text: 1Neŋ Yuda, ndo i məsler i Yesu Kəriste ada neŋ malamar i Yakuba. Na watsakum naha a nəkurom neheye Mbəlom a wuɗa kurom aye. Neŋgeye a zalakum hərwi ada kâ tərum ndo ŋgay hay, ada Yesu Kəriste ma tsəpiye kurom. 2Gumay mə bo a Mbəlom huya, mâ vəlakum zay ada mâ bəzakum ha mawuɗe bo ŋgay. 3Miya malamar ga hay, haɓe na dzala məwatsakum naha ka gər i Mbəlom a təma kway ha na, kəkay ŋgway? Ane tuk na, na watsakum eye naha anəke tə kutoŋ hərwi na zəba faya na, lele məwatsakum naha. Na watsakum eye naha na, hərwi mə vəlakum gədaŋ ka məge gədaŋ ma deɗek i Mbəlom nakə ka dzalum ha aye. Sərum ha na, Mbəlom a vəlatay wu neheye a ndo ŋgay hay. Wu neheye na, ta mbəɗiye bay ka tor eye. 4Na tsik andza niye na, hərwi ndo neheye tə sər Mbəlom bay aye ta gəɗ naha a walaŋ kurom ta bəbərek tay. Ndo niye hay na, ŋgwalak i ndo hay bay. Nəteye faya ta pəliye tsəveɗ ka mambəɗay həlay a ŋgwalak i Mbəlom nakə a ge kway aye. Tə gwaɗ na: «Mbəlom kə vəlamay tsəveɗ ka məge kwa mey. Kwa wuray wuray na, nəmaa ləviye gər may.» Andza niye ta kərah Yesu Kəriste bəy nakə ma ləviye kway aye. Ahəl niye kurre ta watsa a Ɗerewel i Mbəlom, slala i ndo niye hay na, sariya i Mbəlom ma ta gəsiye tay ha. 5Kwa ka sərum ha wu neheye kurre bəbay na, a seŋ məmakum ahaya a gər. Mbəlom a təma tay ahaya Israyel hay a bəra ka dala i Ezipt ahəl niye na, kəkay? Ane tuk na, ndo siye hay ta təma bazlam ŋgay bay. Hərwi niye, Mbəlom kə kəɗ tay ha a bəra mə ɗəma mə walaŋ tay. 6Sa na, gawla i Mbəlom hay dərmak siye hay mə walaŋ tay a satay təv məndze nakə Mbəlom a vəlatay aye bay, tə gər ha. Hərwi niye Mbəlom a dzawa tay ha tə səselek, ka ndərəzl fataya a ləvoŋ zəŋzəŋ eye. Ta ndziye mə ɗəma ka tor eye. Ta həbiye pat i sariya i Mbəlom nakə bagwar aye ma ta gateye a ndo hay tebiye aye. 7Gəma neheye tə zalatay Sodom ta Gomora ada ta gəma neheye tə mbatay naha aye na, mâ mətsakum gər bay dərmak. Ndo i gəma niye hay na, tə gawa mezeleme andza i gawla i Mbəlom niye hay. Tə gawa na, wu neheye lelebay aye wal wal haladzay, wu neheye a ye ka bo i ndo zeŋzeŋ ma giye bay aye. Mbəlom kə kal fataya ako nakə ma mbatiye ɗaɗa bay aye. Andza niye, Mbəlom a ɗa ha na, ada ndo hay tâ ge andza nakay sa bay. 8Ndo neheye tə gəɗ naha a walaŋ kurom aye na, faya ta giye andza ndo i gəma i Sodom ta Gomora hay dərmak. Faya ta nasiye ha bo tay ta wu neheye lelebay aye, hərwi məsine neheye faya ma gatay aye. A satay Mbəlom mâ ləvatay gər bay. Faya ta tsaɗiye tay ha gawla i Mbəlom hay. 9Kwa Misel neŋgeye nakə bəy ka gər i gawla i Mbəlom hay aye bəbay na, kə ge andza nəteye ɗaw? Hərwi ahəl niye ta təra tə Fakalaw ka mədahaŋ i Musa na, kə tsaɗay a Fakalaw bay. Ane tuk na, a gwaɗay a Fakalaw na: «Mbəlom mâ gaka ɗəretsətseh!» 10Ane tuk na, ndo neheye nəteye na, faya ta tsaɗiye a wu neheye tə sər bay aye. Nəteye na, tə dzala gər bay andza wu i pesl hay. Faya ta giye wu neheye a yay a gər a bo tay aye. Wu niye hay faya ta giye andza niye na, ma dziye tay ha ɗuh. 11Waawayah! Ɗəretsətseh ka gər tay hərwi ta vəlay tsəveɗ a mezeleme mâ ge fataya bəy andza Kayin. Faya ta giye seweɗ hərwi ada tâ huta dala andza Balam nakə a ge ahəl niye aye. Faya ta naseye a Mbəlom andza Kore nakə a ge ahəl niye Mbəlom a dze ha aye. Nəteye na, ta dziye andza niye dərmak. 12Ahəl nakə faya ka ndayumeye wu mənday ka təv manəte eye na, nəteye mə walaŋ kurom na, andza ndəluɓ nakə ka petekeɗ aye. Wu mənday nakə tə ndayawa aye na, ta təra ha magurlom i məse guzom. Tə dzala na, ka bo tay ɗekɗek, horoy a gatay bay. Nəteye na, andza pazlay nakə tərwenihhe zeŋzeŋ aye. Mətasl a vəzl na, a həl na tsekek, kə pa yam bay. Nəteye na, andza dərizl i gərɗaf neheye tə wa bay aye. Kwa həlay i məwe hohway kə sla bəbay na, tə wa bay. Nəteye sa na, andza dərizl i gərɗaf neheye tə ŋgwaɗ tay ha ta zləlay tay hay dzay aye. Ta mət tsaɗək tsaɗək. 13Nəteye sa na, andza yam nakə mə magayam faya ma viye ta gədaŋ kutokutokuto aye. Mezeleme tay na, a zəba parakka andza madərsəsam nakə yam a gər ha aye. Nəteye na, andza wurzla neheye tə ŋgwaɗ ədzɨɗ tə gər ha təv məndze tay aye. Mbəlom ka lambaɗatay təv ma ləvoŋ zəŋzəŋ eye. Ta ndziye mə ɗəma ka tor eye. 14Ahəl niye Henok neŋgeye nakə maməkwa ma gawla i Adam aye na, kə tsik kurre ka gər i ndo neheye. A gwaɗ: «Anaŋ Bəy Maduweŋ ma deyeweye ta gawla ŋgay hay haladzay gədəbille. 15Ma deyeweye na, ma gateye sariya a ndo i məndzibəra hay tebiye. Ma gəsiye tay ha ndo neheye tə sər Mbəlom bay aye ta sariya. Ma gəsiye tay ha na, hərwi wu neheye tə gay lelebay aye, ada hərwi bazlam neheye lelebay tə tsik faya aye.» 16Henok a tsik andza niye na, ka nəteye. Nəteye na, faya ta guŋguziye huya. Faya ta wudiye ka bo. Faya ta giye na, wu neheye a say a ɗərev tay aye. Faya ta ɗəslay ha gər a bo tay. Faya ta vatay gər a ndo hay hərwi ada ndo hay tâ təma bazlam tay. 17A nəkurom malamar ga hay, wu neheye ndo i maslaŋ i Bəy Maduweŋ kway Yesu Kəriste tə ɗakum ha ahəl niye tə gwaɗ ma ta giye bo aye na, mâ makumaw a gər. 18Tə gwaɗawakum na: «Ahəl nakə mazlambar Yesu ma deyeweye na, ndo hay ta giye andaya ta ŋgwasiye ka ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu. Nəteye na, tə sər Mbəlom bay. Faya ta giye wu nakə a say a mədzal gər tay aye.» 19Andza niye nəteye na, ndo neheye ta ŋgəniye tay ha ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu. Tə dzala i tay na, ka wu i məndzibəra, Məsəfəre i Mbəlom andaya mə nəteye bay. 20Nəkurom dzam ga hay na, gum gədaŋ hərwi ada kâ dzənum bo mə walaŋ kurom. Pum mədzal gər kurom huya ka bazlam neheye ka dzalum ha faya aye. Bazlam neheye na, ti yaw abəra ka təv i Mbəlom. Ɗuwulum me na, ta gədaŋ i Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye. 21Mbəlom na, a wuɗa kurom. Ndzum mə həlay ŋgay. Nəkway na, pakwa mədzal gər kway ka Bəy Maduweŋ kway Yesu Kəriste. Ma bəzakweye ha na, ka gakway mə bo ada ma vəlakweye sifa nakə ma ndəviye bay aye. 22Dzənum tay ha ndo neheye mədzal gər tay madzədza eye. 23Ndo mekeleŋ eye hay na, faya ta vahiye bo tay a sariya i Mbəlom. Təmum tay ha hərwi ada sariya i Mbəlom mâ gəs tay bay. Siye i ndo mekeleŋ eye hay andaya nəteye ta gakum mə bo dərmak. Ane tuk na, gum metsehe bəna, ka ta dəɗumeye a mezeleme tay. Kâ həndzəɗum ka wu tay hay bay. Kwa petekeɗ tay niye hay tə gawa ha ka bo mezeleme aye na, kâ tətalum faya bay tebiye. 24Zambaɗakway a Mbəlom hərwi neŋgeye ma sliye faya mahəbe kurom ada kâ dəɗum abəra ka tsəveɗ ŋgay bay. Neŋgeye na, ma bariye fakuma abəra mezeleme kurom hay, ma təriye kurom ha tsəɗaŋŋa. Ma diye kurom ha ka təv ŋgay. Ka ta lətsumeye kame ŋgay ka təv i mələve i bəy ŋgay. Ka ta ŋgwasumeye haladzay. 25Zambaɗakway a Mbəlom na, neŋgeye nəte ŋgweŋ. Ada maa təma kway ha tə həlay i Bəy Maduweŋ kway Yesu Kəriste na, neŋgeye. Ndo hay tebiye tâ zambaɗay, kwa way mâ ɗəslay ha gər a gədaŋ ŋgay. Neŋgeye na, Bəy Bagwar eye ma ndziye ka tor eye. Andza niye zla ka madazlay hus ka bəgom, ada ka tor eye. Ma təriye andza niye. Amen!


c: text/html

text: 1Əndətə nee nyi a ba ka nyi, “Naahuu ka malaa'ikatə ca nəhə Ikəliisiya ŋga Afisa oo'i: Wiinə waɓənə da ma Əndətə kəsəpaa tikisanyinə məɗəfə da ciizəmakii, ca wiigi'i ahada uushi'inə məɗəfə ŋga əndzənə ətə ci ənjə a dzakə garəkuwanyinə davə. 2Kə bii ci oo'i: Kə shii nyi patənə ŋga ndzaanə goonə. Kə shii nyi makə sətə ndzaa unə də gazhi'waanə agi slənə goonə da sə'watənə goonə. Kə shii nyi əsə, paa unə ka vii rəgwa ka bwaya ənja, təya ndzaanə ahadoonə. Kə gəlatuunə ənjitə ca jirakə oo'i, masləkee ənjaaki nə tii, una shi ka pukəgi ba'atii oo'i, majirakinə nə tii. 3Agi sə'watənə nuunə ciɓənyinə ka putaaki, pooshi unə zhaarə əsə. 4Amma, tə'i uushi cuuna ɗa pooshi dzəgərə ka nyi, waatoo pooshi unə agi uuɗənə tə nyi ma'ə makə ŋga ŋukə. 5Acii ha'ə, buurətəmə oo'i, ka ŋgutə ha saŋə ŋusləgyuuna? Baamə ka Əntaŋfə, una slənə sətə njuuna slənə ŋga ŋukə. Maɗa pooshi unə baanə, ka dzənə nə nyi aaɓii unə, nya dzə ka ŋgərəgi ha ŋga dzakə də garəkuwanyinə goonə ka hatə ɗii ci davə. 6Amma wiinə sənə cii kya dəla duunə agikii: kə bərapaa unə slənə ŋga Nikoolanyinəf makə sətə bərapaa nyi slənatii əsə. 7Ma əndətə da liminə ŋga fanə, wa ca fa sətə ci Malaaɓa Ma'yanə a ba ka Ikəliisiyanyinə. Ma ənjitə jaalii, ka viinə nə nyi ka tii rəgwa ŋga adə pawə ŋga ənfutə ca vii əpinə agi Aləjanaf ŋga Əntaŋfə.” 8Əndətə nee nyi a ənə ka banə ka nyi, “Naahuu ka malaa'ikatə ca nəhə Ikəliisiya ŋga Səmiirəna oo'i: Wiinə waɓənə da ma Əndətə ŋga təkəŋwanə da ŋga muudinə ətə shi a əntəgi, amma kə ma'i ci da i əpinə agi maməətə ənja. 9Kə bii ci oo'i: Kə shii nyi ciɓə goonə, kə shii nyi ghanə goonə əsə. Amma, ma ka nyi, ənji wahə nuunə. Kə shii nyi, ma ənjitə ca jirakə oo'i, Yahudiinə nə tii, agi waɓənə nə tii bwaya uushi'inə aashuunə. Amma, ma tii, əntaa Yahudiinə nə tii. Ənji ŋga Seetanə nə tii. 10Goona ŋgwalə acii taa mi patə ətə na ciɓee koonə. Shiimə oo'i, kadə nə Seetanə a gəlatə tuunə, ənjə a əjigərə hara ənji goonə aa furəshina, təya ciɓə ŋga baanə pu'u. Ndzaamə da vii gooŋga, taa əntənə cuuna əntə putə ŋga vii gooŋga goonə. Maɗa kə ɗii unə ha'ə, ka viinə nə nyi koonə əpinə ətə pooshi ka uudənə putə ŋga jaalanə goonə. 11Ma əndətə da liminə ŋga fanə, wa ca fa sətə ci Malaaɓa Ma'yanə a ba ka Ikəliisiyanyinə. Ma ənjitə jaalii, ka mbəɗənə nə tii acii kanə tə tii aagi gunə, waatoo, əntənə ŋga bəra'inə. Paa ci ka əntənə ma'ə.” 12Əndətə nee nyi a ənə ka banə ka nyi, “Naahuu ka malaa'ikatə ca nəhə Ikəliisiya ŋga Parəgama oo'i: Wiinə waɓənə da ma Slanda ŋgila purəŋanə ətə ca idə kyakya'ə rəgwa. 13Kə bii ci oo'i: Kə shii nyi hatə rii unə davə. Ma gyuunə ka ranə, asəkə giwa ŋga Seetanə da ŋwaŋuunaakii. Amma patə da ha'ə pooshi unə bwasee ka vii ka nyi gooŋga. Taa ka saa'itə ɓələgi ənji tə Antipa, əndə seedaaki ŋga gooŋga, pooshi unə kaaree ka nyi. Ma ca, kə ɓələgi ənji tə ci ahadoonə, asəkə giwa ŋga Seetanə. 14Amma, tə'i uushi'inə cuuna ɗa pooshi dzəgərə ka nyi, waatoo tə'i hara ənji ahadoonə ca nə'u dzəgunənə ŋga Balaamə. Ma ca, kə dzəgunətə ci ka Balaka makə sətə kagərə ci tə ənji Isərayiila ka slənə 'waslyakəənə, ca kagərə tə tii ka adə zəmətə ɗii ənji ka uuləminə, təya aləhiinə əsə. 15Ha'ə, tə'i ahadoonə ca nə'u dzəgunənə ŋga Nikoolanyinə. 16Acii ha'ə, baamə ka Əntaŋfə. Maɗa pooshi, ka dzənə nə nyi aaɓii unə pii, nya dzə ka panə da tii də ŋgila purəŋaanə shigi da maki. 17Ma əndətə da liminə ŋga fanə, wa ca fa sətə ci Malaaɓa Ma'yanə a ba ka Ikəliisiyanyinə. Ma ənjitə jaalii, ka viinə nə nyi ka tii zəmətə ɗəkəpaa Əntaŋfə dagyə, nya vii ka tii mambwaɗaɗa faara da i manaahə kura ləmə anəkii. Ma ləmətsa, pooshi əndə na shii, maɗaamə əndətə nii kya vii ka ci.” 18Əndətə nee nyi a ənə ka banə ka nyi, “Naahuu ka malaa'ikatə ca nəhə Ikəliisiya ŋga Tiyatira oo'i: Wiinə waɓənə da ma Uuzənə ŋga Əntaŋfə. Makə gana ŋga gunə nə ginəkii ka ɓərənə. Ma səɗəkii əsə, makə mana tibisa nə ci ka ɓərənə. 19Kə bii ci oo'i: Kə shii nyi slənə goonə, kə shii nyi uuɗənə goonə da vii gooŋga goonə əsə. Kə shii nyi tsakəshinə goonə da sə'watənə goonə. Weewee, ma slənə goonə ŋga əna, kə palee ka ŋga ŋukə. 20Amma, tə'i uushi cuuna ɗa pooshi dzəgərə ka nyi. Kə vii unə rəgwa ka miitə ci ənjə a 'wa Izabyalə, kaa kya ndzaanə ahadoonə. Ma kya, agi jirakənə nə ki oo'i, ma sətə cii ta ba, da ma Əntaŋfə shigi. Amma saaweenə cii ta saawee ka ənjaaki də dzəgunə ka tii aləhiinə i adə zəmətə ɗii ənji ka uuləminə. 21Kə kapaa nyi ka ki saa'ya kaa kya baanə ka nyi. Amma paa ki ka moo bwasee ka aləhiinə. 22Acii ha'ə, ka gwakəpaanə nə nyi tə ki ka bwanea. Ma ənjitə ca ɗa aləhiinə da ki əsə, ka kyanə nə nyi ka tii bwaya ciɓa, see maa baa tii ka Əntaŋfə, təya bwasee ka nə'u sətə jigunyi ki ka tii. 23Ka ɓələginə nə nyi tə ənji nə'unə tə ki. Də ha'ə shiinə patənə ŋga Ikəliisiya oo'i, nyi nəndə shii sətə a ədzəmə ənda da sətə cii kəya moo. Ka ki'itənə nə nyi taa ka wu agyuunə mbərə mbərə da slənaakii. 24Ma unə ətsə asəkə vəranə ŋga Tiyatira, ətə pooshi nyi'u bwaya dzəgunəətsa, madzəgunəmə unə sətə ci hara ənjə a 'wa ‘ma'umbee haala ŋga Seetanə’ əsə, a ba nyi koonə: paa nyi ka kaanə koonə əndə'i slənə ma'ə. 25Ma nə uushi cuuna ɗa: kəsətəmə təŋə təŋə tə sətə jigunyuunə da sətə cuuna slənə dəŋə ka saa'yatə nii kya dzə. 26Ma ənjitə jaalii, təya kəsəpaa slənaaki dəŋə ka muudinə, ka viinə nə nyi ka tii baawəɗa makə sətə upaa nyi acii Daadə, təya ndzaanə ka gayinə agyanə patənə ŋga slikərənyinə, təya ɗa ŋwaŋuunə agyanətii də zala tibisa, təya fəəsləgi tə tii makə sətə ci ənjə a fəəsləgi uuda, nya vii ka tii vooɗa ŋga pukə də ha. 29Ma əndətə da liminə ŋga fanə, wa ca fa sətə ci Malaaɓa Ma'yanə a ba ka Ikəliisiyanyinə.”

