text: 1Ahəl niye tə wa Yuhana madzəhuɓe ndo a yam na, Agustus neŋgeye bəy i Roma. Anəke na, a gwaɗatay a ndo hay tâ pasla ndo hay ka dala ŋgay tebiye. 2Nakay na, makurre i məpesle ndo nakə tə pasla ahəl niye Kiriniyus a ləvawa gəma i Siri ka dala i Roma aye. 3Kwa way a ye mata wetse məzele ŋgay na, ma gəma ŋgay. 4Andza niye, Yusufa neŋgeye ma ndziye ma gəma i Nazaret ka dala i Galile. A tsəne na, a ye ka dala i Yahuda ma gəma nakə tə zalay Betelehem aye. Gəma nakə tə wa mə ɗəma bəba təte ŋgay Davit aye. 5A ye na, ta Mari mədel ŋgay tə bo sulo eye mata wetse məzele tay. 6Ahəl nakə nəteye ma Betelehem aye na, həlay i məwe wawa i Mari kə sla. 7A wa malkwara ŋgay niye na, hasləka eye. A mbuza na a petekeɗ, a həna ha a təv mənde wu mənday i gənaw hay hərwi ta huta təv mə gay i mbəlok hay bay. 8Ma gəma niye na, ndo mətsəkure gənaw hay andaya tə hənawa mə pesl, tə tsəkurawa gənaw tay hay ta həvaɗ. 9Gawla i Mbəlom a mbəzlaw a bəzatay ha bo. Təv niye nəteye mə ɗəma aye na, a dəv dzaydzay ta gədaŋ i Bəy Maduweŋ. Tsa na, ndo mətsəkure gənaw niye hay ta dzədzar. 10Ane tuk na, Gawla i Mbəlom niye a gwaɗatay: «Kâ dzədzarum bay! Na zlakumaw na, Labara Ŋgwalak eye. Ndo hay haladzay ta ŋgwasiye hərwi bazlam nakay. 11Bəgom ta həvaɗ nakay ta wakum ndo mətəme kurom ha ma Betelehem, ma gəma i Davit. Neŋgeye na, Kəriste, Bəy Maduweŋ. 12Dum ta zəbumaw faya. Ka ŋgatumeye a wawa eye. Ka sərumeye ha neŋgeye na, hərwi mambuza eye mə petekeɗ. Ma həniye ma təv mənday wu i gənaw hay.» 13Kwayaŋŋa, gawla i Mbəlom hay haladzay tə yaw ka təv i gawla i Mbəlom niye ta zambaɗay a Mbəlom tə gwaɗ: 14«Ŋgama mâ təra mə mbəlom məgəma, ka gər i ndo hay tebiye. Zay mâ təra ka məndzibəra mə walaŋ i ndo neheye Mbəlom a wuɗa tay ha aye.» 15Tsa na, gawla i Mbəlom hay ti ye wu tay a mbəlom. Ti ye wu tay na, ndo mətsəkure gənaw hay tə gwaɗ mə walaŋ tay: «Lətsakwa, takwa hus a Betelehem ta zəbakwaw ka wu nakə a ge bo aye, nakə Bəy Maduweŋ a ɗakway ha aye.» 16Ti ye ta bəse a Betelehem. Tə ndisl naha a ɗəma na, tə ŋgatay a Mari ta Yusufa ada ta wawa ndəriz niye mahəna eye ma təv mənday wu i gənaw hay. 17Tə ŋgatay andza niye na, ta təkəratay wu nakə gawla i Mbəlom a tsikatay ka gər i wawa niye aye. 18Kwa way a tsəne wu nakə ndo mətsəkure gənaw hay ta təkər aye na, a gatay hərɓaɓəkka. 19Mari na, wu neheye tə tsik aye na, a pa na tebiye a gər a dzalawa faya. 20Tsa na, ndo mətsəkure gənaw hay tə maw wu tay. Tə ɗəslay ha gər a Mbəlom ta zambaɗay hərwi wu nakə tə tsəne ada tə ŋgatay aye na, kə ge bo andza nakə tə tsikatay aye. 21Məhəne tasəla a ge matsamahkar eye na, həlay i məɗəse wawa kə sla. A pa faya məzele Yesu. Məzele niye na, məzele nakə gawla i Mbəlom a tsikay a Mari ahəl niye kə huta huɗ zuk bay aye. 22Həlay i məbere bo tay ka ɗəre i Mbəlom kə sla andza bazlam i Mbəlom mapala eye nakə Musa a watsa aye. Andza niye, Yusufa ta Mari tə zla wawa, ti ye ha a Zerozelem mata bəzay ha a Bəy Maduweŋ, 23hərwi mawatsa eye mə ɗerewel i Musa na: «Malkwara i wawa hasləka eye na, i Mbəlom.» 24Ada andza nakə mawatsa eye mə ɗerewel i Musa na, ti ye tə vəlay maydagwar sulo kəgəbay bodobodo sulo a Mbəlom. 25Yawa! Ndoweye andaya ma Zerozelem, məzele ŋgay Simeyoŋ. Neŋgeye na, ŋgwalak i ndo, ka təma bazlam i Mbəlom lele. Faya ma həbiye ndo mətəme tay ha Israyel hay. Simeyoŋ na, Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye ka neŋgeye. 26Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye ɓa kə tsikay, a gwaɗay: «Ka ta mətiye na, ka ŋgateye a Kəriste nakə Bəy Maduweŋ ma sləraweye təday.» 27Anəke na, Simeyoŋ a ye a gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom ta gədaŋ i Məsəfəre i Mbəlom. Ahəl niye na, bəba i Yesu hay ti ye naha tə fələkwa a gay ta wawa məge andza nakə bazlam i Musa mapala eye a tsik aye. 28Tsa na, Simeyoŋ a zla wawa niye a həlay, a zambaɗay a Mbəlom, a gwaɗ: 29«Bəy Maduweŋ ga, anəke na, gər ha ndo i məsler yak mâ ye ŋgway, mâ mət tə zay, hərwi ka ge wu nakə ka tsik aye. 30Na ŋgatay tə ɗəre ga a ndo mətəme ha ndo yak nakə ka sləraw aye. 31Ka ləva ha bo na, hərwi ndo hay tebiye. 32Ndo nakə ka sləraweye na, neŋgeye na, dzaydzay nakə ma dəvateye a ndo hay tebiye ka məndzibəra ada neŋgeye ma vəlateye məzlaɓ a ndo yak hay Israyel hay.» 33Bəba ta may i Yesu na, a gatay hərɓaɓəkka hərwi bazlam i Simeyoŋ niye a tsik aye. 34Tsa na, Simeyoŋ a pa fataya ŋgama i Mbəlom. A gwaɗay a Mari may i wawa niye: «Wawa nakay na, Israyel hay haladzay ta dəɗiye faya. Andza niye, ndo hay haladzay ta maweye ka təv i Mbəlom hərwi ŋgay. Ma ta ɗatay ha məsler i Mbəlom na, neŋgeye. Ane tuk na, ndo hay ta kərahiye na. 35Wu nakə maŋgaha eye ma mədzal gər kwa i way i way na, ma bəziye ha parakka. Nəkar dərmak Mari, ɗəretsətseh ma ta ŋgəniye ha ka bo bəra ɗərev yak andza maslalam.» 36Ŋgwas wuray andaya guram eye ketef ketef, məzele ŋgay Anna. Neŋgeye na, ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom. Dem i Fanuwel gwala i Aser. Ahəl nakə neŋgeye dem eye na, a ye a zal. A ndza mə zal məve tasəla na, zal ŋgay niye a mət. 37Tsa na, ki ye a zal sa bay, a ndza ŋgway madəgway i ŋgwas eye. Məve ŋgay na, kuro kuro tsamahkar gər eye faɗ. Ma məndze ŋgay na, a gaway məsler a Mbəlom. A yawa a gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom ta həvaɗ kwa ta həpat pat pat. A ɗuwulaway me a Mbəlom. A gawa daliyam. 38A ye a gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom na, ahəl nakə Simeyoŋ faya ma tsikiye me mba aye. A ye naha, a gay naha sɨsœ a Mbəlom. A tsik ka wawa niye a ndo neheye faya ta həbiye madayaw i ndo mətəme ha ndo nakə ma təmiye ha Zerozelem aye. 39Yusufa ta Mari ta ndəv ha məge wu nakə mawatsa eye mə bazlam i Mbəlom mapala eye na, ta mbəɗa gər a gəma tay a Nazaret ka dala i Galile. 40Wawa niye faya ma gəliye na, gədaŋ tə metsehe ŋgay a səkah kame kame, ŋgama i Mbəlom tə neŋgeye. 41Ka məve na, Yusufa ta Mari ti yawa a magurlom i Pak a Zerozelem. 42Yesu a ge məve kuro gər eye sulo na, ti ye dziye ta bəba ŋgay hay andza nakə ti yawa aye. 43Magurlom a ndəv na, tə maw a mətagay. Yesu na, kə mətsa ma Zerozelem. Bəba ŋgay hay ta sər faya bay. 44Nəteye tə dzala mə gər tay na, Yesu neŋgeye ta ndo neheye ti ye ka bo dziye. Tə ndza hwapat ka mede. Ta huwa na, tə pa bo ka mapəle na mə walaŋ i gwala tay hay ada mə walaŋ i dzam tay hay. 45Ta pəla na na, ta huta na bay. Ta mbəɗa gər a Zerozelem tə mapəle na haladzay. 46Ma dəba i məhəne mahkar, ti ye naha tə huta na mə gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom. Neŋgeye ma ndziye mə walaŋ i ndo mədzaŋgawa bazlam i Mbəlom mapala eye, faya ma piye zləm ka bazlam ada faya ma tsətsahiye fataya bazlam hay. 47Ndo niye hay tə tsəne wu nakə faya ma tsikiye na, a gatay hərɓaɓəkka hərwi ndaraw ŋgay ada tə mambəɗe ka bazlam nakə a mbəɗawatay faya aye. 48Bəba ŋgay hay tə ŋgatay andza niye na, a gatay hərɓaɓəkka. May ŋgay a gwaɗay: «Wawa ga, ka gamay andza niye na, hərwi mey? Nəmay ta bəba yak na, faya nəmaa pəliye kar. Mədzal gər may ka dzədza haladzay.» 49A gwaɗatay: «Ka pəlumeye ga na, hərwi mey? Neŋ na, na ndziye mə gay i bəba ga na, ka sərum təbəɗew.» 50Ane tuk na, ta tsəne wu nakə Yesu a tsikatay aye bay. 51Tsa na, Yesu a lətse ti ye ta bəba ŋgay hay a Nazaret. Yesu na, a hənawatay ha gər lele. May ŋgay a pa na bazlam niye a gər ŋgay. 52Yesu a gəl na, metsehe ŋgay a səkah kame kame. A yay a gər a Mbəlom haladzay ada ndo hay ta zambaɗaway haladzay.


c: text/html

text: 1M-o ndu ta madɨ kɨ tḛḛ kɨ tɔgɨne me kəy tɨ lə Luwə, əl malayka je kɨ sɨri ə nə: «Awi mbəli kɔpɨ wongɨ lə Luwə kɨ sɨri dɔnangɨ tɨ.» 2Malayka kɨ dɔsa̰y aw mbəl kɔpɨ ləne dɔnangɨ tɨ. Lo kɨn tɨ no̰o̰, do bay kɨ ətɨ ɓəl, kɨ to ngay osɨ dɔ dɨje tɨ kɨ njé kaw kɨ ndajɨ lə da nɨm, kɔsɨ məkəsɨde nangɨ no̰ kagɨ yo tɨ lie nɨm. 3Malayka kɨ ko̰ joo mbəl kɔpɨ ləne dɔ ba tɨ, adɨ man təl to tə məsɨ dəw kɨ oy be. Lo kɨn tɨ, nḛ je pətɨ kɨ ɔdi rɔde kɨ ɨsi me ba tɨ oyi. 4Malayka kɨ ko̰ mɨtə mbəl kɔpɨ ləne dɔ man mbo je tɨ, kɨ lo je kɨ dangɨ dangɨ kɨ man ɨsɨ ɨbə tɨ, adɨ təli məsɨ. 5Ɓa m-o ndu malayka kɨ aw kɨ tɔgɨ dɔ man je tɨ əl ə nə: «Ḭ NJe kay njay, ḭ kɨ ɨsɨ ɓone, ḭ kɨ ɨsɨ mari nu. Ḭ ɨtɔjɨ be təkɨ ḭ nje gangɨ ta kɨ dana. 6Tadɔ əi je ɓuki məsɨ dɨje ləi kɨ məsɨ njé kəl ta je kɨ tai tɨ kɔ, ə adɨ-de məsɨ wa ka tɔ kadɨ a̰yḭ-naa. Asi ta kadɨ nḛ kɨn ra-de be wa.» 7Nɨngə go tɨ, m-o ndu ta madɨ ḭ kɨ dɔ dɨngɨri tɨ əl ə nə: «Oyo, Ɓaɓe kɨ NJe kɨsɨ dɔ tɔgɨ je tɨ pətɨ, ta kɨ gangɨ ləi e ta kɨ gangɨ kɨ rɔjetɨ nɨm, e ta kɨ gangɨ kɨ dana nɨm.» 8Malayka kɨ ko̰ sɔ mbəl kɔpɨ ləne dɔ kadɨ tɨ, ade tɔgɨ kadɨ ɓukɨ-n porne dɔ dɨje tɨ kadɨ o̰-de. 9Ɓa lo kɨn tɨ, kunjɨ kadɨ kɨ dum kəl tae o̰ dɨje. Dɨje kɨn əli ta kɨ mal dɔ Luwə tɨ kɨ aw kɨ tɔgɨ dɔ nḛ tujɨ lo je tɨ kɨn, ə mbati kɨyə̰ pa njɨyəde je kɨ majal kɔ ə kulə-n tɔjɨ dɔ Luwə tɨ. 10Malayka kɨ ko̰ mi mbəl kɔpɨ ləne dɔ kɨmbər ngar tɨ lə da, adɨ ko̰ɓe lie təl lo kɨ ndul kururu. Dɨje ɨngəi ko̰, usoi ngangɨde mur mur. 11Nə be ka, mbati kɨyə̰ rəbɨ kɨlə rade je kɨ majal kɔ, əli ta kɨ mal dɔ Luwə tɨ kɨ dɔra̰ tɨ, par par, mbata ko̰ kɨ ɨsɨ ɨngəi, kɨ mbata lə do bay kɨ rɔde tɨ. 12Malayka kɨ ko̰ mehḛ mbəl kɔpɨ ləne dɔ ba tɨ kɨ ɓari-e Epɨratɨ. Ba ka kɨn ii ə ɨyə̰ lo kadɨ ngar kɨ nje kḭ lo kɨbə kadɨ tɨ də tɨ. 13Go tɨ, m-o ndɨl je kɨ majal mɨtə kɨ toi tə ka̰a̰ je be, tḛḛi ta dɨrago̰ tɨ nɨm, ta da tɨ nɨm, ta nje ngom kɨ nje kəl kə nə n-e nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ nɨm tɔ. 14Əi ndɨl je lə su kɨ njé ra nḛ kɔjɨ je. Nɨngə awi rɔ ngar je tɨ kɨ dɔnangɨ tɨ ne pətɨ, kawi-de mbata rɔ kɨ a re ndɔ kɨ bo tɨ lə Luwə kɨ nje kɨsɨ dɔ tɔgɨ je tɨ pətɨ. 15Nɨngə Ɓaɓe əl ə nə: «Oi, m-a m-re tə nje ɓogɨ be. NJe rɔnəl ə e dəw kɨ ɨsɨ kəm, taa ngəm kɨbɨ je ləne majɨ tɔ, kadɨ tə dəw oo-e kɨ rɔe kare ɓa rɔe a sɔle-n al.» 16NDɨl je kɨ majal kawi ngar je ka kɨn lo tɨ madɨ kɨ ɓari-e kɨ ta Ebɨrə nə Armagədo̰. 17Malayka kɨ ko̰ sɨri mbəl kɔpɨ ləne dan nəl tɨ, nɨngə ndu dəw ɓa me kəy tɨ lə Luwə, ḭ kɨ lo kɨsɨ kɨmbər ngar tɨ, əl ə nə: «Gɨn nḛ je gangɨ ngata!» 18Lo kɨn tɨ, nḛ je ɔdi rɔde, adɨ e təl ndi je, kɨ ndu dɨje, kɨ ndangɨ ndi je, taa dɔnangɨ yəkɨ yəkɨ kɨ ətɨ ɓəl ngay tɔ. Lo kɨlə ngɨrə kɨsɨ kɨ dɔ taa tɨ lə dɨje nu kɨn, dəw oo ko dɔnangɨ kɨ yəkɨ be kɨn nja kare al ɓəy. 19Kəkɨrə ɓe bo gangɨ rɔne dana mɨtə, nɨngə ɓe bo je kɨ me ɓe je tɨ kɨ dangɨ dangɨ kɨ dɔnangɨ tɨ ne budi kɨ nangɨ. Me Luwə ooi dɔ ɓe bo Babɨlon tɨ al, Luwə ade a̰y kɔpɨ, kɨ kasɨ wongɨ lie kɨ nga̰ ngay ɨsɨ ole me tɨ. 20Dɔ dər je pətɨ a̰yḭ-naa, adɨ dəw oo mbal je al. 21Kəkɨrə kɔsɨ je kɨ ɔyi tə mbal bo be ḭḭ taa tosi dɔ dɨje tɨ. Dɨje əli ta kɨ mal dɔ Luwə tɨ ɔjɨ-n dɔ kəkɨrə kɔsɨ je kɨ njé tujɨ lo, tadɔ tuji lo tujɨ kɨ ətɨ ɓəl ngay.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Ma ətsə mbəɗaanə baanə rəŋwə ka kumənə ŋga Pasəka, kə shii Yeesu oo'i, kədəhə nə ci ka bwasee ka duuniya, kaa ca ənə aaɓii Dii. Taa guci patə nə ci agi uuɗənə tə ənjitə a duuniya ətə ndzaa ka naakii, kə uu'i ci tə tii ca'ə ka muudinə. 2Ma ətsə kədəwanə, tii agi zəmənə, kə uugi Seetanə kavənə aa ədzəmə Yahuda Isəkariyoota uuzənə ŋga Simoonə tə viinə tə ci aacii ənja. 3Kə shii Yeesu oo'i, aaciikii ba'avə Əntaŋfə patənə ŋga uushi'inə, kə shii ci oo'i, dacii Əntaŋfə shi ci, aaɓiikii cii kəya ənə əsə. 4Wata ca maɗətə ka ha ŋga ndzaanə, ca səɗəgi əndə'i kəjeerənə ashikii, ca ŋgərə gyara, ca ənəpaa də ŋukii. 5Ca ŋgərə ma'inə, ca əjivə aasəkə kələra, ca ndzaŋə yiiɓə səɗə ŋga lyawarənaakii, ca dzə də taaɗəginə də gyaratə a ŋukii. 6Ca mbu'ya aaɓii Simoonə Piita. Əŋki Piita ka ci, “Slandana, hə nə yiɓə ka nyi səɗə nii?” 7Əŋki Yeesu ka ci, “Pooshi hə paaratəgi də sənə cii kya ɗa əndzə'i, amma kadə nii kwa paaratəgi aakəŋwa.” 8Əŋki Piita, “Paa hə ka yiɓə səɗəki shaŋə!” Əŋki Yeesu ka ci, “Maɗa paa nyi yiɓə ka hə səɗəku, paa hə ka ndzaanə ka lawaraaki ma'ə.” 9Əŋki Simoonə Piita ka ci, “Slandana, maɗa ha'ə ɗiya, əntaa wata səɗəki tanə yiɓəginəku, amma yiɓəgi patə da i ciinəki da nəki!” 10Əŋki Yeesu, “Taa wu yiɓəgi shishinəkii, malaaɓakii nə ci ətsa, pooshi nafa ŋga ənənə ka yiɓənə, maɗaamə səɗəkii. Ma unə, patənə goonə malaaɓakii nuunə, maɗaamə əndə rəŋwə.” 11Ma bii Yeesu ha'ə, acii kə shii ci tə əndətə na vii tə ci aacii ənja. Ci ɗii bii ci, “Patənə goonə malaaɓakii nuunə, maɗaamə əndə rəŋwə.” 12Ma daaba'ə, makə uugi ci yiiɓəgi səɗətii, ca ənə ka ŋgavə kəjeerənaakii, ca ənə ka ndzaanə dasə ka ha ŋga ndzaanaakii, ca ləgwa amatii, əŋki ci, “Kə paaratəgyuunə də sətə ɗii nyi əndzə'i kwa? 13Agi 'wanə nuunə tə nyi Maləma da Slandana. Ŋga'ə əsə makə 'wii unə tə nyi ha'ə, acii ci nə nyi. 14Ma nyi Slandanuunə da Maləmə goonə əsə, kə yiiɓəgi nyi koonə səɗuunə. Ma unə əsə, yiiɓəshimə səɗə ahadoonə. 15Kə ɓaarii nyi koonə ɗanə ha'ə, koona shii ɗanə makə ətsə ɗii nyi koonə. 16Tantanyinə cii kya ba koonə, pooshi mava ka paleenə ka Slandanəkii. Ha'ə əsə, pooshi masləkee əndə ka paleenə ka əndətə sləkee ka ci. 17Makə kə shii unə gooŋgatsa, maɗa kə gyuunə aakəŋwa də ɗanə ha'ə makə ətsa, tə'i barəkaanə ashuunə. 18“Əntaa agyanuunə patə cii kya waɓə. Kə shii nyi ənjitə ta'i nyi. Ka ɗanə ka gooŋga nə sətə bii malaaɓa ləkaləkatə oo'i, ‘Ma əndənə ciina zəmə ka kəŋwə rəŋwə, kə zə'uunə ci ka nyi.’ 19Ma bii nyi koonə ətsa daga ci ma'ə maslənəmə, koona shii vii gooŋga, oo'i nyi nə əndə daga ŋukə, saa'itə nə səkii a slənə. 20Tantanyinə cii kya ba koonə, taa wu patə liwə taa tə wu ətə sləkee nyi, tə nyi liwə ci ətsa. Taa wu patə liwə tə nyi əsə, tə Əndətə sləkee ka nyi liwə ci ətsa.” 21Makə bagi Yeesu ha'ə, kə gimə ci agi mabuurəna, wata ca bagi paŋgəraŋə, əŋki ci, “Tantanyinə cii kya ba koonə, tə'i əndə ahadoonə ətə na vii tə nyi aacii ənja.” 22Lyawarənaakii a tsaaməshi ahadatii. Kə gwazəgi haŋkalatii ka shaŋə, acii pooshi tii shii taa agyanə wu ahadatii cii kəya waɓə. 23Əndə'i əndə agi lyawarənaakii ətə palee ci də uuɗənə, ataŋgalakii nə ci dasə. 24Wata Simoonə Piita a mərikətə ka ci, əŋki ci, “Ləgwatə amakii taa agyanə wu cii kəya waɓə.” 25Wata ca əntsahətə aaɓii Yeesu, əŋki ci ka ci, “Wu daa Slandana?” 26Əŋki Yeesu, “Ka cimwatənə nə nyi buroodi agi dzəguɗa, nya vii ka ci, ci nə əndəkii.” Wata ca əntəcii buroodi, ca ɗaanə dzəguɗa, ca vii ka Yahuda uuzənə ŋga Simoonə Isəkariyoota. 27Pii makə liwə ci buroodikii, wata Seetanə a dəməgərə aa ədzəməkii. Əŋki Yeesu ka ci, “Duu ka ɗa sətə cii kwa ɗa pii pii!” 28Asee, ma waɓənə ŋga Yeesu, pooshi əndə paaratəgi agitii. 29Makə ɗii ci Yahuda nə əndə kəsə kwaɓa, ma nyihə hara lyawarənə, makə ma bii Yeesu ka ci, wa ca dzə ka ira uushi'iitə diɓə ka ɗa də kumənə, taa vii uushi ka maaghiinə. 30Makə liwə Yahuda buroodita, wata ca maɗə, ca dəməgi dəŋwa'ə. Davəɗə nə ha saa'ikii. 31Ma daaba'ə, makə pyalə Yahuda, əŋki Yeesu, “Ma əndzə'i ɗiya, kə uugi ɗuunuunə ŋga Uuzənə ŋga əndə shiginə aa babara, kə uugi ɗuunuunə ŋga Əntaŋfə shiginə aa babara daciikii əsə. 32Makə kə shigi ɗuunuunə ŋga Əntaŋfə paŋgəraŋə aa babara daciikii, ka ɓaariinə nə Əntaŋfə ɗuunuunə ŋga Uuzənaakii ashikii saakii. Pii pii ɗanəkii ha'ə əsə. 33Manjeevənaakya, ma aakəŋwa gi'u, pooshi nyi na ndzaanə ahadoonə ma'ə. Takumə kaa nya ba koonə sətə bii nyi ka gayinə ŋga Yahudiinə: ka alənə nuunə tə nyi, amma pooshi unə ka dzənə ka hatə cii kya dzə aadəvə. 34Acii ha'ə wanyinə ka vii koonə kura bariya, waatoo, uuɗəshimə. Makə sətə uu'i nyi tuunə, tyasə see a uuɗəshuunə. 35Maɗa kə uuɗəshuunə, ka shiinə nə patənə ŋga ənji oo'i, lyawarənaaki nuunə.” 36Wata, Simoonə Piita a ləgwa ka Yeesu, əŋki ci, “Slandana, aama daa cii kwa dza?” Əŋki Yeesu ka ci, “Ma hatə cii kya dzə aadəvə, paa hə ka nə'unə tə nyi əndzə'i. Amma ma aakəŋwa, ka nə'unə nə hə tə nyi.” 37Əŋki Piita ka ci, “Slandana, acii mi pa nya nə'u tə ha? Matasəkakii nə nyi kaa nya əntə ka putaaku!” 38Əŋki Yeesu, “Matasəkakii nə hə tanyi kaa ha əntə ka putaaki kwa? Tantanyinə cii kya ba ka hə, ma taabu'u wanə gyaagya, ka jikənə nə hə makkə ka hiweenə ka shiinə tə nyi.”


