text: 1NDɔ kare Jəju ɨsɨ əl ta kɨ Luwə lo madɨ tɨ. Lokɨ əl ta kɨ Luwə gɨne gangɨ nɨngə, nje ndo lie kare əl-e ə nə: «Ɓaɓe, ɨndo-je kəl ta kɨ Luwə təkɨ Ja̰ Batɨsɨ ndo-n njé ndo je ləne kɨn be tɔ.» 2Ə Jəju əl-de ə nə: «Lokɨ ɨsɨ əli ta kɨ Luwə nɨngə, kadɨ əli əi nə: “Bawje, Kadɨ dəw kɨ ra gər tɔi təkɨ ḭ Luwə, Kadɨ ko̰ɓe ləi re. 3Adɨ-je nḛ kusoje kɨ asɨ taje kɨ ndɔ je ndɔ je. 4Ɨyə̰ go majal je ləje kɔ, tadɔ je wa ka, J-ɨyə̰ go majal lə dɨje pətɨ kɨ rai səje majal kɔ tɔ. Ɨyə̰-je adɨ j-osɨ me nḛ na tɨ al”.» 5Ɓa Jəju təl əl-de ɓəy ə nə: «Kɨn ə, dəw kare dansi tɨ je be, aw kɨ madɨne no̰o̰, ə ḭ dan lo tɨ aw ɨndə ta kəy dɔe tɨ ə nə: “Madɨm, ɨtunə-m mapa mɨtə, 6mbata madɨm kare ḭ mba tɨ re tḛḛ dɔm tɨ, nə nḛ kɨ kadɨ m-ra-e-n mba goto.” 7Ə re made ka kɨn to kɨ kəy no̰o̰ ə nə: “Ɨtapɨ-m al, ta kəy e kɨ kutɨ ngata, nɨngə je kɨ nganm je jɨ to nangɨ tɔ, ɓɨ lo kadɨ m-a m-ḭ taa m-adi mapa goto.” 8M-əl səsi kadɨ ɨgəri, kɨn ə re ḭ taa ade mapa kɨn mbata ke madɨ-naa ləde al ka, a ḭ kadɨ ade nḛ je pətɨ kɨ ge, mbata ta kəy kɨ a ɨndə kɨ naa tɨ naa tɨ kɨn. 9Nɨngə mi, m-əl səsi: Ɨdəji, ə a adi səsi, ɨsangi ə a ɨngəi, ɨndəi ta kəy ə a tḛḛi adi səsi. 10Tadɔ dəw kɨ dəjɨ ə a adi-e, dəw kɨ sangɨ ə a ɨngə, dəw kɨ ɨndə ta kəy ə a tḛḛi adi-e tɔ. 11Baw ngon kɨ ra dansi tɨ ə ngone dəje kanjɨ, nɨngə a un li yo taa ade ə? 12Ə se ngone dəje kaw, nɨngə a un ni yo taa ade ə? 13A kɨn ə səi kɨ səi dɨje kɨ kɨlə rasi majal kɨn mɨndɨ ə ɨgəri rəbɨ kadɨ nḛ kɨ majɨ ngansi je nɨngə, ra ban be ə, Bawje kɨ ɨsɨ dɔra̰ tɨ taa kɨn taa, a adɨ NDɨlne dɨje kɨ dəji-e al ə?» 14NDɔ kare Jəju tuwə ndɨl kɨ majal dɔ dɨngəm kare tɨ kɨ ndɨl ka kɨn ra-e adɨ əl ta al. Lokɨ ndɨl kɨ majal tḛḛ ɓa, dɨngəm kɨ kəte əl ta al ka kɨn, təl əl ta, adɨ ətɨ kosɨ dɨje ɓəl ngay. 15Nɨngə dɨje madɨ əli əi nə: «E kɨ tɔgɨ lə Bəljəbul kɨ e ngar lə ndɨl je kɨ majal, ə ɨsɨ tuwə-n ndɨl je kɨ majal.» 16Ə njé kɨ nungɨ, kadɨ nai-e-n ɓa, dəji-e kadɨ ra nḛ kɔjɨ madɨ kare kɨ ḭ dɔra̰ tɨ adɨ-de n-ooi. 17Nə Jəju gər mər ta ləde ɓətɨ, adɨ əl-de ə nə: «Kɨn ə, dɨje kɨ me ɓeko̰ tɨ kɨ kare ba, təli dɔ-naa tɨ rɔi-naa ə, ɓe ko̰e kɨn a tujɨ, nɨngə kəy je a budi dɔ-naa tɨ mur mur tɔ. 18Kɨn ə re Sata̰ ə wa adɨ dɨje lie təli dɔ-naa tɨ rɔi-naa ə, lo kadɨ ko̰ɓe lie a aw kɨ kəte goto. M-əl be mbata əli əi nə e kɨ tɔgɨ lə Bəljəbul kɨ e ngar lə ndɨl je kɨ majal ə m-ɨsɨ m-tuwə-n ndɨl je kɨ majal. 19Kɨn ə re e kɨ tɔgɨ lə Bəljəbul ə m-tuwə-n ndɨl je kɨ majal ə, dɨje kɨ gosi tɨ tuwəi-de kɨ tɔgɨ lə na̰ ə? Dɨje kɨ gosi tɨ wa a tɔji kadɨ ta ləsi e ta kɨ go tɨ al. 20A re e kɨ tɔgɨ lə Luwə ə m-ɨsɨ m-tuwə-n ndɨl je kɨ majal tɔ nɨngə, tɔjɨ kadɨ ko̰ɓe lə Luwə re tḛḛ rɔsi tɨ ngata. 21Kɨn ə dəw kɨ tɔge e ngay, kɨ aw kɨ nḛ rɔ je, ngəm ta kəy ləne ə, nḛ kare kɨ a ɔdɨ kadɨ nḛ kɨngə lie goto. 22A re dəw madɨ kɨ tɔge ɨte re ur goe tɨ ə təte rɔ ə, a ɔy nḛ rɔ je lie kɨ ɨndə mene dɔ tɨ kɨn pətɨ, taa a sane nḛ kɨngə je lie tɔ. 23Nɨngə kadɨ ɨgəri, dəw kɨ e səm al, e nje kɔsɨ-m ta, taa dəw kɨ kaw səm nḛ kɨ naa tɨ al, e nje tɨndə tḭ tɔ.» 24«Lokɨ ndɨl kɨ majal tḛḛ me dəw tɨ, aw ɨlə kɨ dɨlə lo kɨ tutɨ mba kadɨ n-ɨngə lo kɨsɨ kɨ rangɨ kadɨ n-ɔr kə̰ə̰ tɨ, nə ɨngə al ɓa, əl ə nə: “M-a m-təl kadɨ m-aw lo kɨsɨ-m tɨ kɨ kəte m-ɨsɨ tɨ ə m-tḛḛ ka kɨn gogɨ.” 25Lokɨ təl aw gogɨ nɨngə, ɨngə me lo ka kɨn, utəi, rai adɨ majɨ. 26NGa ə, təl aw, ɔy ndɨl je kɨ majal ɨtəi-e e wa ɓəy sɨri, ɓa rəi uri me dəw tɨ ka kɨn ɨsi. Lo kɨn tɨ, ji kɨsɨ dəw kɨn kɨ dɔe taa a majal ngay ɨtə e kɨ kəte ɓəy.» 27Lokɨ Jəju a əl ta kɨn ba nɨngə, dəne kare ɨlə ndune dan kosɨ je tɨ ə nə: «Majɨ-kur e dɔ dəne tɨ kɨ nje koji kɨ nje kadi mba.» 28Nə Jəju ɨle tɨ ə nə: «Majɨ-kur ɓa e dɔ dɨje tɨ kɨ njé koo ndu Luwə ə təl rɔde go tɨ kɨn yo taa.» 29Dɨje uwəi naa mukɨ mukɨ gɨdɨ Jəju tɨ, adɨ Jəju əl-de ə nə: «Dɨje kɨ dɔkagɨlo tɨ kɨ ɓone kɨn əi dɨje kɨ maji al. Dəji kadɨ tə n-ooi nḛ kɔjɨ madɨ, nə nḛ kɔjɨ madɨ kɨ rangɨ kɨ kadɨ dəw a ra ore-n dɔ nḛ kɔjɨ lə Jonasɨ, goto ngata. 30MBata, təkɨ Jonasɨ e-n nḛ kɔjɨ mbata tɨ lə dɨje kɨ Nɨnɨbɨ tɨ ka kɨn ə, mi NGon dəw m-a mi-n nḛ kɔjɨ mbata lə dɨje kɨ ɓone tɔ. 31NDɔ gangɨ ta tɨ ə, ngar kɨ dəne kɨ ḭ gɨn ɓe tɨ, a ḭ taa ta kəm dɨje tɨ kɨ dɔkagɨlo tɨ kɨ ɓone kɨn kadɨ a ɨlə ta dɔde tɨ. MBata, ḭ so̰y dɔnangɨ tɨ nu ə ndɔ kɨ re kadɨ oo gosɨ ta lə Salomo̰. NGa nɨngə, kɨ ɓasɨne kɨn, dəw kɨ ɨtə Salomo̰ sa̰y e ne. 32NDɔ gangɨ ta tɨ ə, dɨje kɨ Nɨnɨbɨ tɨ a ḭ taa ta kəm dɨje tɨ kɨ dɔkagɨlo tɨ kɨ ɓone kɨn kadɨ a ɨləi ta dɔde tɨ. MBata, lokɨ Jonasɨ ɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ, dɨje kɨ Nɨnɨbɨ tɨ ɨyə̰i rəbɨ nḛ rade je kɨ majal kɔ. NGa nɨngə, kɨ ɓasɨne kɨn, dəw kɨ ɨtə Jonasɨ sa̰y e ne. 33«Dəw a ɨndə por lambɨ tɨ kadɨ ɓɔyɔ ə se dəbɨ ngo dɔ tɨ al, nə a ɨndə dɔ nḛ tɨ taa, kadɨ dɨje uri kəy ɓa, ooi lo kɨ kunje. 34Kəm dəw ə e lambɨ lə darɔe, re kəmi oo lo majɨ ɓa, darɔi ba pətɨ e me kunjɨ tɨ tɔ. A kɨn ə re kəmi oo lo majɨ al nɨngə, darɔi e me tɨl tɨ tɔ. 35Ə ɨndə manjɨ rɔi adɨ kunjɨ kɨ aw-n rɔi tɨ təl tɨl al. 36Kɨn ə re darɔi pətɨ e me kunjɨ tɨ kɨ kanjɨ kadɨ ngon tɨl ndətɨ kade ɓa, darɔi a unjɨ njay njay təkɨ lambɨ a unjɨ-n dɔi tɨ kɨn be tɔ.» 37Lokɨ Jəju əl ta oy nɨngə, Parɨsɨ kare ɓar-e kadɨ aw uso nḛ ɓe ləne. Be ə, Jəju aw ɨsɨ sie ta nḛ kuso tɨ. 38Lo kɨn tɨ, ta ndɔjɨ Parɨsɨ ka kɨn ngay kadɨ Jəju togɨ jine kəte no̰ nḛ kuso tɨ al. 39Nə Jəju əl-e ə nə: «Səi Parɨsɨ je, kɨ ne kɨn, ɨsɨ ɨtogi gɨdɨ ka man, kɨ gɨdɨ ka kuso nḛ adɨ ay, nə ngur ɓogɨ, kɨ me ndul rosɨ mesi. 40Səi dɨje kɨ mbə, Luwə ra gɨdɨ nḛ, ə ra me nḛ tɔ. 41Majɨ kadɨ adi njé ndoo je nḛ kɨ e me ka tɨ, ə nḛ je pətɨ a ayi njay kɨ rɔsi tɨ. 42«Kəm-to-ndoo e ləsi səi Parɨsɨ je. Ɔri nḛ kare dan kɨ dɔgɨ tɨ, me mbi kam je tɨ kɨ ətɨ majɨ, kɨ me mbi kam je tɨ kɨ dangɨ dangɨ kɨ mba ndɨr ta̰y, adi Luwə, nɨngə ɨndəi njasi dɔ nḛ ra kɨ dana tɨ kɨ dɔ ndɨgɨ-naa tɨ lə Luwə. Kɨ rɔjetɨ, e kɨn ə e nḛ je kɨ sɔbɨ kadɨ re a ɨndəi kəmsi go tɨ ɨrai, kɨ kanjɨ kɔr kəm ndəge je. 43Kəm-to-ndoo e ləsi, səi Parɨsɨ je, mbata ɨgei lo kɨsɨ kɨ kəte no̰ dɨje tɨ gɨn kəy kaw-naa je tɨ, taa ɨgei kadɨ dɨje rai səsi lapɨya lo kɨngə-naa je tɨ lə kosɨ je tɔ. 44Kəm-to-ndoo e ləsi səi, mbata ɨtoi tə dɔ ɓadɨ je kɨ nḛ kɨ tɔjɨ kadɨ dəw gər-n-de goto, adɨ dɨje njɨyəi dɔde tɨ kɨ no̰o̰ be par kɨn be.» 45Lo kɨn tɨ, nje ndo ndu-kun kare əl Jəju ə nə: «NJe ndo dɨje, me ta tɨ ləi kɨ ɨsɨ əl kɨn, e je tɔ ə ɨsɨ ɨtajɨ-je!» 46Ə Jəju ɨlə tɨ ə nə: «Oyo, kəm-to-ndoo e ləsi, səi njé ndo ndu-kun je tɔ, tadɔ ɨndəi nḛ kɨ ɔy ngay dɔ dɨje tɨ, nə ngon jisi kɨ ndə̰y be ka uni taa, uwəi səde nḛ kɨ kɔy kɨn al. 47Kəm-to-ndoo e ləsi! Ɨndəi ɓadɨ njé kəl ta kɨ ta Luwə tɨ kɨ e bawsi je wa ə tɔli-de. 48Lo kɨn tɨ, ɨsɨ tɔji təkɨ ɨndɨgi kɨ bawsi je dɔ kɨlə rade tɨ kɨ rai, mbata əi je əi njé tɔl njé kəl ta kɨ ta Luwə tɨ, nɨngə səi je səi njé kɨndə ɓadɨde tɔ. 49E mbata kɨn ə, Luwə əl ta me tər tɨ ə nə: “M-a m-ɨlə kɨ njé kəl ta je kɨ tam tɨ, kɨ njé kaw kɨlə je, m-adɨ-de, ɓa a tɔli-de je, a adi-de ko̰ je.” 50E be mba kadɨ dəjii dɨje kɨ dɔkagɨlo tɨ kɨ ɓone, məsɨ njé kəl ta je kɨ tam tɨ kɨ ɓuki kɔ lo kɨlə ngɨrə dɔra̰ kɨ dɔnangɨ tɨ nu bɨtɨ ɓone. 51Məsɨ kɨ ɨlə ngɨre dɔ Abəl tɨ nu bɨtɨ tḛḛ-n dɔ Jakari tɨ, kɨ ndɔ kɨ tɔli-e dadan lo tɨ kɨ ḭ dɨngɨri kadɨ-kare tɨ re kəy tɨ lə Luwə. Kɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi təkɨ dɨje kɨ dɔkagɨlo tɨ kɨ ɓone a ugəi kɨrə nḛ je kɨ ra nḛ kɨn. 52Kəm-to-ndoo e ləsi, səi njé ndo ndu-kun je kɨ ta rəbɨ nḛ gər e jisi tɨ, ə səi wa uri me tɨ al nɨm, taa dɨje kɨ gei kadɨ tə n-uri me tɨ ka ɔgi-de nɨm tɔ.» 53Lokɨ Jəju tḛḛ me kəy tɨ ka kɨn ɓa, njé ndo ndu-kun je kɨ Parɨsɨ je ɨləi ngɨrə ra tɔgɨ dɔ Jəju tɨ je, dəji-e ta je kɨ dangɨ dangɨ. 54Sangi rəbɨ me ta je tɨ kadɨ tə n-ɨngəi ta kɨ go tɨ al tae tɨ ɓa n-uwəi-e-n.


