text: 1Ta kɨ ɔjɨ dɔ ta je madɨ kɨ əli-mi me makɨtɨbɨ tɨ kɨ ɨndangi adi-mi. M-o majɨ ngay kadɨ dɨngəm tḛḛ kadɨ dəne tɨ al. 2Nə mba kadɨ dəw osɨ me kaya kɨ ra tɨ al, majɨ kadɨ dɨngəm kɨ ra ka aw kɨ dəne ləne kɨ ɔjɨ dɔne, ə dəne kɨ ra ka kadɨ aw kɨ dɨngəm ləne kɨ ɔjɨ dɔne tɔ. 3Majɨ kadɨ dɨngəm kɨ ra ka adɨ nene nḛ kɨ sɔbɨ kadɨ ade, nɨngə kadɨ dəne ka adɨ ngawne nḛ kɨ sɔbɨ kadɨ ade tɔ. 4MBata dəne aw kɨ tɔgɨ dɔ rɔne tɨ al, nə e ngawe ə aw kɨ tɔgɨ dɔ tɨ. Be tɔ ə, dɨngəm ka aw kɨ tɔgɨ dɔ rɔne tɨ al, nə e nee ə aw kɨ tɔgɨ dɔ tɨ. 5Majɨ kadɨ ɔgi-naa rɔsi al. Re ɔgi-naa rɔsi nɨngə, kadɨ e kɨ go mɨndɨsi kɨ osɨ naa tɨ mba kadɨ uni rɔsi əli ta kɨ Luwə. Nɨngə go tɨ ə, ɨtəli awi naa tɨ gogɨ. Be mba kadɨ Sata̰ ɨngə rəbɨ na-n səsi al. Ɨngə rəbɨ na səsi lokɨ asi kuwə rɔsi nga̰ al. 6Ta kɨ m-əl səsi kɨn, e ndu ɓa m-adɨ səsi al, nə e go rəbɨ madɨ ə m-ɔjɨ səsi. 7M-ndɨgɨ ngay kadɨ dɨngəm je pətɨ toi tə mi be, nə ke ə, na̰ na̰ ka aw kɨ kadɨ-kare ləne kɨ Luwə ade. Kadɨ kare je əi dangɨ dangɨ: dəw kare aw kɨ kadɨ-kare nḛ madɨ, ə e kɨ nungɨ aw kɨ kadɨ-kare nḛ kɨ rangɨ tɔ. 8M-əl buwə je kɨ njé ngaw koy je, təkɨ to majɨ ngay kadɨ ɨsi dɔrɔde tə mi be. 9Nə ke ə re, asi kadɨ uwəi rɔde nga̰ al ɓa, majɨ kadɨ taai dəne, ə se taai dɨngəm kɨ rangɨ. Tadɔ, taa-naa e sotɨ kadɨ dəw ɨndə gu dɔ ngur darɔ tɨ. 10Kɨ ɔjɨ dɔ dɨje kɨ taai-naa kɨ bəlme, majɨ kadɨ dəne tḛḛ ji ngawne tɨ al. Nɨngə, ndu kɨn e mi ə m-un al, nə e Ɓaɓe ə un. 11A re dəne tḛḛ ji ngawne tɨ ɓa, a taa dɨngəm kɨ rangɨ al. Re e be al tɔ nɨngə, kadɨ təl aw ji ngawne tɨ gogɨ. Ə kadɨ dɨngəm ka tuwə nene al tɔ. 12Kɨ ɔjɨ dɔ ndəgɨ dɨje nɨngə, e mi ə m-əl-de ta, ɓɨ e Ɓaɓe al. M-əl kadɨ re, dɨngəm kɨ un mene adɨ Kɨrɨsɨ, aw kɨ dəne kɨ gər Kɨrɨsɨ al, ə dəne ka kɨn ndɨgɨ kadɨ n-ɨsɨ sie ɓa, majɨ kadɨ tuwe al. 13Ə re dəne kɨ un mene adɨ Kɨrɨsɨ, aw kɨ dɨngəm kɨ gər Luwə al, ə dɨngəm ka kɨn ndɨgɨ kadɨ n-ɨsɨ sie ka, majɨ kadɨ mbate al tɔ. 14Tadɔ, dɨngəm kɨ gər Luwə al a e kɨ kay njay kɨ takul nene. Nɨngə dəne kɨ gər Luwə al ka, a e kɨ kay njay kɨ takul ngawne tɔ. Re e be al nɨngə, ngande je a əi kɨ kay njay al. Nə kɨ rɔjetɨ, əi kɨ kay njay. 15A kɨn ə re, e kɨ gər Luwə al, ndɨgɨ mbatɨ-naa nɨngə, ta rəbɨ to mbata tɨ lie. Tadɔ goe tɨ kɨn, nḛ madɨ kɨ dɔɔ nje kun mene kadɨ Kɨrɨsɨ naa tɨ kɨ nje gər Luwə al goto. Luwə ɓar səsi kadɨ ɨsi kɨ naa kɨ lapɨya. 16Dəw gər al, kɨ go rəbɨ kɨsɨ naa tɨ kɨn, dɔ majɨ ə, ḭ dəne a ajɨ ngawi, ə se ḭ dɨngəm a ajɨ nei. 17Kadɨ nḛ ra dəw kɨ ra e kɨ go kadɨ-kare tɨ lie. Kadɨ kare kɨ Ɓaɓe ade kɨ go kɨse tɨ kɨ dɔe taa, kəte taa kadɨ Luwə ɓar-e-n. E kɨn e ta kɨ m-ndangɨ madɨ njé kaw-naa je pətɨ. 18Kɨn ə re dəw madɨ ɨjə mɔtɨne kəte taa kadɨ Luwə ɓar-e nɨngə, kadɨ təl ra rɔne tə nje kɨjə mɔtɨ al ɓəy be al. A kɨn ə re dəw madɨ ɨjə mɔtɨne al ɓəy, ə Luwə ɓar-e nɨngə, kadɨ təl aw ɨjə mɔtɨne al ngata. 19M-adɨ ɨgəri təkɨ kɨjə mɔtɨ e nḛ madɨ kare al. Taa kɨjə mɔtɨ al ka e nḛ madɨ al tɔ. Nḛ kɨ sɔbɨ kɨndə kəm go tɨ, e ngəm go ndu-kun je lə Luwə. 20Majɨ kadɨ, na̰ na̰ ka ɨsɨ me ji kɨsɨ tɨ ləne kɨ ɨsɨ-n kəte taa kadɨ Luwə ɓar-e-n. 21Kɨn ə ḭ ɓəə kəte taa kadɨ Luwə ɓari ə, kadɨ ɨga ta dɔ kei ɓəə tɨ kɨn al. Re ta rəbɨ to mba kadɨ ɔr kulə ɓəə mɨndi tɨ mɨndɨ ka, majɨ kadɨ a me ɓəə tɨ wa kɨn ɨra-n kɨlə kɨ majɨ. 22Tadɔ ɓəə kɨ Ɓaɓe ɓar-e, e dəw kɨ kulə ɓəə ɔr mɨnde tɨ ngata, e dəw lə Ɓaɓe. Be tɔ ə, dəw kɨ e ɓa rɔne kɨ Luwə ɓar-e, təl ɓəə lə Kɨrɨsɨ. 23Kadɨ ɨgəri təkɨ ɨgəi dɔsi kɨ gatɨ kɨ ngay, ɓɨ kadɨ ɨtəli ɓəə je lə dɨje al. 24NGakom je, kadɨ na̰ na̰ ka, ɨsɨ kɨ go ji kɨse tɨ kɨ ɨsɨ-n kəte taa kadɨ Luwə ɓar-e-n. 25Kɨ ɔjɨ dɔ dɨje kɨ taai-naa al ɓəy, m-ɨngə ndu madɨ rɔ Ɓaɓe tɨ kadɨ m-adɨ-de al. Nɨngə, m-a m-əl-de ta kɨ go koe tɨ ləm kɨ m-o. Mi kɨ Luwə o kəm-to-ndoo ləm, ə təl-m dəw tɨ kɨ asɨ kadɨ ɨtaai mee. 26Nḛ kɨ mi m-o majɨ ngay kadɨ dəw ra ə to kɨn: dɔkagɨlo kɨ j-ɨsɨ tɨ ne kɨn ə dɨngəm ɨsɨ kɨ karne par ə, m-o kadɨ a e so-e tɨ, tadɔ e dɔkagɨlo kɨ nga̰ ngay. 27Be ə, re ɨtaa dəne ngata ɓa majɨ kadɨ ɨsɨ sie par. A kɨn ə re ɨtaa dəne al ɓəy ə, ɨsɨ par ɓɨ ɨsangɨ rəbɨ taa dəne al. 28Nɨngə, kɨn ə ɨtaa dəne ə, e majal ə ɨra al. Taa re ngon kɨ mandɨ taa dɨngəm ka, e majal ə ra al tɔ. Nə dɨje kɨ njé taa-naa a ɨngəi ko̰ kɨ ndɔ je pətɨ me kɨsɨ kɨ dɔ taa tɨ ləde. E be ə, m-ndɨgɨ kadɨ uri me ko̰ tɨ kɨn al. 29NGakom je, nḛ kɨ kadɨ m-əl səsi ə to kɨn: dɔkagɨlo kɨ no̰je tɨ nay ngay al ngata. Ə kadɨ kaw kɨ kəte no̰o̰ kam, njé taa dəne je toi tə dɨje kɨ taai dəne al be. 30Kadɨ njé kɨ ɨsɨ no̰i-naa toi tə dɨje kɨ no̰i-naa al be, kadɨ njé kɨ ɨsɨ rai rɔnəl toi tə dɨje kɨ rai rɔnəl al be, kadɨ njé kɨ ndogi nḛ je toi tə dɨje kɨ awi kɨ nḛ madɨ al be, 31kadɨ njé kɨ ɨsi majɨ kɨ nḛ kɨngə kɨ dɔnangɨ ne tɨ toi tə dɨje kɨ ɨsi majɨ al be. Tadɔ dɔnangɨ kɨ nḛ majɨ kɨ me tɨ ba pətɨ a gotoi. 32Nɨngə, m-ndɨgɨ kadɨ ɨsi kɨ kanjɨ ta kɨ ga. Tadɔ dəw kɨ taa dəne al ɓəy ɨsɨ sol dɔ kɨlə tɨ lə Ɓaɓe. Ɨsɨ sangɨ kadɨ n-ra nḛ kɨ nəl Ɓaɓe. 33Nə dəw kɨ taa dəne, ɨsɨ sol mbata nḛ je kɨ dɔnangɨ tɨ ne. Ɨsɨ sangɨ kadɨ n-ra nḛ kɨ nəl nene yo tɔ. Adɨ e dəw kɨ ta gae tɔ joo. 34Be tɔ ə, dəne kɨ taa dɨngəm al, ə se ngon kɨ mandɨ ka toi be tɔ. Ɨsɨ soli mbata kɨlə lə Ɓaɓe, kadɨ n-əi dɨje kɨ majɨ me darɔde tɨ nɨm, me ndɨlde tɨ nɨm. Nə dəne kɨ taa dɨngəm, ɨsɨ sol mbata nḛ je kɨ dɔnangɨ tɨ ne. Ɨsɨ sangɨ kadɨ n-ra nḛ kɨ nəl ngawne yo tɔ. 35E kɨ mbata majɨ ləsi ə m-əl-n səsi ta kɨn ɓɨ e kɨ mba kadɨ m-ɔgɨ-n səsi dɔ nḛ madɨ al. Nɨngə, m-ndɨgɨ kadɨ ɨrai e kɨ go rəbe tɨ kɨ majɨ, mba kadɨ ɨtḭ rɔsi katɨ me kɨndə rɔ naa tɨ kɨ Ɓaɓe, ɓɨ kɨ me kɨ joo al. 36Kɨn ə re, dɨngəm uwə dɔ ngon kɨ mandɨ ngata, ə oo kadɨ re n-taa-e al ə n-ra sie nḛ kɨ majal ɓa, majɨ kadɨ taai-naa par ɓɨ e majal al. 37Nə kɨn ə re, go nongɨ tɨ, dəw un ndune kadɨ n-taa dəne al, kanjɨ gu kɨ kɨndə dɔ tɨ, dəwe ra majɨ. Ra majɨ, lokɨ uwə rɔne nga̰ sangɨ dəne kɨn al. 38E be ə, re dɨngəm uwə dɔ ngon kɨ mandɨ ə taai-naa sie par ka majɨ. A kɨn ə re, təl ɨyə̰ goe adɨ taai-naa al ə majɨ ngay ɓəy tɔ. 39Dɔkagɨlo kɨ dɨngəm ɨsɨ kɨ dɔne taa ɓəy ɓa, kadɨ dəne ɨyə̰ ngawne al. Nə re ngawe oy nɨngə, kulə goto mɨnde tɨ. Ta rəbɨ to kadɨ taa dɨngəm kɨ me ndɨgɨ. Nə ke ə kadɨ e dɨngəm kɨ me Kɨrɨsɨ tɨ taa. 40Nɨngə, kɨ go koe tɨ ləm, m-o kadɨ re nje ngaw koy kɨn ɨsɨ dɔne tɨ par ə majɨ ngay. M-əl be mbata, mi ka m-gər kadɨ m-aw kɨ NDɨl Luwə mem tɨ tɔ.


c: text/html

text: 1Yoo, kə dzatəgi Yeesu də lyawarənaakii pu'u aji bəra'i, ca vii ka tii baawəɗa da rəgwa ŋga lyaakaginə də ginaajiinə patə, təya mbəɗəpaa də ənji bwanea. 2Wata ca sləkee ka tii, kaa təya dzə də waazanə agyanə ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə, təya mbəɗəpaa də ənja. 3Ma ətsə kaa təya palə, əŋki ci ka tii, “Goona ŋgərə taa mi ka dzəginə, taa zala, taa mbuura, taa zəma, taa kwaɓa əsə. Taa wu agyuunə, ga ca dzə da kəjeerənyinə bəra'i. 4Maa kə gyuunə aasəkə əndə'i vəranə, ndzaamə ga ənjitə liwə tuunə ahatii asii, dəŋə ka saa'itə nuunə maɗə gatə. 5Ma vəraatə maluumə ənji tuunə dava, shigimə sə goonə davə. Gwa'agimə bərəbərə ŋga vəraatsə asəɗuunə, unə dzə sə goonə. Ci na ɓaarii ka tii oo'i, maɗamə tii ŋga'ə.” 6Wata maɗənə nə tii, təya palə, təya dəəmə aasəkə vəranyinə kama kama, təya waaza Ŋunyi Habara, təya mbəɗəpaa də ənji bwanea taa da patə. 7Makə fii Hirudusə, ŋwaŋwə anə hanyinə ŋga Galili, sətə ɗaaɗii patə, wata kə gwazəgi haŋkalaakii. Acii agi banə nə hara ənji, “Kə ma'i Yoohana agi maməətə ənja.” 8Hara ənjə a ba, “Anabi Iliya jigagi.” Ma hara ənji əsa, təya ba, “Əndə'i əndə agi anabiinə ŋga ŋukə maɗətə agi maməətə ənja.” 9Amma kə bii Hirudusə, “Ya makə kə shi nya lagi nə ŋga Yoohana, wu da nə əndətsə cii kya fa, ənjə a mbuɗə maɗa uushi'inaakii ha'a?” Wata Hirudusə a ndzaŋə aalənə tə Yeesu kaa ca nee ka ci. 10Ma ənjitə sləkee Yeesu ka tii ka waazanə, kə ənya tii aaɓiikii, təya ba ka ci sətə ɗaaɗii tii patə. Wata Yeesu a 'wagi tə tii daanətii, təya əntsahəgi dzaɗə da ənja, aadəɓii vəranə ŋga Batəsayida. 11Asee, kə fii daɓaala. Wata təya ndzaŋə nə'unə tə ci aa dəvə. Yeesu a luu tə tii. Ca waɓə ka tii agyanə ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə. Ma ənjitə ca moo mbəɗəpaanə də tii əsə, kə mbəɗəpaa ci də tii. 12Ma ətsə uusəra kədəhə ka kulanə, wata lyawarənaakii pu'u aji bəra'i a əntsahətə aaɓii Yeesu, təya ba ka ci, “Bawə ka ənjitsə, wa təya palə aasəkə vəranyinə da i aasəkə makədəhə kədəhə giwanyiitsə a makwakwa, kaa təya upaa zəmə da ha ŋga baanə davə. Acii ma gana, agi bilinə naamə.” 13Amma əŋki Yeesu ka tii, “Unə nə vii ka tii zəma.” Əŋki tii ka ca: “Pooshi zəmə acii inə bahə viinə ka tii. Wata buroodi tufə da hərəfinə bəra'i nəndə acii inə. Maɗaamə inə kə gi ka ira zəmə, pooshi ka mbu'unə ka patənatii.” 14Ma bii tii ha'ə, acii ŋguyirənə daanətii maa, ka ɗanə nə tii bahə dəbu'u tufə. Wata əŋki Yeesu ka lyawarənaakii, “Kaalamə kurəgənyinə. Ndzaneemə ka ənja. Taa ka ŋgutə kurəga, wa ənji bahə tufə pu'unə a ndzaanə.” 15Wata təya ndzanee ka ənjitə patə. 16Yeesu a ŋgərə burooditə tufə da hərəfiitə bəra'i, ca maɗee ka ginəkii aadəgyə, ca kuyirii tə Əntaŋfə, ca ɓaatsəpaa, ca vii ka lyawarənaakii kaa təya təəkəpaa ka daɓaala. 17Ənji patə a zəmə, təya əburə. Ma daba'əkii, lyawarənaakii a tsəəkətə tə ətə mbəɗaanə, ɗəvə pu'u aji bəra'i. 18Ma ka əndə'i uusəra, Yeesu a ɗa də'wa daanəkii. Aɓiikii nə lyawarənaakii əsə. Yeesu a ləgwa ka tii, əŋki ci, “Wu saŋə nə nyi ci ənjə a ba?” 19Əŋki tii ka ci, “Ma nə hara ənji ka bana, hə nə Yoohana əndə ɗa bapətisəma. Ma hara ənji əsə, agi banə nə tii, anabi Iliya nə hə. Hara ənji əsə, agi banə nə tii, əndə'i əndə agi anabiinə ŋga ŋukə maɗətə agi maməətə ənja.” 20Əŋki Yeesu, “Ya unə noona, wu nə nyi cuuna ba?” Piita a jikəvə, əŋki ci, “Hə nə Mataɗəkii dacii Əntaŋfə.” 21Wata Yeesu a ɗa ka tii bariya, əŋki ci, “Goona bapaa sətsə taa ka wu shaŋə.” 22Ma daba'əkii ca waɓə agyanə naakii nə, əŋki ci ka tii, “Tyasə ma Uuzənə ŋga ənda, see a sa ci ciɓənyinə laŋə. Kadə nə gayinə da madiigərə limanyinə da maliminə a kaaree ka ci, ənjə a ɓələgi tə ci. Ma ka makkənə ŋga uusəra, ka maɗənə nə ci agi maməətə ənja.” 23Wata əŋki Yeesu ka ənji patə, “Taa wu patə ca moo nə'unə tə nyi, tyasə see a kaaree ci ka naakii nə, ca ŋgərə ənfwə ŋga gwa'avənə tə ci aashikii, ca nə'u də nyi uusəra patə. 24Taɗa wu patə ca ɗa gazhi'waanə ŋga gərətə əpinaakii, ka əteenə nə ci ka əpinəkii. Amma, taa wu patə ətee ka əpinaakii putə ŋga nə'unə tə nyi, ci na luupaa əpinaakii. 25Mi saŋə nə bwatya ŋga upaa patənə ŋga uushi'inə asəkə duuniya, amma əndə ətee ka əpinaakəya? Pooshi bwatyakii. 26Acii maɗa kə ɗii ayinə tə əndə ka waɓənə agyanəki da agyanə waɓənaaki, ma nyi Uuzənə ŋga ənda, kadə nə ayinə a ɗa tə nyi ka waɓənə agyanə əndəta uusəratə nii kya shi da i məghərəvənə geenə da Daadə da ŋga malaaɓa malaa'ikanyinə. 27Tantanyinə cii kya ba koonə: tə'i hara ənji ahadaamə na nee də ginətii, tii ma'ə maməətəmə, ka ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə.” 28Makə bii Yeesu waɓəətsə ha'ə, ma daba'a baanə taa tighəsə, kə ŋgirə ci tə i Piita, da Yoohana da Yakubu, təya ndərə aanə giŋwə kaa ca ɗa də'wa. 29Ma ca ɗa də'wa, wata kə zə'ugi kəŋwaciinəkii, kə uuɗagi kəjeerənaakii talə talə, agi ɓərənə əsə. 30Ndza'a gi'u ha'ə, wata watiitsə ənji bəra'i, təya waɓəshi da Yeesu. Waatoo i Muusa da Iliya. 31Kə jigagi tii da məghərəvənə. Təya waɓə agyanə aniya ŋga mbu'utəgi də slənaakii, waatoo əntənaakii də Urusaliima. 32Asee, kə kwaalagi i Piita da ənjitə aɓiikii ca'ə ca'ə ka ŋunyinə. Makə vəɗəhətə tii, wata təya nee ka məghərəvənə ŋga Yeesu da ənjitə bəra'i aɓiikii. 33Makə nji ənjitə bəra'i a ɗa rəgwa ŋga təkəginə da Yeesu, əŋki Piita ka ci, “Daada, ŋga'ə ɗii makə ganə niinə. Taku keena ratə koonə tsakabanyinə makkə: naaku rəŋwə, ŋga Muusa rəŋwə, ŋga Iliya rəŋwə.” Asee, mashiimə Piita ginə ŋga sətsə bii ci ka Yeesu. 34Ci ma'ə ka banə ha'a, wata kə shi məzhiɗəkwatyaminə, kə zaɗəgi tə tii. Kə ŋgwaləgi lyawarənaakii, makə zaɗəgi məzhiɗəkwatyamiitə tə tii. 35Wata əndə a waɓya dagi məzhiɗəkwatyaminə, əŋki ci, “Waatsə mataɗə Uuzənaaki. Famə tə ci.” 36Uudənə ŋga waɓəətsə ha'ə, wata maneemə lyawarənaakii ka əndə'i əndə ma'ə maɗaamə tə Yeesu daanəkii. Ma ka tsaakəya, pooshi lyawarənaakii bapaa sətə nee tii taa ka wu. 37Pukətə hakii, makə jimagərə Yeesu da lyawarənaakii a giŋwə, ɓəzə ənjə a shi ka guuŋunə da ci a rəgwa. 38Wata əndə a shigi agi daɓaala, ca maɗee ka uuraakii, əŋki ci: “Maləma, tuutəta'ə! Tsaamuu uuzənaaki, ci nə cikii, marəŋwa. 39Agi kəəsənə nə ginaaji tə ci. Gi'u ta'avənəkii ca ka vurənə, agi ghərəvənə nə ginaajikii tə ci də ŋgwaaŋgwa'ənə, wata əbwyanə nə cikufinə a makii. Ma dzəginə nə ginaajikii kamə, də dzawuunə. 40Kə dzii nyi ciinə ka lyawarənaaku kaa təya lyaakagi ginaajikii, amma kə təkuree tii.” 41Wata Yeesu a ba, “'Ya'əmə, unə ənji ŋga zamanana, pooshi unə gi'i tə Əntaŋfə, bwaya ənja. Ca'ə guci nii kya ndzaa doona? Ca'ə guci sə'watənəki tuuna? Kirawə ka nyi uuzənaakukii ɗii!” 42Ma uuzəətə a shi, wata ginaajitə a sləbəgi tə ci aa panə, ca dəgə tə ci də ŋgwaaŋgwa'ənə. Wata Yeesu a la ŋguruunə ka ginaajita. Ca mbəɗəpaa də uuzəəta, ca ənəpaagi də ci ka dii. 43Ma ənjitə davə patə, kə ɗii ka tii ka sə ŋga hurəshishinə nə ɗuunuunə ŋga Əntaŋfə. 44“Kapaamə liminuunə ŋga'ə koona fa sənə cii kya ba koonə: ka vəginə nə ənji tə Uuzənə ŋga əndə aacii ənja.” 45Amma, ma lyawarənaakii, pooshi tii paaratəgi də waɓəətsa. Kə ndzaanə ka tii ma'umbeekii, acii ga təya fii. Kə ŋgwaləgi tii əsə ka ləgwanə ka ci agyanəkii. 46Kə hwaɗəgi mabizhinə ahada lyawarənə ŋga Yeesu, təya laagwashi ahadatii kaa təya shii taa wu palee də gawuunə ahadatii. 47Amma, ma Yeesu, makə shii ci hiima ŋga nətii ha'ə, wata ca ŋgərə uuzənə, ca kəŋee ka ci aɓiikii, 48əŋki ci ka tii, “Taa wu liwə uuzənə, maɗa putaaki liwə ci, tə nyi liwə ci ətsa. Ma əndətə liwə tə nyi, tə Əndətə sləkee ka nyi liwə ci ətsa. Acii taa wu palee də daraanə ahadoonə patə, ci nə əndə ətə palee də gawuunə.” 49Wata Yoohana a jikəvə ka Yeesu, əŋki ci, “Daada, kə nee inə ka əndə ca lyaakagi ginaajinyinə də ləməku. Amma makə nee inə, paa ci ka maguŋuura deenə, kə təŋapaa inə tə ci.” 50Wata əŋki Yeesu ka ci, “Goona təŋapaa tə ci. Acii ma əndətə makaareemə koonə, noonə nə ci.” 51Makə uugi uusəra ŋga ndərənə ŋga Yeesu aadəgyə mbishanə, kə ɗatə ci aniya saakii ŋga dzənə aa Urusaliima. 52Wata ca sləkee ka ənji zəku'i. Təya palə, təya dzəgərə aasəkə əndə'i vəranə anə hanyinə ŋga Samariya ka haɗa ka ci də ha ŋga ndzaanə davə. 53Amma, maluuvəmə ənji vəranəkii ka ci, acii kə shii tii oo'i, aa Urusaliima cii kəya moo dzənə. 54Makə fii lyawarənaakii ha'ə, wata əŋki i Yakubu da Yoohana ka ci, “Slandana, kə mwayi hə keena ba, wa gunə a jima kaa ca zamagi də tii kwa?” 55Amma wata Yeesu a zə'ugi aadəɓii tii, ca wazə ka tii. 56Ma daba'əkii, təya palə ka əndə'i vəranə. 57Ma təya dzə a rəgwa, wata əndə'i əndə a ba ka Yeesu, əŋki ci, “Taa aama gi hə patə, ka nə'unə nə nyi tə hə.” 58Yeesu a ba ka ci, “Ma gwahyanə, tə'i gu'unyinatii. Ha'ə nə əginyinə əsə, tə'i kuvənyinatii. Amma, ma nyi, Uuzənə ŋga ənda, pooshi haaki bahə ŋga kapaa taŋgalaki davə.” 59Əŋki Yeesu ka əndə'i əndə əsə, “Nə'uu tə nyi.” Amma əŋki əndəta, “Slandana, taku kaa nya dzə ka ŋgəɗəgi tə daadə zəku'i.” 60Yeesu a ba ka ci, “Wa maməətə ənjə a ŋgəəɗə maməətə ənjatii. Amma, ma ha, duu ka waazanə ka ənji agyanə ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə.” 61Əŋki əndə'i əndə ka Yeesu əsə, “Slandana, ka nə'unə nə nyi tə hə, amma kapaa ka nyi rəgwa zəku'i kaa nya dzə ka banə ka ənji geenə, a ta'avə tii.” 62Əŋki Yeesu ka ci naakii, “Taa ŋgutə əndə ca uuza, ca dzə də tsaamənə aaba'əkii, pooshi uushi cii kəya ɓələpaa. Makə ətsə ha'ə nə əndə slənənə ka ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə əsə, maɗa kə caamə ci aaba'a, pooshi uushi cii kəya ɗapaa.”

