text: 1Malamar ga hay, taɗə ka ndzumay a gər a ndo faya ma giye mənese, mata may bo mâ maw ka tsəveɗ na, nəkurom neheye Məsəfəre i Mbəlom faya ma lakiye kurom ha aye. Ane tuk na, gum na, ta ləfeɗeɗe eye. Neŋ faya na tsikiye kwa a way kurom eye: Ge metsehe hərwi ada kâ dəɗ a mənese bay dərmak. 2Dzənum bo nəte nəte mə walaŋ kurom ka wu nakə ma mbiye kurom haladzay aye. Taɗə ka gum andza niye na, ka gumeye wu nakə Kəriste a gwaɗakum gum aye. 3Hərwi taɗə ndoweye ka zəba ka bo ŋgay andza bagwar eye azlakwa bay neŋgeye wuray kəriye na, niye neŋgeye faya ma səpatiye gər ŋgay. 4Kwa way mâ zəba ka mede ŋgay, neŋgeye lele tsukuɗu lele bəɗaw na, mâ zəba faya. Taɗə ka zəba ka mede ŋgay lele na, ɗərev ŋgay mâ ŋgwasa ta məsler nakə faya ma giye aye bəna ma ŋgwasiye hərwi nakə a ze ndo ŋgeɗ aye bay. 5Kwa way mâ ge tə həlay ŋgay eye məsler nakə Mbəlom a vəlay aye. 6Ndo nakə faya ma tətikateye bazlam i Mbəlom a ndo hay aye na, a ye ka bo na, ndo niye hay tâ vəlay wu tsakway abəra mə wu tay hay dərmak. 7Sərum ha lele, Mbəlom ma gəriye ha ndo nakə ma ŋgwasiye faya aye bay. Wu nakə ndo a sləga aye na, ma dziye na, neŋgeye. 8Taɗə ndoweye kə ge wu nakə a yay a gər a bor i bo ŋgay aye na, magogoy ŋgay nakə ma hutiye na, mədahaŋ. Ane tuk na, taɗə ɗuh a ge wu nakə a yay a gər a Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye na, ma hutiye sifa nakə ma ndəviye bay aye mə həlay i Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye. 9Kə ge andza niye na, gakwa ŋgwalak huya, kâ gərakwa ha bay hərwi taɗə ka gərakwa ha bay na, həlay eye ma ndisleweye ka hutakweye wu ŋgwalak eye. 10Hərwi niye anəke na, həlay eye andaya, gakwatay ŋgwalak a ndo hay tebiye. Wene wene eye na, a ndo neheye ta dzala ha ka Yesu Kəriste aye. 11Zəbum ka wu nakə faya na watsakumeye naha anəke aye, faya na watsakumeye naha dogolum eye vərzləzla tə həlay ga eye. 12Ndo neheye a satay məgakum kutoŋ ka məɗəse bo aye na, a satay ndo hay tâ zambaɗatay hərwi məsler tay. Faya ta giye andza niye na, hərwi ada ɗəretsətseh mâ ndzatay a gər bay ɗekɗek tsa. Ndo hay faya ta sateye ɗəretsətseh na, a ndo neheye faya ta rəzleye a gər a məɗe ha məməte i Yesu Kəriste aye. 13Kwa ndo neheye maɗəsa bo eye hay aye na, faya ta rəhay ha gər a bazlam i Musa mapala eye bay. Ane tuk na, a satay na, ɗəsum bo hərwi ada ta giye ha zlapay tə nəkurom. 14Neŋ na, na giye zlapay tə wuray bay, na giye zlapay ɗuh na, ta məməte i Bəy Maduweŋ Yesu Kəriste nakə ta dar na ka mayako mazləlmbaɗa eye ɗekɗek tsa. Hərwi məməte ŋgay na, wu i məndzibəra hay ta təra ka ɗəre ga wu kəriye. Wu neheye na, andza ta dar tay ha ka mayako mazləlmbaɗa eye. Neŋ dərmak na, andza ndo nakə a mət ka mayako mazləlmbaɗa eye ada a gər ha wu i məndzibəra hay aye. 15Hərwi kwa taɗə ndoweye maɗəsa bo eye, kwa maɗəsa eye bay na, ma giye wuray bay. Wu nakə bagwar eye na, Mbəlom kə vəlakway sifa weɗeye. 16Ndo neheye tebiye faya ta pay bəzay a tsəveɗ weɗeye, andza məgweɗe ndo neheye nəteye ndo i Mbəlom hay ta deɗek aye, Mbəlom mâ vəlatay zay ada mâ gatay ŋgwalak. 17Kame na, ndəray mâ kweseŋ gər sa bay, hərwi neŋ na, vavay ka bo ga, a ɗa ha neŋ na, i Yesu. 18Malamar ga hay, Bəy Maduweŋ kway Yesu Kəriste mâ pa fakuma ŋgama. Mâ ge bo andza niye.


c: text/html

text:
1Ma Sawulə, kə luuvə ci ɓələnə tə Sətəfanu.
2Kə ŋgirə hara ənji nə'unə tə wə ŋga Sətəfanu, təya ŋgəɗəgi, təya tuu waakii ka shaŋə. 3Ma Sawulə, kə ciɓə ci də ənji nə'unə tə Yeesu ka shaŋə. Ha'ə kə giimə ci ka yi ka yi ka kəəsənə tə tii, ŋguyirənə da makinə patə, ca əjigərə tə tii aa furəshina. 4Ma ənji nə'uutə yiigəɗəgi, kə kirə tii waɓənə ŋga Əntaŋfə taa aama patə gi tii. 5Filibusə əsə, kə pyalə ci aasəkə maɗuunə vəranə ŋga Samariya, ca ba ka ənjitə davə waɓənə agyanə Yeesu Mataɗəkii ŋga Əntaŋfə. 6Makə fii daɓaala tə sətə ci Filibusə a ba ka tii, təya nee ka sə ŋga hurəshishiitə cii kəya ɗaaɗa əsə, təya kavə hiimatii ka sətə cii kəya ba ka tii patə də ədzəmə rəŋwə. 7Acii kə gimagi ginaajinyinə ashi ənji ɓəzəkii də kaala vurənə. Kə mbə'i mahurəməsə ənji da mədərənyinə laŋə əsə. 8Kə ɗii ənji maŋushinə ka shaŋə də Samariya. 9Ma asəkə vəraatsə əsə, tə'i əndə'i əndə ətə ɗii ləməkii Simoonə. Kə ɗii ci uushi'inə ŋga hiila laŋə. Ha'ə kə dzəgəpaa tə ənji Samariya patə ka shaŋə. Ha'ə kə zhi'wee ci ka naakii nə ka maɗuunə uushi. 10Aciikii patənə ŋga ənja, gayinə da talakiinə, kə luuvə tii sətə ɗaaɗii ci, təya ba, “Wiitsə baawəɗa ŋga Əntaŋfə ka shaŋə ətə ci ənjə a ba.” 11Təya nə'u tə ci, acii kə ta'avə ci ka ɗa ka tii sə ŋga hiila. 12Amma, makə fii tii waazanə ŋga Filibusə agyanə ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə da ŋunyi waɓənə ŋga Yeesu, ŋguyirənə da makinə patə, kə luuvə tii, təya luu yiɓə bapətisəma. 13Ha'ə nə Simoonə əsə, kə luuvə ci, ca luu yiɓə bapətisəma, ca nə'u tə Filibusə. Makə nee ci ka madiigərə sə ŋga hurəshishiitə ci Filibusə a ɗa, kə dzəgəpaa tə ci ka shaŋə. 14Makə fii masləkee ənji də Urusaliima oo'i, kə liwə ənji Samariya waɓənə ŋga Əntaŋfə, təya sləkee ka i Piita da Yoohana aahadatii. 15Makə mbu'i tii aa dəvə, kə ɗii tii ka ənji də'wa kaa təya upaa Malaaɓa Ma'yanə. 16Acii kə liwə tii yiɓə bapətisəma agi ləmə ŋga Yeesu Slandana, amma ma'ə tii ma'upaamə Malaaɓa Ma'yanə. 17Ma i Piita da Yoohana a ɗa ka tii də'wa, təya kavə ciinətii aanətii, wata təya upaa Malaaɓa Ma'yanə. 18Makə nee Simoonə kə upaa ənji Malaaɓa Ma'yanə acii putə ŋga kavə ciinə ŋga masləkee ənji aanətii, wata ca ɗa rəgwa ŋga vii kwaɓa ka masləkee ənja. 19Əŋki ci ka tii, “Ndiimə ka nyi baawəɗatsa, kaa nya shii kavə ciinəki aanə ənda, ca upaa Malaaɓa Ma'yanə əsə.” 20Amma Piita a ba ka ci, “Wa Əntaŋfə a zamagi də hə da kwaɓaaku. Ma nə hə ka nəhəna, ka upaanə nə hə viinə ŋga Əntaŋfə də kwaɓa kwa? 21Əntaa slənaaku ətsa, acii pooshi ədzəməku camə akəŋwacii Əntaŋfə. 22Acii ha'ə, baawə ka Əntaŋfə putə ŋga bwaya uushi'iitə hiimii hə, ha kədii aciikii; mbu'u ka tifyaginə nə ci ka hə sətə hiimii hə asəkə mooɗəfəku. 23Acii kə nee nyi, məŋgərəkikinə nə hə. Kə ŋgərəma 'waslyakəənə tə hə.” 24Wata əŋki Simoonə ka i Piita da Yoohana, “Kədiimə ka nyi acii Slandanə acii ga taa rəŋwə agi uushi'iitsə bii unə a ɗii tə nyi.” 25Makə uugi i Piita da Yoohana seedanatii da waaza waɓənə ŋga Slandana, təya ənə aa Urusaliima də waaza ŋunyi habara ŋga Yeesu asəkə giwanyinə da vəranyinə ŋga Samariya laŋə. 26Ma daba'əkii, wata malaa'ika ŋga Slandanə a ba ka Filibusə: “Maɗətə, duu aadə hwarəma, ka rəgwatə ca ma'ya də Urusaliima ka dzənə aa Gaza, waatoo rəgwa bilinə.” 27Filibusə a maɗə, ca palə. Ma ca dzə də dzənə, wata ca guŋəgərə da əndə'i əndə Iitoopiya ca ənə saakii asəkə moota təhwaakii, ci kə uudəpaa paslənaakii tə Əntaŋfə də Urusaliima. Ca dzə də jaŋga ləkaləkatə ŋga anabi Isaaya. Ma əndətsa, gawə nə ci agi ŋwaŋuunə ŋga Kandaka, waatoo ki nə ŋwaŋwə ŋga Iitoopiya ka ətə saa'i. Əndətə əsə nə əndə kəsə kwaɓatə. 29Wata Malaaɓa Ma'yanə a ba ka Filibusə, “Əntsahuu aatsa moota təhutsa.” 30Wata ca huyipaa aaɓiikii. Ma ca fa, waanə ka jaŋga ləkaləkatə ŋga anabi Isaaya. Filibusə a ləgwa ka ci, əŋki ci, “Agi paaratəginə nə hə də sətsə cii kwa jaŋga nii?” 31Əndətə a ba ka Filibusə, “Iitə mbeenəki ka paaratəgina? See maa upaa nyi əndə tsakənə tə nyi.” Wata ca 'wa tə Filibusə kaa ca ndərə aaɓiikii kaa təya ndzaa ka hakii. 32Wiinə sətə nji əndə Iitoopiyatə a jaŋga asəkə malaaɓa ləkaləkatəkii: “Ma ca, taa makii mawunəmə ci. Kə ndzaa ci makə baga ənjə a kərə ka la uurakii, makə sətə ci uundzə baga a ndzaa kəɗa'ə taa ənjə a laala shiŋkinaakii. 33Kə ɗavə ənji ka ci ayinə, ha'ə kə ənslə'watəgi ənji ka ci də gooŋgaanaakii. Pooshi ənji ka mbee ka ba habara ŋga slikərənaakii, acii kə lagi ənji əpinaakii daga saa'i ŋga əntənaakii ma'ə mambu'umə.” 34Wata əndə Iitoopiyatə a ba ka Filibusə, “Ya əna, agyanə wu saŋə nə anabi ka waɓəna? Agyanəkii saakii nii, anii anə əndə'i ənda?” 35Wata Filibusə a waaza ka ci Ŋunyi Habara ŋga Yeesu, 'watəginə ka sətə jaŋgii əndətə asəkə ləkaləkatə ŋga anabi Isaaya. 36Ma təya dzə də dzənə a rəgwa, təya lapaa gəəra. Wata əŋki əndə Iitoopiyatə ka Filibusə, “Wiitsə ma'inə. Tə'i uushi ca təŋapaa tə nyi ka ɗa ka nyi bapətisəma nii?” 37Filibusə a ba ka ci, “Maɗa kə vii hə gooŋga ka Yeesu Aləmasiihu də ədzəmə rəŋwə, ka ɗanə nə ənji ka hə.” Əŋki ci, “Kə vii nyi gooŋga oo'i, Uuzənə ŋga Əntaŋfə nə Yeesu Aləmasiihu.”] 38Wata ca ba ka ənjə a kəŋee ka moota təhwaakii. Təya jimagərə, təya dzəgərə aagi ma'inə. Filibusə a yiɓə ka ci bapətisəma. 39Makə gimagi tii agi ma'inə, wata Ma'yanə ŋga Slandanə a vagi tə Filibusə. Pooshi əndə Iitoopiyatə ənyi ka neenə ka ci ma'ə. Amma ca nə'u rəgwaakii də mooɗasəkə laŋə. 40Ma Filibusə əsə, də Azata ənyi ənji ka neenə ka ci. Ca dzə aa Kayisariya. Ma a rəgwa, kə gi ci də waaza Ŋunyi Habara ŋga Yeesu ka vəra ka vəra.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Ma ɗanuuna, ɗamə gazhi'waanə ŋga uuɗə ənja. Kamə nuunə əsə ka upaa sətə ci Malaaɓa Ma'yanə a vii ka ənja. Ma palee maa, una upaa baawəɗa ŋga ɗa anabaakwaanə. 2Acii ma əndə waɓənə də məshipətə uuranyinə kama kama, əntaa ka ənji shiŋkinə cii kəya waɓə, amma ka Əntaŋfə. Acii pooshi əndə ca paaratəgi də sətə cii kəya ba. Ma'umbee uushi'inə cii kəya waɓə də baawəɗa ŋga Malaaɓa Ma'yanə. 3Amma ma əndə ɗa anabaakwaanə, ka ənji shiŋkinə cii kəya waɓə. Waɓənəkii a tsakə tə tii, ca vii ka tii kwatsə kwatsənə ŋga mooɗəfa, ca banee ka ma'yanətii. 4Ma əndə waɓənə də məshipətə uuranyinə kama kama, tə naakii nə cii kəya tsakə tanə. Amma ma əndə ɗa anabaakwaanə, tə patənə ŋga ənji nə'unə cii kəya tsakə. 5Ŋga'ə ka nyi unə patə, una waɓə də məshipətə uuranyinə kama kama. Amma ma palee nyi də uuɗənə koonə, a ɗoonə anabaakwaanə. Ma əndətə ca ɗa anabaakwaanə, kə palee ci ka əndətə ca waɓə də məshipətə uuranyinə kama kama, acii ma waɓəətə cii kəya ba də məshipətə uura, see maɗa ənyapaagi ənji aagi uuratə cii ənja Ikəliisiya a fa, taabu'u tsakənə waɓənəkii tə tii. 6Ndzəkəŋushi'inəkya, maɗa maa gi nyi aahoonə, nya waɓə koonə də məshipətə uura, tə'i nafaaki koonə kwa? Taa gi'u pooshi nafaaki koonə. See maɗa ɓaarii nyi koonə kura uushi ətə ɓaarii Əntaŋfə ka nyi, nya kavə tuunə ka shii uushi'inə ŋga Əntaŋfə, nya ɗa koonə anabaakwaanə, nya dzəgunə koonə waɓənə ŋga Əntaŋfə. 7Kataamə hiima ka lyambyaɗa taa kəzhimbəra. Ma təya, uushi'inə ŋga wanyanə, pooshi əpinə amatii. Maɗa pooshi wanyanatii shigi ŋga'ə, ka fanə nə ənji sətə ci təya ba kwa? 8Yaci ma əndə ədə uutəma, maɗa paa ci ədətə ŋga'ə, dama fanə ənji bahə iinənə ka pana? 9Ha'ə nuunə əsə ɗii. Maɗa ma waɓənə goonə də məshipətə uura, pooshi əndə paaratəginə də sətə cuuna ba, ka ndzaanə nə waɓənə goonə zaɓə aagi məɗa. 10Tə'i uuranyinə kama kama laŋə asəkə duuniya, patənatii tə'i nafatii. 11Amma maɗa paa nyi shii uuratə waɓəgi ənji, ma əndətə waɓəgi də uurata, mu'umə nə ci akəŋwaciiki. Ha'ə nə nyi əsə, mu'umə nə nyi akəŋwaciikii. 12Makə ɗii ci ŋga'ə koonə nə upaa viinə ətə ci Malaaɓa Ma'yanə a vii, see a ɗoonə gazhi'waanə ŋga alə viitə ca tsakə dzənə ŋga Ikəliisiya aakəŋwa. 13Acii ha'ə, ma əndətə upaa viinə ŋga waɓənə də məshipətə uura, wa ca ɗa də'wa, kaa ca upaa baawəɗa ŋga ənəpaaginə ka ənji aagi uuratə cii təya fa. 14Acii ma nya ɗa də'wa də məshipətə uura, agi paaratəginə nə ədzəməki. Amma ma nyi ka nəki, paa nyi ka paaratəginə də sətə cii kya ba. 15Iitə ɗanəki ɗii? Ka ɗanə nə nyi də'wa də məshipətə uura, nya ɗa də'wa əsə də uuratə cii kya paaratəgi. Ka kanə nə nyi wanyanə də məshipətə uura, nya ka də uuratə cii kya paaratəgi əsə. 16Maɗa ma cii kwa kuyirii tə Əntaŋfə də məshipətə uura tanə, də iitə mbeenə əndə saakii ka luunə ‘Aamiina’ putə ŋga kuyiriinaaku tə Əntaŋfwa? Wiinə paa ci fii sətə cii kwa ba! 17Taa dagwakii ŋga'ə nə də'waaku, ma əndətə pooshi ka paaratəginə, pooshi ka tsakənə tə ci. 18Kə kuyirii nyi tə Əntaŋfə, acii agi waɓənə nə nyi də məshipətə uura, palee ka taa wu ahadoonə. 19Amma ma agi dza də nə ŋga Ikəliisiya, gəɗə kə waɓi nyi də maki tufə tanə, ka dzəgunənə ka ənji də uuratə ci ənjə a fa, acii waɓəpaanə saɓakə də məshipətə uura. 20Ndzəkəŋushi'inəkya, goona ndzaanə makə manjeevənə agi hiima goonə. Ma agi ɗa bwaya bwayaanə, ndzaamə makə mbərəzhinyinə. Amma ma agi hiima, ndzaamə ka matanənyinə. 21Tə'i manaahəkii asəkə malaaɓa ləkaləkatə ətə bii ci, “Əŋki Slandana, ka waɓənə nə nyi ka ənjaaki da ma məshipətə ənja. Də məshipətə uura waɓənəki ka tii. Patə da ha'ə pooshi ənjaaki ka fanə tə nyi.” 22Acii ha'ə, ma waɓənə də məshipətə uura, ka ɓaarəginə də slənə ŋga Əntaŋfə ka ənjitə pooshi da vii gooŋga, əntaa ka ənjitə da vii gooŋga. Ma anabaakwaanə, ka ənjitə da vii gooŋga ci ənjə a ɗa, əntaa ka ənjitə yadə vii gooŋga. 23Yaci saŋə kə dzii patənə ŋga ənji nə'unə ka hakii, wata taa wu patə ca waɓə də məshipətə uuranyina, maɗa kə dzəgərə əndətə yadə vii gooŋga taa əndə saakii ha'ə aahadoona, paa ci ka banə mabiinə nuunə kwa? 24Amma maɗa anabaakwaanə cuuna ɗa, maɗa dzəgərə əndətə da ghatə vii gooŋga, taa əndə saakii ha'ə, maɗa kə fii ci, ka shiinə nə ci oo'i, tə'i 'waslyakəənə ashikii. 25Ma ma'umbee uushi'iitə njii kəya hiima a ədzəməkii, ka shiginə aa babara, ka gərə'waanənə nə ci, ca paslə tə Əntaŋfə, ca bagi paŋgəraŋə oo'i, “Weewee ganə nə Əntaŋfə ahadoonə!” 26Ndzəkəŋushi'inəkya, wiinə sənə cii kya moo banə koonə. Maɗa kə dzii unə də nə ka ɗa də'wa, əndə'i əndə tə'i ci da wanyanə, əndə'i əndə tə'i ci da dzəgunənə əsə, əndə'i əndə tə'i ci da ma'umbee waɓənə ŋga Əntaŋfə, əndə'i əndə tə'i ci da waɓənə də məshipətə uura, ha'ə əsə, tə'i əndə'i əndə ca bagi sətə cii kəya waɓə. Taa mi patə cuuna ɗa, wa ca tsakə tə ənja. 27Maɗa tə'i hara ənji ca moo waɓənə də məshipətə uura, ga təya pitəgi agyanə ənji bəra'i taa makkə. Wa təya waɓə də rəŋwə rəŋwə əsə, əndə rəŋwə a ənəpaagi aagi uuratə ci ənjə a fa patə əsə. 28Amma maɗa pooshi əndə ənəpaaginə aagi uuratə ci ənjə a fa, wa təya ndzaanə kəɗa'ə ahada ənja, təya waɓə ka natii nə da ka Əntaŋfə. 29Ma agyanə anabaakwaanə, wa anabinyinə bəra'i taa makkə a ɗa. Hara ənji əsə, wa təya tsaamə agyanə sətə ci təya ba. 30Amma maɗa kə vii Əntaŋfə ka əndə'i əndə waɓənə kaa ca ba ka ənja, ma əndətə 'watəgi waɓənə, wa ca ndzaanə kəɗa'ə. 31Acii patənə goonə ka ɗanə nuunə anabaakwaanə də rəŋwə rəŋwə, kaa patənə goonə a shii upaa dzəgunənə, una shii upaa kwatsə kwatsənə ŋga mooɗəfa. 32Ma ənjitə da baawəɗa ŋga ɗa anabaakwaanə, ka mbeenə nə tii ka kəŋee ka anabaakwaanatii. 33Acii ma Əntaŋfə, paa ci ka moonə ama gwazee ka uushi. Amma kə mwayi ci ama ɗa uushi də rəgwakii, makə sətə ɗii taa da patə ahada ənji nə'unə. 34Ma makinə, wa təya ndzaanə kəɗa'ə. Acii pooshi tii da rəgwa ŋga waɓənə. Wa təya həətəpaa nətii makə sətə bii bariya. 35Maɗa tə'i uushi ci təya moo shiinə, wa təya ləgwatə ama ŋguyirənatii asii gatii. Acii ayi ayi ka minə nə waɓənə ahada ənji ŋga Əntaŋfə. 36Ma nuunə ka nəhənə saŋə, dacii unə shigi waɓənə ŋga Əntaŋfə kwa? anii koonə tanə saŋə sha? 37Maɗa tə'i əndə ahadoonə ca hiima oo'i anabi nə ci, taa tə'i ci da viinə ŋga Malaaɓa Ma'yanə, wa ca paaratəgi oo'i, ma sənə cii kya naahə koonə, waɓənə ŋga Slandana. 38Taa wu ɗii mabizhinə oo'i əntaa ha'ə, ga ənjə a luuvə ka ci. 39Acii ha'ə ndzəkəŋushi'inəkya, kavəmə nuunə aagi ɗa anabaakwaanə. Goona dzavə waɓənə aama əndətə ca moo waɓənə də məshipətə uura əsə. 40Taa mi patə ɗamə də rəgwakii makə sətə dəɓee.