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Ma dəba eye na, Pol a lətse abəra ma gəma i Aten, a ye a gəma i Koriŋte. 2A ye naha a ɗəma na, a ndzay a gər a Yahuda wuray məzele ŋgay Akelas. Neŋgeye tə wa na ka dala i Poŋtus. A yaw abəra ma gəma i Itali ta ŋgwas ŋgay Pərisil hərwi Kəlod bəy i Roma a gwaɗ: «Yahuda hay tebiye tâ lətse, tâ ye abəra ka dala i Roma.» Pol a ye ka təv tay mata tsikatay me. 3Pol na, a ŋgarawa petekeɗ i məge ha madzawadzawa. Məsler i Akelas ta ŋgwas ŋgay na, məŋgere petekeɗ eye niye dərmak. Hərwi niye Pol a ndza mə gay tay, tə ge məsler dziye. 4Pat i mazəzukw bo na, Pol a yawa a gay i maɗuwule me i Yahuda hay. A tsikawatay a Yahuda hay kwa a Gərek hay dərmak tâ dzala ha ka Yesu. 5Ane tuk na, ahəl nakə Silas ta Timote ti yaw abəra ka dala i Masedowan aye na, Pol kə ge məsler i wuray sa bay. A ɗawa ha bazlam i Mbəlom ɗekɗek tsa. A ɗawatay ha a Yahuda hay Yesu na, Kəriste. 6Ane tuk na, Yahuda hay ta təma bazlam ŋgay bay. Tə tsaɗay pəleslesle. Tsa na, Pol a yaw abəra mə walaŋ tay. A bəzlum ha burhway i gəma tay abəra ka petekeɗ ŋgay, a gwaɗatay: «Taɗə ka dzum na, mənese ga sa bay. Mənese eye ka gər kurom. Anəke kwayaŋŋa na diye na ta ɗatay ha bazlam i Yesu a ndo neheye Yahuda hay bay aye.» 7A lətse, a ye abəra ma təv niye. A ye a gay i ndo wuray tə zalay Titus Zustus. Neŋgeye na, a ɗəslaway ha gər a Mbəlom ada gay ŋgay na, ka tsakay i gay i maɗuwule me i Yahuda hay. 8Kərispus na, neŋgeye bəy i gay i maɗuwule me niye. A dzala ha ka Bəy Maduweŋ ta ndo i gay ŋgay hay tebiye. Koriŋte hay haladzay, neheye tə pawa zləm ka bazlam i Pol aye tə dzala ha ka Yesu dərmak. Pol a dzəhuɓ tay ha a yam. 9Pat wuray ta həvaɗ na, Bəy Maduweŋ a tsikay me a Pol ma məsine, a gwaɗay: «Pol kâ dzədzar bay, ɗa ha bazlam ga huya, kâ ndza tete bay. 10Neŋ andaya tə nəkar, ndəray ma sliye faya məgaka wuray kwa tsekweŋ bay, hərwi ma gəma nakay na, ndo ga hay haladzay mə ɗəma.» 11Tsa na, Pol a ndza ma Koriŋte məve nəte ta məzaw. A tətikawatay bazlam i Mbəlom a ndo hay tebiye. 12A həlay wuray Gayoŋ neŋgeye a ləva dala i Akay eye na, Yahuda hay tə haya gər ka Pol. Tə gəs na ti ye ha kame i Sariya. 13Tə gwaɗay a bəy niye: «Ndo nakay na, faya ma tsəviye tay ha ndo hay a pesl tə matətikatay məɗəslay ha gər a Mbəlom ta tsəveɗ weɗeye wal. Wu nakə faya ma tsikateye na, a ye ka bo tə bazlam mapala eye bay.» 14A say haɓe a Pol mətsike me, Gayoŋ a mbəɗatay naha faya a Yahuda hay, a gwaɗatay: «Taɗə ndo nakay kə tsik wuray ka bəy i dala kəgəbay a ge mənese nakə ka zal naha aye na, nəkurom Yahuda hay na sliye faya məzle həlay eye mətsənakum na. 15Ane tuk na, ka kəɗum wuway na, ka wu hay, ka məzele hay kəriye ada ka bazlam kurom mapala eye hay. Wu neheye a zəbakum naha ɗəre aye na, a nəkurom eye kurom bəna, neŋ na giye sariya i wu neheye andza nakay aye bay. A seŋ bay, bazlam ga mə ɗəma bay.» 16Tsa na, a həhar tay ahaya abəra ma təv məge sariya. 17Ti yaw abəra na, tə gəs Sosten bəy i gay i maɗuwule me, tə ndaɓa na kame i sariya. Ane tuk na, a gay mə gər kəset a Gayoŋ bay. 18Pol a ndza məhəne haladzay ma Koriŋte. Ma dəba eye, a lətse abəra ma Koriŋte, a gər ha malamar hay. A ye a gəma i Seŋkəre ta Pərisil ada ta Akelas. Mə ɗəma na, Pol a həz na gər hərwi ɓa kə gwaɗ kurre: «Na vəl ha bo ka məge məsler i Mbəlom.» Tsa na, tə lətse abəra ma Seŋkəre, tə tsal a kwalalaŋ i yam ti ye ta Akelas ada ta Pərisil a Aŋtiyos ka dala i Siri. 19Tə ndisl a Efez na, Pol a gər ha Pərisil ta Akelas. Neŋgeye a ye a gay i maɗuwule me mata kəɗe wuway ta Yahuda hay. 20Mə ɗəma na, Yahuda hay ta tsətsah faya, tə gwaɗay: «Ndza ka təv may məhəne haladzay.» Pol a wuɗa məndze bay. 21A lətse, a gər tay ha, a gwaɗatay: «Taɗə kə say a Mbəlom na, na maweye ka təv kurom mba.» A tsal a kwalalaŋ i yam ma Efez a ye a Sezare. 22A lətsew abəra ma Sezare na, a ye a Zerozelem təday. A ye a tsikatayaw me a ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu. Tsa na, a ye a Aŋtiyos. 23A ndza mə ɗəma məhəne tsakway. A mbəɗa gər ta dəba, a ye a tas ta Galat ada ta Firigiya. A vəlatay gədaŋ a ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu tebiye mə ɗəma. 24A həlay niye na, Yahuda wuray andaya məzele ŋgay Apolos, tə wa na ka dala i Aləgəzandəri. Neŋgeye kə ndislew a Efez. Ndoweye niye na, a sər matətike wu a ndo hay lele. A sər Ɗerewel i Mbəlom lele. 25Neŋgeye ka tətik bazlam i Yesu. A ɗawatay ha a ndo hay ada a tətikawatay na, ta tsətsuɓ tsətsuɓ eye lele. A ɗawa ha na, wu nakə a tsik ka Yesu ta deɗek aye. Ane tuk na, a sər na, madzəhuɓe nakə Yuhana a dzəhuɓawa ha ndo hay a yam aye tsa. 26A dazlay a mətsike me parakka mə gay i maɗuwule me i Yahuda hay, zluwer a gay bay. Pərisil tə zal ŋgay Akelas tə tsəne bazlam ŋgay niye na, tə zla na ka təv tay. Tə ɗay ha tsəveɗ i Mbəlom peteh. 27Ma dəba eye na, a say a Apolos mede a gəma i Akay. Ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu tə vəlay gədaŋ ada tə watsay ɗerewel a həlay hərwi ada ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu neheye ma Akay aye tâ təma na lele. Tə watsa a ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu neheye ma Akay aye hərwi məgwaɗatay naha: «Apolos ki ye naha na, təmum na lele.» Tsa na, Apolos a ye a Akay. A ye naha na, a dzəna tay ha ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu ta ŋgwalak i Mbəlom. 28Hərwi niye, a dzaŋgawatay Ɗerewel i Mbəlom a Yahuda hay, a ɗawatay ha parakka Yesu na, Kəriste. Andza niye a dərəzlawatay ka bazlam i Yahuda kame i ndo hay tebiye.


text: 1Yesu a gwaɗatay: «A həlay niye na, Bəy i Mbəlom ma ndzəkitiye bo na, tə merehe i dem hay kuro. Tə həl lalam tay hay, ti ye hərwi mədzəgər tə zal i dahəlay. 2Mə walaŋ i merehe i dem neheye kuro aye, zlam na, matərakahaŋ eye hay, siye hay zlam na, metsehe tay andaya. 3Merehe i dem neheye zlam matərakahaŋ aye, tə həl lalam tay na, ta ləva ha bo tə mal bay. 4Merehe i dem neheye zlam metsehe tay andaya aye na, tə həl lalam tay ada kwa way a ləva ha bo tə mal ma dos. 5Zal i dahəlay ki yaw bəse bay. Merehe i dem niye hay tebiye məndzehəre a gatay, tə ndzahəra. 6«Ta magərhəvaɗ na, mawude a tsəne. “Anaŋ zal i dahəlay kə ndzew! Lətsum ka mbəlom, dum ta dzum gər.” 7Merehe i dem niye hay ta pəɗeke abəra ka məndzehəre, ta dazlay mələve bo ta lalam tay hay. 8Merehe i dem neheye matərakahaŋ aye na, ta tsətsah mal ka merehe i dem neheye metsehe tay andaya aye, tə gwaɗatay: “Mbəɗumamay mal a lalam may hay tsekweŋ tey hərwi faya ta mbatiye.” 9Merehe i dem neheye metsehe tay andaya aye, ta mbəɗatay faya, tə gwaɗatay: “Aʼay, andaya haladzay ma sliye a nəmay ada a nəkurom bay. Hwayum naha bəse ɗuh ka təv i ndo i tsakala, səkəmumaw.” 10Ahəl nakə ti ye masəkəmaw mal aye na, zal i dahəlay a ndislew. Merehe i dem neheye zlam maləva bo aye na, tə fələkwa ka bo tə neŋgeye a gay i magurlom i məzle dahəlay. A dərəzl a məgeɗ. 11Məndze zərat na, siye i merehe i dem niye hay tə maw. Tə maw na, tə gwaɗ: “Bəy Maduweŋ, Bəy Maduweŋ, həndəkamay abəra ma məgeɗ!” 12Ane tuk na, zal i dahəlay a gwaɗatay: “Neŋ faya na gwaɗakumeye ta deɗek, na sər kurom bay.” 13Hərwi niye, ndzum tsezlezleŋŋe bəna pat eye kwa həlay eye na, ka sərum bay.» 14Yesu a gwaɗatay sa: «Ma giye bo andza ndo i gay nakə a say mede a tsekene aye. A zalatay a ndo i məsler ŋgay hay, a gər ha zlele ŋgay a həlay tay. 15A vəlay kwa a way ka gədaŋ ŋgay. A vəlay a ndo ŋgeɗ kwar i suloy temerre zlam, a ndo ŋgeɗ temerre sulo, a ndo mamahkar eye temerre nəte. Tsa na, a ye ŋgway. 16«Ndo i məsler nakə tə vəlay kwar i suloy temerre zlam aye na, a ye a mbəɗa ha həlay kwayaŋŋa. A huta faya kwar i suloy temerre zlam sa. 17Ndo nakə tə vəlay kwar i suloy temerre sulo aye na, a ge ha andza niye dərmak. A huta faya kwar i suloy temerre sulo. 18Ane tuk na, ndo nakə tə vəlay kwar i suloy temerre nəte aye na, a ye a la bəɗ, a ŋgaha na suloy i ndo i gay ŋgay niye a ɗəma. 19«Aza a ndzaw məve tsakway na, ndo i gay i ndo i məsler niye hay a maw. Tsa na, a say məpesle na suloy ŋgay nakə a vəlatay aye. 20Ndo nakə a vəlay kwar i suloy temerre zlam aye, a ye ka təv ŋgay, a gwaɗay: “Ndo i gay ga, ka vəleŋ na, kwar i suloy temerre zlam. Anaŋ na huta faya kwar i suloy temerre zlam.” 21Ndo i gay ŋgay a gwaɗay: “Lele haladzay, nəkar na, ndo i ŋgwalak ada ndo i deɗek. Nəkar ndo i deɗek kwa mə wu neheye tsekweŋ aye, na pakeye wu haladzay a həlay. Dara ŋgwasama ka bo tə neŋ.” 22Ndo i məsler nakə a vəlay kwar i suloy temerre sulo aye, a ye naha, a gwaɗay: “Ndo i gay ga, ka vəleŋ kwar i suloy temerre sulo. Anaŋ na huta faya kwar i suloy temerre sulo.” 23Ndo i gay ŋgay a gwaɗay: “Lele, nəkar na, ndo i ŋgwalak ada ndo i deɗek. Nəkar ndo i deɗek kwa mə wu neheye tsekweŋ aye, na pakeye wu haladzay a həlay. Dara ŋgwasama ka bo tə neŋ.” 24Ndo nakə tə vəlay kwar i suloy temerre nəte aye, a ye naha a gwaɗay: “Ndo i gay ga, na sər ha, nəkar na, ndo makula gər eye. Ka dziye wu nakə ka sləga bay aye, ka hayay gər a wu nakə ka zəv bay aye. 25Na dzədzar, hərwi niye na ye na ŋgaha kwar i suloy yak a bəɗ. Anaŋ suloy yak.” 26Ndo i gay ŋgay a gwaɗay: “Nəkar na, ndo i məsler nakə ŋgwalak eye bay aye ada sœ eye. Ka sər na, na dziye wu nakə na sləga bay aye ada na hayay gər a wu nakə na zəv bay aye ba? 27Meeneŋ na, peŋ na suloy a bank. A həlay i məmaw ga na, na həla ahaya suloy ga ta magogoy eye faya. 28Həlum faya abəra kwar i suloy niye temerre nəte aye. Vəlumay ha faya a ndo nakə kwar i suloy andaya faya gwezem aye. 29Hərwi ndo nakə wu ŋgay andaya aye na, ta səkahay ha sa. Ane tuk na, ndo nakə wu ŋgay andaya bay aye na, kwa tsekweŋ eye nakə andaya faya aye na, ta zliye na faya abəra. 30Gəsum na ndo nakay ma giye ŋgama bay aye. Kalum naha abəra a ləvoŋ. Mə ɗəma na, ta tuwiye tə mahəpəɗe zler eye.”» 31Yesu a gwaɗatay sa: «Ahəl nakə neŋ Wawa i Ndo na deyeweye ma məzlaɓ ga ta gawla i Mbəlom hay tebiye aye na, na ndziye ka dzaŋga i bəy ga ta məzlaɓ. 32Ndo i məndzibəra hay tebiye ta hayiye gər ka təv ga ada na ŋgəniye ha ka bo abəra ndo hay ta ndo siye hay andza ndo mətsəkure ma ŋgəniye tay ha təɓaŋ hay ta wak hay. 33Ka ŋgəna tay ha na, ma piye tay ha təɓaŋ hay a diye i həlay i mənday ŋgay ada ma piye tay ha wak hay a diye i həlay i gula ŋgay. 34«Bəy ma gwaɗateye a ndo neheye tə həlay i mənday ŋgay aye: “Dumara, nəkurom neheye Mbəlom Bəba ga a pa fakuma ŋgama aye, ka ndzumeye ma bəy ga nakə Mbəlom a ləvakum ha bo kwa ahəl nakə kə ge məndzibəra zuk bay aye. 35Hərwi ahəl niye, may a wur fagaya na, ka vəlumeŋ wu mənday, yam a geŋ na, ka vəlumeŋ yam məsay, neŋ mbəlok eye na, ka təmum ga a gay kurom, 36petekeɗ andaya fagaya bay na, ka pumeŋ ka bo petekeɗ, neŋ ɗəvats eye na, ka gumeŋ gər, neŋ ma daŋgay na, ka yum ka zəbumeŋew ɗəre.” 37«Ndo neheye tə gawa wu nakə a yay a gər a Mbəlom aye na, ta mbəɗeye faya, ta gwaɗeye: “Bəy Maduweŋ, nəmaa ŋgataka may a wur fakaya ada nəmaa vəlaka wu mənday na, kəɗay? Yam a gaka ada nəmaa vəlaka yam məsay na, kəɗay? 38Nəmaa ŋgataka nəkar mbəlok eye ada nəmaa təma kar a gay may na, kəɗay? Petekeɗ fakaya bay ada nəmaa paka ka bo petekeɗ na, kəɗay? 39Nəmaa ŋgataka nəkar ɗəvats eye kəgəbay nəkar ma daŋgay ada nəmaa ye mazəbakaw ɗəre na, kəɗay?” 40«Bəy ma mbəɗateye faya, ma gwaɗateye: “Neŋ faya na gwaɗakumeye, sərum ha, kwa mey ka gumay a ndo wawa eye tsekweŋ mə walaŋ i malamar ga hay na, ka gum niye na, a neŋ.” 41Ma dəba eye bəy ma gwaɗateye a ndo neheye tə həlay i gula ŋgay aye: “Dum abəra ka təv ga, nəkurom neheye Mbəlom a vəlakum mezeleme aye! Dum a ako nakə ma mbatiye ɗaɗa bay Mbəlom a ləvatay ha bo a Fakalaw ta gawla ŋgay hay aye. 42Hərwi, ahəl nakə may a wur fagaya na, ka vəlumeŋ wu mənday bay. Yam a geŋ na, ka vəlumeŋ yam bay, 43Neŋ mbəlok eye na, ka təmum ga a gay kurom bay, petekeɗ andaya fagaya bay na, ka pumeŋ ka bo petekeɗ bay, neŋ ɗəvats eye ada neŋ ma daŋgay na, ka gumeŋ gər bay.” 44«Nəteye dərmak ta mbəɗeye faya, ta gwaɗeye: “Nəmaa ŋgataka may a wur fakaya, yam a gaka, nəkar mbəlok eye, ɗəvats eye kəgəbay ma daŋgay nəmaa gaka gər bay na, kəɗay?” 45«Bəy ma mbəɗateye faya, ma gwaɗateye: “Neŋ faya na gwaɗakumeye: Sərum ha na, wu nakə ka slum faya məgay a ndo wawa eye tsekweŋ mə walaŋ i ndo neheye bay na, ka gumeŋ a neŋ bay dərmak.”» 46Yesu a gwaɗatay: «Nəteye, ta diye ta hutiye na, ɗəretsətseh nakə ma ndəviye bay ka tor eye. Ndo neheye tə ge wu nakə a yay a gər a Mbəlom aye na, ta diye a sifa nakə ma ndəviye bay aye.»


text: 1Təkɨ e kɨlə kɨ Luwə ə adɨ-je kɨ go me-majɨ tɨ lie, tɔgɨje goto ta tɨ al. 2Je jɨ mbatɨ nḛ ra kɨ lo ɓɔyɔ tɨ, kɨ nḛ kɨ to rɔsɔl kɨ dɨje ɨsɨ rai. Pa njɨyəje e kɨ lo kədɨ kəm-naa tɨ al, taa jɨ mbɨr ta lə Luwə dam kare al tɔ. Lokɨ jɨ tɔjɨ nḛ kɨ rɔjetɨ kɨ taga ɓa, jɨ sangɨ kadɨ jɨ taa me dɨje ta kəm Luwə tɨ tə taa yo. 3NGa nɨngə, re Poy Ta kɨ Majɨ kɨ j-ɨsɨ j-ɨlə mbḛe kɨn, to lo ɓɔyɔ tɨ ɓa, to lo ɓɔyɔ tɨ mbata lə dɨje kɨ ɨsɨ awi tujɨ tɨ, 4mbata lə njé me nga̰ je. Su kɨ nje ko̰ɓe dɔ dɔnangɨ tɨ ne, bəy angalde bəy, nḛ gər ləde goto, adɨ lo kadɨ ooi kunjɨ Poy Ta kɨ Majɨ kɨ nje tɔjɨ tɔɓa lə Kɨrɨsɨ kɨn goto. Kɨrɨsɨ kɨ e bana kəm Luwə wa. 5Təkɨ rɔjetɨ, j-ɨsɨ j-ɨlə mbḛ rɔje je wa al, nə e Jəju Kɨrɨsɨ kɨ Ɓaɓe ə j-ɨsɨ j-ɨlə mbḛe. NGa nɨngə je wa je ɓəə ləsi mbata tɨ lə Jəju. 6Tadɔ Luwə kɨ nje kəl ə nə: «Kadɨ kunjɨ unjɨ dan tɨl tɨ» kɨn ə adɨ kunje unjɨ nga̰meje tɨ, mba kadɨ jɨ gər-n kətɨ ɓəl lie kɨ unjɨ pal kəm Kɨrɨsɨ tɨ kɨn. 7Nɨngə nḛ majɨ lə NDɨl kɨn, j-otɨ darɔje tɨ kɨ to̰ kɨ to tə ngoo kɨ kɨbə kɨ nangɨ be kɨn. E be kadɨ to ay njay təkɨ tɔgɨ kɨ ətɨ ɓəl kɨn ḭ rɔ Luwə tɨ ɓɨ ḭ rɔje tɨ je al. 8Ko̰ je kɨ dangɨ dangɨ kawi-naa kɨ dɔje tɨ, nə budɨ sɨngə je al; meje gangɨ man, nə j-ore meje nga̰ wa kɨn. 9Dɨje ɨndəi kəmje ndoo, nə Luwə ɨyə̰-je kɔ al; tɔti-je nangɨ, nə tɔli-je al. 10Darɔje ɨsɨ oy ko koy lə Kɨrɨsɨ kɨ dɔkagɨlo je pətɨ, mba kadɨ dɨje ooi təkɨ Kɨrɨsɨ ɨsɨ kəm ba darɔje tɨ. 11Tadɔ je kɨ j-ɨsɨ kɨ dɔje taa, j-ɨsɨ ta koy tɨ kɨ dɔkagɨlo je pətɨ mbata tɨ lə Kɨrɨsɨ. E be kadɨ dɨje ooi təkɨ Kɨrɨsɨ ɨsɨ kəm ba darɔje tɨ kɨ ndɔ madɨ ə a oy kɨn. 12Lo kɨn tɨ, je j-a je ta koy tɨ kadɨ tə səi ɨsɨ kəm ba tɔ. 13Təkɨ e ndɨl kadɨ-me kɨ kare ba ə ɨsɨ ra kɨlə meje tɨ, makɨtɨbɨ lə Luwə əl ə nə: «E mbata kadɨ kɨ m-adɨ mem Luwə ə m-əl ta lie.» Nɨngə je ka e mbata kadɨ kɨ j-adɨ meje Luwə ə j-əl ta lie tɔ. 14Tadɔ jɨ gər kadɨ, Luwə kɨ tḛḛ kɨ Ɓaɓe Jəju lo koy tɨ kɨn, a tḛḛ səje lo koy tɨ kɨ Kɨrɨsɨ tɔ. A tḛḛ səje kadɨ ɨndə je nɨm, səi je nɨm kadɨne tɨ. 15Nḛ je pətɨ kɨ tḛḛ dɔje tɨ e mbata majɨ ləsi. Nɨngə, lo kɨn tɨ, ra majɨ lə Luwə a to mbar mbar kadɨ aw kɨ dɔ dɨje tɨ kɨ kəte kəte. Aw kɨ kəte kəte kadɨ tə dɨje kɨ njé kəl ta kɨ Luwə, rai-e-n oyo je, pɨti-e-n je, toi mbar mbar kɨ dɔ tɨ. 16E mbata kɨn ə, j-ɨngə-n tɔgɨ par par. Re darɔje kɨ koo kɨ kəm ne kɨn ə tɔge ɨsɨ təl kɨ gogɨ ka, ndɨlje ɨsɨ ɨngə tɔgɨ kɨ rangɨ kɨ ndɔ je ndɔ je. 17Tadɔ ko̰ je kɨ j-ɨsɨ j-ɨngə-de ɓone kɨn, e ko̰ kɨ dɔkagɨlo lie e ndə̰y be par, taa ɔle kəl kare tɔ, lokɨ j-un j-ɨndə kadɨ tɔɓa tɨ kɨ ətɨ ɓəl, kɨ dɔbəye goto kɨ a re go ko̰ je tɨ kɨn. 18Nḛ kɨ j-ɨsɨ j-a̰y ngɔde, e nḛ kɨ dəw oo kɨ kəmne kɨn al, nə e nḛ kɨ dəw oo kɨ kəmne al yo. Nḛ kɨ dəw oo kɨ kəmne, ndɔe e ngay al, nə nḛ kɨ dəw oo kɨ kəmne al, a to bɨtɨ kɨ no̰ tɨ.


