text: 1Lokɨ Jəju ɨsɨ tḛḛ me kəy tɨ lə Luwə ɨsɨ aw nɨngə, nje ndo lie kare əl-e ə nə: «NJe ndo dɨje, oo mbal je kɨ rai kəy, kɨ kəy je kɨ boy boy kɨ əti ɓəl kɨ dum kam!» 2Jəju təl əl-e ə nə: «O kəy je kɨ boy boy kam majɨ, mbal kare kɨ a nay kadɨ ɨsɨ dɔ made tɨ goto; a budi-de nangɨ mur mur.» 3Go tɨ, lokɨ Jəju aw ɨsɨ dɔ mbal kagɨ bɨni je tɨ, sɔbɨ dɔ kəy lə Luwə. Pɨyər nɨm, Jakɨ nɨm, Ja̰ nɨm, Andɨre nɨm, dəji-e ta lokɨ əi sie kɨ karde əi nə: 4«Əl-je adɨ j-o, dɔkagɨlo kɨ ra tɨ ə nḛ je kɨn a rai nḛ ə? Ə nḛ kɔjɨ kɨ ban ə a tɔjɨ kadɨ jɨ gər təkɨ nḛ je kɨn pətɨ a ɨndəi ngangɨde ə?» 5Lo kɨn tɨ Jəju lə rɔne əl-de ə nə: «Ɨndəi kəm-kədɨ dɔ rɔsi tɨ, adi dəw ədɨ səsi al. 6Dɨje ngay a rəi kɨ tɔm, a əli əi nə: “Mi ə mi Kɨrɨsɨ”, nɨngə a ɓuki dɨje ngay wale tɔ. 7Lokɨ a oi ka̰ rɔ je kɨ e səsi ɓasi, kɨ poy rɔ je kɨ e sa̰y, adi ɓəl ra səsi al. Re e ri ri ka nḛ je kɨn a rəi, nə e dɔbəy ndɔ al ɓəy. 8Gɨn ɓe madɨ a aw rɔ dɔ gɨn ɓe madɨne, ko̰ɓe madɨ a aw rɔ dɔ ko̰ɓe madɨne tɨ; dɔnangɨ a yəkɨ je, ɓo a o̰ je kɨ lo je kɨ dangɨ dangɨ, nə nḛ je kɨn a toi tə lo kɨlə ngɨrə to ndoo kɨ a ra dəne kɨn be ɓəy. 9Nɨngə kɨ ɔjɨ dɔsi səi je wa, majɨ kadɨ ɨsi dɔ njasi tɨ majɨ, tadɔ dɨje a awi səsi lo gangɨ ta je tɨ, a tɨndəi səsi gɨn kəy kaw-naa je tɨ. A awi səsi kadɨ ai no̰ njé ko̰ɓe je tɨ, kɨ no̰ ngar je tɨ kɨ boy kɨ mbata ləm. Lo kɨn tɨ a e ta rəbɨ kɨ kadɨ a ɨngəəi najɨ kɨ ma kɨ dɔm tɨ rɔsi tɨ. 10NGata nɨngə, nḛ kɨ dɔsa̰y, sɔbɨ kadɨ Poy Ta kɨ Majɨ osɨ mbi dɨje tɨ kɨ dɔnangɨ tɨ ne pətɨ. 11Lokɨ a uwəi səsi kadɨ a awi səsi lo gangɨ ta tɨ, onosi kadɨ mesi ɓəl, kə nə se ta ri ə a əli no̰ njé gangɨ ta je tɨ wa? Ta wa kɨ Luwə a ɨndə tasi tɨ loe tɨ no̰o̰ kɨn ə əli-de par. Tadɔ e səi je wa ə a əli ta al, nə e NDɨl Luwə ə a ɨndə tasi tɨ kadɨ əli. 12NGakonaa je a uni dɔ-naa awii lo tɔl-naa tɨ, baw ngon a aw kɨ ngon kadɨ tɔli-e kɔ, nɨngə ngan je, mede a majal kɨ njé kojɨ-de je, ə a uni dɔde awi kadɨ tɔli-de tɔ. 13Dɨje pətɨ mede a majal səsi kɨ mbata ləm, nə dəw kɨ uwə tɔgɨne ba bɨtɨ dɔbəy tɨ a ɨngə kajɨ. 14«Nɨngə lokɨ a oi dəw kɨ nje ra nḛ kɨ kɔbɨ, kɨ nje tujɨ lo, kɨ a uwə lo kɨsɨ lo tɨ kɨ e lo kɨ sɔbɨ kadɨ e tɨ al. Majɨ kadɨ dəw kɨ nje tɨdə nḛ je kɨn gər gɨne majɨ. Nɨngə njé kɨ ɨsi Jude tɨ a a̰yḭ-naa kɨ dɔ mbal je tɨ. 15Dəw kɨ ɨsɨ dɔ kəy tɨ a ur nangɨ ɓa a aw me kəy tɨ kadɨ tə un nḛ madɨ tḛḛ-n al. 16Dəw kɨ a e me ndɔr tɨ, a asɨ kadɨ təl re ɓe un kɨbɨ rɔne al. 17NDɔe tɨ no̰o̰ kɨn, kəm-to-ndoo kɨ ga̰e goto a e lə dəne je kɨ njé səm, kɨ njé kadɨ mba ngan je. 18Əli ta kɨ Luwə kadɨ nḛ kɨn ra nḛ ɓara al. 19Kɨ rɔjetɨ, a e dɔkagɨlo ko̰ kɨ dəw oo ndɔ kare al ɓəy. Lo kɨlə ngɨrə dɔra̰ kɨ dɔnangɨ tɨ, kɨ Luwə ɨndə-n nḛ je nu, bɨtɨ ɓone, dəw oo ko ko̰ kɨn nja kare al, taa dəw a oo ko ko̰ kɨn gogɨ al tɔ. 20Re Ɓaɓe uwə ta ndɔ je kɨn gangɨ al ə, dəw kare kɨ a ɨsɨ kɨ dɔne taa goto. Nə kɨ mbata lə dɨje kɨ e wa mbətɨ-de, tə dɨje ləne kɨn ə, uwə-n ta ndɔ je kɨn gangɨ 21NGa nɨngə, re dəw əl səsi ə nə: “Kɨrɨsɨ, kɨ e Dəw kɨ Luwə mbəte ə aw yo am, e ə aw ne am” ə, adi-e mesi al. 22MBata kɨrɨsɨ je kɨ ngom, kɨ njé kəl kə nə n-əi njé kəl ta je kɨ ta Luwə tɨ, a rəi no̰o̰ tə rai nḛ kɔjɨ kɨ nḛ je kɨ ətɨ ɓəl ɓəl kɨ dum kəl tae. A rai kadɨ tə re to ban ə njé wa kɨ Luwə mbətɨ-de kɨn ka n-ɓuki-de wale. 23E be ə, kadɨ, səi ɨsi dɔ njasi tɨ, m-əl səsi nḛ je kɨn pətɨ kadɨ ɨgəri. 24«Nɨngə, dɔkagɨloe tɨ ka kɨn, go ko̰ je tɨ kɨn ɓa, kadɨ a tḛḛ kəmne al, nay a nda al, 25mee je a ḭḭ kɨ dɔra̰ tɨ tosi kɨ nangɨ, nɨngə tɔgɨ je kɨ me dɔra̰ tɨ a yəki. 26Lo kɨn tɨ ə yə a oi-mi NGon dəw m-a m-re me kɨl ndi tɨ. M-a m-re kɨ tɔgɨ, me kunjɨ tɨ kɨ ətɨ ɓəl. 27M-a m-ɨlə malayka je ləm kadɨ tə dɔ kum dɔnangɨ tɨ kɨ sɔ, a kawi njé kɨ mbəti-de kɨ naa tɨ. A kawi-de ḭḭ ngangɨ dɔnangɨ tɨ kɨ kare tḛḛi e kɨ nungɨ tɨ. 28«Majɨ kadɨ ɨgəri nḛ ndo kɨ dɔ kagɨ mbay-kote tɨ kɨn majɨ. Lokɨ bajie je ɨndəi rungɨru, ə mbie ɨtɨ kɨn nɨngə, ɨgəri kadɨ nay ɓa e ɓasi ngata. 29Be tɔ ə, lokɨ oi nḛ je kɨn rai nḛ nɨngə, majɨ kadɨ ɨgəri təkɨ mi NGon dəw mi ta kəy tɨ, ɓasi rɔsi tɨ. 30Nɨngə təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi, dɨje kɨ ɨsi kɨ dɔde taa ne kɨn a oyi tɨgə al ɓəy ə nḛ je kɨn a rai nḛ. 31Dɔra̰ kɨ dɔnangɨ a gotoi ndɔ madɨ, nə ta ləm a to lo tone tɨ ba ratata kɨ no̰ tɨ. 32«Dəw kare kɨ gər ndɔ ə se dɔ kadɨ kɨ nḛ je kɨn a rai nḛ tɨ goto. Malayka je kɨ dɔra̰ tɨ al nɨm, mi NGon lə Luwə ə wa al nɨm. Dəw ɓa, e Bawje Luwə ba par ə gər. 33Majɨ kadɨ oi go rɔsi, ɨsi dɔgɨ tɨ, tadɔ ɨgəri dɔ kade kɨn al. 34A to tə ta lə dɨngəm kare kɨ ɨyə̰ me kəy ləne ə aw mba kɨn be. Kəte ɓəy taa kadɨ aw, ɨyə̰ kɨlə je kɨ me kəy tɨ ji njé kɨlə je tɨ ləne. Adɨ na̰ na̰ kɨlə kɨ sɔbɨ dɔe kadɨ ra, nɨngə ndəjɨ nje ngəm ta kəy kadɨ ɨsi dɔgɨ tɨ. 35Ə majɨ kadɨ ɨsi dɔgɨ tɨ, tadɔ ɨgəri ndɔ kɨ ɓa nje kəy a re-n al. A re lo sɔlɔ, ə se dan lo tɨ, ə se ndu no̰ kɨnjə tɨ, ə se kɨ sḭ, ɨgəri al. 36Re tḛḛ patɨ nɨngə, kadɨ ɨngə səi dɔ ɓi tɨ al. 37Ta kɨ m-əl səsi kɨn, e dɨje pətɨ ə m-əl-de. Ɨsi dɔ njasi tɨ.»


c: text/html

text: 1Ma əndə nə'unə ətə matəkii agi vii gooŋgaakii, luumə tə ci aahadoonə. Amma goona ɗa ka ci mabizhinə agyanə hiimaakii. 2Ma vii gooŋga ŋga əndə'i ənda, kə kapaa ci ka ci rəgwa ŋga zəmə taa mi patə. Amma ma əndətə matəkii agi vii gooŋga, banyinə tanə cii kəya zəmə. 3Ma əndətə ca zəmə taa mi patə, ga ca bərapaa tə əndətə pooshi ka zəmənə. Ha'ə əsə, ma əndətə ca zəmə banyinə tanə, ga ca lagi gəŋwanə agyanə əndətə ca zəmə uushi'inə patə. Ma bii nyi ha'ə, acii kə ŋgirə Əntaŋfə tə ci ka əndə gooŋga. 4Hə wu saŋə bahə lagi gəŋwanə agyanə əndə slənə ŋga əndə'i ənda? Acii see Slandanəkii nə lagi ka ci gəŋwanə, taa tə'i ma'inə aahakii, taa pooshi. Ka ndzaanə nə ci yadə ma'inə boo, acii ka mbeenə nə Slandanə ka kavənə tə ci ka ndzaanə yadə ma'inə. 5Ma əndə'i ənda, ka banə nə ci, ma əndə'i uusəra, kə palee ka harakii. Əndə'i əndə naakii, ka banə nə ci, uusəranyinə patə uushi rəŋwə nə tii. Taa wu patə, wa ca shii sətə cii kəya hiima, ca ɗatə ha'ə. 6Taa wu patə ca ŋgərə əndə'i uusəra makə maɗuunə uusəra, agi ɗanə nə ci ha'ə kaa ca shii haŋətənə də Slandana. Taa wu patə ca adə zəmə əsə, ŋga'ə ka ci, kaa ca haŋətə tə Slandana makə ɗii ci agi kuyiriinə nə ci tə Əntaŋfə putə ŋga zəməkii. Taa wu patə ca kaaree ka zəmətə əsə, ŋga'ə ka ci kaa ca haŋətə tə Slandana. Agi kuyiriinə nə ci tə Əntaŋfə əsə. 7Pooshi əndə ahadaamə ca ndzaanə wata ka naakii nə tanə. Pooshi əndə ca əntə ka naakii nə əsə. 8Maɗa kə ndzaa amə da i əpinə, ka Slandanə ndzaa amə. Maɗa kə əŋkyaamə əsə, ka Slandanə əŋkyaamə. Taa da i əpinə naamə, taa kə məəkyaamə, patə ŋga Slandanə naamə. 9Acii ma Aləmasiihu, kə əŋki ci, ca maɗətə agi maməətə ənja, kaa ca shii ndzaanə ka Slandanə ŋga ənjitə da i əpinə da maməətə ənji patə. 10Ya ha, ka mi cii kwa lagi gəŋwanə agyanə ndzəkəŋwa? Ya ha əsa, ka mi cii kwa bərapaa tə ndzəkəŋwa? Amə patə na kəŋaanə akəŋwacii Əntaŋfə, ca ɗa kaamə gəŋwanə. 11Acii tə'i manaahəkii asəkə ləkaləkatə oo'i, “Nyi Əntaŋfə ca ba koonə, patənə ŋga ənji na gərə'waanə akəŋwaciiki, patənə ŋga ənji na bagi paŋgəraŋə oo'i, nyi nə Əntaŋfə.” 12Acii ha'ə shii amə oo'i, taa wu patə ahadaamə, kadə nii kəya baabagi slənaakii akəŋwacii Əntaŋfə. 13Makə ha'ə ɗii əna, gaama laalagishi gəŋwanə ahadaamə ma'ə. Ma ɗanuunə, ɗatəmə hiima acii goona ɗii sətə ca kavə tə ndzəkəŋushi'inuunə kaa ca ŋusləgi a rəgwa Əntaŋfə. 14Ma nyi, əndə ŋga Slandanaamə Yeesu nə nyi. Kə shii nyi weewee pooshi tsarə ŋga zəmə ətə ajijinə akəŋwacii Əntaŋfə. Amma maɗa kə ŋgirə əndə'i əndə zəmə makə ajijinə, yoo, wa ca bwasee ka adə zəməkii. 15Acii maɗa kə gwazəgi hiima ŋga ndzəkəŋu acii putə ŋga zəmətə cii kwa zəmə, paa hə agi uuɗənə tə ci ma'ə ətsa. Ga ha luuvə kaa ha adə zəmətə ca kavə tə ndzəkəŋu ka zanə, acii ka putaakii əŋki Aləmasiihu. 16Taa ŋga'ə ka hə nə səkii, ga ha ɗa, acii ga ənjə a waɓi bwaya uushi putə ŋga səkii. 17Acii ma ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə, əntaa waɓənə ŋga zəma taa saasa uushi'inə. Amma see gooŋgaanə da ndzaanə agi jamənə da mooɗasəka ətə ci Malaaɓa Ma'yanə a vii ka ənja. 18Taa wu patə ca paslə tə Aləmasiihu ha'ə makə ətsa, ka luuvənə nə Əntaŋfə tə ci, ənji shiŋkinə a dəlagi də ci əsə. 19Acii ha'ə, see a kaamə nə ka ɗa sətə ca kira ndzaanə jamə, ama ɗa sətə ca tsakə ŋgeerənə ka ənja. 20Putə ŋga zəmə ga ha saawee ka slənətə ɗii Əntaŋfə. Zəmənyinə patə, ka zəmənə nə ənja, amma maɗa kə agi hə zəmətə ca kavə tə əndə'i əndə ka ŋusləginə a rəgwa Əntaŋfə, bwayakii ɗii hə. 21Acii ha'ə, bwasee ka adə taa ŋgutə tsarə ŋga zəma, taa sa ənvwa, ha bwasee ka ɗa taa ŋgutə uushi ətə ca kavə tə ndzəkəŋu ka ŋusləginə a rəgwa Əntaŋfə. Maɗa kə ɗii hə ha'ə, ka ɗanə ŋga'ə. 22Taa mi patə shii hə agyanə adə zəməkii, ahadoonə saaku da Əntaŋfə. Ma əndətə shii oo'i, ma sətə cii kəya ɗa, də rəgwakii cii kəya ɗa, ca ɗa yadə shakanə, əndə mooɗasəkə nə ci. 23Amma maɗa agi shakanə nə ci tə sətə cii kəya adə, maɗa kə agi ci, ka kəsənə nə gəŋwanə tə ci, acii paa ci kəŋaanə agyanə sətə shii ci. Taa mi patə ɗii ənda, maɗa əntaa agyanə vii gooŋgaakii, 'waslyakəənə ətsa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Ta kɨ ɔjɨ dɔ ta je madɨ kɨ əli-mi me makɨtɨbɨ tɨ kɨ ɨndangi adi-mi. M-o majɨ ngay kadɨ dɨngəm tḛḛ kadɨ dəne tɨ al. 2Nə mba kadɨ dəw osɨ me kaya kɨ ra tɨ al, majɨ kadɨ dɨngəm kɨ ra ka aw kɨ dəne ləne kɨ ɔjɨ dɔne, ə dəne kɨ ra ka kadɨ aw kɨ dɨngəm ləne kɨ ɔjɨ dɔne tɔ. 3Majɨ kadɨ dɨngəm kɨ ra ka adɨ nene nḛ kɨ sɔbɨ kadɨ ade, nɨngə kadɨ dəne ka adɨ ngawne nḛ kɨ sɔbɨ kadɨ ade tɔ. 4MBata dəne aw kɨ tɔgɨ dɔ rɔne tɨ al, nə e ngawe ə aw kɨ tɔgɨ dɔ tɨ. Be tɔ ə, dɨngəm ka aw kɨ tɔgɨ dɔ rɔne tɨ al, nə e nee ə aw kɨ tɔgɨ dɔ tɨ. 5Majɨ kadɨ ɔgi-naa rɔsi al. Re ɔgi-naa rɔsi nɨngə, kadɨ e kɨ go mɨndɨsi kɨ osɨ naa tɨ mba kadɨ uni rɔsi əli ta kɨ Luwə. Nɨngə go tɨ ə, ɨtəli awi naa tɨ gogɨ. Be mba kadɨ Sata̰ ɨngə rəbɨ na-n səsi al. Ɨngə rəbɨ na səsi lokɨ asi kuwə rɔsi nga̰ al. 6Ta kɨ m-əl səsi kɨn, e ndu ɓa m-adɨ səsi al, nə e go rəbɨ madɨ ə m-ɔjɨ səsi. 7M-ndɨgɨ ngay kadɨ dɨngəm je pətɨ toi tə mi be, nə ke ə, na̰ na̰ ka aw kɨ kadɨ-kare ləne kɨ Luwə ade. Kadɨ kare je əi dangɨ dangɨ: dəw kare aw kɨ kadɨ-kare nḛ madɨ, ə e kɨ nungɨ aw kɨ kadɨ-kare nḛ kɨ rangɨ tɔ. 8M-əl buwə je kɨ njé ngaw koy je, təkɨ to majɨ ngay kadɨ ɨsi dɔrɔde tə mi be. 9Nə ke ə re, asi kadɨ uwəi rɔde nga̰ al ɓa, majɨ kadɨ taai dəne, ə se taai dɨngəm kɨ rangɨ. Tadɔ, taa-naa e sotɨ kadɨ dəw ɨndə gu dɔ ngur darɔ tɨ. 10Kɨ ɔjɨ dɔ dɨje kɨ taai-naa kɨ bəlme, majɨ kadɨ dəne tḛḛ ji ngawne tɨ al. Nɨngə, ndu kɨn e mi ə m-un al, nə e Ɓaɓe ə un. 11A re dəne tḛḛ ji ngawne tɨ ɓa, a taa dɨngəm kɨ rangɨ al. Re e be al tɔ nɨngə, kadɨ təl aw ji ngawne tɨ gogɨ. Ə kadɨ dɨngəm ka tuwə nene al tɔ. 12Kɨ ɔjɨ dɔ ndəgɨ dɨje nɨngə, e mi ə m-əl-de ta, ɓɨ e Ɓaɓe al. M-əl kadɨ re, dɨngəm kɨ un mene adɨ Kɨrɨsɨ, aw kɨ dəne kɨ gər Kɨrɨsɨ al, ə dəne ka kɨn ndɨgɨ kadɨ n-ɨsɨ sie ɓa, majɨ kadɨ tuwe al. 13Ə re dəne kɨ un mene adɨ Kɨrɨsɨ, aw kɨ dɨngəm kɨ gər Luwə al, ə dɨngəm ka kɨn ndɨgɨ kadɨ n-ɨsɨ sie ka, majɨ kadɨ mbate al tɔ. 14Tadɔ, dɨngəm kɨ gər Luwə al a e kɨ kay njay kɨ takul nene. Nɨngə dəne kɨ gər Luwə al ka, a e kɨ kay njay kɨ takul ngawne tɔ. Re e be al nɨngə, ngande je a əi kɨ kay njay al. Nə kɨ rɔjetɨ, əi kɨ kay njay. 15A kɨn ə re, e kɨ gər Luwə al, ndɨgɨ mbatɨ-naa nɨngə, ta rəbɨ to mbata tɨ lie. Tadɔ goe tɨ kɨn, nḛ madɨ kɨ dɔɔ nje kun mene kadɨ Kɨrɨsɨ naa tɨ kɨ nje gər Luwə al goto. Luwə ɓar səsi kadɨ ɨsi kɨ naa kɨ lapɨya. 16Dəw gər al, kɨ go rəbɨ kɨsɨ naa tɨ kɨn, dɔ majɨ ə, ḭ dəne a ajɨ ngawi, ə se ḭ dɨngəm a ajɨ nei. 17Kadɨ nḛ ra dəw kɨ ra e kɨ go kadɨ-kare tɨ lie. Kadɨ kare kɨ Ɓaɓe ade kɨ go kɨse tɨ kɨ dɔe taa, kəte taa kadɨ Luwə ɓar-e-n. E kɨn e ta kɨ m-ndangɨ madɨ njé kaw-naa je pətɨ. 18Kɨn ə re dəw madɨ ɨjə mɔtɨne kəte taa kadɨ Luwə ɓar-e nɨngə, kadɨ təl ra rɔne tə nje kɨjə mɔtɨ al ɓəy be al. A kɨn ə re dəw madɨ ɨjə mɔtɨne al ɓəy, ə Luwə ɓar-e nɨngə, kadɨ təl aw ɨjə mɔtɨne al ngata. 19M-adɨ ɨgəri təkɨ kɨjə mɔtɨ e nḛ madɨ kare al. Taa kɨjə mɔtɨ al ka e nḛ madɨ al tɔ. Nḛ kɨ sɔbɨ kɨndə kəm go tɨ, e ngəm go ndu-kun je lə Luwə. 20Majɨ kadɨ, na̰ na̰ ka ɨsɨ me ji kɨsɨ tɨ ləne kɨ ɨsɨ-n kəte taa kadɨ Luwə ɓar-e-n. 21Kɨn ə ḭ ɓəə kəte taa kadɨ Luwə ɓari ə, kadɨ ɨga ta dɔ kei ɓəə tɨ kɨn al. Re ta rəbɨ to mba kadɨ ɔr kulə ɓəə mɨndi tɨ mɨndɨ ka, majɨ kadɨ a me ɓəə tɨ wa kɨn ɨra-n kɨlə kɨ majɨ. 22Tadɔ ɓəə kɨ Ɓaɓe ɓar-e, e dəw kɨ kulə ɓəə ɔr mɨnde tɨ ngata, e dəw lə Ɓaɓe. Be tɔ ə, dəw kɨ e ɓa rɔne kɨ Luwə ɓar-e, təl ɓəə lə Kɨrɨsɨ. 23Kadɨ ɨgəri təkɨ ɨgəi dɔsi kɨ gatɨ kɨ ngay, ɓɨ kadɨ ɨtəli ɓəə je lə dɨje al. 24NGakom je, kadɨ na̰ na̰ ka, ɨsɨ kɨ go ji kɨse tɨ kɨ ɨsɨ-n kəte taa kadɨ Luwə ɓar-e-n. 25Kɨ ɔjɨ dɔ dɨje kɨ taai-naa al ɓəy, m-ɨngə ndu madɨ rɔ Ɓaɓe tɨ kadɨ m-adɨ-de al. Nɨngə, m-a m-əl-de ta kɨ go koe tɨ ləm kɨ m-o. Mi kɨ Luwə o kəm-to-ndoo ləm, ə təl-m dəw tɨ kɨ asɨ kadɨ ɨtaai mee. 26Nḛ kɨ mi m-o majɨ ngay kadɨ dəw ra ə to kɨn: dɔkagɨlo kɨ j-ɨsɨ tɨ ne kɨn ə dɨngəm ɨsɨ kɨ karne par ə, m-o kadɨ a e so-e tɨ, tadɔ e dɔkagɨlo kɨ nga̰ ngay. 27Be ə, re ɨtaa dəne ngata ɓa majɨ kadɨ ɨsɨ sie par. A kɨn ə re ɨtaa dəne al ɓəy ə, ɨsɨ par ɓɨ ɨsangɨ rəbɨ taa dəne al. 28Nɨngə, kɨn ə ɨtaa dəne ə, e majal ə ɨra al. Taa re ngon kɨ mandɨ taa dɨngəm ka, e majal ə ra al tɔ. Nə dɨje kɨ njé taa-naa a ɨngəi ko̰ kɨ ndɔ je pətɨ me kɨsɨ kɨ dɔ taa tɨ ləde. E be ə, m-ndɨgɨ kadɨ uri me ko̰ tɨ kɨn al. 29NGakom je, nḛ kɨ kadɨ m-əl səsi ə to kɨn: dɔkagɨlo kɨ no̰je tɨ nay ngay al ngata. Ə kadɨ kaw kɨ kəte no̰o̰ kam, njé taa dəne je toi tə dɨje kɨ taai dəne al be. 30Kadɨ njé kɨ ɨsɨ no̰i-naa toi tə dɨje kɨ no̰i-naa al be, kadɨ njé kɨ ɨsɨ rai rɔnəl toi tə dɨje kɨ rai rɔnəl al be, kadɨ njé kɨ ndogi nḛ je toi tə dɨje kɨ awi kɨ nḛ madɨ al be, 31kadɨ njé kɨ ɨsi majɨ kɨ nḛ kɨngə kɨ dɔnangɨ ne tɨ toi tə dɨje kɨ ɨsi majɨ al be. Tadɔ dɔnangɨ kɨ nḛ majɨ kɨ me tɨ ba pətɨ a gotoi. 32Nɨngə, m-ndɨgɨ kadɨ ɨsi kɨ kanjɨ ta kɨ ga. Tadɔ dəw kɨ taa dəne al ɓəy ɨsɨ sol dɔ kɨlə tɨ lə Ɓaɓe. Ɨsɨ sangɨ kadɨ n-ra nḛ kɨ nəl Ɓaɓe. 33Nə dəw kɨ taa dəne, ɨsɨ sol mbata nḛ je kɨ dɔnangɨ tɨ ne. Ɨsɨ sangɨ kadɨ n-ra nḛ kɨ nəl nene yo tɔ. Adɨ e dəw kɨ ta gae tɔ joo. 34Be tɔ ə, dəne kɨ taa dɨngəm al, ə se ngon kɨ mandɨ ka toi be tɔ. Ɨsɨ soli mbata kɨlə lə Ɓaɓe, kadɨ n-əi dɨje kɨ majɨ me darɔde tɨ nɨm, me ndɨlde tɨ nɨm. Nə dəne kɨ taa dɨngəm, ɨsɨ sol mbata nḛ je kɨ dɔnangɨ tɨ ne. Ɨsɨ sangɨ kadɨ n-ra nḛ kɨ nəl ngawne yo tɔ. 35E kɨ mbata majɨ ləsi ə m-əl-n səsi ta kɨn ɓɨ e kɨ mba kadɨ m-ɔgɨ-n səsi dɔ nḛ madɨ al. Nɨngə, m-ndɨgɨ kadɨ ɨrai e kɨ go rəbe tɨ kɨ majɨ, mba kadɨ ɨtḭ rɔsi katɨ me kɨndə rɔ naa tɨ kɨ Ɓaɓe, ɓɨ kɨ me kɨ joo al. 36Kɨn ə re, dɨngəm uwə dɔ ngon kɨ mandɨ ngata, ə oo kadɨ re n-taa-e al ə n-ra sie nḛ kɨ majal ɓa, majɨ kadɨ taai-naa par ɓɨ e majal al. 37Nə kɨn ə re, go nongɨ tɨ, dəw un ndune kadɨ n-taa dəne al, kanjɨ gu kɨ kɨndə dɔ tɨ, dəwe ra majɨ. Ra majɨ, lokɨ uwə rɔne nga̰ sangɨ dəne kɨn al. 38E be ə, re dɨngəm uwə dɔ ngon kɨ mandɨ ə taai-naa sie par ka majɨ. A kɨn ə re, təl ɨyə̰ goe adɨ taai-naa al ə majɨ ngay ɓəy tɔ. 39Dɔkagɨlo kɨ dɨngəm ɨsɨ kɨ dɔne taa ɓəy ɓa, kadɨ dəne ɨyə̰ ngawne al. Nə re ngawe oy nɨngə, kulə goto mɨnde tɨ. Ta rəbɨ to kadɨ taa dɨngəm kɨ me ndɨgɨ. Nə ke ə kadɨ e dɨngəm kɨ me Kɨrɨsɨ tɨ taa. 40Nɨngə, kɨ go koe tɨ ləm, m-o kadɨ re nje ngaw koy kɨn ɨsɨ dɔne tɨ par ə majɨ ngay. M-əl be mbata, mi ka m-gər kadɨ m-aw kɨ NDɨl Luwə mem tɨ tɔ.


