text: 1Ga ha wazə ka masara, amma waɓuu ka ci makə ka duu. Ma uuji daguyinə əsa, wa təya ndzaa makə ndzəkəŋushi'inəku. 2Ma masara minə, wa kya ndzaanə makə mapoo tə hə. Ma makinə ətə ma'ə ma'iirəmə əsə, wa təya ndzaa makə cikəŋushi'inəku; ədzəməku a ndzaa malaaɓakii akəŋwaciitii, acii ga təya ŋgərəgi haŋkalaaku. 3Ma mooryafinyinə ətə pooshi əndə tsakənə tə tii, gaɗee ka tii. 4Amma, maɗa tə'i manjeevənə taa jijinyinə ŋga mooryafinə, wa təya dzəgunə makə sətə ci təya ɗa diinatii zəku'i, waatoo, təya ɗa ka mapoo tə tii taa dzədzəshi'inətii ŋga'əənə, makə sətə shi təya ɗii ka tii, acii tsarəkii ca uuɗagi səkə ŋga Əntaŋfə. 5Ma mooryafinə ətə ki daanətə pooshi əndə tsakənə tə ki, tə Əntaŋfə gi'i ki, kya dzə aakəŋwa də ɗa də'wa, kya kədii aciikii vəɗə da uusəra. 6Amma, ma mooryafinə ətə kagi nətə ka uuɗə uushi'inə ŋga duuniya, taa ŋgahi ma'ə ki da i əpinə, patə da ha'ə mantəkii nə ki. 7Ma ɗanəkwa, bawə ka tii waɓəətsə bii nyi ka hə, acii ga ənjə a idəpaa uushi ashitii. 8Ma əndətə pooshi ka haɗa də duuraakii, ma palee maa, ənji yaakii, kə kaaree ci ka nə'u tə Əntaŋfə, bwayakii nə ci, palee ka əndətə yadə vii gooŋga. 9Ga ha naahə ləmə ŋga mooryafinə aagi harakii pii pii. Ma taabu'u naahənəku, see maa nee hə kə mbu'i fəzatə kuwa pu'unə, mashimə ki a ŋgirə ŋgurə palee ka rəŋwə əsə, 10ənjə a kuyirii tə ki putə ŋga ɗa ŋunyi slənatə, waatoo, kə gərətə ki manjeevənatə ŋga'ə, kya luu mu'uminə aa hatə aasii, kya yiɓəgi səɗə ŋga ənji nə'unə makə sətə ci maviinə a ɗa, kya tsakə ənji agi bwanea, kya kavə nətə ka ɗa ŋunyi sləna. Maɗa ha'ə makə ətsə nə slənata, naahuu ləmətə. 11Amma ma mooryafinyinə ətə ma'ə ma'iirəmə, ga ha naahə ləmətii, acii maɗa kə təkuree tii ka sə'watə ndzaanə yadə ŋgura, ka ŋgərənə nə tii. Də ha'ə bwaseenə tii ka nə'unə tə Aləmasiihu. 12Də ha'ə əsə laginə Əntaŋfə gəŋwanə anətii, ca vii ka tii ma'inə, acii kə taŋəgi tii aləkawalətə ɗii tii ka ci. 13Ma təya, ka dzəgərənə nə tii aagi ndzaanə zərakə, wata wiigi'inə ka yi ka yi. Əntaa wata ndzaanə zərakə tanə, amma təya kaala waɓənə aagi ŋga hara ənji, təya luugi waɓənə ətə əntaa natii, təya ba sətə madəɓəmə. 14Acii ha'ə, ma moonəkya, ma mooryafinə ətə ma'ə ma'iirəmə, wa təya ŋgərə ŋguyirənə, təya poo manjeevənə, təya haɗa də yatii. Maɗa ɗii tii ha'ə, pooshi ənji daawaanə gaamə ka upaa rəgwa ŋga waɓə bwaya uushi'inə aashaamə. 15Ma bii nyi ha'ə, acii hara mooryafinə maa, kə uugi tii zə'uginə ka nə'unə tə Seetanə. 16Ma minə əndə nə'unə ətə da mooryafinyinə agi duurənyinatə, wa kya tsakə tə tii ka galee ka slənə agyanə Ikəliisiya, kaa Ikəliisiya a mbee ka tsakənə tə hara mooryafinyinə ətə pooshi ənji tsakənə tə tii. 17Ma matakəŋwanyinə ŋga Ikəliisiya ətə ca slənə ŋga'ə, gaɗeemə ka tii ka shaŋə, una ki'itə ka tii ŋga'ə. Ma palee maa, ənjitə ca waaza da dzəgunə ka ənji də gazhi'waanə. 18Acii kə bii malaaɓa ləkaləkatə oo'i, “Goona təŋapaa la ka zəmənə saa'itə ci agi slənənə koonə.” Kə bii ci əsə, “Ma əndə sləna, kə dəɓee ənjə a vii ka ci shikwaakii.” 19Maɗa kə wulii ənji matakəŋwanə ŋga Ikəliisiya, ga ha luuvə, maɗaamə tii kə kira seedawanyinə bəra'i taa makkə. 20Taa wu patə gi ma'inə aa hakii, dzaluu tə ci akəŋwacii ənji patə, kaa hara ənjə a shii ŋgwaleenə. 21Agi banə nə nyi ka hə akəŋwacii Əntaŋfə, da Yeesu Aləmasiihu, da mataɗə malaa'ikanyinə, kaa ha nə'utə uushi'iitsə bii nyi ka hə patə. Ga ha ɓaarii kama kamaanə ka ənji shaŋə taa agi mi patə. 22Ga ha kwasə ka kavə ciinə agyanə əndə'i əndə kaa ca ndzaa ka əndə slənə asəkə Ikəliisiya. Ga ha dzəgərə aagi 'waslyakəənə ətə ci hara ənjə a ɗa. Ga ənjə a idəpaa uushi ashiku. 23Makə ɗii ci, pooshi jamənə ŋga səkəku taa guci patə, ga ha sa wata ma'inə, amma duu də sacii ma'i inaba gi'u ka kuzəka. 24Ma 'waslyakəənə ŋga hara ənji, paŋgəraŋə a babara taabu'u mbu'unəkii aakəŋwacii gəŋwanə. Ma ŋga hara ənji əsə, daba'a na shigi. 25Ha'ə əsə, paŋgəraŋə a babara nə ɗa ŋunyi slənə ŋga hara ənji; taa pooshi paŋgəraŋə a babara əsə, pooshi na za.


c: text/html

text: 1Pol go̰ njé gangɨ ta je lə Jɨpɨ je ba, ɓa əl-de ə nə: «NGakom je, mem uwə-m kɨ ta ndə̰y al, dɔ ka-m no̰ Luwə tɨ bɨtɨ ɓone.» 2Nɨngə kɨ bo lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je kɨ ɓari-e nə Ananɨyasɨ adɨ ndune dɨje kɨ ai kadɨ Pol tɨ kadɨ ɨndəi tae. 3Ə Pol əl-e ə nə: «E ḭ ə Luwə a ɨndəi, ḭ bɔr kɨ kɔy po̰ gɨdɨ tɨ kadɨ nda kare. Ɨsɨ nḛ kadɨ ɨgangɨ ta dɔm tɨ kɨ go ndu-kun tɨ, nɨngə ɨtəl al dɔ ndu-kun, adɨ ndui kadɨ ɨndəi-mi ɓəy.» 4NJé kɨ ai kadɨ Pol tɨ ɓasi əli-e əi nə: «Ɨtajɨ kɨ bo lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je lə Luwə a?» 5Pol əl-de ə nə: «NGakom je, m-gər kadɨ e kɨ bo lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je lə Luwə al. Tadɔ ndangi me makɨtɨbɨ tɨ lə Luwə əi nə: “A əl ta kɨ majal dɔ ngar tɨ lə dɨje ləi al.”» 6Lokɨ Pol gər kadɨ dɨje kɨ kawi-naa kɨn, njé kɨ na̰ je əi Sadusɨ je, ə njé kɨ nungɨ əi Parɨsɨ je nɨngə, un ndune kɨ taa dan njé gangɨ ta je tɨ ə nə: «NGakom je, mi Parɨsɨ, nje kojɨ-m e Parɨsɨ. Nɨngə e kɨ mbata kɨndə kɨ m-ɨndə mem dɔ kḭ lo koy tɨ lə njé koy je kɨn ə rəi səm lo gangɨ ta tɨ.» 7Lokɨ Pol əl ta kɨn ɓa, ta kɨ najɨ-naa tɨ ḭ dan Parɨsɨ je tɨ kɨ Sadusɨ je, adɨ dɨje gangi-naa. 8Tadɔ Sadusɨ je əli əi nə dɨje a ḭḭ lo koy tɨ al, taa malayka je, kɨ ndɨl je ka gotoi tɔ. Nə Parɨsɨ je əli təkɨ nḛ je kɨn toi no̰o̰. 9Lo sɨngə sokɨto, ə njé ndangɨ ndu-kun je kɨ me ɓutɨ tɨ lə Parɨsɨ je ḭḭ taa əli ta kɨ tɔgɨde əli əi nə: «Je j-o nḛ madɨ kare kɨ majal rɔ dɨngəm tɨ kɨn al. Dɔmajɨ ə e ndɨl ə se malayka wa ə əl-e ta.» 10Lokɨ ta kasɨ-naa al aw kɨ kəte kəte, kɨ bo lə asɨgar je ɓəl kadɨ dɨje kɨn ḭḭ rɨbəi Pol. Be ə, un ndune adɨ asɨgar je kadɨ rəi ɔri Pol awi sie me ndogɨ bɔr tɨ kɨ ngal gogɨ. 11Kondɔ go tɨ ɓa, Ɓaɓe tḛḛ ɔy rɔ Pol tɨ əl-e ə nə: «Uwə tɔgi ba. Təkɨ ɨma-n najɨ ləm Jorijaləm tɨ, majɨ kadɨ ɨma najɨ kɨn Rom tɨ tɔ.» 12Lokɨ lo ti, Jɨpɨ je uni mɨndɨde kadɨ n-usoi nḛ al nɨm, n-a̰yḭ-naa man al nɨm, bɨtɨ kadɨ n-tɔli Pol ɓəy taa. 13NJé kɨ dɔɔi ta naa tɨ kɨn ali dɔ kutɨ sɔ kare. 14Nɨngə awi əli kɨ bo je lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, kɨ ngatɔgɨ je əi nə: «J-un mɨndɨje kɨ nga̰ ngay kadɨ j-uso nḛ al nɨm, j-a̰y man al nɨm, bɨtɨ kadɨ jɨ tɔl Pol ɓəy taa.» 15Nɨngə kɨ ɓasɨne kɨn, səi je kadɨ ndusi e naa tɨ kɨ njé gangɨ ta je, ə kadɨ awi ɨngəi kɨ bo lə asɨgar je, əli-e təkɨ ɨgei kadɨ re kɨ Pol no̰si tɨ kadɨ ɨndəi manjɨ ta lie maje maje oi. NGa ə, lokɨ Pol a re ɓa, tḛḛ rɔsi tɨ al ɓəy ə je j-a jɨ tɔl-e. 16NGon lə konan Pol kare oo ta kɨn, adɨ aw go Pol tɨ me ndogɨ bɔr tɨ kɨ ngal əl-e. 17Be ə, Pol ɓar nje kun dɔ ɓutɨ asɨgar je kɨ ɓu kare əl-e ə nə: «Aw kɨ ngon kɨn rɔ kɨ bo tɨ lə asɨgar je. Aw kɨ ta kare no̰o̰ kadɨ əl-e.» 18NJe kun dɔ asɨgar je kɨ ɓu aw kɨ ngon ka kɨn rɔ kɨ bo tɨ ə əl-e ə nə: «Dangay kɨ ɓari-e Pol ə ɓar-m, ə nə m-re kɨ ngon kɨn rɔi tɨ, təkɨ aw kɨ ta kare no̰o̰ kadɨ əli.» 19Kɨ bo lə asɨgar je, uwə ngon ka kɨn jine tɨ, ɔr-e aw sie dam kare, ɓa dəje ə nə: «Ta ri ə aw-n kadɨ əl-m ə?» 20NGon ka kɨn əl-e ə nə: «Jɨpɨ je dɔɔi ta naa tɨ kadɨ n-dəji-ni kadɨ ɨtḛḛ kɨ Pol lo ti tɨ, no̰ njé gangɨ ta je tɨ ləde, təkɨ gei kadɨ n-ɨndəi manjɨ ta lie maje maje n-ooi. 21Nə majɨ kadɨ o ta ləde al. Tadɔ dɨje kɨ ɨtəi kutɨ sɔ kare a toi rəbə kadɨ uwəi-e. Uni mɨndɨde kɨ nga̰ ngay be kadɨ n-usoi nḛ al nɨm, n-a̰yḭ-naa man al nɨm, bɨtɨ kadɨ n-tɔli-e ɓəy taa. Kɨ ɓasɨne kɨn, ɨsi dɔ njade tɨ, ɨsɨ ngɨnəi ndu ləi par.» 22Kɨ bo lə asɨgar je, ndəjɨ ngon kɨ basa ka kɨn kadɨ əl ta kɨn kəte adɨ dəw kɨ rangɨ oo al, ɓa ɨyḛ adɨ aw. 23Go tɨ, kɨ bo lə asɨgar je, ɓa njé kun dɔ asɨgar je kɨ ɓu əi joo əl-de ə nə: «Ɔsi nja asɨgar je ɓu joo naa tɨ, njé sɨndə je dɔ sɨri, ə njé nɨngə je ɓu joo tɔ. Ɓa ɨsi dɔ njasi tɨ kadɨ kadɨ kɨ kutɨ joo gɨde kare ɓa, uni ta rəbɨ kɨ kaw kɨ Səjare tɨ. 24Ɨndəi dɔ sɨndə je naa tɨ adi Pol tɔ. Ə kadɨ awi ɨtḛḛi sie rɔ nje ko̰ɓe tɨ, Pəlɨsɨ kɨ kanjɨ kadɨ nḛ madɨ ra-e.» 25Kɨ bo lə asɨgar je ndangɨ makɨtɨbɨ kɨn be adɨ nje ko̰ɓe ə nə: 26«Mi Kɨlodɨ Lɨsɨyasɨ ə m-ndangɨ makɨtɨbɨ kɨn m-adi kɨ bo ləm, nje ko̰ɓe Pəlɨsɨ. Nḛ kɨ dɔsa̰y, m-uwə jii! 27Nɨngə dɨngəm kɨn, Jɨpɨ je uwəi-e kadɨ re a tɔli-e, ə lokɨ m-o kadɨ e dəw kɨ Rom tɨ, m-aw kɨ asɨgar je m-taa-e-n jide tɨ. 28M-sangɨ kadɨ m-gər nḛ wa kɨ ra ə Jɨpɨ je səki-e-n, adɨ m-aw sie no̰ njé gangɨ ta je tɨ ləde əi Jɨpɨ je. 29Lo kɨn tɨ ə, m-o kadɨ səki-e ɔjɨ dɔ ndu-kun je ləde, nə nḛ madɨ kare kɨ majal kɨ ra kɨ asɨ kadɨ dəw tɔl-e-n ə se uwe-n dangay tɨ goto. 30Eli-mi kadɨ Jɨpɨ je ɨsɨ sangi rəbɨ kadɨ n-tɔli-e, be ə, m-un-e law m-ɨlə sie m-adi. Ɓa m-əl-de kadɨ awi səki-e rɔi tɨ nu.» 31Asɨgar je rai təkɨ kɨ bo ləde ɔjɨ-n-de, adɨ awi kɨ Pol kondɔ ratata tḛḛi sie A̰tɨpatɨrɨsɨ tɨ. 32Lo ti dɔ tɨ, asɨgar je kɨ njé nja təli gogɨ lo kɨsɨde tɨ, ə ɨyə̰i njé sɨndə je adɨ awi kɨ Pol. 33Lokɨ tḛḛi Səjare tɨ, njé sɨndə je adi makɨtɨbɨ nje ko̰ɓe, ə ɔji-e Pol tɔ. 34NJe ko̰ɓe tɨdə makɨtɨbɨ ka kɨn, ɓa dəjɨ Pol se e dəw kɨ dɔnangɨ tɨ kɨ ra wa? Ɓa oo kadɨ Pol e dəw kɨ Sɨlɨsi tɨ. 35Ə əl Pol ə nə: «M-a m-o ta kɨ tai tɨ, ndɔ kɨ njé səki-je wa a rəi.» Nɨngə adɨ ndune kadɨ ngəmi Pol me kəy ngar tɨ lə Erodɨ.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Taa tə'i nyi da baawəɗa ŋga waɓənə taa də ŋgutə uura ŋga ənji patə da ŋga malaa'ikanyinə, maɗa pooshi nyi da uuɗə ənja, wazənə zaɓə nə waɓənaaki makə tibisətə ca wazə 'yarəlaŋə. 2Taa tə'i nyi da baawəɗa ŋga ɗa anabaakwaanə da ŋga paaratəgi də ma'umbee uushi'inə, taa tə'i nyi da baawəɗa ŋga shii uushi'inə patə, taa tə'i nyi da vii gooŋga ətə ŋga kavənə tə giŋunyinə ka mbuɗənə, təya palə ka əndə'i ha, maɗa pooshi nyi da uuɗə ənja, uushi zaɓə nə nyi. 3Taa kə təəkəgi nyi uushi'inaaki patə ka ənja, nya vii shishinəki, ənjə a ətsagi, amma maɗa pooshi nyi da uuɗə ənja, pooshi nyi ka ŋgərə bwatyakii. 4Ma uuɗənə, ci ca kavə əndə ka sə'watə uushi, ci ca kavə əndə ka ɗa ŋga'əənə ka ənja, ca kavə əndə ka ndzaanə yadə sərəha, paa ci ka ɗuunətə naakii na. 5Ma əndətə da uuɗə ənja, paa ci ka ɗa sə ŋga ayinə. Paa ci ka uuɗə naakii na. Pooshi səkəkii ka ɓəzənə pii pii. Paa ci ka kəsəpaa bwaya bwayaanə a ədzəməkii. 6Ma əndətə da uuɗə ənja, paa ci ka ɗa mooɗasəkə agyanə bwaya uushi. See dagwa uushi ɗanəkii maŋushinə. 7Ma əndətə da uuɗə ənja, pooshi 'waslyakəənə ŋga ənji ka shiginə a makii pii pii. Taa guci patə tə Əntaŋfə cii kəya gi'i. Taa guci patə əsə agi kanə nə ci nə ŋga dagwa uushi. Taa mi patə, agi sə'watənə nə ci. 8Ma uuɗənə, pooshi ka uudənə. Amma ma anabaakwaanə, ka uudəginə. Ka laginə nə waɓənə də məshipətə uuranyinə. Ha'ə nə shiinə əsə, ka uudəginə. 9Ma shiinə gaamə da anabaakwaanə gaamə, ma'ə ci mambu'umə bahə uushi. 10Amma ma saa'itə nə Əntaŋfə a mbu'utəgi də patənə ŋga uushi'inə, saa'ikii nə uushi'iitə ma'ə mambu'umə bahə uushi a uudəgi. 11Ma saa'itə nyi ma'ə uuzənə, uura manjeevənə njii kya waɓə, ŋga uura manjeevənə nji hiimaaki, uura manjeevənə nji slənaaki əsə. Amma makə uugi nyi ɗanə ka ənda, kə bwasee nyi ka uura manjeevənə patə. 12Ma ŋga əna, ma uushi'iinə caama tsaamə, agi tsaamənə naamə makə sətə ci əndə a tsaamə ma'yanə ŋga uushi agi ma'inə,f paa ci ka neenə ɓəraŋə ŋga'ə. Amma ma aakəŋwa, kadə naama nee ginə da ginə. Ma ŋga əna, tə'i uushi'inə ma'ə nyi mashiimə. Amma ma aakəŋwa, kadə nii kya shii patə, makə sətə shii Əntaŋfə tə nyi furəŋə. 13Ma vii gooŋgaanə, da ka na, da uuɗənə, tə'i tii makkə. Amma ma palee patə, uuɗəna.