text: 1A ndza məhəne tsakway na, Yesu a mbəɗa gər a Kafernahum. Ndo hay tə tsəne Yesu kə maw a Kafernahum, neŋgeye mə gay nakə a ndzawa mə ɗəma aye na, 2ndo hay ti ye, tə haya gər haladzay ka təv ŋgay. Tə rah a gay niye ɓərits. Kwa ma bəra, ka me i məgeɗ bəbay, təv andaya bay hərwi ndo hay. Tə haya gər andza niye na, hərwi Yesu a tətikawatay bazlam i Mbəlom. 3Ahəl nakə Yesu faya ma tətikateye bazlam i Mbəlom a ndo hay aye na, ndo hay faɗ tə zlay naha ndo matəra eye madzawa eye ka sləlah. 4Ta pəla tsəveɗ mede ha ka təv i Yesu na, ta huta tsəveɗ bay, hərwi ndo hay haladzay ka tsəveɗ. Tsa na, tə tsal ka gər i gay niye. Gər i gay niye na, fatata. Tə sləl bəɗ. Ta ɗaŋgar ha ta təv nakə Yesu mə ɗəma aye. Tə mbəzla ha ndo matəra eye niye ta ləɓer ka təv i Yesu ta sləlah ŋgay niye dzay. 5Yesu a zəba ka mədzal gər tay nakə tə dzala ha faya na, a gwaɗay a ndo niye matəra eye: «Wawa ga, na pəsaka ha mezeleme yak hay.» 6Mə gay niye na, ndo mədzaŋgawa bazlam i Mbəlom mapala eye, nəteye andaya mandza eye dərmak. Tə tsəne andza niye na, tə dzala mə gər tay, tə gwaɗ: 7«Ndo nakay a tsik me i ŋgay andza niye na, kəkay? Nakay na, a tsalay ka gər a Mbəlom. Bəna way nakə ɗa məpəsay ha mezeleme a ndo aye? Maa sla məpəsay ha mezeleme a ndo na, Mbəlom nəte ŋgweŋ bəna, way?» 8Tsa na, Yesu a sər wu nakə tə dzala mə gər tay aye, a gwaɗatay: «Ka dzalum andza niye mə gər kurom na, hərwi mey? 9Maa da me məgwaɗay a ndo matəra eye: “Mezeleme yak kə pəsa” na, waray, kəgəbay “Lətse zla sləlah yak do” na, maa da me mə ɗəma na, waray? 10A seŋ na, sərum ha neŋ Wawa i Ndo na, gədaŋ ga andaya məpəsatay ha mezeleme a ndo hay ka məndzibəra.» Tsa na, a gwaɗay a ndo niye matəra eye: 11«Faya na gwaɗakeye, lətse, zla sləlah yak, do a mətagay.» 12Yesu a tsikay andza niye na, kwayaŋŋa a lətse, a zla sləlah ŋgay. A ye kame i ndo niye hay mahaya gər eye duwak duwak lele, a yaw abəra. Ndo niye hay mbərzəzza eye tə ŋgatay na, a gatay hərɓaɓəkka. Ta zambaɗay a Mbəlom tə gwaɗ: «Eh! Eh! Nakay na, gədaŋ i Mbəlom bəna, ka ŋgatakway a wu andza nakay ɗaɗa bay.» 13Ma dəba eye na, Yesu a mbəɗa gər, a ye ka me i dəlov nakə tə zalay dəlov i Galile aye. Ndo hay haladzay tə yawa naha ka təv ŋgay. A tətikawatay bazlam i Mbəlom. 14Yesu a ndəv ha matətike, a lətse faya ma diye ka tsəveɗ na, a ndzay a gər a ndo matsekele dzaŋgal ka təv i məsler ŋgay. Ndo niye na, tə zalay Levi. Neŋgeye na, wawa i Alfe. Yesu a gwaɗay: «Dara, peŋ bəzay!» Tsa na, Levi a lətse a pay bəzay. 15Pat wuray na, Yesu ta gawla ŋgay hay tə nda wu mənday mə gay i Levi. Ndo matsekele dzaŋgal hay ada ta ndo i mezeleme hay tə nda wu mənday dziye tage Yesu. Nəteye tebiye tə pay bəzay a Yesu. 16Mə ɗəma na, ndo neheye tə dzaŋgawa bazlam i Mbəlom mapala eye a ndo hay aye ta Farisa hay, nəteye andaya dərmak. Tə ŋgatay a Yesu faya ma ndiye wu mənday ta ndo i mezeleme hay na, tə gwaɗatay a gawla i Yesu hay: «A nda wu mənday ka təv eye nəte ta ndo matsekele dzaŋgal hay ada ta ndo i mezeleme hay na, hərwi mey?» 17Yesu a tsəne bazlam tay niye na, a gwaɗatay: «Ndo neheye wuray a gatay bay nəteye zayzay aye na, ta pəliye ndo i sidem bay. Mata pəle ndo i sidem na, ndo neheye ɗəvats eye hay aye. Na yaw məzalatay a ndo neheye tə gwaɗay a gər tay nəteye ŋgwalak eye hay aye bay, ane tuk na, məzalatay a ndo i mezeleme hay ɗuh.» 18Pat wuray na, gawla i Yuhana hay ta Farisa hay, ta ge daliyam andza nakə tə gawa ma slala tay aye. Ndo hay tə yaw ta tsətsah ka Yesu, tə gwaɗay: «Gawla i Yuhana ta Farisa hay nəteye na, ta ge daliyam. Ada hərwi mey gawla yak hay tə ge daliyam bay na, kemey?» 19Yesu a mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Nəteye na, ta giye daliyam bay, hərwi nəteye na, andza mə magurlom i məzle dahəlay. Ahəl nakə zal i dahəlay ka təv tay mba aye na, ndo neheye mazala eye a magurlom i məzle dahəlay na, ta giye daliyam ɗaw? Ahəl nakə zal i dahəlay andaya mba na, ta sliye faya məge daliyam bay. 20Ane tuk na, pat eye ma slaweye na, ta gəsiye fataya abəra zal i dahəlay niye. Pat eye niye na, ta giye daliyam tuk. 21«Bazlam nakay na, andza petekeɗ guram eye tə weɗeye. Ta nasiye ha petekeɗ weɗeye mətepe ka petekeɗ guram eye bay. Hərwi taɗə ta tapa petekeɗ weɗeye ka guram eye na, petekeɗ weɗeye ma ŋgərɗiye ha petekeɗ guram eye. Tsa na, ma ŋguraɗiye. Petekeɗ guram eye niye ma səkahiye maŋgureɗe haladzay. 22«Sa na, ndo ma mbəɗiye guzom lelem eye a gwezem i həzlay guram eye bay na, ka sərum ha təbəɗew. Hərwi ta mbəɗa a ɗəma na, guzom niye lelem eye kə kwasa na, həzlay niye guram eye ma ndohwiye. Guzom dərmak səktih ma mbəɗiye ka dala. Ane tuk na, guzom lelem eye ta mbəɗiye na, a gwezem i həzlay weɗeye dərmak.» 23Pat i mazəzukw bo na, Yesu ta gawla ŋgay hay ti ye ta guvah wuray. Ma guvah niye tə ge a ɗəma na, wuye andaya tə zalay bəle. Gawla i Yesu hay tə həɓ wu niye, tə nda. 24Farisa hay tə ŋgatatay na, tə gwaɗay a Yesu: «Zəba, gawla yak hay ta giye wu nakə bazlam i Mbəlom mapala eye a ge faya me pat i mazəzukw bo aye na, hərwi mey?» 25Yesu a mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Ɗaɗa ka dzaŋgum wu nakə Davit a ge ahəl niye aye təbəɗew? May a wur faya ta ndo ŋgay hay. 26Tsa na, a ye a fələkwa a madzawadzawa i məɗəslay ha gər a Mbəlom. A ye naha, a zla makwala nakə tə vəlay a Mbəlom aye. A nda. A vəlatay a ndo ŋgay hay dərmak, tə nda. Bazlam i Mbəlom mapala eye a vəl tsəveɗ ka mənde na, a ndo məvəlay wu a Mbəlom ɗekɗek bəɗaw? Wu nakay a ge bo na, ahəl nakə Abiyatar neŋgeye bagwar eye i ndo məvəlaway wu a Mbəlom aye.» 27Yesu a gwaɗatay sa: «Mbəlom a vəl pat i mazəzukw bo na, ada mâ dzəna ndo zezeŋ bəna, Mbəlom a ge ndo zezeŋ hərwi məpay bəzay bay.» 28A gwaɗatay: «Maa ləvay gər a pat i mazəzukw bo na, neŋ Wawa i Ndo.»


text: 1Yesu a ndisl a Zeriko na, a ye ta wuzlahgəma i Zeriko niye. 2Ahəl nakə faya ma diye na, ndoweye andaya tə zalay Zase, neŋgeye andaya dərmak. Neŋgeye na, zlele eye. Neŋgeye bagwar i ndo matsekele dzaŋgal hay. 3A pəla tsəveɗ məŋgatay a Yesu na, way. Ane tuk na, kə ŋgatay bay hərwi ndo hay haladzay ada neŋgeye na, dakwel eye. 4A hway ka me, a ye naha a tsal a gərɗaf i kuvoray. A tsal a gərɗaf na, hərwi məŋgatay a Yesu nakə ma diye ta tsəveɗ niye aye. 5Yesu a ndisl naha a bəzay i gərɗaf i kuvoray niye na, a zla gər ka mbəlom, a zəba ɗəre a gərɗaf niye. A ŋgatay naha a Zase. Tsa na, a gwaɗay naha: «Zase, mbəzlaw bəse. Bəgom na diye na ta ndziye mə gay yak.» 6Zase a tsəne andza niye na, a mbəzlaw bəse. Tsa na, ti ye ka bo a gay ŋgay. Ti ye naha na, a təma tay ha tə məŋgwese lele. 7Ndo hay tə ŋgatay andza niye na, a ndalatay. Ta ŋgəlay bəzay a Yesu. Tə gwaɗ: «Ndo nakay a ye mata ndze mə gay i ndo i mezeleme ɗaw!» 8Zase neŋgeye a lətse kame i Bəy Maduweŋ a gwaɗay: «Tsəne Bəy Maduweŋ ga! Anəke na, na ŋgəniye ha zlele ga wuɗak, na ŋgənatay ha a mətawak hay. Ada taɗə na zla suloy abəra ka ndoweye ka zal na, na may ha ŋgway a ɗəma madzəga faɗ.» 9Yesu a tsəne andza niye na, a gwaɗay: «Bəgom mətəme ki yaw a gay yak hərwi nəkar na, wawa i Abraham dərmak. 10Hərwi neŋ Wawa i Ndo na yaw na, mapəle ndo neheye madza eye hay ada mətəme tay ha.» 11Ndo niye hay faya ta pay zləm a bazlam ŋgay niye hay na, Yesu a tsikatay dzeke sa. A tsik dzeke niye na, mazlambar ma ndisliye a Zerozelem. Ndo hay tə dzala na, tə gwaɗ: «Mazlambar Bəy i Mbəlom ma deyeweye tuk.» 12Wu nakə Yesu a tsikatay aye na, anaŋ, a gwaɗatay: «Ndoweye andaya neŋgeye na, gwala i bəy hay. A ye a gəma dəreŋ eye hərwi ada tâ pa ahaya a bəy. Ta pa na a bəy na, ma maweye ma ləviye ndo ŋgay hay. 13Ma ta həliye bo ma diye na, a zalatay a ndo i məsler ŋgay hay kuro. Nəteye niye kuro aye ti ye naha. Ti ye naha na, a ŋgənatay kwar i suloy. A vəlatay kwar i suloy nəte nəte tay aye. Kwar i suloy niye nəte na, suloy mə ɗəma haladzay. A gwaɗatay: “Mbəɗum ha həlay hus a pat nakə na maw aye.” 14«Ane tuk na, ndoweye niye a say bəy aye na, ndo i gəma ŋgay hay ta wuɗa na bay. Tə slər ndo hay ma dəba ŋgay hərwi tâ ye tâ gwaɗatay na: “A samay ndo nakay mâ təra bəy may bay.” 15«Ada ɗuh huya ta pa na a bəy. Tə pa na a bəy na, a maw a gəma ŋgay tuk. A maw na, a zalatay a ndo i məsler ŋgay niye hay a ŋgənatay kwar i suloy aye hərwi məsəre ha magogoy nakə tə huta faya aye. 16«Ndo makurre eye a ye naha, a gwaɗay: “Ndo i gay ga, kwar i suloy nakə ka vəleŋ aye na, na huta faya kuro.” 17«Bəy niye a gwaɗay: “Nəkar na, ndo i məsler lele eye deɗek. Anəke na, na piye kar a bəy, ka ləviye gəma kuro hərwi məsler nakə tsekweŋ aye ka ge na ta tsəveɗ eye.” 18«Ndo masulo eye a ye naha a gwaɗay: “Ndo i gay ga, suloy niye ka vəleŋ eye na, na huta faya zlam.” 19«Bəy a gwaɗay a ndo niye: “Nəkar na, na piye kar bəy eye, ka ləviye gəma zlam.” 20«Ma dəba eye na, ndo neŋgeɗ a ye naha a gwaɗay: “Ndo i gay ga, kwar i suloy yak nakə ka vəleŋ aye anaŋ. Na ləva faya bo lele na mbuza na a petekeɗ, na ŋgaha na lele. 21Na dzədzaraka haladzay, hərwi nəkar na, ndo makula gər eye. Wu yak bay na, ka zliye tsa, ka sləga bay na, ka dziye tsa.” 22«Bəy niye a mbəɗay faya a gwaɗay: “Nəkar na, ndo i məsler nakə ŋgwalak eye bay aye. Maa gəs kar a sariya na, bazlam yak eye wu yak. Ka sər ha kurre neŋ na, ndo makula gər eye, ada kwa wu ga bay na, na zliye, na sləga bay na, na dziye tsa na, 23ada ka mey, meeneŋ na, peŋ na suloy a gay nakə tə pawa a ɗəma suloy aye. Atay ka məmaw ga na, na diye na həlaweye abəra mə ɗəma na, na hutiye faya magogoy.” 24«Tsa na, a gwaɗatay a ndo neheye ka təv aye niye: “A niye zlum faya abəra kwar i suloy niye. Vəlumay faya a ndo nakə kwar i suloy andaya faya kuro aye.” 25«Ndo niye hay ta mbəɗay faya tə gwaɗay: “Bəy may, neŋgeye na, kwar i suloy ŋgay andaya kuro segey!” 26«Bəy niye a gwaɗatay: “Sərum ha na, ndo nakə wu ŋgay andaya na, ta səkahay ha sa. Ane tuk na, ndo nakə wu ŋgay andaya bay aye na, kwa tsekweŋ eye nakə andaya faya aye na, ta zliye na faya abəra. 27Ane tuk na, ndo neheye a satay nâ təra bəy tay bay aye na, dum naha, gəsumatay ahaya ada kâ kəɗum tay ha ka ɗəre ga kanaŋ.”» 28Yesu a ndəv ha mətsike me niye andza niye na, a ye a ndzatay kame a ndo hay mede a Zerozelem. 29Mazlambar ta husiye a gəma i Betifadze ta Betani bəse ta mahəmba nakə tə zalay Mahəmba i Tetəɗœz aye na, a slər gawla ŋgay hay kame sulo. 30A gwaɗatay: «Dum a gəma nakə kame kurom aye. Ka ndislum naha na, ka ndzumeye a gər a zuŋgo wawa eye maɓara eye ndəray kə ndza faya ɗaɗa zuk bay. Pəlumaw ada kâ yumeŋ ahaya kanaŋ. 31Taɗə ndəray ka tsətsah fakuma: “Ka pəlumeye na zuŋgo eye a ŋgay” na, gwaɗumay: “A say a Bəy Maduweŋ.”» 32Ndo i məsler niye hay sulo aye tə həl bo ti ye. Ti ye naha na, tə ndzay a gər andza nakə Yesu a tsikatay aye. 33Tsa na, ta dazlay a məpəle zuŋgo niye. Ahəl nakə nəteye faya ta pəliye zuŋgo niye na, ndo i zuŋgo niye a gwaɗatay: «Ka pəlumeye na zuŋgo eye hərwi mey?» 34Ta mbəɗay faya tə gwaɗay: «A say a Bəy Maduweŋ.» 35Gawla i Yesu neheye sulo aye, ti ye ahaya zuŋgo niye a Yesu. Ti ye ahaya na, ta fətəl faya petekeɗ tay hay. Tsa na, tə tsal ha faya Yesu. 36Faya ta diye na, ndo hay ta fətəl petekeɗ tay hay ka tsəveɗ nakə Yesu faya ma diye tə ɗəma aye. 37Mazlambar faya ta ndisliye a Zerozelem ta tsəveɗ nakə ma mbəzlaw ta Mahəmba i Tetəɗœz aye na, gawla ŋgay hay tebiye ta dazlay a mazambaɗay a Mbəlom tə məŋgwese eye lele ada tə mawude ta magala ŋgəlakaka hərwi masuwayaŋ nakə tə ŋgatay Yesu a ge aye. 38Tə gwaɗawa: «Mbəlom mâ pa ŋgama ka Bəy nakə faya ma deyeweye tə məzele i Bəy Maduweŋ aye!» «Zay mə mbəlom, ada zambaɗakway a Mbəlom, neŋgeye nakə mə mbəlom aye!» 39Mə walaŋ i ndo niye hay haladzay aye na, Farisa hay andaya. Tə gwaɗay a Yesu: «Miter, gwaɗatay a gawla yak hay tâ gər ha mabəbəle wuray.» 40Yesu a mbəɗatay faya a gwaɗatay: «Sərum ha na, kwa nəteye ta ndza ɗikɗik bəbay na, kwar hay ta wudiye!» 41Ahəl nakə Yesu a ndisl neŋgeye bəse tə wuzlahgəma i Zerozelem aye na, a ŋgatay na, a tuwa. 42A gwaɗ: «A nəkar Zerozelem, taɗə bəgom ka sər wu nakə ma sliye faya məvəlaka zay aye na, haɓe ka təmiye abəra mə ɗəretsətseh. Ane tuk na, anəke na, maŋgaha eye faka abəra, ka sliye faya məŋgatay bay! 43Pat i ɗəretsətseh hay ta deyeweye fakaya. Ndo məne ɗəre yak hay ta deyeweye tə wu həlay tay ta lawariye kar tuwzik, ta dərəzliye kar. Ta ŋgəɗətsiye kar kwa tə waray tə waray. 44Ta bəbazliye kurom ta ndo yak hay tebiye. Kwa kwar ka gər i kwar ta gəriye ha bay, ta mbəzliye ha tebiye hele hele. Hərwi mey andza niye na? Hərwi nəkar na, pat nakə Mbəlom ma yaw mata dzəne kar aye na, ka sər ha bay!» 45Yesu a ndisl a Zerozelem na, a ye a dalamətagay i gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom. A ye naha na, a dazlay mahəhere ndo məge tsakala hay abəra ma dalamətagay i gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom niye. A gwaɗatay: 46«Mawatsa eye mə Ɗerewel i Mbəlom na: “Gay ga ma ta təriye na, gay i maɗuwule me.” Ane tuk na, nəkurom ka tərum ha lar i məkal hay na, kəkay?» 47Yesu a tsikawatay bazlam i Mbəlom a ndo hay pat pat mə gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom. Bagwar hay i ndo neheye tə vəlaway wu a Mbəlom aye ta ndo mədzaŋgawa bazlam i Mbəlom mapala eye hay ada ta madugula hay, ta pəla tsəveɗ ka məkəɗe na Yesu. 48Ane tuk na, ta gəsiye na ma kəkay na, tə sər bay. Ta huta faya tsəveɗ məgəse na bay. Hərwi ndo hay tebiye faya ta pay zləm a wu nakə faya ma tətikateye na, tə metsehe eye lele.


