text:
Page 21 of 21
IJAMBO SHETANI IZAVUGA MU MURIRO
Abantu bo mu muriro nibamara kuwugeramo, Shetani izabwira abantu bari kumwe nayo mu bihano by’umuriro amagambo yo kubagaya kugira ngo bicuze impamvu bakurikiye ibishuko bye, Imana iragira iti:
((وقال الشيطان لما قضي الأمر إن الله وعدكم وعد الحق ووعدتكم فأخلفتكم وما كان لي عليكم من سلطان إلا أن دعوتكم فاستجبتم لي فلا تلوموني ولوموا أنفسكم ما أنا بمصرخكم وما أنتم بمصرخي إني كفرت بما أشركتمون من قبل إن الظالمين لهم عذاب أليم)) سورة إبراهيم 22
Abantu nibagera mu muriro, Shetani izavuga iti: "Mu by’ukuri Imana yabasezeranije isezerano ry’ukuri, ariko njye (Shetani) nabasezeranije isezerano none ndaryishe, kandi nta butegetsi nari mbafiteho uretse kuba narabahamagaye mukanyitaba. Ntimungaye ahubwo mugaye roho zanyu, ntacyo mfite nabamarira namwe ntacyo mwamarira, mpakanye ibyo mwambangikanyije mbere, mukuri abanyamahugu bafite ibihano bibabaje”
Qor’ani 14:22
IMIBEREHO Y’ABANTU BO MU MURIRO
Abantu bazajya mu muriro bazabaho mu ngorane zihambaye n’akaga gakomeye karenze kwihangana kwabo, bizageza ubwo bazifuza urupfu narwo ntibazarubona.
Imana iragira iti:
((إن المجرمين في عذاب جهنم خالدون. لا يفتر عنهم وهم فيه مبلسون. وما ظلمناهم ولكن كانوا هم الظالمين سورة الزخرف 74-76
Inkozi z’ibibi zizaba mu bihano by’ umuriro wa Djahannama igihe cyose, ntabwo bazoroherezwa kandi bazabibamo bihebye, Ntabwo twabahuguje ahubwo nibo bihugujeQor’ani 43:74-76
Na none Imana iragira iti:
وإذا ألقوا منها مكانا ضيقا مقرنين دعوا هنالك ثبورا. لا تدعوا اليوم ثبورا واحدا وادعوا ثبورا كثيرا سورة الفرقان 13-14
Nibajugunywa mu muriro bazaba ahantu hafunganye, icyo gihe bazahamagara urupfu,babwirwe bati : Ntimuhamagare urupfu rumwe ahubwo muhamagare imfu nyinshi Qor’ani 25:13-14
UBUZIRAHEREZO BW’UMURIRO
Abahakanye Imana n’Intumwa zayo ndetse n’ababangikanyamana, bazaba mu bihano by’umuriro ubuziraherezo ntibazanawuvamo na rimwe.
Imana iravuga iti:
والذين كذبوا بآياتنا واستكبروا عنها أولئك أصحاب النار هم فيها خالدون سورة الأعراف 36
Babandi bahinyuje ibimenyetso byacu bakabyigomekaho, abo ni abantu bo mu muriro bazabamo ubuziraherezo Qor’ani 7:36
Na none Imana iravuga iti:
إن الذين كفروا وماتوا وهم كفار أولئك عليهم لعنة الله والملائكة والناس أجمعين. خالدين فيها لا يخفف عنهم العذاب ولا هم ينظرون سورة البقرة 161-162
Babandi bahakanye bakarinda bapfa ari abahakanyi, abo bafite imivumo y’Imana n’iy’Abamalayika n’iy’abantu bose, kandi bazayibamo ubuziraherezo batoroherezwa ibihano nta no kurebwa ijisho ry’impuhwe Qor’ani 2:161-162
Imana ikongera ikagira iti:
يريدون أن يخرجوا من النار وما هم بخارجين منها ولهم عذاب مقيم سورة المائدة 37
Bazifuza gusohoka mu muriro ariko ntibazawuvamo, kandi bazabona ibihano bazabana nabyo ubuziraherezo Qor’ani 5:37
UKO ABEMERA BAKOZE IBYAHA BAZAVANWA MU MURIRO
Abantu bapfuye ari abemeramana ariko bafite ibyaha baticujije bitarimo kubangikanya Imana (Shirki), bazahabwa ibihano mu muriro kugeza igihe Imana izashaka, nyuma bazawuvanwamo kubera ijambo ryo kwemera Imana (Laa Ilaaha Illa Allaahu) bapfanye.
Intumwa y’Imana Muhammadi (Imana imuhe amahoro n’imigisha) yaravuze iti:
Abantu bapfanye ibyaha ariko bafite TAWUHIDI (Gusenga Imana imwe rukumbi), bazahanwa mu muriro kugeza ubwo bazagerwaho n’impuhwe z’Imana, bavanwe mu muriro bajugunywe ku miryango y’ijuru, bazabasukaho amazi maze bagarure imibiri mishya nk’uko ibyatsi bimera ahantu haretse amazi, maze binjire mu ijuru
Yakiriwe na Ahmad na Tirmidhiy.
KWIFUZA URUPFU NTIBARUBONE
Abantu bo mu muriro nibamara kubona ingorane n’ibihano bihambaye barimo, bazifuza urupfu ariko ntarwo bazabona, ahubwo icyo gihe Imana izategeka ko urupfu rubagwa ibyarwo birangire ari naryo herezo ry’urupfu, Nyuma yaho, abantu bo mu muriro bazawubamo iteka ryose, nabo mu ijuru baribemo iteka ryose nta gupfa.
Ibi bishimangirwa n’imvugo y’Intumwa y’Imana Muhammadi (Imana imuhe amahoro n’imigisha) igira iti:
Ku munsi w’imperuka, urupfu ruzazanwa rumeze nk’intama y’igitare ruhagarikwe hagati y’ijuru n’umuriro, maze abantu bo mu ijuru babwirwe bati: “Yemwe bantu bo mu ijuru! Ese iki murakizi?” Bazazamura imitwe yabo barebe, basubize bati: “Yego, ni urupfu”.Maze Imana yongere ibaze abo mu muriro iti: Ese iki murakizi?” Bazazamura imitwe yabo barebe, basubize bati: “Yego, ni urupfu”. Icyo gihe Imana izategeka urupfu rubagwe, maze Imana ibwire abantu bo mu ijuru iti: “Yemwe bantu bo mu ijuru! Mugiye kubamo ubuziraherezo nta rupfu, Namwe bantu bo mu muriro mugiye kuwubamo ubuziraherezo nta rupfu”
Yakiriwe na Muslimu.
Na none intumwa y’Imana Muhammadi (Imana imuhe amahoro n’imigisha) yaravuze iti:
…Icyo gihe abantu bo mu ijuru bazongera ibyishimo ku byishimo byabo, n’abantu bo mu muriro bongere agahinda ku gahinda kabo Yakiriwe na na Bukhariy.
Nyagasani turagusaba uzaduhe ijuru unadushoboze gukora ibikorwa byiza biritwegereza, kandi uturinde ibihano by’umuriro n’ibikorwa n’imvugo mbi biwutwegereza.
INKINGI YA GATANDATU: KWEMERA IGENO RY’IMANA
Kwemera igeno ry’Imana bisobanuye kwemera udashidikanya ko Imana izi ibintu byose bibaho kandi ukemera ko ibibaho byose iba yabigennye bikaba byanditswe ku kibaho kirinzwe, ukemera ko ibibaho byose byaba ibyiza n’ibibi bigenwa n’Imana kandi bikabaho ku bushake bwayo, kandi ikaba ibizi mbere y’uko biba. Imana iragira iti:
إنا كل شيء خلقناه بقدرسورة القمر 49
Mu by’ukuri twebwe buri kintu cyose twakiremye ku igeno Qor’ani 54:49
Igeno ni ibanga ry’Imana yihariye nta n’umwe mu biremwa byayo iryereka yaba umumalayika cyangwa Intumwa y’Imana.
Kwemera igeno ry’Imana bisobanuye ibintu bine:
1- Kwemera ko Imana izi ibintu byose mu nshamake no mu burebure, byaba birebana n’ibikorwa byayo ikora nko kurema, gutanga ubuzima, gutanga urupfu n’ibindi nkabyo cyangwa ibirebana n’ibikorwa by’ibiremwa nk’imvugo z’abantu n’ibikorwa byabo binyuranye, n’imibereho y’inyamaswa, ibimera n’ibyo byose Imana irabizi kandi ibifitiye ubumenyi bwose nta nakimwe kiyihisha nk’uko Imana ibivuga igira iti:
الله الذي خلق سبع سماوات ومن الأرض مثلهن يتنزل الأمر بينهن لتعلموا أن الله على كل شيء قدير وأن الله قد أحاط بكل شيء علما سورة الطلاق 12
Imana niyo yaremye amajuru arindwi n’isi izirema zingana n’ibirere, gahunda z’Imana zimanuka ziva mu ijuru ziza ku isi kugira ngo mumenye ko Imana ishoboye ibintu byose kandi Imana ifite ubumenyi buzengurutse buri kintu cyose Qor’ani 65:12
2- Kwemera ko Imana yanditse ibintu byose ku kibaho kirinzwe byaba ibiremwa n’imibereho yabyo, amafunguro yaranditswe ingano yayo, inzira azanyuramo, igihe azabonekera n’aho azayabonera kandi ibyo byose nta gishobora guhinduka nta n’icyagabanuka cyangwa ngo cyiyongere uretse ku itegeko ry’Imana Nyir’ubutagatifu. Imana iravuga iti:
ألم تعلم أن الله يعلم ما في السماء والأرض إن ذلك في كتاب إن ذلك على الله يسير سورة الحج 70
Ese ntuzi ko Imana izi ibiri mu ijuru no mu isi? Muby’ukuri ibyo byanditswe mu gitabo kandi ibyo biroroshye Qor’ani 22:70
Biturutse k’umusangirangendo witwa ABDALLAH IBNU AMRU IBNUL ASWIY (Imana imwishimire) yaravuze ati: "Numvise Intumwa y’Imana (Imana iyihe amahoro n’imigisha) ivuga iti: “Imana yanditse igeno ry’ibiremwa byose mbere y’uko irema amajuru n’isi ho imyaka ibihumbi mirongo itanu (50.000)". Yakiriwe na Muslimu.
3- Kwemera ko ibibaho byose ari k’ubushake bw’Imana, icyo ishatse kiraba kandi icyo itashatse nticyaba, byaba ibirebana n’ibikorwa byayo nko kurema, gutanga urupfu n’ubuzima n’ibindi cyangwa ibikorwa by’ibiremwa n’imvugo zabyo. Imana iravuga iti:
وربك يخلق ما يشاء ويختار… سورة القصص 68
Kandi Nyagasani wawe arema icyo ashatse akanahitamo… Qor’ani 28:68
Na none Imana iti:
...ويفعل الله ما يشاء سورة إبراهيم 27
…Kandi Imana ikora icyo ishatse Qor’ani 14:27
Na none Imana iti:
...ولو شاء ربك ما فعلوه... سورة الأنعام 112
…Kandi iyo Nyagasani wawe abishaka, ntabwo bari kubikora… Qor’ani 6:112
Na none Imana iti:
…وما تشاءون إلا أن يشاء الله رب العالمين سورة التكوير 28-29
…Kandi ntacyo mwashaka uretse icyo Imana Nyagasani w’ibiremwa yashatse Qor’ani 81:28-29
4- Kwemera ko ariyo muremyi wa buri kintu cyose, niyo yaremye ibiriho byose ubwabyo, irema ibibiranga n’ibikorwa bikora, ntawundi Muremyi uretse yo kandi nta yindi Mana ibaho uretse yo. Imana iravuga iti:
الله خالق كل شيء وهو على كل شيء وكيل سورة الزمر 62
Imana ni Umuremyi wa byose kandi niyo muhagararizi wa buri kintu cyose Qor’ani 39:62
Na none Imana iti:
والله خلقكم وما تعملون سورة الصافات 96
Imana yarabaremye n’ibyo mukora Qor’ani 37:96
KWITWAZA IGENO RY’IMANA
Gahunda Imana yagennye ikanazishyiraho ku kiremwa muntu zirimo amoko abiri:
1- Ibyo Imana yagennye byaba ibikorwa cyangwa imibereho bibaho birenze ubushobozi bw’abantu, byaba ari ibibariho nk’uburebure, ubugufi, ubwiza n’ububi, urupfu n’ubuzima, cyangwa ibibaho abantu batabyishimiye nk’ibyago, indwara, kugabanuka kw’imitungo, n’izindi ngorane ziba ku muntu rimwe na rimwe ari igihano kuri we, ubundi ari ibigeragezo kuri we, ubundi ari ukugira ngo Imana imuzamure mu nzego.
Ibi bikorwa byose biba ku muntu kandi nta bushake abigizemo, umuntu ntabwo azabibazwa ndetse ntibinamwandikwaho, ahubwo ategetswe kwemera ko ibyo byose bibayeho kubw’igeno ry’Imana, akaba agomba kubyihanganira no kubyakira neza, kuko ikintu cyose kibayeho mu isi, Imana iba ifite ubugenge n’impamvu kibayeho. Imana iravuga iti:
ما أصاب من مصيبة في الأرض ولا في أنفسكم إلا في كتاب من قبل أن نبرأها إن ذلك على الله يسير
سورة الحديد 22
Nta ngorane zibageraho mu isi no mu mitima yanyu uretse ko biba byanditse mu gitabo mbere y’uko bibageraho kandi ibyo ku Mana biroroshye Qor’ani 57:22
Intumwa y’Imana yabwiye ABDALLAH IBNU ABAS ati: "Yewe wa musore we, ngiye kukwigisha amagambo: Ujye urinda amategeko y’Imana izakurinda, ujye wubaha Imana uzajya uyisanga imbere yawe, nuzajya usaba ujye usaba Imana, nusaba inkunga ujye uyisaba Imana, kandi umenye ko abantu bose baramutse bishyize hamwe kugira ngo bagire icyo bakumarira ntacyo bakumarira uretse icyo Imana yakwandikiye, n’iyo abantu bakwishyira hamwe kugira ngo bagire icyo bagutwara ntacyo bagutwara uretse icyo Imana yakwandikiye, ikalamu zarahagaze n’igeno ryamaze kugenwa".Yakiriwe na Ahmad na Tirmidhi
2- Ibyo Imana yagennye ariko umuntu afite ubushobozi bwo kubikora kubera ubwenge Imana yamuhaye ndetse akabigiramo amahitamo nko kwemera no guhakana, kumvira no kwigomeka, kugira neza no kugira nabi, ibi byose n’ibindi bisa nabyo, umuntu ubikoze niba ari ibyiza azabihemberwa niba ari ibibi azabibazwa, kuko Imana yohereje Intumwa inahishura ibitabo bitwereka ukuri n’ikinyoma, inahamagarira abantu ibyiza no kuyemera, inababuza ubuhakanyi no kwigomeka, kandi iha abantu ubwenge n’ubushobozi bw’amahitamo, maze umuntu ahitamo inzira yishakiye, kandi inzira yose muri ebyiri ahisemo yinjira munsi y’ubushake bw’Imana n’ubushobozi bwayo, kuko nta nakimwe cyabaho mu bwami bw’Imana itakizi itanagishatse. Imana iravuga iti:
وقل الحق من ربكم فمن شاء فليؤمن ومن شاء فليكفر... سورة الكهف 29
Vuga ukuri guturuka kwa Nyagasani wanyu, ushaka azemere n’ushaka azahakane… Qor’ani 18:29
Na none Imana iti:
من عمل صالحا فلنفسه ومن أساء فعليها وما ربك بظلام للعبيد سورة فصلت 46
Uzakora icyiza azaba akoreye roho ye, n’uzakora ikibi azaba ahemukiye roho ye, kandi ntabwo Nyagasani wawe azahuguza abagaragu Qor’ani 41:46
Na none Imana iti:
من كفر فعليه كفره ومن عمل صالحا فلأنفسهم يمهدون سورة الروم 44
Uzahakana ubuhakanyi bwe buzamugaruka, naho uzakora icyiza abo bazaba bateguriye roho zabo Qor’ani 30:44
NI RYARI BYEMEWE KWITWAZA IGENO?
1- Biremewe ko umuntu yitwaza igeno ku ngorane zamugezeho nk’uko byasobanutse mu bwoko bwa mbere kubyo Imana yagennye, igihe umuntu arwaye cyangwa agapfa cyangwa akageragezwa mu ngorane nta mahitamo abifitemo, icyo gihe yemerewe kuvuga ati: IMANA YAGENNYE KANDI IBYO YASHATSE BYABAYE, ubwo agomba kwihangana kandi akanezezwa n’igeno ry’Imana akanaryakira neza, kugira ngo azabone ibihembo ku Mana, nk’uko Imana ivuga iti:
((ولنبلونكم بشيء من الخوف والجوع ونقص من الأموال والأنفس والثمرات وبشر الصابرين، الذين إذا أصابتهم مصيبة قالوا إنا لله وإنا إليه راجعون، أولئك عليهم صلوات من ربهم ورحمة وأولئك هم المهتدون)) سورة البقرة155-157
Tuzabagerageza mubintu bitandukanye mukubateza ubwoba, inzara, kugabanuka kw’ imitungo, kubura abanyu, kurumbya imyaka, ngaho geza inkuru nziza ku bihangana, babandi iyo bagezweho n’ibyago bavuga bati: “twebwe turi ab’Imana kandi kuri yo niho tuzasubira”, abo nibo bafite amahoro aturutse kwa Nyagasani wabo n’impuhwe kandi abo nibo bayobotseQor’ani 2:155-157
2- Ntibyemewe ko umuntu akora ibyaha cyangwa akareka ibyo ategetswe gukora yitwaje igeno ry’Imana, kuko Imana yategetse gukora ibyiza no kureka ibibi, yategetse gukora, ibuza kwitwaza igeno, kuko iyo igeno riza kuba urwitwazo rwemewe ku bantu, nta n’umwe Imana yari kuzahana mubahakanyije Intumwa nk’abantu bo kwa Nowa n’abandi nkabo.
Umuntu wese ubona ko byemewe kwitwaza igeno ry’Imana mu gukora ibyaha akanabona ko bidakwiye umugayo, bisobanuye ko nihagira umuntu umugirira nabi atazamugaya kandi ntagatandukanye umukoreye neza n’umukoreye nabi, nk’ uko ibyo atabikora ni nako atagomba kwitwaza igeno ry’ Imana mu gukora ibyaha.
Ibyo Imana yageneye umugaragu wayo byaba ibyiza n’ibibi yabimugeneye bigendanye n’impamvu zabyo, ibyiza bifite impamvu zabyo arizo kwemera no kumvira, n’ibibi bifite impamvu zabyo arizo ubuhakanyi n’ibyaha, kandi umuntu akora kubw’ubushake bwe Imana yamugeneye no kubw’amahitamo ye Imana yamuhaye, kandi ntibishoboka ko umugaragu agera kubyo Imana yamugeneye byaba ibyiza n’ibibi bitanyuze kuri za mpamvu umuntu akora ku mahitamo ye yamuhaye, kwinjira mu ijuru bifite impamvu no kwinjira mu muriro bifite impamvu.
Imana iravuga iti:
((سيقول الذين أشركوا لو شاء الله ما أشركنا ولا آباؤنا ولا حرمنا من شيء كذلك كذب الذين من قبلهم حتى ذاقوا بأسنا قل هل عندكم من علم فتخرجوه لنا إن تتبعون إلا الظن وإن أنتم إلا تخرصون)) سورة الأنعام 148
((Babandi babangikanyije bazavuga bati: “Iyo Imana ibishaka ntabwo twari kubangikanya n’ababyeyi bacu ntibari kubangikanya kandi nta n’icyo twari kuziririza mubyo Imana yaziruye", uko niko ababanjirije bahakanye bitwaza igeno ry’Imana kugeza ubwo basogongeye ibihano byacu, babwire uti: "Ese hari ubumenyi mufite bwo kumeya igeno ry’Imana ngo mubutwereke, nta kindi mukurikiza uretse gukeka, kandi ntabyo murimo uretse kwivugira gusa ntacyo mushingiyeho”))Qor’ani 6:148
Umusangirangendo Ally (Imana imwishimire) yavuze ko Intumwa y’Imana (Imana imuhe amahoro n’imigisha) yavuze iti: “Buri roho yose muri mwe umwanya wayo mu ijuru no mu muriro urazwi” baramubaza bati: “Yewe ntumwa y’Imana, ese kubera iki dukora ibikorwa? Ese ntibishoboka ko twakwiyicarira tukiringira ibyanditswe?" Intumwa iti: "Oya, nimukore, kuko buri wese azoroherezwa gukorera icyo yaremewe". Maze Intumwa y’Imana isoma umurongo wa Qor’ani ugira uti:
((فأما من أعطى واتقى، وصدق بالحسنى، فسنيسره لليسرى وأما من بخل واستغنى وكذب بالحسنى فسنيسره للعسرى)) سورة الليل 5-10