c: text/html

text: 1Jɨ gər majɨ kadɨ re darɔje kɨ je me tɨ dɔnangɨ tɨ ne, ə ra rɔne tə kəy-lo be kɨn tujɨ ə, j-aw kɨ darɔ kɨ sɨgɨ kɨ e kəy kɨ Luwə ra adɨ-je me dɔra̰ tɨ no̰o̰, kɨ e kəy kɨ dəw ra kɨ jine al. E Kəy kɨ a to bɨtɨ kɨ no̰ tɨ. 2Nɨngə kɨ ɓasɨne kɨn, j-ɨsɨ jɨ tɨmə rusɨ rusɨ, jɨ ndɨgɨ ngay kadɨ j-aw j-ur me kəy tɨ ləje kɨ dɔra̰ tɨ kɨn. 3NGa nɨngə, re j-ur me kəy tɨ kɨ dɔra̰ tɨ kɨ sɨgɨ kɨn ə, dəw a oo-je kɨ rɔje kare al. 4Tadɔ kɨsɨje me darɔ tɨ, kɨ e kəy-lo kɨn, jɨ tɨmə rusɨ rusɨ, nḛ al dɔ sɨngəje. Nɨngə jɨ ndɨgɨ kadɨ j-ɔr rɔje kɔ me darɔ tɨ kɨn al, nə jɨ ndɨgɨ kadɨ j-ɨlə darɔ kɨ dɔra̰ tɨ dɔ tɨ, kadɨ darɔ kɨ kəm dəbɨ jine dɔ darɔ tɨ kɨ koy. 5Nɨngə e Luwə wa ə ɨndə kadɨ nḛ je kɨn a rai nḛ be dɔje tɨ. E e ə ɨndə NDɨlne meje tɨ tə nḛ kɨ adɨ-je dɔ kəte dan nḛ majɨ je tɨ kɨ ɨndə ta dangɨ mbata ləje, kadɨ a adɨ-je. 6Lo kɨn tɨ, j-uwə tɔgɨje ba kɨ dɔkagɨlo je pətɨ. Nɨngə jɨ gər kadɨ lokɨ je me darɔ tɨ kɨ dɔnangɨ tɨ ne kɨn ɓəy ɓa, je gɨdɨ kəy tɨ ləje, sa̰y kɨ Ɓaɓe. 7Təkɨ rɔjetɨ, e kadɨ-me Kɨrɨsɨ ə j-ɨsɨ j-aw-n, ɓɨ e kəmje ɓa oo lo ə j-ɨsɨ j-aw-n al. 8J-uwə tɔgɨ je ba ə j-ɨsɨ j-aw-n, nɨngə jɨ ndɨgɨ ngay kadɨ j-ɨyə̰ darɔ kɨn, ə j-aw j-ɨndə ɓe kadɨ Ɓaɓe tɨ. 9NGa nɨngə, re j-ɨsɨ-n me darɔ tɨ kɨn, ə se jɨ tuse j-ɨyḛ, nḛ kɨ uwə meje, e ta kadɨ jɨ nəl Ɓaɓe. 10Tadɔ sɔbɨ kadɨ j-a jɨ tḛḛ kare kare kadɨ j-a no̰ Kɨrɨsɨ tɨ, lo gangɨ ta tɨ lie. Dəw kɨ ra ka a ɨngə nḛ kɨ sɔbɨ dɔne, kɨ go kɨlə rae tɨ kɨ un darɔne ra-n: kɨ re e-n kɨlə kɨ majɨ ə se kɨlə kɨ majal. 11Gɨn nḛ kɨ kadɨ jɨ ɓəl-n Ɓaɓe, jɨ gər majɨ, e ə j-ɨsɨ sangɨ rəbɨ kadɨ jɨ ɓukɨ-n dɨje goje tɨ. Luwə gər-je ay njay, nɨngə m-gər kadɨ səi je ka, kɨ kadɨ əli ta kɨ ngom al ɓa, ɨgəri-mi ay njay tɔ. 12Jɨ ndɨgɨ kadɨ jɨ təl j-əl ta dɔ rɔje tɨ rangɨ ɓəy taa kadɨ ɨgəri-je, al, nə j-adɨ səsi ta rəbɨ kadɨ rɔsi nəl səsi dɔje tɨ. Lo kɨn tɨ, a ɨngəi ta kɨ kadɨ a turi dɨje tɨ kɨ ɨsɨ ɨndəi gude kɨ nḛ ra kɨ gɨdɨde tɨ ne kare, ɓɨ nḛ ra kɨ nga̰mede tɨ al kam. 13Re e rɔjetɨ kadɨ je dɨje kɨ dɔje goto ɓa, e mbata tɨ lə Luwə ə dɔje goto-n, a re je njé kəm-kaa je tɔ ɓa, e mbata tɨ ləsi ə je-n njé kəm-kaa je tɔ. 14Təkɨ rɔjetɨ, ndɨgɨ-naa lə Kɨrɨsɨ o̰ ɓe dɔje tɨ, je kɨ jɨ gər təkɨ dəw kare ba oy mbata tɨ lə dɨje pətɨ, adɨ dɨje pətɨ oyi kɨn. 15Oy mbata tɨ lə dɨje pətɨ, mba kadɨ dɨje kɨ ɨsi kɨ dɔde taa, ɨsi kɨ mbata ləde əi je wa al ngata, nə mbata tɨ lə dəw kɨ oy ə ḭ lo koy tɨ mbata ləde kɨn. 16NGa nɨngə, j-a j-o dəw kɨ go koo-e tɨ lə dəw al bɨtɨ ngata. Re kəte je, j-o Kɨrɨsɨ kɨ go koe tɨ lə dəw ka, kɨ ɓasɨne kɨn, j-a j-o-e be al ratata ngata. 17Re dəw ɨndə rɔne naa tɨ kɨ Kɨrɨsɨ ɓa, e nḛ kɨndə kɨ sɨgɨ. Nḛ je kɨ kɔke dəi kɔ, nḛ je kɨ rɔe tɨ pətɨ, təli nḛ kɨ sɨgɨ. 18Nɨngə nḛ je kɨn pətɨ ḭ rɔ Luwə tɨ, kɨ nje təl kulə-je nojɨ naa tɨ səne, kɨ rəbɨ lə Kɨrɨsɨ. Luwə kɨ adɨ-je kɨlə kulə dɨje nojɨ naa tɨ sie e wa. 19Tadɔ e Luwə ə, kɨ rəbɨ lə Kɨrɨsɨ, ɨlə-n dɨje kɨ dunɨya̰ tɨ, nojɨ naa tɨ səne, kɨ kanjɨ tɨdə majal je ləde kɨ rai. NGa nɨngə, ɨndə ta kulə nojɨ naa tɨ taje tɨ kadɨ j-ɨlə mbḛe. 20Je dɨje kɨ Luwə ɨlə-je tə nje ra kɨlə to Kɨrɨsɨ tɨ. NGa nɨngə, Luwə un-je ɓar-n səsi kɨ rɔne tɨ. Me tɔ Kɨrɨsɨ tɨ, j-uwə njasi ba, ɨləi nojɨ naa tɨ kɨ Luwə. 21Kɨrɨsɨ kɨ ra majal al, nə Luwə ɔy majal je ləje kɨ dɔe tɨ. Ɔy kɨ dɔe tɨ, mba kadɨ kɨ rəbɨ lie, Luwə tɨdə-n-je dɨje tɨ ləne.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Ɨndaji-mi təkɨ mi ka m-ndajɨ-n Kɨrɨsɨ be tɔ. 2M-ɨlə tɔjɨ dɔsi tɨ, tadɔ taa taa, mesi ɨsɨ ole dɔm tɨ. M-ɨlə tɔjɨ dɔsi tɨ ɓəy tɔ, tadɔ ɨngəmi go nḛ je kɨ m-ndo səsi majɨ təkɨ m-əl-n səsi. 3Nɨngə nḛ kɨ m-ndɨgɨ kadɨ ɨgəri ə to kɨn: Kɨrɨsɨ e dɔ dɨngəm tɨ, dɨngəm e dɔ dəne tɨ, nɨngə Luwə e dɔ Kɨrɨsɨ tɨ tɔ. 4Ə re dɨngəm kɨ ra, kɨ ɨsɨ əl ta kɨ Luwə, ə se ɨsɨ əl ta kɨ ta Luwə tɨ kɨ dɔne kɨ dɔɔ nɨngə, ɨlə rɔsɔl dɔ dəw tɨ kɨ ɨsɨ dɔe tɨ. 5A kɨn ə re e dəne kɨ ra kɨ ɨsɨ əl ta kɨ Luwə, ə se əl ta kɨ ta Luwə kɨ kanjɨ dɔ dɔne nɨngə, ɨlə rɔsɔl dɔ ngawne tɨ tɔ. Tadɔ to təkɨ ngɨsə dɔne be. 6Re dəne dɔɔ dɔne al nɨngə, kadɨ ɨjə dɔne. A re e nḛ kɨ to rɔsɔl kadɨ dəne ɨjə dɔne nɨngə, majɨ kadɨ dɔɔ dɔne. 7E go tɨ al kadɨ dɨngəm dɔɔ dɔne, tadɔ e bana kəm Luwə, taa e nḛ kɔsɨ-gon lie tɔ. Nɨngə dəne e nḛ kɔsɨ-gon lə dɨngəm tɔ. 8E be, tadɔ e dɨngəm ə Luwə ɔr dam rɔe ra-n dəne ɓɨ e dəne ɓa Luwə ɔr dam rɔe ra-n dɨngəm al. 9Nɨngə, Luwə ra dɨngəm mbata tɨ lə dəne al, nə e dəne ə Luwə ra-e mbata tɨ lə dɨngəm. 10E kɨ mbata kɨn ə, kadɨ dəne dɔɔ dɔne mbata Malayka je. Dɔ kɨ dɔɔ, tɔjɨ kadɨ dəne e gɨn tɔgɨ tɨ. 11Nɨngə, kɨ ta kəm Ɓaɓe tɨ, dəne a ɨsɨ kɨ kanjɨ dɨngəm al, taa dɨngəm a ɨsɨ kɨ kanjɨ dəne al nɨm tɔ. 12Tadɔ Luwə ɔr dəne rɔ dɨngəm tɨ, nɨngə dəne ə ojɨ dɨngəm tɔ. Ɓa nḛ je pətɨ ḭ rɔ Luwə tɨ. 13Nɨngə, səi je wa ɨməri ta dɔ tɨ oi se e go rəbe tɨ kadɨ dəne əl ta kɨ Luwə kɨ kanjɨ dɔɔ dɔne wa? 14Se jɨ gəri kadɨ e nḛ kɨ go rəbe tɨ al kadɨ dɨngəm aw kɨ bḭ dɔ kɨ ngal al wa? 15Nə kɨ rɔ dəne tɨ ɓa, yɨngə dɔ kɨ ngal e nḛ kɔsɨ-gon mbata tɨ lie, tadɔ Luwə ade yɨngə dɔ kɨ ngal mba kadɨ e nḛ kutɨ dɔe. 16A kɨn ə re, dəw madɨ najɨ ta ta kɨn nɨngə, kadɨ dəwe gər təkɨ j-aw kɨ jibəl rae kɨ rangɨ al. Je wa al nɨm, njé kaw-naa je lə Luwə al nɨm tɔ. 17M-aw tə m-ɨlə jim dɔ nḛ tɨ kare kɨ to kɨn. Nɨngə e nḛ kɨ m-a m-ɨlə-n tɔjɨ dɔsi tɨ al. M-ɨlə tɔjɨ dɔsi tɨ al, tadɔ lokɨ ɨkawi-naa nɨngə, nḛ je kɨ to ra al yo ə ɨsi ta tɨ ɨsɨ rai, ɓɨ ɨrai nḛ kɨ kadɨ to səsi sotɨ al. 18Nḛ kare, m-o kadɨ lokɨ ɨkawi-naa ɓa, gangɨ-naa to dansi tɨ. Nɨngə, m-gər kadɨ ta je kɨ m-o kɨn, e kɨ rɔjetɨ a to dan tɨ no̰o̰. 19Majɨ kadɨ gangɨ-naa to dansi tɨ wa tɔ taa. Tadɔ gangɨ-naa kɨn ə, a ra kadɨ dɨje gəri, njé je kɨ əi dɨje lə Luwə təkɨ rɔjetɨ dansi tɨ. 20Nɨngə, lokɨ ɨkawi-naa, e nḛ kuso lə Ɓaɓe ɓa ɨsɨ usoi al. 21E nḛ kuso lə Ɓaɓe al tadɔ, dɔkagɨlo kuso nḛ tɨ ɓa, na̰ na̰ bətɨrə kɨ ta nḛ kuso tɨ ləne kɨ ḭḭ-n ɓe kadɨ uso. Ra adɨ njé kɨ na̰ je ɨsi kɨ ɓo, ə njé kɨ nungɨ, kasɨ rade tɔ. 22Ə se ta kəy je ləsi kɨ kadɨ ɨsi tɨ usoi je a̰yḭ-naa je goto wa? Se e koo ɓa oi nda njé kaw-naa je lə Luwə al wa? Se ɨrai be mba kadɨ ɨləi rɔsɔl dɔ njé je tɨ kɨ nḛ ləde goto wa? Ta ri ə kadɨ tə m-əl səsi me lo kɨn tɨ ə? Kadɨ m-ɨlə tɔjɨ dɔsi tɨ a? Jagɨ, kɨ ɔjɨ dɔ lo kɨn nɨngə, m-a m-ɨlə tɔjɨ dɔsi tɨ al. 23Tadɔ nḛ ndo kɨ m-ɨngə rɔ Ɓaɓe tɨ ə m-ndo səsi ə to kɨn: Me kondɔ tɨ kɨ kadɨ ɨləi Ɓaɓe Jəju ji njé tɔl-e je tɨ, Jəju un mapa, ra oyo Luwə dɔ tɨ, 24uwə tətɨ naa tɨ, təl-n adɨ njé ndo je, nɨngə əl-de ə nə: «E kɨn e darɔm kɨ to mbata tɨ ləsi. Ɨtaai usoi kadɨ mesi ole-n dɔm tɨ.» 25Go nḛ kuso tɨ, Jəju un kɔpɨ kasɨ kandɨ nju, ra təkɨ ra-n kəte ka kɨn be ɓəy, nɨngə əl-de ə nə: «Kɔpɨ kɨn e kun mɨndɨ kɨ sɨgɨ me məsɨm tɨ. Dɔkagɨlo je pətɨ kɨ a a̰yḭ-naa nɨngə, kadɨ mesi ole-n dɔm tɨ.» 26Nɨngə, dɔkagɨlo je pətɨ kɨ a usoi mapa kɨn, ə se a a̰yḭ-naa kɔpɨ kɨn ɓa, ɨləi mbḛ koy Ɓaɓe bɨtɨ kadɨ re-n. 27E mbata kɨn ə, dəw kɨ uso mapa ə se a̰y kɔpɨ lə Ɓaɓe kɨ kanjɨ ndər gɨn rɔne nɨngə, aw kɨ ta dɔne tɨ dɔ darɔ Ɓaɓe tɨ kɨ dɔ məse tɨ. 28Be ə, majɨ kadɨ dəw kɨ ra ndər gɨn rɔne kəte ɓəy taa uso darɔ Ɓaɓe nɨm a̰y məse nɨm. 29Tadɔ dəw kɨ uso nɨm a̰y nɨm kɨ kanjɨ gɨr ta mene tɨ kadɨ e darɔ Ɓaɓe nɨngə, e wa ə ɨsɨ ɔr ta kɨ gangɨ re-n dɔne tɨ. 30Nḛ kɨn ə ra adɨ njé mo̰y je kɨ njé tɔgɨ goto je əi ngay dansi tɨ. Nɨngə kɨ ngay je dansi tɨ oyi tɔ. 31Re j-əi je wa jɨ gangi ta dɔ rɔjetɨ nɨngə, j-a j-osi me ta kɨ gangɨ tɨ lə Luwə al. 32Nɨngə, kɨ go rəbɨ lə ta kɨ gangɨ kɨn, Luwə ɨndə-je ɔjɨ-je mba kadɨ ta kɨ gangɨ osɨ dɔje tɨ naa tɨ kɨ dɨje kɨ gəri Luwə al, al. 33E be ə, ngakom je, lokɨ ɨkawi-naa kadɨ usoi nḛ nɨngə, ɨngəmi-naa. 34Re dəw madɨ ɓo ra-e ə, majɨ kadɨ uso nḛ me kəy tɨ ləne. Be mba kadɨ kaw-naa ləsi ɔr ta kɨ gangɨ re-n dɔsi tɨ al. Kɨ ɔjɨ dɔ ndəgɨ ta je, ndɔ kɨ m-tḛḛ dansi tɨ ə m-a m-ɨndə dɔe naa tɨ ɓəy.


text: 1Má vi kə Yesu kərintə gə vəcə tsa tə́ mbəlyi kə zəli njə́ mungə-ɓwagəghitə ngyi ná, ba njə hwə tə nkwa shə, a li dzəgə wuntyi mələmi tazhe tətəkərəshə wsha tə́ mbəlyi, a gə vəcə Hyalatəmwə. 2Má venkwashə, kwa furəshina Yohana mdi kə mələ batizəma. Vi kə njə fatə habarə tlə́nə və́ Yesu mələ, ba Yohana mnəkə wuntyi mbəlyi kə zəli njə́ dzəgə tá Yesu; 3ba hyá səkə gə sha Yesu nee, "Na Mdi kə mnə Hyalatəmwə kə mbəlyi ghə səkə-njə alandza tsa náa, náa yə́ ghə tsá damə ná?" əkwə. 4Ba Yesu gə nee, "Mayi wa gərətə tə́ Yohana wsha kə yə fatə ba nata nee, 5wuri ntsə ká ghuli kə mnəntəgwa, ndaka nənə nkwa hyá; ká gawde lə ká ghyaɓə, ndaka ntahə hyá; má ká dərəne, wuri dərəne-rahya kə kərintəgwa; yə midəngi mwa, ndaka fá vəcə hyá; má mbəlyi kə mtə-mtə, wuri mbəlyi kə mbə́tə hyá, a hyá ntahə lə mkyə; mbəlyi má wsi və mwa, tə gəgwa habarə ndərə tə́ hyá! 6Lə barəka mdi má mələ kanashə-kanashə kwa mni-njə tá rá," əkwə Yesu. 7Má vi kə mbəlyi kə zəli Yohana ngyi li ná, acə Yesu mə gə vəcə mbweghe Yohana tə́ mbəlyi kə tsənitəgwa kúkulə tsa nee, "Má vi kə yə li dzəmə gamba tazhe nə Yohana nə, waá wsi dzəgə yə nə, təkə ghi-yə ri—wtsi ndza sefi wghyiwghyi náa? 8Waá wsi kə yə dzəgə tá nə ndangə ri—mdi kə lambwi wsha ndəndərə náa? Má mbəlyi kə la wsha ndəndərə, mə gamba ndza hyá ná? Tə patla ra mbəgə ndza hyá huri? 9Gətə rá wa wsi və́ yə dzəgə tá nənə ndangə mə—zakuri kə gə vəcə Hyalatəmwə ná? Jiri, yira gə sha yə, má mdi kə yə nata mə gamba tsa, wuri kə mdashə zakuri kashasha! 10Təmburi Yohana, tsá kə Dləparamə Hyalatəmwə gə vəcə mbweghe-njə nee, 'Na mdi kə mnə-ra tsa; yira mnə njə́ tə kəma-ranga, tazhe ba njə hitə mni mbəlyi tə́ na nda səkə na,' əkwə. 11Jiri, yira gə sha yə mwa, mə paɗə mbəlyi kə yekigwa ala patəgwa ra wdunya, wuntə shə kə mdashə Yohana mdi kə mələ batizəma lə kulə wə. A mandara njə ndza dakuləa kala tsa shə, má mdi kwanahə mə paɗə mbəlyi kə dzəgə dzəmə mbəgə Hyalatəmwə, wuri kə mdashə Yohana! 12Tsəshə tə vi kə Yohana səkə rapə tə vi ɓeshie, tə ɓirətigwa mbəlyi dzəmə mbəgə Hyalatəmwə, a ɗa hyá lə dzəmə kashasha ndangə. 13Təmburi má zəmə mbəgə Hyalatəmwə, wuri wada ra Musa ba zaka zakuri hyi Hyalatəmwə paɗə kə gətə vəcə mbweghe-njə alandza, nda səkə Yohana. 14Á yə mbərəsa nee, Yohana, njə́ Iliya, tsá kə vəcə gətəgwa kwa Dləparamə Hyalatəmwə mbweghe zhinigwa-ranjə səkə tsa ná? Jiri, yira gə sha yə, Iliya tsa njə handanda! 15Kə fatə vəcə-ra tsa yəw? 16"Karə nə, kala waá ndza ra mbəlyi fangyi ri? Kala nggwasə kə ɗa gwanti tə ka ra shikwi ndza-rahya: ba wuntə bwata-rahya gə sha wuntə bwata nee, 17'A cimyi makwa yə́ tə́ yə, a və́ yə wtsə tə́ wə; ba yə́ mbəralyə yə ka ntahuni, a və́ yə ɗa wá, a mələ "Aya, aya!" wə,' əkwə hyá lə ngungunyi. 18Təmburi má Yohana, və́ njə zəmə wsha zəzərə lə sa wsha sa-sa wə; má kwə mbəlyi sha njə́ mwa, 'Mdi tləkə!' əkwə. 19Má Zəgwi ra Za ná, ndaka zəmə wsha zəzərə njə lə sa wsha sa-sa; a má kwə hyá sha njə́ mwa, 'Mdie nə, mbərəkətyə njə! Mdi kə sa badlə! Mcə hyi-njə, mbəlyi batali lə ká tsəni budi fafashə!' əkwə. Mandara tsəma wsi kə gəgwa, jiri Hyalatəmwə dzəgə ncətəgwa səkə kə tlə́nə jiri ndza njə mələ," əkwə Yesu sha mbəlyi ngyi. 20Ba Yesu nggəmi tá mbəlyi tə mələmi və́ njə mələ wsha kwatsəka tə, təmburi má-rahya wtubyi; 21kwə njə na, "Kwatsəka tə yə dye, ká Korazinu! Nggəra"wə tə yə dye, ká Baitsaida! Má ndərəma tə hyə ká Sur ba Saida zamə mələtəgwa wsha kwatsəka kə mələtəgwa tə hyə-yə tsa nə, kə wtubyi ndza hyá camənkwa ndangə, a bəhushə gwa-rahya lə wtsəri, ba mpumpuntə hwi-hya lə kacakaca va bikyi-hya. 22Yira gə sha yə mwa, má vəcirəvi kə Hyalatəmwə dzəgə gə kita, zhihwi-ma njə dzəgə zhihwi tá hyá, tə́ dzəgə njə zhihwi tá yə! 23"Má yə ká Kafarnahum kwa ngayə nə, bwanyə tsá tə yə dəwa! Má təkə ghi-yə, yə li dzəmə tamwə; ndana mbəlyi dzəgə wdi yə dzəmə ghwi dye! Má ndərəma tə hyə ká Saduma zamə mələtəgwa wsha kwatsəka kə mələtəgwa tə hyə-yə tsa nə, səfə ká Sadumaa hyi təmwə ɓeshi mə́. 24Yira gə sha yə mwa, má vəcirəvi kə Hyalatəmwə dzəgə gə kita, zhihwi-ma njə dzəgə zhihwi tá ká Sadumaa hyi, tə́ dzəgə njə zhihwi tá yə!" əkwə Yesu sha hyá. 25Má venkwashə ná, ba Yesu gə nee, "Wuri rá kə "usa na, Ta-tara, Tlamda nkwa mə tamwə lə nkwa tə ka paɗə, təmburi tsá kə na ncərətə jiri vəcə ngyi tə́ mbəlyi má sənata wsha, a ba mbushə va mbəlyi kə ntsəntsəkulə kə sənata wsha. 26Njə́a wsie nə, wuri rá kə "usa na, Ta-tara; təmburi lə "i-nga mələtə na tsətsə," əkwə. 27Ba Yesu gə mwa nee, "Zaka wsha paɗə, wuri Ta-tara kə fəyə ka ngara. Mdi shə mwa kə sənata Zəgwi ra Ta tsa wə—se waləka Ta-ranjəa kutəra-ranjə kalə. Mdi shə kə sənata Ta tsa mwa dəwa wə—se waləka Zəgwi-ranjəa kalə, ba wamara mdi kə Zəgwi tsa "i ncərəshə Ta-ranjəa. 28"Səkə wa tá rá, paɗə yə mbəlyi kə tərəhi va ntahə lə wsha dyedyeki kwa ghi-yə, a yira kəlaka yə hyá, a yə mkyəgwa və. 29Zəli rá wa, ba yə ɗatə yə tá kə́lə bwanyə səkwa tə rá; a ba yə tətəkə wsi səkə va rá, a yə dzəgə tlayi hinigwe ra mni—təmburi yira nə, masələmi rá, mdi kə wtəntə ghi-njə ka vwi nkwa. 30Má zəli rá, kasəkayə, dzawə mə ndangə wə; wsi dzəgə rá fə kwa ghi-yə mwa, dyedyeki wə," əkwə Yesu sha hyá.