text: 1Jəju ɓar njé ndo je ləne kɨ dɔgɨ gɨde e joo, adɨ-de tɔgɨ kadɨ tuwəəi ndɨl je kɨ majal je, ajii njé mo̰y je, kɨ njé rɔ to je, pətɨ. 2Tɔ njé kaw kɨlə je kɨ dɔgɨ gɨde e joo ə to kɨn: E kɨ dɔsa̰y e Sɨmo̰, kɨ ɓari-e nə Pɨyər əi kɨ ngokone Andɨre; Jakɨ əi kɨ Ja̰ kɨ ngan lə Jəbəde; 3Pɨlɨpɨ əi kɨ Batɨləmi, Tomasɨ əi kɨ Matɨye kɨ nje taa la-mbə; Jakɨ kɨ ngon lə Alpe əi kɨ Tade; 4Sɨmo̰ kɨ e mbo̰ njé rɔ mbata kɨngə dɔ lə ɓe ləde tɨ əi kɨ Judasɨ Isɨkarɨyotɨ kɨ nje kun dɔ Jəju. 5Jəju ɨlə njé kaw kɨlə je ləne kɨ dɔgɨ gɨde joo kɨ ndu kɨn ə nə: «Awi rɔ dɨje tɨ kɨ əi Jɨpɨ je al, al, taa awi me ɓe bo je tɨ kɨ Samari tɨ al tɔ. 6Awi kɨ rɔ gɨn kojɨ tɨ kɨ Isɨrayəl, kɨ toi tə batɨ je kɨ ndəmi be kɨn yo. 7Dɔ rəbɨ tɨ, ɨləi mbḛ təkɨ ko̰ɓe lə Luwə e ɓasi. 8Ə aji njé mo̰y je, adi njé koy je ḭḭ lo koy tɨ, adi banjɨ ur kɔ rɔ njé banjɨ je tɨ adɨ rɔde ay, ə ɨtuwəi ndɨl je kɨ majal dɔ dɨje tɨ tɔ. E nḛ kɨ ɨngəi kare, ə adi dɨje kare tɔ. 9Uni ɔr al nɨm, la al nɨm, sɨlə al nɨm, ɨləi dɔ nda tɨ kɨ ɓədɨsi tɨ al. 10Taa, uni ɓɔl kaw mba al nɨm, ɔyi kɨbɨ joo al nɨm, ɔyi sa al nɨm, uni kagɨ tɔsɨ al nɨm tɔ. Tadɔ sɔbɨ kadɨ nje ra kɨlə ɨngə nḛ kusone ji dɨje tɨ kɨ ra kɨlə dande tɨ. 11Lokɨ uri me ngon ɓe tɨ, ə se me ɓe bo tɨ ə, ɨdəji ta, ə re ɨngəi dəw kɨ asɨ kadɨ uwə səsi rɔne tɨ ɓa, ɨsi ɓe lie no̰o̰ bɨtɨ kadɨ awii. 12Lokɨ uri me kəy tɨ nɨngə, ɨrai dɨje kɨ me tɨ lapɨya. 13Kɨn ə re uwəi səsi kɨ rɔde tɨ ɓa, kadɨ lapɨya ləsi aw kɨ dɔde tɨ, a kɨn ə re uwəi səsi kɨ rɔde tɨ al tɔ ɓa, kadɨ ɨtəli ɨtaai lapɨya ləsi gogɨ. 14A kɨn ə re, me kəy tɨ, ə se me ɓe tɨ, dɨje mbati kuwəi səsi kɨ rɔde tɨ, ə se mbati koo dɔ ta ləsi ɓa, lokɨ ɨsɨ tḛḛi me ɓe tɨ kɨn kɨ taga ə, ɨndəi bu kɨ njasi tɨ kɔ. 15M-əl səsi təkɨ rɔjetɨ, ndɔ gangɨ ta tɨ ə, ta kɨ gangɨ kɨ dɔ ɓee tɨ kɨn a ɨtə ya̰ Sodom kɨ Gomɔr ɓəy. 16«Kɨ ne kɨn, mi, m-ɨlə səsi tə batɨ je dan jagɨm je tɨ. Majɨ kadɨ ɨndəi kəm-kədɨ dɔ rɔsi tɨ tə li je be, ə ɨsɔli lɔm lɔm tə də dum je be tɔ. 17Adi kəmsi ədɨ dɔ rɔsi tɨ kɨ rɔ dɨje tɨ, tadɔ a awi səsi lo gangɨ ta je tɨ, a tɨndəi səsi kɨ ndəy kabɨlay gɨn kəy kaw-naa je tɨ. 18A awi səsi no̰ njé ko̰ɓe je tɨ, kɨ no̰ ngar je tɨ kɨ boy kɨ mbata ləm. Lo kɨn tɨ, əi je, kɨ dɨje kɨ əi Jɨpɨ je al, a e ta rəbɨ kɨ kadɨ a ɨngəəi najɨ kɨ ma kɨ dɔm tɨ rɔsi tɨ. 19Lokɨ a uwəi səsi kadɨ a awi səsi lo gangɨ ta tɨ, onosi kadɨ mesi ɓəl, kə nə se ta ri ə a əli-de wa, ə se a əli-de kɨ kuje kɨ ban wa. Ta kɨ kadɨ a əli-de ɓa, Luwə a ɨndə tasi tɨ loe tɨ no̰o̰. 20Tadɔ e səi je wa ə a əli ta al, nə e NDɨl Bawsi Luwə ə a un səsi kadɨ əl-n ta. 21«NGakonaa je a uni dɔ-naa awii lo tɔl-naa tɨ, baw ngon a aw kɨ ngon kadɨ tɔli-e kɔ, nɨngə ngan je, mede a majal kɨ njé kojɨ-de je, ə a uni dɔde awi kadɨ tɔli-de tɔ. 22Dɨje pətɨ mede a majal səsi kɨ mbata ləm, nə dəw kɨ uwə rɔne ba bɨtɨ ta tɔl tae tɨ, ə a ɨngə kajɨ. 23Lokɨ a adi səsi ko̰ me ɓe bo tɨ kɨ kare ə, a̰yḭ-naa awi kɨ nungɨ tɨ. Nɨngə təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi, a ɨləi ta nja ɓe bo je kɨ Isɨrayəl tɨ naa tɨ al ɓəy ə mi NGon dəw m-a m-re. 24NJe ndo ɨtə nje ndo-e nḛ al, taa ɓəə ɨtə ɓane al tɔ. 25NJe ndo, re asɨ kɨ nje ndo-e nḛ be ɓa, e ngay; ə ɓəə, re asɨ kɨ ɓane ɓa e ngay tɔ. Kɨn ə, ɓa nje kəy wa mɨndɨ ə, dɨje ɓari-e Bəljəbul kɨ e ngar lə ndɨl je kɨ majal nɨngə, njé kɨ me kəy tɨ lie ya̰de a to ban? 26«Ɨɓəli-de al, tadɔ nḛ ra kɨ gɨdɨ ngə̰y tɨ kɨ gɨne a tḛḛ al goto, taa nḛ kɨ to lo ɓɔyɔ tɨ, kɨ dəw a gər al ka goto tɔ. 27Nḛ kɨ m-əl səsi lo kɨ ndul tɨ, əli tae kada wangɨ, ə nḛ kɨ dɨje kɔti mbisi tɨ ngun ngun ngun, ɨləi mbḛe dɔ kagɨ tɨ taa tɔ. 28Ɨɓəli dɨje kɨ a tɔli darɔsi par, ɓɨ asi tɔl ndɨlsi al kɨn, al. Nə kadɨ ɨɓəli Luwə kɨ asɨ kadɨ tujɨ ndɨlsi əi kɨ darɔsi naa tɨ me por tɨ lə su kɨn. 29Dɨje ɨsɨ gati kɨ ngan yəl je joo ə gusɨ kare adɨ oi ne, nə kɨ kare dande tɨ kɨ kadɨ osɨ nangɨ kɨ kanjɨ kadɨ Bawsi Luwə ndɨgɨ goto. 30Kɨ ɔjɨ dɔsi, bḭ dɔsi wa kɨn ka Luwə tɨdə kare kare gər kɔre. 31Ɨɓəli nḛ madɨ al, səi je, Luwə oo ndasi ɨtəi ngan yəl je kɨ ngay. 32«Dəw kɨ ra kɨ un ndune ta kəm dɨje tɨ wangɨ, təkɨ n-e dəw ləm, mi ka m-a m-un ndum no̰ Bai tɨ, kɨ ɨsɨ dɔra̰ tɨ, təkɨ e dəw ləm tɔ. 33Nə dəw kɨ najɨ ta kəm dɨje təkɨ, n-gər-m al, mi ka m-a m-najɨ ta kəm Bai tɨ, kɨ ɨsɨ dɔra̰ tɨ təkɨ m-gər-e al tɔ.» 34«Ɨgai mesi tɨ təkɨ m-re kɨ lapɨya dɔnangɨ tɨ al; m-re kɨ lapɨya al, nə m-re kɨ rɔ dan dɨje tɨ. 35M-re kɨ gangɨ-naa dan ngon kɨ dɨngəm tɨ əi kɨ bawne, m-re kɨ gangɨ-naa dan ngon kɨ dəne tɨ əi kɨ kone, m-re kɨ gangɨ-naa dan ngon kɨ dəne tɨ əi kɨ məmne kɨ dəne. 36Dəw madɨ, dɨje kɨ me kəy tɨ lie e wa, a təli njé ba̰ je lie. 37«Dəw kɨ ndɨgɨ kone, ə se bawne ɨtə-m, dəwe kɨn asɨ kadɨ e dəw ləm al. Dəw kɨ ndɨgɨ ngonne kɨ dɨngəm, ə se kɨ dəne ɨtə-m, dəwe kɨn asɨ ta kadɨ e dəw ləm al. 38Dəw kɨ un kagɨ-dəsɨ ləne dɔne tɨ, ə un gom, al, dəwe kɨn asɨ ta kadɨ e dəw ləm al. 39Dəw kɨ ge ngəm rɔne ne wa, a tḭ tae, nə dəw kɨ ɨlə rɔne kɔ kɨ mbata ləm, ta rɔe a tḭ al. 40«Dəw kɨ uwə səsi kɨ rɔne tɨ, e mi ə dəwe uwə-m kɨ rɔne tɨ. Nɨngə dəw kɨ uwə-m kɨ rɔne tɨ, e nje kɨlə-m ə uwe kɨ rɔne tɨ tɔ. 41Dəw kɨ uwə nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ kɨ rɔne tɨ, mbata ke kɨ e nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ ɓa, a ɨngə nḛ kɨgə go ji kɨ asɨ naa kɨ ya̰ nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ wa kɨn be tɔ. Dəw kɨ uwə dəw kɨ dana kɨ rɔne tɨ, mbata ke kɨ e dəw kɨ dana ɓa, a ɨngə nḛ kɨgə go ji kɨ asɨ naa kɨ ya̰ dəw kɨ dana wa kɨn be tɔ. 42M-əl səsi təkɨ rɔjetɨ, dəw kɨ adɨ man kɨ sɔl wa kɨn par me ngon kal man tɨ, kɨ kare dan njé kɨ du tɨ kɨ dan njé ndo je tɨ ləm kɨn, mbata ke kɨ e nje ndo ləm ɓa, dəwe kɨn, təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi, a nal nḛ kɨgə go ji ləne al.»


text: 1Yesu a tsikatay dzeke mekeleŋ eye sa, a gwaɗatay: 2«Bəy i Mbəlom a ndzəkit bo na, anaŋ andza nakay. Bəy a ge magurlom i mabəzləme gər i dahəlay i wawa ŋgay. 3A slər gawla ŋgay hay, tâ ye tâ zalatayaw a ndo hay tâ yaw tâ nda ɗaf i mabəzləme gər i dahəlay. Ane tuk na, ndo neheye tə zalatay aye na, ta kərah mede. 4A slər gawla ŋgay mekeleŋ eye hay sa. A gwaɗatay: “Dum, gwaɗumatay a ndo neheye na zalatay aye na, tâ yaw. Na da wu mənday anəke, na kəɗ gəsaŋ i sla ga hay ta neheye magəla eye hay lele aye na kəɗ, wu hay maləva bo eye tsɨy. Dumara a mənde ɗaf i mabəzləme gər i dahəlay.” 5Ane tuk na, ndo neheye tə zalatay aye na, ta pa zləm ka bazlam tay niye bay. Ti ye ka məge məsler tay hay. Ndo neŋgeɗ a ye a guvah, ndo mekeleŋ eye a ye masəkəme ha wu ŋgay hay. 6Ndo siye hay tə gəs tay hay gawla i ndo niye, tə gatay ɗəretsətseh, tə kəɗ tay ha mədahaŋ eye hay. 7«Bəy niye a tsəne andza niye na, a ndalay. A slər sidzew hay, ti ye ka mabəbazl tay ada tə mədzay ako a gəma tay. 8Tsa na, a gwaɗatay a ndo i məsler ŋgay hay: “Ɗaf i mabəzləme gər i dahəlay mada eye haladzay, ane tuk na, ndo neheye na zalatay aye na, ta sla mənde bay. 9Hərwi niye, dum ka tsəveɗ bagwar eye hay, zalumatayaw a ndo neheye ka ndzumatay a gər aye, tâ yaw ka mənde ɗaf.” 10Ndo i məsler ŋgay hay ti ye. Ti ye naha tə hayay gər a ndo neheye tə ndzatay a gər aye tebiye, ndo ŋgwalak eye hay ta ndo neheye ŋgwalak eye bay aye. Gay i magurlom a rah ta ndo hay. 11«Bəy a fələkwa a gay hərwi mazəbe ka ndo neheye a zalatay aye tuk. A ye naha a ŋgatay a ndo nəte petekeɗ i magurlom i mabəzləme gər i dahəlay andaya faya bay. 12A gwaɗay: “Dzam ga, petekeɗ i magurlom i mabəzləme gər i dahəlay andaya fakaya bay sa na, ka fələkwaw kanaŋ ma kəkay?” Ane tuk na, ndo niye ka mbəɗay faya bay. 13Tsa na, bəy a gwaɗatay a ndo i məsler ŋgay hay: “Dum naha, dzawumay na həlay tə sik, kalum ha abəra a ləvoŋ. Mə ɗəma na, ta tuwiye tə mahəpəɗe zler eye.”» 14Andza niye, Yesu a gwaɗ: «Ndo hay haladzay mazala eye hay, ane tuk na, ndo neheye tə pala tay ha aye na, nəteye haladzay bay.» 15Farisa hay ti ye, tə haya gər. Tə ma ha ka bo bazlam mə walaŋ tay hərwi mapəle tsəveɗ ma kəkay nakə ta həliye suwat abəra ka Yesu tə matsətsehe faya abəra bazlam aye. 16Ta ndəv ha məhay gər na, tə slər siye i ndo hay mə walaŋ i gawla tay hay ta siye i ndo i Herod ka təv i Yesu. Ti ye naha, tə gwaɗay: «Miter, nəmaa sər ha nəkar, ka tsik na, deɗek. Nəkar faya ka tətikateye a ndo hay deɗek ka mede nakə a say a Mbəlom aye. Ka dzədzaray a wu nakə ndo hay ta dzaliye təbey ada ka ŋgəna tay ha ka bo bəra ndo hay təbey. 17Hərwi niye, tsikamay wu nakə ka dzala faya aye: Bazlam kway mapala eye kə vəl tsəveɗ məvəle dzaŋgal a bəy i Roma tsukuɗu kə vəl tsəveɗ məvəle bay ɗaw?» 18Ane tuk na, Yesu a sər tay naha ka mədzal gər tay nakə ŋgwalak eye bay aye. A gwaɗatay: «A nəkurom ndo i bəbərek hay, ka həlumeye fagaya abəra suwat na, hərwi mey? 19Ehey bəzumeŋ ha suloy nakə tə vəlawa dzaŋgal eye təday.» Tə zlayaw kwar suloy nəte, tə vəlay. 20Tsa na, Yesu a gwaɗatay: «Mandzəkit bo nakay ta məzele nakay faya na, i way?» 21Ta mbəɗay faya, tə gwaɗay: «I bəy i Roma.» Yesu a gwaɗatay: «Aya! Wu i bəy i Roma na, vəlumay ha a bəy i Roma ŋgway. Wu i Mbəlom na, vəlumay ha a Mbəlom ŋgway.» 22Tə tsəne andza niye na, a matay ha hərɓaɓəkka. Tə gər ha Yesu, ti ye wu tay. 23Pat eye niye, Saduke hay ti ye ka təv i Yesu. Azlakwa bay Saduke hay na, nəteye tə dzala ha tə gwaɗ: «Ka mət na, mələtsew abəra ma mədahaŋ andaya sa bay.» Ta tsətsah ka Yesu, tə gwaɗay: 24«Miter, Musa a gwaɗ: “Taɗə ndoweye a mət ze məwe wawa na, malamar ŋgay mâ zla madakway i ŋgwas niye. Ma zliye na, hərwi ada hulfe i ndo niye a mət aye mâ dze bay.” 25Ndo hay andaya nəteye tasəla ta malamar hay. Malamar tay makurre eye a zla dahəlay. A mət ze məwe wawa hay, malamar ŋgay masulo eye a zla ŋgwas niye. 26Malamar ŋgay masulo eye a mət ze məwe wawa dərmak. Malamar tay mamahkar a ge andza niye, nəteye niye tasəla tebiye tə mət ze məwe wawa. 27Nəteye tebiye tə mət na, ŋgwas a mət dərmak. 28Ada pat nakə mədahaŋ hay ta lətseweye abəra ma mədahaŋ aye na, ŋgwas niye ma təriye na, i way? Hərwi nəteye tebiye ta zla ŋgwas niye.» 29Yesu a mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Faya ka vumay gər a bo kurom hərwi ka sərum wu nakə mawatsa eye mə Ɗerewel i Mbəlom aye bay ada ka sərum gədaŋ i Mbəlom bay. 30Andza niye, ahəl nakə ta lətseweye abəra ma mədahaŋ aye na, hasləka hay ta ŋgwas hay ta zliye bo sa bay. Ane tuk na, ta ndziye na, andza gawla i Mbəlom neheye mə mbəlom aye. 31Ka bazlam i mələtsew abəra ma mədahaŋ na, ɗaɗa ka dzaŋgum wu nakə Mbəlom a tsikakum mə Ɗerewel ŋgay aye təbəɗew? A gwaɗ: 32“Neŋ na, Mbəlom i Abraham, Mbəlom i Izak, Mbəlom i Zakob.” Mbəlom na, neŋgeye Mbəlom i mədahaŋ hay bay, neŋgeye Mbəlom i ndo neheye ta ndziye huya ta sifa aye.» 33Ndo neheye tebiye tə tsəne matətike ŋgay niye a tətikatay aye na, a gatay hərɓaɓəkka. 34Farisa hay tə tsəne Yesu a sla ka Saduke hay tə bazlam na, tə haya gər. 35Ndo nəte mə walaŋ tay na, neŋgeye ndo mədzaŋgawa bazlam i Mbəlom mapala eye, a ye ka təv i Yesu, a say məhəle faya abəra suwat. A tsətsah ka Yesu, a gwaɗay: 36«Miter, mə walaŋ i bazlam i Mbəlom mapala eye hay, bagwar eye na, waray?» 37Yesu a mbəɗay faya, a gwaɗay: «“Wuɗa Bəy Maduweŋ Mbəlom yak tə ɗərev yak tebiye, ta məsəfəre yak tebiye, ada tə metsehe yak tebiye.” 38Bazlam mapala eye bagwar eye ada nakə ŋgwalak eye a ze siye hay aye na, anaŋ. 39Bazlam mapala eye nakə a ze siye hay aye andza makurre eye anaŋ: “Wuɗa ndo i məgeɗ yak andza ka wuɗa na gər yak.” 40Bazlam i Musa mapala eye tebiye ada matətike i ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom tebiye a dzapa a huɗ i bazlam neheye mapala eye sulo aye.» 41Yesu a tsətsah bazlam ka Farisa neheye mahaya gər aye, a gwaɗatay: 42«Ka dzalum ka Kəriste na, kəkay? Neŋgeye wawa i way?» Tə gwaɗay: «Neŋgeye Wawa i Davit.» 43Yesu a gwaɗatay: «Ada ma kəkay Davit a ma ha bazlam i Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye nakə a tsik ahəl niye, a zalay “Bəy Maduweŋ ga” aye ɗaw? Hərwi Davit a gwaɗ: 44“Bəy Maduweŋ Mbəlom a gwaɗay a Bəy Maduweŋ ga na: Dara ndza tə həlay i mənday ga hus a pat nakə neŋ, na piye tay ha ndo məne ɗəre hay a huɗ i sik yak aye.” 45«Taɗə Davit kə zalay a Kəriste “Bəy Maduweŋ” tuk na, ada Kəriste neŋgeye wawa i Davit na, ma kəkay?» 46Mə walaŋ i Farisa niye hay ndəray kwa nəte ka mbəɗay ka bazlam ŋgay niye bay. A dazlay pat eye niye, kwa way a dzədzar matsətsehe faya matsətsehe neheye kəriye.