text: 1Ma dəba eye na, magurlom i Yahuda hay andaya ma Zerozelem. Hərwi niye, Yesu a ye a magurlom i Yahuda niye hay ma Zerozelem aye. 2Ma Zerozelem niye na, dəlov wuray andaya bəse ta Məgeɗ i Təɓaŋ hay nakə ti yawa tay ha tə ɗəma a walaŋ gay aye. Tə zalay a dəlov eye niye tə bazlam i Yahuda hay na, Baytidzata. Ka tsakay i dəlov niye na, galak andaya maŋgəna eye zlam. 3Ndo i ɗəvats hay haladzay tə hənawa mə ɗəma: Guluf hay, ndo matəra eye, ndo neheye sik tay maməta eye hay. [Ta həbawa yam nakə ma ɓəliye wekit wekit aye. 4Hərwi həlay eye andaya gawla i Mbəlom a mbəzlawaw, a ɓəlawa ha. Kə ɓəl ha na, ndo nakə kə lah kurre məkal ha bo a yam niye gawla i Mbəlom a ɓəl ha aye na, kə mbəl abəra ma ɗəvats ŋgay. Kwa ɗəvats eye na, kəkay kəkay, ma mbəliye.] 5Mə walaŋ i ndo i ɗəvats niye hay na, ndoweye andaya kə ndza ma ɗəvats məve kuro kuro mahkar gər eye tsamahkar. 6Yesu a ndisl a təv i ndo i ɗəvats niye hay na, a ŋgatay a ndo niye mahəna eye ada a tsəne na, ndo niye kə ndza ma ɗəvats məve haladzay. A tsətsah faya, a gwaɗay: «A saka məmbəle ɗaw?» 7Ndo niye ɗəvats eye a gwaɗay: «Ahəl nakə yam faya ma ɓəliye na, ndəray andaya məzle ga, məkele ga ha a ɗəma bay. Na gwaɗ na dziye faya bo məkele ha bo a ɗəma na, ndo mekeleŋ eye a leheŋ a ɗəma.» 8Yesu a tsəne andza niye na, a gwaɗay: «Lətse, zla təv məhəne yak, do wu yak!» 9Kwayaŋŋa ndo niye a mbəl. A zla təv məhəne ŋgay ada a pa bo ka mede. Azlakwa bay, wu niye a ge bo na, pat i mazəzukw bo. 10Bəy i Yahuda hay tə ŋgatay a ndo niye a mbəl eye faya ma zliye təv məhəne na, tə gwaɗay: «Bəgom na, pat i mazəzukw bo sa na, tsəveɗ andaya məzle hubok pat i mazəzukwe bay.» 11A mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Ndo nakə a mbəl ga ha aye, a gweɗeŋ: “Zla təv məhəne yak do wu yak.”» 12Ndo niye hay ta tsətsah faya: «Ndoweye i ŋgay way nakə ma gwaɗakeye: “Zla təv məhəne yak ada kâ ye ha” pat i mazəzukw bo na, way?» 13Ane tuk na, ndo niye a sər ndo nakə a mbəl ha aye bay, hərwi Yesu ki ye ŋgway abəra ka təv niye, kə gər tay ha ndo niye hay haladzay aye. 14Ma dəba aye na, Yesu tə dza gər ta ndo nakə a mbəl ha aye mə gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom, a gwaɗay: «Anəke na, ka mbəl tuk. Kâ ge mənese sa bay. Ka ge mənese na, wu ma ta gakeye ma ziye nakə a gaka aye.» 15Ma dəba eye ndo niye a ye, a gwaɗatay a bəy i Yahuda hay: «Maa mbəl ga ha na, Yesu.» 16Tsa na, bəy i Yahuda niye hay ta dazlay məgay seweɗ a Yesu hərwi nakə a mbəl ha ndo pat i mazəzukw bo aye. 17Ane tuk na, Yesu a mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Bəba ga faya ma giye məsler na, pat pat ada neŋ na giye andza niye dərmak.» 18Bəy i Yahuda hay tə tsəne bazlam i Yesu niye na, ta səkah ha mapəle tsəveɗ məkəɗe na. A satay məkəɗe na Yesu na, hərwi a rəhay ha gər a pat i mazəzukw bo bay, ɗekɗek bay. Ane tuk na, hərwi nakə a gwaɗ Mbəlom na, bəba ŋgay aye. Andza məgweɗe a ləva ha gər ŋgay ta Mbəlom. 19Yesu a mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Sərum ha na, neŋ na sliye faya ka məge wu tə həlay ga aye tsa bay. Na giye na, wu nakə na ŋgatay Bəba ga a gawa aye. Wu nakə Bəba ga a gawa aye na, neŋ wawa ŋgay na giye dərmak. 20Bəba ga a wuɗa neŋ wawa ŋgay, ada ma ɗeŋeye ha wu nakə a gawa aye tebiye. Ma ɗeŋeye ha məsler bagwar eye sa a ze wu neheye ada aza ma gakumeye hərɓaɓəkka. 21«Andza nakə Bəba Mbəlom a mbəl ha ndo hay abəra ma mədahaŋ ada faya ma vəlateye sifa aye na, andza niye neŋ wawa ŋgay na vəliye sifa a ndo neheye a seŋ aye. 22«Ada sa na, Bəba ma giye sariya tə həlay ŋgay aye bay. Kə vəleŋ gədaŋ a həlay ga ka məge sariya. 23A ge ha andza niye na, hərwi ada ndo hay tebiye tâ ɗəsleŋ ha gər andza nakə ndo hay faya ta ɗəslay ha gər a neŋgeye Bəba Mbəlom aye. Taɗə ndoweye kə ɗəsleŋ ha gər a neŋ wawa ŋgay bay na, kə ɗəslay ha gər a Bəba ga nakə a sləra ga ahaya bay dərmak.» 24Yesu a gwaɗatay sa: «Sərum ha na, ndoweye kə pay zləm a bazlam ga neheye na tsik aye ada kə dzala ha ka Mbəlom nakə a sləra ga ahaya aye na, kə huta sifa nakə ma ndəviye bay aye. Mbəlom ma ta geye sariya bay. Neŋgeye na, ɓa ki ye abəra ka tsəveɗ i məməte. Ka dazlay a məndze ma sifa nakə ka tor eye. 25«Ayaw! Sərum ha na, pat eye ma deyeweye, ɓa ɗuh pat eye anaŋ ki yaw tsɨy, ahəl nakə ndo neheye nəteye andza mədahaŋ hay ta tsəniye wu nakə Wawa i Mbəlom a tsik aye. Ndo neheye ta pay zləm ada ta dzala ha ka wu nakə na tsik aye na, ta mbəliye. 26Mbəlom na, gədaŋ ŋgay andaya ma vəliye sifa a ndo. Andza niye kə vəleŋ gədaŋ a neŋ wawa ŋgay ma vəliye sifa a ndo dərmak. 27Ada kə vəleŋ gədaŋ a neŋ wawa ŋgay məge sariya ka ndo hay. A vəleŋ gədaŋ məge sariya ka ndo hay na, hərwi neŋ Wawa i Ndo. 28«Mâ gakum masuwayaŋ bay, hərwi pat eye ma deyeweye na, mədahaŋ neheye ma bəɗ ta tsəniye bəɗiɗay ga. 29Ta tsəne na, ta lətseweye abəra ma mədahaŋ. Ndo neheye ahəl niye tə gawa wu ŋgwalak eye na, ta lətseweye abəra ma mədahaŋ, ta hutiye sifa nakə ma ndəviye bay aye. Ada ndo neheye tə gawa wu ŋgwalak eye bay aye na, ta lətseweye abəra ma mədahaŋ i tay na, ta gəsiye tay a sariya. 30Neŋ na, na sliye faya məge wuray ka gər bo ga bay. Na giye sariya na, andza nakə Mbəlom a tsikeŋ aye ada sariya ga nakə na giye na, deɗek hərwi na pəla na, wu nakə a yeŋ a gər a neŋ eye bay. Ane tuk na, na giye na, wu nakə a yay a gər a ndo nakə a sləra ga ahaya aye.» 31Yesu a gwaɗatay sa: «Taɗə na ta mbal i gər ga na, ndo hay ta gwaɗiye deɗek bay.» 32Ane tuk na, mata həle mbal i gər ga na, ndo mekeleŋ eye ada na sər ha ndo məhəle mbal ga na, ma həliye, ta deɗek. 33Ka slərum ndo hay ka təv i Yuhana ada kə tsikakum wu nakə deɗek eye. 34Neŋ na, na pa gər ka məhəle mbal i ndo təbey. Ɗuh na tsikakum andza niye na, hərwi ada kâ hutum mətəme. 35Ahəl niye, Yuhana na, a təra andza lalam nakə ta piye faya ako hərwi ada mâ ɗakum ha deɗek aye. Ma məndze tsakway na, ka təmum bazlam ŋgay ada ka ŋgwasum hərwi dzaydzay ŋgay niye. 36«Ane tuk na, i ga na, wu mekeleŋ eye neheye a ze bazlam i Yuhana nakə a tsik ta həliye mbal i gər ga aye na, anaŋ. Neŋ faya na tsikiye ka məsler nakə Bəba ga a vəleŋ a gweɗeŋ “ge” aye. Wu neheye faya ta bəziye ha masləra ga ahaya na, Mbəlom deɗek. 37«Ada Bəba ga nakə a sləra ga ahaya na, ma həliye mbal ga. Ane tuk na, ka tsənum bəɗiɗay ŋgay ɗaɗa bay ada ka ŋgatumay ɗaɗa bay. 38Ka təmum bazlam ŋgay hay, ta ndza mə ɗərev kurom bay hərwi ka dzalum ha ka neŋ wawa ŋgay nakə a sləraw aye bay. 39«Ada nəkurom na, faya ka dzaŋgumeye Ɗerewel i Mbəlom pat pat hərwi ka pum mədzal gər kurom na, ka gwaɗum ka hutumeye mə ɗəma sifa nakə ma ndəviye bay aye. Bazlam i Mbəlom neheye tə həl mbal na, i gər ga. 40Azlakwa ɗuh a sakum madayaw ka təv ga məhute sifa nakə deɗek aye bay na, kəkay?» 41Yesu a gwaɗatay: «Ka dzalum na, a seŋ ndo hay tâ zembeɗeŋ ɗaw? Aʼay! Neŋ na, mədzal gər ga a ye ka mazembeɗe nakə ndo hay ta zambaɗawatay a siye i ndo hay aye təbey. 42Ane tuk na, nəkurom na, andza neŋ təbey. Na sər ha ta deɗek, ka wuɗum Mbəlom bay. 43Na yaw na, maa sləra ga ahaya na, Bəba ga Mbəlom ada ka wuɗum matəme ga bay. Ane tuk na, taɗə ndo mekeleŋ eye mâ yaw ta gədaŋ ŋgay na, ka təmumeye na. 44A sakum na, ndo hay tâ zambaɗakum. Ɗuh Mbəlom nakə deɗek eye na, ka wuɗum mazambaɗay bay. Ada taɗə nəkurom andza niye deɗek na, ka dzalumeye ha fagaya ma kəkay? 45«Ane tuk na, kâ dzalum na, na ta makumeye ha mənese kame i Bəba ga bay. Mata makum ha mənese na, Musa neŋgeye nakə ka pum faya mədzal gər kurom aye. 46Taɗə ka dzalum ha ka Musa ta deɗek na, haɓe ka dzalum ha ka neŋ, hərwi Musa a watsa na, ka neŋ. 47Taɗə ka dzalum ha ka wu nakə Musa a watsa aye bay na, ka dzalumeye ka wu nakə faya na tsikiye na, ma kəkay?»