text: 1Wawa ga, nəkar na, vəlay tsəveɗ a ŋgwalak nakə Yesu Kəriste a vəlaka aye mâ təra kar ha gədaŋ aye. 2Ahəl niye ka tətik bazlam i Mbəlom na, abəra ka neŋ. Bazlam nakə na ɗa ha kame i ndo hay haladzay aye na, zla na tətikatay a siye i ndo neheye deɗek aye dərmak hərwi ada nəteye tâ sla faya matətikatay a ndo siye hay kame sa. 3Taɗə ɗəretsətseh kə ndzaka a gər hərwi Yesu Kəriste na, səmay naha andza sidzew nakə lele eye a səmay naha a ɗəretsətseh aye. 4Taɗə ndoweye ma diye a vəram, taɗə a say neŋgeye mâ yay a gər a bəy ŋgay na, ma kərahiye məsler i ndo neheye kəriye. I yak na, mâ təra andza niye dərmak. 5Sər ha dərmak na, taɗə ndoweye faya ma hwiye mahway i mata ndisle kame na, taɗə ka hway ta tsəveɗ eye bay na, ta vəleye wu i merəɓe ŋgay bay. 6Ndo i məfəte hay bəbay, mata lehe məhute hohway eye na, ndo nakə a ge məsler haladzay aye təday. 7Dzala ka wu neheye faya na tsikakeye kanaŋ aye, hərwi taɗə ka dzala ha faya na, Bəy Maduweŋ ma vəlakeye gədaŋ ka mətsəne wu nakə faya na tsikakeye tebiye. 8Yesu Kəriste mâ makaw a gər. Neŋgeye a yaw na, abəra ma gwala i Davit. Kə lətsew abəra ma mədahaŋ. Anaŋ Labara Ŋgwalak eye nakə faya na ɗatay ha a ndo hay aye. 9Neŋ faya na siye ɗəretsətseh ada tə gəs ga a daŋgay na, hərwi labara nakay ŋgwalak eye. Ayaw, neŋ na, ta peŋ tsalalaw andza ndo məge zlərwek. Ane tuk na, bazlam i Mbəlom na, ta pay tsalalaw bay. Faya ma diye kame kame huya. 10Hərwi niye neŋ faya na səmay naha a ɗəretsətseh tebiye. Neŋ faya na səmay naha hərwi ndo neheye Mbəlom a pala tay ha aye hərwi ada nəteye tâ huta tsəveɗ nakə Yesu Kəriste ma mbəliye tay ha aye ada tâ ye a bəy ŋgay nakə a le haladzay aye ada tâ ndza mə ɗəma ka tor eye. 11Sa tsa na, kutoŋ kâ səmay naha hərwi bazlam neheye na tsikakeye naha na, bazlam deɗek eye hay: Taɗə ka mətakwa tə neŋgeye na, ka ta ndzakweye ma sifa tə neŋgeye dərmak. 12Taɗə ka səmakwa naha a ɗəretsətseh na, ka ta tərakweye bagwar i bəy tə neŋgeye. Ane tuk na, taɗə ka gwaɗakwa ka sərakwa na bay na, ma ta gwaɗiye a sər kway bay dərmak. 13Taɗə ka tərakwa kame ŋgay ndo deɗek eye hay bay na, neŋgeye na, ma ndziye ndo i deɗek hərwi bo ŋgay eye ma sliye faya mənese ha bo ŋgay bay. 14Matay ha wu neheye na tsik aye a zləm a siye i ndo hay tebiye hərwi ada tâ dzala ha faya. Tsikatay ta gədaŋ kame i Mbəlom, tâ təra a bo ka gər i bazlam hay bay, tâ gər ha hərwi bazlam niye hay na, ta gateye ŋgama kwa tsekweŋ bay. Ɗuh ma nasiye ha ɗərev i ndo neheye faya ta pay zləm aye. 15Nəkar na, ŋgəla ha bo ka məndze andza nakə a say a Mbəlom aye. Təra ndo məge məsler nakə a ge horoy ta məsler ŋgay bay aye, andza məgweɗe a ɗa ha bazlam deɗek eye a ndo hay ta tsəveɗ eye. 16Bazlam neheye i məkəɗe wuway kəriye a yay a gər a Mbəlom bay aye na, kâ tsik a ɗəma bay. Ndo neheye faya ta kəɗiye wuway andza niye aye na, faya ta dziye abəra ka tsəveɗ i Mbəlom kame kame ɗuh. 17Bazlam tay faya ma səkahiye andza mbəlak nakə faya ma goŋgoɓiye. Himene ta Filete nəteye mə walaŋ i ndo niye hay. 18Ta gər ha tsəveɗ deɗek eye, tə gwaɗ na, ɓa Mbəlom kə lətsa tay ahaya ndo hay abəra ma mədahaŋ. Andza niye ndo siye hay ta gər ha tsəveɗ i Mbəlom hərwi tay. 19Ane tuk na, deɗek i Mbəlom ma mbəɗiye bay. Neŋgeye andza mədok i gay nakə ma ndziye ɓəŋɓəŋ aye. Tə watsa ka mədok niye, tə gwaɗ: «Bəy Maduweŋ a sər ndo ŋgay hay.» Tə watsa dərmak, tə gwaɗ: «Kwa way kə gwaɗ neŋgeye ndo i Bəy Maduweŋ na, mâ ge mənese sa bay.» 20Ka sər ha mə gay i ndo i zlele na, wu maŋgara eye wal wal andaya. Siye hay tə ŋgar ta gura kəgəbay ta ɓəre. Siye hay na, ta tsətsaɗ mayako ada siye hay tə ŋgar ta doɗo i gərwa. Tə ge ha məsler tə wu neheye na, ta tsəveɗ wal wal. Neheye tə ŋgar ta gura aye kəgəbay ta ɓəre aye na, tə ge ha məsler pat i magurlom ɗekɗek. Siye hay tə ge ha məsler kwa waray waray pat pat. 21A tsik nakay na, ka nəkway. Taɗə ndoweye kə gər ha məge mənese tebiye na, Mbəlom ma vəleye məsler ŋgay wal ma təriye andza wu nakə tə ŋgar ta gura kəgəbay ta ɓəre aye. Ndo i gay ŋgay ma piye na wal hərwi a sər məge məsler i ndo i gay ŋgay tebiye. 22Bor i wu neheye lele bay a satay a gawla hay məge aye na, kâ ge bay, hway wu yak abəra mə wu niye hay. Ge wu nakə ŋgwalak eye tə ɗərev yak peteh, pa mədzal gər yak ɓəŋɓəŋ ka Yesu, wuɗa ndo hay, ndza tə zay ta ndo neheye ɗərev tay tsəɗaŋŋa eye ada faya ta ɗuwulay naha me a Bəy Maduweŋ aye. 23Taɗə ndo hay faya ta kəɗiye wuway ka wu nakə ma giye ŋgama bay ada ka wu i matərakahaŋ na, kâ tsik a ɗəma təbey hərwi ka sər məkəɗe wuway niye hay ma ndəviye na, tə matəre. 24Ane tuk na, ndo nakə faya ma giye məsler i Bəy Maduweŋ aye na, kutoŋ mâ təra ta ndo hay bay. Mâ gatay ŋgwalak a ndo hay tebiye, mâ sla faya matətike a ndo hay lele, mâ səmay naha a wu nakə ndo hay ta tsikiye faya aye. 25Taɗə agəna ndo məne ɗəre yak hay ta təma wu nakə ŋgwalak eye bay na, ɗatay ha ta ləfeɗeɗe eye. Agəna Mbəlom ma vəlateye tsəveɗ ka məgəre ha mezeleme tay hərwi ada tâ sər bazlam deɗek eye. 26Kwa taɗə Fakalaw kə gəs tay andza a mbəzl tay ha a ɓalay hərwi ada tâ ge wu nakə a say aye bəbay na, agəna ta maweye ka mədzal gər ŋgwalak eye hərwi mətəmaw abəra mə həlay ŋgay.


text: 1Kə ge andza niye na, malamar ga hay, ndzum ta gədaŋ eye ɓəŋɓəŋ lele mə həlay i Bəy Maduweŋ kway. Nəkurom na, ka yumeŋ a gər haladzay. Hawa kurom a geŋ, a seŋ məŋgatakum. Ɗərev ga faya ma ŋgwasiye haladzay tə nəkurom. Nəkurom ka tərum na, magogoy i məsler ga nakə na ge aye. 2A nəkurom Evodi ta Siŋtis neŋ faya na gwaɗakumeye amboh, ndzum na, ayaw ayaw, bazlam kurom mâ ge nəte, hərwi nəkurom mandza eye na, mə həlay i Bəy Maduweŋ kway. 3A nəkar dzam ga nakə faya ka gameye məsler i Mbəlom nəte aye. Neŋ faya na gwaɗakeye naha dərmak, dzəna tay ha ŋgwas niye hay, tâ ndza ayaw ayaw mə walaŋ tay. Hərwi neŋ tage nəteye na, nəmaa ge vəram haladzay hərwi ada Labara Ŋgwalak eye mâ ye kame kame, ndo hay tâ tsəne. Məsler niye nəmaa ge aye na, nəmay tebiye tage ŋgwas niye hay tage Kəleneŋ ada ta ndo siye hay, nəmaa ge ka bo məsler dziye. Nəteye tebiye tay aye, Mbəlom kə watsa məzele tay a ɗerewel ŋgay nakə a watsa a ɗəma məzele i ndo neheye ta huta sifa aye. 4Ŋgwasum pat pat hərwi nəkurom mandza eye na, mə həlay i Bəy Maduweŋ kway Yesu Kəriste. Neŋ faya na gwaɗakumeye sa: Ŋgwasum. 5Ndo i məndzibəra hay tebiye ta zəba ka mede kurom na, faya ka təmum ndo hay lele ada faya ka gumateye ŋgwalak. Sərum ha na, mazlambar Bəy Maduweŋ kway kə ndzew. Mâ mətsakum gər bay. 6Wuray kwa tsekweŋ mâ dzəma kurom bay tebiye. Ɗuh na, tsətsahum wu nakə a sakum ada andaya fakuma bay aye ka Mbəlom. Tsətsahum na, ta məgay naha amboh, mâ dzəna kurom ada gumay naha sɨsœ dərmak. 7Yawa! Ka gum andza niye na, Mbəlom ma vəlakumeye məndze zay mə ɗərev kurom hay. Zay niye ma vəlakumeye na, a ze wu nakə ndo hay tə sər aye. Neŋgeye na, ma tsəpiye ɗərev kurom ta mədzal gər kurom hay hərwi ada wuray kwa tsekweŋ mâ gakum bay. Hərwi nəkurom na, mandza eye mə həlay i Yesu Kəriste. 8Malamar ga hay, wu nakə a zəkaw na ndəvakumeye naha mətsike aye na, anaŋ: Dzalum na, ka wu neheye ŋgwalak aye hay, nakə ndo hay ta ɗəslay gər aye, wu neheye deɗek eye, a wu neheye ka rəhakway ha gər aye, a wu neheye maraw me andaya mə ɗəma bay aye, a wu neheye tsəɗaŋŋa aye, a wu neheye a yatay a gər a ndo hay aye ada a wu neheye ta zambaɗaway aye. Gumatay metsehe na, a wu neheye anaŋ aye. 9Gum məsler na, tə wu neheye na tətikakum aye, wu neheye ka təmum aye, wu neheye ka tsənum mə bazlam ga na tsikakum aye, ada wu neheye kə ŋgatumay tə ɗəre kurom neŋ na ge aye. Ka pumay bəzay na, Mbəlom nakə ma vəlakweye məndze zay aye na, ma ndziye tə nəkurom. 10Na gay sɨsœ a Bəy Maduweŋ kway Yesu Kəriste ada ɗərev ga kə ŋgwasa haladzay hərwi ka dzalumaw fagaya sa. Haɓe kurre na, ka dzalum fagaya ŋgway. Ane tuk na, ka hutum həlay eye madzəne ga ada kə ndza haladzay nakə ka dzənum ga bay aye. 11Na tsik andza niye na, hərwi nakə wu andaya fagaya bay aye na, bay. Hərwi kwa taɗə wu andaya, kwa andaya bay na, na tətik məndze tə məŋgwese eye. 12Na sər məndze ma mətawak, na sər məndze mə wu nakə ndasassa aye. Na sənəka məndze ta məŋgwese eye kwa mə ɗəretsətseh waray waray. Na sənəka mərehe ta wu mənday ada na sənəka məndze tə may. Na sənəka məndze tə wu haladzay ada tə wu tsekweŋ eye. 13Na sliye faya maɗəme wu neheye tebiye na, ta gədaŋ i Yesu Kəriste nakə a vəleŋ aye. 14Kwa taɗə andza niye bəbay na, madzəne nakə ka dzənum ga anəke ahəl nakay anaŋ neŋ mə ɗəretsətseh aye na, ka gum lele. 15Nəkurom ndo i Filipi hay, sərum ha na, ahəl nakə na dazlay məɗakum ha Labara Ŋgwalak eye kurre hus ahəl nakə na lətse, na ye abəra ma Masedowan aye na, maa dzəna ga na, nəkurom ɗekɗek bəna, siye i ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu na, ta vəleŋ wuray bay. 16Ahəl nakə neŋ ma wuzlahgəma i Tesalonik aye na, ɓa sik haladzay ka slərumeŋ naha wu nakə andaya fagaya bay aye. 17Neŋ faya na pəliye tsəveɗ ada ka vəlumeŋ wu bay. Na tsik andza niye ɗuh na, ɗərev kə ŋgwasa hərwi na sər ha Mbəlom ma piye fakuma ŋgama hərwi madzəne nakə ka vəlumeŋ aye. 18Na ŋgatay a wu nakə ka sləruma ahaya Epafrodit aye. Ka vəlumeŋew na, haladzay, wuray a kətseŋ sa bay. Wu neheye ka vəlumeŋew aye na, lele andza wu kəriye nakə tə fəkaway naha a Mbəlom a ze huŋŋa a yay a gər haladzay aye. 19Mbəlom na, məzlaɓ eye, a ləva wu hay tebiye, wuray a kətsay bay. Neŋgeye ma vəlakumeye wu nakə a kətsakumeye tebiye. Ma vəlakumeye na, tə həlay i Yesu Kəriste. 20Ndo hay tâ zambaɗay a Mbəlom Bəba kway ka tor eye. Mâ təra andza niye. 21Tsikumatay me a ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu tebiye tə məzele i Yesu Kəriste. Malamar neheye ka təv ga kanaŋ aye ta tsikakum naha me dərmak. 22Siye i ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu tebiye ta tsikakum naha me dərmak. Maa tsikakum naha me wene wene eye na, ndo neheye ma bəɗgay i bəy i Roma aye. 23Bəy Maduweŋ kway Yesu Kəriste mâ pa fakuma ŋgama.


text: 1Kadɨ m-dəjɨ m-o se j-ɨsɨ jɨ sangɨ kadɨ jɨ tɔjɨ rɔje je wa ka ɓəy wa? Se kadɨ jɨ ra təkɨ dɨje madɨ ɨsɨ rai, ə ɨsɨ taai makɨtɨbɨ lo kɨ rangɨ tɨ kadɨ ma najɨ dɔde tɨ kɨ rɔsi tɨ je taai jisi tɨ awi kɨ lo kɨ rangɨ tɨ je kɨn be wa? 2Makɨtɨbɨ kɨ kadɨ ma najɨ dɔje tɨ ɓa, e darɔsi səi je wa. Səi makɨtɨbɨ kɨ ndangɨ nga̰me je tɨ, kɨ dɨje pətɨ gəri nɨm ɨsɨ tɨdəi nɨm. 3To kɨ taga kadɨ səi makɨtɨbɨ kɨ Kɨrɨsɨ ndangɨ adɨ-je jije tɨ, ɨlə-n-je. Kɨrɨsɨ ndangɨ kɨ man ndangɨ nḛ makɨtɨbɨ tɨ al, nə ndangɨ kɨ NDɨl Luwə kɨ nje kɨsɨ kəm ba; e makɨtɨbɨ kɨ ndangɨ dɔ mbal tɨ al, nə ndangɨ nga̰me dəw tɨ. 4E kɨn ə e me je kɨ j-adɨ ta kəm Luwə kɨ takul Kɨrɨsɨ. 5Nɨngə j-a j-əl j-ə nə e kɨ tɔgɨje je wa ə jɨ ra-n nḛ madɨ al, nə e kɨ tɔgɨ kɨ ḭ rɔ Luwə tɨ. 6E Luwə wa tɔ ə adɨ-je tɔgɨ, adɨ jɨ təl-n njé ra kɨlə ɓəə je me kun mɨndɨ tɨ kɨ sɨgɨ. E kun mɨndɨ kɨ e gɨn NDu-kun tɨ al, nə e gɨn NDɨl Luwə tɨ. Tadɔ NDu-kun kɨ ndangɨ e nje re kɨ koy, nə NDɨl Luwə e nje re kɨ kajɨ. 7Kəte ndu-kun e kɨ ndangɨ kɨ ku ta je kare kare go-naa tɨ dɔ ba mbal tɨ, ɓa kunjɨ Luwə unjɨ dɔ tɨ. Mojɨ kɨ nje re kɨ ndu-kun ka kɨn, ta kəme o̰ por wor wor, kɨ lo kadɨ ngan Isɨrayəl je go̰i ta kəme goto. Nɨngə ta kəme kɨ o̰ por kɨn, unjɨ dɔkagɨlo ndə̰y be par ə gɨne a gangɨ. Ə re ra kɨlə kɨ NDu-kun kɨ nje re kɨ koy adɨ tɔɓa be nɨngə, 8ra kɨlə kɨ NDɨl Luwə a ətɨ ɓəl kɨ dum ɓəy. 9Re kɨlə lə NDu-kun kɨ a aw kɨ dɨje me ta kɨ gangɨ tɨ adɨ tɔɓa nɨngə, kɨlə kɨ kadɨ Luwə tɨdə-n dɨje dɨje tɨ ləne a adɨ tɔɓa kɨ ətɨ ɓəl ngay ɓəy. 10J-asɨ kadɨ j-əl j-ə nə, tɔɓa kɨ dɔ kəte, tɔge goto no̰ tɔɓa tɨ kɨ ɓone kɨn, kɨ e tɔɓa kɨ ɨtə e kɨ kəte sa̰y. 11Kɨn ə nḛ kɨ lo ti ə a ɨndə də ə ɨngə tɔɓa nɨngə, nḛ kɨ a to bɨtɨ kɨ no̰ tɨ tɔɓa lie a ətɨ ɓəl kɨ dum. 12Nḛ kɨ j-ɨsɨ ngəm tae kɨn ə ra adɨ j-aw kɨ me kɨ tḭ katɨ. 13Je jɨ ra təkɨ Mojɨ ra-n kɨn al. Mojɨ kɨ ɨlə kɨbɨ ta kəmne tɨ kadɨ ngan Isɨrayəl je ooi ta tɔl ta kunjɨ kɨ lo ti ə a goto kɨn al. 14Nḛ gər lə ngan Isɨrayəl je goto, dɔde bəy bəy. Nɨngə bɨtɨ ɓone kɨn ka, lokɨ ɨsɨ tɨdəi Kun mɨndɨ kɨ kɔke ɓa, kɨbɨ kɨn to ba wa ɓəy. To ba, dəw un kəmde tɨ al, tadɔ e kɨ kɨndə rɔ naa tɨ kɨ Kɨrɨsɨ ə kɨbɨ kɨn a goto-n kɔ ta kəmde tɨ. 15Bɨtɨ ɓone kɨn ka, lokɨ ɨsɨ tɨdəi makɨtɨbɨ je kɨ Mojɨ ndangɨ kɨn ə, kɨbɨ madɨ utɨ kəmde dɔ nḛ gər tɨ wa ɓəy. 16E kɨ go rəbɨ kadɨ-me Kɨrɨsɨ par ə kɨbɨ kɨn a goto-n ta kəm dəw tɨ. 17Tadɔ Ɓaɓe e NDɨl, nɨngə lokɨ NDɨl Ɓaɓe e tɨtɨ, loe tɨ kɨn ə taa kɨyə̰ taa e tɨtɨ tɔ. 18Nɨngə j-əi pətɨ, kɨbɨ e kɨ goto kəmje tɨ kɔ, adɨ jɨ tɔjɨ tɔɓa lə Ɓaɓe rɔje tɨ təkɨ kɔtɨrongɨ a tɔjɨ-n ndɨl dəw be. Lo kɨn tɨ, jɨ mbəl jɨ to tə Ɓaɓe wa be. Ɓaɓe kɨ e NDɨl adɨ tɔɓa lie unjɨ dɔje tɨ unjɨ kunjɨ kɨ ətɨ ɓəl kɨ dɔ made tɨ, dɔ made tɨ.