text: 1Jəju əl ə nə: «Mi, mi kagɨ nju kɨ rɔjetɨ, nɨngə Bai e ɓa nje ndɔr nju tɔ. 2Baji nju kɨ ḭ rɔm tɨ, ə andɨ al ə, Bai a tɨge kɔ, nə e kɨ andɨ majɨ ɓa, a tɨgə ngan bajie je kɨ majal kɔ kadɨ andɨ kɨ kəte dɔ made tɨ. 3Nɨngə səi, nḛ ndo kɨ m-ndo səsi, ra adɨ səi dɨje kɨ ayi njay ngata. 4Ə re uwəi rɔsi rɔm tɨ nga̰ ɓa, mi m-a m-uwə səsi rɔm tɨ nga̰ tɔ. NGa nɨngə, tə ka kɨ baji kagɨ a asɨ kadɨ andɨ kɨ kanjɨ kagɨ al ka kɨn ə, səi ka a asi kadɨ ɨrai nḛ madɨ kɨ kanjɨ kadɨ uwəi rɔsi rɔm tɨ, al tɔ. 5Mi kagɨ nju, ə səi bajim je tɔ. Dəw kɨ uwə rɔne rɔm tɨ nga̰, ə mi m-uwe rɔm tɨ tɔ ɓa, a ra nḛ je kɨ majɨ majɨ ngay, tadɔ a asi kadɨ ɨrai nḛ madɨ kɨ majɨ kanjɨm al. 6Dəw kɨ uwə rɔne nga̰ rɔm tɨ al, a ɨləi-e kɔ gɨdɨ lo tɨ tə baji kagɨ be. Baji kagɨ je kɨ tuti, a kəi-de kadɨ ɓuki-de poro kadɨ o̰i por kɔ. 7Kɨn ə re uwəi rɔsi rɔm tɨ nga̰, ə ta ləm ɨsɨ mesi tɨ tɔ ɓa, ɨdəji nḛ kɨ ɨndɨgi ə a ɨngəi. 8Nḛ kɨ a ra kadɨ dɨje ɨləi tɔjɨ dɔ Luwə tɨ kɨ taga, e ta kadɨ ɨrai kɨlə je kɨ majɨ majɨ, kɨ dɔ-naa tɨ, dɔ-naa tɨ nɨm, kadɨ ɨtɔji təkɨ səi njé ndo je ləm kɨ rɔjetɨ nɨm tɔ. 9Mi m-ndɨgɨ səsi təkɨ Bai ndɨgɨ-m be tɔ. NGa nɨngə, majɨ kadɨ ai dɔ njasi tɨ, me ndɨgɨ tɨ kɨ m-ndɨgɨ səsi. 10Kɨn ə re ɨtəli rɔsi go ndu-kun je tɨ ləm ə, a ai dɔ njasi tɨ, me ndɨgɨ tɨ kɨ m-ndɨgɨ səsi, təkɨ m-təl-n rɔm go ndu-kun je tɨ lə Bai Luwə, ə m-a-n dɔ njam tɨ, me ndɨgɨ tɨ kɨ e ndɨgɨ-m kɨn be tɔ. 11«M-əl səsi ta je kɨn be mba kadɨ rɔnəl kɨ mem tɨ e rɔnəl ləsi tɔ, nɨngə kadɨ rɔnəl ləsi e rɔnəl kɨ asɨ-naa tapɨ. 12NDu-kun ləm ə to kɨn: Ɨndɨgi-naa kɨ yo je kɨ ne je dansi tɨ, təkɨ m-ndɨgɨ-n səsi kɨn be tɔ. 13Kɨn ə re dəw un rɔne ɨlə kɔ mbata lə madɨne je ə, nḛ madɨ kɨ rangɨ kɨ kadɨ a ra, tɔjɨ-n ndɨgɨ-naa kɨ ɨtə e kɨn goto ngata. 14Kɨn ə re ɨrai nḛ kɨ m-dəjɨ səsi kadɨ ɨrai ɓa, səi madɨm je. 15M-ɓar səsi ɓəə kɨlə je al ratata, tadɔ ɓəə kɨlə gər nḛ kɨ ɓae ɨsɨ ra al. NGa nɨngə mi, m-ɓar səsi madɨm je, mbata m-adɨ səi ɨgəri nḛ je pətɨ kɨ m-ɨngə rɔ Bai Luwə tɨ. 16E səi je ɓa ɨmbəti-mi al, nə e mi ə m-mbətɨ səsi. Nɨngə, m-adɨ səsi kɨlə kadɨ awi, ɨrai kɨlə je kɨ majɨ majɨ, kɨ a to ratata. Ɓa lo kɨn tɨ, Bai a adɨ səsi nḛ je pətɨ kɨ ɨdəji-e kɨ tɔm. 17Nḛ kare kɨ m-dəjɨ səsi, e ta kadɨ ɨndɨgi-naa kɨ yo je kɨ ne je dansi tɨ.» 18Jəju əl ɓəy ə nə: «Kɨn ə re dɨje kɨ dɔnangɨ tɨ ne ɔsi səsi ta ə, kadɨ ɨgər təkɨ e mi ə ɔsi-mi ta kəte no̰si tɨ. 19NGa nɨngə, kɨn ə re səi uwəi kɨ dɨje kɨ dɔnangɨ tɨ ne ɓa, re dɨje kɨ dɔnangɨ tɨ ne a ndɨgi səsi; nə kɨ ne kɨn, səi uwəi səde al, tadɔ m-mbətɨ səsi, m-tḛḛ səsi kɔ dande tɨ. Nɨngə e mbata kɨn ə, ɔsi səsi ta. 20Ə adi mesi ole dɔ ta tɨ kɨ m-əl səsi kəte m-ə nə: “Ɓəə ɨtə ɓane al” kɨn. Kɨn ə re adi-mi ko̰ ɓa, a adi səsi ko̰ tɔ, a re təli rɔde go ta tɨ ləm ɓa, a təli rɔde go ta tɨ ləsi tɔ. 21Kɨ ne kɨn, a adi səsi ko̰ mbata ləm, tadɔ gəri dəw kɨ nje kɨlə-m al. 22Kɨn ə re m-re al, re m-əl-de ta al ə, re dəw a tɨdə majal je ləde dɔde tɨ al; nə kɨ ne kɨn, lo kadɨ a əli əi nə: “Gər ə jɨ gər al,” kadɨ dəw ɨyə̰-n go majal je ləde kɔ goto. 23Dəw kɨ mee majal səm ɓa, mee majal kɨ Bai Luwə tɔ. 24Kɨn ə re m-ra kɨlə madɨ kɨ dəw madɨ kɨ rangɨ ra nja kare al, dande tɨ al ə, re dəw a tɨdə majal je ləde dɔde tɨ al; nə kɨ ne kɨn, ooi kɨlə ram je kɨ kəmde. Be ka, mede majal səm nɨm, majal kɨ Bai nɨm. 25Nɨngə, e nḛ kɨ ra nḛ be mba kadɨ ta kɨ ndangi me makɨtɨbɨ tɨ lə Luwə əi nə: “Mede majal səm kɨ kanjɨ ta madɨ,” kɨn nḛe ra nḛ. 26«NJe ra səsi kɨ m-a m-ɨlə sie kɨ tɔ Bai Luwə, a re. Nɨngə e ə e NDɨl kɨ nje kəl nḛ je kɨ rɔjetɨ dɔ Luwə, kɨ a ḭ rɔ Luwə tɨ. E ə a ma najɨ dɔm tɨ. 27NGa nɨngə, səi ka a mai najɨ ləm tɔ, tadɔ səi səm naa tɨ lo kɨlə ngɨrə nḛ je tɨ nu.»


text: 1Wiinə ləkaləkatə ca dzə koonə mataɗə ənji ŋga Əntaŋfə. Nyi Piita, masləkee əndə ŋga Yeesu Aləmasiihu, ca naahə koonə ləkaləkatəna, waatoo, unə ənə yiiɗəgi, una ndzaanə sə goonə anə hanyinə ŋga Puntu, da Galatiya, da Kapadasiya, da Asiya, da i Bitiniya. Ma una, məshipətə ənji nuunə davə. 2Daga ŋukə bii Əntaŋfə Dəsənaamə oo'i, ka ndzaanə nuunə ka ənjaakii. Kə vii ci koonə Ma'yanaakii koona ndzaanə ka naakii. Ma ɗii ci ha'ə, koona fa sətə ci Yeesu Aləmasiihu a ba koonə, ca kuɓəgi tuunə də idənaakii. Wa Əntaŋfə a tsakə koonə pwapoonə, ca vii koonə ndzaanə jamə aakəŋwa aakəŋwa. 3Dəlaamə də Əntaŋfə Dii Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu! Acii kə nee ci ka təgunuunə gaamə, ca vii kaamə kura əpinə də maɗeenə ka Yeesu Aləmasiihu agi maməətə ənja. Də ha'ə caama ka nə ŋga upaa əpinə ətə pooshi ka uudənə. 4Də ha'ə caama gəra patənə ŋga ŋunyi uushi'iitə nə Əntaŋfə a vii ka ənjaakii. Ma uushi'inəkii, pooshi dagwaanəkii ka zhi'inə, pooshi ka ajijinəginə, pooshi ka uudənə ka ca'ə ndəŋwə ndəŋwə əsə. Kə kapaa ci koonə kiɗə dagyə aɓiikii. 5Ma una, də ŋgeerənaakii cii kəya nəhə tuunə putə ŋga vii gooŋga goonə. Ma ətsə patə, koona shii upaa də luupaanaakii. Ginə ŋga ənji patə na nee ka luupaanəkii uusərə ŋga uudənə ŋga duuniya. 6Taa ŋgahi tyasə see a sa unə bwanea kama kama ŋga uundzə saa'i, patə da ha'ə ɗamə mooɗasəkə putə ŋga sətə ɗii Əntaŋfə ka putə goonə. 7Ma bwaneatsə cuuna sa ha'ə patə, kaa ca təɓə də və gooŋga goonə. Kə shii unə tə'i məghərəvənə ka tibisətə ci ənjə a 'wa kanyeera ka shaŋə, amma paa ci ka ndzaanə ka ca'ə ndəŋwə ndəŋwə. Patə da ha'ə, agi təɓənə nə ənji ŋgeerənaakii də gunə. Ha'ə nə və gooŋga goonə əsə, kə palee ka kanyeera də məghərəvənə, see maɗa təɓətə ənji tuunə kaa ənjə a shii ŋgeerənə ŋga vii gooŋga goonə. Ma uusəratə nə Yeesu Aləmasiihu a ənya, ka upaanə nuunə məghərəvənə, ka upaanə nuunə dəlanə da ɗuunətənə əsə akəŋwacii Əntaŋfə. 8Ma ca, taa ŋgahi pooshi unə sha nee ka ci, patə da ha'ə kə uu'yuunə tə ci. Taa ŋgahi pooshi unə agi neenə ka ci əndzə'i, patə da ha'ə kə liwə unə tə ci də gooŋga. Aciikii cuuna ɗa maɗuunə mooɗasəkə ka shaŋə, pooshi əndə ka mbee ka waɓənə putsəkə də ma agyanəkii, 9acii agi dzənə nuunə aakəŋwa də upaa luupaanə. Luupaanəkii nə bwatya ŋga vii gooŋga goonə. 10Ma rəgwa ŋga luupaanə ŋga Əntaŋfə tə ənja, kə shi anabiinə a aali rəgwakii ka shaŋə kaa təya shii. Kə waɓi tii agyanə pwapoonə ŋga Əntaŋfə ətə ɗəkəpaa ci kiɗə ka viinə koonə. 11Ma'yanə ŋga Aləmasiihu a ədzəmətii nja ba ka tii makə sətə nə Aləmasiihu a sa ciɓa; ma daaba'əkii ca upaa ɗuunuunə. Ma anabiinə, kə ali tii kaa təya shii taa guci nə uushi'iitsə a ɗaaɗa, taa iitə nə uushi'inəkii a ɗaaɗa əsə. 12Kə ɓaarii Əntaŋfə ka anabiitsə oo'i, əntaa ka tii satii də slənatii, amma ka putə ŋga ənjitə na shi aakəŋwa, waatoo ka putə goonə. Wiitsə kə fii unə waɓənəkii da ma masləkee ənji ŋga Əntaŋfə. Tii ca waaza koonə Ŋunyi Habara də ŋgeerənə ŋga Malaaɓa Ma'yanə ətə ca shi dadagyə. Taa malaa'ikanyinə maa, kə mwayi tii uushi'iitsa. 13Aciikii ma ɗanuuna, haɗamə də na. Goona tsəfə ŋunyinə agi haŋkala goonə taa gi'u. Amma kəŋeemə ka hiima goonə agyanə barəkaanə ŋga Əntaŋfə ətə nii kəya vii koonə uusəratə nə Yeesu Aləmasiihu a jiga. 14Famə tə Əntaŋfə, goona kapaa mooɗəfuunə ka ɗa sətə njuuna slənə ŋga ŋukə saa'itə unə ma'ə mashiimə gooŋgaanə. 15Ma Əntaŋfə ətə 'wii tuunə koona ndzaanə ka ənjaakii, camə nə ci yadə 'waslyakəənə ashikii taa fiɗyasə. Acii ha'ə ndzaamə camə makə naakii yadə 'waslyakəənə ashuunə agi sətə cuuna slənə patə. 16Acii kə bii Əntaŋfə asəkə malaaɓa ləkaləkatə oo'i, “Ndzaamə camə yadə 'waslyakəənə ashuunə, acii ma nya, camə nə nyi yadə 'waslyakəənə ashiki taa fiɗyasə.” 17Ma una ɗa də'wa akəŋwacii Əntaŋfə, də Dəsənuunə cuuna 'wa tə ci. Acii ha'ə famə tə ci agi patənə ŋga ndzaanə goonə agi duuniya. Acii ma ca, paa ci ka ɗa kama kamaanə agi ɗa gəŋwanaakii ka ənja. Mbərə mbərə da sətə slənyi əndə ɗanəkii ka ci gəŋwanə. 18Kə shii unə taa də mi pərii Əntaŋfə tuunə acii mazaɓə alə'aadanyiitə jigunyi dzədzəshi'inuunə koonə. Əntaa də gəna pərii ci tuunə, acii ma gəna, ka saawaginə. 19Amma də uushi dzabaŋə pərii ci tuunə, waatoo də idənə ŋga Aləmasiihu. Acii ma Aləmasiihu, makə uundzə baga nə ci yadə sə ŋga idəpaanə ashikii taa fidyasə. 20Daga Əntaŋfə ma'ə matagamə duuniya, kə ta'i ci tə ci, kaa ca ɗa ha'ə. Ma ŋga ənəna ka muudinə ŋga duuniya, kə ŋgiragi ci tə ci, ca ɓaarəgi paŋgəraŋə a babara ka putə goonə. 21Daciikii vii unə gooŋga ka Əntaŋfə ətə maɗee ka ci agi maməətə ənja, ca vii ka ci ɗuunuunə. Ci ɗii vii unə nuunə da hiima goonə ka Əntaŋfə. 22Makə kə kuɓəgyuunə ədzəmuunə də nə'u gooŋgaanə ŋga Əntaŋfə, una uuɗə tə ndzəkəŋushi'inə ənji nə'unə, ma ɗanuuna, dəmə aakəŋwa də uuɗəshinə də ədzəmə rəŋwə. 23Acii kə upaa unə kura əpinə dagi waɓənə ŋga Əntaŋfə. Ma waɓəətsa, ci ca vii əpinə ka ənja, pooshi waɓənəkii ka uudənə əsə. Ci kavə tuunə ka ndzaanə ka slikərənə ŋga Əndətə pooshi ka əntənə shaŋə. 24Tə'i manaahəkii asəkə malaaɓa ləkaləkatə oo'i: “Patənə ŋga ənji shiŋkinə, makə kuzəna nə tii, kadə na huurəginə. Ɗuunuunə ŋga əndə shiŋkinə əsə, makə gudəzə ŋga kuzənə nə ci. Kadə na kudəɗəgi makə gudəza. 25Amma, ma waɓənə ŋga Slandana, pooshi ka uudənə ka ca'ə ndəŋwə ndəŋwə.” Ma waɓəətsa, ci nə Ŋunyi Habaratə waazii ənji koonə.