text: 1Dɨje əli adɨ Parɨsɨ je ooi təkɨ Jəju ɔi njé ndo je gone tɨ ɨtə Ja̰, taa rade batəm ɨte tɔ. 2NGa nɨngə təkɨ rɔjetɨ ɓa, Jəju wa ra dɨje batəm al, nə e njé ndo je lie. 3Ə lokɨ Jəju oo kadɨ Parɨsɨ je ooi ta kɨn be ɓa, ɨyə̰ dɔnangɨ Jude ə təl aw Galile tɨ. 4NGa nɨngə kadɨ aw Galile tɨ, sɔbɨ kadɨ a ɨndə dɔnangɨ kɨ Samari tɨ gangɨ. 5E be ə aw tḛḛ ɓe bo tɨ kɨ ɓari-e Sisar kɨ e sa̰y al kɨ lo ndɔr kɨ ndɔ kɨ Jakobɨ adɨ ngonne Jɨsəpɨ. 6E loe tɨ wa kɨn ə bɨlə man lə Jakobɨ to tɨ. Ə Jəju njɨyə ɔ ɓa, təl ɨsɨ nangɨ ta man tɨ ka kɨn. E dɔ kadɨ tɨ kɨ kaw kɨ jam dɔ ɓe tɨ be. 7Lo kɨn tɨ no̰o̰, dəne kɨ Samari tɨ kare re kadɨ ɔdɨ man ə Jəju əl-e ə nə: «Adɨ-m man m-a̰y.» 8NJé ndo je lie ɓa awi me ɓe tɨ kadɨ ndogi nḛ kuso. 9Nə dəne kɨ Samari tɨ ka kɨn əl Jəju ə nə: «E ta kɨn ban ə? Ḭ Jɨpɨ tɔ, ra ban be ə a dəjɨ-m mi kɨ mi dəne kɨ Samari tɨ man kadɨ a̰y ə?.» Dəne əl be mbata Jɨpɨ je gei kadɨ n-əi kɨ Samari je n-ɨndəi rɔde naa tɨ dɔ nḛ madɨ tɨ kare al. 10Jəju ɨle tɨ ə nə: «Kɨn ə re kəte ɨgər kadɨ-kare lə Luwə nɨm, dəw kɨ nje dəji man ka̰y kɨn nɨm ə, re ḭ ə re a dəje kadɨ adi man kajɨ kadɨ a̰y.» 11Dəne əl-e ə nə: «Ɓaɓe! Aw kɨ nḛ kɔdɨ man al tɔ, taa bɨlə man əbɨ tɔ, nga a ra ban be ə a ɨngə man kajɨ kɨn ə? 12Ḭ o rɔi kadɨ ɨtə bawje Jakobɨ kɨ adɨ-je man kɨn nɨm taa e wa əi kɨ nganne je a̰yḭ-naa kɨ da je ləne nɨm kɨn a?.» 13Jəju ɨle tɨ ə nə: «Dəw kɨ a̰y man kɨ j-a-n ne kɨn, kɨndə a ra-e ɓəy; 14nə dəw kɨ a a̰y man kɨ m-a m-ade kɨn, kɨndə a ra-e gogɨ al ratata. Man kɨ m-a m-ade kɨn yo ə a təl ta ɓe man kɨ man kajɨ a tḛḛ tɨ.» 15Dəne əl ə nə: «Ɓaɓe, adɨ-m man kɨ a əl tae kɨn kadɨ kɨndə ra-m gogɨ al, taa kadɨ m-təl m-re-n ne be gogɨ m-ɔdɨ man al ngata tɔ.» 16Ə Jəju əl-e ə nə: «Aw, ɨɓar ngawi ə ɨtəl ɨre ne.» 17Ɓa dəne əl Jəju ə nə: «Dəw oo ngawm al.» Nɨngə Jəju əl-e ə nə: «Ta ləi e kɨ rɔjetɨ kadɨ əl ə nə dəw oo ngawi al, 18tadɔ ɨtaa dɨngəm je mi, nə e kɨ ɨsɨ sie ɓasɨne kɨn e ngawi al. Lo kɨn tɨ e ta kɨ rɔjetɨ ə əl.» 19No̰o̰ be ngata ə dəne əl ə nə: «Ɓaɓe, m-gər kadɨ ḭ nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ. 20Bawje je ɔsi məkəsɨde nangɨ no̰ Luwə tɨ dɔ mbal tɨ kɨn, nɨngə səi əli əi nə lo kɔsɨ məkəsɨ nangɨ no̰ Luwə tɨ e Jorijaləm.» 21Jəju əl-e ə nə: «Dəne, ɨtaa mem. Dɔkagɨlo re kɨ kadɨ a ɔsi məkəsɨsi nangɨ no̰ Bawje Luwə tɨ dɔ mbal tɨ kam al nɨm, Jorijaləm tɨ al nɨm. 22Səi dɨje kɨ Samari tɨ, ɔsi məkəsɨsi nangɨ no̰ Luwə tɨ kɨ ɨgəri-e al, nə je, j-ɔsɨ məkəsɨje nangɨ no̰ Luwə tɨ kɨ jɨ gər-e, tadɔ kajɨ ḭ rɔje tɨ je Jɨpɨ je. 23NGa nɨngə ndɔ re, ɓa e ndɔ kɨ kadɨ njé kɔsɨ məkəsɨ kɨ rɔjetɨ nangɨ no̰ Luwə tɨ a ɔsi məkəsɨde nangɨ no̰ Bawje Luwə tɨ me NDɨl tɨ kɨ me nḛ ra tɨ kɨ rɔjetɨ. Əi je kɨn ə əi njé kɔsɨ məkəsɨ kɨ rɔjetɨ nangɨ no̰ Luwə tɨ kɨ Bawje ɨsɨ sangɨ-de. 24Luwə e NDɨl, nɨngə kadɨ njé kɔsɨ məkəsɨde nangɨ no̰e tɨ ɔsi me NDɨl tɨ kɨ me nḛ ra tɨ kɨ rɔjetɨ.» 25Ə dəne əl-e ə nə: «M-gər kadɨ Dəw kɨ mbətɨ lə Luwə kɨ ɓari-e Kɨrɨsɨ kɨn a re. Nɨngə ndɔ kɨ a re ɓa, a ɔr-je me nḛ je pətɨ.» 26Ə Jəju əl-e ə nə: «E darɔm mi wa ə m-a m-əli ta am.» 27Lo kɨn tɨ no̰o̰ be, njé ndo je lə Jəju tḛḛi no̰o̰ rəi, nɨngə ndɔjɨ-de ngay kadɨ ooi Jəju a əl ta kɨ dəne dəw, nə dəw kɨ kadɨ əl-e ə nə: «E ri ə ɨge jie tɨ ə?» Ə se «mba ri ə əl-e ta ə?» goto. 28Dəne ɨyə̰ gum man ləne no̰o̰ be, ə a̰y aw me ɓe bo tɨ əl ə dɨje ə nə: 29«Ɨrəi oi dəw kɨ əl-m nḛ je pətɨ kɨ m-ra kɨn. A e Kɨrɨsɨ al bɨtɨ a?» 30Ɓa dɨje tḛḛi me ɓe bo tɨ kɨ taga awi kɨ rɔ Jəju tɨ. 31Lokɨ dəne ɔtɨ aw kɨn ə njé ndo je əli Jəju əi nə: «NJe ndo dɨje, uso nḛ!» 32Nə Jəju əl-de ə nə: «Mi m-aw kɨ nḛ kuso kɨ kadɨ m-uso kɨ e nḛ kuso kɨ ɨgəri al.» 33Dɔ ta tɨ kɨn njé ndo je dəji-naa ta dande tɨ əi nə: «Dəw madɨ ade nḛ uso ma?» 34Ə Jəju əl-de ə nə: «Nḛ kuso ləm e ra go ndɨgɨ tɨ lə NJe kɨlə-m, kɨ tɔl ta kɨlə lie. 35Səi əli mesi tɨ əi nə: “Nay sɔ ɓəy ə ko a asɨ tətɨ,” nə mi m-a m-əl səsi m-ə nə: uni kəmsi kɨ taa ɨgo̰i ndɔr oi; ko tutɨ asɨ kɨjə ngata! 36Kɨ j-a ne kɨn, dəw kɨ nje tətɨ ko ɨngə nḛ kɨgə go ji ləne nɨngə kaw kandɨ nḛ kɨ dɔ-naa tɨ mba kɨsɨ kɨ dɔ taa kɨ bɨtɨ kɨ no̰ tɨ kadɨ tə dəw kɨ nje dɨbɨ nḛ nɨm nje təte nɨm rai rɔnəl naa tɨ. 37Tadɔ kujɨ ta kɨ ə nə: “Dəw kare dɨbɨ ə e kɨ nungɨ tətɨ” kɨn e kɨ rɔjetɨ. 38M-ɨlə səsi m-adɨ awi təti ko me ndɔr tɨ kɨ səi je ɨrai kɨle al. NJé kɨ rangɨ ɨngəi ko̰e, nɨngə səi ɨrəi təti kandɨ kɨlə ləde.» 39Dɨje kɨ dɔnangɨ Samari tɨ pətɨ kɨ me ɓe bo tɨ kɨn adi mede Jəju dɔ najɨ kɨ ma tɨ kɨ dəne ma dɔe tɨ ə nə: «Əl-m nḛ je pətɨ kɨ m-ra.» 40NGa nɨngə lokɨ rəi tḛḛi rɔe tɨ, dəji-e kadɨ ɨsɨ səde, ə Jəju ɨsɨ səde ndɔ joo. 41Kɨ takul ta kɨ tae tɨ, dɨje kɨ njé kade mede əi ngay wa ɓəy; 42nɨngə əli dəne əi nə: «E kɨ mbata ta je kɨ əl-je wa kɨn par ɓa j-ade-n meje al, nə je wa j-o ta kɨ tae tɨ kɨ mbije, nɨngə jɨ gər kadɨ e nje kajɨ dɨje təkɨ rɔjetɨ.» 43NDɔ joo go tɨ, Jəju ɔtɨ no̰o̰ təl aw dɔnangɨ Galile tɨ gogɨ. 44Nɨngə e wa ma najɨ ə nə: «Dəw kɨ nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ kɨ ɨngə kɔsɨ-gon me ɓe kojɨ-ne tɨ goto.» 45Nə lokɨ re tḛḛ Galile tɨ, dɨje kɨ dɔnangɨ Galile tɨ uwəi-e kɨ rɔde tɨ majɨ ngay, tadɔ əi je wa ka awi lo ra nay tɨ kɨ Jorijaləm tɔ adɨ ooi nḛ je pətɨ kɨ Jəju ra lo ra nay tɨ kɨ kəmde. 46Jəju təl re Kana kɨ Galile tɨ kɨ ndɔ kɨ ra man adɨ təl kasɨ tɨ. Nɨngə dɨngəm kare kɨ e dəw kɨ bo lə asɨgar je kɨ ɨsɨ ra kɨlə kɨ ngar, ə rɔ ngone kɨ dɨngəm to-e Kapərnayɨm tɨ e no̰o̰. 47Lokɨ dɨngəm ka kɨn oo kadɨ Jəju ḭ Jude tɨ re dɔnangɨ Galile tɨ, re ɨnge, no̰ kɨ dɔe tɨ kadɨ aw Kapərnayɨm tɨ ajɨ ngonne kɨ to ta koy tɨ kɨn. 48Ə Jəju əl-e ə nə: «Kɨn ə re oi nḛ kɔjɨ je, kɨ nḛ je kɨ ətɨ ɓəl kɨ kəmsi al ə a asi kadɨ a adi mesi al ratata.» 49Dəw kɨ bo kɨ nje ra kɨlə kɨ ngar ka kɨn əl Jəju ə nə: «Ɓaɓe, təkɨ ngonm oy al ɓəy kɨn ɨre ɓe ləm.» 50Nə Jəju əl-e ə nə: «Aw, ngoni ajɨ ngata.» Ɓa dɨngəm taa me Jəju dɔ ta tɨ kɨ əl, adɨ osɨ dɔ rəbɨ tɨ aw. 51Ə lokɨ e dɔ rəbɨ tɨ ɨsɨ təl, ɓəə je lie awi tɨləi kəme əli-e əi nə: «NGoni ajɨ!» 52Nɨngə dəjɨ-de se kadɨ kɨ ban ə rɔ ngon to-n sotɨ wa? Ɓa əli-e əi nə: «E tagɨne kɨ kadɨ kɨ dɔgɨ gɨde mɨtə ə rɔe kɨ tɨngə ngay kəte ka kɨn təl sɔl.» 53Lo kɨn tɨ, baw ngon oo kadɨ e dɔ kadɨ tɨ wa kɨ Jəju əl-e-n ə nə: «NGoni ajɨ ngata» kɨn. Loe tɨ no̰o̰, dɨngəm adɨ mene Jəju, naa tɨ kɨ dɨje kɨ me kəy tɨ lie ba pətɨ. 54E kɨn ə e nḛ kɔjɨ kɨ ko̰ joo kɨ Jəju ra lokɨ təl-n Jude tɨ re Galile tɨ.