text: 1Malamar ga hay, a seŋ tə ɗərev ga peteh, ndo ga hay tâ yaw hərwi ada Mbəlom mâ mbəl tay ha. Hərwi niye neŋ faya na ɗuwuleye me a Mbəlom haladzay. 2Na sər ha ta deɗek a satay məpay bəzay a Mbəlom peteh. Ane tuk na, tsəveɗ nakə deɗek eye məpay bəzay a Mbəlom aye na, tə sər bay. 3Tsəveɗ nakə Mbəlom ma təriye ha ndo ŋgwalak eye kame ŋgay aye na, tə sər bay. Ta pəla tsəveɗ tay wal. Andza niye, tsəveɗ nakə Mbəlom ma təriye tay ha ndo hay ŋgwalak eye kame ŋgay aye na, a satay bay. 4Na tsik andza niye na, hərwi ahəl nakə Kəriste a yaw aye na, ka ndəv ha bazlam mapala eye tebiye. A ge andza niye na, hərwi ada kwa way kə dzala ha ka neŋgeye na nəteye na, Mbəlom ma təriye tay ha ŋgwalak eye hay kame ŋgay. 5Musa tə gər ŋgay kə watsa ka tsəveɗ i məpay bəzay a bazlam mapala eye, ta tsəveɗ eye nakay ndo ma təriye ŋgwalak eye kame i Mbəlom. A watsa, a gwaɗ: «Ndo nakə kə pay bəzay tebiye a bazlam mapala eye na, ma hutiye sifa deɗek eye tə neŋgeye.» 6Tsəveɗ nakə ndo hay ta təra ŋgwalak eye hay kame i Mbəlom hərwi nakə tə dzala ha ka neŋgeye aye na, wal. Mawatsa eye mə Ɗerewel i Mbəlom, a gwaɗ ka tsəveɗ eye niye: «Ka tsətsah mə ɗərev: “Mata tsele a mbəlom way?” bay.» Andza məgweɗe: Mata tsele məzalay naha a Yesu Kəriste hərwi ada mâ mbəzlaw na, way? 7«Kâ tsik mə ɗərev yak: “Mata mbəzle a təv i mədahaŋ hay ka dala way?” sa bay.» Andza məgweɗe: Mata zalayaw a Yesu Kəriste hərwi ada mâ yaw na, way? Ɓa kə lətsew abəra ma mədahaŋ tsɨy. 8Ɗerewel i Mbəlom a gwaɗ ɗuh na: «Bazlam i Mbəlom neŋgeye bəse tə nəkar, neŋgeye dəreŋ bay, neŋgeye mə bazlam yak, neŋgeye mə ɗərev yak.» Bazlam eye neŋgeye nəte nakə faya nəmay nəmaa ɗatay ha a ndo hay aye, nəmay faya nəmaa gwaɗiye: «Dzalum ha ka Mbəlom.» 9Taɗə ka tsik tə bazlam yak «Yesu Kəriste na, Bəy Maduweŋ» ada ka təma a ɗərev yak Mbəlom kə lətse ahaya abəra ma mədahaŋ na, Mbəlom ma təmiye kar ha. 10Taɗə ka dzalakwa ha ka Yesu tə ɗərev kway na, ka tərakweye ŋgwalak eye hay kame i Mbəlom. Taɗə ka gwaɗakwa tə bazlam kway Yesu Kəriste Bəy Maduweŋ na, Mbəlom ma təmiye kway ha. 11Andza tə watsa mə Ɗerewel i Mbəlom na, tə gwaɗ: «Ndo nakə kə pa faya mədzal gər ŋgay aye na, wuray ma dzəmiye na ɗaɗa sa bay.» 12Mbəlom a tsikatay wu niye a nəteye tebiye. Wuray ka ŋgəna tay ha ka bo abəra Yahuda hay ta ndo neheye nəteye Yahuda hay bay aye bay. Bəy Maduweŋ neŋgeye Bəy Maduweŋ i ndo hay tebiye. Faya ma giye ŋgwalak a ndo neheye faya ta ɗuwuleye me aye tebiye. 13Andza mawatsa eye mə Ɗerewel i Mbəlom na, tə gwaɗ: «Kwa way ka ɗuwulay me a Bəy Maduweŋ mâ təma ha na, Bəy Maduweŋ ma təmiye ha.» 14Ane tuk na, ta dzala ha ka neŋgeye bay tuk na, ta ɗuwulay me na, kəkay? Ta tsəne labara ŋgay bay tuk na, ta dzaliye ha ka neŋgeye na, kəkay? Ndəray kə tsikatay bazlam ŋgay bay tuk na, ta tsəniye labara ŋgay na, kəkay? 15Ada tə slər ndo i maslaŋ hay bay tuk na, ndo i maslaŋ hay ta diye ta tsikateye na, kəkay? Andza mawatsa eye mə Ɗerewel i Mbəlom na, a gwaɗ: «Zəbum ma kəkay nakə ndo hay faya ta ŋgwasiye ta ndo neheye ti yaw məɗe ha Labara Ŋgwalak eye.» 16Ane tuk na, maa təma Labara Ŋgwalak eye na, ndo hay tsekweŋ tsa. Ezay ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom a gwaɗ: «Bəy Maduweŋ, maa təma bazlam yak nakə nəmaa ɗa ha aye na, way? Ndo hay haladzay bay.» 17Andza niye, ndoweye kə dzala ha na, kə tsəne təday. Ndoweye kə tsəne labara i Yesu Kəriste na, andza məgweɗe ndəray kə tsikay təday. 18Kə ge andza niye na, na tsətsahiye: Ta deɗek ndo i Israyel hay ta tsəne labara nakay bəɗaw? Ta tsəne. Andza mawatsa eye mə Ɗerewel i Mbəlom, a gwaɗ: «Ta tsəne bazlam tay ka məndzibəra tebiye, ada bazlam tay kə ndisl ka kokway i məndzibəra?» 19Na tsətsahiye sa: Ta deɗek ndo i Israyel hay ta sər ha bəɗaw? A satay məsəre ha bay. Maa tsik ahəl niye təday na, Musa, a gwaɗ: «Mbəlom a gwaɗ: Nəkurom Israyel hay, na təriye kurom ha kâ gum ɗəre ka slala nakə kəriye a dəɗ dala bay aye. Ka gumeye mevel, hərwi slala i ndo neheye tə sər wuray bay aye.» 20Ma dəba eye, Ezay ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom kə tsik parakka, a gwaɗ, Mbəlom a gwaɗ: «Ndo neheye ta pəlawa ga bay aye, ta huta ga. Na ɗa tay ha bo a ndo neheye, ta tsətsahawa ga bay aye.» 21Ka gər i Israyel hay na, Mbəlom a gwaɗ: «Na bəza ha həlay ga. Hwapat neŋ faya na gateye wiyaw a ndo ga hay hərwi ada tâ yaw. Ane tuk na, ta rəheŋ ha gər bay, ta kərah ga.»


text: 1Jəju əl njé ndo je ləne ə nə: «Sɔbɨ kadɨ mesi ɓəl al, adi mesi Luwə, ə adi-mi mesi tɔ. 2Me ɓe tɨ lə Bai, kəy je e ngay no̰o̰. Kɨn ə re e nḛ kɨ rɔjetɨ al ə, re m-a m-əl səsi, tadɔ m-aw kadɨ m-ɨndə dɔ lo dana mbata tɨ ləsi. 3Lokɨ m-aw, ə m-ɨndə dɔ lo dana gɨne gangɨ nɨngə, m-a m-təl tə m-re kadɨ m-ɔy səsi, m-aw səsi rɔm tɨ, kadɨ tə lo kɨ mi tɨ, səi ka səi tɨ tɔ. 4Səi, ɨgəri rəbɨ kɨ kaw lo tɨ kɨ m-ɨsɨ m-aw tɨ.» 5Lo kɨn tɨ, Tomasɨ əl Jəju ə nə: «Ɓaɓe, jɨ gər lo kɨ ɨsɨ aw tɨ al tɔ, ə ra ban be ə j-a jɨ gər rəbɨ kɨ kaw tɨ ə?» 6Ə Jəju əl-e ə nə: «Mi rəbɨ, mi ta kɨ rɔjetɨ, mi kɨsɨ kɨ dɔ taa. Rəbɨ kɨ rangɨ kɨ kadɨ dəw asɨ kaw-n rɔ Bai Luwə tɨ goto. 7Re ɨgəri-mi ɓa, a ɨgəri Bai tɔ. NGa nɨngə, təkɨ j-a-n ne wa kɨn, ɨgəri-e nɨm, oi-e nɨm tɔ.» 8Nɨngə Pɨlɨpɨ əl Jəju ə nə: «Ɓaɓe, ɨtɔjɨ-je Bawje Luwə adɨ j-o-e par ə, e wa kɨn asɨ-je nakɨ.» 9Ə Jəju ɨle tɨ ə nə: «Pɨlɨpɨ, e mari nu ba ə m-a səsi ne kɨn ka ɨgər-m al ɓəy a? Dəw kɨ oo-m ɓa, oo Bai Luwə tɔ. Ra ban be ə əl ə nə: “Ɨtɔjɨ-je Bawje Luwə adɨ j-o-e?” 10O tə ta kɨ rɔjetɨ al kadɨ mi m-ɨsɨ me Bai tɨ, ə Bai ɨsɨ mem tɨ a? Ta je kɨ m-ɨsɨ m-əl səsi kɨn, e mi wa kɨ dɔm ɓa m-ɨsɨ m-əl al; e Bai kɨ ɨsɨ mem tɨ ə ɨsɨ ra kɨlə je ləne. 11Adi-mi mesi təkɨ mi m-ɨsɨ me Bai tɨ, ə Bai ɨsɨ mem tɨ tɔ kɨn. A re adi-mi mesi dɔ ta je tɨ kɨ m-ɨsɨ m-əl al ə, kɨlə ra je lə Luwə kɨ oi kɨ kəmsi kɨn yo ə, adii mesi ndə̰y. 12Təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi, dəw kɨ adɨ-m mene ɓa, e ka a ra nḛ je kɨ m-ɨsɨ m-ra-de kɨn tɔ. A ra nḛ je kɨ ətɨ ɓəl ngay ɓəy, mbata mi m-ɨsɨ m-aw rɔ Bai tɨ. 13NGa nɨngə, nḛ je pətɨ kɨ ɨdəji me tɔm tɨ ə, m-a m-ra m-adɨ səsi, mba kadɨ mi NGon, m-ra m-adɨ dɨje ɨləi tɔjɨ dɔ Bai Luwə tɨ. 14Kɨn ə re ɨdəji nḛ madɨ me tɔm tɨ ə, m-a m-ra m-adɨ səsi.» 15Jəju ɨlə ta kɨ rangɨ dɔ tɨ ɓəy ə nə: «Kɨn ə re ɨndɨgi-mi ə, a təli rɔsi go ndu-kun je tɨ ləm. 16Nɨngə mi, m-a m-dəjɨ Bai Luwə kadɨ ɨlə kɨ NJe ra səsi kɨ rangɨ, kɨ a ɨsɨ səsi bɨtɨ kɨ no̰ tɨ. 17E ə e NDɨl kɨ nje ra nḛ kɨ rɔjetɨ, kɨ dɨje kɨ dɔnangɨ tɨ ne asi kadɨ taai-e mede tɨ al, tadɔ ooi-e al, taa gəri-e al tɔ, nə səi je, ɨgəri-e, mbata ɨsɨ kadɨsi tɨ ne, taa a ɨsɨ mesi tɨ tɔ. 18M-a m-ɨyə̰ səsi kɨ karsi tə ngan kal je be al, nə m-a m-təl kadɨ m-re rɔsi tɨ. 19Nay ngay al kadɨ dɨje kɨ dɔnangɨ tɨ ne a ooi-mi al ratata, nə səi je, a oi-mi, tadɔ m-ɨsɨ kɨ dɔm taa, taa səi je ka a ɨsi kɨ dɔsi taa tɔ. 20NDɔe tɨ kɨn ə, a oi kadɨ mi me Bai tɨ, nɨngə səi, səi mem tɨ, ə mi, mi mesi tɨ tɔ. 21Dəw kɨ nje ndɨgɨ-m, e dəw kɨ ngəm go ndu-kun je ləm majɨ nɨm, təl rɔne go tɨ nɨm. Bai a ndɨgɨ dəw kɨ nje ndɨgɨ-m, nɨngə mi ka m-a m-ndɨge tɔ, taa m-a m-tɔje rɔm kɨ taga kadɨ gər-m tɔ.» 22Judɨ (kɨ Judasɨ Isɨkarɨyotɨ al) əl Jəju ə nə: «Ɓaɓe, ra ban be ə je par ə a tɔjɨ-je rɔi kɨ taga kadɨ jɨ gər-i, ɓɨ a tɔjɨ rɔi kɨ taga kadɨ ndəgɨ dɨje kɨ dɔnangɨ tɨ ne kɨn gəri-ni al ə?» 23Jəju ɨle tɨ ə nə: «Dəw kɨ ndɨgɨ-m ə, a ngəm go ta je ləm. Bai a ndɨge, nɨngə je kɨ Bai Luwə joo pu j-a jɨ re rɔe tɨ, j-a j-ɨndə ɓe naa tɨ sie. 24Dəw kɨ ndɨgɨ-m al, təl rɔne go ta je tɨ ləm al. Ta je kɨ ɨsɨ tḛḛ tam tɨ ə ɨsɨ oi kɨn, e ta je kɨ mi wa m-əl kɨ dɔm al, nə e ta je kɨ ḭ rɔ Bai tɨ kɨ nje kɨlə-m. 25M-əl səsi ta je kɨn dɔkagɨlo kɨ mi səsi naa tɨ ne ɓəy kɨn. 26NJe ra səsi, NDɨl kɨ Bai a ɨlə sie adɨ səsi me tɔm tɨ kɨn, a ndo səsi nḛ je pətɨ, taa a ole mesi dɔ nḛ je tɨ pətɨ kɨ m-əl səsi tɔ. 27M-ɨyə̰ lapɨya m-adɨ səsi, m-adɨ səsi lapɨya. Nɨngə mi m-adɨ səsi təkɨ dɨje kɨ dɔnangɨ tɨ ne adii səsi al. Adi mesi osɨ nangɨ, ɨɓəli al. 28Oi tḛḛ tam tɨ m-əl m-ə nə: “M-a m-aw, ə m-a m-təl m-re rɔsi tɨ”. Nɨngə kɨn ə re ɨndɨgi-mi ə, a ɨrai rɔnəl dɔ kaw tɨ kɨ m-ɨsɨ m-aw rɔ Bai tɨ, tadɔ e, e kɨ bo ɨtə-m. 29M-əl səsi ta kɨn ɓasɨne, kəte taa kadɨ nḛ je rai nḛ, kadɨ tə lokɨ a rai nḛ ɓa, adii mesi. 30M-a m-əl səsi ta gogɨ al ngata, tadɔ, nje majal kɨ ɨsɨ ɨndə tɔgɨne dɔ dɨje tɨ kɨ dɔnangɨ tɨ ne, re. Nɨngə e aw kɨ tɔgɨ madɨ dɔm tɨ al, 31nə a ɨngə ta rəbɨ kadɨ ra adɨ dɨje gəri təkɨ m-ndɨgɨ Bai, ə m-ra nḛ je təkɨ Bai dəjɨ-m kadɨ m-ra. ḬḬ taa lo kɨn tɨ adɨ j-awi.»


text: 1Mi Pɨyər kɨ nje kaw kɨlə lə Jəju Kɨrɨsɨ, m-ndangɨ makɨtɨbɨ kɨn madɨ səi je kɨ Luwə mbətɨ səsi, kɨ ɨsanəi-naa, adɨ ɨsi tə mba je dɔnangɨ je tɨ kɨ Po̰, kɨ Galasi, kɨ Kapadosɨ, kɨ Aji, kɨ Bɨtɨni. 2Luwə kɨ Bawje mbətɨ səsi kəte, kɨ go ndɨgɨ ra tɨ ləne, kadɨ səi dɨje lie kɨ takul NDɨle, kadɨ ɨtəli rɔsi go Jəju tɨ, ə kadɨ məse togɨ səsi adɨ ayi njay. Kadɨ me-majɨ kɨ kɨsɨ-maje lə Luwə to mbar mbar kɨ dɔsi tɨ. 3Tɔjɨ kɨ dɔ Luwə tɨ kɨ Baw Ɓaɓe ləje Jəju Kɨrɨsɨ, tadɔ me-majɨ lie kɨ ngay kɨ ojɨ-n-je kojɨ kɨ sɨgɨ, kɨ go rəbɨ kḭ Jəju Kɨrɨsɨ dan njé koy je tɨ. Lo kɨn tɨ, j-aw kɨ nḛ kɨndə me dɔ tɨ kɨ to ratata, 4tadɔ j-aw kɨ nḛ majɨ je kɨ Luwə ngəm dɔra̰ tɨ mbata ləje. E nḛ kɨ a ndum al nɨm, a uwə yoro al nɨm, taa ndolee a goto al nɨm tɔ. 5Nḛ je kɨn Luwə ngəm-de dɔra̰ tɨ mbata ləsi səi je kɨ tɔge ɨsɨ ngəm səi kɨ takul kadɨ-me, mbata kajɨ, adɨ e kajɨ kɨ e ɓasi kadɨ dɔe a tḛḛ ndɔ kɨ dɔbəy tɨ. 6E kɨn ə ɨsɨ adɨ səsi rɔnəl, lokɨ nḛ na je kɨ dangɨ dangɨ kɨ dɔkagɨlo ndə̰y be adɨ me-ko̰ ra səsi. 7Ɔr kɨ e nḛ kɨ a tujɨ ka, nai-e me por tɨ kadɨ ooi-e. Be tɔ ə, nḛ na je ka kɨn ɨsɨ nai kadɨ-me Luwə ləsi kɨ gate ɨtə ɔr, kadɨ ooi se e kɨ rɔjetɨ wa. Re e kɨ rɔjetɨ nɨngə, a ɨngəi pɨtɨ, kɨ tɔɓa, kɨ kɔsɨ-gon lokɨ Jəju Kɨrɨsɨ a tḛḛ hɔy. 8Jəju kɨ oi-e kɨ kəmsi al, nə ɨndɨgi-e, oi-e al ɓəy, nə adi-e mesi. Nɨngə ɨsɨ rai rɔnəl, adɨ e rɔnəl kɨ bo ngay, dum kəl tae. 9Tadɔ ɨngəi nḛ kɨ adi mesi kɨ dɔe, adɨ e kajɨ rɔsi. 10Kɨ ɔjɨ dɔ kajɨ kɨn, njé kəl ta je kɨ ta Luwə tɨ, ndəri gɨne, taa dəji ta dɔ tɨ ngay tɔ. Adɨ e njé kəl ta je kɨ ta Luwə tɨ dɔ kadɨ-kare tɨ kɨ Luwə ɨndə dɔe dana kəte adɨ səsi. 11NJé kəl ta je kɨ ta Luwə tɨ sangi kadɨ n-gəri se dɔkagɨlo kɨ ra ə nḛ je kɨn a rai nḛ, ə nḛ je kɨ ban ə a rai nḛ dɔkagɨloe tɨ kɨ NDɨl Kɨrɨsɨ ɔjɨ-de wa? Tadɔ NDɨl Kɨrɨsɨ kɨ mede tɨ tɔjɨ-de dɔkagɨlo kɨn kəte, lokɨ əl ta dɔ ko̰ je kɨ Kɨrɨsɨ a ɨngə kɨ tɔjɨ kɨ a re go ko̰ tɨ. 12Luwə adɨ nje kəl ta kɨ tae tɨ gəri təkɨ, mbḛ kɨ n-ɨndə tade tɨ kɨn e kɨ mba majɨ ləde əi je wa al, nə e kɨ mba majɨ ləsi ə ɨləi mbḛ kɨn. NGɔsɨne njé kɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ ɨləi səsi mbḛ kɨn kɨ takul tɔgɨ lə NDɨl Luwə kɨ Luwə ɨlə sie adɨ ḭ dɔra̰ tɨ re. MBḛ kɨn, malayka je kɨ dɔde ka sangi kadɨ n-gəri gɨne tɔ. 13Tadɔ kɨn ə, kadɨ adi tagasi ɨsɨ kəm, adi kəmsi ay njay kadɨ ɔri mbo̰ nḛ kɨ majɨ kɨ nḛ kɨ majal naa tɨ. Kadɨ kɨndə me dɔ tɨ ləsi ba pətɨ e dɔ kadɨ-kare tɨ kɨ Luwə a adɨ səsi, lokɨ Jəju Kɨrɨsɨ a tḛḛ hɔy. 14Sɔbɨ kadɨ səi njé təl rɔ go ta tɨ lə Luwə, ɓɨ uni go ngur darɔ kɨ kəte ɨsɨ ndɔr səsi, lokɨ ɨsi day dɔ rɔsi tɨ ɓəy kɨn al. 15Nɨngə, təkɨ Luwə kɨ ɓar səsi e nje Kay NJay ka kɨn ə, səi je ka, kadɨ ayi njay me pa njɨyəsi je tɨ pətɨ tɔ. 16MBata makɨtɨbɨ lə Luwə əl ə nə: «A səi dɨje kɨ kay njay, tadɔ mi kɨ Kay NJay.» 17Re me kəl ta je tɨ ləsi kɨ Luwə, ɨsɨ ɓari-e Bawsi, e kɨ e Luwə kɨ nje gangɨ ta dɔ dəw tɨ kɨ ra kɨ go kɨlə rae tɨ ɓɨ, ɔr kəm dəw dana al nɨngə, majɨ kadɨ nḛ rasi e kɨ go ɓəl Luwə tɨ, dɔkagɨlo tɨ kɨ ɨsi tə mba je dɔnangɨ tɨ ne kɨn. 18Nɨngə ɨgəri majɨ təkɨ e kɨ la ə se ɔr kɨ əi nḛ je kɨ a tuji kɨn ə Luwə ɨgə-n dɔsi me nḛ ra je tɨ kɨ majal, kɨ kasi je ɨyə̰i adi səsi kɨn al. 19Nə e kɨ məsɨ Kɨrɨsɨ kɨ gate dum ndogɨ, ə Luwə ɨgə-n dɔsi. Kɨrɨsɨ kɨ e tə ngon batɨ kɨ nḛ madɨ ra-e al, ta nḛ kɨ majal ɔde al tɔ. 20Luwə mbəte, ɨndə dɔe dana kəte no̰ kɨlə ngɨrə dunɨya̰ tɨ nu kɨ mbata kadɨ-kare kɨn, nɨngə tḛḛ kɨ dɔe dɔkagɨlo tɨ kɨ dɔbəy tɨ, mbata majɨ ləsi. 21E kɨ takul Kɨrɨsɨ ə, uni mesi adi Luwə, kɨ tḛḛ sie dan njé koy je tɨ, ə ade tɔɓa, mba kadɨ kadɨ-me, kɨ kɨndə me dɔ tɨ ləsi e kɨ dɔ Luwə tɨ. 22Təkɨ ayi rɔsi njay, kɨ go rəbɨ təl rɔ go ta tɨ kɨ rɔjetɨ, mba kadɨ ɨndɨgi ngako̰si je kɨ me Kɨrɨsɨ tɨ, kɨ kanjɨ kədɨ kəm-naa, sɔbɨ kadɨ ɨndɨgi-naa dansi tɨ, kɨ yo kɨ nḛ, kɨ me kɨ kay njay. 23Kojɨ kɨ oji səsi sɨgɨ, e kɨ ta rəbɨ lə bawsi je kɨ njé koy kɨn al, nə e kɨ takul nḛ dɨbɨ kɨ a oy al, kɨ takul ta koy al kɨ a to ratata. 24MBata makɨtɨbɨ lə Luwə əl ə nə: «Dɨje pətɨ toi tə mbi kam be, Nɨngə majɨde pətɨ, to tə putɨ kam be tɔ. Kam ndole, pute jɔre, 25Nə ta lə Ɓaɓe to lo tone tɨ ratata kɨ no̰ tɨ.» Ta kɨn e Poy Ta kɨ Majɨ kɨ ɨləi səsi mbḛ.