((Naho umuntu uzatanga agatinya Imana akemera ibihembo biteganyijwe agakora ibyiza, tuzamworohereza kugera ku byiza, naho uzagira ubugugu akirata agahakana ibihembo biteganyirijwe abakora neza tuzamworohereza kugera ku bibi))
Qor’ani 92:5-10.
GUHINDURA IGENO UKORESHEJE IRINDI GENO
Umuntu ashobora kuvanaho igeno ryamugezeho akoresheje irindi geno mu buryo bukurikira:
1- Guhindura igeno impamvu zaryo zamaze kubaho ariko ryo ritarabaho, ukazivanaho ukoresheje izindi mpamvu.
Ingero:
- Kwirukana umwanzi waguteye ukoresheje kumurwanya
- Kwirinda imbeho ukoresheje kwifubika.
2- Kuvanaho igeno ryamaze kubaho ukoresheje irindi geno ririkuraho, nko kuvanaho igeno ry’uburwayi ukoresheje igeno ryo kwivuza, cyangwa kuvanaho igeno ry’icyaha ukoresheje igeno ryo kwicuza n’ibindi nk’ibyo…
- Icyiza cyangwa ikibi gikozwe n’umuntu ntibikibuza kwitirirwa Imana kuko ariyo yakuremye kandi kikabaho kubushake bwayo, kuko Imana niyo yaremye ibintu byose harimo umuntu n’ibikorwa bye akora, ariko ubushake bw’Imana ntabwo ari ikimenyetso cy’ibyo yishimiye.
- Ubuhakanyi, kwigomeka n’ubwangizi bibaho k’ubushake bw’Imana, ariko Imana ntibikunda nta n’ubwo ibyishimira, ntinabitegeka, ahubwo irabyanga ikanabibuza, kandi kuba ikintu cyangwa n’Imana ntibikivana mu bushake bw’Imana bisobanuye ko ibintu byose byaremwe n’Imana.
- Abantu beza kurusha abandi, ni babandi bakunda ibyo Imana n’Intumwa yayo bakunda, bakanga ibyo Imana n’Intumwa yayo banga.
IBIKORWA BY’ABAGARAGU B’IMANA BYARAREMWE
Imana yaremye umugaragu, irema ibikorwa bye, irabimenya inabyandika mbere y’uko biba, iyo umuntu akoze ikiza cyangwa ikibi tuba tweretswe icyo Imana yamenye, ikakirema ikanacyandika kandi ubumenyi bw’Imana ku bikorwa by’umugaragu ni ubumenyi bwuzuye, bisobanuye ko Imana izi byose kandi nta kintu na kimwe kiyinanira cyangwa kiyihisha haba mu isi no mu ijuru.
Imana iravuga iti:
((والله خلقكم وما تعملون)) سورة الصافات 96
((Imana yarabaremye n’ibyo mukora)) Qor’ani 37:96
Na none Imana iti:
((وعنده مفاتح الغيب لا يعلمها إلا هو ويعلم ما في البر والبحر وما تسقط من ورقة إلا يعلمها ولا حبة في ظلمات الأرض ولا رطب ولا يابس إلا في كتاب مبين)) سورة الأنعام 59
((Kandi ifite (Imana) imfunguzo z’ibitagaragara ntawe uzizi uretse yo, izi ibiri imusozi no mu nyanja, kandi nta kibabi gihanuka uretse ko Imana iba ikizi; nta n’impeke ihanuka mu mwijima wo ku isi yaba impeke mbisi cyangwa iyumye uretse ko iba yanditse mu gitabo kigaragaza ibintu byose)) Qor’ani 6:59
Biturutse kuri Abdullaahi Ibnu Mas-u’uudi (Imana imwishimire) yaravuze ati:
"Intumwa y’Imana (Imana imuhe amahoro n’imigisha) umunyakuri wemerwa yaratubwiye ati: "Umwe muri mwe hateranywa kuremwa kwe mu nda ya nyina iminsi 40 ari intanga, maze akaba umubumbe w’amaraso mu yindi minsi nk’iyo, maze akaba ikinyama gikomeye mu yindi minsi nk’iyo, maze akohererezwa umumalayika akamuhuhamo roho, uwo mumalayika agategekwa amagambo ane (4): kwandika amafunguro, igihe azapfira, ibikorwa bye niba azaba umuntu mubi cyangwa mwiza, Ku izina ry’Imana yo nta yindi mana ibaho ikwiye gusengwa uretse yo, umwe muri mwe ashobora gukora ibikorwa by’abantu bo mu ijuru kuburyo hagati ye n’ijuru nta ntera ihasigara uretse ingana no kuva ku nkokora kugera ku rutoki rwa musumba zose, maze ibyanditswe bimutange akore ibikorwa by’abantu bo mu muriro awujyemo, na none umwe muri mwe ashobora gukora ibikorwa by’abo mumuriro, kuburyo hagati ye n’umuriro nta ntera ihasigara uretse ingana no ku nkokora kugera ku rutoki rwa musumba zose, maze ibyanditswe bimutange akore ibikorwa by’abo mu ijuru arijyemo". Yakiriwe na Bukhari na Muslimu.
IBYO IMANA ISHAKA BIRIMO IBICE BIBIRI
1- Hari ibyo Imana ishaka mu rwego rw’idini no kuyubaha, ibyo bishobora kubaho cyangwa ntibibeho, ndetse umuntu ashobora kunyuranya nabyo ku bushake bw’Imana, no muri byo twavuga aho Imana igira iti:
((وقضى ربك ألا تعبدوا إلا إياه وبالوالدين إحسانا…)) سورة الإسراء 23
((Nyagasani wawe yategetse ko nta kindi muzasenga uretse we (Imana) kandi mukagirira neza ababyeyi bombi…)) Qor’ani 17:23
2- Amategeko y’ibibaho mu isi agomba kubaho kandi ntawe ushobora kunyuranya nayo, aya nayo arimo ibice bibiri:
a) Amategeko akorwa n’Imana ubwayo agomba kubaho, nk’uko Imana ivuga iti:
((إنما أمره إذا أراد شيئا أن يقول له كن فيكون)) سورة يس 82
((Muby’ukuri itegeko ryayo iyo ishatse ikintu irakibwira iti: “Baho”, kikabaho)) Qor’ani 36:82
b) Amategeko y’Imana abaho mu isi, ariko akaba agizwe n’impamvu n’ingaruka z’ibikorwa bigenda bibaho muri gahunda z’isi kandi buri mpamvu yo ku isi ifite ingaruka yayo, muri izo twavuga aho Imana igira iti:
((وإذا أردنا أن نهلك قرية أمرنا مترفيها ففسقوا فيها فحق عليها القول فدمرناها تدميرا))
سورة الإسراء 16
((Iyo dushatse kworeka umugi runaka dutegeka abangizi bawo bakawukoramo ibyaha, maze ijambo ryo kuboreka rikawubaho ukuri tukawurimbura bihambaye)) Qor’ani 17:16
Amategeko nk’ayo ya gahunda z’isi, birashoboka ko satani n’ingabo ze bayakoresha kugira ngo bibe impamvu yo kworekwa ku bantu bamwe, niyo mpamvu Imana yadushyiriyeho kuyisaba imbabazi z’ibyaha kugira ngo turokoke izo ngamba za satani, kuko gusaba Imana ni ukuyihungiraho yo yaremye ayo mategeko ya gahunda z’isi, bityo ishoboye kuburizamo inkurikizi zayo igihe cyose ibishatse mu buryo ishatse, nk’uko yaburijemo inkurikizi z’umuriro bashatse gutwikisha Intumwa y’ Imana Ibrahimu nk’uko Imana ivuga iti:
((قلنا يا نار كوني بردا وسلاما على إبراهيم))سورة الأنبياء 69
((Twaravuze tuti: "Wa muriro we, ba imbeho n’amahoro kuri Ibrahimu")) Qor’ani 21:69
Amoko y’ibyiza n’ibibi
Ibyiza bifite ibice bibiri:
1- Icyiza gikomoka ku mpamvu yo kwemera no gukora ibitunganye aricyo kumvira Imana n’Intumwa yayo,Iki cyiza rero nta wundi cyitirirwa uretse Imana kuko ariyo yagishyiriyeho abagaragu bayo inabigisha uko bagikora inabatera inkunga yo kugikora.
2- Ikiza gikomoka ku nema n’ingabire z’Imana ku bantu mu mitungo; ibaha ubuzima bwiza, icyubahiro n’ibindi byiza ibahundagazaho. Iki cyiza gisobanuye inema z’Imana ku bantu nk’imitungo, urubyaro n’ibindi, ibi bituruka ku Mana kuko niyo ibiha abagaragu bayo.
Ibibi bifite ibice bibiri:
1- Ikibi gikomoka ku mpamvu y’ibangikanya n’ibyaha, aricyo gikorwa n’umuntu mu kubangikanya Imana n’ibindi byaha byo gusuzugura Imana n’Intumwa yayo. Ibi rero, iyo umuntu agize icyo akoramo ku bushake bwe n’amahitamo ye, agahitamo gusuzugura kurusha kumvira, icyo kibi akoze cyitirirwa ugikoze ntabwo byemewe kuvuga ko Imana ariyo yagikoze, kuko itigeze igitegeka ahubwo yarakiziririje inateganya ibihano ku bazagikora.
2- Ikibi gikomoka ku bigeragezo by’Imana ku bantu cyangwa ari igihano cyayo ku bantu, nk’indwara z’imibiri, kubura imitungo n’ibindi nk’ibi, ibi bibi bituruka ku Mana, kuko ariyo igerageza abagaragu bayo cyangwa ikabahanira ibyaha bakora kugira ngo ibakebure.
Kuyobora no kuyobya
Imana niyo yaremye ibiremwa byose kandi niyo ibiha na gahunda, ikora ibyo ishaka, iyobora uwo ishatse ikanayobya uwo ishatse, ubwami ni ubwayo, ibiremwa ni ibyayo, ntibazwa ibyo ikoze ariko abantu barabibazwa, ariko kubera impuhwe n’imbabazi z’Imana ku biremwa byayo, yohereje Intumwa inahishura ibitabo bibereka inzira y’ukuri igana ku Mana inabaha ubwenge n’ibindi bikoresho bibafasha guhitamo nk’amaso, amatwi, nyuma y’ibyo rero,
Uzahitamo kuyoboka, akabikunda akanabiharanira akora ibikorwa by’inzira nziza, uwo Imana izabimugezaho kandi izamutera inkunga kubera impuhwe zayo n’ineza zayo ku bagaragu bayo, Imana iragira iti:
((والذين جاهدوا فينا لنهدينهم سبلنا وإن الله لمع المحسنين)) سورة العنكبوت 69
((Na babandi bazagira umuhate mu gushaka inzira y’Imana tuzabayobora inzira zacu, kandi Imana iri hamwe n’abagira neza)) Qor’ani 29:69
Naho uzahitamo ubuyobe, akabukunda akanabuharanira akora ibikorwa by’ubuyobe, azabubona kandi buzamukundira, Imana izamurekera ibyo yakunze nta n’ubwo azabona uzabimuvanamo kandi ubwo ni ubutabera bw’Imana, nk’uko igira iti:
((ومن يشاقق الرسول من بعد ما تبين له الهدى ويتبع غير سبيل المؤمنين نوله ما تولى ونصله جهنم وساءت مصيرا)) سورة النساء 115
((Uzanyuranya n’Intumwa nyuma y’uko yasobanukiwe inzira yo kuyoboka, agakurikira inzira itari iy’abemeramana, tuzamurekera ibyo yakunze kandi tuzamwinjiza mu muriro wa Djahanama)) Qor’ani 4:115
IGENO RY’IMANA NTIRIZWI KANDI NTIBYEMEWE GUSHAKA KURYINJIRAMO CYANE
Icyo Uwemera Imana akeneye cya ngombwa kubirebana n’igeno, ni ukumenya ibisobanuro by’igeno, inzego zaryo akanemera ko Imana izi ibintu byose ari nayo yabiremye, icyo ishatse kiraba icyo idashatse ntikiba, kandi akemera ubutabera bwayo bwuzuye ikaba idahuguza uwo ariwe wese, ibyo ni nabyo umwemera akeneye kumenya kandi biramuhagije, kuko ibyo Imana izi ko dukeneye yarabidusobanuriye, naho ibyo itatweretse ntibikwiye kutugora no kubishakisha tubicukumbura, kuko ubwenge bwacu bufite aho bugarukira Imana yabuduhaye kugira ngo budufashe kuba ku isi no kuyitunganya ariko ntabwo ari ukugira ngo tubukoreshe mu gucukumbura ibyihishe byihariwe n’Imana, niyo mpamvu Intumwa y’Imana Muhamadi (Imana imuhe amahoro n’imigisha) yatubujije kwinjira cyane no kwibaza ku igeno ry’Imana, nk’uko bishimangirwa n’umwe mu basangirangendo aho agira ati:
"Umunsi umwe Intumwa y’Imana yasanze abantu bari kuvuga ku igeno, maze irarakara cyane irababwira iti: “Ibi nibyo byoretse ababayeho mbere yanyu".
Yakiriwe na Ibnu Majah.
Na none ibi bishimangirwa n’imvugo ya Ally (Imana imwishimire),
ubwo yazirwaga n’umugabo akamubaza ku igeno, Ally aramusubiza ati: "Ni inzira yijimye ntukayinyure", arongera aramubwira ati: "rwose mbwira iby’igeno?" Ally aramusubiza ati: "Ni inyanja ndende ntukayinjiremo", arongera aramubaza ati: "Mbwira iby’igeno?" Ally aramusubiza ati: "Ni ibanga ry’Imana ntukigore ushaka kuyimenya"
Umumenyi witwa Twahaawi yaravuze ati:
“Igeno ni ibanga ry’Imana nta n’umwe mu biremwa byayo yaryeretse yaba umumalayika cyangwa Intumwa y’Imana, kandi kwinjira cyane no gushaka kumenya iby’igeno ni inzira yo guhakana, niyo mpamvu umwemera agomba kwirinda kubyibazaho cyane, kuko ubumenyi bw’igeno Imana yabuhishe abantu inababuza kubucukumbura kandi ibyo ntibibazwa, nk’uko ibivuga igira iti:
((لا يسأل عما يفعل وهم يسألون))سورة الأنبياء 23
((Ntibazwa ibyo ikora, ariko abantu babazwa ibyo bakora)) Qor’ani 21:23
Bityo, ubaza ati: “Kuki Imana yakoze ibi?” Uwo aba ahakanye Qor’ani, kandi uhakanye Qor’ani aba ahakanye Imana.
Ibi nibyo umwemera akeneye kumenya, kuko ubumenyi bufite ibice bibiri; aribyo:
- Ubumenyi buri mu biremwa
- Ubumenyi butari mu biremwa
Kandi guhakana ubumenyi buriho ni ubuhakanyi, no kwiyitirira ubumenyi udafite nabyo ni ubuhakanyi kandi ntawagira ukwemera kuzuye keretse yemeye ubumenyi bufitwe n’ibiremwa akanareka gushakisha ubumenyi bwihariwe n’Imana.
Umusangirangendo witwa Ubaada Ibnu Swaamit (Imana imwishimire), agiye gupfa yagiriye umwana we inama aramubwira ati:
"Mwana wanjye, ntuzagira uburyohe bwo kwemera keretse ubanje kumenya ko icyakubayeho kitari kuguhusha kandi ikitakubayeho kitari kukubaho, kuko numvise Intumwa y’Imana (Imana imuhe amahoro n’imigisha) igira iti: “Ikintu Imana yaremye bwa mbere ni ikalamu, irangije kuyirema irayibwira iti: “Andika igeno ry’ibizabaho byose kugeza igihe imperuka izabera". Uyu musangirangendo akomeza abwira umwana we ati: “Mwana wanjye, numvise Intumwa y’Imana igira iti: Uzapfira ku yindi myemerere itari iyi ntari mu banjye" Yakiriwe na ABU DAUDA.
KWEMERA IGENO RY’IMANA NTIBIBUZA GUKORA
Uwemera igeno ry’Imana ategetswe gukora no gushaka impamvu zimugeza kubyo Imana yamugeneye, ariko akamenya ko izo mpamvu zonyine ntacyo zamugezaho nta bushake bw’Imana bubayeho, kuko Imana yaremye izo mpamvu n’inzira abantu banyuramo bagera kubyo yabageneye, nina yo ituma izo mpamvu zigira icyo zibagezaho mu byo bifuza.
Urugero:
Ushaka urubyaro, agomba kunyura ku nzira yo gushaka, ariko iyo ashatse ntibisobanuye ko ari ngombwa ko abona urubyaro, ahubwo ashobora kurubona cyangwa se akarubura bitewe n’ubushake bw’Imana, nk’uko ibishimangira igira iti:
((لله ملك السماوات والأرض يخلق ما يشاء يهب لمن يشاء إناثا ويهب لمن يشاء الذكور، أو يزوجهم ذكرانا وإناثا ويجعل من يشاء عقيما إنه عليم قدير))سورة الشورى 49-50
((Ubwami bw’ ibiri mu ijuru no mu isi ni ubw’ Imana, iha uwo ishatse kubyara abakobwa, ikanaha uwo ishatse kubyara umuhungu cyangwa ikabaha abahungu n’abakobwa, kandi ikagira uwo ishatse ingumba,mu by’ ukuri Imana niyo mumenyi kandi ishoboye byose.)) Qor’ani 42:49-50
Ni ikizira ko umuislamu yicara akareka gukora no kunyura mu nzira zemewe zamugeza ku igeno Imana yamugeneye, Ibi bishimangirwa n’imvugo y’Intumwa y’Imana Muhamadi (Imana imuhe amahoro n’imigisha) igira iti:
"Nimwivuze, kuko nta ndwara Imana yashyizeho itashyiriyeho umuti uretse indwara imwe ariyo ubusaza"
YakiriwenaTirmidhy.
Na none Intumwa y’ Imana yaravuze iti:
“Ujye uharanira ikigufitiye akamaro maze wiringire Imana kandi uramenye ntuzabe ikigwari”.
Kwiringira Imana ni ngombwa ariko bigomba kujyana no gukora, kuko Intumwa z’Imana nirwo rugero, ziringiraga Imana kandi zigakora imirimo izibeshaho.
INYUNGU ZO KWEMERA IGENO RY’IMANA
Kwemera igeno ry’Imana niyo mvano n’inkomoko y’ituze n’umunezero w’umutima w’umuyislamu, kuko yemera ko ikintu cyose kibaho ari igeno ry’Imana, bityo ntatangazwe n’ibyiza agezeho ndetse ntanagire agahinda ku byago n’ibibi bimugezeho, kuko azi ko byose byagenwe n’Imana kandi bigomba kuba nta kabuza, Imana iragira iti:
((ما أصاب من مصيبة في الأرض ولا في أنفسكم إلا في كتاب من قبل أن نبرأها إن ذلك على الله يسير، لكيلا تأسوا على ما فاتكم ولا تفرحوا بما آتاكم والله لا يحب كل مختال فخور)) سورة الحديد 22
((Nta ngorane zibageraho mu isi no mu mitima yanyu uretse ko biba byanditse mu gitabo mbere y’uko bibageraho kandi ibyo ku Mana biroroshye, Kugira ngo mutazagira agahinda kubyo mwabuze kandi mutazanatangazwa n’ibyo Imana yabahaye, kandi Imana ntikunda abibona birata.)) Qor’ani57:22-23
Uwemera igeno ry’Imana bimuha kugira ubuzima bwiza bikanamurinda ubwoba, kuko azi ko ibimubaho byose ari igeno, ibyo kandi bimuha kubona ibihembo ku Mana mu bihe byose aba arimo, byaba ibyiza cyangwa ibibi byose akabihemberwa bitewe no kwemera igeno, kandi ibi nta wundi wabigeraho atari uwemera Imana wemera igeno ryayo. Ibi bishimangirwa n’imvugo y’Intumwa y’Imana igira iti:
"Iby’umwemera biratangaje! Mukuri ibye byose ni byiza kandi nta wundi wabigeraho atari umwemera, iyo agezweho n’ibyiza arashimira bikaba byiza kuri we, n’iyo agezweho n’ibibi arihangana bikaba byiza kuri we" Yakiriwe na Muslimu.
Uwemera igeno ry’Imana, abasha kwihanganira ibigeragezo by’Imana ahura nabyo mu buzima bwe, akabyakira neza kuko azi ko ikibi n’icyiza bituruka ku Mana, naho utemera igeno ry’Imana ahora mu gahinda no guhuzagurika yibaza aho ibyo ahura nabyo bituruka bikamuyobera, ugasanga ahorana ibitekerezo bidashira no kudatuza mu buzima.
Umusozo