text: 1Pɨlatɨ adɨ ndune asɨgar je kadɨ awi kɨ Jəju, nɨngə kadɨ ɨndəi-e kɨ ndəy kabɨlay. 2Asɨgar je oji jɔgɨ kon ɨləi dɔe tɨ, nɨngə ɨləi kɨbɨ ngal kɨ kər pɨr pɨr rɔe tɨ tɔ. 3NJɨyəi rəi rɔe tɨ, nɨngə əli-e əi nə: «Lapɨya, ngar lə Jɨpɨ je!» Ɓa ɓuki jide mbɔe tɨ, ɨndəi-e. 4NJa kare ɓəy, Pɨlatɨ tḛḛ rɔ kosɨ je tɨ əl-de ə nə: «Majɨ, m-a m-re sie taga rɔsi tɨ ne, kadɨ ɨgəri təkɨ m-ɨngə ta madɨ kare kɨ kadɨ m-gangɨ-n ta dɔe tɨ al.» 5Lo kɨn tɨ no̰o̰ be, Jəju tḛḛ taga kɨ jɔgɨ kon dɔne tɨ nɨm, kɨ kɨbɨ ngal kɨ kər pɨr pɨr rɔne tɨ nɨm. Nɨngə Pɨlatɨ əl-de ə nə: «Dɨngəm ka yə a am!» 6Nə lokɨ, njé kun dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, kɨ njé ngəm ta lo je lə Jɨpɨ je, ooi-e ɓa, ɨləi ngɨrə kəl ta kɨ ndude kɨ boy əi nə: «Ɨɓe kagɨ-dəsɨ tɨ! ɨɓe kagɨ-dəsɨ tɨ!» Ə Pɨlatɨ əl-de ə nə: «Səi je wa, ɨtaai-e, awi ɨɓəi-e kagɨ-dəsɨ tɨ, tadɔ mi, m-ɨngə ta madɨ kɨ kadɨ m-gangɨ-n ta koy dɔe tɨ al.» 7Nɨngə Jɨpɨ je əli Pɨlatɨ əi nə: «J-aw kɨ ndu-kun kare no̰o̰, ɓa kɨ go ndu-kun tɨ ka kɨn, e dəw kɨ sɔbɨ kadɨ a oy, tadɔ əl ə nə n-e NGon lə Luwə.» 8Lokɨ Pɨlatɨ oo ta kɨn ɓa, ade ɓəl kɨ dɔ made tɨ ɓəy, 9ə təl ur me kəy tɨ kɨ boy, nɨngə dəjɨ Jəju ə nə: «Ḭ, ḭ ra ə?» Nə Jəju ɨle ta tɨ al. 10Ə Pɨlatɨ əl Jəju ə nə: «Mi ə m-dəji ta ə ɨlə-m tɨ al a? Ɨgər kadɨ m-aw kɨ tɔgɨ kadɨ m-ge ə m-ɨyə̰-i taa nɨm, m-ge ə m-ɓə-i kagɨ-dəsɨ tɨ nɨm, ə se ɨgər al ə?» 11Jəju ɨle tɨ ə nə: «Kɨn ə re e tɔgɨ kɨ Luwə wa ə adi dɔra̰ tɨ nu kɨn al ə, aw kɨ tɔgɨ madɨ kare dɔm tɨ al. Ɓa e mbata kɨn ə, dəw kɨ nje kɨlə-m jii tɨ, majal lie e ngay ɨtə ya̰i.» 12Dɔ ta tɨ wa kɨn ɓa, Pɨlatɨ sangɨ kadɨ n-ɨyə̰ Jəju, nə Jɨpɨ je ɨləi kɔl, ə əli-e əi nə: «Kɨn ə re ɨyḛ taa ɓa, ḭ madɨ Səjar kɨ e ngar kɨ bo kɨn al. Dəw kɨ ə nə n-e ngar ɓa, dəwe kɨn e nje ta lə Səjar.» 13Lokɨ Pɨlatɨ oo ta kɨn ɓa, adɨ awi kɨ Jəju taga, nɨngə e wa ɨsɨ dɔ kɨmbər ngar tɨ, lo tɨ kɨ ɓari-e Gajɨ mbal je kɨ kɨndə nangɨ, kɨ ta ebɨrə ə nə «Gabata». 14E ndɔ kɨ kadɨ lo ti par ə e kɨlə ngɨrə ra nay Pakɨ, nɨngə e kadɨ kɨ jam dɔ ɓe tɨ be. Ə Pɨlatɨ əl Jɨpɨ je ə nə: «Oi ngar ləsi.» 15Nə uni ndude kɨ taa əli əi nə: «Kadɨ oy kɔ! kadɨ oy kɔ! Ɨɓe kagɨ-dəsɨ tɨ!» Ə Pɨlatɨ əl-de ə nə: «Kadɨ tə m-ɓə ngar ləsi kagɨ-dəsɨ tɨ a?» Ɓa njé kun dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je əli əi nə: «Dəw oo ngar ləje kɨ rangɨ al, ngar ləje e Səjar par.» 16Lo kɨn tɨ, Pɨlatɨ ɨlə Jəju ji asɨgar je tɨ kadɨ ɓəi-e kagɨ-dəsɨ tɨ. Asɨgar je uwəi Jəju awi sie. 17E wa otɨ kagɨ-dəsɨ ləne, tḛḛ-n gɨdɨ ɓe bo tɨ kɨ taga, kadɨ aw-n lo tɨ kɨ ɓari-e «Ka dɔ dəw», kɨ ta ebɨrə nə «Golgota». 18E loe tɨ kɨn ə asɨgar je ɓəi Jəju tɨ, kagɨ-dəsɨ tɨ. Ɓəi dɨje joo kagɨ-dəsɨ tɨ sie, kɨ kare dɔ ji ko̰e tɨ, ə kɨ kare dɔ ji gəle tɨ tɔ, nɨngə e wa a dana. 19Pɨlatɨ adɨ rai ngon ba, ndangi nḛ me tɨ, ɨndəi taa dɔ kagɨ-dəsɨ kɨ Jəju a tɨ. Nḛ kɨ ndangi me tɨ nə: «Jəju kɨ Najarətɨ tɨ, ngar lə Jɨpɨ je.» 20Lokɨ ɓəi Jəju tɨ, kagɨ-dəsɨ tɨ ka kɨn e ɓasi kɨ ɓe bo, adɨ Jɨpɨ je ngay tɨdəi nḛ kɨ ndangi kɨn. NDangi kɨ ta ebɨrə nɨm, kɨ ta latḛ nɨm, taa kɨ ta gɨrəkɨ nɨm tɔ. 21Ə njé kun dɔ njé kɨjə nḛ kadɨ-kare je əli Pɨlatɨ əi nə: «Nḛ kɨn, sɔbɨ kadɨ re a ndangɨ “ngar lə Jɨpɨ” be al, nə re a ndangɨ “dɨngəm kam əl ə nə n-e ngar lə Jɨpɨ je” taa e go rəbe tɨ.» 22Nə Pɨlatɨ əl-de ə nə: «Nḛ kɨ m-ndangɨ ɓa, ndange ka m-ndangɨ kɨn.» 23Lokɨ asɨgar je ɓəi Jəju kagɨ-dəsɨ tɨ gɨne gangɨ ɓa, kəi kɨbɨ je lie, ka̰yḭ gɨn sɔ, sɔbɨ dɔde kare kare. Nɨngə nay kɨbɨ ngal kɨ dəw uu al, nə oji ta naa tɨ be par, ḭ taa re nangɨ. 24Ə asɨgar je əli-naa əi nə: «Adɨ jɨ tɨli kɨbɨ ngal kɨn al, nə adɨ jɨ tɨgəi kɨr (mbare) dɔ tɨ j-oi se na̰ ə a e ya̰e wa.» Nɨngə e nḛ kɨ a to be kadɨ ta kɨ ndangi me makɨtɨbɨ tɨ lə Luwə əi nə: «Ka̰yḭ-naa kɨbɨ je lie, Ə tɨgəi kɨr dɔ kɨbɨ ngal tɨ lie tɔ» kɨn tɔl tane. Nɨngə e nḛe ka yə asɨgar je rai kɨn. 25Ko̰ Jəju əi kɨ ngokone kɨ dəne nɨm, Mari kɨ ne Kɨləwopasɨ nɨm, taa Mari kɨ Magɨdala nɨm ai no̰o̰, ɓasi kadɨ kagɨ-dəsɨ tɨ kɨ ɓəi Jəju tɨ. 26Lokɨ Jəju oo kone, ə oo nje ndo ləne kɨ e Jəju ndɨgɨ, a gədɨ ko̰e tɨ ɓa, əl kone ə nə: «Dəne, o ngoni ə a am.» 27Ɓa go tɨ, əl nje ndo ləne ka kɨn ə nə: «O ko̰i ə a am.» Nɨngə, ndɔe tɨ no̰o̰, nje ndo ka kɨn aw kɨ ko̰ Jəju rɔne tɨ. 28Go nḛ je tɨ kɨn, Jəju gər kadɨ gɨn nḛ je pətɨ gangɨ ngata ɓa, əl ta kɨn kadɨ tɔl ta ta kɨ ndangi me makɨtɨbɨ tɨ lə Luwə ə nə: «Kɨndə ra-m.» 29NGoo kɨ kasɨ nju kɨ masɨ rosɨ ɨsɨ no̰o̰, ə asɨgar je ndui nḛ kɨ to hom hom me kasɨ nju tɨ kɨ masɨ ka kɨn, ɨləi ta kagɨ tɨ kɨ ɓari-e ijopɨ, ɓa ɨləi ta Jəju tɨ. 30Ə lokɨ Jəju njɨbɨ kasɨ kɨ masɨ ka kɨn nɨngə, əl ə nə: «Gɨn nḛ je pətɨ gangɨ ngata», ɓa ɨlə dɔne nangɨ, nɨngə kə̰ə̰e tḛḛ. 31E ndɔ kɨ kadɨ lo ti dɔ tɨ ə, e ndɔ taa kə̰ə̰. E ndo taa kə̰ə̰ kɨ to ta dangɨ, ə, kadɨ tə nɨn je ai dɔ kagɨ-dəsɨ tɨ ba ndɔ taa kə̰ə̰ tɨ al, Jɨpɨ je awi dəji Pɨlatɨ kadɨ adɨ budi njade, ə ɔri-de kɔ dɔ kagɨ-dəsɨ tɨ. 32Lo kɨn tɨ, asɨgar je awi budi nja dəw kɨ dɔsa̰y nɨm, e kɨ ko̰ joo nɨm, kɨ ɓəi-de kagɨ-dəsɨ tɨ naa tɨ kɨ Jəju. 33Lokɨ rəi tḛḛi dɔ Jəju tɨ ɓa, oi kadɨ e oy ngata, adɨ budi njae al. 34Nɨngə asɨgar kare ə ɔsɨ kade kɨ nɨngə, ɓa ta naa tɨ no̰o̰, məsɨ əi kɨ man tḛḛi ta do nɨngə tɨ ka kɨn. 35Dəw kɨ ɔr go nḛ je kɨn, oo kɨ kəmne, nɨngə najɨ kɨ ma lie e kɨ rɔjetɨ, taa e wa gər kadɨ e ta kɨ rɔjetɨ ə n-əl tɔ, mba kadɨ tə səi ka adii mesi. 36Təkɨ rɔjetɨ, nḛ je kɨn rai nḛ be mba kadɨ tə ta kɨ ndangi me makɨtɨbɨ tɨ lə Luwə əi nə: «Sɨnge kare ka dəw a tətɨ al», kɨn tɔl tane. 37Taa ndangi ta kɨ rangɨ ɓəy me makɨtɨbɨ tɨ lə Luwə əi nə: «A go̰i lo kɨ rɔ dəw tɨ kɨ ɔsi kade kɨ nɨngə.» 38Go nḛ je tɨ kɨn, Jɨsəpɨ kɨ e dəw kɨ Arɨmate tɨ, aw dəjɨ ta rəbɨ Pɨlatɨ kadɨ n-ɔr nɨn Jəju. Jɨsəpɨ e nje ndo lə Jəju kɨ ra rɔne lo ɓɔyɔ tɨ, mbata ɓəl Jɨpɨ je. Pɨlatɨ ade ta rəbɨ, adɨ aw ɔr nɨn Jəju. 39Nɨkodəm kɨ ndɔ kɨ aw ɨngə Jəju kondɔ ka kɨn ka, aw kɨ ndujɨ kagɨ je kɨ ətɨ majɨ joo kɨ mba kɔy rɔ nɨn tɨ. NDujɨ kagɨ je kɨ ɓari-de mɨr əi kɨ alowəsɨ, poləi-de naa tɨ asɨ kɨləw kutɨ mɨtə be. 40Dɨje kɨ joo kɨn, uni nɨn Jəju, doləi kɨ ta kɨbɨ lḛ. Lo dole tɨ, ɓuki ndujɨ kagɨ kɨ ətɨ majɨ tɨtɨ ndə̰y, ndə̰y, taa doləi, kɨ go kujɨ rae tɨ lə Jɨpɨ je kɨ ɨsɨ rai kɨ nɨn je ləde ɓəy taa ɨləi ɓe tɨ. 41Lo kɨ ɓəi Jəju tɨ, kagɨ-dəsɨ tɨ ka kɨn, lo ndɔr kɨ məi kagɨ je tɨ to no̰o̰, nɨngə me ndɔr tɨ ka kɨn, ɓe kɨ to sɨgɨ, kɨ dəw ɨlə nɨn tɨ al ɓəy to tɨ no̰o̰. 42NGa nɨngə, tə ka kɨ lo ti ə a e ndɔ taa kə̰ə̰ lə Jɨpɨ je, ɨləi Jəju me ɓe tɨ ka kɨn, tadɔ e ɓasi kade tɨ.


text: 1Pat i mazəzukw bo na, Yesu ta gawla ŋgay hay ti ye ta guvah wuray. Ma guvah eye niye tə ge a ɗəma na, wuye andaya tə zalay bəle. Gawla i Yesu hay tə həɓ wu niye. Ta gugwah na wu niye ada tə nda. 2Siye i Farisa hay ta ŋgatatay. Tsa na, tə gwaɗatay: «Ka gum wu nakə bazlam i Mbəlom mapala eye a ge faya me pat i mazəzukw bo aye na, hərwi mey?» 3Yesu a mbəɗatay faya a gwaɗatay: «Ɗaɗa ka dzaŋgum wu nakə Davit a ge ahəl niye aye təbəɗew? May a wur faya ta ndo ŋgay hay. 4Tsa na, a ye, a fələkwa a madzawadzawa i məɗəslay ha gər a Mbəlom. A ye naha, a zla makwala nakə tə vəlay a Mbəlom aye. A nda. A vəlatay a ndo ŋgay hay dərmak, tə nda. Bazlam i Mbəlom mapala eye a vəl tsəveɗ ka mənde na, a ndo məvəlaway wu a Mbəlom ɗekɗek bəɗaw?» 5Yesu a gwaɗatay sa: «Maa ləvay gər a pat i mazəzukw bo na, Wawa i Ndo.» 6Pat eye andaya pat i mazəzukw bo na, Yesu a ye a gay i maɗuwule me. A ye naha a pa bo ka matətikatay a ndo hay. Mə ɗəma na, ndoweye andaya həlay i mənday ŋgay maməta eye. 7Mə gay i maɗuwule me niye na, ndo mədzaŋgawa bazlam i Mbəlom mapala eye ta Farisa hay nəteye andaya. Faya ta zəbiye ka Yesu. Tə dzala mə gər tay, tə gwaɗ: «Zəbakwa faya lele, ŋgatay ma mbəliye ha ndo nakay maməta həlay eye pat i mazəzukw bo ɗaw?» Tə tsik andza niye na, hərwi məhəle faya bəra suwat. 8Ane tuk na, Yesu a sər ha mədzal gər tay. A gwaɗay a ndo niye həlay ŋgay maməta eye: «Lətse, do, lətse ka niye, kame i ndo hay tebiye.» Ndo niye a lətse ka niye. 9Tsa na, Yesu a gwaɗatay: «Na tsətsahiye fakuma: Bazlam kway mapala eye a vəl tsəveɗ məge na, mey? A gwaɗ: Gum ŋgwalak pat i mazəzukw bo tsukuɗu, gum na, seweɗ ɗaw? Məmbəle ha ndo pat i mazəzukw bo tsukuɗu məgər ha mâ mət ɗaw?» Ane tuk na, ta mbəɗay faya bay. 10Yesu a zəba fataya. Tsa na, a gwaɗay a ndo niye həlay maməta eye «Nduɗa ha həlay yak.» A nduɗa ha na, həlay ŋgay a mbəl a təra lele suwuɗ suwuɗ. 11Tsa na, a ndalatay a ndo mədzaŋgawa bazlam i Mbəlom mapala eye ta Farisa hay. Tə tsik ma walaŋ tay ta hutiye tsəveɗ ka məkəɗe Yesu na, kəkay. 12Ahəl niye Yesu a ye, a tsal a tsaholok hərwi maɗuwule me. A ndza ma tsaholok niye huyup ka maɗuwulay naha me a Mbəlom. 13Ɗəre a tsaɗa na, a zalatay a gawla ŋgay hay ka təv ŋgay. Ti ye naha. Tsa na, a pala mə walaŋ tay niye ndo kuro gər eye sulo. A zalatay ndo i maslaŋ hay. 14Nəteye na: Simoŋ nakə a pa faya məzele Piyer aye, ta malamar ŋgay Aŋdəre, Yakuba ta Yuhana, Filip ta Bartelemi, 15Mata ta Tomas, Yakuba wawa i Alfe, Simoŋ ndo məge vəram hərwi dala ŋgay, 16Yuda wawa i Yakuba, Yudas Iskariyot ndo məge ɗaf ka Yesu. 17Yesu ta gawla ŋgay niye hay, tə mbəzlaw abəra ma tsaholok niye. Ti yaw tə ndza ka təv eye andaya barbara eye fatata. Gawla ŋgay hay ka təv eye niye haladzay. Ndo hay haladzay mbərzəzza andaya ka təv eye niye dərmak. Ndo niye hay na, ti yaw abəra kwa ma Zerozelem ka dala i Yahuda ada mə Tir ta Sidoŋ gəma neheye tə mbay naha a bəlay aye. 18Ndo niye hay ti yaw ka təv ŋgay na, mata pay zləm a bazlam ŋgay ada hərwi mâ mbəl tay ha abəra ma ɗəvats tay hay wal wal. Ndo neheye məsəfəre lele bay eye hay mə bo tay aye na, kə mbəl tay hay. 19Kwa way a pəla tsəveɗ məlamay nets tsa hərwi gədaŋ a yaw abəra mə bo ŋgay. Ndo neheye ta lamay aye na, a mbəl tay ha tebiye. 20Yesu a zəba ka gawla ŋgay hay na, a gwaɗatay: «A nəkurom ndo i mətawak hay, ŋgwasum hərwi Bəy i Mbəlom na, i kurom. 21A nəkurom neheye may a wur fakuma anəke aye, ŋgwasum hərwi Mbəlom ma vəlakumeye wu nakə a sakum aye. A nəkurom neheye faya ka tuwumeye anəke aye, ŋgwasum hərwi ka ta ŋgwasumeye. 22Nəkurom neheye ndo hay faya ta gakum eye ɗəretsətseh aye, kwa ta kal kurom ha, kwa ta tsaɗakum, kwa ta tsik fakuma wu nakə lelebay eye hərwi nakə ka dzalum ha Wawa i Ndo aye na, ŋgwasum. 23Aza pat nakə wu neheye ta ndzakum a gər aye na, mbərzlum tə məŋgwese eye hərwi Mbəlom ma ta vəlakumeye magogoy kurom bagwar eye mə mbəlom. Aya ane, sərum ha na, bəba təte tay hay tə gatay a ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom hay na, andza niye. 24A nəkurom ndo i zlele hay, ɗəretsətseh ka gər kurom hərwi ɓa ka hutum magogoy kurom tsɨy. 25A nəkurom neheye hawa i wu a gakum bay aye wu kurom andaya anəke haladzay aye, ɗəretsətseh ka gər kurom hərwi may ma ta wuriye fakuma. A nəkurom neheye faya ka ŋgwasumeye anəke aye, ɗəretsətseh ka gər kurom hərwi ka ta ndzumeye ta mədzal gər aye ada ka tuwumeye. 26A nəkurom neheye ndo hay tə gwaɗ fakuma nəkurom ŋgwalak i ndo hay aye, ɗəretsətseh ka gər kurom. Hərwi bəba təte tay hay tə gwaɗawa ka ndo neheye tə gwaɗ nəteye ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom aye ta səpatawa ndo hay ahəl niye na, andza niye.» 27«Ane tuk na, na tsikakumeye a nəkurom neheye faya ka pumeŋeye zləm aye: Wuɗum ndo məne ɗəre kurom hay. Gumatay ŋgwalak a ndo neheye tə nakum ɗəre aye. 28Pum ŋgama ka ndo neheye faya ta vəlakumeye mezeleme aye. Ɗuwulumay me a Mbəlom hərwi ndo neheye faya ta gakumeye ɗəretsətseh aye. 29«Taɗə ndoweye kə faka ka maholom na, mbəɗay ha maholom i diye neŋgeɗ. Ndoweye ka buwa faka abəra kələmedze yak na, gər ha mâ zla na faya məkelkabo yak i huɗ aye. 30«Ndo ka tsətsah fakaya wu na, vəlay ada taɗə ndoweye kə zla faka abəra wu yak na, kâ tsətsah faya bay. 31«Ka gwaɗum ndo hay tâ gakum ŋgwalak na, gumatay ŋgwalak a ndo hay dərmak. 32«Kâ wuɗum ndo neheye ta wuɗa kurom aye ɗekɗek bay. Taɗə ka wuɗum ndo neheye ta wuɗa kurom aye ɗekɗek na, ka dzalum na, ka hutumeye merəɓe kurom ɗaw? Kwa ndo i mezeleme hay ta wuɗa ndo neheye ta wuɗa tay ha aye dərmak! 33Ada taɗə ka gumatay ŋgwalak a ndo neheye faya ta gakumeye ŋgwalak aye ɗekɗek na, ka dzalum na, ka hutumeye merəɓe kurom ɗaw? Kwa ndo i mezeleme hay na, tə ge andza niye. 34«Taɗə ka vəlumateye wu a ndo neheye ka sərum ha nəteye ta sliye məmakum ha aye na, ka dzalum na, ka hutumeye merəɓe kurom ɗaw? Kwa ndo i mezeleme hay tə vəlawa wu na, a ndo i mezeleme hay andza nəteye hərwi ada tâ matay ha andza nakə tə vəlatay aye! 35Ɗuh bay, wuɗum ndo məne ɗəre kurom hay! Gumatay ŋgwalak. Ka vəlumatay wu na, kâ gwaɗum tâ makum ha a ɗəma bay. Mbəlom ma ta vəlakumeye a ɗəma magogoy kurom na, haladzay. Nəkurom ka ta tərumeye wawa i Mbəlom Fetek. Hərwi neŋgeye na, a wuɗa ndo i həzay hay ta ndo i seweɗ hay dərmak. 36Tərum ndo məge ŋgwalak hay andza Bəba kurom Mbəlom, neŋgeye ndo i ŋgwalak. 37«Kâ gum sariya ka ndo bay. Mbəlom dərmak ma gakumeye sariya bay. Kâ rawum me ka ndo hay bay. Mbəlom bəbay ma rawiye fakuma me bay. Pəsumatay ha mənese a ndo hay, Mbəlom dərmak ma pəsakumeye ha mənese kurom. 38«Vəlumatay wu a ndo hay, Mbəlom dərmak ma vəlakumeye. Mbəlom ma vəlakumeye na, ma rahakumeye ha lele. Ma dzədzakakumeye ha a gwezem kurom hay na, madzədzeke madzədzeke. Mbəlom ma ləvakumeye wu tə wu nakə ka ləvawumatay ha wu a ndo hay aye dərmak.» 39Yesu a tsikatay ta dzeke mekeleŋ eye sa, a gwaɗatay: «Guluf ma sliye məgəsay həlay a guluf neŋgeɗ ɗaw? Nəteye salamay tay eye ta dəɗiye a bəɗ. 40Ndo nakə faya ma tətikiye wu aye na, ma ziye ndo matətikay wu bay. Ane tuk na, ndo nakə faya ta tətikay wu kə sər tsɨy na, ma təriye andza ndo matətikay wu.» 41A gwaɗatay sa: «Nəkar na, ka ŋgatay a tsakwal mə ɗəre i malamar yak. Ane tuk na, mayako nakə mə ɗəre yak aye ka ŋgatay bay na, hərwi mey? 42Kəkay, ka sliye məgweɗe: “Malamar ga, ehey nâ zlaka ahaya tsakwal abəra mə ɗəre yak” na, ɗuh i yak aye mayako gəlawwa ka ŋgatay bay na, kəkay? Nəkar ndo i bəbərek, lah faya məzle ahaya mayako abəra mə ɗəre yak təday ada ka ŋgateye a ɗəre kwetseh kwetseh. Ka zlaya ahaya tsakwal abəra mə ɗəre i malamar yak tuk.» 43Yesu a gwaɗatay sa: «Sərum ha na, dərizl i gərɗaf lele eye na, ma wiye hohway i dərizl i gərɗaf nakə lele bay aye bay, andza niye dərizl i gərɗaf lele bay eye ma wiye hohway i gərɗaf nakə lele eye bay aye. 44Ka sərakwa ka bo abəra dərizl i gərɗaf hay ta hohway tay hay. Ka slumeye faya maŋgəle hohway i gurov abəra ka wuradak bay ada ka slumeye maŋgəle hohway i təroz abəra ka dzəgew bay. 45Sərum ha na, ndo nakə ŋgwalak eye na, ma giye wu ŋgwalak eye hay hərwi mə ɗərev ŋgay na, wu neheye ŋgwalak eye dərmak. Ndo nakə seweɗ eye na, ma giye wu neheye seweɗ eye hərwi ɗərev ŋgay maraha eye tə wu neheye seweɗ eye. Hərwi kwa way a ndohwa ahaya na, wu nakə maraha eye mə ɗərev ŋgay aye.» 46Yesu a gwaɗatay sa: «Ka zalumeŋ a neŋ “Bəy Maduweŋ, Bəy Maduweŋ” na, hərwi mey? Ada wal faya ka gumeye wu nakə na tsikakum aye bay sa tuk na, kəkay? 47Tsənum, na ɗakumeye ha ndo nakə a peŋ bəzay ta ɗeɗik aye. Neŋgeye na, a pay zləm a bazlam ga lele. Kə pay zləm na, a ge ha məsler tə bazlam nakə a tsəne aye. 48Neŋgeye a ndzəkit bo na, ta ndo nakə a say maɗəzle gay aye. A dazlay na, a la na mədok i gay sɨɗuk lele. A ndəv ha məle na, a ɗəzla ahaya mədok i gay ŋgay niye ma bəɗ tə kwar lele. Tsa na, a ŋgar na gay niye tuk. Yam a pa na, mazaw a yaw ŋgəf ka gay ŋgay niye na, ɗaɗa a mba faya mambəzle ha bay, hərwi maɗəzla eye lele. 49Aya ane tuk na, ndo nakə a tsəne bazlam ga ada kə ge ha məsler bay na aye, neŋgeye dərmak a ndzəkit bo ndo nakə a say məge gay aye. Ane tuk na, a dazlay kwayaŋŋa ze məle na mədok eye. A pa na mədok eye təhas ka dala tsa. A ndəv na, yam a pa. Mazaw i magayam hay ŋgəf ti yaw ka gay niye na, kwayaŋŋa bərem a mbəzl, tsekək yam a həl na gay niye. A mbəzl na, liyeh liyeh kwa tsekweŋ ka ləkaw bay.»