text: 1Má ncini hya ɓwagə nda səkə mbəlyi mələ sarəka kə yiyisi mimyi gamə lə sarəka ra buredyi kama yisəti mə, ba mbəlyi kukulə mə ká mələ sarəka lə mala-mala kə sənata wada ra Musa və nkwa kə tsə́ Yesu cacika, a hyá pətlə njə́. 2Kwə hyá na, "Washə myi tsə́ njə́ vi ndza mbəlyi ɗa sarəka tsa, vashə myi tlanətə mpa wə," əkwə. 3Má venkwashə, vi ndza Yesu hankyə ya Siman mdi dərəne kwa Baitanya, a hyá zəmə wsi kə zəmə ná, ba wuntə malə səkə lə ɓurədyi kwa pyi—tsá ndza njə nee, dzawə pá ra tsəli ɓurədyi tsa kashasha, təmburi lə|i nardi|d mələtəgwa njə. Ba njə mnəntə mnyə pyi tsa, ba shishikərəmə ɓurədyie dzəgwa mə ghi tə́ Yesu. 4Wuntyi mbəlyi tə nkwa shə ná, ba mni-hya mpwə və; ba hyá gə sha ghi-hya nee, "Təmburi waá nda ɗantə ɓurədyi tsa njə fashə ri? 5Waá kuji-ma tsá kə mbəlyi pahwi ɓurədyie tə dinari arəwi makənə, a nggərəkə "u"wi-njə tə́ ká tiki ri?" Ba hyá ngungunyi maləa dabwaa: "Ndərə mə wə! Ndərə mə wə!" əkwə hyá. 6Ba Yesu gə sha hyá nee, "Dlənata wa maləa! Təmburi waá nda ngungunyi njə́ yə ri? Wsi tsapə tsá kə njə mələtə rá, dadyegwee! 7Má ká tiki nə, tá yə hyá wamara vi; wamara vi kə yə "i mwa ná, ndaka vweta hyá yə. A má yira ki, ka ndzatagwa myi nda səkə rá hwə tá yə wə. 8Má maləa ná, wuri njə kə mələtə tlə́nə ndza njə tsəramə mələtə; təmburi ɓurədyi kə njə shishikətə tə rá tsa nə, tazhe hyi rá tá lántəgwa. 9Jiri, yira gə sha yə mwa, nkwa shə dzəgə mbəlyi gə vəcə-ra tə kwa wdunya kə́rəpi, kama mbəlyi gə wsi kə maləa mələtə, tazhe zəzi njə́ lə wə," əkwə Yesu. 10Má venkwashə mənə, Yahuda Iskariyoti—tsá ndza njə nee, patlə njə mə mbəlyi mungə-ɓwagəghitə kə zəli Yesu ngyi—ba li dzəgə tá mbəlyi kukulə mə ká mələ sarəka tazhe pahwi Yesu tə́ hyá. 11Má vi kə hyá fatə vəcə Yahuda tsa ná, ba hyá dlama tə́, ba gə sha njə́ nee, "Yə́ nggə na "u"wi, a na kə ncətə yə́ nkwa ndza yə́ tsəshə njə́ tə," əkwə. Yahuda ná, acə njə mə və hunkwa kə tsərəshə Yesu tə́ hyá. 12Má tə vəci kə mbəlyi atə zəmə sarəka ra buredyi kama yisəti məa, vi ndza mbəlyi həhənə gamə ná, ba mbəlyi kə zəli njə́ səkə yiwi va Yesu nee, "Kaá "i na a yə́ dzəgə mələ na wsi kə zəmə sarəka kə yiyisi mimyi gamə ri?" əkwə. 13Ba Yesu mnəkə wuntyi mbəlyi ɓwagə mə hyá nee, "Mayi wa dzəmə mələmi. Má kə dzəmə yə ná, yə dzəgə kəmə lə wuntə mdi lə ləpwə yemyi kwa ghi; 14zəli wa njə́ dzəgə ya ndza njə jakə, ba yə gə sha tlamda ya shə nee, 'Má kwə Mala nə, kaá mpya dzəgə njə zəmə sarəka mə lə mbəlyi kə zəli njə́ ri? kwə,' əkwə yə sha njə́. 15Mdi shə dzəgə ncə yə wuntə mpya dabwaa, tsá kə mbəlyi anətə kwa ghi wuntə mpya—tsá ndza njə nee, wuri mbəlyi kə hitə zaka mbwara wsha məɓa paɗə; mə nkwa shə dzəgə yə mələ myi wsi kə zəmə, a myi zəmə," əkwə Yesu sha hyá. 16Ba mbəlyi ɓwagə ngyi tlagwa li dzəmə mələmi, ba dzəgə tawa mpya tsa kala tsá kə Yesu gərətə tə́ hyá talala; ba hyá mələtə wsi kə zəmə sarəka tsa, a fəyə məɓa. 17Má hatikwari ná, ba Yesu səkə dzəmə mpyaa lə mbəlyi kə zəli njə́ mungə-ɓwagəghitə ngyi. 18Má tə zəmə wsi kə zəmə hyá ná, ba Yesu gə nee, "Jiri, yira gə sha yə, wuntə mdi patlə mə yə, tsá ndza yə́ zəmə wsi kə zəmə tə nkwa kutə lə nə, njə dzəgə pahwi rá," əkwə. 19Wuɗikki kwə hwi mbəlyi kə zəli njə́ ngyi va vəcəa; acə hyá mə yiwi va njə́ kutə-kutə nee, "Yira ná? Yira ná?" əkwə. 20Ba Yesu gə sha hyá nee, "Má mdi kə dzəgə pahwi rá tsa nə, mdi kutə mə yə mbəlyi mungə-ɓwagəghitə tsa—tsá ndza yə́ ncə pəla dzəgwa kwatləkwi kutə, a zəmə ɗafa lə. 21Zəgwi ra Za dzəgə mtə, kala tsá kə gətəgwa kwa Dləparamə Hyalatəmwə; a má mdi kə dzəgə pahwi Zəgwi ra Za tsa ná, nggəra"wə tə njə́—kuji-ma tsá má mdi shə yekigwa ndangə mə́," əkwə Yesu. 22Má vi ndza hyá tə zəmə wsi kə zəmə tsa ná, ba Yesu kətə ɗafa, a "usa Hyalatəmwə; ba njə wtləwtləlyə ɗafa tsa, a nggərəkə tə́ mbəlyi kə zəli njə́ nee, "Ndawali wa ba yə ɗahwi; njə́a nə, tlyi gwa-tara," əkwə. 23Ba njə kətə kwatləkwi lə yemyi anapə kwa, ba zhini "usa Hyalatəmwə, ba nggərəkə tə́ hyá; ba hyá səsavə səmə kwa, paɗə-hya. 24Kwə njə na sha hyá, "Njə́a nə, mimyi-ra, tsá kə Hyalatəmwə mputə aləkawalə lə—tsá kə dzəgə shikəntəgwa tazhe mbə mbəlyi kúkulə. 25Jiri, yira gə sha yə mwa, ka zhini rá sa yemyi anapə kwa wdunya wə—se tə vəci ndza rá dzəgə sa tsá kwarə ta mə zəmə mbəgə Hyalatəmwə," əkwə Yesu. 26Ba hyá atə cimyi kə fali Hyalatəmwə, a ba tlagwa li dzəmə mwə rə Zaitun. 27Má mə mwəa ná, ba Yesu gə sha hyá nee, "Paɗə-yə dzəgə mbə́lə tá rá; təmburi wuri kə ɗafətəgwa kwa Dləparamə Hyalatəmwə nee, 'Yira dzəgə pətlə mdi kə ya wsha; təmə hyi-njə dzəgə tətahəntəgwa kutikutyanggə mwa,' əkwə. 28A má vi kə rá dzəgə tlanətəgwa lə mkyə səmə kwa kúlə, yira dzəgə dzəgwa Galili nda səkə yə dzəgwa," əkwə Yesu sha hyá. 29Ba Bitrus gə sha njə́ nee, "Mandara paɗə mbəlyi mbə́lə tá na nə, Tlamda nə, ka dzəgə rá mbə́lə wə!" əkwə. 30Ba Yesu gə nee, "Jiri, yira gə sha na, Bitrus, má nda səkə nggəli ka 'kakəriyakə' kwá ɓwagə tə vərə ɓeshie nə, na dzəgə nggərə ghəpi sənata rá ka makənə zhigi," əkwə. 31Ba Bitrus zhini gə dəwa akə nee, "Mandara mbəlyi ndza pətlə myi, gyapə-myi nə, wsi shə ba rá gə nee, 'Vá sənata na rá wə,' əkwə wə, Tlamda wə!" əkwə Bitrus. Tsətsə kwə zaka mbwara mbəlyi kə zəli Yesu ngyi paɗə. 32Ba hyá li dzəgə wuntə nkwa ndza mbəlyi ka Jatsamani. Ba Yesu gə sha mbəlyi kə zəli njə́ nee, "Njiwegwa tə nkwaa, yira lie mələ adəwa," əkwə; 33ba njə kata Bitrus ba Yakubu hyá lə Yohana, a ba li lə hyá. Venkwashə ná, ba məhələ Yesu ɗantəgwa kashasha; 34ba njə gə sha mbəlyi makənə ngyi nee, "Wuri mni-ra kə ɗantəgwa kashasha, a və nkwa kə pətlə rá dzəgwa hyə; njiwegwa tə nkwaa, ba yə ghətə rá mələlə," əkwə. 35Ba njə asəntəgwa dzatə ghetə batlyə, ba latəgwa tə ka mədzəɓi, a mələ adəwa tazhe ba bwanyə tsa kələntəgwa kwa ghi-njə, ndərə kandə mələtəgwa. 36Kwə njə na mə adəwa tsa, "Ta-tara, zaka mbwara wsha, kasəkayə tə́ na; má kə ɗatə yə na tə́, kələntə rá bwanyə tsa kwa ghi-ra; a má wsi kə rá "i, tsá mələ na wə—se wsi kə ghi-nga "i," əkwə. 37Ba njə zhinikəgwa sha tá mbəlyi kə zəli njə́ makənə ngyi; má nda sha njə ná, tahya-tahya hyá. Ba njə gə sha Bitrus nee, "Siman! Hya tsá hya na ná? Ndana kandə na ghətə rá mələlə ndzatagwa batlyə awa patlə huri? 38Njiwegwa mələlə ba yə mələ adəwa, vashə yə dzəmə mələ wsi ntimye; təmburi dawi dənama va mdi ka mələ wsi ndərə kə mni-njə "i a njə mələ," əkwə. 39Ba Yesu zhintə lie mələ adəwa shə, a gədyi Hyalatəmwə kala tsá kə njə gədyi njə́ mə adəwa-ranjə ɓayəa. 40Ba njə zhinikəgwa səkə tá hyá. Má nda səkə njə ná, tə hya hyá, təmburi kandə hyá njigwe mələlə va hya wə; a vá sənata wsi kə gə hyá tə́ Yesu va həwə wə. 41Má vi kə Yesu zhinikəgwa səkə tá hyá kwá makənə ná, ba njə gə sha hyá nee, "Səfə yə tá hya dəwa akə ná? Wuri tsətsə mənə; təmburi wuri vi kə səkə, a mbəlyi tsərəshə Zəgwi ra Za tə́ mbəlyi "yagarə. 42Tlawagwa, myi li—na mdi kə pahwi rá tsa kə səkə!" əkwə. 43Má nda səkə Yesu kərintə gə vəcə-njə tsa ná, vəkkə Yahuda səkə—tsá ndza njə nee, patlə njə mə mbəlyi mungə-ɓwagəghitə kə zəli Yesu ngyi. Lə mbəlyi kúkulə səkə njə məsəbə-njə; lə hwa va hyá, lə yə mbutli. Mbəlyi kukulə ká Yahuda, ba mbəlyi kukulə mə ká mələ sarəka hyá lə mala-mala kə sənata wada ra Musa, tsá kə mnəkə hyá səkə. 44Wuri mdi kə pahwi Yesu tsa kə gəhwi lə mbəlyi məsəbə-njə ngyi nee, "Má mdi ndza rá dzəgə məkivə njə́ ná, njə́ mdi shə; tsəshə wa njə́, ba yə li lə njə́," əkwə. 45Ba Yahuda səkə kwa tá Yesu lənkwa-lənkwa, a gə nee, "Samə, Mala!" əkwə, a ba məkivə Yesu fashə. 46Təkwashə-təkwashə ná, ba mbəlyi və́ njə gəhwi lə ngyi səkə tsəshə Yesu kərəppi, a tsəyi njə́ ntəntənggi. 47Tsəshə kə hyá tsəshə njə́ mwa, ba wuntə mdi patlə mə mbəlyi kə zəli Yesu tə nkwa shə ntsəkalyə hwa-ranjə fattə, a farəntə tləmə vari ghi tə mava ra mdi kulə mə ká mələ sarəka. 48Ba Yesu gə sha mbəlyi kúkulə kə tsəshə njə́ ngyi nee, "Lə yə hwa ba yə mbutli səkə yə tazhe tsə́ rá, kala wsi kə tsə́ mdi kə fasa nkwa ná? 49Wamara vi tətəkə wsha rá tə́ mbəlyi kwa mpya Hyalatəmwə, tə nkwa kutə lə yə, a və́ yə tsə́ rá wə. A má təmburi ba wsi kə gətəgwa kwa Dləparamə Hyalatəmwə njigwe jiri, wuri," əkwə Yesu. 50Má vi kə mbəlyi tsəshə Yesu ná, pəwwi mbəlyi kə zəli njə́ tla tá njə́ paɗə, a mbə́lə kutikutyanggə. 51Mə mbəlyi kə zəli Yesu ngyi mwa, wuntə zəgwi dyegwe tsá shə, tsá kə gaɓətə mayafyi kalə; ba mbəlyi ngyi tsə́ njə́, 52a waləka mayafyi tsá kə hyá tsəshə; ba njə mbə́lə məntərasi. 53Ba hyá kələkə Yesu dzəgə ya mdi kulə mə ká mələ sarəka. Má venkwashə, mbəlyi kukulə ká Yahuda, ba mbəlyi kukulə mə ká mələ sarəka hyá lə mala-mala kə sənata wada ra Musa, wuri hyá kə tsənitəgwa hankyə ya-njə paɗə. 54Má Bitrus mwa ná, ba zəlitə Yesu kətərəmbwi-kətərəmbwi məsəbə tityi dzəgə ya mdi kulə tsa, ba səkə jakə dlavə; ba njə njigwe divvi mə mbəlyi kə ya ya, a fá ghwi. 55Zaka mbwara mbəlyi kukulə kə tsənitəgwa ngyi paɗə mənə ná, ba hyá və vəcə ka fə tə Yesu tazhe pətlə njə́; a ndyarə hyá və. 56Mbəlyi kúkulə tsá kə fətə vəcə tsangwi tə njə́, a vá tsə vəcə-hya shə wə—təmburi dadamə vəcə kə hyá gətə, paɗə-hya; vá daɓətəgwa wə. 57Ba wuntyi mbəlyi tlagwa dəwa, a gə tsangwi dzəgə tə Yesu; 58kwə hyá na, "Wuri yə́ kə fatə njə gə venkwashə nee, njə dzəgə dlantə mpya Hyalatəmwə kə mbəlyi anətə tsa; má mə hya makənə ná, njə dzəgə anə wuntə, tsá ndəma mdi anətə, əkwə njə!" əkwə mbəlyi ngyi fashə. 59Má vəcə kə hyá gətəa mwa dəwa, vá daɓətəgwa wə. 60Ba mdi kulə mə ká mələ sarəka tlagwa tə kəma-rahya paɗə, a gə sha Yesu nee, "Ka zhini vəcə na huri? Karə wsha kə mbəlyi fətə dzəgə tə na ngyi, tsəma ri?" əkwə. 61Má Yesu mwa, ba njigwe divvi kama zhinirəshə vəcə. Ba mdi kulə tsa gə sha njə́ nee, "Na Kristi Mdi kə mnə Hyalatəmwə, Zəgwi ra Hyalatəmwə handa ná?" əkwə. 62"Yə," əkwə Yesu, ba gə mwa nee, "Yə dzəgə nə Zəgwi ra Za məndzə məɓa tá Hyalatəmwə, Mdi lə dənama paɗə, kwa bəla ɗafa-ranjə; mwa, yə dzəgə nə njə́ tə səkwa məɓa tamwə mə kulyaɓa!" əkwə. 63Má vi kə mdi kulə tsa fatə vəcəa ná, ba mni-njə fwə; ba njə wkyahəntə lə"use-ranjə, a gə nee, "Wuntə vəcə shə zhini myi və wə! 64Kə fatə vəcə kə wshəntə Hyalatəmwə kə njə gətəa yəw? Tsəma kwə yə lə njə́r?" əkwə njə sha hyá. "Pətləshə njə́ mbəlyi!" əkwə hyá paɗə. 65Ba wuntyi mbəlyi mə hyá ntintivishə njə́ lə ndigulyi; ba hyá mbushə ntsə-njə, a nkənkə njə́. Kwə hyá na sha njə́ ná, "Waá mdi kə nkəvə na ri? Gətə yə́ mə, zakuri!" əkwə. Má mbəlyi kə ya ya mdi kulə tsa dəwa, ba hyá nkənkəvə njə́. 66Má Bitrus ná, divvi njə kwa dlavə. Má nda fá na ná, ba wuntə zhamalə səkə tá njə́—tsá ndza njə nee, wzha rə ya mdi kulə tsa njə; 67vi kə njə nata Bitrus tá ghwi ná, ba njə nənə Bitrus kwantsə-kwantsə, a ba gə sha njə́ nee, "Na nə, mdi kə zəli Yesu mdi ká Nazarat tsa na dəwa!" əkwə. 68Ba Bitrus wɗintə nee, "Awə! Vá sənata wsi kə na gəa rá wə," əkwə njə, ba tlagwa li dzəgwa dambala. "Kakəriyakə," əkwə nggəli ka venkwashə mwa. 69Má kwaɓa ná, ba wzha rə yaa zhini nata njə́, ba gə sha mbəlyi tə nkwa shə nee, "Mdie nə, mə mbəlyi kə zəli mdi fashə tsa njə!" əkwə. 70"Awə! Mdi kə zəli mdi tsa rá wə!" əkwə Bitrus wɗintə. Tamakə batlyə mwa ná, ba mbəlyi tə nkwa shə gə sha Bitrus nee, "Na nə, mdi kə zəli mdie na pakatə, təmburi mdi ká Galili na!" əkwə. 71Ba Bitrus wdlantə ghi-njə nee, "Á Hyalatəmwə pətləshə rá, ndərə tsangwi tsá gə rá! Vá sənata mdi tsa rá tappə wə!" əkwə. 72Má təkwashə-təkwashə ná, "kakəriyakə," əkwə nggəli ka kwá ɓwagə; ba Bitrus zəzitə vəcə kə Yesu gərətə nee, "Má nda səkə nggəli ka 'kakəriyakə' kwá ɓwagə nə, na dzəgə nggərə ghəpi sənata rá ka makənə zhigi," əkwəa; pəmmi Bitrus tə ntahuni rəɓ, rəɓɓi.