text: 1Masa ta slam yawa cay amba ya diyam aa hwayak ŋga Itali ta kwambiwal na, ta’, a vəldamata ata Pawl, ta daŋgay hay siya a har ndaw mezəley Juliyus, mahura ŋga sewje hay. Aŋga mahura da wuzlah sewje hay ŋga Rawm, masa ata ma zəlmata «Sewje hay ŋga Bay Agustus.» 2Ta’, ya ndəkwam aa kwambiwal ma sawa daa berney ŋga Adəramit. Kwambiwal a, a daw ŋgadaa slam-mepey-salay mekele mekele ta dey bəlay ŋga hwayak ŋga Azi. Ta’, ya diyam. Ala bama ta ata ndaw daha mezəley Aristarke, ndaw Masadəwan daa berney ŋga Tesalawnik. 3Pepərek e, ya wusam aa berney ŋga Sidaŋw. Juliyus, a sərfar dey-ceceh a Pawl, ta’, a vəlar cəveɗ ŋga pey salay ŋga daw aa berney a ŋga nəktərwa jam aŋga hay, amba a jənmara. 4Fa dəɓa ha, ya təpam aa kwambiwal saya. Ya gwamara ŋga diyam dər e ba, maja memeɗ fa kawa a ray ala. Ta’, ya diyam ta cakay hwayak da wuzlah bəlay mezəley Sipəre masa memeɗ fa key ga daa ba. 5Ya təŋgam a dey bəlay gweegwe ta hwayak ŋga Silisi leŋ hwayak ŋga Pamfili, ta’, ya wusam a Mira daa hwayak ŋga Lisi. 6Feteɗe, mahura ŋga sewje hay heyey a səpey kwambiwal mekele. A hətndar kwambiwal ma sawa daa berney ŋga Alekzandəri ma daw ŋgadaa hwayak ŋga Itali. Ta’, a təpdandar aa kwambiwal a. 7Ɗar ga, ala fa diyam nekəɗey, nekəɗey. Ya wusam gweegwe ta berney ŋga Kənit na, banay daha ga ŋga daw maja memeɗ faa bərey. Memeɗ e a təkndar ŋga daw fa mey, ta’, ya slapalam ta fa slam da wuzlah bəlay mezəley Salmawne, ŋga wusey a dey laŋgar ŋga hwayak da wuzlah bəlay mezəley Kəret, dey masa memeɗ daa ba. 8Ya diyam ta banay taa kwakway ŋga hwayak a, ya wusam aa slam da Kəret mezəley Slam-mepey-salay Maaya, masa gweegwe ta berney ŋga Laze. 9Daa madaw ala ha na, ya ta kam ɗar ga sem. Ndəhay ta kamara daliyam ŋga mbəkey mebərey sem. Anda meləvey, piya gweegwe a wuswa, madaw ta kwambiwal a key saba maja bərgadaŋ fa key. Maja ŋgene, Pawl a ləvey: 10«Waa jam aɗaw hay, ya səra madaw aləkwa keɗe a kandakwar banay ga la. Kwambiwal ta cek hay da hwaɗ a, a da ndəkwam asi yam, a daa zəɗam. Ma daa zəɗam na, cek hay a daada ba, ama kwa aləkwa ray aləkwa may.» 11Mahura ŋga sewje hay heyey a cənda mey ŋga Pawl ba, ama a cəney na, mey ŋga ndaw ma hwada kwambiwal ta bay ŋga kwambiwal a gway. 12Slam-mepey-salay feteɗe na, aŋga maaya ŋga lecey kwambiwal a hwaɗ a ta piya ba. Daa ŋgene har-gədaŋ ŋga ndəhay a, a wuɗam ŋga diyam. Da a gwamara ma wusam na, a wuɗam a diyam aa slam-mepey-salay daa berney ŋga Fenikis, amba a njam feteɗe ta piya ha. Berney ŋga Fenikis na, aa daa hwayak ŋga Kəret da wuzlah bəlay heyey. Slam-mepey-salay da Fenikis ha na, aa ta har-gula ŋga ndaw ma nəkey dey ŋgada mey-aŋgwa leŋ ta har-zəmay ŋga ndaw ma nəkey dey ŋgada wurza. 13Fa dəɓa ha, memeɗ ta dey ŋga Məzam a kawa nekəɗey. A wulkam a hətam cəveɗ la ŋga wusey a Fenikis anda ata ma wuɗam. Da ray ŋgene, a ɗaɗamərwa ɓərey mandandal a ma lacada kwambiwal, a pamara a hwaɗ a. Ta’, a diyam ta mey kwakway ŋga hwayak ŋga Kəret. 14Ama fa dəɓa ha nekəɗey bərgadaŋ ta’, a kawa. Bərgadaŋ a na, a zəlmara Erakilaŋw, a sawa taa aŋgwa ŋga Kəret. 15A fəna kwambiwal ta gədaŋ. Ya gwamara ŋga handamara kwambiwal a dər e saba. Mbak! ya mbəkdamara, memeɗ e ŋga handa. 16Fa dəɓa ha, ya diyam ta dəɓa hwayak mekele mecəhe da wuzlah bəlay mezəley Kwada. Hwayak a, a təka memeɗ nekəɗey ma da sawa ŋgada ray ala. Feteɗe, ya baŋgaɗamərwa kwambiwal mecəhe ŋgadaa kwambiwal mahura maja kwambiwal mecəhe a daa zəɗey, ama aa ta banay ga maja memeɗ e kalah. 17Masa ndəhay ma hwada kwambiwal a ma pamara kwambiwal mecəhe heyey la aa kwambiwal mahura na, ta’, a təkɗam laza fa kwambiwal mahura heyey. Asaya, ta’, a kəzlam cek aa bəlay ŋga təka kwambiwal ŋga daw a rav-zazay ŋga hwayak ŋga Libi maja a zluram da a wusam haa a rav-zazay a na, a da slənam aa mawurɓay. Fa dəɓa ha, mbak! a mbəkdamara kwambiwal a amba memeɗ a handa aa wuzlah bəlay. 18Memeɗ e, fa key, fa key ta gədaŋ cəŋga. Anda keɗe, pepərek e, a kəzlamata cek hay ŋga filaw masa daa kwambiwal a aa bəlay. 19Pepərek e mekele, memeɗ e fa key cəŋga. Cek hay masa maadakw a maadakw a fa kwambiwal a na, ndəhay ma hwada a cəkwmata, a hazakadamata aa bəlay ta har ata. 20Ɗar ga, ya hətmar pas ba, ya hətmatar wurzla hay ba, maja bərgadaŋ a. Fa key ta gədaŋ, ta gədaŋ haa ya wulkam ya ləham la na, daa ba. 21Menjey ga, ndəhay daa kwambiwal a ta zəmam cek daa ba. Pawl ta’, a lecey fa mey ata tabiya, a ləvtar: «Haya, jam aɗaw hay, anja da akwar ma təɓmara mey aɗaw la na, ya ta sləkɗakurwa daa hwayak ŋga Kəret daa ba. Da aləkwa ma sləkɗakurwa da Kəret e daa ba na, anja cek aləkwa hay keɗe fa da nəsam daa ba, fa daa zəɗam daa ba. 22Ama wure keɗe, ya fa ləvkwar, kərzamara mevel, kwa ndaw pal dasi aləkwa fa daa zəɗey daa ba, si kwambiwal ma daa zəɗey gway. 23Dasi tavaɗ keɗe, Gazlavay, ndaw masa ma walaya, masa yah ma ragadar, ta slərwa maslaŋ aŋga la da vaɗ fa yah. 24A ləvya: “Pawl, ka da zlurey ba, fara fara si ka wusey, ka lecey fa mey ŋga Bay Sezere da Rawm ŋga kaka sariya. Gazlavay a ləhdata ndəhay tabiya daa kwambiwal keɗe la, aa zəɗam daa ba maja maaya aŋga aa da ray akah.” 25Da ray ŋgene, jam aɗaw hay, kərzamara mevel, ka da zluram ba, maja ya səra Gazlavay a ka la fara fara anda aŋga ma ləvya. 26Ama si kwambiwal a lecey a ray hwiyak da wuzlah bəlay la ɗagay.» 27Ɗar kuraw a ray a məfaɗ, memeɗ e fa dəkdandar daa bəlay ŋga Mediterene cəŋga. Ta wuzlah-tavaɗ, ndəhay ma hwada kwambiwal a wulkam na, ala gweegwe ya wusam a ray-ɗəgar. 28Ata a padamərwa salay ta ɓərey majəwkaya fa kwambiwal a, amba a wamara yam a. A hətfamar yam a seleleŋ, a key meeter kwakwar maakar a ray a maasala. A diyam fa mey nekəɗey, a wamara yam saya, a hətfamar yam a seleleŋ, a key meeter kwakwar cew a ray a daaŋgafaɗ. 29A zluram maja memeɗ a da handa kwambiwal fa aŋgwa. Da ray ŋgene, a padamatərwa salay ta ɓərey hay məfaɗ mandandal a mandandal a ma lacada kwambiwal fa dəɓa ŋga kwambiwal a. A səkwam slam ŋga wurey, ama slam a wurfatar gweegwe ba. 30Ndəhay ma hwada kwambiwal a, a wuɗam ma bamawa da hwaɗ a amba a ləham. Ta’, a padamərwa salay ta kwambiwal mecəhe heyey aa yam. A kam anda a da padamatərwa salay ta ɓərey mandandal a mandandal a ma lacada kwambiwal fa mey ŋga kwambiwal mahura. 31Ama Pawl a ləvtar a sewje hay, ta ŋgada mahura ata: «Da ndəhay ma hwada kwambiwal a, a njam a hwaɗ a ba na, akwar fa da gwamara ŋga ləhey daa bəlay a daa ba.» 32Sewje hay heyey ta’, a ɗəslmara laza ma kərza kwambiwal mecəhe, a mbəkdamara aa yam, a daw. 33Gweegwe slam a wurey na, ta’, Pawl a zəlta ndəhay tabiya ŋga zəmey ɗaf, a ləvtar: «Akwar ta ɓəsmara banay la ɗar kuraw a ray a məfaɗ, akwar ta zəmam kwa meeme daa ba. 34Maaya na, ya zəmkwa ɗaf ŋga hətey gədaŋ ŋga ləhey. Kwa eŋgwec pal fa ray ŋga ndaw da wuzlah akwar fa daa zəɗey daa ba.» 35Masa aŋga ma ləvey la anda keɗe na, leŋ! a ley peŋ, a kar suse a Gazlavay fa mey ata tabiya, ta’, a həɓey, a zəmey. 36Da ray ŋgene, ata tabiya a kərzamara mevel. Fa dəɓa ha, a zəmam peŋ e may. 37Ala daa kwambiwal a tabiya a key temere cew ta kwakwar maasala a ray a maakwaw. 38Masa ata ma rəham la na, ta’, a kəzlamara cek anda daw daa kwambiwal a aa yam, maja a wuɗam kwambiwal a, a key dadakw ba. 39Fa dəɓa ha slam ma wurey la na, ndəhay ma hwada kwambiwal a hətmar hwiyak, ama a sərmara slam aha ba. Daa slam aha, a hətmar slam masa maaya ŋga lecey kwambiwal da ray-ɗəgar, mawurɓay da hwaɗ a. Da a gwamara na, anja a wuɗam ŋga handamara kwambiwal feteɗe, a wuɗam a mbəkdamara feteɗe. 40Da ray ŋgene, ta’, a ɗəslmara laza ŋga ɓərey məfaɗ mandandal a mandandal a heyey, a mbəkdamata aa yam. Ta’, a pəskamata laza hay masa ma jəwa hwadam ma hwada kwambiwal. Ta’, a baŋgaɗamara zana fa mey ŋga kwambiwal amba memeɗ a handa a rav-zazay. 41Ama kwambiwal kaa a daw, a hətfey slam, yam da hwaɗ a ga daa ba, deŋ! a lecey aa mawurɓay daa yam a, mey a, caca’! aa mawurɓay a, kwa a wusey ba səlak. Vaŋgwala ŋga yam a sawa a həɓa hwadam fa dəɓa. 42Maja ŋgene, sewje hay a wuɗam a kəɗmata ndəhay daŋgay hay vagay maja a zluram ndəhay a, a daa ndavam, a da ləham. 43Ama mahura ŋga sewje hay a wuɗey ma ləhda Pawl, ta’, a təkta siya hay ŋga kəɗmata ndəhay daŋgay hay a. A ləvtar a ndəhay ma sərmara mendendevey ŋga jəvam teeseɗ aa yam a, amba a wusam kasl a rav-zazay. 44Siya hay, a ləhmawa na, a kərzam har ta hwadam hay ŋga kwambiwal mahəɓkaya. Anda keɗe, ala tabiya ma ləhmawa sem a palah, kwa cek ma kandar daa ba səlak.


text: 1Yesu a gwaɗatay sa: «Sərum ha na, ndo siye hay mə walaŋ kurom neheye anəke kanaŋ aye, nəteye na, ta mətiye zuk bay. Ta ta mətiye na, ta ŋgateye tə ɗəre tay a Bəy i Mbəlom nakə ma ləviye bəy ŋgay ta gədaŋ aye təday.» 2Ma dəba i məhəne məkwa na, Yesu a zalay a Piyer, a Yakuba ta Yuhana, ti ye tə tsal a mahəmba zəbol eye. Ahəl nakə nəteye mə mahəmba niye mahəteye na, bo i Yesu a mbəɗa ka ɗəre tay. 3Petekeɗ ŋgay a mbəɗa herre kuɗekuɗek. Məsləɗe i petekeɗ niye na, ndəray kwa nəte ka məndzibəra ma sliye məsləɗe ha andza niye na, andaya bay. 4Kwayaŋŋa gawla i Yesu neheye mahkar aye tə ŋgatatay a Eliya ta Musa nəteye faya ta tsikiye me tə Yesu. 5Tsa na, Piyer a gwaɗay a Yesu: «Miter ga! Lele na, ndzakwa kanaŋ. Nəmaa kəruwakumeye madzawadzawa mahkar, nəte i yak, nəte i Musa ada nəte i Eliya.» 6Piyer a tsik andza niye na, hərwi a sər wu nakə ma tsikiye bay. Hərwi nəteye neheye mahkar aye na, ta dzədzar haladzay. 7Pazlay a mbəzlaw mə mbəlom, a dərəzl tay ha. Ma pazlay niye na, bazlam a tsənew abəra mə gəma, a gwaɗ: «Nakay na, wawa ga. Na wuɗa na haladzay. Pumay zləm a wu nakə ma tsikakumeye!» 8Tsa na, gawla i Yesu neheye mahkar aye ta zəba ɗəre na, ndəray andaya sa bay. Andaya ka təv niye na, Yesu mahəŋgeye. 9Ahəl nakə faya ta mbəzlaweye abəra mə mahəmba aye na, Yesu a gwaɗatay: «Wu nakə ka ŋgatumay aye na, kâ təkərumay a ndəray bay hus a pat nakə neŋ, Wawa i Ndo na lətsew abəra ma mədahaŋ aye təday.» 10Ta təma bazlam nakə Yesu a tsikatay aye. Anəke na, ta tsətsah mə walaŋ tay, tə gwaɗ: «Mələtsew abəra ma mədahaŋ na, andza məgweɗe mey?» 11Tsa na, gawla ŋgay hay ta tsətsah faya, tə gwaɗay: «Ndo neheye tə dzaŋgawa bazlam i Mbəlom mapala eye tə gwaɗ na, Eliya ma lahaweye madayaw təday na, hərwi mey?» 12Yesu a mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Andza niye, Eliya ma lahaweye madayaw. Ma lambaɗiye tay ha wu hay tebiye təday. Ta watsa ka gər i Wawa i Ndo dərmak. Tə watsa na, tə gwaɗ: “Neŋgeye na, ma siye ɗəretsətseh haladzay ada ta zəbiye faya andza ndo bay” bəɗaw? 13Na tsikakumeye parakka: Eliya na, ɓa ki yaw tsɨy. Ndo hay ta gay wu nakə a satay aye. Bazlam i Mbəlom kə tsik faya andza niye.» 14Tə ndisl ka təv i siye i gawla ŋgay hay na, tə ndzay naha a gər a ndo hay haladzay tə lawara tay ha a wuzlah. Ndo neheye tə dzaŋgawa bazlam i Mbəlom mapala eye aye ta gawla i Yesu hay faya ta kəɗiye wuway a bo. 15Ndo hay tə ŋgatay a Yesu faya ta diye naha ka təv tay ta gawla ŋgay neheye mahkar aye na, a gatay hərɓaɓəkka. Tsa na, ta hway ka təv ŋgay mata tsikay me. 16A gwaɗatay: «Ka kəɗum wuway ta nəteye ka wuye mey?» 17Tsa na, ndoweye andaya mə walaŋ i ndo niye hay a mbəɗayaw faya, a gwaɗay: «Miter, neŋ na zlakaw wawa ga, hərwi mahorvov a gay. A gay na, a ɓaraway ka bazlam ŋgəts. 18Mahorvov a gəsawa na. A gəsawa na na, kwa ka waray. A kalawa ha ka dala ɓəra ɓəra. Makukufay a yawaw faya abəra ada a həpəɗawa zler ada a sarawa ha. Na tsətsah ka gawla yak neheye ta həhar faya bəra mahorvov tey na, tə mba faya mahəhere bay.» 19Yesu a tsikatay parakka a ndo niye hay, a gwaɗatay: «Nəkurom neheye anəke ka dzalum ha ka Mbəlom bay aye! Na ndziye ka təv kurom na, hadzəgay? Na zliye ŋgatay hərwi kurom na, məndze hadzəgay? Ahe! Zlumeŋ ahaya wawa eye kanaŋ.» 20Ti ye, tə zlayaw wawa niye. Fakalaw niye mə bo i wawa niye a ŋgatay a Yesu na, a ɓəl ha wawa niye ta gədaŋ. Wawa niye a dəɗ. Tsa na, a tambolom ha ka dala tambolom tambolom. Makukufay a yaw ka bazlam. 21Yesu a gwaɗay a bəba i wawa niye: «Wu nakay a gay na, kə ndza faya hadzəgay?» Bəba i wawa niye a mbəɗay faya, a gwaɗay: «Wu nakay a dazlay na, neŋgeye wawa eye mba. 22Fakalaw a kalawa ha a ako ada a yam hərwi ada mâ mət. Taɗə ka sliye faya na, amboh dzəna may tey.» 23Yesu a mbəɗay faya, a gwaɗay: «Ka gwaɗ na, “Taɗə ka sliye faya na, dzəna may tey” ba! Ane tuk na, hərwi ndo nakə kə dzala ha ka neŋ aye na, wuray andaya ma giye bo hərwi ŋgay bay na, andaya bay.» 24Tsa na, bəba i wawa niye a wuda ta magala, a gwaɗ: «Na dzala ha! Səkeheŋ ha mədzele ka nəkar.» 25Ahəl nakə Yesu ta bəba i wawa niye faya ta tsikiye me aye na, ndo hay ta hway naha haladzay ka təv tay. Yesu ka zəba ndo hay faya ta diye naha na, a ŋgərəz ka fakalaw, a gwaɗ: «Nəkar fakalaw nakay matəra ha ndo mandək eye ada mətsike me bay aye na, faya na gwaɗakeye dara abəra mə bo i wawa nakay. Kâ ma faya mede a bo i wawa nakay ɗaɗa sa bay!» 26Fakalaw niye a wuda, a ɓəl ha wawa niye ta gədaŋ. Tsa na, a ndohwaw abəra mə bo i wawa niye. Wawa niye ma kaleye zləva andza ma mətiye. Ndo hay haladzay ka niye tə gwaɗ: «Wawa nakay na, kə mət.» 27Yesu a gəs na mə həlay, a lətse ha. Wawa niye a lətse ka mbəlom. 28Tsa na, Yesu ta gawla ŋgay hay, ti ye abəra ka niye, ti ye a mətagay. Ahəl nakə nəteye mahəteye mətagay na, ta tsətsah faya tə gwaɗay: «Nəmay, nəmaa mba faya mahəhere fakalaw abəra ka wawa niye təbey na, hərwi mey?» 29Yesu a mbəɗatay faya: «Ka ɗuwulumay me a Mbəlom bay na, ka slumeye faya mahəhere slala i Fakalaw niye bay.» 30Yesu ta gawla ŋgay hay tə lətse, ti ye abəra ma təv niye. Ti ye a təv mekeleŋ eye ta dala i Galile. Yesu a say na, ndo hay tâ sər ha təv nakə neŋgeye mə ɗəma aye bay. 31A say ndo hay tâ sər faya bay na, hərwi faya ma tətikateye a gawla ŋgay hay. A tətikawatay a gawla ŋgay hay na, a gwaɗawatay: «Neŋ Wawa i Ndo na, ta gəsiye ga, ta vəlateye ga ha a həlay a ndo hay. Ta kəɗiye ga mədahaŋ eye, ada ma məhəne mamahkar eye na, na lətseweye abəra ma mədahaŋ.» 32Ane tuk na, gawla ŋgay hay ta tsəne me ŋgay niye a say məgweɗe mey na, ta tsəne bay. Ada ta dzədzar matsətsehe faya. 33Tsa na, tə ndisl a Kafernahum. Ti ye naha, ti ye a gay nakə tə ndzawa mə ɗəma aye. Ahəl nakə nəteye mə gay niye na, Yesu a tsətsah fataya, a gwaɗatay: «Meeneŋ faya ka deyekweye ka tsəveɗ na, ka tsikum mə walaŋ kurom na, ka wuye mey?» 34Ta mbəɗay faya a Yesu bay. Hərwi ahəl nakə faya ta diye ka tsəveɗ aye na, ta tsətsah ka bo mə walaŋ tay, tə gwaɗ: «Ndo nakə neŋgeye bagwar eye a ze ndo mə walaŋ kway nakay aye na, way?» 35Yesu a ndza ka dala. Tsa na, a hayay gər a gawla ŋgay hay kuro gər eye sulo ka təv ŋgay. A gwaɗatay: «Ndo nakə a say matəre bagwar eye ka gər i ndo hay aye na, mâ həna ha gər ɗuh. Sa na, mâ təra ndo məgay məsler a ndo hay tebiye.» 36Tsa na, Yesu a zla wawa tsekweŋ, a lətse ha a wuzlah tay. A gəs na wawa niye kurup kurup ka bo lele. 37Tsa na, a gwaɗatay: «Ndoweye ka təma na wawa nakay lele andza wawa nakay anaŋ eye hərwi nakə a wuɗa ga aye na, a təma na, neŋ. Ndoweye ka təma ga na, a təma neŋ mahəgeye bay. A təma na, ndo nakə a sləra ga ahaya dərmak.» 38Ma dəba eye na, Yuhana a gwaɗay a Yesu: «Miter, nəmaa ŋgatay a ndoweye faya ma həhariye fakalaw abəra mə bo i ndo ta məzele yak. A samay haɓe məgay me hərwi neŋgeye na, ndo kway bay.» 39Yesu a mbəɗay faya, a gwaɗay: «Kâ gumay me bay. Hərwi ndoweye kə ge masuwayaŋ tə məzele ga na, ma tsikiye fagaya wu nakə lelebay aye bay. 40Hərwi ndo nakə kə nakway ɗəre bay aye na, neŋgeye ndo kway.» 41Yesu a gwaɗatay sa: «Ndoweye kə vəlakum yam məse hərwi nakə ka pumeŋ bəzay a neŋ Kəriste aye na, sərum ha ta deɗek, magogoy ŋgay ma dziye bay.» 42Yesu a gwaɗatay sa: «Ndoweye ka səpat ndo nəte mə walaŋ i wawa neheye tə dzala ha ka neŋ aye a mezeleme na, ŋgama tâ ɓaray maɗiz i kwar a ɗay ada tâ kal ha a huɗ i bəlay. 43Taɗə həlay yak ma dəɗiye kar ha a mezeleme na, ɗəs na. Ŋgama huta məsəfəre ka təv i Mbəlom tə həlay yak nəte tə bəmalə nakə ta kaliye kar ha a ako nakə ma mbatiye ɗaɗa bay tə həlay yak sulo aye. [ 44Mə ɗəma na, mətul neheye tə nda ndo aye na, tə mət bay, ada ako nakə ɗaɗa ma mbatiye bay aye.] 45Taɗə sik yak ma dəɗiye kar ha a mezeleme na, ɗəs na. Ŋgama ɗuh na, fələkwa a Bəy i Mbəlom tə sik yak nəte tə bəmalə nakə ta kaliye kar ha a ako tə sik yak sulo aye. [ 46Hərwi mə ɗəma na, mətul neheye tə nda ndo aye na, tə mət bay, ada ako nakə ɗaɗa ma mbatiye bay aye.] 47Ada kə ge taɗə ɗəre yak ma dəɗiye kar ha a mezeleme na, ŋgwaɗ na. Ŋgama ɗuh na, fələkwa a Bəy i Mbəlom tə ɗəre yak nəte tə bəmalə nakə ta kaliye kar ha a ako nakə ɗaɗa ma mbatiye bay tə ɗəre yak sulo aye. 48Mə ɗəma na, mətul neheye tə nda ndo aye na, tə mət bay, ada ako nakə ɗaɗa ma mbatiye bay aye.» 49Yesu a gwaɗatay sa: «Andza ako nakə ndo məvəɗe ma vəɗiye ha wu aye na, ndo neheye tə dzala ga ha ta siye ɗəretsətseh hərwi mede tay. Sluwal dərmak andza niye, ta giye ka ala na, ada mâ vəɗ. 50Sluwal na, wu nakə lele aye. Ane tuk na, taɗə sluwal a tsəhən bay na, ta giye ha sa kəkay ada mâ tsəhən na? Wewer andaya matəra ha lele sa bay. Nəkurom dərmak na, tərum andza sluwal nakə a tsəhən lele aye. Mə walaŋ kurom na, ndzum barbarra.»


