text: 1Lokɨ Jəju əi kɨ njé ndo je ləne rəi, ɨndəi dɔ ɓe kɨ Jorijaləm ɓasi, gɨdɨ ɓe tɨ kɨ Bətɨpaje, kɨ kadɨ mbal kagɨ bɨni je tɨ, ɨlə njé ndo je joo, 2əl-de ə nə: «Awi me ngon ɓe tɨ kɨ a no̰si tɨ kam. Lo kur ə wa kɨ a uri kɨ me ɓe tɨ par ə, a ɨngəi ko̰ koro əi kɨ ngon koro kɨ dɔɔi-de adɨ ai, ɓa ɨtuti-de, ɨrəi səde adi-mi. 3A re dəw madɨ dəjɨ səsi ta dɔ tɨ ə, əli-e əi nə: “Ɓaɓe ə ge-de”, ə a ɨyə̰-de kalangɨ ba kadɨ ɨtuti-de. 4«Nḛ kɨn a ra nḛ be mba kadɨ ta kɨ nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ əl kɨn tɔl tane: 5“Əli dɨje kɨ Sɨyo̰ tɨ əli əi nə: Oi ngar ləsi a re dɔsi tɨ, E dəw kɨ sɔl lɔm lɔm, Ɨsɨ dɔ ko̰ koro tɨ əi kɨ ngon koro.”» 6NJé ndo je awi, rai təkɨ Jəju əl-n-de. 7Rəi kɨ ko̰ koro əi kɨ ngon koro ka kɨn nɨngə, labi kɨbɨ je ləde gɨdɨde tɨ, ɓa Jəju al ɨsɨ dɔ tɨ. 8Kosɨ dɨje ngay labi kɨbɨ je ləde go rəbɨ tɨ. NJé kɨ na̰ je təti mbi kam je ə tɨləi dɔ rəbɨ tɨ. 9NJe njɨyə no̰ Jəju tɨ, kɨ njé njɨyə goe tɨ, uni ndude kɨ taa əli əi nə: «Tɔjɨ e kɨ dɔ NGon ka Dabɨdɨ tɨ! Nɨngə kadɨ Luwə njangɨ dɔ dəw kɨ re kɨ tɔ Ɓaɓe! Tɔjɨ e kɨ dɔ NJe kɨsɨ dɔra̰ tɨ taa!» 10Lokɨ Jəju ur Jorijaləm tɨ, lo kɨ me ɓe tɨ ba pətɨ ndɨgɨ ɓɨr ɓɨr. Adɨ dɨje dəji rɔde ta əi nə: «E dəw kɨ ban ə?» 11Ə kosɨ je ɨləi-de tɨ əi nə: «E Jəju, nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ, kɨ Najarətɨ, dɔnangɨ Galile tɨ.» 12Go tɨ, Jəju aw ur natɨ kəy tɨ lə Luwə, nɨngə tuwə njé labɨ nḛ je kɨ njé ndogɨ nḛ je natɨ kəy tɨ lə Luwə kɔ. Jəju sur tabɨlə je lə njé mbəl la je tɨlə, naa tɨ kɨ nḛ kɨsɨ lə njé gatɨ də dum je. 13Nɨngə əl-de ə nə: «NDangi me makɨtɨbɨ tɨ lə Luwə əi nə: “Kəy ləm a ɓari-e kəy kəl ta kɨ Luwə, nə səi, ɨtəli-e lo ɓɔyɔ rɔ tɨ lə njé ɓogɨ je yo!”» 14Lo kɨn tɨ no̰o̰, njé kəm tɔ je kɨ njé mətɨ je, rəi rɔe tɨ natɨ kəy tɨ lə Luwə, adɨ adɨ-de rɔ nga. 15Lokɨ njé kun dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je kɨ njé ndo ndu-kun je ooi nḛ je kɨ ətɨ ɓəl kɨ Jəju ra-de, kɨ ndu ngan je kɨ ɨsɨ ɓa ə nə: «Tɔjɨ e kɨ dɔ NGon ka Dabɨdɨ tɨ,» kɨn ɓa, mede o̰-de, 16adɨ əli Jəju əi nə: «O ta kɨ ngan je a əli kam ta?» Ə Jəju ɨlə-de tɨ ə nə: «Oyo, m-o, nə se ɨtɨdəi ndu Luwə kɨ ndangi əi nə: “Ɨra adɨ ngan je kɨ du, kɨ njé to ta mba tɨ ka, tade ɨlə tɔjɨ dɔi tɨ,” kɨn al wa?» 17Nɨngə lo kɨn tɨ, Jəju ɨyə̰-de no̰o̰, ə tḛḛ me ɓe bo tɨ kɔ, aw Bətani tɨ, aw to nu. 18Lo ti kɨ sḭ, Jəju təl ɨsɨ re me ɓe bo tɨ, nɨngə ɓo ra-e. 19Ə oo kagɨ mbay-kote kɨ a kadɨ rəbɨ tɨ, tɔ kadɨ n-aw gɨn tɨ, nə lokɨ re ɓasi ɓa, oo mbie je par ɓɨ oo kande al. Ə Jəju əl mbay-kote ka kɨn ə nə: «A andɨ gogɨ al bɨtɨ kɨ no̰ tɨ.» Ɓa loe tɨ no̰o̰, mbay-kote tutɨ. 20Lokɨ njé ndo je ooi nḛ kɨn ɓa, ətɨ-de ɓəl ngay, adɨ dəji ta əi nə: «Ra ban ə loe tɨ ne par ə kagɨ tutɨ ə?» 21Ə Jəju ɨlə-de tɨ ə nə: «Təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi, re awi kɨ kadɨ-me, ə mesi tɔsɨ al ə, e nḛ kɨ m-ra kɨ mbay-kote kɨn par ə a rai al, nə re əli mbal kam əi nə: “Ɔtɨ lo kɨn tɨ rangɨ, aw osɨ me ba tɨ,” ka nḛ kɨn a ra nḛ. 22NGa nɨngə, nḛ je pətɨ kɨ a ɨdəji kɨ kadɨ-me, me kəl ta tɨ kɨ Luwə ə, a ɨngəi.» 23Jəju ur natɨ kəy tɨ lə Luwə, ɨsɨ ndo nḛ dɨje nɨngə, njé kun dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, kɨ ngatɔgɨ je lə Jɨpɨ je, rəi kɨ rɔe tɨ, dəji-e əi nə: «E kɨ tɔgɨ kɨ ḭ ra ə ɨsɨ ra-n nḛ je kɨn be ə? Ə na̰ tɔ ə adi ndune ə ɨsɨ ɨra-n wa əl-je adɨ j-o?» 24Ə Jəju təl əl-de ə nə: «Mi ka m-a m-dəjɨ səsi ta kare ba be tɔ. Re ɨləi-mi tɨ nɨngə, m-a m-əl səsi dəw kɨ adɨ-m ndune kadɨ m-ra-n nḛ je kɨn tɔ. 25Na̰ ə ɨlə Ja̰ kadɨ ra dɨje batəm ə? E Luwə ə se e dɨje ə?» Nə təli a əli-naa ta dande tɨ əi nə: «Re j-əl-e j-ə nə: “E Luwə ə ɨle” ə, a dəjɨ-je ə nə se ra ban ə j-adɨ Ja̰ meje al wa? 26A kɨn ə re j-əl j-ə nə: “E dɨje ə ɨləi Ja̰” ə, e ta kɨ rɔ kosɨ je tɨ tɔ, tadɔ dɨje pətɨ ooi Ja̰ kadɨ e nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ.» 27Be ə, təli əli Jəju əi nə: «Jɨ gər al.» Ə Jəju ka təl ɨlə-de tɨ ə nə: «Re ɨgəri al ə, mi ka m-a m-əl səsi tɔgɨ kɨ m-ɨsɨ m-ra-n nḛ je kɨn al tɔ.» 28Jəju əl ta kɨ rangɨ ɓəy ə nə: «Əli-mi ta ləsi dɔ ta tɨ kɨn adi-mi m-o. Dɨngəm kare aw kɨ ngan dɨngəm je joo, ə un ta əl kɨ dɔsa̰y ə nə: “NGonm, aw ɨra kɨlə me ndɔr nju tɨ ɓone.” 29Ɓa ngon ka kɨn ɨlə bawne tɨ ə nə: “M-a m-aw al,” ə ɨsɨ ba bɨtɨ nɨngə me uwe kɨ ta, adɨ ḭ aw. 30Dɨngəm re rɔ ngon tɨ kɨ ko̰ joo, əl-e ka ta kɨ əl ngoko̰e ka kɨn, nɨngə e əl ə nə: “Oyo, m-a m-aw bawm,” ɓa aw al. 31Ə se dan ngan je tɨ kɨ joo kɨn e kɨ ra ə ra go ndɨgɨ tɨ lə bawne wa?» Ɓa ɨləi Jəju tɨ əi nə: «E kɨ dɔsa̰y.» Ə Jəju əl-de ə nə: «Təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi, njé taa la-mbə je kɨ dəne je kɨ njé ra kaya je a tḛḛi ko̰ɓe tɨ lə Luwə no̰si tɨ. 32Tadɔ Ja̰ Batɨsɨ re rɔsi tɨ, tɔjɨ səsi rəbɨ kɨ dana, nə ɨtaai mee al, nə njé taa la-mbə je kɨ dəne je kɨ njé ra kaya je taai mee. Ə səi je, oi nḛ kɨn be ka, mesi uwə səsi kɨ ta go gogɨ ɓa adɨ ɨyə̰i nḛ rasi je kɨ majal kɔ, ə ɨtaai mee al.» 33Go tɨ, Jəju əl-de ə nə: «Uri mbisi oi kujɨ ta kɨ rangɨ ɓəy. Dəw kare kɨ nje ndɔr nju e no̰o̰, nɨngə ɨndə sɨngə gugɨ gɨde wukɨ. Ur ɓe kadɨ tə mborəi man nju tɨ, nɨngə ur nḛ tə ta kagɨ be, kadɨ dɨje ɨsi dɔ tɨ ngəmi ndɔr ka kɨn. Ɓa go tɨ, dɔɔi ta naa tɨ kɨ dɨje kɨ njé ra kɨlə nju, kadɨ tə rai kɨle adi-e, ə kagɨ loe tɨ ɓa, a ka̰yḭ-naa nḛe, nɨngə e wa ɔtɨ aw mba. 34Lokɨ kagɨ lo kɨjə kandɨ nju asɨ nɨngə, ɨlə ɓəə je ləne kadɨ awi taai kandɨ nḛ ndor ka kɨn, kɨ ya̰ne ji njé ra kɨle tɨ adɨ-ne. 35Nə lokɨ ɓəə je awi nɨngə, njé ra kɨlə je uwəi-de. Tɨndəi kɨ kare ngay, tɔli kɨ nungɨ, ɓa kɨ ko̰ mɨtə, tɨləi-e kɨ mbal tɔli-e tɔ. 36NJe ndɔr təl ɨlə kɨ ɓəə je kɨ rangɨ, ngay ɨtə e kɨ kəte wa kɨn ɓəy. Nə rai səde ko nḛ wa kɨ rai kɨ njé kɨ kəte ka kɨn ɓəy. 37Ta tɔl tae tɨ, dɨngəm təl ɨlə ngonne wa rɔde tɨ, ə nə: “A ɓəli gɨdɨ ngonm.” 38Nə njé ra kɨlə nju, lokɨ ooi ngon ka kɨn ɓa əli-naa dande tɨ əi nə: “Darɔe ə wa kam ə a e nje nḛ nduwə, ɨrəi adɨ jɨ tɔli-e, nɨngə j-a j-uwəi ndɔr nju kɨn ya̰je tɨ.” 39E be ə, uwəi ngon ka kɨn, ndɔri-e, awi sie gɨdɨ ndɔr tɨ taga, tɔli-e. 40Ə se ndɔ kɨ dɨngəm kɨ ɓa nje ndɔr kɨn a re ə, ri ə a ra kɨ njé ra kɨlə ndɔr je kɨn wa?» 41Nɨngə əi je əli Jəju əi nə: «A tɔ kode, ɓa a adɨ ndɔr ləne njé kɨ rangɨ, kɨ kadɨ a adi-e kande kɨ dɔkagɨlo kɨ ɔjɨ.» 42Nɨngə Jəju əl-de ə nə: «Ɨtɨdəi me makɨtɨbɨ tɨ lə Luwə oi al a? “MBal kɨ njé ra kəy je mbati-e, E ə təl mbal kɨ e tɔgɨ kəy. E kɨn e kɨlə ra Ɓaɓe. E nḛ kɔjɨ kɨ ətɨ ɓəl ə to ta kəmje tɨ kɨn.”» 43Nɨngə adɨ m-əl səsi ɓəy tɔ: «A taai ko̰ɓe lə Luwə jisi tɨ, kadɨ təli adi gɨn dɨje kɨ rangɨ kɨ kadɨ a raii kɨlə kɨ majɨ. 44NGa nɨngə, dəw kɨ osɨ dɔ mbal tɨ kɨn ə, a tətɨ njəkɨ njəkɨ, a re e ə mbal kɨn osɨ dɔe tɨ tɔ nɨngə, a rəkɨte rəkɨtə rəkɨtə.» 45Lokɨ njé kun dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je kɨ Parɨsɨ je ooi kujɨ ta kɨn ɓa, gəri mee kadɨ e ta kɨ dɔde tɨ ə Jəju a əl. 46Ə sangi rəbɨ kadɨ n-uwəi-e, nə ɓəli kosɨ je, tadɔ kosɨ je ooi Jəju tə nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ.


c: text/html

text: 1Jəju ɨlə ngɨrə kadɨ ndo dɨje nḛ kadɨ ba bo tɨ ɓəy. Kosɨ dɨje ngay kawi-naa gəi gɨde, adɨ aw, al ɨsɨ me to tɨ, nangɨ dɔ ba tɨ. Kosɨ dɨje ai ngangɨ ba tɨ ne, təli kəmde kɨ dɔe tɨ. 2Jəju ndo-de nḛ je ngay me kujɨ ta je tɨ. Me nḛ ndo tɨ lie, əl-de ə nə: 3«NJe ndɔr kare aw kadɨ dɨbɨ nḛ, 4nɨngə dɔkagɨlo tɨ kɨ a ɨlə ko, ka̰ ko je madɨ tosi ngangɨ rəbɨ tɨ adɨ yəl je rəi o̰i makɨ. 5Ka̰ ko je kɨ nungɨ tosi dɔnangɨ njəkɨrə tɨ, adɨ lo kadɨ ɨngəi dɔnangɨ asɨ tam ɨləi ngɨrəde tɨ goto. Nə ke ə tɔgi kalangɨ ba, tadɔ ngɨrəde to tane. 6Lokɨ kadɨ ɔsɨ nɨngə, ngan ko je ka kɨn ndoləi mbaw, ɓa go tɨ, tuti kurɨm, tadɔ ngɨrəde aw nangɨ boy al. 7Ka̰ ko je kɨ nungɨ, tosi dan kon je tɨ, adɨ kon je tɔgi ndəmi-de mbɔl, lo kadɨ andi goto. 8Nə ka̰ ko je madɨ tosi dɔnangɨ tɨ kɨ majɨ. Be ə, tɔgi kalangɨ ba, adɨ andi. Kɨ na̰ je andi asɨ kutɨ mɨtə, njé kɨ nungɨ andi asɨ kutɨ mehḛ, taa njé kɨ nungɨ ɓəy andi asɨ ɓu kare tɔ.» 9Go tɨ nɨngə, Jəju əl-de ə nə: «Dəw kɨ aw kɨ mbine mba koo-n dɔ ta ɓa, kadɨ oo dɔ ta kɨn majɨ!» 10Lokɨ kosɨ dɨje awi nɨngə, njé kɨ njé nay sie, kɨ njé ndo je lie kɨ dɔgɨ gɨde e joo, dəji-e kadɨ ɔr-de gɨn kujɨ ta je kɨ ndo-n nḛ kadɨ n-gəri. 11Ə əl-de ə nə: «Səi, Luwə tḛḛ kɨ dɔ nḛ kɨ to lo ɓɔyɔ tɨ kɨ ɔjɨ dɔ ko̰ɓe lie adɨ səsi. Nə ndəgɨ dɨje kɨ ai taga, ɨngəi nḛ ndo je pətɨ kɨ kujɨ ta. 12E be mba kadɨ, “Re go̰i lo majɨ ka ooi nḛ al nɨm, Re ooi dɔ ta majɨ ka gəri me al nɨm, Tadɔ re gəri me nɨngə, A təli rɔde go Luwə tɨ kadɨ Luwə ɨyə̰ go majal je ləde kɔ”.» 13Jəju əl-de ə nə: «Ɨgəri me kujɨ ta kɨn al a? A re ɨgəri me kujɨ ta kɨn al ə a rai ban ə a ɨgəri ndəge je ə?» 14NJe kɨlə ko, nḛ kɨlə lie e Poy Ta kɨ Majɨ lə Luwə. 15Ka̰ ko kɨ tosɨ ngangɨ rəbɨ tɨ, ɔjɨ dɔ dɨje madɨ kɨ ooi ta lə Luwə, nɨngə Sata̰ re ɔr ta kɨ ooi ka kɨn mede tɨ kalangɨ ba kɔ. 16NGa nɨngə, əi je kɨ tosi dɔnangɨ njəkɨrə tɨ, əi dɨje kɨ ooi ta lə Luwə nɨngə, taai langɨsi ba kɨ rɔnəl, 17nə ta kɨn, ɨlə ngɨrəne mede tɨ al. Əi dɨje kɨ njé kuwə kɨ ta lə Luwə dɔkagɨlo kɨ ndə̰y be par. Dɔkagɨlo kɨ ko̰ je, ə se kɨndə kəm-ndoo kɨ mbata ta lə Luwə re ɓa, ɨyə̰i kadɨ-me ləde kɔ kalangɨ ba. 18Ka̰ ko kɨ tosɨ dan kon je tɨ, əi dɨje kɨ ooi ta lə Luwə, 19nə me ka sururu dɔ nḛ je tɨ kɨ dɔnangɨ tɨ, kɨ ra ta nḛ majɨ je kɨ dɔnangɨ tɨ, taa ɓo nḛ je kɨ rangɨ kɨ dangɨ dangɨ, utɨ dɔ ta kɨ ooi, adɨ lo kadɨ andi goto. 20Nɨngə, ndəgɨ ka̰ ko je kɨ tosi dɔnangɨ kɨ majɨ tɨ, ɔjɨ dɔ dɨje kɨ ooi Poy Ta kɨ Majɨ, nɨngə taai mede tɨ, ə tḛḛi kɨ kandɨde tɔ. Kɨ madɨ je andi kutɨ mɨtə je, kutɨ mehḛ je, kɨ ɓu kare je. 21Nɨngə Jəju təl əl-de ɓəy ə nə: «Dəw a re kɨ lambɨ kəy ə dəbɨ ngo dɔ tɨ, ə se ɨndə gɨn tɨrə tɨ a? A ɨndə dɔ nḛ tɨ taa. 22Nḛ je pətɨ kɨ e kɨ ra gɨdɨ ngə̰y tɨ, a to taga ta kəm dɨje, ə nḛ je kɨ e kɨ ra lo ɓɔyɔ tɨ, a to kɨ taga pa̰y tɔ. 23Re dəw aw kɨ mbine mba koo-n dɔ ta nɨngə, kadɨ oo majɨ.» 24Jəju təl əl-de ɓəy ə nə: «Majɨ kadɨ uri mbisi majɨ oi dɔ ta, ɓɨ oy kɨ no̰o̰ be al. Ɓa kadɨ ɨgəri təkɨ go rəbɨ kɨ ɨgangii ta dɔ dɨje kɨn ə Luwə a gangɨ-n ta dɔsi tɨ tɔ. Nɨngə ta kɨ gangɨ kɨ dɔsi tɨ a ɨtə e kɨ səi ɨgangi dɔde tɨ kɨn ɓəy. 25Be ə, dəw kɨ aw kɨ nḛ jine tɨ, a adi-e dɔ tɨ ɓəy. Nə dəw kɨ nḛ lie goto, e kɨ ndɨkɨri wa kɨ aw-n jine tɨ kɨn ka, a taai jie tɨ wa ɓəy.» 26Jəju təl əl-de ɓəy ə nə: «Ko̰ɓe lə Luwə to tə dəw kɨ aw dɨbɨ nḛ me ndɔr tɨ ləne be. 27Go nḛ dɨbɨ tɨ kɨn, re nje ndɔr to ɓi ə se, to ɓi al ka, kondɔ kɨ kada, nḛ kɨ dɨbɨ, ɨbə ə ɨsɨ tɔgɨ tɔ, kɨ kanjɨ kadɨ nje dɨbe gər-n rəbɨ kɨ ɨsɨ tɔgɨ-n. 28Nangɨ wa kɨ dɔrɔne, ra adɨ ko ɨbə ə tɔgɨ, kade tḛḛ, nɨngə go tɨ gogɨ, ɔr dɔne, ə andɨ. 29Nɨngə dɔkagɨlo kɨ dɔ ko kər asɨ lo kɨjə tɨ, dəw re ɨjə ko tadɔ nayḛ asɨ.» 30Jəju əl-de ɓəy ə nə: «Ri ə j-a j-uni kadɨ j-ɔjii ko̰ɓe lə Luwə ə? Ə se kujɨ ta kɨ ban ə j-a j-un kadɨ j-əl-n ta kɨ dɔ tɨ ə? 31Ko̰ɓe lə Luwə to tə kandɨ nḛ kɨ ɓari-e mutadɨ kɨn be. E kandɨ nḛ kɨ du ɨtə kandɨ nḛ je pətɨ kɨ dəw ɨsɨ dɨbɨ dɔnangɨ tɨ ne. 32Lokɨ dəw dɨbe nɨngə, tɔgɨ ə təl kagɨ ta̰y kɨ bo, ɨtə ndəgɨ kagɨ ta̰y je pətɨ. Bajie je kɨ tɔi, boyi ngay, kadɨ yəl je uwəi lo kɨsɨ dɔ tɨ.» 33Kɨ kujɨ ta je ngay kɨ toi be, kɨ dɨje asi kadɨ gəri, ə Jəju ndo-n-de ta lə Luwə. 34Ta kɨ kadɨ əl-de kɨ kujɨ ta al, goto. Nɨngə dɔkagɨlo kɨ nayḭ kɨ njé ndo je ləne wa par ɓa, ɔr-de me pətɨ. 35Me ndɔe tɨ no̰o̰, dɔ ji lo sɔl tɨ nɨngə, Jəju əl njé ndo je ləne ə nə: «Adɨ jɨ gangi ba, j-awi dame tɨ kɨ kare.» 36Ɨyə̰i kosɨ dɨje, nɨngə njé ndo je awi kɨ Jəju me to tɨ kɨ re e tɨ kəte. To je kɨ rangɨ dani-e. 37Nɨngə, nəl kɨ bo ngay bə səde busɨ dɔ batɨ. Pulum ta man ɨndə kadɨ to bɨgɨm bɨgɨm adɨ man ɨsɨ rosɨ to. 38Jəju lə nḛ gətɨ-n dɔne, ə to mongɨ to tɨ, ɨsɨ to ɓi. NJé ndo je lie ndəli-e kɨ no̰ tade tɨ əi nə: «NJe ndo, j-ɨsɨ j-oy be ka oo al a?» 39Jəju ndəl dɔ ɓi tɨ, ndangɨ nəl, ə əl man ba ə nə: «A lo ka tɨ! Adɨ lo to jɨjɨji!» Loe tɨ no̰o̰, nəl ta kə̰ə̰ adɨ lo təl to jɨjɨji. 40Nɨngə, Jəju əl njé ndo je ləne ə nə: «Ra ban ə ɨɓəli be ə? Bɨtɨ ɓone ka adi mesi al ɓəy a?» 41Ɓəl rade ngay, adɨ dəji-naa ta dande tɨ əi nə: «Dəw ə wa kam e na̰ ə, nəl je kɨ ba je ka ooi ta lie be ə?»