text: 1NGakom je kɨ konanm je, ɨgəri majɨ kadɨ ta kɨ m-ɨsɨ m-əl səsi kɨn, m-əl səsi tə dɨje kɨ gəri ndu-kun majɨ. Nɨngə ndu-kun aw kɨ tɔgɨ dɔ dəw tɨ lokɨ dəw ɨsɨ-n kɨ dɔne taa ɓəy kɨn par. 2E be ə, dəne kɨ taa ngaw, ndu-kun dɔɔ-e naa tɨ kɨ ngawe, lokɨ ngawe ɨsɨ-n kɨ dɔne taa ɓəy kɨn par. A kɨn ə re ngawe oy ɓa, ndu-kun kɨ dɔɔ-e naa tɨ kɨ ngawe kɨn e dɔe tɨ al ngata. 3Re ngawe ɨsɨ kɨ dɔne taa ɓəy ə təl taa dɨngəm kɨ rangɨ nɨngə, dɨje a ooi-e tə nje kuwə marɨm. A re ngawe oy ɓa, ndu-kun e dɔe tɨ al ngata, adɨ re taa dɨngəm kɨ rangɨ ka, dəw a oo-e tə nje kuwə marɨm al. 4Nḛ kɨn to be kɨ rɔsi tɨ tɔ. Səi dɨje kɨ oyi naa tɨ kɨ Kɨrɨsɨ, me darɔ tɨ, ɨgangi-naa kɨ ndu-kun, adɨ səi lə dəw kɨ rangɨ ngata. Dəwe kɨn e Kɨrɨsɨ kɨ nje kḭ dan njé koy je tɨ, mba kadɨ kɨlə raje e ya̰ Luwə. 5Təkɨ rɔjetɨ, dɔkagɨlo tɨ kɨ kəte j-ɨsɨ jɨ ra-n ndɨgɨ lə darɔje, ngur nḛ ra je kɨ majal, kɨ ndu-kun ndu-de kɨ taa, ɔdɨ rɔne rɔje tɨ, adɨ jɨ ra nḛ kɨ aw səje kɨ koy tɨ. 6Nə kɨ ngɔsɨne kɨn, jɨ goto gɨn ndu-kun tɨ, tadɔ j-oy, jɨ gangɨ-naa kɨ nḛ kɨ kəte uwə-je dangay tɨ. Adɨ jɨ ra kɨlə gɨn tɔgɨ tɨ kɨ sɨgɨ, kɨ e tɔgɨ lə NDɨl Luwə, ɓɨ jɨ ra kɨlə gɨn tɔgɨ tɨ kɨ kəte kɨ e tɔgɨ lə ndu-kun kɨ ndangɨ kɨn al ngata. 7Ta kɨn mee nə ri ə? Tɔjɨ kadɨ ndu-kun e majal a? Jagɨ, ndu-kun e majal al, nə ke ə, e ndu-kun ə e nje kɔjɨ-m majal kadɨ m-gər-e. Kɨn ə re ndu-kun əl-m ə nə: «A ɨra kəm-nda al,» al ə, re m-a m-gər nḛ kɨ ɓari-e kəm-nda al. 8Lo kɨn tɨ, majal ɨngə rəbɨ kɨ ndu-kun tɔl ade kɨn kadɨ ɨndə-n kəm-nda je kɨ dangɨ dangɨ mem tɨ. Tadɔ kɨn ə re ndu-kun goto ə, majal a təl nḛ kɨ koy kɔ. 9Kəte lokɨ ndu-kun goto ɓəy, m-ɨsɨ kəm. Nə lokɨ ndu-kun re, majal nga ə təl nje kɨsɨ kəm. 10Nɨngə mi, m-oy, adɨ ndu-kun kɨ kadɨ aw səm kɨ kajɨ tɨ ka kɨn, kɨ ɔjɨ dɔm, təl aw səm koy tɨ yo. 11Tadɔ majal, ɨngə rəbɨ kɨ ndu-kun tɔl ade ka kɨn, adɨ ədɨ-m kɨ go rəbɨ lə ndu-kun, aw səm adɨ yo. 12Lo kɨn tɨ, ndu-kun ay njay, kun-ndu ay njay, e nḛ kɨ dana, e nḛ kɨ majɨ tɔ. 13NDu-kun kɨ e nḛ kɨ majɨ, a təl kadɨ e rəbɨ kɨngə yo ləm al jagɨ. Nɨngə e majal ə e nje re kɨ yo dɔm tɨ, kɨ go rəbɨ lə nḛ kɨ majɨ, mba kadɨ tɔjɨ-n rɔne kɨ taga, taa kadɨ tɔjɨ-n tɔgɨne kɨ rɔjetɨ kɨ e majal tɔ, kɨ go rəbɨ lə kun-ndu. 14Jɨ gər kadɨ ndu-kun e nḛ lə NDɨl, nə mi, mi dəw kɨ me darɔ tɨ, kɨ majal ndogɨ-m. 15Təkɨ rɔjetɨ, m-gər kəm nḛ je kɨ m-ɨsɨ m-ra-de al. Nḛ kɨ m-ndɨgɨ ra kɨn ə, m-ra al, nɨngə nḛ kɨ nəl-m al kɨn taa m-ra tɔ. 16Kɨn ə re e nḛ wa kɨ m-ndɨgɨ ra al kɨn taa m-ra nɨngə, m-ndɨgɨ dɔ tɨ kɨ ndu-kun kadɨ e nḛ kɨ majɨ. 17Lo kɨn tɨ, e mi ɓa m-ɨsɨ ra nḛ al, nə e majal kɨ ɨsɨ me rɔm tɨ. 18Tadɔ m-gər kadɨ me rɔm tɨ kɨ e darɔ kɨ to̰ kɨn, nḛ ra kɨ majɨ a ɨsɨ tɨtɨ al. 19Tadɔ m-ra nḛ kɨ majɨ kɨ m-ndɨgɨ ra kɨn al, ə nḛ kɨ majal kɨ m-ndɨgɨ ra al kɨn yo taa m-ra. 20Kɨn ə, e nḛ kɨ m-ndɨgɨ ra al yo ə m-ra nɨngə, e mi ɓa m-ɨsɨ ra al, nə e majal kɨ ɨsɨ me rɔm tɨ ə ɨsɨ ra. 21M-gər ndu kɨn kadɨ e be ngata: lokɨ mi, m-ndɨgɨ kadɨ m-ra nḛ kɨ majɨ ɓa, nḛ kɨ majal yo ə re to ta kəm tɨ kadɨ m-ra. 22Mem tɨ kɔrɔkɨ ɓa, m-ɨngə rɔnəl me ndu-kun tɨ lə Luwə. 23Nə m-gər me rɔm tɨ kadɨ tɔgɨ madɨ kɨ rangɨ ɨsɨ no̰, ɨsɨ rɔ kɨ ndɨgɨ ra kɨ e ɓom tɨ. Tɔgɨ kɨn ra adɨ m-təl ɓəə lə majal kɨ ɨsɨ me rɔm tɨ. 24- 25Kɨ nḛ gər ləm, m-ɨsɨ m-ra kɨlə ɓəə lə Luwə, nə me darɔ tɨ kɨ to̰, m-ɨsɨ m-ra kɨlə ɓəə lə majal kɨ ɨndə tɔgɨne dɔm tɨ. Mi dəw kɨ nje kəm-to-ndoo, dəw kɨ kadɨ a taa-m ji darɔ tɨ kɨ e nḛ lə yo kɨn goto. Tɔjɨ e kɨ dɔ Luwə tɨ kɨ ajɨ-m kɨ go rəbɨ lə Ɓaɓe ləje Jəju Kɨrɨsɨ!


text: 1Kə ge andza niye na, takwa kame, zakwa ha wu neheye kurre ka gər i Kəriste aye, pakway bəzay a wu neheye bagwar eye. Ɓa ka pakwa mədok i gay tsɨy, ka pakwa weɗeye sa bay. Bazlam i matsətsehe məpəse ha mezeleme hərwi wu neheye ŋgwalak eye bay ta diye ha ndo a məməte aye, bazlam i mədzele ha ka Mbəlom, 2bazlam i madzəhuɓe ndo a yam, bazlam məpe həlay ka gər i ndo hay, bazlam i mələtsew abəra ma mədahaŋ ada bazlam i sariya, wu neheye tebiye na, nəmaa dzaliye faya matətikakum sa bay. 3Gərakwa ha wu neheye, takwa kame. Ta gədaŋ i Mbəlom na, ka gakweye. 4Ndo neheye tə ma ta dəba aye, ta maweye ka matsətsehe məpəse ha mezeleme na, ma giye bo sa ɗaw? Nəteye na, ta ŋgatay a dzaydzay i Mbəlom, wu nakə Mbəlom a vəlatay a ndo hay aye, kə vəlatay dərmak, ta huta Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye a ɗərev tay dərmak. 5Ta ndzaka metsəhəne i bazlam i Mbəlom, ta sər ha gədaŋ i məndzibəra nakə ma deyeweye kame aye. 6Ada ɗuh tə dəɗ abəra ka tsəveɗ i Mbəlom na, tsəveɗ tay andaya məmatay ahaya ka matsətsehe məpəse ha mezeleme sa bay hərwi a təra andza ta dar Wawa i Mbəlom ka mayako mazləlmbaɗa eye sa ada tə vəlatay tsəveɗ a siye i ndo hay mətsaɗay. 7Guvah nakə yam faya ma piye a ɗəma aye taɗə wu mənday kə ge bo lele hərwi madzəne ndo neheye tə fət aye na, niye na, andza məgweɗe Mbəlom kə pa ŋgama ka guvah nakay. 8Taɗə ɗuh maa ndzohw a ɗəma guzer ta dak na, guvah niye ma giye ŋgama bay. Mazlambar Mbəlom ma vəleye mezeleme. Ma dziye ha abəra mə ɗəma ta ako. 9Dzam ga neheye na wuɗa kurom haladzay aye, kwa taɗə nəmaa tsik andza niye bəbay na, nəmaa sər ta deɗek nəkurom faya ka pumeye bəzay a tsəveɗ ŋgwalak eye, tsəveɗ nakə Mbəlom ma təmiye kurom ha aye. 10Mbəlom na, neŋgeye ŋgwalak eye, ma mətsiye ha gər ta məsler nakə ka gum aye bay. Andza məgweɗe, ka mumatay bo a siye i ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu, ka mawumatay bo andza niye huya. Ka gum niye na, hərwi nakə ka wuɗum Mbəlom aye ada ma mətsiye ha gər bay. 11A samay na, kwa way mâ ge andza niye huya hus ka mandəve eye, kâ gərum ha bay hərwi ada kâ hutum wu nakə ka pum faya mədzal gər aye. 12A samay na, kâ tərum ndo i sœ hay bay. Ɗuh tərum andza ndo neheye tə pa mədzal gər tay ɓəŋɓəŋ ka Mbəlom aye. Mata hute wu nakə Mbəlom a gwaɗ ma vəliye na, nəteye. 13Ahəl nakə Mbəlom a gwaɗay a Abraham na vəlakeye wu aye na, kə mbaɗa ma giye andza nakə a tsik aye. Ndəray andaya nakə a ze Mbəlom aye nakə ma mbaɗiye kame ŋgay aye bay. A mbaɗa ta məzele ŋgay. 14A gwaɗ: «Ta deɗek, na piye fakaya ŋgama, ta deɗek na vəlakeye wawa hay haladzay.» 15Abraham kə zla ŋgatay, ka həba, hərwi niye kə huta wu nakə Mbəlom a gwaɗ ma vəleye aye. 16Ndo hay tə mbaɗawa na, ta mbaɗiye ta məzele i ndo nakə bagwar eye a ze tay aye, məmbeɗe niye ma ndəviye ha wu nakə mə walaŋ i ndo hay aye. 17Hərwi niye Mbəlom kə mbaɗa dərmak. A say na, ndo neheye a gwaɗ ma vəlateye wu aye na, tâ sər ha ma mbəɗeye həlay ɗaɗa a wu nakə a gwaɗ ma vəliye aye bay, ma pəliye ha bay. 18Andza niye, wu hay sulo neheye ma pəliye bo bay aye. Wu nakə Mbəlom a gwaɗ ma vəliye ada wu nakə a mbaɗa aye, Mbəlom ma sliye maraw me kwa tsekweŋ bay. Nəkway neheye ka hwayakwa ka təv i Mbəlom məŋgehe bo ka təv ŋgay aye na, kə vəlakway gədaŋ haladzay hərwi ada kâ pakwa mədzal gər kway huya ka wu nakə Mbəlom a gwaɗ ma vəlakweye aye. 19Wu nakə ka pakwa faya mədzal gər kway aye na, a gəs kway ɓəŋɓəŋ lele ka dagwarakweye abəra kame i Mbəlom bay andza ɓəre nakə tə lətsawa ha kwalalaŋ i yam aye. Hərwi niye, ka deyekweye ta petekeɗ nakə a tək na təv tsəɗaŋŋa eye aye, ka fələkwakweye a huɗ eye. 20Maa lah məfələkwe a ɗəma na, Yesu. A ye kame i Mbəlom na, hərwi kway. Ka təra bagwar i ndo məvəlaway wu a Mbəlom andza Melkisedek ka tor eye.


text: 1Kyasia, wana wa wama wako, ko mbonyi tsa shisumbo sha mrimenyi, ngyikundi muṙe mulamanya-pfo. 2Muichi kye kyiyeri muwei wandu walaiṙikyie Yesu, muwekyeosha mafano galekyeṙeṙa, chandu muwekyesongoyo nyi makusaṟo ganyu. 3Koikyo ngammbia kye kuwoṙe mndu ekyeṙeṙa Mumuyonyi o Ruwa igamba, “Yesu namsese,” maa mndu eiṙima igamba, “Yesu nyi Mndumii,” sile Mumuyonyi Mweele-pfo. 4Kyasia kuwoṙe mbaṟe tsifoi tsa shisumbo indi Mumuyo nyi ulya ulya. 5Lyingyi-se kuwoṙe mbaṟe tsifoi tsa maṟunda, na Mndumii nyi ulya ulya. 6Naaho-ng'u kuwoṙe mbaṟe tsifoi tseṟunda, indi Ruwa nyi ulya ulya ekyeṟunda maṟunda goose kyiiṙi kya woose. 7Kyaindi orio mndu nekyeenengo nyi Ruwa imanya kye Mumuyo nakyeri ho, kui ienengana kyiira. 8Kyipfa mndu umwi kui Mumuyo namwenengye wunyotsu; na ungyi iṙeṙa kui wuṟango chandu Mumuyo ulya ulya akundi. 9Ungyi iiṙikyia Mumuyonyi ulya ulya; na ungyi shisumbo shekyiṟa waluoe Mumuyonyi ulya umwi. 10Na ungyi mawuto ya maṟiyisho; na ungyi ionguo shisuku na ungyi wuiṙimi wo manya nyi shisumbo shiha shiwukyie ko Mumuyo na nyi shiha shilawukyie ko Mumuyo; ungyi mbaṟe tsa mṙeṙie wandu walaiichi; na ungyi itambaluo mṙeṙie wandu walaiichi. 11Kyaindi maṟunda-ga goose gekyeṟundo nyi Mumuyo-cho umwi, ulya ekyegawia orio mndu chandu akundi oe. 12Chandu mmbiu ukyeri umwi, nacho uwoṙe shiwungo shifoi, na shiwungo shoose sha mmbiu-cho, maa chandu shifoi, nyi mmbiu umwi, nyi wuṙo na Kristo. 13Cha Kyipfa Mumuyonyi umwi soe loose lulepatiso iwa mmbiu umwi. Kye lui Wayuda, ang'u kye lui Wakyiṟikyi; kokooya lui watumo ang'u wandu lulawachilyie nyi mndu; na soe loose luleletsio Mumuyo umwi. 14Cha kyipfa mmbiu chi kyiwungo kyimwi-pfo, indi nyi shifoi. 15Kuṙende kukogamba, “Kyipfa inyi ngyilai kuwoko, inyi chi o mmbiu-pfo;” ngyesa kuṙende-ko koṙa iwa kyiwungo kya mmbiu kyipfa kya ikyo-ng'ue? 16Na kuṙwi kukogamba, “Kyipfa inyi ngyilai riso, inyi chi o mmbiu-pfo;” ngyesa kuṙwi-ko koṙa iwa kyiwungo kya mmbiu kyipfa kya ikyo-ng'ue? 17Kokooya mmbiu oose owa riso, ny'kyikyi kyeaṙanyia? Kokooya mmbiu oose owa kuṙwi ny'kyikyi kyepfaamiṟa? 18Indi Ruwa nawikyie shiwungo orio kyimwi mmbiunyi chandu alekunda. 19Kyaindi kokooya shiwungo shoose shiwei kyiwungo kyimwi, mmbiu uwekaa kwi? 20Kyaindi wulalu shiwungo nyi shifoi, indi mmbiu nyi umwi. 21Na riso lyeiṙima iwia kuwoko, “Ungyiwoṙie kyiiṙa-pfo;” maa lyingyi-se mṙoe oiṙima iwia maṙende, “Mungyiwoṙie kyiira-pfo.” 22Indi ngoseṟa mnu shiwungo shilya sha mmbiu shekyekusaṟo kye shishifofo mnu shiwoṙe kyiira ngoseṟa. 23Na shiwungo shilya sha mmbiu shekyekusaṟo kye nyi sha wusutsu, shiwungo-sho lokyeshienenga mng'ano ngoseṟa; na shiwungo shaṙu shilawoṙe wucha nyi shiwoṙe wucha ngoseṟa mnu. 24Cha kyipfa shiwungo shaṙu shiwoṙe wucha shiwoṙe kyiira-pfo; indi Ruwa nagumbie mmbiu, na ienenga mng'ano ngoseṟa kyiwungo kyilakyicha, 25kundu mmbiu ulaṙe iwa kyindo kyimwi, indi shiwungo shitaramane, orio kyiwungo na oṙoe. 26Na kyiwungo kyimwi kyikawawio, shiwungo shoose shekyewawio hamwi nakyo; na kyiwungo kyimwi kyikang'anyiso, shiwungo shoose shekyechihiyo hamwi nakyo. 27Kyasia nyoe mowa mmbiu o Kristo, na shiwungo orio kyimwi handu hakyo. 28Na Ruwa nawikyie wengyi Siṟinyi, wa kuwooka wasu, wa kawi weonguo shisuku, wa kaṟaaṟu walosha; numa ya iho shindo sheṟiyisha, shisumbo sha ikyiṟa waluoe, na itaramana, na wusongoru, na mbaṟe tsa iṙeṙa mṙeṙie wandu walaiichi. 29Ngyesa woose nyi wasu? Woose nyi weonguo shisuku? Woose nyi walosha? Woose wekyewuta shindo sheṟiyisha? 30Woose wawoṙe shisumbo shekyiṟa waluoe? Woose wekyeṙeṙa mṙeṙie wandu walaiichi? Woose wekyetambuluo mṙeṙie wandu walaiichi? 31Kundenyi mnu mrimenyi konyu iwona shisumbo shicha kuta isho. Maa kuṙo ngyimuloṟa nyoe njia ngyicha.