text: 1Má venkwashə mənə, acə Mbəgə Hirudus mə ɗa wuntyi mbəlyi kə zəli dabwaa; 2ba njə pətləshə Yakubu dagwama ra Yohana lə hwa. 3Má vi kə njə nata nee, wuri ghi ká Yahuda kə bwə tá wsi kə njə mələtəa ná, ba njə tsəshə Bitrus mwa dəwa, mə vi kə mələ sarəka ra buredyi kama yisəti mə. 4Má vi kə mbəlyi tsəshə Bitrus tsa, ba hyá fala njə́ kwa furəshina, a ba fəyə bwata ra səwaja fwarə tazhe ya njə́—tsá ndza njə nee, fwafwarə səwaja mə wamara bwata patlə. Mə zəzi Hirudus ná, má kə kəri sarəka kə yiyisi mimyi gamə tsa ná, njə kələntə Bitrus shilyə, a nggərəkə tə́ ká Yahuda. 5Má Bitrus mənə, ba mbəlyi ya njə́ kwa furəshinaa; má ká zəli mwa ná, adəwa tsá mələ hyá tə́ Hyalatəmwə tazhe njə́, lə mni kutə. 6Má tə vərə ndza njə nee, kəri ra nkwa-ranjə dzəgə Hirudus pələntə Bitrus, a nggərəkə tə́ ká Yahuda ná, tá hya Bitrus kwalyə səwaja kə ya njə́ ɓwagə, tə mpwə lə zəwə lyə ɓwagə. Má wuntyi səwaja ɓwagə dəwa, pəlyə mnyə mpya hyá gərappə, a nənə nkwa. 7Má nda fá na ná, vəkkə mdi kə mnə Tlamda səkwa məɓa tamwə, a nggaməshə nkwa kwa mpya-njə, a ba səkə wtsiwtseta badla ra Bitrus, a fəritə njə́. "Tlagwa zazamə!" əkwə njə sha Bitrus. Má vi kə njə gətə vəcəa ná, warrə zəwə lyəa pələntəgwa səkwa kwa pəla ra Bitrus; 8a ba mdi kə mnə Tlamda tsa gə sha njə́ nee, "Lambwi wsha-nga, a ba na sərətə tsahwa-ranga," əkwə. Ba Bitrus səsərətə wsha-njə. "Gaɓətə gwade-ranga, myi li," əkwə mdi kə mnə tsa; 9ba Bitrus zəlitə njə́ shilyə mə mpyaa. Vá sənata njə nee, handanda wsi kə mdi kə mnə Tlamda tsa mələtəa wə, təmburi ka shikwə və́ njə fə. 10Má vi kə hyá dlahəntə səwaja kə ya furəshina pəlyə mnyə mpya tsá tsəmi, a ba səkə tá kwá ɓwagə, a dlahəntə dəwa ná, ba hyá səkə tá mnyə pali, tsá ka lyə; má nda fá na ná, ba mnyə palie mnəntəgwa lə ghi-njə tə́ hyá, a ba hyá jilyə! Má tə ntahə hyá dzatə kwa hunkwa mə mələmi, pya"a mdi kə mnə Tlamda tsa hwə tá Bitrus. 11Má tə nkwa shə mənə ná, ba Bitrus ndayə, a ba gə nee, "Wuri rá kə sənata ndzaranjəa nee, pakatə wsi kə mələtə rá gwaa! Ndana Tlamda mnəkə mdi kə mnə-njə səkwa tazhe dləgwalyə rá va Hirudus, a ba kələntə rá shilyə mə zaka mbwara bwanyə kə ká Yahuda "i mələ rá ɓa!" əkwə. 12Vi kə njə sənata wsi kə mələrətəgwaa mənə, ba njə li dzəgə ya Maryamu, mama ra Yohana Markus. Má nda dzəgə njə ná, kúkulə mbəlyi kə tsənitəgwa hankyə ya shə, a mələ adəwa. 13Ba Bitrus ka nkwa pəlyə məndəge mənə; ba Roda (wzha rə ya Maryamu tsa) jilyə nə mdi kə ka nkwa. 14Má vi kə njə nata nee, Bitrus mdi kə ka nkwa ná, ba njə dlama kwa mni-njə, a zhinikəgwa jakə lə huhwə kəlama mnəntə nkwa tə́ njə́; "Na Bitrus tsa pəlyə!" əkwə njə sha hyá. 15"Tləkə zhə na tá ghi ná?" əkwə hyá. "Handanda dye!" əkwə zhamaləa. "Shinankwə-njə tsá kə na nata," əkwə hyá. 16Má tamakə hyá batlyə, ba Bitrus zhini ka nkwa; ba hyá jilyə mnərəntə pali tə məzarəghi. Tsa"a kwə hyá ná, ndana Bitrus handanda! Ba hyá ndayə. 17Ba Bitrus gə sha hyá lə pəla nee, "Divi wa hataba!" əkwə, a ba jakə gərətə tə́ hyá hunkwa kə Tlamda kələntə njə́ səmə kwa furəshinaa tə. Kwə njə na sha hyá mwa, "Mayi wa gərətə tə́ Yakubu lə wuntyi nggwasama-ramyi paɗə," əkwə; ba njə hwə tá hyá tə nkwa shə, a li dzəgə wuntə nkwa. 18Má vi kə nkwa kəri, tsa"a kwə səwaja kə ya furəshina, Bitrus təɓa wə! Ba məhələ-hya ndá, a ba hyá ghiri və nee, "Daá-daá njər? Daá-daá njər?" əkwə. 19Má vi kə Hirudus fatə habarə wsie, ba njə gə sha mbəlyi nee, "Vətə wa nkwa ndza njə tə!" əkwə; a ndyarə hyá va vətə njə́. Ba njə ka mbəlyi kə ya furəshina ngyi, a yiwi va hyá, "Tsaá və́ yə mbəlata njə́ ri?" əkwə; a ba gə sha mbəlyi, a mbəlyi pətləshə hyá. Má kətərəmbwe tsa mənə, ba Hirudus tlagwa mə hyə ká Yahudiya, a li dzəgwa Kaisariya, a njigwe kwaɓa. 20Má venkwashə, ba mni Hirudus mpwə va ká Sur hyá lə ká Saida. Təmburi tsətsə, ba mbəlyi ngyi tsənitəgwa, a gə vəcə lə Bilastas mdi kulə hankyə ya Hirudus; a ba njə ɗatə yə tá vwi hyá. Ba hyá daɓətəgwa, paɗə-hya, a ba səkə lə Bilastas tá Hirudus, a njə pa hyá lə Hirudus. (Təmburi ndangə mə́, səkə tə hyə-njə tlayi dyi wsi kə zəmə-hya hyá.) 21Má tə vəci kə mbəlyi tlantə, a hyá səkə kəmə lə njə́a ná, ba Hirudus lambwi lə"use-ranjə dandəndərəa, a njigwe tə patla-ranjə, a ba gərəshə vəcə tə́ mbəlyi. 22Má vi ndza njə gə vəcəa, ba mbəlyi ngyi dlangətə nggurədlə-hya tamwə, a gə nee, "Mdie gə vəcəa wə—Hyalatəmwə gə!" əkwə hyá fashə. 23Má təkwashə-təkwashə ná, darakkə wuntə mdi kə mnə Hyalatəmwə məɓa tamwə səkə ɗa njə́; təmburi wuri njə kə ɗatə yə tə́ a mbəlyi nggərəkə həwə tə́ njə́ kala tə́ Hyalatəmwə. Má tə nkwa shə, acə hwi-njə tə zhərəshə dabwaa; tamakə batlyə mwa ná, ba njə mtə ntiwwi. 24Má vəcə Hyalatəmwə akə ná, ba wtləshə nkwa kə́rəpi. 25Má vi kə Barnabas hyá lə Shawulu kərintə tlə́nə kə hyá dzəmə Urushalima tə́a, ba hyá zhinikəgwa səkwa lə Yohana Markus məsəbə-hya.


text: 1Má tə wuntə vi, vi ndza Yesu tə tətəkə wsha tə́ mbəlyi kwa mpya Hyalatəmwə lə gə habarə ndərə mbweghe zəmə mbəgə Hyalatəmwə tə́ hyá, ba mbəlyi kukulə mə ká mələ sarəka səkə tá njə́, lə wuntyi mbəlyi kukulə ká Yahuda ba wuntyi mala-mala-rahya. 2Kwə hyá na sha njə́, "Lə dənama ra waá mələ wsha ngyi na ri? A waá mdi kə mnətə na tá mələ hyá ri?" əkwə. 3Ba Yesu gə sha hyá nee, "Yira yiwi wsi va yə dəwa: karə nə, waá mnətə Yohana tá mələ batizəma ri? Hyalatəmwə náa, náa mdi ná? Gətə rá wa mə," əkwə. 5Ba hyá nggərə ghəpi kwalyə ghi-hya nee, "Waá wsi gə myi ri? Má ba myi gə nee, 'Hyalatəmwə mnətə njə́ tə́,' əkwə myi, njə dzəgə gə sha myi nee, 'Təmburi waá nda má yə mbərəsa lə vəcə-njə ri?' ə dzəgə njə gə. 6A má ba myi gə nee, 'Mdi mnətə njə́ tə́,' əkwə, mbəlyi dzəgə ləla myi lə pəlyə́ fashə; təmburi paɗə-hya mbərəsa nee, zakuri kə gə vəcə Hyalatəmwə Yohana," əkwə hyá. 7Təmburi tsətsə, ba hyá gə sha Yesu nee, "Vá sənata mdi kə mnətə njə́ tá mələ batizəma yə́ wə," əkwə. 8"Ya, má tsətsə kwə yə ki, ka gə yə mdi kə mnətə rá tá mələ wsha ngyi rá dəwa wə," əkwə Yesu sha hyá. 9Ba Yesu gərətə njə́a vəcə nggəlaa tə́ mbəlyi nee, "Wuntə mdi tsá shə, ba ncəmə anapə kúkulə kwa vwə-njə, a ba fərətə tə pəla tə́ wuntyi mbəlyi, a hyá wzarashə. Ba mdie hwə mənə, a li dzəgə wuntə mələmi tityi, ba ndzatagwa tə mələmi shə parangə. 10"Má vi kə vi kə ndá anapə dzəkitəgwa ná, ba njə mnəkə mava-ranjə tazhe kələrəshə nəbwa ra vwə-njəa səkə va mbəlyi kə wzarashə wza ngyi. Səkə kə mavaa səkə, má mbəlyi ndza vwə tsa tə pəla-rahya ngyi ná, ba hyá nkəntə njə́, a ba mnəntə njə́ li pəlak, pəlakkə kəlama ɗaravə wsi. 11Ba tlamda vwəa mnəkə wuntə mava dzəgə dəwa; ba mbəlyi ngyi nkəntə mava tsa, ba mələrətə wsi ntimye tə́ njə́, nda səkə hyá mnəntə njə́ li kəlama ɗaravə wsi. 12Ba tlamda vwə tsa mnəkə kwá makənə mava-ranjə dzəgə tá hyá; ba mbəlyi ngyi nkəmə njə́ dzəgwa mə ghi ndaka zhi, ba dləntə njə́ səmə kwa vwə tsa. 13"Ba tlamda vwə tsa gə nee, 'Tsəma mələ rá lə wsie ri ta?! Yira mnə zəgwi-tara kə rá "intə dzəgə tá hyá; tára ka həwəshə ntsə-njə hyá va rá,' əkwə. 14A má vi kə mbəlyi "yagarə ngyi nata zəgwi-ranjə tsa, ba hyá gə sha ghi-hya nee, 'Yawaa, na zəgwi-ranjə tsa, tsá kə dzəgə zəmə ya-njə! Ndə wa, myi pətlə njə́, a myi mara vwə-njə tsa!' əkwə. 15Səkə kə zəgwi ra mdie səkə, ba hyá lakə njə́ səmə kwa vwə tsa, ba pətləshə njə́ ntiwwi dzəgwa hyə. "Karə nə, tsəma səkə tlamda vwə tsa mələ lə mbəlyi ngyi ri? 16Yira gə sha yə, njə dzəgə səkə mpəntə mbəlyi ngyi paɗə, a ba kətə vwə-njə, a fərətə tə pəla tə́ wuntyi mbəlyi damə!" əkwə Yesu. Má vi kə mbəlyi təɓa fatə vəcə Yesu tsa ná, ba hyá gə nee, "Á Hyalatəmwə nkatə wsi tsətsə kə mələgwa!" əkwə. 17Ba Yesu vərahəvə mbəlyi tá njə́, ba gə sha hyá nee, "Ala yə janggatə njə́a vəcəa kwa Dləparamə Hyalatəmwə nee, 'Má pəlyə́ kə ká anə mpya dlənata ka wsi fashə, njə́ tsá kə njigwe ka pəlyə́ kə mdashə paɗə tazhe anə mpyaa,' əkwə huri? 18Wamara mdi kə tsatəgwa tə pəlyə́ tsa, mdi shə dzəgə huhushintəgwa; má mdi kə pəlyə́a lashə mwa, njə dzəgə ngirəɗəntəgwa," əkwə Yesu sha hyá. 19Má vi kə mala-mala kə sənata wada ra Musa lə yə mbəlyi kukulə mə ká mələ sarəka fatə vəcəa ná, ba hyá ɗa lə və nkwa kə tsə́ Yesu tə nkwa shə, təmburi wuri hyá kə sənata nee, mbweghe-hya gətə vəcə nggəlaa njə; a ba nggadləni ɗa hyá mwa va mbəlyi təɓa. 20Təmburi tsətsə, ba hyá ɓəla Yesu tazhe tsə́ njə́. Ba hyá mnəkə wuntyi mbəlyi, a hyá ndza tá Yesu ka mbəlyi kə nka tləmə tá vəcə-njə kwa ntsə mbəlyi; ndana tazhe wsə vəlyə-njə ka tsə́ njə́ mə vəcə gə njə mnəkəgwa hyá ndangə, a hyá tsərəshə njə́ tə pəla tə́ nggwaməna ka mələ kita tə́ njə́. 21Ba mbəlyi kə "i wsə vəlyə Yesu ngyi səkə gə sha njə́ nee, "Mala, wuri yə́ kə sənata, má vəcə gə na lə wsha ndza na tətəkə tə́ mbəlyi ná, jiri handanda. Ka nta alá na kwalyə mbəlyi mwa wə; ka kutə fəyə paɗə mbəlyi na. Hunkwa kə zəli Hyalatəmwə talala, tsá təkərəshə na tə́ mbəlyi. 22Karə nə, kə hyi-hyi ba mbəlyi ncə budi tə́ mbəgə ká Roma ná? Náa, tsəma ri?" əkwə hyá. 23Yesu mwa, wuri kə wsəhwi vəlyə wsi kə hyá "i mələrəshəa, ba njə gə sha hyá nee, 24"Nggə rá wa "u"wi, nata rá mə," əkwə. Má vi kə hyá ncərəkə "u"wie tə́ njə́, ba njə gə nee, "Karə pa tə "u"wie ba tli tə nə, nga waá ri?" əkwə. 25"Pa ra mbəgə ká Roma ba tli-njə," əkwə hyá. "Má tsətsə njə nə, má wsi ka nga mbəgə ká Roma, nggərəkə wa tə́ njə́; má wsi ka nga Hyalatəmwə mwa, nggərəkə wa tə́ Hyalatəmwə!" əkwə Yesu sha hyá. 26Ba hyá ndyarə va tsəshə Yesu mə vəcə-njə tə kəma ra mbəlyi kúkulə təɓa ngyi. Ba hyá ndayə va wsi kə njə zhinirətə tə́ hyá tsa, a ba hyá njigwe divvi. 27Ba wuntyi ká Sadukiya səkə tá Yesu. (Má ká Sadukiya ná, hyá mbəlyi kə gə nee, tlagwa lə mkyə shə səmə kwa kúlə, na mdi kə mtə wə, əkwə.) 28Ba hyá gə sha Yesu nee, "Mala, wuri Musa kə ɗafətə wada nee, má ba mdi mtə, a malə tsá va njə́, a zəgwi va njə́ wə, də́walə ba dagwama ra mdi kə mtə tsa mushə malə-njəa tazhe yerashə zəgwi tə́ dagwama-ranjə kə mtəa. 29A na njə́a ndzaranjəa mənə tsə́: wuntyi nggwasama tsá shə, mburəfungə hyá va ma-rahya. Ba mdi kulə-hya mushə malə, a ba mtə kəlama yeki zəgwi lə malə tsa. 30Ba seki-njə mushə maləa, a ba mtə dəwa, kəlama yeki zəgwi. 31Ba kwá makənə-hya mushə maləa dəwa, a ba mtə kəlama yeki zəgwi. Paɗə-hya mburəfungə tsa, tsətsə mələtəgwa njə tə́ hyá: paɗə-hya dlətəgwa tə mwə́ maləa, a ba mtə kəlama yeki zəgwi lə maləa. 32Má kətərəmbwe-hya ná, ba maləa səkə mtə dəwa. 33Karə mənə nə, má vəcirəvi dzəgə mbəlyi tlagwa lə mkyə səmə kwa kúlə nə, nga waá maləa mə hyá ri? Təmburi paɗə-hya mushə njə́!" əkwə hyá. 34Ba Yesu gə sha hyá nee, "Má zhilyi lə myə kwa wdunya tsa nə, tə mugwa hyá; 35a má zhilyi lə myə kə Hyalatəmwə fəyə tsəramə tlagwa lə mkyə səmə kwa kúlə, a dzəmə zarəna ná, mugwa shə kwalyə hyá venkwashə wə. 36Təmburi ka zhini dzəgə hyá mtə wə—wuri hyá kə mbə́təgwa lə mkyə səmə kwa kúlə; hyá dzəgə ndza kala mbəlyi kə mnə Hyalatəmwə məɓa tamwə, ka nggwasə Hyalatəmwə! 37"Má nga tlagwa lə mkyə səmə kwa kúlə njə ki, ala zamə wuri Musa kə ncətə nee, handanda mbəlyi dzəgə tlagwa lə mkyə; təmburi má kwə Musa tə nkwa kə gə vəcə mbweghe ghwi kə tsə tə tikə kəlama ɗintə nə, má Ibrahim ba Ishaku hyá lə Yakubu ná, Hyalatəmwə-hya, njə́ Tlamda, əkwə njə kətərəmbwe mtə-hya. 38Má mbəlyi ndza Tlamda ka Hyalatəmwə-hya nə, mandara hyá mtə, lə mkyə hyá—təmburi má paɗə mbəlyi ná, mandara hyá mtə, lə mkyə hyá tá njə́!" əkwə Yesu. 39Ba wuntyi mala-mala kə sənata wada ra Musa gə nee, "Kaləkalə zhinitə vəcə tsa na, Mala," əkwə; 40təmburi tə ɗa hyá nggadləni va zhini yiwi wsi va njə́. 41Ba Yesu gə sha hyá nee, "Tsəma gə mbəlyi mwa nee, Kristi Mdi kə mnə Hyalatəmwə, Shi ra Dawuda njə, əkwə ri? 42Təmburi má kwə Dawuda lə ghi-njə kwa dləparamə kə a cimyi, 'Má kwə Hyalatəmwə Tlamda sha Tlamda-ra, "Njigwe vari rá kwa bəla ɗafa-tara, 43nda səkə rá səkə gurehwi dawa hyi-nga, a na səkə gure hyá," ' əkwə. 44Má Dawuda lə ghi-njə mwa, 'Tlamda-ra,' əkwə njə sha Kristi; tsətsəma ndza Kristi ka Shi ra Dawuda mwa ri?" əkwə Yesu sha hyá. 45Má tə kəma ra paɗə mbəlyi kə tsənitəgwa tə nkwa shə, ba Yesu gə sha mbəlyi kə zəli njə́ nee, 46"Á yə ya ghi-yə dye, vashə yə dzəgə zəli wsi ndza mala-mala kə sənata wada ra Musa mələ fashə! Təmburi mbəlyi kə "i ntahə lə lə"use dabubwaa hyá, tazhe ba mbəlyi cikata hyá məgəliɓyi tə shikwi. Má ba hyá dzəgwa mpya adəwa ná, nkwa kə ndza ra mbəlyi kukulə tə kəma, tsá və hyá ka ndza tə; má vi kə mələ sarəka lə ɗa mwə́, tə nkwa kə ndza ra ká mbəmbəgə ndza hyá. 47Má ndza hyá mələ adəwa mwa ná, dawhyee mələ hyá, a jigamnya fashə—tsá ndza mbəlyi gə nee, hyá mda nkwa, kwə; ndana ká zəmə wsha myə wjagə hyá lə dlərəbi! Pakatə, tə hyá dzəgə kwanahə ma ra bwanyə ndza va Hyalatəmwə," əkwə Yesu sha hyá.