text:
1Yeesu a ndərə saakii aanə giŋwə ŋga Zayitunə.
2Ma pukyatə hakii tsəɗakə, kə ənyi Yeesu aasəkə yi ŋga Əntaŋfə. Ca dzə ka ndzaanə dasə ka dzəgunənə ka ənja. Patənə ŋga ənjə a dzə aaɓiikii. 3Wata maliminə ŋga bariya da Farisanyinə a kira ka ci əndə'i minə ətə kəshi ənji tə ki ka aləhiinə, təya kəŋee ka ki akəŋwaciitii patə. 4Əŋki tii ka Yeesu, “Maləma, ma miina, kə kəshi ənji tə ki, kya aləhiinə. 5Ma agi bariya, kə bii Muusa, ma tsarə ŋga miitsa, see ɓələginə tə ki də kaalanə də faariinə. Ya əna, ya ha, iitə bii hə naaku agyanəkəya?” 6Ma bii tii ha'ə, kaa təya shii təɓənə tə ci, təya shii upaa sə ŋga kəsənə də ci. Amma Yeesu a gwaŋaanə, ca naahətə uushi də ciinəkii a panə. 7Təya dzə aakəŋwa də laagwa ka ci uushi'inə, wata ca maɗətə, əŋki ci ka tii, “Ma əndətə pooshi sha slənyi 'waslyakəənə, wa ca 'watəgi kaalanə tə ki.” 8Wata ca ənə ka gwaŋaanənə ka naahənə a panə. 9Makə fii tii ha'ə, təya palə satii patə də rəŋwə rəŋwə. Iirə ənji 'watəgi palənə satii. Kə bwasee tii ka Yeesu ci daanəkii tii da miita. 10Wata ca maɗətə, ca ba ka ki, “Mina, maatiinə da? Pooshi əndə mbəɗaanə bahə vii ka hə ma'inə kwa?” 11Əŋki ki, “Pooshi əndə ɗii Slandana.” Əŋki Yeesu ka ki, “Nyi maa, paa nyi ka vii ka hə ma'inə. Duu saaku, amma ga ha slənə 'waslyakəənə ma'ə.”] 12Yeesu a ənə ka waɓənə ka ənji, əŋki ci, “Nyi nə ɓərənə ka duuniya. Ma əndətə ca nə'u tə nyi, paa ci ka wiinə agi təkunə, amma ka upaanə nə ci ɓərənə ətə ca vii əpinə ka ənja.” 13Wata əŋki Farisanyinə ka ci, “Hə saaku ca seeda agyanə naaku na. Pooshi gooŋga agi waɓənaaku.” 14Əŋki Yeesu ka tii, “Taa nyi saaki ca seeda agyanə naaki na, amma gooŋga nə waɓənaaki, acii kə shii nyi hatə shi nyi davə, kə shii nyi hatə nii kya dzə aadəvə əsə. Ma una, pooshi unə shii hatə shi nyi davə, pooshi unə shii hatə nii kya dzə əsə. 15Agi lanə nuunə gəŋwanə makə sətə kaɗeesəkə koonə, amma ma nyi, pooshi əndətə cii kya la ka ci. 16Taa ka lanə nə nyi maa, gooŋga nə la gəŋwanaaki, acii əntaa nyi daanəki ca la gəŋwanə, amma inə da Daadə. Ci sləkee ka nyi. 17Ma agi bariya goonə, tə'i manaahəkii oo'i, maɗa kə shigi seedawanyinə bəra'i, maɗa uushi rəŋwə nə waɓənatii, ma sətə bii tii, gooŋga. 18Ma nyi, agi seedanə nə nyi agyanə naaki na. Ha'ə nə Daadə ətə sləkee ka nyi əsə, agi seedanə nə ci agyanəki.” 19Əŋki tii ka ci, “Maanə Dəwa?” Əŋki Yeesu ka tii, “Pooshi unə shii tə nyi taa tə Daadə. Maci kə shii unə tə nyi, kaɗa ka shiinə nuunə tə Daadə əsə.” 20Ma waɓəətsə baabii Yeesu, ca dzəgunə ka ənji asəkə yi ŋga Əntaŋfə baabii ci ha'ə. Waatoo a kumu ka hatə ci ənjə a ɗa viinə. Amma pooshi ənji kəshi tə ci, acii ma'ə saa'yaakii mambu'yamə. 21Yeesu a ənə ka waɓənə ka tii, əŋki ci, “Ka palənə nə nyi saaki, ka alənə nuunə tə nyi, amma agi 'waslyakəənə goonə nuuna məətə. Pooshi unə ka dzənə ka hatə nii kya dzə aadəvə.” 22Wata əŋki gayinə ŋga Yahudiinə, “Kə bii ci, pooshi amə ka dzənə ka hatə nii kəya dzə aadəvə. Ya saŋə banə cii kəya moo banə oo'i, ka ɓələginə nə ci naakii nə nii?” 23Əŋki Yeesu ka tii, “Ma unə, ŋga duuniyanə nuunə, amma ma nyi, dadagyə shi nyi. Agi duuniyanə shigi unə, amma ma nyi, əntaa agi duuniyanə shigi nyi. 24Ci fii unə bii nyi koonə ka məətənə nuunə agi 'waslyakəənə goonə. Maɗa pooshi unə vii gooŋga oo'i nyi nə əndə daga ŋukə, weewee ka məətənə nuunə agi 'waslyakəənə goonə.” 25Wata əŋki tii ka ci, “Wu daa nə ha?” Yeesu a ba ka tii, “Nyi nə əndətə njii kya ba koonə daga ka 'watəginə. 26Tə'i uushi'inə laŋə ətə idəpaa nyi ashuunə, ətə bahə nya lagi koonə gəŋwanə agyanəkii. Amma, ma Əndətə sləkee ka nyi, əndə gooŋga nə ci. Ma nya, see sətə fii nyi da makii banəki ka duuniya.” 27Pooshi tii paaratəgi oo'i agyanə Dii nə Yeesu ka waɓənə ka tii. 28Wata əŋki ci ka tii, “Maɗa kə maɗee unə ka Uuzənə ŋga ənda, ka shiinə nuunə oo'i, nyi nə əndə daga ŋukə. Davə shiinuunə oo'i, pooshi uushi cii kya ɗa də baawəɗaaki, amma see sətə bii Daadə banəki ka ənja. 29Ləɓə niinə da Əndətə sləkee ka nyi əsə, pooshi ci bwasee ka nyi daanəki, acii ma nya, taa guci patə ha'ə nə nyi ka slənə sətə ca kaɗeesəkə ka ci.” 30Makə fii ənji uushi'iitə baabii Yeesu, laŋə nə ənjitə vii ka ci gooŋga. 31Wata əŋki Yeesu ka ənjitə vii ka ci gooŋga, “Maɗa kə nə'utə unə dzəgunənaaki, ka ndzaanə nuunə ka lyawarənaaki ŋga tantanyinə. 32Ka shiinə nuunə gooŋga. Gooŋgakii əsə na kavə tuunə ka ndzaanə ka dimuyinə.” 33Əŋki tii ka ci, “Ma inə, jijinyinə ŋga Ibərahiima niinə, pooshi inə sha ɗii mavaanə ka əndə shaŋə. Mi saŋə ɗii cii kwa moo banə oo'i, ka upaanə niinə ndzaanə ka dimuyina?” 34Əŋki Yeesu ka tii, “Tantanyinə cii kya ba koonə, taa wu patə slənyi 'waslyakəənə, mava ŋga 'waslyakəənə nə ci ətsa. 35Ma mava, paa ci ndzaanə ka ŋga ənji yikii ha'ə uudənə əpinaakii. Amma ma uuzənə, kə ndzaa ci ŋga yikii ha'ə uudənə əpinaakii. 36Maɗa kə kavə Uuzənə ŋga Əntaŋfə tuunə ka ndzaanə ka dimuyinə, ka ndzaanə nuunə ka dimuyinə tanyi. 37Kə shii nyi jijinyinə ŋga Ibərahiima nuunə. Amma wanuunə ka moo ɓələginə tə nyi, acii pooshi unə ka luuvə dzəgunənaaki. 38Ma nyi, agyanə sətə ɓaarii Daadə ka nyi cii kya waɓə. Amma ma unə, sətə bii dəsənuunə koonə cuuna slənə.” 39Əŋki tii ka ci, “Ibərahiima nə dəsəniinə.” Əŋki Yeesu ka tii, “Maci manjeevənə ŋga Ibərahiima nuunə tanyi, kaɗa sətə njii kəya slənə cuuna slənə. 40Ma nyi, gooŋgatə fii nyi acii Əntaŋfə cii kya ba koonə. Amma wanuunə ka moo ɓələginə tə nyi. Pooshi Ibərahiima sha ɗii ha'ə makə ətsa! 41Ma unə, sətə ci dəsənuunə a slənə cuuna slənə.” Wata əŋki tii ka ci, “Ma ina, Əntaŋfə ci saakii nə Dəsəniinə rəŋwə dyaŋə. Əntaa mazaguyinə niinə.” 42Əŋki Yeesu ka tii, “Maci Əntaŋfə nə Dəsənuunə tanyi, kaɗa ka uuɗənə nuunə tə nyi, acii daciikii shi nyi, wanyinə ganə əsə. Pooshi nyi shi də baawəɗaaki saaki, amma ci sləkee ka nyi. 43Mi pooshi unə agi paaratəginə də sənə cii kya ba koonə kwa? Ma ɗii ha'ə, acii pooshi unə agi sə'watənə una fatə waɓənaaki. 44Ma unə, manjeevənə ŋga dəsənuunə nuunə, waatoo Seetanə. Nə'u sətə ci dəsənuunə a moo kaɗeesəkə koonə əsə. Maɓəələhiinə nə ci daga ka 'watəginə, paa ci sha slənyi gooŋgaanə, acii pooshi gooŋga ashikii. Ndilə ndilə tə sətə ashikii nə patənə ŋga jirakənaakii, acii majirakə nə ci, mapoo tə patənə ŋga jirakənə. 45Amma ma nyi, gooŋga cii kya ba, ci ɗii pooshi unə vii ka nyi gooŋga. 46Wu saŋə agyuunə ca ɓaarii oo'i, kə ɗii nyi 'waslyakəəna? Makə gooŋga waɓi nyi koonə, mi ɗii pooshi unə agi vii ka nyi gooŋga? 47Ma əndə ŋga Əntaŋfə, waɓənə ŋga Əntaŋfə cii kəya luuvə. Ma unə, əntaa ənji ŋga Əntaŋfə nuunə, ci ɗii pooshi unə agi luuvənə əsə.” 48Wata gayinə ŋga Yahudiinə a jikə ka Yeesu, əŋki tii, “Makə bii inə, ma hə, əndə Samariya nə hə, əndə ginaaja, əntaa gooŋga bii inə kwa?” 49Əŋki Yeesu ka tii, “Ma nyi, pooshi ginaaji ashiki. Agi ɗuunətənə nə nyi tə Daadə, amma ma unə, pooshi unə agi ɗuunətənə tə nyi. 50Ma nyi, pooshi nyi agi alə ɗuunətənə goonə tə nyi, amma tə'i əndə ca alə ka nyi. Aashiki aashiki cii kəya la gəŋwanə əsə. 51Tantanyinə cii kya ba koonə, ma əndətə nə'utə dzəgunənaaki, paa ci ka əntənə shaŋə.” 52Əŋki tii ka ci, “Ma ənə ɗii əna, kə shii inə tanyi, tə'i ginaaji ashiku. Kə əntəgi Ibərahiima, kə məətəgi anabiinə əsə, amma wahənə ka banə, taa wu patə nə'utə dzəgunənaaku, paa ci ka əntənə shaŋə. 53Ma dəsəniinə Ibərahiima, kə əntəgi ci. Ma nə hə ka banə, kə palee hə ka Ibərahiima kwa? Kə məətəgi anabiinə əsə. Wu saŋə nə hə naakwa?” 54Əŋki Yeesu ka tii, “Maci ɗuunətənə cii kya ɗuunətə naaki na, kaɗa ka ndzaanə ka uushi zaɓə. Ma əndətə ca ɗuunətə tə nyi, ci nə Daadə, əndətə bii unə ci nə Əntaŋfə goonə. 55Pooshi unə shii tə ci, amma ma nyi, kə shii nyi tə ci. Maci ma bii nyi mashiimə nyi tə ci, kaɗa majirakə nə nyi makə noonə. Amma kə shii nyi tə ci, agi nə'utənə nə nyi waɓənaakii əsə. 56Ma dəsənuunə Ibərahiima, kə ɗii ci mooɗasəkə oo'i, ka neenə nə ci ka shinaaki. Kə nee ci boo, kə ɗii ci mooɗasəkə əsə.” 57Wata əŋki tii ka ci, “Wiitsə paa hə mbu'i taa fəzə tufə pu'unə! Iitiitə saŋə mbee hə ka neenə ka Ibərahiima?” 58Yeesu a ba ka tii, “Tantanyinə cii kya ba koonə, tə'i nyi taabu'u pwayi ənji tə Ibərahiima.” 59Makə fii tii ha'ə, wata təya ɗəmə faariinə kaa təya kaala tə ci, amma wata Yeesu a rarə'igi ahada ənja, ca dəməgi saakii asəkə yi ŋga Əntaŋfə.


text: 1Məlma aɗaw hay, ka da təram cəpa ŋga ndəhay maa sərkadam mey ŋga Gazlavay a ndəhay ba, maja ala ndəhay maa sərkadam ndəhay na, ta pas sariya, Gazlavay a daa cəfɗandar ma fəna ndəhay siya hay. 2Aləkwa cəpa fa kakwa mebərey mekele mekele mandaw mandaw. Ama da ndaw fa key mebərey daa meeguzley aŋga daa ba na, ŋgene ara ndaw maaya fara fara ma gwa ŋga wa vaw aŋga cəpa. 3Nəka, pəles na, aŋga mahura, ama aləkwa fa ndəkwakwa lagambal, cek mecəhe, a mey amba a cənndakwar mey. Anda keɗe, ya gwakwa ya handakwa aa slam masa anda aləkwa ma wuɗkwa. 4Asaya, wulkam da ray kwambiwal mahura masa memeɗ ma handa ta gədaŋ. Ara cek mahura, ama ndaw ma hwada kwambiwal a na, a hwada ta hwadam mecəhe, a gwa a handa aa slam masa aa ma wuɗey. 5Yaw, neneh may, aa kəne. Ara cek mecəhe da wuzlah mezəvey ŋga vaw hay tabiya, ama ta neneh na, ndaw a gwa aa guzley mey maadakw a ma nəsa ndaw. Nəkmara, zay-awaw ndez kəɗey na, a gwa a gəɗey, aa kəra sidam da ley tabiya. 6Neneh na, aŋga anda awaw maa wura slam. Ara mezəvey pal da wuzlah mezəvey ŋga vaw aləkwa hay, ama a gwa a nəsa vaw tabiya maja mey hay malamba da bəla tabiya na, ara aŋga ma badatərwa. A nəsa ndaw dəga mayawa aŋga haa meməcey aŋga. Neneh na, aa wura ndaw kəlmeɗek! ta awaw magaza. 7Ndaw a gwa a wey da ray cek hay tabiya: cek hay da ley ta ɗiyaŋ hay ta cek hay ma diyam ta hwaɗ ta hwaɗ, leŋ ewet hay daa yam cəpa. Ahaw, a wey da ray ata tabiya. 8Ama ŋga neneh na, ndaw a gwa a wa ba səlak. Ara cek malamba, a wusey kalah, aŋga marəhkaya ta mewer, a gwa a kəɗey ndaw. 9Ta neneh aləkwa na, aləkwa fa həlmakwa Bay Gazlavay, Papa aləkwa. Yaw, aləkwa fa sərkwa Gazlavay a ləmta ndəhay na, kəraɗ! anda aŋga. Ama ta ŋgene he cəpa, aləkwa fa cəɗkwa ndəhay ta neneh e cəŋga. 10Mepəsey-mey leŋ mey menəsey ndaw na, a gwa ŋga bawa da mey ndaw pal. Məlma aɗaw hay, ya da kakwa kəne ba. 11Daa wurak ŋga yam pal na, yam mawuryayak a ta yam mecərey a gwamara a gəcwa daa slam a daw? 12Məlma aɗaw hay, gudav a gwa a yey səkeɗ daw? Asaya, wudez mekele may a gwa a yey gudav daw? Wurak ŋga yam mawuryayak a na, a gwa ŋga gəcwa yam maaya daw? 13Da ndaw ta leŋgesl ma səra cek da wuzlah akwar daha na, si a wuzda menjey aŋga maaya ta fa sləra masa aa ma ka ta mey maakwaɗ a, leŋ ta leŋgesl masa Gazlavay ma vəldara. 14Ama da akwar fa kam səleŋ kalah, asaya, da akwar fa wuɗkam ɗay, ŋgene, kwa ka da zlapam maja leŋgesl akwar a ba. Da daa ba na, mezlepey akwar ta səleŋ akwar ŋgene na, fa tərda mey masa fara fara ŋga mey membərzley. 15Leŋgesl akwar ŋgene na, a sawa ta fa Gazlavay da vaɗ ba, ara leŋgesl ŋga bəla keɗe, ara leŋgesl ŋga ndəhay magədaŋ gway, a sawa ta fa Sataŋ, bay-malula. 16Nəka, da ndəhay fa kam səleŋ, fa wuɗkam ɗay na, ŋgene ndəhay a, a kam cek ta cəveɗ e saba, cek hay maaya ba hay cəpa fa ata daha. 17Ama leŋgesl ma sawa ta fa Gazlavay da vaɗ na, mebərey da hwaɗ a daa ba, fa handawa zazay leŋ meeguzley ta mey maakwaɗ a, a wuzlah ndəhay, a sərey dey-ceceh fa ndəhay, a cəmtar ɗay a ndəhay, a key sləra maaya mandaw mandaw, a weley ndaw ta weley ba, asaya, a betey ndaw ba. 18Ndəhay ma cəmamatar ɗay a ndəhay na, fa handamawa zazay a wuzlah ndəhay. Mawurɓay ŋga sləra ata na, ara menjey maaya fa mey ŋga Gazlavay.


text: 1Wawa hay, nəkurom ka tərum madzapa eye ta Bəy Maduweŋ Yesu. Gəsumatay me a bəba ta may kurom hay hərwi andza niye na, lele. 2Bazlam i Mbəlom mapala eye nəte a gwaɗ: «Rəhay ha gər a bəba yak ta may yak.» Niye na, makurre i bazlam i Mbəlom mapala eye a tsik ahəl niye a gwaɗ ma ta vəliye wu aye. 3Wu nakə a gwaɗ: «Ma ta vəliye, taɗə ka rəhay ha gər aye na, wu tebiye ma giye lele hərwi yak. Ka ndziye ka məndzibəra haladzay.» 4Nəkurom bəba i wawa hay, kâ gumatay wu mandala eye a wawa kurom hay bay. Ɗuh na, gumatay gər lele. Tətikumatay ada kətum tay andza nakə Bəy Maduweŋ Yesu a ɗa ha aye. 5Nəkurom beke hay, rəhumatay ha gər a ndo i gay kurom hay ka məndzibəra nakay. Gəsumatay me ada dzədzarumatay. Gum məsler tə ɗərev kurom nəte. Niye na, ka rəhumay ha gər na, a Kəriste. 6Kâ gum məsler ka təv ɗəre tay ɗekɗek tsa bay. Kâ gum məsler hərwi ada tâ ɗəslakum ha gər ɗekɗek tsa bay. Ɗuh na, gum wu neheye a yay a gər a Mbəlom aye tə ɗərev kurom nəte hərwi nəkurom na, ndo i məsler i Kəriste. 7Gumatay məsler na, ta ŋgwalak andza nakə faya ka gumeye məsler na, a Bəy Maduweŋ aye bəna andza nakə ka gumeye a ndo hay aye bay. 8Kwa nəkar na, beke, kwa nəkar beke eye bay, sər ha na, taɗə faya ka giye məsler lele eye na, Bəy Maduweŋ ma ta hamakeye a ɗəma. 9Nəkurom ndo i gay i beke hay, gumatay ŋgwalak a beke kurom hay dərmak. Kâ gumatay ɗəretsətseh bay. Sərum ha nəkurom ta beke kurom hay na, nəkurom i Mbəlom nəte bəna wal wal bay. Neŋgeye na, a ŋgəna tay ha ka bo bəra ndo hay təbey. 10Wu nakə na ndəvakumeye naha mətsikakum aye na, ndzum madzapa eye ta Bəy Maduweŋ Yesu. Tərum gədaŋ eye hay hərwi gədaŋ ŋgay na, a ze kwa mey tebiye. 11Dzəwuɗum bo ta wu həlay i Mbəlom neheye a pakum aye tebiye hərwi ada Fakalaw mâ sla fakuma məvakum gər bay. Ka ndzumeye duwirre, ma sliye fakuma bay. 12Vəram nakə ka gakweye na, ka gakweye ka ndo hay bay. Ka gakweye na, ta məsəfəre neheye lele bay aye hay ada ta bəy tay hay, ta neheye nəteye faya ta ləviye məndzibəra nakay manasa eye tə mezeleme aye. Ada ka gakweye vəram sa na, tə wu neheye lele bay aye, nəteye ta gədaŋ eye ma magərmbəlom aye. 13Hərwi niye, həlum wu i həlay i Mbəlom neheye a pakum a həlay aye tebiye hərwi ada pat i vəram kə ndislew na, kâ hwayum bay, ka gumeye vəram hus ka mandəve ŋgay eye. Andza niye, ta sliye fakuma bay. 14Hərwi niye, ləvum bo. Tərum ndo deɗek eye hay. Wu neheye deɗek eye hay aye na, andza petekeɗ nakə ka ɓarumeye ha bəzihuɗ aye. Pumay bəzay a tsəveɗ i Mbəlom hərwi taɗə ka gum andza niye na, a təra andza petekeɗ i ɓəre nakə ka pumeye ka bo aye. Ma təkiye kurom abəra ka wu neheye lele bay aye hay. 15Ləvum bo pat pat ka məɗe ha Labara Ŋgwalak eye nakə ma vəlateye zay a ndo hay aye. Niye na, andza tahərak neheye ka pumeye a sik aye, hərwi ada ka ndzumeye ka tsəveɗ i Mbəlom ɓəŋɓəŋ lele. 16Ma məsler kurom nakə ka gumeye tebiye aye na, pum mədzal gər kurom ka Bəy Maduweŋ Yesu. Niye na, andza ka zlum ŋgaram a həlay. Səmber i Fakalaw neheye ma mbaliye kurom ha aye ta ndziye fakuma bay. Kwa taɗə səmber niye hay ta ako eye faya bəbay na, ŋgaram ma mbatiye ha. 17Mətəme nakə Mbəlom a təma kurom ha aye na, andza mbəramdaw nakə ka pumiye a gər aye hərwi matəke na gər. Pum a gər ada zlum bazlam i Mbəlom. Neŋgeye na, andza maslalam nakə Məsəfəre ma vəlakumeye, ka gumeye ha vəram aye. 18Ɗuwulumay me a Mbəlom tə ɗərev kurom tebiye pat pat. Gumay amboh ta gədaŋ i Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye. Kâ ndzahərum bay, kâ gərum ha maɗuwulay me a Mbəlom bay. Ɗuwulumay me a Mbəlom pat pat hərwi ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu tebiye. 19Ɗuwulumay naha me a Mbəlom hərwi ga dərmak hərwi ada Mbəlom mâ vəleŋ wu nakə na tsikiye ada nâ ɗa ha Labara Ŋgwalak eye nakə Mbəlom a ɗeŋ ha aye. Nâ ɗa ha na, tə madzədzar eye bay. 20Kwa neŋ ma daŋgay bəbay na, neŋ ndo məsləre i Kəriste hərwi bazlam weɗeye nakə faya na ɗiye ha aye. Ɗuwulumay me a Mbəlom hərwi ada nâ dzədzar bay, nâ ɗa ha labara weɗeye parakka andza nakə a say a Mbəlom nâ ɗa ha aye. 21Tisik malamar kway nakə na wuɗa aye na, neŋgeye tə neŋ faya nəmaa giye məsler i Bəy Maduweŋ salamay. Faya ma giye məsler i Bəy Maduweŋ tə marəhay ha gər ta deɗek eye. Neŋ mandza eye kanaŋ kəkay na, ma diye naha ma tsikakumeye. 22Neŋ faya na sləriye naha ka təv kurom na, hərwi ada kâ sərum ha nəmay mandza eye kanaŋ na, kəkay, ada mâ makum ha ɗərev. 23Mbəlom Bəba ta Bəy Maduweŋ Yesu Kəriste tâ vəlatay zay a malamar hay tebiye. Tâ vəlatay mawuɗe bo, hərwi ada tâ wuɗa bo nəte nəte mə walaŋ tay ada tâ pa mədzal gər ka Yesu Kəriste huya. 24Mbəlom mâ pa ŋgama ka ndo neheye ta wuɗa Bəy Maduweŋ kway Yesu Kəriste ka tor eye.