text: 1Pol əl ə nə: «NGakom je kɨ bawm je, uri mbisi majɨ kadɨ ooi ta kɨ m-aw tə m-əl səi ɓasɨne kadɨ m-najɨ-n ta dɔm tɨ kɨn.» 2Lokɨ ooi kadɨ Pol əl-de ta kɨ ta Ebɨrə nɨngə, təli adɨ lo to jɨjɨji wa ɓəy kadɨ n-ooi ta lie. 3Be ə Pol əl-de ə nə: «Mi Jɨpɨ kɨ oji-mi Tarsɨ tɨ, kɨ dɔnangɨ Sɨlɨsi tɨ. Nə oti-mi Jorijaləm tɨ ne. Gamalɨyəl ə e nje ndo-m ndu-kun lə kaje je kadɨ m-gər kɔre kɔre. Kəte m-tɨngə bɨl mbata lə Luwə təkɨ ai ɓasɨne kɨn be tɔ. 4M-adɨ ko̰ dɨje kɨ njé kun go nḛ ndo kɨ m-ɨsɨ m-ndo kɨn kadɨ kɨ asɨ ta koyde. M-uwə-de, dəne je kɨ dɨngəm je, m-tɔ-de m-tɨlə-de dangay tɨ. 5Kɨ bo lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je kɨ ngatɔgɨ je pətɨ asi kadɨ a mai najɨ ləm dɔ ta tɨ kɨn. Əi je wa ə m-taa makɨtɨbɨ jide tɨ je be kadɨ m-aw m-uwə-n ngako̰ je kɨ Damasɨ tɨ kɨ njé kun go nḛ ndo kɨn. M-uwə-de kadɨ m-re səde Jorijaləm tɨ ne m-ɓukɨ-de dangay tɨ. 6Lokɨ mi dɔ rəbɨ tɨ, m-re ɓasi kɨ Damasɨ tɨ, nɨngə kɨ kadɨ kɨ e ɓasi kɨ jam dɔ ɓe ɓa, ta naa tɨ no̰o̰ par ə, kunjɨ kɨ bo ngay ḭ dɔra̰ tɨ re unjɨ gə dɔm. 7M-osɨ kɨ ta kəm nangɨ, nɨngə m-o ndu ta madɨ əl-m ə nə: “Sol, Sol, mbata ri ə ɨsɨ adɨ-m ko̰ be ə?” 8Ə m-ɨle tɨ m-ə nə: “Ḭ na̰ ə Ɓaɓe?” Nɨngə təl əl-m ə nə: “E mi Jəju kɨ Najarətɨ tɨ kɨ ɨsɨ adɨ-m ko̰.” 9NJé kɨ əi səm ooi kunjɨ ka kɨn majɨ, nə ooi ndu dəw kɨ ɨsɨ əl-m ta al. 10Lo kɨn tɨ, m-dəje m-ə nə: “Ɓaɓe, e ri ə kadɨ m-ra ə?” NGata ə Ɓaɓe əl-m ə nə: “Ḭ taa aw Damasɨ tɨ no̰o̰, ə a əli-ni nḛ je pətɨ kɨ kadɨ ɨra.” 11Kunjɨ kɨ ətɨ ɓəl ngay ka kɨn ra adɨ kəmm oo lo al, adɨ dɨje kɨ əi səm ndɔri-mi tə ndɔr ə awi səm Damasɨ tɨ. 12Nɨngə Damasɨ tɨ, dɨngəm kare kɨ ɓari-e nə Ananɨyasɨ ɨsɨ no̰o̰. E dəw kɨ nje ra go ndu-kun tɨ, adɨ Jɨpɨ je pətɨ kɨ Damasɨ tɨ ndɨgi ta lie ngay. 13E ə aw rɔm tɨ əl-m ə nə: “NGokom Sol, kadɨ kəmi oo lo.” Nɨngə ta naa tɨ no̰o̰ par ə kəmm oo lo adɨ m-o-e. 14Ɓa əl-m ə nə: “Luwə lə kaje je mbəti kəte nu mba kadɨ ɨgər ndɨgɨ lie, ə kadɨ o nje ka dana, taa kadɨ o ta kɨ tae tɨ tɔ. 15Tadɔ a ḭ nje ma najɨ lie dɔ nḛ je tɨ kɨ o kɨ kəmi nɨm, o kɨ mbii nɨm, kɨ rɔ dɨje tɨ pətɨ. 16Nɨngə kɨ ɓasɨne kɨn, nḛ kɨ nay kadɨ dəw ra goto ngata. Ə Ḭ taa, ɨɓa tɔ Luwə, ə ɨra batəm, adɨ majal je ləi e kɨ togɨ kɔ.”» 17«Lokɨ m-təl m-re Jorijaləm tɨ, m-ɨsɨ m-əl ta kɨ Luwə gɨn kəy tɨ lie nɨngə, m-o nḛ me ndɨl tɨ. 18M-o Ɓaɓe əl-m ə nə: “Ḭ taa law kadɨ ɨtḛḛ kɔ Jorijaləm tɨ, tadɔ a taai najɨ ləi kɨ a ma dɔm tɨ al.” 19Lo kɨn tɨ, m-əl-e m-ə nə: “Ɓaɓe, dɨje kɨn gəri majɨ kadɨ e mi ə kəte mi nje kaw kɨ lo kaw-naa je lə Jɨpɨ je, m-uwə njé kɨ adi-ni mede, m-tɨndə-de je, m-tɨlə-de dangay tɨ je. 20Taa lokɨ ndɔ kɨ ɨsɨ tɔli nje ma najɨ ləi Etɨyən kɨn ka, mi loe tɨ no̰o̰ tɔ. Adɨ ndum e naa tɨ kɨ njé tɔl-e je, mi wa m-ɨsɨ ta kɨbɨ je tɨ ləde m-ngəm.” 21Nə Ɓaɓe əl-m ə nə: “Aw, tadɔ m-a m-ɨlə-i sa̰y rɔ dɨje tɨ kɨ əi Jɨpɨ je al.”» 22Lokɨ uri mbide ooi ta lə Pol bɨtɨ tḛḛi dɔ ta tɨ kɨn ɓa, uni ndude kɨ taa əli əi nə: «Dəw kɨ be kɨn e dəw kɨ kadɨ goto kɔ dɔnangɨ tɨ. E dəw kɨ kadɨ ɨsɨ kɨ dɔne taa al.» 23Uri kɔl nɨngə, tɔri kɨbɨ je ləde tɨləi kɔ, ə kəi bu sanəi kɨ taa. 24Lo kɨn tɨ, nje kun dɔ asɨgar je un ndune kadɨ awi kɨ Pol me ndogɨ bɔr tɨ kɨ ngal kadɨ dəji-e ta kɨ ndəy kadɨ əl nḛ kɨ ra nḛ ə adɨ dɨje ɨsɨ ɨləi bɨlə dɔe tɨ kɨn. 25Nə, lokɨ dɔɔi Pol kadɨ ɨndəi-e ɓa, Pol əl kɨ bo lə asɨgar je kare kɨ a no̰o̰ ə nə: «Adɨ awi kɨ tɔgɨ kadɨ ɨndəii dəw kɨ Rom tɨ kɨ ta ka dəw gangɨ dɔe tɨ al wa?» 26Lokɨ kɨ bo lə asɨgar je oo ta kɨn nɨngə, aw əl kɨ bo kɨ dɔde tɨ ə nə: «Ɨra nḛ kɨ aw tə ra kɨn al, dəw kam e dəw kɨ Rom tɨ.» 27Lo kɨn tɨ, kɨ bo kɨ dɔ asɨgar je tɨ re rɔ Pol tɨ dəje ə nə: «Əl-m adɨ m-o, ḭ dəw kɨ Rom tɨ a?» Ə Pol əl-e ə nə: «Oyo, mi dəw kɨ Rom tɨ.» 28Ə kɨ bo kɨ dɔ asɨgar je tɨ əl Pol ə nə: «Mi m-adɨ la ngay ɓəy taa kadɨ m-təl-n dəw kɨ Rom tɨ.» Nə Pol əl-e ə nə: «Ya̰m mi, ojii-mi tə kojɨ.» 29Par ə, ta naa tɨ no̰o̰, dɨje kɨ kəte kadɨ ɨndəi Pol, dəji-e-n ta ka kɨn tɔri rɔde gogɨ. Kɨ bo kɨ dɔ asɨgar je tɨ wa ka ɓəl ra-e tɔ, lokɨ oo kadɨ Pol e dəw kɨ Rom tɨ, ə n-adɨ dɔɔi-e kɨ kulə gɨndɨ. 30Kɨ bo kɨ dɔ asɨgar je tɨ sangɨ kadɨ n-gər nḛ wa kɨ Jɨpɨ je səki Pol kɨn ay njay. Be ə, lo ti dɔ tɨ nɨngə, adɨ tuti Pol, ɓa adɨ ndune kadɨ kɨ bo je lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je kɨ njé gangɨ ta je lə Jɨpɨ je kawi-naa, ɓa aw kɨ Pol no̰de tɨ.


text: 1Dɔkagɨloe tɨ kɨn, dɨbɨ dɨje kɨ ba̰y ba̰y ə kawi-naa dɔ Jəju tɨ, adɨ mbɨsəi-naa kɨ yo je, kɨ ne je. Lo kɨn tɨ, Jəju əl njé ndo je ləne ə nə: «Nḛ kɨ dɔ kəte, majɨ kadɨ ɨndəi kəm-kədɨ dɔ rɔsi tɨ ɔjɨ-n dɔ əm lə Parɨsɨ je, adɨ e kədɨ kəm-naa ləde. 2Nḛ ra kɨ gɨdɨ ngə̰y tɨ kɨ gɨne a tḛḛ al goto, taa nḛ kɨ to lo ɓɔyɔ tɨ, kɨ dəw a gər al ka goto tɔ. 3MBata, ta je pətɨ kɨ əli lo kɨ ndul tɨ, dɨje a oi dɔe kada wangɨ, ə ta je kɨ uwəi tasi mbinaa tɨ taa əli kəy kɔrɔkɨ, dɨje a ɨləi mbḛe dɔ kagɨ tɨ taa tɔ.» 4Səi kɨ səi madɨm je, m-əl səsi kadɨ ɨɓəli dɨje kɨ a tɔli darɔsi par, ə go tɨ asi ra nḛ kɨ rangɨ al, kɨn al. 5M-a m-tɔjɨ səsi dəw kɨ sɔbɨ kadɨ ɨɓəli-e. Dəw kɨ sɔbɨ kadɨ ɨɓəli-e e Luwə kɨ a tɔl darɔsi, ɓa təl a dɔ tɨ no̰o̰ kadɨ ɨlə səsi me por tɨ lə su ɓəy kɨn. Təkɨ rɔjetɨ, e ə sɔbɨ kadɨ ɨɓəli-e. 6Dɨje ɨsɨ gati kɨ ngan yəl je mi ə gusɨ joo adɨ oi ne, nə kɨ kare dande tɨ kɨ kadɨ me Luwə oy dɔe tɨ goto. 7Kɨ ətɨ ɓəl ngay wa ɓəy kɨ kadɨ ɨgəri, bḭ dɔsi wa kɨn ka Luwə tɨdə kare kare gər kɔre. Ɨɓəli nḛ madɨ al, səi je, Luwə oo ndasi ɨtəi ngan yəl je kɨ ngay. 8M-əl səsi ta kɨ rɔjetɨ kadɨ ɨgəri təkɨ, dəw kɨ ra kɨ un ndune ta kəm dɨje tɨ wangɨ təkɨ n-e dəw ləm, mi NGon dəw m-a m-əl ta wangɨ ta kəm malayka je tɨ lə Luwə təkɨ e dəw ləm tɔ. 9Nə dəw kɨ najɨ ta ta kəm dɨje tɨ təkɨ n-gər-m al, mi NGon dəw m-a m-najɨ ta ta kəm malayka je tɨ təkɨ m-gər-e al tɔ. 10Dəw kɨ əl ta kɨ majal ɔsɨ-n tam mi NGon dəw ə, Luwə a ɨyə̰ go majal je lie kɔ, nə dəw kɨ əl ta kɨ mal ɔsɨ-n ta NDɨl Luwə, Luwə a ɨyə̰ go majal lie kɔ al ratata. 11Lokɨ a uwəi səsi kadɨ awi səsi lo kaw-naa je tɨ lə Jɨpɨ je kadɨ gangi ta dɔsi tɨ, a awi səsi no̰ ngar je tɨ, kɨ no̰ njé ko̰ɓe je tɨ, onosi kadɨ mesi ɓəl kə nə se a asi kadɨ ɨnaji ta dɔsi tɨ wa, se ta ri ə a əli wa. 12Tadɔ, loe tɨ wa no̰o̰ kɨn, NDɨl Luwə a ndo səsi ta kɨ kadɨ əli. 13Dəw kare dan kosɨ dɨje tɨ əl Jəju ə nə: «NJe ndo dɨje, əl ngokom adɨ, nḛ nduwə kɨ bawje ɨyə̰ adɨ-je kɨn, ka̰y ya̰m adɨ-m.» 14Ə Jəju əl-e ə nə: «Dəw kɨ ɨndə-m kadɨ tə mi nje ngangɨ ta dansi tɨ ə se kadɨ tə mi nje ka̰y səsi nḛ kɨngə goto.» 15Ɓa təl əl dɨje pətɨ ə nə: «Majɨ kadɨ ɨndəi kəm-kədɨ dɔ rɔsi tɨ ɔjɨ-n dɔ mal nḛ kɨngə kɨ dunɨya̰ tɨ. Tadɔ re dəw ɨngə-n nḛ tə ri, tə ri ka, nḛ kɨngə lie kɨn ə a ra adɨ ɨsɨ-n kɨ dɔne taa al.» 16Ɓa Jəju təl əl-de kujɨ ta madɨ ə nə: «Dɨngəm madɨ kare kɨ nje nḛ kɨngə ɨsɨ no̰o̰, lo ndɔr je lie, ɨngə nḛ me tɨ ngay. 17Ə dəjɨ rɔne ta ə nə: “E ri ə kadɨ tə m-ra dana? Lo kɨ kadɨ tə m-kaw nḛ ndɔr tɨ ləm goto.” 18Nɨngə təl əl ə nə: “Majɨ, nḛ kɨ m-a m-ra ə to kɨn: m-a m-ndu dam je ləm kɨ kəte kɨn kɔ, ɓa m-a m-ur dam je kɨ boyi ngay kadɨ tə m-kaw nḛ ko je ləm tɨ pətɨ, naa tɨ kɨ ndəgɨ nḛ majɨ je ləm. 19Nɨngə m-a m-əl mem tɨ m-ə nə: ‹Ɓasɨne m-aw kɨ nḛ kɨngə kɨ to mbar mbar kadɨ m-ra-n ɓal ba̰y ba̰y, ə kadɨ m-uwə kɔ rɔm, m-uso je, m-a̰y je, m-o-n majɨ rɔm.›” 20Nə Luwə əl-e ə nə: “Ḭ mbə dəw kɨ ɨsɨ əl ta kɨn, kondɔ kɨ ne wa kɨn ndɔi a asɨ. Ə se nḛ je kɨ ɨsɨ kaw kɨ dɔ-naa tɨ kɨn, a e ya̰ na̰ wa?” 21E kɨn ə e nḛ kɨ a tḛḛ dɔ dəw tɨ kɨ nje kaw nḛ kɨngə je kɨ naa tɨ mbata lə rɔne wa, ɓɨ mbata tɨ lə Luwə al.» 22Jəju əl njé ndo je ləne ə nə: «E mbata kɨn ə, m-əl səsi kadɨ adi mesi a sururu dɔ nḛ kusosi tɨ, kɨ kadɨ ɨsi kɨ dɔsi taa al, taa dɔ kɨbɨ kɔsi tɨ al nɨm tɔ. 23Tadɔ kɨsɨ kɨ dɔ taa ɨtə nḛ kuso, taa darɔ dəw ɨtə kɨbɨ kɨ kɔ tɔ. 24Ɨgo̰i kaga̰ je oi, dɨbi ko al nɨm, təti al nɨm, taa awi kɨ lo madɨ kɨ kadɨ ngəmi nḛ tɨ mba ndɔ kɨ lo ti tɨ al nɨm, dam ləde ka goto nɨm tɔ, nə Luwə ɨsɨ adɨ-de nḛ usoi majɨ. Nɨngə səi, oi kadɨ Luwə oo ndasi ɨtə yəl je al a? 25Na̰ dansi tɨ ə asɨ kadɨ a ɨlə ngon kadɨ kɨ ndə̰y be dɔ ndɔne tɨ kɨ takul me ka sururu ləne ə? 26Kɨn ə nḛ kɨ ndə̰y be kɨn ka asi kadɨ ɨrai kɨ dɔrɔsi al ə, ra ban be ə mesi osɨ nangɨ dɔ ndəgɨ ne je tɨ al ə? 27Ɨgo̰i putɨ kam je kɨ ai me wale tɨ kɨn oi. Rai kɨlə madɨ al nɨm, oji kɨbɨ al nɨm tɔ, nə ngar Salomo̰ kɨ tɔe ɓa ngay me nḛ kɨngə tɨ kɨn ka ɔ kɨbɨ kɨ ndole asɨ naa səde al. 28Ə kɨn ə Luwə ɨlə kɨbɨ rɔ ngan kagɨ je tɨ kɨ wale, kɨ j-o-de ɓone, ə lo ti par ə a o̰i por kɨn be nɨngə, ra ban ə səi dɨje taa a ɨlə kɨbɨ rɔsi tɨ al ə? Səi to̰ je me kadɨ-me tɨ. 29Adi ta ga al dɔsi ɔjɨ-n dɔ nḛ kusosi ə se man ka̰ysi al. 30Nḛ je kɨn pətɨ, e dɨje kɨ gəri Luwə al kɨ dɔnangɨ tɨ ne kɨn ə ɨsɨ sangi kɨ no̰ kəmde tɨ, nə səi, Bawsi gər majɨ kadɨ awi kɨ ndooe tɔ. 31Nḛ kɨ kadɨ ɨsangi, e ko̰ɓe lie, nɨngə a adɨ səsi ndəgɨ nḛ je kɨn dɔ tɨ. 32Səi kɨ ɨtoi tə nḛ kul je kɨ ngay al, kɨ ɨsɨ uni go ɓade be kɨn, adi ɓəl ra səsi al, mbata Bawsi oo majɨ ngay kadɨ adɨ səsi ɓeko̰ ləne. 33«Ɨgati kɨ nḛ majɨ je ləsi, ə adi lae njé ndoo je. Ɨrai ɓɔl la kɨ a tujɨ al, ɨkawi nḛ kɨngə je ləsi dɔra̰ tɨ, kɨ e lo kɨ nje ɓogɨ a tḛḛ tɨ al nɨm, e lo kɨ yo̰ goto tɨ nɨm kɨn. 34Tadɔ lo kɨ nḛ kɨngə ləsi e tɨtɨ ə mesi a e tɨ tɔ. 35«Ɨsi dɔ njasi tɨ kɨ kɨbɨ ra kɨlə, adi por lambɨ je ləsi o̰ majɨ. 36Nɨngə kadɨ ɨtoi tə dɨje kɨ ɨsɨ ngəmi ta təl ɓade kɨ aw lo taa naa tɨ be. Ɨsɨ ngəmi tae kadɨ re təl taa, ə ɨndə ta kəy ɓa tḛḛi adi-e. 37Majɨ-kur e dɔ ɓəə kɨlə je tɨ kɨ, ɓade təl ɓa ɨngə-de ɨsi dɔ njade tɨ. Təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi, ɓade a un kɨbɨ kɨlə ləne ɨlə rɔne tɨ, ə a adɨ-de ɨsi nangɨ kadɨ adɨ-de nḛ usoi. 38Kɨn ə re təl dan lo tɨ, ə se ta gɨn lo tɨ, ə ɨngə-de ɨsi dɔ njade tɨ ə, majɨ a ur-de. 39«Ɨgəri majɨ kadɨ re ɓa nje kəy gər dɔ kadɨ kɨ nje ɓogɨ a re-n ə, a ɨyə̰ nje ɓogɨ kadɨ ur kəy al. 40Ə səi ka, ɨsi dɔ njasi tɨ tɔ, tadɔ mi NGon dəw m-a m-re dɔ kadɨ tɨ kɨ ɨgəri al.» 41Lo kɨn tɨ, Pɨyər dəjɨ Jəju ə nə: «Ɓaɓe, kujɨ ta kɨ əl kɨn sɔbɨ dɔje je par ə se sɔbɨ dɔ dɨje pətɨ ə?» 42Ə Ɓaɓe əl-e ə nə: «NJe ngəm nḛ kɨ e dəw kɨ dana, kɨ kəme ədɨ, ə e dəw kɨ ɓae a ɨnde dɔ me kəy tɨ kadɨ ləbɨ nḛ kuso dɨje kɨ kadɨ kɨ kadɨ adɨ-n-de. 43NJe ra kɨlə kɨn a e nje majɨ-kur, lo kɨ ɓae təl ə ɨnge ta kɨlə tɨ kɨn, a ra. 44Təkɨ rɔjetɨ kadɨ m-əl səsi, a ɨnde dɔ nḛ majɨ je tɨ ləne pətɨ. 45A kɨn ə re nje ra kɨlə kɨn əl mene tɨ ə nə: “Ɓam a re law al ɓəy” ə, a a ta tɨndə ndəgɨ njé kɨlə je tɨ kɨ dəne kɨ kɨ dɨngəm, a ta kuso tɨ, kɨ ta ka̰y tɨ, ra-n kasɨ ra. 46Lo kɨn tɨ, ɓa nje kəy a re kɨ ndɔ kɨ e ɨndə mene dɔ tɨ al, kɨ dɔ kadɨ kɨ e gər al. Ɓae a tuwe kɔ, kadɨ oo nḛ ko̰ kɨ a ra dɨje kɨ nje ra nḛ kɨ dana al. 47Ɓəə kɨlə kɨ gər ndɨgɨ ra lə ɓane majɨ, nə ɨndə rɔne ta ndɨgɨ ra tɨ kɨn ra al, a ɨngə ndəy ta ba̰y ba̰y. 48NGa nɨngə, ɓəə kɨlə kɨ gər ndɨgɨ ra lə ɓane al, ə ra nḛ kɨ asɨ ta kɨndə ə, a ɨngə kɨndə ngay al. Ɨgəri kadɨ dəw kɨ adi-e ngay, a dəji-e ngay tɔ, ə dəw kɨ adi-e nḛ ngay kadɨ ngəm, a gei nḛ ngay jie tɨ tɔ. 49«M-re kɨ por dɔnangɨ tɨ; nɨngə kɨn, m-ndɨgɨ kadɨ por ka kɨn o̰ ngata! 50Sɔbɨ kadɨ m-nduy me ko̰ tɨ təkɨ dəw a ra-n batəm kɨn be. Nɨngə e nḛ kɨ adɨ-m ko̰ me ndɨlm tɨ, bɨtɨ kadɨ nḛ je tɔli tade. 51Kadɨ ɨgai mesi tɨ təkɨ m-re kɨ lapɨya dɔnangɨ tɨ, al. M-əl səsi, m-re kɨ lapɨya al jagɨ, nə m-re kɨ gangɨ-naa yo. 52Nɨngə kɨ ɓasɨne kɨn, dɨje mi kɨ ɨsi me kəy tɨ kɨ kare a gangi-naa, dɨje kɨ mɨtə a ɔsi ta njé kɨ joo, ə dɨje kɨ joo a ɔsi ta njé kɨ mɨtə. 53Baw ngon a ɔsɨ ta ngonne kɨ dɨngəm, ngon kɨ dɨngəm a ɔsɨ ta bawne; ko̰ ngon a ɔsɨ ta ngonne kɨ dəne, ngon kɨ dəne a ɔsɨ ta kone; ko̰ ngon kɨ dɨngəm a ɔsɨ ta məmne; ngon kɨ dəne a ɔsɨ ta məmne kɨ dəne.» 54Jəju əl kosɨ je ə nə: «Lokɨ oi ndi ḭ lo kɨbə kadɨ tɨ nɨngə, ta naa tɨ no̰o̰ əli əi nə: “NDi a ədɨ”, ɓa ndi ədɨ tɔ. 55A re oi nəl kɨ ḭ gɨn ɓe tɨ ə ɨsɨ ɨlə nɨngə, əli əi nə: “Lo a tɨngə”, ɓa lo tɨngə ka tɔ. 56Səi dɨje kɨ njé me nga̰, asi kadɨ ɨgəri kəm nḛ je kɨ a rai nḛ dɔnangɨ tɨ ne, ə se dɔra̰ tɨ, nɨngə dɔkagɨlo kɨ ɓone kɨn ɓa, asi kadɨ ɨgəri nḛ je ɨsɨ ra nḛ tɨtɨ al! 57«Ra ban be ə səi je wa, nḛ kɨ to kadɨ ɨgangi ta kɨ dana dɔ tɨ ə, ɨgangi al ə? 58Kɨn ə ɨsɨ awi lo gangɨ ta tɨ kɨ nje ta ləi ɓa, lokɨ səi dɔ rəbɨ tɨ ɓəy ə, ɨsangɨ rəbɨ kadɨ ndusi osɨ go-naa tɨ sie, nə tə aw səi ɨləi ji nje gangɨ ta tɨ, adɨ nje gangɨ ta uni ɨləi ji asɨgar je tɨ, adɨ asɨgar je ɨləi-ni dangay tɨ. 59Nɨngə adɨ m-əli, a ɨtḛḛ lo kɨn tɨ al bɨtɨ kadɨ ugə dɔbəy sɨsi ɓəy taa a ɨyə̰i-ni taa.»