text: 1Ma ka əndə'i uusəra, Yeesu a ɗa də'wa ka əndə'i ha. Makə uudəpaa ci, wata əndə'i əndə agi lyawarənaakii a ləgwa ka ci, “Slandaniina, dzəgunətə keenə ɗa də'wa makə sətə jigunyi Yoohana ka lyawarənaakii.” 2Wata əŋki Yeesu ka tii, “Ma una ɗa də'wa, ma banuuna: ‘'Ya'ə Dəsəniina, ɗawə ka taa wu patə a dəla də ləməku. Ɗawə ŋwaŋuunaaku taa da patə. 3Duu də ndii keenə zəmə ŋga adənə uusəra patə. 4Tifyagi keenə 'waslyakəənə geenə, makə sətə ciina tyaafagi ka ənji patə ətə ca ɗaaɗa keenə 'waslyakəənə. Ga ha kapaa tiinə ka rəgwa pu'unə.’ ” 5Ca tsakə banə ka tii, əŋki ci, “Yaci tə'i əndə'i əndə agyuunə da guvakii. Kə ma'i ci, kə gi ci aa hakii ahada vəɗa, ca ba ka ci: ‘Guvakya, ndii ka nyi zəma. 6Acii tə'i əndə'i guvaki wuslyagərə aa haki əndzə'i. Oogə nə ci ka dzənə. Pooshi taa mi aciiki ŋga viinə ka ci əsə.’ 7Yaci kə jika guvakii ətə ka ci da kumu, əŋki ci, ‘Hərəpaa tə nyi kəɗa'ə! Kə uugi nyi pa'əgi makuva, kə uugiinə baanə da manjeevənaaki. Paa nyi ka mbeenə ka maɗətənə kaa nya vii ka hə zəma.’ 8Iitə na ɗa? Wiinə səndə cii kya ba koonə: Ma əndəta, paa ci maɗətə ka vii ka guvakii sətə kədii ci aciikii putə ŋga guvanatii, amma putə ŋga yiirə ŋunyinə agikii ma'i ci ka viinə ka ci sətə dəɓee ka ci patə. 9“Ma nya, wanyinə ca ba koonə əsə: ma ɗanuuna, kədiimə, ka viinə nə ənji koonə sətə kədii unə. Aləmə, ka upaanə nuunə sətə alyuunə. Dzamə makuva, ka wunəginə nə ənji koonə makuva. 10Acii taa wu patə kədii, ka viinə nə Əntaŋfə ka ci. Taa wu patə ali əsə, ka upaanə nə ci səkii. Ka wunəginə nə ənji ka əndətə dzii makuvə əsə. 11Ŋgutə dənə saŋə ahadoonə ca ŋgərə rəhunə, ca vii ka uuzənaakii maɗa ləguyi ci hərəfina? 12Anii ka ŋgərənə nə ci məgaŋgaŋə, ca vii ka ci maɗa ləguyi ci alina? Pooshi. 13Taa unə məŋgərəkikinyinə maa, kə shii unə vii ŋunyi uushi'inə ka manjeevənə goonə; sakwa Dəsənuunə ətə dagyə ɗii, ka sləkeenə nə ci ka Malaaɓa Ma'yanə ka ənjitə ca kədii aciikii əsə!” 14Ma ka əndə'i uusəra, kə lyaakagi Yeesu ginaaja ashi ənda. Ma ginaajikəya, agi kəsəginə nə ci gana a ma əndəkii, pa ca mbee ka waɓənə. Makə dzəgi ginaajita, wata masəganatə a ndzaŋə waɓənə. Ənjitə nji dava, kə ɗii ka tii ka sə ŋga hurəshishinə. 15Amma əŋki hara ənja, “Də baawəɗa ŋga Byaləzabulə, ŋwaŋwə ŋga ginaajinyinə, nə ci ka lyaakagi ginaajinyinə.” 16Ma hara ənji əsa, kə mwayi tii fa bwaya waɓənə a ma Yeesu. Təya ba ka ci, a ɗa ci ka tii sə ŋga hurəshishinə kaa təya shii oo'i, də baawəɗa ŋga Əntaŋfə nə ci ka lyaakagi ginaajinyinə. 17Amma, ma Yeesu, kə shii ci hiimatii. Wata əŋki ci ka tii, “Taa ŋgutə ŋwaŋuunə təkəgi bəra'i putə ŋga mabizhinə, ka əntənə nə ŋwaŋuunəkii. Yikii əsa, ka ɗaginə ka uufinə. 18Wanuunə ka banə oo'i, də baawəɗa ŋga Byaləzabulə nə nyi ka lyaakagi ginaajinyinə. Waatoo, agi panə nə Seetanə da naakii nə kwa? Aa iitə mbeenə ŋwaŋuunaakii ka kəŋaanənə ɗiya? 19Yoo, maɗa də baawəɗa ŋga Byaləzabulə cii kya lyaakagi ginaajinyinə, aa wu ɗii vii ka lyawarənə goonə natii baawəɗa ŋga ɗanə ha'a? Slənatii na ɓaarii oo'i, ma sətə cuuna hiima, pooshi tahu tahu. 20Amma makə ɗii ci, də baawəɗa ŋga Əntaŋfə cii kya lyaakagi ginaajinyinə, yoo, ci ɓaarii oo'i, kə njaŋə Əntaŋfə ɗa ŋwaŋuunə ahadoonə. 21“Ma mandalə ənda, maɗa ma'aanəkii nə ci ka nəhə yaakii, pooshi uushi ca uree ka uushi'inaakii. 22Amma, maɗa kə shi əndətə palee ka ci də ŋgeerənə ka ənslənə tə ci, ka hwaməpaanə nə ci tə ci, ca gutsətə patənə ŋga uushi'inə ŋga pagiitə cii kəya hwafəgi, ca təkəpaa ka ənjaakii. 23“Taɗa wu nə əndə pooshi liwə tə nyi, əndə daawaanaaki nə ci ətsa. Taɗa wu nə əndə pooshi agi tsakənə tə nyi agi tsəəkənə əsə, əndə kuzhiɗəginə nə ci.” 24“Maɗa kə dzəgi ginaaji ashi ənda, ka dzənə nə ci kura'ə aagi bilinə ka hatə pooshi ma'inə davə ka alə ha ŋga əpisəka. Maɗa malapaamə ci ha, ka banə nə ci ka naakii na, ‘A ənə nyi saaki ka hatə shigi nyi davə.’ 25Wata ca ənə aa dəvə, ca dəməgərə, ca lapaa hakii maslaabakii, mahaɗakii ŋga'ə. 26Makə nee ci ha'ə, wata ca palə ka 'waa'wa hara ginaajinyinə məɗəfə ətə palee ka ci də məzaanə. Təya shi, təya dəməgərə aashi əndəta, təya ndzaanə. Ma ndzaanə ŋga əndəta, ka ɗanə təgugunə palee ka ŋga ŋukə.” 27Baginə ŋga Yeesu ha'ə, wata əndə'i minə gatə agi daɓaala a waɓə da ci, kya ba ka ci, “Tə'i barəkaanə ashi miitə pwayi tə hə, ətə sii hə 'wanə a matə.” 28Wata əŋki Yeesu ka ki, “Amma, ənjitə ca fa waɓənə ŋga Əntaŋfə, təya nə'utə, palee də barəkaanə.” 29Ma ətsə daɓaala a tsakə ɗanə laŋə aɓii Yeesu, wata ca ndzaŋə banə ka tii, əŋki ci, “Ma ənji ŋga zamanana, bwaya ənja. Agi alənə nə tii kaa ənjə a ɗa ka tii sə ŋga hurəshishinə. Amma pooshi sə ŋga hurəshishinə ci ənjə a ɗa ka tii, maɗaamə ətə ɗii Əntaŋfə də anabi Yunana. 30Waatoo, makə sətə ndzaa Yunana ka sə ŋga hurəshishinə ka ənji vəranə ŋga Niniva, ha'ə nə Uuzənə ŋga əndə a ndzaanə ka sə ŋga hurəshishinə ka ənji ŋga zamananə əsə. 31Ma uusəra ŋga ɗa gəŋwana, kadə nə miitə ɗii ŋwaŋuunə agyanə hanyinə ŋga Saba a maɗə, kya vii ma'inə ka ənji ŋga zamanana, acii kə ma'ya ki dzaɗə daga anə hanyinatə, kya shi aaɓii ŋwaŋwə Sulayimaanu, kaa kya fa macicirə dzəgunənaakii. Yoo, tə'i sətə palee ka Sulayimaanu ganə; amma pooshi unə agi fa waɓənaakii. 32Ma uusəra ŋga ɗa gəŋwana, kadə nə ənji Niniva a maɗə, təya vii ma'inə ka ənji ŋga zamanana, acii makə fii tii waazanə ŋga Yunana, kə baa tii ka Əntaŋfə. Yoo, tə'i sətə palee ka Yunana ganə, amma pooshi unə baanə ka ci.” 33“Pooshi əndə ca təzəvə gunə aasəkə garəkuwa ka kapaanə ka ma'umbee ha taa ca umbətə də kəŋwə əsə. Amma ka madzakə ha dzakəpaanəkii, kaa ənjitə ca dəmə aa kumu a nee ka ha camə. 34“Ma ginəku, makə garəkuwa nə ci ka shishinə. Maɗa jamə nə ginəku, agi maɓərəha nə hə ətsa. Amma, maɗa pooshi ginəku ndaŋə ndaŋə, agi təkunə nə hə ətsa. 35Aciikii ɗiya, aa ha nəhə acii ga ɓərənaaku a ndzaanə ka təkunə. 36Maɗa ma ɓərəətə ashiku, pooshi təkunə taa gi'u agikii, ka ɓərənə ka shaŋə makə sətə ci garəkuwa a ɓərə.” 37Uudəpaanə ŋga Yeesu waɓənə ha'a, wata əndə'i əndə Farisa a 'wa tə ci aa hakii aasii ka zəma. Fanə ŋga Yeesu ha'a, wata ca palə, təya ndzaŋə adə zəma. 38Neenə ŋga əndə Farisatə ha'ə, kə kəŋee ka ci acii pooshi Yeesu yiɓəgi ciinəkii zəku'i makə sətə bii alə'aada ŋga Yahudiinə. 39Wata əŋki Yeesu Slandanə ka ci, “Ma unə ɗiya, unə Farisanyinə, agi ɓəəzəginə nuunə ba'a ŋga kwalaka da ŋga doosa. Amma, ma dasəkə ədzəmuunə, ŋga'ə koonə nə əmbanə, məŋgərəkikinyinə nuunə əsə. 40Pooshi nuunə ta'a! Ya Əntaŋfə ətə ɗapaa rəgwa ba'a, maɗapaamə ci rəgwa səkə əsə kwa? 41Gəɗə ma ɗanuunə ɗiya, viimə ka maaghiinə sətə asəkə kwalakinə goonə, da asəkə doosənyinə goonə. Ma ətsə ɗiya, taa mi goonə patə ka ndzaanə camə. 42“Amma, tə'i ŋgəra'wə ashuunə, unə Farisanyinə, acii agi viinə nuunə zaka ŋga ŋunyi banyinə kama kama. Amma, paa unə ka slənə uushi də rəgwakii, paa unə ka uuɗənə tə Əntaŋfə əsə. Wiitsə səndə dəɓee ɗanuunə, amma, ga ca zaanə koonə əsə nə vii zaka. 43“Tə'i ŋgəra'wə ashuunə, unə Farisanyinə, acii ma una, ka hatə da ginə davə moonuunə ndzaanə asəkə kuvə də'wa. Ma moonuunə əsa, a nəhəpaa ənji tuunə ŋga'ə a luuma. 44Tə'i ŋgəra'wə ashuunə, acii makə gu'u ənji ətə pooshi ənji nee nuunə, ənjə a wiigi anəkii yadə shiinə.” 45Wata əndə'i əndə agi maliminə ŋga bariya a maɗətə, ca ba ka Yeesu, əŋki ci, “Maləma, ma ha waɓə ha'ə ɗiya, agi dzaananə nə hə tiinə da i inə əsə.” 46Wata əŋki Yeesu, “Tə'i ŋgəra'wə ashuunə əsə, unə maliminə, acii agi ŋgərəvənə nuunə ka ənji mazəzəkə kərənə 'wa'ə. Taa də mashiku ciinuunə pooshi unə ka tsakənə tə tii. 47“Tə'i ŋgəra'wə ashuunə, acii agi ghənətənə nuunə nə ŋga gu'u ŋga anabinyinə ŋga'ə. Yoo, dzədzəshi'inuunə ɓəələgi tə tii. 48Ma ətsə ɗiya, kə ɓaarii oo'i, kə kaɗeesəkə koonə nə slənə ŋga dzədzəshi'inuunə; acii ma təya, kə ɓəələgi tii anabinyinə; ma unə əsa, agi haɗaginə nuunə də nə ŋga gu'watii. 49Putakii ha'ə ɓaarii Əntaŋfə shiinaakii, ətə bii ci oo'i: ‘Kadə nii kya kaala ka tii anabinyinə da masləkee ənja. Kadə nə təya ɓəələgi hara ənji agitii, təya ciɓee ka hara ənji əsə.’ 50Acii ha'ə, patənə ŋga anabinyiitə ɓəələgi ənji njaŋanə ka taganə ŋga duuniya ca'ə ka əndzə'i, anə ənji ŋga zamananə nə gəŋwanəkii. 51Waatoo njaŋanə ka ɓələnə tə Habiila, ca mbu'ya ka ŋga Zakariya. Ma ca, ahada maɗuunə kuvə ŋga Əntaŋfə da ha ŋga ɗa sataka ɓələgi ənji tə ci. Weewee wanyinə ca ba koonə: aanə ənji ŋga zamananə nə gəŋwanə ŋga ɓəələhiitsə a kulaanə. 52“Tə'i ŋgəra'wə ashuunə, unə maliminə, acii kə pa'əgyuunə rəgwa ŋga shiinə də Əntaŋfə agyanə ənja. Unəkii əsa, mapitəgimuunə davə. Ma ənjitə ca moo pitəginə davə əsa, agi təŋaginə nuunə tə tii.” 53Ma ətsə Yeesu a palə saakii, wata maliminə da Farisanyinə a ənəgi ka ci də mabu ədzəma, acii kə ɓəzəgi səkətii aashikii ka shaŋə. Təya ndzaŋə laagwa ka ci waɓənə laŋə, 54kaa təya shii kəsənə tə ci agi waɓənaakii.


text: 1Wiinə ləkaləkatə ca dzə daciiki masara ŋga Ikəliisiya ka hə guvaki Gayusə. Kaɗashinaaki nə hə dərəva. Agi ɗanə nə nyi də'wa kaa ha ndzaanə agi jamənə, shishinəku a ndzaanə jamə əsə makə sətə ɗii ədzəməku jamə akəŋwacii Əntaŋfə. 3Kə shi hara ənji nə'unə aa hanə, təya ba ka nyi makə sətə cii kwa nə'u gooŋgaanə də patənə ŋga ədzəməku. Makə fii nyi ha'ə, kə ɗii nyi mooɗasəkə ka shaŋə də ndzaanaaku agi gooŋgaanə ŋga Əntaŋfə taa guci patə. 4Pooshi uushi palee də ɗa ka nyi mooɗasəkə makə fanə oo'i, agi nə'u gooŋgaanə ŋga Əntaŋfə nə manjeevənaaki. 5Kaɗashinaakya, kə nee nyi, əndə gooŋga nə hə agi patənə ŋga slənaaku ka ənji nə'unə, taa ŋgahi mu'uminə nə hara ənji agitii. 6Ma ənjitə cakə hə tə tii, makə shi tii aa hanə, kə waɓi tii akəŋwacii Ikəliisiya agyanə uuɗənaaku. Tuutəta'ə, tsakuu tə tii makə sətə kaɗeesəkə ka Əntaŋfə, kaa təya dzə aakəŋwə agi wiigi'inatii. 7Acii, ma ma'i ənjitsə ka wiigi'inə, kaa təya slənə ka Yeesu Aləmasiihu. Maluuvəmə tii luu uushi acii ənjitə əntaa ənji nə'unə. 8Acii ha'ə, ma amə ənji nə'unə, ŋga'ə maa cakaamə tə tsarə ŋga ənjitsə də uushi'inə, kaama ndzaa ka guvii-slənatii agi waaza gooŋgaanə ŋga Əntaŋfə. 9Kə nyaahə nyi magusə ləkaləkatə ka Ikəliisiya. Amma, ma Diyatərifisə, maluuvəmə ci kaa ca fa waɓənaaki, acii kə mwayi ci gawuunə. 10Acii ha'ə, maɗa kə gi nyi aa hoonə, ka pukəginə nə nyi ba'akii, nya baabagi bwaya uushi'iitə cii kəya jaarakə aashiinə. Əntaa wata ətsə cii kəya ɗaaɗa. Ha'ə maa, agi kaareenə nə ci ka luu mu'umuunə ŋga mu'uminə ənji nə'unə, ca təŋagi tə ənjitə ca moo luu mu'umuunatii, ca lakəgi tə tii asəkə Ikəliisiya əsə. 11Kaɗashinaakya, ga ha nə'u rəgwa ŋga slənə bwaya bwayaanə, amma nə'u rəgwa ŋga slənə ŋga'aanə. Ma əndətə ca slənə ŋga'aanə, uuzənə ŋga Əntaŋfə nə ci. Amma, ma əndətə ca slənə bwaya bwayaanə, mashiimə ci tə Əntaŋfə. 12Ma Dimitəriya, ənji patə ca dəla də ci oo'i, agi slənətənə nə ci ŋga'ə. Ŋga'aanə ŋga slənaakii ca ɓaarii oo'i, agi nə'utənə nə ci gooŋgaanə ŋga Əntaŋfə agi taa mi patə cii kəya ɗa. Inə maa, kə bii inə koonə oo'i, ŋga'ə nə slənaakii. Kə shii unə boo, gooŋga nə waɓənə geenə. 13Tə'i uushi'inə laŋə cii kya moo banə ka hə, amma paa nyi ka moonə nya naahə ka hə də naahə naahə. 14Acii kə kii nyi nə ŋga dzənə aaɓiiku kədəhə, aŋwa waɓə ma da ma. 15Wa Əntaŋfə a vii ka hə ndzaanə jamə. Kə nəhəpaa guviinaaŋwə tə hə. Nəhəpaa tə guviinaaŋwə patə ka ləmə ka ləmə.