text: 1Yesu a zalatay a gawla ŋgay hay kuro gər eye sulo. A vəlatay gədaŋ ka mahəhere məsəfəre neheye ŋgwalak eye bay aye abəra ka ndo hay, ada məmbəle tay ha ndo i ɗəvats hay ta ndo neheye matəra eye aye. 2Məzele i ndo i maslaŋ ŋgay neheye kuro gər eye sulo aye na, anaŋ: Təday Simoŋ nakə tə zalay Piyer aye ta malamar ŋgay Aŋdəre, Yakuba ta malamar ŋgay Yuhana, nəteye sulo tay eye wawa i Dzebede, 3Filip ta Bartelemi, Tomas ta Mata, neŋgeye ndo matsekele dzaŋgal, Yakuba wawa i Alfe, Tade, 4Simoŋ ndo məge vəram hərwi dala ŋgay, Yudas Iskariyot ndo məge ɗaf ka Yesu. 5Yesu a slər ndo i maslaŋ ŋgay neheye kuro gər eye sulo aye, a tsikatay gər i bazlam hay, a gwaɗatay: «Kâ yum a gay i ndo neheye nəteye Yahuda bay aye bay, kâ fələkum a gəma i Samari hay bay. 6Dum ɗuh na, ka təv i Israyel hay, hərwi nəteye andza təɓaŋ madza eye hay. 7Ka deyumeye ka tsəveɗ na, ɗumatay ha, gwaɗumatay: “Bəy i Mbəlom ka həndzəɗaw mazlambar tə nəkurom.” 8Mbəlum tay ha ndo i ɗəvats hay, mbəlum tay ha mədahaŋ hay, mbəlum tay ha ndo madəgwaɗa eye hay, həharum fakalaw abəra mə bo i ndo hay. Ka hutum gədaŋ neheye na, kəriye, nəkurom dərmak vəlumatay a ndo hay kəriye. 9Ka deyumeye na, kâ zlum gura bay, kâ həlum suloy bay, kwa kwar i suloy kâ həlum a gwezem kurom hay bay. 10Kâ zlum gwezem i mahəhele kurom hay bay, kâ həlum petekeɗ i məkelkabo kurom hay sulo sulo bay, kâ həlum tahərak bay, kwa sakwal kâ zlum bay. Andza niye ndo məge məsler na, kutoŋ ma hutiye wu mənday ŋgay.» 11Yesu a gwaɗatay sa: «Ka ndislum a wuzlah gay kəgəbay a gəma na, pəlum ndo nakə neŋgeye maləva bo eye ka matəme kurom aye. Ndzum mə gay i ndo niye hus a pat nakə ka deyumeye kurom abəra ma təv niye aye. 12Ahəl nakə faya ka fələkumeye a gay i ndo na, gwaɗum: “Mbəlom mâ vəlakum zay!” 13Taɗə ndo i gay niye hay ta təma kurom na, məpəse me i zay kurom ma ndziye fataya. Ane tuk na, taɗə ta təma kurom bay na, muma ahaya fataya abəra məpəse me i zay kurom. 14Taɗə ka fələkum a gay i ndo kəgəbay a wuzlah gay, ndo neheye mə ɗəma aye ta kərah matəme kurom kəgəbay məpe zləm ka bazlam kurom na, dum kurom abəra ma təv niye ada tətəkum ha bətekwew i gəma tay abəra ka sik kurom hay. 15Neŋ faya na gwaɗakumeye: Sərum ha pat i sariya i Mbəlom na, sariya tay ma diye me ma ziye i ndo i Sodom ta Gomora.» 16Yesu a gwaɗatay: «Anaŋ, na sləriye kurom hay andza təɓaŋ hay a walaŋ i ndo neheye andza kəra i pesl hay aye. Tərum andza dədœ neheye faya ta tsəpiye bo tay aye, ada ndzum mənese mâ ge andaya fakuma bay andza bodobodo. 17Gum metsehe, hərwi ndo hay ta diye kurom hay kame i sariya, ta ndaɓiye kurom ta mandalaɓa mə gay i maɗuwule me hay. 18Ta diye kurom ha kame i ndo mələve dala hay ada kame i bəy hay hərwi ga, hərwi ada kâ slum faya məte mbal ga ta deɗek kame tay ada kame i ndo neheye Yahuda hay bay aye. 19Ahəl nakə faya ta diye kurom ha kame i sariya aye na, ɗərev mâ ye fakuma abəra bay. Kâ gwaɗum: “Nəmaa ta gwaɗiye kəkay? Nəmaa tsikiye na, mey?” bay. A həlay niye, Mbəlom ma vəlakumeye bazlam neheye ka tsikumeye aye. 20Andza niye mata tsike me na, nəkurom bay. Mata tsike me mə nəkurom na, Məsəfəre i Bəba kurom Mbəlom.» 21Yesu a gwaɗatay sa: «Ndo hay ta vəliye ha malamar tay hay ada tâ kəɗ tay ha, bəba hay ta giye ta wawa tay hay andza niye dərmak. Wawa hay ta natay ɗəre a bəba tay hay, ta kəɗiye tay ha. 22Ndo hay tebiye ta nakumeye ɗəre hərwi ga. Ane tuk na, ndo nakə kə səmay naha hus ka mandəve aye na, Mbəlom ma təmiye ha. 23Taɗə agəna ta sakum ɗəretsətseh ma gəma nakə nəkurom mə ɗəma aye na, hwayum a gəma neŋgeɗ. Neŋ faya na gwaɗakumeye: Sərum ha, neŋ Wawa i Ndo na maweye na, ka dzum ha gər mahəhele ma gəma neheye ka dala i Israyel aye tebiye zuk bay.» 24Yesu a gwaɗatay: «Ndo nakə faya ma tətikiye wu aye na, ma ziye ndo matətikay wu bay. Ndo i məsler ma ziye ndo i gay ŋgay bay. 25Taɗə ndo nakə faya ta tətikiye wu aye ka təra andza ndo matətikay wu ada ndo i məsler ka təra andza ndo i gay ŋgay na, niye na, ɗa. Taɗə ta zalay a ndo i gay “Bedzabul” na, ta tsaɗateye a ndo i ŋgay hay ma ziye i ŋgay bəɗaw?» 26«Hərwi niye, kâ dzədzarumatay a ndo hay bay. Wu nakə tebiye maŋgaha eye na, ta ɗiye ha, ada wu nakə tə tsikawa ta məkal aye na, ta ɗiye ha. 27Wu nakə faya na tsikakumeye ma ləvoŋ aye na, masumay a mətsike parakka mə dzaydzay ta həpat. Wu nakə ta tsikakumeye ka zləm tə məsəsəkwe aye na, wudum ha kələrra ka gər i gay. 28Kâ dzədzarumatay a ndo neheye ta kəɗiye slo i bo kurom aye bay. Nəteye na, ta sliye faya mədze ha məsəfəre kurom bay. Dzədzarumay ɗuh a Mbəlom nakə ma sliye mədze ha bo kurom ta məsəfəre kurom eye dzay a ako nakə ma mbatiye bay ka tor eye aye. 29Sisi hay sulo ta səkəmiye tə dala nəte na, ka sərum təbəɗew? Ane tuk na, kwa nəte mə walaŋ i ɗiyeŋ hay ma dəɗiye bay, say kə yay a gər a Bəba Mbəlom mâ dəɗ. 30I kurom na, kwa məkwets i gər kurom bəbay, Mbəlom kə pasla na. 31Hərwi niye, kâ dzədzarum bay, nəkurom ka zum tay ha sisi niye hay.» 32Yesu a gwaɗatay sa: «Taɗə ndoweye kə tsik parakka kame i ndo hay: “Neŋ gawla i Yesu” na, neŋ dərmak na tsikiye kame i Bəba ga mə mbəlom: “Ndo nakay na, gawla ga.” 33Ane tuk na, taɗə ndoweye kə tsik kame i ndo hay neŋgeye gawla ga bay na, neŋ dərmak na tsikiye kame i Bəba ga mə mbəlom: “Ndo nakay na, gawla ga bay.”» 34«Kâ dzalum neŋ na yaw, nâ zlaw zay ka məndzibəra na, kâ dzalum bay. Na yaw na, na zlaw zay bay, na zlaw na, maslalam ɗuh. 35Na yaw na, maŋgəne tay ha ka bo abəra ndo hay. Wawa hasləka eye ta bəba ŋgay, dem ta may ŋgay, ŋgwas ta may i zal ŋgay, 36ndo hay mə gay tay ta niye a bo ɗəre.» 37Yesu a gwaɗatay sa: «Ndoweye ka wuɗa bəba ŋgay ta may ŋgay ka ze neŋ na, neŋgeye ma sliye məndze ka təv ga bay. Ndoweye ka wuɗa wawa ŋgay hasləka eye tə dem ŋgay a ze neŋ na, neŋgeye ma sliye məndze ka təv ga bay. 38Ndoweye kə zla mayako mazləlmbaɗa eye kə peŋ bəzay bay na, neŋgeye ma sliye məndze ka təv ga bay. 39Ndo nakə a say mətəme ha məsəfəre ŋgay aye na, ma dziye ha ɗuh. Ane tuk na, ndo nakə ma dziye ha məsəfəre ŋgay hərwi ga aye na, ma hutiye a ɗəma ɗuh.» 40Yesu a gwaɗatay sa: «Taɗə ndoweye ka təma kurom na, ka təma na, neŋ. Ada taɗə ndoweye ka təma ga na, a təma ndo nakə a sləra ga ahaya aye. 41Ndoweye ka təma ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom hərwi nakə neŋgeye ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom aye na, ma hutiye magogoy nakə ta vəleye a ndo məɗe ha bazlam aye. Ndoweye ka təma ndo nakə ŋgwalak eye kame i Mbəlom aye hərwi nakə neŋgeye ŋgwalak eye kame i Mbəlom aye na, ma hutiye magogoy nakə ta vəleye a ndo nakə ŋgwalak eye kame i Mbəlom aye. 42Neŋ faya na gwaɗakumeye: Sərum ha na, taɗə ndoweye kə vəlay yam gəsiyem nəte matasla eye a ndo nakə makətsa eye mə walaŋ i gawla ga hay hərwi nakə neŋgeye gawla ga aye na, magogoy ŋgay ma dziye bay.»


text: 1Jəju al me to tɨ, ɨndə ba gangɨ, aw me ɓe bo tɨ ləne. 2Dɨje madɨ oti dəw kɨ rɔe oy njururu, me nḛ kotɨ njé mo̰y je tɨ, rəi sie rɔ Jəju tɨ. Lokɨ Jəju oo kadɨ-me ləde nɨngə, əl dəw kɨ rɔe oy njururu ka kɨn ə nə: «NGonm, uwə tɔgi ba, majal je ləi e kɨ kɨyə̰ go kɔ.» 3Lo kɨn tɨ, njé ndo ndu-kun je lə Luwə kɨ na̰ je əli ta mede tɨ əi nə: «Dəw kam əl ta kɨ mal dɔ Luwə tɨ!» 4Nə Jəju gər mər ta ləde, adɨ əl-de ə nə: «Ra ban ə ɨsɨ ɨməri ta je kɨ majal mesi tɨ ə? 5Kəl dəw kə nə: “Majal je ləi e kɨ kɨyə̰ go kɔ” ɓa nga̰ ngay al, ə se kəl-e kə nə: “Ḭ taa, ə ɨnjɨyə” ə nga̰ ngay al ə? 6Re e be ɓa, m-a m-ɔjɨ səi təkɨ mi NGon Dəw, m-aw kɨ tɔgɨ dɔnangɨ tɨ ne, mba kadɨ m-ɨyə̰-n go majal je lə dɨje kɔ.» Nɨngə, Jəju əl nje rɔ koy njururu ə nə: «Ḭ taa, un tuwə ləi, ə aw ɓe.» 7Ɓa dɨngəm ḭ taa, ə un rəbɨ, aw ɓe. 8Lokɨ kəm kosɨ je oo nḛ kɨn, ra-de ɓəl kɨ dum, adɨ ɨləi tɔjɨ dɔ Luwə tɨ, kɨ adɨ dɨje tɔgɨ kɨ ətɨ ɓəl be kɨn. 9Lokɨ Jəju ɔtɨ no̰o̰ ɨsɨ aw nɨngə, lo də tɨ kɨ ɨsɨ də, oo dɨngəm kɨ ɓari-e nə Matɨye, ɨsɨ me kəy taa la-mbə tɨ. Ə Jəju əl-e ə nə: «Un gom.» Ɓa Matɨye ḭ taa, un go Jəju. 10Go tɨ, Jəju ɨsɨ ta nḛ kuso tɨ me kəy tɨ lə Matɨye. NGa nɨngə njé taa la-mbə je, kɨ ndəgɨ njé ra majal je, ngay, rəi ɨsi naa tɨ kɨ Jəju, kɨ njé ndo je lie ta nḛ kuso tɨ. 11Lokɨ Parɨsɨ je ooi Jəju ɨsɨ uso nḛ kɨ dɨje kɨn nɨngə, əli njé ndo je lie əi nə: «Ra ban ə NJe ndo səsi nḛ ɨsɨ uso nḛ kɨ njé taa la-mbə je, kɨ njé ra majal je ə?» 12Ə Jəju oo ndude, adɨ əl-de ə nə: «E dɨje kɨ njé mo̰y je ə a sangi dəw kɨ nje ra mo̰y, ɓɨ e njé rɔ nga je ə a sangi dəw kɨ nje ra mo̰y, al. 13Awi ɨsangi kadɨ ɨgəri me ta kɨ Luwə əl ə nə: “E ra majɨ ə m-ge, ɓɨ m-ge kɨjə məsɨ kadɨ-kare al. Tadɔ, m-re mba ɓar njé ka dana je al, nə m-re mba njé ra majal je yo”.» 14NJé ndo je lə Ja̰ Batɨsɨ rəi ɨngəi Jəju əli-e əi nə: «Ra ban ə je kɨ Parɨsɨ je j-ɨyə̰ ta nḛ kuso, ə njé ndo je ləi rai al ə?» 15Ə Jəju ɨlə-de tɨ ə nə: «Oi kadɨ dɨje kɨ ɓari-de lo nḛ kuso taa-naa tɨ, a əi kɨ rɔnəl al, dɔkagɨlo tɨ kɨ nje taa dəne ɨsɨ-n səde naa tɨ a? NDɔ je a rəi no̰o̰ kadɨ a uni-e tade tɨ nɨngə, dɔkagɨloe tɨ kɨn ə a ɨyə̰i ta nḛ kuso. 16Dəw a un ta kɨbɨ kɨ sɨgɨ kadɨ ɨlə-n kəm kɨbɨ kɨ kɔke al. Re e be ə, ta kɨbɨ kɨ sɨgɨ ka kɨn a ḭ kɨ kɨ kɔke rakɨ rakɨ, kadɨ bole a to wororo ɨtə kɨ kəte ɓəy. 17Taa, dəw a un kasɨ kandɨ nju kɨ ḭ al ɓəy utɨ me mbu nda je tɨ kɨ kɔke al tɔ. Re e be nɨngə, lokɨ kasɨ a ḭ ɓa, mbu nda je a ndui, kadɨ kasɨ kandɨ nju a lo kɔ nɨm, taa mbu nda je ka təli nḛ kɨ tuji kɔ nɨm tɔ. Be ə, re kasɨ kandɨ nju ḭ al ɓəy ɓa, majɨ kadɨ mbu nda je əi kɨ sɨgɨ taa. Be ɓa, mbu a ndu al nɨm, kasɨ kɨ me tɨ ka a lo kɔ al nɨm tɔ.» 18Lokɨ Jəju a əl-de ta kɨn nɨngə, nje kun dɔ Jɨpɨ je kare, re ɔsɨ məkəsɨne nangɨ no̰e tɨ, əl-e ə nə: «NGonm kɨ dəne kɨ du oy taji naa tɨ ne ɓəy. Nə re ɨre ɨndə jii dɔe tɨ ə, a təl tɔsɨ ndəl.» 19Jəju ḭ taa, un goe əi kɨ njé ndo je ləne. 20Nɨngə, dəne kare kɨ mo̰y məsɨ ade ko̰ ɓal dɔgɨ gɨde e joo, re ɓasi rɔ Jəju tɨ, kɨ rəbɨ kɨ gɨde tɨ, ɔdɨ ta kɨbɨ lie. 21MBata əl mene tɨ ə nə: «Kɨn ə re ta kɨbɨ lie wa par mɨndɨ ə m-ɔdɨ ka, rɔm a nga.» 22Jəju ɨlə rətɨ oo-e, ɓa əl-e ə nə: «Uwə tɔgi ba ngonm, kadɨ-me ləi aji.» Nɨngə dɔ kade tɨ wa kɨn par, dəne ɨngə rɔ nga. 23Lokɨ Jəju re tḛḛ me kəy tɨ lə kɨ bo lə Jɨpɨ je ka kɨn nɨngə, oo njé kɔl nal je, kɨ kosɨ dɨje sɨngəi sokɨto dɔ-naa tɨ, ə əl-de ə nə: 24«Ɔri rɔsi gogɨ, ngon oy al, nə to ɓi kare.» Dɨje ɨbəi Jəju kogii. 25Lokɨ adi kosɨ dɨje tḛḛi taga nɨngə, Jəju ur kəy, uwə ji ngon, ɓa ngon kɨ dəne ḭ taa. 26Poy nḛ kɨn sane kɨ dɔnangɨ kɨ no̰o̰ ba pətɨ. 27Lokɨ Jəju ɨsɨ aw, njé kəm tɔ je joo uni goe, əli ta kɨ ndude kɨ boy əi nə: «NGon ka Dabɨdɨ, o kəm-to-ndoo ləje.» 28Jəju re ɓe nɨngə, njé kəm tɔ je kɨ joo ka kɨn rəi rɔe tɨ ɓasi, ə Jəju əl-de ə nə: «Oi kadɨ m-asɨ kadɨ m-ra nḛ kɨn wa kare wa?» Ə njé kəm tɔ je ɨləi-e tɨ əi nə: «Oyo, j-o kadɨ asɨ, Ɓaɓe.» 29Lo kɨn tɨ, Jəju ɔdɨ kəmde, ə əl-de ə nə: «Majɨ, kadɨ nḛ je rai nḛ kɨ go kadɨ-me tɨ ləsi!» 30Ɓa, kəmde oo lo. Nɨngə, go tɨ, Jəju ndəjɨ-de kɨ tɔgɨne ə nə: «Oi majɨ, kadɨ dəw madɨ gər nḛ kɨ ra nḛ kɨn al.» 31Nə lokɨ tḛḛi kɨ taga be par ə, ɨləi ngɨrə kəl ta kɨ dɔe tɨ kɨ go nangɨ kɨ no̰o̰ pətɨ. 32Lokɨ njé kəm tɔ je tḛḛi awi nɨngə, dɨje rəi kɨ dɨngəm kare kɨ ndɨl kɨ majal ra-e adɨ əl ta al. 33Jəju tuwə ndɨl kɨ majal ɓa, dɨngəm kɨ kəte əl ta al ka kɨn, təl əl ta. Nɨngə nḛ kɨn ətɨ kosɨ dɨje ɓəl ngay, adɨ əli əi nə: «J-o nḛ kɨ be kɨn dɔnangɨ Isɨrayəl tɨ nja kare al ɓəy!» 34Nə Parɨsɨ je əli əi nə: «E kɨ tɔgɨ lə ngar lə ndɨl je kɨ majal, ə ɨsɨ tuwə-n ndɨl je kɨ majal.» 35Jəju aw kɨ ɓe bo je, kɨ ngan ɓe je, ndo nḛ me kəy kaw-naa tɨ lə Jɨpɨ je, ɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ ɔjɨ dɔ ko̰ɓe lə Luwə, taa ajɨ njé mo̰y je, kɨ njé rɔ to je pətɨ tɔ. 36Lokɨ Jəju oo kosɨ je, oo kəm-to-ndoo ləde, tadɔ kɔ rade, tɔgɨde goto, awi tə batɨ je kɨ nje kul-de goto be. 37Be ə, Jəju əl njé ndo je ləne ə nə: «Ko kɨ asɨ kɨjə, dɨle e ngay, nə njé kɨje je əi ngay al. 38Ə əli ta kɨ Ɓa nje ko, adɨ ɨlə kɨ njé ra ko je me ko tɨ ləne.»