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Ye'e mvə̀'nə̀ ŋgwì bʉ̀ nə̀ Jisos Krɛst à tesə bohò wo à ye. Jisòs à tesə mvweʼ ŋgwì bʉ̀ nə̀ Devìd. Devìd à tesə mvweʼ ŋgwì bʉ̀ nə̀ Abràham. 2Abràham dzə Azìk; Azìk dzə Jàkop; Jàkop dzə Judà bə bwe ma ye wèŋ. 3Judà à dzə Perè bə Zerà. (Liŋ ma àwo à ye də Tamà.) Perè dzə ye Hezròŋ; Hezròŋ dzə Ràm; 4Ràm dzə Àminadàp; Àminadàp dzə Nasòŋ; Nasòŋ dzə Samòŋ; 5Samòŋ dzə Bowàs. (Liŋ ma Bowàs à ye də Rahàp.) Bowàs dzə Obè. (Liŋ ma Obè à ye də Rus.) Obè nə à dzə ye Jesì; 6Jesì à dzə ŋkum Devìd yi. Devìd nə dzə Sòlomù. (Ma Sòlomù nə ànə ye to me ŋgwe Yùriyà sə̀'.) 7Sòlomù dzə Rèhobòm; Rèhobòm dzə Àbijà; Àbijà dzə Asà; 8Asà dzə Jèhosafà; Jèhosafà dzə Joràm; Joràm dzə Uziyà; 9Uziyà dzə Jotàm; Jotàm dzə Ahàs; Ahàs dzə Hèzìkayà; 10Hèzìkayà dzə Mànasì; Mànasì dzə Amòn; Amòn dzə Jòsayà; 11Jòsayà dzə Jèkòniyà bə bwe ma ye wèŋ. Yi à dzə yà' ghà nə̀ bʉ̀ʉ Babilòŋ wèŋ à kə̀ ko kùrə lò bʉ̀ʉ Izùrɛ wèŋ la'à wo co ŋkwɛ̀ŋ yà'a. 12Ghà nə̀ wo ànə jəŋ lo me wo mvwe' lak Babilòŋ anə vɛ'nə fana Jèkòniyà dzə Seatì; Seatì dzə Zèrubabè; 13Zèrubabè dzə Àbiyù; Àbiyù dzə Èliyakìm; Èliyakìm dzə Azò; 14Azò dzə Zadòk; Zadòk dzə Acìm; Acìm dzə Eliyù; 15Eliyù dzə Eleazà; Eleazà dzə Matàn; Matàn dzə Jàkop; 16Jàkop dzə Jòsep nə̀ yi à ye ndu Mèri. Mèri nə̀ yi à ye ma Jisòs, wo to yi mok də Krɛst. (A yà'a də, ŋkum ŋgà gèm bwìŋ.) 17A yà'a də, ye jəŋ mʉni'ì Abràham kə dzeŋ mʉni'ì Devìd, yà' sə nìtsə̀' də tàcicii bwìŋ à ye hum-ncòp-kwè. Ye jəŋ bwi mʉni'ì Devìd kə dzeŋ mvə̀'nə̀ wo à ko lò bʉ̀ʉ sə mvwe' lak Babilòŋ fana tàcicii bwìŋ à ye sə̀' hum-ncòp-kwè. Ye ŋga'a fa'nə kə dzeŋ mvə̀'nə̀ wo à dzə Krɛst nə, a sə̀' hum-ncòp-kwè. 18Nsàp mandzə̀ nə̀ wo ànə dzə Jisòs Krɛst à ye mʉmvə̀ʼ nè'e . Jòsep à sə sak ma ye Mèri gù. Yi kà nà' ntò sə̀ jə fana Mèri nə tse' zʉm bə ŋàaŋ Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə. Bwìŋ à rɛɛŋ də Mèri bə zʉm. 19Jòsep à ye ŋwə̀ nəmòk nə̀ yi à sə gʉ̀gə̀ bum ye pwe' bə mandzə̀ nə̀ kə̀kʉrə̀. Fana yi kà dzəm də yi fa Mèri marè'tu mʉtsətsəʼrəə bwìŋ dzəm. Yi sə tsərə mʉmvə̀'nə̀ yi nə co'rə fis bo sənə nzak gù nə̀ bə Mèri tse' nə gəe'. 20Yi ànə sə tsərə bum yè'sə fana masinjà Tà Nwì və̀ bohò yi ndzə loò, nə dʉk fa yi də, “Wùu Jòsep ŋgwì bwìŋ Devìd, kà də wu wəp ŋgò jə Mèri də yi ye ŋgwe yo dʉk. Bʉsə̀ yi a tse' zʉm yà'sə bə ŋàaŋ Yòŋsə̀ nə̀ Rərɛŋ nə. 21Mèri nə nə dzə mombam. Yi dzə nà', wù to fa yi liŋ də Jisòs, bʉsə̀ a yi nə̀ yi nə fis bʉ̀ʉ ye wèŋ mvwe' bʉp awo sə̀ wo gʉ̀ʉ.” 22Bum yè'sə à sə ye vɛ'nə pwe'fo' ŋgò gʉ̀ də ya yusə̀ Tà Nwì ànə cep casə yà' mʉ cùhù ŋgàa tsòhò bum Nwì wèeŋ bʉʉŋ və zìnə. Wo à tsə̀' də, 23“Mʉwà'ŋgwɛ̀ŋ nə̀ yi ka ŋwə̀mbam riŋ yuk nə zʉʉ . Mèri nə nə dzə mwembam, wo to liŋ ye də Ìmanùwè.” (Liŋ yà'sə də, Nwì cu venə wèŋ.) 24Jòsep ànə yəəŋ və fana yi gʉ megu sə̀ʼ mʉmvə̀'nə̀ masinjà Nwì anə tsok yi sə. Yi jəŋ Mèri ŋgò ye ŋgwe ye. 25Bə nà' à ka kè co ŋgwe bə ndum be'lə lok tè yi dzə mo nə. Yi à dzə nà', Jòsep to fa nà' liŋ də Jisòs.


text: 1Bagwar i ndo məvəlaway wu a Mbəlom a tsətsah ka Etiyen, a gwaɗay: «Wu nakə tə tsik fakaya na, deɗek ɗaw?» 2Etiyen a mbəɗay faya, a gwaɗay: «Malamar ga hay ta bəba ga hay, tsənum wu nakə na tsikakumeye təday. Mbəlom nakə a ze wu hay tebiye ta məzlaɓ aye a bəzay ha bo a bəba təte kway Abraham ka dala i Mizapotami kurre ahəl nakə ki ye a Haraŋ zuk bay aye, 3ada a gwaɗay: “Lətse abəra ma gəma yak ada gər ha ndo yak hay, do a gəma nakə na ɗakeye faya aye.” 4«Yaw! Abraham a tsəne bazlam i Mbəlom na, a lətse abəra ma Kaladeyen hay, a ye mata ndze ma Haraŋ. Ma dəba eye bəba ŋgay a mət na, Mbəlom a zla na abəra ma Haraŋ, a ye ha a gəma nakay anaŋ nəkway mandza eye mə ɗəma aye. 5Mə ɗəma na, Mbəlom kə vəlay guvah i məda ŋgay kwa tsekweŋ bay, kwa dala tsekweŋ bəbay na, kə ɗəsay bay. Ɓa Mbəlom kə tsikay kurre, a gwaɗay: “Gəma nakay na, na ta vəlakeye ha tebiye. Aza nəkar andaya sa bay na, wawa i huɗ yak hay ta ndziye mə ɗəma, ma təriye i tay.” Ahəl niye Mbəlom a tsikay a Abraham na, wawa ŋgay andaya kwa nəte zuk bay. 6Wu nakə Mbəlom a tsikay aye na, a gwaɗay: “Wawa i huɗ yak hay ta diye, ta ndziye ma gəma i ndo hay. Mə ɗəma na, ta təriye tay beke eye hay. Ta gateye ɗəretsətseh. Ta ndziye məve temerre faɗ mə ɗəretsətseh. 7Ane tuk na, na ta giye sariya ka ndo i gəma niye hay tə gatay ɗəretsətseh aye. Ma dəba eye na, ta diye abəra ma gəma nakay, ta diye ta ɗəsleŋ ha gər ma təv nakə ta ndziye mə ɗəma aye.” 8Mbəlom a ɓar dzam ta Abraham, a ɗay ha na, ta məɗəse bo. Ma dəba eye, Abraham a wa Izak, a ge məhəne tsamahkar na, a ɗəs na. Izak a wa Zakob, Izak a ɗəs na. Zakob dərmak a wa wawa hay kuro gər eye sulo. Nəteye neheye ta təra bəba təte kway hay na, Zakob a ɗəs tay ha dərmak. 9«Bəba təte kway hay tə nay ɗəre a malamar tay nakə nəte mə walaŋ tay tə zalay Yusufa aye. Tə gəs na ta səkəm ha beke eye a gəma i Ezipt. Ane tuk na, Mbəlom ka tsəpa na. 10Mbəlom kə təma ahaya Yusufa abəra mə ɗəretsətseh hay tebiye. A vəlay metsehe ta ŋgwalak i bo ka ɗəre i bəy nakə a ləva Ezipt tebiye, tə zalay Farawoŋ aye. Neŋgeye a pa na bəy eye ka dala i Ezipt ada a ləvay gər a ndo neheye mə gay ŋgay aye tebiye. 11«Ma dəba eye na, mandərzlaŋ a ge ka dala i Ezipt tebiye ada ka dala i Kanan. Mandərzlaŋ niye a ge na, mandərzlaŋ bagwar eye. Ndo hay ta sa ɗəretsətseh haladzay. Bəba təte kway hay tə huta wu mənday kwa tsekweŋ bay tebiye. 12Zakob a tsəne wu mənday andaya ma Ezipt na, a slər wawa ŋgay niye hay ta təra bəba təte kway aye. A slər tay ha makurre eye. 13Ta mbəɗa gər masulo eye na, Yusufa a ɗatay ha bo ada Farawoŋ bəy bagwar eye a sər ha nəteye na, gwala i Yusufa hay. 14Tsa na, Yusufa a slər ndo hay ka bəba ŋgay Zakob ta ndo i gay ŋgay hay tebiye. Nəteye tebiye na, kuro kuro tasəla gər eye zləm. 15Zakob tə həl bo, ti ye a Ezipt ta ndo i gay ŋgay hay. Zakob a mət mə ɗəma ada bəba təte kway hay dərmak tə mət mə ɗəma. 16Mədahaŋ tay na, tə həlawa a gəma nakə tə zalay Sisem aye. Tə pawa a tsəvay nakə Abraham a səkəm abəra ka wawa i Hamor ma gəma i Sisem ta suloy aye. 17«Wu nakə Mbəlom a tsikay kurre a Abraham aye na, mazlambar həlay eye kə ndislew. Gwala kway hay tə wa bo. Ta səkah məwe bo haladzay ma Ezipt. 18Bəy nakə a sər Yusufa aye na, andaya sa bay. Tə pa na bəy weɗeye nakə faya ma ləviye dala i Ezipt aye. Neŋgeye na, a sər Yusufa bay. 19Bəy niye bagwar eye a vatay gər a bəba təte kway hay. A gawatay ɗəretsətseh haladzay ada a gawatay kutoŋ ka məkwetse wawa tay a pesl ada tâ mət. 20Həlay niye na, tə wa na Musa. Musa a le haladzay ada a yay a gər a Mbəlom. Tə wa na na, tə gəl na kiye mahkar mə gay i bəba ŋgay. 21Ma dəba eye na, tə gər ha. Dem i Farawoŋ a ndzay a gər, a zla na. A ye ha a gəl na andza wawa ŋgay. 22Andza niye, Musa a gəl bo na, a zla metsehe ta ndaraw i Ezipt hay. A təra ndo ta məzlaɓ eye hərwi bazlam ŋgay neheye a tsikawa aye ta məsler neheye a gawa aye. 23«Musa a ge məve kuro kuro faɗ na, a say mede mata dzəne tay ha gwala ŋgay Israyel hay. 24A ye na, a ŋgatay a ndo i Ezipt faya ma geye ɗəretsətseh a ndo nəte mə walaŋ i Israyel hay. Tsa na, a ye naha a dzəna na ndo niye faya ta geye ɗəretsətseh aye. A kəɗ na ndo i Ezipt niye mədahaŋ eye. 25Musa a dzala na, Israyel malamar ŋgay hay tə sər ha Mbəlom ma ta təmiye tay ha abəra mə ɗəretsətseh tə həlay ŋgay. Ane tuk na, tə sər bay. 26Tədœ eye Musa a ndzatay a gər a Israyel hay sulo faya ta kəɗiye bo. A say a Musa maŋgəne tay ha ada tâ ndza zay mə walaŋ tay. A gwaɗay: “Dzam ga, nəkurom ta malamar tuk na, ada ka gumeye ɗəretsətseh a bo kurom ta məkəɗe bo na, hərwi mey?” 27Ane tuk na, ndo nakə faya ma geye ɗəretsətseh a malamar ŋgay aye na, a pay həlay a Musa, a gwaɗay: “Maa pa kar bəy ada ndo məge may sariya na, way? 28A saka məkəɗe ga andza nakə ka kəɗ ndo i Ezipt məveneŋ aye sa ɗaw?” 29Musa a tsəne andza niye na, a hway, a ye ŋgway ka dala i Madiyan. Mə ɗəma na, a zla ŋgwas. Tə wa wawa hasləka eye hay sulo. 30«Ma dəba i məve kuro kuro faɗ na, Musa neŋgeye huya ma gəma niye mə makulkwandah aye. Pat wuray na, neŋgeye bəse ta mahəmba i Sinay. Gawla i Mbəlom a yaw, a bəzay ha bo. Musa a ŋgatay na, ma ako ka gay i dak nakə faya ma təmiye aye. 31Musa a ŋgatay andza niye na, a gay hərɓaɓəkka. Ane tuk na, ahəl nakə neŋgeye faya ma həndzəɗiye naha faya bəse mazəbe faya na, a tsəne mətsike me i Bəy Maduweŋ, a gwaɗayaw: 32“Neŋ Mbəlom i bəba təte yak hay, Mbəlom i Abraham, Mbəlom i Izak, ada Mbəlom i Zakob.” Musa a tsəne andza niye na, a dzədzar, zluwer a gay. Tsa na, a say mazəbe ɗəre ka ako niye sa bay. 33Mbəlom a gwaɗayaw sa: “Musa, tsok na tahərak abəra mə sik, hərwi təv nakay nəkar mə ɗəma aye na, təv tsəɗaŋŋa eye. 34Faya ta gateye ɗəretsətseh a ndo ga hay ma Ezipt kəkay na, na ŋgatay. Na tsəne mətuwe tay ada na yaw na, mata mbəle tay ha. Na sləriye kar ha, do anəke a Ezipt.” 35«Musa neŋgeye nakə Israyel hay tə kal ha, tə gwaɗay: “Maa pa kar bəy ada ndo məge may sariya na, way?” aye. Ane tuk na, Mbəlom a slər ka təv tay hərwi ada mâ təra bəy tay ada ndo mətəme tay ha abəra mə ɗəretsətseh na, neŋgeye. Mata sləre na ka məsler niye na, gawla i Mbəlom nakə a bəzay ha bo ma ako ka gay i dak aye. 36Maa ndzatay kame a Israyel hay məndohwaw abəra ma Ezipt na, neŋgeye. Kə ge masuwayaŋ hay wal wal mə ɗəma. Kə ge kame i Bəlay Ndozza eye ada mə makulkwandah dərmak hus a məve kuro kuro faɗ. 37«Maa gwaɗatay a Israyel hay: “Mbəlom ma ta slərakumaweye ndo məɗe ha bazlam ŋgay andza neŋ. Ma zliye na, abəra ma gwala kurom” na, Musa. 38Sa na, ahəl nakə Israyel hay nəteye mahaya gər eye mə makulkwandah aye na, maa lətse mə walaŋ i bəba təte kway ta gawla nakə a tsikawatayaw me mə mahəmba i Sinay aye na, Musa. Gawla i Mbəlom ma tsikataweye bazlam nakə ma vəliye sifa aye ada neŋgeye ma makweye ha. 39«Ane tuk na, bəba təte kway hay ta kərah matəme bazlam ŋgay. Ta kal na a pesl. A satay mambəɗe gər ka dala i Ezipt. 40Tə gwaɗay a Aroŋ: “Lambaɗamay mbəlom hay hərwi məzle kame kway. Hərwi ka sərakwa wu nakə a ndzay a gər a Musa, ndo məhəlakway ahaya abəra mə Ezipt na, ka sərakwa bay.” 41Tsa na, ta lambaɗ kule andza sla wawa eye andza mbəlom tay. Tə vəlay wu a kule tay niye. Tə ge magurlom tə məŋgwese eye lele hərwi wu nakə bo tay eye ta lambaɗ aye. 42Ane tuk na, Mbəlom a mbəɗatay dəba. Ma dəba eye tə ɗəslay ha gər a wurzla hay. Mbəlom a vəlay tsəveɗ andza nakə mawatsa eye mə ɗerewel i ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom hay, Mbəlom a gwaɗ: “A nəkurom Israyel hay, wu neheye hay ka vəlawum wal wal ada ta gənaw hay məve kuro kuro faɗ aye na, a neŋ bəɗaw? 43Ka zlum madzawadzawa i gay i mbəlom kurom Molok, ka zlum mandzəkit bo i wurzla i mbəlom kurom Refam. Kule kurom neheye ka gum aye na, hərwi məɗəslay ha gər. Hərwi niye na həliye kurom abəra ma gəma nakay, na diye kurom ha dəreŋ abəra ta gəma i Babilon.”» 44Etiyen a gwaɗatay sa: «Ahəl niye bəba təte kway hay nəteye mə makulkwandah na, madzawadzawa i məɗəslay ha gər a Mbəlom andaya fataya hərwi ada tâ sər ha Mbəlom andaya ta nəteye. Gay niye mapa eye na, andza nakə Mbəlom a tsikay a Musa aye. Mbəlom a gwaɗay a Musa tâ ge na gay niye na, andza nakə a ŋgatay aye. 45Ma dəba eye na, bəba təte kway hay ta vəlatay ha madzawadzawa i məɗəslay ha gər a Mbəlom niye a wawa i huɗ tay hay. Ndo məndzatay kame a wawa i huɗ tay niye hay na, Zozowe. Ti ye a gəma niye na, ta zla na gay i madzawadzawa niye. Mbəlom ka həhar tay ha ndo i gəma niye abəra kame tay. Ta sla fataya. Andza niye gay i madzawadzawa a ndza ma gəma niye hus a həlay i bəy Davit. 46Davit na, a yay a gər a Mbəlom haladzay. A tsətsah tsəveɗ ka Mbəlom ka maɗəzlay gay nakə wawa i huɗ i Zakob hay ta sliye faya məɗəslay ha gər a Mbəlom mə ɗəma aye. 47Maa ɗəzlay gay na, Salomoŋ. 48«Ane tuk na, Mbəlom Fetek ma ndziye mə gay neheye ndo hay ta ɗəzl aye bay. Andza nakə mawatsa eye mə ɗerewel i ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom aye na, Mbəlom a gwaɗ: 49“Təv məndze i bəy ga na, mbəlom, ada məndzibəra na, təv sik ga. Gay nakə ka ɗəzlumeŋeye na, slala i gay waray? Təv nakə ma sliye məndze mə ɗəma aye na, waray? 50Maa ge wu neheye tebiye na, neŋ bəɗaw?”» 51Etiyen a gwaɗatay sa: «A nəkurom neheye seweɗ eye hay. Ka dərəzlum na ɗərev kurom ta zləm kurom hay a məzele i Mbəlom nakə faya ma zalakumeye. A sakum mahəndəkay na ɗərev kurom a Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye bay. Nəkurom na, andza bəba təte kurom hay. 52Ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom waray nakə bəba təte kurom hay ta gay ɗəretsətseh bay aye? Kwa məkəɗe ta kəɗ tay ha ndo neheye tə ɗa ha madayaw i ndo nakə neŋgeye ndo i deɗek nəte ŋgweŋ aye. Ndo nakə anəke ka gum faya ɗaf ada ka kəɗum na aye na, neŋgeye. 53Mbəlom kə vəlakum bazlam ŋgay mapala eye tə həlay i gawla ŋgay hay, ane tuk na, ka rəhumay ha gər bay.» 54Ndo niye hay mahaya gər eye tə tsəne bazlam i Etiyen niye na, a ndalatay haladzay, ta həpəɗ zler ka Etiyen kəraw kəraw. 55Ane tuk na, Etiyen na, a rah ta Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye. Tsa na, a zəba ɗəre a mbəlom. A ŋgatay naha a dzaydzay i Mbəlom ada a ŋgatay naha a Yesu malətsa eye tə həlay i mənday i Mbəlom. 56A gwaɗatay a ndo niye hay: «Tsənum! Neŋ faya na ŋgateye a mbəlom mahəndəka eye ada Wawa i Ndo neŋgeye malətsa eye tə həlay i mənday i Mbəlom.» 57Tə tsəne andza niye na, nəteye tebiye ta wuda haladzay ada ta dərəzl na zləm tay hay. Nəteye tebiye ka manəte eye tə mbəzla ka Etiyen məgəse. 58Tə gəs na, tə vaha na abəra mə wuzlah gay. Ti ye naha, tə pa bo ka məkele na tə kwar hərwi məkəɗe na. Ndo məhəle mbal hay ta tsok na petekeɗ tay hay, tə gər ha ka təv i gawla eye andaya tə zalay Sol. 59Ahəl nakə nəteye faya ta kaliye Etiyen tə kwar aye na, Etiyen neŋgeye faya ma ɗuwuleye me a Mbəlom. Mə maɗuwule me niye faya ma ɗuwuliye na, a gwaɗ: «Bəy Maduweŋ ga Yesu, zla na məsəfəre ga.» 60Tsa na, a dəkw gurmets, a wuda ta magala, a gwaɗ: «Bəy Maduweŋ ga, mezeleme nakay tə ge aye na, kâ matay ha mənese bay.» A tsik andza niye na, ma dəba eye a mət.