c: text/html

text:
YAGUYE IVUTUÔÇØUMUGANI UNGANA AKARIHO
Abanyarwanda babivuze ukuri ngo umugani ungana akariho,mubihe byo hambere hagiye havugwa utuntu nutundi hakurikijwe icyabaye,ni muri urwo rwego haciwe umugani ngo Yaguye Ivutu.Uyu mugani waciwe kubera umugabo witwaga Rwahura mwene Magenda,akaba yarakomokaga mu Bungwe ,nyuma haje kwitwa Butare ubu ni Huye ubusesenguzi bw’uyu mugani bwemeza ko bawuciye mu 1500.
“Naka yaguye ivutu “. Byakomeje kuvugwa ariko dore uko byagiye bigenda hakurikijwe uko byamenyekanye. Umwami Ndahiro Cyamatare ubwo yari amaze kwicwa n’Amakongoro bamutsinze Rubi rw’ i Nyundo ho mu Bugamba rwa mu Cyingogo muri Gisenyi, abanyamaboko bose bigabanyije u Rwanda .Icyo gihe buri wese yagize ubwoba,kuko uwintege nke yakwiriye imishwaro.
Abasinga biha i Nduga n’igice kinini cy’Urukiga bigarurira Nyarugunga na Mvejuru n’u Bungwe .Mu Bungwe hagatwarwa n’uwo mugabo Rwahura rwa Magenda, yaratuye mw’Iceni ahegereye mu Bisi bya Huye ya Nyagacyecuru, akaba umugaragu wa Cyamatare wicyegera . Rubanda rero bamaze kwigarurira amahugu, u Bungwe baramunyaga kuko yari umusindi nka Cyamatare baramufata baraboha baramucucura , amatungo ye yose barayatwara , asigara ari umutindi nyakujya. Ubwo atangira gufata isuka arahinga, ariko abanzi be bamugirira ishyari; bajya kumuteranya k’ umutware witwaga Ntamuhwe wari wigaruriye u Bungwe bavuga ko amurogesha ; bati “Nta bwo asiba kujya i Burwi kukurogesha “ Ntampuhwe yohereza abajya kumufata . Inshuti ze zari aho zibatanga iwe ziramuburira .
Ahera ko afubaganya aracika; acikira ku nshuti ye yitwaga Musana yari ituye i Giseke na Nyagisenyi. Ageze yo amutekerereza amakuba arimo. Musana abyumvise agira ubwoba; aramubwira ati"Wabuze gucikira i Burundi ,none ucikiye mu Rwanda rwagati ? Ati “Ejo se bakumbonanye nti twapfana? " Aramushwishuriza ati “ Reba ahandi wagana jye sinashobora kugutungira aha " Rwahura abura uko abigenza .
Bumaze kwira aragenda asesera mu bihuru araramo.Abimazemo kabiri inzara n’inyota biramurembya . Noneho yigira inama yo kujya i Gacu na Rwabicuma kwa mushiki we wari uhari . Aragenda agerayo mu mataha y’inka .Muramu we amukubise amaso kandi aziko bamuhiga aramwamagana ; ati" Ntungerere mu rugo nta we upfa ngo undi yapfuye " ! Rwahura arashoberwa afashamo aragenda ; na none arara mu bihuru ; buracya.
Inzara imaze ku murembya ahegera bugorobye aradogagira ajya i Bunyambiriri , kwa Rugaragara munywanyi we wari utuye ku murenge witwa Vutu.
Akigerayo isari iramusabayanza yikubita hasi . Bahita bamufungurira ararya arahaga ;ariko ubuhage bumutera kugwa ubukengeri ku mpamvu y’umukoroza; arirenga arapfa ibye ni aho byarangiriye .
Naho uko yagacitse Ntampuhwe akomeza gushakisha aho aherereye aramubura.Bucyeye umugabo wo mu Bungwe ajya i Bunyambilili kugura itabi.Agezeyo amenya ko Rwahura yapfuye yishwe n’ubukengeri bw’ibiryo adaheruka.Asubira iwabo kubimenyesha Ntampuhwe,kugirango boye gukomeza kurushywa n’ubusa ngo baramushaka.Ati “Ntimuzongere kwiruka mushakashaka Rwahura ukundi yaguye iVutu mu Bunyambilili yishwe n’ibiryo kwa munywanyi we Rugaragara bamuramije”Nuko inkuru ikwira mu Bungwe ;ucitse aha ati " Rwahura ngo yaguye i Vutu yishwe n’ibiryo !”Undi wese ucitse aha bikaba uko.
Birotota bisakara u Rwanda rwose,biba inkomoko yo kuvugira ku wishwe n’ibiryo wese ngo “Yaguye ivitu!” Amateka atwereka byinshi habamo Ibyiza cyangwa ibibi. Akarengane gashingiye ku gitugu nibindi bibuza umwenegihugu uburenganzira,bitera ubuhunzi bigatuma umuntu agwa ishyanga.
Murenzi Louis

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Nkuko tubikesha urubuga rwa interinete rw’abanyamerika rushinzwe gusobanurira indwara abaturage,medlineplus.gov,bagaragaza ko n’ababyeyi bibafitiye akamaro mu konsa abana bab.
Amashereka agizwe n’ibitunga umubiri byagenewe umwana kuva akivuka kugera ku mezi atandatu ari yo amutunze gusa .Nyuma bakabona kuba bagira indi nyunganizi bamuha. Si ibyo gusa kuko habamo n’abasirikare barinda umubiri indwara zitandukanye mu gihe umubiri w’umwana utarashobora kwikorera uwazo.
Kuba umwana yonka bizatuma akura neza kuko azaba abona indyo yuzuye kandi binamurinde indwara zaturuka kuri microbe zitandukanye dore ko n’umuburi we uba utaramenyera hanze ngo ube waragize ubwirinzi buhagije.
Si ibyo gusa kuko uba ufite n’ikizere ko ayo mashereka adashobora kumugwa nabi yo ubwayo kuko aba ari we ubwe yagenewe kandi akaba ntaho yahuriye na microbe. Umwana ayanywa akiva mu ibere. Konka ubwabyo nabyo bituma umwana ahura na nyina urukundo n’ubwisanzure kuri we bikiyongera, umwana akabona ko yitaweho.
Ababyeyi nabo bibagiraho ingaruka nziza kuko konsa bitwara igihe gito kurusha gufata igihe cyo gutegura ayo mata yandi. Bigabanya amafaranga yagatanzwe ku mwana bamugurira ayo mata. Mu gihe cyo konsa kandi umubyeyi abasha kuganira n’umwana we bityo akaba yamenya ikibazo afite byihuse n’urukundo rukiyongera. Umubyeyi wonsa nawe bimugabanyiriza ibyago byo kurwara za kanseri iy’inkondo y’umura n’iy’ibere ndetse na diyabete. Kuba birinda umwana kurwara birinda ababyeyi guhangayika no guta igihe bavuza.
Nubwo hari impamvu zishobora gutuma umwana atonka bikomeje kugaragara ko amashereka ari intasimburwa kuko inyigo yakozwe muri Nyakanga uyu mwaka yagaragaje ko konka bigabanyiriza umwana ibyago byo kuzarwara ubuhwima(asthma).Ikindi kandi ni uko guteka amata mbere yo kuyaha umwana byaba bigabanya intunga mubiri bigaragara. Mu gihe ari bwo buryo bukoreshwa ngo bice microbe ziri muri ayo mata mbere yo kuyaha umwana.