text: 1Pat wuray na, Yesu a zalatay a gawla ŋgay hay kuro gər eye sulo, a hayatay gər. A vəlatay gədaŋ ta məzlaɓ ka mahəhere fakalaw hay abəra ka ndo hay tebiye ada məmbəle tay ha abəra ma ɗəvats tay hay. 2Ma sləriye tay ha na, mata ɗa ha Bəy i Mbəlom ada məmbəle tay ha ndo hay. 3A tsikatay me a zləm, a gwaɗatay: «Ka deyumeye na, kâ zlum wuray a həlay bay tebiye. Kwa sakwal, kwa gwezem, kwa wu mənday, kwa suloy ada kwa way mâ zla petekeɗ i məkelkabo sulo bay. 4Ka ndislum a gəma nakə ka deyumeye a ɗəma aye na, ndzum mə gay nakə ta təma kurom tə məŋgwese aye. Kâ yum kurom abəra mə gay niye bəse tsa bay. Ndzum mə ɗəma hus a pat nakə ka deyumeye a gəma mekeleŋ eye. 5Ada ma gəma nakə ta wuɗa matəme kurom təbey aye na, dum abəra ma gəma tay. Ahəl nakə nəkurom ka tsəveɗ mazlambar ka gərumeye ha tsəveɗ i gəma niye na, tətəkum ha bətekwew i gəma tay abəra ka sik kurom hay. Niye na, ta səriye ha ta təma kurom bay.» 6Yesu a ndəvatay ha bazlam ŋgay niye na, tə həl bo ti ye tuk. Ti ye na, ta həhal ma gəma hay tebiye. Tə ɗa ha Labara Ŋgwalak eye. Tə mbəl tay ha ndo i ɗəvats hay kwa məŋgay məŋgay. 7Azlakwa bay, Herod neŋgeye bəy ka dala i Galile, a tsəne wu nakə faya ma giye bo aye na, a vəlay mədzal gər haladzay. Hərwi ndo hay tə gwaɗ: «Yuhana madzəhuɓe ndo a yam kə mbəlaw abəra ma mədahaŋ.» 8Siye hay tə gwaɗ: «Ma giye maa yaw na, Eliya.» Siye hay tə gwaɗ sa: «Neŋgeye na, ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom nəte mə walaŋ i ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom niye hay ahəl niye a lətsew abəra ma mədahaŋ.» 9Ane tuk na, Herod a gwaɗ: «Yuhana na, maa ɗəs faya abəra gər na, neŋ. Ada ndo nakay na tsəne ndo hay faya ta tsikiye faya na, way?» Tsa na, a pəla tsəveɗ məŋgatay a Yesu. 10Anəke na, ndo i maslaŋ hay tə maw tuk. Tə maw ka təv i Yesu ta təkəray wu nakə tə gaw aye. Ma dəba aye na, Yesu ta ndo i maslaŋ ŋgay hay ti ye abəra ka təv niye. Ti ye a təv aye andaya bəse ta gəma nakə tə zalay Betesayda aye. 11Ane tuk na, ndo hay ta sər fataya. Tsa na, tə patay bəzay. Yesu a ŋgatatay na, a təma tay ha. A ɗatay ha Bəy i Mbəlom ada a mbəl tay ha ndo i ɗəvats hay. 12Mazlambar huwa faya ma giye na, gawla i Yesu hay ta həndzəɗ ka təv i Yesu. Ti ye naha tə gwaɗay: «Gwaɗatay a ndo neheye na, tâ ye a wuzlahgəma ada a gay i ndo neheye tə mbay naha a wuzlahgəma aye. Tâ ye mata həne mə ɗəma ada mata nde wu mənday bəna, kəkay? Hərwi nəkway anaŋ na, ma təv nakə dəreŋ aye.» 13Ane tuk na, Yesu a gwaɗatay: «Nəkurom eye vəlumatay wu mənday!» Ta mbəɗay faya, tə gwaɗay: «Tapa i makwala andaya na, zlam ada kəlef hay sulo tsa. A saka na, nəmaâ ye mata səkəmaw wu mənday hərwi ndo neheye tebiye ɗaw?» 14Ndo neheye tebiye ka təv i Yesu aye na, hasləka hay ta giye gwezem zlam. Yesu a gwaɗatay a gawla ŋgay hay: «Dum gwaɗumatay a ndo hay tâ ndza ka dala. Tâ ndza bəruk i ndo kuro kuro zlam, kuro kuro zlam.» 15Tsa na, gawla ŋgay hay ta təma wu nakə a tsikatay aye. Ti ye tə tsikatay a ndo niye hay andza niye. Tə ndza bəruk kuro kuro zlam, kuro kuro zlam. 16Tsa na, Yesu a həl tapa i makwala zlam tə kəlef niye hay sulo aye. A zəba ɗəre a mbəlom ada a gay naha sɨsœ a Mbəlom hərwi wu mənday niye. A ŋgəna ha ada a vəlatay a gawla ŋgay hay hərwi ada nəteye dərmak tâ ŋgənatay a ndo hay. 17Gawla i Yesu hay ta ŋgənatay wu mənday niye a ndo hay. Kwa way a nda wu mənday niye ka mərehe. Tə hayay gər a bəmalə nakə a zəkaw aye na, a rah gwaŋ hay kuro gər eye sulo. 18Pat wuray na, Yesu faya ma ɗuwuliye me mahəŋgeye. Gawla ŋgay hay ti ye ka təv ŋgay. Tə ndisl naha na, Yesu a tsətsah fataya, a gwaɗatay: «Ndo hay tə gwaɗ fagaya, neŋ na, way?» 19Ta mbəɗay faya, tə gwaɗay: «Siye hay tə gwaɗ nəkar na, Yuhana madzəhuɓe ndo a yam. Ndo mekeleŋ eye hay tə gwaɗ nəkar na, Eliya. Siye hay tə gwaɗ nəkar na, nəte mə walaŋ i ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom niye hay ahəl niye a lətsew abəra ma mədahaŋ.» 20Yesu a tsətsah fataya, a gwaɗatay: «Ada nəkurom ka gwaɗum i kurom, neŋ na, way?» Tsa na, Piyer a gwaɗay: «Nəkar na, Kəriste, ndo nakə Mbəlom a sləraw aye.» 21Tsa na, Yesu a gatay me, a gwaɗatay: «Kâ ɗumay ha a ndəray bay.» 22A gwaɗatay sa: «Neŋ Wawa i Ndo na, kutoŋ na siye ɗəretsətseh haladzay. Madugula i Yahuda hay, bagwar hay i ndo neheye tə vəlaway wu a Mbəlom aye ta ndo mədzaŋgawa bazlam i Mbəlom mapala eye na, nəteye ta wuɗiye ga bay. Ta kaliye ga ha, ta ta kəɗiye ga. Ane tuk na, na həniye sulo mamahkar eye na, na lətseweye abəra ma mədahaŋ.» 23Tsa na, Yesu a zalatay a ndo hay ta gawla ŋgay hay ka təv ŋgay. A gwaɗatay a nəteye tebiye: «A say a ndoweye məpeŋ bəzay na, mâ gər ha wu nakə a say a ɗərev ŋgay aye. Mâ zla mayako mazləlmbaɗa eye ada mâ peŋ bəzay pat pat. 24Andza niye, ndo nakə a say mətəme ha məsəfəre ŋgay aye na, ma dziye ha ɗuh. Ane tuk na, ndo nakə ma dziye ha məsəfəre ŋgay hərwi ga aye na, ma təmiye ha ɗuh. 25Taɗə ndoweye kə huta zlele i məndzibəra tebiye a neŋgeye, ane tuk na, kə dze ha məsəfəre ŋgay na, ŋgama ŋgay aye na, mey? 26«Taɗə ndoweye ka kərah ga ada kə ɗatay ha bazlam ga a ndo hay bay na, neŋ dərmak na ta kərahiye na. Na ta kərahiye na na, ahəl nakə neŋ Wawa i Ndo na deyeweye ta məzlaɓ ga ada ta məzlaɓ i Bəba Mbəlom ada ta gawla i Mbəlom hay aye.» 27Yesu a gwaɗatay sa: «Sərum ha na, ndo siye hay mə walaŋ kurom neheye anəke kanaŋ aye, nəteye na, ta mətiye zuk bay. Ta ta mətiye na, ta ŋgateye tə ɗəre tay a Bəy i Mbəlom nakə ma ləviye bəy ŋgay ta gədaŋ aye təday.» 28Ma dəba i bazlam ŋgay niye a tsik aye a ndza məhəne tsamahkar na, a zalay a Piyer, a Yuhana, ada a Yakuba, ti ye tə tsal a mahəmba. Ti ye a ɗəma na, mata ɗuwule me. 29Ahəl nakə Yesu faya ma ɗuwuliye me aye na, ɗəre ŋgay a mbəɗa. Petekeɗ ŋgay a mbəɗa herre kuɗekuɗek, a sləɗa haladzay. 30Kwayaŋŋa, ndo hay sulo ti yaw ka təv ŋgay. Nəteye faya ta tsikiye me. Ndoweye niye hay na, Musa ta Eliya. 31Ti yaw na, tə dzaydzay i Mbəlom. Tə tsik ka məsler i Yesu nakə ma ta ndəviye ha ta mədahaŋ ŋgay ma Zerozelem aye. 32Ahəl nakə ndo niye hay sulo aye faya ta tsikiye me ta Yesu aye na, Piyer ta ndo neheye nəteye dziye na, nəteye mandzahəra eye. Ane tuk na, ta pəɗeke abəra ka məndzehəre. Ta pəɗeke na, tə ŋgatay a dzaydzay i Yesu ada tə ndo niye hay sulo malətsa eye hay ka təv i Yesu aye. 33Ka təv nakə ndo niye hay ta diye wu tay abəra ka təv i Yesu aye na, Piyer a gwaɗay a Yesu: «Bəy ga! Lele na, ndzakwa kanaŋ. Nəmaa kəruwakumeye madzawadzawa mahkar, nəte i yak, nəte i Musa ada nəte i Eliya.» Piyer a tsik andza niye na, a sər wu nakə ma tsikiye bay. 34Ahəl nakə faya ma tsikiye andza niye na, pazlay a mbəzlaw a dərəzl tay ha dezəgələm. Gawla i Yesu niye hay mahkar eye tə ŋgatay a pazlay niye a dərəzl tay ha aye na, ta dzədzar haladzay. 35Ma pazlay niye na, mətsike me a tsənew abəra mə ɗəma, a gwaɗ: «Nakay na, wawa ga. Na zla na, neŋgeye. Pumay zləm a wu nakə ma tsikakumeye!» 36Ma dəba i bazlam niye, tə ŋgatay na, a Yesu mahəŋgeye. Gawla i Yesu niye mahkar aye wu nakə tə ŋgatay aye na, ta təkəray a ndəray zuk bay. Tə ndza wu tay tete. 37Tədœ eye na, Yesu ta gawla ŋgay niye hay mahkar aye, tə mbəzlaw abəra mə mahəmba. Faya ta mbəzlaweye na, ndo hay haladzay ti yaw mədze gər tə Yesu. 38Mə walaŋ i ndo niye haladzay aye na, ndoweye andaya a pa bo ka mawude. A gwaɗ: «Miter! Amboh zəba ka wawa ga nakay tey! Wawa ga mekeleŋ eye andaya bay. Neŋgeye nəte ŋgweŋ. 39Fakalaw a gəsawa na. A gəsawa na na, ta gədaŋ. A wudawa ka bo ada a kalawa ha ka dala ɓəra ɓəra. Makukufay a yawaw ka bazlam. A gawa ha ɗəretsətseh haladzay ada a yawa faya abəra bəse bay. 40Na gatay amboh a gawla yak hay tâ həhar faya abəra fakalaw tey na, tə mba faya bay.» 41Yesu a tsəne andza niye na, a wuda, a gwaɗ: «Nəkurom neheye anəke, ka dzalum ha ka Mbəlom bay aye. Na zliye ŋgatay hərwi kurom na, məndze hadzəgay. Ahe! Do, zla ahaya wawa yak eye kanaŋ!» 42Tsa na, Bəba i wawa a ye a zla ahaya wawa niye. Ahəl nakə wawa niye ma ta husiye naha ka təv i Yesu kəɗiyya na, mahorvov a kal ha ka dala ɓəra. A tambolom ha ka dala ta gədaŋ. Kwayaŋŋa Yesu a ŋgərəz ka mahorvov niye. A mbəl ha wawa ada a vəlay ha a bəba ŋgay. 43Ndo niye hay tebiye ka təv niye a gatay hərɓaɓəkka. Tə gwaɗ: «Ta deɗek Mbəlom na, gədaŋ eye.» Nəteye tebiye a gatay hərɓaɓəkka. Yesu a gwaɗatay a gawla ŋgay hay: 44«Wu nakə na ɗakumeye ha anəke aye na, pum na a wuzlah i mədzal gər kurom lele: Neŋ Wawa i Ndo na, ta gəsiye ga, ta vəlateye ga ha a həlay a ndo hay.» 45Ane tuk na, gawla ŋgay hay ta tsəne bazlam ŋgay niye bay. Mətsəne ŋgay eye andza məgweɗe kəkay na, maŋgaha eye hərwi ada tâ tsəne bay. Ada zluwer a gatay matsətsehe ka Yesu ka gər i bazlam eye niye. 46Gawla i Yesu hay ta dazlay məkəɗe wuway mə walaŋ tay. Tə kəɗ wuway na, məsər ha bagwar eye mə walaŋ tay na, way? 47Ane tuk na, Yesu a səratay naha ka wu nakə tə dzala aye. Tsa na, a zla wawa. A lətse ha ka təv ŋgay. 48A gwaɗatay: «Ndoweye ka təma na wawa nakay lele hərwi nakə a wuɗa ga aye na, a təma na, neŋ. Ndoweye ka təma ga na, a təma na, ndo nakə a sləra ga ahaya aye. Hərwi ndo nakə wawa eye mə walaŋ kurom aye, maa təra bagwar eye na, neŋgeye ɗuh.» 49Ma dəba eye na, Yuhana a gwaɗay: «Bəy Maduweŋ, nəmaa ŋgatay a ndoweye faya ma həhariye fakalaw abəra ka ndo ta məzele yak. A samay haɓe məgay me hərwi neŋgeye na, mə walaŋ kway bay.» 50Ane tuk na, Yesu a mbəɗay faya a gwaɗay: «Kâ gumay me bay. Hərwi ndo nakə kə nakum ɗəre bay aye na, neŋgeye ndo kurom.» 51Həlay nakə kutoŋ Yesu ma diye abəra ka məndzibəra aye mazlambar kə ndislew. Tsa na, a həl bo ta deɗek eye mede a Zerozelem. 52A slər ndo i məsler ŋgay hay kame. Ti ye naha tə fələkwa a gəma i Samari hərwi mede mələve ha bo tə mede i Yesu nakə ma diye a ɗəma aye. 53Ane tuk na, ndo i gəma niye hay ta wuɗa mâ ye naha a gəma tay bay. Ta wuɗa bay na, hərwi nakə faya ma diye ta diye i Zerozelem aye. 54Yakuba ta Yuhana tə tsəne andza niye na, tə gwaɗay a Yesu: «Bəy Maduweŋ! A saka na, nəmaâ tsətsahaw ako mə mbəlom mâ mbəzlaw fataya matəma tay ha abəra mə ɗəma ɗaw?» 55Yesu a tsəne me tay niye na, a mbəɗa me ka təv tay a gatay me. 56Tsa na, ti ye a gəma mekeleŋ eye. 57Ahəl nakə nəteye ka tsəveɗ faya ta diye na, ndo wuray a yaw ka təv i Yesu, a gwaɗay: «Kwa a ŋgay ka diye na, na pakeye bəzay.» 58Yesu a gwaɗay: «Mezerew hay na, bəɗ tay andaya hərwi məhəne mə ɗəma, ɗiyeŋ hay dərmak gay tay andaya. Ane tuk na, neŋ Wawa i Ndo na, təv ga andaya nakə na həniye mə ɗəma hərwi mazəzukwe bo aye bay.» 59Yesu a gwaɗay a ndo mekeleŋ eye: «Peŋ bəzay.» Ane tuk na, ndo niye a gwaɗay a Yesu: «Bəy ga! Vəleŋ tsəveɗ nâ ye, nâ la na bəba ga təday.» 60Yesu a mbəɗay faya a gwaɗay: «Gər ha mədahaŋ hay tâ la bo tay. Nəkar, do ta ɗa ha Bəy i Mbəlom.» 61Ndo mekeleŋ eye a yaw ka təv i Yesu sa a gwaɗay: «Bəy Maduweŋ, neŋ na, na pakeye bəzay. Aya ane, vəleŋ tsəveɗ nâ ye, nâ tsikatayaw me a ndo i gay ga hay təday.» 62Yesu a ɗa ha parakka, a gwaɗay: «Ndoweye faya ma fətiye tə sla hay na, ma sliye faya mazəbe ɗəre ta dəba bay. Andza niye ndoweye niye na, ma sliye faya məge məsler i Bəy i Mbəlom bay.»


text: 1Wiinə sətə ci vii gooŋga a moo banə: Waatoo, maɗa kə vii amə gooŋga agyanə uushi, ci ca moo banə, kə shii amə weewee oo'i, ma sətə kii amə naamə davə, ka upaanə naamə səkii. Kə shii amə əsə, ma sətə pooshi amə nee də ginaamə, tantanyinə. 2Ma ənji ŋga ŋukə, putə ŋga vii gooŋgatii ŋgirə Əntaŋfə tə tii kaa təya ndzaanə ka ənjaakii. 3Dagi vii gooŋga gaamə shii amə oo'i, də waɓənə ŋga Əntaŋfə tagii duuniya. Waatoo, dagi sətə pooshi ənji nee də ginə shigi sətə ci ənjə a nee. 4Putə ŋga vii gooŋga ŋga Habiila ɗii ci dagwa sataka ka Əntaŋfə palee ka ŋga Kaa'inu. Kə liwə Əntaŋfə satakaakii. Də ha'ə ɓaarii ci oo'i, kə ŋgirə ci tə ci ka ŋunyi ənda acii kə vii ci ka ci gooŋga. Ma Habiila, kə əŋki ci, amma ca'ə əndzə'i, ma'ə ləməkii agi dzənə aakəŋwa putə ŋga vii gooŋgaakii. 5Putə ŋga vii gooŋga ŋga Anuuhu, kə ŋgirə Əntaŋfə tə ci aadəgyə yadə əntənə. Pooshi əndə ənyi ka neenə ka ci ma'ə, acii kə ŋgərəgi Əntaŋfə tə ci. Kə nyaahə ənji agyanəkii oo'i, daga Əntaŋfə ma'ə maŋgərəmə tə ci, kə kaɗeesəkə slənaakii ka Əntaŋfə. 6Pooshi əndə ca kaɗeesəkə ka Əntaŋfə maɗa paa ci vii ka ci gooŋga. Maɗa ŋga'ə ka əndə nə əntsahənə aaɓii Əntaŋfə, tyasə see a vii ci gooŋga oo'i, davə nə Əntaŋfə; ca vii gooŋga oo'i, ma ənjitə ca alə tə ci, ka viinə nə ci ka tii shikwa. 7Putə ŋga vii gooŋga ŋga Nuuhu kapaa ci liminəkii ka saa'itə waɓi Əntaŋfə ka ci agyanə uushi'iitə na slənə. Taa ŋgahi paa ci nee ka uushi'iitsə də ginəkii, amma kə fii ci tə Əntaŋfə, ca ɗa kumbawala. Kumbawaləkii luupaa tə ci da ənji yaakii acii ma'inə. Də ha'ə ɓaarii ci oo'i, ma ənji duuniya, bwayakii nə slənatii. Də ha'ə əsə ndzaa ci ka əndə gooŋga akəŋwacii Əntaŋfə putə ŋga vii gooŋgaakii. 8Putə ŋga vii gooŋga ŋga Ibərahiima fii ci tə Əntaŋfə, waatoo saa'itə 'wii Əntaŋfə tə ci kaa ca maɗə, ca bwasee ka hanyinaakii, ca palə aanə hanyiitə nə Əntaŋfə a vii ka ci kaa ca ndzaa ka naakii. Taa ŋgahi paa ci shii hatə cii kəya dzə aadəvə, patə da ha'ə kə ma'i ci, ca bwasee ka hanyinatii, ca palə. 9Putə ŋga vii gooŋgaakii ndzaa ci anə hanyiitə ɗii Əntaŋfə aləkawalə ŋga viinə ka ci. Makə məshipətə əndə ndzaa ci asəkə kuvə kuvə'unə tii da i Isiyaaku da Yakubu, waatoo, slikərənaakii ətə ɗii Əntaŋfə ka tii aləkawalətsa. 10Ma ndzaanə ŋga Ibərahiima ka məshipətə ənda, ka gəra maghənə vəraatə ghənyi Əntaŋfə, waatoo, vəraatə mbukya ənji ŋga'ə a gu'u, pooshi ka uulanə. 11Putə ŋga vii gooŋga ŋga Ibərahiima upaa ci pawa, dagyanə ci kə uugi iirənə. Ma Saraatu minaakii boo, masaawa nə ki. Patə da ha'ə, kə vii ci gooŋga tantanyi oo'i, ka mbu'utəginə nə Əntaŋfə də aləkawalaakii. 12Ma Ibərahiima, uushi rəŋwə da mantəkii nə ci ka ətə saa'i acii iirənə. Amma dashikii rəŋwə dyaŋə kə ndzaa jijinyinaakii makə tikisa agintaŋfə də laŋənə, makə mandzənə a gəərə də laŋənə əsə. 13Ma ənjitsə patə, agi vii gooŋgatii məəki tii. Ma tii ka nətii, pooshi tii upaa uushi'iitə ɗii Əntaŋfə aləkawalə ŋga viinə ka ənja. Amma makə caamə tii dzaɗə, təya nee ka uushi'inəkii, kə ɗii tii maŋushinə. Kə luuvə tii paŋgəraŋə oo'i, mu'uminə nə tii ganə asəkə duuniyana. 14Ma ənji ɗa tsarə waɓəətsa, kə ɓaarii tii paŋgəraŋə oo'i, hanyinə ŋga natii nə ci təya alə. 15Paa tii agi buurə hanyiitə shi tii anəkii ma'ə. Maci ma'ə tii agi buurənə anəkii, kaɗa kə nee tii ka rəgwa, təya ənə aadəvə. 16Amma agi kanə nə tii nə ka hatə palee, waatoo, hatə ŋga Əntaŋfə dagyə. Ci ɗii pooshi Əntaŋfə ka ayinə putə ŋga ndzaanaakii ka Əntaŋfwatii, acii kə haɗapaa ci ka tii də ha. 17Putə ŋga vii gooŋga ŋga Ibərahiima luuvə ci ɗa sataka ka Əntaŋfə də uuzənaakii rəŋwə dyaŋə Isiyaaku saa'itə tiɓə Əntaŋfə tə ci. Kə luuvə ci ɗanə ha'ə taa ŋgahi agyanə uuzəətsə rəŋwə dyaŋə shi Əntaŋfə a ɗii aləkawalə ka ci 18oo'i, “Dashi Isiyaaku nə jijinyinaaku a shigi.” 19Ma Ibərahiima, kə vii ci gooŋga oo'i, tə'i Əntaŋfə da baawəɗa ŋga maɗeenə ka əndə agi maməətə ənja. Acii ha'ə, ma Isiyaaku, kə ənyi Ibərahiima ka ŋgərənə tə ci makə əndətə ma'i agi maməətə ənja. 20Vii gooŋgaanə ŋga Isiyaaku kavə tə ci ka ɗa barəkaanə ka manjeevənaakii Yakubu tii da Isəwa. 21Vii gooŋgaanə əsə kavə tə Yakubu ka ɗa barəkaanə ka manjeevənə ŋga Yusufu bəra'i ətsə ci kədəhə ka əntənə. Ma saa'ita, agyanə shakwataakii gwaŋaanə ci ka paslənə tə Əntaŋfə. 22Putə ŋga vii gooŋgaanə ŋga Yusufu əsə, ətsə ci kədəhə ka əntənə, waɓi ci agyanə ma'yanə ŋga ənji Isərayiila satii anə hanyinə ŋga Misəra. Kə waɓi ci əsə makə sətə nə təya ɗa də waakii. 23Putə ŋga vii gooŋga ŋga i dii tii da məci Muusa, makə pwayi tii tə ci, kə umbee tii ka ci ŋga ləgiɗə makkə. Acii kə nee tii, ma uuzənəkii, dagwa ka shaŋə, wata paa tii ŋgwali acii taŋəgi bariya ŋga ŋwaŋwə Fəriauna. 24Putə ŋga vii gooŋga ŋga Muusa əsə, makə girə ci, kə naanagi ci ka luuvənə ənjə a 'wa tə ci uuzənə ŋga kwatama uuzənə ŋga ŋwaŋwa. 25Kə ta'i ci sa ciɓə tii da ənji ŋga Əntaŋfə palee ka ndzaanə ŋga uundzə saa'i ka maka ma'yanə agi slənə bwaya uushi'inə. 26Kə luuvə ci dzaananə tə ci putə ŋga Aləmasiihu. Gəɗə sa ciɓəkii ka ci acii fəɗə patənə ŋga gəna ŋga hanyinə ŋga Misəra. Acii kə kii ci nəkii agyanə shikwatə nii kəya upaa aakəŋwa. 27Putə ŋga vii gooŋgaakii ma'i ci, ca bwasee ka hanyinə ŋga Misəra. Ma palənaakii, əntaa ŋgwalənə ŋgwali ci acii ɓəzənə ŋga səkə ŋga ŋwaŋwə ŋga Misəra. Kə kəŋə ci ndihə ndihə, ca palə, makə agi neenə nə ci ka Əndətə pooshi ənji ka neenə ka ci də ginə. 28Putə ŋga vii gooŋgaakii əsə kii ci kumənə ətə ci ənjə a 'wa Pasəka, ca ba ka ənji Isərayiila kaa təya miicivə idənə aashi mayinyinatii, acii ga malaa'ikatə ca ɓəələ təkəŋwatə manjeevənə a ɓəələgi da i natii. 29Putə ŋga vii gooŋga ŋga ənji Isərayiila taŋəgi tii gəərətə ci ənjə a 'wa “Madizə Gəərə”, təya wii anə mahuurə hanyinə makə pooshi ma'inə sha nji davə a gəərə. Amma makə ɗii ənji Misəra gazhi'waanə ŋga taŋənə tə gəərəkii, wata ma'inə a ndagi tə tii patə. 30Putə ŋga vii gooŋga ŋga ənji Isərayiila əsə uulii mahwalə ŋga vəranə ŋga Yarikoo, saa'itə ɗii tii baanə məɗəfə ka zaawanə də mahwalakii, see də makə uulii. 31Putə ŋga vii gooŋga ŋga badawa ŋga miitə ɗii ləmətə Rahabə mbərə'i ki acii əntənə; waatoo ka saa'itə məəki ənjitə pooshi ka fanə tə Əntaŋfə. Acii ma kya, kə shi kya liwə mu'uminə ənji Isərayiila ətə sha gi ka təərətə hanyinəkii, kya kapaa tə tii gatə asii. 32Yoo, iitə daa, a dzə nyi aakəŋwa də baabanə tə tii kwa? Pooshi saa'i ma'ə ŋga waɓənə agyanə i Gidiyanə da Barakə da Saməsənə da Jafətə da Dawuda da Samuyila da patənə ŋga anabiitə nja baaba waɓənə ŋga Əntaŋfə. 33Putə ŋga vii gooŋgatii paapii tii da hara hanyinə, təya jaala agyanətii patə əsə. Də gooŋgaanə slənyi tii. Ma uushi'iitə ɗii Əntaŋfə aləkawalə ŋga viinə ka tii əsə, kə upaa tii. Kə paa'əgi tii ma ŋga livarənyinə putə ŋga vii gooŋgatii. 34Kə ɓəələgi tii gunə ca hənə gərə gəra, kə mbərə'i tii agi panə, pooshi uushi uree ka tii. Taa ŋgahi maməətəkii nji shishinətii, amma ma ka muudinə, kə ənyi shishinətii ka upaa ŋgeerənə, təya ənəgi ka ŋguyirə panə ka shaŋə, təya laakəənə ənji daawaanatii. 35Putə ŋga vii gooŋga ŋga ənji əsə ənyi duurənyinə ŋga hara makinə ka maɗənə dagi wa. Ma hara ənja, kə ciɓə tii ka shaŋə, ha'ə maa, kə məəki tii. Kə naanagi tii ka luuvə kaareenə ka Əntaŋfə kaa ənjə a bwasee ka tii. Ma ɗii tii ha'ə, acii kə kii tii nə ŋga ənənə ka maɗənə da i əpinə ətə matahukii. 36Kə sii hara ənji ciɓə ka shaŋə; ənjə a ŋusə tə tii, ənjə a fəslə tə tii, ənjə a aanəgi tə tii, ənjə a paa'əgi tə tii a furəshina. 37Ma hara ənja, kə kaalii ənji tə tii də faariinə ka wa. Hara ənji əsə, kə taakee ənji ka shishinətii gədzalə bəra'i. Hara ənji, kə ɓəəli ənji tə tii də ŋgila purəŋanə. Hara ənji əsə, maaghiinə nə tii, kuvə'unə ŋga bagiinə da uuhinə nə sə ŋga umbee də purəkinatii. Kə ciɓee ənji ka tii ka shaŋə. 38Ma ənjitsə kamə, agi bilinə nji təya wiigi'i i agi giŋunyinə. Asəkə ɓurəhənyinə da gu'unyinə njii təya babaanə. Mambu'umə duuniya bahə ndzaanatii davə. 39Ma ənjitsə patə, kə vii tii ka Əntaŋfə gooŋga, kə kaɗeesəkə tii ka ci, amma patə da ha'ə pooshi tii upaa uushi'iitə ɗii Əntaŋfə aləkawalə ŋga viinə ka ənja. 40Acii ma Əntaŋfə, kaamə da tii ɗəkəpaa ci matahu uushi. Ma agi hiimaakii, ka fəɗənə nə ci taamə da tii, paa ci ka geeginə ka tii mambu'ukii bahə ndzaanə aɓiikii yadə amə.