text: 1Má venkwashə, ba mbəlyi dəbuwi kúkulə tsənitəgwa tá Yesu; a nkənkərə ghi-hya mbəlyi ngyi va dyi-hya shiki-shiki tá njə́. Ba Yesu gə sha mbəlyi kə zəli njə́ tsəmi nee, "Á yə ya ghi-yə va yisəti ká Farisi—njə́ ndza-rahya lə hwi ɓwagə tá Tlamda. 2Təmburi wamara wsi kə dzəɓintəgwa, njə dzəgə pahəntəgwa məghulimi; zaka wsha kə mbəlyi mbushə ndzaranjəa ná, hyá dzəgə shilyə tə ka, a mbəlyi sənata dzəgəndza. 3Təmburi tsətsə, wamara wsi kə yə gətə tə mbwə, mbəlyi dzəgə fatə tə gambala; má zaka vəcə cacika kə yə gətə kwa tləmə mbəlyi mə mpya tə nkələ, vəcə shə dzəgə wahigwa tə́ paɗə mbəlyi! 4"Mcə hyi-ra, yira gə sha yə, washə yə nggadləni va ká pətlə nkwa wə; təmburi má kə pətləshə tlyi gwa-ranga hyá, kandə hyá zhini ɗa na wə. 5Yira gə yə mdi nggadləni yə və—njə́ Hyalatəmwə lə ghi-njə. Təmburi má kə pətləshə tlyi gwa ra mdi njə, dənama tsá va njə́ mwa kə la mdi shə mə ghwi. Təmburi tsətsə gə rá sha yə nee, nggadləni wa va Hyalatəmwə. 6"Mcifə tə kwaba ɓwagə pá kwaghəraɗya mbəlyi tə shikwi huri? Mandara wsha bəbatlyə ngyi, ka zahata tsá kutə Hyalatəmwə mə hyá wə; sakwa-ma yə ná? 7Mandara shintyi ghi-yə nə, wuri Hyalatəmwə kə sənata mtsi-hya! Təmburi tsətsə, washə yə nggadləni wə; təmburi wuri yə kə mdashə kwaghəraɗya kwa ntsə Hyalatəmwə kashasha! 8"Jiri tsá kə rá gə sha yə, má wamara mdi kə gə nee, 'Nga Yesu rá,' əkwə tə gambala kwa kəma ra mbəlyi ná, mdi shə tsá dzəgə Zəgwi ra Za gə sha njə́ nee, 'Ngara mdie,' əkwə kwa kəma ra mbəlyi kə mnə Hyalatəmwə məɓa tamwə. 9Má wamara mdi kə gə nee, 'Mdi kə zəli Yesu rá wə,' əkwə kwa kəma ra mbəlyi ná, mdi shə tsá dzəgə Zəgwi ra Za gə sha njə́ dəwa nee, 'Ngara mdie wə,' əkwə kwa kəma ra mbəlyi kə mnə Hyalatəmwə məɓa tamwə. 10"Má mdi kə gə wsi ntimye dzəgə tə Zəgwi ra Za, ndaka ntivintəgwa bikyi-njə; a má mdi kə gə wsi ntimye dzəgə tə Mambəli Hyalatəmwə, ka dzəgə bikyi-njə ntivintəgwa batə wavi wə. 11"Má ba mbəlyi tsəkə yə dzəgwa kəma ra nggwaməna ba ká mbəmbəgə, lə dzəgwa kəma ra mbəlyi kukulə kwa mpya adəwa-rahya ná, wá nggadləni yə, a zəzi wsi dzəgə yə gə wə; 12təmburi Mambəli Hyalatəmwə dzəgə nggə yə wsi gə yə venkwashə," əkwə Yesu sha hyá. 13Kúkulə mbəlyi kə tsənitəgwa tá Yesu venkwashə; ba wuntə mdi mə hyá gə sha njə́ nee, "Mala, gə sha dagwama-tara, ntəkalyə yə́ wsha məzəmə ya ra ta-rayə́ njə, a rá tlayi ngara nəbwa shilyə mə," əkwə. 14"Mdi-ra, waá mdi kə fəyə rá ka mdi kə ntəkə yə wsha məzəmə ya ra ta-rayə, lə ka mdi kə pa yə ri?" əkwə Yesu. 15Ba njə gə sha paɗə mbəlyi tə nkwa shə nee, "Á yə ya ghi-yə va zərəwsha dye! Təmburi má galipə nə, shilyə mə tlayi mkyə mdi wə," əkwə. 16Ba njə gərətə njə́a vəcə nggəlaa tə́ hyá nee, "Wuntə mdi galipə tsá shə, tsá kə vwə-njə ná tə ha dandərəa ndangə. 17Ba mdie zəzi mə ghi-njə nee, 'Nkwa kə wdi ha-tara shə va rá wə; tsaá mələ rá tsə́ ri? 18Má wsi mələ rá nə, yira dlədlantə paɗə tamə-ra ngyi, a yira anə wuntyi bubwa tazhe wdi ha-tara lə wsha-ra kwa paɗə,' əkwə. 19Ba njə gə nee, 'Wuri rá kə pyi! Wsha tsá va rá kúkulə, ndaka fəyə yə́ va ntikwə; təmburi tsətsə, yira dzəgə mkyəgwa, a fá zəzərə, a mpurə wsha kə zəmə lə sa wsha sa-sa mənə!' əkwə mdie mə ghi-njə. 20Má nda fá na tə vərə shə mwa ná, ba Hyalatəmwə gə sha mdi tsa nee, 'Bata na dye! Ɓeshi dzəgə rá kə́lə mkyə-nga va na; a waá mdi kə dzəgə wsə wsha-nga kə na tsənitə tə́ ghi-nga ngyi mənə tsə́ ri?' əkwə." 21Ba Yesu kəranəntə vəcəa tə́ hyá nee, "Tsətsə dzəgə njə mələgwa tə́ wamara mdi kə tsənitə galipə tə́ ghi-njə kutəra-ranjə kalə, a ba zahata Hyalatəmwə," əkwə. 22Ba Yesu gə sha mbəlyi kə zəli njə́ nee, "Təmburi tsətsə nda gə rá sha yə nee, washə yə ɗantə məhələ-yə lə zəzi fashə mbweghe hunkwa dzəgə yə tlayi wsha kwa wdunya kala wsi kə zəmə lə wsha kə la wə. 23Təmburi wuri mkyə-yə kə mdashə wsi kə zəmə kashasha; wuri gwa-rayə kə mdashə wsha kə la mwa. 24"Nata wa yə amə: ka tləka wsi hyáw; ka ɗa wsha hyá səkwa tə vwəw; tamə lə nkwa kə wdi wsha shə va hyáw; a Hyalatəmwə lə ghi-njə, tsá kə nggərəkə wsha kə zəmə tə́ hyá! Karə mənə nə, vá mdashə "yə ngyi yə kwa ntsə Hyalatəmwə kashasha huri? 25Karə mənə tsə́ nə, mdi shə mə yə tsəramə mtsəhətə va-ranjə kwa wdunya va zəzi mbweghe-njə ná? 26Má ndərəma kandə yə mələtə wsi dabatlyəa kala tsa wə nə, təmburi waá nda ɗantə məhələ-yə yə lə zəzi fashə mbweghe wuntyi wsha ri? 27"Nata wa ndza ra ghwi rə fwə tsə́: ka mələ tlə́nə hyáw; ka tsa wsha kə la hyá tə́ ghi-hyaw; a má jiri, yira gə sha yə, mandara Sulaimanu lə paɗə galipə-njə zamə, vá lambwi wsi dandərəa njə kala nga ghwi rə fwə wə! 28Má kala tsá ndza njə nee, ndaka larashə wsha ndəndərə Hyalatəmwə tə́ wsha fafashə mə gamba kala tsa—tsá ndza njə nee, məɗike hyá ɓeshi; a má hátləmə ná, wuri kə wulə, a mbəlyi mpəka ghwi lə—ka la yə tsá kə mdashə ngahyaa njə huri? Má mbərəsa-rayə nə, dabatlyəa ndangə! 29"Təmburi tsətsə, washə yə ɗantə məhələ-yə, a zəzi wamara vi mbweghe wsi dzəgə yə zəmə lə wsi dzəgə yə sa wə. 30Təmburi mbəlyi má sənata Hyalatəmwə, hyá mbəlyi kə cimyi wsha ngyi akə. A má yə mbəlyi ka nggwasə Hyalatəmwə, wuri Ta-rayə məɓa tamwə kə sənata wsha kə yə "i paɗə. 31Má wsi kulə və yə, a fə zəzi-yə dzəmə nə, njə́ mbəgə Hyalatəmwə. Má paɗə zaka mbwara wuntyi wsha ná, njə dzəgə nggə yə mwa dəwa. 32"Mandara yə má kúkulə, washə yə nggadləni wə, yə mbəlyi ka nga Tlamda wə; təmburi wuri ghi Ta-rayə kə bwə tá ɗa yə nkwa kə dzəmə mbəgə-njə. 33Pántə wa wsha-yə, ba yə vweta ká dawarandyi lə kwaba kə yə tlayi tə. Vətə wa galipə ndəma kəri tə́ ghi-yə, tsá məɓa tamwə, nkwa ndəma njə za tə. Təmburi mdi kə ghəli shə ba fata məɓa wə; a kandə wɗə ɗahwi mwa wə! 34Təmburi má nkwa ndza galipə mdi təɓa ná, tə nkwa shə mni-njə lə zəzi-njə paɗə. 35"Á yə hitəgwa tá wamara wsi kə dzəgə səkə tawa yə. Mpuntə wa hwi-yə, ba yə ndza lə ghwi kwa patərəla-rayə nggammə. 36Njiwegwa kala mavalyi kə ghə tlamda-hya səkə tə zəmə mwə́: má kə səkə njə, a tsavə mnyə mpya ná, hyá tlagwa mnərəntə mpya zazamə. 37Mavalyi ngyi dzəgə tlayi barəka dabwaa, a na tlamda-hya kə səkə tawa hyá mələlə. Jiri, yira gə sha yə, tlamda-hya dzəgə sərəntə lə"use-ranjə, a gə sha hyá nee, 'Njiwegwa yə mkyəgwa, a yira nggə yə wsha kə zəmə,' əkwə, nda səkə njə nggərəkə wsi kə zəmə tə́ wamara mdi mə hyá. 38Má ba tlamda-hya tsa səkə tə caka ra vərə, á tára tə kəri ra nkwa, ba tawa hyá mələlə, mavalyi ngyi dzəgə tlayi barəka dabwaa ndangə! 39"Ba yə sənata mwa, má ndərəma kə sənata vi kə səkə ghəli tlamda ya ka ntsá ya-njə nə, ka hya tlamda ya shə wə; se mələlə ndza njə tazhe ya ya-njə, a njə nka ghəli kə ntsá ya-njə. 40Má yə mbəlyi-ra mwa, á yə hitəgwa kala tsa; təmburi Zəgwi ra Za dzəgə səkə həntəkkə, a tawa yə tə vi má yə fətə ghi tə səkə-njə," əkwə Yesu. 41Ba Bitrus gə nee, "Tlamda, waləka tə́ yə́ gə vəcə nggəlaa na náa, náa tə́ wamara mdi ná?" əkwə. 42Ba Tlamda gə nee, "Waá mdi ka mava jiri kə ntsəntsəkulə ri? Mava jiri kə ntsəntsəkulə, njə́ tsá kə tlamda ya-njə dzəgə fə njə́ ka mdi kə ɗingə wuntyi mavalyi hyi-njə paɗə, a njə nggərəkə wsi kə zəmə tə́ hyá mə vi kə hitəgwa. 43Barəka dabwaa tsá dzəgə mava tsa tlayi va tlamda-njə mwa, a na tlamda-njə kə səkə tawa njə́ tə mələ tlə́nə kə njə gə sha njə́ lə jiri. 44Jiri, yira gə sha yə, tlamda ya tsa dzəgə fə zaka wsha va njə́ paɗə tə pəla tə́ mava tsa. 45"A má ba mava tsa gə nee, 'Ka dzəgə tlamda-ra səkə zazamə wə,' əkwə, acə njə mə nkə wuntyi mavalyi hyi tlamda-njə fashə (za lə malə paɗə), a mpurə wsha kə zəmə lə sa badlə, a buhə və ná, 46tlamda mava tsa dzəgə səkə həntəkkə, a tawa njə́ tə vi má mava tsa fətə ghi tə səkə-njə, a sərəntə lə wura fələnggwə, a ba fəyə njə́ tə nkwa kutə lə paɗə wuntyi mava má jiri və. 47"Má mava kə sənata wsi kə tlamda-njə "i a njə mələrəshə, nda kə́lyə njə kə hitəgwa a mələrətə wsie nə, tlamda-njə dzəgə nkə njə́ lə kurəpyi dabwaa ndangə va má-ranjə fá vəcə. 48A má mava kə mələtə wsi ntimye tə́ tlamda-njə va má-ranjə sənata wsi kə tlamda-njə "i a njə mələ ki, dabatlyəa dzəgə mbəlyi nkə njə́ va wsie. Wamara mdi kə mbəlyi nggərəkə wsi dabwaa nə, va mdi shə dzəgə mbəlyi və wsi bwa; má mdi kə mbəlyi fətə wsha kúkulə tə pəla-ranjə, va mdi shə dzəgə mbəlyi və wsha kúkulə dəwa. 49"Wuri rá kə səkə tazhe ndyi ghwi tə wdunya; má "i-ra mə́ ná, tə tsə ghwi tsa ndzaranjəa! 50Yira dzəgə sa bwanyə wuntə batizəma ndza mbəlyi dzəgə mələ rá; kə ɗaɗantəgwa ndza ra məhələ-ra mwa nda səkə vi-njə səkə! 51Má təkə ghi-yə ná, yira səkə wdunya tazhe pa nkwa ná? A"a, tazhe pa nkwa səkə rá wə, a tazhe ntəkalyə nkwa! 52Ndzaranjəa yə dzəgə nə mbəlyi hankyə ntəkalyəgwa: má ndərə mcifə mbəlyi hankyə mə́ ná, wuntyi makənə dzəgə mpa lə wuntyi ɓwagə. 53Má nggwasə ná, hyá dzəgə mpa lə ta-rahya; nggwalimə dzəgə mpa lə ma-rahya dəwa; yə makwa dzəgə mpa lə ma ra za mwa dəwa," əkwə Yesu. 54Ba Yesu gə sha mbəlyi kúkulə ngyi nee, "Ma vi kə yə nata kulyaɓa səmə kwa mwə hələkəkəkkə ná, 'Va səkə,' əkwə yə, ndaka səkə va handanda. 55Má vi kə yə fatə wgyigwa ra sefi shika la wa mwa, 'Hwali mələgwa,' əkwə yə, a ndaka səkə hwali handa. 56Yə mbəlyi lə hwi ɓwagə dye! Ndaka gətə wsi kə dzəgə mələgwa kwa wdunya yə səkə kə nata ndza ra nkwa tamwə; a təmburi waá mənə nda má yə sənata wsi kə ncətəgwa səkə kə wsha ndza mələgwa mə zamanə fangyi tsa ri? 57"Karə nə, təmburi waá nda má yə mələ wsi kə hitəgwa a yə mələ ri? 58Má ba mdi wule na, a ba kata na dzəgə kita nə, vətə dabari ndza yə patə wsi kə ɗantəgwa kwalyə yə tsa, səfə yə má dzəgə mpya kita. Má vá patə wsi kwalyə yə tsa yə wə, mbəlyi dzəgə ntinti na dzəgə tə́ ká gə kita, a ká gə kita dzəgə tsə́ na mə pəla tə́ ɗan sanda, a hyá dzəgə fə na kwa furəshina. 59Jiri, yira gə sha yə mwa, má ba mbəlyi fala na kwa furəshina tsa, kandə na hwə səmə kwa dləraɗɗə wə; se na ncəntə tara ra wsi kə na ɗantə tsa paɗə," əkwə Yesu sha hyá.


text: 1Wiinə ləkaləkatə ca dzə ka hə Titusə, daciiki Bulusə. Ma nya, əndə slənə ŋga Əntaŋfə nə nyi, masləkee əndə ŋga Yeesu Aləmasiihu əsə. Ci sləkee ka nyi kaa nya dzəgunətə ka mataɗə ənji ŋga Əntaŋfə. Ma dzəgunənəkəya, kaa təya vii gooŋga ka ci, təya shii gooŋgaanə makə sətə ca dzə da ndzaanə camə. 2Ətsə patə əsa, kaa təya ka nə ŋga upaanə də əpinə ətə pooshi ka uudənə. Ma əpiitsa, daga ŋukə ŋukə ɗii Əntaŋfə aləkawaləkii ka ənja. Ma ca, paa ci ka jirakənə. 3Makə mbu'i uusəratə lagi ci, kə ŋgiragi ci waɓənə ŋga əpinəkii dacii ənji waazanə. Ma nyi əsə, kə ba'acii Əntaŋfə Maluu gaamə ka nyi, kaa nya waaza ka ənja. 4Agi nəhəpaanə nə nyi tə hə Titusə. Ma ha, kə ndzaa hə makə tantanyitə uuzənaaki ka rəgwa ŋga vii gooŋga gaamə, amə patə. Wa Əntaŋfə Dəsənaamə da i Yeesu Aləmasiihu Maluu gaamə a ɗa ka hə pwapoonə, təya vii ka hə ndzaanə jamə. 5Ma unee nyi ka hə agyanə hanyinə ŋga Karita, kaa ha haɗatəgi də sətə mbəɗaanə; kaa ha taaɗəcii matakəŋwanyinə asəkə taa ŋgutə vəranə, makə sətə bii nyi ka hə. 6Ma matakəŋwanə, kə dəɓee ca ndzaanə ka əndətə pooshi ənji ka idəpaa uushi ashikii. Da minə rəŋwə dyaŋə ndzaanəkii. Manjeevənaakii əsa, wa təya ndzaanə ka ənji nə'unə tə Yeesu; ga ənjə a idəpaa tə tii ka rəgwa ŋga 'waslyakəənə, taa ka rəgwa ŋga purətə haŋkalaanə. 7Makə ɗii matakəŋwanə ka kadala ŋga Əntaŋfə, kə dəɓee ca ndzaanə yadə idəpaa uushi ashikii. Ga ca ɗuunətə naakii na; ga ca ndzaa ka rəŋutəsəka; ga ca kapaa nəkii ka sa ənvwa; ga ca ndzaa ka əndətə ci ədzəməkii a əbu pii pii; ga ca ndzaa ka əndə suuna gəna. 8Amma, ma dəɓee ndzaanəkəya, əndə luu mu'uminə gakii asii, maŋga'ə ənda, əndə ətsətə naakii na, əndə gooŋga, malaaɓa ənda, madzalə ənda. 9Kə dəɓee ca kəsəpaa mahoola waɓəənə də bəra'itə cii, makə sətə dzəgunətə ənji ka ci. Də ha'ə mbeenəkii ka dzəgunətə gooŋgaanə ka ənji ŋga'ə, ca vii ka tii ŋgeerənə kaa təya nə'utə. Də ha'ə əsə mbeenəkii ka dzalə tə ənji ɗaaɗa mabizhinə. 10Acii tə'i purətə haŋkaliinə ɓəzəkii agi ənji nə'unə. Ma palee, agi Yahudiinə. Ma təya, agi gəəgətənə nə tii waɓənə zaɓə haha'ə ka gəəpənə də hara ənja. 11Ma dəɓee, wa ənjə a pa'ətə ka tii ma, kaa təya ndzaa kəɗa'ə. Acii, ma təya, agi dzəgunənə nə tii sətə madəɓəmə. Ma nə tii ka ɗanə ha'ə, kaa təya upaa rəgwa ŋga gəəpə də uushi'inə ŋga ənja. Də ha'ə nə tii ka ŋusləginə də patənə ŋga ənji nə'unə ka hara yinyinə. 12Tə'i əndə'i əndə də Karita maa, kə nyihə ənji Karita tə ci makə anabi. Kə bii ci də naakii nə oo'i, “Ma ənji Karita, majirakənə nə tii ka shaŋə. Bwayakii nə tii makə sə ŋga bilinə. Manya'inə nə tii, bwaŋkariinə əsə.” 13Ma ətsə kamə, gooŋga waɓi əndəta. Aciikii, ma ɗanəkwa, ndzaawu iza'u anə ənjitsə də dzalənə, kaa təya ndzaanə də rəgwakii agi nə'unə tə Yeesu. 14Waatoo, ga təya ka nətii ka waɓənə ətə ci Yahudiinə a gəəgətə. Ga təya nə'u bariyanyinə ŋga ənjitə ca kaaree ka gooŋgaanə. 15Taa ŋgutə uushi patə, camə ka macamə ənja. Amma, ma ka ma'ajijinə ənja, kə kaaree tii ka nə'u gooŋgaanə, pooshi macamə uushi ka tii shaŋə. Kə ɗagi haŋkalatii da mooɗəfətii ajijinə. 16Ma təya, agi banə nə tii oo'i, kə shii tii tə Əntaŋfə. Amma agi ɓaariinə nə slənatii oo'i, mashiimə tii tə ci. Ma'ajijinəkii nə tii, purətə haŋkaliinə nə tii, paa tii ka mbeenə ka slənətə taa ŋgutə ŋunyi slənənyinə.


text: 1Malamar ga hay, nəkurom na, ka dzalum ha ka Bəy Maduweŋ kway Yesu Kəriste. Neŋgeye bagwar eye a ze wu hay tebiye ta məzlaɓ, ka ŋgatakway a Mbəlom na, ma neŋgeye. Hərwi niye, kâ ŋgənum ha ka bo abəra ndo hay bay. 2Agəna ndo andaya, a pa ka bo petekeɗ neheye tə le aye, a pa wu a wur həlay neheye tə vəɗ ta gura eye, a ye naha a məhay gər kurom. Ndo ŋgeɗ na, mətawak eye petekeɗ ŋgay neheye ka bo aye lele bay. 3Nəkurom ka ɗəslumay ha gər na, a ndo nakə a pa ka bo petekeɗ neheye tə le aye, ka gwaɗumay: «Amboh, dara, ndza ka dzaŋga ŋgwalak eye.» Ndo nakə mətawak eye na, ka gwaɗumeye: «Lətse mələtse» kəgəbay ka gwaɗumeye «Ndza kanaŋ ka dala.» 4Taɗə ka gum andza niye na, ka ŋgənum tay hay ka bo abəra ndo hay bəɗaw? Ka gumay sariya a ndo nəte mə walaŋ i ndo niye hay bəɗaw? Wu neheye ka dzalum aye na, lele bay. 5Malamar ga neheye na wuɗa kurom haladzay aye, tsənum lele, ka sərum təbəɗew Mbəlom a pala ndo neheye mətawak eye ka məndzibəra aye na, hərwi ada tâ pa mədzal gər ka Yesu Kəriste ada tâ huta zlele nakə deɗek eye, a pala tay hərwi ada tâ fələkwa a Bəy i Mbəlom nakə a gwaɗ ma zliye, ma vəliye a ndo neheye ta wuɗa na aye. 6Ane tuk na, nəkurom ɗuh faya ka kətsumeye tay ha ndo i mətawak hay. Maa gawakum ɗəretsətseh na, ndo i zlele hay na gwaɗ ɗuh ba? Maa vahawa kurom kame i sariya na, nəteye. 7Maa tsik wu nakə lele bay aye ka məzele ŋgwalak eye i Yesu Kəriste nakə tə zalakum ha aye na, ndo i zlele hay. 8Taɗə ka rəhumay ha gər a bazlam i Mbəlom mapala eye nakə tə watsa mə Ɗerewel i Mbəlom aye na, ka gum lele. Bazlam nakay mapala eye a gwaɗ: «Wuɗa ndo i məgeɗ yak dərmak andza ka wuɗa na gər yak.» 9Ane tuk na, taɗə ka ŋgənum tay ha ka bo abəra ndo hay na, ka gum mənese, bazlam mapala eye ma gəsiye kurom hərwi nakə ka rəhumay ha gər bay aye. 10Kwa taɗə ndoweye ka rəhay ha gər a bazlam i Mbəlom mapala eye tebiye, ane tuk na, kə nas ha nəte ka rəhay ha gər bay na, niye na, andza məgweɗe kə nas tebiye. 11Hərwi Mbəlom nakə a gwaɗ: «Kâ ge madama bay» aye na, a gwaɗ, «Kâ kəɗ gər i ndo bay» dərmak, ane tuk na, taɗə ka kəɗ ndo na, kwa ka ge madama bay na, ka nas ha bazlam i Mbəlom mapala eye. 12Hərwi niye faya na gwaɗakumeye, sərum ha, mə wu neheye ka tsikumeye ada mə wu neheye ka gumeye na, Mbəlom ma gakumeye sariya, ma tsətsahiye taɗə nəkurom ka rəhumay ha gər a bazlam nakay gədaŋ ŋgay andaya mətəme kurom ha aye. 13Taɗə ndoweye kə sakay naha a siye i ndo hay bay na, ahəl nakə Mbəlom ma giye sariya aye ma sakay naha bay dərmak. Ane tuk na, taɗə ka sakay naha a ndo hay na, Mbəlom ma gəsiye kar a sariya bay. 14Malamar ga hay, taɗə ndoweye kə tsik tə bazlam kə dzala ha ka Mbəlom, ane tuk na, kə ge wu nakə Mbəlom a tsik aye bay na, ma dzəniye na ma kəkay? Mədzal ha andza nakay na, ma təmiye ha bay. 15Agəna siye i ndo məpay bəzay a Yesu Kəriste hay andaya, petekeɗ andaya fataya bay, may a wur fataya dərmak. 16Taɗə ndo mə walaŋ kurom a gwaɗatay: «Dum tə zay. Mbəlom mâ vəlakum petekeɗ ta wu mənday», ane tuk na, kə vəlatay wu bay na, ŋgama eye mey? 17Mədzal ha ka Mbəlom na, andza niye dərmak. Taɗə ndoweye kə gwaɗ kə dzala ha ka Mbəlom, ane tuk na, kə ge məsler ŋgwalak eye bay na, mədzal gər ŋgay ka Mbəlom kə mət. 18Agəla ndoweye ma gwaɗiye «Ndo ŋgeɗ faya ma dzaliye ha ka Mbəlom, ndo ŋgeɗ faya ma giye məsler ŋgwalak eye.» Na mbəɗeye faya na, bəzeŋ ha ma kəkay nakə faya ka dzaliye ha ka Mbəlom aye ada faya ka giye məsler ŋgwalak eye bay. Ada neŋ na bəzakeye ha məsler ga neheye ŋgwalak eye hərwi ada kâ ŋgatay neŋ faya na dzaliye ha ka Mbəlom. 19Ka dzala ha Mbəlom andaya nəte ŋgweŋ. Ka ge lele. Kwa məsəfəre neheye lele bay aye ta dzala ha dərmak, ada hərwi niye faya ta dzədzariye. 20Nəkar ndo i matərakahaŋ! A saka tâ ɗaka ha mədzal gər ka Mbəlom ze məge məsler ŋgwalak eye na, ma giye ŋgama bay na, ka sər təbəɗew? 21Bəba təte kway Abraham a təra tsəɗaŋŋa kame i Mbəlom na, ta tsəveɗ waray? A təra tsəɗaŋŋa na, tə wu nakə a ge aye bəɗaw? A zla wawa ŋgay Izak məkəɗay naha a Mbəlom. 22Anəke ka sər ha mədzal ha ka Mbəlom ada ta məge məsler ŋgwalak eye hay ti ye ka bo salamay. A ge ha andza niye na, kə vəlay ha ɗərev ŋgay peteh a Mbəlom. 23Wu nakay a ge bo na, andza nakə tə watsa mə Ɗerewel i Mbəlom, a gwaɗ: «Abraham a dzala ha ka Mbəlom, hərwi niye Mbəlom a təra ha ndo i deɗek kame ŋgay.» Tə zalay «dzam i Mbəlom.» 24Ka sərum ha na, ndo a təra tsəɗaŋŋa kame i Mbəlom na, hərwi nakə a ge məsler ŋgwalak eye hay aye dərmak bəna ta mədzal gər ɗekɗek bay. 25Ta Rahab ŋgwas məge madama bəbay andza niye. Ndo məsləre i Yahuda ti ye a gay ŋgay na, ka dzəna tay ha. Kə ɗatay ha tsəveɗ mekeleŋ eye hərwi ada tâ təma. Hərwi məsler ŋgay nakə a ge andza niye aye na, ka təra ndo tsəɗaŋŋa eye kame i Mbəlom. 26Andza niye, taɗə məsəfəre ki yaw abəra ma ndo na, ndoweye niye kə mət. Mədzal ha ka Mbəlom na, andza niye dərmak. Taɗə ndoweye kə ge məsler ŋgwalak eye hay bay na, mədzal gər ŋgay ka Mbəlom kə mət.