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Putə ŋga ətsə ha'ə, agi ɗanə nə nyi də'wa ka Əntaŋfə. Ma nyi Bulusə, əndə furəshina ŋga Yeesu Aləmasiihu nə nyi ka puta goonə hara slikərənə. 2Weewee kə fii unə oo'i, kə ɗii Əntaŋfə pwapoonaakii ŋga vii ka nyi slənəna, kaa nya slənə ka putə goonə. 3Kə ŋgiragi Əntaŋfə ma'umbee aniyaakii, ca ɓaarəgi ka nyi. Kə naahəcii nyi gi'u agyanə ətsa. 4Maɗa ka jaŋgatənə nuunə sətə nyaahə nyi, ka shiinə nuunə oo'i kə paaratəgi nyi də ma'umbee uushi agyanə Aləmasiihu. 5Ma ŋga ŋukə, pooshi ənji sha bii ka əndə shiŋkinə ma'umbee sətsa. Amma ma ŋga əna, kə ŋgiragi Əntaŋfə ka malaaɓa masləkee ənjaakii da anabiinə də Ma'yanaakii. 6Ma ma'umbee səkii, ci nə: kə upaa hara slikərənə da Yahudiinə patə tə barəkaatə ɗəkəpaa Əntaŋfə ka ənjaakii. Kə ndzaa tii rəŋwə. Patə da i tii, agi upaanə nə tii sətə ɗii Əntaŋfə aləkawalə ŋga viinə dacii Yeesu Aləmasiihu dagi fa Ŋunyi Habara. 7Ma Ŋunyi Habara, kə kavə Əntaŋfə tə nyi ka ndzaanə ka əndə slənəkii. Ətsə patə, pwapoonaakii ɗii ci ka nyi dagi slənə ŋga ŋgeerənaakii. 8Taa ŋgahi nyi palee də ətənə ahada ənji ŋga Əntaŋfə, patə da ha'ə ka nyi ɗii Əntaŋfə pwapoonə ŋga kərə Ŋunyi Habara agyanə laŋənə ŋga məghərəvənə ŋga Aləmasiihu ka hara slikərənə. 9Də pwapoonaakii əsə sləkee ci ka nyi, kaa nya kavə patənə ŋga ənji kaa təya nee makə sətə cii kəya mbu'utəgi də aniyaakii. Ma Əntaŋfə əndə taga patənə ŋga uushi'inə, kə ɗəkəpaa ci ma'umbee aniyaakii fəzənyinə aarə'u aarə'u. 10Ma ɗii ətsə patə, kaa madiigərə malaa'ikanyinə da uushi'iitə dadagyə a shii dacii Ikəliisiya oo'i, laŋə ka dərəva nə hiima ŋga Əntaŋfə. 11Də ha'ə mbu'utəgi Əntaŋfə də aniyaakii dacii Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu, makə sətə shi ca ɗii aniya ŋga ɗanə. 12Dagi vii gooŋga gaamə ka Aləmasiihu da ləɓənə gaamə da ci ɗii amə da baawəɗa ŋga dzənə aaɓii Əntaŋfə yadə ŋgwalənə. 13Acii ha'ə, agi kədiinə nə nyi tuunə, tuutəta'ə, ga ma'yanuunə a ŋgwalə acii nee unə nya sa ciɓə ha'ə makə ənə ka putə goonə. Ma ciɓəətsə patə, ka shii kərə duunə aakəŋwa. 14Putə ŋga ətsə ha'ə cii kya gərə'waanə akəŋwacii Daadə. 15Ci ca ɗəkə ləmə ka taa ŋgutə slikərənə dadagyə da a duuniya. 16Agi kədiinə nə nyi aciikii kaa ca ɗa slənə də maɗuunə baawəɗaakii, ca vii koonə ŋgeerənə a ədzəmuunə ka shaŋə dacii Ma'yanaakii. 17Agi kədiinə nə nyi əsə, kaa Aləmasiihu a upaa ha ŋga ndzaanə a ədzəmuunə dagi vii gooŋga goonə. Ha'ə əsə, agi kədiinə nə nyi aciikii kaa taa mi patə cuuna ɗa, ca ndzaanə agi uuɗənə. 18Maɗa kə ɗii ha'ə, ma unə da patənə ŋga ənji ŋga Əntaŋfə, ka upaanə nuunə ŋgeerənə ŋga paaratəginə oo'i, ma uuɗənə ŋga Aləmasiihu, bwaŋə dərəva, magərəkii dərəva, kurəŋə dərəva əsə. 19Ma uuɗəənə ci Aləmasiihu a uuɗə taamə, pooshi ənji ka uudəgi shiinə patə agyanəkii. Amma ŋga'ə ka nyi koona shii, una shii ndzaanə manakii pasə də ndilə-ndilətə ndzaanə ŋga Əntaŋfə. 20Ma Əndənə ca slənə ashaamə də ŋgeerənaakii, tə'i ci da baawəɗa ŋga ɗa kaamə uushi palee ka sətə caama kədii taa sətə caama hiima. Ɗuunətaamə tə ci. 21Wa Ikəliisiya a ɗuunətə tə ci agi ləɓənatii da Yeesu Aləmasiihu taa guci patə ka ca'ə ndəŋwə ndəŋwə. Aamiina.


text: 1Njə́a habarə ndərə mbweghe Yesu Kristi, Zəgwi ra Hyalatəmwə. 2Wuri kə atəgwa kala tsá kə Ishaya Zakuri ɗafətə zamə nee, " 'Na mdi kə mnə-ra tsa; yira mnə njə́ tə kəma-ranga, tazhe ba njə hitə mni mbəlyi tə́ na,' əkwə Hyalatəmwə. 3Tə wahi vəcə wuntə mdi mə gamba nee, 'Hitə wa mni-yə tá səkə Tlamda; hələntə wa hunkwa ɗaɗawə tə́ njə́!' əkwə." 4Kala tsá kə Ishaya gətə mənə, ba Yohana mdi kə mələ batizəma ntsa mə gamba, a gə vəcə Hyalatəmwə tə́ mbəlyi. Kwə njə na ná, "Mbəralyə wa məhələ-yə ba yə wtubyi tə́ Hyalatəmwə, a mbəlyi mələ yə batizəma—tazhe ba Hyalatəmwə ntivintə yə bikyi-yə," əkwə. 5Mbəlyi kúkulə, ba tlagwa səkwa mə hyə ká Yahudiya lə səkwa mə Urushalima tá Yohana tazhe fá vəcə-njə. Ba mbəlyi ngyi tlagwa wtubyi tə kəma ra Yohana; ba njə mələrətə batizəma tə́ hyá kwa dələ Urdun. 6(Má wsha kə la ra Yohana, lə"use kə mbəlyi tsashə lə shintyi dləgwami; dladlamə wtá tsá kə njə mputə tá tə́-njə. Wsi kə zəmə-njə mwa ná, hagyi lə mdzə kwa dladləgəlangi mə gamba.) 7Ba njə gə sha mbəlyi nee, "Wuntə mdi tsá shə tə səkə, kulə-ma njə tə́ rá kashasha; mandara tsahwa-ranjə ki, kandə rá tsəramə kurəngi, a sərərəntə tə́ njə́ wə. 8Yira, lə yemyi mələ yə batizəma rá; a má njə́ ki, lə Mambəli Hyalatəmwə dzəgə njə mələ yə batizəma kwa mni-yə," əkwə Yohana sha hyá. 9Má venkwashə, ba Yesu səkwa kwa Nazarat kwa hyə ká Galili; ba Yohana mələrətə batizəma tə́ njə́ kwa dələ. 10Səmə kə Yesu səmə kwa yemyi, tsa"a kwə njə ná, nggammə nkwa məɓa tamwə mnəntəgwa; a tə səkwa Mambəli Hyalatəmwə kala rəpə, a nkarawi kwa ghi-njə. 11Ba vəcə gəgwa səkwa mə tamwə nee, "Zəgwi-tara, wuri rá kə "intə na kashasha! Wuri ghi-ra kə bwə tá na dabwaa ndangə," əkwə. 12Má venkwashə mwa, ba Mambəli Hyalatəmwə mnəkə Yesu dzəmə gamba; 13fwarəmtsi hya-ranjə mə gambaa, tə nkwa kutə lə wsha kə shintyi. Má venkwashə, tə dzarə njə́ Shatari; a má mbəlyi kə mnə Hyalatəmwə məɓa tamwə ná, tə səkwa hyá vwi Yesu akə. 14Vi kə mbəlyi fala Yohana kwa furəshina, ba Yesu səkə hyə ká Galili, a ba gətə habarə ndərə səkə va Hyalatəmwə. 15Má kwə njə, "Wuri vi kə dzəkitəgwa, a Hyalatəmwə dzəgə səkə zəmə mbəgə-njə! Mbəralyə wa məhələ-yə ba yə wtubyi, a ba yə mbərəsa lə habarə ndərə tsa!" əkwə. 16Má tə ntahə Yesu jalyi mnyə tsadi ká Galili ná, ba njə nata yə Siman hyá lə dagwama-ranjə Andarawas; tə təmi hyá lə bararawə kwa tsadi tsa, təmburi njə́ tlə́nə-hya mə́. 17Ba Yesu gə sha hyá nee, "Ndə wa yə zəli rá, a yira dzəgə mbərə yə ka mbəlyi kə təmi mbəlyi səkə tá Hyalatəmwə!" əkwə. 18Təkwashə-təkwashə ba hyá dlənata bararawə-hya, a ba zəlitə njə́. 19Ba Yesu ntahata ntahə batlyə, ba njə nata wuntyi nggwasama ɓwagə—yə Yakubu hyá lə Yohana, nggwasə Zabadi; kwa kwambawali-hya hyá, a hyi bararawə-hya. 20Nata kə Yesu nata hyá, ba njə ka hyá, a hyá səkə zəli njə́; ba hyá hwə tá ta-rahya Zabadi lə mbəlyi kə vwi njə́ kwa kwambawali tsa, a ba zəlitə Yesu. 21Ba Yesu jalyi Kafarnahum lə mbəlyi kə zəli njə́ ngyi. Má vi kə vəci kə mkyəgwa səkə, ba Yesu li dzəgwa mpya adəwa-rahya; acə njə mə tətəkə wsha tə́ mbəlyi. 22Má mbəlyi kwaɓa ná, ba ndayə va tətəkə wsha-ranjəa. Təmburi və́ njə tətəkə wsha tə́ hyá kala nga mala-mala kə sənata wada ra Musa wə; lə dənama və́ njə tətəkə. 23Má nda nə na mwa, vəkkə wuntə mdi kə hyala ɗa tá ghi səkə dzəgwa mpya tsa; 24ba mdie ɗatə wá, a gə nee, "Yesu mdi ká Nazarat! Waá tsəkwə va na lə yə́ ri? Na səkə tazhe mpəntə yə́ ná? Wuri rá kə sənata na—na nə, Mdi tsapə kə Hyalatəmwə mnəkə na!" əkwə mdie. 25Ba Yesu gə sha hyala tsa, "Divi na! Hwə tá ghi mdi va naa!" əkwə. 26Ba hyala tsa tlagwa tá ghi mdie, ba gugurəvimə njə́, ba ɗatə wá, ba hwə tá njə́. 27Paɗə mbəlyi tə nkwa shə ná, ba ghiri va wsie; ba hyá gə sha kwavati-hya nee, "Waá wsie ri ta?! Waá tsəli mbwara tətəkə wsi-njəar? Kye, ndara mdie ki, mdi kə gure hyala njə! Balə hyala həwəshə njə́ ɓa!" əkwə hyá. 28Zazamə ba habarə wsi kə Yesu mələtə tsa wtləshə hyə ká Galili paɗə. 29Ba Yesu hwə səkwa kwa mpya adəwa tsa, ba li dzəgə ya yə Siman hyá lə Andarawas; ba Yakubu hyá lə Yohana zəlitə njə́. 30Má nda dzəgə hyá, məhya məkwə Siman va má kulingə, wghyananakə gwa-ranjə. Dzəgə kə Yesu dzəgə, ba mbəlyi gərətə tə́ njə́ mbweghe má kulingə malə tsa. 31Ba Yesu dzəgə tá malə tsa, ba tsəshə njə́ tə pəla, ba tlanətə njə́; təkwashə-təkwashə ba njə tlayi kulingə, a ba tlagwa tarashə wsi kə zəmə tə́ hyá! 32Má vi kə vəci dzəgwa ya ná, ba mbəlyi kələkə kə́rəpi mbəlyi má kulingə tə nkwa shə səkə tə́ Yesu, lə mbəlyi kə hyala ɗa tá ghi. 33Kə́rəpi mbəlyi tə mələmi shə ná, ba səkə tsənitəgwa kwa mnyə mpya ndza Yesu təɓa. 34Ba Yesu mbə́tə mbəlyi kúkulə va shiligi dadamə kə ɗa hyá, ba njə dləntə hyala tá mbəlyi kúkulə; ba njə nkatə hyala ngyi kə gə vəcə, təmburi wuri hyá kə sənata njə́. 35Má kəri ra nkwa-ranjə camənkwa, səfə vərə tə ka, ba Yesu tlagwa, ba hwə shilyə mə mələmi, a li dzəgə wuntə nkwa má mdi təɓa, ba mələtə adəwa. 36Ba Siman lə mcə hyi-njə li jilyə dzəgə və njə́. 37Vi kə hyá vətə njə́, ba hyá gə sha njə́ nee, "Tə səkə mbəlyi kúkulə tazhe nə na ala ɓayə," əkwə. 38Ba Yesu gə sha hyá nee, "Ka zhinigwa myi dzəgə ya mwa wə; myi li dzəgə wuntyi mələmi hələgi tə nkwa ngyi, a myi gərəshə vəcə Hyalatəmwə tə́ hyá—təmburi njə́a tsá kə kələkə rá səkə wdunya," əkwə. 39Ba njə ntahəshə hyə ká Galili paɗə, a gə vəcə Hyalatəmwə kwa mpya adəwa hyi-hya, a ba dləntə hyala kə ɗa mbəlyi tá hyá. 40Ba wuntə mdi dərəne səkə tá Yesu, ba gəliɓyi tə kəma-ranjə, a gədyi njə́ nee, "Titihwə na rá; má ndərə kə "i na, ndaka mbə́tə rá na va dərənee," əkwə. 41Ba hwi zhərəshə tə́ Yesu tá njə́; a mpikkə njə ncəkə pəla-ranjə ba fata mdie: "Wuri rá kə "i; 'kulingə' kwə na va dərəne-rangaa!" əkwə njə. 42Təkwashə-təkwashə ba dərəne ra mdie kəri, ba njə njigwe gwagulangə! 43Ba Yesu "yəmə mdie nee, "Washə na gərəshə habarə wsie tə́ mbəlyi wə—se waləka tə́ mdi kə mələ sarəka kwa mpya Hyalatəmwə, a njə vərahəvə ndza ra kəri dərəne-ranga. Ba na dzəgə lə wsi kə mələ sarəka ra kəri dərəne, kala tsá kə wada ra Musa gətə—tazhe ba mbəlyi sənata nee, wuri dərəne-ranga kə kəri handanda. Mayi na li," əkwə. 45A má mdie mwa, ba lie wtləshə nkwa lə wsi kə Yesu mələrətəa. Təmburi vəcə kə mdie gətəa, kandə Yesu dzəmə mələmi tə gambala wə, təmburi tə və njə́ mbəlyi kúkulə. Təmburi tsətsə, ba njə njigwe mə gamba; ba mbəlyi kúkulə səkə tə nkwa dadamə tá njə́ tə nkwa shə mwa dəwa.


