andza məvurze i guzer nakə a ɓəta bəse aye. 11Pat kə zla faya abəra ŋgulak na, ma kuliye ha guzer, məvurze hay ta kutsiye ada məle tay kə nas. Andza niye, ndo i zlele ma dziye tə məsler ŋgay hay tebiye andza guzer neheye tə ɓəta kəriye tsa aye. 12Məŋgwese ma ndziye ka ndo nakə a səmay naha a mədze neheye tə dza ha aye. Kə səmay a mədze neheye na, Mbəlom ma vəleye magogoy ŋgay, andza məgweɗe sifa nakə a gwaɗ ma vəliye a ndo neheye a wuɗa tay ha aye. 13Taɗə masəpete kə ndzay a gər a ndoweye na, mâ gwaɗ «Maa səpat ga na Mbəlom» bay hərwi ndəray ma sliye masəpete Mbəlom ka məge mənese bay, ada Mbəlom a səpat ndo a mənese bay dərmak. 14Kwa way a ge mənese na, ta bor i bo ŋgay nakə lele bay a səpat na ka məge mənese aye. 15Wu neheye lele bay a dzala mə gər ŋgay aye, ma dəba i məndze tsekweŋ na, ma giye parakka. Mezeleme niye ka səkah haladzay na, ma diye ha a məməte. 16Malamar ga neheye na wuɗa kurom haladzay aye, ndəray mâ vakum gər bay. 17Wu neheye ŋgwalak eye tebiye ti yaw abəra ka təv i Mbəlom, wu neheye lele eye na, i Mbəlom Bəba kway nakə a ge pat tə wurzla hay aye. Mbəlom na, a mbəɗa bay, a mbəɗa andza pat nakə a mbəɗa ma gəriye kurom ha a ləvoŋ aye bay. 18A vəlakway sifa tə bazlam ŋgay deɗek eye. A ge niye na, tə ɗərev hərwi ada kâ tərakwa kurre eye hay mə walaŋ i wu neheye a ge aye. 19Malamar ga neheye na wuɗa kurom haladzay aye, dzalum ka wu nakay anaŋ aye: Ndzum tsezlezleŋŋe ka məpay zləm a wu neheye siye i ndo hay ta tsikiye aye, ane tuk na, kâ tsik me bəse tsa bay, zla həlay eye təday ada kâ ge mevel bəse bay dərmak, 20hərwi ndo nakə ma giye mevel aye na, ma sliye faya məge wu nakə a yay a gər a Mbəlom aye bay. 21Hərwi niye, zlum na wu neheye lele bay tebiye abəra mə ɗərev kurom, kâ gum mezeleme sa bay. Rəhum ha gər kurom ka dala kame i Mbəlom, ada pumay zləm a bazlam nakə a pa a ɗərev kurom aye. Bazlam nakay na, gədaŋ ŋgay andaya mətəme ha məsəfəre kurom. 22Kâ tərum ndo məpay zləm a wu nakə Mbəlom a tsik aye ɗekɗek bay, gum wu nakə a tsik aye dərmak. Ndo nakə a pay zləm ɗekɗek tsa kə ge na faya məsler eye bay na, a vay gər a bo ŋgay. 23Taɗə ndoweye a pay zləm a bazlam nakay ada kə ge wu nakə a tsik aye bay na, neŋgeye andza ndo nakə a zəba ka ɗəre ŋgay mə malam, neŋgeye kəkay na, a ŋgatay. 24A zəba ka ɗəre ŋgay lele na, a ye ŋgway. Neŋgeye kəkay na, a mətsa ha gər tə mazəbe ŋgay. 25Ndoweye ka zəba ɗəre a bazlam i Mbəlom mapala eye, kə ge ha məsler tə wu nakə a tsik aye na, Mbəlom ma piye faya ŋgama. Mâ pay zləm ɗekɗek tsa ada mâ mətsa ha gər bay. Ane tuk na, ɗuh mâ rəhay ha gər. Mbəlom ma piye faya ŋgama hərwi bazlam nakay mapala eye ŋgwalak eye, neŋgeye gədaŋ eye hərwi mətəme kway ha abəra mə mezeleme. 26Taɗə ndoweye kə dzala neŋgeye ndo məpay bəzay a Mbəlom, kə gay metsehe a ɗərneh ŋgay bay faya ma tsikiye wu neheye lele bay aye huya na, a vay gər a bo ŋgay, məpay bəzay a Mbəlom ŋgay niye ma giye ŋgama kwa tsekweŋ bay. Bazlam ŋgay neheye faya ma tsikiye ta təra kəriye. 27Məpay bəzay a Mbəlom ta lele eye nakə a yay a gər a Mbəlom aye na, məgatay gər a wur mətawak hay, a madakway i ŋgwas neheye faya ta siye ɗəretsətseh aye. Mâ gay metsehe a bo ŋgay hərwi ada wu i məndzibəra neheye lele bay aye tâ ye ha a mezeleme bay.


text: 1Má mdi kulə mə ká mələ sarəka ná, ba yiwi va Istifanus, "Tsətsə vəcə kə na gətə handa ná?" əkwə. 2Ba Istifanus tlagwa gə nee, "Lə barəka-rayə, mbəlyi kukulə-ra lə nggwasama hyi-ra, nkatə wa tləmə tá vəcə-ra. Má Hyalatəmwə Mdi kulə, wuri kə ncərətə ghi-njə tə́ shi-ramyi Ibrahim zamə, səfə njə pəlyə hyə ká Bagadaza, nda səkə njə səkə Harana lə ya-njə; 3má kwə Hyalatəmwə sha njə́ venkwashə ná, 'Tlagwa ba na hwə tá mbəlyi-nga tə nkwaa, a na li dzəgə wuntə hyə ndza rá dzəgə ncə na,' əkwə. 4Ibrahim mənə, ba njə tlagwa tə hyə ká Kaldiya, a səkə mələtə ya-njə tə Harana. Má vi kə ta-ranjə mtə, ba Hyalatəmwə kələntə Ibrahim tə Harana, ba kələkə njə́ səkə hyə ndza myi tə ndzaranjəa. 5"Má venkwashə ná, vá nggərəkə nkwa Hyalatəmwə tə hyəa tə́ Ibrahim, a njə ndza ka nganjə mandara batlyə wə; a má aləkawalə kə Hyalatəmwə mputə lə njə́, 'Má dzəgəndza, yira nggə na hyəa, a njə ndza ka nganga tassə lə nga shi hyi-nga paɗə,' əkwə Hyalatəmwə sha njə́. Má venkwashə mwa, zəgwi va Ibrahim wə. 6Ba Hyalatəmwə gə sha njə́ nee, 'Shi hyi-nga dzəgə ndza tə hyə ká kyə, a mbəlyi dzəgə mələ mava lə hyá, a sa hilə lə hyá va arəwi fwarə. 7Má mbəlyi kə dzəgə sa hilə lə hyá tsa mwa, yira dzəgə mpəka ghwi lə hyá; kətərəmbwe tsa, yira dzəgə wsəntə shi hyi-nga shilyə mə hyə shə, a hyá səkə nggə rá həwə tə nkwaa,' əkwə. 8Ba Hyalatəmwə mputə aləkawalə-njə tsa, lə tlá pityi ka sakida-ranjə. Ba Ibrahim yeki Ishaku, ba tlarantə pityi tə́ njə́ tə kwá təkəsə vəci yekigwa-ranjə; Ishaku mwa ná, ba yeki Yakubu; ba Yakubu yeki shi hyi-myi mungə-ɓwagəghitə ngyi. 9"Má vi kə shi hyi-myi mungə-ɓwagəghitə ngyi kələ mwa, ba dlya tsəshə hyá paɗə va dagwama-rahya Yusufu; a ba hyá pahwi njə́ ka mava dzəgwa Masar. Má Hyalatəmwə mwa ná, tá Yusufu njə, 10ba kələntə njə́ shilyə mə bwanyə-njə paɗə, a nggərəkə ntsəkulə lə kwadini tə́ njə́ kwa ntsə Fir"auna mbəgə ká Masar. Təmburi tsətsə, ba Fir"auna fəyə Yusufu ka nggwaməna tə hyə-njə, lə ka mdi kulə hankyə ya-njə. 11"Má venkwashə mwa, ba má ɗatəgwa tə kə́rəpi hyə ká Masar lə Kan"ana, ba mbəlyi savə bwanyə dabwaa; ndyarə shi hyi-myi va wsi kə zəmə. 12Má vi kə Yakubu fatə nee, ha tsá shə kwa Masar, əkwə, ba njə mnəkə shi hyi-myi dzəgwa. 13Má tə kwá ɓwagə dzəgwa-rahya, ba Yusufu ncərətə ghi-njə tə́ nggwasama-ranjə; a venkwashə sənata mbəlyi Yusufu Fir"auna mwa. 14Ba Yusufu mnəkə vəcə dzəgə tə́ ta-ranjə, a njə səkwa Masar, hyá lə mbəlyi-hya paɗə (mburəfungəmtsi hyá, a mcifəghitə venkwashə). 15Ba Yakubu li dzəgwa Masar lə shi hyi-myi, a ba hyá njigwe kwaɓa rapə tə mtə-hya. 16Ba mbəlyi wsəkə gwa-rahya paɗə, a səkə lántə mə Shakima, mə kúlə kə Ibrahim pashə va ká Hamur. 17"Má vi kə vi kə Hyalatəmwə mputə aləkawalə-njə lə Ibrahim tsa dzəkitəgwa, wuri mbəlyi-myi kə yetəgwa kúkulə kwa Masar, dadyie ndangə. 18Má venkwashə mwa, ba wuntə mdi ɗahwi mbəgə kwa Masar, tsá má ala fatə habarə Yusufu. 19Ba mdie ɗahwi mbəlyi-myi lə dlərəbi, a sa hilə lə hyá. Kwə njə na sha hyá, 'Wsəntə wa nggwasə vəlinjə paɗə shilyə hankyə ya-yə, ba yə wdintə, a hyá mətye!' əkwə. 20"Mə njə́ shə vi shə yekigwa Musa mwa, zəgwi dadyegwee; makənə tə́rə-njə hankyə mə mbushə kə mbəlyi mbushə njə́ ala yekigwa-ranjə. 