text: 1Má Shawulu venkwashə ná, ɗa mbəlyi kə zəli Tlamda tsá mələ njə, a və nkwa kə mpə hyá akə dzəgwa hyə. Ba njə li dzəgə tá mdi kulə mə ká mələ sarəka, 2a ba kə́lə ɗarəwali va njə́, tsá kə nggərəkə hunkwa kə tsə́ mbəlyi kə zəli kwa mpya adəwa hyi ká Yahuda kwa Dimashku, zhilyi lə myə paɗə, a njə mpwə hyá tə zəwə, a wsə hyá dzəmə Urushalima. 3Má kwa nkwa kə dzəgwa Dimashku njə, hələgi njə tə́ mənə, vəkkə wuntə nggamə ncikakəgwa səkwa tamwə, a nggaməshə nkwa wanggə tá njə́ tə nkwa shə. 4Ba njə latə ghi-njə tə ka ɓəra"a. Ba njə fatə vəcə gəgwa tə́ njə́ nee, "Shawulu! Shawulu! Təmburi waá nda ɗa rá na ri?" əkwə. 5"A waá na ri, Tlamda?" əkwə Shawulu. "Yira Yesu, tsá ndza na ɗaa! 6Tlagwa ba na li dzəmə mələmi ndzaranjəa, a mbəlyi gə na wsi kə rá "i a na mələ," əkwə. 7Má mbəlyi məsəbə Shawulu, tsá kə pəkə njə́, ghərənggi hyá, a nənə nkwa; təmburi tə fá vəcə kə gəgwaa hyá, a vá nata mdi kə gə vəcəa hyá wə. 8Má vi kə Shawulu tlagwa tə ka, ba njə mnəntə ntsə-njə mpəlyammə, a ndyarə njə va nata nkwa. Ba mbəlyi məsəbə-njə tsəshə njə́ tə pəla, a təɓəkə njə́ dzəmə mələmi. 9Hya makənə, kandə njə nata nkwa wə; mwa, mə hya makənəa, və́ njə zəmə wsi kə zəmə lə sa yemyi wə. 10Má kwa Dimashku, wuntə mdi kə zəli tsá shə, tli-njə Hananiya; má venkwashə, ba Tlamda gərətə vəcə tə́ njə́ kapara mə shikwə: "Hananiya!" "Wə." 11"Tlagwa ba na dzəgwa hunkwa ndza mbəlyi ka Tərə"i"i; a ba na jakə ya Yahuda tə nkwa shə, a na vətə wuntə mdi ká Tarsus hankyə ya-njə, tsá ndza mbəlyi ka lə Shawulu. Má mdie ná, tə mələ adəwa njə ndzaranjəa; 12təmburi wuri njə kə nata wuntə mdi mə shikwə, tsá ndza mbəlyi ka lə Hananiya, tsá kə səkə fəyə pəla mbweghe-njə tazhe ba ntsə-njə mnəntəgwa, a njə nə nkwa," əkwə. 13Ba Hananiya gə nee, "Á Tlamda, mbəlyi kúkulə tsá kə gətə rá vəcə mbweghe mdie, lə habarə wsha ntintimye kə njə mələtə tə́ mbəlyi-nga mə Urushalima; 14a ba njə səkə Dimashku ndzaranjəa tazhe tsə́ mbəlyi kə zəli na tə nkwaa! Mbəlyi kukulə mə ká mələ sarəka, tsá kə mnəkə njə́," əkwə. 15Ba Tlamda gə nee, "Mayi! Təmburi wuri rá kə kətə mdie ka mdi kə dzəgə gə vəcə-ra tə́ ká kyə lə ká mbəmbəgə-hya, lə tə́ ká Isra"ila dəwa. 16Mwa, yira dzəgə ncərəshə bwanyə dzəgə njə sa səkwa təmburi rá," əkwə Tlamda. 17Ba Hananiya tlagwa, a ba li dzəgə yaa. Má vi kə njə vətə Shawulu, ba njə fəyə pəla-ranjə mbweghe-njə, a gə nee, "Dagwama-tara, Tlamda mnəkə rá—njə́ Yesu, tsá kə ncətə na ghi-njə kwa hunkwa, a na tə səkə nkwaa. Njə́ mnəkə rá tazhe ba ntsə-nga mnəntəgwa a na nə nkwa, a ba Mambəli Hyalatəmwə ləhəshə mni-nga," əkwə. 18Təkwashə-təkwashə ba wuntə wsi wdi səkwa mə ntsə Shawulu, kapara ɓəlimyi tə mbwi kələpə; a wanggə ntsə-njə mnəntəgwa mwa, ndaka nə nkwa njə! Ba njə tlagwa, a ba mbəlyi mələrətə batizəma; 19kətərəmbwe batizəma-ranjəa, ba njə ɗahwi wsi kə zəmə, a ba zhini tlayi dənama. Ba njə hyata hya lə mbəlyi kə zəli tə nkwa shə. 20Má Shawulu ná, acə njə tə gə vəcə mbweghe Yesu kwa mpya adəwa ra ká Yahuda dadamə kwa Dimashku; kwə njə na, "Yesu, njə́ Zəgwi ra Hyalatəmwə!" əkwə. 21Má zaka mbwara mbəlyi kə fatə vəcə-njəa ná, ba hyá ghiri və, a ba gə nee, "Karə nə, mdie tsá kə ɗa mbəlyi kə zəli Yesu mə Urushalima, a mpəntə hyá huri? A tazhe tsə́ hyá, a wsə hyá dzəmə Urushalima tə́ mbəlyi kukulə mə ká mələ sarəka səkə nkwaa njəw?" əkwə hyá. 22Má Shawulu mwa, ba dənama-ranjə tá gə vəcə Yesu mtsəhətəgwa dabwaa. Ba məhələ ká Yahuda kwa Dimashku ɗantəgwa kashasha va tsá kə njə ncətə nee, pakatə, Yesu, njə́ Kristi Mdi kə mnə Hyalatəmwə; a nkwa kə ghəpi tə va hyá wə. 23Má tə wuntə vi mənə, ba ká Yahuda tsənitə ghi-hya, a mələhwi səkwanyi tazhe pətlə Shawulu; 24vərə lə vəci akə ná, tə ɓəla njə́ hyá mnyə pali kə jakə mələmi. Ba mbəlyi səkə gərətə səkwanyi kə hyá mələhwie tə́ Shawulu. 25Má vi kə vərə səkə ná, ba mbəlyi kə zəli njə́ kələtə njə́, a fala kwa kwacike, a ba kəlaka njə́ dzəgwa tə mahwalə mələmi, a njə mbə́lə. 26Ba Shawulu mbə́lə, a li dzəmə Urushalima mənə. Má məɓa ná, ba njə "i daɓə ghi lə mbəlyi kə zəli; a vá kə́lə njə́ hyá wə, təmburi tə nggadləni hyá va njə́ kə́rəpi. Və́ hyá mbərəsa nee, ka mdi kə zəli njə handa wə. 27Ba Barnabas səkə vweta Shawulu, a kələkə njə́ səkə tá mbəlyi kə mnə Yesu, a ba gərətə tə́ hyá tsá kə Shawulu nata Tlamda kwa nkwa kə dzəgwa Dimashku, lə vəcə kə Tlamda gərətə tə́ njə́, lə vəcə və́ njə gə mbweghe Yesu kwa Dimashku lə dənama kəlama nggadləni. 28Təmburi tsətsə, ba hyá ɗatə yə tə́ a Shawulu njigwe lə hyá. Ba njə ntəntahə dzəgə mə Urushalima, a gəgə vəcə Tlamda tə́ mbəlyi tə gambala bakəma, kəlama nggadləni. 29Ba njə nggərə ghəpi dabwaa lə ká Yahuda kə səkə kyə; a ba hyá və nkwa kə pətlə njə́. 30Má vi kə ká zəli fatə habarə wsie, ba hyá kələkə Shawulu dzəgwa Kaisariya cacika, a mnəkə njə́ jilyə Tarsus. 31Kətərəmbwe tsa mənə, má zaka mbwara ká zəli tə hyə ká Yahudiya lə Galili ba Samariya kə́rəpi, ba hyá tlayi mkyəgwa va ɗa ra mbəlyi venkwashə. Tə həwə hyá va Tlamda dabwaa, a tə tləkəshə hyá Mambəli Hyalatəmwə mwa. Təmburi tsətsə, mtsəhəgwa tsá mtsəhəgwa dənama-rahya mə zəli; a ba mbəlyi səkə dzəmə zəli kúkulə. 32Má Bitrus mənə, tə ntəntahə njə tə wamara nkwa. Tə wuntə vi, ba njə li dzəgwa cika mbəlyi ka nga Hyalatəmwə kwa Lidda. 33Má kwaɓa ná, ba njə nata wuntə mdi ghyaɓə, tsá ndza njə nee, kə mtə-mtə gwa-ranjə ghughyaɓɓə; va təkəsə njə məhya və. Tli mdie ná, Iniyas. 34Ba Bitrus gə sha njə́, "Iniyas, wuri Yesu Kristi kə mbə́tə na kulingə; tlagwa, ba na pərətə ci-nga!" əkwə. Mammə Iniyas tlagwa! 35Má vi kə ká Lidda hyá lə ká Sarona nata mdie tə ntahə kulingə, ba hyá wtubyi paɗə, a səkə tá Tlamda. 36Má kwa Yafa ná, wuntə malə kə zəli Yesu tsá shə; tli-njə ná, Tabita (má tli-njə lə vəcə ká Helena ná, Dorkas—njə́ nee, "Kamnyari"). Maləa ná, malə tsapə njə; vwi nkwa tsá mələ njə wamara vi, a nggərəkə wsha tə́ mbəlyi má wsha və. 37Má venkwashə, ba shiligi tsəshə njə́, ba njə mtə. Má vi kə njə mtəa ná, ba mbəlyi pishə njə́, a dzəmə fəyə njə́ mə wuntə mpya kə mbəlyi anətə kwa ghi wuntə mpya. 38Má Yafa ná, tityi tá Lidda wə; təmburi tsətsə, má vi kə mbəlyi kə zəli mə Yafa fatə nee, mə Lidda Bitrus, əkwə, ba hyá mnəkə zhilyi ɓwagə tá njə́ zazamə. Vi kə zhilyi ɓwagə ngyi vətə njə́ mə Lidda ná, ba hyá gə sha njə́ nee, "Titihwə, ndə zazamə, ba na vweta yə́," əkwə. 39Ba Bitrus tlagwa a zəlitə mbəlyi ngyi. Má vi kə hyá səkə Yafa, ba mbəlyi kələkə njə́ dzəmə mpya ndza malə kə mtə-mtəa məɓa. Zaka mbwara myə wjagə tə nkwa shə ná, ba səkə dlətə njə́ tə hwi, a ntahuni mənə; ba hyá ncəncə ɗancikə lə wuntyi wsha kə la kə Dorkas tsarashə tə́ hyá vi ndza njə lə mkyə. 40Ba Bitrus gə sha myə mə mpya ngyi, "Jilyə wa paɗə," əkwə. Má vi kə hyá jilyə ná, ba njə gəliɓyi, a mələ adəwa; kətərəmbwe adəwaa, ba njə mbəralyəgwa jalyi kwa tá malə kə mtə-mtəa, a gə nee, "Tabita, tlagwa!" Ba Tabita mnəntə ntsə-njə mpəlyammə! Má vi kə njə nata Bitrus ná, ba njə tlagwa a njigwe məndzə; 41ba Bitrus vweta njə́, a tlanətə njə́ mətlətə. Ba njə kata mbəlyi kə zəli paɗə, lə myə wjagə tə ntahuni ngyi mənə; "Na Tabita tsa!" əkwə njə sha hyá. 42Má habarə wsie ná, ba wtləshə nkwa kwa Yafa paɗə; mbəlyi kúkulə mwa, ba mbərəsa lə Tlamda. 43Ba Bitrus hyata hya tá hyá kúkulə, hankyə ya wuntə mdi ndza mbəlyi ka lə Siman; tlə́nə wtá tsá mələ mdi shə.


text: 1Na tsənawa wu hay ka nəkurom. Ndo hay tə gwaɗ na, faya ka gumeye wu nakə lele bay aye. Kwa ndo neheye tə sər Mbəlom bay aye na, faya ta giye slala i wu niye bay. Tə gweɗeŋ na, ndo ta həna ta ŋgwas i bəba ŋgay. 2Ada ka ɗəslumay ha gər a bo ɗuh na, kəkay? Tuwum ɗuh hərwi mənese kurom. Ndo nakə faya ma giye andza niye ka gərum ha na, kəkay? 3Neŋ na, na ge na sariya eye tsɨy andza nəkway ka bo dziye. Neŋ mə walaŋ kurom bay, ane tuk na, ɗərev ga mandza eye tə nəkurom. 4Na ge sariya nakay ta gədaŋ i Bəy Maduweŋ kway Yesu. Wu nakə na tsikakumeye naha aye na, hayum gər ada ɗərev ga ma ndziye tə nəkurom. Gədaŋ i Bəy Maduweŋ kway Yesu ma ndziye tə nəkurom dərmak. 5Ahəl nakə ka hayum gər aye vəlumay ha ndo niye a həlay i Fakalaw hərwi ada Fakalaw mâ nas ha slo i bo ŋgay. Mâ nas ha slo i bo ŋgay na, hərwi ada Mbəlom mâ təma ha pat nakə Bəy Maduweŋ kway Yesu ma maweye. 6Ka ɗəslumay ha gər a bo na, hərwi mey? Məɗəslay ha gər a bo na, lele bay. «Gəɗe tsekweŋ a kwasa ha wu tebiye» na, ka sərum təbəɗew? Andza niye mezeleme tsekweŋ na, ma nasiye wu na, ka sərum təbəɗew? 7Zlum na mezeleme niye andza gəɗe abəra mə walaŋ kurom hərwi ada kâ tərum tsəɗaŋŋa andza wu nakə gəɗe faya bay aye. Na sər ha ta deɗek, Mbəlom ka təra kurom ha tsəɗaŋŋa hərwi kə kəɗ təɓaŋ hərwi ada kâ hatsakwa magurlom i Pak ta neŋgeye. Təɓaŋ eye niye na, Yesu Kəriste nakə a mət hərwi kway aye. 8Hatsakwa magurlom lele. Ane tuk na, hatsakwa magurlom tə makwala weɗeye, gəɗe mâ ge mə ɗəma bay. Tərakwa ndo neheye tsəɗaŋŋa eye. Pakway bəzay a tsəveɗ i Mbəlom tə ɗərev kway peteh. Gərakwa ha məge wu neheye lele bay tebiye. Wu niye hay na, andza gəɗe niye. 9Mə ɗerewel ga nakə na watsakum naha ahəl niye na, na gwaɗakum: «Kâ ndzum dziye ta ndo neheye faya ta giye madama aye bay.» 10Na tsik andza niye na, ka ndo i məndzibəra hay bay. Hərwi ndo məge madama hay, ndo i bor hay, məkal hay ada ndo məge kule hay, nəteye ndo i məndzibəra hay. Məŋgəɗatay hərwi mədzepe ta nəteye bay na, haɓe ka deyumeye abəra ma məndzibəra. 11Aʼay! Wu nakə na watsa aye na, na watsa ɗuh na, ka ndo məpay bəzay a Yesu Kəriste. Taɗə ndoweye kə gwaɗ neŋgeye ndo məpay bəzay a Yesu Kəriste ada faya ma giye madama, faya ma giye bor ka wu i ndo, faya ma giye kule, faya ma tsikiye wu lele bay eye ka ndo hay, faya ma kwayiye ta guzom, faya ma kəliye wu hay na, kâ ndzum ka təv manəte aye ta neŋgeye bay. A həlay nakə nəkurom mandza eye ka məndzibəra mba aye na, tsəveɗ andaya ka ŋgənumeye ta nəteye aye bay. 12Mata ge sariya i ndo neheye tə pay bəzay a Yesu Kəriste bay aye na, neŋ təɗew? Nəkurom dərmak na, ka gumateye sariya na, a ndo neheye ka hayawum gər dziye. 13Mata ge sariya a ndo neheye tə pay bəzay a Yesu Kəriste bay aye na, Mbəlom. Gum andza nakə mawatsa eye mə Ɗerewel i Mbəlom na, a gwaɗ: «Həharum na ndo nakə faya ma giye wu nakə lele bay aye abəra mə walaŋ kurom.»


text: 1Malamar ga hay, neŋ eye ahəl niye na ye naha a gay kurom məɗakum ha wu i Mbəlom nakə maŋgaha eye na, na tsik bazlam neheye a da me aye bay ada na tsik wuray tə metsehe i ndo hay bay. 2Ahəl nakə na ye naha a gay kurom zuk bay aye na, na gwaɗ: «Na ye naha na tsikiye na, ka Yesu Kəriste ɗekɗek. Na tsikiye wuray mekeleŋ eye bay. Na tsikiye wene wene eye na, ka məməte ŋgay nakə tə dar na ka mayako mazləlmbaɗa eye.» 3Ahəl nakə neŋ ka təv kurom aye na, gədaŋ ga andaya bay, zluwer a geŋ ada na dzədzar haladzay. 4Ahəl nakə na ɗakum ha bazlam i Mbəlom aye na, na tsikakum tə metsehe i ndo neheye tə gwaɗ ta tsah aye hərwi məvakum gər bay. Ane tuk na, Məsəfəre i Mbəlom a ɗakum ha ta gədaŋ i Mbəlom bazlam ga nakə na tsikakum aye na, deɗek. 5Hərwi niye, ka pum mədzal gər kurom ka Yesu Kəriste na, hərwi ka ŋgatumay a gədaŋ i Mbəlom bəna, a metsehe i ndo hay bay. 6Ndo neheye ta sara ka tsəveɗ i Mbəlom aye na, nəmaa tətikatay metsehe i Mbəlom. Ane tuk na, metsehe i ndo i məndzibəra hay bay ada metsehe i bəy tay neheye faya ta ləviye məndzibəra aye bay. Nəteye na ta dziye. 7Sadzək bay, metsehe nakə na ɗakum ha aye na, metsehe i Mbəlom. Ahəl niye na, maŋgaha eye, ndo hay tə sər bay. Ahəl nakə kə ge məndzibəra zuk bay aye na, ɓa kə ləva ha bo hərwi mətəme kway ha hərwi ada kâ yakwa a təv məndze ŋgay nakə ta ɗəslay ha gər aye. 8Metsehe niye na, ndəray kwa nəte mə walaŋ i ndo neheye tə ləva məndzibəra aye ta sər metsehe niye bay. Taɗə ta sər na, ta dariye Bəy Maduweŋ kway ka mayako mazləlmbaɗa eye bay. Neŋgeye na, məzlaɓ ŋgay a ze kwa mey tebiye. 9Wu niye Mbəlom a ge na, andza nakə mawatsa eye mə Ɗerewel i Mbəlom aye, a gwaɗ: «Wu nakə Mbəlom a ləva ha bo hərwi ndo neheye ta wuɗa Mbəlom aye na, a ze wu neheye ndo hay ta ŋgatay bay aye tebiye ada nakə ta tsəne bay kwa wu nakə ta dzala faya bay aye.» 10Mbəlom a ɗa ha metsehe niye na, a nəmay ta gədaŋ i Məsəfəre ŋgay. Məsəfəre na, a sər wu hay tebiye. Kwa wu nakə Mbəlom a dzala mə gər ŋgay aye na, a sər. 11Maa sər mədzal gər i ndo mekeleŋ eye na, way? Ndo məsəre na andaya bay. Maa sər na, məsəfəre ŋgay eye ŋgway. I Mbəlom na, andza niye dərmak. Maa sər mədzal gər i Mbəlom na, Məsəfəre ŋgay eye ŋgway, ndo mekeleŋ eye a sər bay. 12Məsəfəre nakə Mbəlom a vəlakway a nəkway aye na, a yaw abəra ma ndo i məndzibəra hay bay. Məsəfəre na, i Mbəlom eye ŋgway. Mbəlom a vəlakway na, hərwi ada kâ sərakwa wu neheye a vəlakway ta ŋgwalak ŋgay aye tebiye. 13Nəmay, nəmaa tsikawa wu neheye na, nəmaa tsikawa tə metsehe i ndo zezeŋ bay. Bazlam may hay ti yaw na, ma Məsəfəre. Andza niye, nəmaa ɗawa ha na, wu neheye a tsik ka Məsəfəre aye a ndo neheye Məsəfəre niye andaya mə ɗərev tay aye. 14Ndo nakə Məsəfəre i Mbəlom andaya mə ɗərev ŋgay bay aye na, ma sliye faya matəme deɗek neheye Məsəfəre faya ma ɗatay ha a ndo hay aye bay. A tsəne bay, a dzala mə gər ŋgay na, wu kəriye hay, neheye ma giye ŋgama bay aye, bəna taɗə ndoweye Məsəfəre andaya mə ɗərev ŋgay bay na, ma sliye faya mətsəne bay. 15Ndo nakə Məsəfəre i Mbəlom mə ɗərev ŋgay aye na, a sər tay ha ka bo abəra wu hay tebiye. Taɗə ŋgwalak eye hay kwa ŋgwalak eye bay na, a sər. Ane tuk na, ndo hay na, ta sliye faya məsəray naha ka wu nakə ma dzaliye aye bay. 16Niye na, andza nakə mawatsa eye mə Ɗerewel i Mbəlom aye, a gwaɗ: «Wu nakə Mbəlom a dzala aye na, maa sər na, way? Maa ɗay ha wu ka həlay a Mbəlom na, way?» Ane tuk na, nəmay neheye Məsəfəre i Mbəlom mə ɗərev may aye na, nəmaa dzalawa gər na, andza i Yesu Kəriste nakə ma dzaliye dərmak.