text: 1NGakom je, re uwəi dəw madɨ dɔ nḛ ra tɨ kɨ go tɨ al, majɨ kadɨ səi kɨ awi kɨ NDɨl Luwə mesi tɨ, ɨrai sie kadɨ təl re dɔ rəbɨ tɨ kɨ majɨ. Nə ke ə kadɨ ɔji-e kɨ mɨndɨ kɨ sɔl lɔm taa. Nɨngə kadɨ dəw kɨ ra dansi tɨ oo rɔne majɨ, kadɨ osɨ me ko nḛ na tɨ kɨn al. 2Ɨrai kadɨ ɨtaai nḛ kɨ kɔy dɔ-naa tɨ. Re ɨrai be nɨngə, a səi njé təl rɔ go ta tɨ lə Kɨrɨsɨ. 3Re dəw madɨ kɨ ndae goto, oo rɔne kadɨ nḛ dəw kɨ nga nɨngə, dəwe kɨn ɨsɨ ədɨ rɔne. 4Kadɨ na̰ na̰ ka ɨndə majɨ kɨlə rane oo. Re ɨngə nḛ madɨ kɨ majɨ me tɨ nɨngə, kadɨ ra rɔnəl dɔ kɨlə tɨ kɨ e wa ra kɨ kanjɨ kadɨ un rɔne ɨndə kadɨ ndəgɨ dɨje tɨ. 5Tadɔ na̰ na̰ ka a a ta kɨlə je ləne kɨ ra. 6Sɔbɨ kadɨ dəw kɨ nje taa nḛ ndo kɨ ḭ rɔ Luwə tɨ, ka̰y nḛ kɨngə je ləne pətɨ kɨ dəw kɨ nje ndo-e nḛ. 7Dəw a mbə kɨ Luwə al, ə ədi rɔsi al. Nḛ kɨ dəw dɨbɨ a tətɨ kande. 8Kɨn ə re dəw dɨbɨ nḛ kɨ go darɔ tɨ nɨngə, kande kɨ a tətɨ e koy. A kɨn ə re dəw dɨbɨ nḛ kɨ go NDɨl Luwə tɨ tɔ nɨngə, kande kɨ a tətɨ e kajɨ kɨ to ratata kɨ no̰ tɨ. 9Lo kɨn tɨ, majɨ kadɨ nḛ madɨ ɔr tɔgɨje ta ra majɨ tɨ al. Lokɨ j-uwəi rɔje ba ta ra-e tɨ nɨngə, j-a jɨ tətɨ kandɨ kɨ majɨ dɔkagɨloe tɨ. 10E be ə, lokɨ j-ɨngəi dɔkagɨlo ra majɨ nɨngə, majɨ kadɨ jɨ rai majɨ kɨ dɨje pətɨ. Kɨ bo ngay e njé kɨ adi mede Jəju Kɨrɨsɨ. 11Oi nḛ kɨ m-ndangɨ m-adɨ səsi kɨn. E mi wa ə m-ndangɨ boy guri guri kɨ jim. 12Əi Jɨpɨ je kɨ ndɨgi kadɨ n-nəli ndəge je ə yə ɨsɨ ɨndəi gu dɔsi tɨ kadɨ ɨjəi mɔtɨsi. Rai be mba kadɨ dɨje adi-de ko̰ mbata ta koy lə Kɨrɨsɨ dɔ kagɨ-dəsɨ tɨ al. 13Əi je wa kɨ njé kɨjə mɔtɨde kɨn, uni go ndu-kun je lə Jɨpɨ je ba pətɨ al. NDɨgi kadɨ səi je ə ɨjəi mɔtɨsi kadɨ kɨjə mɔtɨ ləsi e nḛ kɨndə gu ləde. 14Nɨngə mi, m-ɨndə gum kɨ kagɨ-dəsɨ lə Ɓaɓe ləje Jəju Kɨrɨsɨ, ɓɨ m-ɨndə gum kɨ nḛ kɨ rangɨ al. MBata kɨ takul koy lə Jəju Kɨrɨsɨ dɔ kagɨ-dəsɨ tɨ, nḛ je kɨ dɔnangɨ tɨ ne təli nḛ kɨ koy kɨ rɔm tɨ, ə mi m-təl nḛ kɨ koy kɨ rɔ nḛ je tɨ kɨ dɔnangɨ tɨ ne tɔ. 15Nɨngə re dəw ɨjə mɔtɨne, ə se ɨjə mɔtɨne al ka, e nḛ kɨ ndae goto. Nḛ kɨ bo ngay e ta kadɨ dəw təl nḛ kɨndə kɨ sɨgɨ. 16Kadɨ kɨsɨ-maje kɨ me-majɨ lə Luwə e dɔ dɨje tɨ pətɨ kɨ uni go rəbɨ kɨ sɨgɨ, kɨ dɨje pətɨ kɨ əi dɨje lə Luwə. 17Kaw kɨ kəte no̰o̰ kɨn, kadɨ dəw ra səm nḛ kɨ ko̰ al ngata. Tadɔ m-aw kɨ ndunə do je kɨ ɔjɨ go ko̰ lə Jəju rɔm tɨ. 18NGakom je, kadɨ me-majɨ lə Ɓaɓe ləje Jəju Kɨrɨsɨ e naa tɨ səsi. Amen.


text: 1Poy Ta kɨ Majɨ kɨ ɔjɨ dɔ Jəju Kɨrɨsɨ, kɨ NGon lə Luwə, ə kulə ngɨre to kɨn. 2NDangi me makɨtɨbɨ tɨ lə nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ, Ejay, əi nə: «Mi Luwə m-a m-ɨlə kɨ nje kaw kɨlə ləm kəte no̰i tɨ, Kadɨ ra go rəbɨ no̰i tɨ. 3NDu dəw madɨ ɓa dɨlə lo tɨ ə nə: Ɨrai go rəbɨ lə Ɓaɓe! Ɨrai go rəbɨ lie adɨ a njururu!» 4Ja̰ Batɨsɨ tḛḛ ɨlə mbḛ dɨlə lo tɨ ə nə: «Ɨyə̰i go rəbɨ njɨyəsi je kɨ majal kɔ, adɨ rai səsi batəm, mba kadɨ Luwə ɨyə̰-n go majal je ləsi kɔ.» 5Dɨje pətɨ kɨ dɔnangɨ Jude tɨ kɨ ɓe bo Jorijaləm tɨ, rəi rɔ Ja̰ tɨ, tɔri ndude dɔ majal je tɨ ləde, adɨ Ja̰ ra-de batəm me ba Jurdḛ tɨ. 6Kɨbɨ kɨ Ja̰ ɨlə rɔne tɨ, e kɨ ra kɨ bḭ jambal, nɨngə dɔ mene kɨ nda tɔ. Nḛ kusoe e gɨbɨri je kɨ təjɨ je par. 7Ja̰ əl kosɨ dɨje ə nə: «Dəw madɨ kɨ nje tɔgɨ kɨ ətɨ ɓəl, kɨ ɨtə-m sa̰y, a re gom tɨ no̰o̰. E dəw kɨ kɨlə sa lie ka m-asɨ kɨlə dɔm nangɨ tutɨ al. 8Mi, m-ra səi batəm me man tɨ, nə e, a ra səi batəm, me NDɨl Luwə tɨ.» 9Dɔkagɨloe tɨ kɨn, Jəju ḭ Najarətɨ tɨ, kɨ e ngon ɓeko̰ kɨ Galile tɨ, re adɨ Ja̰ ra-e batəm, me ba Jurdḛ tɨ. 10Lokɨ Jəju ɨsɨ tḛḛ me man tɨ, oo dɔra̰ tḛḛ tane, nɨngə oo NDɨl Luwə, rɨsɨ tə də dum be re ɨsɨ dɔe tɨ. 11Nɨngə, ndu ta madɨ tḛḛ dɔra̰ tɨ, ə nə: «Ḭ NGonm kɨ nje ndɨgɨ ləm, kɨ ḭ nḛ rɔnəl ləm kɨ bo ngay.» 12Kalangɨ ba go tɨ, NDɨl Luwə ɔsɨ Jəju aw sie dɨlə lo tɨ. 13Jəju ra ndɔ dɔsɔ dɨlə lo tɨ. Sata̰ re rɔe tɨ, na-e. Jəju e naa tɨ kɨ da je kɨ wale, malayka je rai sie. 14Go kuwə tɨ kɨ uwəi Ja̰ dangay tɨ, Jəju aw Galile tɨ, ɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ lə Luwə ə nə: 15«Dɔkagɨlo kɨ Luwə ɔjɨ ka re nga, nɨngə ko̰ɓe lə Luwə ka, e ɓasi rɔsi tɨ tɔ. Ɨyə̰i go rəbɨ njɨyəsi je kɨ majal kɔ, ə adi mesi Poy Ta kɨ Majɨ.» 16NDɔ kare, Jəju a də kadɨ ba bo tɨ kɨ Galile nɨngə, oo Sɨmo̰ əi kɨ ngokone Andɨre kɨ əi njé ndo̰ kanjɨ je, a ɨləi bandɨ me man tɨ. 17Jəju əl-de ə nə: «Ɨrəi gom tɨ adɨ m-ndo səsi, kadɨ ɨtəli njé ndo̰ dɨje kadɨ ɨngəi kajɨ.» 18Kalangɨ ba, ɨyə̰i bandɨ je ləde, ə awi uni go Jəju tə njé ndo je lie. 19Jəju ɔtɨ ndə̰y kəte nɨngə, oo Jakɨ əi kɨ Ja̰ kɨ əi ngan lə Jəbəde, ɨsi me to tɨ, ɨsɨ rai go bandɨ je ləde. 20Kalangɨ ba, Jəju ɓar-de, nɨngə ɨyə̰i bawde Jəbəde kɨ njé ra sie kɨlə je, me to tɨ, ə awi kɨ Jəju. 21Jəju əi kɨ njé ndo je ləne awi Kapərnayɨm tɨ. Jəju ur kəy kaw-naa tɨ lə Jɨpɨ je, kɨ ndɔ taa kə̰ə̰ ləde, nɨngə ɨlə ngɨrə ndo nḛ. 22Nḛ ndo lie, ətɨ dɨje kɨ ɨsɨ ooi dɔe ɓəl kɨ dum, mbata ndo nḛ kɨ tɔgɨ kɨ ɨngə rɔ Luwə tɨ, ɓɨ ndo nḛ tə njé ndo ndu-kun je al. 23Nɨngə, dəw madɨ kare kɨ ndɨl kɨ majal ra-e, ɨsɨ me kəy kaw-naa tɨ ləde no̰o̰, no̰ kɨ ndune kɨ bo ə nə: 24«Jəju kɨ Najarətɨ, ri ə, ɨge rɔje tɨ ə? Ɨre mba kadɨ ɨtujɨ-je a? M-gər-i majɨ: ḭ kɨ Kay njay lə Luwə.» 25Jəju ndangɨ ndɨl kɨ majal kɨ tɔgɨne ə nə: «Utɨ tai, ə ɨtḛḛ kɔ rɔ dɨngəm tɨ kam.» 26Lo kɨn tɨ, ndɨl kɨ majal, ndajɨ dɨngəm rururu, kɨ tɔgɨne, nɨngə tḛḛ rɔe tɨ kɨ no̰ tane tɨ. 27Nḛ kɨn ətɨ dɨje ɓəl, adɨ dəji-naa ta dande tɨ əi nə: «Ri ə ra nḛ be ə? Oi nḛ ndo kɨ sɨgɨ, kɨ aw kɨ tɔgɨne ngay kɨn! Nɨngə, ndɨl je kɨ majal ka, ɨlə-de gɨn tɔgɨne tɨ, adɨ təli rɔde go ndue tɨ ɓəy tɔ.» 28E be ə, dɨje sanəi-naa kɨ tɔɓa lə Jəju, dɔnangɨ kɨ Galile tɨ kalangɨ ba. 29Lokɨ tḛḛi kəy kaw-naa tɨ lə Jɨpɨ je ka kɨn nɨngə, Jəju əi kɨ Jakɨ nɨm, Ja̰ nɨm, awi me kəy tɨ lə Sɨmo̰ əi kɨ Andɨre. 30Məm Sɨmo̰ kɨ dəne, rɔe o̰ por rɨgɨ rɨgɨ, adɨ to nangɨ. Be ə, lokɨ Jəju ur me kəy tɨ nɨngə, kalangɨ ba, əli-e ta rɔ to lie. 31Jəju re rɔe tɨ, uwə jie, un-e kɨ taa, nɨngə, rɔe kɨ kəte tɨngə ngay ka kɨn, təl sɔl, adɨ ɨngə rɔ nga. Go tɨ, ra nḛ kuso adɨ-de. 32Lokɨ lo sɔl, go kadɨ kur tɨ, dɨje rəi kɨ njé mo̰y je, kɨ dɨje pətɨ kɨ ndɨl je kɨ majal, rai-de, rɔ Jəju tɨ. 33Dɨje pətɨ kɨ me ɓe bo tɨ kawi-naa kɨ ta kəy tɨ, ta kəy tɨ. 34Jəju adɨ rɔ nga, njé mo̰y je kɨ dangɨ dangɨ, taa tuwə ndɨl je kɨ majal dɔde tɨ kɔ tɔ. Nɨngə, adɨ ta rəbɨ, ndɨl je kɨ majal kadɨ əli ta al, tadɔ gəri-e ɓətɨ. 35Ta gɨn lo tɨ, lokɨ lo tɨjə al ɓəy, Jəju ḭ taa, tḛḛ me kəy tɨ aw dɨlə lo tɨ, nɨngə loe tɨ no̰o̰, ɨlə ngɨrə kəl ta kɨ Bawne. 36Sɨmo̰ əi kɨ ndəgɨ dɨje kɨ əi sie, awi sangi Jəju. 37Lokɨ ɨngəi-e nɨngə, əli-e əi nə: «Dɨje pətɨ a sangi-ni.» 38Ə Jəju əl-de ə nə: «Adɨ j-awi ngan ɓe je tɨ, kɨ kadɨ tɨ kɨn ngata, tadɔ, sɔbɨ kadɨ m-ɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ nu tɔ. MBata, m-re kadɨ m-ra kɨlə kɨn.» 39E be ə, Jəju njɨyə dɔnangɨ Galile tɨ ba pətɨ, ɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ me kəy kaw-naa je tɨ lə Jɨpɨ je, nɨngə tuwə ndɨl je kɨ majal tɔ. 40NJe banjɨ ɔtɨ re rɔ Jəju tɨ, ɔsɨ məkəsɨne nangɨ no̰e tɨ, nɨngə no̰ dɔe tɨ ə nə: «Re ɨndɨgɨ ə, a adɨ banjɨ ləm ur, kadɨ rɔm ay njay.» 41Jəju oo kəm-to-ndoo lie, adɨ ɨlə jine ɔde-n, nɨngə, əl-e ə nə: «M-ndɨgɨ, ə kadɨ banjɨ ləi ur, adɨ rɔi ay njay.» 42Ta naa tɨ no̰o̰ banjɨ lie ur, adɨ rɔe nga. 43Nɨngə kəte ɓəy taa kadɨ Jəju ɨyḛ adɨ aw, ndəje kɨ tɔgɨne ngay, 44ə əl-e ə nə: «Onoi kadɨ əl tae dəw madɨ, ə aw ɔjɨ rɔi nje kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare, nɨngə adɨ kadɨ-kare kɨ ndu-kun lə Mojɨ dəjɨ. Ɨra be mba kadɨ gəri təkɨ banjɨ ləi ur adɨ ɨngə rɔ nga.». 45Nə lokɨ dɨngəm ka kɨn ɔtɨ aw nɨngə, ɨlə mbḛ dɔ nḛ tɨ kɨ Jəju ra sie kɨn, adɨ dɨje pətɨ ooi. Nḛ kɨn ra adɨ Jəju asɨ kadɨ ur me ɓe bo tɨ kɨ rangɨ, ta kəm dɨje tɨ ja ja al ngata. Be ə, ɨsɨ gɨdɨ ɓe tɨ, dɨlə lo tɨ, nɨngə dɨje ḭ kɨ lo je kɨ dangɨ dangɨ, rəi rɔe tɨ.


text: 1Yə ká Galatiya, mbəlyi má ntsəkulə yə ndangə! Waá ɗa yə tá ghi ri? Wuri mbəlyi kə ncətə yə mtə Yesu Kristi tə wci dladlakə tə gambala kwa ntsə-yə dəgələyə. 2Wsi kutə kalə, yira yiwi va yə: Mambəli Hyalatəmwə kə yə kə́lə tsa nə, səkwa təmburi tsá kə yə yatə wsi kə wada ra Musa gətə nda tlayi yə náa, náa səkwa təmburi tsá kə yə fatə habarə Kristi a ba mbərəsa lə ná? 3Tsətsəma ndza yə ka bata fashə kala tsa ri? Lə Mambəli Hyalatəmwə atə zəli hunkwa ra Hyalatəmwə yə vənjə; a má ndzaranjəa mwa, wuri yə kə "i kərintə lə dənama rə ghi-yə fashə wa?! 4Ndana ka wsi fashə ndza-rayə kwa hunkwa ra zəli ndangə ná? Vá ndza ka wsi fashə, kwə ghi-ra wə. 5Karə mənə nə, má tsá kə Hyalatəmwə nggə yə Mambəli-njə, a mələ tlə́nə kwatsəka tá yə nə, səkwa təmburi tsá kə yə yatə wada ra Musa nda mələ njə kala tsa shə náa, náa səkwa təmburi habarə Kristi kə yə fatə, a ba mbərəsa lə ná? 6Tsətsə mbərəsa ra Ibrahim zamə dəwa; kala tsá kə gətəgwa kwa Dləparamə Hyalatəmwə nee, "Ibrahim mbərəsa lə Hyalatəmwə, nda fəyə njə́ Hyalatəmwə ka mdi tsapə," əkwə. 7Təmburi tsətsə, má mbəlyi kə mbərəsa, hyá mbəlyi ka shi hyi Ibrahim nga jiri. 8Wuri Dləparamə Hyalatəmwə kə gətə səfə camənkwa nee, má tə kəma dzəgəndza ná, Hyalatəmwə dzəgə fə mbəlyi má ka ká Yahuda ka mbəlyi tsapə kwa kəma-ranjə, a ba ntivintə bikyi-hya səkə kə mbərəsa-rahya lə njə́. Təmburi tsətsə nda gərətəgwa habarə ndərə tə́ Ibrahim zamə, tsá kə gə nee, "Səkə kə na dzəgə Hyalatəmwə nggərəkə barəka tə́ paɗə mbəlyi kwa wdunya," əkwə səfə vi barəka tsa má səkə; 9ba Ibrahim mbərəsa lə Hyalatəmwə nda tlayi barəka njə. Má paɗə mbəlyi kə mbərəsa mwa, Hyalatəmwə dzəgə nggərəkə barəka tə́ hyá kala nga Ibrahim tsa. 10Má paɗə mbəlyi kə nggatəgwa tə yatə wada ra Musa tazhe tlayi mbə nə, wuri wdla ra Hyalatəmwə kə tsəshə hyá; təmburi wuri Dləparamə Hyalatəmwə kə gətə nee, "Má wamara mdi má yatə paɗə zaka wada kə ɗafətəgwa kwa wada ra Musa talala ná, wuri wdla ra Hyalatəmwə kə tsəshə mdi shə," əkwə. 11Wuri kə ncətəgwa tə gambala tə́ wamara mdi nee, mdi shə ba njigwe ka mdi tsapə kwa kəma ra Hyalatəmwə səkə kə yatə wada ra Musa wə; təmburi wuri kə gətəgwa kwa Dləparamə Hyalatəmwə nee, "Má mdi kə ndza ka mdi tsapə səkwa tə mbərəsa-ranjə, mdi shə dzəgə tlayi mbə," əkwə. 12A má wada ra Musa nə, vá nggatəgwa tə mbərəsa lə Hyalatəmwə wə; təmburi wuri kə ɗafətəgwa nee, "Má mdi kə yatə wamara wsi kə wada ra Musa gətə talala, mdi shə dzəgə tlayi mbə səkə kə yatə wada tsa," əkwə. 13Má Kristi lə ghi-njə mənə, ba njigwe ka mdi kə wdlantəgwa, tazhe ba njə kələntə myi shilyə mə wdla ra Hyalatəmwə ndza tsə́ mbəlyi má yatə wada ra Musa tsa; təmburi wuri kə ɗafətəgwa nee, "Má wamara mdi kə patlətəgwa tə wci ná, mdi kə Hyalatəmwə wdlantə tsa shə," əkwə. 14Kristi ɗatə yə tá wdlantəgwa-ranjə tsa tazhe ba mbəlyi má ka ká Yahuda tlayi barəka kə Hyalatəmwə mputə aləkawalə-njə tə́ Ibrahim zamə tsa; səkə kə Kristi lə ghi-njə tlayi barəka tsa mbəlyi! Təmburi tsətsə nda tlayi Mambəli kə Hyalatəmwə mputə myi aləkawalə-njə tsa myi, səkə kə mbərəsa-ramyi lə Kristi. 15Nggwasama, yira gə yə vəcə nggəla. Má ba mbəlyi ɓwagə mputə aləkawalə mələ wuntə wsi, a ba hyá patlətə mnyə tə́, mdi shə ba ɓələntə aləkawalə tsa wə; mwa, wsi shə ba wuntə mdi mtsəhə dzə mbweghe-njə dəwa wə. 16Má aləkawalə kə Hyalatəmwə mputə tsa mwa, tə́ Ibrahim mputəgwa njə, ba tə́ shi-ranjə. Vá gətəgwa nee, "tə́ shi hyi-njə," əkwə, kala wsi ndza njə tə́ mbəlyi kúkulə mwa wə; má wsi kə gətəgwa, njə́ nee, "tə́ shi-ranga," əkwə. Wuri njəa kə ncətə nee, tə́ wuntə mdi kutə mə shi hyi Ibrahim mputə aləkawalə tsa Hyalatəmwə kalə; má mdi shə ná, njə́ Kristi. 17Na zəzi mə vəcəa tsa: má aləkawalə kə Hyalatəmwə mputə tə́ Ibrahim zamə, a ba patlətə mnyə tə́ tsa nə, má wada ra Musa kə səkə kətərəmbwe va arəwi fwarə ba makəmtsi tsa, kandə ɓələntə aləkawalə kə Hyalatəmwə mputə tsa wə. 18Má ndərəma səkwa tə yatə wada ra Musa ndza mdi tlayi barəka va Hyalatəmwə nə, səfə barəka tsa tlayigwa səkwa tə aləkawalə Hyalatəmwə wə. Má barəka kə Hyalatəmwə nggərəkə tə́ Ibrahim, səkwa təmburi aləkawalə kə Hyalatəmwə mputə lə njə́. 19Tazhe waá nda fəyəgwa wada ra Musa mənə ri? Mbəlyi fəyə wada tsa tazhe ba njə ncətə bikyi mbəlyi tə ka, nda səkə shi ra Ibrahim tsa səkə, tsá kə Hyalatəmwə mputə aləkawalə tə́ njə́. Má wada tsa mwa, tə́ mbəlyi kə mnə Hyalatəmwə gərətəgwa njə hataba, nda səkə hyá gərətə tə́ Musa; Musa mwa, ba səkə gərətə tə́ mbəlyi. 20A má aləkawalə kə Hyalatəmwə mputə lə mbəlyi tsa, səkə kə mbəlyi kə mnə-njə mputə njə wə, a səkə kə wuntə mdi kala Musa mputə njə mwa wə; Hyalatəmwə lə ghi-njə tsá kə mputə. 21Karə mənə nə, má aləkawalə kə Hyalatəmwə mputə tsa, wuri kə ndza ka wsi kə wshəntə wada ra Musa ndangə ná? Mandara batlyə vá wshəntə wada ra Musa njə wə. Má ndərəma wuntə wada tsá shə, tsá tsəramə mbə́tə mdi, a nggərəkə mkyə tə́ mdi ná, səkə kə yatə wada tsa nda ndza mdi ka mdi tsapə. 22A má kwə Dləparamə Hyalatəmwə, paɗə mbəlyi kwa wdunya, wuri bikyi kə gurehwi hyá—tazhe má paɗə mbəlyi kə mbərəsa, ba hyá tlayi barəka kə Hyalatəmwə mpurətə aləkawalə-njə tə́ hyá, səkə kə mbərəsa-rahya lə Yesu Kristi. 23Má vi kama hunkwa ra mbərəsa tsa ncətəgwa ná, kwa furəshina ra wada ra Musa myi ntanggə, nda səkə Kristi səkə ncətə myi hunkwa ra mbərəsa tsa. 24Má wada ra Musa venkwashə, ka tlamda-myi njə nda səkə Kristi—tazhe ba myi tlayi ndza ka mbəlyi tsapə səkə kə mbərəsa-ramyi lə Kristi. 25A má ndzaranjə tsa mənə, wuri hunkwa ra mbərəsa tsa kə səkə; səfə myi tá təkwi wada ra Musa mwa, a njə gəle myi wə. 26Təmburi paɗə-yə ndzaranjəa ná, ka nggwasə Hyalatəmwə yə səkə kə mbərəsa-rayə lə Yesu Kristi. 27Təmburi wuri batizəma-rayə kə daɓətə yə lə Kristi; yə mwa mənə ná, wuri yə kə kələtə məhələ Kristi. 28Təmburi tsətsə, mə hunkwa ra Kristi ná, dadamə kwalyə ká Yahuda lə mbəlyi má ka ká Yahuda wə; dadamə kwalyə mava lə kambi mdi má ka mava wə; dadamə kwalyə zhilyi lə myə dəwa wə—paɗə-yə ná, ka kutə yə səkə kə daɓətəgwa-rayə mə zəli Yesu Kristi. 29Má ndərə ka nga Kristi yə mwa, shi hyi Ibrahim yə; yə dzəgə tlayi barəka kə Hyalatəmwə mputə aləkawalə-njə tə́ Ibrahim tsa.