21Má vi kə mbəlyi kələntə njə́ shilyə hankyə ya-hya, ba wzha ra Fir"auna səkə kətə njə́ ka nganjə zəgwi, a kələshə njə́. 22Ba Musa dzəgwa makaranta ra ká Masar, ba təkəvə zaka mbwara ntsəkulə-hya paɗə. Ba njə njigwe ka mdi dakuləa mə gə vəcə; dakuləa tlə́nə-njə dəwa. 23"Má vi ndza va ra Musa fwarəmtsi, ba njə lie cika mbəlyi-njə ká Isra"ila. 24Ba njə səkə nata wuntə mdi-hya, a mdi ká Masar nkə njə́; ba njə jalyi wetə mdi-hya kə mbəlyi nkəa, a pətləshə mdi ká Masar kə nkə njə́ shə dzəgwa hyə. 25(Má təkə ghi-njə venkwashə mənə, mbəlyi-njə dzəgə sənata nee, Hyalatəmwə dzəgə kələntə hyá shilyə mə bwanyə-hya səkə kə njə́; ndana má mbəlyi-njə ngyi mwa, vá sənata hyá wə.) 26Má kəri ra nkwa mwa, ba Musa nata wuntyi ká Isra"ila ɓwagə, tə mpa hyá lə ghi-hya; a ba njə dzarə pa hyá. Kwə njə na sha hyá, 'Nggwasama, wá mpa yə wə! Mbəlyi kutə yə huri? Təmburi waá nda ɗa ghi-yə yə ri?' əkwə. 27Má wuntə mdi kə "i gure kwavati-njə tsa ná, ba tsəngwintə Musa vari bəla; 'Waá zhi-nga mə mpa-rayə́ ri? Mbəgə kə mələ yə́ kita na ná? 28Na "i pətlə rá dəwa, kala tsá kə na pətləshə mdi ká Masar mbəraa ná?' əkwə njə sha Musa. 29Má vi kə Musa fatə vəcə tsa, ba nggadləni tsəshə njə́; a ba njə mbə́lə səkwa kwa Masar, a li dzəgə hyə ká Madayana, a njigwe. Má təɓa ná, ba njə yeki nggwasə ɓwagə. 30"Má kətərəmbwe va fwarəmtsi mə mbə́lə-njə səkwa kwa Masar tsa, ba mdi kə mnə Hyalatəmwə məɓa tamwə səkə ncərətəgwa tə́ Musa, mə anyə ghwi kə tsə tə tikə mə gamba, hələgi vari mwə rə Sina. 31Má vi kə Musa nata ghwie ná, ba njə ghiri və, a ba asatagwa hələgi vari tazhe nə. Vi kə njə hələgitəgwa, ba Tlamda gə sha njə́ nee, 32'Musa! Yira Hyalatəmwə shi hyi-nga—Ibrahim, Ishaku, lə Yakubu, yira Hyalatəmwə-hya!' əkwə. Má vi kə Musa fatə vəcəa ná, ba njə tsətsəki va nggadləni; və́ njə tlanə kəma-ranjə tazhe nə nkwa wə. 33Ba Tlamda gə sha njə́ nee, 'Sərəntə tsahwa-ranga, təmburi nkwa ndza na təɓa nə, tsalawwə njə,' əkwə. 34Má vi kə Musa sərəntə tsahwa-ranjə, ba Tlamda gə nee, 'Musa, wuri rá kə nata bwanyə ndza mbəlyi-ra sa kwa Masar; wuri rá kə fatə nggələvi-hya, a ba rá səkwa tazhe kələntə hyá shilyə mə bwanyə tsa. Ndzaranjəa, yira mnə na dzəgwa Masar tazhe vwi hyá,' əkwə Tlamda. 35"Njə́a Musaa, tsá kə ká Isra"ila dlənata, a gə nee, 'Waá zhi-nga mə mpa-rayə́ ri? Mbəgə kə mələ yə́ kita na ná?' əkwəa—njə́ tsá kə Hyalatəmwə fəyə ka mbəgə-hya pakatə, lə ka mdi kə mbə nkwa! (Səkə kə vəcə mdi kə mnə Hyalatəmwə kə njə nata mə ghwi kə tsə tə tikəa mnəkə njə́ Hyalatəmwə.) 36Njə́ tsá kə kələntə mbəlyi-myi səmə kwa Masar! Kúkulə wsha kwatsəka kə njə mələtə kwaɓa mwa, a ba shifintə yemyi tsadi jilyə mə təpə tə́ shi hyi-myi, a hyá jilyə tə; va fwarəmtsi njə mələ wsha kwatsəka tə́ mbəlyi-myi mə gamba. 37Má kwə Musa sha ká Isra"ila mwa, 'Hyalatəmwə dzəgə mnə yə wuntə zakuri kə gə vəcə-njə kapara rá, shilyə mə yə,' əkwə. 38Má Musa, wuri kə ndza mə gamba lə shi hyi-myi, a ba lə mdi kə mnə Hyalatəmwə kə gərətə vəcə tə́ njə́ mə mwə rə Sina tsa; njə́ mdi kə kə́lə vəcə va Hyalatəmwə mwa, a ba səkə gərətə tə́ shi hyi-myi. 39"A má shi hyi-myi ná, ba kə́lyə kə həwəshə vəcə Musa tsa; ba hyá 'tsəngwintə njə́ vari bəla,' a gə nee, 'Myi zhinigwa dzəgwa Masar!' 40Ba hyá gə sha Haruna, 'Mələtə myi wuntə wsi ka Hyalatəmwə-myi, a njə pəkə myi mə gamba tsa. Má Musa kə kələntə myi səmə kwa Masar tsa ki, mdi shə kə sənata wsi kə ɗaratəgwa tə́ njə́ wə,' əkwə hyá. 41Venkwashə mwa, ba hyá anətə wsi kapara ləvi tlá, a ba fəyə ka Hyalatəmwə-hya; ba hyá ɗa məlyə tə́ ləvi tlá kə hyá anətə lə pəla-rahya tsa, a ba mələrətə sarəka lə dlama! 42Ba Hyalatəmwə mbərərəkə mbwi tə́ hyá, a ba mbəlata hyá tá nggərəkə həwə tə́ sasərəgwe məɓa tamwə—kala tsá kə zakuri kə gə vəcə Hyalatəmwə ɗafətə zamə nee, 'Fwarəmtsi va-rayə mə gamba, yə ká Isra"ila, a tlətla wulyə tə wsha kə shintyi, a ɗa məlyə; a tə́ rá və́ yə mələ wə, 43a tə́ yə Moloka hyá lə sasərəgwe ra Ramfan və́ yə mələ, ngyí kə yə anətə ka Hyalatəmwə-yə, a ntahə lə tazhe nggərəkə həwə. Təmburi tsətsə, yira dzəgə dləntə yə tityi, jilyə hyə ká Babila,' əkwə Hyalatəmwə. 44Má shi hyi-myi zamə, lə bwi Hyalatəmwə ntahə hyá mə gamba—tsá kə ncətə nee, tá hyá Hyalatəmwə. (Má bwie, wuri kə mələtəgwa kala tsá kə Hyalatəmwə ncərətə tə́ Musa a mbəlyi mələ.) 45Má kətərəmbwe tsa mwa, ba wuntyi shi hyi-myi kələkə bwi Hyalatəmwəa səkə nkwaa mə vi ndza Yusha"u ka mdi kulə-hya, vi kə hyá səkə gurehwi hyəa lə dənama ra Hyalatəmwə, a ba dləntə mbəlyi tə; a lə bwie hyá rapə tə vi kə Dawuda ɗahwi mbəgə. 46Dawuda mwa, dabwaa "i njə́ Hyalatəmwə; a ba njə gə sha Hyalatəmwə nee, 'Yira anə na mpya,' əkwə. 47(A má Dawuda lə ghi-njə, vá anətə mpyaa njə wə; Sulaimanu zəgwi-ranjə, tsá kə anətə.) 48"Má Hyalatəmwə məɓa tamwə, ka ndza njə mə mpya kə mbəlyi anətə lə pəla wə! Wuri kə ɗafətəgwa kwa dləparamə zakuri Hyalatəmwə nee, 49'Nkwa məɓa tamwə, njə́ nkwa kə ndza-tara; má nkwa tə ka ná, kala wci kə fə səra-tara; a tsəma dzəgə yə anə rá mpya kə ndza mə, lə nkwa kə mkyəgwa ri? 50Yira mdi kə mələtə zaka mbwara wsha ngyi paɗə huri?' əkwə Tlamda. 51Yə mbəlyi má fá vəcə dye! Ntimye hwi yə! Midəngi yə ndangə tá vəcə Hyalatəmwə, kala shi hyi-yə! Wamara vi dlənata Mambəli Hyalatəmwə yə. 52Zakuri kə gə vəcə Hyalatəmwə shə, tsá má və́ shi hyi-yə ɗa wə; a ba hyá mpəntə mbəlyi kə gətə vəcə zamə mbweghe səkə Kristi Mdi kə mnə-njə tsapə. Ndzaranjəa mwa, yə lə ghi-yə, wuri yə kə mpuhwi səkwanyi, a pətləshə Mdi kə mnə-njə tsapə tsa! 53Wuri yə kə kə́lə wada səkə va Hyalatəmwə, tsá kə njə gətə yə səkə kə mbəlyi kə mnə-njə məɓa tamwə; a má yə mwa, və́ yə yatə wada-ranjəa wə!" əkwə Istifanus sha hyá. 54Má vi kə mbəlyi kə tsənitəgwa tsa fatə wsha ngyi, ba mni-hya fwə; a mpurrə tlənə-hya va mpwə mni. 55Má Istifanus mwa, wuri mni-njə kə ləhə va Mambəli Hyalatəmwə; tsa"a kwə njə nənə nkwa məɓa tamwə ná, na Hyalatəmwə tsa məɓa lə kulə-njə, lə Yesu mətlətə kwa bəla ɗafa-ranjə! 56Ba njə gə nee, "Kə nata yəw? Na nkwa məɓa tamwə kə mnəntəgwa, lə Zəgwi ra Za məɓa kwa bəla ɗafa ra Hyalatəmwə!" əkwə. 57Fatə kə mbəlyi ngyi fatə vəcəa ná, ba hyá nkələtə tləmə-hya, a dlangətə vəcə dabwaa. Ba hyá tlagwa a tsəshə njə́ kərəppi, 58ba ntintikə njə́ jilyə mbwi mələmi. Má tə nkwa shə ná, ba hyá sərəntə lə"use-rahya, a wdiyi vari wuntə məgəle ndza mbəlyi ka lə Shawulu, a ba ləlatə Istifanus lə pəlyə́. 59Má tə ləla njə́ hyá lə pəlyə́ ná, ba Istifanus gə nee, "Yesu Tlamda, kə́lə mambəli-ra!" əkwə; 60a ba njə gəliɓyi tə ka, a gə nee, "Ntivirəntə bikyi-hya tə́ mbəlyi ngyi, Tlamda," əkwə lə nggurədlə dabwaa, a ba mtə ntiwwi.