text:
12Nɨngə kɨjə mɔtɨ re go tɨ gogɨ tə ndajɨ, kɨ kadɨ tɔjɨ təkɨ Luwə tɨdə Abɨrakam dəw tɨ ləne, kɨ takul kadɨ-me kɨ adɨ mene, dɔkagɨlo tɨ kɨ ɨjə-n mɔtɨne al ɓəy. Lo kɨn tɨ, dɨje kɨ ɨjəi mɔtɨde al ka Luwə tɨdə-de dɨje tɨ ləne nɨm, dɨje kɨ ɨjəi mɔtɨde ka tɨdə-de dɨje tɨ ləne nɨm tɔ. Nɨngə Abɨrakam təl baw dɨje pətɨ kɨ ɨjəi mɔtɨde al, kɨ adi mede, taa təl baw dɨje kɨ ɨjəi mɔtɨde tɔ. Adɨ əi njé je kɨ uwəi kul kɨjə mɔtɨ par al, nə uni dɔ nja bawje Abɨrakam kɨ un, ə adɨ mene Luwə kəte no̰ kɨjə mɔtɨne tɨ kɨn.
FREE!
One App.
1684 Languages.


text: 1Malamar ga hay, Mbəlom a pala kurom na, ada kâ tərum ndo ŋgay hay. Hərwi niye pum mədzal gər kurom ka Yesu. Neŋgeye ndo nakə Mbəlom a sləraw aye hərwi ada mâ təra bagwar i ndo məvəlaway wu a Mbəlom ka wu neheye ka pakwa faya mədzal gər aye. 2Maa pa na ka məge məsler nakay na, Mbəlom ada kə pay naha faya a Mbəlom mə wu nakə a ge aye, andza Musa nakə a pay naha faya a Mbəlom ma məsler nakə a gawa aye hərwi ndo i gay i Mbəlom hay tebiye. 3Ŋgwalak eye məɗəslay ha gər haladzay a Yesu abəra ka Musa andza nakə ta ɗəslay ha gər haladzay na, a ndo nakə a ɗəzl gay aye bəna a gay bay. 4Gay tebiye maɗəzl na, ndo. Ane tuk na, ndo nakə a ɗəzl wu hay tebiye na, Mbəlom. 5Aya Musa neŋgeye kə pay naha faya a Mbəlom ma məsler nakə a ge tebiye mə gay i Mbəlom aye. Ane tuk na, neŋgeye na, ndo i məsler i Mbəlom ɗekɗek tsa. Məsler ŋgay na, məɗatay ha a ndo hay wu neheye Mbəlom ma tsikiye mba kame aye. 6Kəriste na, neŋgeye wawa nakə ma ləvay gər a gay i Bəba ŋgay Mbəlom aye. Nəkway na, ndo ŋgay hay. Taɗə ka pakwa faya mədzal gər kway ɓəŋɓəŋ ada ka pakwa mədzal gər kway ka wu neheye ta məŋgwese hus ka mandəve aye na, nəkway dərmak gay ŋgay. 7Hərwi niye Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye a gwaɗ: «Bəgom taɗə ka tsənum mətsike me i Mbəlom na, 8kâ kulum ha gər kurom, andza i bəba təte kurom neheye ahəl niye tə kula ha gər tay ka Mbəlom aye bay. A həlay niye na, nəteye mə makulkwandah məve kuro kuro faɗ, tə ge vəram ka Mbəlom ada ta dza ha Mbəlom. 9Mbəlom a gwaɗ: “Kwa ta ŋgatay lele a wu neheye na ge aye bəbay na, ta dza ga ha məve kuro kuro faɗ. 10Hərwi niye na ge mevel ka nəteye. Na gwaɗ: Mədzal gər tay ka dzədza, ta tsəne wu nakə a seŋ aye bay. 11Kə ndeleŋ ada na mbaɗa: Ta fələkwiye ɗaɗa a təv ga nakə na ləvatay ha bo ta zəzukwiye bo mə ɗəma aye bay.”» 12Malamar ga hay, gum metsehe! Ndo nakə mədzal gər ŋgay ŋgwalak eye bay aye, a dzala ha ka Yesu bay aye na, mâ ge andaya mə walaŋ kurom bay. Ndo nakə a dzala ha ka Yesu sa bay aye ma gəriye ha Mbəlom nakə ta sifa aye. 13Ane tuk na, bəgom a say a Mbəlom mətsikakum me sa. Vəlum a bo gədaŋ pat pat mə walaŋ kurom hərwi ada Fakalaw mâ səpat kurom ka məge mənese bay, ada kâ kulum ha gər kurom bay. 14Taɗə nəkway huya faya ka gakweye gər a wu neheye ka pakwa faya mədzal gər ka madazlay hus ka mandəve i məsəfəre kway na, ta deɗek nəkway ndo i Kəriste hay. 15Andza nakə tə gwaɗ: «Bəgom, taɗə ka tsənum mətsike me i Mbəlom na, kâ kulum ha gər kurom bay andza ahəl nakə bəba təte kurom hay tə ge vəram ka Mbəlom aye bay.» 16Ndo neheye tə tsəne mətsike me i Mbəlom ada tə ge faya vəram aye na, way hay? Na gwaɗ ndo neheye tə yaw abəra mə Ezipt tə pay bəzay a Musa aye bəɗaw? 17Mbəlom a ge mevel məve kuro kuro faɗ ahəl niye na, hərwi way hay? A ge mevel ka ndo neheye tə ge mənese aye na gwaɗ ba? Hərwi niye tə mət mə makulkwandah. 18Mbəlom a mbaɗa a gwaɗ: «Ta fələkwiye ɗaɗa a təv ga nakə na ləvatay ha bo ta zəzukwiye bo mə ɗəma aye bay.» A tsik andza niye na, ka way hay? Na gwaɗ ka ndo neheye ta kərah marəhay ha gər aye ba? 19Andza niye, nəmaa zəba faya Mbəlom a vəlatay tsəveɗ məfələkwe a ɗəma bay na, hərwi nakə ta dzala ha ka Mbəlom bay aye.


text: 1Poy Ta kɨ Majɨ kɨ ɔjɨ dɔ Jəju Kɨrɨsɨ, kɨ NGon lə Luwə, ə kulə ngɨre to kɨn. 2NDangi me makɨtɨbɨ tɨ lə nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ, Ejay, əi nə: «Mi Luwə m-a m-ɨlə kɨ nje kaw kɨlə ləm kəte no̰i tɨ, Kadɨ ra go rəbɨ no̰i tɨ. 3NDu dəw madɨ ɓa dɨlə lo tɨ ə nə: Ɨrai go rəbɨ lə Ɓaɓe! Ɨrai go rəbɨ lie adɨ a njururu!» 4Ja̰ Batɨsɨ tḛḛ ɨlə mbḛ dɨlə lo tɨ ə nə: «Ɨyə̰i go rəbɨ njɨyəsi je kɨ majal kɔ, adɨ rai səsi batəm, mba kadɨ Luwə ɨyə̰-n go majal je ləsi kɔ.» 5Dɨje pətɨ kɨ dɔnangɨ Jude tɨ kɨ ɓe bo Jorijaləm tɨ, rəi rɔ Ja̰ tɨ, tɔri ndude dɔ majal je tɨ ləde, adɨ Ja̰ ra-de batəm me ba Jurdḛ tɨ. 6Kɨbɨ kɨ Ja̰ ɨlə rɔne tɨ, e kɨ ra kɨ bḭ jambal, nɨngə dɔ mene kɨ nda tɔ. Nḛ kusoe e gɨbɨri je kɨ təjɨ je par. 7Ja̰ əl kosɨ dɨje ə nə: «Dəw madɨ kɨ nje tɔgɨ kɨ ətɨ ɓəl, kɨ ɨtə-m sa̰y, a re gom tɨ no̰o̰. E dəw kɨ kɨlə sa lie ka m-asɨ kɨlə dɔm nangɨ tutɨ al. 8Mi, m-ra səi batəm me man tɨ, nə e, a ra səi batəm, me NDɨl Luwə tɨ.» 9Dɔkagɨloe tɨ kɨn, Jəju ḭ Najarətɨ tɨ, kɨ e ngon ɓeko̰ kɨ Galile tɨ, re adɨ Ja̰ ra-e batəm, me ba Jurdḛ tɨ. 10Lokɨ Jəju ɨsɨ tḛḛ me man tɨ, oo dɔra̰ tḛḛ tane, nɨngə oo NDɨl Luwə, rɨsɨ tə də dum be re ɨsɨ dɔe tɨ. 11Nɨngə, ndu ta madɨ tḛḛ dɔra̰ tɨ, ə nə: «Ḭ NGonm kɨ nje ndɨgɨ ləm, kɨ ḭ nḛ rɔnəl ləm kɨ bo ngay.» 12Kalangɨ ba go tɨ, NDɨl Luwə ɔsɨ Jəju aw sie dɨlə lo tɨ. 13Jəju ra ndɔ dɔsɔ dɨlə lo tɨ. Sata̰ re rɔe tɨ, na-e. Jəju e naa tɨ kɨ da je kɨ wale, malayka je rai sie. 14Go kuwə tɨ kɨ uwəi Ja̰ dangay tɨ, Jəju aw Galile tɨ, ɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ lə Luwə ə nə: 15«Dɔkagɨlo kɨ Luwə ɔjɨ ka re nga, nɨngə ko̰ɓe lə Luwə ka, e ɓasi rɔsi tɨ tɔ. Ɨyə̰i go rəbɨ njɨyəsi je kɨ majal kɔ, ə adi mesi Poy Ta kɨ Majɨ.» 16NDɔ kare, Jəju a də kadɨ ba bo tɨ kɨ Galile nɨngə, oo Sɨmo̰ əi kɨ ngokone Andɨre kɨ əi njé ndo̰ kanjɨ je, a ɨləi bandɨ me man tɨ. 17Jəju əl-de ə nə: «Ɨrəi gom tɨ adɨ m-ndo səsi, kadɨ ɨtəli njé ndo̰ dɨje kadɨ ɨngəi kajɨ.» 18Kalangɨ ba, ɨyə̰i bandɨ je ləde, ə awi uni go Jəju tə njé ndo je lie. 19Jəju ɔtɨ ndə̰y kəte nɨngə, oo Jakɨ əi kɨ Ja̰ kɨ əi ngan lə Jəbəde, ɨsi me to tɨ, ɨsɨ rai go bandɨ je ləde. 20Kalangɨ ba, Jəju ɓar-de, nɨngə ɨyə̰i bawde Jəbəde kɨ njé ra sie kɨlə je, me to tɨ, ə awi kɨ Jəju. 21Jəju əi kɨ njé ndo je ləne awi Kapərnayɨm tɨ. Jəju ur kəy kaw-naa tɨ lə Jɨpɨ je, kɨ ndɔ taa kə̰ə̰ ləde, nɨngə ɨlə ngɨrə ndo nḛ. 22Nḛ ndo lie, ətɨ dɨje kɨ ɨsɨ ooi dɔe ɓəl kɨ dum, mbata ndo nḛ kɨ tɔgɨ kɨ ɨngə rɔ Luwə tɨ, ɓɨ ndo nḛ tə njé ndo ndu-kun je al. 23Nɨngə, dəw madɨ kare kɨ ndɨl kɨ majal ra-e, ɨsɨ me kəy kaw-naa tɨ ləde no̰o̰, no̰ kɨ ndune kɨ bo ə nə: 24«Jəju kɨ Najarətɨ, ri ə, ɨge rɔje tɨ ə? Ɨre mba kadɨ ɨtujɨ-je a? M-gər-i majɨ: ḭ kɨ Kay njay lə Luwə.» 25Jəju ndangɨ ndɨl kɨ majal kɨ tɔgɨne ə nə: «Utɨ tai, ə ɨtḛḛ kɔ rɔ dɨngəm tɨ kam.» 26Lo kɨn tɨ, ndɨl kɨ majal, ndajɨ dɨngəm rururu, kɨ tɔgɨne, nɨngə tḛḛ rɔe tɨ kɨ no̰ tane tɨ. 27Nḛ kɨn ətɨ dɨje ɓəl, adɨ dəji-naa ta dande tɨ əi nə: «Ri ə ra nḛ be ə? Oi nḛ ndo kɨ sɨgɨ, kɨ aw kɨ tɔgɨne ngay kɨn! Nɨngə, ndɨl je kɨ majal ka, ɨlə-de gɨn tɔgɨne tɨ, adɨ təli rɔde go ndue tɨ ɓəy tɔ.» 28E be ə, dɨje sanəi-naa kɨ tɔɓa lə Jəju, dɔnangɨ kɨ Galile tɨ kalangɨ ba. 29Lokɨ tḛḛi kəy kaw-naa tɨ lə Jɨpɨ je ka kɨn nɨngə, Jəju əi kɨ Jakɨ nɨm, Ja̰ nɨm, awi me kəy tɨ lə Sɨmo̰ əi kɨ Andɨre. 30Məm Sɨmo̰ kɨ dəne, rɔe o̰ por rɨgɨ rɨgɨ, adɨ to nangɨ. Be ə, lokɨ Jəju ur me kəy tɨ nɨngə, kalangɨ ba, əli-e ta rɔ to lie. 31Jəju re rɔe tɨ, uwə jie, un-e kɨ taa, nɨngə, rɔe kɨ kəte tɨngə ngay ka kɨn, təl sɔl, adɨ ɨngə rɔ nga. Go tɨ, ra nḛ kuso adɨ-de. 32Lokɨ lo sɔl, go kadɨ kur tɨ, dɨje rəi kɨ njé mo̰y je, kɨ dɨje pətɨ kɨ ndɨl je kɨ majal, rai-de, rɔ Jəju tɨ. 33Dɨje pətɨ kɨ me ɓe bo tɨ kawi-naa kɨ ta kəy tɨ, ta kəy tɨ. 34Jəju adɨ rɔ nga, njé mo̰y je kɨ dangɨ dangɨ, taa tuwə ndɨl je kɨ majal dɔde tɨ kɔ tɔ. Nɨngə, adɨ ta rəbɨ, ndɨl je kɨ majal kadɨ əli ta al, tadɔ gəri-e ɓətɨ. 35Ta gɨn lo tɨ, lokɨ lo tɨjə al ɓəy, Jəju ḭ taa, tḛḛ me kəy tɨ aw dɨlə lo tɨ, nɨngə loe tɨ no̰o̰, ɨlə ngɨrə kəl ta kɨ Bawne. 36Sɨmo̰ əi kɨ ndəgɨ dɨje kɨ əi sie, awi sangi Jəju. 37Lokɨ ɨngəi-e nɨngə, əli-e əi nə: «Dɨje pətɨ a sangi-ni.» 38Ə Jəju əl-de ə nə: «Adɨ j-awi ngan ɓe je tɨ, kɨ kadɨ tɨ kɨn ngata, tadɔ, sɔbɨ kadɨ m-ɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ nu tɔ. MBata, m-re kadɨ m-ra kɨlə kɨn.» 39E be ə, Jəju njɨyə dɔnangɨ Galile tɨ ba pətɨ, ɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ me kəy kaw-naa je tɨ lə Jɨpɨ je, nɨngə tuwə ndɨl je kɨ majal tɔ. 40NJe banjɨ ɔtɨ re rɔ Jəju tɨ, ɔsɨ məkəsɨne nangɨ no̰e tɨ, nɨngə no̰ dɔe tɨ ə nə: «Re ɨndɨgɨ ə, a adɨ banjɨ ləm ur, kadɨ rɔm ay njay.» 41Jəju oo kəm-to-ndoo lie, adɨ ɨlə jine ɔde-n, nɨngə, əl-e ə nə: «M-ndɨgɨ, ə kadɨ banjɨ ləi ur, adɨ rɔi ay njay.» 42Ta naa tɨ no̰o̰ banjɨ lie ur, adɨ rɔe nga. 43Nɨngə kəte ɓəy taa kadɨ Jəju ɨyḛ adɨ aw, ndəje kɨ tɔgɨne ngay, 44ə əl-e ə nə: «Onoi kadɨ əl tae dəw madɨ, ə aw ɔjɨ rɔi nje kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare, nɨngə adɨ kadɨ-kare kɨ ndu-kun lə Mojɨ dəjɨ. Ɨra be mba kadɨ gəri təkɨ banjɨ ləi ur adɨ ɨngə rɔ nga.». 45Nə lokɨ dɨngəm ka kɨn ɔtɨ aw nɨngə, ɨlə mbḛ dɔ nḛ tɨ kɨ Jəju ra sie kɨn, adɨ dɨje pətɨ ooi. Nḛ kɨn ra adɨ Jəju asɨ kadɨ ur me ɓe bo tɨ kɨ rangɨ, ta kəm dɨje tɨ ja ja al ngata. Be ə, ɨsɨ gɨdɨ ɓe tɨ, dɨlə lo tɨ, nɨngə dɨje ḭ kɨ lo je kɨ dangɨ dangɨ, rəi rɔe tɨ.