text: 1Ḭ kɨ ɨsɨ gangɨ ta dɔ madi je tɨ, re ḭḭ-n na̰ na̰ ka, dəw a ɨyə̰ go kɔ adi al, tadɔ ɨsɨ gangɨ ta dɔ dɨje tɨ kɨ njé ra nḛ je kɨ majal, nə kɨlə rai to tə kɨlə rade be tɔ. Adɨ ta kɨ ɨsɨ gangɨ kɨn, ɨsɨ gangɨ ta dɔ rɔi tɨ ḭ wa. 2Jɨ gər majɨ, kadɨ Luwə ɨsɨ gangɨ ta, kɨ go rəbɨ kɨ dana, dɔ dɨje tɨ kɨ njé ra nḛ je kɨ majal kɨ be kɨn. 3NGa ḭ kɨ ɨsɨ gangɨ ta dɔ dɨje tɨ kɨ njé ra nḛ je kɨ majal, nɨngə ɨsɨ ra nḛ je kɨ ɨsɨ rai ka kɨn tɔ kɨn, kadɨ o ə nə, ḭ a goto me ta kɨ gangɨ tɨ lə Luwə, al. 4Ḭ, ɨsɨ kɨdɨ ra majɨ lə Luwə kɨ ətɨ ɓəl, kɨ kore me lie, kɨ kɨsɨ dɔ tɨ lie, kɨ kanjɨ kadɨ ɨgər təkɨ, ra majɨ lie kɨn ɨsɨ ɔsi kadɨ ɨyə̰ rəbɨ nḛ rai je kɨ majal kɔ. 5Ɨsɨ ta ra me nga̰ tɨ, ɨmbatɨ kɨyə̰ rəbɨ nḛ ra kɨ majal kɔ. Lo kɨn tɨ, ɨsɨ kaw wongɨ kɨ pangɨlae al dɔi tɨ, ɨsɨ ngɨnə-n ndɔ kɨ, Luwə kɨ nje gangɨ ta kɨ dana, a re-n kadɨ ɔjɨ-n wongɨ ləne dɔ dɨje tɨ kɨ njé ra nḛ kɨ majal. 6Luwə kɨ nje kɨgə dəw kɨ ra kɨrə kɨlə rae. 7Dɨje kɨ uwəi tɔgɨde ba me nḛ ra tɨ kɨ majɨ, ɨsɨ sangii tɔɓa, kɨ kɔsɨ-gon, kɨ ɨsɨ sangi kadɨ n-oyi al, Luwə a adɨ-de kɨsɨ kɨ dɔ taa kɨ bɨtɨ kɨ no̰ tɨ. 8Nə njé kɨ njé kur wale, njé ta̰ rɔ ta kɨ rɔjetɨ, ə təli rɔde go nḛ ra tɨ kɨ dana al, Luwə a mbatɨ-de, a adɨ wongɨ lie kɨ bo osɨ dɔde tɨ. 9A adɨ me-ko̰ kɨ ɓəl a ra dɨje pətɨ kɨ njé ra majal. A ɨlə ngɨre dɔ Jɨpɨ je tɨ ɓəy taa re-n dɔ dɨje tɨ kɨ əi Jɨpɨ je al tɨ. 10Nɨngə dɨje kɨ njé ra majɨ, Luwə a adɨ-de tɔɓa, kɨ kɔsɨ-gon, kɨ kɨsɨ-maje. A ɨlə ngɨre dɔ Jɨpɨ je tɨ ɓəy taa re-n dɔ dɨje tɨ kɨ əi Jɨpɨ je al. 11Tadɔ kɔr kəm naa goto rɔ Luwə tɨ. 12Dɨje kɨ əi Jɨpɨ je al kɨ rai majal kɨ kanjɨ gər ndu-kun lə Mojɨ, a tuji kɨ go lo gər-e tɨ al wa kɨn tɔ, nə Jɨpɨ je kɨ gəri ndu-kun lə Mojɨ ɓətɨ ə rai majal, ndu-kun a gangɨ ta dɔde tɨ tɔ. 13Nɨngə, e njé kɨ ɨsɨ ooi ndu-kun mbide tɨ be par ɓa Luwə ɨsɨ ɔr ta dɔde al, nə əi njé kɨ ɨsɨ ooi, ə təli rɔde go tɨ ə, Luwə ɨsɨ ɔr ta dɔde tɨ. 14Dɨje kɨ əi Jɨpɨ je al, kɨ gəri ndu-kun lə Mojɨ al, nə ɨsɨ rai nḛ kɨ ndu-kun dəjɨ, kɨ kanjɨ gər kɨn, əi je wa əi ndu-kun kɨ nje gangɨ ta dɔ rɔde tɨ. 15Me lo tɨ kɨn, tɔji kadɨ, nḛ kɨ ndu-kun dəjɨ kadɨ dəw ra kɨn, e kɨ ndangɨ nga̰mede tɨ. Nɨngə, mede kɨ ɨsɨ uwə-de kɨ ta ka ma najɨ dɔ ta tɨ kɨn, taa gangɨ kɨ ɨsɨ gangɨ ta dɔ rɔde tɨ je, ɨsɨ ɔr ta dɔ rɔde tɨ je kɨn ka ma naje tɔ. 16Nɨngə təkɨ mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ kɨ m-ɨsɨ m-ɨlə, əl-n, e kɨn ə e nḛ kɨ a ra nḛ ndɔ tɨ kɨ Luwə a un Jəju Kɨrɨsɨ kadɨ a gangɨ-n ta dɔ nḛ je tɨ pətɨ kɨ dɨje ɓɔyɔi mede tɨ. 17Nɨngə ḭ kɨ ɨsɨ ɓar rɔi Jɨpɨ, kɨ a dɔ ndu-kun tɨ nga̰, rɔi ɨsɨ nəl-i dɔ Luwə tɨ ləi; 18kɨ ɨgər nḛ kɨ e ndɨgɨ lie majɨ, ndu-kun ndoi nḛ kadɨ ɨkɔtɨ nḛ kɨ majɨ dan kɨ majal tɨ. 19Ḭ o rɔi majɨ ngay kadɨ asɨ kɔr njé kəm tɔ je ta rəbɨ, o rɔi kadɨ ḭ kunjɨ lə dɨje kɨ ai lo kɨ ndul tɨ, 20ḭ nje ndo nḛ njé nḛ gər al je, nje ndo nḛ ngan je kɨ du. Ḭ ɨsɨ ra nḛ je kɨn be, mbata o kadɨ me ndu-kun tɨ, ɨngə nḛ gər, kɨ ta kɨ rɔjetɨ ngata. 21Ḭ ɨsɨ ɨndo nḛ dɨje, nə asɨ kadɨ ɨndo rɔi ḭ wa al, ɨsɨ ɨlə mbḛ kadɨ dɨje ɓogi al, ə ḭ wa ɨsɨ ɓogɨ. 22Ɨsɨ əl dɨje kadɨ sangi-naa kaya tɨ al, nə ḭ wa ɨsɨ sangɨ dəne je kɨ lo kaya tɨ, ɨsɨ əl ta lə yo je kɨ ra majal, ə ɨsɨ ɨkə nḛ me kəy tɨ ləde. 23Ɨsɨ ɨra rɔnəl dɔ ndu-kun tɨ, nə ɨsɨ al dɔe, adɨ ɨmbatɨ kɔsɨ-gon Luwə. 24Lo kɨn tɨ, təkɨ ndangi me makɨtɨbɨ tɨ lə Luwə, dɨje kɨ əi Jɨpɨ je al ɨsɨ əli ta kɨ mal dɔ Luwə tɨ mbata kɨlə rasi səi kɨ səi Jɨpɨ je. 25Nɨngə kadɨ ɨgəri majɨ təkɨ kɨjə mɔtɨ e nḛ kɨ ndae to, lokɨ dəw ɨsɨ təl rɔne go ndu-kun tɨ, nə lokɨ ɨtəl rɔi go ndu-kun tɨ al ə, səi kɨ dəw kɨ ɨjə mɔtɨne al, asi-naa. 26Kɨn ə dəw kɨ ɨjə mɔtɨne al, təl rɔne go ndu-kun tɨ ə, Luwə a oo-e tə dəw kɨ ɨjə mɔtɨne. 27Dəwe kɨ ɨjə mɔtɨne kɨ go darɔ tɨ al, nə təl rɔne go ndu-kun tɨ kɨn, a gangɨ ta dɔi tɨ. A gangɨ ta dɔi tɨ, ḭ kɨ aw kɨ ndu-kun kɨ ndangɨ me ji tɨ, taa ɨjə mɔti tɔ, nə ɨtəl rɔi go ndu-kun tɨ al kɨn. 28Təkɨ rɔjetɨ, ke Jɨpɨ, e ba gɨdɨ tɨ taga ne al, taa kɨjə mɔtɨ e me ndajɨ kɨ rɔ tɨ kɨn al tɔ, 29nə ke Jɨpɨ kɨ rɔjetɨ e me tɨ kəy. Nɨngə kɨjə mɔtɨ, e kɨjə mɔtɨ kɨ nga̰me tɨ. E kɨjə mɔtɨ kɨ ḭ rɔ NDɨl Luwə tɨ, ɓɨ me ndu-kun tɨ kɨ ndangɨ al. Dəw kɨ kɨ ɨjə mɔtɨne, e dəw kɨ ɨngə tɔjɨ kɨ rɔ Luwə tɨ ɓɨ rɔ dɨje tɨ al.


text: 1Dzam ga neheye na wuɗa kurom haladzay aye, wu neheye Mbəlom a tsik ahəl niye a gwaɗ ma giye na, i kway. Kə ge andza niye na, bo kway mâ ndza tsəɗaŋŋa ka ɗəre i Mbəlom. Gərakwa ha wu neheye mə ɗərev kway lele bay aye. Mede kway mâ ge lele, rəhakway ha gər a Mbəlom lele. 2Kâ kərahum mawuɗe may sa bay. Nəmaa gay mənese a ndəray bay, ndəray kə dze abəra ka tsəveɗ i Mbəlom hərwi may bay, nəmaa zla wu i ndəray tə məvay gər bay. 3Kâ dzalum mə gər kurom na tsik niye na, hərwi məpakum horoy a ɗəre bay. Niye na, andza nakə na lah mətsike aye, nəmaa wuɗa kurom haladzay. Wuray andaya nakə ma sliye maŋgəne may ha abəra ta nəkurom aye bay. Kwa taɗə mədahaŋ, nəkway dziye, kwa taɗə sifa, nəkway dziye. 4Na sər ha nəkurom ndo i deɗek hay, ɗərev ga maŋgwasa eye haladzay hərwi kurom. Na sa ɗəretsətseh haladzay ane tuk na, ɗərev kə ye fagaya abəra bay. Ɗərev ga a ŋgwasa ɗuh, ɗərev ga maraha eye ta məŋgwese. 5Ayaw nəmaa sa ɗəretsətseh na, haladzay. Kwa ahəl nakə nəmaa ndislew kanaŋ a Masedowan aye na, nəmaa huta tsəveɗ ka mazəzukwe bo kwa tsekweŋ bay tebiye. Wu mawura bo eye a ndzawamay ka tsəveɗ wal wal haladzay. Ndo hay tə wiyawa famaya wu tə magazləga. Mə ɗərev may bəbay nəmay mandza eye tə mədzal gər eye, nəmaa dzədzar. 6Ane tuk na, ahəl nakə ndo hay ta ge bəle aye na, maa matay naha ɗərev na, Mbəlom. A mamay naha ɗərev na, tə madayaw i Titus nakə a yaw aye. 7Maa mamay naha ɗərev na, madayaw i Titus ɗekɗek tsa bay. A mamay ha ɗərev na, tə wu nakə Titus a tsikamay aye. A gwaɗamay na, ka mumay naha ɗərev. A gwaɗamay sa na, a sakum məŋgeteŋ, mevel a wur fakuma hərwi wu neheye lele bay ka gum aye. Ada sa faya ka dzənumeye ga haladzay ta məge fagaya abəra me ka təv i ndo mane ɗəre ga hay. Na tsəne andza niye na, ɗərev ga a səkah ta məŋgwese. 8Na sər ha ɗerewel nakə na lah məwatsakum naha aye na, kə vəlakum mədzal gər. Ane tuk na, na watsa andza niye kemey na, kə ndeleŋ bay. Deɗek ŋgway, haɓe na, ma ndeleŋeye hərwi na sər ha, na vəlakum məge mevel tsakway tə ɗerewel ga nakə na watsakum naha aye. 9Anəke ɗuh na, ɗərev ga kə ŋgwasa hərwi ɗerewel nakay na watsakum naha aye. Ɗərev ga a ŋgwas na, hərwi nakə na vəlakum məge mevel aye bay. Ɗərev ga a ŋgwasa na, hərwi wu kurom neheye ka gawum lele bay aye a ndalakum ada nakə ka gərum ha mezeleme kurom aye. Wu nakə a ndalakum aye, ka ɗəre i Mbəlom na, lele hərwi ada kâ gərum ha mezeleme kurom. Andza niye, tə ɗerewel nakə nəmaa watsakum naha aye na, nəmaa gakum wuray kwa tsekweŋ bay tebiye. 10Ndoweye kə ge mevel hərwi nakə a say a Mbəlom aye na, məge mevel ŋgay niye ma mbəɗiye ha mədzal gər ŋgay ka wu ŋgwalak eye ada andza niye Mbəlom ma təmiye ha abəra ma mənese. Slala i məge mevel niye na, ma vəlakweye madzədzere bay! Slala i məge mevel nakə ndo i məndzibəra hay ta giye na, ma kəɗiye ndo. 11Deɗek, mevel kurom nakə ka gum aye na, a yay a gər a Mbəlom. Anəke na, zəbum faya ma kəkay nakə a mbəɗa aye! Anəke na, ka vəlum ha bo kurom ka mədzal ha andza nakə a ye ka bo aye. Faya ka ɗumeye ha na, ka wuɗum mənese bay, ka gum mevel ka bo kurom eye hərwi wu niye. Ka dzədzarum hərwi wu nakə ma ta ndzakumeye a gər aye. A sakum mə ɗərev kurom məŋgeteŋ haladzay. A sakum məge wu nakə a say a Mbəlom aye ada tə məpəray a ndo nakə a ge mənese aye. Ka ɗum ha ta tsəveɗ wal wal parakka hərwi nakə həlay kurom andaya mə wu niye sa bay aye. 12Andza niye, ɗerewel nakay na watsa naha aye na, na watsa naha hərwi ndo nakə a ge mənese aye ɗekɗek tsa bay. Na watsa naha hərwi ndo nakə tə gay mənese aye bay. Ane tuk na, na watsakum naha na, hərwi ada kâ sərum ha lele kame i Mbəlom na, ka wuɗum may tə ɗərev kurom peteh. 13Hərwi niye anəke na, ɗərev kə mamay naha. Ɗərev kə mamay naha deɗek. Wu mekeleŋ eye ma ze nakay na, andaya sa. Ɗərev may a ŋgwasa haladzay na, hərwi Titus nakə ɗərev ŋgay maŋgwasa eye hərwi nəkurom tebiye kurom eye ka mumay naha ɗərev aye. 14Ɗərev ga a ŋgwasa na, hərwi na ŋgalak kurom ha kame ŋgay. Na ŋgalak na, kəriye tsa bay. Wu nakə nəmaa tsikawakum aye na, deɗek huya. Andza niye maŋgeleke nakə nəmaa ŋgalak kurom ha kame i Titus aye bəbay na, deɗek. A ge bo a ɗəma andza nakə nəmaa tsikakum aye. 15Ahəl nakə a ye naha ka təv kurom aye na, ka təmum na tə marəhay ha gər tə madzədzaray haladzay. Nəkurom tebiye ka rəhumay ha gər. A sər ha faya, faya ma səkahiye ha mawuɗe kurom. 16Ɗərev ga kə ŋgwasa haladzay hərwi na sər ha, nəkurom ndo i deɗek hay.