text:
Umuhanzikazi Selena Gomez ubwo yari ari mu gikorwa cyo kumenyakanisha indirimbo ye nshya “Bad Liar”kuri uyu wa kane tariki ya 08/06/2017 yagaragaye I Los Angeles, umwambaro yari yambaye hejuru ukaba waragaragazaga amabere ye.
Umuhanzikazi Selena Gomez ubwo yari ari mu gikorwa cyo kumenyakanisha indirimbo ye nshya “Bad Liar”kuri uyu wa kane tariki ya 08/06/2017 yagaragaye I Los Angeles, umwambaro yari yambaye hejuru ukaba waragaragazaga amabere ye.
Selena Gomez yaherukaga kuvugwa kubijyanye no kwerekana bimwe mu bice by’ibanga bigize umubiri we igihe yari agikundana na Justin Beiber.
- Selena Gomez agikundana na Justin Beiber
Kuri ubu akaba ari mu rukundo n’umuhanzi the weekend bakomeje kwerekana ko bari mu buryohe bw’urukundo.
- Selena Gomez n’umukunzi we mushya The Weekend
Umva Indirimbo “Bad Liar” ya Selena Gomez
Bruce MUSHUMBA
Ibitekerezo
ni byiza gukurikira uwiteka Kanda hano umusubize
Abahanzikazi b'i Rwanda ni abana beza ntibazigane abo banyamahanga biyambika ubusa. Iwacu i Rwanda dufite umuco wo kwiyubaha tukihesha agaciro. Kanda hano umusubize
UBWIZA (beauty) burashukana cyane.Nyamara iyo ubonye umukecuru,ugirango ntiyigeze kuba muto.Niyo mpamvu Bible ivuga ngo Youth is Vanity.Mu gihe gito urasaza,ntihagire uwongera kukureba.Niyo mpamvu na none Bible idusaba gushaka imana tukiri bato,aho kwishimisha dukora ibyo itubuza (Umubwiriza 12:1).Kuko abantu bashaka imana,ntibibere mu byisi gusa,bazahembwa ubuzima bw'iteka muli Paradizo kandi bazahora ari inkumi n'abasore ubuzima bwabo bwose (Job 33:25).Aba babeshyana ngo barakundana,nyamara bishakira kuryamana gusa,ntabwo bazaba muli Paradizo (1 Abakorinto 6:9,10).Ntacyo bimaze kwishimisha akanya gato,hanyuma ukazabura ubuzima bw'iteka.Ntimugakeke ko UBUHANUZI bwa Bible butazaba.Imana ivuga ko nubwo bwatinze,buzaba nta kabuza (Habakuk 2:3). Kanda hano umusubize


text:
ISOMO RYA MBERE
Isomo ryo mu gitabo cy’Umuhanuzi Izayi (Iz 35, 1-6a.l0)
lUbutayu n’ubutaka bubi nibuhimbarwe, amayaga anezerwe kandi arabye indabyo. 2Natwikirwe n’indabyo zo mu mirima, nasabagire, abyine kandi atere urwamo rw’ibyishimo. Uhoraho yayagabiye Ubwiza bw’ imisozi ya Libani, uburabagirane bwa Karumeli n’ubwa Sharoni, kandi abantu bakazareba ikuzo ry’Uhoraho, ububengerane bw’Imana yacu. 3Nimukomeze amaboko yananiwe, mutere imbaraga amavi adandabirana, 4mubwire abakutse umutima muti «Nimukomere mwoye gutinya; dore Imana yanyu. Ije guhora abanzi banyu, ni cyo gihembo cyanyu. Iraje ubwayo kubakiza.»
5Nuko impumyi zizabone, n’ibipfamatwi bizumve. 6aAbacumbagira bazasimbuke nk’impara, n’iminwa y’ibiragi itere urwamo rw’ibyishimo. 10Abakijijwe n’Uhoraho bazatahuka, bagere i Siyoni batera urwamo rw’ ibyishimo. Ku ruhanga rwabo hazabengerana ibyishimo bitazashira, ibinezaneza n’umunezero bibasanganire, agahinda n’amaganya bizahunge.
ZABURI (Zab 146 (145), 7, 8,9ab.10a)
Inyik/ Nyagasani, ngwino udukize.
Uhoraho arenganura abapfa akarengane,
abashonji akabaha mugati,
Uhoraho abohora imfungwa.
Uhoraho ahumura amaso y’impumyi,
Uhoraho agorora ingingo z’abahinamiranye,
Uhoraho agakunda ab’intungane.
Uhoraho arengera abavamahanga,
agashyigikira imfubyi n’umupfakazi,
Uhoraho ni nyir’ingoma ubuziraherezo.
ISOMO RYA KABIRI
Isomo ryo mu ibaruwa ya Mutagatifu Yakobo (yak 5, 7-10)
7Bavandimwe, nimwihangane kugeza igihe Nyagasani azazira. Nimwitegereze umuhinzi ukuntu yihangana ategereje ko ubutaka bwe bubyara umusaruro mwiza; akihangana ubutarambirwa. 8Namwe rero nimwihangane, mwikomeze umutima kuko isesekara rya Nyagasani riri hafi. 9Bavandimwe, ntimukijujute bamwe ku bandi kugira ngo mudacirwa urubanza; dore umucamanza ahagaze imbere y’umuryango. 10Bavandimwe, ku byerekeye ububabare n’ubwiyumanganye, nimufatire urugero ku bahanuzi bavuze mu izina rya Nyagasani.
IBANGONDIRIMBO RIBANZIRIZA IVANJILI (Lk 1, 76; Yh 1, 7)
Alleluya Alleluya.
Yohani, umuhanuzi w’Umusumbabyose yaraje,
kugira ngo ategure inzira ya Nyagasani,
kandi abe n’umuhamya w’Urumuri.
Alleluya.
IVANJILI
+ Amagambo yo mu Ivanjili ntagatifu uko yanditswe na Matayo (Mt 11,2-11)
Muri icyo gihe, 2Yohani aho yari mu buroko amaze kumva ibyo Kristu akora, yohereza babiri mu bigishwa be kumubaza bati «Mbese uri Wawundi ugomba kuza, cyangwa dutegereze undi?» 4Yezu arabasubiza ati «Nimugende mutekerereze Yohani ibyo mwumva n’ibyo mubona : 5impumyi zirabona, abacumbagira baragenda, ababembe barakira, ibipfamatwi birumva, abapfuye barazuka, n’abakene barigishwa Inkuru Nziza. 6Hahirwa utazagushwa n’ibyo nkora!»
71zo ntumwa zitirimutse, Yezu abwira rubanda ibya Yohani ati «Mwagiye kureba iki mu butayu? Urubingo se ruhungabanywa n’umuyaga ? 8Mwagiye kureba iki? Umuntu se wambaye imyenda y’agatangaza? … Abambaye iy’agatangaza se ko batuye mu ngoro z’abami! Nk’ubwo se mwagiye kureba iki? Umuhanuzi se? Koko rero ndabibabwiye, ndetse atambutse umuhanuzi. 10Ni we banditseho ngo ‘Dore nohereje intumwa yanjye imbere yawe kugira ngo izagutegurire inzira.’ 11Ndababwira ukuri: mu bana babyawe n’abagore ntihigeze kuboneka uruta Yohani Batisita; nyamara umuto mu Ngoma y’ijuru aramuruta.»


text:
Korali Bethifague ADEPR Karambo igiye kumurika Album ya mbere yitwa Turakumbuza abera ijuru
Mu myaka hafi 13 Korali Bethifague yo kuri ADEPR Karambo Paruwasi ya Gatenga imaze ishinzwe,ubu noneho igeze kure yitegura gushyira ahagaragara umuzingo wa mbere w’indirimbo zayo witwa Turakumbuza abera ijuru.
Icyo gitaramo cyo kumurika iyo Album bakaba baragitumiyemo bamwe mu bahanzi bakunzwe cyane hano mu Rwanda mu ndirimbo zihimbaza Imana aribo Patient Bizimana na Theogene Uwiringiyimana nk’uko bagenda batumirwa henshi buri cyumweru cyane cyane mu matorero ya ADEPR.
Nk’uko twabitangarijwe na Karere Estache umuyobozi wa Korali Bethifague,avuga ko icyo gitaramo kizamara iminsi ibiri kikazaba mu ntangiriro za Werurwe taliki ya 8 na 9 muri 2014 kikazabera ku rusengero rwa Karambo ari naho iyo Korali ibarizwa.
Korali Bethifague yashinzwe mu mwaka w’1998 itangizwa n’abaririmbyi 8,ikomeza kwiyubaka yitwa iy’urubyiruko. Yaje guhindurirwa Izina ndetse ininjiza abaririmbyi bandi bakuze ubu ikaba igizwe n’abantu 56 barimo urubyiruko n’abandi.
Mu bijyanye no kwiteza imbere bihangira umurimo nk’uko Leta y’u Rwanda idasiba kubishishikariza abanyarwanda,Korali Bethifague irambiwe kujya ica abaririmbyi amafaranga ya buri munsi mu gihe ifite igikorwa igiye gukora kuri buyakenere.
Ni muri urwo rwego nyuma yo kumurika Album,Korali Bethifague iteganya gushinga Iduka rizacururizwamo ibikoresho byo mu biro rikazajya ryinjiza kuruta kuabika kuri Konti gusa bityo rikazajya ribagoboka kimwe n’uko kandi rizaha abaririmbyi bayo akazi kuko mur’iyo Korali harimo benshi bafite ubumenyi muri byo.
Gideon Mupende


text:
Mu mibereho y’isi ya none hari abakundana bari mu bice bitandukanye gusa mu mibanire yabo abashobora kugera ku ntego bihaye ni abarangwa no guhuza urugwiro ngo urukundo rwabo rurusheho gukomera no gushinga imizi. Ibi byubakira ku cyizere hagati ya bombi, kubabarirana no kwihanganirana bituma ibishashi by’urukundo birushaho kuzamuka mu byiyumviro byabo.
Benshi bagorwa no kuba kure y’abakunzi aho badashobora kubabona ngo basohokane bafatanye agatoki ku kandi, barebana akana ko mu jisho cyangwa bongorerana amagambo y’urukundo.
Muri iki gihe nibwo bahitamo izindi nzira zo kuganira no kumarana urukumbuzi haba mu koherezanya ubutumwa, amafoto n’amashusho cyangwa guhamagarana.
Inkuru ya Metro igaragaza ko abahanga mu ikoranabuhanga bashyize ahagaragara porogaramu eshanu zagufasha kwiyumva nk’uwegeranye n’umukunzi wawe n’ubwo yaba ari mu bilometero amagana.
1. Couple
Iyi porogaramu yagenewe abari mu rukundo muri rusange, gusa ikoreshwa cyane ku bantu bari ahantu hatandukanye. Ni urubuga nkoranyambaga ruto rukoreshwa n’abantu babiri bari mu rukundo, aho ushobora koherereza mugenzi wawe amafoto, video, amatariki y’ingenzi ndetse n’ubutumwa bugufi.
Iyi porogaramu ibika mu buryo bwizewe ibintu byose byayinyuzeho, kandi ikabishyira ahantu hamwe ku buryo kubishaka byorohera uyikoresha. Bityo umuntu ashobora kongera gusoma ubutumwa cyangwa akareba amafoto yohererejwe akiyibutsa ibihe byiza yagize. Iyi porogaramu iboneka muri telefone zo mu bwoko bwa iOS na Android.
2. Klikaklu
Iyo ushaka koherereza umukunzi wawe ibintu byiza biherekejwe n’indabo ndetse n’amajwi nyuramatwi, iyi porogaramu iboneka muri telefone zikoresha iOS ishobora kugufasha.
Ushobora gutegura ibikorwa bitandukanye, wamara kwemeza amatariki inshuti yawe ikabibona kandi utari hafi yayo.
3. Dreamdays
Iyi porogaramu igira ubushobozi bwo kubara iminsi isigaye ngo igikorwa kibe, uko umunsi wateganyijwe ugenda usatira. Ibika amajwi kandi ikakwibutsa bimwe mu bikorwa, kandi ushobora kuyikoresha woherereza inshuti cyangwa umuryango wawe, ibintu by’ingenzi n’ibikorwa bimwe na bimwe wagiye ukora bishimishije. Icyo gihe wabinyuza ku rubuga rwa Twitter cyangwa Facebook.
4. Lovense
Lovense nta bwo ifite imikorere ihamye ya porogaramu yo guhererekanya amakuru gusa ihuza telefone n’ibipupe bigaragara mu buryo bukururira abantu mu bijyanye n’imibonano mpuzabitsina, kabone n’ubwo waba uri kure.
Ushobora gukomeza kuryoherwa n’ibihe byiza ugirana n’umukunzi wawe kubera kureba ibipupe bigaragara mu buryo bukurura abantu nubwo waba uri muri ntera ndende.
Ushobora guhuza ibyo bipupe (ikigabo n’ikigore) bikaba byabyina nk’umuziki, cyangwa bigahana ubutumwa bugufi mu gihe waba uri no kwigendera ugakomeza kubikurikirana.
5. Good old iMessage
Iyi porogaramu ifite uburyo igaragazamo ibintu ugereranije n’uko dusanzwe tubizi. Igira uburyo bwa Digital Touch, bugaragara nk’umutima, bwemerera umuntu kohereza amafoto agaragara mu buryo we ashaka, ukaba wamenya uko mugenzi wawe muri kuganira amerewe, ndetse ukaba wamwoherereza uko umutima wawe uri gutera. Ushobora no kohereza ubutumwa buri mu buryo bwa video, amajwi n’ibindi.
Abahanga mu by’urukundo bagaragaza ko ubu buryo atari ihame ntakuka rikwiye kurangamirwa na buri wese kuko bishobora gutandukana bitewe n’umuco w’igihugu runaka.


text:
Muri iki gihe tugezemo bita icy’iterambere,ubwiyongere bukabije bw’abaturage ni kimwe mu bibazo bihangayikishije kandi bibangamiye iterambere.Mu bisubizo byo gukumira ubwo bwiyongere bw’abaturage,gukuramo inda nabyo bihabwa umwanya,bigashakirwa imvugo zo kubiryoshya kugirango uburemere bw’ububi bwabyo bugabanyuke.Nyamara ariko, inyigisho za kiliziya,iz’abakirisitu muri rusange n’iz’abayisiramu ndetse n’imico imwe n’imwe itarangirika,bigaragaza neza ko gukuramo inda ari ukwica umuntu.Uretse umuco n’inyigisho z’iyobokamana,ubuhanga bunyuranye nabwo,bugaragaza ko umuntu aba umuntu akimara gusamwa,bityo rero kubuza umuntu wasamwe gukomeza kubaho ni ukwica umuntu.
Ubugome butakwihanganirwa bwo gukuramo inda.
Mu nyandiko ye[1] yo kuwa 25 Werurwe 1995 yise«Inkuru nziza y’ubuzima»(Evangelium vitae),Papa Yohani Pawulo wa II ,yibutsa ku buryo burambuye inyigisho za kiliziya ku birebana n’icyaha cyo gukuramo inda,kuva mu ntangiriro za kiliziya kugeza ubu.Papa Yohani Pawulo wa II,asubiramo igisobanuro cyo gukuramo inda uko inama nkuru ya kiliziya yabereye i Vatikani ku nshuro ya kabiri ibivuga ko gukuramo inda ari ubugome budakwiye kwihanganirwa,kimwe no kwica abana.
Ku bagerageza gusobanura gukuramo inda batsindagira ko urusoro,nibura kugera ku minsi runaka rudashobora kuba rwagereranywa n’ubuzima bw’umuntu nyamuntu,Papa asubiza agira ati:«Mu by’ukuri kuva igihe intanga-ngore ihuriye n’intanga-ngabo,haba hatangiye ubuzima bundi butari ubw’umugore ntibube nubw’umugabo,ahubwo bukaba ubw’ikiremwa muntu gishya gikura ubwacyo.Nticyazigera kiba umuntu igihe cyaba kitariwe icyo gihe.Uko kuri kwariho kuva na kera,ubumenyi bw’ubu mu bijyanye n’imyororokere bubyemeza ku buryo bunoze.Ubwo bumenyi bwerekanye ko kuva umwana agisamwa hahita hagaragara gahunda y’ukuntu icyo kiremwa gishya kizamera:Umuntu,uwo muntu ubwe ufite ibimuranga byihariye kandi rwose bigaragara.Kuva intanga-ngabo ihura n’intanga-ngore,hatangira inzira y’ubuzima bw’umuntu,aho buri gace kabugize gasaba igihe kugirango gafate umwanya wako neza kandi gakure.
Imyanzuro igaragazwa n’ubumenyi mu bya siyansi igaragaza ikimenyetso kidashidikanywa cyemeza ko muntu aba yuzuye kuva igihe asamwe:byakumvikana bite rero ko icyo kiremwa cyaba atari umuntu?Umuntu yakwibaza rero niba abashyigikiye gukuramo inda,icyo batemera ari uko urusoro atari umuntu,cyangwa niba ari uko kwica umuntu atari icyaha?
Gukuramo inda byagambiriwe ni ubwicanyi bugambiriwe kandi butazuyaje bwica ikiremwamuntu mu ntangiriro zacyo zo kubaho,hagati y’igihe cyo gusamwa no kuvuka.Uwishwe ni ikiremwamuntu kigitangira kubaho,ni ukuvuga ikiremwa,kitagira inenge muri byose.(…)ni umuntu woroheje udafite kirengera,utagira ndetse n’akantu na gato ko kwirwanaho habe na twa tubaraga two gutabaza umwana yihemberamo akarira igihe avuka.We wese ahabwa kurengerwa no kwitabwaho n’umutwaye mu nda ye,nyamara uwakamurengeye akaba ariwe ufata iyambere mu kumukuraho.
Iyi ngingo y’uko umwana arenganywa n’abo atarwanya,nta ntege nta ntwaro,abepisikopi gatolika bo mu Rwanda bayisubiramo,ndetse na Padiri Yakobo Mariya Louis LETAKAMBA[2] akayikomozaho.Letakamba agaragaza ingaruka zo gukuramo inda Atari ku mwana wishwe gusa,ndetse no ku mubyeyi we,n’abo bafatanya icyo cyaha.
Ubufatanyacyaha muri iki cyaha buteye gutya:Habanza nyina uba yagombye kurengera umwana,akaba ariwe ufata iyambere mu kumukuraho;hagakurikiraho abamushyigikira(Se w’umwana,Umuryango,Inshuti,Abaganga n’abandi bashinzwe kwita ku buzima).Icyo cyaha cyabazwa kandi abashyiraho amategeko yemera gukuramo inda,abayobora inzego zitanga ibikoresho n’imiti ikoreshwa mu gukuramo inda,abakwirakwiza imyumvire yo kudahana ibibujijwe mu bijyanye no guhuza ibitsina n’imyumvire yo gusuzugura ababyeyi;n’abashyiraho umurongo w’ubufatanyacyaha kugera aho bihuza intego mpuzamahanga,amahuriro n’amatsinda arwanira ku buryo bwizwe neza ishyirwa mu mategeko n’ikwirakwizwa ku isi ry’umuco wo gukuramo inda.
Papa asobanura kuburyo burambuye icyaha cyo gukuramo inda yifashishije Ibyandistwe bitagatifu,Inyigisho z’uruhererekane,n’Inyigisho z’Abapapa bamubanjirije,akarangiza agira ati«Muri urwo ruhererekane rumeze gutyo rw’inyigisho za kiliziya Papa Pawulo wa VI yashoboye gutangaza ko iyo nyigisho itigeze na rimwe ihinduka kandi ko ari intayegayezwa.Niyo mpamvu nanjye,mu bubasha Kristu yahaye Petero n’abamusimbuye,mfatanyije n’abandi bepisikopi bose,bo barwanyije batagerura igikorwa cyo gukuramo inda,bo kandi,mu gusubiza neza ku nama bari bagishijwe(…) bagaragaje ubumwe mu kwemera iyi nyigisho,n’ubwo bari hirya no hino ku isi,ntangaje ko gukuramo inda byagambiriwe,ni ukuvuga igihe bishatswe nk’itegeko rigamijwe kugerwaho cyangwa bigafatwa nk’uburyo bwo kugera ku ntego runaka,igihe cyose biba ari akajagari n’umwanda mu myitwarire ikwiye kuranga muntu,bikaba rero ari ubwicanyi bwagambiriwe bugirirwa umuntu w’inzirakarengane.Iyi nyigisho ishingiye ku itegeko karemano no ku ijambo ry’Imana ryandistwe muri Bibiriya,igahererekanyirizwa mu ruhererekane rw’inyigisho za kiliziya,kandi ikigishwa n’abayobozi ba kiliziya,mu nzego zayo zibanze n’iziri ku isi yose».Anavuga kandi ko nta gihe na kimwe,nta ntego n’imwe nta n’itegeko na rimwe ku isi byazashobora na rimwe kwemera kwimakaza igikorwa ubwacyo muri cyo kitemewe,kuberako binyuranije n’itegeko ry’Imana rya rindi ryanditse mu mutima wa buri muntu,rikamenywa n’ubwenge ubwabwo,kandi rigatangazwa na kiliziya.
Inama y’Abepisikopi Gatolika bo mu Rwanda mu itanganzo ryayo[3] ryo kuwa 17 Ukuboza 2010,rigenewe abakristu Gatolika n’abantu bose b’umutima mwiza ,bamaganye bivuye inyuma icyaha cyo gukuramo inda ,ibibutsa ko gukuramo inda ari ukwica umuntu.
Faits par la Communauté des Grands Séminaristes de Byumba à Kabgayi.
[1].Papa Yohani Pawulo wa II,Inkuru nziza y’ubuzima(Evangelium vitae),Pallotti-Presse,Kigali,2008
[2] .Abbé Jacques Marie Louis LETAKAMBA, Le secret de la non violence, Pallotti-Presse, Kigali, 2000.
[3] .Itangazo ry’inama y’Abepisikopi Gatolika bo mu Rwanda, ku byerekeye kurengera ubuzima no kurwanya icyaha cyo gukuramo inda, ryo kuwa 17Ukuboza2010.