text: 1NDɔ kare, Jəju ɨsɨ ndo dɨje nḛ me kəy tɨ lə Luwə, ɨlə-n mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ nɨngə, njé kun dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, kɨ njé ndo ndu-kun je, kɨ ngatɔgɨ je, tḛḛi no̰o̰ rəi. 2Lokɨ rəi nɨngə əli-e əi nə: «Əl-je adɨ j-o, e kɨ tɔgɨ kɨ ḭ ra ə ɨsɨ ra-n nḛ je kɨn be ə? Ə na̰ tɔ ə adi ndune ə ɨsɨ ɨra-n ə?» 3Ə Jəju təl əl-de ə nə: «Mi ka m-a m-dəjɨ səsi ta kare kadɨ əli-mi adɨ m-o tɔ. 4Na̰ ə ɨlə Ja̰ kadɨ ra dɨje batəm ə? E Luwə ə se e dɨje?» 5Nə təli a məri ta dande tɨ əi nə: «Re j-əl-e j-ə nə: “E Luwə ə ɨle” ə, a dəjɨ-je ə nə se ra ban ə j-ade meje al wa? 6A kɨn ə re j-əl j-ə nə: “E dɨje ə ɨləi Ja̰” ə, kosɨ je ba pətɨ a tɨləi-je kɨ mbal tɔli-je, tadɔ gəri majɨ ngay kadɨ Ja̰ e nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ.» 7Be ə, təli əli Jəju təkɨ n-gəri dəw kɨ ɨle al. 8Ə Jəju ɨlə-de tɨ ə nə: «Re ɨgəri al ə, mi ka m-a m-əl səsi tɔgɨ kɨ m-ɨsɨ m-ra-n nḛ je kɨn al tɔ.» 9Go tɨ, Jəju ɨlə rɔne əl ta Jɨpɨ je me kujɨ ta tɨ ə nə: «Dɨngəm kare ndɔr nju, nɨngə dɔɔi ta naa tɨ kɨ dɨje kɨ njé ra kɨlə nju, kadɨ tə rai kɨle adi-e, ə kagɨ loe tɨ ɓa, a ka̰yḭ-naa nḛe, nɨngə e wa ɔtɨ aw mba kɨ goe ngal. 10Lokɨ kagɨ lo kɨjə kandɨ nju asɨ nɨngə, ɨlə ɓəə ləne kare kadɨ aw taa kandɨ nḛ ndor ka kɨn, kɨ ya̰ne ji njé ra kɨlə je tɨ adɨ-ne. Nə lokɨ ɓəə aw nɨngə, njé ra kɨlə je, tɨndəi-e ngay, ə tuwəi-e adɨ təl kɨ jine kare aw. 11NJe ndɔr təl ɨlə ɓəə kɨ rangɨ ɓəy. Nə e ka, tɨndəi-e je, taji-e je, ə tuwəi-e adɨ təl kɨ jine kare aw. 12Be ka dɨngəm ka kɨn təl ɨlə ɓəə kɨ nje ko̰ mɨtə ɓəy. Ɓa e kɨ nje ko̰ mɨtə kɨn, njé ra kɨlə je ka kɨn tɨndəi-e, adi-e do, ə tuwəi-e adi-e aw. 13Lo kɨn tɨ, nje ndɔr dəjɨ ta rɔne ə nə: “E ri ə kadɨ m-ra ə? M-a m-ɨlə kɨ ngonm kɨ dɨngəm kɨ m-ndɨge ngay kɨn. E ə, a ɓəli gɨde.” 14Nə njé ra kɨlə nju, lokɨ kəmde osɨ dɔ ngone tɨ ɓa, əli-naa ta kɨn dande tɨ əi nə: “Darɔe e wa kam ə a e nje nḛ nduwə. Jɨ tɔli-e j-adi ndɔr nju kɨn təl nḛ ləje!” 15Be ə, ndɔri ngon ka kɨn, awi sie gɨdɨ ndɔr tɨ taga, tɔli-e. Ə se dɨngəm kɨ nje ndɔr kɨn a ra səde ban wa? 16A re kadɨ tɔl njé ra kɨlə je kɨn kɔ, ə sangɨ njé kɨ rangɨ ɨndə-de ta ndɔr tɨ.» Lokɨ dɨje ooi ta kɨ Jəju əl kɨn ɓa, əli əi nə: «Jagɨ, nḛ kɨn a re nḛ ba al.» 17Nə Jəju go̰-de ba nɨngə əl-de ə nə: «Ta kɨ makɨtɨbɨ lə Luwə əl ə nə “MBal kɨ njé ra kəy je mbati-e, E ə təl mbal kɨ e tɔgɨ kəy,” kɨn me nə ri ə? 18«Dəw kɨ ra kɨ osɨ dɔ mbal tɨ kɨn ə, a tətɨ njəkɨ njəkɨ, a re e ə mbal kɨn ə osɨ dɔe tɨ tɔ nɨngə, a rəkɨte rəkɨtə rəkɨtə tɔ.» 19NJé ndo ndu-kun je, kɨ kɨ bo je kɨ dɔ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je tɨ, sangi rəbɨ kadɨ n-uwəi Jəju loe tɨ wa kɨn no̰o̰, tadɔ gəri majɨ kadɨ kujɨ ta kɨ Jəju əl kɨn sɔbɨ dɔde, nə ɓəli kosɨ je. 20Be ə, ɨndəi kəmde go Jəju tɨ, ɓa ɨləi dɨje madɨ kɨ rai rɔde tə dɨje kɨ dana be rɔe. Ɨləi-de rɔe tɨ mba kadɨ tə me ta tɨ kɨ a tḛḛ tae tɨ kɨn ɓa, n-uwəi-e-n, n-ɨləi-e ji njé ko̰ɓe je tɨ. 21Dɨje ka kɨn dəji Jəju əi nə: «NJe ndo dɨje, jɨ gər kadɨ ḭ nje kəl ta kɨ rɔjetɨ, taa ḭ nje ndo nḛ kɨ rɔjetɨ tɔ. Kɔr kəm dəw dana goto rɔi tɨ, ɨsɨ ɨndo dɨje rəbɨ kɨ rɔjetɨ kɨ nəl Luwə. 22Ə əl-je adɨ j-o: e loe tɨ ə se e loe tɨ al kadɨ j-ɨgə la-mbə nje ko̰ɓe kɨ bo Səjar ə?» 23Nə Jəju kɨ gər kadɨ ɨsɨ ədi kəme, əl-de ə nə: 24«Adi-mi sɨlə kare adi-mi m-o, se dɔ na̰ ə ɨndəi tɨ, ə tɔ na̰ tɔ ə ndangi tɨ wa?» Nɨngə əli əi nə: «E nje ko̰ɓe kɨ bo Səjar.» 25NGata ə Jəju əl-de ə nə: «Nḛ lə Səjar ə adi Səjar, nḛ lə Luwə ə adi Luwə tɔ.» 26Lo kɨn tɨ, lo kadɨ uwəi Jəju kɨ ta kɨ tae tɨ no̰ kosɨ je tɨ goto. Ta kɨ tur-de tɨ kɨn dum dɔde, adɨ ai tade mbə. 27Ɓa go tɨ, Sadusɨ je kɨ əi dɨje kɨ njé majɨ təkɨ njé koy je a ḭḭ taa lo koy tɨ al, kɨ madɨ je dande tɨ, rəi rɔ Jəju tɨ dəji-e əi nə: 28«NJe ndo dɨje, Mojɨ ndangɨ ndu kɨn me makɨtɨbɨ tɨ adɨ-je ə nə: “Re dəw madɨ, ngoko̰e taa dəne, ə ngoko̰e ka kɨn ojɨ ngan je kɨ dəne ka kɨn al ɓəy ə oy nɨngə, sɔbɨ kadɨ taa dəne nduwə kɨn ojɨ-n ngan je kadɨ tḛḛi to nje goto tɨ.” 29Nɨngə kɨ ɔjɨ dɔ ta kɨn, ngakonaa je əi sɨri. Kɨ dɔsa̰y taa dəne, ə ojɨ-n ngon al ɓəy par ə oy. 30Kɨ ko̰ joo re taa dəne nduwə ka kɨn, ɓa kae tɨ wa ɓəy. 31Re tḛḛ dɔ kɨ ko̰ mɨtə be, adɨ ngakonaa je kɨ sɨri kɨn, taai dəne kɨ kare kɨn pətɨ, ɓa oyi kɨ kanjɨ kadɨ dəw kare dande tɨ ojɨ sie ngon. 32Ta tɔl tae ə, darɔ dəne wa re oy tɔ. 33NGa ə se ndɔ kɨ njé koy je a ḭḭ taa lo koy tɨ ə, na̰ dande tɨ ə dəne ka kɨn a e nee wa? Tadɔ əi sɨri pətɨ taai-e nede tɨ.» 34Ə Jəju əl-de ə nə: «Dɔnangɨ tɨ ne kɨn ə dɨngəm je kɨ dəne je ɨsɨ taai-naa. 35Nə dɨje kɨ Luwə oo-de kadɨ asi kadɨ a ḭḭ taai lo koy tɨ, kadɨ ɨsi me ɓeko̰ tɨ kɨ sɨgɨ, a taai-naa al ngata. 36Taa a oyi al tɔ, tadɔ a toi tə malayka je be. Əi ngan lə Luwə tadɔ Luwə adɨ-de ḭḭ lo koy tɨ. 37Nɨngə ta kḭ kɨ nə njé koy a ḭḭ taa lo koy tɨ, Mojɨ wa əl ta ay njay dɔ tɨ kadɨ njé koy je a ḭḭ taa lo koy. Lokɨ əl ta ɔjɨ-n dɔ por kɨ o̰ me nga̰ tɨ, Mojɨ ɓar Luwə ə nə: “Luwə lə Abɨrakam, Luwə lə Isakɨ, kɨ Luwə lə Jakobɨ.” 38Nɨngə Jəju ɨlə dɔ tɨ təkɨ Luwə e Luwə lə dɨje kɨ njé kɨsɨ kəm ba, ɓɨ e Luwə lə njé koy je al. Tadɔ ta kəm Luwə tɨ, dɨje pətɨ ɨsi kɨ dɔde taa.» 39Lo kɨn tɨ, njé ndo dɨje ndu-kun kɨ na̰ je əli Jəju əi nə: «NJe ndo dɨje, əl ta majɨ ngay.» 40Nɨngə sangi kadɨ n-dəji-e ta kɨ rangɨ al ngata. 41Jəju dəjɨ-de ta ə nə: «Ra ban be ə dɨje əli par əi nə Kɨrɨsɨ kɨ e Dəw kɨ Luwə mbəte e ngon ka Dabɨdɨ ə? 42Tadɔ Dabɨdɨ ə wa kɨ dɔne əl me makɨtɨbɨ Pa je tɨ ə nə: “Ɓaɓe Luwə əl Ɓaɓe ləm ə nə: ‹Ɨre ɨsɨ dɔ ji ko̰m tɨ ne, 43Bɨtɨ kadɨ m-aw kɨ njé ba̰ je ləi m-ɨlə-de gɨn tɔgi tɨ›.” 44«Ə re Dabɨdɨ ɓar Kɨrɨsɨ Ɓane ə, ra ban taa Kɨrɨsɨ a e ngon ka Dabɨdɨ ə?» 45Jəju əl njé ndo je ləne ta kəm kosɨ je tɨ kɨ ɨsɨ oi dɔ nḛ ndo lie 46ə nə: «Ɨndəi kəm-kədɨ dɔ rɔsi tɨ kɨ rɔ njé ndo ndu-kun je tɨ. Əi dɨje kɨ gei njɨyə kɨ kɨbɨ ngal, taa gei kadɨ dɨje rai-de lapɨya kɨ ɓukɨ-naa tɨ lo kɨngə-naa je tɨ lə kosɨ je tɔ. Gɨn kəy kaw-naa je tɨ, ə se lo nḛ kuso je tɨ, a gei lo kɨsɨ dɨje kɨ bo, kəte no̰ dɨje tɨ. 47Taai nḛ majɨ je lə njé ngaw koy je pətɨ pətɨ jide tɨ, nɨngə ədi kəm dɨje kɨ kəl ta kɨ Luwə kɨ gɨne gangɨ al, kadɨ dɨje ooi-de təkɨ n-əi dɨje kɨ majɨ. Go kɨlə rade je tɨ kɨ be kɨn, Luwə a gangɨ-n ta kɨ nga̰ ngay dɔde tɨ ɨtə ndəgɨ dɨje.»


text: 1Acii ha'ə ɗii əna, ŋgərətaamə haŋkala gaamə ŋga'ə agyanə habaratə fii amə. Acii maɗa pooshi amə kavə haŋkala gaamə agyanəkii, ka ŋusləginə naamə agyanə ŋunyi rəgwa. 2Ma habaratə fii dzədzəshi'inaamə da ma malaa'ikanyinə, gooŋga. Ma əndətə taŋəgi habarakii əsə, kə upaa ci dzalənə ətə dəɓee ka ci. 3Maɗa ha'ə, ya amə ənə fii habara agyanə maɗuunə luupaanə ŋga Əntaŋfwa, maɗa kə bwasee amə ka luupaatsa, iitə ɗii mbee naamə ka mbərəɗənə acii gəŋwana? Acii Slandanə ci saakii 'watəgi waɓənə ka ənji agyanə habaratsa. Ma ənjitə fii tə ci əsə, tii ɓaarəgi kaamə paŋgəraŋə tə gooŋgaanəkii. 4Saa'ikii rəŋwə ha'ə tsakəvə Əntaŋfə naakii seedawanyinə aagyanə natii də ɗaaɗa sə ŋga hurəshishinyinə laŋə ka ɓaariinə oo'i, ha'ə tanyi. Ca vii ka ənji baawəɗa ŋga ɗaaɗa uushi'inə kama kama dacii Malaaɓa Ma'yanaakii, makə sətə kaɗeesəkə ka ci. 5Əntaa tə malaa'ikanyinə kavə Əntaŋfə kaa təya ndzaanə ka meeminə agyanə duuniyatə na shi, waatoo duuniyatə caama waɓə agyanəkii. 6Amma tə'i əndə'i ha asəkə malaaɓa ləkaləkatə ətə waɓi agyanə əndə shiŋkinə, əŋki ci, “Mi saŋə nə əndə shiŋkinə bahə ha buurətə tə ca? Wu saŋə nə ci bahə shinaaku ka tsakənə tə ca? 7Kə kavə hə tə ci kaa malaa'ikanyinə a palee ka ci ŋga uundzə saa'i, ha vii ka ci ɗuunuunə da ŋgeerənə. 8Ha kavə tə ci kaa ca ɗa ŋwaŋuunə agyanə patənə ŋga uushi'inə.” Ma nyaahə ənji oo'i, “Kə kavə Əntaŋfə tə əndə kaa ca ɗa ŋwaŋuunə agyanə patənə ŋga uushi'inə,” ətsə ca ɓaarii oo'i, pooshi səkii paa ci ka ɗa ŋwaŋuunə agyanəkii. Amma ma agi saa'ina, kə shii amə pooshi əndə shiŋkinə agi ɗa ŋwaŋuunə agyanə patənə ŋga uushi'inə zəku'i. 9Amma neemə ka Yeesu əndzə'i. Ci ca ɗa ŋwaŋuunə agyanə patənə ŋga uushi'inə. Kə shi Əntaŋfə a həətəpaa tə ci, malaa'ikanyinə a palee ka ci ka uundzə saa'i. Ma ɗii ha'ə, kaa ca shii əntənə ka putə ŋga ənji shiŋkinə dagi pwapoonə ŋga Əntaŋfə ka tii. Acii ha'ə, putə ŋga ciɓənaakii da əntənaakii vii Əntaŋfə ka ci ŋwaŋuunə da ɗuunuunə. 10Əntaŋfə tagii patənə ŋga uushi'inə ka ci saakii. Ŋga'ə makə kavə ci tə Yeesu kaa ca ndzaanə ka mambu'ukii dagi sa ciɓaakii, kaa manjeevənaakii a ndzaanə laŋə, təya ndzaanə agi ɗuunuunaakii əsə. Acii Yeesu kirə tə tii kaa təya shii upaa luupaanə. 11Ma Yeesu tii da ənjitə laaɓagi ci tə tii, ka ndzaanə nə tii ka dənə rəŋwə. Ci ɗii, pooshi Yeesu ayii ka 'wanə tə tii ndzəkəŋushi'inəkii. 12Kə bii ci ka Əntaŋfə, əŋki ci, “Ka waɓənə nə nyi ka ndzəkəŋushi'inəki agyanə ləməku. Ka dəlanə nə nyi də hə ahadatii.” 13Kə bii ci əsə, “Ma nya, ka gi'inə nə nyi tə Əntaŋfə.” Ca ba əsə, “Wanyinə da manjeeviitə ba'avə Əntaŋfə aaciiki.” 14Makə ɗii ci, ma manjeeviita, ənji shiŋkinə nə tii patə, acii ha'ə, ma Yeesu, əndə shiŋkinə pwayi ənji tə ci makə natii kaa ca shii əntənə. Dagi əntənaakii zamagi ci də ŋgeerənə ŋga Seetanə, makə ɗii ci ma Seetanə, tə'i ci da ŋgeerənə agyanə wa. 15Də ha'ə mbee ci ka luupaanə tə patənə ŋga ənjitə ndzaanə ka maviinə ŋga Seetanə daga ka poonə tə tii, magwaləkii acii wa. 16Acii ha'ə, paŋgəraŋə nə ətsə oo'i, əntaa tə malaa'ikanyinə shi ci ka tsakənə, amma tə jijinyinə ŋga Ibərahiima shi ci ka tsakənə. 17Acii ha'ə, tyasə see makə ndzaa ci makə ŋga ndzəkəŋushi'inəkii taa ka ŋgutə rəgwa patə, kaa ca shii ndzaanə ka maɗuunə limanə, əndə nəhə təgunuunatii, əndə slənə də ədzəmə rəŋwə ka Əntaŋfə. Ma ndzaa ci ka maɗuunə limanə, kaa ca əntə ka putə ŋga ənja, Əntaŋfə a tifyagi 'waslyakəənatii dagi əntənaakii. 18Makə ɗii ci kə ciɓə ci, kə upaa təɓənə tə ci əsə, asee ma ənjitə ca ənjə a təɓə tə tii, kə mbee ci ka tsakənə tə tii.


text: 1Yaw, faya na tsikakumeye: Kə ge andza niye na, andza məgweɗe Mbəlom kə kal tay ha ndo ŋgay hay ɗaw? Aʼay, kə kal tay ha bay. Neŋ tə gər ga, neŋ ndo i Israyel, na yaw abəra ma hulfe i Bendzameŋ. Neŋ slala i Abraham. 2Mbəlom kə gər tay ha ndo ŋgay hay bay tebiye. A pala tay ha na, zla anəke bay hərwi ada tâ təra ndo ŋgay hay. Ka sərum wu nakə tə watsa ka Eliya ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom mə Ɗerewel i Mbəlom aye bəɗaw? Eliya faya ma wudiye ka Israyel hay kame i Mbəlom. A gwaɗ: 3«Bəy Maduweŋ, ndo neheye na, ta kəɗ ndo məɗe ha bazlam yak hay, ta mbəzl ha təv məvəlaka wu hay. Maa zəkaw na, neŋ nəte ŋgweŋ ada a satay məkəɗe ga dərmak.» 4Mbəlom, neŋgeye a mbəɗay faya na, kəkay? A gwaɗay: «Aʼay, nəkar mehiyekeye bay. Na ləva ha bo ta ndo hay gwezem tasəla neheye ta peŋeye bəzay aye. Ta rəhay ha gər a kule i Baʼal təbey.» 5Kwa ahəl kway nakə anəke aye na, andza niye dərmak. Mbəlom a pala mə walaŋ i Israyel hay siye i ŋgal tsa. A pala tay na, hərwi a gatay ŋgwalak a ndo hay. 6Kə ge Mbəlom a gatay ŋgwalak hərwi məpele tay ha na, andza məgweɗe a pala tay ha hərwi məsler tay nakə tə ge aye bay. Kə ge Mbəlom a palawa ndo hay hərwi məsler tay na, ŋgwalak ŋgay ka təra ŋgwalak sa bay. 7Niye andza məgweɗe na, Israyel hay ta huta wu nakə faya ta pəliye bay. Mə walaŋ tay na, ndo ma ŋgal eye nakə Mbəlom a pala tay aye, nəteye na, ta huta na. Siye hay na, Mbəlom kə kula tay ha gər tay toŋgwa toŋgwa. 8Andza nakə mawatsa eye mə Ɗerewel i Mbəlom aye na, a gwaɗ: «Mbəlom ka təra tay hay ada tâ sər wuray bay. Ka dərəzlatay ka ɗəre, kə dəkatay na zləm hus ka bəgom ta ndziye andza niye.» 9Davit dərmak a gwaɗ: «Wu mənday tay nakə ta ndiye mâ gəs tay andza ɓalay nakə a mbəzl wu aye, tâ dəɗ a ɗəma, Mbəlom mâ satay ɗəretsətseh. 10Tâ ge guluf, ada tâ ŋgatay a ɗəre sa bay! Tâ huta ɗəretsətseh huya hərwi ada ɗərev mâ ye fataya abəra!» 11Yaw! Na tsətsahiye sa: Ahəl nakə matəɗakweŋ a ndzatay a Yahuda hay aye na, ta dəɗ mambəŋ ɗaw? Aʼay, ta dəɗ mambəŋ bay! Ane tuk na, Mbəlom a mbəl tay ha slala mekeleŋ eye hay na, hərwi nakə nəteye tə ge mezeleme aye. Mbəlom a ge andza niye na, hərwi ada Yahuda hay tâ ge sələk ka siye i slala mekeleŋ eye hay ada tâ pəla tsəveɗ hərwi gər tay. 12Ahəl nakə Israyel hay tə ge mezeleme aye na, Mbəlom a gatay ŋgwalak a siye i ndo hay ka məndzibəra. Ndo siye hay ta huta ŋgama haladzay mə həlay i Mbəlom hərwi Yahuda hay nəteye mətawak eye hay ka tsəveɗ i Mbəlom. Kə ge Mbəlom a ge ŋgwalak a siye i slala mekeleŋ eye hay a həlay nakə Yahuda hay ta kərah marəhay ha gər a Mbəlom aye na, ahəl nakə aza Yahuda hay tebiye ta maweye ka təv ŋgay aye ta deɗek ma piye fataya ŋgama, ma ziye. 13Na tsikiye anəke na, a nəkurom neheye Yahuda hay bay aye. Neŋ na, ndo i maslaŋ i Yesu. A sləra ga ahaya na, a nəkurom neheye Yahuda hay bay aye. Yaw, hərwi niye neŋ faya na ŋgalakiye ha ta məsler nakə a vəleŋ aye. 14A seŋ taɗə ma giye bo na, gwala ga hay tâ zəba faya andza niye, siye hay mə walaŋ tay tâ ge sələk ka ndo neheye Yahuda hay bay aye, tâ yaw hərwi ada Mbəlom mâ təma tay ha ta məsler ga dərmak. 15Ahəl nakə Mbəlom a gər tay ha Yahuda hay aye na, kə ma ha ka bo ndo i məndzibəra hay tə neŋgeye. Kə ge andza niye na, ahəl nakə aza Mbəlom ma ma tay ahaya Yahuda hay ka təv ŋgay sa aye na, wu eye ma giye na, kəkay? Niye ma vəliye sifa a ndo neheye ta mət aye. 16Taɗə tə ɗəs peŋ, tə vəlay a Mbəlom na, andza məgweɗe peŋ eye tebiye i ŋgay dərmak. Taɗə zləlay i dərizl i gərɗaf i ŋgay na, hawal eye hay i ŋgay dərmak. 17Israyel na, andza dərizl i gərɗaf i tetəɗœz nakə Mbəlom a ɗəs faya abəra hawal eye hay aye. A ɗəs tay faya abəra na, a tapa faya nəkar nakə Yahuda bay aye. Andza hawal i dərizl i gərɗaf i kəsaf. Anəke faya ka ŋgasliye ha bo ta məse yam eye nakə a tsalaw ma zləlay i dərizl i gərɗaf i tetəɗœz aye. 18Kə ge andza niye na, kâ kəts tay ha bay. Ka ɗəslumay ha gər a bo kurom na, hərwi mey? Nəkurom na, hawal hay tsa. Gədaŋ i hawal hay a yaw na, abəra ma zləlay, bəna gədaŋ i zləlay a yaw abəra ma hawal hay bay. 19Agəla nəkar ka gwaɗiye: «Ayaw, Mbəlom kə ɗəs siye i hawal hay hərwi ada mâ tapa ga a ɗəma.» 20Ka tsik na, deɗek. Mbəlom a ɗəs tay ha na, hərwi nakə ta dzala ka neŋgeye bay aye. I yak na, hərwi nakə nəkar ka dzala ha ka neŋgeye nakə a vəlaka təv niye aye. Kâ ge ha zlapay bay, dzədzaray ɗuh a Mbəlom. 21Taɗə Mbəlom ka həhar tay ha Yahuda hay kwa nəteye andza hawal deɗek eye bəbay, ka dzala mə gər yak na, ma həhariye kar nəkar nakə a tapa kar mətepe mətepe aye bay na, hərwi mey? 22Tsəne! Mbəlom neŋgeye ŋgwalak eye ada neŋgeye mevel eye dərmak. A ge mevel ka ndo neheye tə dəɗ abəra ka tsəveɗ aye. Ane tuk na, nəkar na, ma giye ŋgwalak taɗə huya faya ka pay bəzay hərwi nakə a gaka ŋgwalak aye ɗekɗek. Taɗə ka gum andza niye bay na, ma ɗəsiye kar dərmak. 23Yahuda hay na, taɗə ta ma ka tsəveɗ, ta yaw ta dzala ha na, Mbəlom ma miye tay ha, ma tapiye tay ha. Faya na tsikakumeye ta deɗek, gədaŋ ŋgay andaya məme tay ha. 24Nəkurom neheye Yahuda hay bay aye na, nəkurom hawal i dərizl i gərɗaf i kəsaf hay neheye tə ɗəs tay ha abəra ka təv tay aye ada ti ye kurom ha mətepe ka dərizl i gərɗaf ŋgwalak eye i guvah nakə a ndzawa ka təv tay bay aye. Taɗə Mbəlom kə sla faya məge wu mawura bo eye andza niye na, ka dzalum na, ma miye tay ha Yahuda hay a təv tay nakə ahəl niye aye bay kəkay? Nəteye neheye hawal deɗek eye hay aye. 25Andza niye, malamar ga hay, a seŋ na, sərum ha bazlam nakay bagwar eye nakə Mbəlom a ɗa ha parakka, hərwi ada kâ dzalumay a gər kurom nəkurom ka tsahum bay. Siye hay mə walaŋ i Israyel hay ta kula ha gər tay ka Mbəlom. Ayaw! Andza niye, ane tuk na, ta ndziye huya andza niye bay. Ndo neheye Yahuda hay bay aye Mbəlom a pala tay ha aye tâ dzala ha təday ada ndo i Israyel hay ta dzaliye ha. 26A həlay niye na, ndo i Israyel hay tebiye ta təmiye, andza nakə mawatsa eye mə Ɗerewel aye na, Mbəlom a gwaɗ: «Ndo nakə ma təmiye tay ha ndo hay aye na, ma deyeweye abəra ma gəma i Zerozelem. Ma mbatiye ha mezeleme i gwala i Zakob. 27Nakay na, dzam nakə na ɓariye ta nəteye a həlay niye na pəsatay ha mezeleme tay aye.» 28Yahuda hay ta kərah Labara Ŋgwalak eye, ta təra ndo məne ɗəre i Mbəlom. Andza niye hərwi ada Mbəlom mâ mbəl kurom ha, nəkurom neheye Yahuda hay bay aye. Ane tuk na, Mbəlom a pala tay ha na, hərwi tâ təra i ŋgay ada a wuɗa tay ha hərwi ɓa kə tsikatay a bəba təte tay hay andza niye. 29Mbəlom kə zla ndoweye na, ada kə pa faya ŋgama na, ma mbəɗeye həlay a mədzal gər ŋgay bay. 30Nəkurom neheye Yahuda hay bay aye, ahəl niye na, nəkurom ka rəhumay ha gər a Mbəlom bay. Ane tuk na, anəke na, ka gumay mə bo a Mbəlom, hərwi Yahuda hay ta rəhay ha gər bay. 31I tay na, andza niye dərmak. A həlay nakay anaŋ eye, ta rəhay ha gər a Mbəlom bay ada ma gateye ŋgwalak ɗuh. Ane tuk na, andza niye hərwi ada nəteye dərmak tâ mbəɗa gər ka təv i Mbəlom ada tâ gay mə bo a Mbəlom. 32Andza niye, Mbəlom kə gər ha kwa way tebiye hərwi ada tâ rəhay ha gər bay. A ge andza niye na, hərwi ada nəteye tâ gay mə bo tebiye. 33Ayaw! Mbəlom na, zlele eye mə wu hay tebiye! Metsehe ŋgay a ze kwa mey tebiye, a sər wu hay tebiye. Wu nakə a dzala mə ɗərev ŋgay aye na, a say məgweɗe mey na, ndəray ma sliye məme ahaya abəra mə ɗəma bay, ndəray ma sliye məsəre wu nakə faya ma giye bay. Andza nakə mawatsa eye mə Ɗerewel i Mbəlom aye, a gwaɗ: 34«Wu nakə Mbəlom a dzala aye na, maa sər na, way? Maa ɗay ha wu ka həlay a Mbəlom na, way?» 35«Maa vəlay wu a Mbəlom nəte hərwi ada Mbəlom ma vəleye a ɗəma na, way?» 36Ndəray andaya bay hərwi maa ge wu hay tebiye na, Mbəlom. Neŋgeye a tsəpa wu hay tebiye ada wu hay tebiye andaya na, hərwi ada tâ təra i ŋgay. Zambaɗakway ka tor eye. Mâ təra andza niye!