text:
12Nɨngə kɨjə mɔtɨ re go tɨ gogɨ tə ndajɨ, kɨ kadɨ tɔjɨ təkɨ Luwə tɨdə Abɨrakam dəw tɨ ləne, kɨ takul kadɨ-me kɨ adɨ mene, dɔkagɨlo tɨ kɨ ɨjə-n mɔtɨne al ɓəy. Lo kɨn tɨ, dɨje kɨ ɨjəi mɔtɨde al ka Luwə tɨdə-de dɨje tɨ ləne nɨm, dɨje kɨ ɨjəi mɔtɨde ka tɨdə-de dɨje tɨ ləne nɨm tɔ. Nɨngə Abɨrakam təl baw dɨje pətɨ kɨ ɨjəi mɔtɨde al, kɨ adi mede, taa təl baw dɨje kɨ ɨjəi mɔtɨde tɔ. Adɨ əi njé je kɨ uwəi kul kɨjə mɔtɨ par al, nə uni dɔ nja bawje Abɨrakam kɨ un, ə adɨ mene Luwə kəte no̰ kɨjə mɔtɨne tɨ kɨn.
FREE!
One App.
1574 Languages.


text: 1Nḛ kɨ e lo kɨlə ngɨrə nḛ je tɨ, nḛ kɨ j-o kɨ mbije, nḛ kɨ j-o kɨ kəmje, nḛ kɨ jɨ go̰ kɔri kɔri, nḛ kɨ jije ɔdɨ, e ta kajɨ kɨ bɨtɨ kɨ no̰ tɨ. 2Kajɨ kɨn ɔdɨ rɔne adɨ j-o-e kɨ kəmje; jɨ ma najɨ lie. Nɨngə e mbata kɨn ə, j-ɨsɨ j-ɨlə səsi mbḛ kajɨ kɨ kəte e kadɨ Bawje Luwə tɨ, ɓa go tɨ, e kɨ tḛḛ kɨ dɔe kadɨ-je. 3Nḛ kɨ j-o kɨ kəmje nɨm, j-o kɨ mbije nɨm, ə səi ka j-ɨlə səsi mbḛe tɔ. Lo kɨn tɨ, a ɨndəi rɔsi naa tɨ səje dɔ me kasɨ-naa tɨ kɨ j-aw-n kɨ Bawje Luwə nɨm, kɨ NGone Jəju Kɨrɨsɨ nɨm kɨn. 4Nɨngə jɨ ndangɨ makɨtɨbɨ kɨn j-adɨ səsi kadɨ rɔnəl ləje asɨ-naa tapɨ. 5Luwə e kunjɨ, ngon tɨl kɨ ndə̰y be ka goto rɔe tɨ, nɨngə e kɨn ə e ta kɨlə mbḛ kɨ j-ɨngə ta Jəju Kɨrɨsɨ tɨ ə je j-ɨlə səsi mbḛe. 6Kɨn ə re j-əli j-əi nə meje e naa tɨ kɨ Luwə, nɨngə j-ai no̰o̰ jɨ njɨyəi me tɨl tɨ ɓəy ə, j-əi njé ngom je, nḛ kɨ rɔjetɨ goto rɔje tɨ. 7A re jɨ njɨyəi me kunjɨ tɨ təkɨ Luwə wa e-n me kunjɨ kɨn be ɓa, me je e naa tɨ kɨ naa nɨm, taa məsɨ Jəju kɨ NGone togɨ majal je ləje pətɨ kɔ tɔ. 8Kɨn ə re j-əli j-əi nə jɨ rai majal al ə, j-ɨsɨ j-ədi rɔje j-əi je wa, taa nḛ kɨ rɔjetɨ goto rɔje tɨ tɔ. 9Nə re jɨ tḛḛ taje dɔ majal je tɨ ləje ə, Luwə kɨ e dəw kɨ yətɨ ndune al nɨm, e dəw kɨ dana nɨm kɨn a ɨyə̰ go majal je ləje kɔ, taa a bɔr ra go tɨ al je ləje pətɨ kɔ tɔ. 10A kɨn ə re j-əli j-əi nə j-əi njé ra majal je al ə, jɨ ɓari Luwə nje ngom, nɨngə ta lie ka goto meje tɨ tɔ.


text: 1Ba Yesu kakə mbəlyi kə zəli njə́ mungə-ɓwagəghitə tsa, ba nggərəkə dənama tə́ hyá tazhe dləntə hyala tá mbəlyi, ba tazhe mbə mbəlyi va shiligi kə ɗa hyá. 2Ba njə mnəkə hyá li tazhe gə vəcə tə́ mbəlyi mbweghe zəmə mbəgə Hyalatəmwə, lə tazhe mbə mbəlyi má kulingə. 3Kwə njə na sha hyá mwa, "Washə yə kə́lə wsi a li lə, a yə ndza lie ntahəa wə: wá kə́lə dəla kə ntahə yə, lə kwari kə kə́lə wsha, lə wsi kə zəmə ba "u"wi wə; washə yə kə́lə ɗancikə ɓwagə mwa wə. 4Má mdi kə kə́lə yə dzəgə ya-njə lə hwi kutə, a ɗatə yə məntiɓə ná, hankyə ya mdi shə ndza yə nda səkə vi kə tlagwa-rayə tə mələmi shə. 5Má mbəlyi kə dlənata yə ná, tsətsantə wa bəribəri tə səra-rayə tá hyá ka sakida nee, wuri hyá kə dlənata vəcə Hyalatəmwə; a ba yə hwə hwə-rayə tə mələmi-hya," əkwə Yesu sha hyá. 6Ba mbəlyi kə zəli njə́ ngyi tlagwa li mənə, a ntəntahə dzəgə mə paɗə mələmi, a gərəshə habarə ndərə mbweghe zəmə mbəgə Hyalatəmwə tə́ mbəlyi, lə mbə mbəlyi va shiligi kə ɗa hyá, tə wamara nkwa. 7Ba Hirudus mbəgə ká Galili fatə habarə zaka wsha kwatsəka ndza mələgwa tsa paɗə, ba wsha ngyi zhərəshə mə gwa. Təmburi má kwə wuntyi mbəlyi sha Yesu ná, "Yohana mdi kə mələ batizəma njə; wuri njə kə zhinikəgwa lə mkyə səmə kwa kúlə!" əkwə. 8"A-á, Iliya njə," əkwə wuntyi mbəlyi. "A-á, wuntə mə zakuri hyi kə gə vəcə Hyalatəmwə zamə tá shi, tsá kə zhinikəgwa səkə lə mkyə," əkwə wuntyi mwa. 9Ba Hirudus gə nee, "Kə tlantə ghi rá tə Yohana huri? A waá njəa mdi kə rá fə́fa wsha ndza njə mələ kala tsa tsə́ ri?" əkwə. Təmburi tsətsə, ba njə ɗa lə və nkwa ndza njə nata Yesu tə. 10Venkwa kə mbəlyi kə mnə Yesu zhinikəgwa səkə tə gə vəcə Hyalatəmwə kə hyá lie gə tsa, ba hyá gərətə zaka wsha kə hyá mələtə tə́ Yesu. Ba Yesu kata hyá, a ba li lə hyá dzəgə mələmi ndza mbəlyi ka lə Baitsaida, waləka hyá kutəra-rahya kalə. 11A má vi kə mbəlyi fatə nee, wuri Yesu kə li lə mbəlyi-njə ná, ba hyá tlagwa zəlitə njə́ kúkulə. Má səkə və́ mbəlyi ngyi səkə tá njə́ ná, ba njə kə́lə hyá lə hwi kutə; ba njə gərətə vəcə tə́ hyá mbweghe zəmə mbəgə Hyalatəmwə, a ba mbə́tə mbəlyi kə shiligi ɗa hyá. 12Má vi kə tikwari səkə mənə, ba mbəlyi kə zəli Yesu mungə-ɓwagəghitə ngyi səkə gə sha njə́ nee, "Gə sha mbəlyi ngyi, a hyá lie və wsi kə zəmə lə nkwa kə hya va mbəlyi kwa giwe tə nkwa ngyi lə mə mələmi; təmburi nkwaa, gamba ndangə, ya shə wə," əkwə hyá. 13"Nggərəkə wa wsi kə zəmə tə́ hyá, yə lə ghi-yə!" əkwə Yesu sha mbəlyi kə zəli njə́ ngyi. "Á! Waləka səmi ɗafa mcifə ba kələpə ɓwagə, tsá va yə́ kalə! Na "i a yə́ parashə wsi kə zəmə tə́ zaka mbəlyi ngyi ná?" əkwə hyá. 14(Má paɗə mbəlyi ngyi mamə ná, kə mələtə dəbuwi mcifə zhilyi mə hyá.) Ba Yesu gə sha mbəlyi kə zəli njə́ nee, "Gə wa sha mbəlyi, njigwe hyá məndzə kəbwata-kəbwata, mcifəmtsi-mcifəmtsi," əkwə. 15Ba mbəlyi kə zəli njə́ ngyi gə sha mbəlyi, ba hyá njigwe məndzə-məndzə mənə. 16Ba Yesu kələtə səmi ɗafa mcifəa ba kələpə ɓwagəa, ba latə kəma tamwə, a "usa Hyalatəmwə; ba njə wtləwtləlyə ɗafa lə kələpə tsa, a nggərəkə tə́ mbəlyi kə zəli njə́, a hyá ntəntəkərəshə tə́ mbəlyi nggərəɓɓi məndzə ngyi mənə. 17Ba wamara mdi zəmə ɗafaa, ba buhə və! Má məngushingushi ɗafa kə ncini va mbəlyi ngyi ná, kwacike mungə-ɓwagəghitə mbəlyi wsətə nkyar, nkyarrə. 18Má tə wuntə vi, tə mələ adəwa Yesu, njə́ kutəra-ranjə; mbəlyi kə zəli njə́ mwa, tá njə́ hyá. Ba njə yiwi va hyá nee, "Karə nə, waá kwə mbəlyi sha ka rá ri?" əkwə. 19Ba hyá gə nee, "Yohana mdi kə mələ batizəma na, kwə wuntyi mbəlyi; má kwə wuntyi, Iliya na; má kwə wuntyi mwa, wuntə mə zakuri hyi kə gə vəcə Hyalatəmwə zamə tá shi, tsá kə zhinikəgwa səkə lə mkyə, awar," əkwə hyá. 20"Karə yə kwa ngayə nə, waá kwə yə sha ka rá ri?" əkwə Yesu sha hyá. "Na nə, Kristi Mdi kə mnə Hyalatəmwə na!" əkwə Bitrus. 21Ba Yesu "yəmə mbəlyi kə zəli njə́ nee, washə hyá gərəshə tə́ mdi nee, Kristi Mdi kə mnə Hyalatəmwə njə, əkwə wə. 22Ba njə gə sha hyá mwa dəwa nee, "Zəgwi ra Za dzəgə sa bwanyə dabwaa; təmburi mbəlyi kukulə ká Yahuda, lə mbəlyi kukulə mə ká mələ sarəka, ba mala-mala kə sənata wada ra Musa—kə́rəpi-hya dzəgə dlənata njə́, a pətləshə njə́. A má tə kwá makənə hya-ranjə kwa kúlə, njə dzəgə tlagwa lə mkyə səmə kwa kúlə!" əkwə njə sha hyá. 23Ba Yesu gə sha hyá, paɗə-hya, nee, "Má wamara mdi kə "i zəli rá nə, ba mdi shə lantə ghi tá ghi-njə, a ba ɗatə yə tá mtə wamara vi səkwa təmburi rá, nda səkə njə səkə zəli rá. 24Təmburi má wamara mdi kə "i ya mkyə-njə vashə njə mtə səkwa təmburi rá, mdi shə dzəgə ndafə tə mkyə-njə; a má mdi kə ɗatə yə tá mtə səkwa təmburi rá, njə dzəgə tlayi mkyə ndangə. 25Má ba mdi tlayi zaka wsha kwa wdunya paɗə, a má mkyə-njə mwa, wuri kə za səkwa tə ná, waá rəba mə ri? 26"Má mdi kə həwə zhərəshə va rá ba va wsi ndza rá tətəkə tə́ mbəlyi nə, mdi shə tsá dzəgə həwə zhərəshə tə́ Zəgwi ra Za və dəwa, na njə kə dzəgə səkə mə kulə-njə lə kulə kambi Ta-ranjə, nkyahə lə mbəlyi kə mnə Hyalatəmwə səkwa məɓa tamwə. 27Yira gə sha yə jiri mwa, wuntyi mbəlyi tsá shə mə yə tə nkwaa ndzaranjəa, tsá ndza njə nee, ka mtə hyá hataba nda səkə hyá nata səkə zəmə mbəgə Hyalatəmwə wə," əkwə Yesu sha hyá. 28Má kətərəmbwe hya təkəsə ná, ba Yesu kata Bitrus ba Yohana hyá lə Yakubu, a ba li lə hyá dzəmə wuntə mwə ka mələ adəwa. 29Má tə mələ adəwa Yesu ná, ba kəma-ranjə mbərəntə pa; lə"use-ranjə mwa ná, ba mbərə ɓyanggə wanggə! 30Tsa"a kwə hyá nə nkwa ná, na wuntyi mbəlyi ɓwagə ngyi tə ɓwa vəcə lə Yesu. Má mbəlyi ngyi ná, ndana yə Musa hyá lə Iliya; 31má pa-rahya ná, wanggə va səkwa-rahya məɓa tamwə. Ba hyá gə vəcə lə Yesu mbweghe mtə-njə kə dzəgə mələgwa mə Urushalima tsa. 32Má yə Bitrus makənə-hya tsa ná, wuri hya kə tsəshə hyá; a má venkwashə, ba hyá fəri, a ba nata pa ra Yesu wanggə lə mbəlyi ɓwagə mətlətə tá njə́ ngyi. 33Má vi ndza mbəlyi ɓwagə ngyi tə hwə tá Yesu ná, ba Bitrus gə sha Yesu nee, "Mala, dandərəa ndza-ramyi tə nkwaa! Yə́ mələ yə gəlike makənə—patlə tazhe na, patlə nga Musa, ba nga Iliya dəwa," əkwə njə; a vá sənata vəcə kə njə gə njə wə. 34Má tə gə vəcəa Bitrus mwa ná, hələkəkəkkə kulyaɓa səkə nkələshə nkwa tá hyá lə shinankwə zərəppi; ba nggadləni ɗa mbəlyi kə zəli Yesu ngyi. 35Má shilyə mə kulyaɓa tsa ná, ba vəcə gəgwa nee, "Njə́a Zəgwi-tara kə rá ntashə! Nka wa tləmə tá vəcə-njə!" əkwə. 36Má vi kə gəgwa ra vəcə tsa kəri ná, tsa"a kwə hyá ná, waləka Yesu kutəra-ranjə tsá təɓa; wuri yə Musa hyá lə Iliya kə li. Má mbəlyi kə zəli Yesu ngyi ná, ba hyá njigwe divvi lə habarəa mə ghi, kəlama gərəshə tə́ mdi mə vie hyi. 37Má kəri ra nkwa-ranjə, səkwa kə hyá səkwa mə mwə tsa mənə, ba mbəlyi kúkulə səkə tsənitəgwa tá Yesu. 38Ba wuntə mdi mə hyá gə nee, "Mala, titihwə na rá! Zhihwi tá zəgwi-tara tsa, ba na vweta njə́—alá njə́ tsa kutə va rá. 39Hyala ndza tsə́ njə́ dzədzəguffi, a ɗa njə́ dabwaa, ndaka latə njə́ tə ka gurappə. Má zəgwie, ndaka ɗa wá njə, a tətaɓəligwa tə ka, tsəkuffə lə pwə tá mnyə. Ka mbəlata njə́ hyala tsa wə, se ɗa njə́ akə. 40Ba rá gədyi va mbəlyi kə zəli na, a hyá dləntə hyala tsa tá njə́; a ndyarə hyá və," əkwə ta ra zəgwie sha Yesu. 41Ba Yesu gə sha hyá nee, "Yə mbəlyi má mbərəsa handa! Wuri yə kə za! Yira sa bwanyə va yə; tsəma mələ rá lə yə nda ndza yə mbərəsa ndangə, kwə yə ri, mbəlyi-ra?" əkwə. Ba njə gə sha ta ra zəgwi tsa nee, "Nggə zəgwi-ranga shə shalyi," əkwə. 42Má tə səkə zəgwie ná, ba hyala tsa kətə njə́ tá ghi, a latə tə ka ɓəra"a, a tətaɓəligwa zəgwie tə ka. "Wshakatahə, hyala! Hwə tá ghi zəgwie!" əkwə Yesu sha hyala tsa. Həlattsə hyala tsa hwə tá ghi zəgwie; zəgwie mwa ná, ba njigwe kulingə. Ba Yesu nggərəkə njə́ tə́ ta-ranjə. 43Paɗə mbəlyi təɓa ná, ba hyá ndayə va dənama ra Hyalatəmwə. Má səfə mbəlyi ndayə va wamara wsi ndza Yesu mələ ná, ba njə zhini gə sha mbəlyi kə zəli njə́ nee, 44"Á yə tsəyi vəcə-ra tsa kwa mni-yə dandərəa nee, mbəlyi dzəgə tsə́ Zəgwi ra Za, a fə tə pəla tə́ mbəlyi kə dzəgə ɗa njə́," əkwə. 45Má mbəlyi kə zəli Yesu mwa ná, vá sənata wsi mə vəcəa hyá wə; wuri kə mbushəgwa va hyá vashə hyá sənata. Tə ɗa hyá nggadləni va yiwi wsi mə vəcə tsa mwa. 46Ba nggərə ghəpi tlagwa kwalyə mbəlyi kə zəli Yesu nee, "Waá mdi kulə mə myi ri?" əkwə hyá. 47Má Yesu mwa, wuri kə sənata zəzi kwa mni-hya. Təmburi tsətsə, ba njə kakə wuntə zəgwi dabatlyəa, ba tlətəyi vari njə́, 48a ba gə sha hyá nee, "Wamara mdi kə kə́lə zəgwi kala tsa lə hwi kutə səkwa təmburi rá, wuri mdi shə kə kə́lə rá dəwa. Má mdi kə kə́lə rá mwa, wuri njə kə kə́lə Mdi kə mnəkə rá səkə dəwa. Má mdi kə wtəntə ghi-njə, a fəyə ghi-njə ka tsá kwanahə, njə́ mdi kulə mə yə," əkwə Yesu sha hyá. 49Ba Yohana gə nee, "Mala, wuri yə́ kə nata wuntə mdi, a njə dləntə hyala tá mbəlyi lə barəka ra tli-nga; ba yə́ gə sha njə́ nee, 'Wá mələ na tsətsə wə!' əkwə yə́, təmburi mə myi njə wə," əkwə. 50Ba Yesu gə sha hyá nee, "Wá nka njə́ yə wə; təmburi wamara mdi kama ka dawa-ramyi nə, tá myi njə," əkwə. 51Má vi kə vi kə kə́lə Yesu dzəmə tamwə hələgitəgwa, ba njə lantə nggadləni, a ba tsəshə hunkwa kə dzəmə Urushalima. 52Ba njə mnəkə wuntyi mbəlyi təkəma-təkəma; ba mbəlyi ngyi li dzəmə kwa wuntə mələmi ká Samariya tazhe hitə zaka wsha nda səkə njə dzəmə. 53Má mbəlyi mə mələmi tsa ná, ba kə́lyə kə ɗa yə tá kə́lə Yesu, təmburi hyá sənata nee, njə́ "i dzəmə Urushalima. 54Má vi kə Yakubu hyá lə Yohana nata wsi kə ká Samariya ngyi mələtə tsa ná, ba hyá gə nee, "Tlamda, kə ɗatə yə na tə́ a yə́ kə́lə ghwi səkwa mə tamwə, a wtsantə hyá lə paɗə ná?" əkwə. 55Ba Yesu mbəralyəgwa, a ɗa hyá va vəcə kə hyá gətə tsa. 56Ba hyá tlagwa li dzəmə wuntə mələmi. 57Má kwa hunkwa kə dzəmə Urushalima ná, ba wuntə mdi səkə gə sha Yesu nee, "Yira zəli na bakəma." 58Ba Yesu gə sha njə́ nee, "Mandara makwagula lə yə "yə, ya tsá va hyá; a má Zəgwi ra Za ná, nkwa shə va njə́ mandara kə hya wə," əkwə. 59Ba Yesu gə sha wuntə mdi mwa dəwa nee, "Ndə na zəli rá," əkwə. "Tlamda, mbəlata rá nkwa, yira dzəgə lántə ta-tara haba, nda səkə rá səkə zəli na," əkwə mdie. 60Ba Yesu gə sha njə́ nee, "Dlənata mdi kə mtə-mtə, a mbəlyi kə mtə-mtə dzəgə lántə njə́! Má na nə, mayi wtləshə nkwa lə vəcə zəmə mbəgə Hyalatəmwə," əkwə. 61Ba wuntə mdi gə sha Yesu nee, "Tlamda, yira zəli na; a má wsi və rá va na kalə nda səkə rá zəli na ki, ɗatə rá yə tə́ a rá lie gə sha mbəlyi hankyə ya-ra nee, 'Wuri rá kə li,' əkwə rá sha hyá." 62Ba Yesu gə sha njə́ nee, "Má mdi kə wza lə tlá, a tsəyi garəma, má ba mdi shə nənə nkwa kətərəmbwi ki, wza-ranjə tsa dzəgə wdzə. Tsətsə lə mdi kə "i zəli rá mwa: má ba njə nənə nkwa kətərəmbwi, kandə njə dzəmə mbəgə Hyalatəmwə wə," əkwə Yesu.