text:
Abahanga mu by’ubuzima bwa muntu bagaragaza ko inyama ari ifunguro rikunzwe n’abantu benshi ariko rikaba rikururira akaga gakomeye ikiremwa muntu harimo n’uburwayi budakira.
Inyama ni ikiribwa gikunze kujya ku mafunguro y’abantu benshi ndetse kikanagira inyubakamubiri nyinshi udasize kuba ifunguro ririho inyama rifatwa nk’iryiyubashye ndetse mu birori waba utayitetse bamwe bakakugaya. Nyamara abahanga mu by’ubuzima bavuga ko inyama zifite inyubakamubiri zirenze izikenewe ku buryo zikurura ibyago byinshi ku buzima bw’umuntu kandi ko nta buryo buraboneka bwo gukumira ibyago ziteza.
Umudogiteri w’umuhanga mu by’ubuvuzi witwa Pamplona Roger yagaragaje ko imiterere y’ikiremwa muntu yerekana neza ko inyama zitagenewe kuba ibyokurya bye, yavuze ko iyo ugenzuye amenyo y’umuntu, ubona ko ataremewe ‘gutanyaguza’ nk’uko ay’inyamaswa z’indyanyama ameze.
Amenyo yacu arimo ibijigo bigaye bishobora gusya ibinyampeke n’izindi mbuto nk’uko n’amara y’umuntu yihariye mu kuba maremare bituma tubona ameze cyane nk’ayinyamaswa zirya ibimera kuruta ay’izirya inyama.
Uburyo inyama zitekwamo na bwo ni ikibazo gikomeye
Nk’uko na none ubushakashatsi bukomeza kubyerekana, nta buryo bushoboka bwakwifashishwa mu gutegura inyama kugira ngo akaga kazibamo gashiremo maze zibe zaba ibyokurya bidateje ikibazo ahubwo benshi biyongerera ingorane mu kwibwira ko bari kugabanya ako kaga.
Igitabo Encyclopedia of Foods and their Healing Power, Vol. 1, p.274 kivuga ku mafunguro n’imbaraga zayo mu gugwa umubiri neza kigaragaza ko uburyo bwo gutegura inyama ntizishye neza (raw meat) ni igihe zitekwa cyangwa zikotswa ariko imbere hagasigaramo amazi ajya gusa nk’amaraso. Izi nyama ziba zikirimo udukoko dutera indwara zandura (infectious diseases); twavugamo nkaSalmonella, Escherichia coli, tenia
Benshi mu guhunga akaga gaterwa n’udukoko duturuka mu nyama zidahiye neza, bahitamo kujya baziteka cyangwa bakazotsa igihe kirekire ariko byose ni kimwe. Abahanga bemeza ko inyama zitetswe ku muriro mwinshi zongera ibtago byo kurwara kanseri z’ubwoko butandukanye harimo n’iy’ibihaha.
Dore urutonde rw’amoko ya kanseri ashobora guturuka mu kurya inyama:
- Kanseri yo mu kanwa
- Kanseri yo mu muhogo
- Kanseri yo mu mpyiko
- Kanseri y’urura runini
- Kanseri y’amabere
Ubushakashatsi bwakozwe n’itsinda ry’impuguke z’umuryango mpuzamahanga wita ku buzima (OMS) ku bigendanye no kwirinda mu mirire n’uruhare rw’imirire mu kwirinda indwara za karande, bwemeje ko imirire ishingiye ku bimera gusa ifite uruhare rukomeye mu gukingira kanseri.
Akaga gaterwa no kurya inyama muri rusange
- Ntizigira “fibre”, bigatuma zidatambuka neza mu mara.
- Zibitsemo imbuto z’indwara.
- Zanduza amaraso.
- Zirushya umwijima n’impyiko igihe zitunganywa.
- Zizamura urugimbu rubi mu maraso maze bigatera umutima n’imitsi y’amaraso kurwara.
- Zitera impatwe (constipation).
- Zitera indwara ya gute (goute).
- Zigabanya kalisiyumu mu maraso, bigatuma amagufwa avunika ubusa.
- zongera ibyago byo kurwara diyabete.
- Zituma benshi barwara kanseri y’amoko menshi. (Encyclopedia of Foods and their Healing Power,Vol. 1, p.300-301).
Inyama zifite inyubakamubiri zirenze izikenewe
Mu nyama habonekamo inyubakamubiri (proteins) zirenze cyane izo umubiri ukenera n’ibinure byinshi ari yo mpamvu kuzirya byongerera umuntu akaga ko kugira umubyibuho ukabije, kurwara diyabete, kimwe no kugira ibibazo mu mitsi ijyana amaraso ndetse n’iyagarura mu mutima.
Izi nyubakamubiri zituruka mu nyama si ngombwa kuko zisimburwa neza n’iziva mu bikomoka kuri soya, ubunyobwa, ibishyimbo n’ibindi bifite inkomoko mu butaka. Ibi bitanga inyubakamubiri zingana n’iziva mu nyama kandi hakiyongeraho n’akandi kamaro bifitiye umubiri. (Encyclopedia of Foods and their Healing Power,Vol. 1, p.295).
Dushingiye ku bushakashatsi bwa gihanga bwinshi bwagiye bukorwa ku nyama, amahitamo meza ku bashaka kugira amagara mazima ni ugukura inyama ku igaburo ryabo.


text:
ISENGESHO RYO KURAGIZA NO GUTURA ABASASERDOTI UMUTIMA UTAGIRA INENGE WA MARIYA: Mubyeyi utasamanywe icyaha, aha hantu h’ingabire, twaje dutumiwe n’urukundo rw’Umwana wawe Yezu, Umusaserdoti Mukuru
kandi iteka ryose, twebwe, abana muri Mwana kandi abasaserdoti be, twiyeguriye Umutima wawe wa kibyeyi, kugira ngo dukore mu budahemuka ugushaka kw’Imana Data. Twemera rwose ko tutari kumwe na Yezu,
ntacyo twashobora gukora cyiza (Yh 15,5), kandi ko, kubera We, hamwe na We, muri We, honyine ari bwo tuzabera isi ibikoresho by’umukiro. Mugeni wa Roho Mutagatifu, uraduheshe ingabire ihebuje yo
guhinduka muri Kristu. Muri izo mbaraga za Roho, niho wamanuriweho igicucu cye, maze akugira Umubyeyi w’Umucunguzi. Uradufashe kugira ngo uwo Kristu, Umwana wawe, natwe atuvukiremo. Bityo Kiliziya
ivugururwe n’abasaserdoti b’intungane, bahinduwe n’ingabire z’Uhindura bishya ibintu byose. Mubyeyi w’Impuhwe, ni Umwana wawe waduhamagaye, kugira ngo tube nka We, urumuri rw’isi n’umunyu w’isi (cfr
Mt 5,13-14). Uradufashe, udutakambire ukomeje, kugira ngo tutazatezuka kuri uwo muhamagaro uhebuje, twoye gutwarwa n’ukwikuza kwacu, n’ibirangaza byo mu nsi, n’ibigeragezo bya Sekibi. Uradutabaze
ubusugi bwawe, uturindishe ukwicisha bugufi kwawe, udutwikirize urukundo rwawe rwa kibyeyi, rusakare mu mitima ya benshi bemeye kukwiyegurira, maze batubera ababyeyi nyabo ba roho. Mubyeyi wa
Kiliziya, twebwe, abasaserdoti, turashaka kuba abashumba batiragira ubwabo, ahubwo bitangira ubwabo Imana babigiriye abavandimwe, aha akaba ari ho bavana ibyishimo byabo. Bitari mu magambo gusa,
ahubwo bigaragara mu buzima bwacu, turashaka n’umutima wicishije bugufi, guhora buri munsi dusubiramo ya « karame » yacu. Tuyobowe nawe, turashaka kuba Intumwa z’Impuhwe z’Imana, mu gutura Igitambo
Gitagatifu kuri Altari buri munsi twishimye, no gushyikiriza ababidusabye bose Isakramentu ry’Imbabazi. Muvugizi kandi Mugabyi w’ingabire, wowe winjiye wese mu nzira imwe rukumbi y’umukiro ari yo ya
Kristu, udutakambire ku Mana, iduhe umutima wemeye kwivugurura wese, ukunda Imana n’imbaraga zawo zose, kandi witangira buri muntu nkuko nawe wabigenje. Ongera ubwire Nyagasani, rya jambo ryawe
rifite imbaraga: “nta divayi bagifite” (Yh 2,3), kugira ngo Imana Data na Mwana, badusendereho, nkaho byabaye ubwa mbere, imbaraga za Roho Mutagatifu. Nuzuye igitinyiro n’ikinyabupfura cy’ukuntu
uhora iteka hagati yacu, mu izina ry’abasaserdoti bose, nanjye nshatse gutera hejuru ngira nti : « mbikesha iki kugira ngo Umubyeyi wa Nyagasani wanjye, angenderere » (Lk 1,43). Mubyeyi wacu iteka,
ntukarambirwe « uza kudusura », kuduhoza, kudukomeza. Ngwino udutabare maze udukize ibyago byose dushobora guhura nabyo. Muri iki kimenyetso cyo kukwiragiza no kukwitura, turashaka kukwakira
twimazeyo, kandi tubivanye ku mutima, buri gihe no muri byose, mu buzima bwacu bwa muntu n’ubwa gisaserdoti. Ukuba muri twe bidufashe kubyaza imbuto imitima yacu yumiranye kubera kwigunga, tubyaze
urumuri mu mwijima wacu, tubashe kugarura umutuzo mu mivumba itubamo, bityo buri muntu abone umukiro wa Nyagasani, ufite izina n’isura ya Yezu, urabagirana mu mitima yacu, ihore yunze ubumwe
n’umutima wawe ! Amina ! Benedetto XVI, Fatima, le 12 Mai 2010. Byahinduwe mu Kinyarwanda na Padiri Paul GAHUTU


text:
Gusomana bifitiye akamaro gatangaje umubiri. Ushobora kuba udakunda gusomana cg utibuka neza igihe uheruka gusomana neza n’uwo mukundana, iki nicyo gihe cyo kubihindura, kuko bifitiye akamaro umubiri wawe.
Nkuko ubushakashatsi bubyerekana, kutabasha gusomana neza ni ikimenyetso cyuko utishimye mu buzima bwawe. Bukomeza bwerekana ko kubikora neza, byongera cyane kwiyumvanamo, bigatuma umubiri ukora neza, ndetse n’amarangamutima akarushaho kuba meza.
Niba wifuza kugira ubuzima bwiza no kongera umubano mwiza hagati yawe n’uwo ukunda, bishobora kuba uburyo bwiza ndetse no kongera ubushake no gukundana cyane.
Akamaro ko gusomana ku buzima
Byongera ubuzima burimo ibyishimo
Ubushakashatsi bwakozwe, bwerekana ko imiryango ikunda gusomana cyane ibaho yishimye ugereranyije n’itabikora. Ndetse baba bafite amahirwe menshi yo kugumana igihe kirekire kurusha abatabikora.
Gusomana ni ikimenyetso cy’urukundo
Gusomana byongera kwiyumvanamo n’ibyishimo ku bashakanye
Byongera umusemburo wa oxytocin ku bagabo
Ku bashakanye, byongera ubusabane. Ku bagabo, umusemburo wa oxytocin cg se umusemburo w’urukundo wiyongera cyane mu gihe cy’iki gikorwa.
Bituma umubano w’abashakanye urushaho kuba mwiza
Uretse urukundo rugomba kuranga abashakanye, ubusabane no kwiyumvanamo biri mu bituma batindana ndetse buri wese akifuza guhora iruhande rw’undi. Ku bakunda gusomana kenshi, bakunze kugaragaza amarangamutima yabo ndetse n’ubwumvikane bwinshi mu muryango wabo.
Bigabanya stress
Umusemburo wa cortisol, uzwiho kuba imvano ya stress mu mubiri, gusomana byibuze iminota 15, bishobora kugabanya urugero rw’uyu musemburo ku buryo bugaragara
Byongera kwizerana ku bashakanye
Bigira uruhare runini mu kongera icyizere mu muryango. Ubushakashatsi bwakozwe bwerekana ko imvubura zo mu kanwa ndetse no mu maso hose zihanahana amakuru kimwe n’imisemburo mu gihe uri muri iki gikorwa. Bityo mu gihe musomanye neza, bituma urushaho kwizera uwo musomana ndetse no kurushaho kumwishimira no kumubwiza ukuri.
Bikomeza imibereho myiza
Nubwo nta buryo buhari bwo kubisobanura, gusa bikomeza ubuzima no kurushaho kumererwa neza muri rusange.
Ubushakashatsi bwakozwe bwerekanye ko abantu bamaranye igihe kinini kandi basomana kenshi, bigira urugero ruri hasi rwa cholesterol bityo bikabafasha kwirinda indwara z’umutima n’izindi zitera imikorere mibi y’umubiri.
Bigabanya umuvuduko ukabije w’amaraso
Gusomana bituma udutsi duto dutwara amaraso twaguka, bityo umuvuduko w’amaraso ukagabanuka, bishobora kuba umuti mwiza ku bafite ikibazo cy’umuvuduko ukabije w’amaraso.