text: 1Ahəl niye na, ndo neheye tə gwaɗ nəteye ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom aye nəteye andaya mə walaŋ i ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu. Anəke ma təriye andza niye dərmak, ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom ta parasay eye ta ndohwaweye mə walaŋ kurom, ta tətikakumeye matətike neheye lele bay aye, ta nasiye ha sifa i ndo hay aye. Tə matətike tay niye hay na, ndo hay ta kərahiye məpe mədzal gər ka Yesu Kəriste nakə neŋgeye Bəy Maduweŋ kway nakə ahəl niye a təma tay ha abəra mə mezeleme tay aye. Ta məge andza niye na, nəteye faya ta vahaweye ka bo ɗəretsətseh mâ gəs tay ha. Ma bəbazliye tay ha bəse. 2Ndo hay haladzay ta ta peye bəzay a tsəveɗ tay nakə lele bay aye. Hərwi niye ndo hay ta tsikiye wu nakə lele bay aye ka tsəveɗ i Mbəlom hərwi tay. 3Hərwi nəteye na, wu i siye i ndo hay a gatay ɗəre haladzay. Ta vakumeye gər ada ta zliye fakuma abəra wu kurom hay tə maraw me tay. Ɓa kwa ahəl niye Mbəlom ndo məgatay sariya a ndo hay faya ma həbiye tay ha ta sariya hərwi mədze tay ha. Pat mədze tay ha abəra mə ɗəma helele na, mazlambar. 4Ahəl niye gawla i Mbəlom neheye tə gawa mezeleme aye na, Mbəlom kə gər tay ha tâ ge andza niye tsa bay. Kə gəs tay ha, kə kuts tay ha a bəɗ nakə kutsɨk bagwar eye. Ta ndziye ma ləvoŋ nakə zeŋzeŋ aye hus a pat i məge sariya. 5Ndo neheye ahəl niye tə gawa mezeleme aye na, Mbəlom kə gər tay ha andza niye bay, kə pa yam nakə a rah ka məndzibəra aye. A dze tay ha ndo neheye ta rəhay ha gər bay aye. A təma ha na, Nuhu nakə a ɗawa ha tsəveɗ deɗek i Mbəlom nakə a tsətsah aye tə siye i ndo hay tasəla. 6Gəma neheye tə zalay Sodom ta Gomora aye na, Mbəlom kə gəs tay ha ndo neheye mə ɗəma aye a sariya. Kə fəka tay ha hurɗœk hurɗœk ta ako. Andza niye, a ɗa ha na, ma gateye sariya a ndo neheye ta rəhay ha gər bay aye andza niye dərmak. 7Lot neŋgeye na, ndo ŋgwalak eye, Mbəlom kə təma ahaya abəra ma Sodom. Wu neheye lele bay ndo neheye tə gawa aye na, Lot kə sa ɗəretsətseh mə ɗərev ŋgay haladzay hərwi tay. 8Lot, neŋgeye nakə ndo ŋgwalak eye a ndzawa mə walaŋ tay pat pat. A ŋgataway a wu neheye ŋgwalak eye bay tə gawa aye, a tsənawa bazlam tay neheye ŋgwalak eye bay aye. Wu neheye a ndalaway mə ɗərev ŋgay hərwi neŋgeye na, ndo ŋgwalak eye. 9Wu neheye ahəl niye, faya ta ɗakway ha na, Mbəlom a sər tsəveɗ nakə ma təmiye tay ha ndo ŋgay hay hərwi ada tâ təma abəra ka ɗəretsətseh aye. Faya ma ɗakway ha sa, a sər tsəveɗ nakə ma piye tay ha ndo neheye ŋgwalak eye bay aye hərwi ada mâ gatay ɗəretsətseh pat i sariya. 10Mbəlom ma gateye ɗəretsətseh wene wene eye na, a ndo neheye faya tə gawa wu neheye ŋgwalak eye bay huya a say a ɗərev tay ada ta kərahawa gədaŋ i Mbəlom aye. Ndo neheye faya ta tətikateye maraw me a ndo hay ta dzədzaray a wuray bay, tə pay zləm a bazlam i ndo kwa tsekweŋ bay, ta rəhay ha gər a gawla i Mbəlom hay neheye ta məzlaɓ aye bay, faya ta tsaɗateye. 11Kwa gawla i Mbəlom eye neheye ta ze ndo i maraw me neheye ta gədaŋ, ta tsaɗateye a ndo i maraw me hay kame i Mbəlom bay, ta ŋgwasa fataya bay. 12Ndo neheye faya ta giye na, wu nakə ma giye ŋgama bay aye. Nəteye na, andza wu i pesl neheye ta gəsiye ada ta kəɗiye tay ha aye. Nəteye faya ta tsaɗateye kəriye a wu neheye bo tay eye tə sər bay aye. Ta deɗek ta mətiye andza wu i pesl hay. 13Mbəlom ma vəlateye ɗəretsətseh hərwi nakə tə satay ɗəretsətseh a siye i ndo hay aye. A satay na, məge wu neheye ŋgwalak eye bay aye ada tə gawa na, kwa ta həpat ŋgəray ŋgəray. Ahəl nakə nəkurom mandza eye dziye na, nəkurom ta nəteye ka ndayawum wu hay dziye, mede tay a gakum horoy. Faya ta vakumeye gər ada niye na, a yatay a gər. 14Ɗəre tay nduzla maraha eye ta məge madama, məge mezeleme a yatay a gər haladzay, ɗaɗa tə ye gər ka məge mezeleme bay. Taɗə ta ŋgatay a ndo neheye bəle eye ka tsəveɗ i Mbəlom aye na, ta vateye gər hərwi ada tâ ge mezeleme. I tay na, huya məge ɗəre ka wu hay. Mbəlom ɓa kə vəlatay mezeleme. 15Ta gər ha tsəveɗ i Mbəlom, faya ta pay bəzay na, a tsəveɗ tay, faya ta giye na, wu nakə Balam wawa i Bosor a gawa aye, a wuɗa məge mənese hərwi ada mâ huta suloy. 16Balam, ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom a ge mezeleme, ada Mbəlom a tsikay me tə bazlam i zuŋgo. Zuŋgo na, a tsikawa me bay. A tsik me ta bəɗiɗay i ndo zezeŋ, a gay me a ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom niye ada a ndzay ka tsəveɗ hərwi ada mâ ge wu i gər mavuwe ŋgay niye sa bay. 17Ndo i maraw me neheye faya ta vateye gər a ndo hay aye, nəteye andza bəɗiyem neheye ta sakwa aye, nəteye andza pazlay neheye mətasl faya ma həliye tay ha tsekeke a paw yam bay aye. Mbəlom kə ləva ha bo ta təv tay ma ləvoŋ zəŋzəŋ eye ɗəre a zəba mə ɗəma bay. 18Faya ta giye zlapay tə mawude ha ta magala tə bazlam neheye ta ge ŋgama bay aye, nəteye faya ta dziye bo ka masəpete ndo neheye ti yaw abəra mə walaŋ i ndo neheye tə sər tsəveɗ i Mbəlom bay aye, a satay tâ yaw ka təv tay tâ ge andza nəteye neheye faya ta giye andza nakə a say a bo tay aye. 19Faya ta gwaɗateye a ndo neheye na, ka ndzumeye barbarra, ka ləvumeye gər kurom. Ane tuk na, ndo i maraw me neheye nəteye na, beke i mezeleme, tə ləva gər tay bay hərwi wu nakə a ləvay gər a ndo aye na, ndo niye neŋgeye beke i wu niye. 20Taɗə ndoweye ki yaw kə sər Yesu Kəriste Bəy Maduweŋ ada ndo mətəme kway ha ada kə gər ha wu neheye ŋgwalak eye bay ma nasiye ha ndo hay aye ada məndze tsekweŋ a ma faya ka məge wu neheye ŋgwalak eye bay aye, wu neheye ta ləvay gər sa na, i tay a həlay i mandəve məndze ŋgay lele bay ma ziye nakə kurre aye. 21Ta sər tsəveɗ nakə a ye a deɗek aye. Ane tuk na, ta gər i bazlam i Mbəlom mapala eye nakə ta tətikatay aye. Haɓe meeneŋ ŋgama tâ sər tsəveɗ niye bay. 22Wu nakə a ndzatay a gər a ndo neheye na, andza dzeke kway nakə a tsik, a gwaɗ: «Kəra a vənaha wu nakə a nda aye, tsa na, a ma faya a nda sa.» Tə gwaɗ dərmak: «Tə bara gadaraw ada ndəluɓ mâ ge faya bay, tsa na, a ma məkele ha bo a ndəluɓ sa.»


text: 1Ma dəba eye na, na ŋgatay a gawla i Mbəlom neŋgeɗ sa, faya ma mbəzlaweye abəra mə mbəlom. Gədaŋ ŋgay na, bagwar eye haladzay. Ada madəve ŋgay nakə a dəv aye na, a dəv dzaydzay ka məndzibəra. 2A wuda ta magala, a gwaɗ: «Babilon gəma bagwar eye ka mbəzl, Babilon ka mbəzl hele hele. Ka təra təv məndze i məsəfəre neheye lele bay aye. Məsəfəre lele bay eye hay kwa waray waray nəteye mandza eye mə ɗəma. Ɗiyeŋ neheye lele bay aye, a satay a ndo hay bay aye nəteye mə ɗəma. 3Babilon ka mbəzl hərwi kə vəlay ha bo ka məge mezeleme. Ndo i gəma hay wal wal tebiye ta sa guzom ŋgay ada bəy hay ka məndzibəra ta ge mezeleme ta neŋgeye. Ndo i tsakala hay ka məndzibəra ta təra zlele eye hay ta wu neheye a yatay a gər a ndo hay ka zal aye.» 4Na tsəne mətsike me mekeleŋ eye a tsənew mə mbəlom sa, a gwaɗ: «Nəkurom ndo ga hay, dumara abəra mə walaŋ tay bəna ka tələkum həlay a mənese ka ta sumeye ɗəretsətseh andza nəteye dərmak. 5Dumara abəra mə walaŋ tay hərwi mənese tay a pasla bo bay haladzay ada Mbəlom kə mətsa ha gər bay. 6Gumatay ɗəretsətseh andza nakə nəteye tə gatay a ndo hay aye. Wu nakə tə gatay a ndo hay aye na, gumatay mâ ze niye. Taɗə nəteye tə vəlay guzom a ndo gəse nəte na, rahumatay ha gəse sulo. 7Gumatay ɗəretsətseh haladzay hərwi ada ɗərev mâ ndalatay. Tə gwaɗ nəteye gədaŋ eye hay haladzay ada tə ndayawa wu mənday lele. Tə gwaɗay a gər tay sa na, nəteye bəy bagwar eye hay. Tə gwaɗ gəma tay na, ma giye ɗəretsətseh andza madakway i ŋgwas təbey, ɗaɗa mədahaŋ ma ndzateye a gər təbey. 8Hərwi niye, ɗəretsətseh ma deyeweye fataya na, ka nəte eye. Ɗəvats, mədahaŋ ada mandərzlaŋ ta deyeweye a gəma tay pat eye nəte hərwi Bəy Maduweŋ Mbəlom neŋgeye Mbəlom bagwar eye. Mata ge sariya na, neŋgeye. 9«Ahəl nakə bəy hay ka məndzibəra, neheye tə gawa mezeleme ta gəma niye ta geŋgis i ako nakə faya ma təmiye gəma niye na, ta tuwiye haladzay, ta giye dəmes i mədahaŋ hərwi ahəl niye nəteye mandza eye ma wiya. 10Ta diye, ta lətsiye dəreŋ hərwi zluwer ma gateye tə ɗəretsətseh niye. Ta gwaɗiye: “Waawayah! Waawayah! Nəkar Babilon gəma bagwar eye nakə gədaŋ yak a gawa andaya aye, ka mbəzl hele hele ɓəre nəte na, kəkay?” 11«Ndo i tsakala hay ka məndzibəra ta tuwiye ada ta giye dəmes i mədahaŋ dərmak hərwi gəma nakə a təma aye, ndəray kwa nəte andaya mə ɗəma sa bay. Ndəray andaya masəkəme wu i tsakala tay bay? 12Wu niye hay na, gura ta ɓəre, kwar lele eye hay wal wal, ada petekeɗ ndozza eye, petekeɗ ŋgwalak eye hay wal wal. Wu neheye ndo i tsakala hay ta səkəmawa ha aye na, dərizl i gərɗaf neheye lele haladzay ada tə wu neheye ta lambaɗ tə zler i bəgəne aye ada ta mayako lele eye hay. Ta lambaɗ ta ɓəre, tə kwar. 13Ndo niye hay ta səkəmawa ha mal nakə a ze huŋŋa aye wal wal dərmak ada ta slambah neheye a ze lele aye. Ta səkəmawa ha guzom ada mal, bəle ada gufa, sla hay, təɓaŋ hay, pəles hay, muta i pəles hay ada beke hay andza məgweɗe ndo zezeŋ hay. Ane tuk na, ndəray andaya masəkəme fataya abəra wu niye hay sa bay. 14«Tə tuwa, tə gwaɗatay a ndo i gəma niye hay: “Wu neheye a yawakum a gər aye ta təma ta ako. Zlele kurom tə wu kurom lele eye hay andaya sa bay, ka hutumeye sa bay.” 15Ndo i tsakala neheye ta təra zlele eye hay tə masəkəme ha wu ma gəma niye aye na, ta lətsiye dəreŋ ta gəma niye. Zluwer a gatay tə ɗəretsətseh bagwar eye. Ta tuwiye haladzay ada ta giye dəmes i mədahaŋ. 16Ta gwaɗiye: “Waawayah, waawayah, gəma bagwar eye ka mbəzl. Neŋgeye a ndzawa na, andza ŋgwas nakə a pa ka bo petekeɗ ndozza aye ada tə petekeɗ neheye zler i mətul zler i mətul ada tə siye petekeɗ lele eye haladzay aye. A pawa ka bo wu i maslawa, tə ge ta gura, tə kwar neheye lele aye. 17Wu hay tebiye a təma andza niye tsa ɗuh!” «Ndo neheye faya ta diye tə kwalalaŋ i yam ada ta bagwar tay hay, ndo i tsakala neheye ti yawa a tsekene tə kwalalaŋ i yam ada ta ndo neheye tebiye nəteye mə kwalalaŋ i yam aye, ti ye tə lətse dəreŋ. 18Ta zəba ɗəre, tə ŋgatay a geŋgis i ako nakə faya ma təmiye gəma niye na, ta wuda ta magala, tə gwaɗ: “Gəma andaya andza gəma nakay bagwar eye bay.” 19Tə tuwa, tə ge dəmes i mədahaŋ, tə kuts bətekwew a gər dəslis dəslis. Ta wuda, tə gwaɗ: “Waawayah, waawayah, gəma bagwar eye ka mbəzl. Anaŋ gəma nakə ndo neheye ta kwalalaŋ i yam aye ta huta zlele na, mə həlay ŋgay. Ɓəre nəte tsa na, a mbəzl na, kəkay?” 20«Nəkurom neheye mə mbəlom aye ŋgwasum! Gəma ka təma! Nəkurom ndo məpe mədzal gər hay ka Yesu, nəkurom ndo i maslaŋ i Yesu hay ada nəkurom ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom hay, ŋgwasum hərwi Mbəlom kə gay sariya ka wu nakə a gakum aye.» 21Ma dəba eye na, gawla i Mbəlom gədaŋ eye, a ye a zla kwar bagwar eye andza ber i maləgəre, a kal ha a bəlay. Tsa na, a gwaɗ: «Ta kaliye ha Babilon gəma bagwar eye andza niye, ɗaɗa ta ŋgateye sa bay. 22Ndo hay ta tsəniye ɗaɗa mədze gandzaval ma Babilon, məge dəmes, məfe fagam, məfe tolom sa bay. Wuray kwa tsekweŋ ma giye andaya ma Babilon sa bay. Ndo malembeɗe wu hay ta giye andaya sa bay, maləgəre nakə a ləvawa abəra ma təv kurom aye na, ndo hay ta tsəniye sa bay. 23Lalam kurom hay ta dəviye dzaydzay ka niye sa bay. Ta tsəniye mabəbəle wuray huwwa i ndo məzle dahəlay hay mə gay kurom sa bay. Ahəl niye ndo i tsakala kurom hay ta ze ha siye i ndo i tsakala hay ka məndzibəra tebiye. Ka vatay gər a ndo hay kwa məŋgay ta madaŋ kurom. Hərwi niye nəkurom ka nasumeye andza niye. 24Mbəlom a ŋgatay a bambaz i ndo məɗe ha bazlam ŋgay hay, ada a bambaz i ndo ŋgay hay. Bambaz i ndo neheye ka məndzibəra tebiye tə kəɗ tay ha aye na, ka gər tay.»


text: 1Ma dəba i məhəne məkwa na, Yesu a zla Piyer, Yakuba ada Yuhana malamar i Yakuba. A ye tay ha a gər i mahəmba zəbol eye, dəreŋ abəra ta ndo hay. 2Mə ɗəma na, Yesu a mbəɗa ka ɗəre tay. Ɗəre ŋgay a dəv andza pat, ada petekeɗ ŋgay hay ta təra herre kuɗekuɗek a dəv dzaydzay. 3Kwayaŋŋa gawla i Yesu neheye mahkar aye tə ŋgatatay a Musa ta Eliya nəteye faya ta tsikiye me tə Yesu. 4Tsa na, Piyer a gwaɗay a Yesu: «Bəy Maduweŋ, lele na, ndzakwa kanaŋ. Taɗə a saka na, na kəruwakumeye madzawadzawa mahkar, nəte i yak, nəte i Musa ada nəte i Eliya.» 5Ahəl nakə Piyer faya ma tsikiye me mba aye na, pazlay herre a mbəzlaw fataya. Ma pazlay niye na, mətsike me a tsənew abəra mə ɗəma, a gwaɗ: «Nakay na, wawa ga. Na wuɗa na haladzay. Na ŋgwasa tə neŋgeye. Pumay zləm a wu nakə ma tsikakumeye.» 6Gawla i Yesu neheye mahkar aye tə tsəne andza niye na, tə dəɗ dəbuz dəbuz daʼar ka dala. Zluwer a gatay haladzay. 7Yesu a həndzəɗ naha ka təv tay, a tətal fataya ada a gwaɗatay: «Lətsum! Zluwer mâ gakum bay.» 8Gawla i Yesu niye hay tə zla gər ka mbəlom, ta zəba ɗəre, tə ŋgatay na, a Yesu mahəŋgeye. 9Ahəl nakə faya ta mbəzlaweye abəra mə mahəmba aye na, Yesu a gwaɗatay: «Wu nakə ka ŋgatumay aye na, kâ tsikumay a ndəray bay hus a pat nakə neŋ Wawa i Ndo na lətseweye abəra ma mədahaŋ aye.» 10Tsa na, gawla ŋgay hay ta tsətsah faya, tə gwaɗay: «Ndo neheye tə dzaŋgawa bazlam i Mbəlom mapala eye tə gwaɗ na, Eliya ma lahaweye madayaw təday na, hərwi mey?» 11Yesu a mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Deɗek, Eliya ma deyeweye ma lambaɗiye tay ha wu hay tebiye. 12Ane tuk na, neŋ faya na tsikakumeye, Eliya na, ɓa ki yaw. Ndo hay ta sər na bay. Ta gay wu nakə a satay aye. Nəteye ta geŋeye ɗəretsətseh a neŋ Wawa i Ndo andza niye dərmak.» 13Gawla ŋgay hay tə tsəne i tay na, Yesu a tsikatay ka Yuhana madzəhuɓe ndo a yam. 14Yesu ta gawla ŋgay tə ndislew ka təv i ndo hay na, ndo wuray a həndzəɗ ka təv i Yesu, a ye naha a dəkway gurmets kame ŋgay. 15Ada a gwaɗay: «Bəy Maduweŋ, wawa ga a gaka mə bo təbəɗew? Mahorvov a gay, faya ma geye ɗəretsətseh haladzay. A kalawa ha a ako kəgəbay a yam. 16Na zlatayaw a gawla yak hay, ane tuk na, tə sla faya məmbəle ha bay.» 17Yesu a gwaɗ: «Nəkurom neheye anəke, ka dzalum ha ka Mbəlom bay aye. Na ndziye ka təv kurom na, hadzəgay? Na zliye ŋgatay hərwi kurom məndze hadzəgay? Ahe! Zlumeŋ ahaya wawa eye kanaŋ!» 18Tə zlay naha wawa niye. Yesu a gay me a məsəfəre nakə ŋgwalak eye bay aye. Tsa na, a ndohwaw abəra mə bo i wawa niye. Kwayaŋŋa wawa niye a mbəl. 19Ahəl nakə Yesu ta gawla ŋgay hay, nəteye mahəteye na, gawla ŋgay hay ta həndzəɗ naha ka təv ŋgay, tə gwaɗay: «Ada nəmay na, nəmaa sla faya mahəhere məsəfəre nakay təbey na, hərwi mey?» 20Yesu a mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Hərwi nakə ka dzalum ha ka neŋ haladzay bay aye. Neŋ faya na tsikakumeye, sərum ha taɗə məpe mədzal gər kurom mâ ge tsekweŋ andza wur i ɓəzaŋ na, ka slumeye məgwaɗay a mahəmba nakay: “Lətse abəra kanaŋ, do kataɗay.” Ma lətsiye, ma diye. Wuray kwa tsekweŋ ma dakumeye me bay. [ 21Ada slala i məsəfəre nakay ma ndohwaweye andza niye tsa bay. Ma ndohwaweye na, ma rəzlay a gər tə maɗuwule me ada ta daliyam.]» 22Pat wuray na, Yesu ta gawla ŋgay hay, nəteye mahaya gər eye ma Galile. Yesu a gwaɗatay: «Neŋ Wawa i Ndo na, ta gəsiye ga, ta vəlateye ga ha a həlay a ndo hay. 23Ta kəɗiye ga mədahaŋ eye, ada ma məhəne mamahkar eye na, na lətseweye abəra ma mədahaŋ.» Gawla ŋgay hay tə tsəne andza niye na, a ndalatay haladzay. 24Ahəl nakə Yesu ta gawla ŋgay hay tə ndisl a Kafernahum aye na, ndo neheye tə hayaway gər a dzaŋgal i gay məvəlay wu a Mbəlom aye, ta həndzəɗ ka təv i Piyer, ta tsətsah faya, tə gwaɗay: «Miter kurom na, ma vəliye dzaŋgal i gay məvəlay wu a mbəlom təbəɗew?» 25Piyer a mbəɗatay faya, a gwaɗatay: «Ma vəliye.» Tsa na, Piyer a ye a gay. A ye naha kwayaŋŋa Yesu a lah mətsikay me, a gwaɗay: «Simoŋ, ka dzala mə gər yak na, kəkay? Bəy i məndzibəra ma hutiye dzaŋgal tə wu nakə tə ɓar məvəle aye na, mə həlay i way? Mə həlay i ndo i dala eye niye hay tsukuɗu mə həlay i bərakəzaŋ hay ɗaw?» 26Piyer a mbəɗay faya, a gwaɗay: «Bərakəzaŋ hay.» Yesu a gwaɗay: «Ndo i dala eye niye hay ta vəliye bay. 27Ane tuk na, vəlamatay bəna ma ndalateye. Hərwi niye zla wu məgəse kəlef yak, do ka me i dəlov. Ka ye na, kal a ɗəma wu məgəse kəlef. Kəlef nakə a lah faya aye na, gəs na ada kâ həndəkay ha bazlam. Ka hutiye kwar i suloy nəte mə ɗəma, zla ahaya ada kâ vəlamatay dzaŋgal may.»