text: 1Həlay i magurlom i Pak mazlambar kə husaw a ɗəma. Yawa! Yesu a sər həlay ŋgay nakə ma diye abəra ka məndzibəra aye kə sla. Ma miye ŋgway ka təv i Bəba ŋgay. Yesu a wuɗa ndo ŋgay neheye ka məndzibəra aye huya. Anəke Yesu ka bəzatay ha na, a wuɗa tay ha tə ɗərev ŋgay peteh. 2Pat eye niye ta huwa na, Yesu ta gawla ŋgay faya ta ndiye ɗaf. Ɓa Fakalaw ka mbərəm məvəlay bazlam a Yudas wawa i Simoŋ Iskariyot hərwi ada mâ ge ɗaf ka Yesu. 3Yesu a sər ha Bəba ŋgay kə vəlay gədaŋ ka mələve wu hay tebiye. Yesu a sər ha neŋgeye a yaw abəra ka təv i Mbəlom ada ma miye na, ka təv i Mbəlom. 4Hərwi niye Yesu a gər ha mənde wu mənday, a lətse. A tsəkw ka bo abəra petekeɗ. A ye naha a zla petekeɗ i matekeɗe yam abəra ka bo, a ɓar ha bəzay i huɗ. 5Ma dəba aye na, a mbəɗa yam a gandayah. Tsa na, a dazlay məbere tay na sik a gawla ŋgay hay. A ndəv ha məbere tay na sik na, a pəla haya petekeɗ matekeɗe yam niye abəra mə bəzay i huɗ, a takaɗ yam abəra ka sik. 6A ndisl ka təv i Simoŋ Piyer na, Simoŋ Piyer a gwaɗay: «Bəy Maduweŋ, mata bereŋ na sik ɗuh na, nəkar ɗaw?» 7Yesu a mbəɗay faya, a gwaɗay: «Wu nakə faya na giye anəke aye na, ka səriye bay, ane tuk na, ka səriye mba.» 8Piyer a gwaɗay: «Aʼay! Ka ta bereŋeye na sik ɗaɗa bay.» Yesu a mbəɗay faya, a gwaɗay: «Taɗə na baraka na sik bay na, ka dzapameye nəte tə nəkar sa bay.» 9Simoŋ Piyer a tsəne andza niye na, a gwaɗay: «Bəy Maduweŋ, kâ bereŋ na sik ɗekɗek tsa bay. Bereŋ na həlay ga hay ta gər ga dərmak.» 10Yesu a gwaɗay: «Ndo nakə kə bara na bo ŋgay aye na, ndəluɓ andaya ka bo ŋgay bay. Ma bariye bo sa bay. Ma bariye na, sik ɗekɗek tsa. Nəkurom, ndəluɓ andaya fakuma bay, nəkurom tsəɗaŋŋa. Ane tuk na, ndo nəte na, ndəluɓ faya.» 11Yesu a sər ndo nakə ma ta giye faya ɗaf aye. Hərwi niye a gwaɗ nəteye tebiye mabara eye hay bay. 12A ndəv ha məbaratay na sik na, a zla petekeɗ ŋgay a ma ha ka bo. A ye, a ma ka təv mənde ɗaf tay niye, a ndza. Tsa na, a gwaɗatay: «Ka sərum wu nakə na gakum aye ɗaw? 13Nəkurom faya ka zalumeŋeye “ndo mədzeŋge ndo” ada “Bəy Maduweŋ”. Ka tsikum andza niye na, lele deɗek. Neŋ na, andza niye deɗek. 14Neŋ ɗuh ndo mədzeŋge ndo ada Bəy Maduweŋ, na barakum na sik, nəkurom dərmak kutoŋ barum sik kurom hay a bo nəte nəte mə walaŋ kurom. 15Na bəzakum ha wu nakə ka gumeye hərwi ada nəkurom dərmak kâ gum a bo mə walaŋ kurom andza nakə neŋ na ge aye. 16Ayaw! Sərum ha na, ndo i məsler ma ziye ha ndo i gay ŋgay bay, ada ndo i məsler na, ma ziye ha ndo nakə a slər na aye bay. 17Anəke na, ka sərumeye ha tuk. Taɗə ka gum ha məsler tə wu neheye na, ka hutumeye məŋgwese. 18«Na tsik na, ka nəkurom tebiye kurom aye bay. Neŋ na, na sər ndo neheye na pala tay aye. Ane tuk na, bazlam nakə tə watsa mə Ɗerewel i Mbəlom aye na, ma giye bo andza nakə tə watsa aye. Mawatsa eye na, a gwaɗ: “Ndo nakə nəmaa nda ɗaf salamay aye na, ka təra ndo məne ɗəre ga.” 19Na tsikakum ka bo abəra anəke na, hərwi ada wu nakay aza kə husaw na, ka dzalumeye ha neŋ na, neŋ. 20«Neŋ faya na tsikakumeye parakka: Sərum ha, ndoweye ka təma ndo nakə neŋ na slər ha aye na, a təma na, neŋ dərmak. Ada ndo nakə ka təma ga aye na, a təma na, ndo nakə a sləra ga ahaya aye.» 21Ma dəba i bazlam niye Yesu a tsik aye na, ɗərev ŋgay a ye faya abəra. A tsikatay parakka, a gwaɗatay: «Neŋ faya na gwaɗakumeye: Sərum ha na, ndo nəte mə walaŋ kurom ma giye fagaya ɗaf.» 22Gawla ŋgay hay tə tsəne andza niye na, tə ma ha ka bo ɗəre mə walaŋ tay tebiye. Ane tuk na, Yesu a tsik ka way na, tə sər kwa tsekweŋ bay tebiye. 23Ndo nəte mə walaŋ i gawla i Yesu hay, ndo nakə Yesu a wuɗa na haladzay aye, neŋgeye mandza eye ka təv i Yesu. 24Simoŋ Piyer a gay naha mbətsekw tə ɗəre hərwi ada mâ tsətsah ka Yesu, a tsik andza niye na, ka way. 25Mandərkwasla i Yesu niye a həndzəɗ naha gər ka təv i Yesu, a tsətsah faya, a gwaɗay: «Bəy Maduweŋ, ka tsik na, ka way?» 26Yesu a mbəɗay faya, a gwaɗay: «Na ɗəsiye peŋ ada na giye faya ala. Ndo nakə na vəlay aye na, mata ge fagaya ɗaf na, neŋgeye.» Tsa na, Yesu a ɗəs peŋ, a ge faya ala, a vəlay a Yudas wawa i Simoŋ Iskariyot. 27Yudas a təma peŋ niye na, kwayaŋŋa Fakalaw a yay a mədzal gər. Yesu a gwaɗay: «Wu nakə ka giye na, ge na anəke bəse!» 28Ndo neheye nəteye mandza eye tage Yesu aye, Yesu a tsik andza niye hərwi mey na, ndəray kwa nəte mə walaŋ tay niye a sər bay. 29Yudas na, neŋgeye ndo məgəse suloy. Hərwi niye siye i gawla i Yesu hay tə dzala na, Yesu a gwaɗay mâ ye mata səkəmakwayaw wu mənday hərwi magurlom i Pak. Kəgəbay a gwaɗay mâ ye mâ vəlatay wu a mətawak hay. 30Ahəl nakə Yudas a təma peŋ niye na, kwayaŋŋa a yaw abəra. Niye na, ta həvaɗ. 31Ma dəba eye Yudas a yaw abəra na, Yesu a gwaɗ: «Anəke na, məzlaɓ ga i Wawa i Ndo ma bəziye parakka ada ndo hay ta ŋgateye a məzlaɓ i Mbəlom hərwi ga dərmak. 32Na bəzatay ha məzlaɓ i Mbəlom a ndo hay, Mbəlom dərmak ma bəzatay ha məzlaɓ i wawa ŋgay a ndo hay tə wu nakə faya ma giye aye. Ma giye mahonok mabəzatay ha bay. 33Wawa ga hay, na ndziye tə nəkurom haladzay sa bay. Na ye fakuma abəra na, ka pəlumeye ga. Ane tuk na, wu nakə na tsikatay a bagwar i Yahuda hay aye na, na tsikakumeye anəke. “Təv nakə neŋ na diye a ɗəma aye na, ka slumeye faya mede a ɗəma bay.” 34Na tsikakumeye bazlam mapala eye weɗeye. Bazlam mapala eye weɗeye na, waray? Wuɗum bo nəte nəte mə walaŋ kurom. Andza neŋ nakə na wuɗa kurom aye na, kutoŋ wuɗum bo nəte nəte mə walaŋ kurom dərmak. 35Taɗə ka wuɗum bo nəte nəte mə walaŋ kurom na, ndo hay tebiye ta səriye ha nəkurom gawla ga hay.» 36Simoŋ Piyer a tsətsah faya, a gwaɗay: «Bəy Maduweŋ, ka diye na, a ŋgay?» Yesu a mbəɗay faya, a gwaɗay: «Anəke na, ka sliye faya məpeŋ bəzay a təv nakə na diye a ɗəma aye bay. Ane tuk na, həlay eye ma slaweye aza ka peŋeye bəzay.» 37Piyer a gwaɗay: «Bəy Maduweŋ, na sliye faya məpaka bəzay anəke bay na, hərwi mey? Neŋ maləva bo eye məvəle ha məsəfəre ga hərwi yak.» 38Yesu a mbəɗay faya, a gwaɗay: «Nəkar maləva bo məvəle ha məsəfəre yak hərwi ga ta deɗek ŋgway ɗaw? Na tsikakeye parakka, sər ha na, dzagulok ma ta zlahiye na, ɓa ka gwaɗ sik mahkar ka sər neŋ bay.»