text: 1Ma daba'əkii, nya nee ka əndə'i maɗuunə malaa'ika ca jima dagintaŋfə da i kuraɓiinə ashikii da i məŋganə anəkii. Makə uusəra nə kəŋwaciinəkii ka ɓərənə. Makə ənfwə ŋga gunə nə shiraŋəkii əsə. 2Tə'i uundzə ləkaləkatə mawunəkii aciikii. Ca ka səɗə ciizəmanəkii anə uunəva. Ma səɗə madzənakii əsə, anə hanyinə. 3Ca ŋgəree ka uurakii, ca 'wa makə tuunə ŋga livara. Wata dzanə ŋga vənə məɗəfə a muu. 4Makə muyi tii, ma ətsə kaa nya naahə, wata ma nya fa, əndə a waɓya da nyi dadagyə. Əŋki ci ka nyi, “Ga ha naahə sətə bii dzanə ŋga vənə məɗəfə, wa ca ndzaa ma'umbeekii.” 5Wata malaa'ikatə kəŋaanə anə uunəva da anə hanyinə a maɗee ka ciinəkii ŋga ciizəmanə aadəgyə, 6ca jiɗəgi də ləmə ŋga Əntaŋfə ətə da i əpinə ŋga ca'ə ndəŋwə ndəŋwə. Ci tagii ha dadagyə da ha a panə da uunəva da i uushi'iitə asəkətii patə. Malaa'ikakii a ba, “Pooshi səkəpaanə ma'ə! 7Ma saa'itə nə məɗəfənə ŋga malaa'ika a ədə uutəmaakii, saa'ikii nə Əntaŋfə a uudəpaa aniya ŋga ma'umbee uushaakii makə sətə bii ci ka lyawarənaakii, waatoo anabiinaakii.” 8Wata uuratə fii nyi ca waɓə da nyi dadagyə a ənə ka banə ka nyi, “Duu, luuwu mawunə ləkaləkatətsə acii malaa'ikatsə kəŋə anə uunəva da anə hanyinə.” 9Nya dzə aaɓii malaa'ikata, nya ba ka ci, “Vii ka nyi uundzə ləkaləkatətsa.” Əŋki ci ka nyi, “Ŋgəruu, ha tsəɓəgi. Ma a maku, ka fanə nə hə ndikə ndikə makə moozəŋa. Amma ka hwarakəginə a səkəku.” 10Nya luu uundzə ləkaləkatətə aciikii, nya tsəɓəgi. Ma nya fa, ndikə ndikə makə moozəŋa. Amma, makə ndagərə nyi, ma nya fa, kə hwarakəgi a səkəki. 11Əŋki ənji ka nyi əsə, “Tyasə, ka ənənə nə hə ka ɗa anabaakwaanə agyanə hanyinə da slikərənyinə da uuranyinə laŋə da agyanə meeminə laŋə.”


text: 1Vi kə Yesu səkwa mə mwəa ná, kúkulə mbəlyi tə zəli njə́. 2Má nda nə na, vəkkə wuntə mdi dərəne səkə tá njə́, ba gəliɓyi tə kəma-ranjə; kwə mdi dərənee, "Titihwə na rá, Tlamda; má ndərə kə "i na, ndaka mbə́tə rá na va dərənee," əkwə. 3Mpikkə Yesu ncəkə pəla-ranjə ba fata mdie: "Wuri rá kə "i; 'kulingə' kwə na va dərəne-rangaa!" əkwə njə. Təkwashə-təkwashə ba dərəne ra mdie kəri! 4Ba Yesu gə sha njə́ nee, "Washə na gərəshə habarə wsie tə́ mbəlyi wə—se waləka tə́ mdi kə mələ sarəka kwa mpya Hyalatəmwə, a njə vərahəvə ndza ra kəri dərəne-ranga. Ba na dzəgə lə wsi kə mələ sarəka ra kəri dərəne, kala tsá kə wada ra Musa gətə—tazhe ba mbəlyi sənata nee, wuri dərəne-ranga kə kəri handanda. Mayi na li," əkwə. 5Səkwa kə Yesu səkwa Kafarnahum ná, ba wuntə mdi kulə səwaja ra ká Roma səkə gədyi Yesu, a njə mbə mava-ranjə; 6kwə njə na ná, "Tlamda, lə barəka-ranga, mava-tara ki, məhya njə hankyə va má kulingə; kandə njə tlagwa wə—wuri kə mpəyi njə́ ghughyaɓɓə. Tə sa bwanyə njə dabwaa ndangə," əkwə. 7Ba Yesu gə nee, "Myi li dzəgə ya-nga, yira mbə na njə́ va má kulingə shə." 8Ba səwaja tsa gə nee, "Tlamda, vá ɗashə tsəramə rá, a na səkə ya-ra wə; gətə vəcə má-ranga kalə, mava-tara mbə. 9Wuri rá kə sənata, lə dənama vəcə mdi kulə. Təmburi yira lə ghi-ra nə, má ba mdi kulə-ra nggə rá wada, də́walə ba rá mələtə; yira mwa, mdi kulə rá mbweghe wuntyi səwaja. Ndaka gə rá sha wuntə nee, 'Mayi!' ndaka dzəgə njə; ndaka gə rá sha wuntə, 'Ndə!' ndaka səkə njə; ndaka gə rá sha mava-tara dəwa, 'Kasha mələ tsa"a!' ndaka mələ njə," əkwə səwaja tsa. 10Má vi kə Yesu fatə vəcə tsa, ba njə ndayə və, ba gə sha mbəlyi kə zəli njə́ məsəbə nee, "Jiri, yira gə sha yə, ala rá nata mdi lə tsəli mbərəsa kala tsa mə ká Isra"ila wə. 11Yira gə sha yə mwa, kúkulə ká kyə kə dzəgə səkə tə wamara nkwa bakəma kwa wdunya ka ndza, a zəmə wsi kə zəmə tə nkwa kutə lə Ibrahim ba Ishaku hyá lə Yakubu mə zəmə mbəgə Hyalatəmwə. 12A má ká Yahuda ndza mbəgə Hyalatəmwə ka ngahya ndangə mə́ ná, mbəlyi dzəgə la hyá dzəmə ghwi mə nkutli pəlyə; hyá dzəgə ntahuni lə mpurə tlənə mə ghwi tsa," əkwə Yesu. 13Ba njə gə sha mdi kulə səwaja tsa nee, "Mayi na li dzəgə ya-nga; á njə mələtə na gwa kala tsá kə na mbərəsa tsa," əkwə. Má vi kə Yesu gətə vəcə tsa, təkwashə-təkwashə ba mava ra səwaja tsa mbə! 14Má vi kə Yesu li dzəgə ya Bitrus ná, ba njə tlayi məkwə Bitrus məhya va má kulingə, wghyananakə gwa-ranjə. 15Ba Yesu fata pəla ra malə tsa; təkwashə-təkwashə ba njə tlayi kulingə, a ba tlagwa tarashə wsi kə zəmə tə́ hyá! 16Má vi kə vəci dzəgwa ya ná, ba mbəlyi kələkə mbəlyi kə hyala ɗa tá ghi səkə tə́ Yesu kúkulə; ba njə dləntə hyala ngyi paɗə lə vəcə-njə. Mbəlyi má kulingə ná, paɗə, njə mbə́tə hyá. 17Má wsi kə njə mələtə tsa, wuri kə ncətə jiri vəcə Ishaya Zakuri zamə nee, "Njə́ lə ghi-njə tsá kə kələhwi kama kulingə-myi ba shiligi-myi," əkwə. 18Má vi kə Yesu nata mbəlyi kúkulə kə tsənitəgwa tá njə́ ná, ba njə gə sha mbəlyi kə zəli njə́ nee, "Nggwari wa, myi li jilyə mbwi tsadi," əkwə. 19Má səfə hyá má tlagwa haba ná, ba wuntə mala kə sənata wada ra Musa səkə gə sha Yesu nee, "Mala, yira zəli na bakəma." 20Ba Yesu gə sha njə́ nee, "Mandara makwagula lə yə "yə, ya tsá va hyá; a má Zəgwi ra Za ná, nkwa shə va njə́ mandara kə hya wə," əkwə. 21Ba wuntə mdi mə mbəlyi kə zəli Yesu gə nee, "Tlamda, mbəlata rá nkwa, yira dzəgə lántə ta-tara haba, nda səkə rá səkə zəli na," əkwə. 22Ba Yesu gə sha njə́ nee, "Dlənata mdi kə mtə-mtə, a mbəlyi kə mtə-mtə dzəgə lántə njə́! Má na nə, kasha zəli rá," əkwə. 23Má vi kə Yesu dzəgwa kwambawali ná, ba mbəlyi kə zəli njə́ dzəgwa tá njə́, a ba hyá tlagwa li. 24Má nda fá na tə tsadi tsa ná, acə sefi tə wgyigwa dabwaa; ba yemyi vulə ɗəkəkəkki, a shishikəgwa dzəgwa kwambawali-hya. Má Yesu venkwashə mwa, tá hya. 25Ba mbəlyi kə zəli njə́ ja fəritə njə́ nee, "Tlamda, mbə́tə myi! Wuri myi dye!" əkwə hyá. 26Ba Yesu gə sha hyá nee, "Təmburi waá nda nggadləni yə ri? Dabatlyəa mbərəsa-rayə lə rá ndangə wa?!" əkwə. Ba njə tlagwa gə sha sefi lə yemyi kə vulə ɗəkəkəkki tsa, "Divi yə!" Ba sefi tayə kurəkwammə shalala, ba yemyi hinigwe payyə! 27Má mbəlyi kə zəli Yesu ná, ndayyə hyá ndayə va wsie: "Waá tsəli mdie ri ta?! Balə sefi lə yemyi fá vəcə-njə ba həwə və ɓa!" əkwə hyá. 28Má vi kə hyá ntsəkəshə hyə ká Gadara pəlyə mbwi tsadi ná, ba wuntyi mbəlyi ɓwagə kə hyala ɗa tá ghi ka tləkə tawa Yesu. Səkwa mə kúlə mbəlyi ngyi. Má hyá mwa, dzawə ngahya wə; mdi shə ba ntahə kwa hunkwa tsa va nggadləni hyá wə. 29Mbəlyi ɓwagə ngyi ná, ba hyá ɗatə wá, a dlangətə nggurədlə nee, "Zəgwi ra Hyalatəmwə, waá tsəkwə va na lə yə́ ri? Na səkə tazhe ɗa yə́, səfə vi kə gə kita má nakə dzəkitəgwa ná?" əkwə hyá. 30Má tə nkwa shə kyə-kyə ná, kúkulə gərədi, a mbəlyi ya hyá; 31ba hyala kə ɗa mbəlyi ɓwagə ngyi gədyi Yesu nee, "Titihwə na yə́, má ndərə na dləntə yə́ nə, mnəkə yə́ dzəmə gərədi ngyi," əkwə. 32"Mayi wa dzəmə hyá!" əkwə Yesu sha hyá. Ba hyala ngyi hwə tá mbəlyi ɓwagə ngyi, a lie wdiməgwa mə gərədi ngyi. Má nda fá na va gərədi ngyi mənə ná, ba tla kə́rəpi səkwa mə garie, a dzəgwa wditəgwa tá tsadi sərəfanggə, ba mətye həlangə, bitti kwa yemyi! 33Má mbəlyi kə ya gərədi ngyi ná, ba hyá mbə́lə, a li dzəmə mələmi, a gətə habarə wsi kə mələtəgwa tsa həlangə, ba wsi kə mələrətəgwa tə́ mbəlyi ɓwagə kə hyala ɗa ka tləkə ngyi. 34Ba mbəlyi mə mələmi tsa tlagwa paɗə, a səkə tawa Yesu; má vi kə hyá nata njə́, ba hyá gədyi njə́ nee, "Titihwə na yə́, hwə tə hyə-yə́," əkwə.


text: 1Təkɨ Kɨrɨsɨ ɨngə-n ko̰ me darɔne tɨ, səi je ka kadɨ awi kɨ mər ta kɨn mesi tɨ tə nḛ katɨ ləsi. Tadɔ dəw kɨ ɨngə ko̰ me darɔne tɨ e dəw kɨ goto me majal tɨ kɨ ra ngata. 2Goto me tɨ mba kadɨ ndəgɨ ndɔ je kɨ nay no̰e tɨ, kɨsɨ kɨ dɔ taa lie e kɨ go ndɨgɨ tɨ lə Luwə ɓɨ kɨ ndɨgɨ tɨ lə darɔ al. 3Adi asɨ be, dɔkagɨlo ngay ɨsi ta nḛ ra tɨ kɨ majal tə dɨje kɨ gəri Luwə al be. Ɨrai majal me kaya tɨ, me ngur darɔ tɨ, me kasɨ ra tɨ, me kuso kɨ ka̰y kədɨ tɨ, kɨ me yo kɨ ra tɨ kɨ to ra al. 4NJé kun mede kadɨ Luwə al, ooi kadɨ e nḛ kɨ go tɨ al kadɨ ɨmbati ɓuki rɔsi me nḛ ra tɨ kɨ majal kɨ al dɔ lo kɨn səde, ə yə ɨsɨ taji səsi. 5Nə a ɔri gɨn nḛ rade kɨ majal no̰ Luwə tɨ kɨ e ɓasi kadɨ a gangɨ ta dɔ njé kɨsɨ kɨ dɔde taa kɨ njé koy je ba pətɨ. 6E mbata kɨn ə njé koy je ka ɨləi-de mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ lə Luwə mba kadɨ go ta kɨ gangɨ tɨ kɨ Luwə gangɨ dɔde tɨ tə dɨje pətɨ, kadɨ ɨsi kɨ dɔde taa kɨ takul NDɨl təkɨ Luwə wa ɨsɨ-n kɨ dɔne taa be. 7Dɔbəy nḛ je pətɨ e ɓasi, ə kadɨ ɨsi kɨ kəm-kədɨ kɨ kəm kɨ ay njay mba kadɨ əli ta kɨ Luwə. 8Nɨngə kəte no̰ nḛ je tɨ pətɨ, kadɨ ɨndɨgi-naa ndɨgɨ kɨ tɨngə bɨl dansi tɨ yo kɨ ne. Tadɔ ndɨgɨ-naa utɨ dɔ kosɨ majal je. 9Sɔbɨ kadɨ uwəi-naa kɨ rɔ-naa tɨ me kəy tɨ je lənaa kɨ yo kɨ ne, kɨ kanjɨ ɓa ta. 10Təkɨ dəw kɨ ra dansi tɨ taa-n kadɨ-kare kɨ Luwə ade, sɔbɨ kadɨ uni ɨrai kɨlə mbata majɨ lə ndəge je, tə dɨje kɨ njé ngəm nḛ kɨ majɨ, adɨ e njé ngəm kadɨ-kare je kɨ dangɨ dangɨ lə Luwə. 11Re dəw ɨsɨ əl ta nɨngə, kadɨ əl ta kɨ ta Luwə tɨ, re dəw ɨsɨ ra kɨlə ɓəə nɨngə, kadɨ ra kɨ tɔgɨ kɨ Luwə ade, mba kadɨ Luwə ɨngə tɔɓa me nḛ je tɨ pətɨ kɨ takul Jəju Kɨrɨsɨ kɨ tɔɓa kɨ tɔgɨ e lie kɨ dɔkagɨlo je kɨ dɔkagɨlo je. Amen. 12NGakom je kɨ njé ndɨgɨ ləm, re nḛ na kɨ nga̰ ngay tḛḛ dɔsi tɨ ka, kadɨ ətɨ səsi ɓəl adɨ oy tə nḛ kɨ mba al. 13Nə kadɨ ɨrai rɔnəl yo tadɔ ko̰ kɨ ɨngə Kɨrɨsɨ, ə ɨsɨ ɨngəi sie, mba kadɨ tə səi me rɔnəl tɨ kɨ bo ngay, ndɔ tɨ kɨ a re me tɔɓa tɨ ləne. 14Re dɨje taji səsi mbata lə Kɨrɨsɨ nɨngə, səi njé rɔnəl, tadɔ NDɨl tɔɓa, kɨ e NDɨl Luwə ɨsɨ dɔsi tɨ. 15Sɔbɨ kadɨ dəw madɨ dansi tɨ ɨngə ko̰ kɨ be kɨn al, adɨ e ko̰ tɔl dəw, ə se ko̰ ɓogɨ, ə se ko̰ nḛ ra kɨ majal, ə se ko̰ kɨndə rɔ ta tɨ lə dɨje. 16Nə re ɨngə ko̰ mba kee nje kun go Kɨrɨsɨ nɨngə, kadɨ rɔe sɔl-e al, kadɨ ɨlə tɔjɨ dɔ Luwə tɨ tə kɨlə mbata tɔ Kɨrɨsɨ kɨ ɓa dɔe tɨ. 17Tadɔ e dɔkagɨlo kadɨ ta kɨ gangɨ ɨlə ngɨrəne, nɨngə a ɨlə ngɨrə dɔ dɨje tɨ lə Luwə. NGa kɨn ə re a ɨlə ngɨrəne dɔje tɨ nɨngə, dɨje kɨ njé mbatɨ təl rɔde go Poy ta tɨ kɨ Majɨ lə Luwə kam dɔbəyde a to ban ə? 18Makɨtɨbɨ lə Luwə ə nə: «Re nga̰ kɨ dəw kɨ dana ngay ɓəy taa kadɨ ɨngə kajɨ nɨngə, dəw kɨ nje me ndul kɨ nje ra majal, se ya̰e a to ban wa?» 19Be ə, kadɨ njé kɨ ɨsɨ ɨngəi ko̰ kɨ go ndɨgɨ tɨ lə Luwə, ɨyə̰i rɔde ji NJe kɨndə nḛ je tɨ, kɨ e nje ka dana, ə nayḭ-naa kɨ lo me-majɨ kɨ ra tɨ.