text: 1Taa wu patə, wa ca nə'u, ca fa tə gayinə ŋga hanyinə. Acii pooshi əndə ca ɗa ŋwaŋuunə maɗa pooshi Əntaŋfə vii ka ci. Ma ənjitə ca ɗa ŋwaŋuunə, Əntaŋfə ta'i tə tii. 2Acii ha'ə, taa wu patə kaaree ka gayinə, kə kaaree ci ka sətə ɗii Əntaŋfə ətsa. Ma əndətə ca ɗa ha'ə, gəŋwanə ŋga Əntaŋfə cii kəya əlya aagyanəkii. 3Acii ma gayinə, pooshi ənji slənə ŋga'aanə ka ŋgwalənə aciitii. Ənji ɗa bwaya bwayaanə nə ŋgwalənə. Maɗa ŋga'ə koonə koona ndzaanə yadə ŋgwalənə acii gawa, see a ɗoonə gooŋgaanə, kaa ca dəlagi duunə. 4Acii ma tsarə ŋga əndətsa, əndə slənə ka Əntaŋfə nə ci, ka shii tsakənə duunə. Amma maɗa kə ɗii unə bwaya bwayaanə, ka ŋgwalənə nuunə aciikii. Acii ma baawəɗatə vii Əntaŋfə ka ci, əntaa ŋga zaɓə, amma kaa ca slənəgi ka ci ka dzalə ənjitə ca ɗa bwaya bwayaanə. 5Acii ha'ə, ŋga'ə maɗa fii ənji gayinə. Əntaa wata acii ɓəzee ka səkə ŋga Əntaŋfə, amma putə ŋga shiitə shii hə oo'i, dagwa uushi cii kwa ɗa. 6Ci ɗii əsə cuuna ki'i tsəka. Acii ma ənji luu tsəka, maɗa kə ɗii tii slənəkii də rəgwakii, slənə ŋga Əntaŋfə ci təya ɗa. 7Acii ha'ə, ki'imə ka tii sətə dəɓee una ki'i ka tii. Taa ŋgutə tsarə ŋga tsəkə patə dəɓee una ki'i, ki'imə. Ha'ə əsə, famə tə ənjitə dəɓee una fa tə tii, haŋətəmə tə ənjitə dəɓee una haŋətə tə tii əsə. 8Goona luuvə kaa dəmənə a ndzaanə ashuunə. Uuɗəshimə aakəŋwa aakəŋwa, acii ci nə dəmənəətə ashuunə. Taa wu patə uu'i tə ənja, kə nə'utə ci bariya ətsa. 9Ma bariya, kə bii ci kaamə, “Goona aləhiinə. Goona ɓələhiinə. Goona hərə. Goona sərəhə.” Patənə ŋga bariyanyiitsa da hara bariyanyinə, wiinə hatə njaŋə tii, waatoo, “Uuɗuu tə əndətə aɓiiku makə sətə cii kwa uuɗə naaku na.” 10Ma əndətə da uuɗənə a ədzəməkii, paa ci ka ɗa daawaanə ka əndətə aɓiikii. Acii ha'ə, ma uuɗənə, ci mbu'utəgi də bariya patə. 11Dəmə aakəŋwa də ɗanə ha'ə, makə kə shii unə, kə uugi saa'i ŋga vəɗəhənə goonə ka ŋunyinə mbu'yanə, waatoo saa'i ŋga uudəpaa upaa luupaanə gaamə. Ma saa'itsa, kə uugi mbəshanə, əntaa makə ənə dzəgi aaba'ə saa'itə 'watəgi amə vii gooŋga. 12Kədəhə nə ha ka pukənə, pooshi vəɗə ma'ə. Bwasee amə ka ɗa slənə ŋga təkunə. Ŋgəraamə uushi'inə ŋga paginə kaama ɗa panə agi camənə. 13Makə ɗii ci ənji ŋga camənə naamə, wii amə agi camənə, makə sətə dəɓee ama wii. Gaama ka naamə ka ɗa ajijinəənə da saasa ənvwa. Bwasee amə ka aləhiinə da badawaanə, ama bwasee ka paapanə da sərəha. 14Ŋgərəmə tə Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu kaa ca ndzaanə ashuunə, una bwasee ka ɗa sətə ca kaɗeesəkə ka shishinuunə. Goona nə'u hiima ŋga shishinuunə.


text: 1Ŋga'ə ka nyi ka ənjə a shii oo'i, ma inə, ənji slənə ka Aləmasiihu niinə. Aacii inə ba'avə Əntaŋfə ma'umbee uushi'iinaakii, keena baaba ka ənja. 2Ma tsarə ŋga əndə slənətsa, kə dəɓee ca slənə slənaakii də gooŋgaanə. 3Taa mi patə hiimii unə agyanəki, hara ənji ka ɓəzənə nə tii səkə də nyi, hara ənji əsə ka dəlanə nə tii də nyi, amma ma nyi, paa nyi ka neenə makə uushi. Nyi ka naaki nə maa, paa nyi ka lagi gəŋwanə ŋga naaki nə taa kə slənyi nyi ŋga'ə taa pooshi. 4Taa ŋgahi paa nyi shii hatə kulii nyi davə, patə da ha'ə əntaa nyi nə lagi gəŋwanə ŋga naaki nə oo'i, pooshi uushi ashiki. Əntaŋfə na lagi ka nyi gəŋwanə. 5Acii ha'ə, pooshi diɓə una lagi gəŋwanə agyanə ənji daga saa'ikii ma'ə mambu'yamə, waatoo daga Slandanə ma'ə mashimə. Ma ca, ci na ŋgiragi tə uushi'iitə ma'umbeekii agi təkunə ka ɓərənə. Ca ɓaarəgi paŋgəraŋə tə hiimatə a ədzəmə ənda. Ma uusərakii, ka dəlanə nə Əntaŋfə də taa wu patə makə sətə dəɓee ka ci. 6Ndzəkəŋushi'inəkya, ma waɓi nyi uushi'iitsə patə agyaniinə da Apoolasə, kaa ca shii tsakənə tuunə, una nə'u dərəpə geenə, acii goona piitəgi sətə nyaahə ənji asəkə malaaɓa ləkaləkatə, goona haŋətə noonə na putə ŋga əndə rəŋwə, una bərapaa əndə'i ənda. 7Ya ha, wu saŋə ɗuunətə tə ha? Ya saŋə əntaa Əntaŋfə vii ka hə patənə ŋga uushi'inə aciiku kwa? Maɗa viina, ka mi ɗii cii kwa haŋətə naaku nə, ha ɗatə makə də ŋgeeriiku upaa ha? 8Ya saŋə kə uugi unə upaa patənə ŋga sətə dəɓee una upaa kwa? Kə uugi unə ɗaginə ka mawahənyinə kwa? Taa ŋgahi əntaa meeminə nuunə saŋa, kə ɗii unə ŋwaŋuunə kwa? Kə mwayi nyi una ɗa ŋwaŋuunə, kaama shi zəmə ŋwaŋuunə patə. 9Ma cii kya nee naaki, kə geegi Əntaŋfə keenə mbəfə, inə masləkee ənja. Ma inə, makə ŋga ənjitə lagi ənji ka tii gəŋwanə ŋga ɓələnə tə tii niinə, inə kəŋaanə akəŋwacii patənə ŋga duuniya. Malaa'ikanyinə da patənə ŋga ənji shiŋkinə a tsaamə tiinə, ina əntə. 10Ma inə, makə maɗiikə ənji niinə putə ŋga Aləmasiihu. Ya saŋə mafyarakii nuunə agi ləɓənə goonə da Aləmasiihu kwa? Pooshi ŋgeerənə ashiinə. Ya unə noona, tə'i ŋgeerənə ashuunə kwa? Kə bərapaa ənji tiinə. Ya unə noona, kə ɗuunətə ənji tuunə kwa? 11Dəŋə ənshinə agi maɗəfənə da meegiirənə niinə, dəgəjinə patə nə kəjeerənə geenə, agi fəəslənə nə ənji tiinə, pooshi yi geenə əsə. 12Də ciiniinə ciina slənə makə a əntəgiinə. Maɗa kə dzaanii ənji tiinə, agi ɗanə niinə ka tii barəkaanə. Maɗa ciɓee ənji keenə, agi sə'watənə niinə. 13Maɗa waɓi əndə bwaya uushi aashiinə, də ŋunyi waɓənə jikə niinə ka ci. Kə ənəpaa inə ka gərədzəkə ŋga duuniya. Ca'ə əndzə'i ma'ajijinəkii niinə akəŋwacii duuniya. 14Ma nyaahə nyi koonə ətsa, əntaa ka ɗavə də ayinə koonə, amma kaa nya shii paaratəginə koonə, makə mooɗə manjeevənaaki. 15Taa kə upaa unə ənji dzəgunətə koonə waɓənə ŋga Aləmasiihu saɓakə, rəŋwə nə dəsənuunə. Nyi ndzaanə ka dəsənuunə agi ləɓənə gaamə da Yeesu Aləmasiihu saa'itə kirə nyi koonə Ŋunyi Habara. 16Aciikii wanyinə ka kədiinə acii unə koona nə'u dərəpaaki. 17Putakii ha'ə, wanyinə ka sləkeenə koonə ka Timooti. Ma ca, kaɗashinaaki nə ci, uuzənaaki əndə gooŋga putə ŋga Slandana. Ci na dzə ka buurətə koonə ndzaanaaki agi ləɓəənə ləɓiinə da Aləmasiihu. Ca ɓaarii koonə sənə cii kya dzəgunə ka ənji taa asəkə ŋgutə Ikəliisiya taa da patə. 18Ma hara ənji ahadoonə, kə haŋətə tii natii na. Ma nə tii ka nəhənə, paa nyi ka ənənə ka tsaamətənə tuunə ma'ə. 19Amma maɗa kə luuvə Slandana, ka dzənə nə nyi aahoonə kədəhə. Maɗa kə gi nyi, ka neenə nə nyi ka baawəɗatə marii ənjitsə ca haŋətə natii na, əntaa wata waɓənatii. 20Acii ma ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə, paa ci ka ɓaarə naakii nə də waɓənə, amma də baawəɗa ɓaarənəkii naakii na. 21Gəɗə ŋgutə saŋə koona? A dzə nyi da i uu'yanə nii, anii a banee nyi ka ədzəməki, nya dzə ka ɓaariinə koonə makə sətə uu'i nyi tuuna?


text: 1Labara ŋgwalak eye nakə a tsik ka Yesu Kəriste Wawa i Mbəlom aye, a dazlay 2andza nakə mawatsa eye mə ɗerewel i Ezay ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom aye, a gwaɗ: «Neŋ Mbəlom, na sləriye naha ndo məɗe ha bazlam ga kame yak. Ma lambaɗakeye na tsəveɗ. 3Faya ma wudiye mə kəsaf, a gwaɗ: Lambaɗumay tsəveɗ a Bəy Maduweŋ, lambaɗumay tsəveɗ hay fehe lele, tâ hədzak bay.» 4Andza niye, Yuhana madzəhuɓe ndo a yam a ndohwaw mə kəsaf. A tsikatay me a ndo hay, a gwaɗatay: «Mbəɗum ha mede kurom. Dzəhuɓum bo a yam ada Mbəlom ma pəsakumeye ha mənese kurom hay.» 5Ndo neheye ma Zerozelem ada ka dala i Yahuda ti ye tebiye. Tə yawa ka təv i Yuhana. Tə ɗawa ha mezeleme tay hay parakka kame i ndo hay ada Yuhana a dzəhuɓawa tay ha a yam mə magayam nakə tə zalay Yurdum aye. 6Yuhana niye na, petekeɗ ŋgay maŋgara eye ta məkwets i zləgweme ada a ɓarawa bəzihuɗ ŋgay na, ta həzlay. A ndayawa mə kəsaf niye na, heyew ta wum. 7Anaŋ labara nakə a tsik aye sa, a gwaɗ: «Ndo mekeleŋ eye ma deyeweye kame ga, neŋgeye na, gədaŋ eye a ze ga. Na sliye mahəndzəɗe ka təv ŋgay, məpəlay ha ləɓer i tahərak ŋgay bay tebiye. 8Neŋ na, na dzəhuɓ kurom ha a yam tsa. Neŋgeye na, ma dzəhuɓiye kurom ha ta Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye.» 9Ma məhəne niye na, Yesu a yaw ma Nazaret ka dala i Galile. A ndislew na, Yuhana a dzəhuɓ na a yam mə magayam nakə tə zalay Yurdum aye. 10A həlay nakə faya ma tsalaweye abəra ma yam aye na, a ŋgatay a magərmbəlom a ta ka bo bəra ndzaɗəɗəɗa. Tsa na, Məsəfəre i Mbəlom a mbəzlaw ka Yesu andza bodobodo. 11Ada mətsike me a tsənew abəra mə mbəlom, a gwaɗ: «Nəkar na, wawa ga. Na wuɗa kar haladzay. Ɗərev ga faya ma ŋgwasiye tə nəkar.» 12Kwayaŋŋa Məsəfəre i Mbəlom a zla na a makulkwandah. 13Yesu a ndza mə kəsaf məve kuro kuro faɗ. Mə ɗəma na, a say a Fakalaw masəpete na ada mədəɗe ha a mezeleme. Mə kəsaf niye na, wu i pesl hay mə ɗəma haladzay. Gawla i Mbəlom hay ti yaw ka təv i Yesu, tə vəlay wu mənday. 14Ma dəba eye na, tə gəs na Yuhana a daŋgay. Tə gəs na Yuhana na, Yesu a ye a Galile. A ɗa ha Labara Ŋgwalak eye i Mbəlom mə ɗəma. 15A gwaɗ: «Həlay eye kə ndislew tuk, mbəɗum ha mede kurom. Təmum Labara Ŋgwalak eye i Mbəlom a ɗərev kurom hərwi Bəy i Mbəlom ka həndzəɗaw.» 16Yesu a zəŋgal me i dəlov i Galile. Ahəl nakə faya ta zəŋgaliye me i dəlov niye aye na, a ŋgatay a ndo məgəse kəlef hay sulo. Niye hay na, Simoŋ ta malamar ŋgay Aŋdəre, faya ta kaliye gadaŋ tay a dəlov. 17Tsa na, Yesu a gwaɗatay: «Dumara, pumeŋ bəzay. Anəke faya ka həlumeye kəlef, ane tuk na, na təriye kurom ha ndo məhəlaw ndo hay.» 18Tə tsəne na, tə gər ha gadaŋ tay hay, tə pay bəzay a Yesu. 19Yesu a ye kame tsekweŋ na, a ŋgatay a Yakuba ta malamar ŋgay Yuhana. Nəteye na, wawa i Dzebede hay. A ŋgatatay na, nəteye mə kwalalaŋ i yam faya ta lambaɗiye gadaŋ tay hay. 20Kwayaŋŋa Yesu a zalatay. Tə tsəne məzele i Yesu na, tə gər ha bəba tay Dzebede mə kwalalaŋ i yam ta ndo i məsler ŋgay hay, tə pay bəzay a Yesu. 21Yesu ta gawla ŋgay hay ti ye a wuzlahgəma i Kafernahum. Pat i mazəzukw bo na, Yesu a ye a gay i maɗuwule me. Mə ɗəma na, a tətikatay a ndo hay. 22Ndo hay tə tsəne matətike ŋgay nakə a tətikatay aye na, a gatay hərɓaɓəkka. Hərwi neŋgeye a tətikatay andza i ndo neheye tə dzaŋgawa bazlam i Mbəlom mapala eye bay. Ane tuk na, i ŋgay a tətikatay na, ta məzlaɓ eye. Hərwi bazlam niye hay ti yaw na, abəra mə neŋgeye ŋgway. 23Ahəl nakə faya ma tətikateye a ndo hay aye na, ndo wuray məsəfəre lele bay eye, paf a ye naha a gay i maɗuwule me niye. Tsa na, a wuda ta magala kələrra. 24A gwaɗ: «Nəkar Yesu ndo i Nazaret, mey yak ka nəmay na, mey? Ka yaw na, mata dze may ha ɗaw? Nəkar way na, na sər ha lele: Nəkar na, ndo nakə tsəɗaŋŋa Mbəlom a sləraw aye.» 25Tsa na, Yesu a gay me, a gwaɗay: «Ndza ɗikɗik. Dara abəra mə bo i ndo nakay.» 26Kwayaŋŋa məsəfəre lele bay eye a ɓəl ha ndo niye ta gədaŋ tə mawude eye kələrra. Tsa na, a yaw abəra mə bo i ndo niye. 27Ka təv niye na, a gatay a ndo hay daɓək daɓək, hərɓaɓəkka. Tə gwaɗ mə walaŋ tay: «Eh! Eh! Nakay na, wu wuray? Labara nakay a tsik aye na, ta məzlaɓ eye. Nakay na, ndo waray, a gatay me a məsəfəre lele bay eye hay ada tə gəsay me na, ndo waray.» 28Labara i Yesu a ɗa a zləm kwayaŋŋa ka dala i Galile tebiye. 29Ma dəba eye na, Yesu ta gawla ŋgay hay ti ye abəra mə gay i maɗuwule me niye, ti ye a gay i Simoŋ ta Aŋdəre. Nəteye ti ye dziye ta Yakuba ada ta Yuhana. 30Tə ndisl naha na, mese i Simoŋ mahəna eye mə gay, maraɓaraɓ a gay. Tsa na, tə gwaɗay a Yesu: «Mese i Simoŋ lele bay.» 31Yesu a ye ka təv ŋgay a gay. A ye naha na, a gəs na abəra mə həlay, a lətse ha ka mbəlom. Tsa na, maraɓaraɓ a ndala faya abəra. A ye, a gatay mbəlok. 32Ta huwa ma dəba i pat mədəɗe na, ndo hay tə həlaw ndo i ɗəvats hay haladzay ta ndo neheye fakalaw mə bo tay aye. 33Ndo i gəma niye hay tebiye tə haya gər ka məgeɗ i gay nakə Yesu mə ɗəma aye. 34Ndo neheye ɗəvats a gatay wal wal aye na, Yesu a mbəl tay ha ada a həhar fakalaw abəra ka ndo hay haladzay dərmak. Ane tuk na, Yesu a ŋgərəz fataya, a gwaɗatay: «Kâ tsikum me bay.» Hərwi nəteye na, Yesu neŋgeye way na, tə sər na. 35Pərik, mbəlomɗa i dzagulok məzlehe na, Yesu a lətse, a ndohwaw abəra mə gay. Tsa na, a ye dəreŋ abəra ma wuzlahgəma. A ye na, a təv nakə ndəray andaya mə ɗəma bay aye. A ye a ɗəma mata ɗuwule me. 36Simoŋ ta siye i gawla ŋgay hay ta pəɗeke abəra ka məndzehəre na, ta ŋgatay a Yesu bay. Tsa na, ti ye ta pəla na Yesu. 37Ka təv nakə faya ta pəliye na aye na, ta huta na. Tə gwaɗay: «Ndo hay haladzay faya ta pəliye kar.» 38Yesu a gwaɗatay: «Kwa ta pəliye ga bəbay na, takwa a təv mekeleŋ. Ka deyekweye na, a gəma neheye bəse bəse aye. Na ɗiye ha bazlam i Mbəlom mə ɗəma dərmak. Na yaw na, hərwiye.» 39A ndəv ha mətsike me ŋgay niye na, a lətse a ye a həhal ka dala i Galile tebiye. A ɗawa ha bazlam i Mbəlom mə gay i maɗuwule me ada a həharawa fakalaw abəra ka gər mavuwe hay. 40Pat wuray na, ndo wuray madəgwaɗa eye a ye ka təv i Yesu. A ye naha na, a dəkw gurmets kame i Yesu. A tsətsah ka Yesu, a gwaɗay: «Kə saka na, ka sliye faya matəre ga ha tsəɗaŋŋa.» 41Yesu a zəba faya na, a gay mə bo. A nduɗa ha həlay ŋgay, a lamay. Tsa na, a gwaɗay: «A seŋ na, təra tsəɗaŋŋa!» 42Tsa na, ɗəvats i madəgweɗe a ye faya abəra. A mbəl suwuɗ suwuɗ lele. 43Ane tuk na, Yesu a gay me, ada a gwaɗay: 44«Do, ka diye wu yak na, tsəne lele hədzakay zləm.» Tsa na, Yesu a gwaɗay: «Tsəne lele: Kâ tsik wu nakay a ndəray bay. Ane tuk na, do ta bəzay ha bo a ndo məvəlay wu a Mbəlom ada vəl wu nakə Musa a tsik aye hərwi məɗatay ha a ndo hay tebiye na, ka təra tsəɗaŋŋa.» 45Ma dəba eye na, ndo niye a ye. A ye naha ɗuh na, a pa bo ka matəkəratay wu nakə a təra tə neŋgeye aye a ndo hay. Yesu kə sla faya mabəz ha bo ma wuzlahgəma sa bay. A ndzawa na, dəreŋ ta wuzlahgəma, ma təv neheye ndo hay mə ɗəma haladzay bay aye. Ada huya, ndo hay ti yawa ka təv ŋgay kwa məŋgay, kwa məŋgay.