text: 1Njə́a vəcəa, səkə va rá Yahuda, mava ra Yesu Kristi, a dagwama ra Yakubu mwa; Dzəgə tə́ yə mbəlyi kə Hyalatəmwə Ta "i ba kata, ngyí kə Yesu Kristi ya va zaka wsha ntintimye: 2Á Hyalatəmwə zhihwi tá yə, a ba ləhəshə mni-yə lə "ighi ba hinigwe ra mni dabwaa. 3Nggwasama hyi-ra, ndangə mə́, wuri rá kə "i ɗafə yə dləparamə mbweghe mbəgwa ndza myi ká zəli tlayi, paɗə-myi; a má kwa nkwa kə ɗafə yə dləparamə shə rá, ba rá nata nee, kə hyi-hyi ba rá tləkəshə yə tazhe ba yə ntsitəgwa tá zəli hunkwa ra Yesu talala, təmburi njə́ hunkwa kutə kə Hyalatəmwə nggərəkə tə́ paɗə mbəlyi kə zəli njə́ ka wsi kə zəli—wuntə hunkwa shə wə. 4Təmburi wuntyi mbəlyi ntintimye hwi tsá shə mə yə, ngyí kə fəyə ghi-hya fwaɗyarrə, a mbəralyə vəcə zərəndza ra Hyalatəmwə va má-rahya "i hwə tá wsha sasəwe ndza hyá mələ. Wuri hyá kə dlənata Tlamda-myi Yesu Kristi dye! Alandza gətəgwa bwanyə kə dzəgə tawa hyá, kwa Dləparamə Hyalatəmwə. 5Mandara yə sənata wsha ngyi dandərəa, wuri rá kə "i ba rá zəzitə yə nee, mandara Tlamda mbə́tə ká Isra"ila səmə kwa Masar zamə, má mbəlyi má mbərəsa lə vəcə-njə mə hyá venkwashə, ba njə mpəntə hyá dzəgwa hyə. 6Tsətsə mwa, má mbəlyi kə mnə Hyalatəmwə məɓa tamwə, ngyí má fəyə kulə-hya ka wsi tsapə nda hwə hyá tá nkwa kə ndza-rahya mə tamwə ná, ba Hyalatəmwə mputə hyá kwa zəwə lyə ndəma ɓələntəgwa, a ba fəyə hyá tə nkutli nkwa nda səkə vi dzəgə njə gə kita-ranjə, a hyá dzəgə dzəmə bwanyə. 7Á yə zəzitə mwa lə wsi kə mələtəgwa tə́ yə ká Saduma ba ká Gamurata, lə mbəlyi tə wuntyi mələmi vari hyá, vi kə hyá mələtə wsi ntimye kala nga mbəlyi kə mnə Hyalatəmwə tsa. Má mbəlyie hyi nə, wsha sasəwe tsá mələ hyá—ba hyá nyə kwavati-hya zhilyi! Má va wsha ngyi, ba Hyalatəmwə nggərəkə bwanyə dabwaa tə́ hyá, a wtsantə hyá lə ghwi ndəma ɓatləshəgwa batə wavi; a wuri kə njigwe ka tsá kə ntsəkulə paɗə mbəlyi kwa wdunya. 8Tsətsə mwa, má ká bikyi kə dzəmə yə, a gə fashə nee, "Hyalatəmwə gətə yə́ mə shikwə nda mələtə yə́," əkwə ngyi ná, wuri hyá kə wshəwshəntə ghi-hya lə wsha sasəwe mələ hyá. Tə wshəntə mbəlyi kukulə kə mnə Hyalatəmwə məɓa tamwə hyá mwa, ba hyá kə́lyə kə həwə va Hyalatəmwə lə ghi-njə, Mdi lə dənama paɗə. 9Mandara Mika"ilu mdi kulə mə paɗə mbəlyi kə mnə Hyalatəmwə məɓa, vá mələtə wsi tsətsə njə wə; mə nggərə ghəpi-njə lə Shatari mbweghe gwa ra Musa, və́ Mika"ilu fəyə ghi-njə ka mdi tsəramə nggələ Shatari wə—kwə njə na kalə, "Tlamda mdi kə dzəgə ndzəgə na," əkwə. 10A má mbəlyi ntintimye ngyi, ndaka nggələ wamara wsi má hyá sənata hyá fashə. Má wsi kə hyá sənata kalə nə, wshə kwavati-hya kala wsha kə shintyi wayyə; njə́ tsá kə dzəgə zantə hyá mwa. 11Nggəra"wə tə hyá dye! Hunkwa və́ Kayinu zəlitə zamə, tsá zəli hyá; wuri hyá kə mbəlata hunkwa ra jiri, a ba za təmburi və "u"wi, kala Bal"ama. Hyá dzəgə zantə mkyə-hya səkwa tə dlənata vəcə Hyalatəmwə, kala wsi kə mələtəgwa lə Kuraha zamə. 12Kapara wsi həwə ntimye, ndza ra mbəlyi ngyi mə yə, vi ndza hyá daɓəgwa lə yə tazhe zəmə wsi kə zəmə rə "ighi: tə mələ wsha ntintimye hyá, a mnyə kəlama həwə; ghi-hya tsá ɗingə hyá kalə. Kala kulyaɓa kə fətəgwa a ba sefi səkə yaləntə, ndza-rahya. Kala fwə kə ndyarə va yeki zəgwi mə vi-njə, ba kala fwə kə mbəlyi bəgəɗishə a lantə nda mtə njə "yammə, ndza-rahya. 13Wuri hyá kə njigwe kala dləri kə səkwa kwalyə mwə, tsá ndəma tsatəgwa; kapara wsha ɗá kə dləri wsəkə səkwa fwa"a, tsá ndəma mbushəgwa, ndza ra wsha ntintimye mələ hyá. Kala sasərəgwe kə hakəgwa səkwa mə tamwə a ba za mə nkutli rayyə batə wavi, ndza ra mbəlyi ntintimye ngyi—təmburi njə́ tsá kə Hyalatəmwə fərəyə tə́ hyá alandza. 14Anuhu mwa (njə́ kwá mburəfungə bwata ra shi tsəshə tə Adamu), kə gətə vəcə rə zakuri njə zamə mbweghe tsəli mbəlyi ngyi nee, "Na njə́a mənə, Tlamda dzəgə səkə lə mbəlyi kə mnə-njə dəbuwi-dəbuwi səkwa mə tamwə, 15tazhe mələrəshə kita tə́ paɗə mbəlyi—ndanda tə́ paɗə mbəlyi ntintimye hwi lə bikyi, təmburi tlə́nə ntintimye kə hyá mələtə, ba təmburi paɗə vəcə "yagarə və́ hyá gə mbweghe Hyalatəmwə," əkwə. 16Mbəlyi ngyi mwa nə, hyá ká ngungunyi nkwa lə fə vəcə tə mbəlyi fashə; wsha "yagarə kə mni-hya "i, tsá mələ hyá mwa. Ndaka ɓwa ghi-hya hyá fashə, a fali mbəlyi lə vəcə rə pá mdzə rə mnyə tazhe ba hyá tlantə wsha va mbəlyie hyi. 17Má yə nə, nggwasama nə, á yə zəzitə vəcə kə mbəlyi kə mnə Tlamda-myi Yesu Kristi gətə yə zamə; 18təmburi má kwə hyá sha yə, má vi kə kwanahə vi mələtəgwa nə, wuntyi mbəlyi dzəgə ntsa, ngyí kə dzəgə ɗa yə lə wura, a mələ zaka wsha ntintimye kə mni-hya "i, əkwə. 19Má mbəlyi ngyi ná, hyá tsá kə həhərə nkwa nda ntəkəgwa mbəlyi, a mpa; mwa, hyá mbəlyi kə "i wsha rə wdunya, ngyí má Mambəli Hyalatəmwə va hyá. 20A má yə kwa ngayə, nggwasama, kələshə wa ghi-yə mə hunkwa ra Hyalatəmwə, ba yə njigwe lə dənama mə zəli Yesu. Mələ wa adəwa lə dənama ra Mambəli Hyalatəmwə, 21ba yə njigwe mə "ighi Hyalatəmwə, a na yə ndza ghə səkə Tlamda-myi Yesu Kristi, a njə səkə nggə myi mkyə má kəri lə zhihwi-njə. 22Ncərətə wa zhihwi tə́ mbəlyi kə zəzi kanashə-kanashə kwa mni-hya, ba yə tləkəshə hyá. 23Ba yə mbə́tə wuntyi mbəlyi va nggadləni, vashə hyá za a dzəmə ghwi. Má wuntyi mbəlyi, ba yə zhihwi tá hyá va tsá kə yə nggadləni Hyalatəmwə; a má wsha ntintimye ndza hyá mələ, washə yə ɗa yə tə́ mandara batlyə wə. 24Hyalatəmwə, njə́ Mdi kulə, tsá lə dənama wuri yatə yə va za mə wsi ntimye, a ba fəyə yə ka mbəlyi tsapə má bikyi və kwa kəma-ranjə. 25Wuntə Hyalatəmwə shə wə—se njə́ kutə kalə, Mdi kə mbə myi səkə kə Yesu Kristi Tlamda-myi. "Usa dabwaa tə́ njə́—təmburi paɗə kulə lə dənama, ba mbəgə, wuri kə njigwe ka nganjə alandza zamə, lə ndzaranjəa, batə wavi!


text: 1A nəkar Tiyofil ŋgwalak i ndo, ndo hay haladzay ɓa ta vəl ha gər tay məwetse labara nakə Yesu a ge mə walaŋ may aye. 2Tə watsa na, wu nakə nəteye tə tsəne abəra ka ndo neheye tə ɗa ha bazlam i Mbəlom aye. Nəteye neheye na, ta ŋgatay tə ɗəre tay kwa ka madazlay ŋgay aye. 3Aya! Neŋ dərmak a seŋ məwatsaka naha ka gər i bazlam eye nakay, hərwi na pəla na bəzay i bazlam nakay kwa ka madazlay ŋgay eye. 4Anəke na, nəkar dərmak ka sliye faya məsəre ha bazlam nakay ta tətikaka aye na, deɗek. 5Ahəl nakə Herod neŋgeye bəy ka dala i Yahuda aye na, ndoweye andaya tə zalay Zakari. Neŋgeye na, gwala i Abiya, ndo məvəlay wu a Mbəlom aye. Məzele i ŋgwas ŋgay na, Elizabet. Neŋgeye dərmak na, gwala i Aroŋ bagwar i ndo məvəlaway wu a Mbəlom. 6Nəteye salamay tay eye kame i Mbəlom na, ndo lele eye hay. Wu neheye Mbəlom a tsik aye tə bazlam mapala eye na, tə pay bəzay tə metsehe lele. 7Ane tuk na, wawa tay andaya bay. Hərwi Elizabet na, a wa bay. Dəlay eye. Sa na, nəteye guram eye tsɨy. 8Anəke na, həlay i ndo neheye tə zalatay Abiya hay aye kə sla hərwi məfəkay naha wu a Mbəlom. Andza nakə ndo neheye tə vəlaway naha wu a Mbəlom tə pawa faya bo aye na, tə ge duk a way. Duk a way nakə tə ge aye na, a dəɗ ka Zakari. Mata fəkay naha wu ma təv niye tsəɗaŋŋa eye mə gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom na, neŋgeye. Tsa na, a fələkwa a təv niye mata fəkay naha wu a Mbəlom. 10Ahəl nakə Zakari faya ma fəkay naha wu a Mbəlom mə gay aye na, ndo hay haladzay ma bəra faya ta ɗuwuliye me. 11A həlay niye na, gawla i Mbəlom a yaw a bəzay ha bo a Zakari. A lətse tə həlay i mənday i təv nakə tə fəkaway naha faya wu a Mbəlom aye. 12Zakari a ŋgatay na, a dzədzar haladzay, zluwer a gay. 13Ane tuk na, gawla i Mbəlom niye a gwaɗay: «Zakari, kâ dzədzar bay. Ɓa Mbəlom kə tsəne maɗuwule me yak. Elizabet, ŋgwas yak ma ta wakeye wawa hasləka eye. Ka ta zaleye Yuhana. 14Ɗərev yak ma ta ŋgwasiye haladzay. Pat i məwe ŋgay na, ndo hay haladzay ta ŋgwasiye hərwi ŋgay. 15Neŋgeye na, ma ta təriye bagwar eye, ndo məgay məsler a Bəy Maduweŋ. Ɗaɗa ma ta siye guzom bay. Kwa wu nakə makwasa eye na, ma ndzakiye bay. Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye ma ndziye faya kwa mə huɗ i may ŋgay. 16Ma ta matay ahaya Israyel hay haladzay ka təv i Bəy Maduweŋ tay Mbəlom. 17Maa lahayaw madayaw kame a Bəy Maduweŋ na, neŋgeye. Ma tsikateye me a ndo hay ta məzlaɓ bagwar eye andza i Eliya hərwi ada bəba hay tâ sər bo ta wawa tay hay. Ma matay ahaya ndo neheye ta rəhay ha gər a Mbəlom bay aye ka təv i Mbəlom. Ma təriye tay ha ndo ŋgwalak eye hay. Ma ta tsətsaliye tay ha ndo neheye nəteye maləva bo eye hərwi Bəy Maduweŋ aye.» 18Ane tuk na, Zakari a gwaɗay a gawla i Mbəlom: «Na səriye ha wu nakay ka tsikeŋ aye deɗek na, kəkay? Neŋ na, ɓa guram eye, ŋgwas ga dərmak na, guram eye tuk na, kəkay?» 19Gawla i Mbəlom a mbəɗay faya, a gwaɗay: «Neŋ Gabəriyel. Neŋ na, ka təv i Mbəlom. A sləra ga ahaya mətsikaka bazlam nakay ada nâ zlakaw Labara Ŋgwalak eye. 20Ane tuk na, ka dzala ha ka bazlam nakay bay sa na, wu nakay ma giye bo ka səriye mətsike me bay hus a pat nakə ta wiye na wawa niye aye.» 21Ndo neheye faya ta həbiye Zakari ma bəra aye na, a gatay wadəŋ wadəŋ. Tə gwaɗ: «Zakari kə yaw abəra bay, kwa meeneŋ na, hərwi mey?» 22Zakari a yaw abəra na, a sla faya mətsike me bay. Tsa na, ndo neheye ma bəra aye tə sər wu ka bəzay ha bo a Zakari mə gay. A tsikatay me na, tə həlay tsa. Neŋgeye huya mandək eye. 23Həlay i məge məsler i Zakari mə gay i Mbəlom a ndəv na, a ye a mətagay. 24Ma dəba i kiye tsakway na, wawa a dəɗay a huɗ a Elizabet. Kiye zlam na, a ŋgahawa bo mə gay. A gwaɗ mə ɗərev ŋgay: 25«Anəke na, Bəy Maduweŋ kə ŋgeteŋ. Kə vəleŋ wawa. Ndo hay ta ŋgwasiye fagaya sa bay.» 26Kiye a yay a Elizabet məkwa na, Mbəlom a slər gawla ŋgay Gabəriyel a gəma wuray tə zalay Nazaret ka dala i Galile. 27A slər ha na, a gay i dem eye andaya mədel i ndo wuray tə zalay Yusufa gwala i Bəy Davit. Tə zalay a dem eye niye na, Mari. 28Gawla i Mbəlom niye a fələkwa a gay i Mari, a ye naha a gwaɗay: «Na tsikaka me Mari, Bəy Maduweŋ kə gaka ŋgwalak.» 29Mari a tsəne andza niye na, a dzədzar a gwaɗ mə ɗərev ŋgay: «Mətsike me niye na, andza məgweɗe mey?» 30Gawla i Mbəlom a gwaɗay: «Kâ dzədzar bay Mari, Mbəlom a wuɗa kar. 31Wawa ma dəɗakeye a huɗ. Ka ta wiye wawa niye na, hasləka eye. Ka ta zaleye Yesu. 32Neŋgeye na, ma ta təriye bagwar eye. Ta ta zaleye Wawa i Mbəlom Fetek mə gəma. Bəy Maduweŋ Mbəlom ma təriye ha bəy bagwar eye andza bəba təte ŋgay Davit: 33Neŋgeye ma ta ləviye tay ha Israyel hay ka tor eye. Bəy ŋgay na, ma ndəviye bay.» 34Mari a gwaɗay a gawla i Mbəlom niye: «Wuye ma ta giye bo na, kəkay? Neŋ na, na sər zal zuk bay tuk na, kəkay!» 35Gawla i Mbəlom a mbəɗay faya: «Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye ma mbəzlaweye fakaya. Gədaŋ i Mbəlom Fetek ma ndziye fakaya andza mezek. Yawa! Wawa niye ka ta wiye na, ta zaleye Tsəɗaŋŋa, Wawa i Mbəlom. 36Zəba dem i bəba yak Elizabet kwa neŋgeye guram eye bəbay na, anəke kiye kə yay məkwa. 37Hərwi wuray a zay gədaŋ a Mbəlom təbey.» 38Tsa na, Mari a gwaɗay a gawla i Mbəlom: «Neŋ ndo i məsler i Bəy Maduweŋ. Mâ ge bo andza nakə ka tsik aye.» Tsa na, gawla i Mbəlom a ye ŋgway. 39Ma dəba i məndze tsekweŋ na, Mari a lətse a ye ta bəse a gəma eye andaya mə mahəmba i Yahuda. 40A ye na, a gay i Zakari. A ye naha a ndisl na, a fələkwa a gay. A tsikay me a Elizabet. 41Elizabet a tsəne mətsike me i Mari na, wawa a hats mə huɗ ŋgay. Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye a mbəzlaw ka Elizabet. 42Tsa na, Elizabet a wuda, a gwaɗ: «Nəkar na, Mbəlom kə pa fakaya ŋgama a ze siye i ŋgwas hay tebiye. Ŋgama mâ ndza ka wawa niye ka wiye. 43May i Bəy Maduweŋ ga a yaw ka təv ga na, kəkay! Neŋ təday na, way! 44Na gwaɗ ka ŋgatay ba! Ahəl nakə ka tsikeŋ me aye na, wawa a ɓəl tə məŋgwese eye mə huɗ ga. 45Nəkar na, ɗərev yak maŋgwasa eye hərwi wu nakə Bəy Maduweŋ a tsik aye na, ka təma, ma giye bo!» 46Tsa na, Mari a gwaɗ: «Na zambaɗeye a Bəy Maduweŋ tə ɗərev ga peteh. 47Ɗərev ga kə ŋgwasa haladzay hərwi Mbəlom nakə a təma ga ha aye. 48Ka zəba fagaya tsekweŋ mə walaŋ i ndo neheye neŋ ndo i məsler ŋgay. Ndo neheye anəke aye ta ndo neheye ta ta wiye tay ha aye na, ta gweɗeŋeye “Nəkar na, ɗərev yak maŋgwasa eye.” 49Hərwi Mbəlom bagwar eye kə ge wu nakə lele aye hərwi ga. Neŋgeye na, Mbəlom tsəɗaŋŋa eye. 50Neŋgeye na, ŋgwalak ŋgay ɗaɗa a ndəv təbey. Ndo neheye ta rəhay ha gər aye na, ŋgwalak ŋgay ma ndziye huya ta nəteye. 51Ka bəz ha gədaŋ ŋgay, ka həhar tay ha ndo neheye tə ɗəslay ha gər a bo tay aye. 52Ka həhar tay ha bəy hay abəra ka təv məndze i bəy tay hay. Kə vəlatay gədaŋ a ndo i mətawak hay. 53Ndo neheye may a gatay aye na, kə vəlatay wu mənday. Ndo i mezeleme hay na, ka həhar tay ha. 54Ki yaw madzəne tay hay Israyel hay, ndo i məsler ŋgay hay. Mbəlom na, kə mətsa ha gər ta ŋgwalak ŋgay bay. 55Kə ge andza nakə a tsikatay a bəba təte kway hay ahəl niye aye. A tsikay a Abraham ada a gwala i Abraham hay tebiye ka tor eye.» 56Mari a ndza mə gay i Elizabet kiye mahkar. Tsa na, a ye a mətagay. 57Anəke na, kiye i Elizabet kə sla məwe. A wa wawa hasləka eye. 58Ndo ŋgay hay ta ndo i məgeɗ ŋgay hay tə tsəne Mbəlom kə gay ŋgwalak a Elizabet na, ti ye mata ŋgwese ka bo dziye. 59Wawa a həna tsamahkar na, ndo hay ti yaw mata ɗəse na wawa niye. A satay haɓe məpe faya məzele na, Zakari, tə məzele i Bəba ŋgay. 60Ane tuk na, may i wawa niye, a gwaɗatay: «Aʼay! Ta zaleye na, Yuhana.» 61Tə gwaɗay: «Məzele andaya andza niye ma gwala yak bay tuk na, kəkay!» 62Tsa na, ta tsətsah ka bəba ŋgay wulək wulək tə həlay. Tə gwaɗay: «A saka məpe məzele ka wawa na, way?» 63Zakari a tsətsah fataya palalam nakə tə watsawa faya aye. Tə zlayaw. Tsa na, a watsa: «Məzele ŋgay na, Yuhana.» Tsa na, a gatay wadəŋ wadəŋ tebiye tay eye. 64Kwayaŋŋa bazlam i Zakari a həndək ka mətsike me. Tsa na, a zambaɗay a Mbəlom. 65Ndo i məgeɗ hay tebiye ta dzədzar. Ndo i gəma niye hay tebiye hus a mahəmba i Yahuda tə tsikawa faya. 66Kwa way a tsəne bazlam niye na, tə dzalawa faya mə gər tay, tə gwaɗawa: «Wawa nakay ma ta təriye na, mey?» Ta deɗek, gədaŋ i Bəy Maduweŋ ka gər ŋgay. 67Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye a mbəzlaw ka Zakari, bəba i wawa niye. Tsa na, a ɗa ha, a gwaɗ: 68«Zambaɗakway a Bəy Maduweŋ kway Mbəlom i Israyel hay. Neŋgeye kə mbəzlaw a walaŋ kway hərwi məmbəle kway hay. 69Neŋgeye kə slərakwayaw ndo gədaŋ eye hərwi mətəme kway hay. Neŋgeye na, gwala i Davit ndo i məsler i Mbəlom. 70Bazlam nakay na, Mbəlom ɓa kə tsikatay a ndo məɗe ha bazlam ŋgay tsəɗaŋŋa eye hay ahəl niye. 71A gwaɗ na, ma ta təmiye kway ha abəra mə həlay i ndo i vəram kway hay, ada mə həlay i ndo neheye tebiye tə nakway ɗəre aye. 72Kə gatay ŋgwalak ŋgay a bəba kway hay. Ma mətsiye ha gər ta dzam nakə a ɓar eye bay. 73Mbəlom ɓa ka mbərəm məmbaɗay a bəba təte kway Abraham. 74A gwaɗ: Ma ta təmiye kway ha abəra mə həlay i ndo i vəram kway hay na, hərwi ada kâ slakwa faya məgay məsler tə madzədzar eye sa bay. 75A ge andza niye na, hərwi ada kâ tərakwa ndo ŋgay hay. Ka tərakweye na, ndo ŋgay tsəɗaŋŋa eye hay huya ma məndze kway. 76Nəkar na, wawa ga, ta ta zalakeye na, ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom Fetek, hərwi nəkar na, ka laheye kame a Bəy Maduweŋ, ka lambaɗeye na tsəveɗ. 77Ka ta tsikateye a ndo ŋgay hay ma deyeweye mətəme tay ha. Ma ta pəsatay ha mənese tay hay. 78Mbəlom kway na, ŋgwalak ŋgay a ndəv bay. Andza niye, dzaydzay ŋgay ma dəvakweye andza pat nakə faya ma tsaraweye. 79Tsa na, ma dəvateye dzaydzay a ndo neheye ma mezek i mədahaŋ aye. Ma lakiye kway ka tsəveɗ i zay.» 80Yawa! Yuhana a gəl na, metsehe ŋgay a səkah kame kame. A lətse a ye a kəsaf. A ndza mə ɗəma hus a pat nakə a bəzatay ha bo parakka a Israyel hay aye.