text: 1Magurlom nakə tə zalay magurlom i Pak aye na, mazlambar ta hatsiye. Ahəl i magurlom tay niye na, tə ndayawa wu mənday tay nakə tə zalay «peŋ» aye na, gəɗe faya bay. 2A həlay i magurlom eye niye na, bagwar hay i ndo neheye tə vəlaway wu a Mbəlom aye ta ndo neheye tə dzaŋgawa bazlam i Mbəlom mapala eye aye ta pəla tsəveɗ ka məkəɗe na Yesu. Ane tuk na, ta dzədzar ta ndo hay. 3Fakalaw a fələkway a bo a Yudas nakə tə zalay Iskariyot aye. Neŋgeye na, nəte mə walaŋ i gawla i Yesu niye hay kuro gər eye sulo, aye. 4Yudas a həl bo a ye ka təv i bagwar hay i ndo neheye tə vəlaway wu a Mbəlom aye ada ka təv i bagwar i sidzew neheye ta tsəpawa gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom aye. A ye na, hərwi mapəle tsəveɗ ka məge ɗaf ka Yesu. 5A yatay a gər a ndo niye hay haladzay, tə gwaɗay: «Nəmaa vəlakeye dala.» 6Yudas a tsəne andza niye na, a təma bazlam tay niye. Tsa na, a maw abəra ka təv tay, a ye a pəla wewer ada həlay nakə lele eye hərwi məge ɗaf ka Yesu ndo hay ta səriye faya bay aye. 7Yaw! Ahəl nakə tə ndayawa wu mənday nakə gəɗe faya bay aye na, pat i məkəɗe təɓaŋ hərwi məde wu mənday i Pak aye kə husaw tuk. 8Yesu a slər Piyer ta Yuhana, a gwaɗatay: «Dum ta dumakway wu mənday i magurlom i Pak nakə ka ndayakweye.» 9Piyer ta Yuhana ta tsətsah faya, tə gwaɗay: «A saka nəmaâ daka ɗaf na, ka waray?» 10Yesu a mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Tsənum lele! Taɗə faya ka deyumeye, ka ndislum a wuzlahgəma na, ka ndzumeye a gər a ndo faya ma zliye yam ta gəzla aye. Pumay bəzay hus a gay nakə ma fələkwiye a ɗəma aye, 11ada gwaɗumay a ndo i gay niye: “Miter a tsətsah fakaya, a gwaɗaka: Gay nakə nəmaa ndiye wu mənday i magurlom i Pak ta gawla ga hay aye na, məŋgay?” 12Ka tsətsahum andza niye na, ma ɗakumeye faya ka gay nakə ka gər i gay neŋgeɗ aye. Huɗ i gay niye na, bagwar eye. Wu hay maləva bo eye mə ɗəma. Ka dumeye wu mənday i magurlom i Pak na, mə ɗəma.» 13Gawla i Yesu niye hay sulo eye tə həl bo ti ye. Ti ye naha na, tə ndzay a gər andza nakə Yesu a tsikatay aye. Tsa na, tə da wu mənday i Pak mə ɗəma. 14Həlay i mənde wu mənday niye a sla na, Yesu ta ndo i maslaŋ ŋgay hay ti ye naha, tə ndza hərwi mənde wu mənday. 15A gwaɗatay: «Na ta giye ɗəretsətseh na, a seŋ haladzay mənde wu mənday i magurlom i Pak nakay tage nəkurom təday. 16Ayaw! Neŋ faya na tsikakumeye, ɗaɗa na ta ndiye wu mənday nakay sa bay hus a pat nakə deɗek ŋgay eye ma giye bo ma Bəy i Mbəlom aye.» 17Ma dəba eye na, a zla gəvet, a rah ha ta wu məsay. A gay naha sɨsœ a Mbəlom. Tsa na, a gwaɗ: «Zlum gəvet nakay ada kâ sum wu məsay nakay mə ɗəma aye. 18Neŋ faya na tsikakumeye, na ta siye wu məse nakay sa bay ka madazlay anəke hus a pat nakə Bəy i Mbəlom ma deyeweye aye.» 19Tsa na, a zla peŋ, a gay naha sɨsœ a Mbəlom. Ma dəba eye na, a ŋgəna ha peŋ niye, a vəlatay a gawla ŋgay hay, a gwaɗatay: «Nakay na, bo ga, mavəla eye hərwi kurom. Gum ha andza nakay huya hərwi ada kâ dzalum ha ka neŋ.» 20Ma dəba i mənde wu mənday niye na, a zla gəvet, a gwaɗatay: «Wu məse nakay na, bambaz ga nakə Mbəlom ma ɓariye dzam ta ndo hay aye. Ta mbəɗiye ha na, hərwi kurom. 21Ane tuk na, zəbum ndo nakə ma giye fagaya ɗaf aye na, faya ka ndayakweye wu mənday dziye. 22Neŋ Wawa i Ndo na mətiye andza nakə Ɗerewel i Mbəlom a tsik aye. Ane tuk na, ɗəretsətseh ka gər i ndo nakə ma giye fagaya ɗaf aye.» 23Gawla ŋgay hay tə tsəne andza niye na, ta dazlay a matsətsehe ka bo mə walaŋ tay, tə gwaɗ: «Way nakə mata ge andza niye mə walaŋ kway na, way?» 24Ma dəba eye na, gawla i Yesu hay ta dazlay məkəɗe wuway mə walaŋ tay haladzay, tə gwaɗ: «Way nakə mə walaŋ kway nakay neŋgeye bagwar eye na, way?» 25Yesu a gwaɗatay: «Bəy bagwar eye i gəma hay faya ta ləviye bəy hay. Ndo neheye gədaŋ tay andaya aye na, a satay dzam ta ndo hay. 26Ane tuk na, nəkurom na, kâ gum andza nəteye təbey! Ɗuh na, ndo nakə bagwar eye na, mâ təra andza wawa eye tsekweŋ ada ndo nakə ma ləviye ndo hay aye na, mâ təra ndo i məsler. 27«Ayaw! Bagwar eye na, way tuk? Ndo nakə neŋgeye mandza eye ta geye məsler ka həlay aye tsukuɗu ndo məge məsler ba? Bagwar eye na, ndo nakə ta geye məsler aye bəɗaw? Andza niye, neŋ nakay anaŋ mə walaŋ kurom anəke aye, neŋ na, andza ndo i məsler. 28«Nəkurom na, ka ndzum ka təv ga. Ka zlum ŋgatay ma wuzlah i ɗəretsətseh nakə tə geŋ aye haladzay. 29Neŋ bəbay na, na vəlakumeye Bəy i Mbəlom andza bəba ga Mbəlom nakə a vəleŋ aye. 30Ka ndayumeye ada ka sumeye wu məsay tage neŋ ma Bəy ga, ada ka ta ndzumeye ka təv məndze i bəy hərwi məge sariya ka gwala i Israyel neheye kuro gər eye sulo aye.» 31Yesu a gwaɗay a Simoŋ Piyer: «Simoŋ, Simoŋ tsəne! Fakalaw kə huta gədaŋ məɓəle kurom ha, ma həviye kurom andza mahəve daw nakə ta həvawa hərwi maŋgəne tay ha ka bo abəra ta dzəndzar aye. 32Ane tuk na, neŋ na ɗuwulay me a Mbəlom hərwi yak. Na ɗuwulay me a Mbəlom na, hərwi ada mədzal gər yak ka neŋ mâ ge bəle bay. Ka tsətsah məpəse me na, vəlatay gədaŋ a malamar yak hay.» 33Piyer a gwaɗay: «Bəy Maduweŋ, neŋ na, maləva bo eye kwa mede a daŋgay ka deyemeye salamay. Kwa məməte, ka mətameye salamay!» 34Yesu a mbəɗay faya, a gwaɗay: «Ka tsik na, deɗek ŋgway ɗaw Piyer. Tsəne! Na tsikakeye, bəgom nakay dzagulok ma ta zlahiye na, ɓa ka gwaɗ sik mahkar ka sər neŋ bay.» 35Yesu a gwaɗatay a gawla ŋgay hay sa: «Ahəl niye na slər kurom ha ze dala, ze gwezem, ze tahərak mə sik na, wuray kə kətsakum ɗaw?» Ta mbəɗay faya: «Wuray kwa tsekweŋ kə kətsamay bay.» 36Yesu a gwaɗatay: «Anəke ɗuh na, ndo nakə suloy ŋgay andaya aye na, mâ həl. Ndo nakə gwezem ŋgay andaya aye na, mâ zla dərmak. Ada ndo nakə maslalam ŋgay andaya bay aye na, mâ səkəm ha rəkwat ŋgay ada mâ səkəm maslalam. 37Hərwi mawatsa eye mə Ɗerewel i Mbəlom na, tə gwaɗ: “Neŋgeye na, ndo hay tə pasla na a walaŋ i ndo i məkəɗe ndo hay.” Na tsikakumeye: Wu nakə Ɗerewel i Mbəlom a tsik aye na, ma giye bo tebiye.» 38Gawla ŋgay hay tə gwaɗay: «Bəy Maduweŋ, maslalam hay anaŋ sulo.» Yesu a mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Niye na, ɗa kə sla.» 39Ma dəba aye na, Yesu a ye abəra ka təv niye, a ye a tsal a Mahəmba i Tetəɗœz andza nakə a gawa ha aye. Gawla ŋgay hay tə pay bəzay. 40Tə ndisl naha a ɗəma na, Yesu a gwaɗatay: «Ɗuwulumay me a Mbəlom hərwi ada kâ dəɗum a masəpete i Fakalaw bay.» 41Tsa na, a gər tay ha gawla ŋgay hay. A ye abəra ka təv tay əzaɗ dəreŋ tsekweŋ tsa. A ye naha a dəkw gurmets ka dala, a ɗuwulay me a Mbəlom, 42a gwaɗ: «Bəba, taɗə ka wuɗa na, zla fagaya abəra ɗəretsətseh nakay na siye tey! Ane tuk na, ge na, andza nakə a saka aye bəna, andza nakə a seŋ a neŋ aye bay.» [ 43Tsa na, gawla i Mbəlom a mbəzlaw mə mbəlom, a yaw a bəzay ha bo hərwi məvəlay gədaŋ. 44Yesu a dzədzar, mədzal gər ŋgay a mbəɗa haladzay. A ɗuwulay me a Mbəlom ta gədaŋ sa. Merəɓe nakə faya aye na, a təra andza bambaz nakə a təkw ka dala təluk təluk aye.] 45A ndəv ha maɗuwulay me a Mbəlom na, a mbəɗa gər ka təv i gawla ŋgay hay. A ye naha a ndzatay a gər na, nəteye mandzahəra eye. Madagər a gatay hərwi ɗərev a ndalatay. 46A gwaɗatay: «Lətsum, ɗuwulumay me a Mbəlom hərwi ada kâ dəɗum a masəpete i Fakalaw bay.» 47Ahəl nakə Yesu faya ma tsikiye me mba aye na, ndo hay haladzay ti ye naha. Maa ndzatay naha kame na, Yudas neŋgeye nakə nəte mə walaŋ i gawla i Yesu hay kuro gər eye sulo aye. A ye naha bəse ka təv i Yesu hərwi məgəse na ka bo təmbolok təmbolok. 48Ane tuk na, Yesu a gwaɗay: «Yudas, ka giye ɗaf ka neŋ Wawa i Ndo na, ta məgəse ga ka bo təmbolok təmbolok ɗaw?» 49Gawla i Yesu hay tə ŋgatay a wu niye hay faya ma giye bo andza niye na, ta tsətsah faya, tə gwaɗay: «Bəy Maduweŋ, nəmaa watsa tay ta maslalam ɗaw?» 50Tsa na, ndo nəte mə walaŋ tay a fay a ndo i məsler i bagwar i ndo məvəlaway wu a Mbəlom, a ɗəsay na zləm i həlay i mənday fats ka dala. 51Ane tuk na, Yesu a gwaɗatay a gawla ŋgay hay: «Gərum tay ha, niye na, ɗa.» Tsa na, a lamay a zləm i ndo niye, a paha suwuɗ suwuɗ. 52Tsa na, Yesu a tsikatay a bagwar i ndo neheye tə vəlaway wu a Mbəlom aye, a bagwar hay i ndo matsəpe gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom hay ada a madugula i Yahuda niye hay ti ye naha faya mata gəse na aye, a gwaɗatay: «Ka yumaw fagaya ta maslalam kurom hay ada ta sakwal kurom andza ta gəsiye ndo i məkal ɗaw? 53Ada pat pat ka ndzawakwa ka bo dziye mə gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom na, ka pəlum tsəveɗ məgəse ga bay. Ane tuk na, i kurom na, həlay eye kə sla tuk, ada həlay i ndo nakə ma ləvoŋ aye ma bəziye ha gədaŋ ŋgay.» 54Tə gəs na Yesu, ti ye ha a gay i bagwar i ndo məvəlaway wu a Mbəlom. Piyer na, a patay naha bəzay ma dəba dəreŋ. 55Ma dalamətagay i gay niye na, ta vat ako ma wuzlah eye. Ndo hay nəteye mandza eye ka ako eye niye. Piyer a ye naha a ndza ka təv tay dərmak. 56Ŋgwas wuray andaya a gawa məsler mə gay eye niye a ŋgatay a Piyer mandza eye ka ako. A zəba faya, a ndazl na Piyer lele. Tsa na, a gwaɗ: «Nəkar dərmak na, ndo i Yesu.» 57Ane tuk na, Piyer a mbəɗay faya a ŋgwas niye, a gwaɗay: «Aʼay! Na sər na bay!» 58Məndze tsekweŋ na, ndo mekeleŋ eye a ŋgatay a Piyer, a gwaɗay: «Nəkar dərmak na, nəte mə walaŋ i gawla i Yesu hay!» Piyer a gwaɗay a ndo niye: «Aʼay! Neŋ na mə walaŋ tay bay.» 59A ndza ma dəba eye tsekweŋ mazlambar ɓəre nəte na, ndo mekeleŋ eye a tsik sa, a gwaɗ: «Ta deɗek ndo nakay na, tə ndzawa tə Yesu dərmak! Sa tsa na, neŋgeye ndo i Galile hay.» 60Ane tuk na, Piyer a mbəɗay faya, a gwaɗay: «A saka məgweɗe mey na, na sər bay.» Kwayaŋŋa ahəl nakə faya ma tsikiye me mba aye na, dzagulok a zlaha. 61Bəy Maduweŋ a mbəɗa bo, a ndazl naha Piyer ndzuzle a ɗəre. Tsa na, wu nakə Yesu a tsikay a Piyer aye na, a mayaw a gər tuk. A gwaɗay na: «Bəgom dzagulok ma ta zlahiye na, ɓa ka gwaɗ sik mahkar ka sər neŋ bay.» 62Tsa na, Piyer a yaw abəra ma dalamətagay, a tuwa tsɨɗuk tsɨɗuk. 63Ndo neheye ta tsəpawa Yesu aye, tə ŋgwasawa ka Yesu ada tə kəɗawa na. 64Tə mbuzaway na ɗəre ada ta tsətsahawa faya, tə gwaɗaway: «Nəkar na, Kəriste ba! Tsikamay, maa faka na, way?» 65Ada tə tsikaway wu siye hay haladzay hərwi mətsaɗay a Yesu. 66Ɗəre a tsaɗa na, madugula i Yahuda hay, bagwar hay i ndo neheye tə vəlaway wu a Mbəlom aye ta ndo mədzaŋgawa bazlam i Mbəlom mapala eye hay tə haya gər. Tsa na, ti ye ha Yesu kame i sariya tay. 67Ti ye naha ta tsətsah faya, tə gwaɗay: «Nəkar na, Kəriste ɗaw? Tsikamay tey!» Yesu a mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Kwa taɗə na tsikakum bəbay na, ka təmumeye bay, 68ada taɗə na tsətsah fakuma na, ka mbəɗumeŋeye faya bay. 69Ane tuk na, sərum ha kwa anəke Wawa i Ndo ma ndziye tə həlay i mənday i Mbəlom gədaŋ eye.» 70Tsa na, nəteye niye tebiye tə gwaɗay: «Azlakwa nəkar na, Wawa i Mbəlom ɗaw?» Yesu a mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Bo kurom eye ka gwaɗum neŋ neŋgeye.» 71Tə tsəne andza niye na, tə gwaɗ: «Ka pəlakweye na, sa mey. Ɓa bo kway eye ka tsənakwa wu neheye a tsik tə bazlam ŋgay aye.»