text: 1Wiinə ləkaləkatə ca dzə ka ənji ŋga Əntaŋfə patə ənə yiiɗəgi taa dama patə aasəkə duuniya. Daciiki Yakubu shigi ləkaləkatəna. Ma nya, əndə slənə ŋga Əntaŋfə da ŋga Slandanə Yeesu Aləmasiihu nə nyi. Agi nəhəpaanə nə nyi tuunə patə. 2Ndzəkəŋushi'inəkya, taa guci patə lii ciɓənyinə kama kama tuunə, zhi'weemə ka ci ka sə ŋga mooɗasəka. 3Acii kə shii unə, maɗa kə təɓətə ciɓəkii tə vii gooŋga goonə, ma sətə na uudə ba'akii, kəŋaanənə ndihə ndihə də ŋgeerənə. 4Dzəmə aakəŋwa də kəŋaanənə ndihə ndihə də ŋgeerənə, koona shii ndzaanə ka ənji gooŋga, yadə idəpaa uushi ashuunə, waatoo taa ŋgutə ŋunyi uushi patə, tə'i ashuunə. 5Maɗa kə ətee əndə'i əndə goonə ka shii rəgwa ŋga ɗatə uushi, wa ca kədii acii Əntaŋfə, ka upaanə nə ci əsə. Acii ma Əntaŋfə, fitə nə ciinəkii taa ka wu patə, ca vii ka taa wu tə sətə kədii ci yadə ɗavə uushi a ədzəməkii. 6Amma, ma əndə a kədii uushi acii Əntaŋfə, wa ca shii oo'i, ka viinə nə ci ka ci tantanyinə. Ga ca hiima oo'i, mbu'u pooshi Əntaŋfə ka viinə ka ci. Acii ma əndətə ca hiima ha'ə, makə ma'inə nə ci ətə ci məɗə a gwazee, taa aa dama patə ca palə. 7Ma tsarə ŋga əndətə ca dzətə aakəŋwa, ca ənyatə aa ba'a, matagimə ci hatə kəŋaanə ci, ga ca ka nə ŋga upaa uushi acii Slandana. 9Maɗa tə'i maagha əndə nə'unə, wa ca ɗa mooɗasəkə də pwapootə ɗii Əntaŋfə ka ci. 10Ma əndə gəna əndə nə'unə əsə, maɗa kə galee Əntaŋfə ka məghərəvənaakii taa gənaakii, wa ca ɗa mooɗasəka, acii kadə nii kəya kulagi makə gudəzə ŋga kuzəna. 11Makə sətə ci gudəzə a naa'ugi, ca yiiɓəgi maa kə ɓirə uusəra iza'u, pooshi ma'ə dagwa dagwaanaakii, ha'ə nə əndə gəna a əntəgi əsə saa'itə ci agi alə gəna. 12Əndə barəkaanə nə əndətə kəŋaanə ndihə ndihə saa'itə lii ŋgəra'wə tə ci. Acii maɗa kə kəŋaanə ci də ŋgeerənə agi təɓəətsa, ka viinə nə Əntaŋfə ka ci shikwa, waatoo əpinə ətə ɗii ci aləkawaləkii ŋga viinə ka ənjitə ca uuɗə tə ci. 13Taa wu patə ca moo ɗa bwaya uushi, ga ca ba oo'i, Əntaŋfə ca isəkwa tə ci ka ɗanə ha'ə. Acii pooshi uushi ca tsəku tə Əntaŋfə, paa ci ka tsəkunə taa tə wu ka ɗa bwaya uushi əsə. 14Amma, taa wu patə isəkuyi uushi tə ci, bwaya hiimaakii isəkuyi tə ci kaa ca ɗa bwaya uushi, ca kulapaa də ci. 15Maɗa kə girə bwaya hiima, ka kiranə nə ci 'waslyakəənə. 'Waslyakəənə əsə, maa kə girə ci, ci ca kira wa. 16Kaɗashinyinaakya, goona ha'u də noonə na! 17Acii ma ŋunyi uushi da ŋunyi viinə, dadagyə dacii Əntaŋfə ca shi. Ci ɗii uusəra da ləgiɗa da tikisanyinə. Ma Əntaŋfə, paa ci ka zhi'inə makə uushi'iitsa, ka əndə'i saa'i təkunə, ka əndə'i saa'i maɓərəha. 18Kə vii ci kaamə əpinə dagi Habara ŋga gooŋga, makə sətə kaɗeesəkə ka ci, kaama shii ndzaanə da məghərəvənə palee ka hara uushi'iitə tagii ci. 19Kaɗashinyinaakya, fatəmə ka nya ba koonə. Taa wu patə, wa ca kapaa liminəkii ka fatə uushi, ga ca kwasə ka waɓənə, ga ca ɓəzə səkə pii pii əsə. 20Acii, ma əndətə ɓəzhi səkəkii, paa ci ka mbee ka slənətə sətə kaɗeesəkə ka Əntaŋfə. 21Acii ha'ə, ŋgərəgimə patənə ŋga 'waslyakəənə goonə, una kagi, una bwasee ka ɗa bwaya uushi'inə ma'ə. Una banee ka noonə nə akəŋwacii Əntaŋfə, una luu waɓəətə kavə ci aasəkə ədzəmuunə. Waɓənəkii əsə ca mbee ka luupaanə tuunə. 22Goona ndzaa ka ha'u də noonə nə ka fa waɓənaakii tanə, amma, ma ɗanuuna, slənətəgimə! 23Acii, ma əndətə ca fa waɓənəkii, amma paa ci agi slənətəginə, pooshi uushi təkee ka ci da əndətə ca tsaamə naakii nə asəkə dyarugala. 24Maa kə tsaamətə ci naakii na, ca palə, shiku ha'ə kə ənyi ka zaanənə ka ci taa iitə nə ci. 25Amma, ma əndətə ca kavə nəkii ka fa malaaɓa waɓəətə ca vii dimwaanə ka ənja, ca kavə nəkii ka fatənə yadə zaanənə ka ci, ca slənətəgi ŋga'ə əsə, ma əndətsa, ka ci ɗanə Əntaŋfə barəkaanə agi slənaakii. 26Maa kə ŋgirə əndə naakii nə makə agi nə'utənə nə ci tə Əntaŋfə ŋga'ə, amma paa ci agi kəsəpaa ganakii, naakii nə cii kəya ha'ugi, uushi zaɓə nə diinaakii əsə. 27Ma nə'u diina ətə kaɗeesəkə ka Əntaŋfə Dəsənaamə, hakila ŋuzhikinə da hakila mooryafinə agi ŋgəra'watii da ətsətə na acii ga məza uushi'inə ŋga duuniya a kagərə əndə aagi 'waslyakəənə.


text: 1Tə wuntə vi, ba Yesu zhini tətəkərəshə wsha tə́ mbəlyi mnyə tsadi. Mbəlyi kúkulə mwa, ba tsənitəgwa tá njə́; təmburi tsətsə, ba njə dzəgwa kwambawali tə dyaɓasha ra yemyi, a njigwe. Má mbəlyi kúkulə ngyi ná, ba hyá njigwe mnyə tsadi tə shishiwe. 2Lə vəcə nggəla dadamə və́ njə tətəkə wsha tə́ hyá kúkulə. 3Kwə njə na, "Nkatə wa tləmə tá vəcəa! Wuntə mdi tsá shə, tsá kə lie ntsə́kə tsəli kwa vwə-njə. 4Má vi ndza njə tə ntsə́kə tsəlie, ba wuntyi wdi kwa hunkwa, ba "yə səkə tsəkahwi kurappə. 5Wuntyi tsəli, ba wdi tə kələɓe, tsá má hyə tə tsapə. Má təmburi má-rahya dzəgwa hyə tityi təɓa ná, ba tsəli ngyi wtsə́ zazamə; 6a má vi kə vəci wɗə wghyananakə ná, ba niwarəntə hyá va má ra tlərəna-rahya dzəgwa hyə tityi, a ba hyá wulə. 7Wuntyi tsəli, ba wdi dzəgwa mə tikə; má vi kə tsəli ngyi wtsə́ ná, ba kələ ka kutə lə tikəa, ba tikə ghərədlitə nkwa tá hyá, a ndyarə hyá va ɗashə wsi. 8Má wuntyi tsəli ná, ba wdi tə kuda ndza gwaɓa tə, ba wtsə́, ba kələ, a ɗashə wsi dandərəa—wuntyi ná, ba patə ntsə arəwi makənə; wuntyi ná, arəwi nkwangə; wuntyi mwa, wuri kə mələtə dəbuwi patlə. 9Kə fatə vəcəa yəw?" əkwə Yesu sha hyá. 10Má vi kə mbəlyi tətahəntəgwa tá hyá, ba mbəlyi kə zəli Yesu mungə-ɓwagəghitə ngyi səkə lə wuntyi mbəlyi, ba yiwi wsi mə vəcə nggəla ngyi va njə́. 11Ba Yesu gə sha hyá nee, "Má yə nə, wuri Hyalatəmwə kə mbəlata, a yə sənata wsi tə mbwə mə zəmə mbəgə-njə; a má zaka wuntyi mbəlyi ná, se lə vəcə nggəla gərəshə mbəlyi tə́ hyá— 12tazhe ba njə njigwe kala tsá kə mbəlyi ɗafətə zamə nee, 'Ndaka nənə nkwa hyá, a kandə hyá nata ndangə wə; ndaka nka tləmə hyá tá vəcə mwa, a kandə hyá sənata wsi mə wə. Təmburi má kə sənata hyá mə́, hyá dzəgə mbəralyəgwa səkə tá Hyalatəmwə, a njə dzəgə ntivirəntə bikyi-hya,' əkwə." 13Ba Yesu gə sha hyá nee, "Ndara vá sənata wsi mə vəcə nggəlaa yə tsə́ wi? A tsəma dzəgə yə sənata wsi mə wuntyi vəcə nggəla mənər? 14Má vəcəa nə, má mdi kə ntsə́kə tsəlie ki, wuri kə njigwe kala mdi kə gə vəcə Hyalatəmwə. 15Tə wuntə vi, ndaka ndza vəcə Hyalatəmwə kwa mni mbəlyi kala tsəli kə wdi kwa hunkwa: fatə kə mbəlyi ngyi fatə vəcə Hyalatəmwə, ba Shatari səkə kələntə kwa mni-hya. 16"Wuntyi mbəlyi ná, wuri kə njigwe kala tsəli kə wdi tə kələɓe: fatə kə hyá fatə vəcə Hyalatəmwə, ba hyá ɗatə yə tə́ lə dlama; 17a má vəcəa, vá dzəgwa mni-hya handanda wə. Təmburi tsətsə, kandə hyá ndzatagwa parangə nda səkə hyá hwə tə́ wə; má vi kə bwanyə lə ɗa səkə tá hyá təmburi vəcə Hyalatəmwə kə hyá kə́lə tsa, zazamə hyá dlənata. 18"Wuntyi mbəlyi, wuri kə njigwe kala tsəli kə wdi dzəgwa mə tikə: wuri hyá kə fatə vəcə Hyalatəmwə dəwa; 19a má mbəlyi ngyi, wamara vi zəzi hyá mbweghe wsha rə wdunya—galipə lə fá zəzərə wsi rə wdunya, tsá və hyá. Ba wsha ngyi tsashə nkwa tá vəcə Hyalatəmwə kwa mni-hya, nda ndyarə vəcəa va ɗashə wsi. 20"Má wuntyi mbəlyi ná, wuri kə njigwe kala tsəli kə ntsə́kəyigwa tə kuda ndza gwaɓa tə: fatə kə hyá fatə vəcə Hyalatəmwə, ba hyá kə́lə lə mni kutə, ba ɗashə vəcə lə—wuntyi, kala ha kə patə ntsə arəwi makənə; wuntyi ná, arəwi nkwangə ngahya; má wuntyi mwa, dəbuwi patlə ngahya," əkwə Yesu sha hyá. 21Ba Yesu gə sha hyá nee, "Mdi shə ba ndyela ghwi kwa patərəla, a ba dzəɓintə lə sərəkwə, lə fəyə mətərə dlə ná? Təghe wuntə wsi fə mbəlyi tazhe nggaməshə nkwa huri? 22Zaka mbwara wsha tə mbwə ndzaranjəa nə, hyá dzəgə shilyə tə ka dzəgəndza; má wamara wsi kə mbəlyi dzəɓintə, njə dzəgə pahəntəgwa məghulimi! 23Kə fatə yəw?" əkwə. 24Ba njə gə mwa dəwa nee, "Nkatə wa tləmə tá vəcə-ra dandərəa! Wsi ndza yə mələ tə́ mbəlyi, tsá dzəgə Hyalatəmwə mələ tə́ yə—mdashə tsá kə yə mələrətə tə́ mbəlyi! 25Má mdi ndza wsi və nə, mbəlyi dzəgə mtsəhərəshə wsi tə́ njə́; a má mdi má wsi və, mandara tsá va njə́ batlyə kə ghi-njə təkərəshə tsa ná, mbəlyi dzəgə kəlalyə va njə́, a njə ndza ndafə kashasha!" əkwə. 26Ba Yesu gə sha hyá nee, "Zəmə mbəgə Hyalatəmwə, wuri kə njigwe kala mdi kə tləkamə ha mə vwə-njə. 27Vərə lə vəci akə ná, ba haa wtsə́, a kələ; a má mdie ná, və́ njə sənata kələgwa-ranjə wə. 28Shilyə mə hyə wtsə́ haa, nda ɗa ndərə njə, a ɗashə kwa: tsəmi-njə, ba njə həhakə tlibəlyi, nda səkə njə dzətə kuɓi, a shilyə lə ghi, a patə ntsə nkərəɓɓə. 29Má vi kə fuwə səkə, vi ndza ha nakə ná, tlamda haa dzəgə kə́lə tlərəgwa-ranjə, a ɗa ha-ranjəa lə. 30"Kapara waá ndza ra zəmə mbəgə Hyalatəmwə ri? Waá wsi kə njə pa lə ri? 31Wuri kə pa lə tsəli ye ra bapalə—tsa"a ntyayə-njə; njə́ tsá batlyə mə tsəli ye ra fwə kwa wdunya paɗə. A má ba mdi kətə tləkamə, 32njə kələ ka fwə dabwaa, ba həhatə pəla dabubwaa—ndaka səkə "yə ndza mə shinankwə-njə, a mələ ya-hya mə," əkwə Yesu. 33Má vi ndza Yesu gərəshə vəcə Hyalatəmwə tə́ mbəlyi ná, lə vəcə nggəla kúkulə dadamə gərəshə njə tə́ hyá, kala tsá ndza hyá tsəramə sənata. 34Ka gə vəcə njə tə́ hyá kəlama lə vəcə nggəla wə; a má vi ndza njə lə mbəlyi kə zəli njə́, waləka ghi-hya ná, ba njə gərətə tə́ hyá wsi mə paɗə. 35Má tə vəci shə hatikwari mwa, ba Yesu gə sha mbəlyi kə zəli njə́ nee, "Nggwari wa, myi li jilyə mbwi tsadi," əkwə. 36Ba mbəlyi kə zəli njə́ dzəgwa kwambawali ndza njə kwa, ba hyá hwə tá mbəlyi ngyi tə nkwa shə, a li lə njə́. Wuntyi mbəlyi mwa, ba zəlitə hyá kwa kwambawali. 37Má nda fá na tə tsadi tsa ná, acə sefi tə wgyigwa dabwaa; ba yemyi vulə ɗəkəkəkki, a shishikəgwa dzəgwa kwambawali-hya, a və nkwa kə ləhəntə. 38Má Yesu venkwashə mwa, tá hya la zapwa ra kwambawali, tə wsi kə fə ghi. Ba mbəlyi kə zəli njə́ fəritə njə́ nee, "Mala! Wuri myi dye! Vá tsəkwə va na huri?" əkwə hyá. 39Ba Yesu tlagwa gə sha sefie, "Divi na!" a ba gə sha yemyi kə vulə ɗəkəkəkki tsa nee, "Tayə!" əkwə. Ba sefi ntatagwa kurəkwammə shalala, ba yemyi hinigwe payyə! 40Ba Yesu gə sha mbəlyi-njə ngyi nee, "Təmburi waá nda nggadləni yə ri? Vá mbərəsa yə lə rá huri?" əkwə. 41Má hyá mwa ná, wuri nggadləni kə tsəshə hyá; ba hyá ghiri nee, "Waá tsəli mdie ri ta?! Balə sefi lə yemyi fá vəcə-njə ba həwə və ɓa!" əkwə hyá sha ghi-hya.