text: 1Wiinə ləkaləkatə ca dzə daciiki masara ŋga Ikəliisiya. Agi nəhəpaanə nə nyi tuunə da manjeevənaaku, mataɗə minə daga Əntaŋfə. Kə uu'i nyi tuunə dərəva. Əntaa wata nyi daanəki uu'i tuunə, amma da i patənə ŋga ənjitə shii gooŋgaanə ŋga Əntaŋfə. 2Ma uuɗənaaki tuunə, acii tə'i gooŋgaanəkii a ədzəmaamə. Ka ndzaanə nə gooŋgaanəkii a ədzəmaamə əsə ka ca'ə ndəŋwə ndəŋwə. 3Ma Əntaŋfə Dəsənaamə da Yeesu Aləmasiihu Uuzənaakii, ka viinə nə tii kaamə pwapoonə, təya ɗa kaamə ŋga'aanə, təya vii kaamə ndzaanə jamə. Ma uushi'iitsə patə, ka ndzaanə nə tii a ədzəmaamə, amə ənə ca nə'u gooŋgaanə ŋga Əntaŋfə, ama uuɗəshi. 4Yoo, kə ɗii nyi mooɗasəkə ka shaŋə makə lapaa nyi hara manjeevənaaku, agi nə'utə gooŋga ŋga Əntaŋfə nə tii, makə sətə bii Dəsənaamə kaamə. 5Mina, ma səndə banəki ka hə, uuɗəshaamə. Ma waɓəənə cii kya naahə ka hə, əntaa kurakii; amma kə fii amə waɓənəkii daga ka saa'itə 'watəgyaamə fa waɓənə ŋga Əntaŋfə. 6Ma uuɗənə makə sətə bii Əntaŋfə, ci nə nə'utənə waɓənaakii. Ma waɓənə ŋga Əntaŋfə ətə fii amə daga ka 'watəginə, ci ca ba kaamə kaama ndzaanə agi uuɗəshinə. 7Ma cii kya ba ha'ə, acii tə'i majirakinə laŋə taa dama patə asəkə duuniya. Ma təya, maluuvəmə tii oo'i, əndə shiŋkinə pwayi ənji tə Yeesu Aləmasiihu. Tsarə ŋga ənjitsə nə majirakinəkii. Tii nə ənji daawaanə ŋga Aləmasiihu. 8Acii ha'ə, nəhəmə noonə na, koona shii upaa patənə ŋga shikwa ŋga slənə goonə. Maɗa pooshi ha'ə, ka əteenə nuunə ka shikwakii. 9Ma əndətə pooshi kəŋaanə agyanə dzəgunənə ŋga Aləmasiihu tanə, amma ca tsakəvə naakii, paa ci ləɓə da Əntaŋfə. Ma əndətə kəŋaanə agyanə dzəgunənəkii, ci nəndə ləɓə da Əntaŋfə Dəsənaamə da Uuzənaakii. 10Acii ha'ə, maɗa kə gi əndə aa hoonə, ca dzəgunə əndə'i uushi pamə ətə madzəmə mbərə mbərə da dzəgunəətsa, goona luu tə ci aa hoonə aasii. Taa “Usa da shinə”, goona ba ka ci. 11Acii taa wu bii ka ci “Usa da shinə”, kə liɓə ci da ci agi məza slənaakii. 12Tə'i hara uushi'inə ɓəzəkii cii kya moo banə koonə, amma paa nyi ka naahənə koonə də naahə naahə. Acii agi ɗa aniya nə nyi ŋga dzənə aa hoonə, nya waɓə doonə ma da ma, kaama shii ndzaanə ka mooɗasəkə ka shaŋə. 13Kə nəhəpaa manjeevənə ŋga cikəŋu tə hə. Ki maa, mataɗəkii ŋga Əntaŋfə nə ki.


text: 1Lokɨ Jəju ɨsɨ ɨndə də nɨngə, oo dəw kɨ kəme tɔ lo koje tɨ nu ɨsɨ. 2NJé ndo je lie dəji-e əi nə: «NJe ndo dɨje, dɨngəm kɨ kəme tɔ lo koje tɨ nu kɨn, kəme tɔ ɔjɨ-n dɔ majal lie e wa ə se, ɔjɨ-n dɔ majal lə njé koje je ə?» 3Ə Jəju əl-de ə nə: «E ta lə majal lie al nɨm, e ta lə majal lə njé koje je al nɨm, nə kəme tɔ be mba kadɨ Luwə ɔjɨ-n tɔgɨne taga kadɨ dɨje gəri. 4Dɔkagɨlo kɨ kadɨ to ɓəy, sɔbɨ kadɨ jɨ rai kɨlə lə dəw kɨ nje kɨlə-m, tadɔ lo a ndul ɓa, lo kadɨ dəw a ra kɨlə goto. 5Təkɨ mi-n dɔnangɨ tɨ ne ɓəy, mi kunjɨ kɨ dɔnangɨ tɨ.» 6Lokɨ Jəju əl ta je kɨn be ɓa, go tɨ, tɨbɨ man tane nangɨ, lɔy-n nangɨ, ɔr gɨdɨ kəm nje kəm tɔ tɨ ka kɨn. 7Nɨngə, əl nje kəm tɔ ə nə: «Aw ɨtogɨ kəmi lo ndogɨ man tɨ kɨ Sɨlowe.» «Sɨlowe» kɔr me nə «nje kaw kɨlə». Be ə, nje kəm tɔ aw togɨ kəmne loe tɨ ka kɨn, ɓa ta təl-e, kəme oo lo majɨ. 8NJé gədɨ kəy je lie, kɨ njé je kɨ kəte ɨsɨ ooi-e lo kɔy nḛ tɨ, əli əi nə: «Ma, e kam e dəw kɨ nje kɨsɨ nangɨ, kɔy nḛ ka kɨn al a?» 9Nɨngə njé kɨ na̰ je əli əi nə: «E darɔe e wa.» Ə njé kɨ nungɨ əli əi nə: «Jagɨ e e al, nə e dəw kɨ nje tɨtɨ naa sie.» Nɨngə e wa kɨ dɔne əl ə nə: «E darɔm mi wa.» 10NGata ə dəji-e ta əi nə: «Re e ḭ wa ə, ra ban be ə kəmi oo lo ə?» 11Ə əl-de ə nə: «Dɨngəm kɨ tɔe nə Jəju ə lɔy nangɨ ɔr gɨdɨ kəm tɨ, ə əl-m ə nə: “Aw Sɨlowe tɨ ɨtogɨ kəmi”, ə m-aw m-togɨ kəmm, par ə kəmm oo lo majɨ.» 12Nɨngə dəji-e əi nə: «Dɨngəm kɨn e ra be ə?» Ə əl-de ə nə: «M-gər al.» 13Lo kɨn tɨ, ɔri dɨngəm kɨ kəte kəme tɔ ka kɨn awi sie rɔ Parɨsɨ je tɨ. 14Nɨngə, ndɔe tɨ kɨ Jəju lɔy-n nangɨ kɨ man tane ɔr gɨdɨ kəme tɨ adɨ kəme oo lo ka kɨn e ndɔ taa kə̰ə̰. 15Ə Parɨsɨ je dəji-e ta kɨ ya̰de rangɨ ɓəy se n-ra ban ə n-oo lo wa? Ə əl-de ə nə: «Jəju ɔr nangɨ kɨ lɔy kəmm tɨ, ə m-aw m-togɨ kəmm, ə ngɔsɨne kəmm oo lo.» 16Lo kɨn tɨ, Parɨsɨ je kɨ madɨ əli əi nə: «Dəw kɨ ra nḛ kɨn e dəw kɨ ḭ rɔ Luwə tɨ al, tadɔ ɨndə kəmne go ndɔ taa kə̰ə̰ tɨ al.» Nə njé kɨ nungɨ əli əi nə: «Ra ban be ə, dəw kɨ nje ra majal par a aw kɨ tɔgɨ kadɨ ra-n nḛ kɔjɨ je kɨ ətɨ ɓəl be kɨn ə?» Be ə, ta kɨn re kɨ gangɨ-naa dande tɨ. 17Nɨngə təli dəji nje kəm tɔ ka kɨn ɓəy əi nə: «NGa ḭ wa kɨ dɔi, ta ri ə əl dɔ dəw tɨ kɨ tḛḛ kəmi adɨ kəmi oo lo kɨn ə?» Ə nje kəm tɔ əl ə nə: «E nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ.» 18Jɨpɨ je mbati kadɨ mede təkɨ e dəw kɨ kəte kəme tɔ, ə ngɔsɨne dəw tḛḛ kəme adɨ kəme oo lo. Rai bɨtɨ adi njé koje je rəi. 19Ə dəji-de ta əi nə: «Dəw kam e ngonsi wa təkɨ rɔjetɨ a? A re e ngonsi wa ə, kəme tɔ lo koje tɨ wa a? A re kəme tɔ lo koje tɨ ə, ra ban be ə ngɔsɨne kəme oo lo ə?» 20Ə njé koje je əli əi nə: «Jɨ gər majɨ kadɨ e ngonje wa, taa kəme tɔ lo koje tɨ nu tɔ. 21Nə kɨ ɔjɨ dɔ kəme kɨ ngɔsɨne oo lo, ə se na̰ ə tḛḛ kəme adɨ kəme oo lo wa kɨn ə, jɨ gər nḛ kare me tɨ al. Nɨngə e wa tɔgɨ gangɨ ə nə ɨdəji-e, ə a əl ta kɨ dɔ rɔne tɨ.» 22NJé koje je əli ta kɨn be mbata ɓəl kɨ ɓəli Jɨpɨ je. Tadɔ Jɨpɨ je dɔɔi ta naa tɨ kadɨ tə dəw kɨ re əl ə nə Jəju e Kɨrɨsɨ kɨ Luwə mbəte ɓa, sɔbɨ tuwe gɨn kəy kaw-naa tɨ ləde kɔ. 23E mbata kɨn ə, njé koje je əli əi nə: «E wa tɔgɨ gangɨ ə nə, ɨdəji-e.» 24Ə Parɨsɨ je ɓari dəw kɨ kəte kəme tɔ ka kɨn adi-e re kɨ ko̰ joo, nɨngə əli-e əi nə: «Əl ta kɨ rɔjetɨ, ɔsɨ-n gon Luwə. Jɨ gər kadɨ dɨngəm kɨn e nje ra majal.» 25Lo kɨn tɨ, dɨngəm kɨ kəte kəme tɔ ka kɨn əl-de ə nə: «E nje ra majɨ, ə se e nje ra majal wa ka m-gər nḛ kare me tɨ al, nḛ kare kɨ m-gər majɨ ən: kəte kəm tɔ, nɨngə ngɔsɨne kəmm oo lo.» 26Nɨngə təli əli-e əi nə: «E ri ə ra səi ə? Ə ra ban tɔ ə adɨ kəmi oo lo ə?» 27Lo kɨn tɨ əl-de ə nə: «Ta kɨn m-əl səsi kəte ngata, ə ɨmbati koo ta ləm, ə ra ban ə ɨgei kadɨ m-təl m-əl səsi ɓəy ə? Ɨndɨgi kadɨ ɨtəli njé ndo je lie tɔ a?» 28Lokɨ əl Parɨsɨ je ta be ɓa, əi je taji-e ə əli-e əi nə: «Ḭ ə ḭ nje ndo lie, nə je, je njé ndo je lə Mojɨ. 29Jɨ gər kadɨ Luwə əl ta kɨ Mojɨ, nə dəw ləi kɨn, jɨ gər lo kɨ tḛḛ tɨ al.» 30Ə dɨngəm ka kɨn əl Parɨsɨ je ə nə: «E nḛ kɨ ətɨ ɓəl ngay kadɨ dəw kɨ səi, ɨgəri lokɨ tḛḛ tɨ al tɔ, ə dəwe ka kɨn taa adɨ kəmm oo lo. 31Jɨ gəri majɨ kadɨ dɨje kɨ njé ra majal, re əli ta kɨ Luwə ə, Luwə oo dɔ ta ləde al, nə dəw kɨ nje ɓəl Luwə, kɨ nje təl rɔne go ndue tɨ, Luwə oo dɔ ta lie. 32Kɨ mari nu wa kɨn, ndɔ kare kadɨ j-o nə dəw madɨ ə adɨ kəm dəw kɨ tɔ lo koje tɨ nu oo lo be kɨn, m-o al ɓəy. 33Kɨn ə re dɨngəm kɨn ḭ rɔ Luwə tɨ al ə, nḛ madɨ kare kɨ asɨ kadɨ ra goto.» 34Lo kɨn tɨ, əli-e əi nə: «Ḭ dəw kɨ a me majal tɨ lo koji tɨ nu kam ə, ɨge kadɨ ḭ ə ɨndo-je nḛ!» Ɓa tuwəi-e adɨ tḛḛ taga. 35Jəju oo kadɨ tuwəi-e, ə lokɨ ɨnge, dəje ə nə: «Ḭ adɨ mei NGon dəw a?» 36Ə əl Jəju ə nə: «Ɓaɓe, NGon dəw ə e na wa əl-m adɨ tə m-ade mem.» 37Nɨngə Jəju əl-e ə nə: «Ḭ o-e kɨ kəmi, e darɔe e wa ə ɨsɨ əli ta kɨn.» 38Be ə, dɨngəm ka kɨn əl Jəju ə nə: «Ɓaɓe, m-adi mem.» Ɓa ɔsɨ məkəsɨne nangɨ no̰e tɨ. 39Jəju əl-e ə nə: «M-re dɔnangɨ tɨ ne mba gangɨ ta, m-re mba kadɨ dɨje kɨ kəmde tɔ, ooi lo, ə kadɨ njé kɨ kəmde oo lo, təli njé kəm tɔ je tɔ.» 40Lokɨ Parɨsɨ je madɨ kɨ ai kɨ Jəju no̰o̰, ooi dɔ ta kɨ Jəju əl kɨn nɨngə, dəji-e əi nə: «Je ka je njé kəm tɔ je tɔ a?» 41Ə Jəju ɨlə-de tɨ ə nə: «Kɨn ə re səi njé kəm tɔ je təkɨ rɔjetɨ ə, re majal ləsi a goto, nə təkɨ j-ɨsɨ-n, ə oi rɔsi kadɨ kəmsi oo lo kɨn ɓa, majal ləsi to lo tone tɨ ba.»


text: 1Kaɗashinyinaaki, makə ɗii ci kə ɗii Əntaŋfə kaamə aləkawalənyiitsə ha'ə, bwasee amə ka slənə uushi'iitə ca geegi ka shishinaamə da əpinə gaamə ma'ajijinəkii, ama ndzaanə malaaɓakii. Vigyaamə naamə nə ka Əntaŋfə patə, ama ŋgwalə tə ci. 2Ɓaariimə keenə uuɗənə goonə. Pooshi inə ɗii bwaya uushi ka taa wu, pooshi inə saawee ka vii gooŋga ŋga taa wu, pooshi inə gəpətə də uushi ŋga taa wu əsə. 3Ma bii nyi ətsə ha'ə, əntaa wazənə cii kya wazə koonə. Acii kə shi nya bii oo'i, asəkə mooɗəfiinə nuunə. Ka hakii naamə taa agi əntənə taa agi ndzaanə da əpinə amaamə. 4Kə shii nyi tuunə furəŋə. Sə ŋga dəlaginaaki nuunə. Agi sa ciɓənə caama sa patə, mabaneekii nə ma'yanəki. Ka maŋushinə nə nyi uusəra patə. 5Taa saa'itə mbu'iinə aa Makiduuniya maa, pooshi inə upaa əpisəka. Taa dama zə'ugiinə patə, ha'ə nə ənji agi ciɓeenə keenə, taa daama patə mabizhinə. Ma asəkə ədzəmiinə əsə, ŋgwalənə. 6Amma ma Əntaŋfə Əndə banee ka ma'yanə ŋga əndətə ləɗəgi ma'yanəkii, kə banee ci ka ma'yaniinə də shinə ŋga Titusə. 7Əntaa wata shinaakii tanə banee ka ma'yaniinə, amma da i waɓəənə shi amakii keenə, waatoo makə sətə cakuunə vii ka ci ŋgeerənə aa mooɗəfəkii. Kə bii ci keenə makə sətə ɗii kuɗəpəshinə tuunə ŋga neenə ka nyi, da makə sətə kiwuunə anəki, da makə sətə ɗii unə aniya ŋga luunə də nyi əsə. Ma əndzə'i kamə, agi tsakə ɗa maŋushinə nə nyi. 8Ma ləkaləkatətə nyaahə nyi koonə, kə ɓəzee nyi ka səkuunə də ci. Amma ma nyi, pooshi nyi ɗii wakaɗakinə ŋga naahənə koonə ha'ə. Makə fii nyi, kə ɓəzhi səkuunə, kə mwayi nyi ɗa wakaɗakinə. Amma ma ɓəzəsəkə goonə, ŋga uundzə saa'i. 9Ma əndzə'i, paa nyi ma'ə ka ɗa wakaɗakinə ŋga naahə ləkaləkatəta, ka mooɗasəkə nə nyi. Əntaa mooɗasəkə ŋga ɓəzee ka səkuunə cii kya ɗa, amma putə ŋga baanə goonə ka Əntaŋfə, acii kə kavə ɓəzənə ŋga səkuunə tuunə koona baanə ka ci. Ma ɓəzənə ŋga səkuunə, də shiinə ŋga Əntaŋfə. Acii ha'ə, pooshi inə ɗavə koonə ana. 10Acii ma maɓətəsəkə də shiinə ŋga Əntaŋfə, ci ca kavə əndə kaa ca haɗatəgi də naakii na, ca kira luupaanə. Pooshi əndə əsə ca ɗa wakaɗakinə ŋga tsarə maɓətəsəkətsa. Amma ma maɓətəsəkə ŋga əndə shiŋkinə saakii, ci ca kira əntənə ŋga ca'ə ndəŋwə ndəŋwə. 11Neemə ka sətsə ɗii Əntaŋfə də maɓətəsəkətsə goonə! Kə kavə ci tuunə ka ɗa kuɗəpəshinə ŋga baginə; kə ɓəzhi səkuunə putə ŋga sətə slənyi; una ŋgwaləgi acii sətə na slənə aakəŋwa; kə ɗavə maɓətəsəkəkii koonə kuɗəpəshinə ŋga neenə ka nyi; kə ɗavə ci koonə kuɗəpəshinə ŋga luunə də nyi əsə, una dzalə əndətə ɗii bwaya bwayaanə. Agi ətsə patə, kə ɓaarii unə oo'i, pooshi moonə agi sətsə slənyi. 12Ma saa'itə nyaahə nyi koonə ləkaləkatəta, əntaa agyanə əndətə ɗii bwaya bwayaanə taa əndətə ɗii ənji ka ci bwaya bwayaanə nyaahə nyi. Amma kaa nya shii ɓaariinə koonə akəŋwacii Əntaŋfə oo'i, agi nəhənə nuunə tiinə. 13Acii ha'ə kə baa ma'yaniinə. Tsaŋə da baanə ŋga ma'yaniinə əsə, ca'ə əndzə'i kə cakiinə ɗa maŋushinə putə ŋga mooɗasəkə ŋga Titusə, acii kə banee unə ka ma'yanəkii, unə patə. 14Kə dəliigi nyi duunə ka ci. Ma unə əsə, pooshi unə ɗavə ka nyi ayinə. Uusəra patə gooŋga njiina waɓə koonə. Ha'ə əsə, ma dəlaatə njiina dəlagi duunə ka Titusə, gooŋga. 15Acii ha'ə, ma uuɗənaakii tuunə, kə cakə ɗa ŋgeerənə. Acii agi buurətənə nə ci makə sətə ɗii unə aniya ŋga luunə tə ci aahoonə, una banee ka haŋkala goonə ka fa sətə cii kəya ba koonə. 16Ka maŋushinə nə nyi ka shaŋə acii agyuunə nə hiimaaki patə.