text: 1Jəju əi kɨ njé ndo je ləne tḛḛi gɨdɨ ba tɨ, dɔnangɨ tɨ lə dɨje kɨ Gərasa tɨ. 2Lokɨ Jəju ḭ me to tɨ ur nangɨ nɨngə, taji naa tɨ no̰o̰, dəw madɨ kare kɨ aw kɨ ndɨl kɨ majal rɔne tɨ, tḛḛ dɔ ɓadɨ je tɨ re ɨnge. 3Dəw ka kɨn ra ɓe dɔ ɓadɨ je tɨ. Re e kɨ kulə gɨndɨ ka, dəw kare kɨ asɨ dɔe lo ka tɨ goto. 4Dɔɔi-e kɨ kulə gɨndɨ nja ba̰y ba̰y, taa ɨləi kangɨla gɨndɨ njae tɨ tɔ. Nə gangɨ kulə gɨndɨ rɨw rɨw, taa tətɨ gɨndɨ nɔsɨ nɔsɨ tɔ. Dəw kɨ asɨ kuwe gɨn tɔgɨne tɨ goto. 5Dɔkagɨlo je pətɨ, kondɔ kɨ kada, lo njɨye e dɔ ɓadɨ je tɨ kɨ dan mbal je tɨ kɨ wuy kɨ kur tane tɨ. Nɨngə tɨjə rɔne gangɨ batɨ batɨ kɨ gajɨ mbal je. 6Lokɨ oo Jəju sa̰y nu ɓəy nɨngə, a̰y kɨ ngɔdɨ re ɔsɨ məkəsɨne nangɨ no̰e tɨ. 7Nɨngə ur kɔl kɨ tɔgɨne ngay ə nə: «Jəju kɨ NGon lə Luwə kɨ nje kɨsɨ dɔra̰ tɨ taa nu, e ri ə ɨge rɔm tɨ ə? M-uwə njai me tɔ Luwə tɨ, adɨ-m ko̰ al!» 8Əl ta kɨn be tadɔ ta kɨ Jəju əl-e ə nə: «Ḭ ndɨl kɨ majal, ɨtḛḛ kɔ rɔ dɨngəm tɨ kɨn.» 9Jəju dəje ə nə: «Tɔi nə na?» E təl əl-e ə nə: «Tɔm nə “kosɨ njé rɔ je”, mbata jɨ ba̰y ngay.» 10No̰ kɨ dɔ Jəju kɨ nja naa tɨ nja naa tɨ kadɨ tuwə-de kɔ me ɓe tɨ kɨn al. 11Dɔkagɨloe tɨ kɨn, kosɨ kɔsongɨ je ngay a usoi nḛ kadɨ mbal tɨ no̰o̰. 12NDɨl je kɨ majal no̰i dɔ Jəju tɨ əli-e əi nə: «Ɨtuwə-je adɨ j-aw dan kɔsongɨ je tɨ kam, j-ur mede tɨ.» 13Jəju ndɨgɨ səde dɔ tɨ, adɨ tḛḛi me dɨngəm tɨ ka kɨn, ə awi uri me kɔsongɨ je tɨ. Taji naa tɨ no̰o̰, kosɨ kɔsongɨ je kɨ asi dɨbɨ joo kare, ɓɨngəi-naa kadɨ mbal tɨ taa, tosi me ba tɨ, adɨ a̰yḭ-naa man oyi. 14NJé ngəm kɔsongɨ je a̰yḭ-naa awi me ɓe bo tɨ, kɨ me ndɔr je, ɔri poy nḛ kɨ ra nḛ kɨn dɨje, adɨ dɨje awi kadɨ n-ooi nḛ kɨ ra nḛ ka kɨn. 15Lokɨ dɨje ka kɨn rəi tḛḛi rɔ Jəju tɨ nɨngə, ooi dɨngəm kɨ aw kɨ ndɨl je kɨ majal ka kɨn ɨsɨ rɔe tɨ. OOi-e kadɨ ɨsɨ kɨ angal kɨ majɨ, taa ɨsɨ kɨ kɨbɨ rɔne tɨ tɔ. Nḛ je kɨn ra adɨ ɓəl rade ngay. 16Nɨngə dɨje kɨ awi lo nḛ je tɨ kɨ Jəju ra, ɔri madɨde je poy nḛ kɨ tḛḛ dɔ dɨngəm tɨ kɨ aw kɨ ndɨl je kɨ majal, kɨ nḛ kɨ tḛḛ dɔ kɔsongɨ je tɨ. 17Be ə, ɨləi ngɨrə kadɨ no̰i dɔ Jəju əi nə: «NJai ba, ɨyə̰ dɔnangɨ ləje, ə aw.» 18Dɔkagɨlo tɨ kɨ Jəju ɨsɨ al me to tɨ gogɨ nɨngə, dɨngəm kɨ Jəju tuwə ndɨl je kɨ majal me tɨ ka kɨn dəje kadɨ n-aw sie. 19Nə Jəju ɔdɨ al, ə əl-e ə nə: «Ɔtɨ aw ɓe dan noji je tɨ, ɔr-de poy nḛ kɨ Ɓaɓe ra səi kɨ koo kəm-to-ndoo kɨ ətɨ ɓəl kɨ ɔjɨ dɔi tɨ kɨn.» 20E be ə, dɨngəm ka kɨn ɔtɨ aw dɔnangɨ ɓe bo je tɨ kɨ dɔgɨ, ɔr poy nḛ je kɨ Jəju ra sie. Dɨje pətɨ kɨ oy ta kɨn, ətɨ-de ɓəl. 21Lokɨ Jəju təl aw gɨdɨ ba tɨ kɨ to nɨngə, kosɨ dɨje ngay kawi-naa rɔe tɨ kadɨ ba tɨ. 22Nɨngə dɨngəm kare kɨ dan njé kun dɔ kəy kaw-naa tɨ lə Jɨpɨ je, kɨ tɔe nə Jayrusɨ re. Lokɨ oo Jəju nɨngə, osɨ nangɨ njae tɨ, 23no̰ dɔe tɨ kɨ man kəmne ə nə: «NGonm kɨ dəne kɨ du ɨsɨ oy. NJai ba, kadɨ aw ɨndə jii dɔe tɨ adɨ ɨngə rɔ nga, ə oy al.» 24Jəju ɔtɨ aw sie, nɨngə kosɨ dɨje ngay njɨyəi goe tɨ, mborəi-e kɨ yo je kɨ nḛ je. 25Dəne kare kɨ mo̰y məsɨ ade ko̰ ɓal dɔgɨ gɨde e joo e dan kosɨ dɨje tɨ no̰o̰. 26Mo̰y kɨn ade ko̰ ngay, adɨ a̰y ngɔdɨ ngay tɔ go dɨje tɨ kɨ njé ra dɨje mo̰y, nə tujɨ nḛ kɨngə ləne dɔ tɨ kɔ kare, nɨngə ɨngə ko̰ jide tɨ tə kɨngə yo. Mo̰y aw kɨ kəte tə kaw par par, nḛ kɨ to sotɨ goto. 27Dəne ka kɨn oo ta lə Jəju. Be ə, dan kosɨ dɨje tɨ, re kɨ rəbɨ kɨ gɨdɨ Jəju tɨ, ɔdɨ ta kɨbɨ lie. 28MBata əl mene tɨ ə nə: «Kɨn ə re ta kɨbɨ lie par ə m-ɔdɨ ə, rɔm a nga.» 29Nɨngə taji naa tɨ no̰o̰ par gɨn məsɨ lie gangɨ, adɨ gər me rɔne tɨ təkɨ rɔne nga ngata. 30Loe tɨ no̰o̰, Jəju gər me angalne tɨ təkɨ tɔgɨ tḛḛ rɔne tɨ. Be ə, təl kəmne gogɨ dan kosɨ je tɨ, dəjɨ-de ə nə: «Na̰ ə ɔdɨ ta kɨbɨ ləm ə?» 31Ə njé ndo je lie əli-e əi nə: «Ḭ wa ɨgər majɨ kadɨ kosɨ je mborəi-ni kɨ yo je kɨ nḛ je, ə ɨtəl ɨdəjɨ ə nə: “Na̰ ɔdɨ-m ɓəy a?”» 32Nə Jəju nay kɨ lo go̰ lo tɨ gə gɨdɨne kadɨ n-oo dəne ə wa kɨ ra nḛ kɨn. 33Ɓəl ra dəne ka kɨn ngay, adɨ dadɨ par par, mbata gər nḛ kɨ ra-e me rɔe tɨ. Be ə, re osɨ nangɨ nja Jəju tɨ, əl-e ta je kɨ rɔjetɨ pətɨ kɨ to mee tɨ. 34Nə Jəju əl-e ə nə: «NGonm, kadɨ-me ləi aji. Aw kɨ lapɨya, ə kadɨ ɨngə rɔ nga dɔ mo̰y tɨ ləi.» 35Lokɨ Jəju a əl ta ba ɓəy nɨngə, dɨje madɨ ḭḭ me kəy tɨ lə Jayrusɨ, kɨ e kɨ bo dɔ kəy kaw-naa tɨ lə Jɨpɨ je, rəi əli Jayrusɨ əi nə: «NGoni oy, ɨtapɨ NJe ndo, al ngata.» 36Lokɨ Jəju oo ta kəlde be nɨngə, use dɔ tɨ al, ə əl kɨ bo kɨ dɔ kəy kaw-naa tɨ ə nə: «Adɨ ɓəl rai al, adɨ mei par!» 37Jəju ɔgɨ kadɨ dɨje awi sie, nə ɨyə̰ Pɨyər nɨm, Jakɨ nɨm, Ja̰ kɨ ngoko̰ Jakɨ nɨm par ə adɨ awi sie. 38Lokɨ rəi tḛḛi ɓe lə kɨ bo kɨ dɔ kəy kaw-naa tɨ nɨngə, Jəju oo dɨje kɨ ɨsɨ sɨngəi sokɨto, ɨsɨ no̰i je, uri wuy je. 39Jəju ur me kəy tɨ nɨngə, əl-de ə nə: «Ra ban ə dɨje sɨngəi dɔ-naa tɨ sokɨto kɨ no̰ be ə? NGon oy al, nə to ɓi kare.» 40Dɨje ɨbəi Jəju kogii. Be ə, Jəju adɨ dɨje pətɨ tḛḛ taga, nɨngə baw ngon nɨm, ko̰ ngon nɨm, njé ndo je lie kɨ dani-e nɨm par ə awi sie me kəy tɨ kɨ ngon to tɨ. 41Jəju uwə ji ngon, əl-e ə nə: «Talɨta kumi!» Adɨ kɔr me nə: «NGon kɨ dəne, m-əli m-ə nə, ḭ taa!» 42Taji naa tɨ no̰o̰, ngon kɨ dəne ḭ taa, njɨyə, tadɔ ɓale e dɔgɨ gɨde e joo. Nḛ kɨ Jəju ra kɨn ətɨ dɨje ɓəl kɨ dum. 43Lo kɨn tɨ, Jəju dəjɨ-de kadɨ əli ta nḛ kɨ ra nḛ kɨn dəw madɨ al. Nɨngə, əl-de kadɨ adi nḛ kuso ngon kɨ dəne ka kɨn uso.


text: 1Wiinə ləkaləkatə ca dzə daciiki Bulusə, masləkee ənda. Əntaa ənji shiŋkinə ta'i tə nyi ka ndzaanə ka masləkee ənda, əntaa də ŋgeerənə ŋga əndə əsə, amma də ŋgeerənə ŋga Yeesu Aləmasiihu da ŋga Əntaŋfə Dəsənaamə ətə maɗee ka ci agi maməətə ənji nə nyi ka masləkee ənda. 2Ma inə da patənə ŋga ənji nə'unə ganə, agi nəhəpaanə niinə tuunə, unə ənji nə'unə anə hanyinə ŋga Galatiya patə. 3Wa Əntaŋfə Dəsənaamə da Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu a ɗa koonə pwapoonə, təya vii koonə ndzaanə jamə. 4Ma Yeesu Aləmasiihu, kə vigi ci naakii nə putə ŋga 'waslyakəənə gaamə, kaa ca shii luupaanə taamə agi məza zamanana. Kə slənyi ci ha'ə makə sətə mwayi Əntaŋfə Dəsənaamə. 5Wa ənjə a ɗuunətə tə Əntaŋfə ka ca'ə ndəŋwə ndəŋwə. Aamiina. 6Kə ɗii ka nyi ka sə ŋga hurəshishinə ka shaŋə, makə nee nyi pii ha'ə wanuutsə kə kaaree ka Əntaŋfə Əndətə 'wii tuunə dagi pwapoonə ŋga Aləmasiihu, una gwaŋə ka nə'u əndə'i ŋunyi habara. 7Amma, ma gooŋgakii, pooshi əndə'i ŋunyi habara. Ma bii nyi koonə ha'ə, acii tə'i hara ənji ca gwazə tuunə, kə mwayi tii saawee ka Ŋunyi Habara ŋga Aləmasiihu. 8Amma, ma əndətə waazii koonə əndə'i ŋunyi habara pamə, bwasə ka ətə waazii inə koonə, wa Əntaŋfə a naalagi tə ci, taa inə, taa malaa'ika ətə jima dadagyə, wa Əntaŋfə a naalagi tə ci. 9Makə sətə shiina bii koonə daga ŋukə, wanyinə ca ənə ka batənə koonə əsə: ma əndətə waazii koonə ŋunyi habara pamə, bwasə ka ətə shiina waazii koonə, wa Əntaŋfə a naalagi tə əndəkii. 10Ma bii unə noonə, ma cii kya waɓə ha'ə, kaa ca kaɗeesəkə ka ənji kwa? Aa'a, pooshi. Kaa ca kaɗeesəkə ka Əntaŋfə cii kya waɓə. Anii ma bii unə, ma cii kya waɓə ha'ə, kaa ənji shiŋkinə a shii dəlanə də nya? Aa'a, acii maci kaa ca kaɗeesəkə ka ənji cii kya waɓə ha'ə, kaɗa mandzaamə nyi ka əndə slənə ŋga Aləmasiihu. 11Ndzəkəŋushi'inəkya, fatəmə kaa nya ba koonə: ma Ŋunyi Habaratə waazii nyi koonə, əntaa da ma əndə shiŋkinə shigi. 12Ma'upaamə nyi dacii əndə shiŋkinə, pooshi əndə jigunyi ka nyi əsə. Amma Yeesu Aləmasiihu də naakii nə ŋgiragi ka nyi. 13Kə fii unə habara ŋga ndzaanaaki ŋukə, saa'yatə nyi ma'ə ka nə'u diina ŋga Yahudiinə. Kə shii unə makə sətə njii kya ciɓee ka Ikəliisiya ŋga Əntaŋfə də məza ciɓa. Kə ciŋə nyi ka shaŋə kaa nya saawee. 14Kə shii unə makə sətə kavə nyi nəki ka nə'u diina ŋga Yahudiinə ka shaŋə, palee ka ɓəzə baniinəki. Kə ciŋə nyi də patənə ŋga ŋgeeriiki agi nə'u alə'aada ŋga dzədzəshi'inaamə. 15Amma, ma Əntaŋfə da pwapoonaakii, kə tagi ci tə nyi daga ənji ma'ə mapoomə tə nyi. Kə 'wii ci tə nyi kaa nya slənə ka ci. 16Makə mwayi ci ɓaarii ka nyi Uuzənaakii, kaa nya shii waaza Ŋunyi Habara agyanəkii ka hara slikərənə, paa nyi gi ka ləgwanə ama ənda, 17paa nyi gi aa Urusaliima ka caama hara masləkee ənji ətə takəŋuyi ka nyi agi slənəkii əsə. Amma see nya maɗə pii pii, nya paləgərə aanə hanyinə ŋga Arabiya. Ma daba'əkii, nya maɗə, nya ənəgərə aasəkə vəranə ŋga Damasəkusə. 18See daba'ə fəzə makkə gi nyi aa Urusaliima. Ma gi nyi aadəvə əsə, kaa nya nee ka Piita.f Ina ɗa baanə pu'u aji tufə da ci. 19Agi baatsaaki ha'ə boo, maneemə nyi ka hara masləkee ənji, maɗaamə ka Yakubu ndzəkəŋuci Slandana. 20Ma waɓəətə nyaahə nyi koonə, gooŋga tsəkə tsəkə, pooshi jirakənə agikii taa fiɗyasə. Akəŋwacii Əntaŋfə cii kya ba koonə. 21Makə ma'i nyi də Urusaliima, kə pyalə nyi aanə hanyinə ŋga Siriya da ŋga Silikiya. 22Ma ka saa'ita, patənə ŋga Ikəliisiyanyinə anə hanyinə ŋga Yahudiya, mashimə təya nee ka nyi ginə da ginə. 23Amma, wata fanə njii təya dzə də fa habaraaki tuu'ina, “Ma əndətə nja ciɓee kaamə ŋukə, kə zhi'i ci əndzə'i, agi waazanə nə ci ka ənji, kaa təya vii gooŋga ka Aləmasiihu ətə njii kəya moo saaweenə.” 24Makə fii tii habaraaki ha'ə, wata təya dəla də Əntaŋfə putə ŋga zhi'unaaki.


text: 1Mi Pol kɨ mi dangay tɨ mbata Poy Ta kɨ Majɨ lə Jəju Kɨrɨsɨ, naa tɨ kɨ ngoko̰je Tɨmote, j-ɨlə kɨ makɨtɨbɨ kɨn j-uwə-n jii ḭ Pɨləmo̰ kɨ ḭ madɨje kɨ ngay taa ḭ madɨ-kɨlə je tɔ. 2J-uwə ji konanje Apɨya, taa Arsɨpɨ kɨ e madɨ rɔ ləje kɨ mbata lə Kɨrɨsɨ kɨn tɔ. Nɨngə j-uwə ji njé kaw-naa je kɨ ɨsi me kəy tɨ ləi ḭ Pɨləmo̰ tɔ. 3Kadɨ me-majɨ kɨ kɨsɨ-maje lə Bawje Luwə əi kɨ Ɓaɓe ləje Jəju Kɨrɨsɨ e naa tɨ səsi. 4M-ra oyo Luwə ləm mbata dɔkagɨlo je pətɨ kɨ m-ɨsɨ m-əl sie ta nɨngə, mem ole dɔi tɨ ḭ Pɨləmo̰. 5Tadɔ m-o poyi kadɨ ɨndɨgɨ ngan lə Luwə pətɨ. Kɨ ɔjɨ dɔ kadɨ-me nɨngə, adɨ mei Ɓaɓe Jəju Kɨrɨsɨ tɔ. 6M-dəjɨ Luwə kadɨ kɨndə rɔ naa tɨ ləi səje dɔ kadɨ-me tɨ tḛḛ kɨ kandɨ nḛ ngay. Kadɨ-me kɨn a tɔjɨ kadɨ dɨje gəri kɨlə je pətɨ kɨ majɨ kɨ j-asi ra kɨ takul kɨndə rɔ naa tɨ ləje kɨ Jəju Kɨrɨsɨ. 7NGokom, m-ɨngə rɔnəl kɨ me-sɔl ngay kɨ mbata ndɨgɨ ləi, tadɔ ngan lə Luwə ɨngəi me-sɔl kɨ go rəbɨ ndɨgɨ ləi kɨn. 8E be ə, re m-ɨngə tɔgɨ ji Kɨrɨsɨ tɨ mba kadɨ m-ɔjii nḛ kɨ sɔbɨ kadɨ ɨra ka, 9m-ge kadɨ, kɨ takul ndɨgɨ-naa kɨ to danje tɨ kɨn, m-dəji nḛ tə dəjɨ yo. Təkɨ o-n, mi Pol mi ngatɔgɨ, taa dɔkagɨlo tɨ kɨn mi me kəy dangay tɨ mbata lə Jəju Kɨrɨsɨ, 10m-dəji nḛ kare kɨ mbata ngonm kɨ me Kɨrɨsɨ tɨ Onəjɨm. NGɔsɨne, m-təl bawe kɨ go ta tɨ lə Jəju me kəy dangay tɨ ne. 11Kəte e dəw kɨ ndae goto ta kəmi tɨ, nə ngɔsɨne, təl dəw kɨ ndae to tɨ mbata ləje joo pu. 12M-təl m-ɨle kɨ rɔi tɨ gogɨ, e kɨ e dəw rɔm. 13M-ge ngay kadɨ m-ngəm-e rɔm tɨ ne mba kadɨ ra kɨlə adɨ-m toi tɨ, dɔkagɨlo tɨ kɨ mi-n dangay tɨ kɨ mbata Poy Ta kɨ Majɨ lə Jəju kɨn. 14Nə m-ndɨgɨ ra nḛ madɨ kɨ kanjɨ koo ya̰i, al. Mər ta ləm e kɨ mba kadɨ ra majɨ ləi e kɨ go me ndɨgɨ tɨ ləi ḭ wa, ɓɨ e kɨ tɔgɨ tɨ kɨ kɨndə dɔ tɨ al. 15Dɔmajɨ ə, Onəjɨm gangɨ-naa səi dɔkagɨlo kɨ ndə̰y be, mba kadɨ re ɨnge gogɨ nɨngə, ɨsɨ səi ratata. 16A ɨnge gogɨ tə ɓəə al ngata. A o-e tə dəw kɨ gate e ngay ɨtə ɓəə. A e ngoko̰i kɨ nje ndɨgɨ ləi me Kɨrɨsɨ tɨ. M-ndɨge ngay, nə m-gər kadɨ ndɨgɨ kɨ a ɨndɨge a ɨtə ya̰m ɓəy, kɨ go darɔ tɨ, ə se kɨ go rəbɨ tɨ lə Luwə. 17E be ə, re o-m tə madɨ-kɨləi nɨngə, uwe rɔi tɨ təkɨ e mi wa ə uwə-m rɔi tɨ be. 18Re ra səi nḛ madɨ kɨ nəl-i al, ə se re aw kɨ ɓangɨ ləi dɔe tɨ ka, ɨndə dɔm tɨ. 19Mi Pol wa ə m-ndangɨ ta kɨn kɨ jim. M-a m-ɨgə-i ɓangɨ kɨn. Majɨ kadɨ ɨgər təkɨ m-aw kɨ ɓangɨ dɔi tɨ, adɨ e darɔi ḭ wa. 20Oyo NGokom, m-dəji mba kadɨ ɨra kɨlə kɨn adɨ-m me tɔ Ɓaɓe tɨ. Ɨra adɨ mem sɔl me tɔ Kɨrɨsɨ tɨ. 21Məm ole dɔ təl rɔ go ta tɨ ləi dɔkagɨlo tɨ kɨ m-ɨsɨ m-ndangɨ-n makɨtɨbɨ kɨn m-adi. Nɨngə m-gər kadɨ a ɨra təkɨ m-dəji. Dɔmajɨ ə, a ɨra ɨtə e kɨ m-dəji kɨn ɓəy. 22Nɨngə m-dəji mba kadɨ ɨndə dɔ kəy madɨ dana adɨ-m. Tadɔ m-ɨndə mem dɔ tɨ kadɨ, kəl kɨ ɨsɨ əli ta kɨ Luwə kɨ mbata ləm kɨn, a ra adɨ njé ko̰ɓe je a ɨyə̰i mi taa adi səsi. 23Epapɨrasɨ uwə jisi. E səm naa tɨ kəy dangay tɨ ne kɨ mbata lə Jəju Kɨrɨsɨ. 24Madɨ kɨləm je, Markɨ əi kɨ Arɨsɨtarkɨ, taa Dəmasɨ əi kɨ Lukɨ uwəi jisi tɔ. 25Kadɨ me-majɨ lə Ɓaɓe Jəju Kɨrɨsɨ e naa tɨ səsi.