text:
Bugesera: Abikorera basinyanye amasezerano y’ubufatanye n’akarere
Umuyobozi w’akarere n’uhagarariye abikorera nyuma yo gushyira umukono ku masezerano Abikorera bo mu karere ka Bugesera, basinyanye amasezerano y’imyaka ibiri n’ubuyobozi bw’akarere, More...
Gatsibo: Akarere karasaba ubufatanye n’abafatanyabikorwa mu kwesa imihigo
Ubuyobozi bw’Akarere ka Gatsibo bumurikira abafatanyabikorwa ibimaze kugerwaho Ubuyobozi bw’Akarere ka Gatsibo, buvuga ko hatabayeho ubufatanye n’abafatanyabikorwa, imihigo Akarere kaba karahize More...
Gatsibo: Abafatanyabikorwa b’Akarere barasabwa gutahiriza umugozi umwe
Umuyobozi w’Akarere ka Gatsibo mu biganiro n’abafatanyabikorwa b’Akarere Akarere ka Gatsibo karashishikariza abafatanyabikorwa bako gukorera hamwe barushaho gushyira mu bikorwa ibyo buri wese More...


text:
ULK: Gusinya imihigo bizafasha kongera ireme ry’uburezi
Mu rwego rwo kongera imbaraga no kurushaho kunoza intego Kaminuza yigenga ya Kigali (ULK) yiyemeje, ku wa mbere tariki ya 14 Mutarama, abakozi bose bahize gutunganya imirimo bashinzwe. Icyagarutsweho na Perezida akaba n’uwashinze ULK, Prof. Dr. Rwigamba Balinda ni uko nta kosa na rimwe bazihanganira muri uyu mwaka.
Prof. Dr. Rwigamba Balinda yasabye abakozi bose ba ULK bagomba gusinya imihigo ko bagomba gukora ibishoboka byose Kaminuza yabo igahinduka icyitegererezo mu karere k’umutima wa (...)
Mu rwego rwo kongera imbaraga no kurushaho kunoza intego Kaminuza yigenga ya Kigali (ULK) yiyemeje, ku wa mbere tariki ya 14 Mutarama, abakozi bose bahize gutunganya imirimo bashinzwe. Icyagarutsweho na Perezida akaba n’uwashinze ULK, Prof. Dr. Rwigamba Balinda ni uko nta kosa na rimwe bazihanganira muri uyu mwaka.
Prof. Dr. Rwigamba Balinda yasabye abakozi bose ba ULK bagomba gusinya imihigo ko bagomba gukora ibishoboka byose Kaminuza yabo igahinduka icyitegererezo mu karere k’umutima wa Afurika, haba mu gutanga ubumenyi, kugira abakozi bashoboye kandi igomba kuba intangarugero mu kugera ku ntego yihaye. Yagize ati “Nta mpamvu yo guta igihe mu bidafite umumaro. Abatugana mwibuke ko ari abami n’abamikazi bacu, tugomba kubacyeza. Musabwa kurangwa n’umucyo, inseko nziza, kuvuga ibifite agaciro kandi bakagira umutima wo kuzigama birinda gusesagura ibyo bagezeho.”
Yakomeje asaba abakozi kurangwa n’umuhate n’ubwitange mu mirimo bashinzwe kandi bakirinda amakosa. Yagize ati “Uyu mwaka nta kosa tuzihanganira na rimwe, nta mikino, iki si ikigo cyo gukiniramo. Twese duhuze imbaraga tugere ku ntego twiyemeje.” Yabasabye kugira ubunyangamugayo mu byo bakora byose, kuzuzanya mu kazi no kungurana ibitekerezo, guharanira kugera ku ntego biyemeje, bakarangwa no gukora umurimo unoze, ufite ireme n’agaciro.
Dr. Sekibibi Ezechiel, Umuyobozi wa ULK, atangaza ko imihigo izabafasha gukora isuzumamikorere ku bakozi kuko buri wese asinyira icyo azakora kandi buri wese akabigiramo uruhare. Ati “Bizadufasha kandi kumenya igipimo cyo gutanga serivisi nziza ku batugana uko gihagaze, buri wese yarabigizemo uruhare.” Akomeza avuga ko nta kosa nta rimwe rigomba kwihanganirwa bizatuma buri wese akoresha ingufu zose kugira ngo akazi asabwa gatungane. Asaba abakozi guhigura imihigo bahize.
Habumugisha Titien, Umuyobozi w’ishami ry’amategeko muri ULK, umwe mu basinye imihigo, atangaza ko igikorwa bakoze gikomeye cyane. Yagize ati “Hari guhita, gusezeranya no kwiyemeza kugera ku byo twasezeranye” Akomeza avuga ko muri ULK byari byaratinze kuko aho byagiye bikoreshwa byatanze umusaruro mwiza. Avuga ko kandi imihigo basinye izagira icyo ihindura gikomeye cyane mu ireme ry’uburezi.
Imihigo yashyizweho umukono muri ULK ni iy’amezi atandatu, nyuma yayo hazakorwa isuzumamikorere kugira harebwe intambwe bagezeho, ibitarashoboye kugerwaho hafatwe izindi ngamba.
Igikorwa mu mafoto
Marketing
4546
Editor
078 827 26 21
Management
0788 74 29 08 / 0788 49 69 15
Emails: [email protected], [email protected]


text:
Dukeneye amaso y’Umwuka mu bihe bya nyuma birushya
Umenye yuko mu minsi y’imperuka hazaza ibihe birushya, kuko abantu bazaba bikunda, bakunda impiya, birarīra, bibona, batukana, batumvira ababyeyi babo, indashima, batari abera, badakunda n’ababo, batūzura, babeshyerana, batirinda, bagira urugomo, badakunda ibyiza, bagambana, ibyigenge, bikakaza, bakunda ibibanezeza aho gukunda Imana. 2 Timoteyo 3:1-4
Mu by’ukuri iyo utekereje kuri aya magambo ubona Pawulo yaragize iyerekwa rikomeye, akava mu bihe yari arimo agera muri iki cyacu cyangwa n’ikindi kiri imbere, agiye kwandikira Timoteyo amumenyesha ibyo mu minsi izaza. Biragoye kubona ikitaraba muri ibi kuko ikitaba hamwe kiba ahandi, byose bigashimangira ko iminsi ari iy’imperuka, iya nyuma.
Hari agakuru kigeze gusakara hashize igihe kinini k’umusitari w’umuhanzi wasebyaga itorero rya Kristo ko rihindura abantu ngo intama zitazi iyo zijya, ibintu ngo byari bikwiye kuba bibujijwe.
Kubwe ngo Bibiliya yagombye kuba iteguza mu ntangiriro ko ibyo ivuga byose bitabayeho. Ubwe nibwo yivugiye ko yagiye muri Hoteli ahasanga Bibiliya, akajya akuramo impapuro zimwe na zimwe cyane izo mu gitabo cy’Abalewi kuko ngo yasanzemo amagambo akomeretsa abatinganyi.
Ukuri nyako ni uko dukeneye ko Imana idufungura amaso tukamenya iminsi duhagazemo, bitabaye ibyo haraza byinshi natwe tugire umwete wo kubyirohamo, nitugera imbere tuzasanga twarayobotse umwami utari uwo twahaye ubuzima bwacu. Imana idutabare.
Kuri ubu biroroshye kuko usanga abafite amazina azwi, abiyita abahanga mu by’iyi si, bagerageza gukataza mu kuzana ibintu bibangamira ubutumwa bwiza kandi nizo mbaraga zihesha uwizera wese gukizwa. Mu minsi ya nyuma imbaraga z’abera zirashakishwa ngo zimenagurwe, ariko Imana ishimwe kuko abazi Imana yabo bazakomera kandi bamara gukomera bagakora iby’ubutwari.
Umwanya wo gukunda Imana, abantu bakunda iby’isi nabo bakikunda, Imana ikimuka muri bo, kuko ibyo bimitse mu mitima yabo no mu buzima bwabo, hari ubwo Imana isanga itabasha kubana nabyo igahitamo kwigendera. Abantu bagoreka ukuri kandi ukabona imitima yabo irabemeza ko bafite ukuri.
Kuko satani akora uko ashoboye ubwenge bukagwira bumufasha kunyuza ibyaha mu buryo butuma yigarurira abantu kandi ntibabisobanukirwe, biradusaba gutunga amaso y’Umwuka kugira ngo tubashe kumenya icyo Umwami Imana ishaka abe ari cyo dukora.
Ntuzakorwe n’isoni nubona uhindutse udafite ubwenge kuko utahurije na benshi ku manyanga no guhemukira Imana, kuko niba uri uwa Kristo ukwiye kubihagararaho, ube umusirikare mwiza wa Kristo, Bibiliya iravuga ngo ntiwaba we hanyuma ngo wivange mu by’ubu buzima ube ukinejeje uwakwandikiye ubusirikare. 2 Timoteyo 2 :4
Imana izarushaho kunezwa n’uko wabaye umwizerwa kandi izabiguhembera kuko ntikiranirwa ngo yibagirwa ibyo abera bayikorera. Imana iguhe umugisha. Amen.


text:
Yewe muvandimwe,
Buri munota aba ari umwanya ngo ngukumbure
Umunsi wari wiswe uw’ihumure
Sinibwiraga ko ari bwo ndi bukubure
Burira bugacya ntumenya uwo muri buhure
Ntunamenya icyo muri buhure
Cyangwa ngo ni ryari muri buhure
Barabugutwaye, ntibwanagurwaga ngo umuntu abugure
Twatunguwe no kubona abashyitsi tutari twiteguye ko bari budusure
Tuti: “wenda ku bw’amahirwe ibikomere byacu baraje babivure”
Naho ubwicanyi bari baje ngo babuzure
Nanjye ngo babuzure, nako babusubukure
Batubeshye ihumure
Ngo tujye hamwe banzure
Twese bakureho bakubure
Byasaga n’ibidashoboka ngo umuntu ahikure
Barahutazaga, barasenyaga, ntibanakomangaga nibura ngo umuntu akingure
Bari buzuye hose, kubacika? ni he wari bunyure?
Ubumuntu muri bo bwari kure ya kure
Ngo Kagame yagiye ari muto, nta wundi bazemerera ngo akure
Ngo bazashyira hasi twese barimbure
Mbere y’umunsi nk’uyu wo muri 1994 benshi mu banzi
Icyo gihe ntibari banzi
Abatari banzi
Ubu ntibari kuba banzi
Ku bw’amahirwe sinari kugira abanzi
Kuko ubu bari kuba batanzi.


text:
Muri make ibishyimbo bikunze gufatwa nk’ibiryo by’abatindi bitewe n’uko bishobora kuba biboneka cyane mu Rwanda ku buryo n’aho wabigura babiguhera ku giciro kiri hasi ugereranije n’ibindi biribwa. Aha niho usanga bamwe baratangiye kubyita amazina atandukanye bashaka kubipfobya ndetse hari n’abadatinya kuvuga ko bitera umushiha, igikara n’ibindi, ariko muri rusange iyo utekereje neza usanga imwe mu mpavu zituma babipfobya bene aka kageni ari uko biboneka ku buryo bworoshye.
Nubwo bimeze bityo, ibishyimbo ni ibiryo by’ingirakamaro mu mubiri w’umuntu kuko bifasha umubiri guhangana n’ibibazo bitandukanye. Amakuru dukesha ikigo Archives of Internal Medicine avuga ko ubushakashatsi bakoze bwagaragaje ko abagabo n’abagore barya ibishyimbo inshuro enye mu cyumweru bari bafite ijanisha riri kuri 22 % ryo kuba barwara indwara y’umutima kuruta ababiriye rimwe mu cyumweru.
Mu bushakashatsi bwakurikiye bwagaragaje ko abakomeje gufata iyi ndyo bagize ijanisha ringana na 33% ryo kwirinda indwara y’umutima, naho abakurikije imirire isanzwe badafata ibishyimbo bakaba baragize urwego ruri hejuru rwo kuba barwara indwara y’umutima. Ikinyamakuru The Journal of nutrition nacyo gitangaza ko abagore bakunda gufata ibishyimbo n’inyama inshuro nyinshi bibarinda ibyago byo kurwara kanseri y’ibere.
Muri rusange uwavuga umumaro w’ibishyimbo ntiyabirangiza ariko ni kimwe mu birinda indwara ya kanseri, byongera imisemburo ifasha umuntu gukira igisebe iyo yakomeretse, bifasha abantu babyibushye kugabanya ibiro, birinda umuvuduko ukabije w’amaraso.
Kandi nta ngaruka na nkeya bigira ku muntu wabiriye nubwo benshi babipfobya bibwira ko ari ibiryo by’abatindi nyamara ntibamenye ko impamvu abo bita abatindi bahora babirya byonyine kandi bagakomeza kubaho aruko byifitemo intungamubiri zihagije. Gira ubuzima bwiza urya ibishyimbo ku mafunguro yawe ya buri munsi.
Liliane KALIZA


text:
Ijambo Ry’ibanze Ry’abahinduye Iki Gitabo Mu Kinyarwanda
Abanyarwanda kimwe n’abandi bantu bose ku isi baribuka intambara n’ubwicanyi byapfakaje u Rwanda mu mwaka w’1994. U Rwanda rwatakaje abantu, rutakaza n’ibintu.
Mu bihe bikurikira intambara n’ubwicanyi byabereye mu Rwanda, Perezida w’umuryango “Africa Leadership and Reconciliation Ministries Inc. (ALARM), Rev. Celestin Musekura icyo gihe wayoboraga ishami ry’Amahoro n’Ubwiyunge mu muryango “Medical Assistance Programme (MAP)” i Nairobi muri Kenya, yagiye abonana n’Abanyarwanda mu manama n’amahugurwa atandukanye yerekeranye n’amahoro n’ubwiyunge, mu gihugu no hanze y’igihugu, maze bose bakamugezaho ubukene bw’imfasha-nyigisho zakoreshwa mu kwigisha abakristo kuba abigishwa ba Yesu, gukurira mu gakiza, no guhagurukira gusana imitima n’ubwiyunge.
Mu mwaka w’1996 ni bwo Musekura afatanyije n’abandi Banyafurika bagize igitekerezo cyo gutangiza umuryango ALARM, maze bashingiye ku byari bikenewe n’amatorero mu Rwanda no muri Afurika muri rusange, biyemeza kwita ku gutegura inyandiko z’inyigisho za gikristo
Ni muri ubwo buryo, iki gitabo kimaze gushimwa n’abayobozi benshi b’amatorero yo mu Rwanda, bahisemo ko cyahindurwa mu Kinyarwanda, inyigisho zigikubiyemo zikigishwa mu matorero atandukanye kugira ngo abakristo basoma ikinyarwanda bafashwe mu rugendo rwabo rwo gukura mu gakiza.
Basomyi rero, ngiki igitabo cyanyu! Turizera ko kizafasha. Abanyarwanda kimwe n’abandi bose basoma no gusobanukirwa Ikinyarwanda aho baba bari hose.
Reka tugire icyo tuvuga ku nyigisho zikubiye muri iki gitabo. Kuba ALARM yarahinduye iki gitabo mu Kinyarwanda ntibisobanura ko ALARM yemeranya n’umwanditsi w’igitabo mu nyigisho zose zikubiyemo. ALARM si umucamanza w’inyigisho zikubiye muri iki gitabo. Umusomyi yemerewe kwemeranya cyangwa kutemeranya n’umwanditsi mu nyigisho zimwe na zimwe.
Turashimira nyakwigendera Francois Niyonzima wahinduye iki gitabo mu Kinyarwanda, agahamagarwa n’Imana hasigaye kunononsora inyandiko y’igitabo. Turashimira kandi Pastori Faustin Ntamushobora wemeye gutanga inkunga yo kunononsora inyandiko y’iki gitabo Niyonzima amaze kwitaba Imana.
Tubifurije gukurira muri Kristo muri byose.
Rev. Celestin Musekura
Perezida wa ALARM
2002
Related Topics: Basics for Christians


text:
Abatorewe kuyobora akarere ka Burera ni bantu ki ?
Uwambajemariya Florence Akarere ka Burera kabonye abayobozi bashya batatu, guhera ku wa gatanu tariki ya 26 Gashyantare 2016, basimbuye abarangije manda. Uwambajemariya Florence niwe watorewe kuba umuyobozi More...
Urubyiruko ngo rukeneye ubuvugizi buhamye
Urubyiruko rwo muri Burera Urubyiruko rwo mu karere ka Burera ruhamya ko rwizeye ubuvugizi buhamye binyuze mu bo rwitoreye bazaruhagararira mu buyobozi. Uru rubyiruko rutangaza ko ubuvugizi buhamye aricyo kintu More...
Burera: Ntibakeneye umuyobozi uzabasubiza inyuma
Sembagare yemeza ko ubumwe aribwo buzatuma batera imbere Abaturage bo mu karere ka Burera bavuga ko batifuza umuyobozi uzabasubiza inyuma kandi akarere kabo kari mu nzira y’amajyambere. Abanyaburera batangaza More...
Burera: Abayobozi b’imidugudu baributswe mu iterambere
Abayobozi b’imidugudu bo mu karere ka Burera barishimira ko nabo bagiye kujya bagezwaho ibikorwa by’iterambere nkuko bigenda ku bandi baturage. Aba bayobozi batangaza ibi mu gihe ubuyobozi bw’akarere More...
Burera: Bifuza ko Perezida yajya atorerwa manda y’imyaka 7, umubare wa manda ukavaho
Abaturage batandukanye bo mu karere ka Burera bifuzza ko ingingo ya 101 y’itegeko nshinga ry’u Rwanda yavugururwa ubundi ikandikwa ko perezida wa Repubulika yajya atorerwa manda y’imyaka irindwi, More...
Kinyababa: abaturage, Ngo ntibifuza gucuka kandi ibere ariho riryoshye
Abaturage bo mu murenge wa Kinyababa mu karere ka Burera, barifuza ko ingingo ya 101 y’itegeko nshinga ry’u Rwanda yahinduka Perezika Paul Kagame agakomeza kuyobora ngo kuko “ntibifuza gucuka More...
Burera in renewed bid to attract more contributions for Agaciro Fund
The Burera district vice mayor for finance and economic development Joseph Zaraduhaye said that the district is in a renewed bid to attract more contributions towards the Agaciro development fund. Vice Mayor Joseph More...
Burera: Barashishikarizwa gukomeza gutanga umusanzu mu kigega Agaciro
Umuyobozi bw’akarere ka Burera burashishikariza abikorera bo muri ako karere ndetse n’abanyaburera muri rusange gukomeza kugira uruhare mu guteza imbere u Rwanda batanga umusanzu wabo mu gushyigikira More...
Burera: Ko bahora bamena ibiyobyabwenge, bizacika burundu ryari?
Ubuyobozi bw’akarere ka Burera butangaza ko kuba muri ako karere hakunze kugaragara igikorwa cyo kumena ibiyobyabwenge birimo kanyanga, bigaragaraza ko hashyizweho imbagara nyinshi mu kubirwanya. Ubu buyobozi More...
Rwamagana: Kwibukira ku mudugudu ngo byatumye abaturage babyumva nk’ibyabo
Abaturage b’Akarere ka Rwamagana baravuga ko bishimiye ko ibikorwa byo kwibuka ku nshuro ya 21 jenoside yakorewe Abatutsi mu mwaka wa 1994, byabereye ku rwego rw’umudugudu ngo kuko byatumye abaturage More...