text: 1M-ndəjɨ səsi m-o se mi dəw dɔrɔm al wa? Se mi nje kaw kɨlə al wa? Se m-o Jəju kɨ Ɓaɓe ləje kɨ kəm al wa? Se səi kandɨ kɨlə ləm me tɔ Ɓaɓe tɨ al wa? 2Re ndəgɨ dɨje ə ooi mi tə nje kaw kɨlə al ka, kɨ rɔsi tɨ mi nje kaw kɨlə. Tadɔ nḛ kɨ tɔjɨ kadɨ mi nje kaw kɨlə, e kɨndə rɔ naa tɨ ləsi kɨ Kɨrɨsɨ kɨn. 3Ta kɨ kadɨ m-rɔ-n kɨ njé kɨndə ta dɔm tɨ ə to kɨn: 4Se sɔbɨ kadɨ kɨlə kɨ j-ɨsɨ ra kɨn, j-ɨngə nḛ loe tɨ j-uso al wa? 5Se sɔbɨ kadɨ j-aw kɨ dəne madɨ tə neje təkɨ ndəgɨ njé kaw kɨlə je, kɨ ngako̰ Ɓaɓe je, kɨ Pɨyər je ɨsɨ rai al wa? 6Se sɔbɨ dɔje je kɨ Barnabasɨ par kadɨ tə jɨ ra kɨlə taa j-ɨngə nḛ j-uso wa? 7Əli-mi adɨ m-o, se ndɔ kare oi asɨgar kɨ ra kɨlə asɨgar ləne kɨ nḛ kɨngə lie e wa e no̰o̰ wa? Ə se na̰ ə ndɔr nju nɨngə uso kandɨ nḛ ndɔr ka kɨn al wa? Ə se na̰ ə ul batɨ je nɨngə a̰y mbade al wa? 8Ta kɨn m-əl kɨ go ta kəl dɨje tɨ par wa? NDu-kun lə Mojɨ ka əl ta kɨn be tɔ ə nə: 9«Dəw a dɔ ndugɨdu ta mangɨ tɨ al, dɔkagɨlo tɨ kɨ a njɨyə dɔ ko tɨ mba kadɨ kande tḛḛ.» E mbata lə mangɨ je kɨ da wa kɨn ə Luwə aw-n kɨ ta kɨ ga kɨn wa? 10Se e mbata tɨ ləje je wa kɨn ə Luwə əl-n ta kɨn al wa? Təkɨ rɔjetɨ, e mbata tɨ ləje ə əl-n ta kɨn. Tadɔ sɔbɨ kadɨ dəw kɨ nje ndɔr, ɨndə mene dɔ tɨ təkɨ ndɔr kɨn n-a n-ɨngə nḛ loe tɨ. Taa kadɨ dəw kɨ nje kɨndə ko gər təkɨ n-a nɨngə nḛ dɔ jine. 11Təkɨ jɨ dɨbɨ nḛ lə ndɨl dansi tɨ kɨn, e go tɨ al kadɨ jɨ tətɨ kande kɨ kadɨ majɨ kɨ darɔje rɔsi tɨ wa? 12Re dɨje madɨ ɨngəi nḛ kɨn nɨngə, ra ban be ə je kɨn ɓəy taa kadɨ j-a j-ɨngə al ə? Re e be ka, j-ɨndə tɔgɨ kɨn dɔsi tɨ al. J-ore meje dɔ nḛ je tɨ pətɨ mba kadɨ j-ɨlə kagɨ no̰ poy ta tɨ kɨ majɨ kɨn al. 13Ɨgəri majɨ kadɨ dɨje kɨ njé ra kɨlə me kəy tɨ lə Luwə, usoi nḛ kɨ me kəy tɨ lə Luwə. Ɨgəri majɨ kadɨ njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, usoi nḛ kadɨ-kare kɨn. 14Be tɔ ə, dɨje kɨ njé kɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ, Ɓaɓe un ndune kadɨ ɨngəi nḛ kusode me kɨlə kɨlə mbḛ Poy Ta tɨ kɨ Majɨ kɨn. 15Nə mi, m-ɨndə tɔgɨ kɨn dɔ dəw tɨ al. M-ndangɨ ta kɨn mba kadɨ m-dəjɨ-n go nḛ madɨ al tɔ. Re e koy ka, m-ndɨgɨ koy par. E nḛ rɔnəl ləm, Dəw madɨ kɨ kadɨ a taa jim tɨ goto. 16Nɨngə, Poy Ta kɨ Majɨ kɨ m-ɨlə mbḛe kɨn e nḛ kɨ kadɨ m-a m-ɨndə-n gum al. E kɨlə kɨ ɨsɨ dɔm tɨ, sɔbɨ kadɨ m-ra. Nɨngə kəm-to-ndoo e ləm, lokɨ m-ɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ kɨn al. 17Re e kɨlə kɨ m-ra kɨ dɔm mi wa ɓa, sɔbɨ kadɨ m-a m-ɨngə nḛ kɨgə go jim. Nə təkɨ e kɨlə kɨ ɨsɨ dɔm tɨ kadɨ m-ra, m-ra təkɨ ɨsɨ-n dɔm tɨ kadɨ m-ra-n ka kɨn. 18Nḛ kɨgə go ji ləm e ri ə? Nḛ kɨgə go ji ləm e Poy Ta kɨ Majɨ kɨ m-ɨlə mbḛ. M-ɨlə mbḛ kɨ kanjɨ kadɨ m-ɨngə nḛ kɨ sɔbɨ kadɨ m-ɨngə loe tɨ. 19Mi dəw dɔrɔm, mi ɓəə al. Nə be ka, m-ra rɔm ɓəə tɨ lə dɨje pətɨ mba kadɨ m-ɨngə-n dɨje ngay m-adɨ Kɨrɨsɨ. 20Lokɨ mi dan Jɨpɨ je ə, m-təl rɔm Jɨpɨ tɨ mba kadɨ m-ɨngə-n Jɨpɨ je. Mi gɨn ndu-kun tɨ lə Mojɨ al, nə lokɨ mi dan dɨje tɨ kɨ əi gɨn ndu-kun tɨ lə Mojɨ ə, m-ra rɔm tə dəw kɨ e gɨn ndu-kun tɨ səde mba kadɨ m-ɨngə-n-de. 21Re mi dan dɨje tɨ kɨ gəri ndu-kun lə Mojɨ al ə, m-ra rɔm tə dəw kɨ gər ndu-kun lə Mojɨ al be mba kadɨ tə m-ɨngə-n-de. Nə kɨ rɔjetɨ ɓa, mi gɨn ndu-kun tɨ lə Luwə, tadɔ m-təl rɔm go ndu-kun tɨ lə Kɨrɨsɨ. 22Re mi dan to̰ je tɨ ə, m-ra rɔm to̰ tɨ mba kadɨ m-ɨngə-n to̰ je m-adɨ Kɨrɨsɨ. M-təl rɔm nḛ je tɨ pətɨ rɔ dɨje tɨ pətɨ mba kadɨ tə dɨje madɨ ɨngəi kajɨ. 23M-ra nḛ je kɨn pətɨ mbata tɨ lə Poy Ta kɨ Majɨ. M-ra mba kadɨ m-ɨngə-n nḛ majɨ kɨ əl tae tɔ. 24Ɨgəri kadɨ dɨje kɨ njé ka̰y ngɔdɨ, pətɨ a̰yḭ-naa ngɔdɨ dɔ bangɨ tɨ, nə kare ba dande tɨ par ə ɨngə nḛ kɨgə go njae, ə se ɨgəri al? Majɨ kadɨ a̰yḭ-naa ngɔdɨ kɨ kuje kɨ kadɨ ɨngəi nḛ ngɔdɨ ləsi. 25NJé ka̰y ngɔdɨ je, lo na rɔ tɨ ləde, dəw kɨ ra ka ɨndə dɔ rɔne tɨ kadɨ tə n-ɨngə-n jɔgɨ kɔsɨ-gon. Nɨngə e jɔgɨ kɔsɨ-gon kɨ ndɔ madɨ ə a tujɨ, nə je, jɔgɨ kɔsɨ-gon ləje a tujɨ al ratata. 26E be ə, mi m-ɨsɨ m-a̰y ngɔdɨ, nɨngə, m-a̰y ngɔdɨ lə njé kəm tɔ je kɨ no̰o̰ be al. Taa m-ɨsɨ m-rɔ tɔ, nɨngə rɔ kɨ m-ɨsɨ m-rɔ, m-ɓɨr jim m-ɨndə-n nəl al tɔ. 27M-ɨsɨ m-ɨndə dɔ darɔm tɨ, kadɨ m-ule gɨn tɔgɨm tɨ. M-ule gɨn tɔgɨm tɨ mba kadɨ, mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ kɨ m-ɨsɨ m-ɨlə kɨn, lo ti ə ɔri-mi kɔ al.


text: 1Məlma aɗaw hay, wure keɗe ya daa guzlkwar da ray gədaŋ mekele mekele masa Mesəfney ŋga Gazlavay ma vəlda ŋgada ndaw a, ndaw a maja mewuɗey-vaw aŋga. Ya wuɗey na, ka cəndamara mey da ray gədaŋ a maaya maaya. 2Ka sərmara daa masa akwar ta təram ndəhay ŋga Yesu Kəriste daa ba araŋ na, akwar fa tam kuley hay. Kuley hay na, aa guzlam ba, ama akwar fa vəldamara ray akwar a kuley hay ŋga wamakwar ma fəna ma fəna, ka gwamara ŋga jaram ba. 3Maja ŋgene, ya wuɗey na, ka sərmara fara fara, da ndaw aŋga ta Mesəfney ŋga Gazlavay da ray a na, ndaw aha, a gwa ŋgaa guzley, a ləvey: «Kuse! Yesu ŋga nəsey» na, daa ba. Ama, da ndaw aa guzley, a ləvey: «Yesu ara Bay aləkwa Mahura» na, ŋgene, ndaw aha aa guzley ta gədaŋ ŋga Mesəfney ŋga Gazlavay. 4Gədaŋ masa Mesəfney ŋga Gazlavay ma vəldatara a ndəhay ŋga key sləra aŋga na, a wuzwa wal wal fa ndaw a fa ndaw a, ama ara Mesəfney a pal ŋgene ma vəldatara a ndəhay. 5Sləra hay masa Bay Mahura Yesu ma vəldatara ŋgada ndəhay na, ata wal wal may, ama ya kakwa sləra ŋgada Bay Mahura pal gway. 6Gazlavay a vəltar gədaŋ wal wal ŋgada ndəhay ŋga key sləra aŋga, ama ara Gazlavay pal ma vəlda gədaŋ ŋga key sləra hay a tabiya. 7Gədaŋ ŋga Mesəfney ŋga Gazlavay fa wuzwa vaw wal wal ŋgada kwa waawa da wuzlah akwar. A key anda ŋgene na, ŋga jəney ndəhay tabiya. 8Mesəfney ŋga Gazlavay a vəlar leŋgesl maaya ŋgada ndaw ŋgaa guzley maaya. Ŋgada ndaw laŋgar, Mesəfney a, a vəlar gədaŋ ŋga sərey cek hay amba a wuzdatara a ndəhay. 9Ŋgada ndaw laŋgar saya, Mesəfney ŋga Gazlavay a vəlar gədaŋ ŋga təɓey mey ŋga Yesu fara fara aa mevel aŋga. A səra a gwa a key cek ma fəna gədaŋ aŋga ta fa Mesəfney ŋga Gazlavay a. Ŋgada ndaw mekele, Mesəfney ŋga Gazlavay a vəlar gədaŋ ŋga mbəley masa-macay hay. Ara Mesəfney ŋga Gazlavay a pal ŋgene ma vəlda gədaŋ ŋga key sləra hay a. 10A vəlar ŋgada ndaw laŋgar gədaŋ ŋga key maazla hay. Ŋgada ndaw mekele, a vəlar gədaŋ ŋga təley mey masa Gazlavay ma wuzdara. Ŋgada ndaw mekele, a vəlar gədaŋ ŋga sərey sləra ŋga Mesəfney ŋga Gazlavay ta ŋga sərey sləra ŋga mesəfney maaya ba. Ŋgada ndaw laŋgar saya, a vəlar gədaŋ ŋgaa guzley ta mey hay mekele mekele masa aŋga ma cənda ba. Ŋgada ndaw laŋgar saya, a vəlar gədaŋ ŋga mbəɗdey mey masa ndaw ma cənda ba. 11Ara Mesəfney ŋga Gazlavay a pal taava aŋga ma gwa ŋga vəlda gədaŋ ŋga key sləra hay a tabiya. Mesəfney a, a wunkey gədaŋ mekele mekele anda aa ma wuɗey ŋgada kwa waawa. 12Yaw, vaw ŋga ndaw-magədaŋ na, aŋga pal, ama mezəvey hay mekele mekele daha. Kwa mezəvey hay ga fa ndaw daha, ama vaw na, aŋga pal gway. Kəriste na, aa kəne may. 13Daa masa aləkwa ma hətkwa baptem na, aləkwa tabiya ta tərkwa vaw pal sem ta gədaŋ ŋga Mesəfney ŋga Gazlavay pal. Aləkwa tabiya, kwa Jəwif hay, kwa ndəhay masa Jəwif hay ba, kwa beke hay, kwa beke hay ba, Gazlavay a vəlndakwar na, Mesəfney aŋga ha ŋgene pal. 14Vaw ŋga ndaw na, aŋga ta mezəvey pal daada ba, ama aŋga ta mezəvey hay ga. 15Da salay a ləvey: «Yah mezəvey ŋga vaw ba maja yah na, har ba», kwa da aa guzley kəne na, aŋga mezəvey ŋga vaw ba fara daw? 16Da sləmay a ləvey: «Yah mezəvey ŋga vaw ba, maja yah na, dey ba», kwa da aa guzley kəne na, aŋga mezəvey ŋga vaw ba fara daw? 17Da vaw ŋga ndaw ara dey daada na, ŋgene ndaw aha a da jəkey sləmay ta me? Da vaw ŋga ndaw, ara sləmay daada na, ŋgene ndaw aha a da cənda mezey ŋga cek hay ta me? 18Ama Gazlavay ta katərwa mezəvey hay ŋga vaw la tabiya aa slam aŋga, aa slam aŋga, anda aa ma wuɗey. 19Da Gazlavay a pey mezəvey ŋga vaw pal daada na, ŋgene, ara vaw ba. 20Ya sərkwa, mezəvey hay ŋga vaw na, ata ga, ama vaw na, aŋga pal gway. 21Anda keɗe, dey a gwa a ləvey: «Walay aɗaw ta har daa ba» na, kəne ba. Asaya, ray a gwa a ləvey: «Walay aɗaw ta salay daa ba» na, kəne ba. 22Sasəkar jak, mezəvey ŋga vaw masa kah ma pa ŋga cek ŋga tede ŋgene, da mezəvey a daa ba na, ka məcey. 23Mezəvey hay ŋga vaw masa ma mbafandakwar ba na, ya wakwa vaw ta aŋga jak, ba diya? Mezəvey hay ŋga vaw masa aləkwa ma ɓadatakwa fa dey ŋga ndəhay na, ya pakwa leŋgesl kalah na, a ray ata jak, ba diya? 24Mezəvey hay ŋga vaw masa ma mbam na, ŋga ata, ya pakwa leŋgesl a ray ata ba. Gazlavay a pata mezəvey ŋga vaw ŋga ndaw cəpa, a həsltar ray. A həsltar ray ma fəna na, ŋgada mezəvey hay masa ma nəkam anda cek ŋga tede. 25A patərwa mezəvey hay tabiya aa slam a na, amba vaw a wunkey ba, asaya, amba mezəvey hay a jənam vaw da wuzlah ata. 26Da mezəvey ŋga vaw pal fa sərey banay na, mezəvey hay ŋga vaw tabiya a səram banay asiya may. Da fa həslmar ray a mezəvey ŋga vaw pal na, mezəvey hay siya tabiya aa səmam may. 27Yaw, akwar na, vaw ŋga Kəriste. Kwa waawa na, aŋga mezəvey pal ŋga vaw ŋga Kəriste he. 28Daa mecəmey-ray ŋga ndəhay ŋga Yesu na, Gazlavay ta pey ndəhay la mekele mekele ŋga key sləra aŋga. Ŋgeeme na, a pey ndəhay meslərey ŋga Yesu. Ŋga dey cew e na, a pey ndəhay ma təla mey aŋga. Ŋga dey maakar a na, a pey ndəhay maa sərkada ndəhay. Asaya, ŋgada ndəhay mekele a vəltar gədaŋ ŋga key maazla hay. Ŋgada ndəhay mekele, a vəltar gədaŋ ŋga mbəley masa-macay hay. Ŋgada ndəhay mekele, a vəltar gədaŋ ŋga jəney ndəhay. Ŋgada ndəhay mekele, a vəltar gədaŋ ŋga key bay-ray. Ŋgada ndəhay mekele saya, a vəltar gədaŋ ŋgaa guzley ta mey hay mekele mekele masa ata ma sərmara ba. 29Ndəhay tabiya na, ata ndəhay meslərey ŋga Yesu daw? Ndəhay tabiya na, fa təlam mey ŋga Gazlavay daw? Ndəhay tabiya na, faa sərkadamatara mey ŋga Gazlavay a ndəhay daw? Ndəhay tabiya na, fa kam maazla hay daw? 30Ndəhay tabiya na, fa mbəlam ndəhay daa macay daw? Ndəhay tabiya na, faa guzlam ta mey hay masa ata ma sərmara ba daw? Ndəhay tabiya na, fa mbəɗdamara mey hay masa ndəhay ma cəndamara ba a ndəhay mekele daw? 31Ama sləra hay masa Mesəfney ŋga Gazlavay ma vəldatara a ndəhay ma fənta siya hay na, kamara ta mevel pal. Wure keɗe, ya da wuzkwar cəveɗ maaya ma fənta cəveɗ hay mekele.