text: 1Səi dɨje kɨ Galatɨ, tɨ dɔsi a dana al! Dɔsi a dana al, tadɔ j-ɔr səsi gɨn koy lə Kɨrɨsɨ dɔ kagɨ-dəsɨ tɨ ay njay ta kəmsi tɨ adɨ oi, ə ɨtəli adi dəw madɨ kɨ rangɨ re yəl səsi. 2M-əl səsi nḛ kare madɨ ɨgəri: E mbata Poy Ta kɨ Majɨ kɨ ɨtaai, ə adi mesi kɨn, ə Luwə adɨ-n səsi NDɨl Luwə ɓɨ e mbata ra go ndu-kun tɨ lə Mojɨ al. 3Dɔsi a dana al! Lo kɨlə ngɨre tɨ, uwəi kul NDɨl Luwə, nɨngə kɨ ɓasɨne kɨn ɨgəi kadɨ uwəi kul rɔsi ngata. 4NGa ko̰ kɨ ɨngəi bore be kɨn kadɨ e kare kɨ dangɨ a? A e go tɨ al kadɨ e kare kɨ ndangɨ. 5Luwə adɨ səsi NDɨl nḛ kɨ ay njay taa ra nḛ kɔjɨ je kɨ ətɨ ɓəl dansi tɨ tɔ. Ə se ra be mbata təl kɨ ɨtəli rɔsi go ndu-kun tɨ lə Mojɨ wa? Jagɨ e be al, ra mbata taa kɨ ɨtaai Poy Ta kɨ Majɨ kɨ kadɨ-me. 6E be ə, Luwə tɨdə-n Abɨrakam dəw tɨ ləne, ɓar-e-n dəw kɨ dana, mbata adɨ mene Luwə. 7Sɔbɨ kadɨ ɨgəri majɨ təkɨ dɨje kɨ uni mede adi Kɨrɨsɨ ə əi ngan lə Abɨrakam kɨ rɔjetɨ. 8Makɨtɨbɨ lə Luwə əl ta ɓal ngay kəte təkɨ dɨje kɨ əi Jɨpɨ je al, Luwə a tɨdə-de dɨje tɨ ləne kɨ takul kadɨ-me ləde. Poy Ta kɨ Majɨ kɨn e kɨ kəl Abɨrakam təkɨ Luwə a njangɨ dɔ dɨje pətɨ kɨ dɔnangɨ tɨ ne kɨ takule. 9E be ə, njé kɨ adi mede, Luwə a njangɨ dɔde təkɨ njangɨ-n dɔ Abɨrakam kɨ adɨ mene be. 10Dɨje pətɨ kɨ gai kadɨ Luwə a ɔr ta dɔde tɨ kɨ takul təl rɔ go ndu-kun tɨ lə Mojɨ, ndɔl e dɔde tɨ. NDɔl e dɔde tɨ, tadɔ makɨtɨbɨ lə Luwə ə nə: «Dəw kɨ ra kɨ ɨndə kəmne go ndu-kun je tɨ pətɨ, kɨ e kɨ ndangɨ me makɨtɨbɨ tɨ lə Luwə kɨn kɨ dɔkagɨlo je pətɨ al nɨngə, ndɔl e dɔe tɨ.» 11Jɨ gər majɨ kadɨ dəw kɨ Luwə a təl-e dəw tɨ ləne kɨ takul təl rɔ go ndu-kun tɨ goto. Tadɔ makɨtɨbɨ lə Luwə ə nə: «Dəw kɨ adɨ mene Luwə ə e dəw kɨ dana, nɨngə kɨ takul kadɨ-me lie ə a ɨsɨ-n kɨ dɔne taa.» 12Kɨ rɔjetɨ, ngɨrə ndu-kun e dɔ kadɨ-me tɨ al, əi nḛ je kɨ dangɨ dangɨ. Makɨtɨbɨ lə Luwə ə nə: «Dəw kɨ ra go ndu-kun je tɨ ɓa a ɨngə kajɨ kɨ go rəbɨ təl rɔ go tɨ.» 13Kɨrɨsɨ taa-je ɨlə-je taa ta ndɔl tɨ lə ndu-kun. Kɨrɨsɨ ɔr to je, un ndɔl kɨ dɔje tɨ kɨ dɔne tɨ. MBata makɨtɨbɨ lə Luwə ə nə: «Dəw kɨ ɓəi-e dɔ kagɨ-dəsɨ tɨ e dəw kɨ Luwə ndɔle.» 14E be mba kadɨ njangɨ dɔ kɨ Luwə un mɨndɨne kadɨ n-adɨ Abɨrakam kɨn, dɨje kɨ əi Jɨpɨ je al ka ɨngəi kɨ takul Jəju Kɨrɨsɨ, ə kadɨ kɨ go rəbɨ lə kadɨ-me, j-ɨngə NDɨl Luwə kɨ Luwə un ndune kadɨ n-adɨ-je. 15NGakom je, m-a m-un nḛ kare kɨ j-ɨsɨ j-oi kɨ ndɔ je pətɨ dɔnangɨ tɨ ne mba kadɨ m-ɔjɨ-n səsi nḛ kɨn: lokɨ dəw un mɨndɨne, ndangɨ me makɨtɨbɨ tɨ, dəw made kɨ rangɨ kɨ asɨ kadɨ tujɨ kɨlə mɨndɨ lie kɨn, ə se kadɨ ɨlə nḛ kɨ rangɨ dɔ tɨ goto. 16Nɨngə kun mɨndɨ kɨ Luwə un adɨ Abɨrakam, kɨ dəw kɨ gɨn kojɨ tɨ lie ka e be tɔ. Makɨtɨbɨ lə Luwə ə nə: «Luwə un mɨndɨne adɨ dəw kɨ gɨn kojɨ tɨ lə Abɨrakam,» adɨ e dəw kare ba, kɨ e Jəju Kɨrɨsɨ, ɓɨ makɨtɨbɨ ə nə: «Luwə un mɨndɨne adɨ dɨje kɨ gɨn kojɨ tɨ lə Abɨrakam,» tə dɨje kɨ ba̰yḭ-naa, al. 17Nḛ kɨ m-ge kadɨ m-əl ə to kɨn: Luwə un mɨndɨne adɨ Abɨrakam majɨ. Nɨngə asɨ ɓal ɓu sɔ kɨ kutɨ mɨtə go tɨ ɓəy taa, ndu-kun re. NDu-kun kɨ re go gogɨ kɨn ra tɔgɨ kadɨ tujɨ kun mɨndɨ kɨ Luwə un adɨ Abɨrakam kəte kɨn al. Re ndu-kun tujɨ kun mɨndɨ kɨn nɨngə, kun mɨndɨ lə Luwə a təl nḛ kɨ kɔ kare. 18Re Luwə adɨ nḛ dɨje kɨ go rəbɨ təl rɔ go ndu-kun tɨ nɨngə, tɔjɨ kadɨ e kɨ go kun mɨndɨ tɨ ə Luwə adɨ-n nḛ dɨje al. NGa je j-o kadɨ e kɨ go rəbɨ kun mɨndɨ ə Luwə adɨ majɨ-kur re-n dɔ Abɨrakam tɨ tɔ. 19Re e be nɨngə, se kɨlə ra ndu-kun kɨ Luwə adɨ Jɨpɨ je e ri wa? Luwə adɨ ndu-kun mba kadɨ gəri majal rade je kɨ ɨsɨ rai ta kəm Luwə tɨ. NDu-kun to be kɨ naa tɨ, bɨtɨ kadɨ ngɨnə-n dəw kɨ gɨn kojɨ tɨ lə Abɨrakam kɨ a re. Adɨ e dəw kɨ Luwə un ndune ade. Lokɨ Luwə ndɨgɨ kadɨ ndu-kun, e malayka je ə Luwə ɨlə-n-de kɨ go rəbɨ lə dəw kɨ kare kɨ a mbo̰ Luwə tɨ kɨ dɨje kadɨ ɨlə-de nojɨ naa tɨ. 20Nɨngə nje ka mbo̰ dɨje tɨ kadɨ ɨlə-de nojɨ naa tɨ, a a mbo̰ dɨje tɨ kɨ ba̰yḭ-naa, nə Luwə e kare ba ɓɨ ba̰y al. 21Ə se e kɨn ɔjɨ kadɨ ndu-kun ɔsɨ ta kun mɨndɨ lə Luwə wa? Jagɨ ɔse ta al. Re ndu-kun madɨ to no̰o̰, asɨ kadɨ adɨ dɨje kajɨ nɨngə, m-gər kadɨ re ndu-kun a ɔr ta dɔ dɨje tɨ no̰ Luwə tɨ. Ke ə ndu-kun kɨ be kɨn goto. 22Makɨtɨbɨ lə Luwə əl təkɨ dɨje pətɨ kɨ dɔnangɨ tɨ əi gɨn tɔgɨ tɨ lə majal. To be mba kadɨ kun mɨndɨ kɨ Luwə un adɨ dɨje kɨ adi-e mede, tɔl tane me kadɨ-me Kɨrɨsɨ tɨ. 23Kəte taa kadɨ dɔkagɨlo kadɨ-me Jəju Kɨrɨsɨ re, j-ɨsɨ tə dangay je gɨn tɔgɨ tɨ lə ndu-kun. J-ɨsɨ gɨn tɨ bɨtɨ kadɨ Luwə tḛḛ kɨ dɔ kadɨ-me Jəju Kɨrɨsɨ adɨ-je. 24Dɔkagɨloe tɨ kɨn ndu-kun to tə nje kɨndə kəmne goje tɨ bɨtɨ kadɨ Kɨrɨsɨ re-n. Lo kɨn tɨ nga ə Luwə ɔr-n ta dɔje tɨ kɨ takul kadɨ-me Kɨrɨsɨ. 25Nɨngə lokɨ dɔkagɨlo kadɨ-me Kɨrɨsɨ re kɨn, je gɨn tɔgɨ tɨ lə ndu-kun kɨ kəte ɨsɨ ɨndə kəmne goje tɨ ka kɨn al ngata. 26MBata səi pətɨ, səi ngan lə Luwə kɨ takul kadɨ-me Jəju Kɨrɨsɨ. 27Səi pətɨ, rai səsi batəm lə Kɨrɨsɨ, adɨ ɨtoi tə Kɨrɨsɨ wa be. 28NGɔsɨne, dangɨ dangɨ goto mbo̰ dɨje tɨ. Jɨpɨ ə se Gɨrəkɨ goto; ɓəə ə se dəw kɨ e ɓa rɔne goto; dəne ə se dɨngəm goto. Pətɨ, səi kare ba me kɨndə rɔ naa tɨ kɨ Jəju Kɨrɨsɨ. 29Re səi dɨje lə Jəju Kɨrɨsɨ nɨngə, səi gɨn kojɨ lə Abɨrakam tɔ. A ɨngəi nḛ je pətɨ kɨ Luwə un ndune kadɨ n-adɨ Abɨrakam kɨ dɨje kɨ gɨn kojɨ tɨ lie tɔ.


text: 1Neŋ Pol, a seŋ mətsikakum naha ka bo ga. Faya na gwaɗakumeye naha amboh hərwi ndo siye hay mə walaŋ kurom nəteye faya ta gwaɗiye: «Ahəl nakə neŋgeye mandza eye mə walaŋ kway aye na, a hənawa ha gər. Ane tuk na, ahəl nakə ki ye abəra ka təv kway aye na, ma ŋgərəzaweye fakwaya tuk, andza a dzədzar tə nəkway sa bay.» Neŋ na, a seŋ na geye ŋgwalak a ndo ɗuh, na tsikiye me ləfeɗeɗe andza Kəriste. 2Na gakumeye naha amboh, mbəɗum ha mede kurom hərwi ada ahəl nakə na ye naha ka təv kurom aye, kâ gumeŋ kutoŋ ka matərakum bay. Ndo hay andaya mə walaŋ kurom ta gwaɗiye famaya na, nəmay faya nəmaa giye məsler andza ndo neheye tə sər Mbəlom bay aye. Slala i ndo niye hay na, na sliye faya məɗatay ha gədaŋ ga. 3Deɗek, nəmay na, ndo zezeŋ hay. Ane tuk na, vəram nakə nəmaa giye na, andza i ndo i məndzibəra hay bay. 4Wu i həlay neheye nəmaa giye ha vəram aye na, wu i həlay i ndo i məndzibəra hay bay. Ɗuh maa vəlamay wu i həlay niye hay na, Mbəlom hərwi mambəzl ha lar i ndo mane ɗəre i Mbəlom neheye tə pawa bo a ɗəma aye. Wu i həlay niye hay na, gədaŋ eye hay. Nəmaa nasiye ha mədzal gər tay neheye tə dzalawa lele bay aye. 5Nəmaa mbatiye ha bazlam i ndo neheye tə ɗəslaway ha gər a bo tay aye, faya ta dərəzlatay na tsəveɗ a ndo hay hərwi ada tâ sər Mbəlom sa bay aye. A samay mambəɗa ha wu nakə ndo hay faya ta dzaliye mə ɗərev tay aye hərwi ada tâ rəhay ha gər a Kəriste. 6Ka ɗumamay ha, nəkurom ka rəhumamay ha gər na, nəmay maləva bo eye məpəratay a siye i ndo neheye tebiye ta rəhamay ha gər bay aye. 7Zəbum na, ka wu nakə parakka aye. Taɗə ndoweye kə dzala ta deɗek neŋgeye ndo i Kəriste na, mâ sər ha nəmay dərmak nəmay ndo i Kəriste hay. 8Gədaŋ nakə Bəy Maduweŋ a vəleŋ aye, kwa faya na ŋgalakiye ha ka zal na, horoy ma geŋeye bay, hərwi Bəy Maduweŋ a vəleŋ hərwi ada nâ dzəna kurom bəna, nâ nas kurom ha bay. 9Ndəray mâ dzala na, a seŋ məpe naha fakuma zluwer tə ɗerewel nakə na watsakum naha aye. Aʼay, andza niye bay. 10Hərwi ndo siye tə gwaɗ: «Pol a watsakway ɗerewel hay na, wu neheye a watsa a ɗəma aye a wur bo haladzay ada a tsik ta gədaŋ. Ane tuk na, ahəl nakə neŋgeye mə walaŋ kway aye na, neŋgeye bəle eye, bazlam ŋgay neheye ma tsikiye bəbay na, bazlam kəriye.» 11Ndo neheye faya ta tsikiye andza niye aye tâ sər na, wu nakə nəmaa watsa a ɗerewel may hay, ahəl nakə aza nəmay mə walaŋ kurom aye nəmaa tsikiye andza nakə nəmaa watsakum naha aye. 12Ndo neheye tə gwaɗay a gər tay na, nəteye bagwar eye hay, nəmay na, nəmaa sla məgweɗe nəmaa ləva ta nəteye bay. Nəmaa ləviye ha bo may ta nəteye bay. Ta zəba ka bo tay na, andza ndəray andaya ma dəba tay sa bay. Tə ləva ha bo tay na, ka bo tay eye wu tay. Nəteye matərakahaŋ eye hay. 13Gəma nakə Mbəlom kə vəlamay bay aye na, nəmaa ŋgalakiye ha bay. Nəmay na, nəmaa ŋgalakiye ta gəma nakə Mbəlom a vəlamay aye. Ada nəkurom eye na, ma gəma eye nakə Mbəlom a vəlamay aye. 14Ahəl nakə nəmaa ye naha ka təv kurom aye na, nəmaa zay ha a təv i məsler nakə Mbəlom a vəlamay aye bay. Maa lah mede naha hus a gay kurom məɗakum ha Labara Ŋgwalak eye i Kəriste na, nəmay. 15Nəmay na, nəmaa giye zlapay ta məsler nakə ndo siye hay tə ge aye bay. Məsler i ndo niye hay na, nəmay andaya mə ɗəma bay. Ane tuk na, nəmaa pa mədzal gər may na, ka nəkurom. A samay na, mədzal gər kurom mâ səkah kame kame hərwi ada nəmaâ sla faya masəkah ha məsler may mə walaŋ kurom. Ane tuk na, nəmaa zay ha tə gər a təv i məsler nakə Mbəlom a gwaɗamay gum aye bay. 16Ma dəba eye na, nəmaa sliye faya məhute tsəveɗ mede məɗe ha Labara Ŋgwalak eye a ndo neheye ta tsəne bay aye, a gəma dəreŋ eye abəra ka gəma i Koriŋte. Nəmay na, a samay məge zlapay ta təv i məsler nakə Mbəlom a vəlatay a ndo siye hay ada nəteye ta giye aye bay. 17Ane tuk na, tə watsa mə Ɗerewel i Mbəlom, tə gwaɗ: «Ndo nakə a say məge zlapay aye na, mâ ge zlapay tə wu nakə Bəy Maduweŋ a ge aye.» 18Hərwi ndo neheye tə ɗəslay ha gər a bo tay aye na, Mbəlom ma təmiye tay bay. Mbəlom ma təmiye na, ndo neheye bo ŋgay eye faya ma ɗəslatay ha gər aye.


text: 1NJé ndɨgɨ je ləm kɨ ngay, e kɨn e makɨtɨbɨ kɨ ko̰ joo ngata ə m-ndangɨ m-adɨ səsi kɨn. Nɨngə me makɨtɨbɨ tɨ kɨ joo kɨ m-ndangɨ m-adɨ səsi kɨn, m-sangɨ kadɨ m-ole mesi dɔ mər ta tɨ kɨ majɨ kɨ nḛ ndo je. 2M-dəjɨ səsi kadɨ adi mesi ole dɔ ta je tɨ kɨ njé kəl ta je kɨ ta Luwə tɨ, kɨ əi dɨje kɨ dana əli kəte kɨn nɨm, taa dɔ ndu-kun tɨ lə Ɓaɓe ləje, NJe kajɨ-je, kɨ njé kaw kɨlə je adi səsi kɨn nɨm tɔ. 3Nḛ kɨ dɔsa̰y, majɨ kadɨ ɨndəi dɔsi tɨ majɨ təkɨ me ndɔ je tɨ kɨ dɔbəy tɨ ə, a oi dɨje kɨ kɨlə rade e kɨlə mbə kɨ naa par kɨ a tḛḛi kadɨ mbəi səsi. A rai nḛ je kɨ go ndɨgɨ tɨ lə darɔde, 4nɨngə a əli əi nə: «E al ə əl ə nə n-a n-re a? NGa a ra ban tɔy ə j-o-e al ə? Ka je je oyi mari nu ba, nə nḛ je pətɨ toi təkɨ toi lo kɨlə ngɨrəde tɨ nu wa kɨn ba ə toi kɨn!» 5Lo kɨn tɨ, gəri ɓətɨ, nə mbati kadɨ gəri təkɨ e Luwə ə ɨndə dɔra̰ əi kɨ dɔnangɨ kɨ ta kɨ tane tɨ mari nu ba. Luwə gangɨ dɔnangɨ naa tɨ kɨ man, nɨngə adɨ dɔnangɨ tḛḛ a dangɨ dan man tɨ. 6Ɓa e be tɔ ə, ndɔ kɨ Luwə tujɨ-n dɨje kɨ kəte kɔ kɨ man ko̰ kɨ bo ngay. 7NGa nɨngə kɨ ɔjɨ dɔ dɔra̰ əi kɨ dɔnangɨ kɨ ɓone kɨn, ta lə Luwə kɨ kare wa kɨn əl təkɨ Luwə ɨndə-de adɨ ɨsɨ ngɨnəi por kɨ kadɨ a o̰-de. Toi ɨsɨ ngɨnəi ndɔ gangɨ ta kɨ kadɨ Luwə a tujɨ-n dɨje kɨ njé mbatɨ təl rɔde go ndue tɨ. 8NGa nɨngə nḛ kare kɨ kadɨ səi njé ndɨgɨ je ləm ɨndəi dɔsi tɨ majɨ, e kadɨ ɨgəri təkɨ kɨ rɔ Ɓaɓe tɨ, ndɔ kare to tə ɓal kɨ dɨbɨ, ə ɓal kɨ dɨbɨ to tə ndɔ kɨ kare be tɔ. 9Ɓaɓe ɔy lo kɔjɨ ndɨgɨ ra tɨ ləne, təkɨ dɨje madɨ gai kɨn al. E kɨsɨ ə ɨsɨ dɔ tɨ səsi, tadɔ ndɨgɨ kadɨ dəw madɨ tujɨ al, nə kadɨ dɨje pətɨ ɨngəi dɔkagɨlo kadɨ ɨyə̰i rəbɨ njɨyəde je kɨ majal kɔ. 10NDɔ lə Ɓaɓe a re təkɨ nje ɓogɨ a re-n kam be. Nɨngə ndɔe tɨ kɨn, dɔra̰ a goto kɔ kɨ tɔgɨ kɨ to ɓəl ngay. Nḛ kɨndə je kɨ dɔra̰ tɨ por a ro-de kɔ, nɨngə dɔnangɨ kɨ nḛ je kɨ dɨje rai-de me tɨ kɨn, Luwə a gangɨ ta dɔde tɨ tɔ. 11E be ə, təkɨ nḛ je kɨn pətɨ a gotoi, sɔbɨ kadɨ səi a səi dɨje kɨ toi ban ə? A səi dɨje kɨ pa njɨyəsi e dana, dɨje kɨ njé ɓəl Luwə. 12Sɔbɨ kadɨ a ɨngəmi ndɔ lə Luwə, nɨngə kadɨ ɨsangi rəbɨ kadɨ re kalangɨ. NDɔe tɨ kɨn, e ndɔ kɨ por a o̰ dɔra̰ ro-e rakɨ, nɨngə nḛ kɨndə je kɨ dɔra̰ tɨ a lḛi me por tɨ jɨpɨ tɔ. 13J-əi je ɓa, təkɨ Luwə un-n ndune adɨ-je, j-a jɨ ngɨnəi ta dɔra̰ kɨ sɨgɨ əi kɨ dɔnangɨ kɨ sɨgɨ kɨ kadɨ nḛ ra kɨ rɔjetɨ a o̰ ɓe me tɨ. 14E mbata kɨn ə, njé ndɨgɨ je ləm, me ngɨnə ta ndɔ re Ɓaɓe tɨ kɨn, majɨ kadɨ ɨndəi tɔgɨ dɔ rɔsi tɨ kadɨ səi dɨje kɨ kay njay, dɨje kɨ ta goto dɔde tɨ no̰ Luwə tɨ, kadɨ lapɨya e dansi tɨ sie. 15Majɨ kadɨ ɨgəri təkɨ kɨsɨ dɔ tɨ lə Ɓaɓe kɨn adɨ səsi dɔkagɨlo kadɨ ɨngəi kajɨ. Nɨngə e ko ta wa kɨn tɔ ə ngoko̰je, nje ndɨgɨ ləje Pol ndangɨ-n makɨtɨbɨ adɨ səsi kɨ gosɨ kɨ Luwə ade. 16Nɨngə e wa kɨn tɔ ə e ta kɨ ndangɨ me makɨtɨbɨ je tɨ lie pətɨ, lokɨ əl ta kɨ dɔ ta je tɨ kɨ m-əl kɨn. Ta je lie kɨ madɨ, lo gər mee nga̰ ngay, adɨ dɨje kɨ ɨsi day, dɨje kɨ ai dɔ njade tɨ me kadɨ-me tɨ al, mbɨri me ta lie təkɨ mbɨrii ndəgɨ ta je kɨ me makɨtɨbɨ tɨ lə Luwə ka kɨn be tɔ. Ra-e kɨ be kɨn a re kɨ tujɨ dɔ darɔde tɨ əi je wa. 17Kɨ ɔjɨ dɔsi, səi njé ndɨgɨ je ləm kɨ ngay, m-ndəjɨ səsi ngata. Nɨngə majɨ kadɨ adi kəmsi ədɨ dɔ rɔsi tɨ, ɓɨ adi dɨje kɨ njé mbatɨ təl rɔde go ndu Luwə tɨ, kɨ uri wale kam, ndɔri səsi gode tɨ, kɨ ta ngom je ləde, adɨ ɨyə̰i dɔ rəbɨ kɨ majɨ kɨ ai tɨ kɨn kɔ al. 18Nḛ kɨ kadɨ ɨrai, e ta kadɨ awi kɨ kəte kəte me nḛ ra tɨ kɨ nəl Ɓaɓe ləje Jəju Kɨrɨsɨ kɨ e nje kajɨ-je, kɨ me gər-e tɨ. Nɨngə kadɨ dɨje ɨləi tɔjɨ dɔe tɨ, ɓone kɨ lo ti, bɨtɨ kɨ no̰ tɨ! Amen!