text: 1Matsətsehe kurom nakə ka tsətsahum hərwi slo nakə ta tawal ha kule aye na, ta deɗek nəmaa sər ha tebiye andza nakə ka tsikum aye. Ane tuk na, məsəre wu na, ndo hay ta ɗəslay ha gər a bo. Ɗuh wu nakə ma dzəniye ndo hay hərwi ada kâ yakwa kame kame aye na, mawuɗe bo nakə ka wuɗakweye bo nəte nəte mə walaŋ kway aye. 2Taɗə ndoweye kə ɗəslay ha gər a bo ada a dzala mə gər ŋgay neŋgeye, a sər wu hay na, niye a bəz ha na, a sər wu hay andza nakə a say a Mbəlom aye zuk bay. 3Ane tuk na, ndo nakə ma ɗəslay ha gər bo ŋgay andza niye təbey aye na, a wuɗa Mbəlom ɗuh. Mbəlom a sər ha, a gwaɗ: «Ndo nakay na, ndo ga.» 4Slo nakə ta tawal ha kule aye na, ka həpəɗakweye bay tsukuɗu ka həpəɗakweye ɗaw? Wu nakə neŋ na dzala aye na, anaŋ: Ka sərakwa ha kule na, wu deɗek eye bay. Ka sərakwa ha Mbəlom na, nəte ŋgweŋ bəna siye hay andaya bay. 5Deɗek, siye i ndo hay tə gwaɗ na, mbəlom hay andaya haladzay ma magərmbəlom ada ka məndzibəra. Ka nəteye na, deɗek mbəlom hay andaya haladzay ada bəy maduweŋ hay andaya haladzay. 6Ane tuk na, kwa andza niye bəbay na, nəkway ka sərakwa Mbəlom na, nəte ŋgweŋ tsa. Neŋgeye Bəba kway. Wu neheye ka məndzibəra aye tebiye a yaw na, mə həlay ŋgay. A ge kway na, hərwi ada kâ tərakwa ndo ŋgay hay. Bəy kway na, nəte tsa dərmak. Neŋgeye na, Yesu Kəriste. Wu hay tebiye ti yaw na, mə həlay ŋgay, ka hutakwa sifa weɗeye na, tə həlay ŋgay. 7Ane tuk na, siye i ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu ta sər ha, sifa andaya mə kule hay bay na, ta sər ha bay. Ahəl nakə nəteye faya ta həpəɗiye slo i kule aye, tə dzala mə gər tay andza huya kule na, mbəlom deɗek. Ta huta gədaŋ ka tsəveɗ i Mbəlom zuk bay. Tə dzala mə gər tay, taɗə ta həpəɗ slo i kule na, ta ge mənese. 8Azlakwa bay, ka sərakwa ha wu mənday na, ma təriye kway ha ndo ŋgwalak eye hay kame i Mbəlom bay. Kwa taɗə ka ndayakwa, ma dzəniye kway bay. Kwa taɗə ka ndayakwa bay, ma giye wuray kwa tsekweŋ bay dərmak. 9Nəkurom, ka sərum ha ka slumeye faya mənde wu nakə a sakum aye tebiye. Ane tuk na, gum metsehe, bəna ndo neheye ta huta gədaŋ ka tsəveɗ i Mbəlom zuk bay aye na, ta dziye abəra ka tsəveɗ hərwi kurom. 10Zəbum təday, nəkar nakə ka sər deɗek aye, taɗə ndo nakə gədaŋ ŋgay andaya zuk bay kə ŋgataka nəkar mandza eye mə gay i matewele kule faya ka həpəɗiye slo nakə ta tawal ha kule aye, nəkar ka dzala na, ma həpəɗiye dərmak bəɗaw? 11Hərwi niye wu nakə ka ge hərwi ka sər aye na, ma nasiye ha ndo niye gədaŋ andaya bay aye. Ane tuk na, sər ha neŋgeye na, malamar yak nakə Yesu Kəriste a mət hərwi ŋgay aye. 12Taɗə ka ge andza niye na, ka nasay a malamar yak nakə bəle eye, ka nasay ha mədzal gər ŋgay. Ka nasay na, a malamar yak ɗekɗek bay, sər ha mənese nakə ka ge aye na, ka bo i Kəriste eye ŋgway. 13Hərwi niye taɗə slo nakə na həpəɗiye ma diye ha malamar ga a mənese na, na həpəɗiye slo ɗaɗa sa bay, hərwi a seŋ malamar mâ dəɗ abəra ka tsəveɗ bay.


text: 1Má venkwashə ná, ba mbəlyi kə zəli Yesu səkə yiwi va njə́ nee, "Waá mdi kulə mə zəmə mbəgə Hyalatəmwə ri?" əkwə. 2Ba Yesu kakə wuntə zəgwi dabatlyəa, ba tlətəyi tə kəma-rahya; 3ba njə gə nee, "Handanda gə rá sha yə, má və́ yə mbəralyə məhələ-yə kala nga nggwasə bəbatlyə wə, kandə yə dzəgə dzəmə mbəgə Hyalatəmwə wə! 4Má mdi kə wtəntə ghi-njə, a ba njigwe ka zəgwi dabatlyəa kala tsa, mdi shə tsá kə dzəgə ndza ka mdi kulə mə zəmə mbəgə Hyalatəmwə. 5Wamara mdi kə kə́lə zəgwi kala tsa lə hwi kutə səkwa təmburi rá mwa, wuri mdi shə kə kə́lə rá dəwa. 6"Má wamara mdi kə mələ wsi ndza fəmə nggwasə bəbatlyə kə mbərəsa lə rá ngyi mə mələ bikyi nə, kuji-ma tsá kə mbəlyi mpurala vəna dabwaa kwa wulyə-njə, a latə mdi shə tá kure ra tsadi, a njə mtə bitti kwa yemyi! 7Bwanyə tə mbəlyi kwa wdunya ndangə va wsha kə fə mdi dzəmə mələ bikyi. Kandə wsha kə fə mdi dzəmə bikyi ngyi nkatəgwa wə; a má mdi kə mələtə wsi kə fə kwavati-njə dzəmə mələ bikyi nə, nggəra"wə tə njə́ dye! 8"Má ba pəla-ranga, á tára səra-ranga "i fə na dzəmə mələ bikyi, tlantə hyá ba na lantə! Kuji-ma dzəgə na tlayi mkyə má kəri lə pəla kutə ba səra kutə, nggwarə tə́ dzəgə mbəlyi la na mə ghwi ndəma ɓatləshəgwa batə wavi lə pəla ɓwagə ba səra ɓwagə. 9Má ba ntsə-nga "i mnə na tá mələ bikyi mwa, kwaɗəntə ntsə shə ba na lantə! Kuji-ma dzəgə na tlayi mkyə má kəri lə ntsə kutə, nggwarə tə́ dzəgə mbəlyi la na mə ghwi lə ntsə ɓwagə. 10"Washə yə wshəntə nggwasə bəbatlyə kala tsa mwa wə; təmburi jiri, yira gə sha yə, má mbəlyi kə mnə Hyalatəmwə kə fəyəgwa tazhe ya hyá, kwa kəma ra Ta-tara hyá wamara vi məɓa tamwə. (( 11Təmburi Zəgwi ra Za səkwa wdunya ndangə mə́ tazhe və mbəlyi kə za-za, a njə mbə hyá.)) 12"Karə nə, a na təmə arəwi patlə va mdi, a ba kutə za mə nə, ka hwə mdi shə tá wuntyi wtliyimtsi-wtliyighitə ngyi vari gari, a njə li dzəgə və wuntə kutə kə za tsa huri? 13Jiri, yira gə sha yə mwa, má kə vətə wuntə kutə kə za tsa njə, njə dlama dabwaa, mdashə dlama-ranjə mbweghe wuntyi wtliyimtsi-wtliyighitə ngyi! 14Tsətsə ndza ra Ta-rayə məɓa tamwə: vá "i njə ba nggwasə bəbatlyə ngyi za mandara kutə wə. 15"Má ba dagwama-ranga mələtə na wsi ntimye, dzəgə tá njə́ ba na gə vəcə lə njə́, ɓwaɓwagə-rayə; ba na ncərətə wsi ntimye kə njə mələtə na tsa. Má ba njə nkatə tləmə tá vəcə-nga, wuri na kə mbəralyə məhələ-njə. 16A má ba njə kə́lyə kə ɗa yə tá vəcə-nga, kata mdi kutə, a na njə má mbəlyi ɓwagə, dzəgə tá njə́ ka sakida ra vəcə gərəshə na. 17Má ba njə kə́lyə kə fá ngahya vəcə dəwa, kələkə njə́ dzəgə kəma ra ikiliziya. Má kə kə́lyə njə kə fá vəcə-hya dəwa, dlənata njə́ ba na fəyə njə́ ka mdi má sənata Hyalatəmwə, kala mdi kə tsəni budi. 18"Yira gə sha yə jiri mwa, wamara wsi kə yə mputə kwa wdunya, Hyalatəmwə dzəgə fə njə́ ka wsi kə mputəgwa məɓa tamwə; má wsi kə yə pələntə kwa wdunya mwa, Hyalatəmwə dzəgə fə njə́ ka wsi kə pələntəgwa məɓa tamwə. 19"Má ba mbəlyi ɓwagə mə yə daɓətəgwa kwa wdunya ka yiwi wsi va Ta-tara məɓa tamwə, njə dzəgə mələrəshə wsi shə tə́ hyá; 20təmburi wamara nkwa kə mbəlyi ɓwagə á tára makənə tsənitəgwa tá zəli rá, tə nkwa shə rá tá hyá," əkwə Yesu. 21Ba Bitrus asətəgwa tá Yesu, a yiwi va njə́ nee, "Tlamda, má ba kwavati-ra mələ rá wsi ntimye akə, ka nkunyi zhigi ntivirəntə rá tə́ njə́ ri? Ka mburəfungə zhigi náa?" əkwə. 22Ba Yesu gə sha njə́ nee, "Waləka mburəfungə zhigi kalə wə; se mburəfungə mburəfungəmtsi zhigi ntivirəshə na! 23"Má zəmə mbəgə Hyalatəmwə nə, wuri kə njigwe kala wuntə mbəgə kə "i wɗa mtsi "u"wi-njə va mavalyi hyi-njə. 24Má vi ndza njə tə wɗa mtsi "u"wi-njəa, ba mbəlyi kələkə wuntə mava-ranjə səkə tə́ njə́, tsá ndza njə tə zəli tə ngulə talanti dəbuwi mungə. 25Mava-ranjə tsa mwa, ba latə ndyarə tə ncə "u"wie; təmburi tsətsə, ba mbəgəa gə nee, 'Pahwi wa njə́ ba malə-njə, lə nggwasə-njə ba wsha hankyə ya-njə paɗə, tazhe ncə nguləa!' əkwə. 26Má vi kə njə fatə vəcəa, ba mava tsa səkə gəliɓyi tə kəma ra tlamda-njəa, a gədyi njə́ lə mpə pəla nee, 'Titihwə na rá, lə barəka-ranga, kələtə mungyalə; yira dzəgə ncəntə na nguləa paɗə,' əkwə. 27Má təmburi zhihwi ná, ba mbəgəa mbəlata mava tsa, a yafarantə ngulə dyi tsa tə́ njə́. 28"Mava tsa mwa, shilyə kə njə shilyə mə mpya tsa, ba njə kəmə lə wuntə mava ndza hyá mələ tlə́nə lə, tsá ndza njə tə zəli tə ngulə dinari arəwi patlə. Ba njə tsəshə mava kwavati-njə tsa tá wulyə kərəppi, a gə nee, 'Ncəntə rá ngulə-ra va naa dye!' əkwə. 29Ba mava kwavati-njəa gəliɓyi tə kəma-ranjə, a gədyi njə́ lə mpə pəla nee, 'Titihwə na rá, kələtə mungyalə; yira dzəgə ncəntə na paɗə,' əkwə. 30Má mava ndza zəli mdie tə ngulə dinari arəwi patlə tsa ná, ba kə́lyə kə fá vəcə-njəa; ba njə tsəshə kwavati-njə tsa, a kələkə dzəgə kita, a ba mbəlyi fala njə́ kwa furəshina. 'Se njə́ ncəntə rá ngulə-raa nda səkə njə hwə kwa furəshina!' əkwə njə. 31"Má vi kə wuntyi mavalyi hyi mbəgəa nata wsi kə wuntə mava tsa mələtə lə kwavati-hya tsa ná, ba mni-hya ɗantəgwa və dabwaa; ba hyá lie gərətə tə́ tlamda-hya wsi kə mələtəgwa paɗə. 32Ba tlamda mava tsa kakə njə́ jakə, ba gə sha njə́ nee, 'Na nə, mdi "yagarə lə kəladawa kwa hwi na! Ngulə-ra dadyie mə gwa-ranga, a ba rá yafantə na paɗə təmburi tsá kə na mpata rá pəla lə titihwə. 33Má na kwa nganga ki, ka zhihwi na tá mava kwavati-nga kala tsá kə rá zhihwi tá na tsa huri?' əkwə. 34Ba mni tlamda mava tsa fwə; ba njə mnəkə mava tsa dzəgə tə́ ká furəshina, a hyá mpwə njə́ kwa zəwə, a ɗa njə́. 'Se njə́ ncəntə ngulə-ra mə gwa-ranjə tsa paɗə!' əkwə tlamda-njəa. 35Tsətsə mwa dzəgə Ta-tara məɓa tamwə mələ tə́ wamara mdi mə yə, a na yə má ntivirəntə tə́ dagwama-rayə lə mni kutə," əkwə Yesu sha hyá.


text: 1Ma daba'ə ətsa, kə fii nyi wazənə ŋga uushi dadagyə makə wazənə ŋga maɗuunə dzadənə ŋga ənja, təya ba, “Haleeluya!f Ci nə Maluu gaamə, Əndə məghərəvənə nə ci, Əndə baawəɗa əsə. 2Acii də gooŋgaanə lii ci gəŋwanə. Kə lagi ci gəŋwanə ŋga maɗuunə kaarəwata. Ki saawee ka duuniya patə də ɗa aləhiinatə. Kə jalə Əntaŋfə tə ki, acii kə ɓəələgi ki ənji nə'unə tə ci.” 3Təya ənə ka banə, əŋki tii, “Haleeluya! Ma makiirənə ŋga guutə ətsagi tə maɗuunə vəraata, ka ndərənə aadəgyə ca'ə ndəŋwə ndəŋwə.” 4Wata gayiitə pupusərə aji ənfwaɗə, da uushi'iitə ənfwaɗə da i əpinatii, təya gərə'waanə ka paslənə tə Əntaŋfə, ci dasə anə dəgələ ŋga ŋwaŋuunə, təya ba, “Aamiina. Haleeluya!” 5Wata əndə'i uura a waɓə gatə ka hatə ɗii dəgələ ŋga ŋwaŋuunə, əŋki ci, “Ɗuunətəmə tə Əntaŋfə, unə, patənə ŋga ənjitə ca nə'u tə ci, da patənə ŋga ənji ətə ca ŋgwalə tə ci, uuji ənji da madiigərə ənji patə.” 6Wata nya ənə ka fa wazənə ŋga uushi makə wazənə ŋga maɗuunə dzadənə ŋga ənja, makə ŋgyaaranə ŋga ma'inə a gəərə daba'a vəna, makə dzanə ŋga vəna əsə. Nya fa təya ba, “Haleeluya! Əntaŋfə Slandanə gaamə ca ɗa ŋwaŋuunə. Aciikii nə baawəɗa patə. 7Ɗaamə mooɗasəka, ama ɗa maŋushinə, dəlaamə də ɗuunuunaakii, acii kə mbu'i saa'i ŋga rəyə ŋga Uundzə Baga. Maɗanaakii boo, kə tasəkii ki. 8Kə vii ənji ka ki ŋunyi malaaɓa kəjeerənə ətə ca ɓərə, kaa kya ŋgavə aashitə.” Ma ŋunyi kəjeeriitsa, ci ndzaa ka ŋunyi sləna ŋga ənji ŋga Əntaŋfə. 9Wata əŋki malaa'ikatə ka nyi, “Naahətə waɓəəna. Ənji mooɗasəkə nə ənjitə bii ənji ka tii zəmə əndzanə ŋga rəyə ŋga Uundzə Baga.” Malaa'ikatə a ənə ka banə ka nyi, əŋki ci, “Ma waɓəətsa, tantanyinə, da ma Əntaŋfə shigi.” 10Makə fii nyi ha'ə, wata nya gərə'waanə atsaa səɗəkii ka paslənə tə ci. Amma əŋki ci ka nyi, “Ga ha ɗa ha'ə! Acii nyi maa, əndə slənə ŋga Əntaŋfə nə nyi makə noonə da ndzəkəŋushi'inəku, waatoo ənjitə kəsətə təŋə təŋə tə waɓəətə ɓaarii Yeesu. Tə Əntaŋfə paslənəku.” Ma waɓəətə ɓaarii Yeesu, ci nə tantanyinə ŋga sətə waɓi anabinyinə anəkii. 11Ma nya tsaamə, wata nya nee ka ha dagyə mawunəkii, nya nee ka mabwaɗaɗa təhwa asəkəkii da i əndə a ba'akii. Ma ləmə ŋga əndətə a ba'a təhukii, “Əndə Gooŋga, Mayarəda Ənda”. Də gooŋgaanə nə ci ka la gəŋwanə, ca dzə də panə də gooŋgaanə əsə. 12Makə gana ŋga gunə nə ginəkii ka ɓərənə. Da i daranyinə ŋga ŋwaŋuunə laŋə anəkii nə əndəkii. Tə'i ləməkii manaahəkii ashikii, amma pooshi əndə paaratəginə də ləmətsa, maɗaamə ci saakii. 13Ma kəjeeriitə ŋgii ci, tə'i idəna taa dama patə. Tə'i əndə'i ləmə ci ənjə a 'wa də ci əsə, waatoo, “Waɓənə ŋga Əntaŋfə”. 14Wata soojiinə ŋga dadagyə a nə'u tə ci a ba'a mabwaɗaɗa təhinə, da i malaaɓa mabwaɗaɗa kəjeerənyinə ashitii. 15Da makii shigi mahiɗahiɗamə ŋgila purəŋanə, də ci nii kəya jaala agyanə slikərənyinə patə, ca ɗa ŋwaŋuunə agyanətii də zala tibisa, makə sətə ci ənjə a mya'ə inaba. Də ha'ə nii kəya ɓaarii bwaya maɓətəsəkə ŋga Əntaŋfə Əndə baawəɗa. 16Ma ashi kəjeerənaakii, mbərə mbərə da gəɗəhaciinəkii, tə'i manaahə ləma, waatoo, “Ŋwaŋwə agyanə meeminə, Slandanə agyanə Slandanənyinə”. 17Ma daba'əkii, wata nya nee ka malaa'ika kəŋə agi uusəra, ca ŋgəree ka uurakii ka banə ka patənə ŋga shaarənyinə ətə ca ləɗə agintaŋfə, əŋki ci, “Shooma, dzatəmə də nə ka ha rəŋwə, acii kə mbu'ya saa'i ŋga maɗuunə kumənə ŋga Əntaŋfə! 18Shoomə ka ciku ləwunyinə ŋga meeminə da ŋga soojiinə da gayinatii, da luu ŋga təhinə da ŋga ənjitə ca ndərə tə tii, da ŋga patənə ŋga ənja, maviinə da dimuyinə, madiigərə ənji da uuji ənji patə.” 19Wata nya nee ka dabata da meeminə ŋga duuniya da soojiinatii, kə dzatə tii də nə ka hakii, kaa təya pa da Əndətə ca ndərə mambwaɗaɗa təhutə da soojiinaakii. 20Ənjə a kəsə tə dabatə tii da majirakə ŋga anabitə ɗii sə ŋga hurəshishinə akəŋwaciikii. Də sə ŋga hurəshishinəkii gəpətə ci də ənjitə luuvə kaa ənjə a ɗa ka tii sagida ŋga dabata, təya paslə tə mapusha tə dabata. Wata ənjə a əjigərə tə tii bəra'i da i əpinə aagi gunə ətə ɗii kurəŋənəkii makə uunəva. Baruuda a dzə də tsakə iza'unə ka gunəkii. 21Kə ɓəələgi ənji soojiinatii də ŋgila purəŋaatə shigi da ma Əndətə a ba'a təhuta. Wata shaarənyinə patə a ciku ləwatii, təya əbuurəgi gyaɗə.