text: 1Wiinə ləkaləkatə ca dzə daciiki Bulusə. Ma nya, masləkee əndə ŋga Yeesu Aləmasiihu nə nyi, makə sətə bii Əntaŋfə Maluu gaamə da Yeesu Aləmasiihu. Ma ca, ka ci caama ka na. 2Agi nəhəpaanə nə nyi tə hə Timooti. Kə ndzaa hə ka ŋunyi uuzənaaki ka rəgwa ŋga vii gooŋga gaamə. Wa Əntaŋfə Dəsənaamə da Yeesu Aləmasiihu Slandanaamə a ɗa ka hə pwapoonə, təya ɗa ka hə ŋga'əənə, təya vii ka hə ndzaanə jamə. 3Timooti, ŋga'ə ka nyi ha ndzaanə də Afisa makə sətə shi nya bii ka hə saa'itə nya dzə aanə hanyinə ŋga Makiduuniya. Ma mwayi nyi kaa ha ɗa ha'ə, acii tə'i hara ənji də Afisa ətə ca dzəgunə ka ənji sətə madzəmə. Bawə ka tii kaa təya bwasee ka ɗanə ha'ə. 4Ga təya ndzaa ka buurə waɓənə ŋga ŋukə ətə pooshi gooŋga agikii, ga təya ndzaa ka ŋgaasha uushi'inə ŋga ŋukə. Ma ətsa, pooshi ka uudənə. Acii tsarəkii ca kira mabizhinə. Pooshi haala ŋga sətə ci Əntaŋfə a moo ɗanə kaamə da uushi'iitsa. Dagi vii gooŋga gaamə shiinaamə sətə ci Əntaŋfə a moo ɗanə kaamə. 5Ma caaŋwa ba ha'ə, kaa ənjə a uuɗəshi. Ma uuɗəshina, asəkə malaaɓa ədzəmə ca shigi, ətə yadə 'waslyakəənə davə, da agi ŋunyi ndzaanə ca shigi da agi vii gooŋga ŋga tantanyinə. 6Amma, ma hara ənji, kə bwasee tii ka uushi'iitsa, təya dzəgərə ka waaɓə mazaɓə uushi'inə ətə pooshi ka tsakənə tə tii. 7Ŋga'ə ka tii nə ndzaanə ka ənji dzəgunə bariya ŋga Əntaŋfə ka ənja. Amma pooshi tii shii ŋga'ə sətə ci təya ba. Saŋə maa, pooshi tii shii sətə ci təya waɓə agyanəkii. 8Kə shii amə, ŋga'ə nə bariya ŋga Əntaŋfə, maɗa kə shii ənji rəgwatə ci ənjə a slənəgi. 9Ŋga'ə maa kə buurətə ənji oo'i, ma bariya, əntaa ka ŋunyi ənji ɗii Əntaŋfə, amma ka ənjitə ca taŋəgi da ənjitə pooshi ka fa ənda da ka ənjitə pooshi ka fa tə Əntaŋfə da ka ma'waslyakə ənja. Kə ɗii Əntaŋfə bariya əsə ka ənjitə pooshi ka gaɗeenə ka ci da ka ənjitə ɓəələgi dəsənətii taa məsənətii da ka hara maɓələ ənja. 10Kə ɗii ci bariya əsə ka ma'aləhiinyinə da ŋguyirənə ətə ca baa da ŋguyirənə makə tii da ka ənjitə ca kəəsə ənji ka ɗərəginə da ka majirakinə da ka ənjitə ca dzə ka ɗa seeda ŋga jirakənə, taa ənjitə ca ɗa taa ŋgutə uushi ətə madzəmə mbərə mbərə da ŋunyi dzəgunənə. 11Ma ŋunyi dzəgunənə, agi Ŋunyi Habara ci ənjə a upaa. Aaciiki ba'avə Əntaŋfə Ŋunyi Habarakii kaa nya baaba ka ənja. Ma Ŋunyi Habarakii, agyanə Əntaŋfə Əndə məghərəvənə. Naakii nə barəkaanə. 12Agi kuyiriinə nə nyi tə Yeesu Aləmasiihu Slandanaamə. Ci vii ka nyi ŋgeerənə ŋga slənəna. Agi kuyiriinə nə nyi tə ci ŋga neenaakii ka nyi mahoolakii, ca kavə tə nyi kaa nya slənə ka ci. 13Taa ŋgahi ma ŋga ŋukə, kə ciɓə nyi də ci, nya waɓə bwaya uushi'inə aashikii, nya dzaana tə ci əsə; amma kə nyihə ci təgunuunaaki, acii paa nyi shii sətə njii kya slənə, paa nyi da vii gooŋga saa'ikii əsə. 14Wata Slandanə a əjiinə ka nyi pwapoonaakii laŋə, ca ɓaarii ka nyi rəgwa ŋga vii gooŋga ka ci da uuɗənə tə ənja. Makə ɗii ci, ləɓə naamə da Yeesu Aləmasiihu ŋga əna, naamə patə nə vii gooŋgakii da uuɗənəkii. 15Ma sənə cii kya moo banə, tantanyinə. Kə dəɓee ənjə a luuvə də ədzəmə rəŋwə oo'i, ma shi Yeesu Aləmasiihu aasəkə duuniya, kaa ca luupaa ma'waslyakə ənja, nyi palee ka tii patə də slənə 'waslyakəənə maa. 16Amma kə nyihə Əntaŋfə təgunuunaaki makə nji nyi ka ma'waslyakə əndə ka shaŋə. Də ɗanə ha'ə mbee Yeesu Aləmasiihu ka ɓaarii ka ənji patənə ŋga sə'watənaakii tə nyi də luupaanə tə nyi. Ha'ə kə ndzaa nyi ka sə ŋga dzəgunənə ka taa wu patə na vii gooŋga ka Aləmasiihu, ca upaa əpinə ŋga ca'ə ndəŋwə ndəŋwə. 17Wa ənjə a ɗuunətə tə Əntaŋfə, ənjə a dəla də ci. Ci nə ŋwaŋwə ŋga ca'ə ndəŋwə ndəŋwə. Paa ci ka əntənə, pooshi ənji agi neenə ka ci əsə. Ci daanəkii nə Əntaŋfə. Aamiina. 18Uuzənaaki Timooti, wanyinə ka kavə waɓəətsə aaciiku, makə sətə waɓi anabiinə agyanəku ŋukə. Kəsəpaa waɓəətsə asəkə ədzəməku kaa ha mbee ka slənə ŋunyi sləna, 19ha dzə aakəŋwa agi nə'unə tə Əntaŋfə da ŋunyi ndzaanə. Ma hara ənji, kə kaaree tii ka ŋunyi ndzaanə, ha'ə saawee tii ka vii gooŋgatii. 20Ma Himiniya da Aləkəsandəra, agikii nə tii. Kə vii nyi tə tii ka Seetanə kaa təya shii dzalənə, təya bwasee ka dzaananə tə Əntaŋfə.


text: 1Wiinə ləkaləkatə ca dzə ka hə, mooɗə guva-slənə geenə Filimanə. Nyi Bulusə da ndzəkəŋushi'inaamə Timooti ca naahə ka hə. Ma nya, kə kəshi ənji tə nyi aa furəshina putə ŋga Yeesu Aləmasiihu. 2Agi naahənə nə nyi əsə ka ndzəkəŋushi'inaamə i Afiya da Arəkipusə. Ma Arəkipusə, kə kəŋaanə ci də ŋgeerənə agi madzawə slənənə gaamə. Agi naahənə nə nyi əsə ka Ikəliisiya ətə ca gərə'wə ka Əntaŋfə gaku asii. 3Wa Əntaŋfə Dəsənaamə da Slandanə Yeesu Aləmasiihu a ɗa koonə pwapoonə, təya vii koonə ndzaanə jamə. 4Ndzəkəŋunə Filimanə, taa guci cii kya ɗa də'wa, agi 'wapaanə nə nyi tə hə, nya kuyirii tə Əntaŋfə, 5acii agi fanə nə nyi uuɗənaaku tə ənji ŋga Əntaŋfə patə da gooŋgatə vii hə ka Slandanə Yeesu. 6Agi ɗanə nə nyi də'wa kaa ləɓənə gaamə agi nə'unə tə Yeesu a tsakə ɗa ka hə ŋgeerənə, ha shii patənə ŋga barəkaatə ɗii Əntaŋfə kaamə dacii Yeesu Aləmasiihu. 7Ndzəkəŋunə, kə ɗii nyi maɗuunə mooɗasəkə putə ŋga uuɗənaaku tə ənji ŋga Əntaŋfə. Kə baa ma'yanəki əsə, acii kə əgəvə hə ma'i rara'ə aa ədzəmə ənji ŋga Əntaŋfə. 8Acii ha'ə, makə ɗii ci, masləkee əndə ŋga Aləmasiihu nə nyi, ka mbeenə nə nyi ka banə ka hə yadə ŋgwalənə tə sətə dəɓee ha ɗa. 9Amma, putə ŋga uuɗəənə ahadaamə, taku kaa nya kədii tə hə də kədii kədii. Nyi Bulusə, masara, ca naahə. Wiinə əsə, əndə furəshina nə nyi putə ŋga Yeesu Aləmasiihu. 10Wanyinə ka kədiinə aciiku ka madəɓama ŋga uuzənaaki Unisimasə. Kə ndzaa nyi makə dii a furəshina, acii kə ɓaarii nyi ka ci rəgwa ŋga vii gooŋga ka Aləmasiihu. 11Ma ŋga ŋukə, pooshi nafalaakii ka hə, amma, ma əndzə'i, tə'i nafalaakii kaaŋwə, əntaa wata ka nyi. 12Wanyitsə kə ənyi ka sləkeenə ka ci aaɓiiku əndzə'i; mooɗəkəyaaki nə ci. 13Kə mwayi nyi kapaanə tə ci ganə aɓiiki kaa ca tsakə tə nyi ka madəɓa maku, waatoo agi ndzaanaaki ganə a furəshina putə ŋga Ŋunyi Habara. 14Amma paa nyi ka moonə nya kapaa tə ci yadə luuvənaaku, acii paa nyi ka moonə nya kavə tə hə tyasə kaa ha ɗa ka nyi ŋga'aanə. Amma, wa ca ndzaanə ŋga luuvənə ŋga ədzəməku. 15Mbu'u ci ɗii, ma dzəginə ŋga Unisimasə aɓiiku ŋga uundzə saa'i, kaa ca kavə tə ci ka vii gooŋga ka Yeesu, ca ənə ka ndzaanə aɓiiku ŋga ca'ə ndəŋwə ndəŋwə. 16Ma əndzə'i, əntaa wata mava nə ci; kə palee ci ka mava, acii ndzəkəŋunə nə ci putə ŋga Aləmasiihu. Sə ŋga uuɗənə nə ci ka nyi ka shaŋə. Sakwa ka ha, ətsə ndzaa ci ka mavaaku da ndzəkəŋunə putə ŋga Slandana. 17Acii ha'ə, maa kə ŋgirə hə tə nyi ka kaɗashinaaku, luuwə tə ci makə sətə cii kwa luu tə nyi. 18Maa kə shi ca ɓəzee ka səkəku taa ka ŋgutə rəgwa patə, taa dəmənaaku nəndə aciikii, tə nyi cii kwa nə'u. 19Nyi Bulusə ca naahə ənə də ciinəki oo'i, nyi Bulusə, ka ənəpaaginə nə nyi ka hə saaku. Amma buurətə oo'i, daciiki upaa hə luupaanə. Patə da ha'ə paa nyi ka waɓənə agyanəkii. 20Tuutəta'ə ndzəkəŋunə, uuɗagi səkəki putə ŋga Slandana. Əgəvə ma'i rara'ə aa ədzəməki putə ŋga Aləmasiihu. 21Kə shii nyi, ka ɗatənə nə hə makə sənə cii kya naahə ka hə. Kə shii nyi maa, ka ɗatənə nə hə palee ka ətsa. 22Agi kədiinə nə nyi aciiku əsə, kaa ha kapaa ka nyi kuva, acii agi kanə nə nyi na oo'i, ka luunə nə Əntaŋfə də'wa goonə, ca ənəpaagi də nyi aaɓii unə. 23Yoo, ma Əpafərasə, guva-furəshinaaki putə ŋga Yeesu Aləmasiihu, kə nəhəpaa ci tə hə. 24Ha'ə əsə nə guvii-slənaaki, waatoo Marəkusə da Arisətarəkusə da Dimasə da Luka, agi nəhəpaanə nə tii tə hə. 25Wa Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu a ɗa koonə pwapoonə.