text: 1Dɔkagɨloe tɨ kɨn, nje ko̰ɓe kɨ bo Səjar Ogusɨtɨ un ndune kadɨ rai kɔr dɨje kɨ dɔnangɨ tɨ pətɨ me makɨtɨbɨ tɨ. 2Kɨndə tɔ kɨ dɔsa̰y kɨn e dɔkagɨlo tɨ kɨ Kɨrinɨwusɨ e-n nje ko̰ɓe dɔnangɨ tɨ kɨ Sɨri. 3Dɨje pətɨ awi kadɨ ndangi tɔde, Na̰ na̰ ka aw ɓe kojɨ-ne tɨ. 4E be ə, Jɨsəpɨ ka ḭ ɓe bo Najarətɨ tɨ, dɔnangɨ Galile tɨ, ɨsɨ aw ɓe bo tɨ lə Dabɨdɨ, kɨ ɓari-e Bətɨləhəm, dɔnangɨ Jude tɨ. MBata Jɨsəpɨ e dəw kɨ gɨn kojɨ tɨ lə Dabɨdɨ. 5Awi kadɨ ɨndəi tɔde naa tɨ kɨ Mari kɨ nje nongɨ lie, kɨ a kɨ səm. 6Lokɨ əi Bətɨləhəm tɨ no̰o̰ ɓəy nɨngə, ndɔ kojɨ ngon lə Mari asɨ. 7Mari ojɨ ngonne kɨ dɔsa̰y tə ngon kɨ dɨngəm. Ɓɨr ngon ka kɨn kɨ kɨbɨ, ɨle me nḛ ngəm nḛ kuso tɨ lə da je, tadɔ lo kɨ kadɨ adi-de toi tɨ goto me kəy to mba je tɨ. 8NJé kul da je əi me mu tɨ, dɔ lo tɨ kɨ no̰o̰, ɨndəi ɓi taa ɨsɨ ngəmi da je ləde kondɔ. 9Nɨngə yə ooi malayka lə Ɓaɓe tḛḛ hɔy kɨ rɔde tɨ. Tɔɓa lə Ɓaɓe unjɨ gugɨ dɔde, adɨ ɓəl tɔl-de. 10Nə malayka əl-de ə nə: «Ɨɓəli al, mbata m-re kɨ Poy Ta kɨ Majɨ kadɨ madɨ səsi. Poy Ta kɨ Majɨ kɨn a e nḛ rɔnəl kɨ bo ngay mbata tɨ lə dɨje pətɨ kɨ dɔnangɨ tɨ ne. 11E ɓone ə oji nje kajɨ me ɓe tɨ lə Dabɨdɨ adi səsi. NJe kajɨ kɨ e Kɨrɨsɨ, Ɓaɓe. 12Nɨngə nḛ kɨ a ɨgəri-e-n ə to kɨn: A ɨngəi ngon kɨ kasɨ kɨ ɓɨri-e kɨ kɨbɨ, ə ɨləi-e me nḛ ngəm nḛ kuso tɨ lə da je.» 13Ta naa tɨ no̰o̰, kosɨ njé rɔ je kɨ dɔra̰ tɨ, tḛḛi, ɨndəi rɔde naa tɨ kɨ malayka kɨ kare ka kɨn, nɨngə osi pa tɔji Luwə əi nə: 14«Tɔɓa e kɨ dɔ Luwə tɨ kɨ nje kɨsɨ dɔra̰ tɨ taa nu. Taa, kɨsɨ majɨ kɨ dɔ dɔnangɨ tɨ, kɨ rɔ dɨje tɨ kɨ Luwə ndɨgɨ-de tɔ.» 15Lokɨ malayka je ɨyə̰i-de ə təli awi dɔra̰ tɨ gogɨ, njé ngəm da je əli-naa dande tɨ əi nə: «Adɨ j-awi bɨtɨ kɨ Bətɨləhəm tɨ j-oi nḛ kɨ ra nḛ ə Ɓaɓe tḛḛ kɨ dɔe adɨ-je kɨn.» 16ḬḬ taai kalangɨ awi nɨngə yə, ɨngəi Mari əi kɨ Jɨsəpɨ, naa tɨ kɨ ngon kɨ kasɨ kɨ ɨləi-e me nḛ ngəm nḛ kuso tɨ lə da je. 17Lokɨ ooi ngon kɨ kasɨ ka kɨn nɨngə, go tɨ ɔri gɨn nḛ je kɨ əli-de ɔjɨ dɔ ngon kɨ kasɨ kɨn. 18Dɨje pətɨ kɨ ooi ta kɨ njé ngəm da je ɔri goe, ətɨ-de ɓəl. 19Mari ngəm nḛ je kɨn pətɨ mene tɨ, mər ta dɔ tɨ kɨ goe goe. 20NJé ngəm da je təli gogɨ kɨ pa, kɨ kɨlə tɔjɨ dɔ Luwə tɨ tade tɨ. MBata Luwə adɨ-de ooi nḛ je kɨ mbide je, kɨ kəmde je. Nɨngə nḛ je ka kɨn rai nḛ kɨ go rəbe ə wa kɨ malayka ɨlə-n-de mbḛe ka kɨn tɔ. 21Lokɨ ndɔ kɨ ko̰ jijoo go kojɨ ngon tɨ asɨ, ɨjəi mɔte, nɨngə ɨndəi tɔe nə Jəju. E tɔ kɨ malayka əl-de, lokɨ ko̰e a kɨ səme al ɓəy, kadɨ tə ɓari-e-n. 22Nɨngə, lokɨ ndɔ kɨ e ndɔ kay rɔ kɨ go ndu-kun tɨ lə Mojɨ asɨ, Jɨsəpɨ əi kɨ Mari awi kɨ ngon ka kɨn Jorijaləm tɨ kadɨ tɔji-e Ɓaɓe, 23kɨ go ndange tɨ kɨ ndangi me ndu-kun tɨ lə Ɓaɓe əi nə: «NGan dər je kɨ dɨngəm pətɨ a əi kɨ kɨndə ji dɔde tɨ mbata lə Ɓaɓe.» 24Nɨm taa, rəi kadɨ adi də kərməsɨ je joo ə se ngan də dum je joo kadɨ-kare tɨ, kɨ go ndange tɨ kɨ ndangi me ndu-kun tɨ lə Ɓaɓe. 25Dɨngəm kare e Jorijaləm tɨ no̰o̰ tɔe nə Sɨməyo̰. E dəw kɨ dana taa e dəw kɨ nje ra go ndɨgɨ tɨ lə Luwə tɔ. Ɨsɨ ngɨnə ta nje kajɨ Isɨrayəl mari nu ba. Nɨngə NDɨl Luwə e dɔe tɨ tɔ. 26NDɨl Luwə əl-e kəte ade gər təkɨ n-a n-oy al bɨtɨ kadɨ n-oo Kɨrɨsɨ kɨ Ɓaɓe kɔte kɨ kəme ɓəy taa n-a n-oy. 27NDɨl ɔse kadɨ aw gɨn kəy tɨ lə Luwə, nɨngə təkɨ njé kojɨ Jəju awi sie gɨn kəy tɨ kadɨ rai kɨ go ndu-kun tɨ lə Ɓaɓe, 28Sɨməyo̰ taa Jəju jine tɨ, nɨngə ɨlə tɔjɨ dɔ Luwə ə nə: 29«Ɓasɨne, Ɓaɓe, ɨyə̰ ɓəə ləi ade aw maje, kɨ go ta tɨ ləi ngata, 30MBata ka kəmm oo nje kajɨ dɨje ngata. 31Kajɨ kɨ ɨndə dɔe dana ta kəm kosɨ je tɨ pətɨ. 32E kunjɨ kɨ kadɨ unjɨ dɔ gɨn dɨje tɨ pətɨ, taa a e tɔjɨ kɨ dɔ dɨje tɨ ləi, Isɨrayəl tɔ.» 33Ta kɨ Sɨməyo̰ əl dɔ Jəju tɨ ətɨ ko̰e je kɨ bawe je ɓəl. 34Sɨməyo̰ tɔr ndune dɔde tɨ, nɨngə əl Mari ə nə: «Majɨ kadɨ ɨgər majɨ, ngon kɨ oje kɨn a e rəbɨ kosɨ nɨm rəbɨ kḭ taa nɨm lə dɨje ngay dɔnangɨ Isɨrayəl tɨ. Taa, re tə nḛ kɨ nje re kɨ ta kasɨ-naa al tɔ. 35A adɨ gɨr ta kɨ nga̰me dɨje tɨ ngay, gɨne a tḛḛ taga. Nɨngə rɔi ḭ wa tɨ, kɨyə rɔ a gangɨ ndɨli dana tɔ.» 36Dəne kare kɨ nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ ɨsɨ no̰o̰, tɔe nə An. E ngon lə Panuwəl, gɨn kojɨ tɨ lə Ajər. Lokɨ taa dɨngəm mandɨne tɨ, ɨsɨ sie asɨ ɓal sɨri ba par ə ngawe oy. Nɨngə kɨ ɓasɨne kɨn, An tɔgɨ ngay ngata. 37Ɓale e dɔ jijoo gɨde e sɔ. NJe ngaw koy kɨn e me kəy tɨ lə Luwə kɨ dɔkagɨlo je pətɨ. Kondɔ kɨ kada e me kəy tɨ lə Luwə, əl sie ta, ɔgɨ rɔne nḛ kuso. 38E be ə, dɔkagɨloe tɨ kɨn, e ka tḛḛ no̰o̰ re tɔ. Osɨ pa ɨlə-n tɔjɨ dɔ Luwə tɨ, taa əl ta kɨ dɔ ngon tɨ kɨn dɨje pətɨ kɨ ɨsɨ ngɨnəi kadɨ Luwə taa Jorijaləm ji njé ba̰ je tɨ tɔ. 39Lokɨ njé kojɨ Jəju je rai nḛ je pətɨ kɨ go ndu Ɓaɓe tɨ nɨngə, təli awi Galile me ɓe bo tɨ ləde kɨ Najarətɨ tɨ gogɨ. 40Nɨngə, ngon ka kɨn tɔgɨ, aw kɨ sɨngəne. Rosɨ kɨ tər, ta me-majɨ lə Luwə e sie naa tɨ tɔ. 41Dɔ ɓal je pətɨ, njé kojɨ Jəju awi lo ra nay tɨ kɨ ɓari-e nay pakɨ. 42Lokɨ Jəju ra ɓal dɔgɨ gɨde e joo nɨngə, awi kɨ njé kojɨ-ne je lo ra nay tɨ təkɨ ɨsɨ rai kəte kəte go kujɨ rae tɨ. 43Nɨngə, lokɨ ndɔ ra nay tɨgə ɓa, njé kojɨ Jəju je ɨsɨ təli gogɨ, nə Jəju nay gogɨ Jorijaləm tɨ, kɨ kanjɨ kadɨ njé koje je gəri go. 44NJé kojɨ Jəju je ooi nə Jəju nay nja madɨde je tɨ kɨ uni səde rəbɨ, adɨ njɨyəi ndɔ kare ɓəy taa ɨləi ngɨrə sange dan nojɨde je tɨ kɨ madɨde je. 45Sangi-e, nə sangi-e pi ɨngəi-e al. Lokɨ ɨngəi-e al, təli tui dɔde awi Jorijaləm tɨ gogɨ sange tɨ. 46Sangi-e bɨtɨ ndɔ kɨ ko̰ mɨtə nɨngə yə, ɨngəi-e, ɨsɨ gɨn kəy tɨ lə Luwə dan njé ndo ndu-kun je. Ɨsɨ dande tɨ, ɨsɨ ur mbine oo-n ta je kɨ ɨsɨ əli tɔ, dəjɨ-n-de ta tɔ. 47Dɨje pətɨ kɨ ooi ta kəl Jəju kɨn, nḛ gər lie, kɨ ta kɨ tur lie, ətɨ-de ɓəl ngay. 48Lokɨ njé koje je ooi-e, ətɨ-de ɓəl ngay, adɨ ko̰e əl-e ə nə: «NGonm, ra ban ə ɨra səje nḛ be ə? O je kɨ bawi, j-a ta sangi tɨ kɨ no̰ kəmje tɨ.» 49Nɨngə əl-de ə nə: «Ɨsangi-mi kɨ mba ri ə? Sɔbɨ kadɨ m-ra kɨlə gɨn kəy tɨ lə Bai kɨn, ɨgəri ə se ɨgəri al ə?» 50Nə njé koje je gəri me ta lie kɨn al. 51Nɨngə go tɨ, Jəju təl aw səde Najarətɨ tɨ gogɨ. Jəju təl rɔne go ta tɨ lə njé kojɨ-ne je. Ko̰e ngəm nḛ je pətɨ kɨ rai nḛ kɨn mene tɨ. 52Jəju tɔgɨ darɔne tɨ nɨm, me gosɨ tɨ nɨm tɔ, adɨ ɨngə majɨ ta kəm Luwə tɨ nɨm, ta kəm dɨje tɨ nɨm pətɨ.


text: 1Wiinə ləkaləkatə ca dzə daciiki Yahuda, ndzəkəŋuci Yakubu. Ma nya, əndə slənə ŋga Yeesu Aləmasiihu nə nyi. Agi naahənə nə nyi koonə, ənjitə 'wii Əntaŋfə tuunə, una ndzaanə agi uuɗənə ŋga Əntaŋfə Dəsənaamə, Yeesu Aləmasiihu a dzə də nəhənə tuunə. 2Wa Əntaŋfə a ɗa koonə ŋga'əənə, ca vii koonə ndzaanə jamə da uuɗənə a ədzəmuunə aakəŋwa aakəŋwa. 3Kaɗashinyinaakya, kə ɗii nyi aniya ka shaŋə kaa nya naahə koonə agyanə luupaanə ənə upaa amə patə. Amma ma nee nyi, gəɗə wa nya naahə koonə kaa nya kədii tuunə koona ɗa gazhi'waanə agi waɓənə ŋga Əntaŋfə, ənjə a vii gooŋga. Acii gahu rəŋwə ɓaarii Əntaŋfə gooŋgaanaakii ka ənjaakii. 4Ma bii nyi ha'ə, tə'i hara ənji ətə pooshi shii tə Əntaŋfə iitəgərə aahadoonə, təya ɗa gazhi'waanə ŋga gwazee ka habara ŋga pwapoonə ŋga Əntaŋfə, kaa təya shii upaa rəgwa ŋga ɗa tsarə ŋga bwaya uushi ətə kaɗeesəkə ka tii. Də ɗanə ha'ə makə ətsə ci təya kaaree ka Yeesu Aləmasiihu Gawə gaamə, Slandanaamə əsə. Daga ŋukə tə'i manaahəkii asəkə ləkaləkatə makə sətə nə Əntaŋfə a zamagi də tii. 5Taa ŋgahi kə shii unə sənə cii kya moo banə, amma ŋga'ə ka nyi kaa nya ənə ka buurətənə koonə oo'i, ma ŋga ŋukə, kə luupaa Əntaŋfə tə ənjaakii kaa təya bwasee ka hanyinə ŋga Misəra. Patə da ha'ə, ma daaba'əkii, kə zamagi ci də hara ənji ahadatii ətə pooshi vii ka ci gooŋga. 6Ha'ə əsə, buurətəmə habara ŋga malaa'ikanyiitə pooshi luuvə kaa təya ndzaanə ka hatə ɗəkəpaa Əntaŋfə tə tii. Ma təya, kə bwasee tii ka hatə ɗəkəpaa Əntaŋfə tə tii. Wata ca kaalagərə tə tii aagi təkunə ruku ruku. Ma'aanəkii asəkə mahyakahyaka'ə nə tii ka ca'ə ndəŋwə ndəŋwə. See maɗa mbu'ya uusəratə nə Əntaŋfə a ɗa gəŋwanə ka duuniya. 7Buurətəmə agyanə vəranyinə ŋga Sadooma da Gwamoora da hara vəranyiitə kədə kədəhə da tii əsə. Ma ənji ŋga vəranyiitsa, kə dzəgərə tii aagi ɗa ajijinəənə kama kama, təya bwasee ka rəgwa gooŋga. Kə upaa tii shikwatii ŋga ndzaanə agi gunə ŋga ca'ə ndəŋwə ndəŋwə. Ətsə boo, kə ndzaa ka dzalənə paŋgəraŋə ka patənə ŋga ənja. 8Ha'ə əsə nə ənjitə iitəgərə aahadoonə. Kə sənii tii səniinə ətə kavə tə tii ka ajijinətə shishinətii, təya bərapaa baawəɗa ŋga Əntaŋfə, təya dzaana tə uushi'iitə dadagyə da məghərəvənə. 9Mikayilu maa, ətə ɗii ka gawə ŋga malaa'ikanyinə pata, paa ci dzaanii tə Seetanə də makii. Saa'itə pii tii da Seetanə agyanə wə ŋga Muusa, paa ci haŋətə naakii nə bahə waɓə bwaya uushi aashi Seetanə. Amma wata ma bii ci ka ci, “Wa Əntaŋfə a dzalə tə hə.” 10Amma ma ənjitsə ahadoonə, agi dzaananə nə tii uushi'iitə pooshi tii paaratəgi. Ma təya, makə dabiinə nə tii yadə hiima. Acii agi ɗanə nə tii see sətə shigi a mooɗəfətii. Ma təya dzə də ɗanə ha'ə makə ətsa, gəŋwanə nə tii ka əlyanə aagyanətii. 11Kə lii ŋgəra'wə tə tii, acii kə ŋgirə tii tsaasəɗə ŋga Kaa'inu, kə vigi tii natii nə ka ɗa 'waslyakəənə, kaa təya shii upaa də kwaɓa, makə sətə shi Balaamə a ɗii. Agi ɗanə nə tii panə da Əntaŋfə makə sətə shi Koora a ɗii. Acii ha'ə ka zaamaginə nə Əntaŋfə də tii, makə sətə shi ca zaamagi də Koora. 12Ma agi gəshinə goonə, kə ndzaa tii makə ɗiinə ahadoonə. Pooshi uushi shii tii, maɗaamə natii nə tanə. Pooshi ayinə agitii əsə. Makə kuraɓiinə ətə ci məɗə a pyawərigi yadə ndzəmənə ŋga vənə nə tii. Makə ənfugiitə pooshi ka poonə taa ka saa'yatii nə tii. Makə ənfugiitə ci ənjə a mbuuɗəgi nə tii, təya huurəgi hwa'ə. 13Ma tii, makə ma'iitə ca ŋgərəma əndə nə tii. Təya ɗavə ka natii nə ayinə. Makə tikisanyiitə pooshi ka kəŋaanənə ka hakii nə tii. Ma təya, kə ɗəkəpaa Əntaŋfə ka tii ha agi matəku təku ha ruku ruku. Davə nii təya ndzaanə ka ca'ə ndəŋwə ndəŋwə. 14Agyanə tsarə ŋga ənjitsa shi Anuuhu a waɓi. Ma ca, ci nə məɗəfənə ŋga slikərənə ndzaŋənə ka Adamu. Kə bii ci, “Kadə nə Slandanə a shi da malaa'ikanyinaakii gya'ə pu'unyinə da gya'ə pu'unyinə, yadə ɓaanatənə. 15Ka la gəŋwanə ka patənə ŋga ənji cii kəya shi. Bwayakii ka shaŋə nə gəŋwanaakii a ndzaanə ka ŋga ənjitə pooshi nyi'u tə Əntaŋfə, acii bwayakii nə slənətə ɗaaɗii tii da uushi'iitə baabii tii aashikii.” 16Ma ənjitsa, uusəra patə nə tii ka ŋgəərə ma, taa guci patə nə tii ka ŋgəərə ma də hara ənja, təya ɗa sətə kaɗeesəkə ka shishinətii, təya haŋətə natii na, təya ɗa mandikə-ndikə waɓənə ka gəpətə də ənja, kaa təya shii nə'u rəgwatii. 17Kaɗashinyinaakya, ma waɓəətə shi masləkee ənji ŋga Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu a bii koonə oo'i kadə na ɗa, ga ca zaanə koonə. 18Kə njii təya baaba koonə, “Ma ka muudinə ŋga duuniya, kadə nə ənjə a shigi ətə na ŋusə tuunə. Ma ənjitsa, paa tii shii tə Əntaŋfə. Agi ɗanə nə tii sətə kaɗeesəkə ka tii tanə.” 19Tii nə ənjitə ca kira təəkəshinə aahada ənja, ənji ŋga duuniyanə nə tii, pooshi tii shii Ma'yanə ŋga Əntaŋfə. 20Kaɗashinyinaakya, ma unə, ɗamə gazhi'waanə ŋga tsakəshinə ahadoonə, koona shii dzənə aakəŋwa də zəŋanə agi vii gooŋgaanə goonə ətsə shi dacii Əntaŋfə ci saakii. Dəmə aakəŋwa də ɗa də'wa də ŋgeerənə ŋga Malaaɓa Ma'yanə. 21Kavəmə noonə na aagi uuɗənə ŋga Əntaŋfə, una gəra saa'itə nə Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu a nəhə təgunuunə gaamə, ca vii kaamə əpinə ŋga ca'ə ndəŋwə ndəŋwə. 22Tə'i hara ənji pooshi tii ba'avə. Ma tsarə ŋga ənjitsa, nəhəmə təgunuunatii. 23Luupaamə hara ənji acii gunə. Ma hara ənji əsə, nəhəmə təgunuunatii. Amma una dzə də kavə na acii ga təya ŋusləgi duunə. Taa kəjeerənatii maa, mandəkii putə ŋga ajijinəənə ŋga ndzaanatii. Acii ha'ə, goona təɓətə shaŋə. 24Dəlaamə də Əntaŋfə. Ci nə əndə da baawəɗa ŋga nəhənə tuunə acii goona ŋusləgi gakii a rəgwa. Ka mbeenə nə ci ka ŋgərəgi koonə patənə ŋga 'waslyakəənə goonə, ca kira tuunə ka ndzaanə agi ŋwaŋuunaakii, una ndzaanə də mooɗasəkə ka shaŋə. 25Dəlaamə də Əntaŋfə, acii ci daanəkii nə Slandanə agyanə taa mi patə. Ci luupaa taamə dacii Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu. Wa ənjə a ɗuunətə tə ci, ənjə a dəla də ci. Ci ca ɗa ŋwaŋuunə ka ca'ə ndəŋwə ndəŋwə, ndzaŋənə ka 'watəginə, ka mbu'yanə ka ənshinə ka dəŋə ka muudinə. Aamiina.