text: 1Ma tsəɗakə uusəra alatə, ha ma'ə mapukəmə, kə ma'i Mariyaama Magədalina, kya palə aanə gu'u. Ma gi ki, furəŋə nə gu'ukii, kə ŋgərəgi ənji faaratə nji amakii. 2Wata kya palə də huyinə aaɓii i Simoonə Piita da əndə'i əndə nə'unə ətə palee Yeesu də uuɗənə, kya ba ka tii, əŋki ki, “Kə ŋgiragi ənji tə Slandanə a gu'u. Amma mashiimiinə hatə kapaa ənji tə ci.” 3Wata Piita da əndə'i əndə nə'uutə a palə aama gu'ukii. 4Tii patə bəra'i, təya palə də huyinə, amma kə huyipaa əndə nə'uutə agyanə Piita, ci 'watə mbu'unə aama gu'ukii. 5Ca gwaŋaanə, ca nee ka marəmə davə, amma paa ci gimə aadəvə. 6Simoonə Piita a shi daba'əkii paraŋə da dəməgərənə aasəkə gu'ukii. Ca lapaa marəmə davə dzəŋgwafə, 7da i dara wa, amma pooshi ka hakii da marəməta, kə ɗaŋgəraŋgi ci paŋgəraŋə saakii. 8Wata əndə nə'uutə ətə 'watəgi mbu'unə a dəməgərə aadəvə aa gu'u naakii, ca nee, ca vii gooŋga. 9Ma təya, dəŋə ka saa'ikii, paa tii paaratəgi də sətə bii malaaɓa ləkaləkatə, oo'i tyasə ka maɗənə nə ci agi maməətə ənja. 10Wata ənji nə'uutə a ənə satii aasii. 11Amma ma Mariyaama, kə ənəgi ki davə ama gu'u ka tuunə. Ma kya agi tuunə, kya gwaŋaanə, kya tsaamə aadəvə aa gu'u. 12Wata kya nee ka malaa'ikanyinə bəra'i da i kəjeerə uuɗa ashitii. Dasə dasə nə tii ka hatə nji Yeesu pərəɓə, əndə'i rəŋwə ka hatə nji nəkii, əndə'i rəŋwə əsə, ka hatə nji səɗəkii. 13Təya ləgwa amatə, əŋki tii, “Mina, mi saŋə cii kwa təwa?” Əŋki ki ka tii, “Kə ŋgərəma ənji tə Slandanəki, pooshi nyi shii hatə kapaa ənji tə ci!” 14Wata kya zə'ugi, kya nee ka Yeesu kəŋə, amma pooshi ki shii oo'i, Yeesu ətsa. 15Əŋki ci ka ki, “Mina, mi saŋə cii kwa təwa? Wu saŋə nə əndətə cii kwa ala?” Ma nə ki ka nəhənə, əndə slənə asəkə rə ca waɓə da ki, əŋki ki ka ci, “Maɗuuna, maɗa hə ŋgərəgi tə ci, bawə ka nyi hatə kapaa hə tə ci, kaa nya dzə ka ŋgərəginə!” 16Əŋki Yeesu ka ki, “Mariyaama.” Wata kya zə'ugi, kya muu də uura Ibəraaniya, əŋki ki, “Rabbi!” makə banə, Maləma. 17Əŋki Yeesu ka ki, “Ga ha kəsə tə nyi, acii ma'ə nyi manəmə zəku'i aaɓii Daadə. Amma duu aaɓii ndzəkəŋushi'inəki, ha ba ka tii oo'i, ka ənənə nə nyi aaɓii Daadə, waatoo, Dəsənuunə, Əntaŋfwaaki, waatoo, Əntaŋfə goonə.” 18Wata Mariyaama a dzə ka banə ka ənji nə'unə oo'i, kə nee ki ka Slandana, kya batə ka tii sətə bii ci ka ki. 19Ma uusəra alatəkii ha'ə əsə kədəwanə, kə dzii lyawarənə də na, təya pa'əənə makuvə aanətii, ŋgwalii tii acii gayinə ŋga Yahudiinə. Wata Yeesu a dəməgərə, ca kəŋaanə ahadatii, əŋki ci ka tii, “Wa jamənə a ndzaanə ahadoonə.” 20Makə bagi ci ka tii ha'ə, wata ca ɓaarii ka tii səkəciinəkii da taŋgalakii. Wata kə ɗii lyawarənə mooɗasəkə ka shaŋə ŋga neenə ka Slandana. 21Yeesu a ənə ka banə ka tii, əŋki ci, “Wa jamənə a ndzaanə ahadoonə. Makə sətə sləkee Daadə ka nyi, ha'ə cii kya sləkee koonə əsə.” 22Makə bagi ci ha'ə, wata ca ədəvə ka tii əpinaakii, əŋki ci ka tii, “Luumə Malaaɓa Ma'yanə. 23Maɗa kə tifyagyuunə ka ənji 'waslyakəənatii, kə tifyagi Əntaŋfə ka tii. Maɗa pooshi unə tifyagi ka tii, pooshi ənji ka tifyaginə ka tii əsə.” 24Ma rəŋwə agi lyawarənə ŋga Yeesu pu'u aji bəra'i, waatoo Tooma ətə ci ənjə a 'wa ‘Huyirənə,’ paa ci davə saa'itə shigərə Yeesu. 25Wata hara lyawarənə a ba ka ci, əŋki tii, “Kə nee inə ka Slandana.” Amma əŋki Tooma ka tii, “Maɗaamə nyi kə nee ka baavənyinə ŋga kuusa asəkə ciikii, nya təɓətə də ciinəkii patə da i taŋgalakii, pooshi nyi ka luuvənə shaŋə.” 26Ma daaba'ə luuma rəŋwə, kə ənyi lyawarənə ŋga Yeesu ka dza də na, təya pa'əənə makuvə aanətii. Ma saa'ikii, davə nə Tooma. Mapa'əkii nə makuva, amma wata Yeesu a dzə, ca kəŋaanə ahadatii, əŋki ci ka tii, “Wa jamənə a ndzaanə ahadoonə.” 27Əŋki ci ka Tooma, “Kavə ciinəku aahanə, ha tsaamətə ciinəki, ha ŋgərə ciinəku, ha kavə aataŋgalaki. Bwasee ka ghatə vii gooŋgaaku ka nyi, ha vii gooŋga.” 28Tooma a ba ka ci, “Slandanəki da Əntaŋfwaakya!” 29Əŋki Yeesu ka ci, “Kə vii hə gooŋga ha'ə, makə nee hə ka nyi kwa? Tə'i barəkaanə ashi ənjitə vii gooŋga, tii ma'ə maneemə ka nyi.” 30Tə'i hara sə ŋga hurəshishinyinə laŋə ətə ɗaaɗii Yeesu, lyawarənaakii a tsaamə, amma pooshi ənji nyaahə aasəkə ləkaləkatəna. 31Amma ma ənə naahəcii ənji, koona shii vii gooŋga oo'i, Yeesu nə Mataɗəkii, ci nə Uuzənə ŋga Əntaŋfə. Dagi gi'inə goonə tə ci nuuna upaa əpinə.


text: 1Ɨgangi ta dɔ dəw tɨ al, kadɨ Luwə gangɨ ta dɔsi tɨ al tɔ. 2Tadɔ Luwə a gangɨ ta dɔsi tɨ təkɨ ɨgangii dɔ madɨsi je tɨ be tɔ. Nɨngə kadɨ ɨgəri təkɨ go rəbɨ kɨ ɨgangii ta dɔ dɨje kɨn ə Luwə a gangɨ-n ta dɔsi tɨ tɔ. 3Ra ban be ə, oo burɨm wale kɨ to kəm ngoko̰i tɨ yo, ə oo kagɨ kɨ boy kɨ to ya̰i tɨ kɨn al ə? 4Kagɨ kɨ boy ə to kəmi tɨ ne tɔ kɨn, nga kɨ go rəbɨ kɨ ban ə a əl ngoko̰i ə nə: «Adɨ m-un burɨm wale kɨ to kəmi tɨ kɨn,» ə? 5Ḭ nje kədɨ kəm dɨje, un kagɨ kɨ boy kɨ kəmi tɨ kɨn nɨngə tə, a o lo ay njay kadɨ un-n burɨm wale kɨ kəm ngoko̰i tɨ. 6«Oti kadɨ ɨləi nḛ kɨ ay njay adi bɨsɨ je, nə tə a ḭḭ təli kɨ dɔsi tɨ tə to̰i səsi. Taa ɨɓuki mədɨ-kɔsɨ je ləsi no̰ kɔsongɨ je tɨ al, nə tə a ḭḭ njɨyəi dɔ tɨ, tɨbəi kɨ njade.» 7«Ɨdəji, ə a adi səsi, ɨsangi ə a ɨngəi, ɨndəi ta kəy ə a tḛḛi adi səsi. 8Tadɔ dəw kɨ dəjɨ ə a adi-e, dəw kɨ sangɨ ə a ɨngə, dəw kɨ ɨndə ta kəy ə a tḛḛi adi-e tɔ. 9Na̰ dansi tɨ ə ngone dəje mapa nɨngə a un mbal taa ade ə? 10Ə se dəje kanjɨ nɨngə a un li taa ade ə? 11A kɨn ə səi kɨ səi dɨje kɨ kɨlə rasi majal kɨn mɨndɨ ə ɨgəri rəbɨ kadɨ nḛ kɨ majɨ ngansi je nɨngə, ra ban be ə, Bawsi kɨ ɨsɨ me dɔra̰ tɨ taa kɨn taa a adɨ nḛ kɨ majɨ dɨje kɨ dəji-e al ə? 12«Nḛ je pətɨ kɨ ɨndɨgi kadɨ dɨje rai adi səsi kɨn ə ɨrai adi-de tɔ. Tadɔ e wa kɨn ə e nḛ ndo kɨ to me ndu-kun je tɨ lə Mojɨ nɨm, me ta je tɨ kɨ njé kəl ta je kɨ ta Luwə tɨ ndangi nɨm tɔ. 13«Uri kəy kɨ ta rəbɨ kɨ mbəngɨrə, tadɔ ta rəbɨ kɨ boy, tatɨ pandangɨ, rəbɨ kɨ kun-e o̰ al, e rəbɨ kɨ nje kaw kɨ dɨje tujɨ tɨ. NGata nɨngə, e rəbe kɨn ə dɨje ngay uni. 14Nɨngə ta rəbɨ kɨ nje kaw kɨ dɨje kajɨ tɨ taa e mbəngɨrə ba, ɨbə dɨje. Ɓa rəbe kɨn, njé kun-e je əi ngay al tɔ. 15«Ɨndəi kəm-kədɨ dɔ rɔsi tɨ kɨ rɔ njé ɓar rɔde njé kəl ta kɨ ta Luwə tɨ kɨ əi njé ngom je. A rəi rɔsi tɨ, a oi gɨdɨde taga ne əi batɨ je, nə mede tɨ kəy, əi jagɨm je kɨ njé kuwə nḛ kul je. 16A e kɨ go kɨlə ra njé ngom je kɨ njé kəl kə nə n-əi njé kəl ta kɨ ta Luwə tɨ ə a ɨgəri-de. Dəw a ɨjə kandɨ nju dɔ kon pa tɨ al, taa dəw a ɨjə kandɨ mbay-kote dɔ kon nga̰ tɨ al tɔ. 17Kagɨ kɨ majɨ, ɓa a andɨ kandɨ kɨ majɨ, ə kagɨ kɨ majal, a andɨ kandɨ kɨ majal tɔ. 18Kagɨ kɨ majɨ a asɨ kadɨ a andɨ kandɨ kɨ majal al, taa kagɨ kɨ majal a asɨ kadɨ a andɨ kandɨ kɨ majɨ al tɔ. 19Kagɨ kɨ ra kɨ andɨ kandɨ kɨ majal, a tɨgəi-e kadɨ ɨləi-e me por tɨ kɔ. 20Adɨ, a e kɨ go kɨlə ra njé ngom je kɨ njé kəl kə nə n-əi njé kəl ta kɨ ta Luwə tɨ, ə a ɨgəri-de. 21«E njé kɨ ɨsɨ ɓari-mi “Ɓaɓe, Ɓaɓe!” tade tɨ ne par kɨn ə a uri ko̰ɓe tɨ lə Luwə al, nə e njé kɨ ɨsɨ rai go ndɨgɨ tɨ lə Bai kɨ ɨsɨ me dɔra̰ tɨ taa. 22NDɔ gangɨ ta tɨ ə, dɨje ngay a əi nə: “Ɓaɓe, Ɓaɓe! e me tɔi tɨ al ə j-əl-n ta kɨ ta Luwə tɨ a? E me tɔi tɨ al ə jɨ tuwə-n ndɨl je kɨ majal a? E me tɔi tɨ al ə jɨ ra-n nḛ kɔjɨ je ngay kɨ ətɨ ɓəl ɓəl a?” 23Ɓa lo kɨn tɨ, m-a m-əl-de kɨ taga wangɨ m-ə nə: “Awi sa̰y nu, m-gər səsi ndɔ kare al, səi kɨ səi njé ra majal je!” 24«Be ə, dəw kɨ ra kɨ oo ta je kɨ m-əl kɨn, ə təl rɔne go tɨ nɨngə, to tə dəw kɨ nje kəm-kədɨ, kɨ ra kəy ləne dɔ dii tɨ be. 25Adɨ lokɨ ndi ədɨ nɨngə, man ko̰ lo re un kəy ka kɨn, nɨm taa nəl ka osɨ kɨ dɔ tɨ tɔ, nə kəy budɨ nangɨ al, tadɔ ngɨre e dɔ dii tɨ. 26Nə dəw kɨ ra kɨ oo ta je kɨ m-əl kɨn, ə təl rɔne go tɨ al nɨngə, to tə dəw kɨ mbə, kɨ ra kəy ləne dɔ yangɨra tɨ be. 27Adɨ lokɨ ndi ədɨ nɨngə, man ko̰ lo re un kəy ka kɨn, nɨm taa nəl ka osɨ kɨ dɔ tɨ tɔ, ɓa kəy budɨ nangɨ mur mur, adɨ toe to dɨlə yɨw.» 28Lokɨ Jəju tɔl ta ta ləne, nḛ ndo lie ətɨ kosɨ je ɓəl to tɨ kɨ dum. 29MBata ndo nḛ tə dəw kɨ aw kɨ tɔgɨ kɨ ḭ rɔ Luwə tɨ, ɓɨ ndo nḛ tə njé ndo-de ndu-kun je lə Luwə al.


text: 1Me ɓutɨ tɨ lə Parɨsɨ je, dɨngəm kare e no̰o̰, tɔe nə Nɨkodəm. E kɨ kare dan kɨ boy je tɨ lə Jɨpɨ je. 2Dɨngəm kɨn re rɔ Jəju tɨ kondɔ əl-e ə nə: «NJe ndo dɨje, jɨ gər kadɨ Luwə ɨləi kadɨ ɨre ɨndo-je nḛ, tadɔ dəw kɨ asɨ kadɨ ra nḛ je kɨ ətɨ ɓəl təkɨ ɨsɨ ɨra-n kɨn be kɨ kanjɨ kadɨ Luwə e sie goto.» 3Jəju əl-e ə nə: «Təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əli, dəw kɨ asɨ kadɨ a oo ko̰ɓe lə Luwə kɨ kanjɨ kadɨ oji-e kojɨ kɨ sɨgɨ goto.» 4Lo kɨn tɨ, Nɨkodəm dəjɨ Jəju ə nə: «Dəw a ra ban be ə a təli oji-e kojɨ kɨ sɨgɨ, lokɨ tɔgɨ ngata kɨn ə? A asɨ kadɨ təl aw me kone tɨ gogɨ ɓəy kadɨ oji-e kɨ ko̰ joo a?» 5Jəju ɨle tɨ ə nə: «Təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əli, dəw kɨ asɨ kadɨ a ur ko̰ɓe tɨ lə Luwə kɨ kanjɨ kadɨ oji-e me man tɨ, kɨ me NDɨl tɨ goto. 6Darɔ dəw kɨ koo kɨ kəm, e kɨ kojɨ me məsɨ tɨ, nɨngə darɔ kɨ ndɨl, e NDɨl Luwə ə oje tɔ. 7Ta kɨ m-əli m-ə nə: “Sɔbɨ kadɨ oji səsi kojɨ kɨ sɨgɨ” kɨn, adɨ əti ɓəl al. 8Tadɔ nəl ɨlə lo tɨ kɨ me ndɨgɨ, nɨngə ḭ o kae kɨ ɨsɨ ɓa, nə ɨgər lo kɨ ḭ tɨ al nɨm, ɨgər lo kɨ ɨsɨ aw tɨ al nɨm tɔ. Be ə, dəw kɨ NDɨl oje ka e be tɔ.» 9Lo kɨn tɨ, Nɨkodəm dəjɨ Jəju ə nə: «Nḛ kɨn a ra nḛ kɨ go rəbɨ kɨ ban ə?» 10Ə Jəju əl-e ə nə: «Ḭ kɨ ḭ nje ndo dɨje ndu-kun kɨ dɨje gəri dɔi Isɨrayəl tɨ ka ɨgər nḛ je kɨn al ɓəy a? 11Təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əli, j-əl ta dɔ nḛ tɨ kɨ jɨ gər, taa jɨ ma najɨ dɔ nḛ tɨ kɨ j-o kɨ kəmje tɔ, nə səi, ɨndɨgi najɨ kɨ ma ləje al. 12Lokɨ m-əl səsi ta dɔ nḛ je tɨ kɨ dɔnangɨ tɨ ne ə adi-mi mesi al, ə ra ban be a adi-mi mesi dɔ nḛ je tɨ kɨ dɔra̰ tɨ kɨ m-a m-əl səsi tae ə? 13Dəw kɨ aw dɔra̰ tɨ goto. Re e dəw ə, e mi NGon dəw kɨ karm ba par ə m-ḭ dɔra̰ tɨ m-re dɔnangɨ tɨ. 14Nɨngə təkɨ Mojɨ ɨlə-n li kɨ rai-e kɨ nɨngə-kasɨ ta kagɨ tɨ dɨlə lo tɨ ka kɨn ə, sɔbɨ kadɨ ɓəi-mi mi NGon dəw taa dɔ kagɨ-dəsɨ tɨ tɔ. 15MBa kadɨ dəw kɨ adɨ-m mene ɓa, dəwe ɨsɨ kɨ dɔne taa bɨtɨ kɨ no̰ tɨ. 16Tadɔ Luwə ndɨgɨ dɨje kɨ dɔnangɨ tɨ ne ngay, ə adɨ-de NGone kɨ kojɨ kare be, mba kadɨ dəw kɨ ade mene ɓa, kadɨ dəwe kɨn tujɨ kɔ al, nə kadɨ ɨsɨ kɨ dɔne taa bɨtɨ kɨ no̰ne tɨ. 17Nḛ kɨ kadɨ dəw gər, Luwə ɨlə NGonne dɔnangɨ tɨ mba kadɨ gangɨ-n ta dɔ dɨje tɨ kɨ dɔnangɨ tɨ al, nə ɨlə sie mba kadɨ ajɨ-de. 18Dəw kɨ adɨ mene NGon Luwə, Luwə a gangɨ ta dɔe tɨ al, nə dəw kɨ ade mene al, dəwe kɨn Luwə gangɨ ta dɔe tɨ ngata. Tadɔ mbatɨ kadɨ mene NGon Luwə kɨ kare ba kɨn. 19Go rəbɨ kɨ ta kɨ gangɨ re-n ə to kɨn: Kunjɨ re dɔnangɨ tɨ, nə dɨje kɨ dɔnangɨ tɨ ndɨgi tɨl yo ə mbati kunjɨ, mbata kɨlə rade je e kɨ majal. 20Dɨje pətɨ kɨ əi njé ra majal, mbati kunjɨ, awi kɨ rɔe tɨ al. Nɨngə kɨ rɔjetɨ, ɓəli kaw rɔ kunjɨ tɨ, nə tə kunjɨ tɔjɨ nḛ rade je kɨ majal kɨ taga. 21Nə dɨje kɨ njé təl rɔde go ndu Luwə tɨ, əi rəi kɨ rɔ kunjɨ tɨ, mba kadɨ kunjɨ tɔjɨ kɨlə rade je kɨ taga wangɨ. Əi kɨlə je kɨ rai-de kɨ go ndu Luwə tɨ.» 22Go nḛ je tɨ kɨn, Jəju əi kɨ njé ndo je ləne ɔti awi dɔnangɨ Jude tɨ. Ɨsɨ tɨ səde no̰o̰ ba, ra-n dɨje batəm. 23Ja̰ ka a ra dɨje batəm Eno̰ tɨ, kɨ e ɓasi kadɨ Salɨm tɨ no̰o̰ tɔ. Tadɔ e lo kɨ man e tɨ ngay. Nɨngə dɨje rəi kɨ rɔe tɨ adɨ rade batəm. 24Dɔkagɨloe tɨ kɨn, uwəi Ja̰ dangay tɨ al ɓəy. 25Be ə, njé ndo je lə Ja̰ kɨ na̰ je, naji-naa ta tɨ kɨ Jɨpɨ kare be, dɔ togɨ rɔ mba kadɨ Luwə ɔr-n ta dɔ dəw tɨ kɔ. 26Go tɨ, awi ɨngəi Ja̰ əli əi nə: «Ɓaje, dəw kɨ ndɔ kɨ ai sie dam ba Jurdḛ tɨ kɨ kare, kɨ ndɔ kɨ ɨma najɨ lie ka kɨn, e ka a ra dɨje batəm tɔ, adɨ dɨje pətɨ awi kɨ rɔe tɨ.» 27Ə Ja̰ ɨlə-de tɨ ə nə: «Dəw kɨ asɨ kadɨ ɨngə nḛ madɨ kɨ rangɨ kɨ dɔne dɔ e tɨ kɨ Luwə wa ade kɨn goto. 28Səi je wa ka asi kadɨ ɨmai najɨ ləm dɔ ta tɨ kɨ m-əl m-ə nə: “Mi, mi Kɨrɨsɨ al, nə mi dəw kɨ ɨləi-mi kadɨ m-re kəte no̰e tɨ.” 29Kadɨ ɨgəri təkɨ, dəw kɨ nje taa dəne ə e ngaw dəne, nɨngə kɨ ɔjɨ dɔ basa madɨ ngaw dəne, e, e kadɨ basa madɨne tɨ kadɨ oo ta lie, ə lokɨ basa made əl ta ə osɨ mbie tɨ ɓa, rɔe nəl-e ngay dɔ tɨ. NGa nɨngə, e kɨn ə e rɔnəl ləm, nɨngə e rɔnəl kɨ tae asɨ-naa bərəre. 30Sɔbɨ kadɨ tɔɓa lie aw kɨ dɔ made tɨ dɔ made tɨ, ə kadɨ mi, m-təl kɨ gogɨ gogɨ. 31«Dəw kɨ ḭ dɔra̰ tɨ e dɔ nḛ je tɨ pətɨ, nɨngə dəw kɨ dɔnangɨ tɨ ne e nḛ kɨ dɔnangɨ tɨ, adɨ əl ta dɔ nḛ je tɨ kɨ dɔnangɨ tɨ ne par. Nə dəw kɨ ḭ dɔra̰ tɨ e dɔ nḛ je tɨ pətɨ. 32Ma najɨ dɔ nḛ je tɨ kɨ oo kɨ kəmne je kɨ mbine je. Nə dəw kɨ ndɨgɨ najɨ kɨ ma lie goto. 33Dəw kɨ ndɨgɨ najɨ kɨ ma lie ɓa, dəwe tɔjɨ kadɨ Luwə əl ta kɨ rɔjetɨ. 34Təkɨ rɔjetɨ, dəw kɨ Luwə ɨle, əl ta je kɨ ta Luwə tɨ, tadɔ Luwə rose kɨ NDɨlne. 35Baw NGon ndɨgɨ NGon, adɨ ɨyə̰ nḛ je pətɨ me jie tɨ. 36Dəw kɨ adɨ mene NGon, a ɨsɨ kɨ dɔne taa bɨtɨ kɨ no̰ne tɨ, nə dəw kɨ təl rɔne go ndu tɨ lə NGon al, kɨsɨ kɨ dɔ taa lie goto, wongɨ lə Luwə a e dɔe tɨ.»