text:
Ruhango: Intore zataramanye n’abayobozi b’akarere
Muri iri joro ryo ku wa 11 ukuboza  intore zigera kuri 421 zo mu itorero ryo kuri site ya Ndangaburezi zaraye zitaramanye na bamwe mu bayobozi b’akarere ka Ruhango mu gitaramo cy’imihigo.
Iri torero ryo ku Ndangaburezi rigizwe n’intore zaturutse mu mirenge 3 ariyo Byimana, Bweramana na Kinazi , zikaba ari intore zirangije amashuri yisumbuye.
Ibyabereye muri iki gitaramo cy’imihigo bihuye n’ibyaberaga mu bitaramo bya kera harimo imihamirizo, imyiyereko, kumasha, imbyino ibyivugo n’ibindi bitandukanye.
Uretse ibya kera kandi hakaba habereyemo n’iby’umuco w’amahanga nk’imbyino ndetse n’umwiyerekano w’abakobwa n’uw’abahungu.
Rutayisire Tharcisse, umuhuzaboikorwa w’itorero kuri site ya ndangaburezi yatangaje ko muri iki gitaramo ari ho intore zihiga, imbere y’abayobozi b’akarere, imihigo zigomba kwesa nizigera iwabo mu mirenge.
Umuyobozi w’akarere ka Ruhango Mbabazi François–Xavier, akaba yatangaje ko n’ubwo iki gikorwa gikorwa ku rwego rw’igihigu, akarere kagomba kugishyigikira by’umwihariko.
Yagize ati:“Tuba twaje kubereka ko gahunda barimo tuzishyigikiye kandi tuzakomeza kubafasha mu kwesa imihigo yabo.â€
Iri torero kimwe n’andi mu gihugu, ryatangiye ku ya 27 uguhsyingo rikazasozwa tariki ya 17 uku kwezi.Umwihariko muri ir torero kandi ngo ni uko abakobwa baruta abahungu ubwinshi aho bagera kuri 224 mu gihe abahungu ari 197.


text:
Itorero Zion Temple riyobowe n’intumwa y’Imana Dr Paul Gitwaza ririmo gutegura urugendo rwa gihanuzi rwise Authentic Word Prophetic tours. Uru rugendo ruzamara iminsi icumi (10) ruzabera muri Isirayeli kuva tariki 16/03 kugeza 26/03/2016, igihugu kibitse amateka ya Bibiliya, rukaba rugamije gufasha abakristo gusobanukirwa neza amateka y’ijambo ry’Imana, bakamenya ibyanditswe bahibereye.
Apostle Dr Paul Gitwaza muri Isirayeli asobanurira abo baba bajyanye mu rugendo rwa gihanuzi
Pasteri Umuhoza Barbara, ukuriye itsinda ry’abasemuzi mu itorero Zion Temple, akaba ari nawe ushinzwe gutegura ingendo zijya muri Isirayeli, yatangarije Ubugingo.com ko uru rugendo rwiswe urwa gihanuzi kuko rutandukanye n’izindi abantu bose bakora. Ati ‘’twarwise urwa gihanuzi kuko ruba rufite intumbero ya gihanuzi, hari ibikorwa bihakorerwa biri prophetic bisa nko kuganiriza cyangwa se kugira icyo uvuga kuri future yawe ( ejo hazaza), urugero hari abagera i Kana bagasengera ingo zabo mu buryo bw’umwuka bwa gihanuzi, bitandukanye n’abahagera bakerekwa ibyahakorewe bagataha.’’
Pasteri Umuhoza Barbara, ukuriye itsinda ry’abasemuzi mu itorero Zion Temple, akaba ari nawe ushinzwe gutegura ingendo zijya muri Isirayeli
Pasteri Barabara avuga ko uru rugendo rwitwa urwa gihanuzi kuko hari ibikorwa bya gihanuzi bihabera. Avuga ko rutandukanye n’izindi abantu bahakorera kuko atari ugusura gusa. Ati ‘’ ntabwo tujyayo nk’uko umuntu ajya mu kinigi cyangwa ahandi hantu hafite ubwiza nyaburanga, oya, ahubwo ni urugendo rw’Umwuka.’’
Past Barbara yemeza ko uru rugendo rufite umusaruro ukomeye kuko hari ikintu gihinduka mu buzima bw’umuntu mu buryo bw’Umwuka, cyane ko rufasha gusobanukirwa ibyanditswe mu ijambo ry’Imana ariko bahibereye.
Uru rugendo rwitwa urwa gihanuzi kuko ruba rugizwe ahanini n’amasengesho
Uru rugendo rugiye kuba ku ncuro ya gatatu ruhuza abantu baturutse mu bihugu bitandukanye hirya no hino ku isi, rukaba rwaravuye ku gitekerezo cy’Intumwa Dr Paul Gitwaza mu mwaka w’2013, ariko ruza gukunda mu mwaka w’2015 mu kwezi kwa gatatu, urwakurikiyeho rukaba rwarabaye mu kwezi kwa cyenda.
Kugira ngo umuntu ajye muri uru rugendo asabwa kwegera itorero Zion Temple agahabwa amabwiriza, yamara kuzuza ibisabwa akajyana nabo.