text: 1Maɗa tə'i əndə nə'unə da wula ŋga əndə'i əndə nə'unə makə ci, iitə saŋə bwaseenəkii ka ənji ŋga Əntaŋfə, ca kərə wulakii aakəŋwacii ənjitə pooshi shii tə Əntaŋfwa? 2Ya saŋə pooshi unə shii oo'i, ənji ŋga Əntaŋfə na la gəŋwanə ka ənji duuniya kwa? Maɗa unə na la gəŋwanə ka ənji duuniya, aa pooshi unə mbu'i bahə lagi gəŋwanə ŋga uuji uushi'iinə kwa? 3Mashiimuunə saŋə oo'i, amə na la gəŋwanə ka malaa'ikanyinə kwa? Sakwa uushi'inə ŋga duuniya ɗii? 4Makə ha'ə na ɗa saŋa, maɗa shigi mabizhinə ahadoonə, ka mi cuuna dzə ka kərə wulakii aakəŋwacii ənjitə pooshi agi nə'una? 5Agi ɗanə nuunə ayinə ka noonə na. Iitiitə daa pooshi mashii əndə taa rəŋwə ahadoonə bahə haɗatəgi də mabizhinə ahadoonə ənji nə'una? 6Wata maɗanə nə əndə nə'unə, ca dzə ka kərə wula ŋga əndə nə'unə makə ci aakəŋwacii gəŋwanə, ənjitə mashiimə tə Əntaŋfə ca dzə ka la ka ci gəŋwanəkii. 7Makə kə kiiruunəshinə aakəŋwacii gəŋwanə, kə kulii unə ətsa. Ma dəɓee, maɗa kə ɓəzee əndə ka səkuunə, sə'watəmə. Maɗa kə ali əndə rəgwa ŋga əgənə tuunə, bwaseemə ka ci. Gəɗə ci acii kərə əndə aakəŋwacii gəŋwanə. 8Amma ma unə, pooshi unə agi ɗanə ha'ə. Acii unə də noonə nə maa, agi ɓaazee nuunə ka səkuunə ahadoonə səgoonə, una həərəshi əsə. Ahadoonə ndzəkəŋushi'inə ənji nə'unə maa, agi ɗanə nə tsarə ŋga ətsa! 9Ya saŋə pooshi unə shii oo'i, pooshi bwaya ənji ka upaa dəmənə aagi ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə kwa? Goona ha'u də noonə nə zaɓə. Ma ənji ɗa bwaya ndzaanə, taa ənji paslə uuləminə, taa ma'aləhiinyinə, taa ənjitə ca baa da ŋguyirənə makə tii, 10taa mahiirənə, taa ənji moo uushi ŋga əndə'i ənda, taa ənjitə ci ənvwə a ɗa tə tii anətii, taa ənji dzaana hara ənji, taa ənji luutə uushi ŋga hara ənji, patənə ŋga ənjitə ca ɗa tsarə ŋga slənətsa, pooshi tii ka upaa rəgwa ŋga dəmənə aagi ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə shaŋə. 11Ma ŋga ŋukə, ha'ə makə ətsə nji hara ənji goonə. Amma kə tifyagi Əntaŋfə koonə 'waslyakəənə goonə, ca laaɓagi tuunə dagi ləɓənə goonə da Slandanə Yeesu Aləmasiihu, dagi baawəɗa ŋga Ma'yanə ŋga Əntaŋfə gaamə əsə. 12Ka banə nə hara ənji ahadoonə oo'i, tə'i tii da rəgwa ŋga ɗa taa ŋgutə uushi. Ha'ə makə ətsa, amma əntaa uushi'inə patə ca tsakə ənda. Ma nyi, ka banə nə nyi, tə'i nyi da rəgwa ŋga slənə taa mi patə. Amma paa nyi ka bwaseenə kaa taa mi a kavə tə nyi aakəŋwa. 13Hara ənji, ka banə nə tii, ma kapaa Əntaŋfə zəma, ka səka. Ka zəmə ɗii Əntaŋfə səkə əsə. Ha'ə makə ətsa. Amma ka zamaginə nə Əntaŋfə də səkə tii da zəmə patə. Ma shishinə, pooshi Əntaŋfə ɗii kaamə tə ci ka aləhiinə. Amma, ma ɗii ci kaamə shishinə, kaama slənə ka Slandanə də ci, Slandanə a tsakə tə shishinaamə əsə. 14Makə sətə maɗee Əntaŋfə ka Slandana agi maməətə ənja, ha'ə nii kəya maɗee kaamə də baawəɗaakii əsə. 15Kə shii unə, ma shishinuunə, purəŋanə ŋga shishinə ŋga Aləmasiihu nə ci. Ya əna, kə dəɓee əndə a ŋgərə purəŋanə ŋga shishinə ŋga Aləmasiihu, ca gəŋutəgi da ŋga badawa ŋga minə nii? Pooshi ka ɗanə shaŋə! 16Ya saŋə pooshi unə shii oo'i, ma əndətə ŋgirə shishinəkii, ca gəŋutəgi da ŋga badawa ŋga mina, kə ndzaa tii shishinə rəŋwə kwa? Acii tə'i manaahəkii asəkə malaaɓa ləkaləkatə oo'i, “Tii bəra'i, ka ndzaanə nə tii shishinə rəŋwə.” 17Amma ma əndətə gəŋutə də naakii nə da Slandana, kə ndzaa ci malaaɓakii də Ma'yanaakii. 18Makə ɗii ha'ə, bwaseemə ka aləhiinə. Patənə ŋga hara 'waslyakəənə, pooshi ka uree ka shishinə ŋga ənda. Amma ma aləhiinə, ka patənə ŋga shishinə cii kəya ɗa 'waslyakəənə. 19Ya saŋə pooshi unə shii oo'i, yi ŋga Malaaɓa Ma'yanə nə shishinuunə kwa? Ma Malaaɓa Ma'yaatsə ashuunə, Əntaŋfə vii koonə. Əntaa noonə səgoonə nə shishinuunə, amma ŋga Əntaŋfə. 20Də uushi dzabaŋə pərii ci tuunə. Acii ha'ə, wa shishinuunə a ndzaanə malaaɓakii, koona shii vii də ɗuunuunə ka Əntaŋfə.


text: 1Maa watsa naha ɗerewel nakay na, neŋ Pol ta Timote, nəmay ndo i məsler i Yesu Kəriste hay. Nəmaa tsikatay naha me a bagwar hay, a ndo madzəne kurom hay ada a ndo məpe mədzal gər hay tebiye hay ka Yesu Kəriste ma Filipi. 2Mbəlom Bəba kway ta Bəy Maduweŋ kway Yesu Kəriste tâ pa fakuma ŋgama ada tâ vəlakum zay. 3Kwa kəɗay na dzalawa fakuma na, na gaway naha sɨsœ a Mbəlom. Na gaway naha sɨsœ pat pat hərwi kurom. 4Ahəl niye na ɗuwulaway me pat pat hərwi kurom na, ɗərev ga maŋgwasa eye haladzay. 5Na gaway naha sɨsœ a Mbəlom na, hərwi ka dzapakwa nəte ka məɗe ha Labara Ŋgwalak eye. Ka dazlumay madzəne ga na, pat niye kurre ka tərum ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu hus anəke aye. 6Maa dazlay məge məsler lele eye mə ɗərev kurom hay na, Mbəlom. Na sər ta deɗek, neŋgeye na, ma gəriye ha ka manawa eye bay. Ma ndəviye ha məsler eye niye na, a pat nakə Yesu Kəriste ma maweye aye. 7Wu nakə na dzala andza niye hərwi kurom aye na, lele. Hərwi ka yumeŋ a gər haladzay. Sa na, hərwi nəkurom tebiye tage neŋ Mbəlom kə gakway ŋgwalak hərwi ada kâ dzənum ga, kwa anəke neŋ ma daŋgay. Ada ahəl nakə na tsikawa labara i Yesu Kəriste kame i ndo məge sariya hay ada na ɗawatay ha labara nakay na, Labara Ŋgwalak eye deɗek. 8Mbəlom a sər na tsik na, na wuɗa kurom tə ɗərev nəte. Na raw me bay, na tsik na, deɗek. Mawuɗe bo aye niye na wuɗa kurom haladzay eye a yaw na, məŋgay? A yaw na, ka təv i Yesu Kəriste. 9Na ɗuwulaway naha me a Mbəlom hərwi kurom na, hərwi ada mawuɗe bo i Mbəlom nakə ka wuɗum bo mə walaŋ kurom aye, mâ səkah kame kame. Andza niye ka sərumeye deɗek i Mbəlom, ada ka sərumeye ha ka bo bəra wu lele eye hay ta lelebay eye hay, 10hərwi ada ka slumeye faya məzle wu neheye ŋgwalak eye hay. Andza niye pat nakə Kəriste ma maweye na, ka ndzumeye tsəɗaŋŋa, mənese fakuma bay. 11Nəkurom na, ka tərumeye ndo məge wu neheye ŋgwalak eye ta gədaŋ i Yesu Kəriste. Ka gum andza niye na, ndo hay ta zambaɗeye a Mbəlom ada ta ɗəslay ha gər. 12Malamar ga hay, a seŋ na, sərum ha lele wu neheye tə ndzeŋ a gər kanaŋ aye na, ɗuh ta dzəna məɗe ha Labara Ŋgwalak eye. 13Hərwi niye sidzew neheye tebiye faya ta tsəpiye gay i bəy bagwar eye ta siye i ndo hay tebiye tə sər hay neŋ ma daŋgay na, hərwi nakə faya na giye məsler i Yesu Kəriste aye. 14Sa na, məgəse nakə tə gəs ga a daŋgay aye na, ka səkahatay ha mədzal gər ka Bəy Maduweŋ kway. Madzədzere kwa tsekweŋ andaya mə ɗərev tay sa bay. Faya ta ɗiye ha bazlam i Mbəlom a ndo hay kame kame ɗuh. 15Ane tuk na, siye hay mə walaŋ tay faya ta ɗiye ha bazlam i Kəriste na, hərwi faya ta giye fagaya sələk. A satay maze ga ha. Ndo mekeleŋ eye hay na, tə ɗa ha bazlam i Kəriste na, tə ɗərev nəte. 16Nəteye tə ge andza niye na, hərwi ta wuɗa ga. Tə sər ha maa sləra ga ahaya kanaŋ na, Mbəlom. A sləra ga ahaya na, hərwi ada nâ tsikatay, nâ ɗatay ha Labara Ŋgwalak eye i Yesu na, Labara ŋgwalak eye deɗek. 17Siye i ndo niye hay na, faya ta ɗiye ha bazlam i Yesu Kəriste a ndo hay dərmak. Ayaw deɗek ŋgway, ane tuk na, tə ge andza niye na, a satay maze ga, tə tsikawa tə ɗərev nəte eye deɗek bay. A satay masəkeheŋ ha ɗəretsətseh kanaŋ ma daŋgay. 18Ane tuk na, niye na, ma ndeleŋeye ɗaw? Ma ndeleŋeye bay. Kwa taɗə tə tsik na, tə ɗərev nəte eye bay, kwa tə tsik na, tə ɗərev lele eye sadzək, na sər tə ɗa ha na, bazlam i Kəriste. Neŋ na, ɗərev ga ma ŋgwasiye. Ayaw, ta deɗek na ŋgwasiye huya kame kame andza nakay. 19Hərwi na sər ha na, wu neheye ta dzəniye ga mətəme ga ha hərwi faya ka ɗuwulumeye me hərwi ga ada Məsəfəre i Yesu Kəriste ma dzəniye ga. 20Wu nakə na wuɗa haladzay aye ada na pa faya mədzal gər aye, faya na həbiye na, horoy ma ta geŋeye ɗaɗa bay. Ɗərev ga ta gədaŋ eye lele. Ada a seŋ na, kwa anəke, kwa kəɗay ndo hay tâ ɗəslay gər a Yesu Kəriste hərwi ga. Kwa taɗə neŋ andaya tə ɗəre, kwa taɗə na mət na, tâ ɗəslay gər andza niye. 21Hərwi taɗə neŋ tə ɗəre mba na, na zambaɗeye a Yesu Kəriste. Taɗə kwa na mət bəbay na, na hutiye magogoy ga. 22Ane tuk na, taɗə kə ge andza niye, neŋ andaya tə ɗəre mba na, na giye məsler nakə ma dzəniye ndo hay aye. Mə walaŋ i bazlam neheye sulo aye na, a geŋ gərəŋ gərəŋ. Na zliye mə walaŋ eye wuray na, na sər bay. 23Wu neheye sulo aye na, ta ŋgəneŋ ha mədzal gər. A seŋ haɓe na, nâ gər ha məndzibəra nakay. Na diye mata ndze tə Kəriste mə mbəlom. Andza niye ka neŋ na, ŋgwalak eye haladzay. A ze ha məndze nakə ka məndzibəra aye. 24Ane tuk na, məndze ga nakə na ndziye tə ɗəre aye na, ma giye ŋgama haladzay hərwi madzəne kurom. 25Ada na zəba faya na, ŋgwalak eye na, andza niye ɗuh. Hərwi na sər ta deɗek na ndziye ka məndzibəra mba. Ka ta ndzakweye ka təv manəte eye tage nəkurom. Ka ndzakweye ka təv manəte eye na, na dzəniye kurom ka mede kame kame ka tsəveɗ i Mbəlom, hərwi ada ɗərev kurom mâ ge laŋlaŋ ka tsəveɗ i Mbəlom. 26Andza niye, ta gər ga ha abəra ma daŋgay, na ye naha ka təv kurom na, ka zambaɗumeye a Yesu Kəriste hərwi ga. 27Ŋgwalak eye na, mede kurom mâ ge lele hərwi ada ndo hay tâ zəba fakuma, faya ka pumeye bəzay na, a bazlam i Kəriste deɗek. Ayaw! A seŋ kwa taɗə na ye naha ka təv kurom kəgəbay kwa na ye naha bay na, nâ tsəne nəkurom mandza eye na, bazlam kurom nəte. Ada sa na, faya ka gumeye gədaŋ tə ɗərev kurom nəte andza ndo məge vəram hay hərwi ada Labara Ŋgwalak eye i Yesu mâ ye kame kame. 28Kâ dzədzarumatay a ndo məne ɗəre kurom bay tebiye. Taɗə ka dzədzarumatay bay na, ta səriye ha lele nəteye kame i Mbəlom na, ta dze. Ane tuk na, nəkurom na, Mbəlom kə mbəl kurom ha. Mata bəzatay ha niye na, Mbəlom. 29Hərwi Mbəlom a gakum ŋgwalak na, ada kâ dzalum ha ka Kəriste ɗekɗek tsa bay. A gakum ŋgwalak na, hərwi ada kâ gum ɗəretsətseh hərwi ŋgay dərmak. 30Nəkurom ka ŋgatumay a vəram nakə na ge ahəl niye aye. Anəke na, faya ka tsənumeye neŋ faya na giye andza niye huya. Aya! Nəkurom dərmak ka gumeye vəram nakə neŋ faya na giye.