text: 1Majɨ kadɨ ɨnayḭ kɨ lo ndɨgɨ-naa tɨ kɨ yo je kɨ ne je tə ngakonaa je be. 2Adi mesi oy dɔ kuwə mba je kɨ rɔsi tɨ al. Tadɔ njé kɨ madɨ je, lo kuwə mba je tɨ kɨn ə, uwəi malayka je kɨ rɔde tɨ kanjɨ kadɨ gəri go. 3Adi mesi ole dɔ dɨje tɨ kɨ toi kəy dangay tɨ, tə nḛ kɨ səi je wa ka, səi dangay je naa tɨ səde be tɔ. Adi mesi ole dɔ njé je tɨ kɨ dɨje adi-de ko̰, tə nḛ kɨ səi je wa ə dɨje ɨsɨ rai səsi majal be. 4Majɨ kadɨ taa-naa ɨngə kojɨ kɨ kɨlə dɔ tɨ rɔ dɨje pətɨ. Nɨngə kadɨ njé taa-naa je, dɨngəm kɨ dəne ngəmi rɔde mbata lə naa. Tadɔ Luwə a gangɨ ta dɔ njé ra kaya je tɨ kɨ njé kuwə marɨm tɨ. 5Me kɨsɨ kɨ dɔ ta tɨ ləsi, otɨ kadɨ ɨrai ta la kɨ al dɔ majɨ. Ɨrai rɔnəl dɔ nḛ tɨ kɨ awi jisi tɨ. Tadɔ Luwə wa, ə nə: «Jagɨ, m-a m-ɨyə̰-i kɔ al ratata.» 6E be ə, j-a j-asi kadɨ j-əli ta kɨ me kɨ tḭ katɨ j-əi nə: «Ɓaɓe e nje ra səm, Nḛ kɨ a ra-m ɓəl goto, Nḛ kɨ dəw a ra səm goto!» 7Adi mesi ole dɔ njé kɔr no̰si tɨ je kɨ əli səsi ta lə Luwə kəte. Ɨnayḭ kɨ lo mər ta dɔ ji kɨsɨde kɨ dɔde taa tɨ bɨtɨ koyde tɨ, ə ɨndaji kadɨ-me ləde. 8Jəju Kɨrɨsɨ a yətɨ al ratata, ɨsɨ lo kɨsɨne tɨ, dɔkagɨlo tɨ kɨ kəte tɨ nu nɨm, dɔkagɨlo tɨ kɨ ɓone tɨ nɨm, taa dɔkagɨlo je tɨ kɨ a re nɨm tɔ. 9Otɨ kadɨ nḛ ndo je kɨ mba kɨ dangɨ dangɨ ədi səsi adɨ ɨtɔi dɔ rəbɨ tɨ kɨ majɨ. Nḛ kɨ a majɨ, e kadɨ me-majɨ lə Luwə ə ɨlə dɨngəm mesi tɨ ɓɨ e ndu-kun je kɨ ɔjɨ dɔ nḛ kuso, kɨ a ɨlə dɨngəm mesi tɨ al kɨn al. Tadɔ ndu-kun je kɨn, njé je kɨ ɨsɨ njɨyəi go tɨ, nḛ kɨ ra səde majɨ me tɨ no̰o̰ goto. 10NJé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je kɨ rai kɨlə me kəy tɨ lə Luwə kɨ rai kɨ kɨbɨ, awi kɨ tɔgɨ kadɨ usoi nḛ kɨ e kɨ kɨlə dɔ dɨngɨri lo kadɨ-kare tɨ ləje kɨn al. 11Təkɨ rɔjetɨ, kɨ bo lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, re kɨ məsɨ da je lo tɨ kɨ ay njay ɨtə ndəge je, mba kadɨ adɨ kadɨ-kare kɨyə̰ go majal lə dɨje kɔ. Nə darɔ nɨn da je e kɨ kɨlə por dɔ tɨ gɨdɨ ɓe tɨ. 12Be ə, Jəju ka, oy gɨdɨ ɓe bo Jorijaləm tɨ, mba kadɨ bɔr-n majal lə dɨje kɔ kɨ məsɨne. 13Adɨ j-awi j-ɨngəi-e gɨdɨ ɓe tɨ, ə adɨ jɨ ndɨgi kadɨ dɨje kɨdi-je tə e be. 14Tadɔ dɔnangɨ tɨ ne j-awi kɨ ɓe ləje kɨ kadɨ j-ɨsi tɨ ratata al. Be ə, j-ɨsɨ sangɨ kadɨ j-ɨngə e kɨ a re lo ti tɨ. 15Kɨ rəbɨ lə Jəju Kɨrɨsɨ, adɨ j-ɨləi tɔjɨ dɔ Luwə tɨ kɨ dɔkagɨlo je pətɨ, tə nḛ məsɨ be, adɨ e kadɨ-kare pa je kɨ tḛḛi taje tɨ, ə gəri-e kadɨ e Ɓaɓe. 16Adi mesi ole dɔ ra nḛ je kɨ majɨ tɨ taa taa, ə majɨ kadɨ ɨka̰yḭ nḛ majɨ je ləsi kɨ madɨsi je tɔ. Tadɔ kadɨ-kare je kɨ be kɨn ə, maji ta kəm Luwə tɨ. 17Majɨ kadɨ ɨtəli rɔsi go njé kɔr no̰si je tɨ, ə ɨləi dɔsi gɨn tɔgɨ tɨ ləde. Ɨsɨ ɨndəi kəmde gosi tɨ kɨ dɔkagɨlo je pətɨ, tadɔ Luwə a dəjɨ-de kadɨ ɔji-e go kɨndə kɨ ɨsɨ ɨndəi kəmde gosi tɨ kɨn kade oo. Be ə, re ɨtəli rɔsi gode tɨ nɨngə, a rai kɨlə ləde kɨ rɔnəl. Re e be al ə, a rai kɨlə ləde kɨ ɓa ta, adɨ nḛ kɨ a ra səsi majɨ me tɨ no̰o̰ goto. 18Əli ta kɨ Luwə kɨ mbata ləje. Jɨ gər ay njay kadɨ meje uwə-je kɨ ta dɔ nḛ madɨ tɨ al. Təkɨ rɔjetɨ, ndɨgɨ ləje e kadɨ pa njɨyəje majɨ kɨ dɔkagɨlo je pətɨ. 19M-dəjɨ səsi kɨ nga̰mem ba pətɨ kadɨ əli ta kɨ Luwə kɨ mba kadɨ m-təl m-re dansi tɨ gogɨ kalangɨ ba. 20Luwə kɨ nje kadɨ lapɨya, adɨ Jəju Kɨrɨsɨ ḭ taa dan njé koy je tɨ kɨ go rəbɨ məsɨ kɨlə mɨndɨ kɨ a to ratata. Kɨrɨsɨ kɨ e Ɓaɓe ləje, e kɨ e nje kul ba tɨ je kɨ bo. 21Kadɨ Luwə ka kɨn ra adɨ asi rai kɨlə kɨ majɨ par par, mba kadɨ ɨrai ndɨgɨ lie. Kadɨ ɨndə kɨlə ra kɨ nəl-e meje tɨ kɨ takul Jəju Kɨrɨsɨ. Nɨngə kadɨ dɨje pɨti-e kɨ dɔkagɨlo je, kɨ dɔkagɨlo je! Amen! 22NGakom je, m-dəjɨ səsi kadɨ ɨtaai ta kɨlə dɨngəm me naa tɨ kɨn kɨ kɨsɨ dɔ tɨ. Təkɨ rɔjetɨ, makɨtɨbɨ ləm kɨ m-ndangɨ m-ɨlə-n m-adɨ səsi wa ka, ngal ngay al tɔ. 23M-ge kadɨ m-əl səsi madɨ ɨgəri təkɨ ngoko̰ je kɨ me kadɨ-me tɨ Tɨmote tḛḛ kəy dangay tɨ. Re re kalangɨ ɨngə-m ə, m-a m-aw sie naa tɨ kadɨ m-o səsi. 24Ɨrai lapɨya njé kɔr no̰si je, kɨ njé kaw-naa je pətɨ. NJé kaw-naa je kɨ dɔnangɨ Itali tɨ ka uwəi jisi tɔ. 25Kadɨ me-majɨ lə Luwə e səsi naa tɨ pətɨ.


text: 1Ahəl niye nəkurom kame i Mbəlom na, andza maməta eye hay hərwi mənese tə mezeleme kurom neheye ka gawum aye. 2Ka pawumay bəzay huya na, a mede i ndo i məndzibəra hay. Ka pawumay zləm a bəy i fakalaw nakə neŋgeye mandza eye ma magərmbəlom aye. Maa ge məsler ma ndo neheye tə pay naha faya a Mbəlom bay hus anəke aye na, neŋgeye. 3Nəkway tebiye ahəl niye na, nəkway andza nəteye dərmak. Ka gawakwa wu neheye lele bay a say a bor i bo kway aye hay. Bor i bo kway a yawa kway ha ka məge wu neheye lele bay aye hay kame kame. Ka dzalawakwa na, ka məge wu neheye a say a bor i bo kway aye. Haɓe sariya i Mbəlom ma gəsiye kway andza ndo neheye ta dzala ha ka Yesu Kəriste təbey aye na, hərwi bor i bo kway. 4Ane tuk na, anəke na, andza niye sa bay. Mbəlom, neŋgeye na, ka gakway mə bo haladzay. A wuɗa kway haladzay. 5Kwa nəkway andza maməta eye hay hərwi nakə faya ka gakweye wu neheye lele bay aye hay na, kə vəlakway sifa weɗeye. Kə dzapa kway ha tə Yesu Kəriste hərwi nakə a wuɗa kway haladzay aye. A təma kway ha na, kəriye. 6Sa na, a lətsakway ahaya abəra ma mədahaŋ dziye tə Yesu Kəriste hərwi nakə nəkway madzapa eye tə Yesu Kəriste aye. Ada kə vəlakway təv məndze a nəkway tage Yesu Kəriste mə mbəlom. 7Andza niye, kə gakway wu lele eye haladzay tə həlay i Yesu Kəriste. A ge andza niye na, hərwi a say məɗatay ha a ndo neheye ta deyeweye kame mba aye. Nəteye ta sər ha dərmak ŋgwalak ŋgay nakə a vəl haladzay aye na, kəriye. 8Mbəlom a təma kurom ha abəra mə mezeleme na, kəriye ta mədzal gər nakə a vəlakum ka dzalum ha ka neŋgeye. A gakum ŋgwalak ŋgay na, kəriye 9bəna, hərwi məsler neheye faya ka gumeye lele eye hay bay. A gakum ŋgwalak ŋgay kəriye na, hərwi ada ndəray mâ ɗəslay ha gər a bo ŋgay bay. 10Hərwi niye maa gakway na, neŋgeye. A vəlakway sifa weɗeye na, tə həlay i Yesu Kəriste hərwi ada kâ gakwa wu lele eye hay huya. Mbəlom a ləva ha bo tə wu niye lele eye hay na, kurre hərwi ada kâ pakway bəzay a tsəveɗ lele eye. 11Hərwi niye nəkurom ahəl niye kəkay na, mâ makumaw a gər. Nəkurom na, Yahuda hay bay, slala kurom wal. Yahuda hay tə zalawakum na, ndo neheye ta ɗəs bo təbey aye. Nəteye tə gwaɗaway a gər tay na, nəteye maɗəsa eye hay. Ane tuk na, tə tsik na, ka wu nakə ndo hay faya ta geye a bo tay, ɗəre a ŋgatay aye ɗekɗek tsa. 12Məmum ahaya a mədzal gər kurom, ahəl niye na, ka sərum Kəriste bay. Mə walaŋ i Yahuda hay na, nəkurom mbəlok eye hay. Mbəlom na, kə ɓar dzam ta ndo ŋgay hay. Ma dzam niye a ɓar ta ndo ŋgay hay eye na, a tsik a gwaɗ ma vəlateye wu na, kurre. Ane tuk na, nəkurom mə ɗəma bay, nəkurom mbəlok eye hay. Wuray andaya nakə ka pum faya mədzal gər kurom aye bay. Nəkurom ka məndzibəra nakay, ane tuk na, nəkurom dəreŋ ta Mbəlom. 13Ahəl niye na, nəkurom dəreŋ ta Mbəlom. Anəke na, nəkurom madzapa eye tə Yesu Kəriste. Nəkurom bəse ta Mbəlom tuk hərwi Yesu Kəriste. Neŋgeye ka mbəɗa ha bambaz ŋgay hərwi kurom. 14Neŋgeye ndo i zay. Ka hutakwa məndze zay mə walaŋ kway na, hərwi ŋgay. Bəna, ahəl niye na, Yahuda hay ta ndo neheye nəteye Yahuda hay təbey aye na, nəteye maŋgəna eye. Ane tuk na, neŋgeye kə gaw ŋgwalak ŋgay, ka təra kway ha nəte. Ahəl niye na, məne ɗəre a bo andaya mə walaŋ kway, a ŋgəna kway ha ka bo abəra andza dzal. Ahəl nakə a mət aye na, ka mbəzl ha dzal aye niye. 15Kə mbata ha bazlam mapala eye i Yahuda hay nakə a gwaɗawa: «Kâ ge nakay bay» kəgəbay «Ge nakay» aye. A ge andza niye na, hərwi mədzepe tay ha Yahuda hay ta ndo neheye nəteye Yahuda hay bay aye. Nəteye maŋgəna eye sulo sa bay, nəteye nəte hərwi nəteye madzapa eye nəte ta neŋgeye. Nəteye tebiye ta təra slala weɗeye. A vəlatay məndze zay a walaŋ tay na, andza niye. 16Məne ɗəre nakə mə walaŋ tay aye na, kə mbata ha ta məməte ŋgay. Məne ɗəre andaya sa bay. Ta təra slala nəte na, hərwi ŋgay. Kə sər tay ha ka bo nəteye tebiye tage Mbəlom. 17Kəriste ki yaw ka məndzibəra, kə ɗa ha labara weɗeye ka gər i məndze zay mə walaŋ i ndo hay ta Mbəlom. Məndze zay niye na, i kurom neheye dəreŋ ta Mbəlom aye ada i may neheye nəmay bəse ta Mbəlom aye. 18Yahuda hay ta ndo neheye nəteye Yahuda hay bay aye, nəkway sulo kway eye tebiye ka hutakwa tsəveɗ mahəndzəɗe ka təv i Mbəlom tə həlay i Yesu Kəriste ta gədaŋ i Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye nəte ŋgweŋ. 19Kə ge andza niye na, nəkurom mbəlok eye hay sa bay. Nəkurom madurloŋ hay sa bay. Nəkurom na, wawa i dala niye hay nəkurom andza siye i ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu. Nəkurom mə gay i Mbəlom andza nəteye. 20Nəkurom na, ka tərum kwar neheye ta ɗəzliye ha gay aye. Matəra mədok eye na, ndo i maslaŋ hay ta ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom hay. Kəriste na, neŋgeye kwar nakə ma vəleye gədaŋ a gay aye. 21Gay niye a gəl kame kame, a mbəzl bay na, hərwi ŋgay. Gay niye a təra na, gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom. Mbəlom ma ndziye na, mə ɗəma. 22Nəkurom neheye madzapa eye tə Yesu Kəriste aye na, kə həl kurom ta siye i ndo hay, ka təra kway hay tebiye andza kwar i maɗəzle gay. Gay niye na, Məsəfəre i Mbəlom ma ndziye mə ɗəma.


text: 1NGakom je, səi je wa ɨgəri majɨ kadɨ e kare kɨ ndangɨ ə j-aw-n rɔsi tɨ al. 2Taa ɨgəri majɨ ɓəy tɔ kadɨ kəte no̰ kawje kɨ rɔsi tɨ, dɨje adi-je ko̰ je taji-je je Pɨlɨpɨ tɨ, nə be ka Luwə adɨ-je tɔgɨ adɨ j-ɨlə-n səsi mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ me rɔ je tɨ kɨ ngay. 3Təkɨ rɔjetɨ, ta lə Luwə kɨ j-ɨsɨ j-ɨlə səsi mbḛe, ngɨre e dɔ nḛ kɨ go tɨ al tɨ al nɨm, e dɔ rəbɨ nḛ kɨ ay njay al tɨ al nɨm, taa jɨ sangɨ rəbɨ kadɨ jɨ tə dəw madɨ al nɨm tɔ. 4Nɨngə, e Luwə ə oo-je kadɨ j-asɨ, ə ɨlə Poy Ta kɨ Majɨ jije tɨ kadɨ j-ɨlə mbḛe. NGa nɨngə, j-ɨlə mbḛe kɨlə kɨ kadɨ jɨ nəl-n dəw al, nə kadɨ nəl Luwə kɨ nje koo nga̰me dəw kɔre kɔre. 5Səi je wa ɨgəri majɨ kadɨ ndɔ kare j-əl səsi ta kɨ jɨ to-n səsi pe pe al jagɨ, taa jɨ tə səsi kɨ taje kadɨ j-ɨngə-n nḛ madɨ jisi tɨ al nɨm tɔ. Lo kɨn tɨ, Luwə asɨ kadɨ ma najɨ ləje. 6Jɨ sangɨ kadɨ dəw pɨtɨ je al, jɨ sangɨ pɨtɨ ləsi al nɨm, jɨ sangɨ pɨtɨ lə dɨje madɨ kɨ rangɨ al nɨm tɔ. 7Nɨngə kɨ rɔjetɨ, ke je njé kaw kɨlə je lə Kɨrɨsɨ kɨn, asɨ kadɨ j-a j-ɨndə-n tɔgɨ dɔsi tɨ, nə lokɨ je dansi tɨ, jɨ təl jɨ sɔl lɔm lɔm. Jɨ ra rɔje tə ko̰ ngan je kɨ ɨsɨ ɨndə kəmne go ngane je tɨ, ɨsɨ ngəm-de be. 8Jɨ ndɨgɨ səsi ndɨgɨ kɨ je-n ɓasi kadɨ j-adɨ səsi Poy Ta kɨ Majɨ lə Luwə par al, nə je ɓasi kadɨ j-un rɔje wa j-adɨ səsi. Səi, ɨtəli nḛ kɨ gate e ngay kɨ rɔje tɨ. 9M-gər kadɨ mesi a ole dɔ ko̰ tɨ kɨ j-ɨngə me kɨlə kɨ ra tɨ kɨ dɔ kɔ rɔgɔgɔ tɨ ləje. Jɨ ra kɨlə kondɔ je, kada je kadɨ jɨ təl nḛ kɨ ɔy dɔ dəw madɨ tɨ dansi tɨ al. Jɨ ra be ə j-ɨlə-n səsi mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ lə Luwə. 10Asi kadɨ ɨmai najɨ ləje, taa Luwə ka asɨ kadɨ ma najɨ ləje tɔ təkɨ, pa njɨyəje kɨ rɔsi tɨ səi kɨ adi mesi Kɨrɨsɨ, e pa njɨyə kɨ ay njay, e pa njɨyə kɨ dana, nḛ kɨ kadɨ dəw a ɨndə-n ta dɔje tɨ goto. 11Ɨgəri kadɨ, kare, kare pətɨ, jɨ ra səsi təkɨ baw ngan je a ra-n ngane je be. 12J-ɨlə dɨngəm mesi tɨ, j-adɨ səsi tɔgɨ, taa jɨ dəjɨ səsi kɨ nja naa tɨ kɨ nja naa tɨ kadɨ pa njɨyəsi e pa njɨyə kɨ tɔjɨ kadɨ səi dɨje lə Luwə. Luwə kɨ ɓar səsi kadɨ ɨndəi rɔsi naa tɨ səne dɔ ko̰ɓe tɨ kɨ dɔ tɔɓa tɨ ləne. 13Gɨn nḛ kɨ j-ɨsɨ jɨ ra-n oyo Luwə kɨ ndɔ je ndɔ je ə to kɨn: lokɨ j-ɨlə səsi mbḛ ta lə Luwə ə osɨ mbisi tɨ, ɨtaai ta kɨn tə ta lə dəw par kare al, nə ɨtaai təkɨ e-n ta lə Luwə təkɨ rɔjetɨ. Nɨngə ta kɨn ɨsɨ ra kɨlə mesi tɨ səi kɨ adi mesi Kɨrɨsɨ. 14NGakom je, səi uni dɔ nja njé kaw-naa je lə Luwə, kɨ adi mede Jəju Kɨrɨsɨ, kɨ ɨsi Jude tɨ. Ɨngəi ko̰ ji ngako̰si je tɨ kɨ ɓe kojɨ-si tɨ, ko ko̰ kɨ əi je ɨngəi ji Jɨpɨ je tɨ. 15Jɨpɨ je kɨ tɔli Ɓaɓe Jəju kɨ njé kəl ta je kɨ ta Luwə tɨ, taa je ka adi-je ko̰ tɔ. Kɨlə rade nəl Luwə al, nɨngə əi njé ba̰ je lə dɨje pətɨ. 16J-ɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ dɨje kɨ əi Jɨpɨ je al, kadɨ ɨngəi kajɨ, nə ɔgi-je. Ta tɔl tae tɨ, wongɨ lə Luwə osɨ dɔde tɨ. 17NGakom je, kɨ ɔjɨ dɔje, j-ɨyə̰ səsi dɔkagɨlo kɨ ndə̰y be, nɨngə je sa̰y səsi, kəmje ə oo naa al, nə meje e naa tɨ. Jɨ sangɨ kɨ rɔtḭje kadɨ jɨ təl j-o səsi, tadɔ j-aw kɨ ɓosi ngay. 18E mbata kɨn ə, jɨ sangɨ kadɨ j-aw rɔsi tɨ, nɨngə mi Pol wa kɨ dɔm, m-sangɨ rəbɨ nja ngay, nə Sata̰ ɨlə kagɨ no̰je tɨ. 19Nḛ kɨ e nḛ kɨndə me dɔ tɨ ləje, nḛ rɔnəl ləje, jɔgɨ kɔsɨ-gon kɨ j-a j-ɨndə-n guje no̰ Ɓaɓe Jəju tɨ ndɔ re tɨ e səi kɨn. 20Təkɨ rɔjetɨ, səi ə səi nḛ tɔɓa ləje kɨ nḛ rɔnəl ləje.