text: 1Ma dəba eye na, Yesu a pala gawla ŋgay mekeleŋ eye hay kuro kuro tasəla gər eye sulo hərwi məsləre tay ha. A slər tay ha na, sulo sulo kame ŋgay, a wuzlahgəma hay tebiye ada a təv neheye bo ŋgay eye a say mede a ɗəma aye dərmak. 2A pala tay ha na, a gwaɗatay: «Wu mənday andaya haladzay məpele ka dala. Ane tuk na, ndo məpele na abəra ka dala na, nəteye haladzay bay. Hərwi niye, gumay amboh a ndo i guvah mâ səkah ha ndo i məsler hay hərwi məpele wu mənday abəra ka dala. 3«Dum! Na sləriye kurom ha na, nəkurom ka tərum andza wawa i təɓaŋ hay a wuzlah i ndo neheye nəteye andza kəra i pesl hay aye. 4Ka deyumeye na, kâ həlum suloy a həlay bay, kâ zlum ɓəɓoro bay, kâ həlum tahərak kurom hay a sik bay, kâ lətsum ka tsəveɗ hərwi mətsikay me a ndo bay. 5«A gay nakə ka deyumeye a ɗəma aye na, lahum məgweɗe: “Zay mâ ndza ka gay nakay.” 6Taɗə ndəray ka təma kurom mə gay niye lele na, zay kurom ma ndziye ka gay niye. Taɗə ka təma zay kurom bay na, mum ha zay kurom. 7Ndo nakə ka təma kurom aye na, ndzum mə gay ŋgay. Wu nakə ta vəlakumeye na, ndayum, ada sum wu məse nakə ta vəlakumeye, hərwi ndo məge məsler na, kutoŋ ma hutiye merəɓe ŋgay. 8«Taɗə ka ndislum a wuzlahgəma waray waray ta təma kurom na, ndayum wu nakə ta vəlakumeye. 9Mbəlum tay ha ndo i ɗəvats niye hay ma gəma niye ada kâ gwaɗumatay a ndo i gəma niye hay: “Bəy i Mbəlom ka həndzəɗaw fakuma.” 10Ane tuk na, kâ yum kwa a gəma waray, waray, ta təma kurom bay na, dum kurom abəra ma gəma niye. Dum ka tsəveɗ ada gwaɗumatay a ndo hay tebiye: 11“Burhway i gəma kurom nakay a mətsamay ka sik aye na, nəmaa tətəkwakum na kurom. Ɗuh bay! Sərum ha na, Bəy i Mbəlom ka həndzəɗaw fakuma.” 12Sərum ha pat i sariya i Mbəlom na, sariya i ndo i gəma niye na, ma ziye i gəma i Sodom.» 13Yesu a gwaɗ sa: «A nəkurom ndo i gəma i Koraziŋ hay, tuwum bo kurom, hərwi ɗəretsətseh ka gər kurom! A nəkurom ndo i gəma i Betesayda hay, tuwum bo kurom hərwi ɗəretsətseh ka gər kurom. Hərwi taɗə masuwayaŋ neheye na ge mə gay kurom aye nâ ge ma gəma i Tir ta gəma i Sidoŋ na, atay na, ndo i gəma niye hay ta dzaliye bo tay ta tuwiye, ta pa ka bo taɓay manasa eye ada ta kutsiye bətekwew maləməts a gər hərwi məɗe ha na, ta gər ha mezeleme tay. 14Hərwi niye, pat nakə Mbəlom ma gateye sariya a ndo hay aye na, sariya kurom ma diye me ma ziye i ndo i gəma i Tir ta Sidoŋ. 15«Nəkurom ndo i gəma i Kafernahum hay, ka dzalum nəkurom na, Mbəlom ma ta həliye kurom a mbəlom wal ɗaw? Aʼay! Nəkurom ɗuh na, Mbəlom ma ta mbəzliye kurom ha na, a təv məndze i mədahaŋ hay.» 16Yesu a gwaɗatay a gawla ŋgay sa: «Ndoweye kə pa zləm ka bazlam kurom ada ka təma na, a təma na, neŋ. Ndoweye ka təma kurom bay na, a təma bay na, neŋ. Ndoweye ka təma ga bay na, a təma bay na, ndo nakə a sləra ga ahaya aye.» Ndoweye neheye kuro kuro tasəla gər eye sulo aye ti ye. 17Anəke na, gawla i Yesu niye hay kuro kuro tasəla gər eye sulo aye tə maw tuk. Tə maw na, tə məŋgwese eye mə ɗərev tay lele. Tə gwaɗay a Yesu: «Bəy Maduweŋ, kwa fakalaw hay ta rəhamay ha gər tə məzele yak.» 18Yesu a mbəɗatay faya a gwaɗatay: «Na ŋgatay a Fakalaw a dəɗaw mə gəma andza mawutseɗe i Mbəlom. 19Anaŋ tsənum! Na vəlakum gədaŋ ka mandəresle tay ha dədœ hay ta hərdəde hay ada ka mandəresle na gədaŋ i ndo məne ɗəre kurom tebiye. Wuray kwa tsekweŋ ma gakumeye bay. 20Ane tuk na, kâ ŋgwasum hərwi nakə fakalaw hay ta rəhakum ha gər aye bay. Ŋgwasum ɗuh na, hərwi məzele kurom hay mawatsa eye mə mbəlom.» 21Kwayaŋŋa Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye a rahay a bo a Yesu. Tsa na, a wuda tə məŋgwese eye, a gwaɗ: «A nəkar Bəba Mbəlom, ndo mələve magərmbəlom ta dala, na gaka sɨsœ hərwi nəkar ka ɗatay ha wu nakə maŋgaha eye a ndo neheye tə sər wuray bay aye, ada ka ŋgaha abəra ka ndo i ndaraw hay ta ndo neheye nəteye tə sər wu aye. Ayaw, Bəba Mbəlom, a yaka a gər a nəkar hərwi mâ ge bo andza niye.» 22Yesu a gwaɗ sa: «Bəba ga kə vəleŋ wu hay tebiye. Wawa i Mbəlom way na, ndəray a sər bay. Maa sər na, Bəba Mbəlom nəte ŋgweŋ. Ada Bəba way na, ndəray a sər bay. Maa sər na, neŋ wawa ŋgay ada maa sər na ndo neheye a seŋ məɗatay ha aye.» 23Tsa na, Yesu a mbəɗa me ka təv i gawla ŋgay hay, a gwaɗatay a nəteye mahəteye: «Ŋgwasum hərwi wu nakə faya ka ŋgatumay aye! 24Hərwi sərum ha na, ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom hay ta bəy hay haladzay a satay haɓe məŋgatay a wu nakə faya ka ŋgatumeye, ane tuk na, ta ŋgatay bay. A satay mətsəne wu nakə faya ka tsənumeye, ane tuk na, ta tsəne bay.» 25Ndo mədzaŋgawa bazlam i Mbəlom mapala eye andaya ka təv eye niye dərmak. A lətse a tsətsah ka Yesu, a gwaɗay: «Miter, na giye na mey, nakə ada nâ huta sifa nakə ma ndəviye bay aye? A tsikay andza niye na, hərwi məhəle faya abəra suwat.» 26Yesu a gwaɗay: «Ka dzaŋga mə ɗerewel i Musa, a gwaɗ na, kəkay?» 27Ndo niye a mbəɗay faya: «A gwaɗ na: “Wuɗa na Bəy Maduweŋ Mbəlom yak tə ɗərev yak tebiye, ta məsəfəre yak tebiye, ta gədaŋ yak peteh, ada tə metsehe yak tebiye.” Ada: “Wuɗa ndo i məgeɗ yak dərmak andza ka wuɗa na gər yak.”» 28Yesu a gwaɗay: «Təɗe! Ka mbəɗa faya lele. Ge andza niye ada ka hutiye məsəfəre.» 29Ane tuk na, ndo mədzaŋgawa bazlam i Mbəlom mapala eye niye a say məgwaɗay a gər ŋgay na, neŋgeye ndo i deɗek. A tsətsah ka Yesu a gwaɗay: «Ada matəra ndo nakə na wuɗiye andza neŋ aye na, way?» 30Yesu a mbəɗay faya a gwaɗay: «Ndo wuray a yaw abəra ma Zerozelem ma diye a Zeriko. Məkal hay tə mbəzla faya. Ta buwa faya abəra wu ŋgay hay tebiye. Tə kəɗ na lehhe. Tsa na, ta hway wu tay. Tə gər ha ndo niye maɓərzla eye. 31«Ndo məvəlay wu a Mbəlom wuray andaya a mbəzlaw ta tsəveɗ eye niye. A ŋgatay a ndo niye na, a ŋgəɗay tsaŋgəhha dəreŋ. A ye ta tsəveɗ mekeleŋ eye. 32«Andza niye, ndo i Levit wuray a ndisl ka təv eye niye, a ŋgatay a ndo niye na, a ŋgəɗay dəreŋ. A ye ŋgway ta tsəveɗ mekeleŋ eye. 33«Ane tuk na, ndo i Samari wuray a ye naha. Faya ma diye a mahəhele, a ndisl ka təv niye. A ŋgatay a ndo niye na, a gay mə bo haladzay. 34A həndzəɗ naha ka təv i ndo niye lele. A pəla ha gwezem ŋgay. A zlaw guzom a baray na abəra ka mbəlak. A mbəɗa faya mal ada a ɓaray faya lele. A ndəv ha na, a zla na ka gər i zuŋgo ŋgay a ye ha a gay i mbəlok hay. A gay gər mə ɗəma lele. 35«Tədœ eye ma ta diye ŋgway na, a tələka həlay a gwezem, a zlaw kwar i suloy sulo. A vəlay a ndo məge məsler mə gay i mbəlok niye hay. A gwaɗay: “Gay gər a ndo nakay lele. Aza na maweye tə fanaŋ na, na makeye ha wu nakə ka dze ha haladzay hərwi ŋgay aye.”» 36Yesu a gwaɗay sa: «Ka nəkar na, mə walaŋ i ndo neheye mahkar aye, matəra ndo i məgeɗ i ndo nakay məkal hay tə kəɗ na aye na, way?» 37Ndo mədzaŋgawa bazlam i Mbəlom mapala eye niye a mbəɗa faya a Yesu a gwaɗay: «Ndo nakə a gay ŋgwalak aye.» Yesu a gwaɗay: «Aya! Nəkar dərmak do ge andza niye.» 38Yesu ta gawla ŋgay hay tə həl bo, ti ye a gəma mekeleŋ eye. Ahəl nakə nəteye ka tsəveɗ faya ta diye na, a ye a gəma wuray. Mə ɗəma na, ŋgwas eye andaya tə zalay Marta a təma na a gay ŋgay. 39Ŋgwas niye na, malamar ŋgay andaya tə zalay Mari. Neŋgeye na, a ndza ka təv i Yesu faya ma piye zləm ka matətike i Yesu. 40Azlakwa bay Marta i ŋgay na, faya ma giye məsler hay wal wal ma ləver. A yaw ka təv i Yesu. A yaw na, a gwaɗay: «Bəy Maduweŋ, na gaka mə bo təbəɗew? Malamar ga a gər ga ha mahəgeye ka məge məsler hay wal wal tebiye na, kəkay. Gwaɗay mâ yaw, mâ dzəna ga.» 41Bəy Maduweŋ a mbəɗay faya a gwaɗay: «Marta, Marta nəkar na, ka vəlay ha mədzal gər ada ka hatsay ɗuh a məsler haladzay na, kəkay? 42Ane tuk na, wu nəte ka nəkar na, kə mətsa fakaya abəra. Mari ɗuh na, kə zla wu nakə lele aye. Ɗaɗa ndəray ma sliye məzle faya abəra bay.»


text: 1Jəju ɓar njé ndo je kɨ dɔgɨ gɨde joo, adɨ-de tɔgɨ, kɨ ko̰ɓe dɔ ndɨl je tɨ kɨ majal pətɨ, taa kadɨ ajii njé mo̰y je tɔ. 2Jəju ɨlə-de kadɨ ɨləi mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ kɨ ɔjɨ dɔ ko̰ɓe lə Luwə, taa kadɨ adi rɔ nga̰ dɨje tɔ. 3Nɨngə əl-de ə nə: «Uni nḛ madɨ mbata dɔ rəbɨ al nɨm, uni kagɨ tɔsɨ al nɨm, uni ɓɔl al nɨm, uni mapa al nɨm, uni la al nɨm, taa kadɨ awi kɨ kɨbɨ rɔsi joo al nɨm tɔ. 4Ə me kəy kɨ ra kɨ uri tɨ ɓa, a ɨsi tɨtɨ no̰o̰ bɨtɨ kadɨ awii. 5A kɨn ə re, me ɓe tɨ, dɨje mbati kuwəi səsi kɨ rɔde tɨ ɓa, lokɨ ɨsɨ tḛḛi me ɓe tɨ kɨn kɨ taga ə, ɨndəi bu kɨ njasi tɨ kɔ, mba kadɨ to tə nḛ ndəjɨ ndude.» 6NJé ndo je ɨləi dɔde awi kɨ ɓe ɓe, ɨləi mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ, taa aji njé mo̰y je kɨ lo lo tɔ. 7Lokɨ Erodɨ kɨ e nje ko̰ɓe dɔnangɨ tɨ kɨ Galile, oo poy nḛ je kɨ ɨsɨ rai nḛ kɨn ɓa, ta ndɔje dɔ Jəju tɨ, tadɔ dɨje madɨ əli əi nə: «E Ja̰ Batɨsɨ ə ḭ taa dan njé koy je tɨ.» 8NJé kɨ nungɨ əli əi nə: «E Eli kɨ nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ ə tḛḛ.» NJé je kɨ na̰ je ɓəy əli əi nə: «E njé kəl ta je kɨ ta Luwə tɨ kɨ kəte je kɨn ə kɨ kare ḭ dan njé koy je tɨ.» 9Lo kɨn tɨ Erodɨ əl ə nə: «Ja̰, e mi wa ə ndɔ kɨ madɨ gangi dɔe, nga e na ɓəy ə m-ɨsɨ m-o ta je kɨ be kɨn dɔe tɨ wa ka m-gər al.» Ɓa sangɨ kadɨ n-oo Jəju. 10Lokɨ njé kaw kɨlə je təli no̰o̰ rəi ɓa, ɔri Jəju poy nḛ je kɨ rai adi-e oo. Ə Jəju ɔr-de, aw səde kadɨ ɓe bo tɨ kɨ ɓari-e Bətɨsayda. 11Nə kosɨ je gəri gode, adɨ awi gode tɨ. Jəju uwə-de kɨ rɔne tɨ, əl-de ta kɨ dɔ ko̰ɓe tɨ lə Luwə, taa ajɨ njé je kɨ sangi rɔ nga tɔ. 12Nɨngə lokɨ kadɨ aw tə ur, njé ndo je kɨ dɔgɨ gɨde e joo, rəi rɔ Jəju tɨ əli-e əi nə: «Ɨtuwə kosɨ dɨje kam adɨ awi kɨ ngan ɓe je tɨ, kɨ lo ndɔr je tɨ, sangi lo to je kɨ nḛ kuso je, tadɔ lo kɨ j-ai tɨ ne kɨn, e lo kɨ dɨje gotoi tɨ.» 13Nə Jəju əl-de ə nə: «Səi je wa adi-de nḛ usoi.» Ə njé ndo je əli əi nə: «J-aw kɨ mapa mi ə kanjɨ joo wa be tɔ par, adɨ re e be al wa nɨngə kadɨ je wa j-aw jɨ ndogɨ mapa mbata tɨ lə kosɨ dɨje kɨn pətɨ wa ta.» 14Dɨngəm je asi dɨbɨ mi loe tɨ no̰o̰. Nə Jəju əl njé ndo je ə nə: «Adi-de ɨsi nangɨ, uwəi-naa asɨ kutɨ mi, kutɨ mi be.» 15NJé ndo je rai təkɨ Jəju əl-n-de, adɨ adi-de ɨsi nangɨ pətɨ. 16Ə Jəju ɔy mapa kɨ mi kɨ kanjɨ kɨ joo ka kɨn, ɓa un kəmne kɨ taa, əl ta kɨ Luwə mba kadɨ njangɨ dɔ nḛ kuso kɨn. Go tɨ, Jəju uwə mapa je ka kɨn gangɨ naa tɨ, ə təl-n adɨ njé ndo je kadɨ ləbi kosɨ dɨje. 17Dɨje pətɨ usoi nḛ ndani majɨ. Nɨngə, njé ndo je ɔyi gɨndɨ mapa je kɨ nay, kare dɔgɨ gɨde e joo ɓəy. 18NDɔ kare Jəju ɨsɨ əl ta kɨ Luwə gɨdɨ lo tɨ gogɨ, njé ndo je lie əi sie naa tɨ, ə Jəju dəjɨ-de ə nə: «Kosɨ je ɨsɨ əli ta kɨ dɔm tɨ təkɨ mi na̰ ə?» 19Ə ɨləi-e tɨ əi nə: «Dɨje madɨ əli əi nə ḭ Ja̰ Batɨsɨ, njé kɨ nungɨ əi nə ḭ nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ Eli; njé kɨ rangɨ ɓəy əi nə e njé kəl ta kɨ ta Luwə tɨ kɨ kəte je kɨn ə e kɨ kare dande tɨ ə ḭ dan njé koy je tɨ.» 20Nɨngə Jəju əl-de ə nə: «NGa səi wa kɨ dɔsi, əli əi nə mi na̰ ə?» Ɓa Pɨyər ɨle tɨ ə nə: «Ḭ Kɨrɨsɨ kɨ Luwə mbəte.» 21Jəju ndəjɨ njé ndo je kɨ tɔgɨne ngay kadɨ əli ta kɨn dəw madɨ al. 22Jəju ɨlə dɔ ta tɨ kɨn ə nə: «Sɔbɨ kadɨ mi NGon dəw m-a m-ɨngə ko̰ ngay. NGatɔgɨ je lə Jɨpɨ je, kɨ kɨ bo je lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, kɨ njé ndo ndu-kun je a mbati-mi. Dɨje a tɔli-mi, nə ndɔ kɨ ko̰ mɨtə lə ndɔ koym ɓa, m-a m-tḛḛ lo koy tɨ.» 23Go tɨ, Jəju əl dɨje pətɨ ə nə: «Re dəw madɨ ndɨgɨ njɨyə gom tɨ nɨngə, kadɨ oo rɔne tə nḛ madɨ al, kadɨ ndɔ je kare kare pətɨ, e wa un kagɨ-dəsɨ koy ləne, ə re un gom. 24Təkɨ rɔjetɨ, dəw kɨ ge kajɨ rɔne ne wa dɔnangɨ tɨ ne a tḭ ta rɔne. Nə dəw kɨ tḭ ta rɔne kɨ mbata ləm, a ajɨ rɔne tɔ. 25Kɨn ə re dəw ɨngə nḛ majɨ je kɨ dɔnangɨ tɨ ne pətɨ tɨgə, nə kadɨ e wa tḭ ta rɔne, ə se tujɨ rɔne ə, maje to ra be ə? 26Təkɨ rɔjetɨ, re rɔ dəw madɨ sɔl-e kɨ mbata ləm, ə se kɨ mbata ta ləm nɨngə, mi NGon dəw ka, m-a m-ra rɔsɔl dɔe tɨ tɔ, ndɔe tɨ kɨ m-a m-re-n me kɔsɨ-gon tɨ ləm, kɨ me kɔsɨ-gon tɨ lə Bawm, kɨ me kɔsɨ-gon tɨ lə malayka je kɨ ayi njay.» 27Təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi: dɨje madɨ dansi tɨ ne a oyi al ɓəy ə, a oi ko̰ɓe lə Luwə kɨ kəmde. 28NDɔ jijoo go ta je tɨ kɨn nɨngə, Jəju ɔr Pɨyər nɨm, Ja̰ nɨm, taa Jakɨ nɨm tɔ, ə al aw səde dɔ mbal tɨ kadɨ n-əli ta kɨ Luwə. 29Lokɨ Jəju ɨsɨ əl ta kɨ Luwə nɨngə, ta kəme mbəl, taa kɨbɨ lie təl nda bal bal tɔ. 30Nɨngə loe tɨ no̰o̰, dɨngəm je joo a əli sie ta. Dɨngəm je ka kɨn e Mojɨ əi kɨ Eli. 31Tḛḛi me tɔ ɓa tɨ, a əli sie ta ɔjɨ dɔ kaw kɨ a aw Jorijaləm tɨ kadɨ oy, tɔl-n ta kɨlə ləne. 32Pɨyər əi kɨ madɨne je, ɓi tɔl-de makɨ. Ə lokɨ ə nə n-ndəli nɨngə, ooi kunjɨ Jəju kɨ dɨngəm je kɨ joo kɨ ai sie. 33Lokɨ dɨngəm je ka kɨn ɨyə̰i Jəju ə ɨsɨ awi ɓa, Pɨyər əl Jəju ə nə: «Ɓaɓe, kɨn ə j-ɨsi lo kɨn tɨ ne be par ə majɨ ngay. J-a ra kəy-lo mɨtə: kare e ya̰i, kare e ya̰ Mojɨ, ə kɨ kare e ya̰ Eli tɔ.» Pɨyər gər me ta kɨ ɨsɨ əl kɨn al. 34Ə lokɨ a əl ta tə kəl ba ɓəy nɨngə, kɨl ndi ḭ re səbɨ dɔde lɨtɨ. Lokɨ kɨl ndi ɨsɨ səbɨ dɔde kɨn, ɓəl tɔl njé ndo je. 35Lo kɨn tɨ, ndu ta madɨ tḛḛ me kɨl ndi tɨ ə nə: «E kam e NGonm, e ə e dəw kɨ m-kɔte, ə oi ta lie.» 36Go ndu ta tɨ kɨn, Jəju təl nay kɨ karne ba, dəw oo dəw madɨ kɨ rangɨ kade tɨ al. NJé ndo je ngəmi tade, ta kare ka əli dəw madɨ ndɔe tɨ no̰o̰ dɔ nḛ je tɨ kɨ ooi kɨn, al. 37Lo ti go tɨ, Jəju əi kɨ njé ndo je ləne kɨ mɨtə ḭḭ dɔ mbal tɨ ɨsɨ rəi kɨ nangɨ ɓa, kosɨ dɨje ngay tɨləi kəme. 38Nɨngə dan kosɨ dɨje tɨ ka kɨn, dɨngəm kare un ndune kɨ taa ə nə: «NJe ndo dɨje, m-no̰ kɨ dɔi tɨ kadɨ ɨgo̰ ngonm kɨn adɨ-m, tadɔ e kɨ karne ba jim tɨ. 39Dɔkagɨlo je madɨ ɓa, ndɨl kɨ majal a uwə, ra-e adɨ ur kɔl, ə yəke kɨ tɔgɨne, adɨ kulum tae ɨbə jugɨ jugɨ. A ade ko̰ ratata, tə nḛ kɨ a ɨyḛ al be ɓəy taa təl ɨyḛ. 40Be ə, m-dəjɨ njé ndo je ləi kadɨ tuwəi ndɨl kɨ majal kɨn dɔe tɨ kɔ, nə asi kadɨ tuwəi-e al.» 41Lo kɨn tɨ, Jəju un ta əl ə nə: «Səi dɨje kɨ dɔkagɨlo tɨ kɨ ɓone kɨ səi njé me nga̰ je, səi njé ra nḛ kɨ majal, kadɨ tə m-ɨsɨ səsi dɔkagɨlo ban ɓəy taa ə? Kadɨ m-a m-ɔsɨ gɨnsi dɔkagɨlo ban ɓəy taa ə? Ɨre kɨ ngoni rɔm tɨ ne.» 42Lokɨ ngon ɨsɨ re ɓasi kɨ rɔ Jəju tɨ nɨngə, ndɨl kɨ majal ka kɨn un-e, ɔte nangɨ, yəke kɨ tɔgɨne, nə Jəju ndangɨ ndɨl kɨ majal ade tḛḛ rɔ ngon tɨ, adɨ ngon ɨngə rɔ nga, ɓa təl sie adɨ bawe. 43Lo kɨn tɨ, dɨje pətɨ, ta ndɔjɨ-de dɔ tɔgɨ Luwə tɨ kɨ ətɨ ɓəl kɨn. Lokɨ nḛ je pətɨ kɨ Jəju ra, ətɨ dɨje pətɨ ɓəl, Jəju əl njé ndo je ləne ə nə: 44«Oi ta kɨ m-aw tə m-əl səsi kɨn majɨ: A ɨləi-mi NGon dəw ji dɨje tɨ.» 45Nə njé ndo je gəri me ta kɨn al. Ta kɨn to kɨ ndəme ba mba kadɨ gəri me al. Nɨngə ɓəli kadɨ dəji ta Jəju dɔ tɨ tɔ. 46NJé ndo je ɨləi ngɨrə naji-naa ta tɨ kadɨ n-gəri se na̰ dande tɨ ə e kɨ bo wa? 47Jəju gər ta kɨ mede tɨ, adɨ un ngon kɨ du, ur-e ade a gədɨne tɨ, 48nɨngə əl-de ə nə: «Re dəw madɨ uwə ngon kɨn kɨ rɔne tɨ me tɔm tɨ ə, e mi wa ə dəwe kɨn uwə-m kɨ rɔne tɨ. Nɨngə, dəw kɨ uwə-m kɨ rɔne tɨ, e nje kɨlə-m ə uwe kɨ rɔne tɨ.» Təkɨ rɔjetɨ, dəw kɨ e ə e kɨ du ngay dansi tɨ, e dəwe kɨn ə e kɨ bo dansi tɨ. 49Ja̰ un ta əl Jəju ə nə: «NJe ndo dɨje, j-o dəw madɨ kɨ a tuwə ndɨl je kɨ majal me tɔi tɨ, ə jɨ ndɨgɨ kadɨ j-ɔge dɔ ra nḛ kɨn, tadɔ e njɨyə səje goi tɨ al.» 50Nə Jəju ɨle tɨ ə nə: «Ɔgi-e dɔ al, tadɔ dəw kɨ ɔsɨ səsi ta al, e dəw ləsi.» 51Lokɨ dɔkagɨlo nay ɓasi kadɨ a uni Jəju awi sie dɔra̰ tɨ, Jəju ɨlə ndune kadɨ gar n-aw Jorijaləm tɨ. 52Be ə, ɨlə njé kaw kɨlə je no̰ne tɨ kəte. NJé kaw kɨlə je awi, uri me ngon ɓe tɨ kɨ Samari mba kadɨ ɨndəi dɔ re lə Jəju naa tɨ kəte. 53Nə dɨje kɨ ngon ɓe tɨ ka kɨn mbati kuwə Jəju kɨ rɔde tɨ tadɔ ɨsɨ aw kɨ Jorijaləm. 54Lokɨ njé ndo je lie, Jakɨ əi kɨ Ja̰ ooi ta kɨn ɓa, əli Jəju ə nə: «Ɓaɓe, ɨndɨgɨ kadɨ jɨ dəjɨ por j-adɨ ḭ dɔra̰ tɨ, osɨ dɔde tɨ, ro-de kɔ a?» 55Ə Jəju təl kəmne, kɔl səde. 56Ɓa uni rəbɨ, awi ngon ɓe tɨ kɨ rangɨ. 57Lokɨ əi dɔ rəbɨ tɨ, dəw madɨ əl Jəju ə nə: «M-a m-un goi lo je pətɨ kɨ a aw tɨ.» 58Ə Jəju əl-e ə nə: «NJa̰ je ai kɨ ɓe tode, ə yəl je ai kɨ kəyde tɔ, nə mi NGon dəw m-aw kɨ lo kɨ kadɨ m-ɨlə dɔm tɨ al.» 59Go tɨ, Jəju əl dəw kɨ rangɨ ə nə: «Un gom.» Nɨngə dəw ka kɨn əl-e ə nə: «Ɓaɓe, adɨ-m ta rəbɨ adɨ m-aw m-dɨbɨ bawm ɓəy taa.» 60Nə Jəju əl-e ə nə: «Ɨyə̰ njé koy je adɨ dɨbi njé koy je ləde, nə ḭ aw ɨlə mbḛ ko̰ɓe lə Luwə.» 61E kɨ rangɨ ɓəy əl ə nə: «Ɓaɓe, m-a m-un goi, nə m-dəji kadɨ adɨ-m ta rəbɨ adɨ m-aw m-əl ta kɨ kadɨ j-ɨyə̰-n-naa kɨ njé kɨ me kəy tɨ ləm ɓəy taa.» 62Ə Jəju əl-e ə nə: «Dəw kɨ uwə dɔ kɔsɨ mangɨ, ə təl ɨlə rətɨ gogɨ ɓa, dəwe kɨn ko̰ɓe lə Luwə e kɨ ta tɔe al.»