text: 1Go ta tɨ kɨ Jəju əl kɨ Luwə kɨn ɓa, ɔti kɨ njé ndo je ləne, ali dɔ lo, awi dam ngon man tɨ madɨ kɨ ɓari-e Sədɨro̰. Loe tɨ kɨn, lo ndɔr kɨ dəw mə kagɨ je tɨ to no̰o̰, ə uri me tɨ. 2Judasɨ kɨ nje kun dɔ Jəju, gər lo kɨn majɨ, mbata e lo kɨ Jəju əi kɨ njé ndo je ləne ɨsɨ rəi tɨ taa taa. 3E be ə, Judasɨ un dɔ ɓutɨ asɨgar je lə ko̰ɓe kɨ Rom, aw səde loe tɨ ka kɨn. Taa njé kun dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, kɨ Parɨsɨ je, ɨləi njé ngəm ta kəy lə Luwə adɨ əi səde no̰o̰ tɔ. Dɨje kɨ go Judasɨ tɨ kɨn oti kɨyə kasɨgar je, kɨ lambɨ je, kɨ por ngəl je. 4Lo kɨn tɨ, Jəju kɨ gər nḛ pətɨ kɨ a re dɔe tɨ, ɔtɨ kɨ rɔde tɨ, dəjɨ-de ə nə: «Ɨsɨ sangi na̰ ə?» 5Ɓa əi je ɨləi-e tɨ əi nə: «J-ɨsɨ jɨ sangɨ Jəju kɨ Najarətɨ tɨ.» Ə Jəju əl-de ə nə: «E mi wa ə m-a am.» Judasɨ wa kɨ nje kun dɔ Jəju ka kɨn ka a səde no̰o̰ tɔ. 6Lokɨ Jəju əl-de ə nə: «E mi wa ə m-a am» kɨn ɓa, gədi gogɨ, nɨngə tḛḛi tosi. 7Jəju təl dəjɨ-de ɓəy ə nə: «Ɨsɨ sangi na̰ wa?» Ɓa əi je ɨləi-e tɨ əi nə: «J-ɨsɨ jɨ sangɨ Jəju kɨ Najarətɨ tɨ.» 8Ə Jəju əl-de ə nə: «M-əl səsi m-ə nə, e mi wa ə m-a am. Ə re e mi ə ɨsɨ ɨsangi-mi ɓa, ɨyə̰i ndəgɨ dɨje kam adɨ awi.» 9To be kadɨ ta kɨ tḛḛ ta Jəju tɨ kɨ rɔ Bawe Luwə tɨ ə nə: «NJé kɨ adɨ-m-de, dəw kare ka m-tḭ tae al» kɨn, tɔl tane. 10Sɨmo̰ Pɨyər kɨ otɨ kɨyə kasɨgar rɔne tɨ, ɔr tɨgə-n paja lə kɨ bo lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, ɓa ɔdɨ mbie kɨ dɔ ji ko̰ tɨ, tɨgə latɨ gangɨ. Tɔ paja ka kɨn nə Malkusɨ. 11Ə Jəju əl Pɨyər ə nə: «Ɨlə kɨyə ləi sawe tɨ gogɨ. O kadɨ m-a m-ɨngə ko̰ kɨ Bai ɨndə dɔe dana mbata tɨ ləm kɨn al a?» 12Ɓutɨ asɨgar je lə ko̰ɓe kɨ Rom, naa tɨ kɨ nje kun dɔde nɨm, kɨ njé ngəm ta kəy lə Luwə kɨ Jɨpɨ je ɨləi-de ka kɨn nɨm, uwəi Jəju dɔɔi-e. 13Dɔ kəte, awi sie ɓe lə An kɨ e məm Kayɨpɨ. Kayɨpɨ ə e kɨ bo lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je ɓale tɨ kɨn. 14NGa nɨngə e darɔ Kayɨpɨ wa kɨn ə e nje kəl kə nə: «E sotɨ ngay mbata tɨ ləsi kadɨ ba kal dəw kare oy mbata lə gɨn dɨje kosɨ.» 15Sɨmo̰ Pɨyər əi kɨ nje ndo kare kɨ dan njé ndo je tɨ lə Jəju, uni go Jəju. NJe ndo kare kɨ əi kɨ Pɨyər ka kɨn e dəw kɨ kɨ bo lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je gər-e, adɨ ur natɨ kəy tɨ lə kɨ bo lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, naa tɨ kɨ Jəju kɨ uri sie kəy. 16Pɨyər ə ɨsɨ ya̰ne taga, ɓasi ta kəy tɨ. Lo kɨn tɨ, nje ndo kɨ kɨ bo lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je gər-e ka kɨn, tḛḛ taga, əl ta kɨ dəne kɨ nje ngəm ta kəy, ɓa go tɨ, dəne ɨyə̰ Pɨyər ade ur kəy. 17Dəne kɨ nje ngəm ta kəy ka kɨn əl Pɨyər ə nə: «Ḭ ka ḭ dan njé ndo je tɨ lə dɨngəm kɨn tɔ al a?» Ə Pɨyər ɨle tɨ ə nə: «Jagɨ, mi səde al.» 18Kul o̰, adɨ njé ra kɨlə je, kɨ njé ngəm ta lo je, ɨləi por a ndɨbi. Pɨyər ka a səde ta por tɨ ka kɨn no̰o̰, a ndɨbɨ səde tɔ. 19Kɨ bo lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je dəjɨ ta Jəju dɔ njé ndo je tɨ lie kɨ dɔ nḛ ndo tɨ lie kɨ ɨsɨ ndo dɨje. 20Ə Jəju ɨlə tɨ ə nə: «M-əl ta dɨje taga wangɨ, taa kɨ ndɔ je, ndɔ je, m-ɨsɨ m-ndo nḛ dɨje gɨn kəy kaw-naa je tɨ lə Jɨpɨ je nɨm, gɨn kəy tɨ lə Luwə nɨm, kɨ e lo je kɨ dɔ Jɨpɨ je pətɨ ɨsɨ ɔsɨ-naa tɨ. Nḛ madɨ kɨ m-əl lo ɓɔyɔ tɨ goto. 21NGa ra ban ə ɨdəjɨ-m ta ɓəy ə? Ɨdəjɨ ta njé kɨ ɨsɨ ooi-mi lo kəl ta tɨ kɨn o, gəri ta kɨ m-ɨsɨ m-əl-de majɨ ngay.» 22Dɔ ta tɨ kɨn, nje ngəm ta lo kare kɨ a səde no̰o̰, ɨndə mbɔ Jəju, ə əl-e ə nə: «Adɨ e be ə kadɨ tur-n ta kɨ bo lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je tɨ a?» 23Ə Jəju ɨle tɨ ə nə: «Kɨn ə re ta kɨ m-əl kɨn, majal ə, ɔjɨ maje al adɨ-m m-o, a re m-əl majɨ tɔ ə, ra ban be ə ɨndə-m ə?» 24Lo kɨn tɨ, An adɨ awi kɨ Jəju kɨ dɔɔ kɨ dɔɔi-e kɨn be ɓe lə Kayɨpɨ, kɨ e kɨ bo lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je. 25Pɨyər ɨsɨ ta por tɨ no̰o̰, ɨsɨ ndɨbɨ por, ə əli-e əi nə: «Ma, ḭ ka ḭ dan njé ndo je tɨ lie tɔ al a?» Nə Pɨyər najɨ ə nə: «Jagɨ, mi səde al.» 26Kɨ kare dan njé ra kɨlə je tɨ lə kɨ bo lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, kɨ e nojɨ dɨngəm kɨ Pɨyər tɨgə mbie gangɨ, əl Pɨyər ə nə: «Dəw kɨ m-o-e sie, lo ndɔr tɨ kɨ məi kagɨ je tɨ kɨn, e ḭ al ə na̰ ə?» 27Nə Pɨyər najɨ wa ɓəy. Ɓa ta ji naa tɨ no̰o̰, kunə kɨnjə no̰. 28Lokɨ ḭḭ kɨ Jəju ɓe lə Kayɨpɨ ɓa, awi sie kəy tɨ kɨ boy kɨ Pɨlatɨ kɨ e nje ko̰ɓe kɨ ngar kɨ Rom tɨ ɨnde dɔ dɔnangɨ tɨ kɨ Jude tɨ ɨsɨ tɨtɨ. E sḭ ɓatɨ ba ɓəy. Nɨngə njé kun dɔ Jɨpɨ je mbati kur me kəy kɨ boy tɨ, kadɨ tə n-awi kɨ ta dɔde tɨ al, ta kəm Luwə tɨ, kadɨ tə n-usoii nḛ lo ra nay Pakɨ tɨ. 29E mbata kɨn ə, Pɨlatɨ tḛḛ ɨngə-de taga, nɨngə dəjɨ-de ə nə: «E ri ə ɨsəkii dɨngəm kam ə?» 30Ɓa, əi je ɨləi-e tɨ əi nə: «Kɨn ə re e dəw kɨ nje ra nḛ kɨ majal al ə, re j-a jɨ re sie, j-ule jii tɨ al.» 31Ə Pɨlatɨ əl-de ə nə: «Səi je wa, ɨtaai-e, awi gangi ta dɔe tɨ kɨ go ndu-kun je tɨ ləsi, səi Jɨpɨ je.» Nə əli Pɨlatɨ əi nə: «Je, dəw adɨ-je ta rəbɨ kɨ kadɨ jɨ gangɨ-n ta koy dɔ dəw tɨ al.» 32E be ə, ta kɨ Jəju wa əl kadɨ tɔjɨ-n ko koy kɨ a oy kɨn tɔl tane. 33Pɨlatɨ təl ur me kəy tɨ kɨ boy, ɓar Jəju, nɨngə dəje ə nə: «Ḭ ngar lə Jɨpɨ je a?» 34Ə Jəju təl dəjɨ Pɨlatɨ ə nə: «Ta kɨn, e ḭ wa ə əl ə se, e dɨje kɨ rangɨ ə əli-ni ta kɨ dɔm tɨ ə?» 35Ɓa Pɨlatɨ əl Jəju ə nə: «Mi kɨ o-m kɨn mi Jɨpɨ a? E dɨje kɨ gɨn ɓe tɨ ləi ə wa nɨm, njé kun dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je nɨm, ə rəi səi ɨləi-ni jim tɨ! NGa nɨngə m-dəji se e ri ə ɨra wa?» 36Ə Jəju ɨle tɨ ə nə: «Mi ngar kɨ dɔnangɨ tɨ ne al, re mi ngar kɨ dɔnangɨ tɨ ne ə, re dɨje kɨ gom tɨ, a rɔi dɔm tɨ kadɨ dəw ɨlə-m ji njé kun dɔ Jɨpɨ je tɨ al; nə ke ə mi ngar kɨ dɔnangɨ tɨ ne al.» 37Nɨngə Pɨlatɨ dəje ə nə: «Adɨ ḭ ngar ta?» Ɓa Jəju ɨle tɨ ə nə: «E ta kɨ ḭ ə tḛḛ tai ə nə mi ngar. Mi, oji-mi, nɨngə m-re dɔnangɨ tɨ ne mba kadɨ m-ma najɨ dɔ nḛ kɨ rɔjetɨ. NGa nɨngə, dəw kɨ e me nḛ kɨ rɔjetɨ, təl rɔne go ta tɨ ləm.» 38Lo kɨn tɨ, Pɨlatɨ dəje ə nə: «E ri ə e nḛ kɨ rɔjetɨ ə?» Go ta tɨ kɨ Pɨlatɨ dəjɨ kɨn ɓa, təl tḛḛ taga rɔ Jɨpɨ je tɨ əl-de ə nə: «M-ɨngə ta madɨ kare kɨ kadɨ m-gangɨ-n ta dɔ dəw tɨ kɨn al. 39NGa nɨngə, kɨ go jibəl rae tɨ kɨ ɨsɨ rai kəte, kəte, ə dɔkagɨlo ra nay Pakɨ ɓa, m-ɨyə̰ dangay kare taa m-adɨ səsi kɨn, ɨndɨgi dɔ tɨ kadɨ m-ɨyə̰ ngar lə Jɨpɨ je taa madɨ səsi a?» 40Nə əi je, uni ndude kɨ taa əli əi nə: «Jagɨ, e al, e Barabasɨ ə jɨ ndɨgɨ kadɨ ɨyḛ taa.» Barabasɨ kɨ əli ta lie kɨn, e baw kaya.