text: 1Ma daba'ə fəzənyinə, kə gi Yoohana əndə ɗa bapətisəma ka waazanə aagi bilinə ŋga Yahudiya. 2Ca ba, “Uneemə ka ɗa 'waslyakəənə, una baanə ka Əntaŋfə, acii kədəhə nə ci ka ɗa ŋwaŋuunaakii.” 3Ma Yoohana, ci nə əndətə shi anabi Isaaya a waɓi agyanəkii, banə tuu'ina: “Wiitə əndə ca kaala agi bilinə, əŋki ci: ‘Haɗatəgimə də rəgwa ka Slandana, kəŋeemə ka ci ka rəgwa.’ ” 4Ma Yoohana, də shiŋkinə ŋga ŋgyalooba ɗii ənji kəjeerənaakii. Ca əgəgi ŋukii də gyara ŋga kuvə'unə. Ayiwa da moozəŋa nji zəmaakii. 5Kə giigi ənji aaɓiikii daga də Urusaliima da anə patənə ŋga hanyinə ŋga Yahudiya da patənə ŋga hanyinə ətə ama gəərə ŋga Urədunə. 6Təya baabagi 'waslyakəənatii, ca ɗa ka tii bapətisəma asəkə gəərə ŋga Urədunə. 7Makə nee Yoohana ka Farisanyinə da Sadukiinə laŋə təya shi aaɓiikii, kaa ca ɗa ka tii bapətisəma, ca ba ka tii, “Unə rəhunyinə, goona səkəpaanə ka banə oo'i, ka mbərəɗənə nuunə acii maɓətəsəkə ŋga Əntaŋfə ətə na shi. 8Amma, ma ɗanuuna, slənəmə sətə ca ɓaarii oo'i, kə baa unə ka Əntaŋfə. 9Goona səkəpaanə ka banə oo'i, ka mbərəɗənə nuunə, acii ɗii Ibərahiima ka dzədzəshi'inuunə. Wanyinə ka banə koonə: ma Əntaŋfə, ka mbeenə nə ci ka zhi'weenə ka faariinyiina, təya ndzaa ka jijinyinə ŋga Ibərahiima! 10Ma əsə, tə'i raha acii, ka cisləginə də ənfuginə ka slərəginətii. Taa ŋgutə ənfwə nəndə pooshi ka poonə ŋga'ə, ka cisləginə nə ənja, ənjə a kagərə aagi gunə. 11Ma nya, də ma'inə cii kya ɗa koonə bapətisəma ka ɓaariinə oo'i, kə baa unə ka Əntaŋfə. Amma, ma əndətə na uugya ba'ə ka shinə, də Malaaɓa Ma'yanə da gunə nii kəya ɗa koonə bapətisəma. Ɗuunuunaakii palee ka naaki. Mambu'umə nyi bahə nya kərə ɓiɓinaakii. 12Tə'i ɗəvə bə'unaakii ŋga bə'ugi də səkəŋwa. Ka fəɗənə nə ci səkəŋwaakii, ca əjigərə aa əjimə. Amma, ma lyaafa, ka dzatəginə nə ci, ca pukəgərə aagi gunə ətə pooshi ka əntənə.” 13Wata Yeesu a maɗə də Galili, ca dzə aa gəərə Urədunə, kaa Yoohana a ɗa ka ci bapətisəma. 14Amma Yoohana a ɗa gazhi'waanə ŋga təŋapaanə tə ci, ca ba ka ci: “Ma dəɓee, hə nə ɗa ka nyi bapətisəma. Amma wahənə kə shi aaɓiiki əsə!” 15Amma Yeesu a ba ka ci, “Luuvə sətsə bii nyi ka hə. Acii də ha'ə ɗatənaaŋwə patənə ŋga sətə ca kaɗeesəkə ka Əntaŋfə.” Wata Yoohana a luuvə. 16Makə uugi ənji ɗa bapətisəma ka Yeesu, pii ca gimagi agi ma'inə. Wata səkəntaŋfə a wunəgi ka ci, ca nee ka Ma'yanə ŋga Əntaŋfə ca jima aanəkii makə kurəkuta. 17Wata ənjə a fa waɓənə dadagyə ca ba, “Waatsə Uuzənaaki, kə uu'i nyi tə ci. Ci ca uuɗagi səkəki.”


text: 1Má tə wuntə vi, tə vəci kə mkyəgwa, ba Yesu ntahə jalyi mə vwə ha, hyá lə mbəlyi kə zəli njə́. Mbəlyi kə zəli njə́ ngyi mwa ná, acə hyá mə ɓələ ghi ha tsa, a sərə lə pəla-rahya dzəmə mnyə, a zəmə. 2Ba wuntyi ká Farisi gə sha hyá nee, "Təmburi waá nda mələ wsie yə ri? Wuri wada ra Musa kə nkatə mbəlyi kə mələ tlə́nə tsatsa tə vəci kə mkyəgwa dye!" əkwə hyá. 3Ba Yesu gə sha hyá nee, "Ndara ala yə janggatə wsi kə Dawuda mələtə zamə, vi kə má tsəshə njə́ hyá lə mbəlyi məsəbə-njə huri? 4Venkwashə, ba njə li dzəgwa mpya Hyalatəmwə, a ba kətə buredyi kə mbəlyi fəyə ka nga Hyalatəmwə, ba ɗahwi! Ba njə nggərəkə tə́ mbəlyi məsəbə-njə, ba hyá ɗahwi dəwa! A má kwə wada ra Musa, mdi shə ba zəmə buredyie wə—se waləka ká mələ sarəka kalə. 5Má Zəgwi ra Za nə, njə́ Tlamda vəci kə mkyəgwa," əkwə Yesu sha hyá. 6Má tə wuntə vəci kə mkyəgwa ná, ba Yesu dzəgwa mpya adəwa, ba tətəkə wsha tə́ mbəlyi. Má kwa mpya shə, wuntə mdi tsá shə, tsá kə pəla ɗafa-ranjə mtə. 7Wuntyi mala-mala kə sənata wada ra Musa ba wuntyi ká Farisi, tsá kwa mpya shə mwa dəwa, a ba hyá "i və wsi ndza hyá wule Yesu tə. Təmburi tsətsə, ba hyá nənə njə́—tára njə dzəgə mbə mdi tə vəci kə mkyəgwa tsa. 8Má Yesu mwa ná, wuri kə sənata zəzi-hya; a ba njə gə sha mdi kə mtə-mtə pəla tsa nee, "Tlagwa, ba na shalyi tə kəma ra mbəlyi." Ba mdie tlagwa, a tlətə kala tsá kə njə gətəa. 9Ba Yesu gə sha hyá nee, "Yira yiwi va yə: waá wsi kə hitəgwa a mbəlyi mələ tə vəci kə mkyəgwa, kwə wada ra Musa ri? Kə hyi-hyi ba mbəlyi vwi mdi náa, náa ba mbəlyi kə́lyə ná? Kə hyi-hyi ba mbəlyi mbə́tə mdi má kulingə náa, náa ba mbəlyi dlənata njə́, a njə mtə ná?" əkwə. 10Ba Yesu vəvərahata hyá paɗə, a ba gə sha mdie, "Ntərəkə pəla-ranga," əkwə. Ntərəkə kə mdie ntərəkə pəla-ranjəa, ba pəla shə njigwe gwagulangə! 11Má mbəlyi kukulə kwa mpya shə, ba mni-hya fwə dabwaa; acə hyá mə mələ səkwanyi, a və wsi "yagarə ndza hyá mələ tə́ Yesu. 12Má venkwashə, ba Yesu li dzəmə mwə tazhe mələ adəwa; hya-hya vərə njə mələ adəwa tə́ Hyalatəmwə məɓa. 13Má vi kə nkwa kəri, ba njə kata mbəlyi kə zəli njə́, ba tsəkavə mbəlyi mungə-ɓwagəghitə shilyə mə hyá, ba karatə tli tə́ hyá ka mbəlyi kə mnə-njə. 14Má mbəlyi kə njə tsəkavə ngyi, hyá yə Siman (tsá kə njə ntərərətə tli Bitrus) ba Andarawas, dagwama ra Siman shə; ba Yakubu, Yohana, Filibus, Bartalamawas, 15Matta, Toma, Yakubu Alfayas, Siman (tsá ndza mbəlyi ka lə Midala), 16Yahuda Yakubu, ba Yahuda Iskariyoti, mdi kə pahwi Yesu. 17Ba Yesu səkwa mə mwəa lə mbəlyi kə mnə-njə ngyi, ba tayə tə wuntə gambala tə nkwa shə, lə mbəlyi kə zəli njə́ kúkulə. Má tə nkwa shə mwa ná, wuntyi mbəlyi tsá shə kúkulə, ngyí kə səkwa mə Urushalima lə paɗə hyə ká Yahudiya, lə səmə kwa hyə ká Sur ba Saida (wuntyi mələmi ɓwagə mnyə tsadi bwa). 18Mbəlyi ngyi səkə mwa tazhe fá vəcə-njə, ba tazhe njə mbə́tə hyá va shiligi-hya. Má mbəlyi ndza hyala tə ɗa hyá dəwa, ba hyá səkə; a ba Yesu dləntə hyala-rahya tá hyá. 19Paɗə mbəlyi təɓa ná, ba hyá və nkwa kə fa Yesu, təmburi tə shilyə dənama mə njə́ ka mbə hyá va wsi kə ɗa hyá; ba njə mbə́tə hyá paɗə. 20Ba Yesu tlanata ghi, a nata mbəlyi kə zəli njə́; ba njə gə nee, "Lə barəka yə, yə mbəlyi má wsi və, təmburi yə dzəgə dzəmə mbəgə Hyalatəmwə. 21Lə barəka yə, yə mbəlyi lə má ndzaranjəa, təmburi Hyalatəmwə dzəgə buhə yə dzəgəndza. Lə barəka yə, yə mbəlyi təkwarə kə ntahuni ndzaranjəa, təmburi yə dzəgə "ushi. 22Lə barəka yə vi ndza mbəlyi "imye yə ba dlənata yə, a wshəntə yə nee, '"Yagarə yə!' əkwə səkwa təmburi ndza-rayə zəli Zəgwi ra Za. 23Dlama wa vi ndza tsəli wsha tsətsə mələ yə gwa! Kasha wa wtsə va dlama, təmburi nəbwa dabwaa tsá kə Hyalatəmwə fəyə yə məɓa tamwə! Təmburi tsətsə və́ shi hyi-hya ɗa zakuri hyi Hyalatəmwə zamə dəwa. 24Má yə ká galipə, bwanyə tsá tə yə, təmburi wuri yə kə fáhwi ngayə zəzərə ndza kwa wdunya. 25Á nggəra"wə, bwanyə tsá tə yə, yə mbəlyi kə bubuhə ndzaranjəa, təmburi yə dzəgə ndza lə má dzəgəndza. Nggəra"wə tə yə, yə mbəlyi kə "ushi nkwa ndzaranjəa, təmburi yə dzəgə ntahuni lə ɗantəgwa ra mni. 26Kwatsəka tə yə va tsá ndza paɗə mbəlyi humə yə fashə, təmburi tsətsə və́ shi hyi-yə humə mbəlyi kə tlətle mnyə kə fəyə ghi-hya ka zakuri Hyalatəmwə fashə zamə. 27"Yira gə sha yə, yə mbəlyi kə nka tləmə tá vəcə-ra: "i wa dawa hyi-yə, ba yə mələ wsi ndərə tə́ mbəlyi kə "imye yə. 28Ɗaratə wa "usa tə́ mbəlyi kə ndzəgə yə, ba yə mələ adəwa tə́ mbəlyi kə ɗa yə fashə. 29Má ba mdi nggə na baləma tə wuntə wuləmə-nga, mbərəkə wuntə bəla, a njə nkə na tə dəwa. Má ba mdi kəlalyə lə"use-ranga, mbəlarata ɗancikə-nga, a njə kə́lə dəwa. 30Wamara mdi kə gədyi wsi va na, ɗaravə tə́ njə́; má ba mdi dləgwalyə wsi-nga mwa, wá və na va njə́ wə. 31Mələrəshə wa wsha tə́ mbəlyi kala tsá kə yə "i a mbəlyi mələ tə́ yə. 32"Má ndərəma waləka mcə hyi-yə tsá "i yə nə, waá mdi kə dzəgə humə yə səkwa təmburi ri? Mandara ká batali nə, tə "i mcə hyi-hya hyá. 33Má ndərəma waləka tə́ mbəlyi kə mələ yə wsi ndərə mələ wsi ndərə yə nə, ka humə yə mbəlyi wə; mandara ká batali lə ghi-hya, tsətsə mələ hyá dəwa. 34Má ndərəma waləka tə́ mbəlyi kə yə sənata nee, hyá zhini dzəgə ncə yə wsi kə yə nggərəkə tə́ hyá nggərəkə wsi yə nə, ka humə yə mbəlyi və wə; təmburi mandara ká batali lə ghi-hya, tsətsə mələ hyá tazhe ba hyá zhini tlantə kala tsá kə hyá nggərəkə tə́ mbəlyi. 35"Má yə nə, "i wa dawa hyi-yə, ba yə mələ wsha ndəndərə tə́ hyá. Ɗaravə wa wsha tə́ mbəlyi, kəlama fə ghi tə zhini tlantə wsha va hyá, a yə dzəgə tlantə nəbwa dabwaa səkə va Hyalatəmwə məɓa tamwə; yə dzəgə ndza mwa ka nggwasə-njə. Təmburi balə tə́ mbəlyi má humə nkwa lə mbəlyi "yagarə ncə zərəndza-ranjə njə. 36Kasha wa zhihwi tá mbəlyi, kala tsá ndza Hyalatəmwə Ta-rayə zhihwi tá mbəlyi. 37"Washə yə larashə wtə tə́ mdi, vashə Hyalatəmwə dzəgə la yə wtə wə. Washə yə fə vəcə ntimye dzəgə tə mdi, vashə Hyalatəmwə dzəgə fə vəcə ntimye dzəgə tə yə dəwa wə. Ntivirəntə wa tə́ kwavati-yə, a Hyalatəmwə dzəgə ntivintə yə dəwa. 38Ɗaravə wa wsha tə́ mbəlyi, a Hyalatəmwə dzəgə ɗa yə wsha dəwa; njə dzəgə ləhə pəla-rayə lə wsha kúkulə, lə hwi kutə kəlama "ini—paɗə wsha ndza yə tsəramə tsəyi! Jiri, yira gə sha yə, darami kə yə dzəgala wsha kwa tə́ mbəlyi, kwa dzəgə Hyalatəmwə dzəgə yə wsha," əkwə Yesu sha hyá. 39Ba njə gərətə wuntyi vəcə nggəla tə́ hyá nee, "Má ba ghuli təɓə ghuli nə, hyá dzəgə tərə dzəgwa kə, gyapə-hya. 40Má zəgwi makaranta nə, vá mdashə mala-ranjə njə wə; a má kə kərintə makaranta-ranjə zəgwi shə dandərəa, njə dzəgə ndza kala mala-ranjə. 41"Təmburi waá nda njigwe na tá nənəwə dyamtyi dabatlyəa tə ntsə kwavati-nga, ndana mədəgutli wci tsá tə nganga ntsə, a və́ na nata wə ri? 42Tsətsəma gə na sha kwavati-nga nee, 'Tayə, kələntə na dyamtyi rá tə ntsə-nga,' əkwə na fashə, ndana vá nata mədəgutli wci tə ntsə-nga na wə ri? Mdi lə hwi ɓwagə na dye! Kələntə mədəgutli wci tə nganga ntsə hataba, nda ndza na nata nkwa wanggə, tsəramə kələntə dyamtyi tə ntsə kwavati-nga. 43"Má fwə ndərə nə, ka ye nggwasə ntintimye má zərə mə njə wə; a kandə fwə ntimye yeki nggwasə ndəndərə mwa wə. 44Wamara fwə nə, səkə kə ye-ranjə tsamətə njə́ mbəlyi. Kandə ye ra kwadacikwa ndavəgwa səkə tə tikə wə; a kandə mbəlyi ndavə dərəmnyə səkə tə tandzi mwa wə. 45Tsətsə ndza ra mbəlyi mwa dəwa: má mdi tsapə, səmə kwa mni-njə tsapə mələ wsi tsapə njə; má mdi "yagarə ná, səmə kwa mni-njə "yagarə mələ wsi "yagarə njə. Təmburi səmə kwa mni mdi gə vəcə mdi. 46"Təmburi waá nda ka rá yə 'Tlamda! Tlamda!' fashə, a ka həwə vəcə-ra yə wə ri? 47Wamara mdi kə səkə tá rá, ba nkatə tləmə tá vəcə-ra a ba həwəshə, 48wuri mdi shə kə pa lə mdi kə látə dəgi ya-njə tə kələɓe, a ba anətə ya-njə tə: má vi kə dələ səkwa lə yemyi funa"a dzəgwa mə ya tsa ná, ndyarə njə va dla təmburi tsá kə njə anətəgwa dandərəa. 49A má mdi kə fatə vəcə-ra ba kə́lyə kə həwəshə, wuri njə kə pa lə mdi kə anətə ya-njə tə shishiwe mnyə dələ kəlama dəgi: má vi kə dələ səkwa lə yemyi funa"a dzəgwa mə ya tsa ná, ghwemmi njə dla təkwashə-təkwashə; dla-ranjəa mwa ná, dantimyee ndangə," əkwə Yesu sha hyá mənə.


text: 1Malamar ga hay, faya na tsikiye ka bazlam mapala eye. Na gwaɗ nəkurom na, ka sərum bazlam mapala eye bəɗaw? Ka sərum ha bazlam mapala eye a ləvay gər a ndo na, ahəl nakə ndoweye tə ɗəre huya aye ɗekɗek tsa. 2Na ɗakum ha ta ŋgwas nakə neŋgeye tə zal ŋgay aye. Ahəl nakə zal ŋgay andaya tə ɗəre mba aye na, tsəveɗ ŋgay andaya məgər ha zal ŋgay, məzle zal mekeleŋ eye bay, hərwi bazlam mapala eye a ge me. Taɗə zal ŋgay kə mət na, tsəveɗ ŋgay andaya mede a gay i ndo mekeleŋ eye tuk, maga me eye sa bay. 3Taɗə zal ŋgay kə mət zuk bay, a gər ha, a ye a zal mekeleŋ na, kə ge madama. Ane tuk na, taɗə zal ŋgay kə mət na, neŋgeye tsɨy barbarra. Kwa taɗə ki ye a zal mekeleŋ bəbay na, kə nas ha bazlam mapala eye bay, kə ge madama bay. 4Malamar ga hay, i kurom bəbay andza niye dərmak. Bazlam mapala eye a ləva kurom sa bay, nəkurom kame ŋgay andza maməta eye hay, hərwi ahəl nakə Kəriste a mət aye na, ka mətum dərmak. Andza niye, nəkurom na, i ŋgay, neŋgeye nakə Mbəlom a lətse ahaya abəra ma mədahaŋ aye. Nəkurom i ŋgay hay hərwi ada kâ gakwa wu ŋgwalak eye hay a neŋgeye. 5Andza məgweɗe, ahəl niye ka gawakwa wu neheye a yakway a gər aye mba na, bazlam mapala eye a gwaɗawakway: «Wu nakay na, mezeleme.» Kə ɗakway ha mezeleme andza niye na, nəkway a sawakway məge wu niye ɗuh. Wu neheye ŋgwalak eye bay aye a yawa kway ha kame kame ada a yawa kway ha a məməte. 6Ahəl niye na, bazlam mapala eye a təra kway ha beke ŋgay hay, anəke na, nəkway kame ŋgay andza maməta eye hay. Mbəlom kə təma kway ahaya abəra mə həlay ŋgay. Anəke faya ka gakweye məsler i Mbəlom na, ta tsəveɗ weɗeye nakə Məsəfəre i Mbəlom a ɗakway ha aye. Faya ka gakweye məsler ŋgay ta tsəveɗ guram eye tə watsa mə bazlam mapala eye sa bay. 7Nakay na, a say məgweɗe mey? Bazlam i Musa mapala eye na, wu nakə ŋgwalak eye bay aye ɗaw? Aʼay, andza niye bay. Taɗə bazlam mapala eye andaya bay na, na səriye mezeleme bay. Taɗə bazlam mapala eye mâ gwaɗ: «Kâ ge ɗəre ka wu i ndo bay» na, na səriye mezeleme niye bay. 8Ane tuk na, ahəl nakə bazlam mapala eye a ɗeŋ ha məge ɗəre ka mezeleme nakay aye na, mezeleme a huta fagaya tsəveɗ, na dazlay məge ɗəre ka wu hay wal wal tebiye. Taɗə bazlam mapala eye andaya bay na, mezeleme maməta eye. 9Ahəl niye na sər bazlam mapala eye zuk bay na, ka ɗəre ga na, neŋ mandza eye tə ɗəre. Ane tuk na, ahəl nakə na sər wu nakə a say a bazlam mapala eye ndo mâ ge aye na, mezeleme a mbəl, 10ada ka ɗəre i Mbəlom na, na mət. Mbəlom a vəl bazlam mapala eye na, hərwi ada mâ vəlatay sifa a ndo hay. Ane tuk na, neŋ na mət na, neŋgeye a mət ga ha. 11Ahəl nakə na tsəne bazlam mapala eye na, mezeleme a huta fagaya tsəveɗ, a veŋ gər hərwi ada nâ ge mənese ada andza niye nâ mət hərwi mezeleme a kəɗ ga. 12Andza niye bazlam mapala eye a yaw na, mə həlay i Mbəlom ada bazlam ŋgay hay tebiye na, tsəɗaŋŋa. Wu nakə ŋgwalak eye bay aye na, andaya mə ɗəma bay. 13Yaw! Andza məgweɗe na, wu ŋgwalak eye kə kəɗ ga mədahaŋ eye ɗaw? Aʼay, maa kəɗ ga na, bazlam mapala eye bay. Maa kəɗ ga ɗuh na, mezeleme. Mezeleme a gəs ga tə wu nakay ŋgwalak eye a kəɗ ga ha mədahaŋ eye. Andza niye hərwi ta sər ha mezeleme na, mezeleme deɗek. Mezeleme neŋgeye ŋgwalak eye bay na, ka zəba parakka hərwi bazlam mapala eye. 14Ka sərakwa ha bazlam mapala eye a yaw abəra ka təv i Mbəlom. Ane tuk na, neŋ na, ndo zezeŋ tsa, na təra andza beke i mezeleme. 15Wu nakə faya na giye na, na sər bay. Wu nakə a seŋ məge aye na, na ge bay, faya na giye ɗuh na, wu nakə a seŋ bay aye. 16Azlakwa taɗə na wuɗa wu nakə na giye aye bay na, faya ma ɗiye ha na sər bazlam mapala eye neŋgeye ŋgwalak eye. 17Mənese nakə faya na giye na, maa ge na, neŋ bay. Maa ge na, mezeleme nakə mə neŋ aye. 18Na sər ha wu ŋgwalak eye andaya mə neŋ bay. Na tsik na, mə bo ga nakə a saway məge mezeleme aye. A seŋ ta deɗek məge wu lele eye, ane tuk na, na sla faya məge bay. 19Wu ŋgwalak eye nakə a seŋ məge aye a seŋ na giye bay. Faya na giye ɗuh na, wu ŋgwalak eye bay nakə a seŋ məge bay aye. 20Taɗə na ge wu nakə a seŋ məge bay aye na, andza məgweɗe maa ge na, neŋ bay. Maa ge na, mezeleme nakə mə neŋ aye. 21Andza niye, wu nakə neŋ faya na tsəniye mə bo ga aye na, andza nakay: A seŋ məge ŋgwalak, ane tuk na, na sla faya məge na, mənese ɗekɗek. 22Andza məgweɗe bazlam i Mbəlom mapala eye a yeŋ a gər ta deɗek mə ɗərev ga. 23Ane tuk na, na zəba faya na, gədaŋ mekeleŋ eye andaya mə neŋ ada faya ma giye vəram tə wu neheye ŋgwalak eye mə neŋ aye. Wu nakay ŋgwalak eye bay aye na, a təra ga ha beke i mezeleme. 24I ga na, ɗəretsətseh waray! Na mətiye, hərwi nakə bo ga mezeleme aye. Mata buwa ga ahaya abəra ka tsəveɗ nakay ma diye ga ha a məməte aye na, way? 25Mata buwa ga ahaya na, Mbəlom tə həlay i Bəy Maduweŋ kway Yesu Kəriste. Na gay sɨsœ tə ɗərev ga peteh. Andza niye, ta mədzal gər ga na, faya na rəhay ha gər a bazlam i Mbəlom mapala eye. Ane tuk na, bo ga a say nâ pay bəzay ɗuh na, a mezeleme.