text: 1Təkɨ uni səsi lo koy tɨ naa tɨ kɨ Kɨrɨsɨ, majɨ kadɨ ɨsangi nḛ je kɨ taa dɔra̰ tɨ, kɨ e lo kɨ Kɨrɨsɨ ɨsɨ tɨ, dɔ ji ko̰ Luwə tɨ kɨn. 2Ɨməri ta dɔ nḛ je tɨ kɨ dɔra̰ tɨ, ɓɨ dɔ nḛ je tɨ kɨ dɔnangɨ tɨ ne al. 3Tadɔ səi dɨje kɨ oyi, nɨngə kajɨ ləsi e kɨ ɓɔyɔ naa tɨ kɨ Kɨrɨsɨ rɔ Luwə tɨ. 4Dɔkagɨlo kɨ Kɨrɨsɨ kɨ e kɨsɨ kɨ dɔ taa ləsi a tḛḛ nɨngə, səi je ka a tḛḛi sie me tɔɓa tɨ kɨ taa lo. 5Majɨ kadɨ ɨdɨbi nḛ je pətɨ kɨ dɔnangɨ tɨ ne, kɨ to rɔsi tɨ: adɨ ə sangɨ-naa kɨ lo kaya tɨ, kɨ nḛ ra kɨ to njḛ, kɨ ngur darɔ kɨ ətɨ ɓəl, kɨ ɓo nḛ je kɨ majal, kɨ ra ta nḛ kɨngə, kɨ e yo kɨ ra. 6E nḛ je kɨn ə ɨsɨ re kɨ wongɨ lə Luwə dɔ dɨje tɨ kɨ njé ta̰-e rɔ. 7E kɨn ə, e pa njɨyəsi je kɨ kəte, lokɨ ɨsi me majal tɨ ɓəy. 8Nə ngɔsɨne, majɨ kadɨ ɨmbati nḛ je kɨn pətɨ, adɨ e wongɨ kɨ ra, kɨ nḛ ra kɨ dɔ gu tɨ, kɨ me ndul, kɨ nḛ tajɨ, kɨ ta je kɨ go rəbe tɨ al kɨ ɨsɨ tḛḛ tasi tɨ. 9Oti kadɨ əli-naa ta ngom. Tadɔ səi dɨje kɨ ɔri kɔkɨ dəw rɔsi tɨ kɔ, kɨ kɨlə rae je ngata. 10Nɨngə ngɔsɨne ɨləi dəw kɨ sɨgɨ rɔsi tɨ, dəw kɨ Luwə kɨ nje kɨndə nḛ je ɨsɨ təl-e kɨ sɨgɨ tɨ taa taa, kadɨ tɨtɨ-naa sie, kadɨ tḛḛ gər-e tɨ kɨ rɔjetɨ. 11Me kɨsɨ kɨ dɔ ta tɨ kɨ sɨgɨ kɨn, kɔr kəm-naa goto, mbo̰ dɨje tɨ kɨ əi Jɨpɨ je ə se njé je kɨ əi Jɨpɨ je al, mbo̰ njé kɨjə mɔtɨde kɨ njé kɨjə mɔtɨde al. Kəl kə nə mba ə se dəw kɨ kəm tḛḛ al, goto, kəl kə nə ɓəə ə se dəw dɔrɔne, goto. E Kɨrɨsɨ par ə e nḛ je pətɨ me nḛ je tɨ pətɨ. 12Səi dɨje kɨ Luwə mbətɨ səsi, səi dɨje lie kɨ ndɨgɨ səsi. E mbata kɨn ə, majɨ kadɨ awi kɨ koo kəm-to-ndoo lənaa rɔsi tɨ, kadɨ səi njé ra majɨ, njé kɨlə dɔ nangɨ, kadɨ səi dɨje kɨ sɔl lɔm lɔm, dɨje kɨ njé kore me. 13Majɨ kadɨ ɨsi dɔ tɨ kɨ naa. A re dəw madɨ aw kɨ ta kɨ to rɔe dɔ ngoko̰e tɨ ə, majɨ kadɨ ɨyə̰i go kɔ yo kɨ ne adi-naa, təkɨ Kɨrɨsɨ ɨyə̰-n go majal je ləsi kɔ kɨn be tɔ. 14Nḛ kɨ e dɔ nḛ je tɨ pətɨ, e kadɨ ndɨgɨ-naa e kɨbɨ rɔsi. E ə a ra kadɨ kɨndə rɔ naa tɨ ləsi a e kɨ rɔjetɨ. 15Kadɨ lapɨya lə Kɨrɨsɨ o̰ ɓe nga̰mesi tɨ. E kɨ mbata lapɨya kɨn ə Luwə ɓar-n səsi, kadɨ ɨtəli darɔ kɨ kare. Nɨngə kadɨ səi njé ra oyo Luwə. 16Majɨ kadɨ ta lə Kɨrɨsɨ rosɨ mesi. Nɨngə kadɨ ɨndoi-naa nḛ je, ɨndəji-naa je kɨ yo kɨ ne kɨ gosɨ kɨ ngay. NGa nɨngə, kadɨ osi pa, ɨləi tɔjɨ dɔ Luwə tɨ kɨ oyo kɨ ra me Pa je tɨ kɨ me makɨtɨbɨ tɨ lə Luwə, kɨ me pa kɨlə dɨngəm me naa tɨ, kɨ me pa je tɨ kɨ NDɨl Luwə adɨ səsi. 17Nḛ je pətɨ kɨ ɨsɨ ɨrai, kɨ ta je pətɨ kɨ ɨsɨ əli, majɨ kadɨ e me tɔ Ɓaɓe Jəju tɨ, nga nɨngə kadɨ ɨrai oyo Luwə kɨ takule. 18Səi dəne je kɨ njé ngaw, majɨ kadɨ ɨləi dɔsi gɨn tɔgɨ tɨ lə ngawsi je təkɨ sɔbɨ kadɨ ɨrai ta kəm Ɓaɓe tɨ. 19Səi ngaw dəne je, majɨ kadɨ ɨndɨgi nesi je. Adi rɔsi atɨ səsi dɔde tɨ al. 20Səi ngan je, majɨ kadɨ ɨtəli rɔsi go ta tɨ lə njé kojɨsi je me nḛ je tɨ pətɨ, tadɔ e nḛ kɨ nəl Ɓaɓe. 21Nɨngə səi baw ngan je, oti kadɨ ɨrai adɨ wongɨ ra ngansi je, tadɔ re e be ə, mede a tujɨ. 22Səi ɓəə je, majɨ kadɨ ɨtəli rɔsi go ta tɨ lə ɓasi je kɨ dɔnangɨ tɨ ne kɨn. Nɨngə, oti kadɨ ɨrai tə kɨlə kədɨ kəm-naa taga nḛ par kadɨ nəl dəw, nə kadɨ ɨrai kɨ me kɨ kare, kɨ ɓəl NDɨl Ɓaɓe. 23Kɨlə kɨ to ban kɨ ɨsɨ ɨrai ɓa, kadɨ ɨrai kɨ me kɨ majɨ tə kɨlə lə Ɓaɓe ə ɨsi ɨrai, ɓɨ tə kɨlə lə dəw, al. 24Nɨngə kadɨ ɨgəri təkɨ Ɓaɓe a adɨ səsi nḛ majɨ kɨ ngəm mbata lə dɨje ləne kɨn, tə nḛ kɨgə go jisi. Tadɔ Ɓaɓe kɨ rɔjetɨ e Jəju Kɨrɨsɨ. 25Kɨ rɔjetɨ, dəw kɨ ra nḛ kɨ go rəbe tɨ al, a tətɨ kandɨ nḛ ra kɨ go tɨ al ləne kɨn, tadɔ kɔr dəw dana goto rɔ Luwə tɨ.