text: 1Ahəl niye nəkurom kame i Mbəlom na, andza maməta eye hay hərwi mənese tə mezeleme kurom neheye ka gawum aye. 2Ka pawumay bəzay huya na, a mede i ndo i məndzibəra hay. Ka pawumay zləm a bəy i fakalaw nakə neŋgeye mandza eye ma magərmbəlom aye. Maa ge məsler ma ndo neheye tə pay naha faya a Mbəlom bay hus anəke aye na, neŋgeye. 3Nəkway tebiye ahəl niye na, nəkway andza nəteye dərmak. Ka gawakwa wu neheye lele bay a say a bor i bo kway aye hay. Bor i bo kway a yawa kway ha ka məge wu neheye lele bay aye hay kame kame. Ka dzalawakwa na, ka məge wu neheye a say a bor i bo kway aye. Haɓe sariya i Mbəlom ma gəsiye kway andza ndo neheye ta dzala ha ka Yesu Kəriste təbey aye na, hərwi bor i bo kway. 4Ane tuk na, anəke na, andza niye sa bay. Mbəlom, neŋgeye na, ka gakway mə bo haladzay. A wuɗa kway haladzay. 5Kwa nəkway andza maməta eye hay hərwi nakə faya ka gakweye wu neheye lele bay aye hay na, kə vəlakway sifa weɗeye. Kə dzapa kway ha tə Yesu Kəriste hərwi nakə a wuɗa kway haladzay aye. A təma kway ha na, kəriye. 6Sa na, a lətsakway ahaya abəra ma mədahaŋ dziye tə Yesu Kəriste hərwi nakə nəkway madzapa eye tə Yesu Kəriste aye. Ada kə vəlakway təv məndze a nəkway tage Yesu Kəriste mə mbəlom. 7Andza niye, kə gakway wu lele eye haladzay tə həlay i Yesu Kəriste. A ge andza niye na, hərwi a say məɗatay ha a ndo neheye ta deyeweye kame mba aye. Nəteye ta sər ha dərmak ŋgwalak ŋgay nakə a vəl haladzay aye na, kəriye. 8Mbəlom a təma kurom ha abəra mə mezeleme na, kəriye ta mədzal gər nakə a vəlakum ka dzalum ha ka neŋgeye. A gakum ŋgwalak ŋgay na, kəriye 9bəna, hərwi məsler neheye faya ka gumeye lele eye hay bay. A gakum ŋgwalak ŋgay kəriye na, hərwi ada ndəray mâ ɗəslay ha gər a bo ŋgay bay. 10Hərwi niye maa gakway na, neŋgeye. A vəlakway sifa weɗeye na, tə həlay i Yesu Kəriste hərwi ada kâ gakwa wu lele eye hay huya. Mbəlom a ləva ha bo tə wu niye lele eye hay na, kurre hərwi ada kâ pakway bəzay a tsəveɗ lele eye. 11Hərwi niye nəkurom ahəl niye kəkay na, mâ makumaw a gər. Nəkurom na, Yahuda hay bay, slala kurom wal. Yahuda hay tə zalawakum na, ndo neheye ta ɗəs bo təbey aye. Nəteye tə gwaɗaway a gər tay na, nəteye maɗəsa eye hay. Ane tuk na, tə tsik na, ka wu nakə ndo hay faya ta geye a bo tay, ɗəre a ŋgatay aye ɗekɗek tsa. 12Məmum ahaya a mədzal gər kurom, ahəl niye na, ka sərum Kəriste bay. Mə walaŋ i Yahuda hay na, nəkurom mbəlok eye hay. Mbəlom na, kə ɓar dzam ta ndo ŋgay hay. Ma dzam niye a ɓar ta ndo ŋgay hay eye na, a tsik a gwaɗ ma vəlateye wu na, kurre. Ane tuk na, nəkurom mə ɗəma bay, nəkurom mbəlok eye hay. Wuray andaya nakə ka pum faya mədzal gər kurom aye bay. Nəkurom ka məndzibəra nakay, ane tuk na, nəkurom dəreŋ ta Mbəlom. 13Ahəl niye na, nəkurom dəreŋ ta Mbəlom. Anəke na, nəkurom madzapa eye tə Yesu Kəriste. Nəkurom bəse ta Mbəlom tuk hərwi Yesu Kəriste. Neŋgeye ka mbəɗa ha bambaz ŋgay hərwi kurom. 14Neŋgeye ndo i zay. Ka hutakwa məndze zay mə walaŋ kway na, hərwi ŋgay. Bəna, ahəl niye na, Yahuda hay ta ndo neheye nəteye Yahuda hay təbey aye na, nəteye maŋgəna eye. Ane tuk na, neŋgeye kə gaw ŋgwalak ŋgay, ka təra kway ha nəte. Ahəl niye na, məne ɗəre a bo andaya mə walaŋ kway, a ŋgəna kway ha ka bo abəra andza dzal. Ahəl nakə a mət aye na, ka mbəzl ha dzal aye niye. 15Kə mbata ha bazlam mapala eye i Yahuda hay nakə a gwaɗawa: «Kâ ge nakay bay» kəgəbay «Ge nakay» aye. A ge andza niye na, hərwi mədzepe tay ha Yahuda hay ta ndo neheye nəteye Yahuda hay bay aye. Nəteye maŋgəna eye sulo sa bay, nəteye nəte hərwi nəteye madzapa eye nəte ta neŋgeye. Nəteye tebiye ta təra slala weɗeye. A vəlatay məndze zay a walaŋ tay na, andza niye. 16Məne ɗəre nakə mə walaŋ tay aye na, kə mbata ha ta məməte ŋgay. Məne ɗəre andaya sa bay. Ta təra slala nəte na, hərwi ŋgay. Kə sər tay ha ka bo nəteye tebiye tage Mbəlom. 17Kəriste ki yaw ka məndzibəra, kə ɗa ha labara weɗeye ka gər i məndze zay mə walaŋ i ndo hay ta Mbəlom. Məndze zay niye na, i kurom neheye dəreŋ ta Mbəlom aye ada i may neheye nəmay bəse ta Mbəlom aye. 18Yahuda hay ta ndo neheye nəteye Yahuda hay bay aye, nəkway sulo kway eye tebiye ka hutakwa tsəveɗ mahəndzəɗe ka təv i Mbəlom tə həlay i Yesu Kəriste ta gədaŋ i Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye nəte ŋgweŋ. 19Kə ge andza niye na, nəkurom mbəlok eye hay sa bay. Nəkurom madurloŋ hay sa bay. Nəkurom na, wawa i dala niye hay nəkurom andza siye i ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu. Nəkurom mə gay i Mbəlom andza nəteye. 20Nəkurom na, ka tərum kwar neheye ta ɗəzliye ha gay aye. Matəra mədok eye na, ndo i maslaŋ hay ta ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom hay. Kəriste na, neŋgeye kwar nakə ma vəleye gədaŋ a gay aye. 21Gay niye a gəl kame kame, a mbəzl bay na, hərwi ŋgay. Gay niye a təra na, gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom. Mbəlom ma ndziye na, mə ɗəma. 22Nəkurom neheye madzapa eye tə Yesu Kəriste aye na, kə həl kurom ta siye i ndo hay, ka təra kway hay tebiye andza kwar i maɗəzle gay. Gay niye na, Məsəfəre i Mbəlom ma ndziye mə ɗəma.