text: 1Sər ha wu nakə faya na tsikakeye kanaŋ aye: Ka maduk i duk i məhəne hay na, ɗəretsətseh ma giye andaya haladzay. 2A həlay niye ndo hay ta wuɗiye bo tay eye ɗekɗek, ta wuɗiye suloy, ta giye zlapay, ta ɗəslay ha gər a bo tay, ta tsaɗiye Mbəlom, ta tsənateye zləm a bəba tay hay bay, ta gateye sɨsœ a ndo neheye faya ta dzəniye tay ha aye bay, ta rəhay ha gər a wu i Mbəlom hay bay, 3ta wuɗiye siye i ndo neheye mə gay tay aye bay, ta sakatay naha a ndo hay bay, ta tsikiye wu nakə lele bay aye ka ndo hay, ta səriye i tay na, məgay ɗəretsətseh a ndo hay, ta wuɗiye wu lele eye bay, 4ta giye ɗaf ka ndo siye hay, ta giye wu hay ze mədzele faya, ta ɗəslay ha gər a bo tay haladzay, ta wuɗiye na, wu nakə a yatay a gər a bo tay aye a ze Mbəlom. 5Ta ndzəkitiye bo ndo i Mbəlom hay ane tuk na, ta təmiye gədaŋ i Mbəlom hərwi ada tâ huta mede ŋgwalak eye na, ta wuɗiye bay. Nəkar na, kâ ndza ka təv tay bay. 6Siye hay mə walaŋ tay anəke faya ta fələkwiye a gay i ndo hay. Faya ta fələkwiye ta tsəfetsəfe eye, ta vateye gər a ŋgwas neheye bəle eye hay aye hərwi ada tâ təma bazlam tay. Ŋgwas neheye ta ge mezeleme haladzay, faya ta pay bəzay a wu neheye wal wal a yatay a gər aye. 7Ta wuɗa matətike wu hay ane tuk na, tə sər mətsəne wu nakə deɗek eye bay. 8Ndo neheye na, faya ta kərahiye bazlam deɗek eye andza Zanes ta Zambəres ahəl niye ta kərah bazlam i Musa aye. Mədzal gər tay kə nas, tə dzala ka Mbəlom ta deɗek bay. 9Ane tuk na, ta diye kame sa bay hərwi məge wu i matərakahaŋ tay niye hay ma zəbiye mə dzaydzay kame i ndo hay haladzay parakka andza i Zanes ta Zambəres nakə ahəl niye ndo hay tə sər ka matərakahaŋ tay nakə tə gawa aye. 10Nəkar na, ka sər wu nakə na tətikawatay a ndo hay aye lele, mede ga kəkay na, ka ŋgatay, ka sər wu nakə a seŋ məge ma məsler ga aye, ada ma kəkay na pa mədzal gər ga ka Mbəlom aye ka sər ha. Ka sər dərmak kəkay nakə faya na zliye ŋgatay ada ma kəkay na wuɗa ndo hay aye, ada ma kəkay neŋ mandza eye ɓəŋɓəŋ aye, ka sər. 11Ka sər kəkay nakə ndo hay tə geŋ ɗəretsətseh ada ma kəkay na sa ɗəretsətseh ma wuzlahgəma i Aŋtiyos, ma wuzlahgəma i Ikoniyom ada ma wuzlahgəma i Listəre aye. Ayaw! Ndo hay ta seŋ ɗəretsətseh haladzay, ane tuk na, Bəy Maduweŋ kway kə təma ga ha abəra mə wu neheye tebiye. 12Ta deɗek ndo neheye tebiye a satay mədzepe tə Yesu Kəriste ada məndze andza nakə a say a Mbəlom aye na, ndo hay ta sateye ɗəretsətseh. 13Ndo i seweɗ hay ta ndo neheye faya ta vatay gər a ndo hay aye məndze tay ma nasiye kame kame, ta vay gər a bo tay ada ta vatay gər a siye i ndo hay dərmak. 14Nəkar na, ndza ɓəŋɓəŋ mə wu nakə ka tətik aye ada nakə ka təma tə ɗərev yak peteh aye. Ndza ɓəŋɓəŋ lele hərwi matətikaka way na, ka sər. 15Sər ha na, ka sər Ɗerewel i Mbəlom kwa ahəl nakə nəkar wawa eye mba aye. Ɗerewel i Mbəlom niye na, ma vəlakeye tsəveɗ ka məhute metsehe hərwi ada taɗə ka dzala ha ka Yesu Kəriste na, Mbəlom ma mbəliye kar ha. 16Wu nakə tebiye tə watsa a Ɗerewel i Mbəlom aye na, a yaw mə bazlam i Mbəlom. Ɗerewel nakay ma dzəniye kway ka matətike wu nakə deɗek aye, taɗə faya ka gakweye mənese na, ma ɗakweye ha, ma kətiye kway, ma tətikakweye hərwi ada kâ gakwa wu lele eye. 17Məsəfəre i Mbəlom a ge andza niye na, hərwi ada ndo i Mbəlom mâ təra neŋgeye maləva bo eye hərwi ka təma a ɗərev ŋgay wu nakə tebiye a say mede mata ge ha məsler ŋgwalak eye aye.


text: 1Jəju əl ə nə: «Təkɨ rɔjetɨ adɨ m-əl səsi. Kɨn ə re dəw madɨ ur go batɨ je tɨ kɨ ta kəy al, nə ḭ bal kɨ dɔ bɔr kɨ rəbɨ kɨ rangɨ ɓa, dəwe kɨn e nje ɓogɨ, e baw kaya. 2Nə dəw kɨ ur kəy go batɨ je tɨ kɨ ta kəy, e ə e ɓa batɨ je. 3NJe ngəm ta kəy batɨ je tḛḛ ta kəy ade, ɓa batɨ je ooi dɔ ndue. Nɨngə ɓar batɨ je ləne kare kare kɨ tɔde, tḛḛ səde taga. 4Lokɨ tḛḛ kɨ batɨ je ləne pətɨ taga nɨngə, ɔtɨ njɨyə no̰de tɨ, ɓa batɨ je uni goe, tadɔ gəri ndue. 5Batɨ je a uni go dəw kɨ rangɨ al. Re ooi dəw kɨ rangɨ ɓa, a a̰yḭ-naa sa̰y kɔ kade tɨ, tadɔ gəri ndu dɨje kɨ rangɨ al.» 6Jəju əl-de kujɨ ta kɨn, nə gəri nḛ kɨ əl-de ta dɔ tɨ kɨn al. 7Ə təl əl-de ɓəy ə nə: «Təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi, mi ta kəy batɨ je. 8Dɨje pətɨ kɨ rəi no̰m tɨ, əi njé ɓogɨ je, kɨ baw kaya je, adɨ batɨ je ooi ta ləde al. 9Mi ta kəy, re dəw ur kəy kɨ rəbɨ kɨ rɔm tɨ ɓa, dəwe a ɨngə kajɨ. A ur kəy nɨm, a tḛḛ nɨm, taa a ɨngə nḛ kusone nɨm tɔ. 10NJe ɓogɨ re ɓa, re mba ɓogɨ, re mba tɔl nḛ, ə re mba tujɨ nḛ tɔ par. Nə mi, m-re mba kadɨ dɨje ɨngəi kajɨ. Nɨngə kadɨ e kajɨ kɨ to mbar mbar. 11«Mi ɓa batɨ je kɨ m-ul batɨ je majɨ. Dəw kɨ ul batɨ je majɨ, adɨ rɔne mbata batɨ je ləne. 12Nə dəw kɨ e nje ngəm batɨ je mba kɨngə la par ɓɨ e ɓade al, lokɨ oo jagɨm ɨsɨ re kɨ dɔ batɨ je ɓa, ɨyə̰ batɨ je ə a̰y, adɨ jagɨm re uwə-de je, sane-de je. 13NJe ngəm batɨ je mbata kɨngə-n la kɨn a̰y, tadɔ nḛ lie e la par ə ɨsɨ sangɨ, adɨ oo lo kadɨ ɨndə rɔne ko̰ tɨ mbata lə batɨ je al. Mi, mi ɓa batɨ je kɨ m-ɨndə kəmm go batɨ je tɨ majɨ. 14M-gər batɨ je ləm, ə batɨ je ləm gəri-mi tɔ. 15Gəri-mi təkɨ Bai gər-m ə mi m-gər-n Bai kɨn be tɔ. Be ə, m-adɨ rɔm mbata batɨ je ləm. 16M-aw kɨ batɨ je kɨ rangɨ no̰o̰ ɓəy kɨ əi me kəy tɨ ne al. Əi je ka, sɔbɨ kadɨ m-re səde me kəy tɨ tɔ. A ooi ndum ɓa, a təli nḛ kul je kɨ kare ba gɨn ɓade tɨ kɨ kare ba. 17Bai ndɨgɨ-m, mbata m-ɨlə rɔm kɔ kadɨ tə m-təl m-ɨngə kɨngə kɨ rangɨ. 18Dəw kɨ a ɨndə tɔgɨ dɔm tɨ kadɨ m-ɨlə rɔm kɔ goto. E mi wa ə m-adɨ kɨ me ndɨgɨ ləm. M-aw kɨ tɔgɨ kadɨ m-adɨ-n nɨm, kadɨ m-taa-n nɨm. E kɨn ə e ndu kɨ m-gər kɨ rɔ Bai tɨ.» 19Ta lə Jəju kɨn təl re kɨ gangɨ-naa kɨ rangɨ dan Jɨpɨ je tɨ ɓəy. 20NGay je dande tɨ əli əi nə: «NDɨl kɨ majal ɨsɨ mee tɨ, dɔe a dana al, ə ra ban ə ɨsɨ oi ta lie ə?» 21Ə njé kɨ nungɨ əli əi nə: «Dəw kɨ ndɨl kɨ majal ɨsɨ mee tɨ əl ta be al. Dəw kɨ ndɨl kɨ majal ɨsɨ mee tɨ asɨ kadɨ a tḛḛ kəm njé kəm tɔ je al.» 22Dɔkagɨloe tɨ kɨn, Jɨpɨ je ɨsɨ rai nay tɔr ndu dɔ kəy tɨ lə Luwə Jorijaləm tɨ. E dɔkagɨlo kul tɨ. 23Jəju ɨlə lo aw je təl je gɨn pal tɨ lə Salomo̰, natɨ kəy tɨ lə Luwə. 24Jɨpɨ je ɨləi-naa gəi gɨde, nɨngə əli-e əi nə: «Kadɨ ban tɨ ə a əl-je ta kɨ kadɨ meje osɨ nangɨ ə? Kɨn ə re ḭ Kɨrɨsɨ kɨ Luwə mbəte ə, əl-je wangɨ adɨ j-o.» 25Ə Jəju əl-de ə nə: «Ta kɨn m-əl səsi kəte ngata, nə ɨmbati kadɨ ɨtaai ta ləm. Nḛ je kɨ m-ɨsɨ m-ra-de me tɔ Bai tɨ kɨn mai najɨ dɔm tɨ. 26Nə səi, ɨmbati kadi-mi mesi. Ɨmbati tadɔ səi dan batɨ je tɨ ləm al. 27Batɨ je ləm ooi ndum, m-gər-de, nɨngə əi je uni gom tɔ. 28M-adɨ-de kajɨ kɨ to bɨtɨ kɨ no̰ tɨ, ɓɨ tade a tḭ al. Taa dəw kɨ kadɨ ɨndə tɔgɨne taa-n-de jim tɨ ka goto tɔ. 29Bai kɨ nje kadɨ-m-de aw kɨ tɔgɨ dɔ dɨje tɨ pətɨ, adɨ dəw madɨ kɨ asɨ kadɨ ɨndə tɔgɨ taa-n-de ji Bai tɨ goto. 30Je kɨ Bai je dɨje kɨ kare ba.» 31Lo kɨn tɨ, Jɨpɨ je təli kəi mbal ɓəy kadɨ n-tɨləi Jəju n-tɔli-e. 32Ə Jəju əl-de ə nə: «M-ra nḛ je kɨ majɨ majɨ ngay ta kəmsi tɨ kɨ tɔgɨ kɨ ḭ rɔ Bai tɨ, nga e kɨ ra ə ɨgei kadɨ ɨtɨləəi-mi kɨ mbal ɨtɔli-mi kɨ mbae ə?» 33Ə Jɨpɨ je əli-e əi nə: «E mbata nḛ majɨ kɨ ɨra ə jɨ ge kadɨ jɨ tɨləi kɨ mbal jɨ tɔli al, nə e kɨ mbata ta kɨ mal. Tadɔ ḭ kɨ ḭ dəw kare par əl ə nə ḭ Luwə.» 34Jəju əl-de ə nə: «Luwə əl me ndu-kun tɨ ləsi ə nə: “Mi m-əl səsi, səi luwə je”. 35Dɨje kɨ Luwə əl-de ta ləne ə Luwə ɓar-de luwə je kɨn. Nɨngə ɨgəri majɨ kadɨ dəw asɨ tɔgɨ bujɨ ta lə Luwə al. 36Mi, e Luwə ə mbətɨ-m, ɨlə-m dɔnangɨ tɨ, ə m-əl-n m-ə nə mi NGon Luwə, nɨngə səi əli əi nə se mi na̰ ə m-əl m-ə nə mi NGon Luwə wa ɓa, mi nje kəl ta kɨ mal dɔ tɔ Luwə tɨ, kɨn e mba ri ə? 37Kɨn ə re m-ra kɨlə lə Bai al nɨngə tə adi-mi mesi al! 38A kɨn ə re m-ɨsɨ m-ra kɨlə lə Bai nɨngə, re adi-mi mesi al ka, adi mesi kɨlə je kɨ m-ra-de ka kɨn ndə̰y taa. Adi mesi kadɨ ɨgəri təkɨ Bai ɨsɨ mem tɨ, ə mi m-ɨsɨ me Bai tɨ tɔ.» 39Lo kɨn tɨ, sangi rəbɨ nja kare ɓəy kadɨ n-uwəi Jəju, nə tḛḛ mbo̰de tɨ aw. 40Jəju təl aw gɨdɨ ba Jurdḛ tɨ, lo tɨ kɨ kəte Ja̰ ra dɨje batəm tɨ. Jəju aw ɨsɨ loe tɨ kɨn no̰o̰. 41Dɨje ngay awi rɔe tɨ, nɨngə əli-naa əi nə: «Ja̰ ra nḛ madɨ kare kɨ ətɨ ɓəl al, nə nḛ je pətɨ kɨ əl ɔjɨ-n dɔ dɨngəm kɨn e nḛ je kɨ rɔjetɨ.» 42Lo kɨn tɨ no̰o̰ be dɨje ngay adi mede Jəju.


text: 1Ma daba'əkii, nya nee ka Uundzə Bagata, ca əndzəgi rəŋwə agi ɓukanyiitə məɗəfə a ma ləkaləkatəta. Wata, ma nya fa, rəŋwə agi uushi'iitə ənfwaɗə da i əpinatii a ŋgəree ka uurakii makə dzanə ŋga vəna, əŋki ci, “Shiwa!” 2Ma nya tsaamə, wata nya nee ka mabwaɗaɗa təhwa da əndə a ba'akii. Ma əndəta, da i kwadza aciikii nə ci. Ənjə a vii ka ci dara ŋga jaalanə, ca palə də jaalanə, ca dzə ka tsakə jaalanə. 3Uundzə Bagatə a ənə ka əndzəgi bəra'inə ŋga ɓukanyiitə a ma ləkaləkatəta. Wata, ma nya fa əsə, bəra'inə ŋga uushi'iitə ənfwaɗə da i əpinatii a ba, “Shiwa!” 4Wata əndə'i madizə təhwə a shigi. Ma əndətə a ba'akii, kə vii ənji ka ci magərə ŋgila purəŋanə, ənjə a vii ka ci baawəɗa ŋga guŋutə də panə asəkə duuniya, ənji shiŋkinə a ɓəələshinə. 5Uundzə Bagatə a ənə ka əndzəgi makkənə ŋga ɓukanyiitə a ma ləkaləkatəta. Wata, ma nya fa əsə, makkənə ŋga uushi'iitə ənfwaɗə da i əpinatii a ba, “Shiwa!” Ma nya tsaamə, wata nya nee ka madədəŋwə təhwa. Ma əndətə a ba'akii, da i sə ŋga gəla də uushi'inə aciikii nə ci. 6Wata nya fa waɓənə əsə makə uura ŋga əndə ahada uushi'iitə ənfwaɗə da i əpinatii, ca ba, “Reeta ŋga taasawa ŋga səkəŋwə tanə taa taasawa da reeta ŋga jika tanə ɗərəginə ənji də kwaɓa ŋga ka uusəra rəŋwə! Amma ga ənjə a saawee ka maara da ma'i inaba.” 7Uundzə Bagatə a ənə ka əndzəgi ənfwaɗənə ŋga ɓukatə a ma ləkaləkatəta. Wata, ma nya fa, ənfwaɗənə ŋga uushi'iitə ənfwaɗə da i əpinatii a ba, “Shiwa!” 8Ma nya tsaamə, wata nya nee ka dəfwa'a ŋga təhwa. Ma əndətə a ba'akii, ‘Wa’ nə ləməkii. Ha ŋga ndzaanə ŋga maməətə ənjə a dzə də nə'unə tə ci ba'ə ba'a. Kə vii ənji ka tii baawəɗa agyanə əndə'i purəŋanə rəŋwə agi ənfwaɗə ŋga duuniya ka ɓəələ ənji də ŋgila purəŋanə, i də maɗəfənə, i də bwaneanyinə, i də dabanyinə ŋga bilinə. 9Uundzə Bagatə a ənə ka əndzəgi tufənə ŋga ɓukatə a ma ləkaləkatəta. Nya tsaamə aatsa ha ŋga ɗa sataka ka Əntaŋfə, wata nya nee ka ma'yanyinə ŋga ənjitə ɓəələgi ənji putə ŋga waaza waɓənə ŋga Əntaŋfə, acii kə ndzaa tii ka ənji gooŋga agi waazanatii. 10Təya ka vurənə də ŋgeerənə, əŋki tii, “'Ya'ə Slandana, Maɗuunəkii, Malaaɓakii, Əndə gooŋga. Ca'ə guci gəraniinə la gəŋwanaaku agyanə ənji duuniya putə ŋga ɓələnə tiinə, ha ɗa ka tii ciɓə kwa?” 11Wata ənjə a vii ka taa wu agitii marəma, əŋki ənji ka tii, “Gəreemə gi'u zəku'i, kaa laŋənə ŋga ndzəkəŋushi'inuunə a mbu'u, waatoo guvii-slənənyinə goonə ətə ci ənjə a ɓəələgi makə sətə ɓəələgi ənji tuunə noonə.” 12Uundzə Bagatə a ənə ka əndzəgi kuwanə ŋga ɓukatə a ma ləkaləkatəta. Ma nya nee, wata gəgədzənə nə hanyinə də ŋgeerənə, uusəra a ɗagi jakə jakə makə mandə kəbənə, ləgiɗə əsə, ca ɗagi dizə yarə yarə makə idəna. 13Kwaalyanə nə tikisanyinə aa duuniya makə poo ŋga mana ənfutə gaŋgəzətə məɗa. 14Səkəntaŋfə a fuuɗəgi makə ədza, ca rarə'igi. Giŋunyinə da təpurə ətə ahada uunəvə patə, pooshi tii ma'ə ka hatii ŋga ŋukə. 15Ma meeminə ŋga duuniya da gayinə, da gayinə ŋga soojiinə, da ənji gəna, da madiigərə ənji, da patənə ŋga hara ənji, maviinə da dimwanyinə patə, kə huyi tii ka umbənə aagi giŋunyinə da ɓurəhənyinə. 16Təya ba ka giŋunyinə da faariinə, “Uulyaanəmə keenə, una umbee keenə acii ga Əndətə dasə asəkə dəgələ ŋwaŋuunə a nee keenə, una umbee keenə acii ciɓətə nə Uundzə Baga a ɗa keenə putə ŋga maɓətəsəkaakii. 17Acii kə mbu'ya bwaya uusəra ŋga maɓətəsəkatii. Wu saŋə na mbee ka sə'watəna?”