text: 1Kadɨ j-əl ta lə kaje Abɨrakam ɓa, nḛ madɨ kɨ ɨngə kɨ go tɔge tɨ e wa goto. 2Kɨn ə Luwə tɨdə Abɨrakam dəw tɨ ləne kɨ takul kɨlə rae je ə, asɨ kadɨ Abɨrakam a ɨndə-n gune wa, nə a ɨndə gune no̰ Luwə tɨ al. 3Tadɔ, ta kɨ makɨtɨbɨ lə Luwə əl ə to kɨn: makɨtɨbɨ lə Luwə əl ə nə: «Abɨrakam adɨ mene Luwə, ə Luwə tɨde dəw tɨ ləne.» 4Nɨngə nḛ kare, dəw kɨ ra kɨlə ɨngə-n nḛ kɨgə go ji, nḛ kɨ ɨngə kɨn, ɨngə kare al, nə e nḛ kɨ ɨngə to kɨlə tɨ kɨ ra. 5Kɨn ə dəw ra kɨlə madɨ al, nə adɨ mene kadɨ Luwə e nje tɨdə dəw kɨ nje ra majal dəw tɨ ləne ə, Luwə a tɨde dəw tɨ ləne, kɨ go kadɨ-me Luwə tɨ. 6E be ə, Dabɨdɨ un-n ndune kɨ taa əl-n ta lə majɨ kɨ ḭ rɔ Luwə tɨ re kɨ dɔ dəw tɨ. Adɨ e dəw kɨ Luwə tɨde dəw tɨ ləne kɨ kanjɨ go̰ kɨlə rae je. 7Dabɨdɨ ə nə: «Dɨje kɨ Luwə ɨyə̰ nḛ rade je kɨ go tɨ al kɔ, Luwə bɔr majal je ləde kɔ, əi njé majɨ-kur je. 8Dəw kɨ Luwə tɨdə majal lie dɔe tɨ al e nje majɨ-kur.» 9Majɨ kɨn e mbata lə njé kɨjə mɔtɨ par al, nə e mbata lə njé kɨjə mɔtɨ al je tɔ. Tadɔ j-əl j-ə nə: Luwə tɨdə Abɨrakam dəw tɨ ləne kɨ takul kadɨ-me lie. 10Ə se nḛ kɨn ra nḛ dɔkagɨlo tɨ kɨ ra wa? Se e kəte no̰ kɨjə mɔtɨ Abɨrakam tɨ ə se e go tɨ wa? Nḛ kɨn ra nḛ kəte no̰ tɨ, ɓɨ e go tɨ gogɨ al. 11- 12Nɨngə kɨjə mɔtɨ re go tɨ gogɨ tə ndajɨ, kɨ kadɨ tɔjɨ təkɨ Luwə tɨdə Abɨrakam dəw tɨ ləne, kɨ takul kadɨ-me kɨ adɨ mene, dɔkagɨlo tɨ kɨ ɨjə-n mɔtɨne al ɓəy. Lo kɨn tɨ, dɨje kɨ ɨjəi mɔtɨde al ka Luwə tɨdə-de dɨje tɨ ləne nɨm, dɨje kɨ ɨjəi mɔtɨde ka tɨdə-de dɨje tɨ ləne nɨm tɔ. Nɨngə Abɨrakam təl baw dɨje pətɨ kɨ ɨjəi mɔtɨde al, kɨ adi mede, taa təl baw dɨje kɨ ɨjəi mɔtɨde tɔ. Adɨ əi njé je kɨ uwəi kul kɨjə mɔtɨ par al, nə uni dɔ nja bawje Abɨrakam kɨ un, ə adɨ mene Luwə kəte no̰ kɨjə mɔtɨne tɨ kɨn. 13Luwə un mɨndɨne adɨ Abɨrakam kɨ dɨje kɨ gɨn kojɨ tɨ lie təkɨ dɔnangɨ e nḛ nduwə ləde. Nɨngə e kɨ mbata təl ɓa Abɨrakam təl rɔne go ndu-kun tɨ al, nə e kɨ mbata tɨdə kɨ Luwə tɨde dəw tɨ ləne kɨ go rəbɨ kadɨ-me Luwə. 14Kɨn ə re nḛ nduwə kɨn e mbata tɨ lə dɨje kɨ njé təl rɔde go ndu-kun tɨ par nɨngə, nda kadɨ-me goto, taa kun mɨndɨ lə Luwə ka təl nḛ kɨ kəme goto tɔ. 15Tadɔ ndu-kun ə e nje re kɨ wongɨ lə Luwə. MBata lo kɨ ndu-kun goto tɨ, kal dɔ ndu-kun ka goto tɨ tɔ. 16Lo kɨn tɨ, nḛ majɨ kɨ Luwə un mɨndɨne kadɨ n-a n-adɨ dəw kɨn, dəw a ɨngə kɨ go rəbɨ kadɨ-me Luwə. Be mba kadɨ e nḛ kadɨ-kare kɨ Luwə adɨ, kɨ ndae to tɨ mbata lə dɨje pətɨ kɨ adi mede tə Abɨrakam be, ɓɨ mbata tɨ lə dɨje kɨ njé təl rɔde go ndu-kun tɨ par al. Abɨrakam kɨ e bawje je dɨje pətɨ. 17Makɨtɨbɨ lə Luwə əl ta dɔ Abɨrakam tɨ ə nə: «M-ra-i tə baw dɨje ngay kɨ dɔnangɨ tɨ ne.» Abɨrakam e bawje ta kəm Luwə tɨ kɨ ade mene. Luwə kɨ nje kadɨ njé koy je ḭḭ lo koy tɨ, kɨ nje kadɨ nḛ je kɨ kəte gotoi, toi. 18Abɨrakam adɨ mene Luwə, adɨ təl baw dɨje ngay kɨ dɔnangɨ tɨ ne təkɨ makɨtɨbɨ lə Luwə əl-n ə nə: «Gɨn dɨje ləi a ba̰yḭ-naa tə mee je kɨ dɔra̰ tɨ be.» Lo kɨn tɨ, nḛ kɨ kadɨ dəw ɨndə mene dɔ tɨ goto, nə Abɨrakam aw kɨ kɨndə me dɔ tɨ. 19Abɨrakam aw kɨ ɓal kɨ asɨ ɓasi kɨ ɓu kare, nɨngə gər kadɨ n-tɔgɨ, tɔgɨne goto, taa nene Sara ka e kujɨ tɔ, nə go̰ lo kɨn al, adɨ mene kadɨ kun mɨndɨ lə Luwə kɨ un kɨn a ra nḛ. 20Abɨrakam ɨlə kadɨ-me ləne kɔ al, taa mee tɔsɨ dɔ kun mɨndɨ tɨ lə Luwə al tɔ. Ɨngə tɔgɨ tə kɨngə me kadɨ-me tɨ ləne, ɨlə-n tɔjɨ dɔ Luwə tɨ. 21Nɨngə gər dɔne tɨ majɨ ngay kadɨ nḛ kɨ Luwə un mɨndɨ kadɨ n-ra kɨn, aw kɨ tɔgɨ kadɨ a ra-n. 22E mbata kɨn ə, Luwə tɨdə-n Abɨrakam dəw tɨ kɨ dana. 23Nɨngə lokɨ makɨtɨbɨ ə nə: «Luwə tɨdə Abɨrakam dəw tɨ kɨ dana,» kɨn, e kɨ mbata lə Abɨrakam kɨ karne par al. 24Nə e ta kɨ sɔbɨ dɔje tɔ. Je kɨ kadɨ Luwə a tɨdə-je dɨje tɨ kɨ dana, kɨ takul kadɨ-me ləje. J-adɨ meje Luwə kɨ ḭ kɨ Ɓaɓe ləje Jəju dan njé koy je tɨ. 25Jəju kɨ Luwə un-e adɨ koy mbata majal je ləje, nɨngə un-e dan njé koy je tɨ tḛḛ sie mba kadɨ tɨdə-n-je dɨje tɨ ləne.


text: 1Təwopɨl, me makɨtɨbɨ tɨ ləm kɨ dɔsa̰y, m-ndangɨ ta je kɨ ɔjɨ dɔ nḛ je kɨ Jəju ɨlə ngɨre ra je, ndo dɨje je. 2Nḛ je kɨ ra bɨtɨ tḛḛ-n me ndɔ tɨ kɨ Luwə un-e-n aw sie dɔra̰ tɨ. Nɨngə kəte ɓəy taa kadɨ aw dɔra̰ tɨ, Jəju mbətɨ njé kaw kɨlə je ləne, adɨ-de ndu-kun je ləne kɨ go rəbɨ lə NDɨl Luwə. 3Go koye tɨ, Jəju ɔjɨ rɔne njé kaw kɨlə je ləne. Ɔjɨ-de kɨ rəbɨ je kɨ dangɨ dangɨ kadɨ gəri təkɨ n-a kɨ dɔne taa. NDɔ kutɨ sɔ go tɨ nɨngə, tḛḛ hɔy kɨ rɔde tɨ əl-de ta dɔ ko̰ɓe tɨ lə Luwə. 4NDɔ kare kɨ ɨsɨ uso nḛ səde, Jəju əl-de kadɨ tḛḛi gɨdɨ ɓe bo Jorijaləm tɨ al. Nə kadɨ ngəmi bɨtɨ kadɨ Bawne adɨ-de kadɨ-kare kɨ un mɨndɨne dɔ tɨ kadɨ n-a n-ade kɨn ɓəy taa. Nɨngə əl-de ə nə: «E kadɨ-kare kɨ mi wa m-əl səsi tae kəte ngata. 5Ja̰ ra dɨje batəm me man tɨ, nə səi je, me ndɔ je tɨ kɨ ngay al ne ə, a rai səsi batəm me NDɨl Luwə tɨ.» 6NJé kaw kɨlə je lə Jəju kɨ kawi-naa rɔe tɨ dəji-e əi nə: «Ɓaɓe, e dɔkagɨlo tɨ kɨ ngɔsɨne wa kɨn ə a taa ko̰ɓe adɨ Isɨrayəl a?» 7Ə əl-de ə nə: «E ta ləsi kadɨ ɨgəri dɔ kade ə se dɔ gangɨ lo je kɨ Bai ɔjɨ kɨ go lo ko̰ɓe tɨ ləne al.» 8Nə a ɨngəi tɔgɨ lokɨ NDɨl Luwə a re dɔsi tɨ. A təli njé ma najɨ ləm me ɓe bo Jorijaləm tɨ nɨm, dɔnangɨ Jude tɨ ba pətɨ nɨm, Samari tɨ nɨm, ratata kɨ ta so̰y dɔnangɨ tɨ. 9Lokɨ Jəju əl-de ta je kɨn gɨne gangɨ nɨngə, ooi-e ɨsɨ aw kɨ taa me nəl tɨ. Nɨngə kɨl ndi re utɨ kəmde adɨ ooi-e al. 10Kəmde naa kɨ taa dɔra̰ tɨ, lo koo go Jəju lo kawe tɨ, nɨngə, dɨngəm je joo kɨ ɨləi kɨbɨ je kɨ nda bal bal tḛḛi hɔy kɨ rɔde tɨ, nɨngə əli-de əi nə: 11«Dɨje kɨ Galile tɨ, mba ri ə ai a ɨgo̰i lo kɨ taa dɔra̰ tɨ be ə? Darɔ Jəju wa kɨ uni-e tasi tɨ awi sie dɔra̰ tɨ kɨn ə, a təl re təkɨ oi goe lo kawe dɔra̰ tɨ kɨn be tɔ.» 12Be ə njé kaw kɨlə je lə Jəju təli dɔ mbal kagɨ bɨni tɨ awi Jorijaləm tɨ gogɨ. MBal kagɨ bɨni kɨn e ɓasi kɨ ɓe bo Jorijaləm. 13Lokɨ rəi tḛḛi Jorijaləm tɨ nɨngə, ali aw me kəy tɨ kare kɨ e dɔ made tɨ taa, lo kɨ rai tə lo kɨsɨde kəte kəte. Adɨ e Pɨyər nɨm, Ja̰ nɨm, Jakɨ əi kɨ Andɨre nɨm, Pɨlɨpɨ əi kɨ Tomasɨ nɨm, Batɨləmi əi kɨ Matɨye nɨm, Jakɨ kɨ ngon lə Alpe nɨm, Sɨmo̰ kɨ nje rɔ mbata ta kɨngə dɔ lə ɓe ləne nɨm, taa Judɨ kɨ ngon lə Jakɨ nɨm tɔ. 14Əi pətɨ, kɨ mede kɨ kare ba, kawi-naa nəm nəm mba kadɨ əli ta kɨ Luwə, naa tɨ kɨ dəne je madɨ. Mari kɨ ko̰ Jəju e dande tɨ nɨm taa ngako̰ Jəju je nɨm tɔ. 15Me ndɔ je tɨ kɨn, njé kadɨ-me je kawi-naa asi ɓu kɨ kutɨ joo. Nɨngə Pɨyər ḭ taa dan ngakone je tɨ əl ə nə: 16«NGakom je, sɔbɨ kadɨ nḛ kɨ NDɨl Luwə əl tae me Makɨtɨbɨ tɨ lə Luwə tɔl tane. Tadɔ NDɨl Luwə, əl ta kəte kɨ ta Dabɨdɨ, ɔjɨ-n dɔ Judasɨ kɨ ɔr no̰ dɨje kɨ rəi uwəi Jəju. 17Judasɨ e kɨ kare danje tɨ, nɨngə aw kɨ kɨlə ləne kɨ sɔbɨ dɔne kadɨ ra danje tɨ tɔ. 18Kɨ la kɨ adi-e mba kɨgə-n go ji kɨlə kɨ majal kɨ ra kɨn ə, Judasɨ aw ndogɨ-n lo ndɔr. Me ndɔr tɨ kɨ ndogɨ ka kɨn ə, ḭ taa osɨ tɨ, dɔe su kɨ nangɨ, me ndu adɨ tie ale mba dɔnangɨ tɨ. 19Dɨje pətɨ kɨ dɔnangɨ Jorijaləm tɨ ooi ta kɨn. Be ə ɓari lo ndɔr ka kɨn kɨ ta ɓe ləde ə nə: “Akəldama”, kɔr me ta kɨn nə: “Lo ndɔr məsɨ.” 20Nɨngə ndangi me makɨtɨbɨ Pa je tɨ əi nə: “Kadɨ kəy lie e kɨ kɨyə̰ kɔ nɨm, Kadɨ dəw kare ka ɨsɨ me tɨ al nɨm,” Taa ndangi ɓəy əi nə: “Kadɨ dəw kɨ rangɨ un toe.” 21«Be ə, majɨ kadɨ jɨ mbəti dəw kare mbo̰ dɨje tɨ wa kɨ njɨyəi səje naa tɨ kɨ ndɔ je pətɨ kɨ Ɓaɓe Jəju aw-n səje nɨm təl-n səje nɨm wa kɨn. 22Ɨlə ngɨre dɔ batəm tɨ lə Ja̰, ratata tḛḛ-n dɔ ndɔ tɨ kɨ Luwə un-n Jəju taje tɨ awi sie dɔra̰ tɨ. Kadɨ dəw kare dande tɨ, e nje ma najɨ, naa tɨ səje təkɨ Jəju ḭ lo koy tɨ.» 23Lo kɨn tɨ, rəi kɨ dɨje joo ɔji-de, kɨ dɔsa̰y e Jɨsəpɨ kɨ ɓari-e nə Barsabasɨ, kɨ ɨndəi tɔe kɨ rangɨ nə Jusɨtusɨ, nɨngə kɨ ko̰ joo e Matɨyasɨ. 24Nɨngə əli Ɓaɓe əi nə: «Ɓaɓe, ḭ ɨgər nga̰me dɨje pətɨ tɨgə, ə ɔjɨ-je se mbo̰ dɨje tɨ kɨ joo kɨn, e kɨ ra ə ɨmbəte wa? 25MBəte kadɨ un ta kɨlə ɓəə lə njé kaw kɨlə je kɨ Judasɨ ɨyə̰ tae ə aw lo tɨ ləne kɨ sɔbɨ dɔe kadɨ aw tɨ kɨn.» 26Rai yukɨ, nɨngə yukɨ osɨ dɔ Matɨyasɨ tɨ, adɨ Matɨyasɨ ore kadɨ njé kaw kɨlə je kɨ dɔgɨ gɨde e kare.