text:
“Uzababere urwibutso”
“Uwo munsi uzababere urwibutso, muzajye muwizihiza ube umunsi mukuru wa Yehova.”—KUVA 12:14.
1, 2. Ni uwuhe munsi mukuru wagombye gushishikaza Abakristo bose, kandi kuki?
IYO utekereje ku minsi mikuru iba buri mwaka, ni uwuhe uhita ukuza mu bwenge? Umuntu washatse ashobora kuvuga ati “ni umunsi nashyingiweho.” Abandi bo bashobora kuvuga ko ari itariki yizihizwaho umunsi mukuru uzwi mu mateka, urugero nk’umunsi igihugu cyabo cyaboneyeho ubwigenge. Ariko se, waba uzi umunsi mukuru wo mu rwego rw’igihugu uba buri mwaka, umaze imyaka isaga 3.500 wizihizwa?
2 Uwo ni umunsi mukuru wa Pasika, wibutsaga Abisirayeli ba kera igihe bavaniwe mu bubata bw’Abanyegiputa. Nawe wagombye kubona ko uwo munsi mukuru ari ingenzi. Kubera iki? Ni ukubera ko ufite icyo ukumariye. Wenda watekereza uti “ko Pasika yizihizwa n’Abayahudi jye nkaba ntari we, uwo munsi undebaho iki?” Ushobora kubona igisubizo cy’icyo kibazo muri aya magambo y’ingenzi agira ati “Kristo we pasika yacu, yaratambwe” (1 Kor 5:7). Kugira ngo tumenye icyo ayo magambo asobanura, dukwiriye kumenya ibirebana na Pasika y’Abayahudi, n’isano ifitanye n’itegeko ryahawe Abakristo bose.
KUKI ABISIRAYELI BIZIHIZAGA PASIKA
3, 4. Ni ibihe bintu byabaye mbere y’uko Pasika ya mbere yizihizwa?
3 Abantu babarirwa muri za miriyoni bo hirya no hino ku isi batari Abayahudi bafite icyo bazi ku birebana n’ibyabaye mbere y’uko Pasika ya mbere yizihizwa. Bashobora kuba barabisomye mu gitabo cya Bibiliya cyo Kuva, cyangwa barumvise abandi babivuga, cyangwa se barabibonye muri filimi.
4 Igihe Abisirayeli bari bamaze imyaka myinshi mu bubata bw’Abanyegiputa, Yehova yohereje Mose n’umuvandimwe we Aroni kwa Farawo kugira ngo bamusabe kurekura ubwoko bwe. Uwo mutegetsi wa Egiputa wari umwibone yanze kurekura Abisirayeli ngo bagende, bituma Yehova ateza igihugu cye ibyago byaje byikurikiranya. Amaherezo, Imana yateje icyago cya cumi, abana b’imfura b’Abanyegiputa barapfa, nuko Farawo abona kurekura Abisirayeli baragenda.—Kuva 1:11; 3:9, 10; 5:1, 2; 11:1, 5.
5. Ni iki Abisirayeli basabwe gukora mbere y’uko bava mu bubata? (Reba ifoto ibimburira iki gice.)
5 Ariko se, ni iki Abisirayeli basabwe gukora mbere y’uko babohorwa? Icyo gihe hari mu rugaryi rwo mu mwaka wa 1513 mbere ya Yesu, mu kwezi Abaheburayo bitaga Abibu, nyuma kwaje kwitwa Nisani. * Imana yavuze ko ku munsi wako wa cumi, Abisirayeli bagombaga gutangira imyiteguro irebana n’ibyo bari gukora ku itariki ya 14 Nisani. Uwo munsi watangiye izuba rirenze, kuko mu Baheburayo umunsi watangiraga izuba rirenze ukarangira ku wundi munsi izuba rirenze. Ku itariki ya 14 Nisani, buri muryango wagombaga kubaga isekurume y’intama (cyangwa ihene) maze bagafata ku maraso yayo bakayasiga ku nkomanizo z’umuryango w’inzu no hejuru yawo (Kuva 12:3-7, 22, 23). Abari bagize umuryango bagombaga gusangira umwana w’intama wokeje, bakawurisha imigati idasembuwe n’imboga. Umumarayika w’Imana yari kunyura muri icyo gihugu maze akica abana b’imfura b’Abanyegiputa, ariko Abisirayeli bari kuba bumviye bari kurindwa, hanyuma bakarekurwa bakava mu bubata.—Kuva 12:8-13, 29-32.
6. Kuki Abisirayeli bagombaga kujya bizihiza Pasika buri mwaka?
6 Uko ni ko byagenze, kandi mu myaka yari gukurikiraho Abisirayeli bari kuzajya bibuka uko babohowe. Imana yarababwiye iti “uwo munsi uzababere urwibutso, muzajye muwizihiza ube umunsi mukuru wa Yehova mu bihe byanyu byose. Muzajye muwizihiza, bibabere itegeko kugeza ibihe bitarondoreka.” Uwo munsi mukuru wabaga ku itariki ya 14 wagombaga gukurikirwa n’undi munsi mukuru wamaraga iminsi irindwi. Mu by’ukuri, Pasika yabaga ku itariki ya 14 Nisani, ariko iyo minsi yose uko ari umunani yashoboraga kwitwa Pasika (Kuva 12:14-17; Luka 22:1; Yoh 18:28; 19:14). Umunsi wa Pasika wari umwe mu minsi mikuru Abaheburayo basabwaga kwizihiza buri mwaka.—2 Ngoma 8:13.
7. Ni uwuhe munsi mukuru Yesu yatangije igihe yizihizaga Pasika bwa nyuma hamwe n’intumwa ze?
7 Kubera ko Yesu n’intumwa ze bari Abayahudi, bakaba barakurikizaga Amategeko ya Mose, na bo bizihizaga Pasika yabaga buri mwaka (Mat 26:17-19). Igihe bayizihizaga bwa nyuma, Yesu yatangije umunsi mukuru mushya abigishwa be bari kuzajya bizihiza buri mwaka. Uwo munsi mukuru wiswe Ifunguro ry’Umwami rya Nimugoroba. Ariko se bari kuzajya bawizihiza ku wuhe munsi?
IFUNGURO RY’UMWAMI RYA NIMUGOROBA RYIJIHIJWE KU WUHE MUNSI?
8. Ni ikihe kibazo umuntu ashobora kwibaza ku birebana na Pasika n’Ifunguro ry’Umwami rya Nimugoroba?
8 Yesu yatangije Ifunguro ry’Umwami rya Nimugoroba bakimara kwizihiza Pasika bwa nyuma; birumvikana rero ko byabereye umunsi umwe. Ariko kandi, ushobora kuba warabonye ko itariki Abayahudi bizihizaho Pasika muri iki gihe ishobora kudahuza n’iyo twizihizaho Urwibutso rw’Urupfu rwa Kristo. Ibyo biterwa n’iki? Itegeko Imana yahaye Abisirayeli ridufasha kubona igisubizo. Mose amaze kuvuga ko ‘iteraniro ryose ry’Abisirayeli [ryagombaga] kubaga’ umwana w’intama, yagaragaje igihe bari kuwubagira kuri iyo tariki ya 14 Nisani.—Soma mu Kuva 12:5, 6.
9. Dukurikije ibivugwa mu Kuva 12:6, ni ryari umwana w’intama wa Pasika wagombaga kubagwa?
9 Mu Kuva 12:6 havuga ko umwana w’intama wagombaga kubagwa “ku mugoroba.” Hari izindi Bibiliya, harimo n’iy’Abayahudi yitwa Tanakh, zihindura ayo magambo ngo “mu kabwibwi.” Izindi zo zihindura ayo magambo ngo “ku mugoroba w’akabwibwi” cyangwa “izuba rirenze.” Ku bw’ibyo, umwana w’intama wagombaga kubagwa izuba ryarenze ariko hakibona, ni ukuvuga igihe itariki ya 14 Nisani yabaga itangiye.
10. Bamwe bavuga ko umwana w’intama wabazwe ryari, ariko se ibyo bituma havuka ikihe kibazo?
10 Nyuma yaho, bamwe mu Bayahudi batekereje ko kubaga abana b’intama bose babaga bazanywe mu rusengero byatwaraga amasaha menshi. Ku bw’ibyo, bumvaga ko ayo magambo yo mu Kuva 12:6, yerekeza ku iherezo ry’umunsi wa 14 Nisani, ni ukuvuga hagati y’igihe izuba ryabaga ritangiye kurenga (nyuma ya saa sita) n’iherezo ry’uwo munsi, izuba rirenze. Ariko se niba ari uko byari biri, ifunguro rya Pasika ryo ryaba ryarariwe ryari? Porofeseri Jonathan Klawans, impuguke mu birebana n’amateka y’idini ry’Abayahudi rya kera, yaravuze ati “umunsi watangiraga izuba rirenze. Ku bw’ibyo, igitambo cyatambwaga ku itariki ya 14, ariko Pasika yatangiraga ku itariki ya 15 n’ifunguro ryayo rikaribwa kuri iyo tariki, nubwo ibyo bisobanuro byose birebana n’amatariki bitavuzwe mu Kuva.” Nanone yaranditse ati ‘inyandiko za ba Rabi ntizigera zinavuga uko Pasika yizihizwaga mbere y’uko Urusengero rurimburwa’ mu mwaka wa 70.—Ayo magambo ari mu nyuguti ziberamye ni twe twayanditse dutyo.
11. (a) Byagendekeye bite Yesu ku munsi wa Pasika yo mu mwaka wa 33? (b) Kuki itariki ya 15 Nisani yo mu mwaka wa 33 yiswe Isabato ‘ikomeye’? (Reba ibisobanuro ahagana hasi ku ipaji.)
11 Ku bw’ibyo se, Pasika yo mu mwaka wa 33 yo yijihijwe ku wuhe munsi? Ku itariki ya 13 Nisani, ubwo umunsi “bagombaga gutambiraho igitambo cya pasika” wari wegereje, Kristo yabwiye Petero na Yohana ati “nimugende mudutegurire ibya pasika turi burye” (Luka 22:7, 8). “Amaherezo, isaha” yo kurya ifunguro rya Pasika ‘yarageze,’ izuba rimaze kurenga ku itariki ya 14 Nisani, hakaba hari kuwa kane nimugoroba. Yesu yasangiye iryo funguro n’intumwa ze, hanyuma atangiza Ifunguro ry’Umwami rya Nimugoroba (Luka 22:14, 15). Muri iryo joro yarafashwe kandi acirwa urubanza. Yesu yamanitswe hafi saa sita ku itariki ya 14 Nisani, kandi yapfuye kuri uwo munsi nyuma ya saa sita (Yoh 19:14). Ku bw’ibyo, ‘Kristo we pasika yacu, yatambwe’ ku munsi umwe n’uwo umwana w’intama wa Pasika wabagiweho (1 Kor 5:7; 11:23; Mat 26:2). Igihe uwo munsi w’Abayahudi wari hafi kurangira, Yesu yarahambwe, ni ukuvuga mbere y’uko itariki ya 15 Nisani itangira. *—Lewi 23:5-7; Luka 23:54.
URWIBUTSO RUFITE ICYO RUKWIGISHA
12, 13. Kwizihiza Pasika byamariraga iki abana b’Abisirayeli?
12 Reka tugaruke kuri Pasika ya mbere Abisirayeli bijihirije muri Egiputa. Mose yavuze ko mu gihe cyari kuza, abari bagize ubwoko bw’Imana bari kuzajya bizihiza Pasika; byari kubabera itegeko ry’“ibihe bitarondoreka.” Kubera ko buri mwaka n’abana bari kuzajya bizihiza uwo munsi mukuru, bari kujya babaza ababyeyi babo icyo usobanura. (Soma mu Kuva 12:24-27; Guteg 6:20-23.) Ku bw’ibyo, Pasika yari kuba “urwibutso” rwari kugira icyo rwigisha n’abana.—Kuva 12:14.
13 Uko ab’igihe kimwe bari kuvaho hakaza abandi, ababyeyi bari kujya bigisha abana babo amasomo y’ingenzi arebana na Pasika. Rimwe muri yo ni uko Yehova arinda abagaragu be. Abana bamenyaga ko Yehova ari Imana iriho koko, yita ku bagize ubwoko bwayo kandi igira icyo ikora kugira ngo ibarengere. Yabigaragaje ubwo yarindaga abana b’imfura b’Abisirayeli, “igihe yatezaga ibyago Abanyegiputa.”
14. Ni irihe somo rikubiye mu nkuru ivuga ibya Pasika ababyeyi b’Abakristo bashobora kwigisha abana babo?
14 Buri mwaka, ababyeyi b’Abakristo ntibasubiriramo abana babo inkuru ivuga ibya Pasika. Ariko se, waba wigisha abana bawe isomo tuvana muri iyo nkuru ry’uko Imana irinda abagize ubwoko bwayo? Ese wereka abana bawe ko wemera udashidikanya ko na n’ubu Yehova arinda abagize ubwoko bwe (Zab 27:11; Yes 12:2)? Ese iyo ubibasobanurira, mugirana ikiganiro gishimishije aho kumera nk’ubaha disikuru? Jya ukora uko ushoboye kose kugira ngo ibyo na byo ubyigishe abagize umuryango wawe kuko bizatuma barushaho kwiringira Yehova.
15, 16. Inkuru ivugwa mu Kuva igice cya 12-15 itwigisha iki ku birebana na Yehova?
15 Inkuru ivuga ibya Pasika ntitwigisha gusa ko Yehova afite ubushobozi bwo kurinda abagize ubwoko bwe, ahubwo inatwigisha ko afite ubushobozi bwo kubakiza. Tekereza ukuntu Abisirayeli bumvise bameze igihe Imana ‘yabakuraga muri Egiputa.’ Bayoborwaga n’inkingi y’igicu hamwe n’inkingi y’umuriro. Banyuze mu Nyanja Itukura ku butaka bwumutse, amazi yabaye nk’inkuta zibakikije iburyo n’ibumoso. Bamaze kwambuka, biboneye ukuntu ingabo z’Abanyegiputa zarengewe n’ayo mazi. Hanyuma, abo Bisirayeli bari barokotse bararirimbye bati “ndaririmbira Yehova . . . Yaroshye mu nyanja ifarashi n’uyigenderaho. Yah ni we mbaraga zanjye n’ubushobozi bwanjye, kuko ari we gakiza kanjye.”—Kuva 13:14, 21, 22; 15:1, 2; Zab 136:11-15.
16 Ese niba ufite abana, ubafasha kwiringira ko Yehova ari we Mukiza wacu? Ese mu biganiro byawe no mu myanzuro ufata, babona ko ubyemera? Muri gahunda y’iby’umwuka mu muryango, mushobora kuganira ku bivugwa mu Kuva igice cya 12-15, maze ugatsindagiriza ukuntu Yehova yarokoye ubwoko bwe. Ikindi gihe, ushobora kugaruka kuri iyo ngingo mu gihe musuzuma ibivugwa mu Byakozwe 7:30-36 cyangwa muri Daniyeli 3:16-18, 26-28. Koko rero, abato n’abakuze bagombye kwiringira badashidikanya ko Yehova atabaye Umukiza mu bihe bya kera gusa. Nk’uko yakijije ubwoko bwe mu gihe cya Mose, natwe azadukiza mu gihe kiri imbere.—Soma mu 1 Abatesalonike 1:9, 10.
IBYO UWO MUNSI UTWIBUTSA
17, 18. Gutekereza ukuntu amaraso yakoreshejwe mu gihe bizihizaga Pasika ya mbere byagombye kutwibutsa iki?
17 Abakristo b’ukuri ntibizihiza Pasika y’Abayahudi. Uwo munsi mukuru wari mu Mategeko ya Mose, ariko twe ntituyoborwa na yo (Rom 10:4; Kolo 2:13-16). Ahubwo hari undi munsi mukuru duha agaciro cyane, ni ukuvuga umunsi wo kwibuka urupfu rw’Umwana w’Imana. Ariko kandi, hari amasomo dushobora kuvana ku bintu byakozwe igihe Abisirayeli bizihizaga Pasika bwa mbere muri Egiputa.
18 Amaraso y’umwana w’intama yasizwe ku nkomanizo z’umuryango no hejuru yawo yatumye abantu barokoka. Muri iki gihe, ntidutambira Imana ibitambo by’amatungo, haba ku munsi mukuru wa Pasika cyangwa ku wundi munsi uwo ari wo wose. Icyakora, hari igitambo cyiza kurushaho gishobora kurokora ubuzima iteka. Intumwa Pawulo yavuze ibirebana “n’itorero ry’abana b’imfura banditswe mu ijuru.” “Amaraso aminjagirwa,” ni ukuvuga amaraso ya Yesu, ni yo arokora ubuzima bw’abo Bakristo basutsweho umwuka (Heb 12:23, 24). Ayo maraso ya Yesu ni na yo atuma abagize izindi ntama bagira ibyiringiro byo kuzabaho iteka ku isi. Bagombye guhora biyibutsa amagambo atanga icyizere agira ati “binyuze kuri we, twarabohowe tubikesheje incungu yatanzwe binyuze ku maraso ye. Ni koko, twababariwe ibyaha byacu, nk’uko ubutunzi bw’ubuntu butagereranywa bwayo buri.”—Efe 1:7.
19. Ni mu buhe buryo uko Yesu yapfuye bituma turushaho kwiringira ubuhanuzi?
19 Igihe Abisirayeli babagaga umwana w’intama wo kurya kuri Pasika, ntibagombaga kugira igufwa ryawo bavuna (Kuva 12:46; Kub 9:11, 12). Bite se ku birebana n’“Umwana w’Intama w’Imana” waje gutanga incungu (Yoh 1:29)? Yamanikanywe n’abagizi ba nabi babiri, umwe ibumoso bwe undi iburyo bwe. Abayahudi basabye Pilato ko bavuna amagufwa y’abari bamanitswe. Ibyo byari gutuma bapfa vuba kugira ngo bataguma ku biti ku itariki ya 15 Nisani, kuko yari Isabato ikomeye. Abasirikare bavunnye amaguru ya ba bagizi ba nabi babiri bari bamanikanywe na Yesu, “ariko bageze kuri Yesu, basanga yamaze gupfa, ntibamuvuna amaguru” (Yoh 19:31-34). Ibyo bihuje n’ibyo Abisirayeli bakoze igihe babagaga umwana w’intama wa Pasika. Ku bw’ibyo, uwo mwana w’intama wari “igicucu” cy’ibyari kuzaba ku itariki ya 14 Nisani mu mwaka wa 33 (Heb 10:1). Ikindi kandi, ibyabaye byashohoje ibivugwa muri Zaburi ya 34:20, ibyo bikaba byagombye gutuma turushaho kwiringira ubuhanuzi.
20. Ni irihe tandukaniro riri hagati ya Pasika n’Ifunguro ry’Umwami rya Nimugoroba?
20 Ariko kandi, hari itandukaniro hagati ya Pasika n’Ifunguro ry’Umwami rya Nimugoroba. Ibyo bigaragaza ko ibintu Abayahudi bakoraga bizihiza Pasika, bitashushanyaga ibyo Kristo yabwiye abigishwa be kuzajya bakora bibuka urupfu rwe. Muri Egiputa, Abisirayeli bariye inyama z’umwana w’intama, ariko ntibanywa amaraso yawo. Ibyo bitandukanye n’ibyo Yesu yategetse abigishwa be kuzajya bakora. Yavuze ko abari kuzategeka “mu bwami bw’Imana” bagombaga kurya ku mugati bakanywa no kuri divayi, bigereranya umubiri we n’amaraso ye. Ibyo tuzabisuzuma mu buryo burambuye mu gice gikurikira.—Mar 14:22-25.
21. Kuki kumenya ibirebana na Pasika bidufitiye akamaro?
21 Nta gushidikanya ko ibyabaye ku itariki ya 14 Nisani mu mwaka wa 1513 Mbere ya Yesu byari bifite agaciro kenshi mu mishyikirano Imana yagiranye n’Abisirayeli, kandi hari amasomo menshi byigisha buri wese muri twe. Nubwo Abayahudi ari bo Pasika yagombaga ‘kubera urwibutso,’ twebwe Abakristo twagombye kumenya ibirebana na yo, kandi tukazirikana amwe mu masomo y’ingirakamaro itwigisha, kuko iri mu bigize “Ibyanditswe byera byose byahumetswe n’Imana.”—2 Tim 3:16.
^ par. 5 Ukwezi kwa mbere kuri kalendari y’Abaheburayo kwitwaga Abibu, ariko nyuma y’aho Abisirayeli baviriye mu bunyage i Babuloni, kwiswe Nisani. Muri iyi ngingo turi bukoreshe izina Nisani.
^ par. 11 Umunsi wakurikiye Pasika, ni ukuvuga itariki ya 15 Nisani, wari umunsi wa mbere w’Umunsi Mukuru w’Imigati Idasembuwe, kandi buri gihe witwaga Isabato. Mu mwaka wa 33, Isabato yabaga buri cyumweru (kuwa gatandatu) na yo yabaye ku itariki ya 15 Nisani. Kubera ko izo Sabato zombi zahuriranye, uwo munsi wiswe Isabato ‘ikomeye.’—Soma muri Yohana 19:31, 42.


text:
Ibibazo bishingiye kuri Bibiliya
Igihe kizaza kiduhishiye iki?
Nta gushidikanya ko abantu bazakomeza gutera imbere mu bya siyansi. Ariko se, imihati bashyiraho izatuma ku isi habaho abantu bitanaho by’ukuri? Oya rwose. Muri iki gihe, abatuye isi barangwa n’ubwikunde n’umururumba. Ariko hari ibyiza Imana iteganyiriza abantu.
Ijambo ry’Imana rivuga ko mu gihe kizaza isi yose izaba ituwe n’abantu bakundana. Abantu bazagira umutekano kandi nta wuzabagirira nabi.
Ubwikunde buzavanwaho bute?
Mu mizo ya mbere, Imana yaremye umuntu utarangwa n’ubwikunde. Ariko igihe yahitagamo gusuzugura Imana yatakaje ubutungane. Yaraze abamukomotseho kamere ibogamira ku bwikunde. Ariko kandi, Imana izakoresha Yesu kugira ngo abantu bongere kugira ubutungane.
Imana yemeye ko Yesu apfa maze atubera igitambo gikuraho ingaruka zatewe no kutumvira k’umuntu wa mbere (Abaroma 5:19). Bityo, Yesu yatumye tugira ibyiringiro bihebuje by’igihe kizaza, aho abantu bazaba batagifite kamere ibogamira ku bibi.


text:
Bibiliya kuri interineti | BIBILIYA-UBUHINDUZI BW'ISI NSHYA
Ese wifuza gusoma iyi ngingo mu %%?
1 Ibyo ku Ngoma 3:1-24
3 Aba ni bo bana Dawidi+ yabyariye i Heburoni:+ imfura ye ni Amunoni+ yabyaranye na Ahinowamu+ w’i Yezereli,+ uwa kabiri ni Daniyeli yabyaranye na Abigayili+ w’i Karumeli,+2 uwa gatatu ni Abusalomu+ yabyaranye na Maka,+ umukobwa wa Talumayi+ umwami w’i Geshuri,+ uwa kane ni Adoniya+ yabyaranye na Hagiti,+3 uwa gatanu ni Shefatiya yabyaranye na Abitali,+ uwa gatandatu ni Itureyamu yabyaranye n’umugore we Egila.+4 Abo ni bo bahungu batandatu yabyariye i Heburoni. I Heburoni yahamaze imyaka irindwi n’amezi atandatu ari ku ngoma, hanyuma amara imyaka mirongo itatu n’itatu ku ngoma i Yerusalemu.+5 Aba ni bo yabyariye i Yerusalemu:+ Shimeya,+ Shobabu,+ Natani+ na Salomo;+ abo uko ari bane yababyaranye na Batisheba+ umukobwa wa Amiyeli.+6 Yabyaye na Ibuhari,+ Elishama,+ Elifeleti,+7 Noga, Nefegi, Yafiya,+8 Elishama,+ Eliyada na Elifeleti;+ bose bari icyenda.9 Abo bose bari abahungu ba Dawidi utabariyemo abo yabyaranye n’inshoreke ze, na Tamari+ mushiki wabo.10 Salomo yabyaye Rehobowamu,+ Rehobowamu abyara Abiya,+ Abiya abyara Asa,+ Asa abyara Yehoshafati,+11 Yehoshafati abyara Yehoramu,+ Yehoramu abyara Ahaziya,+ Ahaziya abyara Yehowashi,+12 Yehowashi abyara Amasiya,+ Amasiya abyara Azariya,+ Azariya abyara Yotamu,+13 Yotamu abyara Ahazi,+ Ahazi abyara Hezekiya,+ Hezekiya abyara Manase,+14 Manase abyara Amoni,+ Amoni abyara Yosiya.+15 Bene Yosiya ni aba: imfura ye ni Yohanani, uwa kabiri ni Yehoyakimu,+ uwa gatatu ni Sedekiya,+ uwa kane ni Shalumu.16 Yehoyakimu yabyaye Yekoniya,+ Yekoniya abyara Sedekiya.17 Abahungu Yekoniya yabyaye ari mu nzu y’imbohe ni Salatiyeli,+18 Malikiramu, Pedaya, Shenasari, Yekamiya, Hoshama na Nedabiya.19 Bene Pedaya ni Zerubabeli+ na Shimeyi. Bene Zerubabeli ni Meshulamu, Hananiya (mushiki wabo yitwaga Shelomiti);20 n’abandi batanu ari bo Hashuba, Oheli, Berekiya, Hasadiya na Yushabu-Hesedi.21 Hananiya yabyaye Pelatiya+ na Yeshaya, Yeshaya abyara Refaya, Refaya abyara Arunani, Arunani abyara Obadiya, Obadiya abyara Shekaniya.22 Bene Shekaniya ni Shemaya n’abahungu be (Hatushi, Igalu, Bariya, Neyariya na Shafati): bose hamwe ni batandatu.23 Bene Neyariya ni Eliyowenayi, Hizikiya na Azirikamu: bose hamwe ni batatu.24 Bene Eliyowenayi ni Hodaviya, Eliyashibu, Pelaya, Akubu, Yohanani, Delaya na Anani: bose hamwe ni barindwi.