text: 1Təwopɨl, dɨje ngay adi rɔde, ndangi nḛ je kɨ rai nḛ danje tɨ ne kɨn kɨ goe goe. 2NDangi təkɨ, njé kɨ ooi nḛ je kɨn kɨ kəmde əli-je. OOi kɨ kəmde lo kɨlə ngɨre tɨ nu, ə təli njé kɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ lə Luwə. 3Be ə, mi ka, m-sangɨ gɨn nḛ je pətɨ kɨ rai nḛ kɨn, lo kɨlə ngɨre tɨ nu kɔre kɔre kadɨ m-o. Nɨngə go sange tɨ kɨ m-sangɨ, m-o majɨ ngay kadɨ, m-ndangɨ me makɨtɨbɨ tɨ kɨ goe goe madi ḭ kɨ bo Təwopɨl. 4Lo kɨn tɨ, a gər kadɨ nḛ ndo je kɨ ɨngə-de e nḛ ndo kɨ rɔjetɨ. 5Dɔkagɨlo tɨ kɨ Erodɨ e-n ngar kɨ Jude tɨ, dɨngəm kare ɨsɨ no̰ tɔe nə Jakari. Jakari e kɨ kare me ɓutɨ tɨ lə nje kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare kɨ ɓari-e Abɨya. Tɔ nee nə Elijabətɨ. E ngon dəne kɨ gɨn kojɨ tɨ lə Aro̰. 6Jakari əi kɨ Elijabətɨ joo pu əi dɨje kɨ dana ta kəm Luwə tɨ. Təli rɔde majɨ ngay go ndu-kun je tɨ kɨ go rəbɨ je tɨ lə Ɓaɓe pətɨ. 7Nə ɨngəi ngon al, tadɔ Elijabətɨ e kujɨ. Nɨngə e dɔkagɨlo kɨ, əi joo pu, ɓugəi ngata. 8NDɔ kare Jakari ɨsɨ ra kɨlə kɨjə məsɨ kadɨ-kare ta kəm Luwə tɨ, tadɔ e ndɔ ra kɨlə lə ɓutɨ lie. 9Nɨngə, kɨ go rae tɨ lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, kɨr osɨ dɔ Jakari tɨ kadɨ ur me kəy tɨ lə Luwə. Ur kəy kadɨ ɓukɨ ndujɨ kagɨ kɨ ətɨ mbḭ poro. 10Lokɨ Jakari a ɓukɨ ndujɨ kagɨ kɨ ətɨ mbḭ poro kɨn, kosɨ dɨje ngay ai taga nḛ a əli ta kɨ Luwə. 11Loe tɨ no̰o̰, malayka lə Ɓaɓe tḛḛ hɔy kɨ rɔ Jakari tɨ, a kɨ dɔ ji ko̰ lo ɓukɨ ndujɨ kagɨ tɨ be. 12Lokɨ Jakari oo malayka ka kɨn nɨngə, ndɨle tḛḛ a̰y nay sar, ɓəl tɔl-e. 13Nə Malayka əl-e ə nə: «Ɨɓəl al Jakari, tadɔ Luwə oo dɔ ndu ta kɨ əl sie. Nei Elijabətɨ a ojɨ ngon adi, a ɨndə tɔe nə Ja̰. 14A e nḛ rɔnəl ləi kɨ bo ngay, taa dɨje ngay a rai rɔnəl dɔ koje tɨ tɔ. 15Tadɔ a e dəw kɨ bo ta kəm Ɓaɓe tɨ. A a̰y kasɨ nju al nɨm, a a̰y ndəgɨ kasɨ je kɨ əm ɔde al nɨm tɔ. Lokɨ to me kone tɨ ɓəy, NDɨl Luwə a rose. 16A təl kɨ ngan Isɨrayəl je ngay re səde rɔ Ɓaɓe Luwə tɨ ləde. 17A njɨyə ta kəm Ɓaɓe tɨ kɨ NDɨl nɨm, kɨ tɔgɨ lə nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ, Eli nɨm tɔ. A njɨyə kɨ NDɨl nɨm kɨ tɔgɨ nɨm mba kadɨ ɨlə nojɨ ngan je kɨ bawde je naa tɨ. Taa kadɨ njé dɔ nga̰ je təli njé kaw kɨ hal lə dɨje kɨ dana, mba kadɨ dɨje ɨndəi dɔ rɔde dana mbata lə Ɓaɓe.» 18Jakari dəjɨ malayka ə nə: «Kɨ go rəbɨ kɨ ban ə m-a m-gər-n kadɨ e ta kɨ rɔjetɨ ə? Tadɔ mi kɨ dɔm m-ɓɨgə, taa nem ka ɓale al dɔ lo tɔ ngata.» 19Ɓa malayka təl əl-e ə nə: «Mi Gabɨrɨyəl, kɨ nje ra kɨlə ta kəm Luwə tɨ. Luwə ɨlə-m kadɨ m-əli ta, m-ɨlə Poy Ta kɨ Majɨ kɨn mbi tɨ. 20O majɨ, a təl mbɨki, adɨ a asɨ kəl ta madɨ al, bɨtɨ kadɨ ndɔ kɨ nḛ je kɨ m-əli tae kɨn rai nḛ ɓəy taa. A e be, tadɔ adɨ mei dɔ ta je tɨ kɨ m-əli kɨn al. Nḛ je kɨn a rai nḛ dɔkagɨloe tɨ kɨ Luwə ɔjɨ.» 21Me lo kɨn tɨ, kosɨ je toi ta ngəm ta Jakari tɨ, ta ndɔjɨ-de, tadɔ Jakari un dɔkagɨlo ngay me kəy tɨ lə Luwə. 22Lokɨ ɨndə lo tḛḛ kɨ taga kɨ rɔ kosɨ je tɨ nɨngə, asɨ kadɨ əl-de ta al. Lokɨ əl-de ta al, gəri kadɨ oo nḛ me ndɨl tɨ me kəy tɨ lə Luwə. Jakari əl-de ta kɨ jine par, ə ɨsɨ kɨ mbɨki tɨ. 23Lokɨ tɔl ta kɨlə nɨngə, təl aw me kəy tɨ ləne. 24Ɓa ngay al go tɨ, nee Elijabətɨ ḭ səm. Elijabətɨ ɓɔyɔ rɔne kəy, adɨ dəw oo-e al, asɨ nay mi, ə əl ə nə: 25«Oi majɨ kɨ Ɓaɓe ra səm kɨn. Ɓaɓe ɨndə kəmne gom tɨ, ɔr rɔsɔl dɔm tɨ dan dɨje tɨ.» 26Me nay tɨ kɨ ko̰ mehḛ, Luwə ɨlə malayka Gabɨrɨyəl me ɓe bo tɨ kɨ tɔe nə Najarətɨ, dɔnangɨ tɨ kɨ Galile. 27Ɨle rɔ ngon mandɨ tɨ madɨ kɨ gər ngaw al ɓəy, kɨ dɨngəm kare kɨ tɔe nə Jɨsəpɨ, kɨ gɨn kojɨ tɨ lə Dabɨdɨ uwə dɔe. Tɔ ngon mandɨ ka kɨn nə Mari. 28Malayka ur kəy go Mari tɨ əl-e ə nə: «M-uwə jii Mari, ḭ kɨ ɨngə me-majɨ ta kəm Luwə tɨ, Ɓaɓe e naa tɨ səi.» 29Ta kɨn ətɨ Mari ɓəl, adɨ dəjɨ rɔne ta ə nə se gɨn kuwə ji kɨn e ri wa? 30Malayka əl-e ə nə: «Ɨɓəl al Mari, tadɔ ɨngə majɨ ta kəm Luwə tɨ. 31A ḭ səm, a ojɨ ngon kɨ dɨngəm, a ɨndə tɔe nə Jəju. 32A e kɨ bo, a ɓari-e NGon lə nje ke dɔ nḛ je tɨ pətɨ. Nɨngə, Ɓaɓe Luwə a ade kɨmbər ngar lə kae Dabɨdɨ. 33A o̰ ɓe dɔ gɨn kojɨ tɨ lə Jakobɨ bɨtɨ kɨ no̰ tɨ. Nɨngə ko̰ɓe lie a ɨndə ngangɨne al tɔ.» 34Mari əl malayka ə nə: «Go rəbɨ kɨ ban ə nḛ je kɨn a rai nḛ ə? Tadɔ m-gər ngaw al ɓəy.» 35Malayka əl-e ə nə: «NDɨl Luwə a re dɔi tɨ, Luwə kɨ e dɔ nḛ je tɨ pətɨ a ɓukɨ tɔgɨne dɔi tɨ. E mbata kɨn ə, ngon kɨ a oje ḭ rɔ Luwə tɨ, a ɓari-e NGon Luwə. 36O noji Elijabətɨ kɨ ɓɨgə wa kɨn ka ḭ səm tɔ. E kɨ dɨje ɓari-e kujɨ ka ə yə ḭ səm ra nay mehḛ kɨn. 37Ḭ səm tadɔ nḛ kɨ dum Luwə goto.» 38Mari ə nə: «Mi ɓəə lə Ɓaɓe, majɨ kadɨ Luwə ra səm təkɨ tḛḛ-n tai tɨ.» Loe tɨ kɨn, malayka ɨyə̰ Mari ə ɔtɨ aw. 39Me ndɔ je tɨ kɨ go tɨ, Mari ḭ taa, aw law law kɨ dɔnangɨ kɨ mbal je əi tɨ, me ɓe tɨ kɨ Jude. 40Aw ur me kəy tɨ lə Jakari, uwə ji Elijabətɨ. 41Lokɨ Elijabətɨ oo ndu Mari nɨngə, NGon kɨ mee tɨ ɔdɨ rɔne ndur kutɨ kutɨ. Nɨngə NDɨl Luwə rose tɔ. 42Lo kɨn tɨ, Elijabətɨ un ndune kɨ taa, əl Mari ə nə: «Luwə adɨ majɨ uri dan dəne je tɨ pətɨ. Nɨngə NGon kɨ to mei tɨ ka majɨ ur-e tɔ. 43Ra ban ə mi kɨn par, Luwə ɓukɨ-m tɨ kədɨ be bɨtɨ, adɨ ko̰ Ɓam re me kəy tɨ ləm ə? 44Lokɨ m-o ndui kɨ uwə-n jim, ngon kɨ mem tɨ ɔdɨ rɔne ndur kɨ rɔnəl. 45Ḭ nje majɨ-kur, tadɔ adɨ mei kadɨ nḛ je kɨ Ɓaɓe əli tae a tɔli tade.» 46Be ə Mari ə nə: «NGa̰ mem osɨ pa ɨlə tɔjɨ dɔ Ɓaɓe tɨ. 47NDɨlm ra rɔnəl dɔ Luwə tɨ kɨ nje kajɨ-m. 48Tadɔ Luwə təl kəmne oo-n ɓəə ləne kɨ dəne kɨ asɨ nḛ madɨ al. E be ə, kaw kɨ kəte no̰o̰, Dɨje pətɨ a ɓari-mi nje majɨ-kur kɨ dɔ lo je kɨ dangɨ dangɨ. 49MBata Luwə kɨ nje tɔgɨ pətɨ, Ra nḛ je kɨ ətɨ ɓəl ɓəl mbata tɨ ləm. Majɨ kadɨ tɔe e kɨ kay njay. 50Nɨngə, kadɨ me-majɨ lie to kɨ dɔ ɓal je dɔ ɓal je dɔ dɨje tɨ kɨ njé ɓəl NDɨle. 51Luwə ɔjɨ tɔgɨne pətɨ kɨ taga, NJé kɨ nga̰mede rosɨ kɨ kɔjɨ rɔ, Luwə tɨndə-de sane-de. 52Sur njé tɔgɨ je tɨlə-de dɔ kɨmbər ngar je tɨ ləde, Nɨngə njé dɔ sɔl, un dɔde kɨ taa tɔ. 53Adɨ nḛ kɨngə rosɨ ji njé ndoo je, Ə tuwə njé nḛ je jide kare adɨ awi. 54Ɔsɨ sɨl Isɨrayəl kɨ ɓəə kɨlə lie, Adɨ mee ole dɔ me-majɨ tɨ kɨ mbata dɨje lie. 55Me ole dɔ tɨ təkɨ un-n mɨndɨne adɨ kaje je kəte nu. Un adɨ Abɨrakam kɨ gɨn kojɨ lie ba pətɨ kɨ no̰ tɨ.» 56Mari ɨsɨ kɨ Elijabətɨ asɨ nay mɨtə, nɨngə təl aw ɓe. 57Dɔkagɨlo kojɨ ngon lə Elijabətɨ asɨ, ə ojɨ ngon kɨ dɨngəm. 58NJé gədɨ kəy je lie kɨ noje je ooi poy majɨ kɨ Luwə ra sie adɨ rai sie rɔnəl. 59Lokɨ ndɔ kɨ ko̰ jijoo go kojɨ ngon tɨ asɨ nɨngə, rəi kadɨ ɨjəi mɔte. Dɨje ndɨgi kadɨ n-ɓari-e kɨ tɔ bawe kɨ Jakari. 60Nə ko̰e əl-de ə nə: «Jagɨ, a ɓari-e nə Ja̰.» 61Ə dɨje əli Elijabətɨ əi nə: «Dəw kɨ gɨn kojɨ tɨ ləi kɨ tɔe to be goto.» 62Lo kɨn tɨ, dəji bawe ta kɨ jide əi nə se ge kadɨ n-ɓari ngon ka kɨn nə na̰ wa? 63Jakari dəjɨ adɨ rəi kɨ ba ndangɨ nḛ adi-e, nɨngə ndangɨ nḛ tɨ: «Tɔe e Ja̰.» Lo kɨn tɨ, ta ndɔjɨ dɨje pətɨ. 64Loe tɨ no̰o̰, ta Jakari tḛḛ, ndone tutɨ adɨ əl ta ɨlə-n tɔjɨ dɔ Luwə tɨ. 65Nḛ kɨn ra ɓəl dɨje pətɨ kɨ me ɓe je tɨ kɨ dɔ lo tɨ kɨ no̰o̰, taa go nangɨ mbal je tɨ kɨ Juda pətɨ, dɨje əli tae kɨ lo lo. 66Dɨje pətɨ kɨ ooi poy ta kɨn ngəmi mede tɨ, ə əli əi nə: «NGon kɨn a təl ri ə?» Təkɨ rɔjetɨ, ji Ɓaɓe e dɔe tɨ. 67NDɨl rosɨ Jakari kɨ baw ngon, adɨ əl ta kɨ ta Luwə tɨ ə nə: 68Tɔjɨ kɨ dɔ Ɓaɓe tɨ, kɨ Luwə lə Isɨrayəl, MBata re oo dɨje ləne, taa-de ɨlə-de taa. 69E ə tḛḛ kɨ NJe kajɨ kɨ NJe tɔgɨ gɨn kojɨ tɨ lə Dabɨdɨ adɨ-je. 70Tḛḛ sie təkɨ ɨlə-n mbḛe kɨ ta njé kəl ta je kɨ tae tɨ kɨ ayi njay, dɔkagɨlo tɨ kɨ mari nu. 71NJe kajɨ kɨ a taa-je ji njé ba̰ je tɨ ləje kɨ njé koo kəmje je al pətɨ. 72E be ə, Luwə tɔjɨ-n me-majɨ ləne kɨ rɔ kaje je tɨ, Nɨm taa, me ole dɔ kɨlə mɨndɨ tɨ kɨ ay njay nɨm tɔ. 73Kɨlə-mɨndɨ kɨ go mɨnde tɨ kɨ un adɨ ka je Abɨrakam. 74Kun mɨndɨ kɨ a ra kadɨ jɨ ra kɨlə ɓəə lie kɨ kanjɨ ɓəl, Lokɨ a taa-je ji njé ba̰ je tɨ ləje. 75Kadɨ jɨ njɨyə ta kəme tɨ, me kay njay tɨ nɨm, me ka dana tɨ nɨm, Dɔkagɨlo pətɨ kɨ je-n kɨ dɔje taa. 76Ḭ ngonm, a ɓari-ni nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ kɨ e dɔ nḛ je tɨ pətɨ, MBata a njɨyə no̰ Ɓaɓe tɨ kadɨ ɨra rəbɨ lie. 77Lo kɨn tɨ, dɨje lie a gəri kajɨ kɨ ajɨ-de kɨ go rəbɨ kɨyə̰ go majal je tɨ ləde kɔ. 78Luwə e nje me-majɨ. Kɨ takul me-majɨ kɨ koo kəm-to-ndoo lie ə, Kunjɨ kɨ dɔra̰ tɨ unjɨ-n dɔje tɨ tə kadɨ be. 79Kunjɨ kɨn unjɨ dɔ dɨje tɨ kɨ ɨsi me tɨl tɨ nɨm, Me ndɨl koy tɨ nɨm, MBa kadɨ ndɔr-je ta rəbɨ, aw səje dɔ rəbɨ kɨsɨ-maje tɨ. 80NGon ka kɨn tɔgɨ, təl dəw kɨ mbujɨ me ndɨl tɨ. Ra ɓe dɨlə mbo tɨ, bɨtɨ ndɔ kɨ tḛḛ-n taga ta kəm Isɨrayəl tɨ.


text: 1Má tə wuntə vi, vi ndza Yesu mnyə tsadi ká Janisarata, ba mbəlyi kúkulə tsənitəgwa tá njə́, shiki-shiki ka fá vəcə Hyalatəmwə ndza njə gə. 2Má təɓa ná, ba Yesu nata wuntyi kwambawali ɓwagə mnyə kətləri tə dyaɓasha. Má mbəlyi kə təmi kwa hyá mamə ná, wuri hyá kə hwə kwa hyá, a dzəgə yaɓə bararawə-hya. 3Ba Yesu dzəgwa wuntə kwambawali tsa, tsá ka nga Siman, a ba gə sha Siman nee, "Ndaləkə kwambawali jilyə kure batlyə," əkwə. Ba njə njigwe kwa kwambawalie, a tətəkərəshə vəcə Hyalatəmwə tə́ mbəlyi kúkulə ngyi. 4Má vi kə njə kərintə gə vəcə-njəa, ba njə gə sha Siman nee, "Ndaləkə kwambawali tsa jilyə kure ndangə, a ba yə wdela bararawə-yə kwa yemyi, yə lə mcə hyi-nga, a yə təmi," əkwə. 5"Hya-hya yə́ təmi, Mala, a vá tsəshə wsi yə́ wə; a má təmburi tsá kə na gə tsa ki, yira ncə bararawə shə dzəgwa yemyi," əkwə Siman. 6Ba yə Siman wdela bararawə-hya kwa yemyi. Má nda nə na ná, ba hyá tsəvə kələpə kúkulə, a və nkwa kə wkyahə bararawə-hya va dyi kələpə kwa! 7Má vi kə hyá nata dyedyeki kələpə ngyi ka dənama-rahya, ba hyá ka kwavati-hya kwa wuntə kwambawali tsa, a hyá səkə vwi hyá. Ba mbəlyi ngyi səkə vweta hyá, a lələhəntə kwambawali-hya ɓwagə ngyi lə kələpə tsa; a və nkwa kə dzəgwa mbuɗi kwambawali-hya va dyi kələpə kwa. 8Má vi kə Siman Bitrus nata wsi kə mələtəgwa kala tsa shə, ba njə gəliɓyi tə kəma ra Yesu, a gə nee, "Hwə vari rá, Tlamda, təmburi mdi lə bikyi rá," əkwə. 9(Má Siman lə paɗə mbəlyi kwa kwambawali tsa ná, ba ndayə va dyi kələpə kə hyá tsəvə tsa. 10Má yə Yakubu hyá lə Yohana, nggwasə Zabadi, məsəbə Siman hyá venkwashə, a ba hyá ndayə dəwa.) Ba Yesu gə sha Siman nee, "Washə na nggadləni wə, təmburi na dzəgə ndza ka mdi kə təmi mbəlyi səkə tá Hyalatəmwə," əkwə. 11Ba hyá ndaləkə kwambawali-hya dzəgə mnyə kətləri, a fəyə tə dyaɓasha, a ba hwə tá zaka wsha-hya paɗə, a zəlitə Yesu. 12Má tə wuntə vi ná, ba Yesu li dzəgə wuntə mələmi ndza wuntə mdi dərəne təɓa. Vi kə mdi dərənee nata Yesu, ba njə səkə gəliɓyi tə kəma-ranjə, a gədyi Yesu nee, "Titihwə na rá, Tlamda; má ndərə kə "i na, ndaka mbə́tə rá na va dərənee," əkwə. 13Mpikkə Yesu ncəkə pəla-ranjə ba fata mdie: "Wuri rá kə "i; 'kulingə' kwə na va dərəne-rangaa!" əkwə. Təkwashə-təkwashə ba dərəne ra mdie kəri! 14Ba Yesu "yəmə mdie nee, "Washə na gərəshə habarə wsie tə́ mbəlyi wə—se waləka tə́ mdi kə mələ sarəka kwa mpya Hyalatəmwə, a njə vərahəvə ndza ra kəri dərəne-ranga. Ba na dzəgə lə wsi kə mələ sarəka ra kəri dərəne, kala tsá kə wada ra Musa gətə—tazhe ba mbəlyi sənata nee, wuri dərəne-ranga kə kəri handanda. Mayi na li," əkwə. 15A má habarə Yesu mwa ná, ba wtləshə nkwa paɗə akə, a ba mbəlyi kúkulə səkə tazhe fá vəcə gə njə ba tazhe njə mbə́tə hyá va shiligi kə ɗa hyá. 16Má Yesu ná, ndaka li njə dzəgə nkwa má mdi təɓa, tazhe mələ adəwa kutəra-ranjə. 17Má tə wuntə vi, vi ndza Yesu tə tətəkə wsha tə́ mbəlyi ná, wuntyi ká Farisi lə wuntyi mala-mala kə sənata wada ra Musa tsá shə məndzə təɓa. (Má ká Farisi ngyi lə mala-mala ngyi, səkə tə mələmi dadamə tə hyə ká Galili ba səkwa mə hyə ká Yahudiya lə Urushalima hyá.) Lə dənama ra Tlamda Yesu tazhe mbə mbəlyi má kulingə. 18Má nda fá na ná, ba wuntyi mbəlyi kələkə wuntə mdi ghyaɓə səkə tə ci kə hya-ranjə; má mdie ná, kə mtə-mtə gwa-ranjə ghughyaɓɓə. Ba mbəlyi ngyi ɗa lə və nkwa kə kə́lə njə́ dzəmə mpya tazhe fəyə njə́ tə kəma ra Yesu. 19A má təmburi kúkulə mbəlyi kwa nkwa ná, ndyarə hyá va wakəvə nkwa tsəramə kələkə mdie dzəmə mpya tsa. Təmburi tsətsə, ba hyá pahəntə ghi mpyaa, a ba ncəkə mdie dzəgwa mpyaa, məhya tə ci-njə, a fəyə njə́ tə kəma ra Yesu kwalyə paɗə mbəlyi tə nkwa shə. 20Má vi kə Yesu nata tsəli mbərəsa ra mbəlyi ngyi ná, ba njə gə sha mdi ghyaɓə tsa nee, "Wuri bikyi-nga kə ntivintə na gwa, mdi-ra!" əkwə. 21Ba mala-mala lə ká Farisi təɓa ngyi gə sha ghi-hya nee, "Waá mdi kə gə vəcə kə wshəntə Hyalatəmwəar? Mdi shə ba tsəramə ntivintə bikyi ná—se waləka Hyalatəmwə kutəra-ranjəw?" əkwə. 22Yesu mwa, ndara wuri kə sənata zəzi-hya tsa, a ba gə sha hyá nee, "Təmburi waá nda gə vəcə yə kala tsa kwa mni-yə fashə ri? 23Tsa-ma tsá dzawə: ba rá gə nee, 'Wuri bikyi-nga kə ntivintəgwa,' lə gə nee, 'Tlagwa na ntahə,' əkwə ri? 24Yira ncə yə ndzaranjəa nee, ndara lə dənama ra Hyalatəmwə Zəgwi ra Za kwa wdunya tazhe ntivintə bikyi tə́ mbəlyi pakatə!" əkwə. Ba njə gə sha mdi ghyaɓə tsa nee, "Yira gə sha na, tlagwa, ba na pərətə ci-nga, a na li dzəgə ya-nga!" əkwə. 25Təkwashə-təkwashə ba mdie tlagwa kwa kəma-rahya paɗə, ba pərətə ci-njə, a ba li dzəgə ya-njə lə fali Hyalatəmwə! 26Paɗə mbəlyi tə nkwa shə, ba hyá ghiri və ndangə, a nggadlənishəgwa. Acə hyá mə fali Hyalatəmwə, a gə nee, "Waá tsəli mbwara wsha kwatsəka kə myi nata ɓeshie ri ta?!" əkwə. 27Má vi kə Yesu hwə səkwa kwa mpya tsa mənə, ba njə nata wuntə mdi kə tsəni budi məndzə kwa mpya kə tsəni budi; tli-njə ná, Lawi. "Ndə na zəli rá," əkwə Yesu sha njə́. 28Ba Lawi tlagwa, a hwə tá zaka wsha-njə paɗə, a ba zəlitə Yesu. 29Má tə wuntə vi, ba Lawi mələrətə wsha kə zəmə tə́ yə Yesu hankyə ya-njə. Ba mbəlyi kə tsəni budi kúkulə səkə zəmə wsi kə zəmə lə Yesu, hyá lə wuntyi mbəlyi damə dəwa. 30Ba wuntyi ká Farisi lə mala-mala-rahya jigamnya tə́ mbəlyi kə zəli Yesu nee, "Təmburi waá nda zəmə wsi kə zəmə yə lə ká batali ngyi ba mbəlyi kə tsəni budi ngyi ri?" əkwə hyá. 31Ba Yesu gə sha hyá nee, "Má mbəlyi kulingə nə, ka və mdi kə lá fwə hyá tá wuyə wə; se mbəlyi má kulingə, tsá kə və wuyə. 32Vá səkə wdunya rá tazhe ka mbəlyi kə fəyə ghi-hya kəlama bikyi wə; a tazhe ka mbəlyi lə bikyi səkə rá, a hyá wtubyi tə́ Hyalatəmwə," əkwə Yesu sha hyá. 33Ba wuntyi mbəlyi gə sha Yesu nee, "Má mbəlyi kə zəli Yohana nə, wamara vi mələ ashamə hyá, lə mələ adəwa; tsətsə mələ mbəlyi kə zəli ká Farisi dəwa. A má nganga mbəlyi kə zəli na ná, ndaka zəmə wsi, a sa wsha," əkwə. 34Ba Yesu gə sha hyá nee, "Má vi ndza mbəlyi ɗa mwə́ ná, tsəma dzəgə mbəlyi nkatə wsi kə zəmə tə́ mcə hyi za makwa, a na za makwa shə səfə tá hyá ri? 35Se vi kə mwə́ kəri, a ba za makwa hwə kwalyə hyá, nda dzəgə hyá ndza lə má huri?" əkwə Yesu. 36Ba njə gərətə njə́a vəcə nggəlaa tə́ hyá mwa nee, "Kə hyi-hyi ba mbəlyi wkyahə lə"use məlifyi tazhe tlá bə tə kacakaca ra lə"use kə hahalə, vashə njə ɗantə məlifyi tsa wə. Má wsi məlifyi ná, kandə daɓətəgwa lə tsá kə hahalə wə. 37Kə hyi-hyi mwa ba mbəlyi la ɗafa badlə dzəgwa tarəwtya kə hahalə, a wdi za tə́ ka hərə wə; təmburi má ba badləa wtlə ná, tarəwtya tsa dzəgə fuləɗi, a wtlə pwasəkəlayyə, a badləa dzəgə shikə tə ka. Má tarəwtyaa mwa ná, njə dzəgə ɗantəgwa. 38Má ɗafa badlə, kwa tarəwtya məlifyi hyi mbəlyi la njə́. 39Mdi kə sa badlə kwarə ta shə mwa, a na njə kə buhə va tsá kə wtlə-wtlə wə; 'Tsá kə wtlə-wtlə mdashə,' əkwə njə," əkwə Yesu.