text: 1Malamar ga hay, neŋ eye ahəl niye na ye naha a gay kurom məɗakum ha wu i Mbəlom nakə maŋgaha eye na, na tsik bazlam neheye a da me aye bay ada na tsik wuray tə metsehe i ndo hay bay. 2Ahəl nakə na ye naha a gay kurom zuk bay aye na, na gwaɗ: «Na ye naha na tsikiye na, ka Yesu Kəriste ɗekɗek. Na tsikiye wuray mekeleŋ eye bay. Na tsikiye wene wene eye na, ka məməte ŋgay nakə tə dar na ka mayako mazləlmbaɗa eye.» 3Ahəl nakə neŋ ka təv kurom aye na, gədaŋ ga andaya bay, zluwer a geŋ ada na dzədzar haladzay. 4Ahəl nakə na ɗakum ha bazlam i Mbəlom aye na, na tsikakum tə metsehe i ndo neheye tə gwaɗ ta tsah aye hərwi məvakum gər bay. Ane tuk na, Məsəfəre i Mbəlom a ɗakum ha ta gədaŋ i Mbəlom bazlam ga nakə na tsikakum aye na, deɗek. 5Hərwi niye, ka pum mədzal gər kurom ka Yesu Kəriste na, hərwi ka ŋgatumay a gədaŋ i Mbəlom bəna, a metsehe i ndo hay bay. 6Ndo neheye ta sara ka tsəveɗ i Mbəlom aye na, nəmaa tətikatay metsehe i Mbəlom. Ane tuk na, metsehe i ndo i məndzibəra hay bay ada metsehe i bəy tay neheye faya ta ləviye məndzibəra aye bay. Nəteye na ta dziye. 7Sadzək bay, metsehe nakə na ɗakum ha aye na, metsehe i Mbəlom. Ahəl niye na, maŋgaha eye, ndo hay tə sər bay. Ahəl nakə kə ge məndzibəra zuk bay aye na, ɓa kə ləva ha bo hərwi mətəme kway ha hərwi ada kâ yakwa a təv məndze ŋgay nakə ta ɗəslay ha gər aye. 8Metsehe niye na, ndəray kwa nəte mə walaŋ i ndo neheye tə ləva məndzibəra aye ta sər metsehe niye bay. Taɗə ta sər na, ta dariye Bəy Maduweŋ kway ka mayako mazləlmbaɗa eye bay. Neŋgeye na, məzlaɓ ŋgay a ze kwa mey tebiye. 9Wu niye Mbəlom a ge na, andza nakə mawatsa eye mə Ɗerewel i Mbəlom aye, a gwaɗ: «Wu nakə Mbəlom a ləva ha bo hərwi ndo neheye ta wuɗa Mbəlom aye na, a ze wu neheye ndo hay ta ŋgatay bay aye tebiye ada nakə ta tsəne bay kwa wu nakə ta dzala faya bay aye.» 10Mbəlom a ɗa ha metsehe niye na, a nəmay ta gədaŋ i Məsəfəre ŋgay. Məsəfəre na, a sər wu hay tebiye. Kwa wu nakə Mbəlom a dzala mə gər ŋgay aye na, a sər. 11Maa sər mədzal gər i ndo mekeleŋ eye na, way? Ndo məsəre na andaya bay. Maa sər na, məsəfəre ŋgay eye ŋgway. I Mbəlom na, andza niye dərmak. Maa sər mədzal gər i Mbəlom na, Məsəfəre ŋgay eye ŋgway, ndo mekeleŋ eye a sər bay. 12Məsəfəre nakə Mbəlom a vəlakway a nəkway aye na, a yaw abəra ma ndo i məndzibəra hay bay. Məsəfəre na, i Mbəlom eye ŋgway. Mbəlom a vəlakway na, hərwi ada kâ sərakwa wu neheye a vəlakway ta ŋgwalak ŋgay aye tebiye. 13Nəmay, nəmaa tsikawa wu neheye na, nəmaa tsikawa tə metsehe i ndo zezeŋ bay. Bazlam may hay ti yaw na, ma Məsəfəre. Andza niye, nəmaa ɗawa ha na, wu neheye a tsik ka Məsəfəre aye a ndo neheye Məsəfəre niye andaya mə ɗərev tay aye. 14Ndo nakə Məsəfəre i Mbəlom andaya mə ɗərev ŋgay bay aye na, ma sliye faya matəme deɗek neheye Məsəfəre faya ma ɗatay ha a ndo hay aye bay. A tsəne bay, a dzala mə gər ŋgay na, wu kəriye hay, neheye ma giye ŋgama bay aye, bəna taɗə ndoweye Məsəfəre andaya mə ɗərev ŋgay bay na, ma sliye faya mətsəne bay. 15Ndo nakə Məsəfəre i Mbəlom mə ɗərev ŋgay aye na, a sər tay ha ka bo abəra wu hay tebiye. Taɗə ŋgwalak eye hay kwa ŋgwalak eye bay na, a sər. Ane tuk na, ndo hay na, ta sliye faya məsəray naha ka wu nakə ma dzaliye aye bay. 16Niye na, andza nakə mawatsa eye mə Ɗerewel i Mbəlom aye, a gwaɗ: «Wu nakə Mbəlom a dzala aye na, maa sər na, way? Maa ɗay ha wu ka həlay a Mbəlom na, way?» Ane tuk na, nəmay neheye Məsəfəre i Mbəlom mə ɗərev may aye na, nəmaa dzalawa gər na, andza i Yesu Kəriste nakə ma dzaliye dərmak.


text: 1Makə mbu'ya uusərə ŋga kumənə ŋga Peentakoosa, kə dzatə ənji nə'unə də nə patə ka ha rəŋwə. 2Pii təya fa lyaamanə ŋga uushi dadagyə makə laamənə ŋga mandalə məɗa. Wata laamənəkii a nagi kuvətə dzatə tii də nə davə. 3Wata təya nee ka uushi a jiga makə gana ŋga gunə. Ca taala, ca təəkəgi agyanə taa wu patə davə. 4Malaaɓa Ma'yanə a naanatə ədzəmətii patə, təya ndzaŋə waɓənə də uuranyinə kama kama makə sətə vii Malaaɓa Ma'yanə ka tii waaɓənə. 5Ma gatə də Urusaliima, tə'i Yahudiinə ətə ca ŋgwalə tə Əntaŋfə shiishi agyanə hanyinə ŋga duuniya patə. 6Makə fii ənji wazənə, kə dzii ənji də nə laŋə. Haŋkalatii a gwazəgi, acii kə fii tii təya waɓə də uura ŋga taa ŋgutə əndə ahadatii. 7Kə ɗii ka tii ka sə ŋga hurəshishinə ka shaŋə, təya ba, “Əntaa ənji Galili nə ənjitsə ca waɓə pata? 8Ya əna, iitə ɗii mbee tii ka waɓənə də uura ŋga taa ŋgutə əndə ahadaama? 9Wiinə kə shaamə agyanə hanyinə ŋga Parətiya, Madiya, Ilamiya, Misaputamiya, Yahudiya, Kapadasiya, Puntu, Asiya, 10Firigiya, Paməfiliya, Misəra, i da purəŋa Libiya ətə ŋga Sirina, i Yahudiinə da ənjitə dəməgərə agi diina ŋga Yahudiinə, kə shi tii daga də Rooma; 11wiinə kə shi hara ənji gaamə daga də Karita da Arabiya: wanaamə patə ka fanə təya ba agi uuranyinə gaamə tə maŋgwaarə slənətə slənyi Əntaŋfə.” 12Makə gwazəgi haŋkalatii patə, təya ləgwa ahadatii tuu'ina, “Mi saŋə cii kəya moo ɓaariinə kaama?” 13Amma, ma hara ənja, təya gwaŋə ka ŋusənə, əŋki tii, “Kə sii ənjinə ənvwa.” 14Wata Piita a maɗətə da masləkee ənjitə pu'u aməntaŋə. Ca maɗee ka uurakii, ca waɓə ka tii, əŋki ci, “Unə ənji Urusaliima da hara Yahudiinə makə nyi, fatəmə ŋga'ə, kaa nya ba koonə: 15ma ənjina, masamə tii ənvwə makə sətsə cuuna hiima, acii ma'ə uusəra magiramə zəku'i. 16Amma, fatəmə kaa nya ba koonə sətə bii anabi Yawalə: 17‘Ma bii Əntaŋfə, ma agi muudinə ŋga zamana, ka shinə nə Malaaɓa Ma'yanə aagyanə ənji patə, manjeevənə goonə ŋguyirənə da makinə, ka ɗanə nə tii anabaakwaanə; ma daguyinə goonə, ka ɓaariinə nə Əntaŋfə ka tii gooŋgaanaakii, masariinə goonə əsə, ka səniinə nə tii. 18Gooŋga boo, ma maviinaaki ŋguyirənə da makinə, ka kyanə nə nyi Malaaɓa Ma'yanaaki aanətii ka saa'ikii, ka ndzaanə nə tii ka anabiinə. 19Ka ɗanə nə nyi sə ŋga hurəshishinə daga dagyə da agyanə hanyinə əsə; ka jiganə nə idənə da gunə da makiirənə mandəkii. 20Ka zhi'iginə nə uusəra ka təkunə. Ka zhi'iginə nə ləgiɗə dizə makə idəna. Ma ətsə patə, ka ɗanə taabu'u nə maɗuunə uusərə ŋga Slandanaamə a mbu'ya. 21Taa wu kədii luupaanə acii Slandana, ka mbəɗənə nə ci.’ ” 22Piita a dzə aakəŋwa də banə, əŋki ci, “Unə ənji Isərayiila, fatəmə waɓənaaki ŋga'ə. Ma Yeesu əndə Nazaratu, kə ɓaarii Əntaŋfə oo'i, ci sləkee ka ci, ci nee unə slənyi Əntaŋfə sə ŋga hurəshishinə də baawəɗa laŋə daciikii ahadoonə. 23Aacii unə kavə Əntaŋfə tə ci makə sətə ɗii ci aniya ŋga ɗanə. Kə kavuunə tə ci aacii bwaya ənji, təya gwa'avə tə ci aashi ənfwə, ca əntəgi. 24Amma kə ŋgiragi Əntaŋfə tə ci agi zəmənə ŋga wa, ca maɗee ka ci agi maməətə ənja, acii pooshi wə da baawəɗa agyanəkii bahə ca gigisləpaa tə ci. 25Acii kə waɓi Dawuda agyanəkii, oo'i: ‘Wanyinə ka neenə ka Slandanə akəŋwaciiki taa guci patə, agi tsakənə nə ci tə nyi acii ga nya gugu'i. 26Ci nə ədzəməki ka ɗa mooɗasəka əsə, agi waɓənə nə nyi ŋga mooɗasəka. Taa ŋgahi ka əntənə nə nyi, agi kanə nə nyi na, 27acii kə shii nyi: 'ya'ə Əntaŋfwaakya, paa hə ka vugədəgi əpinaaki aagi ənjagu'u, paa hə ka bwasee ka shishinə ŋga əndə slənaaku kaa ca ɓəsləgi. 28Kə ɓaarii hə ka nyi rəgwanyinə ŋga upaa də əpinə. Ka ɗanə nə nyi mooɗasəkə laŋə, acii agi ndzaanə nə hə da nyi.’ ” 29Piita a dzə aakəŋwa də banə, əŋki ci, “'Ya'ə ndzəkəŋushi'inəkya, takumə kaa nya bagi koonə furəŋə. Ma dzədzəshi'inaamə Dawuda, kə əŋki ci, kə ŋgəɗəgi ənji tə ci, kədəhə daamə nə nə ŋga gu'waakii ka ha'ə dəŋə ənshinə. 30Amma, ma ci ma'ə da i əpinə, anabi nji ci, kə shii ci kə ji'i Əntaŋfə ka ci oo'i, kadə nə əndə rəŋwə agi jijinaakii a ŋgərə dəgələ ŋwaŋuunaakii. 31Agyanə maɗənə ŋga Aləmasiihu agi maməətə ənja waɓi Dawuda ha'ə. Aciikii bii ci, pooshi Əntaŋfə ka bwaseenə ka ci a gu'u. Taa shishinəkii əsə, pooshi ka ɓəslənə. 32Ma Yeesutsa, kə maɗee Əntaŋfə ka ci agi maməətə ənja. Inə ənə ganə patə, seedawanyinə niinə. 33Kə ɗuunətə Əntaŋfə tə ci, ca ndzanee ka ci da ciizəmakii. Əntaŋfə Dii a vii ka ci Malaaɓa Ma'yanə, makə sətə shi ca bii daga ŋukə. Yeesu a pukyagərə keenə əsə, ci ətsə cuuna nee, una fa əsə. 34Acii əntaa Dawuda ŋgirə aadəgyə, amma ci maa, kə bii ci oo'i, ‘Əŋki Əntaŋfə Slandanə ka Slandanəki, ndzaanə gadəvə da ciizəmaki. 35Ka kavənə nə nyi tə ənji daawaanaaku aatsaa səɗəku.’ 36Acii ha'ə, wa ənji Isərayiila patə a shii tantanyinə, ma Yeesu ətə gwa'avuunə tə ci aashi ənfwa, tə ci kavə Əntaŋfə ka ndzaanə ka Slandanə da Aləmasiihu.” 37Makə fii ənji ha'ə, kə taɓətə mooɗəfətii, təya ləgwa a ma Piita da a ma hara masləkee ənji, əŋki tii, “Ndzəkəŋushi'ina, iitə ɗaniina?” 38Əŋki Piita ka tii, “Baamə ka Əntaŋfə, bwaseemə ka 'waslyakəənə goonə, taa wu ahadoonə, ca luu yiɓə bapətisəma agi ləmə ŋga Yeesu Aləmasiihu, kaa Əntaŋfə a tifyagi koonə 'waslyakəənə goonə, ca vii koonə Malaaɓa Ma'yanaakii. 39Acii koonə ɗii Əntaŋfə aləkawalə ŋga vii Malaaɓa Ma'yanə da ka manjeevənə goonə da patənə ŋga ənjitə dzaɗə, taa moonə 'wii ci patə aaɓiikii.” 40Kə waɓi Piita ka tii laŋə, ca ka ka tii hiima, əŋki ci, “Təkeemə ka noonə na da bwaya ənji ŋga zamanana koona luupaa də noonə na, acii bwaya ŋgəra'utə nə təya sa.” 41Laŋənatii, kə liwə tii waɓənaakii, ənjə a yiɓə ka tii bapətisəma. Kə mbu'i bahə dəbu'u makkə nə ənjitə vii gooŋga uusərəkii. 42Kə ɗii tii gazhi'waanə ŋga fa sətə nji masləkee ənjə a dzəgunə ka tii, təya ndzaanə də ədzəmə rəŋwə, təya zəmə ka hakii, təya ɗa də'wa ka Əntaŋfə əsə. 43Kə ɗii Əntaŋfə sə ŋga hurəshishinə ŋgaaŋga'ə dacii masləkee ənja, ka ha'ə kə əsəgi ŋgwalənə tə ənji patə. 44Ənji nə'unə patə, kə ndzaa tii rəŋwə, təya viishi patənə ŋga sətə ətee əndə'i əndə ahadatii, 45təya ɗərəmagi də uushi'inatii, təya vii kwaɓakii ka taa wu ətə ətee ahadatii. 46Pukyanə ŋga ha patə, agi dzatənə nə tii də nə asəkə yi ŋga Əntaŋfə də mooɗəfə rəŋwə, təya zəəməshi asəkə yinyinatii də mooɗasəkə da mabanee ma'yanə. 47Təya dəla də Əntaŋfə, təya upaa dəlanə əsə acii ənji patə. Ma Slandana, uusərə patə nə ci ka tsakəvənə aashitii tə ənjitə upaa luupaanə.


text: 1Wata i Yeesu a mbu'u aanə hanyinə ŋga Gyarəgasinə ataŋəgi uunəva. 2Jimagərənə ŋga Yeesu asəkə kumbawala, wata waatsə əndə ginaaja shigi ahada gu'u ənja, ca shi aaɓiikii. 3Ma əndətsa, ahada gu'u ənji ndzaanəkii. Pooshi əndə mbee ka gwaləpaanə tə ci ma'ə, taa də mahyakahyaka'a. 4Taa guci anyi ənji tə ci ka ciinəkii da i ka səɗəkii də mahyakahyaka'a, ha'ə nə ci ka ŋgəəsləginə, pooshi əndə mbee ka kəsəpaanə tə ci. 5Vəɗə da uusəra, ahada gu'u ənji da i anə giŋunyinə ndzaanəkii ka kaala vurənə da i ka ŋgəəndzə shishinəkii də faariinə. 6Makə nee əndə ginaajitə ka Yeesu ci ma'a dzaɗə, ca huyipaa, ca gərə'upaa akəŋwaciikii. 7Ca ŋgəree ka uuraakii də ŋgeerənə, əŋki ci, “Yeesu, Uuzənə ŋga Əntaŋfə Əndə məghərəvənə, mi cii kwa alə ashiki kwa? Kə kədii nyi aciiku akəŋwacii Əntaŋfə, unee ka nyi. Ga ha ciɓə də nyi.” 8Ma bii ci ha'ə ka Yeesu, acii bii Yeesu ka ginaajita, “Shigi ashi əndətsa, ginaajina.” 9Wata Yeesu a ləgwa amakii, “Iitə nə ləməkwa?” Əŋki əndə ginaajita “Ma ləməkya, Ɓəzəkii, acii laŋə niinə.” 10Wata ca dza ciinə ka Yeesu, əŋki ci, “Tuutəta'ə, ga ha səbagi tə ginaajinyiinə ashiki anə hanyiina.” 11Ma dava, tə'i gəranə ŋga dagəliinə ca alə zəmatii ashi ɗaŋgəra. 12Wata ginaajinyiitə a kədii acii Yeesu, əŋki tii, “Kapaa tiinə keena dzəgərə aashi dagəliitsa.” 13Kə luuvə Yeesu ka tii. Wata ginaajinyiitə a shigi ashi əndəta, təya palə, təya dzəgərə aashi dagəliita. Ma dagəliita, ka ɗanə nə laŋənatii dəbu'u bəra'i. Wata təya hwayagərə, təya kwaalagərə patə aagi ma'inə, təya zagi dza'ə. 14Wata magəriinə a huyi, təya kərə makii aasəkə vəranə da anə hanyinəkii patə. Wata ənjə a shi ka tsaamə sətə ɗii. 15Makə mbu'i tii aaɓii Yeesu, ma təya nee, waatsə əndətə sha nji da i ginaajinyinə anəkii. Dasə nə ci da i kəjeerənə ashikii. Kə ənya haŋkalaakii. Makə nee ənjitə shi ha'a, wata təya ŋgwaləgi. 16Ma ənjitə nee də ginətii ka sətə ɗii Yeesu, wata təya ba ka ənjitə shi daba'ə tə sətə ɗii tə əndə ginaajita, da i sətə ɗii tə dagəliinə. 17Wata təya gwaŋə ka kədiinə acii Yeesu kaa ca dzəgi ka tii anə hanyinatii. 18Ma ətsə Yeesu a ndərəvə aasəkə kumbawala, wata əndətə sha nji da i ginaajinyiitə anəkii a kədii aciikii kaa ca dzə atsakii. 19Amma pooshi Yeesu luuvə ka ci. Əŋki ci ka ci, “Ənuu saaku aasii, ha ba ka ənji goonə tə patənə ŋga sətə ɗii Slandanəku ka putaaku, da makə sətə nee ci ka təgunuunaaku.” 20Wata əndətə a palə də baabanə anə hanyinə ŋga Dikapoolif tə sətə ɗii Yeesu ka putaakii. Patənə ŋga ənjitə fii əsə, kə ɗii ka tii ka sə ŋga hurəshishinə. 21Makə ənyi Yeesu ka taŋəginə aataŋəgi asəkə kumbawala, kə shi daŋkana aaɓiikii gatə aama uunəva. 22Tə'i əndə'i əndə ətə ɗii ləməkii Jayirusə. Ma ca, gawə nə ci asəkə kuvə də'wa. Makə nee ci ka Yeesu, wata ca dzə, ca gərə'waanə akəŋwaciikii. 23Ca dza ka ci ciinə, əŋki ci, “Tə'i uuzənaaki, gwakə nə ki, də ma də ma nə ki. Tuutəta'ə, nda duu ka kavə ciinəku agyanətə, kaa kya mbəɗə.” 24Wata Yeesu a maɗətə tii da Jayirusə ka dzənə aa hakii. Ənjə a dzə laŋə atsatii də dzaadzashinə. 25Tə'i əndə'i minə ciɓee bwanea ka ki. Fəzə pu'u aji bəra'i nə ki ka uushi'inə. 26Kə ciɓə ki laŋə acii ənji kuzhikinə. Kə zagi ki də gənatə patə əsə kaa kya mbəɗə, amma pooshi ki mbə'i. See tsakənə nə ɓərəhənə aakəŋwa aakəŋwa. 27Makə fii ki habara ŋga Yeesu, wata kya əntsahətə daba'əkii ahada daŋkana, kya təɓətə kəjeerənaakii. 28Kya dzə də hiimanə tuu'inə, “Maɗa kə təɓətə nyi taa wata kəjeerənaakii, ka mbəɗənə nə nyi.” 29Ureenatə ka kəjeerənaakii, wata uushi'iitə a ifəgi mbya'ə ashitə. Kə fii ki ashitə oo'ya, kə mbə'i ki acii ɓərəhəətə nja ɗa tə ki. 30Pii kə shii Yeesu oo'i, tə'i baawəɗa shigi ashikii, wata ca zə'ugi agi ənja. Əŋki ci, “Wu daa uree ka kəjeerənaakya?” 31Əŋki lyawarənaakii ka ci, “Kə nee hə laŋə dzii ənji də nə anəku. Ka mi cii kwa ləgwa əndətə uree ka ha?” 32Amma wata Yeesu a zə'ugi ka tsaamə əndətə ɗii ha'ə. 33Ma miita, kə shii ki sətə ɗii tə ki. Wata kya shi aaɓii Yeesu də ŋgwalənə. Shishinətə a dzə də udzənə. Kya gərə'waanə akəŋwaciikii. Kya ba ka ci gooŋga ŋga sətə ɗii. 34Əŋki ci ka ki, “Uuzənaakya, kə mbə'i hə putə ŋga gi'inaaku tə nyi. Duu agi jamənə. Ka ndzaanə nə hə jamə.” 35Ma Yeesu ma'ə agi waɓənə, wata hara ənjə a shi asii a ha Jayirusə, əŋki tii ka ci, “Kə uudee uuzəətə ka na. Ka mi cii kwa ənvutə tə maləmə ma'a?” 36Amma pooshi Yeesu kavə nəkii ka sətə bii tii. Wata əŋki ci ka Jayirusə, “Ga ha ŋgwalə, vii gooŋga ka Əntaŋfə kə uugi.” 37Ma təya dzə də palənə, paa ci luuvə kaa hara ənjə a nə'u tə ci maɗaamə i Piita, da Yakubu, da Yoohana ndzəkəŋuci Yakubu. 38Makə mbu'i tii aasii aa ha Jayirusə, ma Yeesu a nee, wiitsə ənji ka kaala vurənə, təya tuu, təya ŋgəərə ma. 39Wata ca dzəgərə aasii, əŋki ci, “Ka mi cuuna wazə ha'ə kwa? Ka mi cuuna tuwa? Ma uuzəətsa, əntaa əntənə əŋki ki, amma ŋunyinə cifə ki.” 40Wata təya ŋusəgi tə ci. Yeesu a səbagi tə tii patə aa uura mayi, ca 'wa tə i dii da məci uuzəətə ba'a ənjitə gi atsakii, təya dəməgərə aaɓii mantə uuzəəta. 41Ca kəsətə tə uuzəətə ka ciinə, əŋki ci ka ki də uuratii, “Talita kumi,” makə banə, “Uncitə mina, maɗətə bii nyi ka hə.” 42Wata hatsə kya maɗətə, kya wiigi'i gatə. Ma uuzəətsa, pu'u aji bəra'i nə fəzatə. Makə ɗii sətsə ha'a, wata kə ɗii ka ənji ka sə ŋga hurəshishinə ka shaŋə. 43Yeesu a ɗa ka tii bariya, əŋki ci, “Goona ba habarakii shaŋə ka ənda.” Ca ba ka tii, wa təya vii ka ki zəma.