text: 1A nəkar Tiyofil ŋgwalak i ndo, ndo hay haladzay ɓa ta vəl ha gər tay məwetse labara nakə Yesu a ge mə walaŋ may aye. 2Tə watsa na, wu nakə nəteye tə tsəne abəra ka ndo neheye tə ɗa ha bazlam i Mbəlom aye. Nəteye neheye na, ta ŋgatay tə ɗəre tay kwa ka madazlay ŋgay aye. 3Aya! Neŋ dərmak a seŋ məwatsaka naha ka gər i bazlam eye nakay, hərwi na pəla na bəzay i bazlam nakay kwa ka madazlay ŋgay eye. 4Anəke na, nəkar dərmak ka sliye faya məsəre ha bazlam nakay ta tətikaka aye na, deɗek. 5Ahəl nakə Herod neŋgeye bəy ka dala i Yahuda aye na, ndoweye andaya tə zalay Zakari. Neŋgeye na, gwala i Abiya, ndo məvəlay wu a Mbəlom aye. Məzele i ŋgwas ŋgay na, Elizabet. Neŋgeye dərmak na, gwala i Aroŋ bagwar i ndo məvəlaway wu a Mbəlom. 6Nəteye salamay tay eye kame i Mbəlom na, ndo lele eye hay. Wu neheye Mbəlom a tsik aye tə bazlam mapala eye na, tə pay bəzay tə metsehe lele. 7Ane tuk na, wawa tay andaya bay. Hərwi Elizabet na, a wa bay. Dəlay eye. Sa na, nəteye guram eye tsɨy. 8Anəke na, həlay i ndo neheye tə zalatay Abiya hay aye kə sla hərwi məfəkay naha wu a Mbəlom. Andza nakə ndo neheye tə vəlaway naha wu a Mbəlom tə pawa faya bo aye na, tə ge duk a way. Duk a way nakə tə ge aye na, a dəɗ ka Zakari. Mata fəkay naha wu ma təv niye tsəɗaŋŋa eye mə gay i məɗəslay ha gər a Mbəlom na, neŋgeye. Tsa na, a fələkwa a təv niye mata fəkay naha wu a Mbəlom. 10Ahəl nakə Zakari faya ma fəkay naha wu a Mbəlom mə gay aye na, ndo hay haladzay ma bəra faya ta ɗuwuliye me. 11A həlay niye na, gawla i Mbəlom a yaw a bəzay ha bo a Zakari. A lətse tə həlay i mənday i təv nakə tə fəkaway naha faya wu a Mbəlom aye. 12Zakari a ŋgatay na, a dzədzar haladzay, zluwer a gay. 13Ane tuk na, gawla i Mbəlom niye a gwaɗay: «Zakari, kâ dzədzar bay. Ɓa Mbəlom kə tsəne maɗuwule me yak. Elizabet, ŋgwas yak ma ta wakeye wawa hasləka eye. Ka ta zaleye Yuhana. 14Ɗərev yak ma ta ŋgwasiye haladzay. Pat i məwe ŋgay na, ndo hay haladzay ta ŋgwasiye hərwi ŋgay. 15Neŋgeye na, ma ta təriye bagwar eye, ndo məgay məsler a Bəy Maduweŋ. Ɗaɗa ma ta siye guzom bay. Kwa wu nakə makwasa eye na, ma ndzakiye bay. Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye ma ndziye faya kwa mə huɗ i may ŋgay. 16Ma ta matay ahaya Israyel hay haladzay ka təv i Bəy Maduweŋ tay Mbəlom. 17Maa lahayaw madayaw kame a Bəy Maduweŋ na, neŋgeye. Ma tsikateye me a ndo hay ta məzlaɓ bagwar eye andza i Eliya hərwi ada bəba hay tâ sər bo ta wawa tay hay. Ma matay ahaya ndo neheye ta rəhay ha gər a Mbəlom bay aye ka təv i Mbəlom. Ma təriye tay ha ndo ŋgwalak eye hay. Ma ta tsətsaliye tay ha ndo neheye nəteye maləva bo eye hərwi Bəy Maduweŋ aye.» 18Ane tuk na, Zakari a gwaɗay a gawla i Mbəlom: «Na səriye ha wu nakay ka tsikeŋ aye deɗek na, kəkay? Neŋ na, ɓa guram eye, ŋgwas ga dərmak na, guram eye tuk na, kəkay?» 19Gawla i Mbəlom a mbəɗay faya, a gwaɗay: «Neŋ Gabəriyel. Neŋ na, ka təv i Mbəlom. A sləra ga ahaya mətsikaka bazlam nakay ada nâ zlakaw Labara Ŋgwalak eye. 20Ane tuk na, ka dzala ha ka bazlam nakay bay sa na, wu nakay ma giye bo ka səriye mətsike me bay hus a pat nakə ta wiye na wawa niye aye.» 21Ndo neheye faya ta həbiye Zakari ma bəra aye na, a gatay wadəŋ wadəŋ. Tə gwaɗ: «Zakari kə yaw abəra bay, kwa meeneŋ na, hərwi mey?» 22Zakari a yaw abəra na, a sla faya mətsike me bay. Tsa na, ndo neheye ma bəra aye tə sər wu ka bəzay ha bo a Zakari mə gay. A tsikatay me na, tə həlay tsa. Neŋgeye huya mandək eye. 23Həlay i məge məsler i Zakari mə gay i Mbəlom a ndəv na, a ye a mətagay. 24Ma dəba i kiye tsakway na, wawa a dəɗay a huɗ a Elizabet. Kiye zlam na, a ŋgahawa bo mə gay. A gwaɗ mə ɗərev ŋgay: 25«Anəke na, Bəy Maduweŋ kə ŋgeteŋ. Kə vəleŋ wawa. Ndo hay ta ŋgwasiye fagaya sa bay.» 26Kiye a yay a Elizabet məkwa na, Mbəlom a slər gawla ŋgay Gabəriyel a gəma wuray tə zalay Nazaret ka dala i Galile. 27A slər ha na, a gay i dem eye andaya mədel i ndo wuray tə zalay Yusufa gwala i Bəy Davit. Tə zalay a dem eye niye na, Mari. 28Gawla i Mbəlom niye a fələkwa a gay i Mari, a ye naha a gwaɗay: «Na tsikaka me Mari, Bəy Maduweŋ kə gaka ŋgwalak.» 29Mari a tsəne andza niye na, a dzədzar a gwaɗ mə ɗərev ŋgay: «Mətsike me niye na, andza məgweɗe mey?» 30Gawla i Mbəlom a gwaɗay: «Kâ dzədzar bay Mari, Mbəlom a wuɗa kar. 31Wawa ma dəɗakeye a huɗ. Ka ta wiye wawa niye na, hasləka eye. Ka ta zaleye Yesu. 32Neŋgeye na, ma ta təriye bagwar eye. Ta ta zaleye Wawa i Mbəlom Fetek mə gəma. Bəy Maduweŋ Mbəlom ma təriye ha bəy bagwar eye andza bəba təte ŋgay Davit: 33Neŋgeye ma ta ləviye tay ha Israyel hay ka tor eye. Bəy ŋgay na, ma ndəviye bay.» 34Mari a gwaɗay a gawla i Mbəlom niye: «Wuye ma ta giye bo na, kəkay? Neŋ na, na sər zal zuk bay tuk na, kəkay!» 35Gawla i Mbəlom a mbəɗay faya: «Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye ma mbəzlaweye fakaya. Gədaŋ i Mbəlom Fetek ma ndziye fakaya andza mezek. Yawa! Wawa niye ka ta wiye na, ta zaleye Tsəɗaŋŋa, Wawa i Mbəlom. 36Zəba dem i bəba yak Elizabet kwa neŋgeye guram eye bəbay na, anəke kiye kə yay məkwa. 37Hərwi wuray a zay gədaŋ a Mbəlom təbey.» 38Tsa na, Mari a gwaɗay a gawla i Mbəlom: «Neŋ ndo i məsler i Bəy Maduweŋ. Mâ ge bo andza nakə ka tsik aye.» Tsa na, gawla i Mbəlom a ye ŋgway. 39Ma dəba i məndze tsekweŋ na, Mari a lətse a ye ta bəse a gəma eye andaya mə mahəmba i Yahuda. 40A ye na, a gay i Zakari. A ye naha a ndisl na, a fələkwa a gay. A tsikay me a Elizabet. 41Elizabet a tsəne mətsike me i Mari na, wawa a hats mə huɗ ŋgay. Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye a mbəzlaw ka Elizabet. 42Tsa na, Elizabet a wuda, a gwaɗ: «Nəkar na, Mbəlom kə pa fakaya ŋgama a ze siye i ŋgwas hay tebiye. Ŋgama mâ ndza ka wawa niye ka wiye. 43May i Bəy Maduweŋ ga a yaw ka təv ga na, kəkay! Neŋ təday na, way! 44Na gwaɗ ka ŋgatay ba! Ahəl nakə ka tsikeŋ me aye na, wawa a ɓəl tə məŋgwese eye mə huɗ ga. 45Nəkar na, ɗərev yak maŋgwasa eye hərwi wu nakə Bəy Maduweŋ a tsik aye na, ka təma, ma giye bo!» 46Tsa na, Mari a gwaɗ: «Na zambaɗeye a Bəy Maduweŋ tə ɗərev ga peteh. 47Ɗərev ga kə ŋgwasa haladzay hərwi Mbəlom nakə a təma ga ha aye. 48Ka zəba fagaya tsekweŋ mə walaŋ i ndo neheye neŋ ndo i məsler ŋgay. Ndo neheye anəke aye ta ndo neheye ta ta wiye tay ha aye na, ta gweɗeŋeye “Nəkar na, ɗərev yak maŋgwasa eye.” 49Hərwi Mbəlom bagwar eye kə ge wu nakə lele aye hərwi ga. Neŋgeye na, Mbəlom tsəɗaŋŋa eye. 50Neŋgeye na, ŋgwalak ŋgay ɗaɗa a ndəv təbey. Ndo neheye ta rəhay ha gər aye na, ŋgwalak ŋgay ma ndziye huya ta nəteye. 51Ka bəz ha gədaŋ ŋgay, ka həhar tay ha ndo neheye tə ɗəslay ha gər a bo tay aye. 52Ka həhar tay ha bəy hay abəra ka təv məndze i bəy tay hay. Kə vəlatay gədaŋ a ndo i mətawak hay. 53Ndo neheye may a gatay aye na, kə vəlatay wu mənday. Ndo i mezeleme hay na, ka həhar tay ha. 54Ki yaw madzəne tay hay Israyel hay, ndo i məsler ŋgay hay. Mbəlom na, kə mətsa ha gər ta ŋgwalak ŋgay bay. 55Kə ge andza nakə a tsikatay a bəba təte kway hay ahəl niye aye. A tsikay a Abraham ada a gwala i Abraham hay tebiye ka tor eye.» 56Mari a ndza mə gay i Elizabet kiye mahkar. Tsa na, a ye a mətagay. 57Anəke na, kiye i Elizabet kə sla məwe. A wa wawa hasləka eye. 58Ndo ŋgay hay ta ndo i məgeɗ ŋgay hay tə tsəne Mbəlom kə gay ŋgwalak a Elizabet na, ti ye mata ŋgwese ka bo dziye. 59Wawa a həna tsamahkar na, ndo hay ti yaw mata ɗəse na wawa niye. A satay haɓe məpe faya məzele na, Zakari, tə məzele i Bəba ŋgay. 60Ane tuk na, may i wawa niye, a gwaɗatay: «Aʼay! Ta zaleye na, Yuhana.» 61Tə gwaɗay: «Məzele andaya andza niye ma gwala yak bay tuk na, kəkay!» 62Tsa na, ta tsətsah ka bəba ŋgay wulək wulək tə həlay. Tə gwaɗay: «A saka məpe məzele ka wawa na, way?» 63Zakari a tsətsah fataya palalam nakə tə watsawa faya aye. Tə zlayaw. Tsa na, a watsa: «Məzele ŋgay na, Yuhana.» Tsa na, a gatay wadəŋ wadəŋ tebiye tay eye. 64Kwayaŋŋa bazlam i Zakari a həndək ka mətsike me. Tsa na, a zambaɗay a Mbəlom. 65Ndo i məgeɗ hay tebiye ta dzədzar. Ndo i gəma niye hay tebiye hus a mahəmba i Yahuda tə tsikawa faya. 66Kwa way a tsəne bazlam niye na, tə dzalawa faya mə gər tay, tə gwaɗawa: «Wawa nakay ma ta təriye na, mey?» Ta deɗek, gədaŋ i Bəy Maduweŋ ka gər ŋgay. 67Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye a mbəzlaw ka Zakari, bəba i wawa niye. Tsa na, a ɗa ha, a gwaɗ: 68«Zambaɗakway a Bəy Maduweŋ kway Mbəlom i Israyel hay. Neŋgeye kə mbəzlaw a walaŋ kway hərwi məmbəle kway hay. 69Neŋgeye kə slərakwayaw ndo gədaŋ eye hərwi mətəme kway hay. Neŋgeye na, gwala i Davit ndo i məsler i Mbəlom. 70Bazlam nakay na, Mbəlom ɓa kə tsikatay a ndo məɗe ha bazlam ŋgay tsəɗaŋŋa eye hay ahəl niye. 71A gwaɗ na, ma ta təmiye kway ha abəra mə həlay i ndo i vəram kway hay, ada mə həlay i ndo neheye tebiye tə nakway ɗəre aye. 72Kə gatay ŋgwalak ŋgay a bəba kway hay. Ma mətsiye ha gər ta dzam nakə a ɓar eye bay. 73Mbəlom ɓa ka mbərəm məmbaɗay a bəba təte kway Abraham. 74A gwaɗ: Ma ta təmiye kway ha abəra mə həlay i ndo i vəram kway hay na, hərwi ada kâ slakwa faya məgay məsler tə madzədzar eye sa bay. 75A ge andza niye na, hərwi ada kâ tərakwa ndo ŋgay hay. Ka tərakweye na, ndo ŋgay tsəɗaŋŋa eye hay huya ma məndze kway. 76Nəkar na, wawa ga, ta ta zalakeye na, ndo məɗe ha bazlam i Mbəlom Fetek, hərwi nəkar na, ka laheye kame a Bəy Maduweŋ, ka lambaɗeye na tsəveɗ. 77Ka ta tsikateye a ndo ŋgay hay ma deyeweye mətəme tay ha. Ma ta pəsatay ha mənese tay hay. 78Mbəlom kway na, ŋgwalak ŋgay a ndəv bay. Andza niye, dzaydzay ŋgay ma dəvakweye andza pat nakə faya ma tsaraweye. 79Tsa na, ma dəvateye dzaydzay a ndo neheye ma mezek i mədahaŋ aye. Ma lakiye kway ka tsəveɗ i zay.» 80Yawa! Yuhana a gəl na, metsehe ŋgay a səkah kame kame. A lətse a ye a kəsaf. A ndza mə ɗəma hus a pat nakə a bəzatay ha bo parakka a Israyel hay aye.


text: 1NDɔ kare, Jəju ɨndə də me ndɔr gəme je tɨ, ndɔ taa kə̰ə̰ tɨ lə Jɨpɨ je. NJé ndo je lie kɨ əi sie, ɓo ra-de adɨ gangi dɔ ko je, usoi. 2Ə lokɨ Parɨsɨ je ooi-de nɨngə, əli Jəju əi nə: «O njé ndo je ləi rai nḛ kɨ kadɨ dəw ra ndɔ taa kə̰ə̰ tɨ al.» 3Ə Jəju təl əl-de ə nə: «Ɨtɨdəi nḛ kɨ ngar Dabɨdɨ ra lokɨ ɓo ra-de kɨ dɨje kɨ goe tɨ kɨn al a? 4Dabɨdɨ ur me kəy tɨ lə Luwə kɨ ra kɨ kɨbɨ, əi kɨ dɨje kɨ gone tɨ, usoi mapa kɨ dɨje adi Luwə kadɨ-kare tɨ. E mapa kɨ kuso-e sɔbɨ dɔe al nɨm, sɔbɨ dɔ njé kɨ goe tɨ al nɨm, nə e njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare par ə sɔbɨ dɔde kadɨ usoi. 5Ə se ta kɨ ndu-kun lə Mojɨ ndangɨ əl ə nə: ndɔ taa kə̰ə̰ tɨ, njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je, rai kɨlə kɨ e nḛ kɨ kadɨ dəw ra ndɔ taa kə̰ə̰ tɨ al, gɨn kəy tɨ lə Luwə, nə dəw tɨdə dɔde tɨ kadɨ e majal al kɨn, ɨtɨdəi al a? 6NGa nɨngə kadɨ m-əl səsi, lo kɨ j-a tɨ ne kɨn, nḛ kɨ bo ngay ɨtə kəy lə Luwə to tɨ ne. 7Nɨngə kɨn ə re ɨgəri me ta kɨ ə nə: “E koo kəm-to-ndoo ə m-ge, ɓɨ e kɨlə məsɨ kadɨ-kare par al” kɨn ə, re a ɨgangi ta dɔ dɨje tɨ kɨ ta ləde goto kɨn al. 8Tadɔ mi NGon dəw, m-aw kɨ tɔgɨ dɔ ndɔ taa kə̰ə̰ tɨ.» 9Jəju ḭ no̰o̰, aw kəy kaw-naa tɨ lə Jɨpɨ je. 10Nɨngə dɨngəm kare kɨ jie oy njururu e me kəy kaw-naa tɨ no̰o̰. Ɓa, dɨje sangi rəbɨ kɨ kadɨ n-ɨndəi ta dɔ Jəju, adɨ dəji-e ta əi nə: «NDu-kun adɨ ta rəbɨ kadɨ dəw ajɨ madɨne ndɔ taa kə̰ə̰ tɨ ə se aje al ə?» 11Ə Jəju ɨlə-de tɨ ə nə: «Na̰ dansi tɨ ə, aw kɨ batɨ kare ba, ə batɨ ka kɨn osɨ ɓe tɨ ndɔ taa kə̰ə̰ tɨ, ə aw un-e tḛḛ sie taga al ə? 12NGa nɨngə re e dəw ɓa, ɨtə batɨ gɨdɨ ba̰y ba̰y! ƏƏ m-əl səsi təkɨ ndu-kun adɨ ta rəbɨ kadɨ dəw ra majɨ ndɔ taa kə̰ə̰ tɨ.» 13Lo kɨn tɨ no̰o̰, Jəju əl dɨngəm ka kɨn ə nə: «Ɨsurə jii.» Ə dɨngəm surə jine ɓa, jie təl to majɨ asɨ-naa kɨ kɨ nungɨ. 14Ə lokɨ Parɨsɨ je tḛḛi taga ɓa, awi əli-naa ta kɨ dɔ Jəju tɨ, kadɨ n-ooi se n-a n-rai ban ə n-a n-tɔli-e wa. 15Lokɨ Jəju oo poy nḛ kɨ gei ra sie, ɔtɨ lo kɨn tɨ no̰o̰ kɔ. Dɨje ngay uni goe, nɨngə ajɨ njé mo̰y je pətɨ tɔ. 16Ɓa, ndəjɨ-de kɨ tɔgɨne, kadɨ rai adɨ dəw gər-ne al. 17Nɨngə nḛ kɨn ra nḛ be kadɨ ta kɨ Luwə əl kɨ ta nje kəl ta kɨ tae tɨ, Ejay kɨn, tɔl tane. Luwə əl ə nə: 18«Oi ɓəə kɨlə ləm kɨ m-kɔte, NJe ndɨgɨ ləm, kɨ rɔm nəl-m ngay kadɨ m-ɨlə jim dɔe tɨ. M-a m-ɨndə NDɨlm dɔe tɨ, Nɨngə a ɨlə mbḛ nḛ ra kɨ dana rɔ gɨn ɓe je tɨ kɨ dangɨ dangɨ. 19A kɔli-naa kɨ dəw al nɨm, a ɨndə ndu al nɨm. Dəw a oo ndue əl ta ta mbalo tɨ al. 20A budɨ gakɨra kɨ to kɨ mbɔne nangɨ al, Taa, a tɔl lambɨ kɨ ɨsɨ oy al nɨm tɔ. A ra be bɨtɨ kadɨ tə nḛ ra kɨ dana o̰ ɓe. 21Gɨn ɓe je kɨ dangɨ dangɨ a ɨndəi mede dɔe tɨ.» 22Dɨje rəi kɨ dɨngəm kare kɨ ndɨl kɨ majal ra-e adɨ kəme oo lo al nɨm, əl ta al nɨm, ə Jəju ade əl ta je, oo lo je. 23Nḛ kɨn ətɨ kosɨ dɨje ɓəl ngay, adɨ dəji-naa ta əli əi nə: «Dəw kam e NGon ka Dabɨdɨ al ma?» 24Nə lokɨ Parɨsɨ je ooi ta kɨn nɨngə, əli əi nə: «E kam ɨsɨ tuwə ndɨl je kɨ majal kɨ tɔgɨ lə Bəljəbul, kɨ e ngar lə ndɨl je kɨ majal.» 25Jəju gər mər ta ləde adɨ əl-de ə nə: «Kɨn ə, dɨje kɨ me ɓeko̰ tɨ kɨ kare ba, təli dɔ-naa tɨ rɔi-naa ə, ɓe ko̰e kɨn a tujɨ. Taa, ɓe bo, ə se me kəy kɨ dɨje kɨ me tɨ təli dɔ-naa tɨ, rɔi-naa, kɨ kadɨ a a taa ka goto tɔ. 26Kɨn ə re Sata̰ wa tuwə dɨje lə Sata̰, e wa adɨ dɨje lie təli dɔ-naa tɨ rɔi-naa ə, lo kadɨ ko̰ɓe lie a aw kɨ kəte goto. 27Kɨn ə re e kɨ tɔgɨ lə Bəljəbul ə m-tuwə-n ndɨl je kɨ majal ə, dɨje kɨ gosi tɨ tuwəi-de kɨ tɔgɨ lə na̰ ə? Dɨje kɨ gosi tɨ wa a tɔji kadɨ ta ləsi e ta kɨ go tɨ al. 28A re e kɨ tɔgɨ lə NDɨl Luwə ə m-ɨsɨ m-tuwə-n ndɨl je kɨ majal tɔ nɨngə, tɔjɨ kadɨ ko̰ɓe lə Luwə re tḛḛ rɔsi tɨ ngata. 29«Nɨngə təkɨ rɔjetɨ, re dəw uwə dəw kɨ nje tɔgɨ dɔe kəte al ə, a asɨ kur me kəy tɨ lie, kadɨ ndur nḛ kɨngə lie al. Lokɨ dɔe ngata nɨngə, a ndur nḛ kɨ me kəy tɨ lie təkɨ mene ge. 30Nɨngə kadɨ ɨgəri, dəw kɨ e səm al, e nje kɔsɨ-m ta, taa dəw kɨ kaw səm nḛ kɨ naa tɨ al, e nje tɨndə tḭ tɔ. 31Be ə, m-əl səsi təkɨ, majal je pətɨ kɨ dɨje a rai-de, ə se ta je kɨ mal pətɨ kɨ dɨje a əli dɔ Luwə tɨ, Luwə a ɨyə̰ goe kɔ adɨ-de, nə ta kɨ mal kɨ kəl dɔ NDɨl Luwə tɨ, Luwə a ɨyə̰ go kɔ adɨ-de al ratata. 32Kɨn ə re dəw əl ta kɨ majal ɔsɨ-n tam, mi NGon dəw ə, Luwə a ɨyə̰ go kɔ ade, nə re əl ta kɨ mal ɔsɨ-n ta NDɨl Luwə ə, Luwə a ɨyə̰ go kɔ ade kɨ ɓone tɨ al nɨm, kɨ lo ti tɨ al nɨm, ratata. 33«Kɨn ə re kagɨ majɨ ɓa, kande majɨ tɔ, a re kagɨ majal ɓa, kande majal tɔ. Tadɔ e kɨ kandɨ kagɨ ə dəw a gər-n kagɨ. 34Səi njé man majal tə li je be kam, a rai ban be ə ta kɨ majɨ a tḛḛ tasi tɨ, səi kɨ səi dɨje kɨ majal ə? Tadɔ e nḛ je kɨ rosɨ me dəw kɨn ə ɨsɨ tḛḛ tae tɨ. 35Dəw kɨ majɨ, kɨlə rae je tḛḛ me nḛ ra tɨ kɨ majɨ kɨ uwə mee. Nɨngə dəw kɨ majal, kɨlə rae je tḛḛ me nḛ ra tɨ kɨ majal kɨ uwə mee tɔ. 36M-əl səsi, ngan ta je kɨ galala pətɨ kɨ ɨsɨ tḛḛ ta dɨje tɨ kɨn, a əli gɨne ndɔ gangɨ ta tɨ. 37Tadɔ e kɨ ta kɨ tai tɨ ə a ɔri ta dɔi tɨ, ə e kɨ ta kɨ tai tɨ tɔ ə ta a uwəi.» 38NJé ndo ndu-kun je kɨ Parɨsɨ je uni ta əli Jəju əi nə: «NJe ndo dɨje, jɨ ndɨgɨ kadɨ ɨra nḛ kɔjɨ madɨ kare adɨ j-o.» 39Ə Jəju ɨlə-de tɨ ə nə: «Dɨje kɨ dɔkagɨlo tɨ kɨ ɓone, əi dɨje kɨ majal, kɨ njé kuwə marɨm, ndɨgi kadɨ n-ooi nḛ kɔjɨ, nə nḛ kɔjɨ madɨ kɨ rangɨ kɨ kadɨ a oi ore dɔ nḛ kɔjɨ lə nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ Jonasɨ, goto ngata. 40Tadɔ, tə ka kɨ Jonasɨ ra kondɔ mɨtə, kadɨ mɨtə me kanjɨ tɨ kɨ boy ka kɨn ə, mi NGon dəw m-a m-ra kondɔ mɨtə, kadɨ mɨtə gɨn nangɨ tɨ tɔ. 41NDɔ gangɨ ta tɨ ə, dɨje kɨ Nɨnɨbɨ tɨ a ḭ taa ta kəm dɨje tɨ kɨ dɔkagɨlo tɨ kɨ ɓone kɨn kadɨ a ɨləi ta dɔde tɨ. MBata, lokɨ Jonasɨ ɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ, dɨje kɨ Nɨnɨbɨ tɨ ɨyə̰i rəbɨ nḛ rade je kɨ majal kɔ. NGa nɨngə, kɨ ɓasɨne kɨn, dəw kɨ ɨtə Jonasɨ sa̰y e ne. 42NDɔ gangɨ ta tɨ ə, ngar kɨ dəne kɨ ḭ gɨn ɓe tɨ, a ḭ taa ta kəm dɨje tɨ kɨ dɔkagɨlo tɨ kɨ ɓone kɨn kadɨ a ɨlə ta dɔde tɨ. MBata, ḭ so̰y dɔnangɨ tɨ nu ə ndɔ kɨ re kadɨ oo gosɨ ta lə Salomo̰. NGa nɨngə, kɨ ɓasɨne kɨn, dəw kɨ ɨtə Salomo̰ sa̰y e ne. 43«Lokɨ ndɨl kɨ majal tḛḛ me dəw tɨ, aw ɨlə kɨ dɨlə lo kɨ tutɨ mba kadɨ n-ɨngə lo kɨsɨ kɨ rangɨ kadɨ n-ɔr kə̰ə̰ tɨ, nə ɨngə al ɓa, 44əl ə nə: “M-a m-təl kadɨ m-aw lo kɨsɨ-m tɨ kɨ kəte m-ɨsɨ tɨ ə m-tḛḛ ka kɨn gogɨ.” Lokɨ təl aw gogɨ nɨngə, ɨngə me lo ka kɨn to kare, utəi, rai adɨ majɨ. 45NGa ə, təl aw, ɔy ndɨl je kɨ majal ɨtəi-e e wa ɓəy sɨri, ɓa rəi uri me dəw tɨ ka kɨn ɨsi. Lo kɨn tɨ, ji kɨsɨ dəw kɨn kɨ dɔe taa a majal ngay ɨtə e kɨ kəte ɓəy. Be ə, dɨje kɨ majal kɨ dɔkagɨlo tɨ kɨ ɓone ka a toi be tɔ.» 46Jəju ɨsɨ əl ta kosɨ je ba ɓəy nɨngə, ko̰e je kɨ ngako̰e je rəi ai taga, sangi kadɨ n-əli sie ta. 47NGa ə dəw madɨ əl-e ə nə: «O ko̰i je kɨ ngako̰i je ai taga no̰o̰, a sangi kadɨ n-əli səi ta.» 48Ə Jəju təl əl dəw ka kɨn ə nə: «Na̰ je ə əi kom je, kɨ ngakom je ə?» 49Ɓa un jine tɔjɨ-n njé ndo je ləne, ə ə nə: «Oi kom je, kɨ ngakom je ə ɨsi kɨn. 50Tadɔ dəw kɨ nje ra ndɨgɨ lə Bawm kɨ ɨsɨ me dɔra̰ tɨ ə, e ngokom je, e konanm je, kɨ kom je.»