text: 1Mbu'unə ŋga Yeesu aasəkə vəranə ŋga Yarikoo, ca dzə dasəkə vəranəkii. 2Ma davə də vəra, tə'i əndə'i əndə ɗii ləməkii Zakayusə. Gawə nə ci agi ənji luu tsəka. Əndə gəna əsə. 3Ma saa'ikii, kə ali ci rəgwa ŋga neenə taa wu nə Yeesu. Amma, makə ɗii ci gusə nə ci, kə təkuree ci ka neenə ka ci acii daɓaala. 4Makə ɗii ha'ə, wata ca huyipaa aakəŋwa, ca ndərəgi aa ənfwə ɓara kaa ca nee ka ci, acii dadavə nii kəya pitəgi. 5Makə mbu'i Yeesu ka hatə ɗii Zakayusə davə, wata ca maɗee ka ginəkii aadəgyə, əŋki ci ka ci, “Zakayusə, tsəgwayi, jimagərə. Acii, ma ənshina, gaku asii dəɓee ndzaanəki.” 6Jimagərənə nə Zakayusə pii pii, ca luu tə Yeesu də mooɗasəka. 7Makə nee ənji ha'ə, wata ŋguŋgunənə nə tii, təya ba, “Aa ha ma'waslyakə əndə gi ci.” 8Maɗətənə nə Zakayusə, əŋki ci ka Yeesu, “Slandana, a təkee nyi ka uushi'inaaki tatsə mbərə mbərə, nya vii reetakii ka maaghiinə. Ma ənjitə gəpi nyi də tii, ka jikəənənə nə nyi ka tii ənfwaɗə agyanə sətə gəpətə nyi aciitii.” 9Əŋki Yeesu, “Ma ənjinə ganə asii, ənshinə upaa tii luupaanə. Acii taa Zakayusə əsə, agi slikərənə ŋga Ibərahiima shigi ci. 10Acii ma shi nya, nyi Uuzənə ŋga ənda, ka aalənə tə maza ənja, nya luupaa tə tii.” 11Makə nji ənjə a fa waɓənə a ma Yeesu ha'ə, kə gi ci aakəŋwa də ɗa ka tii misaali. Acii kədəhə nə ci da vəranə ŋga Urusaliima, ma nə ənji ka nəhənə, kədəhə nə Əntaŋfə ka ɗa ŋwaŋuunaakii. 12Wata əŋki ci ka tii, “Tə'i maɗuunə ənshara. Kə pyalə ci ka madzaɗə hanyinə ka liwa ŋwaŋuunə, ma daba'əkii ca ənya. 13Ma taabu'u gi ci, ci kə 'watə ənji pu'u agi daguyinaakii. Kə ŋgirə ci pamə pu'u, ca təkəpaa ka tii mbərə mbərə. Əŋki ci ka tii: ‘Zhi'igimə see maɗa ənya nyi.’ 14Amma pooshi ənji ŋga nə ŋga hanyinaakii ka uuɗənə tə ci. Kə sləkee tii ka ənji daba'əkii kaa təya dzə ka banə ka ənjitə ca ɗəkə ŋwaŋwə oo'i: ‘Ma əndətsa, paa inə ka moonə ca ɗa keenə ŋwaŋuunə.’ 15“Yoo, makə upaa ci ŋwaŋuunə, wata ca ənya. Ca sləkee ka ənjə a 'waa'watə ka ci daguyinaakii ətə vii ci ka tii kwaɓata. Waatoo, kaa ca nee taa iitə nji əndə a zhi'igi naakii də sətə vii ci ka ci. 16Təkəŋwatə dagwa a shi. Əŋki ci: ‘Slandana, ma pamə ətə rəŋwə vii hə ka nyi, kə tii, kə ɗii ka pamə pu'u.’ 17Əŋki ci ka ci: ‘Yawa, ŋga'ə, ŋunyi əndə slənə nə hə. Kə slənyi hə də uuji uushi'inə də rəgwakii. Aciikii, ɗawə ŋwaŋuunə agyanə vəranyinə pu'u.’ 18Shinə nə bəra'inə. Əŋki ci: ‘Slandana, ma pamə ətə rəŋwə vii hə ka nyi, kə tii, kə ɗii ka pamə tufə.’ 19Əŋki ŋwaŋwə ka əndəta: ‘Ma hə əsa, ɗawə ŋwaŋuunə agyanə vəranyinə tufə.’ 20“Shinə nə əndə'i dagwa. Əŋki ci: ‘Slandana, wiinə pamaaku rəŋwə. Kə anətə nyi asəkə kəjeerənə, kə ŋgagi nyi. 21Acii kə ŋgwali nyi aciiku. Kə shii nyi, ma hə, əndə tamwə nə hə. Kə ndzaa hə makə əndətə ca ŋgərə sətə maɗəkəpaamə ci. Kə ndzaa hə əsə makə əndətə ca slənə cifanə ŋga sətə maləgamə ci.’ 22Əŋki ŋwaŋwə ka ci: ‘Ma ha, bwaya lawarə nə hə. Waɓəətsə a maku nə gəŋwanaaku. Kə shii hə oo'i, əndə tamwə nə nyi, agi ŋgərənə nə nyi sətə maɗəkəpaamə nyi, agi slənənə nə nyi cifanə ŋga sətə maləgamə nyi. 23Aa ya maɗa ha'a, mi unee hə ka ɗəkəpaa pamaaki ka hatə ci ənjə a zhi'igya? Maci ha'ə ɗii hə, kə nji nya ŋgərə pamaaki da i ma'inəkii agyanəkii, nyi kə ənya.’ 24“Wata əŋki ci ka ənjitə aɓiikii: ‘Luugimə pamətsə rəŋwə aciikii, una vii ka əndətə da pamə pu'u aciikii.’ 25Əŋki tii ka ci: ‘Slandana, əntaa kə uugi ci upaa pamə pu'wa?’ 26Əŋki ci: ‘Wanyinə ca ba koonə: ma əndətə da i uushi aciikii, ka ci tsakənə ənji viinə. Amma, ma əndətə ɗii naakii gi'u, taa gi'ukii maa, ka luuginə nə ənji aciikii. 27Ma məza ənjaaki əsə, waatoo ənjitə mamoomə nya ɗa ka tii ŋwaŋuunə, kaashatəmə tə tii, una kira tə tii aa hanə, una ɓəələgi tə tii ganə akəŋwaciiki.’ ” 28Makə uugi Yeesu waɓəginə ha'ə, wata ca ŋgərə rəgwa, ca takəŋwa ka ənji aa Urusaliima. 29Makə mbu'i Yeesu kədəhə da vəranyinə ŋga Bayitifaaji da Bayitaniya ashi giŋwə ŋga Zayitunə, wata ca sləkee ka hara lyawarənaakii bəra'i 30də banə ka tii, “Dəmə aasəkə vəraatsə aakəŋwa. Maɗa kə mbu'yuunə aa dəvə, ka lapaanə nuunə uundzə vamənda gwalə. Ma uundzə vaməndakii, pooshi əndə sha ŋgirə aa ba'akii shaŋə. Pəryatəmə, una kira. 31Maɗa kə ləguyi əndə a moonə taa ka mi cuuna pərə, bamə ka ci: ‘Slandanə mwayi.’ ” 32Wata lyawariitə sləkee Yeesu a maɗə, təya palə, təya lapaa weewee makə sətə bii ci ka tii. 33Ma təya pərə vaməndata, əŋki slanjiinəkii ka tii, “Ka mi cuuna pərə uundzə vaməndatsa?” 34Əŋki tii, “Slandanə mwayi.” 35Wata təya kira uundzə vaməndatə ka Yeesu, təya luukutəvə kəjeerənyinatii a ba'a uundzə vaməndata, təya ndərəvə də Yeesu aa ba'akii. 36Ma ca dzə də palənə, sasafəpaa nə ənji kəjeerənyinə a rəgwa ka gaɗeeginə ka ci. 37Mbu'unə ŋga Yeesu kədəhə da vəranə ŋga Urusaliima, ma ətsə ca jimə ashi giŋwə ŋga Zayitunə, wata daɓaala ənji nə'unə tə ci a ndzaŋə ɗa mooɗasəka, təya ŋgəree ka uuratii ka dəlanə də Əntaŋfə putə ŋga ɓəzə uushi'inə ŋga hurəshishiitə nee tii Yeesu a ɗaaɗa. 38Əŋki tii, “Tə'i barəkaanə ashi ŋwaŋutə shi də ləmə ŋga Slandana! Acii Əntaŋfə nə jamənə dagyə, naakii nə ɗuunuunə əsə, ci Əndə məghərəvənə ka shaŋə.” 39Tə'i hara Farisanyinə gatə agi daɓaala. Əŋki tii ka Yeesu: “Maləma, bawə ka lyawarənaaku, wa təya ndzaa kəɗa'ə.” 40Əŋki Yeesu, “Wanyinə ca ba koonə: maɗa kə ndzaa tii kəɗa'ə, ka ndzaŋənə nə faariinə natii.” 41Makə əncahatə Yeesu kədəhə da vəranə, nee ci ka vəranəkii, ca gwaŋə ka tuunə agyanə ənji vəranəkii. 42Əŋki ci, “Maci uushə a batə koonə sətə ca kira koonə ndzaanə jamə ənshinə ku! Amma, ma ətsa, kə umbəgi anuunə, paa unə ka mbeenə ka neenə əsə. 43Tə'i uusəra na shi, waatoo saa'itə nə ənji mbiinə goonə a tsagərə tuunə aasəkə, təya kərə'utə tuunə, təya pa'əgi rəgwa agyanuunə taa dama patə. 44Ka zamaginə nə tii duunə, təya waalagi kuvənyinə asəkə vəranə goonə patə. Taa rəŋwə pooshi faara na mbəɗaanə anə əndə'i. Ma nə ətsə a ɗa ha'ə, acii mashiimuunə taa guci shi Əntaŋfə ka tsakənə tuunə.” 45Mbu'unatii aasəkə vəranə, kə dəməgərə Yeesu aasəkə yi ŋga Əntaŋfə. Wata ca ndzaŋə shaabagi tə ənji ɗa fiiriinə davə. 46Əŋki ci ka tii, “Tə'i manaahəkii asəkə malaaɓa ləkaləkatə oo'i, ma bii Əntaŋfə: ‘Ka ndzaanə nə yaaki ka yi ŋga ɗa də'wa.’ Amma, ma una, kə geegyuunə ka yikii ka ha ŋga umbənə ŋga mahiirənə!” 47Ma Yeesu, uusəra patə jigunyi ci ka ənji asəkə yi ŋga Əntaŋfə. Kə ali madiigərə limanyinə da maliminə rəgwa ŋga ɓələginə tə ci. Ha'ə nə matakəŋwanyinə əsə. 48Amma kə təkuree tii ka rəgwakii, acii patənə ŋga ənja, kə kavə tii nətii ka fa sətə cii kəya dzəgunə ka tii.


text: 1Avanay njasa nza hwəlfə jijihiy Yesəw Kəristəw, ntsaa səvəri mbə kar Davitə ghəshi lə Abəraham. 2Tə kwataŋay, baw Abəraham yakə Izakə, mba'a Izakə yakə Zhakwapə, mba'a Zhakwapə yayakə kar Zhəwda, ghəshi lə nihwəti ngwarməhiy gwa'a. 3Mba'a Zhəwda yakə kar Peresə lə Zara. Tamar na mbəghəshi kar Peresə lə Zara. Mba'a Peresə yakə Esərəm, baw Esərəm yakə Ram, 4baw Ram yakə Aminadabə, mba'a Aminadabə yakə Nashən, mba'a Nashən yakə Salmən. 5Dzəghwa Salmən baw yakə Bəwazə. Rahabə na mbəghəy Bəwazə tsa va. Dzəghwa Bəwazə baw yakə 'Wəbetə. Mbəghəy 'Wəbetə na Rətə. Mba'a 'Wəbetə yakə Zhese, 6mba'a Zhese yakə mazə Davitə ki. Dzəghwa baw mazə Davitə yakə Saləmaŋw. Mbəghəy Saləmaŋw na mali 'Wəri va niy nza ki. 7Mba'a Saləmaŋw yakə Rəbəwam, baw Rəbəwam yakə Abiya, baw Abiya yakə Asafə, 8baw Asafə yakə Zhəzafatə, baw Zhəzafatə yakə Zhəwram, baw Zhəwram yakə 'Waziyasə, 9baw 'Waziyasə yakə Yətam, baw Yətam yakə Ahazə, baw Ahazə yakə Ezhekiyasə. 10Mba'a Ezhekiyasə yakə Manase, mba'a Manase yakə Amaŋw, baw Amaŋw yakə Zhəshiyasə, 11baw Zhəshiyasə yakə Yekwəniya, ghəshi lə nihwəti ngwarməhiy, ge'i ghala pətsaa niy kəəsəhwəshi mbəzli ka Babilaŋw dzəti hiɗi shi. 12Ma ləy hwəm sa kəəsəhwə məndi mbəzli ka Izərayel dzəti hiɗi ka Babilaŋw ki na, dzəghwa Yekwəniya mba'a yakə Salatiyel, baw Salatiyel yakə Zərəbabel, 13baw Zərəbabel yakə Abiyədə, baw Abiyədə yakə Eliyakim, baw Eliyakim yakə Azər, 14baw Azər yakə Sadəse, baw Sadəse yakə Ahim, mba'a Ahim yakə Eliyədə, 15baw Eliyədə yakə Eli'azar, mba'a Eli'azar yakə Matan, baw Matan yakə Zhakwapə, 16Dzəghwa ki baw Zhakwapə yakə Zhezhefə, ntsaa məəti Marəy, mbəghəy Yesəw tsa har məndi vaa Kəristəw Ntsa tivə Hyala ki. 17Ma mbəzli yakə məndi va kwətiŋ kwətiŋ, ka 'wava tə Abəraham pa' tə Davitəy, məŋ lə faɗə na jijihi. Dzəghwa mbəzli yakə məndi kwətiŋ kwətiŋ ka 'wava tə mazə Davitə pa' ghala vici kəəsəhwə ka Babilaŋw ka Izərayel na, məŋ lə faɗə jijihi diɓa. Ge'i səəkə tə tsava vəghwə ka sar pa' tə vəghwə tsa yakə məndi Kəristəw na, gar jijihi məŋ lə faɗə diɓa. Ava tsəgha na. 18Avanay njasa yakə məndi Yesəw Kəristəw: A tsahwəti ndə niy nza tiɓa, Zhezhefə, kə məndi slən tsa ciy, ghəci niy mə na Marəy, mbəghəy Yesəw. Ma ghəshi ghwəla ta ɓəvay, dza Marəy mba'a ɓəvə hwər lə bərci Safə tsa Hyala ɗewɗew tsa. 19Ma Zhezhefə, ghəci bazhata Marəy tsa va kiy, ntsa wəzə tsa ghəci, ka nəw kwəma Hyala tərəŋw. Kala ɗi ghəciy pəli kwəma hwər tsa Marəy vaa səvəriy dzəti ngwəla kaa nihwəti mbəzli. Dza na mba'a tarəkə ndaniy səvəri mbə, kala gar sənay mbəzli gwa'a. 20Ma ghəci ghwəlay mbə təkə kwəma va tsəgha na, dzəghwa vaŋ ndə kwal tsa Ndə sləkəpə səəkəy ngəci tsəgha kwa shiw. A kə ngəci na: «A Zhezhefə jijiy mazə Davitə, ka hazləni gha va ɓə makwa gha Marəy ta nza ghənzə ka mali gha ma, sa nzana, ma hwər tsa ɓəvə na vay, Hyala mənti na dzar kwa bərci Safə tsa nzə ɗewɗew tsa. 21Ava ta yakə zəghwəə zal dza na, ma nza gha fanati slən Yesəw ngəci, sa nzanay, ghəci dza naa mbəli mbəzli mbə hwəlfə ci səvəri mbə jikir tsa shi» kə. 22Ma kwəmaa mənta va gwanata tsəghay, war ta mbə kwəma gəzəkə Ndə sləkəpə va lə miy tsa ndə gəzə kwəma Hyalaa dzəghwata kwa na, a kə niy niy: 23Ava ta ɓəvə hwər dza zha kwa cikita, mba'a dzaa yakə zəghwəə zal. Mba'a məndi dzaa fanati slən Emanəwel ngəci, kə niy ni. Ma slən Emanəwel tsa va kiy, lə ghwəmmə na Hyala, ɗi naa gəzə. 24Dzəghwa Zhezhefə sa fərghəy na ki na, mba'a dzaa ɓəvə makwa ci ka mali ci, njasa gəzanakə ndə kwal tsa Ndə sləkəpə va ki. 25Ma sa ɓətəvashi ghəshi ki na, mba'a ghəshi nzəyshi kala həni ma pa' va vəghwə tsa yakə Marəy va zəghwə nzə. Mba'a Zhezhefə fanati slən Yesəw ki.