text: 1Jəju əl kujɨ ta madɨ njé ndo je ləne, tɔjɨ-n-de kadɨ əli ta kɨ Luwə taa taa, ɓɨ kadɨ tɔgɨde goto ta tɨ al, 2ə nə: «NJe gangɨ ta kare ɨsɨ ɓe bo tɨ madɨ no̰o̰. E dəw kɨ ɓəl Luwə al nɨm, taa ɨlə kojɨ dɔ dəw tɨ al nɨm tɔ. 3Nɨngə me ɓe bo tɨ ka kɨn, dəne kare kɨ nje ngaw koy ɨsɨ tɨ no̰o̰ tɔ. Dəne ka kɨn re kɨ dɔkagɨlo je pətɨ əl-e ə nə: “Ɨgangɨ ta ka kɨ to danje tɨ kɨ nje ta ləm ka kɨn adɨ-m.” 4NJe gangɨ ta ka kɨn mbatɨ dɔkagɨlo ngay. Nə təl əl ta rɔne ə nə: “Re m-ɓəl Luwə al nɨm, taa m-ɨlə kojɨ dɔ dəw madɨ tɨ kare al ka, 5dəne kɨ nje ngaw koy kam tapɨ-m ngay. Sɔbɨ kadɨ m-gangɨ ta lie made, mba kadɨ təl re gogɨ ndɔ kɨ rangɨ tɨ, tapɨ-m ɓəy al ngata.”» 6Ɓaɓe ɨlə dɔ tɨ ɓəy ə nə: «Majɨ kadɨ oi ta kɨ nje gangɨ ta kɨ dana al, əl kɨn majɨ. 7Səi oi kadɨ Luwə a gangɨ ta kɨ dana adɨ dɨje lie kɨ ɨsɨ no̰i dɔe tɨ kondɔ je kɨ kada je kɨn al a? A ɨsɨ gərərə ba ɓɨ a ra səde al a? 8Adɨ m-əl səsi, a gangɨ ta kɨ dana kalangɨ ba adɨ-de. Nə nḛ kare ɓa, se ndɔ kɨ mi NGon Dəw m-a m-təl m-re ə, m-a m-ɨngə dɨje kɨ adɨ mede dɔnangɨ tɨ wa mɨndɨ wa?» 9Jəju əl kujɨ ta kɨ dɔ njé je tɨ kɨ ooi rɔde tə dɨje kɨ dana ə kɨdi ndəgɨ dɨje 10ə nə: «Dɨngəm je joo, awi kəy kaw-naa tɨ mba kəl ta kɨ Luwə; kɨ kare e Parɨsɨ, kɨ nungɨ e nje taa la-mbə tɔ. 11Parɨsɨ ḭ a taa ə əl ta kɨ ɔjɨ dɔ rɔne mene tɨ ə nə: “Luwə ləm, m-ra-i oyo tadɔ mi m-to tə ndəgɨ dɨje kɨ njé ɓogɨ je ə se njé ra nḛ je kɨ go tɨ al, kɨ njé kuwə marɨm, taa tə nje taa la-mbə kam al tɔ. 12Me ndɔ je tɨ kɨ sɨri, m-ɔgɨ rɔm nḛ kuso tɨ nja joo, madɨ Luwə nḛ kare me kɨ dɔgɨ tɨ, me nḛ kɨngə je tɨ ləm pətɨ.” 13Nə nje taa la-mbə ɓa, ɔsɨ rɔne ngərəngɨ nu, kun ka ge kun kəmne kɨ dɔra̰ tɨ al, ra rɔne ndoo, ə əl ə nə: “Luwə ləm, oo kəm-to-ndoo ləm tadɔ mi nje ra majal!” 14Adɨ m-əl səsi, e nje taa la-mbə ə təl aw ɓe ləne kɨ ta kɨ kɔr dɔ tɨ no̰o̰ Luwə tɨ, ɓɨ e Parɨsɨ al. Tadɔ dəw kɨ un dɔne taa ə, a ɨləi dɔe nangɨ, nɨngə dəw kɨ ɨlə dɔne nangɨ, a uni dɔe taa tɔ.» 15NGan je kɨ kasɨ wa kɨn ka, dɨje rəi səde rɔ Jəju tɨ mba kadɨ njangɨ dɔde. Nə lokɨ njé ndo je ooi nḛ kɨn ɓa, kɔli səde. 16Nə Jəju adɨ rəi kɨ ngan je kɨ du rɔe tɨ ɓa əl ə nə: «Ɨyə̰i ngan je kɨ du adɨ rəi rɔm tɨ, otɨ kadɨ ɔgi-de ta rəbɨ, tadɔ ko̰ɓe lə Luwə e ya̰ dɨje kɨ toi tə ngan je kɨ du be. 17Təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi, dəw kɨ ndɨgɨ kadɨ Luwə o̰ ɓe dɔe tɨ tə ngon kɨ du be, al, a ur ko̰ɓe tɨ lə Luwə al ratata.» 18Kɨ bo lə Jɨpɨ je kare, dəjɨ Jəju ə nə: «NJe ndo kɨ majɨ, e ri ə m-a m-ra ə m-a m-ɨngə-n kajɨ kɨ a to bɨtɨ kɨ no̰ tɨ ə?» 19Ə Jəju əl-e ə nə: «MBa ri ə ɨɓar-m dəw kɨ majɨ ə? Dəw kare kɨ majɨ goto, nə Luwə kɨ karne ba par ə e dəw kɨ majɨ. 20Ḭ ɨgər ndu-kun je lə Luwə kɨ ə nə: “A uwə marɨm al, a tɔl dəw al, a ɓogɨ al, a ma najɨ kɨ ngom dɔ madi tɨ al, a ɔsɨ gon bawi kɨ ko̰i.”» 21Nɨngə dɨngəm təl əl Jəju ə nə: «Nḛ je kɨn pətɨ m-təl rɔm go tɨ dɔkagɨlo kɨlə ngɨrə basam tɨ nu.» 22Go ta je tɨ kɨn Jəju əl-e ə nə: «Nḛ kare be ə nayḭḭ kadɨ ɨra ɓəy. Aw ɨgatɨ kɨ nḛ kɨngə je ləi pətɨ, ɨləbɨ lae njé ndoo je, ɓa a aw kɨ nḛ kɨngə ngay me dɔra̰ tɨ, ə ɨre un gom.» 23Nə lokɨ ta kɨn osɨ mbi dɨngəm tɨ ka kɨn, rɔe təl nəl-e al, tadɔ e dəw kɨ nḛ kɨngə lie e ngay. 24Lokɨ Jəju oo-e kadɨ mee o̰-e nɨngə əl ə nə: «E nḛ kɨ nga̰ ngay rɔ njé nḛ kɨngə je tɨ kadɨ uri me ɓeko̰ tɨ lə Luwə. 25E nḛ kɨ nga̰ ngay wa kadɨ jambal kɨ oi-e kɨn ur bole kon ku nḛ tɨ, nə a nga̰ ngay ɨtə e kɨn ɓəy kadɨ nje nḛ kɨngə ur me ɓeko̰ tɨ lə Luwə.» 26NJé kɨ ɨsɨ ooi dɔ ta lə Jəju əli əi nə: «NGa kɨn ə e be nɨngə, na̰ ə asɨ kadɨ ɨngə kajɨ ə?» 27Jəju ɨlə-de tɨ ə nə: «Nḛ kɨ dəw asɨ al, Luwə asɨ ra.» 28Pɨyər əl-e ə nə: «NGa je kɨn, j-ɨyə̰ nḛ kɨngə je ləje pətɨ kɔ, ə j-un goi kɨn.» 29Jəju əl-de ə nə: «Təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi, re dəw madɨ, ɨyə̰ kəy ləne, kɨ nene, kɨ ngane je, kɨ ngakone je, kɨ nojɨne je, kɨ mbata ko̰ɓe lə Luwə ə, 30a ɨngə nḛ je al dɔ e kɨn, dɔkagɨlo tɨ kɨ ɓone, taa dɔkagɨlo tɨ kɨ a re, a ɨngə kajɨ kɨ a to bɨtɨ kɨ no̰ tɨ tɔ.» 31Jəju ɓar njé ndo je ləne kɨ dɔgɨ gɨde e joo kɨ rɔne tɨ, nɨngə əl-de ə nə: «Oi, j-ɨsɨ j-awi kɨ Jorijaləm tɨ, nḛ je pətɨ kɨ njé kəl ta je kɨ ta Luwə tɨ ndangi ɔjɨ dɔm mi NGon dəw, a tɔli tade. 32Tadɔ a ɨləi-mi ji dɨje tɨ kɨ əi Jɨpɨ je al kadɨ tə kogi dɔm tɨ je, taji-mi je, taa a tɨbi man tade dɔm nɨm tɔ. 33Go tɨ, lokɨ tɨndəi-mi kɨ ndəy kabɨlay nɨngə, a tɔli-mi. Nə ndɔ mɨtə lə ndɔ koym ɓa, m-a m-tḛḛ lo koy tɨ.» 34Nə nḛ kare kɨ njé ndo je gəri me ta tɨ kɨn goto. E ta kɨ to lo ɓɔyɔ tɨ rɔde tɨ. Gəri me ta kɨ Jəju ge kəl-de al. 35Lokɨ Jəju e ɓasi kɨ ɓe kɨ Jəriko nɨngə, nje kəm tɔ madɨ ɨsɨ ngangɨ rəbɨ tɨ no̰o̰, ɨsɨ kɔy nḛ. 36Lokɨ nje kəm tɔ oo ka kosɨ dɨje kɨ ɨsi ɨndəi də bur bur nɨngə, dəjɨ ta se ri ə ɨsɨ ra nḛ wa. 37Ə əli-e əi nə: «Jəju kɨ Najarətɨ ə ɨsɨ ɨndə də.» 38NJe kəm tɔ ɨlə ngɨrə kadɨ un ndune kɨ taa, ə no̰ kɨ tɔgɨne, ə nə: «Jəju kɨ NGon ka Dabɨdɨ, o kəm-to-ndoo ləm!» 39Dɨje kɨ njé njɨyə kəte no̰ dɨje tɨ kəngi-e kəngɨ kadɨ utɨ tane, nə nje kəm tɔ un ndune kɨ taa dɔ made tɨ ɓəy ə nə: «NGon ka Dabɨdɨ, o kəm-to-ndoo ləm!» 40Jəju a lo ka tɨ, ɓa un ndune kadɨ rəi sie rɔne tɨ ne. Lokɨ re rɔe tɨ ɓasi nɨngə, Jəju dəje ə nə: 41«E ri ə ɨge kadɨ m-ra madi ə?» Ə nje kəm tɔ əl-e ə nə: «Ɓaɓe, m-ge kadɨ kəm oo lo!» 42Jəju əl-e ə nə: «O lo! Kadɨ-me ləi aji.» 43Par ə, loe tɨ no̰o̰, kəme oo lo, adɨ un go Jəju kɨ kɨlə tɔjɨ dɔ Luwə tɨ tane tɨ. Lokɨ kosɨ dɨje ooi nḛ kɨn nɨngə, ɨləi ngɨrə kɔsɨ-gon Luwə.