text: 1Vi kə Yesu səkwa mə mwəa ná, kúkulə mbəlyi tə zəli njə́. 2Má nda nə na, vəkkə wuntə mdi dərəne səkə tá njə́, ba gəliɓyi tə kəma-ranjə; kwə mdi dərənee, "Titihwə na rá, Tlamda; má ndərə kə "i na, ndaka mbə́tə rá na va dərənee," əkwə. 3Mpikkə Yesu ncəkə pəla-ranjə ba fata mdie: "Wuri rá kə "i; 'kulingə' kwə na va dərəne-rangaa!" əkwə njə. Təkwashə-təkwashə ba dərəne ra mdie kəri! 4Ba Yesu gə sha njə́ nee, "Washə na gərəshə habarə wsie tə́ mbəlyi wə—se waləka tə́ mdi kə mələ sarəka kwa mpya Hyalatəmwə, a njə vərahəvə ndza ra kəri dərəne-ranga. Ba na dzəgə lə wsi kə mələ sarəka ra kəri dərəne, kala tsá kə wada ra Musa gətə—tazhe ba mbəlyi sənata nee, wuri dərəne-ranga kə kəri handanda. Mayi na li," əkwə. 5Səkwa kə Yesu səkwa Kafarnahum ná, ba wuntə mdi kulə səwaja ra ká Roma səkə gədyi Yesu, a njə mbə mava-ranjə; 6kwə njə na ná, "Tlamda, lə barəka-ranga, mava-tara ki, məhya njə hankyə va má kulingə; kandə njə tlagwa wə—wuri kə mpəyi njə́ ghughyaɓɓə. Tə sa bwanyə njə dabwaa ndangə," əkwə. 7Ba Yesu gə nee, "Myi li dzəgə ya-nga, yira mbə na njə́ va má kulingə shə." 8Ba səwaja tsa gə nee, "Tlamda, vá ɗashə tsəramə rá, a na səkə ya-ra wə; gətə vəcə má-ranga kalə, mava-tara mbə. 9Wuri rá kə sənata, lə dənama vəcə mdi kulə. Təmburi yira lə ghi-ra nə, má ba mdi kulə-ra nggə rá wada, də́walə ba rá mələtə; yira mwa, mdi kulə rá mbweghe wuntyi səwaja. Ndaka gə rá sha wuntə nee, 'Mayi!' ndaka dzəgə njə; ndaka gə rá sha wuntə, 'Ndə!' ndaka səkə njə; ndaka gə rá sha mava-tara dəwa, 'Kasha mələ tsa"a!' ndaka mələ njə," əkwə səwaja tsa. 10Má vi kə Yesu fatə vəcə tsa, ba njə ndayə və, ba gə sha mbəlyi kə zəli njə́ məsəbə nee, "Jiri, yira gə sha yə, ala rá nata mdi lə tsəli mbərəsa kala tsa mə ká Isra"ila wə. 11Yira gə sha yə mwa, kúkulə ká kyə kə dzəgə səkə tə wamara nkwa bakəma kwa wdunya ka ndza, a zəmə wsi kə zəmə tə nkwa kutə lə Ibrahim ba Ishaku hyá lə Yakubu mə zəmə mbəgə Hyalatəmwə. 12A má ká Yahuda ndza mbəgə Hyalatəmwə ka ngahya ndangə mə́ ná, mbəlyi dzəgə la hyá dzəmə ghwi mə nkutli pəlyə; hyá dzəgə ntahuni lə mpurə tlənə mə ghwi tsa," əkwə Yesu. 13Ba njə gə sha mdi kulə səwaja tsa nee, "Mayi na li dzəgə ya-nga; á njə mələtə na gwa kala tsá kə na mbərəsa tsa," əkwə. Má vi kə Yesu gətə vəcə tsa, təkwashə-təkwashə ba mava ra səwaja tsa mbə! 14Má vi kə Yesu li dzəgə ya Bitrus ná, ba njə tlayi məkwə Bitrus məhya va má kulingə, wghyananakə gwa-ranjə. 15Ba Yesu fata pəla ra malə tsa; təkwashə-təkwashə ba njə tlayi kulingə, a ba tlagwa tarashə wsi kə zəmə tə́ hyá! 16Má vi kə vəci dzəgwa ya ná, ba mbəlyi kələkə mbəlyi kə hyala ɗa tá ghi səkə tə́ Yesu kúkulə; ba njə dləntə hyala ngyi paɗə lə vəcə-njə. Mbəlyi má kulingə ná, paɗə, njə mbə́tə hyá. 17Má wsi kə njə mələtə tsa, wuri kə ncətə jiri vəcə Ishaya Zakuri zamə nee, "Njə́ lə ghi-njə tsá kə kələhwi kama kulingə-myi ba shiligi-myi," əkwə. 18Má vi kə Yesu nata mbəlyi kúkulə kə tsənitəgwa tá njə́ ná, ba njə gə sha mbəlyi kə zəli njə́ nee, "Nggwari wa, myi li jilyə mbwi tsadi," əkwə. 19Má səfə hyá má tlagwa haba ná, ba wuntə mala kə sənata wada ra Musa səkə gə sha Yesu nee, "Mala, yira zəli na bakəma." 20Ba Yesu gə sha njə́ nee, "Mandara makwagula lə yə "yə, ya tsá va hyá; a má Zəgwi ra Za ná, nkwa shə va njə́ mandara kə hya wə," əkwə. 21Ba wuntə mdi mə mbəlyi kə zəli Yesu gə nee, "Tlamda, mbəlata rá nkwa, yira dzəgə lántə ta-tara haba, nda səkə rá səkə zəli na," əkwə. 22Ba Yesu gə sha njə́ nee, "Dlənata mdi kə mtə-mtə, a mbəlyi kə mtə-mtə dzəgə lántə njə́! Má na nə, kasha zəli rá," əkwə. 23Má vi kə Yesu dzəgwa kwambawali ná, ba mbəlyi kə zəli njə́ dzəgwa tá njə́, a ba hyá tlagwa li. 24Má nda fá na tə tsadi tsa ná, acə sefi tə wgyigwa dabwaa; ba yemyi vulə ɗəkəkəkki, a shishikəgwa dzəgwa kwambawali-hya. Má Yesu venkwashə mwa, tá hya. 25Ba mbəlyi kə zəli njə́ ja fəritə njə́ nee, "Tlamda, mbə́tə myi! Wuri myi dye!" əkwə hyá. 26Ba Yesu gə sha hyá nee, "Təmburi waá nda nggadləni yə ri? Dabatlyəa mbərəsa-rayə lə rá ndangə wa?!" əkwə. Ba njə tlagwa gə sha sefi lə yemyi kə vulə ɗəkəkəkki tsa, "Divi yə!" Ba sefi tayə kurəkwammə shalala, ba yemyi hinigwe payyə! 27Má mbəlyi kə zəli Yesu ná, ndayyə hyá ndayə va wsie: "Waá tsəli mdie ri ta?! Balə sefi lə yemyi fá vəcə-njə ba həwə və ɓa!" əkwə hyá. 28Má vi kə hyá ntsəkəshə hyə ká Gadara pəlyə mbwi tsadi ná, ba wuntyi mbəlyi ɓwagə kə hyala ɗa tá ghi ka tləkə tawa Yesu. Səkwa mə kúlə mbəlyi ngyi. Má hyá mwa, dzawə ngahya wə; mdi shə ba ntahə kwa hunkwa tsa va nggadləni hyá wə. 29Mbəlyi ɓwagə ngyi ná, ba hyá ɗatə wá, a dlangətə nggurədlə nee, "Zəgwi ra Hyalatəmwə, waá tsəkwə va na lə yə́ ri? Na səkə tazhe ɗa yə́, səfə vi kə gə kita má nakə dzəkitəgwa ná?" əkwə hyá. 30Má tə nkwa shə kyə-kyə ná, kúkulə gərədi, a mbəlyi ya hyá; 31ba hyala kə ɗa mbəlyi ɓwagə ngyi gədyi Yesu nee, "Titihwə na yə́, má ndərə na dləntə yə́ nə, mnəkə yə́ dzəmə gərədi ngyi," əkwə. 32"Mayi wa dzəmə hyá!" əkwə Yesu sha hyá. Ba hyala ngyi hwə tá mbəlyi ɓwagə ngyi, a lie wdiməgwa mə gərədi ngyi. Má nda fá na va gərədi ngyi mənə ná, ba tla kə́rəpi səkwa mə garie, a dzəgwa wditəgwa tá tsadi sərəfanggə, ba mətye həlangə, bitti kwa yemyi! 33Má mbəlyi kə ya gərədi ngyi ná, ba hyá mbə́lə, a li dzəmə mələmi, a gətə habarə wsi kə mələtəgwa tsa həlangə, ba wsi kə mələrətəgwa tə́ mbəlyi ɓwagə kə hyala ɗa ka tləkə ngyi. 34Ba mbəlyi mə mələmi tsa tlagwa paɗə, a səkə tawa Yesu; má vi kə hyá nata njə́, ba hyá gədyi njə́ nee, "Titihwə na yə́, hwə tə hyə-yə́," əkwə.


text: 1Dəw kɨ adɨ mene kadɨ Jəju e Dəw kɨ Luwə mbəte e ngon lə Luwə. NGa nɨngə, dəw kɨ ndɨgɨ baw ngon, ndɨgɨ ngone kɨ oje tɔ. 2Kɨn ə re jɨ ndɨgi Luwə, ə jɨ rai kɨlə kɨ ndu-kun je lie nɨngə, lo kɨn tɨ ə j-a jɨ gərɨ-n təkɨ jɨ ndɨgi ngane je. 3Tadɔ ndɨgɨ Luwə e ta kadɨ jɨ ngəmi go ndu-kun lie. Nɨngə ndu-kun je lie ɔy al tɔ, 4mbata ngan lə Luwə pətɨ təti rɔ ndɨgɨ ra kɨ dɔnangɨ tɨ ne. Nɨngə nḛ kɨ jɨ tətɨ-n rɔ ndɨgɨ ra kɨ dɔnangɨ tɨ ne e kadɨ-me ləje. 5Na̰ ə asɨ kadɨ tətɨ rɔ ndɨgɨ ra kɨ dɔnangɨ tɨ ne ə? Dəwe ɓa e dəw kɨ adɨ mene kadɨ Jəju e ngon Luwə kɨn par. 6E Jəju Kɨrɨsɨ ə re dɔnangɨ tɨ ne kɨ man batəm ləne nɨm kɨ məsɨ koyne nɨm. Re kɨ man par al, nə re kɨ man əi kɨ məsɨ. Nɨngə NDɨl ə e nje ma najɨ, mbata NDɨl e ta kɨ rɔjetɨ. 7Ɓa kɨ ne kɨn, njé ma najɨ je əi mɨtə, 8adɨ e NDɨl Luwə nɨm, man nɨm, taa məsɨ nɨm tɔ. Nɨngə nḛ je kɨ mɨtə kɨn ndude e naa tɨ. 9Jɨ taa najɨ kɨ ma lə dɨje majɨ, nə najɨ kɨ ma lə Luwə tɔge e ngay wa ɓəy tɔ; nɨngə e najɨ kɨ ma kɨ ma dɔ NGonne tɨ. 10Dəw kɨ adɨ mene NGon Luwə aw kɨ najɨ kɨ ma kɨn mene tɨ, nə dəw kɨ taa ta lə Luwə al, ra-e nje ngom tɨ, tadɔ taa najɨ kɨ ma kɨ Luwə ma dɔ NGonne tɨ kɨn al. 11Najɨ kɨ ma kɨ kadɨ jɨ gəri majɨ e kajɨ kɨ bɨtɨ kɨ no̰ tɨ kɨ Luwə adɨ-je kɨn. Nɨngə e kajɨ kɨ adɨ-je kɨ takul NGone. 12Dəw kɨ e me NGon tɨ ɨngə kajɨ, nə dəw kɨ e me NGon tɨ al, kajɨ lie goto. 13NGa nɨngə, kɨ ne kɨn, m-ndangɨ makɨtɨbɨ kɨn m-adɨ səsi, səi kɨ adi mesi NGon Luwə, kadɨ ɨgəri təkɨ ɨngəi kajɨ kɨ bɨtɨ kɨ no̰ tɨ. 14Kɨn ə re jɨ dəjɨ Luwə nḛ kɨ go ndɨgɨ tɨ lie ə, a oo dɔ nduje, nɨngə lo kɨn tɨ, j-a jɨ tḭ meje katɨ. 15Təkɨ jɨ gər kadɨ oo dɔ nduje, jɨ tḭ meje katɨ kadɨ j-a j-ɨngə nḛ kɨ jɨ dəje tɔ. 16Kɨn ə dəw madɨ oo ngokone me majal tɨ kɨ asɨ kadɨ tḛḛ koy ə, majɨ kadɨ əl ta kɨ Luwə ə Luwə a aje. E dɨje kɨ majal je ləde a tḛḛ koy al ə ta kɨn sɔbɨ dɔde. Ta kare, majal madɨ e no̰o̰ a tḛḛ kɨ koy, nɨngə e ko majal kɨ be kɨn ɓa m-dəjɨ səsi kadɨ əli ta kɨ Luwə dɔ tɨ al. 17Nḛ ra kɨ go tɨ al pətɨ e majal, nə majal pətɨ ɓa tḛḛ koy al. 18Jɨ gər kadɨ dɨje kɨ əi ngan lə Luwə, a nayḭ-naa kɨ lo ra majal tɨ al, tadɔ NGon lə Luwə ngəm dɔde, nje majal asɨ ra səde nḛ madɨ al. 19Jɨ gər kadɨ je dɨje lə Luwə, nə dɔnangɨ ba pətɨ e gɨn tɔgɨ tɨ lə nje majal. 20Jɨ gər ɓəy tɔ kadɨ NGon lə Luwə re, adɨ-je nḛ gər kɨ kadɨ jɨ gər-n Luwə kɨ rɔjetɨ. Nɨngə je, j-ɨndə rɔje naa tɨ kɨ Luwə kɨ rɔjetɨ kɨ takul NGone Jəju Kɨrɨsɨ. E ə e Luwə kɨ rɔjetɨ, e ə e kajɨ kɨ bɨtɨ kɨ no̰ tɨ. 21NGanm je, ɔgi rɔsi kun go kagɨ yo je.


text: 1Tə wuntə vi, ba Yesu zhini tətəkərəshə wsha tə́ mbəlyi mnyə tsadi. Mbəlyi kúkulə mwa, ba tsənitəgwa tá njə́; təmburi tsətsə, ba njə dzəgwa kwambawali tə dyaɓasha ra yemyi, a njigwe. Má mbəlyi kúkulə ngyi ná, ba hyá njigwe mnyə tsadi tə shishiwe. 2Lə vəcə nggəla dadamə və́ njə tətəkə wsha tə́ hyá kúkulə. 3Kwə njə na, "Nkatə wa tləmə tá vəcəa! Wuntə mdi tsá shə, tsá kə lie ntsə́kə tsəli kwa vwə-njə. 4Má vi ndza njə tə ntsə́kə tsəlie, ba wuntyi wdi kwa hunkwa, ba "yə səkə tsəkahwi kurappə. 5Wuntyi tsəli, ba wdi tə kələɓe, tsá má hyə tə tsapə. Má təmburi má-rahya dzəgwa hyə tityi təɓa ná, ba tsəli ngyi wtsə́ zazamə; 6a má vi kə vəci wɗə wghyananakə ná, ba niwarəntə hyá va má ra tlərəna-rahya dzəgwa hyə tityi, a ba hyá wulə. 7Wuntyi tsəli, ba wdi dzəgwa mə tikə; má vi kə tsəli ngyi wtsə́ ná, ba kələ ka kutə lə tikəa, ba tikə ghərədlitə nkwa tá hyá, a ndyarə hyá va ɗashə wsi. 8Má wuntyi tsəli ná, ba wdi tə kuda ndza gwaɓa tə, ba wtsə́, ba kələ, a ɗashə wsi dandərəa—wuntyi ná, ba patə ntsə arəwi makənə; wuntyi ná, arəwi nkwangə; wuntyi mwa, wuri kə mələtə dəbuwi patlə. 9Kə fatə vəcəa yəw?" əkwə Yesu sha hyá. 10Má vi kə mbəlyi tətahəntəgwa tá hyá, ba mbəlyi kə zəli Yesu mungə-ɓwagəghitə ngyi səkə lə wuntyi mbəlyi, ba yiwi wsi mə vəcə nggəla ngyi va njə́. 11Ba Yesu gə sha hyá nee, "Má yə nə, wuri Hyalatəmwə kə mbəlata, a yə sənata wsi tə mbwə mə zəmə mbəgə-njə; a má zaka wuntyi mbəlyi ná, se lə vəcə nggəla gərəshə mbəlyi tə́ hyá— 12tazhe ba njə njigwe kala tsá kə mbəlyi ɗafətə zamə nee, 'Ndaka nənə nkwa hyá, a kandə hyá nata ndangə wə; ndaka nka tləmə hyá tá vəcə mwa, a kandə hyá sənata wsi mə wə. Təmburi má kə sənata hyá mə́, hyá dzəgə mbəralyəgwa səkə tá Hyalatəmwə, a njə dzəgə ntivirəntə bikyi-hya,' əkwə." 13Ba Yesu gə sha hyá nee, "Ndara vá sənata wsi mə vəcə nggəlaa yə tsə́ wi? A tsəma dzəgə yə sənata wsi mə wuntyi vəcə nggəla mənər? 14Má vəcəa nə, má mdi kə ntsə́kə tsəlie ki, wuri kə njigwe kala mdi kə gə vəcə Hyalatəmwə. 15Tə wuntə vi, ndaka ndza vəcə Hyalatəmwə kwa mni mbəlyi kala tsəli kə wdi kwa hunkwa: fatə kə mbəlyi ngyi fatə vəcə Hyalatəmwə, ba Shatari səkə kələntə kwa mni-hya. 16"Wuntyi mbəlyi ná, wuri kə njigwe kala tsəli kə wdi tə kələɓe: fatə kə hyá fatə vəcə Hyalatəmwə, ba hyá ɗatə yə tə́ lə dlama; 17a má vəcəa, vá dzəgwa mni-hya handanda wə. Təmburi tsətsə, kandə hyá ndzatagwa parangə nda səkə hyá hwə tə́ wə; má vi kə bwanyə lə ɗa səkə tá hyá təmburi vəcə Hyalatəmwə kə hyá kə́lə tsa, zazamə hyá dlənata. 18"Wuntyi mbəlyi, wuri kə njigwe kala tsəli kə wdi dzəgwa mə tikə: wuri hyá kə fatə vəcə Hyalatəmwə dəwa; 19a má mbəlyi ngyi, wamara vi zəzi hyá mbweghe wsha rə wdunya—galipə lə fá zəzərə wsi rə wdunya, tsá və hyá. Ba wsha ngyi tsashə nkwa tá vəcə Hyalatəmwə kwa mni-hya, nda ndyarə vəcəa va ɗashə wsi. 20"Má wuntyi mbəlyi ná, wuri kə njigwe kala tsəli kə ntsə́kəyigwa tə kuda ndza gwaɓa tə: fatə kə hyá fatə vəcə Hyalatəmwə, ba hyá kə́lə lə mni kutə, ba ɗashə vəcə lə—wuntyi, kala ha kə patə ntsə arəwi makənə; wuntyi ná, arəwi nkwangə ngahya; má wuntyi mwa, dəbuwi patlə ngahya," əkwə Yesu sha hyá. 21Ba Yesu gə sha hyá nee, "Mdi shə ba ndyela ghwi kwa patərəla, a ba dzəɓintə lə sərəkwə, lə fəyə mətərə dlə ná? Təghe wuntə wsi fə mbəlyi tazhe nggaməshə nkwa huri? 22Zaka mbwara wsha tə mbwə ndzaranjəa nə, hyá dzəgə shilyə tə ka dzəgəndza; má wamara wsi kə mbəlyi dzəɓintə, njə dzəgə pahəntəgwa məghulimi! 23Kə fatə yəw?" əkwə. 24Ba njə gə mwa dəwa nee, "Nkatə wa tləmə tá vəcə-ra dandərəa! Wsi ndza yə mələ tə́ mbəlyi, tsá dzəgə Hyalatəmwə mələ tə́ yə—mdashə tsá kə yə mələrətə tə́ mbəlyi! 25Má mdi ndza wsi və nə, mbəlyi dzəgə mtsəhərəshə wsi tə́ njə́; a má mdi má wsi və, mandara tsá va njə́ batlyə kə ghi-njə təkərəshə tsa ná, mbəlyi dzəgə kəlalyə va njə́, a njə ndza ndafə kashasha!" əkwə. 26Ba Yesu gə sha hyá nee, "Zəmə mbəgə Hyalatəmwə, wuri kə njigwe kala mdi kə tləkamə ha mə vwə-njə. 27Vərə lə vəci akə ná, ba haa wtsə́, a kələ; a má mdie ná, və́ njə sənata kələgwa-ranjə wə. 28Shilyə mə hyə wtsə́ haa, nda ɗa ndərə njə, a ɗashə kwa: tsəmi-njə, ba njə həhakə tlibəlyi, nda səkə njə dzətə kuɓi, a shilyə lə ghi, a patə ntsə nkərəɓɓə. 29Má vi kə fuwə səkə, vi ndza ha nakə ná, tlamda haa dzəgə kə́lə tlərəgwa-ranjə, a ɗa ha-ranjəa lə. 30"Kapara waá ndza ra zəmə mbəgə Hyalatəmwə ri? Waá wsi kə njə pa lə ri? 31Wuri kə pa lə tsəli ye ra bapalə—tsa"a ntyayə-njə; njə́ tsá batlyə mə tsəli ye ra fwə kwa wdunya paɗə. A má ba mdi kətə tləkamə, 32njə kələ ka fwə dabwaa, ba həhatə pəla dabubwaa—ndaka səkə "yə ndza mə shinankwə-njə, a mələ ya-hya mə," əkwə Yesu. 33Má vi ndza Yesu gərəshə vəcə Hyalatəmwə tə́ mbəlyi ná, lə vəcə nggəla kúkulə dadamə gərəshə njə tə́ hyá, kala tsá ndza hyá tsəramə sənata. 34Ka gə vəcə njə tə́ hyá kəlama lə vəcə nggəla wə; a má vi ndza njə lə mbəlyi kə zəli njə́, waləka ghi-hya ná, ba njə gərətə tə́ hyá wsi mə paɗə. 35Má tə vəci shə hatikwari mwa, ba Yesu gə sha mbəlyi kə zəli njə́ nee, "Nggwari wa, myi li jilyə mbwi tsadi," əkwə. 36Ba mbəlyi kə zəli njə́ dzəgwa kwambawali ndza njə kwa, ba hyá hwə tá mbəlyi ngyi tə nkwa shə, a li lə njə́. Wuntyi mbəlyi mwa, ba zəlitə hyá kwa kwambawali. 37Má nda fá na tə tsadi tsa ná, acə sefi tə wgyigwa dabwaa; ba yemyi vulə ɗəkəkəkki, a shishikəgwa dzəgwa kwambawali-hya, a və nkwa kə ləhəntə. 38Má Yesu venkwashə mwa, tá hya la zapwa ra kwambawali, tə wsi kə fə ghi. Ba mbəlyi kə zəli njə́ fəritə njə́ nee, "Mala! Wuri myi dye! Vá tsəkwə va na huri?" əkwə hyá. 39Ba Yesu tlagwa gə sha sefie, "Divi na!" a ba gə sha yemyi kə vulə ɗəkəkəkki tsa nee, "Tayə!" əkwə. Ba sefi ntatagwa kurəkwammə shalala, ba yemyi hinigwe payyə! 40Ba Yesu gə sha mbəlyi-njə ngyi nee, "Təmburi waá nda nggadləni yə ri? Vá mbərəsa yə lə rá huri?" əkwə. 41Má hyá mwa ná, wuri nggadləni kə tsəshə hyá; ba hyá ghiri nee, "Waá tsəli mdie ri ta?! Balə sefi lə yemyi fá vəcə-njə ba həwə və ɓa!" əkwə hyá sha ghi-hya.