text: 1Daba'ə mbərəɗənə geenə ŋgahə bii ənji keenə oo'i, anə hanyinə ŋga Maləta niinə ətə ahada ma'inə. 2Kə liwə ənjitə anə hanyinəkii tiinə də mooɗasəka, təya hənətə keenə gunə, acii agi ndzəmənə nə vənə saa'ikii, tə'i əra əsə. 3Wata Bulusə a kwaasha uushiginə, ca pukəgərə aagi gunə. Iza'unə ŋga gunəkii a lyakagi rəhunə, rəhunəkii a iidəgi tə ci, ca ənəgi təɓuŋə aciikii. 4Makə nee ənji hanyinəkii ma'ə rəhuutə təɓuŋə aciikii, əŋki tii ahadatii, “Ma əndətsa, maɓəələhiinə nə ci. Taa ŋgahi kə mbərə'i ci agi uunəva, dəŋə əndzə'i ma'ə hakya ka nə'unə tə ci. Ka əntənə nə ci.” 5Amma, wata Bulusə a məcigərə rəhuutə aagi gunə, pooshi ɗii tə ci. 6Təya gəra aslənə ŋga hakii, taa ca kulagi aa pa, ca əntəgi. Amma, makə gərii tii, maneemə tii ka sətə ɗii tə Bulusə, təya ənə ka zhi'eenə, əŋki tii, “Ma əndətsa, sə ŋga paslənə nə ci.” 7Ma gatə kədəhə, tə'i əndə'i babara ətə ɗii ləmə ŋga slandakii Pubəliyusə, waatoo ci nə gawə ŋga hanyiita. Kə liwə ci tiinə də mooɗasəka. Ha'ə baanə makkə niinə gakii. 8Asee, ma dii Pubəliyusə, pərəɓə nə ci ka ɓərəhənə. Shishinəkii da tanə ca ɗa tə ci. Wata Bulusə a dzə aaɓiikii, ca ɗa ka ci də'wa, ca banee ka ciinəkii agyanəkii, ca mbəɗəpaa də ci. 9Makə ɗii ha'ə, ənji bwanea ŋga hanyinəkii patə, təya shiishi aaɓii Bulusə, ca mbəɗəpaa də tii əsə. 10Təya vii keenə uushi'inə laŋə. Ma ətsə keena maɗə də kumbawalə əsə, təya dzatəgi keenə də sətə ciina moo patə. 11Kə ɗii inə ləgiɗə makkə davə taabu'u ma'iinə, ina palə də kumbawala. Ma kumbawaləkii, tə'i foota ŋga huyirənə ndzəkəŋushi'inə ashikii. Də Aləkəsandəriya shi kumbawaləkii, anə hanyinə ŋga Maləta əsə kya ci vyanə. 12Ina mbu'u aasəkə vəranə ŋga Sirakusə, ina baanə makkə davə. 13Ina maɗə də kumbawalə davə, ina zə'utə, ina mbu'u aa Rigiya. Pukətə hakii, məɗə a diga da hwarəma, ca dala kumbawalə, ina mbu'u aa Putiyali ka bəra'inə ŋga uusəra. 14Ma dava, kə lapaa inə ənji nə'unə, təya kədii tiinə keena banee məɗəfə da tii. Də ha'ə makə ətsa mbu'iinə kədəhə da Rooma. 15Makə fii ənji nə'unə davə habara geenə, wata təya shi ka lanə tiinə aa luuma Apiya. Hara ənji əsə, təya dzə ka hatə ci ənjə a 'wa “Ha ŋga jipanə ŋga makkə”, kaa təya guŋə deenə. Makə nee Bulusə ka tii, ca kuyirii tə Əntaŋfə, ədzəməkii əsə, kə cakə ɗa ŋgeerənə. 16Makə mbu'iinə aa Rooma, ənjə a vii rəgwa ka Bulusə kaa ca dzə ka ndzaanə saakii da sooja ətə ca nəhə tə ci. 17Ma daba'ə baanə geenə makkə davə, Bulusə a 'waa'wa tə gayinə ŋga Yahudiinə də Rooma. Makə liɓə tii, əŋki ci ka tii, “Ndzəkəŋushi'ina, taa ŋgahi maɗamə nyi taa mi ka ənji gaamə, mabwaseemə nyi ka alə'aada ŋga dzədzəshi'inaamə əsə, amma kə kəshi Yahudiinə ŋga Urusaliima tə nyi, təya vii tə nyi aacii ənji Rooma. 18Makə tsaamətə ənji Rooma waɓənaaki, təya moo kapaanə tə nyi, acii maɗamə nyi 'waslyakəənə bahə ɓələnə tə nyi. 19Amma, makə maluuvəmə Yahudiinə kapaanə tə nyi, ci bii nyi, tyasə see a kira ənji gəŋwanaaki aakəŋwacii maɗuunə ŋwaŋwə ŋga ha də Rooma, kaa ca lagi ka nyi gəŋwanə. Kə ɗii nyi ha'ə, taa ŋgahi mamoomə nyi wulanə tə ənjaaki. 20Aciikii 'wii nyi tuunə kaa nya waɓə doonə. Ma ɗii nyi ma'anəkii ənshinə də mahyakahyaka'əna, putə ŋga kanətə kii ənji Isərayiila patə oo'i, ka shinə nə Mataɗəkii ŋga Əntaŋfə.” 21Wata əŋki tii ka ci, “Ma'upaamiinə ləkaləkatə danə hanyinə ŋga Yahudiya agyanəku. Pooshi əsə agi ndzəkəŋushi'inə sha kira habaraaku taa ba bwaya waɓənə agyanəku. 22Amma kə mwayi inə ina fa da maku taa mi nə hiimaaku; acii kə shii inə, agi bərapaa nə ənji kurəgətsə ɗii hə agikii taa dama patə.” 23Wata təya la ka ci uusəra kaa ca ənə ka waɓənə ka tii. Makə mbu'ya uusərakii, təya ənə ka dzatə də nə laŋə aaɓiikii əsə. Bulusə a waɓə ka tii agyanə ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə, ndzaŋənə tsəɗakə ha'ə mbu'i kədəwanə. Ca ɗa gazhi'waanə ŋga zhi'wa də ədzəmətii də dzəgunə ka tii habara ŋga Yeesu, makə sətə ɗii manaahəkii asəkə bariya ŋga Muusa da asəkə ləkaləkatənyinə ŋga anabiinə. 24Ma hara ənji ahadatii, kə luuvə tii waɓənəkii, hara ənji əsə, maluuvəmə tii. 25Təya təəkəgi də mabizhinə. Amma daga tii ma'ə matəəkəgimə zəku'i, kə pa'apaa Bulusə waɓənaakii, əŋki ci, “Asee, gooŋga waɓi Malaaɓa Ma'yanə ka dzədzəshi'inuunə da ma anabi Isaaya 26ətə bii ca: ‘Duu aaɓii ənjitsa, ha ba ka tii: Ka fanə nuunə anəkii anəkii, amma pooshi unə ka paaratəginə shaŋə. Ka tsaamənə nuunə anəkii anəkii, amma pooshi unə ka neenə shaŋə. 27Acii ma ədzəmə ŋga ənjitsa, mapa'əkii, liminətii əsə, manjiikəkii, təya dzaa'agi ginətii. Maci maɗamə tii ha'ə, kaɗa kə nee tii də ginətii, təya fatə də liminətii, təya paaratəgi də ədzəmətii, təya zhi'wagi aaɓiiki əsə, nya mbəɗəpaa də tii.’ ” 28Bulusə a tsakə banə ka tii, əŋki ci, “Makə ha'ə ɗii əna, shiimə oo'i, ma əndzə'i, ka hara slikərənə sləkee Əntaŋfə ka waɓənə ŋga luupaanaakii. Ma tii, ka fanə nə tii!” 29Makə uugi ci bagi waɓəətsa, Yahudiinə a maɗə, təya palə, təya dzə də ɗa mabizhinə ahadatii.] 30Fəzə bəra'i ndzaa Bulusə davə, ca dzə də ki'i kwaɓa ŋga yitə ɗii ci asəkəkii. Kə liwə ci patənə ŋga ənjitə shi aaɓiikii. 31Ca dzə də waazanə agyanə ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə yadə ŋgwalənə da dzəgunənə ka ənji agyanə Slandanə Yeesu Mataɗəkii ŋga Əntaŋfə, matəŋapaamə ənji tə ci əsə.


text: 1Ba wuntyi ká Farisi lə ká Sadukiya səkə tá Yesu tazhe dzarə njə́ lə vəcə ka tsə́; kwə hyá na, "Mələtə yə́ wsi kwatsəka, tsá kə ncətə nee, ndana dənama ra Hyalatəmwə tsá va na handanda," əkwə hyá sha njə́. 2Ba Yesu gə nee, "((Má kə nata nkwa la wa yə ghəmmə hatikwari ná, 'Nkwa dzəgə ndza wanggə,' əkwə yə; 3má hamashikə mwa, má ba yə nata nkwa kwa mwə nkəlinggi nkutlitlinggi va kulyaɓa ná, 'Va səkə ɓeshi,' əkwə yə. Ndaka gətə wsi kə dzəgə mələgwa yə səkə kə nata ndza ra nkwa tamwə; ndana vá sənata wsi kə ncətəgwa səkə kə wsha ndza mələgwa mə zamanə fangyi yə wə ɓa?!)) 4Ntimye hwi, yə mbəlyi fangyi dye! Wuri yə kə dlənata Hyalatəmwə ndangə! Wsi kwatsəka tsá və yə a mbəlyi ncə yə, kwə yə ná? Wsi kwatsəka shə a mbəlyi ncə yə wə—se waləka tsəli wsi kə mələrətəgwa tə́ Yunusa zamə tsa," əkwə Yesu, ba hwə hwə-ranjə tá hyá, a li. 5Má vi kə mbəlyi kə zəli Yesu jilyə mbwi tsadi ná, tsa"a kwə hyá ná, buredyi va hyá wə; wuri hyá kə zahata. 6Ba Yesu gə sha hyá nee, "Á yə ya ghi-yə va yisəti ká Farisi lə nga ká Sadukiya," əkwə. 7Ba mbəlyi kə zəli njə́ ngyi gə sha ghi-hya nee, "Njə́ gətə vəcəa va má-ramyi kələkə buredyi náa?" əkwə. 8Yesu mwa, wuri kə sənata vəcə kə hyá gə sha ghi-hya tsa, a ba gə nee, "Yə mbəlyi má mbərəsa lə rá ndangə! Təmburi waá fashə nda gə yə nee, 'Va má ra buredyi va myi nda gə njə tsə́ náa?' əkwə yə ri? 9Vá nakə yə sənata dənama-tara huri? Vá zəzitə yə lə səmi ɗafa mcifə kə rá buhəshə mbəlyi dəbuwi mcifə lə tsaw? A kúkulə tsá kə ncini huri? 10A karə səmi ɗafa mburəfungə kə rá buhəshə mbəlyi dəbuwi fwarə lə tsa—kúkulə tsá kə ncini venkwashə dəwa huri? 11Tsəma və́ yə ndyarə va sənata nee, buredyi tsá kə rá gə vəcə mbweghe-njə wə ri? Má kwə rá nə, 'Á yə ya ghi-yə va yisəti ká Farisi lə nga ká Sadukiya'!" əkwə Yesu sha hyá. 12Kətərəmbwe vəcəa sənata hyá nee, ndana yisəti ndza mbəlyi ɗa mə buredyi tsá ya ghi-hya hyá və wə; a tətəkə wsha ra ká Farisi ba nga ká Sadukiya, tsá ya ghi-hya hyá və. 13Səkə kə Yesu səkə hyə ká Kaisariya Filibi, ba njə yiwi va mbəlyi kə zəli njə́ nee, "Karə nə, waá kwə mbəlyi sha ka Zəgwi ra Za ri?" əkwə. 14Ba hyá gə nee, "Yohana mdi kə mələ batizəma na, kwə wuntyi mbəlyi; má kwə wuntyi, Iliya na; má kwə wuntyi mwa, Irimiya Zakuri na, a na njə má wuntə mə zakuri hyi kə gə vəcə Hyalatəmwə zamə tá shi, awar," əkwə hyá. 15"Karə yə kwa ngayə nə, waá kwə yə sha ka rá ri?" əkwə Yesu sha hyá. 16"Na nə, Kristi Mdi kə mnə Hyalatəmwə na, Zəgwi ra Hyalatəmwə Mdi lə mkyə!" əkwə Siman Bitrus. 17Ba Yesu gə nee, "Siman Yona, wuri Hyalatəmwə kə nggə na barəka dabwaa! Təmburi mdi kwa wdunya tsá kə ncətə na wsie wə; Ta-tara məɓa tamwə tsá kə ncətə na. 18Yira gə sha na mwa, pəlyə́ na, Bitrus; tə pəlyə́a mwa dzəgə rá anə Ikiliziya-tara. Ka dzəgə mtə gurehwi Ikiliziya tsa wə! 19Yira dzəgə fə na wsi kə mnə nkwa kə dzəmə mbəgə Hyalatəmwə tə pəla: má wamara wsi kə na mputə kwa wdunya, Hyalatəmwə dzəgə fə njə́ ka wsi kə mputəgwa məɓa tamwə; má wsi kə na pələntə kwa wdunya mwa, Hyalatəmwə dzəgə fə njə́ ka wsi kə pələntəgwa məɓa tamwə," əkwə Yesu sha Bitrus. 20Ba Yesu "yəmə mbəlyi kə zəli njə́ nee, washə hyá gərəshə tə́ mdi nee, Kristi Mdi kə mnə Hyalatəmwə njə, əkwə wə. 21Má tsəshə tə venkwashə ná, ba Yesu gərəshə tə́ mbəlyi kə zəli njə́ nee, də́walə ba njə dzəmə Urushalima; má kə dzəmə njə mwa ná, njə dzəgə sa bwanyə dabwaa va mbəlyi kukulə ká Yahuda, lə va mbəlyi kukulə mə ká mələ sarəka ba mala-mala kə sənata wada ra Musa—hyá dzəgə pətləshə njə́; a má tə kwá makənə hya-ranjə kwa kúlə, njə dzəgə tlagwa lə mkyə səmə kwa kúlə, əkwə njə sha hyá. 22Ba Bitrus kata njə́ vari bəla, ba tsaramə mə mnyə tə́ njə́ nee, "Á Hyalatəmwə nkatə wsi kala tsa kə mələgwa, Tlamda! Kandə wsi shə mələtə na gwa batə wavi wə," əkwə. 23Fatə kə Yesu fatə vəcə Bitrus tsa, ba njə mbəralyəgwa, a gə sha Bitrus nee, "Hwə tá rá, Shatari! Na "i tsashə nkwa tá rá ná? Zəzi-nga ngyi ki, zəzi mbəlyi ka nga wdunya; má zəzi Hyalatəmwə, vá sənata na wə," əkwə. 24Ba Yesu gə sha mbəlyi kə zəli njə́ nee, "Má wamara mdi kə "i zəli rá nə, ba mdi shə lantə ghi tá ghi-njə, a ba ɗatə yə tá mtə səkwa təmburi rá, nda səkə njə səkə zəli rá. 25Təmburi má wamara mdi kə "i ya mkyə-njə vashə njə mtə səkwa təmburi rá, mdi shə dzəgə ndafə tə mkyə-njə; a má mdi kə ɗatə yə tá mtə səkwa təmburi rá, njə dzəgə tlayi mkyə ndangə. 26Má ba mdi tlayi zaka wsha kwa wdunya paɗə, a má mkyə-njə mwa, wuri kə za səkwa tə ná, waá rəba mə ri? Wsi shə ndangə kwa wdunya tsəramə mdi mbərəshə mkyə-njə tə, na njə kə za ná? 27"Yira gə sha yə, Zəgwi ra Za dzəgə səkə lə kulə kambi Ta-ranjə, nkyahə lə mbəlyi kə mnə Hyalatəmwə səkwa məɓa tamwə; venkwashə mwa, njə dzəgə nggərəkə nəbwa tə́ wamara mdi, kaləkalə lə tlə́nə və́ mdi mələtə. 28Jiri, yira gə sha yə mwa, wuntyi mbəlyi tsá shə mə yə tə nkwaa ndzaranjəa, tsá ndza njə nee, ka mtə hyá hataba nda səkə hyá nata səkə Zəgwi ra Za tsa, a njə zəmə mbəgə-njə wə," əkwə Yesu sha hyá.