text: 1Malamar ga hay, a samay na, sərum ha wu nakə ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu tə ge ka dala i Masedowan aye. Tə ge wu niye hərwi nakə Mbəlom a ge məsler ma nəteye aye. 2Ta sa ɗəretsətseh haladzay. Ane tuk na, kwa nəteye mə ɗəretsətseh ada kwa nəteye mətawak eye hay bəbay na, ɗərev tay maŋgwasa eye haladzay. Ta vəl suloy haladzay hərwi məsler i Mbəlom ɗuh. 3Neŋ faya na gwaɗakumeye, ta vəl haladzay andza nakə tə sla faya məvəle aye. Tə vəl na, haladzay a ze gədaŋ tay tebiye. Ndəray ka tsətsah fataya bay, ane tuk na, ti yaw 4ta tsətsah ta amboh. Tə gwaɗamay: «Vəlumamay tsəveɗ hərwi ada nəmaâ dzəna ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu neheye ma Zerozelem aye.» 5Wu nakə tə ge aye na, a ze wu nakə nəmaa dzala fataya aye. Təday na, ta vəl ha bo tay a Bəy Maduweŋ Yesu ada ta vəl ha bo tay hərwi may andza nakə a say a Mbəlom aye. 6Hərwi niye nəmaa tsətsah ka Titus, nəmaa gwaɗay mâ mbəɗa naha gər ka təv kurom hərwi ada məsler i məvəle wu nakə a dazlay mə walaŋ kurom aye na, mâ ye naha mâ ndəv ha. 7Nəkurom ka tsəveɗ i Mbəlom na, zlele eye hay haladzay. Ka pum mədzal gər kurom ka Kəriste peteh, ka sərum deɗek i Mbəlom, ka vəlumay ha bo a Mbəlom tebiye, ka wuɗum may haladzay, faya ka ɗumeye ha labara i Yesu lele. Hərwi niye gum məsler niye lele eye tə ɗərev kurom peteh mâ ze i siye ndo hay. 8Wu nakə na tsikakum aye na, na gakum kutoŋ ka məvəle suloy bay. Andza niye bay, na gwaɗakum na, ndo siye hay a satay haladzay məvəle. Na tsikakum andza niye na, hərwi a seŋ məsəre ha nəkurom tə gər kurom ka wuɗum siye i ndo hay ta deɗek ŋgway ɗaw. 9Nəkurom ka sərum ha ŋgwalak i Bəy Maduweŋ kway Yesu Kəriste nakə a ge hərwi kurom aye. Neŋgeye na, zlele eye, ane tuk na, kə gər ha zlele, ka təra ndo i mətawak hərwi kurom. Ka tərum zlele eye hay mə ɗərev kurom na, hərwi nakə a təra ha bo ndo i mətawak aye. 10Na tsikakumeye wu nakə na dzala hərwi suloy aye, niye lele hərwi kurom. Dəz na, nəkurom ka lahum, a sakum matsekele suloy niye ada maa dazlay a məsler niye kurre na, nəkurom. 11Anəke hərwi kurom na, lele nakə ka ndəvumeye ha məsler niye aye. Gum tə gər kurom andza nakə ka gum ahəl niye ka dazlumay aye ada ndəvum ha məge. Vəlum andza nakə ka slum faya məvəle aye. 12Hərwi taɗə ka vəlumeye wu a Mbəlom ta məŋgwese andza nakə ka hutum aye na, Mbəlom ma təmiye. Wu nakə andaya fakuma bay aye na, ma tsətsahiye fakuma bay. 13Kâ dzalum mə gər kurom na, na zliye ɗəretsətseh abəra ka ndo siye hay ada na piye fakuma ŋgiyats hərwi ada nəteye zay zay ada nəkurom ka sumeye ɗəretsətseh na, andza niye bay. A seŋ na, ləvum hərɗeɗe. 14Anəke na, wu kurom andaya haladzay. Lele na, vəlumatay a ndo neheye i tay andaya bay aye. Taɗə pat mekeleŋ eye i kurom kə ge andaya bay na, i tay kə ge andaya haladzay na, nəteye ta vəlakumeye. Andza niye ka ləvumeye hərɗeɗe. 15Ma təriye na, andza nakə tə watsa a Ɗerewel i Mbəlom, tə gwaɗ: «Ndo neheye tə həl ka zal aye na, andaya fataya ka zal bay. Ndo neheye tə həl tsekweŋ aye na, wuray a kətsay bay.» 16Titus na, kə vəl ha bo ŋgay hərwi madzəne kurom andza nəmay neheye a samay madzəne kurom aye. Maa ge andza niye mə ɗərev ŋgay na, Mbəlom. Hərwi niye nəmaa gay naha sɨsœ haladzay a Mbəlom. 17Titus ka təma matsətsehe may nakə nəmaa gwaɗay mâ mbəɗa naha gər a təv kurom aye. Ma mbəɗiye naha gər na, hərwi nakə nəmaa gwaɗay mâ ye naha aye ɗekɗek tsa bay. Bo ŋgay eye tə gər ŋgay a dzala mede naha a təv kurom hərwi a say madzəne kurom haladzay. 18Nəmaa sləriye tay naha nəteye sulo ta ndo neŋgeɗ. Ndoweye niye na, ndo məpe mədzal gər ka Yesu Kəriste ta zambaɗaway ha haladzay hərwi a ɗawa ha Labara Ŋgwalak eye i Yesu a ndo hay lele. 19Nəmaa slər naha neŋgeye na, hərwi niye ɗekɗek tsa bay. Məhay gər i ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu Kəriste tə zla neŋgeye hərwi ada nəmaâ həhal salamay. Ma dzəniye may ka matsekele suloy nakə hərwi madzəne ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu aye. Ŋgwalak i məsler nakay na, ma səkahiye məɗəslay ha gər a Bəy Maduweŋ nakə ta ɗəslay ha gər aye ada ma ɗiye ha na, a samay madzəne ndo hay. 20Madzəne niye ka tsakalakweye na, haladzay ada nəmaa giye metsehe a gər bəna agəna ndo hay ta ta mamay ha mənese, ta gwaɗiye nəmaa gay gər lele bay. 21A samay məge wu nakə lele ka ɗəre i Bəy Maduweŋ ɗekɗek tsa bay. Nəmaa giye lele ka ɗəre i ndo hay dərmak. 22Nəmaa sləriye naha malamar mekeleŋ eye ta diye naha dziye sa. Neŋgeye na, nəmaa zəba ka məndze ŋgay madzəga haladzay. Kə vəl ha bo ŋgay peteh ka məsler i Mbəlom. Anəke na, kə vəl ha bo ŋgay sa tsa, hərwi a sər ha mede kurom ka tsəveɗ i Mbəlom na, lele. 23Titus na, nəmaa həhalawa salamay, nəmaa gawa məsler salamay hərwi madzəne kurom. Malamar neheye siye sulo aye na, məhay gər i ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu Kəriste tə slər tay naha ka təv kurom. Ndo hay ta ɗəslay ha gər a Kəriste hərwi tay. 24Ɗumatay ha a ndo neheye na, ka wuɗum tay ha. Ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu Kəriste neheye tə slər tay naha ta tsəniye. Ta tsəne andza niye na, ta səriye ha bazlam neheye ŋgwalak eye nəmaa tsik fakuma aye na, deɗek.


text: 1Lokɨ Jəju oo kosɨ dɨje kɨn ɓa, ɔtɨ aw dɔ mbal tɨ, ɨsɨ nangɨ, nɨngə njé ndo je lie rəi rɔe tɨ. 2Lo kɨn tɨ, Jəju ɨlə rɔne ndo nḛ dɨje ə nə: 3«Majɨ-kur e lə njé kɨ ooi rɔde kadɨ n-asi al ta kəm Luwə tɨ, tadɔ ko̰ɓe lə Luwə e ya̰de. 4Majɨ-kur e lə njé kɨ ɨsɨ no̰i ɓone, tadɔ lo ti ə Luwə a sɔl mede. 5Majɨ-kur e lə njé kɨ sɔli lɔm lɔm, tadɔ Luwə a adɨ-de dɔnangɨ kadɨ-kare tɨ. 6Majɨ-kur e lə njé kɨ ɓo ra nḛ kɨ go ndu Luwə tɨ e mede tɨ, tadɔ lo ti ə a ɨngəi tɔgɨ. 7Majɨ-kur e lə njé kɨ ɨsɨ ooi kəm-to-ndoo lə dɨje, tadɔ Luwə a ra səde majɨ. 8Majɨ-kur e lə njé kɨ mede e kare dɔ Luwə tɨ, tadɔ a ooi Luwə kɨ kəmde. 9Majɨ-kur e lə njé kɨ ɨsɨ sangi rəbɨ lapɨya, tadɔ a ɓari-de ngan lə Luwə. 10Majɨ-kur e lə njé kɨ dɨje ɨsɨ adi-de ko̰ mbata nḛ ra kɨ dana, tadɔ ko̰ɓe lə Luwə e ya̰de. 11Majɨ-kur e ləsi lokɨ dɨje ɨsɨ taji səsi je, ɨsɨ adi səsi ko̰ je, ɨsɨ təti ta dɔsi tɨ je mbata ləm. 12Ɨrai rɔnəl, ɨtɨləi kole, tadɔ nḛ kɨgə go jisi e ngay dɔra̰ tɨ. NJé kəl ta je kɨ ta Luwə tɨ, kɨ rai kɨlə kəte no̰si tɨ, ɨngəi ko̰ kɨn be tɔ. 13«Səi ə səi katɨ kɨ dɔnangɨ tɨ. Nɨngə kɨn ə mba̰ katɨ goto ə, dəw a ra ban ə kadɨ a təl ade mba̰ gogɨ ɓəy ə? Maje goto ngata; a ɓuki-e kɔ gɨdɨ lo tɨ kadɨ dɨje njɨyəi dɔ tɨ par ngata. 14«Səi ə səi kunjɨ kɨ dɔnangɨ tɨ. Nɨngə ɓe bo kɨ ɨndəi-e dɔ mbal tɨ taa, asɨ kadɨ a ɓɔyɔ rɔne al. 15Dəw a re kɨ lambɨ kəy ə dəbɨ ngo dɔ tɨ al. A ɨndə dɔ nḛ tɨ taa mba kadɨ dɨje kɨ me kəy tɨ pətɨ ooi lo. 16Be tɔ ə, sɔbɨ kadɨ adi dɨje pətɨ ooi kunjɨsi me nḛ ra kɨ majɨ tɨ. Lokɨ ooi nḛ rasi kɨ majɨ nɨngə, a ɨləi tɔjɨ dɔ Bawsi Luwə tɨ kɨ ɨsɨ dɔra̰ tɨ. 17«Sɔbɨ kadɨ ɨgai təkɨ m-re kadɨ m-bujɨ ndu-kun je lə Mojɨ ə se ta lə njé kəl ta je kɨ ta Luwə tɨ al. M-re mba bujɨ-de al, nə m-re mba tɔl tade yo. 18Təkɨ rɔjetɨ, m-əl səsi, kəte no̰ kadɨ dɔra̰ əi kɨ dɔnangɨ kɨn a gotoi kɔ, ngon ku ta kɨ ndə̰y be, ə se ngon ndajɨ madɨ kɨ me ndu-kun tɨ lə Luwə kɨ ndangi kɨ dəw a ɔr kɔ goto. A to be bɨtɨ kadɨ nḛ je pətɨ kɨ ndangi me tɨ rai nḛ. 19Dəw kɨ al dɔ ngon ndu-kun kɨ ndə̰y be dan made je tɨ, ə ndo dɨje kadɨ rai təkɨ e ra-n be tɔ ɓa, a e kɨ du ngay me ɓeko̰ tɨ kɨ dɔra̰ tɨ tɔ. Nə dəw kɨ təl rɔne go tɨ, ə ndo dɨje, a e kɨ bo me ɓeko̰ tɨ kɨ dɔra̰ tɨ. 20Adɨ m-əl səsi: kɨn ə nḛ ra kɨ dana ləsi ɨtə ya̰ njé ndo ndu-kun je kɨ Parɨsɨ je al ə, a uri me ɓeko̰ tɨ kɨ dɔra̰ tɨ al. 21«Səi, ɨgəri majɨ təkɨ ndu ta əl kaje je ə nə: “A ɨtɔl dəw al, dəw kɨ tɔl madɨne ɓa, sɔbɨ kadɨ awi sie no̰ njé gangɨ ta je tɨ.”» 22Nə mi m-əl səsi: «Dəw kɨ ra wongɨ kɨ ngokone, sɔbɨ kadɨ awi sie lo gangɨ ta tɨ; dəw kɨ tajɨ ngokone “mbə”, sɔbɨ kadɨ awi sie lo gangɨ ta tɨ kɨ bo lə Jɨpɨ je, ə dəw kɨ ɓa ngokone “ma”, sɔbɨ kadɨ ɨləi-e me por tɨ lə su. 23Kɨn ə aw kɨ kadɨ-kare ləi dɨngɨri lo kɨlə kadɨ-kare tɨ kadɨ Luwə, ə mei ole dɔ tɨ kadɨ ngoko̰i aw səi kɨ ta madɨ ɓa, 24majɨ kadɨ ɨyə̰ kadɨ-kare kɨn no̰o̰, ə ɨre aw ɨlə nojɨ naa tɨ sie ɓəy taa ɨtəl ɨre un kadɨ-kare ləi adɨ Luwə. 25«Kɨn ə ɨsɨ awi lo gangɨ ta tɨ kɨ nje ta ləi ɓa, lokɨ səi dɔ rəbɨ tɨ ɓəy kɨn ə, ɨsangɨ rəbɨ kadɨ ndusi osɨ go-naa tɨ sie kalangɨ, nə tə aw səi ɨləi ji nje gangɨ ta tɨ, adɨ nje gangɨ ta uni ɨləi ji asɨgar je tɨ, adɨ asɨgar je awi səi ɨləi-ni dangay tɨ. 26Təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əli, a ɨtḛḛ lo kɨn tɨ al bɨtɨ kadɨ ugə dɔbəy sɨsi ɓəy taa a ɨyə̰i-ni taa. 27«Ɨgəri ndu kɨ əl ə nə: “A uwə marɨm al,” kɨn majɨ. 28Nə mi m-əl səsi: “Dəw kɨ go̰ dəne kɨ kəm-nda ɓa, uwə sie marɨm mene tɨ ngata.” 29Kɨn ə kəmi kɨ dɔ ji ko̰ tɨ rai adɨ osɨ me majal tɨ ə, ɔr-e ɨle kɔ. Tadɔ e sotɨ kadɨ ngon rɔi kare goto, ɨtə kadɨ ɨləi darɔi ba pu me por tɨ lə su. 30Kɨn ə ji ko̰i rai adɨ osɨ me majal tɨ ə, ɨgange ɨle kɔ. Tadɔ, e sotɨ kadɨ ngon rɔi kare goto, ɨtə kadɨ ɨləi rɔi ba pu me por tɨ lə su. 31«Ɨgəri kadɨ ndu-kun əl ɓəy tɔ nə: “Re dəw tuwə nene ɓa, kadɨ ade makɨtɨbɨ gangɨ-naa.” 32Nə mi m-əl səsi: “Dəw kɨ ra kɨ tuwə nene mbata nḛ kɨ rangɨ, ɓɨ e ta lə kaya kɨ ra, al ə, dəwe kɨn sur-e ta kuwə marɨm tɨ. A re dəw taa dəne kɨ ngawe tuwe ɓa, dəwe kɨn təl nje kuwə marɨm tɔ.” 33«NDu ta əl kaje je kəte ɓəy tɔ ə nə: “Re ɨbɨ rɔi dɔ nḛ madɨ tɨ ə, a dɔ tɨ, kadɨ ɨra nḛ kɨ ɨbɨ rɔi dɔ tɨ no̰ Ɓaɓe tɨ”. 34Nə mi m-əl səsi təkɨ a ɨbɨ rɔi al tə kɨbɨ al. A ɨbɨ rɔi kɨ dɔra̰ al, tadɔ dɔra̰ e kɨmbər kɨsɨ Luwə; 35a ɨbɨ rɔi kɨ dɔnangɨ al, tadɔ dɔnangɨ e kɨmbər kɨndə njae; a ɨbɨ rɔi kɨ Jorijaləm al, tadɔ Jorijaləm e ɓe bo lə NGar kɨ bo; 36a ɨbɨ rɔi kɨ jam dɔi al, tadɔ ḭ asɨ kadɨ ɨtəl bḭ dɔi kare be kɨ nda tɨ ə se kɨ ndul tɨ al. 37Re ta ləsi e oyo ɓa, ai dɔ oyo tɨ, re ta ləsi e jagɨ ɓa, ai dɔ jagɨ tɨ par tɔ. NDəgɨ ta je kɨ a re go tɨ kɨn ḭ rɔ su tɨ. 38«Ɨgəri kadɨ ndu ta əl ə nə: “Re dəw tɔ kəm madɨne ɓa, to kadɨ e kɨ tɔ kəme tɔ, a re dəw tətɨ ngangɨ madɨne ɓa, to kadɨ e tətɨ ngange tɔ.” 39Nə mi m-əl səsi kadɨ ɨta̰i rɔ nje me ndul al. Re dəw ɨndə dam mbɔi kɨ ko̰ ə, ɨyətɨ dame kɨ gəl ade ɨndə ɓəy. 40Re dəw aw səi no̰ nje gangɨ ta tɨ kadɨ taa kɨbɨ kɨ gɔjɨ ləi ə, ade e kɨ ngal dɔ tɨ. 41Re dəw ɨndə gu dɔi tɨ kadɨ ɨnjɨyə njai dɨbɨ ə, ɨnjɨyə sie njay dɨbɨ joo. 42Dəw kɨ ra kɨ dəji nḛ ə ade, nɨngə re dəw ndɨməi nḛ ə ɔge al tɔ. 43«Ɨgəri təkɨ ndu ta əl ə nə: “A ɨndɨgɨ dəw madi, nə a ɔsɨ ta nje ba̰ ləi”. 44Nə mi, m-əl səsi kadɨ ɨndɨgi njé ba̰ je ləsi, ə əli ta kɨ Luwə mbata lə njé kɨ ɨsɨ adi səsi ko̰. 45Ɨrai be nɨngə, a səi ngan lə Luwə kɨ e Bawsi kɨ ɨsɨ dɔra̰ tɨ. Tadɔ adɨ kadɨ ɔsɨ dɔ njé me majɨ tɨ kɨ njé me majal. Adɨ ndi ədɨ dɔ njé ra nḛ tɨ kɨ dana, kɨ njé ra nḛ tɨ kɨ dana al. 46Kɨn ə ɨndɨgi njé kɨ ndɨgi səsi tɔ par ə, nḛ kɨgə go ji ri ə Luwə a adɨ səsi ə? NJé taa la-mbə je ka rai be tɔ. 47Kɨn ə ɨrai lapɨya ngako̰si je par ə, ri kɨ to ta dangɨ ə ɨrai ə? Tadɔ njé gər Luwə al ka rai be tɔ. 48Nɨngə səi, sɔbɨ kadɨ ɨndɨgi dɨje adɨ osɨ taga pa̰y təkɨ Bawsi Luwə kɨ ɨsɨ dɔra̰ tɨ ndɨgɨ-n dɨje adɨ osɨ taga pa̰y kɨn be tɔ.»