text: 1Jəju əl-de ɓəy ə nə: «Təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi: dɨje madɨ dansi tɨ ne a oyi al ɓəy ə, a ooi ko̰ɓe lə Luwə kɨ a re kɨ tɔgɨne kɨn.» 2NDɔ mehḛ go tɨ nɨngə, Jəju ɔr Pɨyər nɨm, Jakɨ nɨm, taa Ja̰ nɨm tɔ, ə al aw səde dɔ mbal tɨ kɨ ngal, kɨ karde ba, sa̰y kɨ ndəge je. Loe tɨ kɨn no̰o̰, Jəju mbəl rɔne ta kəmde tɨ. 3Kɨbɨ je lie ndoləi kə̰y kə̰y, taa ndai nda kɨ dəw kɨ dɔnangɨ tɨ ne kɨ kadɨ a togɨ kɨbɨ adɨ nda be goto. 4Nɨngə lo kɨn tɨ no̰o̰, Eli əi kɨ Mojɨ tḛḛi kɨ rɔde tɨ hɔy, a əli ta kɨ Jəju. 5Ə Pɨyər un ta əl Jəju ə nə: «NJe ndo dɨje, kɨn ə j-ɨsi lo kɨn tɨ ne be par ə majɨ ngay. J-a ra kəy-lo mɨtə: kare e ya̰i, kare e ya̰ Mojɨ, ə kɨ kare e ya̰ Eli tɔ.» 6Pɨyər gər ta wa bangɨ kɨ kadɨ əl al, tadɔ əi kɨ madɨne je kɨ joo pu, ɓəl rade ngay. 7Nɨngə, taji naa tɨ no̰o̰, kɨl ndi ḭ səbɨ dɔde lɨtɨ. NDu ta madɨ tḛḛ me kɨl ndi tɨ ə nə: «E kam e NGonm kɨ m-ndɨge ngay, ə oi ta lie.» 8Kɨ kəm kɨ kɨndə jɨpɨ, njé ndo je go̰i lo gə gɨdɨde, nə dəw kare ka ooi-e al. Jəju kɨ karne ba par ə ooi-e rɔde tɨ. 9Lokɨ ḭḭ dɔ mbal tɨ ɨsɨ uri kɨ nangɨ nɨngə, Jəju ndəjɨ-de kadɨ ɔri poy nḛ kɨ ra nḛ ə ooi kɨn dəw madɨ al, bɨtɨ kadɨ ne NGon dəw n-tḛḛ dan njé koy je tɨ. 10NJé ndo je təli rɔde go ta tɨ kɨ Jəju əl-de, nə ke ə, gəri me ta kɨ nə: «Kḭ taa dan njé koy je tɨ kɨn» al, adɨ naji-naa ta dɔ tɨ dande tɨ. 11Go tɨ, njé ndo je dəji-e əi nə: «MBari ə, njé ndo ndu-kun je əi nə sɔbɨ kadɨ Eli re kəte taa ə?» 12Jəju ɨlə-de tɨ ə nə: «E kɨ rɔjetɨ kadɨ Eli a re kəte ɓəy taa, mba kadɨ ra go nḛ je pətɨ adɨ asɨ-naa gogɨ. NGa ra ban ə, ndangi me makɨtɨbɨ tɨ lə Luwə, sɔbɨ dɔm mi NGon dəw ɓəy əi nə: “NGon dəw a ɨngə ko̰ ngay, taa dɨje a kɨdi-e tɔ” ə? 13Təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi madɨ oi, Eli re, ə dɨje rai sie nḛ kɨ mede ge, təkɨ ndangi me makɨtɨbɨ tɨ sɔbɨ-n dɔe.» 14Lokɨ təli rəi rɔ ndəgɨ njé ndo je tɨ nɨngə, oi kosɨ dɨje ɨləi-naa gəi dɔde wukɨ, nɨngə njé ndo ndu-kun je ə ɨsɨ naji-naa ta tɨ səde tɔ. 15Lokɨ kosɨ dɨje ooi Jəju nɨngə, ndɔjɨ-de ngay, adɨ a̰yḭ-naa bur bur kɨ rɔe tɨ, uwəi jie rai-e lapɨya. 16Jəju dəjɨ njé ndo je ləne ə nə: «Ta ri ə ɨsɨ naji-naa ta dɔ tɨ səde ə?» 17Dəw madɨ kare dan kosɨ dɨje tɨ əl-e ə nə: «NJe ndo dɨje, m-re kɨ ngonm rɔi tɨ, tadɔ e gɨn tɔgɨ tɨ lə ndɨl kɨ ra-e adɨ əl ta al. 18Lo je pətɨ kɨ ndɨl kɨn ḭ sie tɨ nɨngə, ɨge ɨle nangɨ, adɨ kulum tae ɨbə jugɨ jugɨ, ngə ngangɨne gururu gururu, nɨngə nda-je ra̰y, ade to tə kagɨ be. Be ə, m-dəjɨ njé ndo je ləi kadɨ tuwəi ndɨl kɨ majal kɨn dɔe tɨ kɔ, nə asi tɔgɨ al.» 19Lo kɨn tɨ, Jəju un ta əl njé ndo je ləne ə nə: «Səi dɨje kɨ dɔkagɨlo tɨ kɨ ɓone kɨ səi njé me nga̰ je, kadɨ tə m-ɨsɨ səsi dɔkagɨlo ban ɓəy taa adi mesi ə? Kadɨ m-a m-ɔsɨ gɨnsi dɔkagɨlo ban ɓəy taa ə? Ɨrəi kɨ ngon rɔm tɨ ne.» 20Lokɨ rəi kɨ ngon rɔe tɨ nɨngə, taji naa tɨ no̰o̰ wa kɨ ndɨl kɨ majal oo Jəju par ə, dadɨ ngon ka kɨn nangɨ nangɨ, ɓa man tae ḭ kulum mbukɨ mbukɨ, nɨngə bi-e ɨle nangɨ, ade nduguru nangɨ. 21Jəju dəjɨ Bawe ə nə: «Dɔkagɨlo kɨ ra tɨ ə nḛ kɨn ɨlə sie ngɨre ə?» Ə Baw ngon ɨle tɨ ə nə: «Ɨlə ngɨre lo kɨ ngon to du ba ɓəy. 22Nɨngə, taa taa ndɨl kɨ majal kɨn, ɨsɨ sur-e tɨle kɨ poro je, kɨ me man tɨ je, kadɨ tɔl-e, ə re asɨ ra nḛ madɨ ə, oo kəm-to-ndoo ləje, ɨra səje.» 23Ə Jəju təl əl-e ə nə: «Re asɨ… kɨn əl be kɨ mba ri ə? Dəw kɨ adɨ mene, asɨ ra nḛ je pətɨ.» 24Ta naa tɨ no̰o̰, baw ngon əl ta kɨ ndune kɨ bo ə nə: «M-adɨ mem, nə kadɨ-me ləm ə e ngay al, ə ɨra səm!» 25Lokɨ Jəju oo kadɨ kosɨ dɨje ɨsɨ a̰yḭ-naa bur bur kɨ rɔe tɨ nɨngə, ndangɨ ndɨl kɨ majal ə nə: «Ḭ ndɨl kɨ majal kɨ nje bəy mbi dɨje kɨ nje kadɨ dɨje əli ta al, m-un ndum kadɨ ɨtḛḛ rɔ ngon tɨ kɨ kɔ, ə ɨre gogɨ al ratata!» 26NDɨl kɨ majal ka kɨn ur kɔl, ra ngon adɨ dadɨ nangɨ nangɨ kɨ tɔgɨne ngay, nɨngə tḛḛ rɔe tɨ kɔ. NGon təl to təkɨ oy be, adɨ dɨje pətɨ kɨ ooi nḛ kɨ ra nḛ, əli əi nə: «Oy ngata.» 27Nə Jəju uwə ji ngon un-e ur-e taa. 28Lokɨ Jəju ur me kəy tɨ, ə njé ndo je lie ɨsi sie kɨ karde ba, dəji-e əi nə: «MBari ə je j-asɨ kadɨ jɨ tuwə ndɨl kɨ majal kɨn al ə?» 29Jəju təl əl-de ə nə: «Ko ndɨl je kɨ be kɨn, dəw a tuwə-de kɨ go rəbɨ kəl ta kɨ Luwə taa.» 30Əi, ɔti loe tɨ no̰o̰ nɨngə, ɨndəi dɔnangɨ Galile gangi. Jəju ge kadɨ dəw madɨ gər gone al. 31Tadɔ un dɔkagɨlo mba kadɨ ndo-n nḛ njé ndo je ləne. Be ə əl-de ə nə: «A ɨləi-mi mi NGon dəw ji dɨje tɨ kadɨ a tɔli-mi, nɨngə lokɨ tɔli-mi oy ɓa, ndɔ kɨ ko̰ mɨtə lə ndɔ koym ə, m-a m-ḭ taa lo koy tɨ.» 32NJé ndo je gəri me ta lie kɨn al, nɨngə ɓəli kadɨ dəji-e ta dɔ tɨ tɔ. 33Lokɨ rəi tḛḛi me ɓe tɨ kɨ Kapərnayɨm, ə uri me kəy tɨ nɨngə, Jəju un ta dəjɨ-de ə nə: «Ta ri ə kəte ɨsɨ naji-naa ta dɔ tɨ dɔ rəbɨ tɨ ə?» 34Nə təli ɨsi kekeke, tadɔ, dɔ rəbɨ tɨ, naji-naa ta, kadɨ n-gəri se na̰ ə e kɨ bo wa? 35Jəju ɨsɨ nangɨ, nɨngə ɓar njé ndo je ləne kɨ dɔgɨ gɨde e joo, əl-de ə nə: «Re dəw madɨ ge kadɨ n-e dəw kɨ dɔsa̰y nɨngə, majɨ kadɨ təl rɔne dəw kɨ dɔbəy tɨ nɨm, nje ra kɨlə ɓəə kadɨ ndəge je pətɨ nɨm tɔ.» 36Go tɨ, Jəju un ngon kɨ du, ur-e dande tɨ, ə lokɨ ore rɔne tɨ ɓa, əl-de ə nə: 37«Re dəw madɨ uwə ngon kɨ be kɨn rɔne tɨ me tɔm tɨ ə, e mi wa ə dəwe kɨn uwə-m rɔne tɨ. Nɨngə, dəw kɨ uwə-m kɨ rɔne tɨ, e mi ə uwə-m kɨ rɔne tɨ al, nə e nje kɨlə-m ə uwe kɨ rɔne tɨ.» 38Ja̰ əl Jəju ə nə: «NJe ndo dɨje, j-o dəw madɨ kɨ a tuwə ndɨl je kɨ majal me tɔi tɨ, ə jɨ ndɨgɨ kadɨ j-ɔge dɔ ra nḛ kɨn, tadɔ e njɨyə səje goi tɨ al.» 39Jəju ɨlə-de tɨ ə nə: «Otɨ kadɨ ɔgi-e dɔ, tadɔ dəw kare kɨ a ra nḛ kɨ ətɨ ɓəl me tɔm tɨ kɨ kadɨ a təl kalangɨ ba əl ta kɨ majal dɔm tɨ goto. 40Təkɨ rɔjetɨ, dəw kɨ ɔsɨ-je ta al e dəw ləje. 41Taa re dəw madɨ adɨ səi man ka̰y me ngon kal man tɨ par, mbata ke kɨ səi dɨje lə Kɨrɨsɨ ka, dəwe kɨn, təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi, a nal nḛ kɨgə go ji ləne al. 42«Kɨn ə təkɨ dəw madɨ ra adɨ kɨ kare dan njé kɨ du tɨ kɨ adi-mi mede, osɨ me majal tɨ ə, e sotɨ ngay ɓəy mbata tɨ lie kadɨ dɔɔi mbal kɨ bo ngay mɨnde tɨ, ə ɨləi-e me ba tɨ. 43Kɨn ə jii kare rai adɨ osɨ me majal tɨ ə, ɨgange ɨle kɔ. Tadɔ, e sotɨ kadɨ ɨngə kajɨ kɨ jii kɨ kare, ɨtə kadɨ ɨngəm jii je joo pu, ə ɨləi-ni me por tɨ lə su, me por tɨ kɨ a oy al ratata kɨn. [ 44] 45Kɨn ə njai kare rai adɨ osɨ me majal tɨ ə, ɨgange ɨle kɔ. Tadɔ, e sotɨ kadɨ ɨngə kajɨ kɨ njai kɨ kare, ɨtə kadɨ ɨngəm njai je joo pu, ə ɨləi-ni me por tɨ lə su. [ 46] 47Kɨn ə kəmi kare rai adɨ osɨ me majal tɨ ə, ɔr-e ɨle kɔ. Tadɔ, e sotɨ kadɨ ur ko̰ɓe tɨ lə Luwə kɨ kəmi kɨ kare, ɨtə kadɨ ɨngəm kəmi joo pu, ə ɨləi-ni me por tɨ lə su. 48Lokɨ kode je kɨ me tɨ oyi al, taa por kɨ səm tɨ ka oy al ratata tɔ. 49Təkɨ rɔjetɨ, dəw kɨ ra ka por ko̰ je a ra-e adɨ ay njay, təkɨ katɨ a ra-n nḛ kuso adɨ nəl be. 50Katɨ e nḛ kɨ majɨ, nə lokɨ nəle goto ə, ri ə a rai kadɨ a təl nəl gogɨ ə? Nḛ kɨ kadɨ dəw a ra-n goto. Nɨngə majɨ kadɨ ɨtɔji hal kɨ majɨ kɨ rɔ-naa tɨ, ə ɨsi kɨ naa kɨ lapɨya dansi tɨ.»