text: 1Agɨrɨpa əl Pol ə nə: «Ta rəbɨ e ləi kadɨ ɨnajɨ-n ta dɔ rɔi tɨ.» Lo kɨn tɨ, Pol un jine kɨ taa, nɨngə ta kɨ əl dɔ rɔne tɨ ə to kɨn: 2«NGar Agɨrɨpa, rɔm nəl-m ngay kadɨ m-ɨngə ta rəbɨ ɓone, m-əl-n ta dɔ rɔm tɨ ɔjɨ-n dɔ ta je pətɨ kɨ Jɨpɨ je ɨndəi dɔm tɨ. 3M-əl be tadɔ ɨgər nḛ jibəl ɓe je, kɨ ta kɨ najɨ je ləde pətɨ majɨ. Nɨngə, m-dəji kadɨ ɨlə mei nangɨ po̰, kadɨ o-n ta kɨ m-a m-əli kɨn majɨ. 4Jɨpɨ je pətɨ gəri nḛ ram je, lo kɨlə ngɨrə basam tɨ. Gəri majɨ tadɔ m-tɔgɨ dan dɨje tɨ ləm, Jorijaləm tɨ. 5Gəri-mi mari ngay, nɨngə re ndɨgi ə, asi kadɨ a mai naje. Mai naje təkɨ nḛ ram je e kɨ go rəbɨ ra-e tɨ lə Parɨsɨ je, kɨ e ɓutɨ kɨ nga̰ ngay dan ɓutɨ je tɨ kɨ njé ra ta lə Luwə ləje. 6Nɨngə kɨ ɓasɨne kɨn, rəi səm lo gangɨ ta tɨ, tadɔ m-ɨndə mem majɨ dɔ nḛ tɨ kɨ Luwə un ndune adɨ kaje je kadɨ n-a n-adɨ-de. 7Gɨn kojɨ ləje kɨ dɔgɨ gɨde joo, ɨndəi mede tɨ kadɨ kun-ndu kɨn a tɔl tane. Be ə, rai kɨlə lə Luwə kɨ tɔgɨde kondɔ kɨ kada. Nɨngə e kɨ mbata kɨndə me dɔ tɨ kɨn ə Jɨpɨ je ɨndəi ta dɔm tɨ, ngar! 8Ra ban be ə səi Jɨpɨ je oi kadɨ e ta kɨ rɔjetɨ al kadɨ Luwə a tɔsɨ njé koy je ndəl lo koy tɨ ə? 9«Mi wa kɨ dɔm, kəte m-o kadɨ e go tɨ ngay, kadɨ m-rɔ kɨ tɔgɨm, kɨ rəbɨ kɨ dangɨ dangɨ kadɨ dəw ɓa tɔ Jəju kɨ Najarətɨ tɨ kɨn al. 10Nɨngə e kɨn ə e kɨlə ra-m kɨ m-ra Jorijaləm tɨ. Be ə, kɨ tɔgɨ kɨ m-ɨngə kɨ rɔ kɨ bo je tɨ lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, m-ɓukɨ-n njé kadɨ-me je ngay dangay tɨ. NGa nɨngə lokɨ gangi ta koy dɔde tɨ ɓa, m-ndɨgɨ dɔ tɨ. 11Taa taa, m-aw kɨ lo kaw-naa je lə Jɨpɨ je pətɨ, m-adɨ-de ko̰. Nɨngə m-ɨndə gu dɔde tɨ kadɨ naji ta gər Kɨrɨsɨ. Mem tɨngə-m ngay dɔde tɨ, adɨ m-aw bɨtɨ gode tɨ, kɨ dɔ ɓe je kɨ rangɨ, m-adɨ-de ko̰. 12E goe tɨ kɨn ə, m-ḭḭ-n m-ɨsɨ m-aw Damasɨ tɨ kadɨ m-uwə-de. Kɨ bo je lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je adi-mi tɔgɨ je, adi-mi ndude je, kadɨ m-ra-n kɨlə kɨn. 13NGar, lokɨ mi dɔ rəbɨ tɨ, kɨ kadɨ kɨ jam dɔ ɓe tɨ, m-o kunjɨ madɨ kɨ unjɨ ɨtə kadɨ ḭ dɔra̰ tɨ re gə dɔm, je kɨ njé kɨ gom tɨ. 14Jɨ tḛḛ j-osɨ nangɨ, nɨngə, m-o ndu dəw madɨ əl-m ta kɨ ndon ta Ebɨrə ə nə: “Sol, Sol, mbata ri ə ɨsɨ adɨ-m ko̰ be ə?” MBa ri ə uwə rɔi nga̰ tə mangɨ kɨ uwə rɔne nga̰ ta kɨndə tɨ lə ɓae be ə? E nḛ kɨ ndangɨ kare! 15Lo kɨn tɨ m-dəje m-ə nə: “Ḭ naa ə Ɓaɓe?” Nɨngə, Ɓaɓe əl-m ə nə: “E mi Jəju kɨ ɨsɨ adɨ-m ko̰.” 16Nɨngə ḭ a taa dɔ njai tɨ. Nḛ kɨ m-tḛḛ m-ɨngə-i ə to kɨn: M-kɔti kadɨ ɨtəl ɓəə kɨlə ləm, nɨngə kadɨ ɨma najɨ dɔ koo tɨ kɨ o-m kɨn je, dɔ koo tɨ kɨ a o-m ɓəy je. 17M-a m-dəbɨ bagɨm dɔi tɨ ji Jɨpɨ je tɨ kɨ ji ndəgɨ dɨje tɨ kɨ m-a m-ɨlə-i kɨ rɔde tɨ. 18MBa kadɨ ɨtḛḛ kəmde, ɔr-de lo kɨ ndul tɨ, ɨtḛḛ səde lo kunjɨ tɨ. Kadɨ ɔr-de ko̰ɓe tɨ lə su, ɨre səde ko̰ɓe tɨ lə Luwə, kadɨ Luwə ɨyə̰ go majal je ləde kɔ, kadɨ ɨngəi lo dan dɨje tɨ kɨ Luwə ɔr ta dɔde tɨ me kadɨ-me Jəju tɨ. 19Lo kɨn tɨ, NGar Agɨrɨpa, m-ta̰ rɔ nḛ koo me ndɨl tɨ kɨ ḭ dɔra̰ tɨ kɨn al. 20M-ɨlə mbḛ kadɨ-me Kɨrɨsɨ, kɨ mbḛ kɨyə̰ go nḛ ra je kɨ majal kɔ. M-ɨlə mbḛ kɨn kɨ rɔ dɨje tɨ kɨ Damasɨ, kɨ rɔ dɨje tɨ kɨ Jorijaləm, kɨ rɔ dɨje tɨ kɨ dɔnangɨ Jude tɨ ba pətɨ, kɨ kɨ rɔ dɨje tɨ kɨ əi Jɨpɨ je al. Nɨngə m-dəjɨ-de kadɨ kɨlə ra-de tɔjɨ təkɨ rɔjetɨ, ɨyə̰i go nḛ rade je kɨ majal kɔ. 21E mbata kɨn ə, Jɨpɨ je uwəi-mi gɨn kəy tɨ lə Luwə kadɨ n-tɔli-mi. 22Nə Luwə dəbɨ bagɨne dɔm tɨ bɨtɨ ɓone, adɨ m-a kɨ dɔm taa, m-ɨsɨ ma najɨ kɨ dɔm tɨ no̰o̰ dɨje tɨ kɨ boy kɨ no̰ dɨje tɨ kɨ du. M-ɨlə mbḛ nḛ kɨ rangɨ al, nə e mbḛ nḛ kɨ njé kəl ta je kɨ ta Luwə tɨ je kɨ Mojɨ je əli tae. 23Əli təkɨ Kɨrɨsɨ a ɨngə ko̰, a e dəw kɨ dɔsa̰y kɨ a ḭ taa dan njé koy je tɨ tɔ. Nɨngə a ḭ taa kadɨ ɨlə mbḛ kunjɨ kɨ rɔ Jɨpɨ je tɨ kɨ kɨ rɔ dɨje tɨ kɨ əi Jɨpɨ je al.» 24Pol a ma najɨ kɨ dɔne tɨ ba ɓəy nɨngə, Pəsɨtusɨ un ndune kɨ taa əl-e ə nə: «Pol, dɔi majal! Nḛ gər ləi kɨ ngay tujɨ dɔi kɔ.» 25Nə Pol əl-e ə nə: «Kɨ bo, dɔm majal al, ta je kɨ m-əl, e ta kɨ rɔjetɨ, kɨ kəme to. 26NGar Agɨrɨpa gər gɨn nḛ je kɨn majɨ, adɨ asɨ kadɨ m-tḭ rɔm katɨ m-əl-e ta. M-gər kadɨ nḛ kɨ dum-e goto, tadɔ e nḛ je kɨ rai nḛ lo ɓɔyɔ tɨ al. 27NGar Agɨrɨpa, adɨ mei dɔ ta je tɨ kɨ njé kəl ta kɨ ta Luwə tɨ əli tae kɨn ə se adɨ al? M-gər kadɨ adɨ mei dɔ ta je tɨ kɨn.» 28Nɨngə NGar Agɨrɨpa əl Pol ə nə: «Nay ngay al par ə a ɨyətɨ angalm kadɨ m-təl nje kun go Kɨrɨsɨ ə a am!» 29Pol ɨle tɨ ə nə: «Re e kɨ ngɔsɨne tɨ, ə se kɨ ɓəy tɨ ka, m-dəjɨ Luwə kadɨ ra be. Nɨngə kadɨ ḭ kɨ kari par al, nə kadɨ səi kɨ dɨje pətɨ kɨ ɨsɨ ooi ndum ne kɨn, ɨtəli ɨtoi tə mi be tɔ. Ke ə kadɨ ai me ka dangay tɨ kɨn al.» 30Lo kɨn tɨ, NGar Agɨrɨpa je, kɨ nje ko̰ɓe kɨ dɔnangɨ tɨ kɨ no̰ kɨn je, Bərənɨsɨ je, kɨ ndəgɨ dɨje pətɨ kɨ əi səde, ɔri rɔde gogɨ. 31Lokɨ ɨsɨ ɔri rɔde gogɨ, əli-naa dande tɨ əi nə: «Dɨngəm kɨn ra nḛ madɨ kare kɨ asɨ kadɨ dəw tɔl-e-n ə se uwe-n dangay tɨ al.» 32Ə ngar Agɨrɨpa əl Pəsɨtusɨ ə nə: «Dɨngəm kɨn, e dəjɨ kɨ dəjɨ kadɨ n-aw no̰ Səjar tɨ kɨn al ə asɨ kadɨ ɨyḛ taa.»


text: 1Parɨsɨ je kɨ njé ndo ndu-kun je madɨ ḭḭ Jorijaləm tɨ, kawi-naa dɔ Jəju tɨ. 2Nɨngə ooi kadɨ njé ndo je lie kɨ madɨ je usoi nḛ kɨ jide kɨ yoro, kɨ kanjɨ togɨ kɨ go jibəl rae tɨ. 3NGa nɨngə təkɨ rɔjetɨ, Parɨsɨ je əi kɨ Jɨpɨ je ba pətɨ, a usoi nḛ kɨ kanjɨ kadɨ a togi jide kadɨ ay njay al. Adɨ e kɨndə kəm go nḛ jibəl ɓe tɨ lə kade je. 4Be tɔ ə, re təli sukɨ tɨ nɨngə, a ndogi man rɔde sukɨ sukɨ ɓəy taa a usoi nḛ. Awi kɨ nḛ jibəl ɓe je kɨ rangɨ ngay kɨ ɨndəi kəmde go tɨ ɓəy tə togɨ nḛ ka̰y man je kɨ ngo je kɨ ngoo nɨngə-kasɨ je, kɨ go rəbɨ ra-e tɨ. 5Parɨsɨ je kɨ njé ndo ndu-kun je dəji Jəju əi nə: «MBa ri ə njé ndo je ləi təli rɔde go nḛ jibəl ɓe tɨ lə kaje je al ə? Usoi nḛ kɨ jide kɨ yoro kɨ kanjɨ togɨ kɨn me nə ri ə?» 6Jəju ɨlə-de tɨ ə nə: «Ta kɨ Luwə əl kɨ ta nje kəl ta kɨ tane tɨ Ejay dɔsi tɨ e ta kɨ rɔjetɨ. Səi njé kədɨ kəm dɨje, tadɔ Luwə adɨ Ejay ndangɨ ə nə: “Gɨn dɨje kɨn ɔsi gonm kɨ nda tade kare, Nə mede e sa̰y səm. 7Tɔjɨ kɨ ɨsɨ ɨləi dɔm tɨ, ndae goto, Tadɔ nḛ ndo je kɨ ɨsɨ ndoi dɨje ka, E kəm-kədɨ kɨ ḭ rɔ dɨje tɨ tɔ.”» 8Jəju əl-de ə nə: «Ɨyə̰i ndu-kun lə Luwə dəbɨ kare, ə ɨtəli rɔsi go nḛ jibəl ɓe tɨ lə dɨje yo.» 9Nɨngə, Jəju əl ɓəy ə nə: «To rɔsi al kadɨ ɨyə̰i go ndu-kun lə Luwə kalangɨ ba mba kadɨ ɨngəmi go nḛ jibəl ɓe ləsi! 10Təkɨ rɔjetɨ, Mojɨ ə nə: “Ɔsɨ gon bawi kɨ ko̰i.” Taa əl ɓəy ə nə: “Dəw kɨ tajɨ bawne ə se kone asɨ ta koy.” 11Nə səi, əli əi nə: “Re dəw madɨ əl bawne ə se kone ə nə: ‹Nḛ majɨ je kɨ re m-a m-ɔsɨ-n sɔli ə e kɔrba̰,› adɨ e kadɨ-kare lə Luwə.” 12E kɨn ɔjɨ kadɨ uti ta rəbɨ kadɨ dəw madɨ ra nḛ ɔsɨ-n sɔl bawne ə se kone. 13Ɨgo̰i tujɨ kɨ ɨsɨ tuji ta lə Luwə kɨ nḛ jibəl ɓe ləsi, kɨ ɨsɨ ɨndoi dɨje kɨ kəte kəte kɨn oi! Taa nḛ je kɨ rangɨ kɨ toi be ngay kɨ ɨsɨ rai e no̰o̰ ɓəy.» 14Go tɨ nɨngə, Jəju ɓar kosɨ dɨje kɨ rɔne tɨ ɓəy ə əl-de ə nə: «Səi pətɨ, uri mbisi majɨ oi ta ləm, ə kadɨ ɨgəri mee tɔ.» 15Nḛ madɨ kɨ ḭ taga aw me dəw tɨ, kɨ a təl-e nḛ kɨ to njḛ tɨ goto. Nə nḛ kɨ ḭ me dəw tɨ ə a təl dəw nḛ kɨ to njḛ tɨ. 16[Re dəw madɨ aw kɨ mbine kadɨ oo-n dɔ ta nɨngə, kadɨ oo.] 17Lokɨ Jəju ɨyə̰ kosɨ dɨje, ə təl aw me kəy tɨ nɨngə, njé ndo je lie dəji-e kadɨ ɔr-de gɨn kujɨ ta ka kɨn. 18Jəju əl-de ə nə: «Adɨ səi je wa ka ɨgəri nḛ al tɔ a? Ɨgəri me ta kɨ m-ge kəl kɨn al a? Nḛ pətɨ kɨ ḭ taga kɨ aw me dəw tɨ, nḛ kare kɨ a təl-e kɨ njḛ tɨ goto. 19Təkɨ rɔjetɨ, nḛ je kɨn pətɨ awi nga̰me tɨ al, nə awi kandae tɨ yo, ɓa go tɨ, tḛḛi kɔ.» Ta lə Jəju kɨn tɔjɨ kadɨ nḛ kuso je pətɨ əi kɨ kay njay. 20Nɨngə Jəju əl-de ɓəy ə nə: «Nḛ kɨ ḭ me dəw tɨ ə e nḛ kɨ nje təl dəw nḛ kɨ to njḛ tɨ. 21E me dəw tɨ kəy, e nga̰me dəw tɨ ə, mər ta je kɨ majal ɨsɨ tḛḛ tɨ, kɨ kaya kɨ ra, kɨ ɓogɨ, kɨ tɔl-naa, 22kɨ kuwə marɨm, kɨ ra kəm-nda nḛ, kɨ me ndul, kɨ kədɨ-naa, kɨ nḛ ra kɨ go rəbe tɨ al, kɨ kɔjɨ rɔ, taa kɨlə ra je kɨ to mbə tɔ. 23Nḛ je kɨn pətɨ ḭḭ me dəw tɨ, nɨngə əi ə təli-e nḛ kɨ to njḛ tɨ.» 24Jəju ḭ loe tɨ no̰o̰ nɨngə, aw dɔnangɨ tɨ kɨ Tɨr. Aw ur me kəy tɨ madɨ, ge kadɨ dɨje gəri gone al, nə loe goto. 25Təkɨ rɔjetɨ, re wa kɨ Jəju re tḛḛ ɓəy par ə, dəne madɨ kɨ ndɨl kɨ majal ɨsɨ adɨ ko̰ ngone kɨ dəne oo ta lie, ə a̰y re osɨ nangɨ njae tɨ. 26E dəne kɨ e Jɨpɨ al, ɓe koje e Pənəsi, dɔnangɨ Sɨri tɨ. No̰ kɨ dɔ Jəju tɨ kadɨ tuwə ndɨl kɨ majal kɨ ɨsɨ adɨ ko̰ ngonne kɨn kɔ. 27Nə Jəju əl-e ə nə: «Ɨyə̰ adɨ ngan je kɨ me kəy tɨ usoi asɨ-de ɓəy taa. Tadɔ e go tɨ al kadɨ dəw un nḛ kuso lə ngan je, ɨlə adɨ ngan bɨsɨ je.» 28Ə dəne ka kɨn ɨlə tɨ ə nə: «E rɔjetɨ Ɓaɓe, nə ke ə, ngan bɨsɨ je kɨ ai gɨn tabɨlə tɨ, a usoi yongɨrɔ nḛ je kɨ tḛḛ ta ngan je tɨ tosɨ nangɨ tɔ.» 29Nɨngə Jəju əl-e ə nə: «Ta kul ta kɨ tḛḛ tai tɨ kɨn, ɔtɨ aw ɓe ləi, tadɔ ndɨl kɨ majal tḛḛ me ngoni tɨ kɨ dəne kɔ ngata.» 30Dəne ka kɨn təl aw ɓe nɨngə, ɨngə ngonne, to dɔ tɨrə tɨ kare, mbata ndɨl kɨ majal ka kɨn tḛḛ rɔe tɨ kɔ. 31Jəju ḭ dɔnangɨ Tɨr, gangɨ Sɨdo̰, nɨngə ɨndə dɔnangɨ ɓe bo je kɨ dɔgɨ gangɨ ɓəy taa re tḛḛ ta ba Galile tɨ. 32Dɨje rəi kɨ dɨngəm kare kɨ mbie bəy, kɨ lo kəl ta to rɔe, rɔ Jəju tɨ, dəji-e kadɨ ɨndə jine dɔe tɨ, kadɨ ɨngə rɔ nga. 33Jəju ɔr-e kɨ kare ba aw sie sa̰y kɨ kosɨ dɨje. Lokɨ tɨlə ngan jine je mbi nje mo̰y tɨ nɨngə, tɨbɨ man tane ɔdɨ-n ndon dɨngəm ka kɨn. 34Go tɨ nɨngə, Jəju un kəmne kɨ dɔra̰ tɨ, ɨlə kə̰ə̰ pṵṵ, ə əl ə nə: «Epata» (kɔr me ta kɨn nə: ɨmbutɨ). 35Taji naa tɨ no̰o̰ par ə mbi dɨngəm ka kɨn mbutɨ, ə ndone tutɨ adɨ əl ta ay njay njay. 36Jəju ndɔr mbi dɨje kɨ oy nḛ kɨn kadɨ dəw əl tae kəte adɨ dəw kɨ rangɨ oo al. Lokɨ ndɔr mbide kɨ nja naa tɨ naa tɨ kadɨ dəw ɔr poy nḛ kɨn al nɨngə, kadɨ be ɓəy ə dɨje ɔri poy nḛ rae kɨ kəte kəte. 37Nḛ ra Jəju ətɨ kosɨ dɨje ɓəl ngay adɨ əli əi nə: «Nḛ rae je pətɨ majɨ: Ra njé je kɨ mbide bəy adɨ ooi dɔ ta, taa ra mbɨki je adɨ əli ta tɔ.»


text: 1Nggwasama, washə yə mbərəsa lə wamara mdi kə gə nee, "Mambəli Hyalatəmwə tsá va rá," əkwə wə; dzarata wa mambəli-hya shə, tára nga Hyalatəmwə handanda. Təmburi kúkulə mbəlyi kə tsangwi kə wtləshə nkwa kwa wdunya ka zakuri hyi Hyalatəmwə fashə. 2Na hunkwa ndza yə sənata Mambəli Hyalatəmwə tsá va mdi tsa tə: wamara mdi kə gə nee, Yesu, njə́ Kristi Mdi kə Hyalatəmwə mnəkə səkwa wdunya ka mdi ndangə, əkwə, mdi shə tsá lə Mambəli Hyalatəmwə. 3Má mdi kə kə́lyə kə mbərəsa lə Yesu, Mambəli Hyalatəmwə va mdi tsatsa wə; má mambəli kə gure mdi tsatsa, nga dawa ra Kristi—tsá kə yə fatə nee, njə dzəgə səkə; ndana wuri kə səkə wdunya ndzaranjəa! 4Má yə kwa ngayə, mbəlyi-ra, nga Hyalatəmwə yə. Mwa, wuri yə kə gurehwi zakuri kə gə vəcə tsangwi ngyi; təmburi má Mambəli Hyalatəmwə va yə ná, wuri kə mdashə mambəli va mbəlyi ka nga wdunya ngyi kashasha. 5Má hyá ná, mbweghe wsha kwa wdunya gə vəcə hyá, nda nka tləmə mbəlyi ka nga wdunya tá hyá, təmburi ndza-rahya ka nga wdunya. 6A má myi, ka nga Hyalatəmwə myi; wamara mdi kə sənata Hyalatəmwə mwa, tə nka tləmə njə tá vəcə-myi. Má mdi má ka nga Hyalatəmwə, ka nka tləmə njə tá vəcə-myi wə. Səkə kə tsətsə nda ndza myi sənata dadamə kwalyə mdi lə Mambəli jiri, lə mdi lə mambəli má gə jiri, tsá ka tsangwi. 7Nggwasama, "i myi wa kwavati hyi-myi; təmburi "ighi nə, səkə va Hyalatəmwə. Wamara mdi kə "i nkwa, zəgwi ra Hyalatəmwə njə; mwa, wuri njə kə sənata Hyalatəmwə. 8Má mdi má "i nkwa kwa mni-njə, vá sənata Hyalatəmwə mdi shə wə—təmburi Hyalatəmwə, "ighi tsá va njə́. 9Na hunkwa kə Hyalatəmwə ncətə myi "ighi-njə tsa tə: njə́ mnəkə Zəgwi-ranjə kutə ndyandyangə səkwa wdunya tazhe ba myi tlayi mkyə səkə kə mtə Zəgwi-ranjə tsa. 10Na ndza ra "ighi tsa: myi tsá kə atərə "i Hyalatəmwə tsəmi wə; a njə́ tsá kə "i myi, a ba mnəkə Zəgwi-ranjə səkə tazhe mbə myi. Səkə kə mtə Zəgwi-ranjə tsa nda ntivintəgwa bikyi-myi. 11Nggwasama, má ndərə tsətsə "ighi Hyalatəmwə tə́ myi kala tsa, kə hyi-hyi ba myi "i kwavati-myi dəwa. 12Mdi shə kə ala nata Hyalatəmwə wə; má ba myi "i kwavati-myi, kwa mni-myi Hyalatəmwə, a mələ tlə́nə kwa mni-myi; "ighi-njə mwa, njə ləhəshə mni-myi. 13Má wsi kə ncətə nee, mə Hyalatəmwə myi, a kwa mni-myi njə mwa, njə́ Mambəli-njə kə njə nggə myi. 14Wuri yə́ kə nata Zəgwi ra Hyalatəmwə lə ntsə-yə́ handa, a gərəshə tə́ mbəlyi nee, wuri Hyalatəmwə Ta kə mnəkə Zəgwi-ranjə səkwa wdunya tazhe ndza ka Mdi kə mbə nkwa paɗə. 15Wamara mdi kə mbərəsa a gə nee, Yesu, njə́ Zəgwi ra Hyalatəmwə, əkwə, má mdi tsatsa, mə Hyalatəmwə njə, a kwa mni-njə Hyalatəmwə mwa. 16Wuri myi kə sənata "ighi ndza Hyalatəmwə ncə myi, a ba mbərəsa lə njə́. Hyalatəmwə nə, "ighi tsá va njə́; má mdi kə "i kwavati-njə, mə Hyalatəmwə njə, a kwa mni-njə Hyalatəmwə mwa. 17Təmburi waá "i Hyalatəmwə ba "ighi ləhəshə mni-myi ri? Tazhe má vəcirəvi kə Tlamda dzəgə səkə gə kita-ranjə, myi dzəgə tləkəshəgwa a njigwe kəlama nggadləni—təmburi kala ndza ra Yesu, ndza-ramyi kwa wdunya. 18Má mdi ndza "ighi ləhəshə mni-njə, ndaka dləntə nggadləni njə paɗə; má mdi kə nggadləni, vá ləhəshə mni-njə "ighi wə—təmburi má təkə ghi-njə, Hyalatəmwə dzəgə mələ kita rə bwanyə tə́ njə́. 19Má nda "i nkwa myi, Hyalatəmwə atərə "i myi tsəmi. 20Má mdi kə gə nee, "Wuri rá kə "i Hyalatəmwə," əkwə, ndana tə "imye kwavati-njə njə, tsangwi tsá gə mdie; təmburi kandə njə "i Hyalatəmwə má njə nata lə ntsə, a na njə kə ndyarə va "i kwavati-njə ndza njə tə nənə lə ntsə-njə wə. 21Na wada kə Yesu nggə myi tsa mənə: má mdi kə "i Hyalatəmwə, də́walə ba mdi shə "i kwavati-njə dəwa.